kamus

Daripada bahasa Melayu kamus, daripada bahasa Arab قَامُوس (qāmūs), daripada bahasa Yunani Purba ὠκεανός (ōkeanós).

In Kamus Bahasa Sukuk-Bahasa Melayu ini awn manga 70,000 kabtangan iban manaa.

Kamus Bahasa Suluk-Bahasa Melayu ini mengandungi 70,000 perkataan dan makna.


mata

Dipinjam daripada bahasa Proto-Philippine *mata, from bahasa Melayu-Polinesia Purba *mata, from bahasa Austronesia Purba *maCa.


alpa

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol harpa.

Landu' maingat magpakatingug alpa hi Nabi Daud.

Nabi Daud tahu bermain harpa sangat baik.


ubat

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ubat.

ubat (bahan yang digunakan untuk menyembuhkan penyakit atau menyihatkan badan)


suka

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *suka (“muntah”)


saya

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol saya, daripada bahasa Vulgar Latin *sagia


pagi

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *paʀih, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *paʀih, daripada bahasa Austronesia Purba *paʀiS.

Mahayt iban taga lassun in ikug pagi.


Ahad

Dipinjam daripada bahasa Melayu Ahad, daripada bahasa Melayu Klasik احد (Ahad), daripada bahasa Arab اَلْأَحَد (al-ʔaḥad).


Isnin

Dipinjam daripada bahasa Melayu Isnin, daripada bahasa Arab الاِثْنَيْن (al-iṯnayn).


Jumaat

Dipinjam daripada bahasa Melayu Jumaat, Jumat, from bahasa Melayu Klasik جمعة (Jumaat), جومت (Jumat), from bahasa Arab اَلْجُمْعَةُ (al-jumʕatu).


tanglung

Dipinjam daripada bahasa Melayu tanglung, from bahasa Kantonis 燈籠 (dang¹ lung⁴).

Mag'gantung ta tangung masuuk na in Bagu Tahun Lannang.

Jom menggantung tanglung, Tahun Bahru Cina ialah hampir tiba.


mija

Dipinjam daripada bahasa Melayu meja, daripada bahasa Portugis mesa.


gatas

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ʀatas.


pilak

Daripada Dipinjam daripada bahasa Melayu perak.

pendatang haram (terutamanya seorang berasal dari Kepuluan Sulu dan bahagian-bahagian lain negara Filipina yang bertinggal, bersembunyi, dan melarikan diri daripada pihak berkuasa di Negeri Sabah bagi pengusiran)


tabang

Mangayu' kami sin tabang kaymu.


taun

Pila sīn in taun mu?


asu

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qasu.


anak

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *anak, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *anak, daripada bahasa Austronesia Purba *aNak.


sini

Bentuk alternatif bagi sīni (“pawagam; filem”)


tarik

Dipinjam daripada bahasa Melayu tarikh, daripada bahasa Arab تَارِيخ (tārīḵ).


manuk

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *manuk, daripada from bahasa Austronesia Purba *manuk. Banding dengan bahasa Cebuano manok & bahasa Tagalog manok.

Manuk in kasūban ku lamay.

Ayam ialah hidangan sampingan kegemeran ku.


atay

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *qatay, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qatay, daripada bahasa Austronesia Purba *qaCay.

Masakit in atay ku.


bana

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *banah, daripada bahasa Austronesia Purba *baNaS (“jantan”).


bangku'

* Dipinjam daripada bahasa Sepanyol banco.
* Dipinjam daripada bahasa Melayu bangku, daripada bahasa Portugis banco.


batung

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *balatuŋ.


baung

gayung terbuat daripada tempurung kelapa


bayad

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *bayaD (“membayar”), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bayaD.

Pila sīn in bayad makasakat sin piriswil?

Berapa bayaran (tiket) untuk menaik roda Ferris?


lana

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *laña.

minyak (suatu istilah umum, tapi biasanya merujukan untuk masak)


apam

Daripada bahasa Melayu apam, daripada bahasa Tamil ஆப்பம் (āppam, “appam”).

sejenis makanan pencuci mulut (dessert) berikutnya:

Appam, sejenis penkek yang nipis berasal Asia Tenggara terbuat daripada tepung beras dan kelapa

Apam balik (terutamanya bergaya Suluk dan Bajau, digelar sebagai Tarang Bulan, Apam Sabah)


gamut

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *ʀamut, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ʀamut (“akar berserat”).


indung

Banding dengan bahasa Cebuano indong (“belut laut; malung”).


itik

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *itik.

patu'

itik (yang badannya lebih kecil dan lehernya lebih panjang)


utak

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *əták. Banding bahasa Tagalog itak.

sejenis senjata tajam berupa golok atau parang


kapay

baling-baling (dari kapal; kapal terbang/pesawat dan ddl.)

Di' makalupad in passawat bang way in kapay niya.

Kapal terbang itu tidak boleh menerbang tanpa baling-balingnya.


pula

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *pula. Banding dengan bahasa Aklanon puea & bahasa Asi puya.


burak

Biyutangan hi Ji Wei in bayhu' hi Siti sin burak bat lumingkat siya.

Ji Wei mengenakan bedak kepada muka Siti supaya dia menjadi cantik.


arti

penampilan yang menjolok (dalam pemakaian; kebiasaan; ucapan; ddl.);


butu'

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *butuq, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *butuq, daripada bahasa Austronesia Purba *buCuq


utang

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qutaŋ


iskul

Daripada bahasa Inggeris school (“sekolah”).

SK Sg. Padas amu in iskul nakatalus hi Amirul.

SK Sg. Padas ialah sekolah di mana Amirul lulus.


panji

Daripada bahasa Sanskrit पञ्जी (pañjī, “daftar”).


bak

bāk

Bentuk alternatif bagi baak (“berjumpa”)


pala

Bimī hi Mahid sin pala ha Tesco.


usuk

Banding dengan bahasa Cebuano usok (“tiang”).

pancang; tiang (untuk menandakan sempadan; menyokongi tumbuhan; dll.)


tulak

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tulak.


sawan

Dipinjam daripada bahasa Melayu cawan, daripada bahasa Mandarin茶碗 (cháwǎn, “cangkir”).


kalis

Dipinjam daripada bahasa Melayu keris, daripada bahasa Old Javanese kĕris, kris.


umpan

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qumpan.

In umpan marayaw ha ista' amu in ūd atawa ullang.

Umpan yang terbaik untuk ikan itu ialah cacing atau udang.


bakul

bahasa Melayu-Polinesia Purba *bakul (“keranjang bambu tertenun”).

sejenis keranjang yang besar dengan penutup


lambung

Kakitaan ku in lambung niya.


lawang

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lawaŋ (“pintu, laluan”)


uma

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *quma


harapan

alat sulit; kemaluan keduadua perempuan dan lelaki


napas

Dipinjam daripada bahasa Melayu nafas, daripada bahasa Arab نَفَس (nafas).


butu

Dipinjam daripada bahasa Tagalog boto, daripada bahasa Sepanyol voto, daripada bahasa Latin vōtum.


puta

Dipinjam daripada bahasa Chavacano puta (“pelacur”), daripada bahasa Sepanyol puta.


bulawan

Diwarisi daripada bahasa Austronesia Purba *bulaw-an (“emas”)

Mahalga' in bulawan bihayaun.


kaput

Harin tungud mu biyugit in manga kaput?


gapas

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kapas.

Butangi gapas in pali' mu bagu kaw manaw.

Sila letakkan kapas luka anda sebelum berjalan.


tinai

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tinaqi, daripada bahasa Austronesia Purba *Cinaqi.

Kiyugdan siya hinglaw pag'ubus magkaun sin tinai manuk amun hipaghinang satti kahapun.

Dia kena sakit demam selepas memakan sate usus ayam semalam.


kadday

Dipinjam daripada bahasa Melayu kedai, daripada bahasa Tamil கடை (kaṭai).

Masarap in kakaun pagtugnaun ha kadday.

Makanan itu yang dimasak di restoran ialah sedap.


tuu

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tuqu (“sebelah kanan”). Banding dengan bahasa Cebuano tuó.

Mīklu' in luri harap pa tuu.


muna

Hali-hali muna kaw yan.


suuk

Banding dengan bahasa Cebuano suok (“sudut”)

In suuk sin iskul pa bāy namuꞌ hangka-batu ra.

Kedekatan sekolah itu ke rumah kami hanya satu kilometer.


kuting

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kutíŋ.


sinilas

Dipinjam daripada bahasa Tagalog tsinelas, daripada bahasa Sepanyol chinelas, bentuk jamak bagi chinela.


samin

Dipinjam daripada bahasa Melayu cermin, bandingkan dengan bahasa Ilocano sarmin & bahasa Tagalog salamin.

Nabagbag in samin.


pait

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *paqit, daripada bahasa Austronesia Purba *paqiC.


umul

Dipinjam daripada bahasa Melayu umur, daripada bahasa Melayu Klasik umur, daripada bahasa Arab عُمْر (ʕumr).

Pila in umul mu?

Bang aku panawn sin sundalu adlaw ini, umul ku na.

Kalau tentera-tentera akan mengejarkan aku itulah tamat hidup ku.


pillak

Pitu pillak manjari?


burus

Bandingkan bahasa Cebuano buros (“hamil”)

perempuan atau wanita dalam keaadaan hamil


pulis

Dipinjam daripada bahasa Inggeris police.

Kadtuun sin manga pulis in manga bāy awn sinapang.

Polis akan menyerbu rumah-rumah orang tersebut yang memiliki senapang.


suling

Dipinjam daripada bahasa Melayu seruling

seruling (biasanya dibuat daripada bambu)


nana'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *nanaq.


babat

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *babat (“perut haiwan”)

tiyan

istilah dipanggil oleh Orang Suluk kepada seosorang dengan perut yang besar

Malaggu' tuud in babat sin sikgu ku.


sinapang

Dipinjam daripada bahasa Melayu senapang, daripada bahasa Belanda snaphaan, daripada bahasa Middle Dutch snaphaen, pada akhirnya daripada bahasa Jerman Schnapphahn (“seorang pencuri pada punggung kuda”).

Di' manjari magdā sinapang bang way katarrangan.

Membawah senapang tidak dibenarkan jika anda tiada lesen.


bumba

bumbiru

bomba (pasukan yang bertugas untuk memadamkan kebakaran); ahli bomba

Bang awn sunug tawaga in bumba magtuy.

Jika ada berlaku kebakaran sila panggil bomba dengan segera.


basung

Mayta' awn manga basung yan nakabutang ha dān?

Kenapa terdapat kon itu yang terletak di jalan?

Mahaba' pakarayaw in basung piyagbutangan sin ayskrim ha 7 Eleven.

Kon aiskrim itu di 7 Eleven sangat panjang.


garing

Mahaba' in garing sin mamut.


gata'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *gatəq


haba'

Daripada bahasa Proto-Greater Central Philippine *habaʔ (“panjang (objek)”). Banding dengan bahasa Ilocano akaba, bahasa Kapampangan kaba / aba, bahasa Hanunoo aba, bahasa Bikol Central laba, bahasa Aklanon haba, bahasa Hiligaynon laba, dan bahasa Tagalog haba.

Subay ta hisukud in haba' sin mija ini.

Kita semestinya menyukat panjang meja ini.


suntuk

bahasa Proto-Philippine *suntuk. Banding dengan bahasa Tagalog suntok.

In suntuk niya kākuꞌ landuꞌ masakit.

Sangat menyakitkan tumbukannya kepada aku.


alak

Dipinjam daripada bahasa Melayu arak, daripada bahasa Arab عَرَق (ʕaraq).

In mag'inum alak langgal sara' pa Tuhan.

Meminum minuman keras lawan peraturan Allah.


abila

Dipinjam daripada bahasa Melayu apabila, pemendekan bagi apabila.

Abila kaw di' magpakay tawmpa' pa ragat katunukan kaw sin tayum ha yan.

Jika kau tidak memakai kasut (untuk meranduk ke air) kau akan kena tercucuk duri landak laut.

Abila kaw mamalkil ha yan, karindahan sa kaw.

Bila kau memarkir keretamu di tempat itu, kau kena denda.


abugaw

Dipinjam daripada bahasa Asturia abogáu, dari bahasa Latin advocātus. Bergaul dengan bahasa Sepanyol abogado, bahasa Tagalog abogado, bahasa Cebuano abogado, bahasa Bikol Central abogado.


aburidu

Dipinjam daripada bahasa Tagalog aburido, daripada bahasa Sepanyol aburrido.


addun

Dipinjam daripada bahasa Melayu adun (“menguli (adunan atau doh)”)


adlaw

Daripada bahasa Proto-Bisayan *qadlaw, daripada bahasa Proto-Central Philippine *qaldaw, daripada bahasa Proto-Philippine *qaljaw, adlaw bahasa Melayu-Polinesia Purba *qaləjaw. Banding dengan bahasa Kapampangan aldo, bahasa Maranao ndaw & bahasa Tagalog araw.

Pilang ka adlaw kaw di' nag'iskul?

Berapa hari kau tidak pernah bersekolah?


adlaw ini

(Calque) Pinjaman daripada Melayu hari ini.

Adlaw ini bumaba' kita pa taytayan para mangista'.

Hari ini kita akan menurun ke jemabatan untuk memancing.


adlaw kapag'anak

Masuuk na in adlaw kapag'anak mu.

Hari lahir anda ialah sudah hampir tiba.


adlaw kiyamat

(Calque) Pinjaman daripada Melayu hari kiyamat.


kapaya

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol papaya, from bahasa Lokono papáia.


ambaw

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *balabaw


amu'

Masūb magkaun sayng in amu'.


babuy

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *babuy, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *babuy, daripada bahasa Austronesia Purba *babuy. Banding dengan bahasa Cebuano baboy, bahasa Hiligaynon baboy, & bahasa Tagalog baboy.

Di' mabaya' magkaun in Muslim sin babuy.

Orang yang beragama Islam tidak mahu memakan daging khinzir.


baluwang

Dipinjam daripada bahasa Melayu beruang, daripada bahasa Melayik Purba *bAruaŋ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *baʀuaŋ.


bauu

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *baququ


bili-bili

Dipinjam daripada bahasa Melayu biri-biri


kalajangking

Dipinjam daripada bahasa Melayu kala jengking, daripada bahasa Melayu Klasik kala jengking, daripada bahasa Jawa ꦏꦭꦗꦼꦁꦏꦶꦁ (kalajengking), daripada bahasa Old Javanese kala jĕṅkiṅ.

Mabisa iban mahayt in ikug sin kalajangking yan.

Ekor kala jengking itu berbisa dan tajam.


lawa'

Daripadq bahasa Proto-Bisayan *wadaq, daripada bahasa Proto-Central Philippine *wadaq, daripada bahasa Proto-Philippine *wada (“menjadi, wujud”), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *wada.


pilanduk

Dipinjam daripada bahasa Melayu pelanduk. Bandingkan bahasa Tagalog pilandok.

pelanduk (sejenis rusa yang bergenus Tragulus)


unta'

Dipinjam daripada bahasa Melayu unta, daripada bahasa , daripada bahasa Sanskrit उष्ट्र (uṣṭra), daripada bahasa Indo-Iran Purba *úštras, mungkin daripada Indo-Eropah Purba *ūsr- (“kerbau”)


bakkaw

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bakəhaw


kahawa

Dipinjam daripada bahasa Melayu kahwa, daripada bahasa Arab قَهْوَة (qahwa).


sampalluk

Dipinjam daripada bahasa Tagalog sampalok


kabidj

Dipinjam daripada bahasa Inggeris cabbage.


kamatis

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol tomate.


karuts

Dipinjam daripada bahasa Inggeris carrot


patatas

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol patatas, bentuk jamak patata, daripada bahasa Taíno batata.


patula'

Dipinjam daripada bahasa Melayu petola, bahasa Sanskrit पटोल (paṭola, “labu teruncing”)


taybu'

Magkamaya' kaw sin pagkawa' taybu' ini sabab di' ta kaingatan na taga sa manga lassun in yan.

Berhati-hatilah memetik cendawan ini sebab ada beberapa spesis yang beracun.


kilay

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kiray.


piluk mata

Banding dengan bahasa Tagalog pilikmata.


buhuk

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *buhək. Banding dengan bahasa Tagalog buhok.


taynga

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *taliŋa, daripada bahasa Austronesia Purba *Caliŋa.


ilung

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ijuŋ.


pisngi

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *pis(e)ŋí (“pipi”).

Siyuma siya ha pisngi.


sayng

Diwarisi datipada bahasa Proto-Southern Philippine *ságiŋ (“pisang”).
Bandingkan bahasa Tagalog saging & bahasa Cebuano saging.


simud

Banding dengan bahasa Cebuano simod (“bibir atas”).


ipun

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *ŋipən, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *nipən, daripada bahasa Austronesia Purba *nipən. Banding dengan bahasa Cebuano ngipon & bahasa Tagalog ngipin.


dila'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *dilaq.


liug

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *liqəʀ. Banding dengan bahasa Cebuano liog & bahasa Tagalog leeg.


iluk

bahasa Melayu-Polinesia Purba *ilek (“ketiak”). Banding dengan bahasa Cebuano ilok & bahasa Hiligaynon ilok.

Hisiyu-hisiyu man dī ha klas ini in di' magpataas sin lima niya amu in mabahu' iluk.

Sesiapa sahaja di kelas ini yang tidak mengangkat tangannya ialah (orang) berbusuk ketiak.


tiyan

Daripada bahasa Proto-Philippine *tian (banding dengan bahasa Tagalog tiyan), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tian, daripada bahasa Austronesia Purba *tiaN (banding dengan bahasa Amis tiyad).


buli'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *buliq.


paa

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *paqa,
daripada bahasa Austronesia Purba *paqa.


tuhud

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tuhud. Banding dengan bahasa Tagalog tuhod.


pasu'

Di' ku kasandalan in pasu' sin hula' yan.


aksidu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol ácido (“acid”), daripada bahasa Latin acidus.


Albaa

Dipinjam daripada bahasa Arab الْأَرْبِعَاء (al-ʔarbiʕāʔ).


bangku

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol banco, daripada bahasa Old French bank, daripada bahasa Jermanik Purba *bankiz. Banding dengan bahasa Cebuano bangko & bahasa Tagalog bangko.


bantut

Haram sa in manga tau bantut ha agama Islam.

Orang pondan tidaklah dibenarkan dalam agama Islam.


usaha

Dipinjam daripada bahasa Melayu usaha, daripada bahasa Melayu Klasik usaha, daripada bahasa Pali ussāha (“kekuatan, kuasa, tenaga baik, ikhtiar”), daripada bahasa Sanskrit उत्साह (utsāha).

pekerjaan (kerja seseorang spt. doktor; jurutera; pedagang, dll.)

Mangista' in usaha sin ama' ku.


sisik

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *siksik.

Matugas tuud in sisik sin ista' ini.


suka'

Dipinjam daripada bahasa Melayu cuka. Bandingkan bahasa Ilocano suka, bahasa Pangasinan tuka, bahasa Tagalog suka, bahasa Bikol Central suka, bahasa Cebuano suka, dan bahasa Maranao soka'.


sumping

Sumping bulawan


tung

Duwa nga gatus ka tung sin pitrul in luwan sin kappal dimunggu' ha Kota Kinabalu kahapun.

Kapal yang bermuatan dua ratus tong petrol berlabuh di Kota Kinabalu semalam.


ulan

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *quzan.


alum

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *áləm. Banding dengan bahasa Cebuano alom (“tahi lalat”).


hamut

Banding dengan bahasa Cebuano humot (“wangi; harum”).


lasa

Naīg in lasa ku ha tau yaun.

Percintaanku kepada orang itu terhilang.


bud

Bentuk alternatif bagi būd (“gunung; bukit”)


sawwal

Dipinjam daripada bahasa Melayu seluar, daripada bahasa Melayu Klasik سلور (seluar), akhirnya daripada bahasa Parsi شلوار (šalvâr).


pantalun

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol pantalón.


kappal

Dipinjam daripada bahasa Melayu kapal, daripada bahasa Tamil கப்பல் (kappal).


babai

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ba-bahi, daripada bahasa Austronesia Purba *ba-bahi.


magbutas

Magbutas na kita.


lisag

Lisag pila na?

Pukul berapa? (secara harfiah: berapa pukulan gong)


tandawan

Daripada tandaw (“melihat melalui bukaan atau jendela”) + -an.


lubid

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *lúbid


asin

Diwarisi daripada bahasa Austronesia Purba *qasiN.


apu'

In apu' ku amu in maas sin ina' ku.

Datuk nenek saya ialah orang tua emak saya.


gaddung

Dipinjam daripada bahasa Melayu Brunei gadung (“hijau”). Banding dengan bahasa Maguindanao gadung, bahasa Maranao gadong, bahasa Iban gadung dan bahasa Pangutaran Sama gaddung.


tiyula'

Mungkin, diambil dari bahasa Filipina-Tengah Purba *tola, daripada terbitan tula + iy. Bandingkan bahasa Tagalog tinola, bahasa Aklanon tinoea, bahasa Waray-Waray tinula & bahasa Agusan Manobo tu'ya.


asawa

Diwarisi daripada bahasa Austronesia Purba *qasawa.

Lannang in asawa ku.


bayta'

Dipinjam daripada bahasa Melayu berita, daripada bahasa Melayu Klasik berita, daripada bahasa Sanskrit वृत्त (vṛtta). Banding dengan bahasa Tagalog balita.


lupa'

Daripada bahasa Greater Central Philippine *lupaʔ (“bumi”). Banding dengan bahasa Maranao lopa', bahasa Maguindanao lopa, & bahasa Tagalog lupa. Mungkin terkait dengan bahasa Sanskrit रुप् (rúp, “bumi”).


sigpit

Banding bahasa Kapampangan igpit, dan bahasa Tagalog higpit.


tunuk

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *tənək, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tənək, daripada bahasa Austronesia Purba *Cənək (“duri”). Banding bahasa Ilocano tennek, bahasa Bikol Central tunok, bahasa Cebuano tunok, bahasa Hiligaynon tunok, bahasa Maranao tenek, dan bahasa Tagalog tinik.


Igit

Igit aku


patu'

Dipinjam daripada bahasa Chavacano pato (“itik”), daripada bahasa Sepanyol pato (“itik”), daripada bahasa Arab بَطّ (baṭṭ, “itik”).

itik

itik (yang badannya lebih besar dan lehernya lebih pendek)

Maingat lumanguy in patu' ha tubig.


bingit

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *bəŋuit (“mata kail”). Bandingkan bahasa Bikol Central banwit dan bahasa Tagalog bingwit.

Landu' mahayt in bingit ini.


budjang

gadis; perawan; anak dara atau seorang perempuan yang belum berkahwin/bernikah.

Nagdarakdak in manga budjang sin badju' ha suba'.

Para gadis itu sedang mencuci baju di sungai.


baga

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *baʀa.


hamar

Dipinjam daripada bahasa Inggeris hammer


bugas

Daripada bahasa Proto-Bisayan *bəgas, daripada bahasa Proto-Philippine *bəʀas, daripda bahasa Melayu-Polinesia Purba *bəʀas, daripada bahasa Austronesia Purba *bəʀas. Banding dengan
bahasa Kapampangan abias, bahasa Maranao begas, dan bahasa Tagalog bigas.


busay

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bəsay. Banding dengan bahasa Kadazandusun wasai.

Maygu' kita masuuk ha busay.


pasal

Dipinjam daripada bahasa Melayu fasal, daripada bahasa Arab فَصْل (faṣl, “bab, perenggan, pembahagian”).


pasal

Pasal unu in piyagkaluan niyu duwa?


utin

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qutin, dari bahasa Austronesia Purba *qutiN. Banding dengan bahasa Cebuano utin, bahasa Maranao otin, bahasa Tetum uti dan bahasa Gorontalo wuti.


panganan

sejenis kuih-muih berbentuk pretzel terbuat daripada tepung beras atau jagung serbuk dan sirap kemudian digoreng di dalam minyak


gitara

Dipinjam daripada bahasa Tagalog gitara, daripada bahasa Sepanyol guitarra, daripada bahasa Arab قِيثَارَة (qīṯāra), daripada bahasa Latin cithara, daripada bahasa Yunani Purba κιθάρα (kithára). Bentuk kembar kepada sitara.


tuka'

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *tukaq


uwak

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *uak (“teriak yang kasar”), dan juga suara beronomatopoeia yang dibuat oleh gagak.


kubal

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kubal (“belulang, kalus”) (Barat).


tingga'

Daripada (Barat) bahasa Melayu-Polinesia Purba *timəʀaq.


buwahan

Landu' maymu' in buwahan binī hi Nursiba dayn tabu' sin Sandakan.

Buah langsat yang dibeli oleh Nursiba dari Pasar Sandakan sangat manis.


bagting

Matanug in bagting ha iskul.


parinta

Dipinjam daripada bahasa Melayu perintah.


utut

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qutut, dari bahasa Melayu-Polinesia Purba *qətut, dari bahasa Austronesia Purba *qətut.

Mabahu' tuud in utut hi Jamal!


sili'

bekas terbuat daripada logam digunakan untuk mendidih (air); ketel


bais

sahawat

keinginan seksual yang sangat kuat; syahwat


mangingista'

Daripada mang- + ista', dengan penggandaan di kata dasar. Banding dengan bahasa Tagalog mangingisda.

In ama' ku hambuuk mangingista'


hās

Daripada bahasa Proto-Bisayan *halas, daripada bahasa Proto-Central Philippine *hálas (“ular”) dengan metatesis. Banding dengan bahasa Tagalog ahas, bahasa Masbatenyo ahas, bahasa Bikol Central halas, bahasa Aklanon haeas, bahasa Cebuano halas, bahasa Hiligaynon halas, bahasa Waray-Waray halas dan bahasa Surigaonon hayas.

In hās, kabugaan sin manga tau.

Ular itu ialah ditakuti oleh orang ramai.


kanuus

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kanuqus. Banding dengan bahasa Bikol Central kanuos.


bāt

Banding dengan bahasa Cebuano balat dan bahasa Kadazandusun balat.


ista'

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *sədaq. Banding dengan bahasa Maranao seda', bahasa Iranun seda'bahasa Tagalog isda & bahasa Cebuano isda.

Masuub magkaun in bakkaka ista'.


pungut

Banding dengan bahasa Cebuano bungot, bahasa Jawa jenggot


piturul

Dipinjam daripada bahasa Inggeris petrol

minyak (digunakan untuk kenderaan spt. kereta, bas, lori, dll.)

Timaas in harga' piturul sin 700 (pitunggatus) ringgit tahun ini.

Harga petrol menaik 700 (tujuh ratus) ringgit pada tahun ini.


basikul

Dipinjam daripada bahasa Inggeris bicycle


umbul

Dipinjam daripada bahasa Inggeris number

Unu in umbul tikit sin mu?


lubba' mila

Kata pinjaman yang tidak sesuaikan daripada bahasa Melayu lobak merah


karita'

Dipinjam daripada bahasa Melayu kereta, daripada bahasa Portugis carreta.


bugsay

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bəʀsay.


hinpun

Daripada (Malaysia) bahasa Inggeris handphone. Banding dengan (Singapura) bahasa Inggeris handphone.


munara

Dipinjam daripada bahasa Melayu menara, daripada bahasa Arab مَنَارَة (manāra)


talipang

Dipinjam daripada bahasa Melayu teripang


dūm

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *delem


lamisahan

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol la mesa, dianalisis sebagai lamisa + -an.


silbātu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol silbato (“wisel; peluit”)

hūn

hon (alat riuh yang digunakan pada kenderaan seperti kereta; motosikal; bas; lori/trak, dll.)


hūn

Dipinjam daripada bahasa Melayu hon, daripada bahasa Inggeris horn.

silbātu

hon (alat riuh yang digunakan pada kenderaan seperti kereta, motosikal, bas, lori/trak, dll.)


ingkahi

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol encaje (“renda; les”). Banding dengan bahasa Tagalog engkahe.


tanggiling

Dipinjam daripada bahasa Melayu tenggiling.


tinda

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol tienda, daripada bahasa Latin tendō.


pikpik

Diwarisi daripada bahasa Austronesia Purba *pikpik.


ikut

mementingkan diri sendiri; keadaan menjadi kedekut


ipul

Dipinjam daripada bahasa Inggeris apple.


injiksiyun

Dipinjam daripada bahasa Inggeris injection.


ingat

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *iŋat, daripada bahasa Austronesia Purba *iŋat.


kabaya

Dipinjam daripada bahasa Melayu kebaya, daripada bahasa Arab قَبَايَة (qabāya), bentuk kolokial untuk قَبَاء (qabāʔ, “tunik, gaun”).


mampallam

Dipinjam daripada bahasa Melayu mempelam, daripada bahasa Tamil மாம்பழம் (māmpaḻam). Bandingkan bahasa Aceh mamplam & bahasa Kadazandusun mampalam.

Landu' malanu' in mampallam ini.


musil

Mungkin, daripada:
* Dipinjam daripada bahasa Sepanyol fusil.
* Dipinjam daripada bahasa Inggeris Mauser.

Musil in nākugdan kaniya.

Ialah raifal berkuasa tinggi yang menembak dia.


pistul

Dipinjam daripada bahasa Inggeris pistol.

In pistul amuna in pag'usalun sin bukun da manga pulis sagwa' jaga, kastam iban sundalu.

Pistol ialah sejenis senjata api digunakan oleh tidak hanya polis tetapi peggawai sekuriti, ahli kastam dan askar.


kamisita

Dipinjam daripada bahasa Tagalog kamiseta, daripada bahasa Sepanyol camiseta.


araru

Dipinjam daripada bahasa Tagalog araro, daripada bahasa Sepanyol arado.


badja'

Matumpul in badja' ini.


makina

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol maquina, daripada bahasa Latin machina, daripada bahasa Yunani Purba μαχανά (makhaná).


buslut

Bandingkan bahasa Cebuano buslot dan bahasa Hiligaynon buslot.

lungag

lubang; tebuk; bocoran; pancit (terutamanya pada dinding, kayu, papan, tayar, bekas, botol dan ddl.)

Malaggu' in buslut ha atup bāy pag'ubus kiyahulugan sin niyug dakula'.

Lubang di atas atap rumah besar setelah dijatuhi sebuah kelapa yang besar.


malita

Dipinjam daripada bahasa Tagalog maleta, daripada bahasa Sepanyol maleta.


kurinti

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol corriente (“arus”), daripada bahasa Latin currens. Bandingkan bahasa Tagalog kuryente.


kurtina

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol cortina. Bandingkan bahasa Tagalog kortina.


binsin

Dipinjam daripada bahasa Indonesia bensin, daripada bahasa Belanda benzine, daripada bahasa Jerman Benzin.

petrol; minyak (digunakan untuk kenderaan spt. kereta, bas, lori, dll.)


gasulina

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol gasolina, daripada bahasa Inggeris gasoline.


gadji

Dipinjam daripada bahasa Melayu gaji, daripada bahasa Belanda gage, daripada bahasa Middle French gage (bahasa Perancis Moden gage), daripada bahasa Old French gage, guage, daripada bahasa Frankish *waddī.

Bang in tau maghinang subay awn gadji.


paljanjian

Dipinjam daripada bahasa Melayu perjanjian, dan juga janji' + pa-an.


sangkakala

Dipinjam daripada bahasa Melayu sangkakala, daripada bahasa Sanskritशङ्ख (śaṅkha, “trompet, hon”, secara harfiah “kerang, tempurung keong”) + काल (kāla, “waktu, jam”).

sangkakala; trompet (yang dipercayai dibunyikan pada Hari Kiamat)

Huyupun na in sangkakala bang makiyamat na in dunya.

Sangkakala itu akan dibunyikan bila Hari Kiamat akan datang pada dunia ini.


sundalu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol soldado. Bandingkan bahasa Cebuano sundalo & bahasa Melayu serdadu.


aslum

Daripada bahasa Proto-Bisayan *qasləm, daripada bahasa Proto-Central Philippine *qalsəm, daripada bahasa Proto-Philippine *qalsəm, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qaləsəm, daripada bahasa Austronesia Purba *qaləsəm.


mamun

Dipinjam daripada bahasa Tagalog atau bahasa Chavacano mamon, daripada bahasa Sepanyol Mexico mamón (“kek span”), daripada bahasa Sepanyol mamón (“anak menyusu”).


tinapay

Daripada tapay + -in-, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tapay. Bandingkan bahasa Kapampangan tinape dan bahasa Melayu tempayan.

Tinapay iban unud sapi' in pagkaun sin manga tau Anggalis iban Milikan.

Roti dan stik (lembu) ialah makanan Orang Inggeris dan Amerika.


tiyula' itum

Tiyula itum atau Tiyula hitam, sejenis sup terbuat daripada pelbagai daging (biasanya lembu, kambing dan jarang ayam) diperhitam dengan daging kelapa tertumbuk dan hangus


kabasi'

Mungkin daripada bahasa Sepanyol calabaza (“labu”) atau (Klasik) bahasa Parsi خَرْبُزَه (“timun”).


guma

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol goma (“getah; karet”).


sinturun

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol cinturón. Bandingkan bahasa Tagalog sinturon.


mastal

Dipinjam daripada bahasa Inggeris master.

sikgu

cikgu; guru; profsesor (terutamnya dalam sekta sekular)

Hi Tan Zhi Leong in mastal ku ha mata paladjaran matematik iban fizik.

Tan Zhi Leong ialah cikgu saya dalam mata pelajaran matematik dan fizik.


tambis

Bandingkan bahasa Bikol Central tambis & bahasa Cebuano tambis.


pulisi

Dipinjam daripada bahasa Indonesia polisi, daripada bahasa Belanda politie (“polisi”), from bahasa Middle Dutch policie, daripada bahasa Middle French policie, daripada bahasa Latin politia (“negri, kerajaan atau pemerintah”), daripada bahasa Yunani Purba πολιτεία (politeía).


karpintiru

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol carpintero. Bandingkan bahasa Tagalog karpintero.


alnab

Dipinjam daripada bahasa Melayu arnab.
daripada Arab أَرْنَب (ʔarnab), daripada Proto-Semitic.

Malingkat binatang in alnab.


kātas

Dipinjam daripada bahasa Melayu kertas, daripada bahasa Arab قِرْطَاس (qirṭās), pada akhirnya daripada bahasa Yunani Purba χάρτης (khártēs).


tawmpa'

Dipinjam daripada bahasa Melayu terompah. Bandingkan bahasa Minangkabau tarompa.


sapatus

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol zapato, zapatos. Bandingkan bahasa Tagalog sapatos


jirapa

Dipinjam daripada bahasa Melayu zirafah, daripada bahasa Melayu Klasik زرافه (zirafah), daripada bahasa Arab زَرَافَة (zarāfa), daripada bahasa Classical Syriac ܙܵܪܝܼܦܵܐ (zarāfa).


passawat

Dipinjam daripada bahasa Melayu dan bahasa Indonesia pesawat, bentuk pemendekan pesawat terbang, pinjaman daripada Belanda vliegtuig.

In maglanggung Wright in himinang sin passawat tagna' ha runya.

Wright bersaudara membina kapal terbang pertama di dunia.


ariplanu

Dipinjam daripada bahasa Tagalog eroplano, daripada bahasa Sepanyol aeroplano (“kapal terbang; pesawat”).


karita' api

Dipinjam daripada bahasa Melayu & bahasa Indonesia kereta api.

Karita' api in siyakatan ku patulak dayn Kuala Lumpur pa Petaling Jaya.

Saya menaik kereta api berdestinasi dari Kuala Lumpur ke Petaling Jaya.


bisita

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol visita.


pugad

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *pugad.

Pugad manuk-manuk


padduman

Dipinjam daripada bahasa Melayu pedoman (“kompas; garis pedoman”), daripada bentuk bersirkumfiks bahasa Jawa dom. Bandingkan bahasa Tagalog paraluman.


hubag

inflamasi; radang (sesuatu yang menyakitkan dan berwarna merah pada kulit)


tamu

sejenis nasi yang dibungkuskan dan direbus dalam bekas terbuat daripada daun kelapa tertenun; ketupat


lilus

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol Moden Awal reloj (“jam”).


sukay

Dipinjam daripada bahasa Melayu cukai, daripada bahasa Tamil சுங்கம் (cuṅkam). Bandingkan bahasa Kadazandusun sukai & bahasa Maranao sokay.


silikan

Miyustak in silikan sin lūri.


lūri

Dipinjam daripada bahasa Inggeris lorry.


barbiru

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol barbero melalui bahasa Chavacano.


balbiru

Bentuk alternatif bagi barbiru (“tukang gunting; tukang cukur”)


andahaw

Bandingkan bahasa Cebuano alindahaw (“hujan renyai-renyai; hujan rintik-rintik”).

hujan panas (fenomena hujan dan cahaya matahari berlaku bersama-sama)


pitaka'

Dipinjam daripada bahasa Tagalog pitaka, daripada bahasa Sepanyol petaca.


pilisu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol preso, daripada bahasa Vulgar Latin prēnsus, daripada bahasa Latin prehēnsus.


sayuti

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol chayote, daripada bahasa Nahuatl Klasik chayohtli. Bandingkan bahasa Cebuano sayote dan bahasa Tagalog sayote.


paliya'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *paria. Bandingkan bahasa Cebuano paliya, bahasa Kapampangan apalia dan bahasa Tagalog ampalaya.


talumpung

Dipinjam daripada bahasa Melayu teropong. Bandingkan bahasa Yakan telempung.


saputangan

Dipinjam daripada bahasa Melayu saputangan.


tarapu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol trapo.

Kawaa kaw in tarapu nabasa' in lantay.


panyu'

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol paño. Bandingkan bahasa Cebuano panyo & bahasa Tagalog panyo.


sāy

Dipinjam daripada bahasa Melayu serai. Bandingkan bahasa Tagalog salay & bahasa Yakan saley.

Kamaya' kaw magpusu' sin sāy mahayt tuud in dahun niya.

Berhati-hatilah memetik serai itu sebab daun-daunya sangat tajam.


sakulati

Daripada bahasa Sepanyol chocolate. Bandingkan bahasa Tagalog tsokolate.

coklat (serbuk; perisa; konfeksi; gula; sirap; dll.)


bastun

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol bastón.


pirma

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol firma (“tandatangan”).


pitsa

Dipinjam daripada bahasa Inggeris pizza.


pitsa

Mabaya' aku kumaun sin pitsa.


bayhu'

Bandingkan bahasa Hiligaynon báyhon, bahasa Masbate Sorsogon bayhon, bahasa Masbatenyo bayhon dan bahasa Waray-Waray bayhón.

Ginisan in dagbus sin bayhuꞌ

keberanian dalam menampilkan seseorang muka (biasanya dengan "awn pa")

Awn pa bayhuꞌ niya magpakitaꞌ kākuꞌ.

Dia masih punyai keberanian untuk menampilkan mukanya kepada aku.


kilul

Dipinjam daripada bahasa Melayu kelur/kelor.


sīni

Dipinjam daripada bahasa Tagalog sine, daripada bahasa Sepanyol cine, daripada pemendekan
bagi bahasa Sepanyol cinema, bentuk pengurangan bagi cinematógrafo, daripada bahasa Perancis cinématographe.


julbahasa

Dipinjam daripada bahasa Melayu jurubahasa. Bandingkan bahasa Kapampangan dulubasa, bahasa Maranao diyarobahasa & bahasa Tagalog dalubhasa.

Hi Kayrunisa in hambuuk julbahasa sin bahasa Sūg iban bahasa Mallayu.

Kayrunisa ialah seorang jurubahasa dalam Bahasa Suluk dan Bahasa Melayu.


alkansiya

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol alcancía.

Pila sīn alkansiya in awn kaw ha bangku?

Berapa duit simpanan yang awak punyai di bank?


piligru

Dipinjam daripada bahasa Chavacano peligro (“bahaya; risiko”), daripada bahasa Sepanyol peligro.


prisidinti

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol presidente.


pirisidinti

Bentuk alternatif bagi prisidinti (“presiden”)


buriga

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol bodega, daripada bahasa Latin apothēca, daripada bahasa Yunani Purba ἀποθήκη (apothḗkē).
Bandingkan bahasa Cebuano bodega, bahasa Hiligaynon bodega, dan bahasa Tagalog bodega.


guddang

Dipinjam daripada bahasa Melayu gudang atau bahasa Jawa ꦒꦸꦝꦁ (gudhang), daripada bahasa Tamil கிடங்கு (kiṭaṅku, “bangsal”).


kamalig

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kamaliʀ


antib

Tawꞌan in pāy ha antib.


tingug

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *tiŋeR. Bandingkan bahasa Cebuano tingog & bahasa Tagalog tinig.


pusti

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol poste.

tiang

tiang; turus yang besar (terutamanya di jalan)


sudlay

Bandingkan bahasa Kapampangan sukle, bahasa Bikol Central sukray, bahasa Cebuano sudlay, bahasa Tagalog suklay dan bahasa Waray-Waray sudlay.


bahu'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bahuq.

hamut

bau yang tak baik; kehanyiran; kebusukan (bau)


angsu

Banding dengan bahasa Cebuano angso (“bau kencing”).

bau (sedang menyebar di udara, sama ada berbau wangi atau berbau busuk; hangit


ayskrim

Dipinjam daripada bahasa Inggeris ice cream.

Mabaya' aku kumaun sin ayskrim sabab panuga adlaw ini.

Saya nak makan aiskrim kerana ia musim panas hari ini.


bumbiru

Dipinjam daripada bahasa Chavacano bombero, daripada bahasa Sepanyol bombero (“bomba”).


ipun luti'

ipun (“gigi”) + luti' (“petir; kilat; halilintar”), secara harfiah “gigi dari guruh”.

Contoh ayat:Bang maglutiꞌ ampa mahulug in ipun luti'.

Terjemahan:Ketika berguruh, tahi bintang akan jatuh.


munyika'

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol muñeca (“boneka”).


datu'-datu'

Masūb in bataꞌ-bataꞌ magpanayam iban datu'-datu'.

Kanak-kanak itu suka bermain dengan boneka.


kagaw

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *kaʀaw, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kaʀaw.

Kagaw in nagdā sin manga sakit tau iban binatang. ayat.

Kuman itu ialah membawah penyakit-penyakit pada orang dan haiwan.


itum

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qitəm.


tiyanggi

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol Mexico tianguis/tiangue, daripada bahasa Nahuatl Klasik tiyānquiztli (“pasar jalan; tempat pasar”). Banding dengan bahasa Cebuano tiyanggi (“pasar jalan bermusim”), bahasa Tagalog tiyangge (“pasar jalan”).


lana mahamut

Daripada lana (“minyak”) + mahamut (“harum”), pinjaman daripada Melayu minyak wangi (secara harfiah “minyak yang harum”).


ispara

Dipinjam daripada bahasa Tagalog espada, daripada bahasa Sepanyol espada (“pedang”).

puddang

pedang (biasanya buatan asing atau barat)


pasagi'

Dipinjam daripada bahasa Melayu persegi. Banding dengan bahasa Sunda pasagi.


pipinu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol pepino (“timun”) melalui bahasa Chavacano.


sukal

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol azúcar (“gula”). Bandingkan bahasa Bikol Central asukar, bahasa Cebuano asukar, bahasa Hiligaynon asukar, bahasa Ilocano asukar, bahasa Kapampangan sukal, bahasa Tagalog asukal dan bahasa Waray-Waray asukar.


sulab

Bandingkan bahasa Cebuano suwab & bahasa Maranao sorab.

Kamaya' kaw sin paghasa' sin sulab kalis kalna' mahayt sa yan.

Berhati-hatilah bila menajam bilah pedang itu kerana bertajam.


giripu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol grifo (“kepala paip”).


lugal

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol lugar (“tempat”) melalui bahasa Chavacano.


tungud

"Hariin in tungud sin bāy ni Cikgu Wee?" Lawng sin tukang pus.

"Di manakah lokasi rumah Cikgu Wee?" Tukang pos berkata.


tungud

sesuatu yang mesti dibayar kembali; balasan; ganjaran; pahala


gigisgis

Penggandaan kepada gisgis (“menyikat/memberus gigi seseorang”).

Subay paggantian in gigisgis kahaba' maabut in tū tahun.

Sebatang berus gigi mestilah ditukarkan setiap tiga tahun.


panakaw

Kamaya' kaw manaw ha Jalan Petaling iban Kampung Cina sabab mataud manga panakaw nagtagad ha suuk.

Berhati-hatilah sambil berjalan-jalan di Jalan Petaling dan Kampung Cina kerena terdiri banyak pencuri berdekatan.


satti

Dipinjam daripada bahasa Melayu sate, daripada bahasa Jawa saté, daripada bahasa Tamil சதை (catai, “daging”).


hilam

In manga hilam bukun' da nagparā sakit saga', sakit tandug.

Nyamuk itu adalah salah satu pembawah-pembawah tidak hanya penyakit denggi tapi, penyakit malaria.


bāy

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *balay. Bandingkan bahasa Cebuano balay, bahasa Ida'an balay, bahasa Tagalog bahay & bahasa Melayu balai.

Limihan kami ha bāy hi Siao Fei iban naglimu'-limu'.

Kami bertinggal dengan sementera di rumahnya Siao Fei dan makan snek kami.


punda

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol funda (“balut”)


midyas

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol medias, bentuk jamak media. Banding dengan bahasa Tagalog medyas.


buga'

Subay lawaun in buga' mu.

Di' siya makatūg dūm sin buga' niya.

Dia tidak boleh tidur malam kerena kebimbangannya.


bugaan

Daripada buga' (“ketakutan; kebimbangan”) + -an.

Makasipug ha Tausūg in mahinang tau bugaan.

Ia memalukan untuk Orang Suluk menjadi pengecut.


languy

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *laŋuy, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *naŋuy, daripada bahasa Austronesia Purba *Naŋuy.


baran

Dipinjam daripada bahasa Melayu badan, daripada bahasa Arab بَدَن (badan). Banding dengan bahasa Maranao badan & bahasa Sangir badang.


taas

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *atas, from bahasa Austronesia Purba *aCas. Banding dengan bahasa Aklanon taas, bahasa Cebuano taas, bahasa Hiligaynon taas, bahasa Ivatan tohos, bahasa Maranao tas, bahasa Tondano natas, bahasa Indonesia atas & bahasa Melayu atas).

ketinggian (harga, biaya atau caj, darjah pendidikan atau akademik)


gaha'

Subay ta īgun in gaha' sin basikul mu.

Mari kita tanggalkan karat pada basikalmu.


mital

Dipinjam daripada bahasa Inggeris metal.


paglimu'-limu'

pag- + limu'-limu' (“snek; makanan ringan”).

Bī kaw sin paglimu'-limu' ta ha 7 Eleven.


ubu

Banding dengan bahasa Cebuano ubo & bahasa Tagalog ubo.

Pindahi in badju' mu basa' bat kaw di makugdan ubu. ayat.

Gantikan pakaian basah anda supaya tidak kena batuk.


ād

Diwarisi daripada bahasa Austronesia Purba *qalad.


kubul

Dipinjam daripada bahasa Melayu kubur, daripada bahasa Arab قُبُور (qubūr).


latigu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol látigo.


tamungun

Daripada tamung (“memakai sesuatu”) + -un.

Contoh ayat:In manga tamungun ha bubuwaran tahay na.

Terjemahan: pakaian-pakaian pada ampaian baju itu sudah kering.


iradat

Contoh ayat.


iral

Contoh ayat.


iras

Contoh ayat.


isarat

Dipinjam daripada bahasa Melayu isyarat, daripada bahasa Arab إِشَارَة (ʔišāra).

In isarat amu in bahasa sin manga umaw, lima nila saparti simud nila.

Bahasa isyarat itu ialah bahasa orang bisu, tangan mereka seperti mulut mereka.


isay

Contoh ayat.


iskawala

sesiku-L, alat berbentuk "L" untuk menguji ketepatan sesuatu sudut.


plaka

Dipinjam daripada bahasa Tagalog plaka, daripada bahasa Perancis plaque, daripada bahasa Middle Dutch placken, daripada placke, daripada bahasa Belanda Kuno *plagga (“tampalan”). Bentuk kembar kepada plak.


upira

Dipinjam daripada bahasa Tagalog opera, daripada bahasa Sepanyol operar.


mulsiku

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol músico, daripada bahasa Latin mūsicus (“pemuzik; pertaining to music”), daripada bahasa Yunani Purba μουσικός (mousikós, “muzikal”).
Banding dengan bahasa Tagalog musiko (“pemuzik”).


hagdan

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *haʀəzan.


tuba'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tuba.

tuak (sejenis arak terbuat daripada tumbuhan seperti kelapa, enau atau nipah)

Nahilu siya sabab mataud tuba' nainum niya.

Dia pening selepas minum terlalu banyak tuak.


kanyun

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol cañón (“meriam”).


bilat

Banding dengan bahasa Cebuano bilat, bahasa Hiligaynon bilat & bahasa Waray-Waray bilat.

lawang

kemaluan atau alat sulit perempuan; pantat; pepek; puki

Nagdawgdug, nagkilat, nagkussu' sin mata bilat!

Berlaku guntur, berlaku kilat, dia mencucuk pukinya!


kisu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol queso (“keju; panir”), from bahasa Latin cāseus (“keju; panir”). Banding dengan bahasa Cebuano keso & bahasa Tagalog keso.


jām

Dipinjam daripada bahasa Melayu jam, from bahasa Sanskrit याम (yāma, “waktu”).


pabu'

Dipinjam daripada bahasa Chavacano pavo (“ayam belanda”), daripada bahasa Sepanyol pavo (“ayam belanda”), daripada bahasa Latin pāvō. Banding bahasa Tagalog pabo.


kanji'

luway-luway

pelekat; gam; kertas pembalut (terutamanya digunakan untuk layang-layang)


kalabusu

Dipinjam daripada bahasa Tagalog kalaboso, daripada bahasa Sepanyol calabozo.


bata'

bahasa Melayu-Polinesia Purba *bataq, from bahasa Austronesia Purba *bataq. Banding bahasa Maranao wata & bahasa Tagalog bata.

Mapanday tuud in bata' ini.


kuntara

Dipinjam daripada bahasa Chavacano contra melaui bahasa Sepanyol contra.


kugita

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kuʀita.


hawpu'

Di' manjari in badju' ini. Hawpuꞌ tuud.


sāt

Dipinjam daripada bahasa Melayu cat, daripada bahasa Hokkien 漆 (chhat).


jīp

Dipinjam daripada bahasa Inggeris jeep, bentuk belakang bagi jeepney. Banding dengan bahasa Cebuano dyip & bahasa Tagalog dyip.

Contoh ayat: In awwal sin jīp amuna in sasakatan sin manga sundalu Milikan sin timpu Pagbunuan Duniya II.

Terjemahan: Jeepney itu berasal daripada kenderaan yang digunakan tentera Amerika semasa Perang Dunia II.


ilkun

Dipinjam daripada bahasa Inggeris aircon, pemendekan bagi air conditioning. Banding dengan bahasa Kadazandusun iikon, bahasa Indonesia erkon & bahasa Tagalog erkon.

Pailawa kunu' in ilkun.


tawki

Dipinjam daripada bahasa Melayu tauke, daripada bahasa Hokkien頭家 (thâu-ke, “bos”).

pemilik (biasanya badan perniagaan seperti kedai, dll.); tauke

In anak babai hi Bapa' Kheng in tawki sin tinda piyamīhan ku sin batiri sin radiyu.

Anak perempuan Tuan Kheng adalah seorang pemilik kedai dimana ku membeli bateri untuk radio.


pansit

Dipinjam daripada bahasa Tagalog pansit (“mi”), daripada bahasa Sepanyol pancit, daripada bahasa Hokkien, sama ada:
* 扁食 (pán-si̍t, secara harfiah “makanan yang diuli”), menurut Manuel (1948).
* 便食 (“sajian yang dimasak secara selesa”, secara harfiah “makanan senang”), menurut Chan-Yap (1980).
Banding dengan bahasa Indonesia pangsit.


iskupita

* Mungkin dipinjam daripada bahasa Tagalog eskopeta (“senapang patah”), daripada bahasa Itali schioppetto.
* Dipinjam daripada bahasa Sepanyol escopeta (“senapang patah”), daripada bahasa Itali schioppetto.


duplak

penyakit tumbuhan disebabkan oleh serangga

Miyatay sin duplak in manga pananum.

Tumbuhan-tumbuhan telah mati sebab kena penyakit (tumbuhan) disebabkan oleh serangga.


dusina

Dipinjam daripada bahasa Chavacano docena, daripada bahasa Old Spanish dozena.


balanja'

Dipinjam daripada bahasa Melayu belanja, daripada bahasa Pali valañja (“yang dibelanja”).


usuk batu

Daripada usuk (“tiang; pancang”) + batu (“batu”).


bayla

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol bailar (“menari”).


walna'

Dipinjam daripada bahasa Melayu warna, daripada bahasa Sanskrit वर्ण (varṇa).

Contoh ayat: Gaddung in walna' sin bāy nila.

Terjemahan: Warna rumah mereka itu ialah hijau.


pangantin

Dipinjam daripada bahasa Melayu pengantin, daripada bahasa Melayu Klasik penganten, pengantin, daripada bahasa Jawa ꦥꦔꦤ꧀ꦠꦺꦤ꧀ (pangantèn, “pengantin, pengantin lekaki”), daripada bahasa Old Javanese paṅantyan (“tempat bertunggu”).

In pangantin babai subay diꞌ magkatawa bang adlaw pagtiyaun.

Pengantin perempuan itu seharusnya tidak ketawa pada hari perkhawinan.


buling

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qujiŋ, daripada bahasa Austronesia Purba *qujiŋ.


lummi'

Dakdaki in badju' mu bat maīg in lummi'.

Cucilah baju mu supaya kotoran itu akan hilang.


ū

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qulu, daripada bahasa Austronesia Purba *quluh. Banding dengan bahasa Tagalog ulo & bahasa Melayu hulu.


upaw

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *upaw. Banding dengan bahasa Cebuano opaw (“botak”).


jaymanis

Dipinjam daripada bahasa Melayu jari manis.


kingking

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *k(al)iŋkiŋ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kiŋkiŋ. Banding dengan bahasa Aklanon kumaeengking, bahasa Cebuano kumayingking, bahasa Hiligaynon kamalingking, bahasa Waray-Waray kamuyingking, & bahasa Tagalog kalingkingan.


dawgdug

bahasa Austronesia Purba *deʀdeʀ. Banding dengan bahasa Aklanon daeugdog, bahasa Asi rayugrog, bahasa Bikol Central dalugdog, bahasa Cebuano dalugdog, bahasa Iranun dalendeg & bahasa Maranao dalendeg.

Miyuga' aku sin dawgdug landu' matanug kabii.

Saya takut guntur yang amat lantang tadi malam.


tudlu'

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *tulduq. Bentuk kembar kepada bahasa Proto-Philippine *tuduq, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tuzuq, daripada bahasa Austronesia Purba *tuzuq. Banding dengan bahasa Cebuano tudlo.

Ayaw sulugan in singsing ha tudlu' mu.

Jangan masukkan cincin pada jari telunjukmu.


lāsu'

Bukun marayaw hipakita' in lāsu' pa harapan sin manga tau kaibanan.

Ia tidak baik menampil jari hantu ke hadapan seseorang.


paradul

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol aparador (“almari”), daripada bahasa Late Latin apparātor (secara harfiah “pembuat persiapan”) melalui bahasa Chavacano aparador.


sattul

Dipinjam daripada bahasa Melayu catur, daripada bahasa Sanskrit चतुरङ्ग (caturaṅga, “catur”, secara harfiah “berempat lengan (tentera)”). Bandingkan bahasa Maguindanao satol, bahasa Maranao sator dan bahasa Tagalog satol.


lampasu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol lampazo, daripada kata berkecualian (neuter) kepada bahasa Latin lappāceus, daripada bahasa Latin lappa (“burdock”). Banding bahasa Tagalog lampaso.

penggosok/penyental lantai terbuat daripada tempurung (dari kelapa); mop


payukan

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *pawíkan. Banding dengan bahasa Bikol Central pawikan, bahasa Cebuano pawikan, bahasa Cuyunon pawikan, bahasa Pangasinan pawikan dan bahasa Tagalog pawikan.

Kakitaan in manga payukan bukun da ha Malaysia sa' ha manga karagatan sin tibuuk duniya.

Penyu-penyu dapat terlihat tidak hanya di Malaysia tapi di lautan-lautan seluruh dunia.


baga'

Diwarisi daripada bahasa Austronesia Purba *baʀaq. Banding dengan bahasa Ilocano bara & bahasa Tagalog baga.


kumba

Di' siya magkaun kumba sin manuk.


pichay

bahasa Hokkien 白菜 (pe̍h-chhài, “Kobis Cina”, secara harfiah “sayur putih”). Banding bahasa Asi pitsay, bahasa Palawano Brooke's Point pitsay, bahasa Cebuano petsay & bahasa Tagalog petsay.


bantuk

Dipinjam daripada bahasa Melayu bentuk, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bentuk (“lengkung”).


purma

* Dipinjam daripada bahasa Chavacano forma (“rupa; bentuk”).
* Dipinjam daripada bahasa Sepanyol forma, daripada bahasa Latin fōrma, daripada bahasa Yunani Purba μορφή (morphḗ).


karitun

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol carretón (“pedati”).


sīn

Dipinjam daripada bahasa Inggeris cent, daripada bahasa Old French cent (“ratus”), daripada bahasa Latin centum, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱm̥tóm. Banding dengan bahasa Melayu sen.


pisita

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol peseta.


simintu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol cemento (“simen”), daripada bahasa Latin caementum.


maylang

Dipinjam daripada bahasa Melayu melirang, daripada bentuk alternatif bagi belerang.


mangangalang

mang- + kalang (“menyanyi”), dengan separa penggandaan di suku kata pertama dari kata dasar.

Hi Joyce Chu amu in mangangalang kasūban ku.


karita' kabbal

Dipinjam daripada bahasa Melayu kereta kebal.


paminat

Dipinjam daripada bahasa Melayu peminat.

batāan

peminat; penyokong (dari ahli politik; pelakon; selebreti; dll.)

In bagay ku hi Julpikar hambuuk paminat sin kugiran Beatles.

Temanku Julpikar ialah seorang peminat kugiran Beatles.

penggemar atau pun peminat (dari suatu subjek; bidang atau benda seperti hobi; sukan; dll.)

Hi Husin hambuuk paminat mangista' dayn Kudat.

Husin ialah seorang penggemar memancing asal Kudat.


tindug

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ti(n)zəg. Banding dengan bahasa Cebuano tindog, bahasa Iranun tindeg, bahasa Maranao tindeg dan bahasa Tagalog tindig.


ngān

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *ŋájan, bahasa Melayu-Polinesia Purba *ŋajan, daripada bahasa Austronesia Purba *ŋajan. Banding dengan bahasa Bikol Central ngaran, bahasa Cebuano ngalan, bahasa Ilocano nágan, bahasa Maranao ngaran,
bahasa Ratagnon aran,
bahasa Tagalog ngalan,
bahasa Tetum naran,
bahasa Tonsawang ngalan, bahasa Tontemboan ngaran,
bahasa Tonsea ngaran,
bahasa Waray-Waray ngán,
bahasa Manobo Bukidnon Barat ngazan,
bahasa Cam Barat ngan and bahasa Yami ngaran.

"In ngān ku hi Suhaimi." Amuna in sambung ku pa mastal.

"Nama saya Suhaimi." Itulah balasan saya kepada cikgu.


tabla

Dipinjam daripada bahasa Tagalog tabla (“seri”), daripada bahasa Sepanyol tablas (“seri”) ditemukan dalam en tablas dan quedar tablas.

seri (dalam permainan; persaingan; pertandingan; perlawanan)

Contoh ayat: Tabla sila ha pagkuntis magkalang.

Terjemahan: Mereka seri dalam pertandingan nyanyian.


hūlin

Mungkin daripada bahasa Inggeris hole in. Banding dengan bahasa Cebuano jolen dan bahasa Tagalog holen.


bumiputla'

Dipinjam daripada bahasa Melayu bumiputera.

In manga purul pihak sin Sabah lapay ha bangsa bumiputla'.

Semua bangsa-bangsa asli Sabah termasuk dalam bangsa bumiputera.


putli'

In putli' in magpangiyan bang matay in pangiyan.

Jika ratu meninggal dunia puteri akan menjadi ratu.


uldin

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol orden (“perintah”).

perintah (oleh pegawai kerajaan tapi bukan kedirajaan atau royalti)


upisyal

* Dipinjam daripada bahasa Sepanyol oficial.
* Dipinjam daripada bahasa Inggeris official.


sibuyas

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol cebollas, bentuk jamak bagi cebolla.


piritu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol frito.

sajian makanan yang digoreng seprti ikan; ayam; daging; dll.


banhud

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *ban(ə)hə́d (“kebas; 'tertidur', dari anggota badan”). Banding dengan bahasa Itawit bannad, bahasa Cebuano banhod, bahasa Maranao bened, dan
bahasa Tagalog manhid.


paksiyu

Dipinjam daripada bahasa Tagalog paksiw.

sejenis masakan terdiri dari ikan atau daging yang dimasak dalam cuka, bawang putih, halia, & garam


tabu'

Bī kaw sin ista', kanuus, unud manuk, iban sayul ha tabu'.

Sila beli ikan, daging ayam, sotong, dan sayuran di pasar.


planu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol plano (“pelan”).


hinglaw

Wala' aku nag'iskul sabab mataas in hinglaw ku.

Saya tidak pernah pergi ke sekolah kerana demam ku tinggi.


langgit

In hula' Rusiya in timagna' sin paghinang sin langgit pa sakit COVID-19.

Negara Rusia adalah pertama mengilang vaksin untuk penyakit COVID-19.


tangdan

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *taŋ(e)dan.

Pila in tangdan magpatahi' badju' kaymu?

Berapa pembayaran anda untuk menjahit baju?

Pila in tangdan dīhil kaymu?

Berapa ganjaran yang diberikan kepada anda?.

Ayaw kaw magdihil atawa magtayma' tangdan!


mahapun

Mahapun na dimatung in pakidj piyabī niya ha Shopee.

Pakej yang dibeli daripada Shopee sudah sampai di petang.


sagbut

rumpai (rumput atau tanaman yg tidak keinginan)


kansisilyu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol calzoncillo. Banding dengan bahasa Tagalog kalsonsilyo (“seluar dalam”).


gubnul

* Dipinjam daripada bahasa Inggeris governor.


latik-latik

Subay patayun in manga latik-latik bat di' tumaud in manga hilam amun magdā sakit.

Semua jentik-jentik itu mestilah dibunuh supaya untuk mencegahkan peningkatkan bilangan nyamuk yang pembawa-pembawa penyakit.


tilaw-tilaw

Mataud manga tilaw-tilaw naghuhula' ha lanaw-lanaw.

Ada banyak jentik-jentik bertinggal di air bertakung.


multa

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol multa (“denda”)


kahapun

Piyapasar aku kahapun.


biwang

Awn biwang.


kalua

madu (pasangan suami selain isteri pertama)

Hi Jubairah awn kalua.


kandaru

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol candado. Banding dengan bahasa Tagalog kandado.

Bīhi aku kandaru.


kabii

kabii nagbuka puasa ha bay.


katkat

Hariin na in katkat ku bakas dī?

Di manakah gergaji saya nampak di sini tadi?


paggastu

paggastu ka nia.


tutug

Fatimah ma tutug mag bana.


lawag

naglawag aku anggur di a pasar.


ungkul

Gimuwa' in tayi ungkul hi Abdul.


hilu

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *hilu (“racun”). Banding bahasa Tagalog hilo.

Maghali muna ikaw bat malawa' in hilu mu.

Rehat dulu kau supaya pening akan hilang.

Bang in tau hilu way na in ginhawa niya.

Jika orang menjadi pemabuk pemikirannya sudah tiada.


langug

lumangug
maglangug
naglalangug
naglangug

Awn isab langug marayaw iban mangi'.

Ada juga kelakar yang baik dan buruk pun.


juwalan

Sung! Mamī kita juwalan.


alun panjang

Mataud miyatay manga tau kalna' dakula' alun panjang kimugdan ha hula' Jipun.

Banyak orang sudah mati kerana tsunami besar yang terkena Jepun.


kuput

Na makay hi inda' badju kuput.


kalling

panggilan etnik Suluk kepada orang India

Nakabana hi Jubaiarah tau kalling.


matatas

Matatas kaw mag tindug.


kiyapakpakan

aun tau kiyapakpakan.


Nasusa

nasusa toud Ako .


pangalay

dalling-dalling

sejenis tarian tradisional diprestasikan oleh suku Suluk, dikenal sebagai mengalai

Indaginis in pangalay sin Tausug .

Berbagai jenis tarian tradisional etnik Suluk.


awwal

aunu en awwal sin histuri mu ini?


magkakak

magkakak ja in hinang mo.


budjak

Miyatay in kura' yaun sin budjak hi Abdul.


ayad

maayad siya maghinang.


dukut

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *dəkət. Banding dengan bahasa Cebuano dukot.

Masarap in dukut kaunun.


kaput balis

Nasaggaw in manga nagdaragang ha tabu' sin manga kaput balis.

Peniaga di pasar telah ditangkap oleh penguatkuasa.


ulalang

Malabung tuud in ulalang hi apu' ku.


giyagaha

in kaha yaun giyagaha.


hilaw

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *hilaw.

Hilaw pa in ista'.


parabut

parabut yaun nagbulakai.


kusug

Diwarisi daripada bahasa Austronesia Purba *keseʀ. Banding dengan bahasa Cebuano kusog.


Mayta kau

kenapa kau susa hati.


bulbul

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *bulbul (“rambut tubuh; bulu”), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bulu. Banding bahasa Cebuano bulbol, bahasa Tagalog bulbol.

In bulbul sin manuk-manuk yaun pula.

rambut (terutamanya ketiak & alat sulit manusia)


lapi'

Madurug in pangantin usug namakay lapi'.

Tampan pengantin lelaki memakai baju lapi'.


labban

Awn unu in ha lawm labban yan?


mahakutta'

Dipinjam daripada bahasa Melayu mahkota, daripada bahasa Pali makuṭa, daripada istilah bahasa Dravidian.

Awn manga intan in mahakutta' sin pangiyan Anggalis.

Mahkotanya ratu Inggeris berbanyak intan.


pangiyan

In Raja Permaisuri Agong amu na in pagtawag ha pangiyan sin Malaysia.

Raja Permaisuri Agong ialah gelaran untuk ratu Malaysia.


natūg

na- + tūg. Banding dengan bahasa Cebuano natulog & bahasa Tagalog natulog.

Natūg na kaw wala' pa?


kabayaan

Unu man in manga kabayaan iban hukaw mu?


ugat

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *uʀat, bahasa Melayu-Polinesia Purba *uʀat, from bahasa Austronesia Purba *huʀaC.


pamāpa

Butangi pamāpa in manuk yan.


graduwit

Dipinjam daripada bahasa Inggeris graduate (“lulusan; graduan”). Banding dengan bahasa Cebuano gradwet & bahasa Tagalog gradweyt.

Hi Iqbal, purul Sambuwangan amu in graduwit sin pag'abugaw ha University of Nottingham.

Iqbal, asal dari Zamboanga, ialah seorang lulusan Sarjana Muda Undang-Undang di University of Nottingham.


daira

Dipinjam daripada bahasa Melayu daerah, daripada bahasa Arab دَائِرَة (dāʔira).

In Daira sin Sandakan tiyatawag "Asibi' Sungsung".

Bandar Sandakan itu digelar sebagai "Hong Kong Kecil".

Karuk masimbul in daira sin Beijing ha katilingkal dunya.

Beijing ialah bandaraya yang teramai di seluruh dunia.


dakula'

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *dakəlaq (“besar”). Banding bahasa Pangasinan dakila, bahasa Tagalog dakila, bahasa Tagbanwa dakula', bahasa Mansaka dakora, bahasa Maranao dakola', bahasa Manobo Bukidnon Barat dekela' dan bahasa Bikol Central dakula.

Dakula' in silikan sin luri yan.


pangasubu

Awn pangasubu' ku kaymu. Ikaw ka in nakabunu' ha ina' niya? Sambung kaw!

Aku mempunyai pertanyaan kepada awak. Adakah awak orang yang membunuh emaknya? Jawablah!


sugarul

Siyaggaw sin manga pulis in sugarul kabii.

Seorang pencuri ditangkap oleh polis malam tadi.


kamisun

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol camisón (“baju malam”).


bulsa

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol bolsa.

Ayaw hibutang ha bulsa in silpun mu sabab maluhay sa masakmit.

Jangan letakkan telefon bimbit anda di dalam kantung kerana ia senang dapat disambar.


huwis

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol juez, daripada bahasa Latin iūdex. Banding dengan bahasa Tagalog huwes.


lupad

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *ləpad. Banding dengan bahasa Aklanon eupad, bahasa Cebuano lupad, dan bahasa Tagalog lipad.


limupad

Limupad in passawat pa taas.


malaul

Malaul aku ha pagsambag sin manga sualan matimatik ini.

Saya penat menjawab soalan-soalan matematik.


liyabi

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol llave (“kunci”), daripada bahasa Latin clāvis (“kunci”). Banding dengan bahasa Bikol Central lyabe & bahasa Tagalog liyabe.


unud

Banding bahasa Bikol Central unód, bahasa Cebuano unod, dan bahasa Waray-Waray unód.

Abā! Matambuk pakarayaw in unud sin danggit yan.

Aduh! Hebat gila gemuk daging ikan lambai itu.


silawak

Diyungug mu in silawak sin bata'-bata'?

Adakah awak mendengar jeritan kanak-kanak itu?


gisi'

gimigisi'
gimisi'
gisia
gisiun
gīsi'
magisi'
nagisi'

Awn gisi' in badju' mu.


dublun

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol doblón (“doubloon”).


pāy

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *pajay. Banding bahasa Ilocano pagay, bahasa Kapampangan pale, & bahasa Tagalog palay.

Mataud in naani nila pāy.


babuy talun

Daripada babuy (“babi”) + talun (“liar”).


kuku puti'

In mayat piyuputus sin kuku puti'.


puti'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *putiq.


bahibu

Daripada bahasa Southern bahasa Proto-Philippine *barahibu (“rambut tubuh”). Banding dengan bahasa Bikol Central barahibo, bahasa Hiligaynon balahibo, dan bahasa Tagalog balahibo.


biyuka'

Nangiram aku biyuka'.


sambulaan

Diyagit sin sambulaan in alnab yaun.


bakakka

Kakitaan ha lambang sin hula' Sabah in bakakka.

Burung rajah udang itu dapat terlihat di dalam lambang Negeri Sabah.


pilim

* Dipinjam daripada bahasa Inggeris film.
* Dipinjam daripada bahasa Indonesia film, daripada bahasa Belanda film.

Nakaatud kaw sin pilim "Gods Must be Crazy"?

Adakah awak pernah menonton filem bertajuk "Gods Must be Crazy"?


supidda

Dipinjam daripada bahasa Indonesia sepeda, daripada (berdialek) bahasa Belanda (standard bahasa Belanda vélocipède), daripada bahasa Perancis vélocipède, daripada bahasa Latin velox (“swift”) + pes (“kaki”).


sipidda

Bentuk alternatif bagi supidda (“basikal”)


suysuy

Ayaw kaw magdungug sin manga suysuy yan.

Jangan mendengar khabar-khabar angin itu.


linug

Daripada bahasa Proto-Bisayan *linug, daripada bahasa Proto-Philippine *linuʀ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *linuʀ, daripada bahasa Austronesia Purba *linuʀ.Banding bahasa Cebuano linog.

Nagparā in parinta Malaysia sin manga magtitimbul magtabang ha manga tau kiyugdan sin linug ha Turki.

Kerajaan Malaysia mengerimkan para penyelamat untuk menolong mangsa-mangsa gempa bumi di negara Türkiye.


nakura'

Dipinjam daripada bahasa Melayu nakhoda, from bahasa Parsi ناخدا (nâxodâ, “juragan; kapten kapal”). Banding dengan bahasa Maranao nakoda' dan bahasa Tagalog anakura.

Hi Suhail in nakura' sin parhimpunan ini.


mapisak

Mapisakin dān bang imulan sin makusug.

Jalan itu berlumpur kalau ia berlaku hujan deras.


palda

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol falda (“skirt”).


lawm

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *daləm, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *daləm, daripada bahasa Austronesia Purba *daləm. Banding dengan bahasa Ilocano dalem, bahasa Kapampangan lalam, bahasa Bikol Central rarom, bahasa Cebuano lalom, bahasa Maranao dalem, dan
bahasa Tagalog lalim.


pitaka

Bentuk alternatif bagi pitaka' (“dompet”)


karupangan

Dakula' na tuud karupangan mu!


malingug

kacau (disebabkan peperangan; bencana, dll.)

Timaud in umbul sin manga tau pilak naghuhula' ha Sabah kalna' malingug tuud in hula' Pilipina.

Bilangan pendatang haram yang bertinggal di Sabah meningkat sebab negara Filipina sangat kacau.


hiluhala'

Dipinjam daripada bahasa Melayu haru-hara.

Kimaruk na tuud in hiluhala' ha pangdaig hula' ta Pilipina.

Parahnya ganguuan awam di negara jiran kita, Filipina.


āyan

In hula' Subyit in timagana' sin pagparā sin tau pa āyan.

Ialah Kesatuan Soviet adalah negara yang mengirim satu manusia pertama di angkasa.


litsun

Dipinjam daripada bahasa Tagalog letson, daripada bahasa Sepanyol lechón.

Liyu'dukan siya pagkita' niya sin litsun.

Dia berasa memuntah bila melihat babi panggang.


barkada

Dipinjam daripada bahasa Tagalog barkada, daripada bahasa Tagalog barcada (“muatan kapal”).

Hinda Kaloy iban Jomari in manga barkada ku ha hinang.

Kaloy dan Jomari ialah kawan rapat ku di kerja.


hulin

Bentuk alternatif bagi hūlin (“gundu; guli; jaka; kelarang”)


bisaya'

istilah atau panggilan oleh Orang Suluk kepada orang Filipina yang beragama Kristian

In manga tau bisaya' da in magsa'bu sin adlaw Krismas.

Orang Filipina kristian itu sahaja yang merayakan Hari Krismas.

istilah atau panggilan oleh Orang Suluk untuk Bahasa Visaya (dikenal sebagai Cebuano atau Sugbohanon) dan pentuturnya

Maingat magbichara iban makahāti bisaya' in manga tau Sambuwangan.

Orang Zamboanga itu tahu bercakap dan memahami bahasa Visaya.


taytayan

latunan

jambatan (terbuat daripada bambu atau kayu)


latunan

Imuntas kami pa latunan sin Pulau Pinang.


kabataan

Dugaing na tuud in addat sin manga kabataan bihaun.

Kelakuan pemuda-pemuda itu ialah berbeza pada masa ini.


sabaw

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *sabaw, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *sa(m)baw.

Mabaya' kaw sin sabaw?, Di'.


hilut

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *hílut.
Banding dengan bahasa Kapampangan ilut, bahasa Bikol Central hilot, bahasa Cebuano hilot, dan
bahasa Tagalog hilot.


daral

sejenis kuih muih atau pencuci mulut terbuat daripada daging kelapa terkukur dengan gula dibungkus dalam tepung atau pembalut tepung beras


tabid-tabid

sejenis gula-gula terbuat daripada tepung dan ubi kayu tertumbuk


nummul

Dipinjam daripada bahasa Indonesia nomor.


Salasa

Dipinjam daripada bahasa Arab الثَلَاثَاء (aṯ-ṯalāṯāʔ).


Hammis

Dipinjam daripada bahasa Arab الْخَمِيس (al-ḵamīs).


Sabtu'

Dipinjam daripada bahasa Arab السَبْت (as-sabt).

Way adlaw hinang bang Sabtu'


Milikan

Pemendekan bagi Amilikan, daripada bahasa Inggeris American.

orang atau warganegara dari negara tersebut

In tau Milikan yaun maingat magbahasa Sug.


Lannang

Dipinjam daripada bahasa Hokkien 咱人 (lán-nâng, “kita; kami; Cina”, secara harfiah “manusia kami”).

orang atau warganegara dari negara tersebut dan juga istilah atau pangilan yang digunakan oleh Orang Suluk merujukkan kepada bangsa tersebut

Nakaasawa hi Abdul Lannang.

Abdul mendapat isteri yang berbangsa Cina.


Sina'

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol China (“China”) dan juga bahasa Melayu Cina, daripada Sanskrit चीन (cīna), mungkin akhirnya daripada bahasa Cina Kuno 秦.

Tiyu'-tiyu' da in manga pihak Sina' ha hula' Pilipin.

Penduduk etnik Cina di Filipina ialah hanya sedikit.


buhawi'

Bandin dengan bahasa Maranao bohawi & bahasa Tagalog buhawi.

In hula' Milikan sadja kiyukugdan sin buhawi'.

Amerika Syarikat sering mudah kena puting beliung.


ulapay

Saplag in sakit ulapay bang timpu pangulan.

Selesema ialah meluas selama musim hujan.


magdarakdak

Daripada mag- + dakdak (“cuci pakaian”) dengan penggandaan di kata dasar.


daraakun

Daripada penggandaan kepada daak, dengan akhiran-un.

Katauran sin manga daraakun dī ha Malaysia dayn Pilipin iban Indunisiya.

Kebanyakan pembantu di sini di Malaysia asal dari Filipina dan Indonesia.


tawtayanak

keluarga (termasuk ibu bapa dan kanak-kanak)


barilis

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol barilles, daripada bahasa Perancis baril. Bentuk jamak bagi barril.


basura

Dipinjam daripada bahasa Chavacano basura, daripada bahasa Sepanyol basura (“sampah”), daripada bahasa Old Spanish vassura, daripada bahasa Vulgar Latin *versūra, akhirnya diterbit daripada bahasa Latin verrō (“menyapu”).

In basura di' manjari hibugit ha suba'.

Ia tidak dibenarkan membuang sampa di sungai.


tūk-tūk

Hibuka in payung mu awn tūk-tūk.

Bukalah payung awak berlaku hujan renyai-renyai.


aymbalanda'

Dipinjam daripada bahasa Melayu ayam belanda.


timpla

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol timplar.

Marayaw in timpla sin kahawa.


mundu

Mahukaw aku ha manga tau mundu .


muparik

Diyaug sin manga kaput balis Kumanwil in manga tau muparik kuminis ha hula' Malaya.

Pasukan Komanwel mengalahkan pemberontak komunis di Tanah Melayu.


sawm

Malanu' in sawm bāy nila.

Bahagian bawah rumah mereka ialah bersih.


būd

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bulud.


sapiyul

Mungkin dipinjam daripada yang berikut:
* Dipinjam daripada bahasa Melayu sopir, daripada bahasa Belanda chauffeur.
* Dipinjam daripada bahasa Sepanyol chofer, daripada bahasa Perancis chauffeur.
* Dipinjam daripada bahasa Inggeris chauffeur.
Compare bahasa Tagalog tsuper.

Hi Tak Boon naghihinang hambuuk sapiyul sin taksi ha Singapura.

Tak Boon adalah seorang pemandu teksi yang sedang bekerja di Singapura.


binhi'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *binəhiq, daripada bahasa Austronesia Purba *binəSiq. Banding dengan bahasa Aklanon binhi, bahasa Hiligaynon binhì, bahasa Kapampangan bini & bahasa Tagalog binhi.


plaslayt

Dipinjam daripada bahasa Inggeris flashlight (“lampu picit”).

Pailawa kunu' plaslayt sabab tigidlum iban way kurinti.

Sila hidupkan lampu picit anda sebab gelap dan tiada elektrik.


bumbilu

Bentuk alternatif bagi bumbiru (“ahli bomba”)


sunug

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *sunuʀ. Banding bahasa Cebuano sunog, bahasa Mansaka sonog, & bahasa Tagalog sunog.

Tawagi niyu in bumba magtuy awn dakula' sunug!

Panggilkanlah jabatan bomba sekarang ada berlaku kebakaran!


uhaw

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *quhaw, daripada bahasa Austronesia Purba *quSaw.


gulal

Dipinjam daripada bahasa Melayu gelar, daripada bahasa Melayik Purba *ɡəlar.


kābaw

Dipinjam daripada bahasa Melayu kerbau, daripada bahasa Melayik Purba *kAr(ə)baw, akhirnya daripada bahasa Proto-Mon-Khmer *krpiʔ ~ *krpiiw ~ *krpuʔ ~ *(kr)puh (“kerbau”). Banding bahasa Cebuano kabaw, bahasa Tagalog kalabaw & bahasa Waray-Waray karabaw.


sindil

sejenis lagu diprestasikan oleh suku Suluk semasa perayaan; perkhawinan, dan dll. untuk hiburan


janggay

sebuah kuku jari yang buatan dipakai oleh perempuan sambil berprestasi tarian dikenal sebagai pangalay atau mengalai dan daling-daling pun.


prublima

Dipinjam daripada bahasa Chavacano problema.

Mayta' kaw timangis, Unu in prublima?

Kenapa kau menangis, masalah itu apakah?


bituun

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *bituqən, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bituqen, daripada bahasa Austronesia Purba *bituqen. Banding bahasa Cebuano bituon, bahasa Kapampangan batuin, & bahasa Tagalog bituin.

Masi'nag pakarayaw in manga bituun bihaun!


bāngaw

Daripada bahasa Proto-Central Philippine *balaŋaw (“pelangi”). Banding dengan bahasa Bikol Central balangaw, bahasa Cebuano bangaw, bahasa Hiligaynon balangaw, dan bahasa Waray-Waray balangaw.

Marayaw in hula' bang awn bāngaw.

Jika terdapat pelangi cuaca akan menjadi baik.


bangaw

Bentuk alternatif bagi bāngaw (“pelangi”)


kalsitin

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol calcetín.


radyu

Dipinjam daripada bahasa Chavacano radio.


Anggalis

Mungkin daripada bahasa Arab إِنْجْلِيز (ʔinjlīz), daripada bahasa Inggeris English. Banding dengan bahasa Melayu Inggeris, bahasa Indonesia Inggris & bahasa Tagalog Ingles.

Mayta' maingat in manga tau Pilipin magbissara Anggalis dayn ha manga tau Malaysia, Singapura, iban Brunei?

Kenapa orang Filipina bercakap bahasa Inggeris dengan baik berbanding dengan orang Malaysia, Singapura dan Brunei?


ūd

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *quləj, daripada, bahasa Melayu-Polinesia Purba *quləj, daripada bahasa Austronesia Purba *quləj. Banding dengan bahasa Aklanon ueod, bahasa Cebuano ulod, bahasa Ilocano uleg, , bahasa Tagalog uod, bahasa Melayu ulat, dan bahasa Chamorro ulo'.


assang

Dipinjam daripada bahasa Melayu Brunei acang, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *acaŋ (“merpati”).

In assang amu in hambuuk sarat sin kasajahitraan.

Seekor merpati adalah suatu simbol kedamaian.


laka'-laka'

Bukun marayaw in magbissara laka'-laka' ha iskul iban hinang.

Bercakap kata makian ialah tidak baik bila berada di sekolah dan tempat kerja.


buntul atay

Daripada buntul (“lurus”) + atay (“hati”). Secara harfiah, "berhati yang lurus".


haggut atay

Daripada haggut (“sejuk; dingin”) + atay (“hati”). Secara harfiah, "hati yang sejuk".


atay-itum

Daripada atay (“hati”) + itum (“hitam”). Secara harfiah, "berhati hitam".


sīya

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol silla, daripada bahasa Old Spanish siella, daripada bahasa Latin sella. Bentuk kembar kepada siya. Banding bahasa Tagalog silya.


lamay

hidangan sampingan (bersama nasi atau ubi kayu)

Ista' iban sayul in lamay namu' sin inuman.

Ikan dan sayur ialah hidangan sampingan dalam sarapan pagi kami.


hungsuy

Dipinjam daripada bahasa Hokkien 薰吹 (hun-chhoe).

In Hungsuy amu in pagmaratan sin manga lannang.

Pipa tembakau itu adalah benda yang digunakan oleh orang Cina untuk merokok candu.


ungsuy

Bentuk alternatif bagi hungsuy (“pipa tembakau; cangkelong”)


marat

Dipinjam daripada bahasa Melayu madat, daripada bahasa Jawa ꦩꦢꦠ꧀ (madat, “candu; madat”).

Giyubat sin manga Anggalis in Susung pasal marat.

Pasukan Inggeris menyerangi Hong Kong kerena candu.


hallu

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qahəlu, daripada bahasa Austronesia Purba *qaSəlu (“alu”).


mayul

Dipinjam daripada bahasa Inggeris mayor.


kulitis

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol cohetes, bentuk jamak bagi cohete (“roket”), daripada bahasa Catalonia coet, akhirnya daripada bahasa Latin cauda (“ekor”). Banding dengan bahasa Maguindanao kuitis, bahasa Maranao kowitis, & bahasa Tagalog kuwitis.

Laung sin manga Lannang, in kulitis nagdirihil marayaw lidjiki' iban namumugaw sin manga saytan.

Kata Orang Cina bahawa mercun itu memberi tuah yang baik dan mengusir roh yang jahat.


lababu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol lavabo (“sinki”), daripada bahasa Latin lavābō.

Nahapa' in lababu.


kulinsi'

Dipinjam daripada bahasa Indonesia kelinci, daripada bahasa Belanda konijntje.


rayuma

Dipinjam daripada bahasa Tagalog rayuma, daripada bahasa Sepanyol reuma.


ulapid

In ulapid amu in sakit sin tau maas.

Reumatisme itu adalah penyakit orang tua.


sibit

Diwarisi daripada bahasa Austronesia Purba *sipit. Compare bahasa Ilocano sigpit and bahasa Tagalog sipit.

In sibit kagang bang makasibit masakit.

Sepit ketam itu jika menyepit sesuatu ia menyakitkan.


batawi

badju' masigpit

sejenis busana tradisional yang dipakai perempuan/wanita Suluk


sablay

sejenis busana tradisional diapakai oleh perempuan/wanita Suluk


siub

Haunu mu biyutang in siub?


baluta

Dipinjam daripada bahasa Tagalog balota, daripada bahasa Sepanyol balota, daripada bahasa Perancis ballotte, daripada bahasa Itali ballotta.


batuta'

Dipinjam daripada bahasa Chavacano batuta, daripada bahasa Tagalog batuta, daripada bahasa Sepanyol batuta.

cota; belantan; martil; martil; tongkat waran


sasakatan

Basikul da in sasakatan sin manga tau Malaysia sin timpu Anggalis.

Basikal ialah kenderaan yang digunakan oleh orang ramai Malaysia semasa tempoh British.


burda

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol bordar (“menyulam”).


pakaradjaan

Banding dengan bahasa Maranao pakaradiya'an (“perayaan; pesta; permainan, rancangan”), & bahasa Melayu pekerjaan


kapug

Dihila pa iru' iban kuting in manga kapug yan.

Berikanlah sisa makanan itu kepada anjing dan kucing.


kuntaw

Dipinjam daripada bahasa Melayu kuntau, daripada bahasa Hokkien拳頭 (kûn-thâu, “penumbuk; buku lima; tinju”).


saksi'

Dipinjam daripada bahasa Melayu saksi, daripada bahasa Sanskrit साक्षी (sākṣī), bentuk lelaki yang tunggal nominatif bagi साक्षिन् (sākṣin, “saksi”).

Hipagbunu' in manga katān saksi' sin dusa.


tubul

Banding dengan bahasa Bikol Central tubol, dan bahasa Cebuano tubol.


lumba'-lumba'

Dipinjam daripada bahasa Melayu lumba-lumba.

Kita' kami lumba'-lumba' ha higad dagat.


guyabanu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol guanábano.


hula'

Dayn hula' Anggalis in usug yan.

Lelaki itu berasal ari negara United Kingdom.

Hi Hajiji Noor amu in nakura' sin Hula' Sabah bihaun.

Hajiji Noor ialah seorang ketua menteri Negeri Sabah masa kini.

Bukun marayaw in hula' adlaw ini.


krus

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol cruz (“salib; palang”).


tanghul

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *taqul. Banding dengan bahasa Ilocano taul, bahasa Pangasinan taol, bahasa Bikol Central taol, bahasa Cebuano taghol, bahasa Hiligaynon taghul, bahasa Maranao taol, dan bahasa Tagalog tahol.


lahasiya'

Dipinjam daripada bahasa Melayu rahsia, daripada bahasa Sanskrit रहस्य (rahasya).

Contoh ayat: Ayaw mu pagbaytaan in lahasiya' biyayta' ku kaymu.

Terjemahan: Jangan beritahui siapa-siapa tentang rahsia yang ku diceritakan kepada mu.


patta'

Amu ini in patta' ku iban manga tayklas ku ha iskul.

Inilah gambar saya bersama dengan rakan sekelas di sekolah.

Subay butangan patta' sin YDPA in manga katan upis parinta.

Semua pejabat-pejabat kerajaan mestilah diletakkan potret Yang di-Pertuan Agong.

Subay awn patta' mu bat di' kaw malawa' sin pagpanaw.

Anda mestilah membawah peta supaya tidak sesat pada pelancongan anda.


sayul

In pagkaun sin sayul makarayaw sambu.

Memakan sayuran ialah baik untuk kesihatan.


bungang-kahuy

Mahalga' na sa in halga' sin bungang-kahuy bulan ini.


lasaw

Lasaw na in dūyan ini.


ullang

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *qudaŋ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qudaŋ, daripada bahasa Austronesia Purba *qudaŋ.


parhimpunan

Dipinjam daripada bahasa Melayu perhimpunan.

In manga pagkahi ku ha parhimpunan yan manga Lannang.

Rakan-rakan saya di pertubuhan itu ialah etnik Cina

Kami hi Ikbal lamud ha parhimpunan sin manga Tausug ha Kudat.

Ikbal dan saya ialah warga persatuan Orang Suluk di Kudat.


mulid

Dipinjam daripada bahasa Melayu murid, daripada bahasa Arab مُرِيد (murīd).


būk

Dipinjam daripada bahasa Inggeris book (“buku”).


salban

Bīhi aku salban hipagtahiꞌ ku sin badjuꞌ ku.

Belikan saya benang untuk penjahitan baju saya.


luwan

Banding dengan bahasa Cebuano lulan, dan bahasa Tagalog lulan.


sagay'

Manga bantug sagay' sin Borneo in manga pihak Dayak, Iban, Kadazan-Dusun, iban Murut.

Orang Dayak, Iban, Kadazan-Dusun, dan Murut ialah para pengayau Borneo yang terkenal.


dahun

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *dahun, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *dahun. Banding dengan bahasa Tagalog dahon.


būla

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol & bahasa Melayu bola, daripada bahasa Portugis bola.


linaw

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *linaw, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *linaw.

Marayaw in pagtulak ta bang bihaini in linaw sin hula'.

Perjalanan kita baik kalau ketenagan cuaca begini.


sippun

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *sip(ə)qun. Banding dengan bahasa Cebuano sip-on, dan bahasa Tagalog sipon.


katarrangan

Dipinjam daripada bahasa Melayu keterangan.

kertas atau dokumen resmi yang mengenalkan bukti kelayakan surat-surat tauliah (spt. pasport; kad pengenalan; dll.)

In manga tau pilak amu in manga tau nakasūd iban naghuhula' ha hula' Sabah way katarrangan.

Orang pilak (istilah dipanggil oleh rakyat Sabah kepada pendatang-pendatang haram) itu merpuakan orang yang memasuk dan menetap di negeri Sabah yang tanpa dokumen-dokumen resmi.


dān

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *zalan. Banding dengan bahasa Cebuano dalan, bahasa Tagalog daan & bahasa Melayu jalan.


silung

Silung kaw bat kaw di' mabasa' sin ulan.

Berlindunglah supaya kau tidak dibasahi hujan.


sudlay lupa'

Kata majmuk dari sudlay (“sikat”) + lupa' (“tanah”).


bānag

Nakasaggaw aku sin bānag.


gulangan

Kamaya' kaw sin pagtulak pa gulangan, mataud sa hās duun.

Berhati-hatilah bila berjalan ke hutan, ada banyak ular di sana.


palmaddani'

Dipinjam daripada bahasa Melayu permaidani, daripada bahasa Jawa ꦥꦼꦂꦩꦢꦤꦶ (permadani, “permaidani”), daripada bahasa Malayalam പരവതാനി (paravatāni).


mitru

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol metro.


batu balani

Dipinjam daripada bahasa Melayu batu berani.


asip

memperhatikan atau memberi perhatian ke sesuatu


mustatil

Dipinjam daripada bahasa Arab مُسْتَطِيل (mustaṭīl).