kamus

Daripada bahasa Melayu kamus, daripada bahasa Arab قَامُوس (qāmūs), daripada bahasa Yunani Purba ὠκεανός (ōkeanós).

In Kamus Bahasa Sukuk-Bahasa Melayu ini awn manga 70,000 kabtangan iban manaa.

Kamus Bahasa Suluk-Bahasa Melayu ini mengandungi 70,000 perkataan dan makna.


alpa

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol harpa.

Landu' maingat magpakatingug alpa hi Nabi Daud.

Nabi Daud tahu bermain harpa sangat baik.


ubat

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ubat.

ubat (bahan yang digunakan untuk menyembuhkan penyakit atau menyihatkan badan)


suka

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *suka (“muntah”)


saya

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol saya, daripada bahasa Vulgar Latin *sagia


pagi

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *paʀih, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *paʀih, daripada bahasa Austronesia Purba *paʀiS.

Mahayt iban taga lassun in ikug pagi.


Ahad

Dipinjam daripada bahasa Melayu Ahad, daripada bahasa Melayu Klasik احد (Ahad), daripada bahasa Arab اَلْأَحَد (al-ʔaḥad).


Isnin

Dipinjam daripada bahasa Melayu Isnin, daripada bahasa Arab الاِثْنَيْن (al-iṯnayn).


Jumaat

Dipinjam daripada bahasa Melayu Jumaat, Jumat, from bahasa Melayu Klasik جمعة (Jumaat), جومت (Jumat), from bahasa Arab اَلْجُمْعَةُ (al-jumʕatu).


pitu

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *pitu, daripada bahasa Austronesia Purba *pitu. Banding dengan bahasa Cebuano pito & bahasa Tagalog pito.


tanglung

Dipinjam daripada bahasa Melayu tanglung, from bahasa Kantonis 燈籠 (dang¹ lung⁴).

Mag'gantung ta tangung masuuk na in Bagu Tahun Lannang.

Jom menggantung tanglung, Tahun Bahru Cina ialah hampir tiba.


daun

sebahagian daripada tumbuhan,sehelai daun


mija

Dipinjam daripada bahasa Melayu meja, daripada bahasa Portugis mesa.


gatas

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ʀatas.


pilak

Daripada Dipinjam daripada bahasa Melayu perak.

pendatang haram (terutamanya seorang berasal dari Kepuluan Sulu dan bahagian-bahagian lain negara Filipina yang bertinggal, bersembunyi, dan melarikan diri daripada pihak berkuasa di Negeri Sabah bagi pengusiran)


tabang

Mangayu' kami sin tabang kaymu.


tabang

Tabang kaw maglannu'.


tabang

Tabang! Di' aku makalanguy!


taun

Pila sīn in taun mu?


walu

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *walu. Banding dengan bahasa Tagalog walo.


asu

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qasu.


anak

anak, anak lelaki atau anak perempuan, anak kucing dan sebagainya


sini

Bentuk alternatif bagi sīni (“pawagam; filem”)


tarik

Dipinjam daripada bahasa Melayu tarikh, daripada bahasa Arab تَارِيخ (tārīḵ).


manuk

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *manuk, daripada from bahasa Austronesia Purba *manuk. Banding dengan bahasa Cebuano manok & bahasa Tagalog manok.

Manuk in kasūban ku lamay.

Ayam ialah hidangan sampingan kegemeran ku.


atay

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *qatay, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qatay, daripada bahasa Austronesia Purba *qaCay.

Masakit in atay ku.


bana

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *banah, daripada bahasa Austronesia Purba *baNaS (“jantan”).


bangku'

* Dipinjam daripada bahasa Sepanyol banco.
* Dipinjam daripada bahasa Melayu bangku, daripada bahasa Portugis banco.


batung

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *balatuŋ.


bayad

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *bayaD (“membayar”), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bayaD.

Pila sīn in bayad makasakat sin piriswil?

Berapa bayaran (tiket) untuk menaik roda Ferris?


bigi

Dipinjam daripada bahasa Melayu biji, daripada bahasa Sanskrit बीज (bīja, “biji”).


lana

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *laña.

minyak (suatu istilah umum, tapi biasanya merujukan untuk masak)


apam

Daripada bahasa Melayu apam, daripada bahasa Tamil ஆப்பம் (āppam, “appam”).

sejenis makanan pencuci mulut (dessert) berikutnya:

Appam, sejenis penkek yang nipis berasal Asia Tenggara terbuat daripada tepung beras dan kelapa

Apam balik (terutamanya bergaya Suluk dan Bajau, digelar sebagai Tarang Bulan, Apam Sabah)


di'

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *diq (“zarah penafian”). Bandingkan bahasa Yami ji, bahasa Ilocano di, bahasa Isnag di, bahasa Cebuano di/dili, bahasa Maranao di', bahasa Western Subanon di, bahasa Mansaka di, dan bahasa Tagalog hindi/di.

Di' siya mabaya' kaymu.

Mabaya' kaw kumaun? Di'.


gamut

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *ʀamut, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ʀamut (“akar berserat”).


itik

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *itik.

patu'

itik (yang badannya lebih kecil dan lehernya lebih panjang)


kapay

baling-baling (dari kapal; kapal terbang/pesawat dan ddl.)

Di' makalupad in passawat bang way in kapay niya.

Kapal terbang itu tidak boleh menerbang tanpa baling-balingnya.


isa

Daripada Proto-Bisaya *isa, *əsa, daripada Proto-Filipina Tengah *isa, *əsa, daripada bahasa Proto-Philippine *isa, *əsa, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *isa, *əsa, daripada bahasa Austronesia Purba *isa, *əsa. Banding dengan bahasa Cebuano usa.


pula

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *pula. Banding dengan bahasa Aklanon puea & bahasa Asi puya.


pula

Malingkat bang ikaw magbadju' pula.


burak

Biyutangan hi Ji Wei in bayhu' hi Siti sin burak bat lumingkat siya.

Ji Wei mengenakan bedak kepada muka Siti supaya dia menjadi cantik.


bilu

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *(ma-)biʀaw.


arti

penampilan yang menjolok (dalam pemakaian; kebiasaan; ucapan; ddl.);


butu'

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *butuq, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *butuq, daripada bahasa Austronesia Purba *buCuq


utang

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qutaŋ


iskul

Daripada bahasa Inggeris school (“sekolah”).

SK Sg. Padas amu in iskul nakatalus hi Amirul.

SK Sg. Padas ialah sekolah di mana Amirul lulus.


panji

Daripada bahasa Sanskrit पञ्जी (pañjī, “daftar”).


bak

bāk

Bentuk alternatif bagi baak (“berjumpa”)


pala

Bimī hi Mahid sin pala ha Tesco.


usuk

Banding dengan bahasa Cebuano usok (“tiang”).

pancang; tiang (untuk menandakan sempadan; menyokongi tumbuhan; dll.)


tulak

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tulak.


tulak

tūd

tolak (mengenakan daya untuk sebuah benda supaya akan menjauhi diri)


tulak

sulak

tolak (tidak menerima atau menentang sesuatu)


sawan

Dipinjam daripada bahasa Melayu cawan, daripada bahasa Mandarin茶碗 (cháwǎn, “cangkir”).


umpan

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qumpan.

In umpan marayaw ha ista' amu in ūd atawa ullang.

Umpan yang terbaik untuk ikan itu ialah cacing atau udang.


bakul

bahasa Melayu-Polinesia Purba *bakul (“keranjang bambu tertenun”).

sejenis keranjang yang besar dengan penutup


lambung

Kakitaan ku in lambung niya.


lawang

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lawaŋ (“pintu, laluan”)


hawnu

Bentuk alternatif bagi haunu (“di mana”)


kaw

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *(i-)kahu, daripada bahasa Austronesia Purba *(i-)kaSu.

ikaw

Kata ganti nama diri tunggal kedua; kau, engkau, kamu.


duwa

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *duha, daripada bahasa Austronesia Purba *duSa.


unum

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ənəm.


uma

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *quma


harapan

alat sulit; kemaluan keduadua perempuan dan lelaki


ha

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *sa. Compare bahasa Bikol Central sa, bahasa Cebuano sa, bahasa Hiligaynon sa, bahasa Waray-Waray ha, bahasa Tagalog sa, and bahasa Gorontalo ta.


kumaun

Mabaya aku kumaun ista'.


butu

Dipinjam daripada bahasa Tagalog boto, daripada bahasa Sepanyol voto, daripada bahasa Latin vōtum.


puta

Dipinjam daripada bahasa Chavacano puta (“pelacur”), daripada bahasa Sepanyol puta.


bulawan

Diwarisi daripada bahasa Austronesia Purba *bulaw-an (“emas”)

Mahalga' in bulawan bihayaun.


kaput

Harin tungud mu biyugit in manga kaput?


gapas

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kapas.

Butangi gapas in pali' mu bagu kaw manaw.

Sila letakkan kapas luka anda sebelum berjalan.


tinai

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tinaqi, daripada bahasa Austronesia Purba *Cinaqi.

Kiyugdan siya hinglaw pag'ubus magkaun sin tinai manuk amun hipaghinang satti kahapun.

Dia kena sakit demam selepas memakan sate usus ayam semalam.


tuu

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tuqu (“sebelah kanan”). Banding dengan bahasa Cebuano tuó.

Mīklu' in luri harap pa tuu.


masarap

Masarap sab kaunun dihil mu kāku'.

Sedap pula makanan yang kamu berikan kepada saya.


suuk

Banding dengan bahasa Cebuano suok (“sudut”)

In suuk sin iskul pa bāy namuꞌ hangka-batu ra.

Kedekatan sekolah itu ke rumah kami hanya satu kilometer.


suuk

Suuk kaw mari kāku'.


sinilas

Dipinjam daripada bahasa Tagalog tsinelas, daripada bahasa Sepanyol chinelas, bentuk jamak bagi chinela.


samin

Dipinjam daripada bahasa Melayu cermin, bandingkan dengan bahasa Ilocano sarmin & bahasa Tagalog salamin.

Nabagbag in samin.


mahibug

Mahibug tud ikau ini.


malunuk

Malunuk tuud in hu anmu.


nasunug

Nasunug na in bay nila.


maglangui

Ibanku maglangui ha kolam.
Kawanku berenang di kolam.


kumitah

Ako kumitah tauh Sina.


maghali

Maghali-hali nah kau.


nagmingit

Dik kau mattu nagmingit iban yamamu?


magsukul

Magsukul, inda.


komaun

Sungna komaun kaunun.


Magbassa

Aku merajin magbassa buk.


nagpanayam

Aun bata-bata nagpanayam tubig ha kulam.


Mang anad

Mang anad kita dittuh ha perpustakaan.


uyum

Maita kau uyum uyum?


nagbassa

Nagbassa in ama' ku sin katas habal.


umul

Dipinjam daripada bahasa Melayu umur, daripada bahasa Melayu Klasik umur, daripada bahasa Arab عُمْر (ʕumr).

Pila in umul mu?

Bang aku panawn sin sundalu adlaw ini, umul ku na.

Kalau tentera-tentera akan mengejarkan aku itulah tamat hidup ku.


haunu

Di' ku kaingatan haunu siya pimanaw?


pillak

Pitu pillak manjari?


Mamingit

Mamingit na aku iban kawan ku.


Manaw

:
Manaw na aku iban kawanku.
Aku mau bejalan dengan kawanku.


Dadak

Mang dadak aku sin bajuku laum tandas.


mamaigu

Mamaigu aku.


sakat

naik/menaiki sesuatu atau melancong (dalam kenderaan)

Sakat na kaw bas.


burus

Bandingkan bahasa Cebuano buros (“hamil”)

perempuan atau wanita dalam keaadaan hamil


burus

Burus ka in anak babai mu?


pulis

Dipinjam daripada bahasa Inggeris police.

Kadtuun sin manga pulis in manga bāy awn sinapang.

Polis akan menyerbu rumah-rumah orang tersebut yang memiliki senapang.


suling

Dipinjam daripada bahasa Melayu seruling

seruling (biasanya dibuat daripada bambu)


nana'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *nanaq.


babat

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *babat (“perut haiwan”)

tiyan

istilah dipanggil oleh Orang Suluk kepada seosorang dengan perut yang besar

Malaggu' tuud in babat sin sikgu ku.


sinapang

Dipinjam daripada bahasa Melayu senapang, daripada bahasa Belanda snaphaan, daripada bahasa Middle Dutch snaphaen, pada akhirnya daripada bahasa Jerman Schnapphahn (“seorang pencuri pada punggung kuda”).

Di' manjari magdā sinapang bang way katarrangan.

Membawah senapang tidak dibenarkan jika anda tiada lesen.


bumba

bumbiru

bomba (pasukan yang bertugas untuk memadamkan kebakaran); ahli bomba

Bang awn sunug tawaga in bumba magtuy.

Jika ada berlaku kebakaran sila panggil bomba dengan segera.


gata'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *gatəq


haba'

Daripada bahasa Proto-Greater Central Philippine *habaʔ (“panjang (objek)”). Banding dengan bahasa Ilocano akaba, bahasa Kapampangan kaba / aba, bahasa Hanunoo aba, bahasa Bikol Central laba, bahasa Aklanon haba, bahasa Hiligaynon laba, dan bahasa Tagalog haba.

Subay ta hisukud in haba' sin mija ini.

Kita semestinya menyukat panjang meja ini.


bagu

Bentuk alternatif bagi ba'gu (“baru; baharu”)


suntuk

bahasa Proto-Philippine *suntuk. Banding dengan bahasa Tagalog suntok.

In suntuk niya kākuꞌ landuꞌ masakit.

Sangat menyakitkan tumbukannya kepada aku.


tawag

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tawaʀ. Banding dengan bahasa Casiguran Dumagat Agta tawah, bahasa Ibaloi tawal, bahasa Cebuano tawag, dan bahasa Tagalog tawag.

memanggil atau menyuruh sesuatu mendatang


alak

Dipinjam daripada bahasa Melayu arak, daripada bahasa Arab عَرَق (ʕaraq).

In mag'inum alak langgal sara' pa Tuhan.

Meminum minuman keras lawan peraturan Allah.


abila

Dipinjam daripada bahasa Melayu apabila, pemendekan bagi apabila.

Abila kaw di' magpakay tawmpa' pa ragat katunukan kaw sin tayum ha yan.

Jika kau tidak memakai kasut (untuk meranduk ke air) kau akan kena tercucuk duri landak laut.

Abila kaw mamalkil ha yan, karindahan sa kaw.

Bila kau memarkir keretamu di tempat itu, kau kena denda.


abugaw

Dipinjam daripada bahasa Asturia abogáu, dari bahasa Latin advocātus. Bergaul dengan bahasa Sepanyol abogado, bahasa Tagalog abogado, bahasa Cebuano abogado, bahasa Bikol Central abogado.


aburidu

Dipinjam daripada bahasa Tagalog aburido, daripada bahasa Sepanyol aburrido.


addun

Dipinjam daripada bahasa Melayu adun (“menguli (adunan atau doh)”)


adlaw

Daripada bahasa Proto-Bisayan *qadlaw, daripada bahasa Proto-Central Philippine *qaldaw, daripada bahasa Proto-Philippine *qaljaw, adlaw bahasa Melayu-Polinesia Purba *qaləjaw. Banding dengan bahasa Kapampangan aldo, bahasa Maranao ndaw & bahasa Tagalog araw.

Pilang ka adlaw kaw di' nag'iskul?

Berapa hari kau tidak pernah bersekolah?


adlaw ini

(Calque) Pinjaman daripada Melayu hari ini.

Adlaw ini bumaba' kita pa taytayan para mangista'.

Hari ini kita akan menurun ke jemabatan untuk memancing.


adlaw kapag'anak

Masuuk na in adlaw kapag'anak mu.

Hari lahir anda ialah sudah hampir tiba.


adlaw kiyamat

(Calque) Pinjaman daripada Melayu hari kiyamat.


kapaya

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol papaya, from bahasa Lokono papáia.


ambaw

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *balabaw


amu'

Masūb magkaun sayng in amu'.


babuy

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *babuy, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *babuy, daripada bahasa Austronesia Purba *babuy. Banding dengan bahasa Cebuano baboy, bahasa Hiligaynon baboy, & bahasa Tagalog baboy.

Di' mabaya' magkaun in Muslim sin babuy.

Orang yang beragama Islam tidak mahu memakan daging khinzir.


baluwang

Dipinjam daripada bahasa Melayu beruang, daripada bahasa Melayik Purba *bAruaŋ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *baʀuaŋ.


bauu

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *baququ


bili-bili

Dipinjam daripada bahasa Melayu biri-biri


kalajangking

Dipinjam daripada bahasa Melayu kala jengking, daripada bahasa Melayu Klasik kala jengking, daripada bahasa Jawa ꦏꦭꦗꦼꦁꦏꦶꦁ (kalajengking), daripada bahasa Old Javanese kala jĕṅkiṅ.

Mabisa iban mahayt in ikug sin kalajangking yan.

Ekor kala jengking itu berbisa dan tajam.


lawa'

Daripadq bahasa Proto-Bisayan *wadaq, daripada bahasa Proto-Central Philippine *wadaq, daripada bahasa Proto-Philippine *wada (“menjadi, wujud”), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *wada.


pilanduk

Dipinjam daripada bahasa Melayu pelanduk. Bandingkan bahasa Tagalog pilandok.

pelanduk (sejenis rusa yang bergenus Tragulus)


unta'

Dipinjam daripada bahasa Melayu unta, daripada bahasa , daripada bahasa Sanskrit उष्ट्र (uṣṭra), daripada bahasa Indo-Iran Purba *úštras, mungkin daripada Indo-Eropah Purba *ūsr- (“kerbau”)


bakkaw

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bakəhaw


sampalluk

Dipinjam daripada bahasa Tagalog sampalok


kabidj

Dipinjam daripada bahasa Inggeris cabbage.


kamatis

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol tomate.


karuts

Dipinjam daripada bahasa Inggeris carrot


patatas

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol patatas, bentuk jamak patata, daripada bahasa Taíno batata.


patula'

Dipinjam daripada bahasa Melayu petola, bahasa Sanskrit पटोल (paṭola, “labu teruncing”)


pakay

Dipinjam daripada bahasa Melayu pakai (“mengunakan pakaian atau cara”).

usal

pakai atau memakai; menggunakan (pakaian; perhiasan; tali pinggang; jam tangan).

Ayaw kaw pakay sin jam tangan Rolex yan bang kaw madtu pa daira' sabab mataud manga tau maikag kaymu.

Janganlah pakai jam tangan berjenama Rolex tu bila pergi ke bandaraya kerana ada banyak ramai yang berasa cemburu kepadamu.


taybu'

Magkamaya' kaw sin pagkawa' taybu' ini sabab di' ta kaingatan na taga sa manga lassun in yan.

Berhati-hatilah memetik cendawan ini sebab ada beberapa spesis yang beracun.


kilay

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kiray.


buhuk

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *buhək. Banding dengan bahasa Tagalog buhok.


taynga

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *taliŋa, daripada bahasa Austronesia Purba *Caliŋa.


ilung

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ijuŋ.


pisngi

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *pis(e)ŋí (“pipi”).

Siyuma siya ha pisngi.


sayng

Diwarisi datipada bahasa Proto-Southern Philippine *ságiŋ (“pisang”).
Bandingkan bahasa Tagalog saging & bahasa Cebuano saging.


simud

Banding dengan bahasa Cebuano simod (“bibir atas”).


ipun

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *ŋipən, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *nipən, daripada bahasa Austronesia Purba *nipən. Banding dengan bahasa Cebuano ngipon & bahasa Tagalog ngipin.


dila'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *dilaq.


liug

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *liqəʀ. Banding dengan bahasa Cebuano liog & bahasa Tagalog leeg.


iluk

bahasa Melayu-Polinesia Purba *ilek (“ketiak”). Banding dengan bahasa Cebuano ilok & bahasa Hiligaynon ilok.

Hisiyu-hisiyu man dī ha klas ini in di' magpataas sin lima niya amu in mabahu' iluk.

Sesiapa sahaja di kelas ini yang tidak mengangkat tangannya ialah (orang) berbusuk ketiak.


tiyan

Daripada bahasa Proto-Philippine *tian (banding dengan bahasa Tagalog tiyan), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tian, daripada bahasa Austronesia Purba *tiaN (banding dengan bahasa Amis tiyad).


buli'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *buliq.


paa

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *paqa,
daripada bahasa Austronesia Purba *paqa.


tuhud

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tuhud. Banding dengan bahasa Tagalog tuhod.


pasu'

Di' ku kasandalan in pasu' sin hula' yan.


agsay

ingkar; menyangkal; menentang (seseorang ajaran)


agwanta

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol aguantar, daripada bahasa Itali agguantare.


aksidu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol ácido (“acid”), daripada bahasa Latin acidus.


Albaa

Dipinjam daripada bahasa Arab الْأَرْبِعَاء (al-ʔarbiʕāʔ).


alistu

Dipinjam daripada bahasa Tagalog alisto, daripada bahasa Sepanyol listo atau alistar.


bangku

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol banco, daripada bahasa Old French bank, daripada bahasa Jermanik Purba *bankiz. Banding dengan bahasa Cebuano bangko & bahasa Tagalog bangko.


bantut

Haram sa in manga tau bantut ha agama Islam.

Orang pondan tidaklah dibenarkan dalam agama Islam.


usaha

Dipinjam daripada bahasa Melayu usaha, daripada bahasa Melayu Klasik usaha, daripada bahasa Pali ussāha (“kekuatan, kuasa, tenaga baik, ikhtiar”), daripada bahasa Sanskrit उत्साह (utsāha).

pekerjaan (kerja seseorang spt. doktor; jurutera; pedagang, dll.)

Mangista' in usaha sin ama' ku.


sisik

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *siksik.

Matugas tuud in sisik sin ista' ini.


ikutan

Ikutan kaw tuud.


suka'

Dipinjam daripada bahasa Melayu cuka. Bandingkan bahasa Ilocano suka, bahasa Pangasinan tuka, bahasa Tagalog suka, bahasa Bikol Central suka, bahasa Cebuano suka, dan bahasa Maranao soka'.


sulay

Sulay kaw paguy bang ta kaw yan di' lubakan.

Cubalah melarikan diri kemudian mari kita lihat ku boleh tampal kau tu.


tung

Duwa nga gatus ka tung sin pitrul in luwan sin kappal dimunggu' ha Kota Kinabalu kahapun.

Kapal yang bermuatan dua ratus tong petrol berlabuh di Kota Kinabalu semalam.


tungkud

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *tukud, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tukud, daripada bahasa Austronesia Purba *tukud. Bandingkan bahasa Cebuano sungkod dan bahasa Tagalog tungkod.


ulan

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *quzan.


hamut

Banding dengan bahasa Cebuano humot (“wangi; harum”).


kalasahan

In asawa kalasahan ku.


hisiyu

Hisiyu kaw?


niya

Daripada bahasa Proto-Bisayan *(ni-)iya, daripada bahasa Proto-Central Philippine *(ni-)iya, daripada bahasa Proto-Philippine *ni-iya, bahasa Melayu-Polinesia Purba *ni-a, daripada bahasa Austronesia Purba *ni-a.

Kiyaun niya in kīk ku.

kata ganti nama diri ketiga bentuk ergatif -nya

Bagu bī in karita' Proton niya.


lasa

Naīg in lasa ku ha tau yaun.

Percintaanku kepada orang itu terhilang.


bud

Bentuk alternatif bagi būd (“gunung; bukit”)


talipun

Dipinjam daripada bahasa Inggeris telephone


kusina

Dipinjam daripada bahasa Chavacano cocina, daripada bahasa Sepanyol cocina, daripada bahasa Late Latin cocīna, daripada coquīna terdahulu.


Matay

matailah!


mataud

Mataud manga tau Lannang in Malaysia, Singapura, iban Taylan.

Negara Malaysia, Singapura, dan Thailand mempunyai banyak orang Cina.


sawwal

Dipinjam daripada bahasa Melayu seluar, daripada bahasa Melayu Klasik سلور (seluar), akhirnya daripada bahasa Parsi شلوار (šalvâr).


pantalun

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol pantalón.


Way na

Way na duitku


katawa

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tawa.

Mahibuk tuud in katawa nila.


kappal

Dipinjam daripada bahasa Melayu kapal, daripada bahasa Tamil கப்பல் (kappal).


babai

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ba-bahi, daripada bahasa Austronesia Purba *ba-bahi.


Nahulug

Nahulugsudah dia


magbutas

Magbutas na kita.


lisag

Lisag pila na?

Pukul berapa? (secara harfiah: berapa pukulan gong)


tandawan

Daripada tandaw (“melihat melalui bukaan atau jendela”) + -an.


asin

Diwarisi daripada bahasa Austronesia Purba *qasiN.


apu'

In apu' ku amu in maas sin ina' ku.

Datuk nenek saya ialah orang tua emak saya.


gaddung

Dipinjam daripada bahasa Melayu Brunei gadung (“hijau”). Banding dengan bahasa Maguindanao gadung, bahasa Maranao gadong, bahasa Iban gadung dan bahasa Pangutaran Sama gaddung.


tiyula'

Mungkin, diambil dari bahasa Filipina-Tengah Purba *tola, daripada terbitan tula + iy. Bandingkan bahasa Tagalog tinola, bahasa Aklanon tinoea, bahasa Waray-Waray tinula & bahasa Agusan Manobo tu'ya.


Miyuga'

Miyuga aku


asawa

Diwarisi daripada bahasa Austronesia Purba *qasawa.

Lannang in asawa ku.


bayta'

Dipinjam daripada bahasa Melayu berita, daripada bahasa Melayu Klasik berita, daripada bahasa Sanskrit वृत्त (vṛtta). Banding dengan bahasa Tagalog balita.


timulak

Timulak na in kappal dayn Tawau pa Nunukan.

Kapal itu dari Tawau berdestinasi ke Nunukan sudah bertolak.

Mabaya' aku timulak pa hula' dugaing.

Saya suka melancong ke negara-negara lain.


mapasuk

Mapasuk aku


bukun

Aku bukun hambuuk panakaw!

Marayaw tau ka siya? Bukun!


dayahan

Dayahan sa tuud tau ini.


lupa'

Daripada bahasa Greater Central Philippine *lupaʔ (“bumi”). Banding dengan bahasa Maranao lopa', bahasa Maguindanao lopa, & bahasa Tagalog lupa. Mungkin terkait dengan bahasa Sanskrit रुप् (rúp, “bumi”).


larak

Larak in bāy nila.


sandal

Dipinjam daripada bahasa Melayu sandar, from bahasa Melayu-Polinesia Purba *sandəʀ.


buggat

Daripda Bahasa Proto-Visayan *bəgqat, daripada bahasa Proto-Philippine *bəʀəqat, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bəʀəqat.


sigpit

Banding bahasa Kapampangan igpit, dan bahasa Tagalog higpit.


bunnal

Huun,bunnal tuud.


tunuk

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *tənək, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tənək, daripada bahasa Austronesia Purba *Cənək (“duri”). Banding bahasa Ilocano tennek, bahasa Bikol Central tunok, bahasa Cebuano tunok, bahasa Hiligaynon tunok, bahasa Maranao tenek, dan bahasa Tagalog tinik.


Igit

Igit aku


patu'

Dipinjam daripada bahasa Chavacano pato (“itik”), daripada bahasa Sepanyol pato (“itik”), daripada bahasa Arab بَطّ (baṭṭ, “itik”).

itik

itik (yang badannya lebih besar dan lehernya lebih pendek)

Maingat lumanguy in patu' ha tubig.


bati'

Na, bati' na kaw yan.


upat

bahasa Melayu-Polinesia Purba *əpat. Bandingan bahasa Melayu empat dan bahasa Tagalog apat.


ikaw

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *i-kahu.

kaw

kata ganti nama diri tunggal kedua; engkau, kamu

Ikaw da in bagay ku marayaw.


bingit

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *bəŋuit (“mata kail”). Bandingkan bahasa Bikol Central banwit dan bahasa Tagalog bingwit.

Landu' mahayt in bingit ini.


budjang

gadis; perawan; anak dara atau seorang perempuan yang belum berkahwin/bernikah.

Nagdarakdak in manga budjang sin badju' ha suba'.

Para gadis itu sedang mencuci baju di sungai.


baga

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *baʀa.


kaun

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kaən. Bandingkan bahasa Cebuano kaon & bahasa Tagalog kain.


hamar

Dipinjam daripada bahasa Inggeris hammer


bugas

Daripada bahasa Proto-Bisayan *bəgas, daripada bahasa Proto-Philippine *bəʀas, daripda bahasa Melayu-Polinesia Purba *bəʀas, daripada bahasa Austronesia Purba *bəʀas. Banding dengan
bahasa Kapampangan abias, bahasa Maranao begas, dan bahasa Tagalog bigas.


busay

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bəsay. Banding dengan bahasa Kadazandusun wasai.

Maygu' kita masuuk ha busay.


pasal

Dipinjam daripada bahasa Melayu fasal, daripada bahasa Arab فَصْل (faṣl, “bab, perenggan, pembahagian”).


pasal

Pasal unu in piyagkaluan niyu duwa?


utin

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qutin, dari bahasa Austronesia Purba *qutiN. Banding dengan bahasa Cebuano utin, bahasa Maranao otin, bahasa Tetum uti dan bahasa Gorontalo wuti.


panganan

sejenis kuih-muih berbentuk pretzel terbuat daripada tepung beras atau jagung serbuk dan sirap kemudian digoreng di dalam minyak


gitara

Dipinjam daripada bahasa Tagalog gitara, daripada bahasa Sepanyol guitarra, daripada bahasa Arab قِيثَارَة (qīṯāra), daripada bahasa Latin cithara, daripada bahasa Yunani Purba κιθάρα (kithára). Bentuk kembar kepada sitara.


tuka'

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *tukaq


uwak

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *uak (“teriak yang kasar”), dan juga suara beronomatopoeia yang dibuat oleh gagak.


maasin

Daripada ma- + asin, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *(ma-)qasin, from bahasa Austronesia Purba *(ma-)qasiN.


masiyal

Na, Hain na sab ta masiyal?

Masiyal kami pa Bukit Bintang gana-gana.

Kami akan berjalan-jalan ke Bukit Bintang nanti.


kubal

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kubal (“belulang, kalus”) (Barat).


bassa

Dipinjam daripada bahasa Melayu baca, daripada bahasa Sanskrit वाचा (vācā).


tingga'

Daripada (Barat) bahasa Melayu-Polinesia Purba *timəʀaq.


buwahan

Landu' maymu' in buwahan binī hi Nursiba dayn tabu' sin Sandakan.

Buah langsat yang dibeli oleh Nursiba dari Pasar Sandakan sangat manis.


bagting

Matanug in bagting ha iskul.


parinta

Dipinjam daripada bahasa Melayu perintah.


utut

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qutut, dari bahasa Melayu-Polinesia Purba *qətut, dari bahasa Austronesia Purba *qətut.

Mabahu' tuud in utut hi Jamal!


nagsuntuk

Nagsuntuk sila duwa.

Hisyu nagsuntuk kaymu?


sili'

bekas terbuat daripada logam digunakan untuk mendidih (air); ketel


malanjang

Ikaw da in malanjang ha iskul niyu?

Adakah hanya awak yang tinggi di sekolah anda?


magpanayam

Magpanayam kita ha guwa'.


tabangi

Tabangi niyu siya! Kiyugdan sa siya punglu'.


mamingit

Mabaya' aku mamingit iban mu duwm ini.

Saya mahu memancing dengan mu malam ini.


natugsuk

Natugusuk in silikan karita' ta!


sampakun

Samapakun ta kaw sa yan bang di' kaw magtabiat marayaw!

Aku akan menamparkan kau kalau tidak berperilaku yang baik!


mangingista'

Daripada mang- + ista', dengan penggandaan di kata dasar. Banding dengan bahasa Tagalog mangingisda.

In ama' ku hambuuk mangingista'


hās

Daripada bahasa Proto-Bisayan *halas, daripada bahasa Proto-Central Philippine *hálas (“ular”) dengan metatesis. Banding dengan bahasa Tagalog ahas, bahasa Masbatenyo ahas, bahasa Bikol Central halas, bahasa Aklanon haeas, bahasa Cebuano halas, bahasa Hiligaynon halas, bahasa Waray-Waray halas dan bahasa Surigaonon hayas.

In hās, kabugaan sin manga tau.

Ular itu ialah ditakuti oleh orang ramai.


kanuus

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kanuqus. Banding dengan bahasa Bikol Central kanuos.


bāt

Banding dengan bahasa Cebuano balat dan bahasa Kadazandusun balat.


ista'

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *sədaq. Banding dengan bahasa Maranao seda', bahasa Iranun seda'bahasa Tagalog isda & bahasa Cebuano isda.

Masuub magkaun in bakkaka ista'.


pungut

Banding dengan bahasa Cebuano bungot, bahasa Jawa jenggot


mahalga'

Mahalga' na in halga' dagangan bihaun.

Harga barangan itu telah mahal sekarang.


piturul

Dipinjam daripada bahasa Inggeris petrol

minyak (digunakan untuk kenderaan spt. kereta, bas, lori, dll.)

Timaas in harga' piturul sin 700 (pitunggatus) ringgit tahun ini.

Harga petrol menaik 700 (tujuh ratus) ringgit pada tahun ini.


basikul

Dipinjam daripada bahasa Inggeris bicycle


umbul

Dipinjam daripada bahasa Inggeris number

Unu in umbul tikit sin mu?


lubba' mila

Kata pinjaman yang tidak sesuaikan daripada bahasa Melayu lobak merah


karita'

Dipinjam daripada bahasa Melayu kereta, daripada bahasa Portugis carreta.


bugsay

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bəʀsay.


ayaw

Daripada bahasa Proto-Bisayan *ayaw, daripada Proto-Central-Philippine *ayáw (jangan). Banding dengan bahasa Cebuano ayaw & bahasa Surigaonon ajaw.

Ayaw kamu magsiga bang ha sawm upis.

Jangan (kalian) merokok sambil berada ke dalam pejabat.


hinpun

Daripada (Malaysia) bahasa Inggeris handphone. Banding dengan (Singapura) bahasa Inggeris handphone.


munara

Dipinjam daripada bahasa Melayu menara, daripada bahasa Arab مَنَارَة (manāra)


talipang

Dipinjam daripada bahasa Melayu teripang


dūm

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *delem


lamisahan

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol la mesa, dianalisis sebagai lamisa + -an.


silbātu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol silbato (“wisel; peluit”)

hūn

hon (alat riuh yang digunakan pada kenderaan seperti kereta; motosikal; bas; lori/trak, dll.)


hūn

Dipinjam daripada bahasa Melayu hon, daripada bahasa Inggeris horn.

silbātu

hon (alat riuh yang digunakan pada kenderaan seperti kereta, motosikal, bas, lori/trak, dll.)


ingkahi

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol encaje (“renda; les”). Banding dengan bahasa Tagalog engkahe.


tanggiling

Dipinjam daripada bahasa Melayu tenggiling.


tinda

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol tienda, daripada bahasa Latin tendō.


pikpik

Diwarisi daripada bahasa Austronesia Purba *pikpik.


ikut

mementingkan diri sendiri; keadaan menjadi kedekut


imbayt

Dipinjam daripada bahasa Inggeris invite.


ipul

Dipinjam daripada bahasa Inggeris apple.


injiksiyun

Dipinjam daripada bahasa Inggeris injection.


ingat

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *iŋat, daripada bahasa Austronesia Purba *iŋat.


yan

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ian (“itu, sana”). Banding bahasa Bikol Central iyan.

Mangi' tuud sa in babai yan.


kabaya

Dipinjam daripada bahasa Melayu kebaya, daripada bahasa Arab قَبَايَة (qabāya), bentuk kolokial untuk قَبَاء (qabāʔ, “tunik, gaun”).


mampallam

Dipinjam daripada bahasa Melayu mempelam, daripada bahasa Tamil மாம்பழம் (māmpaḻam). Bandingkan bahasa Aceh mamplam & bahasa Kadazandusun mampalam.

Landu' malanu' in mampallam ini.


mabuggat

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *(ma-)bəʀəqat. Oleh analisa permukaan (surface analaysis), ma- + buggat.

Mabuggat sa ini.


musil

Mungkin, daripada:
* Dipinjam daripada bahasa Sepanyol fusil.
* Dipinjam daripada bahasa Inggeris Mauser.

Musil in nākugdan kaniya.

Ialah raifal berkuasa tinggi yang menembak dia.


pistul

Dipinjam daripada bahasa Inggeris pistol.

In pistul amuna in pag'usalun sin bukun da manga pulis sagwa' jaga, kastam iban sundalu.

Pistol ialah sejenis senjata api digunakan oleh tidak hanya polis tetapi peggawai sekuriti, ahli kastam dan askar.


kamisita

Dipinjam daripada bahasa Tagalog kamiseta, daripada bahasa Sepanyol camiseta.


araru

Dipinjam daripada bahasa Tagalog araro, daripada bahasa Sepanyol arado.


badja'

Matumpul in badja' ini.


mubil

Dipinjam daripada bahasa Indonesia mobil, daripada bahasa Belanda automobiel (“kereta”).


makina

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol maquina, daripada bahasa Latin machina, daripada bahasa Yunani Purba μαχανά (makhaná).


buslut

Bandingkan bahasa Cebuano buslot dan bahasa Hiligaynon buslot.

lungag

lubang; tebuk; bocoran; pancit (terutamanya pada dinding, kayu, papan, tayar, bekas, botol dan ddl.)

Malaggu' in buslut ha atup bāy pag'ubus kiyahulugan sin niyug dakula'.

Lubang di atas atap rumah besar setelah dijatuhi sebuah kelapa yang besar.


malita

Dipinjam daripada bahasa Tagalog maleta, daripada bahasa Sepanyol maleta.


kurinti

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol corriente (“arus”), daripada bahasa Latin currens. Bandingkan bahasa Tagalog kuryente.


kurtina

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol cortina. Bandingkan bahasa Tagalog kortina.


binsin

Dipinjam daripada bahasa Indonesia bensin, daripada bahasa Belanda benzine, daripada bahasa Jerman Benzin.

petrol; minyak (digunakan untuk kenderaan spt. kereta, bas, lori, dll.)


gasulina

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol gasolina, daripada bahasa Inggeris gasoline.


gadji

Dipinjam daripada bahasa Melayu gaji, daripada bahasa Belanda gage, daripada bahasa Middle French gage (bahasa Perancis Moden gage), daripada bahasa Old French gage, guage, daripada bahasa Frankish *waddī.

Bang in tau maghinang subay awn gadji.


paljanjian

Dipinjam daripada bahasa Melayu perjanjian, dan juga janji' + pa-an.


sangkakala

Dipinjam daripada bahasa Melayu sangkakala, daripada bahasa Sanskritशङ्ख (śaṅkha, “trompet, hon”, secara harfiah “kerang, tempurung keong”) + काल (kāla, “waktu, jam”).

sangkakala; trompet (yang dipercayai dibunyikan pada Hari Kiamat)

Huyupun na in sangkakala bang makiyamat na in dunya.

Sangkakala itu akan dibunyikan bila Hari Kiamat akan datang pada dunia ini.


sundalu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol soldado. Bandingkan bahasa Cebuano sundalo & bahasa Melayu serdadu.


buwad

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bəlaj (“mebiarkan sesuatu kering di bawah kepanasan sinaran matahari”).

jemur; meletakkan sesuatu di bawah sinaran matahari bagi pengeringan


aslum

Daripada bahasa Proto-Bisayan *qasləm, daripada bahasa Proto-Central Philippine *qalsəm, daripada bahasa Proto-Philippine *qalsəm, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qaləsəm, daripada bahasa Austronesia Purba *qaləsəm.


maaslum

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *(ma-)qaləsəm, serta ma- + aslum.

Maaslum in baymbing.


mag'aslum

Paygu' na kaw Kiong Hee supaya di' mag'aslum in baran iban iluk mu.

Mandilah sekarang Kiong Hee supaya badan serta ketiak mu pun akan tidak mendjadi masam (berbabu masam).


mamun

Dipinjam daripada bahasa Tagalog atau bahasa Chavacano mamon, daripada bahasa Sepanyol Mexico mamón (“kek span”), daripada bahasa Sepanyol mamón (“anak menyusu”).


tinapay

Daripada tapay + -in-, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tapay. Bandingkan bahasa Kapampangan tinape dan bahasa Melayu tempayan.

Tinapay iban unud sapi' in pagkaun sin manga tau Anggalis iban Milikan.

Roti dan stik (lembu) ialah makanan Orang Inggeris dan Amerika.


tiyula' itum

Tiyula itum atau Tiyula hitam, sejenis sup terbuat daripada pelbagai daging (biasanya lembu, kambing dan jarang ayam) diperhitam dengan daging kelapa tertumbuk dan hangus


kabasi'

Mungkin daripada bahasa Sepanyol calabaza (“labu”) atau (Klasik) bahasa Parsi خَرْبُزَه (“timun”).


guma

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol goma (“getah; karet”).


sinturun

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol cinturón. Bandingkan bahasa Tagalog sinturon.


mastal

Dipinjam daripada bahasa Inggeris master.

sikgu

cikgu; guru; profsesor (terutamnya dalam sekta sekular)

Hi Tan Zhi Leong in mastal ku ha mata paladjaran matematik iban fizik.

Tan Zhi Leong ialah cikgu saya dalam mata pelajaran matematik dan fizik.


tambis

Bandingkan bahasa Bikol Central tambis & bahasa Cebuano tambis.


pulisi

Dipinjam daripada bahasa Indonesia polisi, daripada bahasa Belanda politie (“polisi”), from bahasa Middle Dutch policie, daripada bahasa Middle French policie, daripada bahasa Latin politia (“negri, kerajaan atau pemerintah”), daripada bahasa Yunani Purba πολιτεία (politeía).


karpintiru

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol carpintero. Bandingkan bahasa Tagalog karpintero.


alnab

Dipinjam daripada bahasa Melayu arnab.
daripada Arab أَرْنَب (ʔarnab), daripada Proto-Semitic.

Malingkat binatang in alnab.


kātas

Dipinjam daripada bahasa Melayu kertas, daripada bahasa Arab قِرْطَاس (qirṭās), pada akhirnya daripada bahasa Yunani Purba χάρτης (khártēs).


tawmpa'

Dipinjam daripada bahasa Melayu terompah. Bandingkan bahasa Minangkabau tarompa.


sapatus

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol zapato, zapatos. Bandingkan bahasa Tagalog sapatos


jirapa

Dipinjam daripada bahasa Melayu zirafah, daripada bahasa Melayu Klasik زرافه (zirafah), daripada bahasa Arab زَرَافَة (zarāfa), daripada bahasa Classical Syriac ܙܵܪܝܼܦܵܐ (zarāfa).


passawat

Dipinjam daripada bahasa Melayu dan bahasa Indonesia pesawat, bentuk pemendekan pesawat terbang, pinjaman daripada Belanda vliegtuig.

In maglanggung Wright in himinang sin passawat tagna' ha runya.

Wright bersaudara membina kapal terbang pertama di dunia.


ariplanu

Dipinjam daripada bahasa Tagalog eroplano, daripada bahasa Sepanyol aeroplano (“kapal terbang; pesawat”).


karita' api

Dipinjam daripada bahasa Melayu & bahasa Indonesia kereta api.

Karita' api in siyakatan ku patulak dayn Kuala Lumpur pa Petaling Jaya.

Saya menaik kereta api berdestinasi dari Kuala Lumpur ke Petaling Jaya.


bisita

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol visita.


pugad

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *pugad.

Pugad manuk-manuk


padduman

Dipinjam daripada bahasa Melayu pedoman (“kompas; garis pedoman”), daripada bentuk bersirkumfiks bahasa Jawa dom. Bandingkan bahasa Tagalog paraluman.


hubag

inflamasi; radang (sesuatu yang menyakitkan dan berwarna merah pada kulit)


tamu

sejenis nasi yang dibungkuskan dan direbus dalam bekas terbuat daripada daun kelapa tertenun; ketupat


maluhay

Mataud manga dagangan maluhay ha Pasar Malam.

Ada banyak barangan yang murah di Pasar Malam.

Mahunit ka makaingat sin Sinūg?


usal

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol usar, bahasa Latin Pertengahan Awal ūsāre.


lilus

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol Moden Awal reloj (“jam”).


sukay

Dipinjam daripada bahasa Melayu cukai, daripada bahasa Tamil சுங்கம் (cuṅkam). Bandingkan bahasa Kadazandusun sukai & bahasa Maranao sokay.


sukay

Sukay kaw sin bāy ha tapus bulan.

Sila membayar penyewaan rumah pada akhir bulan.


silikan

Miyustak in silikan sin lūri.


lūri

Dipinjam daripada bahasa Inggeris lorry.


malimu'

Malimu' tuud in apam hīnang sin inaun ku.

Apam balik yang dibuat oleh makcik ku sangat manis.


barbiru

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol barbero melalui bahasa Chavacano.


balbiru

Bentuk alternatif bagi barbiru (“tukang gunting; tukang cukur”)


andahaw

Bandingkan bahasa Cebuano alindahaw (“hujan renyai-renyai; hujan rintik-rintik”).

hujan panas (fenomena hujan dan cahaya matahari berlaku bersama-sama)


pitaka'

Dipinjam daripada bahasa Tagalog pitaka, daripada bahasa Sepanyol petaca.


pilisu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol preso, daripada bahasa Vulgar Latin prēnsus, daripada bahasa Latin prehēnsus.


sayuti

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol chayote, daripada bahasa Nahuatl Klasik chayohtli. Bandingkan bahasa Cebuano sayote dan bahasa Tagalog sayote.


paliya'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *paria. Bandingkan bahasa Cebuano paliya, bahasa Kapampangan apalia dan bahasa Tagalog ampalaya.


talumpung

Dipinjam daripada bahasa Melayu teropong. Bandingkan bahasa Yakan telempung.


saputangan

Dipinjam daripada bahasa Melayu saputangan.


tarapu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol trapo.

Kawaa kaw in tarapu nabasa' in lantay.


panyu'

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol paño. Bandingkan bahasa Cebuano panyo & bahasa Tagalog panyo.


sāy

Dipinjam daripada bahasa Melayu serai. Bandingkan bahasa Tagalog salay & bahasa Yakan saley.

Kamaya' kaw magpusu' sin sāy mahayt tuud in dahun niya.

Berhati-hatilah memetik serai itu sebab daun-daunya sangat tajam.


sakulati

Daripada bahasa Sepanyol chocolate. Bandingkan bahasa Tagalog tsokolate.

coklat (serbuk; perisa; konfeksi; gula; sirap; dll.)


bastun

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol bastón.


pirma

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol firma (“tandatangan”).


pitsa

Dipinjam daripada bahasa Inggeris pizza.


pitsa

Mabaya' aku kumaun sin pitsa.


bayhu'

Bandingkan bahasa Hiligaynon báyhon, bahasa Masbate Sorsogon bayhon, bahasa Masbatenyo bayhon dan bahasa Waray-Waray bayhón.

Ginisan in dagbus sin bayhuꞌ

keberanian dalam menampilkan seseorang muka (biasanya dengan "awn pa")

Awn pa bayhuꞌ niya magpakitaꞌ kākuꞌ.

Dia masih punyai keberanian untuk menampilkan mukanya kepada aku.


kilul

Dipinjam daripada bahasa Melayu kelur/kelor.


sīni

Dipinjam daripada bahasa Tagalog sine, daripada bahasa Sepanyol cine, daripada pemendekan
bagi bahasa Sepanyol cinema, bentuk pengurangan bagi cinematógrafo, daripada bahasa Perancis cinématographe.


julbahasa

Dipinjam daripada bahasa Melayu jurubahasa. Bandingkan bahasa Kapampangan dulubasa, bahasa Maranao diyarobahasa & bahasa Tagalog dalubhasa.

Hi Kayrunisa in hambuuk julbahasa sin bahasa Sūg iban bahasa Mallayu.

Kayrunisa ialah seorang jurubahasa dalam Bahasa Suluk dan Bahasa Melayu.


alkansiya

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol alcancía.

Pila sīn alkansiya in awn kaw ha bangku?

Berapa duit simpanan yang awak punyai di bank?


piligru

Dipinjam daripada bahasa Chavacano peligro (“bahaya; risiko”), daripada bahasa Sepanyol peligro.


piligru

maanib

berbahaya; berisiko (mengandungi sesuatu mengenai bahaya atau risiko)


prisidinti

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol presidente.


pirisidinti

Bentuk alternatif bagi prisidinti (“presiden”)


buriga

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol bodega, daripada bahasa Latin apothēca, daripada bahasa Yunani Purba ἀποθήκη (apothḗkē).
Bandingkan bahasa Cebuano bodega, bahasa Hiligaynon bodega, dan bahasa Tagalog bodega.


guddang

Dipinjam daripada bahasa Melayu gudang atau bahasa Jawa ꦒꦸꦝꦁ (gudhang), daripada bahasa Tamil கிடங்கு (kiṭaṅku, “bangsal”).


kamalig

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kamaliʀ


antib

Tawꞌan in pāy ha antib.


tingug

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *tiŋeR. Bandingkan bahasa Cebuano tingog & bahasa Tagalog tinig.


pusti

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol poste.

tiang

tiang; turus yang besar (terutamanya di jalan)


sudlay

Bandingkan bahasa Kapampangan sukle, bahasa Bikol Central sukray, bahasa Cebuano sudlay, bahasa Tagalog suklay dan bahasa Waray-Waray sudlay.


bahu'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bahuq.

hamut

bau yang tak baik; kehanyiran; kebusukan (bau)


angsu

Banding dengan bahasa Cebuano angso (“bau kencing”).

bau (sedang menyebar di udara, sama ada berbau wangi atau berbau busuk; hangit


mabahu'

Mabahu' in tandas.


ayskrim

Dipinjam daripada bahasa Inggeris ice cream.

Mabaya' aku kumaun sin ayskrim sabab panuga adlaw ini.

Saya nak makan aiskrim kerana ia musim panas hari ini.


sakap

Sakap aku tumabang kaymu.


bumbiru

Dipinjam daripada bahasa Chavacano bombero, daripada bahasa Sepanyol bombero (“bomba”).


ipun luti'

ipun (“gigi”) + luti' (“petir; kilat; halilintar”), secara harfiah “gigi dari guruh”.

Contoh ayat:Bang maglutiꞌ ampa mahulug in ipun luti'.

Terjemahan:Ketika berguruh, tahi bintang akan jatuh.


munyika'

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol muñeca (“boneka”).


datu'-datu'

Masūb in bataꞌ-bataꞌ magpanayam iban datu'-datu'.

Kanak-kanak itu suka bermain dengan boneka.


kagaw

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *kaʀaw, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kaʀaw.

Kagaw in nagdā sin manga sakit tau iban binatang. ayat.

Kuman itu ialah membawah penyakit-penyakit pada orang dan haiwan.


itum

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qitəm.


itum

Mapasu' sa bang kaw magpakay badju' itum.

Ia panas jika anda memakai baju yang hitam.


Tiyanggi

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol Mexico tianguis/tiangue, daripada bahasa Nahuatl Klasik tiyānquiztli (“pasar jalan; tempat pasar”). Banding dengan bahasa Cebuano tiyanggi (“pasar jalan bermusim”).


tiyanggi

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol Mexico tianguis/tiangue, daripada bahasa Nahuatl Klasik tiyānquiztli (“pasar jalan; tempat pasar”). Banding dengan bahasa Cebuano tiyanggi (“pasar jalan bermusim”), bahasa Tagalog tiyangge (“pasar jalan”).


lana mahamut

Daripada lana (“minyak”) + mahamut (“harum”), pinjaman daripada Melayu minyak wangi (secara harfiah “minyak yang harum”).


mahamut

Mahamut in bilik bang biyutangan mu ini pangpahamut hangin.

Bilik itu menjadi wangi kalau kamu meletak suatu penyegar udara.


ispara

Dipinjam daripada bahasa Tagalog espada, daripada bahasa Sepanyol espada (“pedang”).

puddang

pedang (biasanya buatan asing atau barat)


pasagi'

Dipinjam daripada bahasa Melayu persegi. Banding dengan bahasa Sunda pasagi.


pipinu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol pepino (“timun”) melalui bahasa Chavacano.


sukal

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol azúcar (“gula”). Bandingkan bahasa Bikol Central asukar, bahasa Cebuano asukar, bahasa Hiligaynon asukar, bahasa Ilocano asukar, bahasa Kapampangan sukal, bahasa Tagalog asukal dan bahasa Waray-Waray asukar.


sulab

Bandingkan bahasa Cebuano suwab & bahasa Maranao sorab.

Kamaya' kaw sin paghasa' sin sulab kalis kalna' mahayt sa yan.

Berhati-hatilah bila menajam bilah pedang itu kerana bertajam.


giripu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol grifo (“kepala paip”).


tigidlum

Ayaw kaw magpanaw ha hula' tigidlum bang kaw way iban mu.

Jangan berjalan-jalan ke suatu tempat yang gelap tanpa teman mu.


lugal

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol lugar (“tempat”) melalui bahasa Chavacano.


tungud

"Hariin in tungud sin bāy ni Cikgu Wee?" Lawng sin tukang pus.

"Di manakah lokasi rumah Cikgu Wee?" Tukang pos berkata.


tungud

sesuatu yang mesti dibayar kembali; balasan; ganjaran; pahala


gigisgis

Penggandaan kepada gisgis (“menyikat/memberus gigi seseorang”).

Subay paggantian in gigisgis kahaba' maabut in tū tahun.

Sebatang berus gigi mestilah ditukarkan setiap tiga tahun.


panakaw

Kamaya' kaw manaw ha Jalan Petaling iban Kampung Cina sabab mataud manga panakaw nagtagad ha suuk.

Berhati-hatilah sambil berjalan-jalan di Jalan Petaling dan Kampung Cina kerena terdiri banyak pencuri berdekatan.


satti

Dipinjam daripada bahasa Melayu sate, daripada bahasa Jawa saté, daripada bahasa Tamil சதை (catai, “daging”).


hilam

In manga hilam bukun' da nagparā sakit saga', sakit tandug.

Nyamuk itu adalah salah satu pembawah-pembawah tidak hanya penyakit denggi tapi, penyakit malaria.


bāy

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *balay. Bandingkan bahasa Cebuano balay, bahasa Ida'an balay, bahasa Tagalog bahay & bahasa Melayu balai.

Limihan kami ha bāy hi Siao Fei iban naglimu'-limu'.

Kami bertinggal dengan sementera di rumahnya Siao Fei dan makan snek kami.


punda

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol funda (“balut”)


midyas

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol medias, bentuk jamak media. Banding dengan bahasa Tagalog medyas.


tambul

Tambul in katan kaupis-upisan sin parinta bang adlaw Sabtu' iban Ahad.

Semua pejabat-pejabat kerajaan tertutup pada hari Sabtu dan Ahad.

Tambul in kadal mu, Utu'. Di' kaw makapangasawa sin babai amun kabayaan mu ha susungan.

Takdirmu ialah malang, Utu'. Kau tidak dapat menikahi wanita itu yang kegemaran mu dalam masa depan.


buga'

Subay lawaun in buga' mu.

Di' siya makatūg dūm sin buga' niya.

Dia tidak boleh tidur malam kerena kebimbangannya.


bugaan

Daripada buga' (“ketakutan; kebimbangan”) + -an.

Makasipug ha Tausūg in mahinang tau bugaan.

Ia memalukan untuk Orang Suluk menjadi pengecut.


languy

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *laŋuy, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *naŋuy, daripada bahasa Austronesia Purba *Naŋuy.


maglanguy

Maingat kaw maglanguy?


andag

Andag kaw bang pila in hangka-karut bugas.


baran

Dipinjam daripada bahasa Melayu badan, daripada bahasa Arab بَدَن (badan). Banding dengan bahasa Maranao badan & bahasa Sangir badang.


huyup

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *həyup. Banding dengan bahasa Cebuano huyop, bahasa Bikol Central hayop, bahasa Maranao iyop & bahasa Tagalog hihip.


taas

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *atas, from bahasa Austronesia Purba *aCas. Banding dengan bahasa Aklanon taas, bahasa Cebuano taas, bahasa Hiligaynon taas, bahasa Ivatan tohos, bahasa Maranao tas, bahasa Tondano natas, bahasa Indonesia atas & bahasa Melayu atas).

ketinggian (harga, biaya atau caj, darjah pendidikan atau akademik)


gaha'

Subay ta īgun in gaha' sin basikul mu.

Mari kita tanggalkan karat pada basikalmu.


mital

Dipinjam daripada bahasa Inggeris metal.


paglimu'-limu'

pag- + limu'-limu' (“snek; makanan ringan”).

Bī kaw sin paglimu'-limu' ta ha 7 Eleven.


upat mata

Daripada upat (“empat”) + mata (“mata”), secara harfiah “seseorang dengan empat mata”.

bercermin mata; seseorang yang memakai cermin mata


hangpu'

Daripada hang- + *pu', daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *sa-puluq. Banding dengan bahasa Cebuano napulo, bahasa Bikol Central sampulo, bahasa Gorontalo mopulu, bahasa Maranao sapolo' dan bahasa Tagalog sampu.


pasiyal

Dipinjam daripada bahasa Tagalog pasyal, daripada bahasa Sepanyol pasear.

haykal-haykal

melawat, berjalan-jalan atau pergi ke tempat berlainan untuk berehat atau cuti (di taman; pusat beli belah; esplaned, dll.)


ubu

Banding dengan bahasa Cebuano ubo & bahasa Tagalog ubo.

Pindahi in badju' mu basa' bat kaw di makugdan ubu. ayat.

Gantikan pakaian basah anda supaya tidak kena batuk.


ād

Diwarisi daripada bahasa Austronesia Purba *qalad.


kural

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol corral (“pagar”), daripada bahasa Vulgar Latin curralis, daripada currus (“chariot”).


basa'

Basa' in iluk hi Ah Qiu.


kubul

Dipinjam daripada bahasa Melayu kubur, daripada bahasa Arab قُبُور (qubūr).


latigu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol látigo.


bigla'

Banding dengan bahasa Kapampangan bigka and bahasa Karao bigla.


tamungun

Daripada tamung (“memakai sesuatu”) + -un.

Contoh ayat:In manga tamungun ha bubuwaran tahay na.

Terjemahan: pakaian-pakaian pada ampaian baju itu sudah kering.


ipus

Contoh ayat.


irab

Contoh ayat.


iradat

Contoh ayat.


iral

Contoh ayat.


iras

Contoh ayat.


isarat

Contoh ayat.


isay

Contoh ayat.


isbat

Contoh ayat.


iskawala

sesiku-L, alat berbentuk "L" untuk menguji ketepatan sesuatu sudut.


garabi

Dipinjam daripada bahasa Tagalog grabe, daripada bahasa Sepanyol grave.

Garabi na tuud in sakit niya.


nul

Dipinjam daripada bahasa Indonesia nol, daripada bahasa Melayu nol, daripada bahasa Belanda nul, daripada bahasa Latin nullus.


plaka

Dipinjam daripada bahasa Tagalog plaka, daripada bahasa Perancis plaque, daripada bahasa Middle Dutch placken, daripada placke, daripada bahasa Belanda Kuno *plagga (“tampalan”). Bentuk kembar kepada plak.


upira

Dipinjam daripada bahasa Tagalog opera, daripada bahasa Sepanyol operar.


mulsiku

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol músico, daripada bahasa Latin mūsicus (“pemuzik; pertaining to music”), daripada bahasa Yunani Purba μουσικός (mousikós, “muzikal”).
Banding dengan bahasa Tagalog musiko (“pemuzik”).


hagdan

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *haʀəzan.


tuba'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tuba.

tuak (sejenis arak terbuat daripada tumbuhan seperti kelapa, enau atau nipah)

Nahilu siya sabab mataud tuba' nainum niya.

Dia pening selepas minum terlalu banyak tuak.


kanyun

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol cañón (“meriam”).


bilat

Banding dengan bahasa Cebuano bilat, bahasa Hiligaynon bilat & bahasa Waray-Waray bilat.

lawang

kemaluan atau alat sulit perempuan; pantat; pepek; puki


kisu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol queso (“keju; panir”), from bahasa Latin cāseus (“keju; panir”). Banding dengan bahasa Cebuano keso & bahasa Tagalog keso.


jām

Dipinjam daripada bahasa Melayu jam, from bahasa Sanskrit याम (yāma, “waktu”).


pabu'

Dipinjam daripada bahasa Chavacano pavo (“ayam belanda”), daripada bahasa Sepanyol pavo (“ayam belanda”), daripada bahasa Latin pāvō. Banding bahasa Tagalog pabo.


kanji'

luway-luway

pelekat; gam; kertas pembalut (terutamanya digunakan untuk layang-layang)


kalabusu

Dipinjam daripada bahasa Tagalog kalaboso, daripada bahasa Sepanyol calabozo.


marurug

Labi marurug hi Pahad dayn kāku'.


bata'

bahasa Melayu-Polinesia Purba *bataq, from bahasa Austronesia Purba *bataq. Banding bahasa Maranao wata & bahasa Tagalog bata.

Mapanday tuud in bata' ini.


kuntara

Dipinjam daripada bahasa Chavacano contra melaui bahasa Sepanyol contra.


kugita

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kuʀita.


manahut

Manahut in hawakan niya.


hawpu'

Di' manjari in badju' ini. Hawpuꞌ tuud.


mapasu'

Mapasu' in iklim sin Malaysia, subay kaw minum tubig mataud iban magbutang dudduran.

Iklim Malaysia itu panas, mestilah minum air banyak dan guna deodoran.


sāt

Dipinjam daripada bahasa Melayu cat, daripada bahasa Hokkien 漆 (chhat).


jīp

Dipinjam daripada bahasa Inggeris jeep, bentuk belakang bagi jeepney. Banding dengan bahasa Cebuano dyip & bahasa Tagalog dyip.

Contoh ayat: In awwal sin jīp amuna in sasakatan sin manga sundalu Milikan sin timpu Pagbunuan Duniya II.

Terjemahan: Jeepney itu berasal daripada kenderaan yang digunakan tentera Amerika semasa Perang Dunia II.


ilkun

Dipinjam daripada bahasa Inggeris aircon, pemendekan bagi air conditioning. Banding dengan bahasa Kadazandusun iikon, bahasa Indonesia erkon & bahasa Tagalog erkon.

Pailawa kunu' in ilkun.


magbasikul

Magbasikul da siya pa hinang.

Dia berbasikal pergi ke tempat kerja sahaja.


ba'gu

Nakabī siya sin karita' ba'gu in jinama niya amu in Proton.

Dia sudah beli kereta baru dengan jenamanya Proton.


tawki

Dipinjam daripada bahasa Melayu tauke, daripada bahasa Hokkien頭家 (thâu-ke, “bos”).

pemilik (biasanya badan perniagaan seperti kedai, dll.); tauke

In anak babai hi Bapa' Kheng in tawki sin tinda piyamīhan ku sin batiri sin radiyu.

Anak perempuan Tuan Kheng adalah seorang pemilik kedai dimana ku membeli bateri untuk radio.


pansit

Dipinjam daripada bahasa Tagalog pansit (“mi”), daripada bahasa Sepanyol pancit, daripada bahasa Hokkien, sama ada:
* 扁食 (pán-si̍t, secara harfiah “makanan yang diuli”), menurut Manuel (1948).
* 便食 (“sajian yang dimasak secara selesa”, secara harfiah “makanan senang”), menurut Chan-Yap (1980).
Banding dengan bahasa Indonesia pangsit.


mabaya'

Daripada ma- + baya' (“kemahuan; keinginan; kehendak”)

Mabaya' aku kaniya.

Mabaya' aku biya' niya pulis.

Saya mahu menjadi seorang polis seperti dia.

Mabaya' siya maawn sin susūngun marayaw.

Dia ingin mempunyai masa depan yang baik.


iskupita

* Mungkin dipinjam daripada bahasa Tagalog eskopeta (“senapang patah”), daripada bahasa Itali schioppetto.
* Dipinjam daripada bahasa Sepanyol escopeta (“senapang patah”), daripada bahasa Itali schioppetto.


duplak

penyakit tumbuhan disebabkan oleh serangga

Miyatay sin duplak in manga pananum.

Tumbuhan-tumbuhan telah mati sebab kena penyakit (tumbuhan) disebabkan oleh serangga.


dusina

Dipinjam daripada bahasa Chavacano docena, daripada bahasa Old Spanish dozena.


atras

Dipinjam daripada bahasa Tagalog atras (“mundur”), daripada bahasa Sepanyol atrás.


balanja'

Dipinjam daripada bahasa Melayu belanja, daripada bahasa Pali valañja (“yang dibelanja”).


sumbay'

Dipinjam daripada bahasa Melayu sembelih, daripada metatesis bagi bahasa Arab بِسْمِ اللّٰه (bismi llāh, “di atas nama Tuhan”).

membantai; sembelih (melaui memotong leher seekor haiwan)


usuk batu

Daripada usuk (“tiang; pancang”) + batu (“batu”).


bayla

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol bailar (“menari”).


bayla

menari (biasanya jenis moden atau kebaratan)


jugjug

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *yugyúg (“menggoncangkan pokok dan biar bungah jatuh”). Banding dengan bahasa Ilocano yegyeg / yugyog, bahasa Masbatenyo yugyog, bahasa Bikol Central yugyog, & bahasa Cebuano yugyog.


walna'

Dipinjam daripada bahasa Melayu warna, daripada bahasa Sanskrit वर्ण (varṇa).

Contoh ayat: Gaddung in walna' sin bāy nila.

Terjemahan: Warna rumah mereka itu ialah hijau.


pangantin

Dipinjam daripada bahasa Melayu pengantin, daripada bahasa Melayu Klasik penganten, pengantin, daripada bahasa Jawa ꦥꦔꦤ꧀ꦠꦺꦤ꧀ (pangantèn, “pengantin, pengantin lekaki”), daripada bahasa Old Javanese paṅantyan (“tempat bertunggu”).

In pangantin babai subay diꞌ magkatawa bang adlaw pagtiyaun.

Pengantin perempuan itu seharusnya tidak ketawa pada hari perkhawinan.


buling

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qujiŋ, daripada bahasa Austronesia Purba *qujiŋ.


pilinsa

Sama ada daripada:
* Dipinjam daripada bahasa Sepanyol prensa (“alat penekan”), daripada bahasa Catalonia premsa, akhirnya daripada bahasa Latin pressō. Bentuk kembar kepada prensa. Banding dengan bahasa Tagalog prinsa (“seterika berbulat yang menggunakan arang untuk memanas”).
* Dipinjam daripada bahasa Sepanyol plancha, daripada bahasa Perancis planche.

menyeterika (menggunakan seterika bagi pakaian)


malanu'

Malanu' in badju' niya.


malummi'

Daripada ma- + lummi' (“kotoran”). Banding dengan bahasa Tagalog madumi.

Malummi' in tabu'.


lummi'

Dakdaki in badju' mu bat maīg in lummi'.

Cucilah baju mu supaya kotoran itu akan hilang.


ū

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qulu, daripada bahasa Austronesia Purba *quluh. Banding dengan bahasa Tagalog ulo & bahasa Melayu hulu.


upaw

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *upaw. Banding dengan bahasa Cebuano opaw (“botak”).


jaymanis

Dipinjam daripada bahasa Melayu jari manis.


kingking

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *k(al)iŋkiŋ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kiŋkiŋ. Banding dengan bahasa Aklanon kumaeengking, bahasa Cebuano kumayingking, bahasa Hiligaynon kamalingking, bahasa Waray-Waray kamuyingking, & bahasa Tagalog kalingkingan.


dawgdug

bahasa Austronesia Purba *deʀdeʀ. Banding dengan bahasa Aklanon daeugdog, bahasa Asi rayugrog, bahasa Bikol Central dalugdog, bahasa Cebuano dalugdog, bahasa Iranun dalendeg & bahasa Maranao dalendeg.

Miyuga' aku sin dawgdug landu' matanug kabii.

Saya takut guntur yang amat lantang tadi malam.


daug

Banding dengan bahasa Cebuano daog (“menang”).


matanug

ma- + tanug (“kelantangan; kenyaringan”)

Matanug tuud in injin sin kappal tarbang yan.


tudlu'

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *tulduq. Bentuk kembar kepada bahasa Proto-Philippine *tuduq, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tuzuq, daripada bahasa Austronesia Purba *tuzuq. Banding dengan bahasa Cebuano tudlo.

Ayaw sulugan in singsing ha tudlu' mu.

Jangan masukkan cincin pada jari telunjukmu.


tudlu'

menunujuk sesuatu menggunakan jari telunjuk


lāsu'

Bukun marayaw hipakita' in lāsu' pa harapan sin manga tau kaibanan.

Ia tidak baik menampil jari hantu ke hadapan seseorang.


paradul

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol aparador (“almari”), daripada bahasa Late Latin apparātor (secara harfiah “pembuat persiapan”) melalui bahasa Chavacano aparador.


sattul

Dipinjam daripada bahasa Melayu catur, daripada bahasa Sanskrit चतुरङ्ग (caturaṅga, “catur”, secara harfiah “berempat lengan (tentera)”). Bandingkan bahasa Maguindanao satol, bahasa Maranao sator dan bahasa Tagalog satol.


lampasu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol lampazo, daripada kata berkecualian (neuter) kepada bahasa Latin lappāceus, daripada bahasa Latin lappa (“burdock”). Banding bahasa Tagalog lampaso.

penggosok/penyental lantai terbuat daripada tempurung (dari kelapa); mop


tigbas

Banding dengan bahasa Ilocano tigpas, bahasa Tagalog tigpas &bahasa Bikol Central tagpas.

memotong; mencantas; menebas; mengelar (dgn senjata tajam atau senjata berbilah spt. pisau; parang; pedang; dll.)


payukan

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *pawíkan. Banding dengan bahasa Bikol Central pawikan, bahasa Cebuano pawikan, bahasa Cuyunon pawikan, bahasa Pangasinan pawikan dan bahasa Tagalog pawikan.

Kakitaan in manga payukan bukun da ha Malaysia sa' ha manga karagatan sin tibuuk duniya.

Penyu-penyu dapat terlihat tidak hanya di Malaysia tapi di lautan-lautan seluruh dunia.


baga'

Diwarisi daripada bahasa Austronesia Purba *baʀaq. Banding dengan bahasa Ilocano bara & bahasa Tagalog baga.


kumba

Di' siya magkaun kumba sin manuk.


pichay

bahasa Hokkien 白菜 (pe̍h-chhài, “Kobis Cina”, secara harfiah “sayur putih”). Banding bahasa Asi pitsay, bahasa Palawano Brooke's Point pitsay, bahasa Cebuano petsay & bahasa Tagalog petsay.


bantuk

Dipinjam daripada bahasa Melayu bentuk, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bentuk (“lengkung”).


purma

* Dipinjam daripada bahasa Chavacano forma (“rupa; bentuk”).
* Dipinjam daripada bahasa Sepanyol forma, daripada bahasa Latin fōrma, daripada bahasa Yunani Purba μορφή (morphḗ).


karitun

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol carretón (“pedati”).


sīn

Dipinjam daripada bahasa Inggeris cent, daripada bahasa Old French cent (“ratus”), daripada bahasa Latin centum, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱm̥tóm. Banding dengan bahasa Melayu sen.


pisita

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol peseta.


simintu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol cemento (“simen”), daripada bahasa Latin caementum.


maylang

Dipinjam daripada bahasa Melayu melirang, daripada bentuk alternatif bagi belerang.


mahardika'

Daripada bahasa Sanskrit महर्द्धिक (maharddhika, “sejahtera”). Banding dengan bahasa Kapampangan mardika, bahasa Maranao maradika' / mirdika, bahasa Tagalog maharlika, bahasa Bugis ᨆᨑᨉᨙᨀ (maradeka), bahasa Jawa ꦩꦂꦢꦶꦏ (mardika), bahasa Bali ᬫᬃᬤᬾᬓ (mardéka), bahasa Indonesia mahardika, dan bahasa Melayu merdeka.

Huwas sin Pagbunuan Duniya II, katān manga hula' iyukuman sin manga bangsa dugaing mabaya' mahinang mahardika'.

Setelah Perang Dunia II, semua negara yang dijajahi oleh kuasa barat mahu menjadi merdeka.


mangangalang

mang- + kalang (“menyanyi”), dengan separa penggandaan di suku kata pertama dari kata dasar.

Hi Joyce Chu amu in mangangalang kasūban ku.


karita' kabbal

Dipinjam daripada bahasa Melayu kereta kebal.


paminat

Dipinjam daripada bahasa Melayu peminat.

batāan

peminat; penyokong (dari ahli politik; pelakon; selebreti; dll.)

In bagay ku hi Julpikar hambuuk paminat sin kugiran Beatles.

Temanku Julpikar ialah seorang peminat kugiran Beatles.

penggemar atau pun peminat (dari suatu subjek; bidang atau benda seperti hobi; sukan; dll.)

Hi Husin hambuuk paminat mangista' dayn Kudat.

Husin ialah seorang penggemar memancing asal Kudat.


tindug

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ti(n)zəg. Banding dengan bahasa Cebuano tindog, bahasa Iranun tindeg, bahasa Maranao tindeg dan bahasa Tagalog tindig.


ngān

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *ŋájan, bahasa Melayu-Polinesia Purba *ŋajan, daripada bahasa Austronesia Purba *ŋajan. Banding dengan bahasa Bikol Central ngaran, bahasa Cebuano ngalan, bahasa Ilocano nágan, bahasa Maranao ngaran,
bahasa Ratagnon aran,
bahasa Tagalog ngalan,
bahasa Tetum naran,
bahasa Tonsawang ngalan, bahasa Tontemboan ngaran,
bahasa Tonsea ngaran,
bahasa Waray-Waray ngán,
bahasa Manobo Bukidnon Barat ngazan,
bahasa Cam Barat ngan and bahasa Yami ngaran.

"In ngān ku hi Suhaimi." Amuna in sambung ku pa mastal.

"Nama saya Suhaimi." Itulah balasan saya kepada cikgu.


tabla

Dipinjam daripada bahasa Tagalog tabla (“seri”), daripada bahasa Sepanyol tablas (“seri”) ditemukan dalam en tablas dan quedar tablas.

seri (dalam permainan; persaingan; pertandingan; perlawanan)

Contoh ayat: Tabla sila ha pagkuntis magkalang.

Terjemahan: Mereka seri dalam pertandingan nyanyian.


hūlin

Mungkin daripada bahasa Inggeris hole in. Banding dengan bahasa Cebuano jolen dan bahasa Tagalog holen.


bumiputla'

Dipinjam daripada bahasa Melayu bumiputera.

In manga purul pihak sin Sabah lapay ha bangsa bumiputla'.

Semua bangsa-bangsa asli Sabah termasuk dalam bangsa bumiputera.


putli'

In putli' in magpangiyan bang matay in pangiyan.

Jika ratu meninggal dunia puteri akan menjadi ratu.


uldin

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol orden (“perintah”).

perintah (oleh pegawai kerajaan tapi bukan kedirajaan atau royalti)


upisyal

* Dipinjam daripada bahasa Sepanyol oficial.
* Dipinjam daripada bahasa Inggeris official.


sibuyas

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol cebollas, bentuk jamak bagi cebolla.


piritu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol frito.

piritu manuk


piritu

sajian makanan yang digoreng seprti ikan; ayam; daging; dll.


kuriput

In tau kuriput kulang in bagay niya.


hariin

Hariin kaw ha Pulau Pinang naghihinang?

Hariin walna' in kasūban mu?


banhud

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *ban(ə)hə́d (“kebas; 'tertidur', dari anggota badan”). Banding dengan bahasa Itawit bannad, bahasa Cebuano banhod, bahasa Maranao bened, dan
bahasa Tagalog manhid.


paksiyu

Dipinjam daripada bahasa Tagalog paksiw.

sejenis masakan terdiri dari ikan atau daging yang dimasak dalam cuka, bawang putih, halia, & garam


tabu'

Bī kaw sin ista', kanuus, unud manuk, iban sayul ha tabu'.

Sila beli ikan, daging ayam, sotong, dan sayuran di pasar.


planu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol plano (“pelan”).


magbayad

Ku'nu kaw magbayad sin iliktrik, tubig, iban intarnit ta?

Bila kau nak membayar elektrik, air, dan internet kita?


hinglaw

Wala' aku nag'iskul sabab mataas in hinglaw ku.

Saya tidak pernah pergi ke sekolah kerana demam ku tinggi.


langgit

In hula' Rusiya in timagna' sin paghinang sin langgit pa sakit COVID-19.

Negara Rusia adalah pertama mengilang vaksin untuk penyakit COVID-19.


tangdan

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *taŋ(e)dan.

Pila in tangdan magpatahi' badju' kaymu?

Berapa pembayaran anda untuk menjahit baju?

Pila in tangdan dīhil kaymu?

Berapa ganjaran yang diberikan kepada anda?.

Ayaw kaw magdihil atawa magtayma' tangdan!


magbanta

Magbanta in Malaysia iban Indunisiya tagna'.

Malaysia dan Indonesia ialah bermusuhan dengan sama satu lain pada masa lalu.


marayaw

In tau marayaw awn manga mataud bagay niya.

Seseorang yang baik mempunyai banyak kawanya.


mahapun

Mahapun na dimatung in pakidj piyabī niya ha Shopee.

Pakej yang dibeli daripada Shopee sudah sampai di petang.


jahulaka'

Hinda Kim Il Sung, Kim Jong Il, iban Kim Jong Un amuna in hambuuk ha manga jahulaka' pakarayaw nakura' ha katān dunya.

Kim Il Sung, Kim Jong Il, dan Kim Jong Un ialah salah satu pemimpin-pemimpin yang paling kejam di seluruh dunia.


basta

Basta aku makagaus mattu ra aku.

Saya akan pergi di sana jika aku mampu tu.


sagbut

rumpai (rumput atau tanaman yg tidak keinginan)


kansisilyu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol calzoncillo. Banding dengan bahasa Tagalog kalsonsilyo (“seluar dalam”).


luhud

Dipinjam daripada bahasa Proto-Philippine *luhud (“perbuatan berlutut”). Banding dengan bahasa Cebuano luhod.


gubnul

* Dipinjam daripada bahasa Inggeris governor.


latik-latik

Subay patayun in manga latik-latik bat di' tumaud in manga hilam amun magdā sakit.

Semua jentik-jentik itu mestilah dibunuh supaya untuk mencegahkan peningkatkan bilangan nyamuk yang pembawa-pembawa penyakit.


tilaw-tilaw

Mataud manga tilaw-tilaw naghuhula' ha lanaw-lanaw.

Ada banyak jentik-jentik bertinggal di air bertakung.


multa

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol multa (“denda”)


tūd

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *tulúd. Banding dengan bahasa Cebuano tulod.


mabagunbun

Mabagunbun in dān.


kahapun

Piyapasar aku kahapun.


biwang

Awn biwang.


himmil

In panyam yaun himmil.


kalua

madu (pasangan suami selain isteri pertama)

Hi Jubairah awn kalua.


kandaru

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol candado. Banding dengan bahasa Tagalog kandado.

Bīhi aku kandaru.


kabii

kabii nagbuka puasa ha bay.


kangug

Ayaw kaw lumamud ha manga tau kangug.

Jangan engkau bergaul dengan orang gila .


katkat

Hariin na in katkat ku bakas dī?

Di manakah gergaji saya nampak di sini tadi?


lumabay

Abā! Dimatung na hi Suhaimi dayn Nibong Tebal, sampangun natu' siya bang lumabay ha bāy natu'.

Oh! Suhaimi sudah samapi dari Nibong Tebal, Jom jumpa kalau dia akan lalu di rumah kita.


lummu'

Na lummu' in tubig yaun hi Abdul sin ihi' niya.

Air itu dicemari oleh si Abdul dengan air kencingnya.


paggastu

paggastu ka nia.


kiyapasaran

Bay yaun kiyapasaran.


dahal

Dahal tuud in bata' yaun.


pigi'

in bay yaun hinang ha pigi' sin bud.


tutug

Fatimah ma tutug mag bana.


masapat

Masapat in bata' yaun manaw.


lawag

naglawag aku anggur di a pasar.


tunga' dag

Tunga' dag na hi Aminah dimatung.


bagbag

nahuwus na bagbag in basu yaun.


ungkul

Gimuwa' in tayi ungkul hi Abdul.


mahanggaw

ayaw kaw mahanggaw .


simagnat

Simagnat in bāg niya ha lawang.


Hangkaraih

hangkaraih da aku.


wayruun

Wayruun dī in duktur.


mahumput

Mahumput in babai yaun.


kanat

Nag kanat suka in tau nahihilu yaun.


kunsum

Kunsum ampa aku maghinang.


hilu

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *hilu (“racun”). Banding bahasa Tagalog hilo.

Maghali muna ikaw bat malawa' in hilu mu.

Rehat dulu kau supaya pening akan hilang.

Bang in tau hilu way na in ginhawa niya.

Jika orang menjadi pemabuk pemikirannya sudah tiada.


libat

Libat in mata hi Mannan.


langug

lumangug
maglangug
naglalangug
naglangug

Awn isab langug marayaw iban mangi'.

Ada juga kelakar yang baik dan buruk pun.


umaw

In tunangku umaw.


juwalan

Sung! Mamī kita juwalan.


hinug

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *hinuʀ. Banding dengan bahasa Cebuano hinog & bahasa Tagalog hinog.

Hinug na in mampallam ini.


alun panjang

Mataud miyatay manga tau kalna' dakula' alun panjang kimugdan ha hula' Jipun.

Banyak orang sudah mati kerana tsunami besar yang terkena Jepun.


manaw

Manaw na kaw?


karayawan

Daripada ka- + dayaw (“kebaikan”) + -an.

Malaggu' in karayawan niya kaymu.

Dia mempunyai kebaikan yang besar kepadamu.


kuput

Na makay hi inda' badju kuput.


Magipat anak

mag ipat ako anak.


dih maingat

dih aku maingat maghinang.


maulong

maulong ako kaniya.


mahapdi

mahapdi na ako.


kalling

panggilan etnik Suluk kepada orang India

Nakabana hi Jubaiarah tau kalling.


matatas

Matatas kaw mag tindug.


kiyapakpakan

aun tau kiyapakpakan.


Nasusa

nasusa toud Ako .


malasa

Malasa aku kaymu


pangalay

dalling-dalling

sejenis tarian tradisional diprestasikan oleh suku Suluk, dikenal sebagai mengalai

Indaginis in pangalay sin Tausug .

Berbagai jenis tarian tradisional etnik Suluk.


awwal

aunu en awwal sin histuri mu ini?


magkakak

magkakak ja in hinang mo.


budjak

Miyatay in kura' yaun sin budjak hi Abdul.


ayad

maayad siya maghinang.


dukut

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *dəkət. Banding dengan bahasa Cebuano dukot.

Masarap in dukut kaunun.


bulaug

Bulaug in bata' yaun.


kaput balis

Nasaggaw in manga nagdaragang ha tabu' sin manga kaput balis.

Peniaga di pasar telah ditangkap oleh penguatkuasa.


ulalang

Malabung tuud in ulalang hi apu' ku.


giyagaha

in kaha yaun giyagaha.


hilaw

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *hilaw.

Hilaw pa in ista'.


malugay

Malugay siya dimatung.


mahunit

Mahunit ku lupahun.

Ia sulit untuk saya lupakan sesuatu benda itu.


natanak

Natanak in dumpit.


tibaw

Nakaratung kahapun in manga tibaw .


parabut

parabut yaun nagbulakai.


kusug

Diwarisi daripada bahasa Austronesia Purba *keseʀ. Banding dengan bahasa Cebuano kusog.


Mayta kau

kenapa kau susa hati.


bulbul

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *bulbul (“rambut tubuh; bulu”), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bulu. Banding bahasa Cebuano bulbol, bahasa Tagalog bulbol.

In bulbul sin manuk-manuk yaun pula.

rambut (terutamanya ketiak & alat sulit manusia)


lapi'

Madurug in pangantin usug namakay lapi'.

Tampan pengantin lelaki memakai baju lapi'.


makasla

Bukun da kaw makasla.


manglimus

ayaw nakaw manglimus.


labban

Awn unu in ha lawm labban yan?


mahakutta'

Dipinjam daripada bahasa Melayu mahkota, daripada bahasa Pali makuṭa, daripada istilah bahasa Dravidian.

Awn manga intan in mahakutta' sin pangiyan Anggalis.

Mahkotanya ratu Inggeris berbanyak intan.


pangiyan

In Raja Permaisuri Agong amu na in pagtawag ha pangiyan sin Malaysia.

Raja Permaisuri Agong ialah gelaran untuk ratu Malaysia.


natūg

na- + tūg. Banding dengan bahasa Cebuano natulog & bahasa Tagalog natulog.

Natūg na kaw wala' pa?


matūg

ma- + tūg. Banding dengan bahasa Cebuano matulog & bahasa Tagalog matulog.

Matūg muna aku hangkaray' da.


hangkaray'

Tagad muna kaw hangkaray' kalna' awn aku bīhun ha tinda.

Sila menunggu dulu sekejap kerana ku mahu beli sesuatu di kedai.


kabayaan

Unu man in manga kabayaan iban hukaw mu?


kabayaan

Kabayaan ta kaw.


ugat

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *uʀat, bahasa Melayu-Polinesia Purba *uʀat, from bahasa Austronesia Purba *huʀaC.


limabay

Limabay siya kaina ha bāy namu'.


piyasāran

Piyasāran in bata yaun.


pagsusunan

In kabuhi' niya nahipu' sin pagsusunan ha maas niya.

Hidupnya penuh dengan penyesalan kepada ibu bapanya.


mangi'

Lawng sin sikgu mu kāku', "mangi' kunu' tuud in addat mu ha iskul." Bunnal ka yan?

Cikgu anda mengatakan aku bahawa "Kelakuan anda tersebut di sekolah buruk." Adakah itu benar?


pamāpa

Butangi pamāpa in manuk yan.


graduwit

Dipinjam daripada bahasa Inggeris graduate (“lulusan; graduan”). Banding dengan bahasa Cebuano gradwet & bahasa Tagalog gradweyt.

Hi Iqbal, purul Sambuwangan amu in graduwit sin pag'abugaw ha University of Nottingham.

Iqbal, asal dari Zamboanga, ialah seorang lulusan Sarjana Muda Undang-Undang di University of Nottingham.


daira

Dipinjam daripada bahasa Melayu daerah, daripada bahasa Arab دَائِرَة (dāʔira).

In Daira sin Sandakan tiyatawag "Asibi' Sungsung".

Bandar Sandakan itu digelar sebagai "Hong Kong Kecil".

Karuk masimbul in daira sin Beijing ha katilingkal dunya.

Beijing ialah bandaraya yang teramai di seluruh dunia.


dakula'

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *dakəlaq (“besar”). Banding bahasa Pangasinan dakila, bahasa Tagalog dakila, bahasa Tagbanwa dakula', bahasa Mansaka dakora, bahasa Maranao dakola', bahasa Manobo Bukidnon Barat dekela' dan bahasa Bikol Central dakula.

Dakula' in silikan sin luri yan.


asubu

asubuhun
iyaasubu
iyasubu
mangasubu
pangasubu


asibi'

Balsays asibi' in iyusal ku bingit ista'.

Saya mengunakan mata kail bersaiz kecil.


pangasubu

Awn pangasubu' ku kaymu. Ikaw ka in nakabunu' ha ina' niya? Sambung kaw!

Aku mempunyai pertanyaan kepada awak. Adakah awak orang yang membunuh emaknya? Jawablah!


sugarul

Siyaggaw sin manga pulis in sugarul kabii.

Seorang pencuri ditangkap oleh polis malam tadi.


kamisun

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol camisón (“baju malam”).


bulsa

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol bolsa.

Ayaw hibutang ha bulsa in silpun mu sabab maluhay sa masakmit.

Jangan letakkan telefon bimbit anda di dalam kantung kerana ia senang dapat disambar.


huwis

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol juez, daripada bahasa Latin iūdex. Banding dengan bahasa Tagalog huwes.


lupad

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *ləpad. Banding dengan bahasa Aklanon eupad, bahasa Cebuano lupad, dan bahasa Tagalog lipad.


lumupad

Ku'nu sila lumupad pa Nunukan?


limupad

Limupad in passawat pa taas.


malaul

Malaul aku ha pagsambag sin manga sualan matimatik ini.

Saya penat menjawab soalan-soalan matematik.


makalaul

Makalaul tuud dimāg ha Būd Kinabalu.

Menaik ke Gunung Kinabalu ialah sangat memenatkan.


magsumariya

bentuk aspek kontemplatif bagi magsumariya


liyabi

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol llave (“kunci”), daripada bahasa Latin clāvis (“kunci”). Banding dengan bahasa Bikol Central lyabe & bahasa Tagalog liyabe.


lubug

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ləbuʀ (“lumpur, air berlumpur”). Banding dengan bahasa Ilocano lubo, bahasa Kapampangan albug, bahasa Bikol Central labog, bahasa Aklanon eubog,
bahasa Tagalog lubog,
bahasa Maranao lebog, and bahasa Melayu lebur.

Lubug in tubig ha suba' bang makusug in ulan.

Air di sungai itu ialah keruh selepas hujan deras.


unud

Banding bahasa Bikol Central unód, bahasa Cebuano unod, dan bahasa Waray-Waray unód.

Abā! Matambuk pakarayaw in unud sin danggit yan.

Aduh! Hebat gila gemuk daging ikan lambai itu.


biya'diin

Biya'diin kau maingat magdayaw kumpyutil iban hinpun?

Macam mana kau tahu memperbaiki komputer dan handphone?


silawak

Diyungug mu in silawak sin bata'-bata'?

Adakah awak mendengar jeritan kanak-kanak itu?


silawak

Silawak kaw bang awn kakitaan mu tau mari.

Jeritlah jika kau lihat sesiapa yang datang.


gisi'

gimigisi'
gimisi'
gisia
gisiun
gīsi'
magisi'
nagisi'

Awn gisi' in badju' mu.


gisi'

Gisi' in kātas dīhil kāku'.

Kertas yang diberekan kepada saya koyak.


dublun

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol doblón (“doubloon”).


dayn diin

Dayn diin ta' kamu yan?

Dayn diin aku tumagna' maghitung?


dayn hain

Dayn hain in manga tau yan?

Dayn hain kaw nakarungug sin suysuy yan?

Dari mana kau mendengar khabar angin itu?


hain

hāin

Bentuk alternatif bagi hariin (“di mana”)

Hain kaw naghuhula'?


bī

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bəli, daripada bahasa Austronesia Purba *bəli. Banding bahasa Tagalog bili.

Bī kaw sin ista' ha tabu'.


pāy

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *pajay. Banding bahasa Ilocano pagay, bahasa Kapampangan pale, & bahasa Tagalog palay.

Mataud in naani nila pāy.


babuy talun

Daripada babuy (“babi”) + talun (“liar”).


bika'ka'

Banding dengan bahasa Cebuano bikangkang.


magbika'ka'

Ayaw kaw magbika'ka'.

bentuk aspek kontemplatif bagi magbika'ka'


bihaini

Bihaini ta' in walna' nakita' mu badju' ha mul?

Baju yang kau ditemukan di pusat beli bela adalah begini ya?


bihayan

Siyulayan ka sin kuting yan bihayan kimaun ista'?

Begitukah kucing itu cuba makan ikan tadi?


biya'

Biya' kaw alnab bang magkaun.


bihaun

Nag'iskul siya bihaun ha Kuala Lumpur.


makusug

Makusug pakarayaw in ulan adlaw yan.


isab

Awn isab manga Tausūg naghuhula' ha Indunisiya.

Ada juga orang Suluk bertinggal di Indonesia.


nag'alun panjang

Nag'alun panjang ha Jipun tahun 2011.


kuku puti'

In mayat piyuputus sin kuku puti'.


puti'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *putiq.


manga

Daripada bahasa Proto-Central Philippine *maŋa, daripada bahasa Proto-Philippine *maŋa, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *maŋa.


nakussu'

Nakussu' in ilung hi Kuraysiah sin apu' sa'bu natutūg.

Hidung Kuraysiah dicucuk jari cucunya semasa tidur.


bahibu

Daripada bahasa Southern bahasa Proto-Philippine *barahibu (“rambut tubuh”). Banding dengan bahasa Bikol Central barahibo, bahasa Hiligaynon balahibo, dan bahasa Tagalog balahibo.


awn

Awn sayul iban bungang kahuy ha passalaya bagu ukab kiyadtuan ku.

Ada sayuran dan buah di pasar raya baru buka yang aku pergi.


mayta'

Mayta' kaw amāhan kāku' sin way aku nagꞌunu kaymu?

Kenapa kau marah kepada aku bila aku tak ada buat sesuatu buruk kepada mu?


malayngkan

Dipinjam daripada bahasa Melayu melainkan.


biyuka'

Nangiram aku biyuka'.


iyut

Diwarisi daripada bahasa Austronesia Purba *qiut. Banding dengan bahasa Cebuano iyot dan bahasa Kadazandusun iyut; izut .

wati

melakukan persetubuhan; mengongkek, mengamput


wati

iyut

bersetubuh; bersanggama; mengawan (dari haiwan)


sambulaan

Diyagit sin sambulaan in alnab yaun.


bakakka

Kakitaan ha lambang sin hula' Sabah in bakakka.

Burung rajah udang itu dapat terlihat di dalam lambang Negeri Sabah.


bulsit

Dipinjam daripada bahasa Hokkien 無衣食 (bô-ui-si̍t, “mempunyai nasib malang”, secara harfiah “tanpa pakaian dan makanan”). Banding dengan bahasa Cebuano buwisit & bahasa Tagalog buwisit.


maglannu'

Maglannu' kami sin bilik klas ubus udjian SPM.

Kami akan membersih bilik darjah selepas peperiksaan SPM.


pilim

* Dipinjam daripada bahasa Inggeris film.
* Dipinjam daripada bahasa Indonesia film, daripada bahasa Belanda film.

Nakaatud kaw sin pilim "Gods Must be Crazy"?

Adakah awak pernah menonton filem bertajuk "Gods Must be Crazy"?


supidda

Dipinjam daripada bahasa Indonesia sepeda, daripada (berdialek) bahasa Belanda (standard bahasa Belanda vélocipède), daripada bahasa Perancis vélocipède, daripada bahasa Latin velox (“swift”) + pes (“kaki”).


sipidda

Bentuk alternatif bagi supidda (“basikal”)


suysuy

Ayaw kaw magdungug sin manga suysuy yan.

Jangan mendengar khabar-khabar angin itu.


linug

Daripada bahasa Proto-Bisayan *linug, daripada bahasa Proto-Philippine *linuʀ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *linuʀ, daripada bahasa Austronesia Purba *linuʀ.Banding bahasa Cebuano linog.

Nagparā in parinta Malaysia sin manga magtitimbul magtabang ha manga tau kiyugdan sin linug ha Turki.

Kerajaan Malaysia mengerimkan para penyelamat untuk menolong mangsa-mangsa gempa bumi di negara Türkiye.


nakura'

Dipinjam daripada bahasa Melayu nakhoda, from bahasa Parsi ناخدا (nâxodâ, “juragan; kapten kapal”). Banding dengan bahasa Maranao nakoda' dan bahasa Tagalog anakura.

Hi Suhail in nakura' sin parhimpunan ini.


siyap

Dipinjam daripada bahasa Melayu siap, mungkin daripada bahasa Proto-Mon-Khmer *srap (“siap; sedia”).


mapisak

Mapisakin dān bang imulan sin makusug.

Jalan itu berlumpur kalau ia berlaku hujan deras.


palda

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol falda (“skirt”).


lawm

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *daləm, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *daləm, daripada bahasa Austronesia Purba *daləm. Banding dengan bahasa Ilocano dalem, bahasa Kapampangan lalam, bahasa Bikol Central rarom, bahasa Cebuano lalom, bahasa Maranao dalem, dan
bahasa Tagalog lalim.


malawm

Daripada ma- + lawm. Banding bahasa Tagalog malalim.

Malawm pakarayaw in lubang sin Marianas.


pitaka

Bentuk alternatif bagi pitaka' (“dompet”)


karupangan

Dakula' na tuud karupangan mu!


makahilu

Makahilu sa in pananum yan!

Tumbuhan itu menyebabkan perasahan pening!


malingug

kacau (disebabkan peperangan; bencana, dll.)

Timaud in umbul sin manga tau pilak naghuhula' ha Sabah kalna' malingug tuud in hula' Pilipina.

Bilangan pendatang haram yang bertinggal di Sabah meningkat sebab negara Filipina sangat kacau.


hiluhala'

Dipinjam daripada bahasa Melayu haru-hara.

Kimaruk na tuud in hiluhala' ha pangdaig hula' ta Pilipina.

Parahnya ganguuan awam di negara jiran kita, Filipina.


āyan

In hula' Subyit in timagana' sin pagparā sin tau pa āyan.

Ialah Kesatuan Soviet adalah negara yang mengirim satu manusia pertama di angkasa.


litsun

Dipinjam daripada bahasa Tagalog letson, daripada bahasa Sepanyol lechón.

Liyu'dukan siya pagkita' niya sin litsun.

Dia berasa memuntah bila melihat babi panggang.


barkada

Dipinjam daripada bahasa Tagalog barkada, daripada bahasa Tagalog barcada (“muatan kapal”).

Hinda Kaloy iban Jomari in manga barkada ku ha hinang.

Kaloy dan Jomari ialah kawan rapat ku di kerja.


hulin

Bentuk alternatif bagi hūlin (“gundu; guli; jaka; kelarang”)


magad

Katan raayat sin Sabah di' sa mabaya' magad pa Pilipin!

Semua rakyat Sabah tidaklah mahu bergaul pada Filipina!


bisaya'

istilah atau panggilan oleh Orang Suluk kepada orang Filipina yang beragama Kristian

In manga tau bisaya' da in magsa'bu sin adlaw Krismas.

Orang Filipina kristian itu sahaja yang merayakan Hari Krismas.

istilah atau panggilan oleh Orang Suluk untuk Bahasa Visaya (dikenal sebagai Cebuano atau Sugbohanon) dan pentuturnya

Maingat magbichara iban makahāti bisaya' in manga tau Sambuwangan.

Orang Zamboanga itu tahu bercakap dan memahami bahasa Visaya.


taytayan

latunan

jambatan (terbuat daripada bambu atau kayu)


latunan

Imuntas kami pa latunan sin Pulau Pinang.


kabataan

Dugaing na tuud in addat sin manga kabataan bihaun.

Kelakuan pemuda-pemuda itu ialah berbeza pada masa ini.


sabaw

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *sabaw, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *sa(m)baw.

Mabaya' kaw sin sabaw?, Di'.


masannang

Masannang hinangun.


hilut

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *hílut.
Banding dengan bahasa Kapampangan ilut, bahasa Bikol Central hilot, bahasa Cebuano hilot, dan
bahasa Tagalog hilot.


hilutun

Manjari mu ta' hilutun in siki ku?


tahi'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tahiq.


daral

Daral kaw iklug.


daral

sejenis kuih muih atau pencuci mulut terbuat daripada daging kelapa terkukur dengan gula dibungkus dalam tepung atau pembalut tepung beras


tabid-tabid

sejenis gula-gula terbuat daripada tepung dan ubi kayu tertumbuk


nummul

Dipinjam daripada bahasa Indonesia nomor.


Salasa

Dipinjam daripada bahasa Arab الثَلَاثَاء (aṯ-ṯalāṯāʔ).


Hammis

Dipinjam daripada bahasa Arab الْخَمِيس (al-ḵamīs).


Sabtu'

Dipinjam daripada bahasa Arab السَبْت (as-sabt).

Way adlaw hinang bang Sabtu'


Milikan

Pemendekan bagi Amilikan, daripada bahasa Inggeris American.

orang atau warganegara dari negara tersebut

In tau Milikan yaun maingat magbahasa Sug.


Milikan

sesuatu berkaitan dengan negara tersebut (benda, gaya hidup, budaya, makanan, dll.)

Dayn Milikan in bana niya.


Lannang

Dipinjam daripada bahasa Hokkien 咱人 (lán-nâng, “kita; kami; Cina”, secara harfiah “manusia kami”).

orang atau warganegara dari negara tersebut dan juga istilah atau pangilan yang digunakan oleh Orang Suluk merujukkan kepada bangsa tersebut

Nakaasawa hi Abdul Lannang.

Abdul mendapat isteri yang berbangsa Cina.


Lannang

Labi malingkat in manga babai Lannang dayn ha manga babai bumiputla' iban kalling sin Malaysia.

Perempuan-perempuan yang di mana bangsanya asal Cina ialah lebih cantik daripada perempuan Malaysia yang berbangsa Bumiputera dan India.


Sina'

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol China (“China”) dan juga bahasa Melayu Cina, daripada Sanskrit चीन (cīna), mungkin akhirnya daripada bahasa Cina Kuno 秦.

Tiyu'-tiyu' da in manga pihak Sina' ha hula' Pilipin.

Penduduk etnik Cina di Filipina ialah hanya sedikit.


Sina'

Kamatauran sin dagangan dayn Sina' maluhay makangi'.

Kebanyakan barangan asal dari Cina ialah senang pakai buang.


kamaya'

Kamaya' kamu hina'bu maningit sabab awn sa manga buwaya ha suba' yaun.

Kalian mestilah berhati-hati memancing kerana terdapat buaya yang mendiami di sungai itu tersebut.


saparti

Dipinjam daripada bahasa Melayu seperti.

Saparti kappal in bāy sin bagay ku.


buhawi'

Bandin dengan bahasa Maranao bohawi & bahasa Tagalog buhawi.

In hula' Milikan sadja kiyukugdan sin buhawi'.

Amerika Syarikat sering mudah kena puting beliung.


ulapay

Saplag in sakit ulapay bang timpu pangulan.

Selesema ialah meluas selama musim hujan.


hugas

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *huʀas.

dakdak

cuci; basuh sesuatu (dengan air spt. pinggan, cawan, dll.)

Hugas kaw muna lima mu bagu ta kumaun.


magdarakdak

Daripada mag- + dakdak (“cuci pakaian”) dengan penggandaan di kata dasar.


daraakun

Daripada penggandaan kepada daak, dengan akhiran-un.

Katauran sin manga daraakun dī ha Malaysia dayn Pilipin iban Indunisiya.

Kebanyakan pembantu di sini di Malaysia asal dari Filipina dan Indonesia.


tawtayanak

keluarga (termasuk ibu bapa dan kanak-kanak)


wala'

Banding dengan bahasa Cebuano wala & bahasa Tagalog wala.

Wala' siya ha bāy pagdatung ku.

Wala' aku nagdā sin hinpun.

Wala' sa aku nag'unu-unu kaniya.

Saya tidaklah melakukkan sesuatu yang buruk kepadanya.


barilis

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol barilles, daripada bahasa Perancis baril. Bentuk jamak bagi barril.


basura

Dipinjam daripada bahasa Chavacano basura, daripada bahasa Sepanyol basura (“sampah”), daripada bahasa Old Spanish vassura, daripada bahasa Vulgar Latin *versūra, akhirnya diterbit daripada bahasa Latin verrō (“menyapu”).

In basura di' manjari hibugit ha suba'.

Ia tidak dibenarkan membuang sampa di sungai.


tūk-tūk

Hibuka in payung mu awn tūk-tūk.

Bukalah payung awak berlaku hujan renyai-renyai.


aymbalanda'

Dipinjam daripada bahasa Melayu ayam belanda.


timpla

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol timplar.

Marayaw in timpla sin kahawa.


magbumba

Magbumba ta sin tubig.


biyumbahan

Daripada bumbahan + -iy-. Banding dengan bahasa Cebuano gibombahan & bahasa Tagalog binombahan.

Biyumbahan sin manga kaput balis Pilipin in daira sin Marawi.

Bandaraya Marawi dibomkan oleh tentera Filipina.


biyumba

Daripada bumba + -iy-. Banding dengan bahasa Cebuano gibomba & bahasa Tagalog binomba

Biyumba sin Israil in manga tau Palistin.

In manga kahulaan sin Suriya, Libanun, iban Iran biyumba sin Israil.

Negara-negara Suriya, Lebanon, dan Iran dibom oleh Israel.


bumbahun

Daripada bumba + -un. Banding dengan bahasa Cebuano bombahon & bahasa Tagalog bombahin

Bumbahun sin manga mundu Abu Sayyaf in Sambuwangan.

Pengganas Abu Sayyaf akan mengebom Zamboanga.


mundu

Mahukaw aku ha manga tau mundu .


muparik

Diyaug sin manga kaput balis Kumanwil in manga tau muparik kuminis ha hula' Malaya.

Pasukan Komanwel mengalahkan pemberontak komunis di Tanah Melayu.


sawm

Malanu' in sawm bāy nila.

Bahagian bawah rumah mereka ialah bersih.


magpasiyal

melawat, berjalan-jalan atau pergi ke tempat berlainan untuk berehat atau cuti (di taman; pusat beli belah; esplaned, dll.)

Magpasiyal ta ha daira Iligan para kitaun in busay Maria Cristina.

Jom melawat ke bandar Iligan untuk melihat air terjun Maria Cristina itu.


kalasahan ta kaw

Kalasahan ta kaw kasaumulan.


būd

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bulud.


maputi'

Daripada ma- + puti', daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *(ma-)putiq. Banding dengan bahasa Tagalog maputi.

Maputi' in karita' ku.

In pais sin manga tau Lannang maputi'.


nalawa'

Nalawa' in manga magtutulak ha gulangan.


sapiyul

Mungkin dipinjam daripada yang berikut:
* Dipinjam daripada bahasa Melayu sopir, daripada bahasa Belanda chauffeur.
* Dipinjam daripada bahasa Sepanyol chofer, daripada bahasa Perancis chauffeur.
* Dipinjam daripada bahasa Inggeris chauffeur.
Compare bahasa Tagalog tsuper.

Hi Tak Boon naghihinang hambuuk sapiyul sin taksi ha Singapura.

Tak Boon adalah seorang pemandu teksi yang sedang bekerja di Singapura.


magsapiyul

Manjari kaw humindu' kāku' magsapiyul mutur?

Bolehkah awak mengajarkan saya memandu motorsikal?


mapaham

Mapaham hi Aysah magbichara bahasa Sūg, Mallayu, iban Anggalis.

Aysah ialah fasih dalam berbahasa Suluk, Melayu, dan Inggeris.


binhi'

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *binəhiq, daripada bahasa Austronesia Purba *binəSiq. Banding dengan bahasa Aklanon binhi, bahasa Hiligaynon binhì, bahasa Kapampangan bini & bahasa Tagalog binhi.


pasaw

Pasaw na gatas ini.


plaslayt

Dipinjam daripada bahasa Inggeris flashlight (“lampu picit”).

Pailawa kunu' plaslayt sabab tigidlum iban way kurinti.

Sila hidupkan lampu picit anda sebab gelap dan tiada elektrik.


bumbilu

Bentuk alternatif bagi bumbiru (“ahli bomba”)


sunug

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *sunuʀ. Banding bahasa Cebuano sunog, bahasa Mansaka sonog, & bahasa Tagalog sunog.

Tawagi niyu in bumba magtuy awn dakula' sunug!

Panggilkanlah jabatan bomba sekarang ada berlaku kebakaran!


sunug

Sunug in liyutu'.


paygu'

Paygu' naa kaw yan.


dihil

Dihi kaw kawahaan tag lima ringgit.


magdihil

Magdihil kaw sakulati kāmu' huwas sin pagdatung dayn hinang guwa' mu.

Mohon memberi cokelat kepada kami setelah kau sudah sampai dari kerja di luar negara kau.


dihilan

Di' ta kaw dihilan bang bihayan in addat mu.

Aku tidak akan berikan awak dengan sesuatu jika kelakuan awak ialah begitu.


uhaw

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *quhaw, daripada bahasa Austronesia Purba *quSaw.


iyuhaw

Daripada uhaw + -iy-. Banding dengan bahasa Cebuano giuhaw.

Iyuhaw tuud aku.


gulal

Dipinjam daripada bahasa Melayu gelar, daripada bahasa Melayik Purba *ɡəlar.


kābaw

Dipinjam daripada bahasa Melayu kerbau, daripada bahasa Melayik Purba *kAr(ə)baw, akhirnya daripada bahasa Proto-Mon-Khmer *krpiʔ ~ *krpiiw ~ *krpuʔ ~ *(kr)puh (“kerbau”). Banding bahasa Cebuano kabaw, bahasa Tagalog kalabaw & bahasa Waray-Waray karabaw.


mahaba'

Di' manjari makasūd ha iskul in manga mulid usug mahaba' buhuk.

Para murid lelaki dengan rambut panjang tidak dibenarkan di sekolah.


sindil

sejenis lagu diprestasikan oleh suku Suluk semasa perayaan; perkhawinan, dan dll. untuk hiburan


janggay

sebuah kuku jari yang buatan dipakai oleh perempuan sambil berprestasi tarian dikenal sebagai pangalay atau mengalai dan daling-daling pun.


magbaak

Magbaak kita ridtu masuuk ha 711.


prublima

Dipinjam daripada bahasa Chavacano problema.

Mayta' kaw timangis, Unu in prublima?

Kenapa kau menangis, masalah itu apakah?


bituun

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *bituqən, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bituqen, daripada bahasa Austronesia Purba *bituqen. Banding bahasa Cebuano bituon, bahasa Kapampangan batuin, & bahasa Tagalog bituin.

Masi'nag pakarayaw in manga bituun bihaun!


bāngaw

Daripada bahasa Proto-Central Philippine *balaŋaw (“pelangi”). Banding dengan bahasa Bikol Central balangaw, bahasa Cebuano bangaw, bahasa Hiligaynon balangaw, dan bahasa Waray-Waray balangaw.

Marayaw in hula' bang awn bāngaw.

Jika terdapat pelangi cuaca akan menjadi baik.


bangaw

Bentuk alternatif bagi bāngaw (“pelangi”)


kalsitin

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol calcetín.


radyu

Dipinjam daripada bahasa Chavacano radio.


Anggalis

Mungkin daripada bahasa Arab إِنْجْلِيز (ʔinjlīz), daripada bahasa Inggeris English. Banding dengan bahasa Melayu Inggeris, bahasa Indonesia Inggris & bahasa Tagalog Ingles.

Mayta' maingat in manga tau Pilipin magbissara Anggalis dayn ha manga tau Malaysia, Singapura, iban Brunei?

Kenapa orang Filipina bercakap bahasa Inggeris dengan baik berbanding dengan orang Malaysia, Singapura dan Brunei?


Anggalis

apa-apa yang terkait dengan negara tersebut (spt. makanan, bahasa, budaya, ddl.)


mag'anggalis

berbahasa Inggeris; bercakap dalam bahasa Inggeris

Marayaw mag'anggalis in manga tau Pilipin dayn ha manga tau Singapura, Malaysia, iban Brunay ha Asia Tunggara'.

Orang Filipina itu berbahasa Inggeris yang baik daripada orang Singapura, Malaysia, dan Brunei di Asia Tenggara.


hiyulas

Hiyulas aku.


magbayla

Bang maingat kaw magbayla pakitaa kami.

Kalau kamu tahu menari tampil kepada kami.


nagbayla

Nagbayla kami sin Harlem Shake ha iskul ubus in pariksaan.

Kami menari Harlem Shake di sekolah selepas peperiksaan kami.


ūd

Diwarisi daripada bahasa Proto-Philippine *quləj, daripada, bahasa Melayu-Polinesia Purba *quləj, daripada bahasa Austronesia Purba *quləj. Banding dengan bahasa Aklanon ueod, bahasa Cebuano ulod, bahasa Ilocano uleg, , bahasa Tagalog uod, bahasa Melayu ulat, dan bahasa Chamorro ulo'.


assang

Dipinjam daripada bahasa Melayu Brunei acang, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *acaŋ (“merpati”).

In assang amu in hambuuk sarat sin kasajahitraan.

Seekor merpati adalah suatu simbol kedamaian.


laka'-laka'

Bukun marayaw in magbissara laka'-laka' ha iskul iban hinang.

Bercakap kata makian ialah tidak baik bila berada di sekolah dan tempat kerja.


maglaka'-laka'

memaki-maki (bercakap mengunakan kata makian)

Ayaw kaw maglaka'-laka' kau yan arakala' lubakan sa ta kaw yan!

Janglah kau memaki-maki atau ku akan pukul kau tu!


naglaka'-laka'

Kiyarungugan ku hi Umar naglaka'-laka' ha klas.

Saya mendengar Umar memaki-maki di kelas.


buntul atay

Daripada buntul (“lurus”) + atay (“hati”). Secara harfiah, "berhati yang lurus".


haggut atay

Daripada haggut (“sejuk; dingin”) + atay (“hati”). Secara harfiah, "hati yang sejuk".


atay-itum

Daripada atay (“hati”) + itum (“hitam”). Secara harfiah, "berhati hitam".


atay-itum

In tau atay-itum bukun kapangandulan.

Orang yang khianat tidaklah dapat dipercayai.


siya

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *(si-)ia, daropafa bahasa Austronesia Purba *(si-)ia.

Bana ku siya.


sīya

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol silla, daripada bahasa Old Spanish siella, daripada bahasa Latin sella. Bentuk kembar kepada siya. Banding bahasa Tagalog silya.


kaymu

kata ganti nama diri tunggal kedua, kamu

Mabaya' siya kaymu.


kansiyu

Kansiyu bag ini? ayat.


sila

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *si-ida, daripada bahasa Austronesia Purba *(si-)ida. Banding dengan bahasa Bikol Central sinda, bahasa Cebuano sila, bahasa Chamorro siha, bahasa Hiligaynon sila, bahasa Inonhan sanda, bahasa Melayu sida, bahasa Maranao siran, bahasa Ratagnon sanda, bahasa Tetum sira, bahasa West Albay Bikol sinra, bahasa Yami sira, and bahasa Yogad sira.

kata ganti nama diri jamak ketiga; mereka

Nagpasiyal sila ha Bukit Bintang.


lamay

hidangan sampingan (bersama nasi atau ubi kayu)

Ista' iban sayul in lamay namu' sin inuman.

Ikan dan sayur ialah hidangan sampingan dalam sarapan pagi kami.


hungsuy

Dipinjam daripada bahasa Hokkien 薰吹 (hun-chhoe).

In Hungsuy amu in pagmaratan sin manga lannang.

Pipa tembakau itu adalah benda yang digunakan oleh orang Cina untuk merokok candu.


ungsuy

Bentuk alternatif bagi hungsuy (“pipa tembakau; cangkelong”)


marat

Dipinjam daripada bahasa Melayu madat, daripada bahasa Jawa ꦩꦢꦠ꧀ (madat, “candu; madat”).

Giyubat sin manga Anggalis in Susung pasal marat.

Pasukan Inggeris menyerangi Hong Kong kerena candu.


hallu

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qahəlu, daripada bahasa Austronesia Purba *qaSəlu (“alu”).


mayul

Dipinjam daripada bahasa Inggeris mayor.


kulitis

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol cohetes, bentuk jamak bagi cohete (“roket”), daripada bahasa Catalonia coet, akhirnya daripada bahasa Latin cauda (“ekor”). Banding dengan bahasa Maguindanao kuitis, bahasa Maranao kowitis, & bahasa Tagalog kuwitis.

Laung sin manga Lannang, in kulitis nagdirihil marayaw lidjiki' iban namumugaw sin manga saytan.

Kata Orang Cina bahawa mercun itu memberi tuah yang baik dan mengusir roh yang jahat.


lababu

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol lavabo (“sinki”), daripada bahasa Latin lavābō.

Nahapa' in lababu.


kiskis

Bentuk alternatif bagi gisgis (“memberus/menyikat gigi seseorang”)


kulinsi'

Dipinjam daripada bahasa Indonesia kelinci, daripada bahasa Belanda konijntje.


halipulu

Contoh ayat: Halipulu in mulid yan magbissara bang in mastal nagbibissara.

Terjemahan: Kelakuan murid itu ialah kurang ajar bila berbicara sambil seorang guru sedang berbincang.


rayuma

Dipinjam daripada bahasa Tagalog rayuma, daripada bahasa Sepanyol reuma.


ulapid

In ulapid amu in sakit sin tau maas.

Reumatisme itu adalah penyakit orang tua.


sibit

Diwarisi daripada bahasa Austronesia Purba *sipit. Compare bahasa Ilocano sigpit and bahasa Tagalog sipit.

In sibit kagang bang makasibit masakit.

Sepit ketam itu jika menyepit sesuatu ia menyakitkan.


masigpit

Masigpit in pantalun ku sabab matambuk na aku.


lakut

Sulay kaw lakut in ini.


batawi

badju' masigpit

sejenis busana tradisional yang dipakai perempuan/wanita Suluk


sablay

sejenis busana tradisional diapakai oleh perempuan/wanita Suluk


siub

Haunu mu biyutang in siub?


mabuga'

Mabuga' aku ha taybu'.