ulat tiket

اولت تيکيت (Jawi)

kutu tiket

Penjual tiket tak rasmi, biasanya secara tidak sah, yang beroperasi dengan menjual semula tiket yang dibeli dengan harga yang jauh lebih tinggi daripada asal.


perkapalan

ڤرکاڤلن (Jawi)


tiket

Suatu pas atau bahan bukti keizinan yang lazimnya dibayar untuk memasuki suatu tempat atau acara.

Suatu keizinan untuk melakukan suatu perkara.


senja

Daripada bahasa Sanskrit संध्या (saṃdhyā).

Waktu petang; terutamanya sekitar atau ketika matahari terbenam.


fraktur enamel

enamel patah akibat kemalangan, karies atau gigitan yang terlampau kuat.


fraktur

kepatahan yang terdapat pada tulang akibat kemalangan atau kecederaan


fraktur ranting muda

fraktur terjadi di tulang manusia biasanya kanak-kanak yang lembut dan muda


fraktur guerin

fraktur yang terjadi di tulang rahang atas dan strukur sekeliling seperti gigi dalam keadaan tercuar


fraktur mudah

fraktur yang terjadi di dalam kulit; tidak boleh dilihat dari pandangan mata kasar dan tiada luka terbentuk


sungai cawang temu-semula

bahagian sungai yang bercabang yang terdapat dalam satu sistem sungai bersirat


suak

bentuk muka bumi di laut, lebih kecil daripada teluk


gerbang laut

bentuk muka bumi di laut yang terhasil akibat hakisan dinding gua secara berterusan


batu tunggul

bentuk muka bumi di laut yang terbentuk akibat penggondolan gerbang laut


sapau

Sifat orang yang bertubuh sasa (memiliki rupa fizikal berotot ketara) atau orang yang kuat; sado.


naya

Buat naya orang ja.


ayuk

Daripada bahasa Melayik Purba *ayut, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ayut, *ayud.


ulam

Daripada bahasa Melayik Purba *hulam, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qulam.

Aneka daun, sayur dll. yang dimakan bersama-sama hidangan lain seperti nasi.


ngeri

Membawa ketakutan atau seram yang besar.


semak

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *samək


semak

Daripada bahasa Parsi سمع (sam'), daripada bahasa Arab اِسْمَعْ (ismaʕ), سَمْع (samʕ, “dengar; belajar”).

Melihat sesuatu benda atau perkara untuk menilai atau mencari butiran.


deka-

Daripada bahasa Late Latin decas (“(set) ten”), daripada bahasa Yunani Purba δέκας (dékas), daripada δέκα (déka, “sepuluh”).


pirolisis

ڤيروليسيس (Jawi)

piro- + -lisis; bahasa Inggeris pyrolysis.


penguraian

ڤڠورايان (Jawi)


amina

Suatu kumpulan berfungsi terbentuk daripada ammonia dengan menggantikan atom hidrogennya dengan hidrokarbon atau kumpulan lain.


capap

Perhatian atau tumpuan yang yang diharapkan melalui tindakan atau perbuatan.


alas kubur

الس قبور (Jawi)

Orang yang memikul kesalahan atau kerugian orang lain.


hensem

Hensem doh budak baru kelas aku.


jeles

Ko jeles, ko diam!


pulak

Kenapa pulak aku yang kene, budak tu lah yang buat.

Kenapa pula saya yang kena, budak itulah yang buat.


glaukoma

penyakit mata akibat tekanan dalam mata yang boleh menjejaskan penglihatan seseorang


halimunan

هليمونن (Jawi)

Seseorang atau sesuatu yang tidak dapat dilihat melalui mata kasar kerana mengamalkan sesuatu ilmu.


taufan

hurikan

Angin siklon tropika yang bertiup kencang dengan hujan lebat berpetir dan guruh, dan boleh menyebabkan kemusnahan yang dahsyat.


bela

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9237 (msa)-Hakimi97-bela (verb, to foster).wav

menjaga sesuatu atau seseorang dengan memberi atau menyediakan makan, minum, tempat tinggal dan lain-lain.


bela

Membalas sesuatu peristiwa buruk yang diterima oleh seseorang dengan menghukum, memukul, membunuh dan sebagainya terhadap orang yang membawa peristiwa buruk tersebut.


bela

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9237 (msa)-Hakimi97-bela (verb, defend).wav

menyokong atau mempertahankan seseorang atau sesuatu daripada ancaman luar.


lembab

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9237 (msa)-Hakimi97-lembab (adj, dumb).wav

Mengenai sifat seseorang lambat berfikir; tidak cekap atau tidak cergas (berkenaan daya pemikiran); sinonim dengan lembam.


sedih

Berasa pilu (susah, hiba, tidak gembira) dalam hati:.


datuk

Panggilan oleh seseorang terhadap bapa kpd ayahnya atau ibunya, atau terhadap mana-mana lelaki yang sudah mencapai umur warga emas.


nenek

Panggilan oleh seseorang terhadap ibu kepada ayahnya atau ibunya, atau terhadap mana-mana wanita yang sudah mencapai umur warga emas.


moyang

bapa atau ibu kepada datuk atau nenek, yakni datuk atau nenek kepada bapa atau ibu seseorang, atau leluhur yang lebih dahulu daripada datuk atau nenek seseorang.

Panggilan oleh seseorang terhadap datuk atau nenek kepada ayahnya atau ibunya.


kebenderaan

Sejarah kebenderaan di Malaysia bermula sejak zaman kerajaan-kerajaan dahulu.

bidang kajian berkenaan bendera dan serupanya.

Bidang kajian kebenderaan diasaskan oleh Whitney Smith pada tahun 1961.


curi ayam

چوري ايم (Jawi)

ofsaid

Berada di kawasan gawang lawan ketika bola masih berada di kawasan luar.


tingkarah

تيڠکاره (Jawi)


batuk kokol

باتوق کوکول (Jawi)

pertusis

Sejenis penyakit berjangkit yang memberi kesan terhadap sistem pernafasan, lazimnya kanak-kanak, disebabkan oleh bakteria Bordetella pertussis.


pertusis

ڤرتوسيس (Jawi)

batuk kokol; penyakit berjangkit bawaan bakteria Bordetella pertussis.


ganda dua

ݢندا دوا (Jawi)


ikatan ganda dua

ايکتن ݢندا دوا (Jawi)

Ikatan kovalen melibatkan dua pasang elektron antara sepasang atom.


sains hayat

ساءينس حيات (Jawi)

Ilmu sains berkenaan benda hidup secara am.


pambar

Bayah pambar!


promosi

Segala usaha atau kegiatan yang dilaksanakan untuk meningkatkan jualan


diskaun

Potongan terhadap harga asal mengikut kadar tertentu.


bertunjukkan

برتونجوقکن (Jawi)

مک بيان ايتفون برتنجقکنديريڽ کفد فرمفون ايت سراي كتاڽ…

Maka bayan itupun bertunjukkan dirinya kepada perempuan itu seraya katanya...


برتونجوقکن

برـ + تونجوق + ـكن.

مک بيان ايتفون برتنجقكنديريڽ كفد فرمفون ايت سراي كتاڽ…


suria

Daripada bahasa Sanskrit सूर्य (sūrya), terbitan सूर (sūra, “matahari”), daripada स्वर् (svar, “matahari”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *sóh₂wl̥.


suluh

Daripada bahasa Melayik Purba *suluh, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *suluq.

jamung

obor; sumber cahaya berupakan batang yang dinyalakan api di satu hujung.


suluh

Menghalakan suatu sumber cahaya ke suatu arah atau tempat.

Memberi penjelasan atau keterangan berkenaan suatu perkara.


monopoli

مونوڤولي (Jawi)

Penguasaan secara menyeluruh oleh satu badan tunggal (cth. syarikat) terhadap satu-satu industri atau bidang.


MPP

Parapisme bagi majlis perwakilan pelajar.


majlis perwakilan pelajar

مجلس ڤرواکيلن ڤلاجر (Jawi)

Sebuah badan khas yang dibentuk di universiti yang melibatkan wakil pelajar yang dipilih, dan bertugas untuk menguruskan permasalahan dan suara pelajar.


perwakilan

ڤرواکيلن (Jawi)

Orang atau badan yang bertindak sebagai wakil sesuatu pihak.


syaitan

Makhluk ghaib yang berperanan dalam membawa manusia ke arah kejahatan.


tulat

hari selepas lusa; tiga hari selepas hari ini


NBD

Parapisme bagi Negara Brunei Darussalam.


SPB YDPA

Parapisme bagi Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong.


sekolah berasrama penuh

سکوله براسراما ڤنىوه (Jawi)

Sejenis sekolah di Malaysia, di mana semua murid diberi tempat tinggal wajib di asrama di kawasan sekolah.


lestari

لستاري (Jawi)

Dipinjam daripada bahasa Jawa ꦊꦱ꧀ꦠꦫꦶ (lestari, “nasib baik”), daripada bahasa Old Javanese lastari (“serta-merta”).

Tidak berubah mengikut masa; kekal sama.


kemampanan

کممڤنن (Jawi)


beratur

براتور (Jawi)

Berkumpul dalam satu garis, biasanya sebagai gaya giliran untuk memperoleh sesuatu.


garis

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *karis (“cakar”).

Suatu tanda di permukaan yang bermula dari satu titik ke suatu titik akhir.

Tetapan yang tidak sepatutnya dilanggar atau ditembusi; batasan, had.

Sempadan kawasan pertahanan (cth. kubu).


giliran

ݢيليرن (Jawi)


gilir

Menukar atau mengambil tempat sesuatu yang berlalu; ganti.


sampai

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *sampay₂.

Muncul atau dapat hadir di tempat yang diingini; tiba.

Memberi atau membawa sesuatu kepada satu benda.

Dia sampaikan barang itu kepadanya.


jalan kaki

جالن کاکي (Jawi)

Bergerak dengan berjalan semata-mata (yakni tanpa bantuan kenderaan).


garis lurus

ݢاريس لوروس (Jawi)

Garis yang tidak bengkok; garis yang tidak beralih arah.


kayangan

Daripada bahasa Jawa kayangan (ꦏꦪꦔꦤ꧀), daripada bahasa Old Javanese kahyaṅan.


kayangan

Berkenaan golongan atasan; golongan elit.

Jadi, ikutlah sistem SOP yang ditetapkan tidak kiralah siapa kita, rakyat marhaen ke atau orang ‘kayangan’ ke, pokoknya patuhlah SOP yang ditetapkan.

2021 29 April, Mohd Sharkawi Londing, “Tak kira kayangan atau marhaen, patuhi SOP”, dalam Kosmo!:


kemiskinan

کميسکينن (Jawi)


kebuluran

کبولورن (Jawi)

Perihal atau kejadian bulur; keadaan lapar.


tatanan

تاتانن (Jawi)

Gaya atur atau fungsian suatu perkara; aturan.


gergaji

ݢرݢاجي (Jawi)

Daripada bahasa Sanskrit क्रकच (krakaca). Banding dengan bahasa Jawa graji, bahasa Ledo Kaili garagaji, and bahasa Lindu garagaji.

Sejenis alat berupakan papan dengan hujung bergigi (gerigi) yang digunakan untuk memotong bahan (cth. kayu).


gergaji rantai

ݢرݢاجي رنتاي (Jawi)

gergaji + rantai; Pinjaman daripada Inggeris chainsaw.

Sejenis gergaji automatik dengan pemotongnya disambung dengan rantai berputar.


saluran air

سالورن اءير (Jawi)

Suatu saluran yang dibentuk untuk menghantar air ke suatu tempat.


pengairan

ڤڠاءيرن (Jawi)

Proses mengalirkan air ke suatu kawasan.


kemangkatan

کمڠکتن (Jawi)

Kejadian mangkat; kejadian mati seorang raja.


sandwic

سندويچ (Jawi)

Sejenis hidangan berupakan helaian roti yang dilapis, dan ditambah bahan di tengah-tengah seperti mentega, sardin dll.


tegas

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tegas (“jelas”).

Dapat dilihat atau diketahui dengan ketara; terang, jelas.


meter

Unit asas SI bagi jarak – ditakrifkan pada asalnya sebagai 1/10,000,000 jarak dari Kutub Utara ke Khatulistiwa; kini ditakrifkan sebagai jarak dilalui cahaya dalam vakum dalam 1/299,792,458 saat.

Suatu alat yang digunakan untuk ukur suatu aliran atau gerakan (cth. bekalan elektrik, kelajuan).


khatulistiwa

خط الاستواء (Jawi)

Suatu garis yang ditetapkan di permukaan sfera Bumi yang memisahkan sama rata antara bahagian (hemisfera) utara dan selatan Bumi.


hemisfera

هيميسفيرا (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris hemisphere; hemi- + sfera


perdana menteri

ڤردان منتري (Jawi)

perdana + menteri; Pinjaman daripada Inggeris prime minister.

Ketua kerajaan atau pentadbiran dalam pemerintahan atau politik dalam sebilangan negara.


Perdana Menteri

Bentuk alternatif jenis huruf besar bagi perdana menteri


perdana

Daripada bahasa Sanskrit प्रधान (pradhāna).

Yang terutama; yang paling penting atau diutamakan.


Konoha

Merujuk kepada desa Konohagakure dalam siri animeNaruto, dipetik kerana persamaan dengan Indonesia seperti tanahnya yang subur serta bilangan pemimpin kedua-dua entiti.


kepentingan

کڤنتيڠن (Jawi)

Perkara yang menjadikan sesuatu itu penting atau berguna.


kritikal

کريتيکل (Jawi)

Berkenaan atau berkait dengan kritikan sesuatu bahan.


tegang

Keadaan tali atau gentian yang teguh, yakni tidak longgar.

Keadaan hubungan sesama orang atau pihak yang tidak mesra atau penuh permusuhan.


longgar

Tidak mudah diletak atau ditetapkan pada satu kedudukan (cth. pakaian, paku).

Perihal hubungan yang tidak bersifat ketara atau tidak rapat.

Tidak tegas; tidak memiliki banyak sekatan.


kelonggaran

کلوڠݢرن (Jawi)

Pengecualian atau pelonggaran peraturan.


jangka lukis

جڠکا لوکيس (Jawi)

Alat berupakan batang berkaki dua yang dapat dilebarkan untuk melukis bulatan.


jangkau

Menghalakan tangan untuk mencapai suatu benda.


jangkauan

جڠکاوان (Jawi)


tauhu

تاءوهو (Jawi)

Suatu makanan diperbuat daripada pendadihan susu soya.


susu soya

سوسو سويا (Jawi)

豆乳

とうにゅう, tōnyū


soya

Sejenis tumbuhan, di mana kacangnya lazim digunakan dalam masakan; Glycine max.


kacang soya

کاچڠ سويا (Jawi)

Kekacang terbitan tumbuhan soya; lazim digunakan dalam masakan.


baku

Daripada bahasa Jawa baku (ꦧꦏꦸ, “utama, asas; pemberian sawah padi sebagai upah kepada ketua kampung”), paling mungkin daripada bahasa Melayu [Istilah?] (direka semula sebagai ber- + aku, maka bentuk kembar kepada beraku).
* Perihal “piawai” ialah pinjaman semantik daripada Belanda standaard.

Berkenaan sistem bahasa yang ditetapkan rasmi oleh pihak atasan.


balu

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *balu. Kognat dengan bahasa Tagalog balo.

janda

Seorang isteri yang kehilangan suami akibat kematian.


balu

guruh

Bunyi yang terbit daripada kejadian petir.


bangku

Pinjaman daripada bahasa Portugis banco. Bentuk kembar kepada bank.

Sejenis tempat duduk panjang, lazimnya dengan empat kaki.


tempat duduk

تمڤت دودوق (Jawi)

Sebarang ruang yang ditetapkan bagi perbuatan duduk.


mĕntĕri

Sa-orang měntěri di-běnua Kěling, Měgat Nira nama-nya tělah pěrgi měmbawa diri ka-něgeri Masulipatam

Seorang menteri di benua India, Megat Nira namanya telah membawa diri ke negeri Masulipatam

1960, A. Samad Ahmad, Sejarah Kesusasteraan Melayu III, page 44:


pěrgi

Seorang menteri di benua India, Megat Nira namanya telah pergi membawa diri ke negeri Masulipatam


chator

Ali bĕrmain chator.

Měgat Nira tělah pěrgi měmbawa diri ka-něgeri Masulipatam sĕbab malu alah bĕrmain chator dengan sa-orang hulubalang

Megat Nira telah membawa diri ke negeri Masulipatam sebab malu tewas bermain catur dengan seorang hulubalang

1960, Abdul Samad Ahmad, Sejarah Kesusasteraan Melayu III, Dewan Bahasa dan Pustaka, page 44:


istěri

Istěri-nya sa-orang yang běrpěndidekan.

Pada masanya istěri-nya hampir akan běrsalin, maka di-ketahuï-lah oleh Měgat Nira daripada běběrapa 'alamat yang di-saksikan-nya, bahawa ia akan měmpěrolehi sa-orang anak yang amat bijaksana.

Pada masanya isterinya hampir akan bersalin, maka diketahuilah oleh Megat Nira daripada beberapa alamat yang disaksikannya, di mana ia akan memperolehi seorang anak yang amat bijaksana.


běrsalin

Ibu Ahmad běrsalin sa-malam.


mĕngarang

Yatim mĕngarang sa-puchok surat untok Isma.

Yatim mengarang sepucuk surat untuk Isma.

Sa-orang mu'alim bernama Sufian dengan chĕpat dapat ia-nya mĕngarang hikayat.

Seorang mualim bernama Sufian dapat mengarang hikayat dengan cepat.


tunggu

Menetap di suatu kedudukan hingga sesuatu benda tiba.


gincu

Daripada bahasa 銀朱 (gîn-chu, “vermilion”).

Sejenis alat solekan yang bertujuan untuk mewarnakan bibir.


solekan

سوليقن (Jawi)


solek

Mencantikkan atau memberi hiasan kepada wajah agar lebih cantik.


solek

Keadaan pakaian atau keterampilan diri yang elok.


anju

Keinginan yang ingin diperoleh ketika melakukan sesuatu; tujuan.


ramu

Mencari bahan-bahan semula jadi untuk dijadikan makanan dsb.


ramuan

راموان (Jawi)

Bahan yang digunakan untuk menghasilkan sesuatu (terutamanya masakan).


permohonan

ڤرموهونن (Jawi)


mohon

Menginginkan kemaafan daripada seseorang.


bantut

Perihal perkembangan terhenti atau tersekat.


perkembangan

ڤرکمبڠن (Jawi)


kembar

Daripada bahasa Austroasia (lihat bahasa Proto-Aslian *kəmbaar, bahasa Bahnar kơmar, bahasa Ngeq kampʌaːr, bahasa Alak baːr).

Adik-beradik yang lahir daripada rahim dan pada masa yang sama; dan biasanya dicirikan dengan rupa yang sama (kembar seiras).

Apa-apa pasang benda dengan ciri yang serupa.


ciku

níspero

Colombia, Costa Rica, Nicaragua, Panama, Venezuela

Sejenis tumbuhan asal kawasan Amerika Tengah dengan buah bulat yang dijadikan makanan; Manilkara zapota.


gegar

Bergerak ke pelbagai arah di tempat tetap dengan kadar yang pantas.

Menggerakkan ke pelbagai arah dengan kadar yang pantas.

Menyebabkan sesuatu meriah (cth. acara, tempat)


SJK

Parapisme bagi sekolah jenis kebangsaan.


SMK

Parapisme bagi sekolah menengah kebangsaan.

Parapisme bagi sekolah menengah kejuruan.


runtuhan

رونتوهن (Jawi)


Melayu

Dari Malayu, sebuah kerajaan terletak di pantai timur Sumatra (kini di Jambi), disebut oleh sami Buddha Cina Yijing sebagai 末羅瑜國 (Sebutan sistem Qieyun bahasa Cina Pertengahan AFA⁽ᵏᵉᵏᵘⁿᶜⁱ⁾: [mat˦ lɑ˦ jʉo˦ kuək˦]) dan pada zaman dinasti Yuan (1271-1368) dan Ming (1368-1644) dynasties as 木剌由 (Bok-la-yu atau Mok-la-yu, sebutan sistem Zhongyuan Yinyun AFA⁽ᵏᵉᵏᵘⁿᶜⁱ⁾: /mu la ju/), 麻里予兒 (Ma-li-yu-er, sebutan sistem Zhongyuan Yinyun AFA⁽ᵏᵉᵏᵘⁿᶜⁱ⁾: [ma li ju ɻɨ]), 巫來由 (Wu-lai-yu, sebutan sistem Zhongyuan Yinyun AFA⁽ᵏᵉᵏᵘⁿᶜⁱ⁾: [ʋu lai iw]) and 無來由 (Wu-lai-yu, sebutan sistem Zhongyuan Yinyun AFA⁽ᵏᵉᵏᵘⁿᶜⁱ⁾: [ʋu lai iw]). Batu bersurat tertua yang dikenali dalam bahasa Melayu dijumpai pada Kedukan Bukit dan Talang Tuo, kedua-dua kawasan ini terletak di Palembang di Sumatra Selatan, dan di Kota Kapur di Pulau Bangka di barat Sumatra. Tiga batu bersurat ini masing-masing ditarikhkan pada tahun 673, 684 dan 686 masihi. Turunan eksonim dari മല (mala, “bukit”) belum dibuktikan.

Seorang yang berketurunan Melayu, yang merujuk kepada sekumpulan orang Austronesia yang mendiami kepulauan Melayu dan semenanjung tanah Melayu di Asia Tenggara.

Bahasa-bahasa Melayu, sekumpulan bahasa Austronesia yang dituturkan oleh kebanyakan orang Melayu dan tempat-tempat yang bahasa Melayu itu bahasa rasmi, termasuklah bahasa yang dikenali sebagai bahasa Indonesia.

Bahasa Melayu, sebuah bahasa Austronesia yang dituturkan oleh kebanyakan orang Melayu dan tempat-tempat yang bahasa Melayu itu bahasa rasmi, tidak termasuk bahasa baku kebangsaan yang dikenali sebagai bahasa Indonesia.


sekolah kebangsaan

سکوله کبڠساءن (Jawi)

sekolah rendah; sekolah darjat pertama bagi kanak-kanak, khususnya sekolah dengan bahasa Melayu sebagai penghantar.


sekolah jenis kebangsaan

سکوله جنيس کبڠساءن (Jawi)

SJK

Jenis sekolah di Malaysia yang menggunakan bahasa pengantar selain bahasa Melayu.


jenis

Kelompok suatu benda yang memiliki ciri yang sama.


penyu

Daripada bahasa Melayik Purba *pəñu, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *pəñu, daripada bahasa Austronesia Purba *pəñu. Kognat dengan bahasa Melayu Brunei panyu dan bahasa Melayu Kelantan-Patani and Melayu Terengganu piyung.

Sejenis kura-kura yang hidup di dalam air, di bawah superkeluarga Chelonioidea.


rangkum

Meletakkan sekumpulan benda dalam satu kumpulan.

Menguasai atau memperoleh kekuasaan dari pihak lain terhadap sesuatu benda.


peluk

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *peluk.

Memegang sesuatu dengan melilit lengan mengelilingi suatu benda.


kura-kura

Sejenis haiwan reptilia empat kaki dengan cangkerang.


reptilia

ريڤتيليا (Jawi)

Sejenis haiwan vertebrat darah sejuk dalam kelas Reptilia.


trompet

ترومڤيت (Jawi)

Dipinjam daripada bahasa Inggeris trumpet.

Sejenis alat muzik yang dimainkan dengan tiupan.


epidemik

ايڤيدميک (Jawi)

Kejadian penyakit yang menjadi berleluasa di satu tempat; wabak.


bacang

Sejenis pokok dengan buah warna hijau; Mangifera foetida.


kekeluargaan

ککلوارݢاءن (Jawi)


jarak jauh

جارق جاءوه (Jawi)

Berkenaan jarak yang panjang; jurang yang besar antara dua titik.


kertas putih

کرتس ڤوتيه (Jawi)

Suatu penerbitan yang menerangkan tentang dasar pemerintahan.


dasar

polisi

Ketetapan rasmi yang menjadi ikutan dalam suatu tindakan.

Lapisan permukaan atau asas; kawasan bawah; di mana objek-objek dapat diletak.

Permukaan bahawan ruang bangunan; lantai.


radas

Benda yang digunakan untuk membuat sesuatu perkara; alat.


kapal dagang

کاڤل داݢڠ (Jawi)

Kapal yang digunakan bagi tujuan pengangkutan barangan dagang.


usaha

Daripada bahasa Melayu Klasik usaha, daripada bahasa Pali ussāha (“kekuatan”), daripada bahasa Sanskrit उत्साह (utsāha).

Daya upaya untuk melakukan atau mencapai sesuatu.


usahawan

اوسهاون (Jawi)

Orang yang menjalankan atau mengetuai suatu perniagaan; orang dalam pengusahaan.


kencing manis

کنچيڠ مانيس (Jawi)

Penyakit yang terbit daripada kandungan gula tinggi dan berterusan dalam darah; diabetes (terutamanya diabetes melitus).


sup kambing

سوڤ کمبيڠ (Jawi)

Sejenis masakan sup yang dimasak dengan daging kambing sebagai ramuan utama, di samping ramuan lain.


sup ayam

سوڤ ايم (Jawi)

Sejenis sup yang menggunakan daging ayam sebagai bahan utama.


sirih

Sejenis pokok menjalar dalam keluarga Piperaceae di kawasan tropika Asia Tenggara dan Asia Selatan; Piper betle; daun lazim digunakan dalam kebudayaan setempat.


perairan

ڤراءيرن (Jawi)

Kawasan badan air (cth. laut) yang diiktiraf milik satu-satu negara.


badan air

بادن اءير (Jawi)

Bentuk muka bumi berasaskan air (cth. sungai, laut).


kilowatt jam

kWj

Unit tenaga bersamaan satu kilowatt per satu jam; digunakan lazimnya dalam pengukuran penggunaan tenaga elektrik.


kehadiran

کحاضيرن (Jawi)


perhatian

ڤرهاتيان (Jawi)


keburukan

کبوروقن (Jawi)


buruk

Daripada bahasa Melayik Purba *buruk, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *buʀuk, daripada bahasa Austronesia Purba *buʀuk.

Tidak dilihat indah dalam pandangan mata.


kesungguhan

کسوڠݢوهن (Jawi)


kepemimpinan

کڤميمڤينن (Jawi)


angka Romawi

اڠکا روماوي (Jawi)

angka Roman

Sistem angka yang diguna pakai oleh tamadun Rom serta zaman pertengahan; terdiri daripada huruf I, V, X, L, C, D, dan M.


motosikal

موتوسيکل (Jawi)

Pinjaman daripada bahasa Inggeris motorcycle.

motor

Sejenis kenderaan dua roda yang digerakkan dengan enjin.


motor

Pinjaman daripada bahasa Inggeris motor.

Sejenis mesin yang berupaya menukarkan sebarang jenis tenaga berunsur menjadi tenaga mekanikal; enjin.

Kenderaan yang digerakkan oleh motor.
motosikal; kenderaan dua roda bermotor.


koran

Pinjaman bahasa Belanda courant (ejaan kini krant), daripada bahasa Perancis courant (“kini”), daripada bahasa Old French corant, mungkin setara dengan bahasa Latin currens, currentem. Kognat bahasa Afrikaans koerant, bahasa Papiamentu korant.

surat khabar; helaian terbitan yang memaparkan berita


kilogram

کيلوݢرام (Jawi)

Daripada bahasa Perancis kilogramme; bersamaan kilo- + gram.

kilo

Unit asas SI bagi jisim – asalnya jisim satu liter air; kini ditakrifkan berdasarkan nilai pemalar Planck h dengan nilai 6.626 070 15 × 10⁻³⁴ dalam unit kg⋅m²⋅s⁻¹; unit: kg


liter

Unit metrik bagi isi padu bersamaan satu desimeter padu.


negeri abadi

نݢري ابادي (Jawi)


buaya darat

بواي دارت (Jawi)

Lelaki yang selalu inginkan atau menarik wanita. Tidak terpakai hanya untuk kaum lelaki sahaja.


benda

Daripada bahasa Sanskrit भाण्ड (bhāṇḍa).

objek

Suatu bahan yang bersifat tampak dan dapat dirasai oleh pancaindera secara am.


rombakan

رومبقن (Jawi)


rombak

Mendedahkan sesuatu benda; buka, bongkar.


bincang

Berkata-kata dengan seseorang untuk memberi pendapat atau menghuraikan sesuatu perkara.


sembang kencang

سيمبڠ کنچڠ (Jawi)

Sembang dengan gaya seolah-olah memiliki kepandaian yang ketara tentang apa yang dikatakan, tetapi hakikatnya tidak.


sembang

Berkata-kata dengan seseorang, terutamanya secara kasual.


kencang

Daripada bahasa Proto-Mon-Khmer *kcəŋ (“meregang”).

erat

Dipegang secara kuat-kuat; dipeganng dengan cara yang tidak memudahkan objek terlepas.

Dalam kelajuan yang tinggi; cepat (terutamanya angin).

Keadaan tali yang sukar digerak selepas ditarik; tegang; tidak kendur.


ketika

Daripada bahasa Sanskrit घटिक (ghaṭika, “satu tempoh”).

Pada masa itu; berlaku pada masa yang dirujuk


kecewa

hampa

Berasa sedih kerana tidak memperoleh apa yang diingini.


kumpulan muzik

کومڤولن موزيک (Jawi)

band

Sebuah kumpulan yang bermain muzik bersama-sama.


popular

ڤوڤولر (Jawi)

Dikenali atau mendapat perhatian orang ramai; masyhur, terkenal.


masyhur

popular

Dikenal atau diberi perhatian orang ramai.


kemasyhuran

کمشهورن (Jawi)

Perihal atau sifat masyhur; perihal dikenali orang ramai.


kepopularan

کڤوڤولرن (Jawi)

kemasyhuran

Perihal atau sifat popular; perihal dikenali orang ramai.


populariti

ڤوڤولاريتي (Jawi)


jabatan

Sebuah pertubuhan di bawah pemerintahan yang ditubuhkan untuk menguruskan satu-satu perkara.

Kedudukan rasmi dalam satu-satu organisasi; jawatan.


metropolitan

ميتروڤوليتن (Jawi)


ternama

masyhur

Dikenali atau memperoleh perhatian orang ramai.


penahanan

ڤناهنن (Jawi)


suspek

سوسڤيک (Jawi)

Orang yang diandai telah melakukan satu perbuatan jenayah.


pancut

Mengeluarkan suatu cecair dengan deras oleh kerana tekanan.

Mengeluarkan air mani ketika puncak syahwat; melakukan ejakulasi.


pancutan

ڤنچوتن (Jawi)


walaupun

والاوڤون (Jawi)

Kata hubung menandakan keinginan terhadap sesuatu berlawanan dengan persekitaran.


penyiasatan

ڤڽياستن (Jawi)

Perbuatan siasat; perbuatan mencari huraian tentang satu-satu kejadian atua perkara.


masih

Tetap berlaku atau dalam satu-satu keadaan asal dirujuk berbanding satu tempoh terdahulu.


penyelesaian

ڤڽلسايان (Jawi)

Perbuatan menyelesaikan sesuatu; perbuatan membawa sesuatu ke titik akhir.


pegawai

ڤݢاواي (Jawi)

Orang yang berkhidmat bagi satu-satu pertubuhan; terutamanya bagi pihak pemerintahan.

Anggota tentera dengan pangkat leftenan muda ke atas.


roboh

Menghancurkan sebuah benda, biasanya secara terancang.


terancang

Dilakukan atau dibuat secara sedar serta bertujuan.


hujung tahun

هوجوڠ تاهون (Jawi)


awal tahun

اول تاهون (Jawi)


menteri besar

منتري بسر (Jawi)

MB

Ketua kerajaan sesebuah negeri beraja di Malaysia.


projek

ڤروجيک (Jawi)

Satu perkara terancang yang dibuat atau diusulkan.

Berdua-duaan, termasuk, tetapi tidak terhad kepada melakukan persetubuhan.


perobohan

ڤروبوهن (Jawi)


penantian

ڤننتيان (Jawi)


rekod peribadi

ريکود ڤريبادي (Jawi)

Rekod terbaik oleh seseorang dalam satu-satu tugasan atau acara.


rekod dunia

ريکود دونيا (Jawi)

Darjat terbaik yang dicapai dalam satu-satu tugasan atau perkara di tahap antarabangsa.

Mata atau rekod terbaik bagi satu-satu acara di tahap antarabangsa.


rekod

Salinan atau bukti butiran tentang satu-satu kejadian atau perkara.

Catatan terbaik atau darjat tertinggi yang dicapai dalam satu perkara.


rekod

Sejenis cakera yang dimainkan untuk mengeluarkan bunyian; piring hitam.


peribadi

ڤريبادي (Jawi)

Daripada bahasa Portugis privado, daripada bahasa Latin prīvātus (“terpisah”).

Berkait rapat dengan sendiri, dan tidak bagi orang luar.


perjalanan

ڤرجالنن (Jawi)

Perbuatan bergerak ke satu-satu tempat secara am.

Perbuatan atau peristiwa untuk meraih satu-satu matlamat.


jelitawan

جليتاون (Jawi)


jelita

Daripada bahasa Sanskrit ललित (lalita) atau ज्वलित (jvalita, “bersinar”).


kebasahan

کباسهن (Jawi)


jerebu

Sejenis pencemaran udara melibatkan pengisian asap dan zarahan halus di udara secara ketara.


titik panas

تيتيق ڤانس (Jawi)

tompok panas

Tempat-tempat utama berlakunya sesuatu perkara atau yang menyumbang terhadapnya.


titik

Sejenis tanda berupakan kesan yang tidak memiliki panjang.

Benda yang menyerupai titik (cth. titisan)


titik perpuluhan

تيتيق ڤرڤولوهن (Jawi)

Tanda titik ⟨.⟩ yang digunakan untuk memisahkan angka nombor bulat dengan angka pecahan.


peminum

ڤمينوم (Jawi)


kemunculan

کمونچولن (Jawi)


muncul

مونچول (Jawi)


tumbuh

تومبوه (Jawi)

Daripada bahasa Melayik Purba *tumbuh, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *tumbuh, daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tubuq, daripada bahasa Austronesia Purba *Cubuq.

Menjadikan sesuatu besar atau terbangun.


pili

Suatu injap yang digunakan sebagai saluran keluar air daripada sistem bekalan air kepada pengguna.


tan

Unit jisim berdasarkan balang wain dahulukala:

Unit jisim bersamaan 2,240 paun di Britain.

Unit jisim bersamaan 2,000 paun di Amerika.

Unit jisim metrik bersamaan 1,000 kilogram; tan metrik.


kemuncak

کمونچق (Jawi)

Titik tertinggi satu-satu tempat; puncak

Takat atau peringkat tertinggi yang dicapai dalam satu-satu perihal.


tegar

Berupaya patah apabila cuba dibengkokkan.


rutin

Perkara yang menjadi perbuatan biasa dalam kehidupan lazim.


aktiviti

اکتيۏيتي (Jawi)

kegiatan

Suatu perkara yang dibuat atau dianjurkan.


kegiatan

کݢياتن (Jawi)


pornografi

ڤورنوݢرافي (Jawi)

porno

Bahan media yang mengandungi gambaran dan/atau babak kebogelan dan persetubuhan sebagai tema utama.


kebogelan

کبوݢيلن (Jawi)


kecuaian

کچوايان (Jawi)


kelapa sawit

کلاڤ ساويت (Jawi)

Sejenis tumbuhan palma dengan buah kecil yang menghasilkan minyak; Elaeis guineensis.


kanopi

کانوڤي (Jawi)

Sejenis binaan berupakan bumbung berkaki yang dipasang, biasanya buat sementara waktu.

Bahagian atasan pokok (daun dll.) yang tumbuh memanjang lalu membentuk binaan seperti bumbung.


sondol

سوندول (Jawi)

Mengenai sesuatu dengan menundukkan kepala atau tanduk.

Menjalinkan cinta dengan orang yang telah ada jalinan dengan orang lain.


penyondol

ڤڽوندول (Jawi)


serombong

سرومبوڠ (Jawi)

Suatu saluran udara menegak yang dipasang pada binaan; cerobong.


suhu bilik

سوهو بيليق (Jawi)

Suhu bagi persekitaran lazim yang dianggap normal berdasarkan deria manusia, tanpa pemanasan mahupun penyejukan.


pemanasan

ڤمانسن (Jawi)

Alat atau sistem untuk menjadikan sesuatu panas.


penyejukan

ڤڽجوقن (Jawi)

Alat atau cara menjadikan sesuatu sejuk.


kesukuan

کسوکوان (Jawi)

Perihal atau berkaitan suku; perihal berkelompok.


sagat

Alat untuk melakukan parut (terutamanya terhadap buah).


lepas

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ləpas.

Menuruti sesuatu perkara atau peristiwa.


lepas

bulan lepas, tahun lepas


lepas

Tidak berada di bawah kawalan sesuatu; berupaya bergerak dengan sendiri.


lepas

Mengeluarkan sesuatu daripada pegangan lalu; menjadikan sesuatu terlepas.


pelepasan

Perbuatan melepaskan sesuatu daripada suatu perkara; pembuangan.

Perihal tidak dimasukkan atau dikawal di bawah satu-satu perkara; pengecualian.


keasidan

کأسيدن (Jawi)


perlu

Daripada bahasa Arab فَرْض (farḍ). Bentuk kembar kepada fardu.


ringkas

Tidak bersifat panjang (terutamanya teks).

Berkenaan peribadi yang senang untuk difahami.


ringkasan

ريڠکسن (Jawi)

Sesuatu yang diringkaskan (terutamanya teks).


bosan

Kehilangan perasaan kelaziman, biasanya kerana tidak membuat apa-apa.

Tidak bersifat menarik; tidak membawa rasa ceria atau hibur.


kebosanan

کبوسنن (Jawi)


menarik

مناريق (Jawi)


pembuangan

ڤمبواڠن (Jawi)


pengecualian

ڤڠچواليان (Jawi)


radius

راديوس (Jawi)

Tulang utama di lengan yang memanjang dari siku ke kawasan ibu jari.

jejari; garis dari pusat bulatan atau sfera ke lilitan bentuk.


perhentian

ڤرهنتين (Jawi)


pangkuan

ڤڠکوان (Jawi)

Bahagian riba; bahagian pinggang ke lutut.


lingkungan

لينڠکوڠ (Jawi)

bulatan; garisan yang mengelilingi sesuatu titik.

Perkara atau benda yang dirangkumi dalam suatu tetapan.


sangkaan

سڠکاءن (Jawi)


cucian

چوچيان (Jawi)


bedil

Daripada bahasa Tamil வெடில் (veṭil, “serbuk letupan”).

Senjata yang berfungsi secara melancar (cth. senapang, meriam).


ngok

ngok-ngek, bodoh, dungu (singkatan bongok, bermaksud tidak cerdik atau pandai)


mercu

Bangunan atau bahagian bangunan yang meninggi.


tĕrbit

Apabila tĕrbit anchaman tĕntĕra Raja Rum Safardan akan mĕlanggar nĕgĕri itu maka Isma Yatim telah di-naik-kan pangkat-nya.

Apabila terbit ancaman tentera Raja Rum Safardan akan melanggar negeri itu maka Isma Yatim telah dinaikkan pangkatnya.


kaci

sejenis logam berwarna kelabu, tungsten, siamang.


lipan

Daripada halipan/alipan, daripada bahasa Melayu Klasik هليڤن/اليڤن, daripada bahasa Melayik Purba *haluipan, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qalu-hipan, daripada bahasa Austronesia Purba *qalu-Sipan.

Sejenis binatang berbisa yang banyak kakinya, Lithobius spp; Scutigera spp.


kelawar

Daripada bahasa Melayu Klasik کلالاور (kelalawar)/کلالاو (kelalawa), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kula-la(m)baʀ.


lateks

لاتيک س (Jawi)

Cecair yang keluar dari getah; susu getah.


sokongan

سوکوڠن (Jawi)


sokong

Suatu batang atau alat yang dipasang untuk mengelakkan sesuatu terjatuh atau rebah.


sokong

Meletakkan sesuatu agar satu-satu benda tidak terjatuh dsb.

Memberi bantuan dan persetujuan terhadap sesuatu.


rebah

Jatuh secara baring; terturun secara tiba-tiba ke posisi baring.


pengasas

Orang yang mengasaskan sesuatu (cth. syarikat, pertubuhan dll.).


penyediaan

ڤڽدياءن (Jawi)


penjagaan

ڤنجاݢاءن (Jawi)


sebulat suara

سبولت سوارا (Jawi)

Berkongsi fikiran atau pendapat bagi keseluruhan pihak.


persidangan

ڤرسيدڠن (Jawi)

Perbuatan sidang; perbuatan berkumpul untuk berbincang.


rejim

Sistem pentadbiran yang menguasai satu-satu kawasan.

Bentuk atau sistem pentadbiran yang bersifat autoritarian dsb.


golak

Menjadi kacau-bilau; menjadi tidak tenang.


cukup

Memadai atau berupaya memuaskan keperluan sesuatu.

Itu sudah cukup bagi mereka.


pertanyaan

ڤرتاڽاءن (Jawi)


kenyataan

ݢڽاتاءن (Jawi)

Perkara yang dinyatakan kepada orang ramai; pengumuman.


ringan

Memiliki berat yang rendah; mudah diangkat dsb.

Dapat dilakukan tanpa memerlukan tenaga yang banyak.

Dapat difahami tanpa memerlukan perihalan banyak; mudah, ringkas.

Tidak bersifat serius, tidak perlu diberi perhatian yang besar.


serius

سيريوس (Jawi)


lewat

Daripada bahasa Melayik Purba *liwat, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qaliwat (banding dengan bahasa Jawa liwat dan bahasa Maori rewa).

tangguh

Membawa sesuatu perkara ke masa yang lebih kemudian.

Pergi merentasi sesuatu; pergi melalui satu-satu benda.


lewat

Pada waktu yang kemudian; pada akhir-akhir waktu.

lewat petang, lewat malam


lewat

Dia datang lewat ke kelas.


kelewatan

کليواتن (Jawi)


penculikan

ڤنچوليقن (Jawi)


sindiket

سينديکيت (Jawi)

Kumpulan orang yang melakukan kegiatan jenayah.

Kumpulan orang yang bekerjasama dalam melakukan satu-satu tugasan.


gantungan

ݢنتوڠن (Jawi)


penggantungan

ڤڠݢنتوڠن (Jawi)


operasi

اوڤراسي (Jawi)

Pembukaan badan manusia untuk tujuan merawat; pembedahan.

Gerakan tentera untuk melakukan serangan dll.

Operasi penggabungan berbilang input untuk menghasilkan satu hasil.


siri

Suatu kumpulan perihal yang berturut atau berkaitan yang dikeluarkan; turutan


sisik

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *siksik. Kognat dengan bahasa Malagasy sisika dan bahasa Fiji cici.

Lapisan kulit berkeping di sesetengah haiwan seperti ikan dan tenggiling.


alternatif

الترناتيف (Jawi)

Suatu benda yang dapat menggantikan perkara asal.


temu bual

تمو بوال (Jawi)

Suatu perjumpaan yang dibuat di mana seseorang menyatakan soalan terhadap seseorang.


dakwa

Pinjaman bahasa Arab دَعْوَى (daʕwā). Bentuk kembar kepada dakwah.

Membuat andaian terhadap seseorang berkenaan sesuatu kejadian.

Membuat pengakuan berkenaan sesuatu perkara.


dakwaan

دعواءن (Jawi)


pendakwa

ڤندعوا (Jawi)


pendakwa raya

ڤندعوا راي (Jawi)

Orang yang melakukan dakwaan di mahkamah bagi pihak pemerintah.


pendakwaan

ڤندعواءن (Jawi)


permusuhan

ڤرموسوهن (Jawi)


kemasukan

کماسوقن (Jawi)


gesa

Menyuruh untuk melakukan satu benda secepat mungkin.

Menyuruh secara bersungguh-sungguh, terutamanya berkenaan sesuatu yang penting.


permintaan

ڤرمينتاءن (Jawi)


petempatan

ڤتمڤتن (Jawi)

Suatu tempat yang diduduki sebilangan orang.


pendudukan

ڤندودوقن (Jawi)

penaklukan

Perbuatan pemerolehan penguasaan satu tempat oleh kuasa luar.


kependudukan

کڤندودوقن (Jawi)

Perihal atau keilmuan berkenaan penduduk.


lindungan

ليندوڠن (Jawi)


pelaporan

ڤلاڤورن (Jawi)


pernyataan

ڤرڽاتاءن (Jawi)


terdapat

ترداڤت (Jawi)


dapatan

Perkara yang didapati melalui pencarian maklumat.


susup

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *supsup.

Memasuki atau pergi ke suatu tempat secara menyorok.


penyusupan

ڤڽوسوڤن (Jawi)


ruang udara

رواڠ اودارا (Jawi)

Kawasan udara yang dikawal oleh suatu badan politik.

Bahagian udara yang digunakan oleh pesawat.


penerbangan

ڤنربڠن (Jawi)

Keilmuan dan industri berkaitan kapal terbang.


syak

Terbit rasa kurang percaya terhadap sesuatu.


berkenaan

برکناءن (Jawi)

Menjadi berkait atau setara antara satu sama lain.


siren

semboyan

Alat yang mengeluarkan bunyian kuat untuk memberi amaran.


bunyian

بوڽيان (Jawi)


bunyi-bunyian

بوڽي-بوڽيان (Jawi)

Alat yang dapat dimainkan untuk mengeluarkan bunyi; alat muzik.


semboyan

سمبوين (Jawi)

Alamat atau penanda untuk memberitahu suatu isyarat.

Alat yang mengeluarkan bunyi yang kuat untuk memberi amaran dll.

Nama rahsia yang diberi sebagai panggilan kepada seseorang.

Kata-kata yang diangkat menjadi pegangan.


penanda

Benda yang digunakan untuk menandakan sesuatu.


wilayah

Bahagian pentadbiran sesuatu tempat; lazimnya di taraf lebih rendah daripada negara.


kewilayahan

کولايهن (Jawi)


orang awam

اورڠ عوام (Jawi)


jejas

Diganggu sehingga tidak seelok asal (benda).


milikan

ميليقن (Jawi)


ikutan

ايکوتن (Jawi)


lajnah

jawatankuasa

Suatu pertubuhan berjawatan yang menguruskan pertubuhan itu.


halaqah

Suatu perhimpunan yang dianjurkan untuk mempelajari keilmuan Islam.


perhimpunan

ڤرهيمڤونن (Jawi)

Penganjuran orang ramai berkumpul bagi sesuatu tujuan.


kumpul

کومڤول (Jawi)

Bergerak dan menetap di satu-satu tempat secara beramai-ramai.

Menggerakkan suatu kelompok agar menetap di satu-satu tempat.


perkumpulan

ڤرکومڤولن (Jawi)

persatuan

Suatu kumpulan orang yang dibentuk bagi suatu matlamat.


pak turut

ڤق توروت (Jawi)

Sesuatu yang menuruti seseorang secara membuta tuli.


perkongsian

ڤرکوڠسيان (Jawi)


penyampai

ڤڽمڤاي (Jawi)


penyampaian

ڤڽمڤايان (Jawi)


kemas kini

کمس کيني (Jawi)

Mengubah atau menambah sesuatu benda agar bersifat lebih terkini.


pengantin

ڤڠنتين (Jawi)

Diwarisi daripada bahasa Melayu Klasik penganten, pengantin, daripada bahasa Jawa ꦥꦔꦤ꧀ꦠꦺꦤ꧀ (pangantèn, “pengantin, penganti lelaki”), daripada bahasa Old Javanese paṅantyan (“tempat bertunggu”).


sen

Daripada bahasa Inggeris cent, daripada bahasa Old French cent (“ratus”), daripada bahasa Latin centum, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱm̥tóm.

Subunit mata wang dengan nilai satu per seratus mata wang utama.


penyertaan

ڤڽرتاءن (Jawi)


solidariti

سوليداريتي (Jawi)

sokongan; tanda bersetuju kepada sesuatu


kerakyatan

کرعيتن (Jawi)

Sistem pemerintahan melibatkan rakyat keseluruhan; demokrasi.

Penarafan rakyat sesuatu negara; kewarganegaraan.


kewarganegaraan

کورݢانݢاراءن (Jawi)


tuntut

تونتوت (Jawi)

Meminta dengan desak; meminta dengan bersungguh-sungguh agar dipenuhi.

Mencari atau mempelajari ilmu daripada seseorang.


tuntutan

تونتوتن (Jawi)


penuntut

ڤنونتوت (Jawi)


penamatan

ڤنامتن (Jawi)


segera

Daripada bahasa Sanskrit शीघ्र (śīghra, “cepat”).


serangan udara

سرڠن اودارا (Jawi)

Serangan dari kawasan udara ke daratan atau badan air.


jalan-jalan

Pergi ke sesuatu tempat, biasanya sebagai riadah.

jalan-jalan cari makan


perbandaran

ڤرباندرن (Jawi)

Perihal berkenaan bandar; terutamanya pentadbiran bandar.

Badan yang menguruskan satu-satu kawasan bandar.


sepanduk

سڤندوق (Jawi)

Daripada bahasa Belanda spandoek, mungkin melalui bahasa Indonesia spanduk.

Sebuah papan tanda yang dibawa ke perhimpunan untuk menyatakan sesuatu.


penulisan

ڤنوليسن (Jawi)


duta

Wakil pemerintahan ke sesebuah negara asing.

Wakil syarikat yang dilantik sebagai penghantar syarikat kepada orang ramai.


duta besar

دوتا بسر (Jawi)

Wakil pemerintahan negara ke sesebuah negara asing.


hirau

Memberi perhatian kepada sesuatu perkara.


penghentian

ڤڠهنتيان (Jawi)


henti

Daripada bahasa Melayik Purba *hənti, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qəti, daripada bahasa Austronesia Purba *qəCi.

Tidak lagi melakukan sesuatu yang sedang berjalan.


henti jantung

هنتي جنتوڠ (Jawi)

Kejadian ketika jantung berhenti berfungsi secara tiba-tiba.


pemburuan

ڤمبوروان (Jawi)


hutan hujan

هوتن هوجن (Jawi)

Sejenis hutan yang tumbuh di kawasan dengan banyak turunnya hujan.


hutan hujan tropika

هوتن هوجن تروڤيکا (Jawi)

Jenis hujan dengan kadar turunan hujan serta kelembapan tinggi, biasanya di kawasan khatulistiwa.


pencerahan

ڤنچرهن (Jawi)


jadian

جاديان (Jawi)

Sesuatu benda yang bukan benda asli; tiruan.


pencederaan

ڤنچدراءن (Jawi)


kedaerahan

کداءيرهن (Jawi)

Perihal penumpuan terhadap berkenaan satu-satu daerah atau kawasan yang tidak meluas.


daerah

داءيره (Jawi)

Sebuah bahagian pentadbiran berskala kecil.

Kawasan sekitar suatu bandar, biasanya dengan ciri serupa.

Lingkungan atau kawasan dalam satu pemerintahan.


perhubungan

ڤرهوبوڠن (Jawi)


hubung kait

هوبوڠ کاءيت (Jawi)


hubung

Bercantum dengan yang lain, tidak terputus.

Memiliki kesan atau mempengaruhi perkara lain.

Pergi lalu menemui orang atau benda lain.

Bertukar-tukar pernyataan, fikiran atau perbincangan.


kakitangan

کاکيتاڠن (Jawi)

Pekerja yang bertanggungjawab melakukan kerja-kerja kelaziman pertubuhan di bawah ketua.


sisih

Menggerakkan sesuatu benda ke sisi atau tepi, jauh daripada induk.

Menjadi jauh atau terasing daripada benda atau perkara induk.


sisihan

سيسيهن (Jawi)

Nilai beza antara nilai yang diperoleh ketika satu-satu uji kaji dengan nilai min hasil pengulangan uji kaji tersebut.


sisihan piawai

سيسيهن ڤياواي (Jawi)

sisihan + piawai; Pinjaman daripada Inggeris standard deviation.

Nilai darjat sisihan suatu nilai daripada nilai min, bersamaan punca kuasa dua varians.


simpangan

سيمڤڠن (Jawi)

Jalan atau laluan yang bercabang menjadi pelbagai laluan.


penyimpangan

ڤڽيمڤڠن (Jawi)

Perihal sesuatu yang menyimpang daripada asal.


sosial

سوسيال (Jawi)


lekas

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lekas (“cepat”), *-kas (“cergas”).


kehebatan

کهيبتن (Jawi)


kedahsyatan

کدهشتن (Jawi)


penangan

Kejadian atau perkara yang terbit daripada sesuatu; kesan, akibat


pemutus

ڤموتوس (Jawi)

Alat yang digunakan untuk memutuskan sesuatu.


pemutus litar

ڤموتوس ليتر (Jawi)

Sejenis suis yang berupaya memadamkan sistem litar elektrik dalam semua keadaan, terutamanya sebagai perlindungan aliran berlebihan.

Langkah-langkah kuarantin yang bertujuan mencegah penyebaran pandemik seperti koronavirus.


litar elektrik

ليتر ايليکتريک (Jawi)

Pinjaman daripada Inggeris electric circuit.

Laluan yang berupaya menjadi tempat aliran arus elektrik.


rangkaian

رڠکاين (Jawi)

Deretan perihal atau peristiwa yang bersambungan.

Kelompok komputer dll. yang disambung bersama-sama.


pantauan

ڤنتاوان (Jawi)


pemantauan

ڤمنتاوان (Jawi)


pemantau

ڤمنتاو (Jawi)


keberadaan

کبراداءن (Jawi)

kehadiran

Wujudnya sesuatu di satu-satu tempat; kehadiran.


pengarah

Orang yang mengarahkan penghasilan karya (filem dsb.).

Orang yang mengarahkan gerak kerja sesebuah pertubuhan atau projek.


kedutaan

کدوتاءن (Jawi)

Pejabat tempat kerja duta dan pegawai diplomat di bawahnya.


gomen

Daripada bahasa Inggeris gomen, sekaligus daripada bahasa Inggeris government.


geng pelangi

ݢيڠ ڤلاڠي (Jawi)

Rujukan terhadap bendera pelangi selaku simbol utama LGBT.

Warga berkaitan LGBT serta pendukungnya.


Singapura

Daripada bahasa Sanskrit सिंह (siṃhá, “singa”) dan पुर (pura, “bandar”).


Singapore

Dipinjam daripada bahasa Inggeris Singapore.


Myanmar

Daripada bahasa Burma မြန်မာ (mranma), nama formal kumpulan etnik utama Myanmar; ဗမာ (ba.ma), perkataan asal terbitnya Burma.


Timor Leste

Daripada bahasa Portugis Timor Leste, Timor (“Timor”) + leste (“timur”). Kognat bahasa Tetum Timor Lorosa'e.


tingkat

Aras-aras atau lapis permukaan yang disusun menegak.

Peringkat sesebuah kejadian berdasarkan pengakiran.


tingkat

Menjadikan sesuatu bernilai lebih besar atau tinggi.

Menjadi lebih besar atau tinggi nilainya.


peningkatan

ڤنيڠکتن (Jawi)

penurunan

Perihal atau kejadian meningkatnya sesuatu.


hetero-

Akhirnya daripada bahasa Yunani Purba ἕτερος (héteros, “lain, berbeza”).


kuiz

Sebuah ujian untuk mencabar darjat pengetahuan seseorang.

Pertandingan atau permainan untuk menentukan darjat pengetahuan.


pengetahuan

ڤڠتاهوان (Jawi)

Kelompok apa yang diketahui secara keseluruhan; ilmu.


fokus

Peralihan fikiran ke sesuatu; perhatian, tumpuan.


tekaria

تکاريا (Jawi)


ria

Suatu teluk yang terbentuk di pesisir laut akibat kebanjiran lembah pesisir.


penyokong

ڤڽوکوڠ (Jawi)


bantah

Menolak atau tidak menyokong sesuatu perkara.


penggayaan

ڤڠݢاياءن (Jawi)


aplikasi

اڤليکاسي (Jawi)

Kegunaan satu-satu pengetahuan dalam dunia nyata.

Perisian yang boleh diperoleh pengguna akhir dalam bentuk tunggal yang memiliki sesebuah tujuan.


penawaran

ڤناورن (Jawi)


pencetus

ڤنچتوس (Jawi)


cetus

Bunyi besi yang digesek ke batu untuk mengeluarkan api.


penjenayah perang

ڤنجنايه ڤرڠ (Jawi)

مُجْرِم حَرْب

orang yang bersalah kerana jenayah perang

Orang yang bersalah kerana satu atau lebih jenayah perang.


algojo

الݢوجو (Jawi)

Daripada bahasa Portugis algoz, daripada bahasa Arab الغُزّ (al-ḡuzz, “puak Oghuz”).


batal

Mengarahkan untuk tidak berbuat atau menganjurkan sesuatu.


pembatalan

ڤمبطلن (Jawi)


sah

Dapat diterima oleh sesuatu perkara (undang-undang, agama dll.).


ucaptama

اوچڤتام (Jawi)

Ucapan yang dikira penting atau utama dalam satu-satu situasi atau pertemuan.


ambilan

امبيلن (Jawi)


pengambil

ڤڠمبيل (Jawi)


pengambilan

ڤڠمبيلن (Jawi)


muktamar

موءتمر (Jawi)

Pinjaman bahasa Arab مُؤْتَمَر (muʔtamar).

Suatu pertemuan besar untuk membincangkan sesuatu; persidangan.


pertemuan

ڤرتموان (Jawi)


temu ramah

تمو رامه (Jawi)

Pertemuan berupakan perbuatan soal jawab dengan seseorang, biasanya untuk memperoleh berita.


wawancara

واونچارا (Jawi)

Pertemuan soal jawab dengan seseorang untuk memperoleh maklumat, berita dll.


pemisahan

ڤميسهن (Jawi)


provokasi

ڤروۏوکاسي (Jawi)

Perbuatan untuk menerbitkan rasa tidak puas hati, kemarahan dll.


perlawanan

ڤرلاونن (Jawi)

Satu-satu permainan antara pelbagai pasukan.


pergaduhan

ڤرݢادوهن (Jawi)


paya

rawa

Sejenis kawasan bencah digenangi air yang ditumbuhi pelbagai tumbuhan.

Kawasan bencah berair yang ditanam padi.


tanah lembap

تانه لمبڤ (Jawi)

Kawasan darat dengan tanahnya tepu dengan air secara kekal atau bermusim.


tepu

Amat berisi sehingga tidak dapat memuatkan apa-apa pun lagi; penuh.

Dipenuhi zat sehingga tidak dapat memuatkan zat-zat lain lagi.


lemak tepu

لمق تڤو (Jawi)

Jenis lemak dengan molekulnya hanya terdiri daripada ikatan tunggal antara atom karbon.


ikatan tunggal

ايکتن توڠݢل (Jawi)

Ikatan kovalen di mana sepasang elektron dikongsi sesama atom.


ikatan ganda tiga

ايکتن ݢندا تيݢا (Jawi)

Sejenis ikatan kovalen melibatkan perkongsian tiga pasang elektron sesama atom. Ia diwakili dengan ≡ dalam rumus.


gersang

Perihal tanah yang tiada atau tidak dibasahi air secara ketara.


plak

Suatu enapan di gigi, terdiri daripada biofilem dll. yang boleh menyebabkan masalah gusi.


plak

Papan berhias yang dibina sebagai peringatan.


peringatan

ڤرايڠتن (Jawi)

Sesuatu yang dibina atau dibentuk untuk memperingati sesuatu.


imbas kembali

ايمبس کمبالي (Jawi)

Perbuatan mengingatkan semula perihal lampau atau dahulukala.


pengimbang

ڤڠيمبڠ (Jawi)


timbang

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *timbaŋ (“seimbang”).

Berfikir tentang baik buruk sesuatu benda.


penimbangan

ڤنيمبڠن (Jawi)


peninggian

ڤنيڠݢيان (Jawi)


peninggalan

ڤنيڠݢلن (Jawi)


jamak

Dilakukan secara biasa di satu-satu tempat; lazim.


jamak

Penggabungan dua solat fardu untuk mereka yang bermusafir dll.


segi empat sama

سݢي امڤت سام (Jawi)

Jenis segi empat dengan keempat-empat sisinya sama panjang.


segi empat tepat

سݢي امڤت تڤت (Jawi)

Jenis segi empat dengan tiap pasang sisi yang selari sama panjang, tetapi berbeza antara pasang.


undur

اوندور (Jawi)

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *unduD, *undur (“berundur”). Banding dengan bahasa Binukid undud (“berundur”).

Berjalan atau pergi ke belakang; secara terbalik daripada arah asal.

Menjauhkan diri daripada sesuatu tempat.


pengunduran

ڤڠوندورن (Jawi)


rindu

Berasa sedih atas ketiadaan sesuatu dan ingin bersamanya.

Berasa tertarik secara emosi kepada sesuatu; amat cinta akan sesuatu.


penciptaan

ڤنچيڤتاءن (Jawi)


pencipta

ڤنچيڤتا (Jawi)


Tuhan

Daripada tuhan, daripada Melayik Purba *tuan, daripada Melayu-Polinesia Purba *qatuan.


sayuran

سايورن (Jawi)


gelombang haba

ݢلومبڠ هابا (Jawi)

Suatu tempoh di mana suhu di sesuatu tempat menjadi luar biasa tinggi.


bahtera

Daripada bahasa Sanskrit वहित्र (vahitra, “kapal”).


acah

Melakukan gerakan untuk menyesatkan lawan; melakukan gerakan muslihat.

Berpura-pura melakukan atau berperasaan sesuatu.


pengharaman

ڤڠحرامن (Jawi)


haram

Dianggap suci atau istimewa berdasarkan kepercayaan.

Tidak boleh dibuat atau dibenarkan; dilarang.


makruh

Tidak digalakkan dibuat; memperoleh pahala jika ditinggalkan.


keruh

Mengeluarkan bunyi kuat ketika tidur; dengkur.


bersih

Menjadikan sesebuah tempat tiada kotoran dll.


kebersihan

کبرسيهن (Jawi)


pembersihan

ڤمبرسيهن (Jawi)


hari keluarga

هاري کلوارݢا (Jawi)

Suatu penganjuran melibatkan pelaksanaan aktiviti untuk merapatkan hubungan kekeluargaan.


tangis

Daripada bahasa Melayik Purba *taŋis, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *taŋis, daripada bahasa Austronesia Purba *Caŋis.

Mengeluarkan air mata, biasanya sebagai tanda sesuatu emonsi.


tangisan

تاڠيسن (Jawi)


kenegaraan

کنݢاراءن (Jawi)


Yaman

Daripada bahasa Arab اَلْيَمَن (al-yaman), daripada bahasa Proto-Semitic *yamīn- (“kanan; tangan kanan”).


Israel

Akhirnya daripada bahasa Ibrani יִשְׂרָאֵל (yisra'él).


negara haram

نݢارا حرام (Jawi)

Dalam kalangan negara ASEAN, Indonesia, Malaysia dan Brunei tidak mengiktiraf Israel secara rasmi selain tidak mempunyai hubungan diplomatik dengan negara haram itu.

2023 October 19, “'Perang Israel-Palestin boleh jejas perpaduan, kerelevanan ASEAN'”, dalam Berita Harian:


rejim Zionis

رجيم زيونيس (Jawi)


Bahrain

Daripada bahasa Arab الْبَحْرَيْن (al-baḥrayn, secara harfiah “dua laut”).


Cyprus

Daripada bahasa Latin Cyprus, daripada bahasa Yunani Purba Κύπρος (Kúpros).


Republik Rakyat China

Secara amnya Pinjaman daripada Mandarin 中華人民共和國 (Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó).


Iran

Daripada bahasa , daripada bahasa , daripada bahasa .


laktosa

لکتوسا (Jawi)

Sejenis gula berupakan gabungan dua gula ringkas (disakarida), yakni gabungan glukosa dan galaktosa, biasanya terbitan susu dan produk berkaitan.


galaktosa

ݢالکتوسا (Jawi)

Sejenis gula ringkas (monosakarida) yang biasanya dijumpai dalam susu dan produk berkaitan.


fruktosa

فروکتوسا (Jawi)

Sejenis gula ringkas atau monosakarida dengan formula kimia C₆H₁₂O₆.


sukrosa

سوکروسا (Jawi)

Sejenis gula gabungan (disakarida) glukosa dan fruktosa, dan gula lazim dalam masakan; formula C₁₂H₂₂O₁₁.


maltosa

ملتوسا (Jawi)

Sejenis gula terdiri daripada gabungan dua molekul glukosa; formula C₁₂H₂₂O₁₁.


sakarida

ساکاريدا (Jawi)

Struktur-struktur unit karbohidrat dengan rumus CₙH₂ₙOₙ, termasuk gula ringkas serta polimer.


monosakarida

مونوساکاريدا (Jawi)

Molekul gula atau karbohidrat ringkas, cth. glukosa dan fruktosa.


disakarida

ديساکاريدا (Jawi)

Jenis sakarida terdiri daripada dua molekul gula, cth. maltosa dan sukrosa.


oligosakarida

اوليݢوساکاريدا (Jawi)

Polimer gula atau karbohidrat terdiri daripada sebilangan kecil (tiga hingga lapan) unit molekul gula.


polisakarida

ڤوليساکاريدا (Jawi)

Polimer terdiri daripada rantaian molekul sakarida.


karbohidrat

کربوهيدرت (Jawi)

Sejenis sebatian organik yang menjadi sumber tenaga, termasuk gula, kanji dsb.


giat

Memberi tumpuan yang ketara dalam satu-satu perbuatan.


giat

Kata-kata untuk merendahkan sesuatu; ejekan.


Kuwait

Daripada bahasa Arab الْكُوَيْت (al-kuwayt), bentuk diminutif اَلْكُوت (al-kūt).


Amerika Tengah

/ˌsɛntɹəl əˈmɛɹɪkə/


samudera

سامودرا (Jawi)

Daripada bahasa Sanskrit समुद्र (samudra).


Sumatera

Daripada bahasa Sanskrit समुद्र (samudra, “samudera, lautan”).


tebuk

Perbuatan dimana seseorang menguji tahap hafalan al-Quran seseorang dengan membacakan mana-mana ayat Quran secara rawak dan membiarkan orang yang diuji menyambung ayat tersebut.


Belanda

Daripada bahasa Jawa ꦮꦭꦤ꧀ꦢ (walanda), daripada bahasa Portugis Holanda (“Holland”), daripada bahasa Belanda Kuno holt lant (“tanah kayu”).


Sepanyol

Daripada Sepanyol español, daripada Latin Hispānia.


benua

Daripada bahasa Melayik Purba *bənua, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *banua, daripada bahasa Austronesia Purba *banua. Kognat dengan bahasa Iban menua dan bahasa Maori whenua. Pertama kali muncul dalam Batu Bersurat Kedukan, 683 M.

Suatu kawasan daratan yang amat luas di Bumi; kini secara amnya dibahagikan kepada tujuh.

Kawasan di bawah pentadbiran atau kebudayaan setempat; negeri.


Habsyah

Daripada bahasa Melayu Klasik حبشة (Habsyah), daripada bahasa Arab اَلْحَبَشَة (al-ḥabaša).


tenggiling

تڠݢيليڠ (Jawi)

pengguling

Sejenis binatang bersisik dan bermuncung panjang; terutamanya haiwan daripada genus Manis.


pengguling

ڤڠݢوليڠ (Jawi)

senggiling

tenggiling; suatu binatang bersisik dan bermuncung panjang


Allah

Daripada bahasa Arab اَللّٰه (allāh); daripada bahasa Proto-Semitic *ʾil-.


dakar

Pendekar i Dakar


lotong

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lutuŋ, daripada bahasa Austronesia Purba *luCuŋ.

sejenis mamalia berekor panjang dalam kelompok primat


lompang

gelembung atau ruang seni di dalam sel yang mengandungi air atau udara

sejenis kuih yang diperbuat daripada tepung beras


bertenang

sesuatu perbuatan yang menurunkan tekanan darah serta memberi rasa selesa


wedani

sejenis tumbuhan yang memanjat, Quisqualis indica.


cikap

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *cikep.
cikap (ejaan Jawi چيکڤ)# (arkaik) penyepit (peralatan makan pakai buang).
#*
Maka Laksamana pun mengambil sayur kangkung disuapnya dengan cikap emas itu lalu diangkatnya ke atas dahinya...Kassim Ahmad (ed.), Hikayat Hang Tuah, Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka, 1975.


aluminium

الومينيوم (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris aluminium, daripada Latin alūmen + -ium.

Suatu unsur kimia logam pepejal dengan nombor atom 13.


but

Daripada bahasa Inggeris boot (bahagian bagasi di kereta)

ruang atau tempat letak barang dalam kereta yang terletak di bahagian belakang.


epitome

orang atau benda yang menjadi contoh unggul bagi sesuatu kelas atau jenis;
Walaupun berada di bawah tekanan yang hebat, doktor bilik kecemasan ialah epitome bagi sebuah profesionalisme.
Citah ialah epitome binatang yang berlari pantas.

rumusan, ikhtisar, intisari
Budaya makanan ialah epitome bagi sesebuah budaya etnik.


megi

Nama yang dibiasakan daripada jenama dan syarikat Maggi. Syarikat tersebut dinamakan sempena penubuhnya iaitu Julius Maggi dari Switzerland.
Nama bahasa bahasa Itali Maggi merupakan nama nasab atau bentuk jamak bagi nama bahasa Itali Maggio daripada nama timangan bahasa GermanicMaggo yang merupakan nama pendek dalam nama majmuk. Akar mag- pula berasal daripada bahasa Jermanik Barat Purba *magan (“boleh, mampu”).
Sebutan dengan huruf 'e' adalah kerana sangkaan bahawa cara sebutannya menurut gaya bahasa Inggeris.

mi segera

Mi separa masak yang boleh disediakan dengan air panas sahaja.


keta

Daripada kereta, daripada bahasa Portugis carreta (pedati).


landskap

Lukisan dll. yang menggambarkan persekitaran.


landskap lembut

لنسکڤ لمبوت (Jawi)

landskap kejur

Landskap yang bercirikan semula jadi seperti kehadiran pokok dll.


landskap kejur

لنسکڤ کجور (Jawi)

landskap lembut

Landskap yang bercirikan buatan seperti bangunan, jalan dll.


zoologikal

زولوجيکل (Jawi)

Berkenaan bidang zoologi; berkenaan ilmu berkaitan haiwan.


zoofit

Haiwan yang dikatakan menyerupai tumbuhan.


zoofili

زوفيلي (Jawi)


pengezonan

ڤڠزونن (Jawi)


pendebungaan

ڤندبوڠاءن (Jawi)

Proses persenyawaan tumbuhan berbunga melibatkan pemindahan debunga dari kelamin bunga jantan ke betina.


persenyawaan

رڤسڽاواءن (Jawi)

Proses penggabungan berbilang benda; perpaduan.

Penggabungan antara sel pembiakan jantan dengan betina.


debunga

Benih dari kelamin bunga jantan yang digunakan untuk bersenyawa dengan benih kelamin betina bagi tujuan pembiakan.


tampal

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tapəl (“tampal pakaian”). Kognat dengan bahasa Tagalog tapal.

Suatu kain yang dijahit di lubang pakaian untuk menutup lubang tersebut.

Suatu simen dll. yang ditampal di sesuatu.


tampal

Menjadikan satu-satu helaian tetap di sesuatu permukaan secara kekal.

Meletakkan atau memindahkan suatu teks, imej dll. yang diambil dari tempat lain.


kemenjadian

کمنجادين (Jawi)


keperibadian

کڤريبادين (Jawi)


sampul

Suatu sarung diperbuat daripada kertas yang digunakan sebagai penutup.


sampul surat

سمڤول سورت (Jawi)

Suatu sampul yang digunakan untuk menghantar surat dll., biasanya dalam pos.


keinginan

کأيڠينن (Jawi)

Perkara atau benda yang diingini atau mahu.


penulis

ڤنوليس (Jawi)

Orang yang menulis, terutamanya secara profesional.


pembuat

ڤمبوات (Jawi)


digelar

di- + gelar, daripada bahasa Melayik Purba *ɡəlaɣ.

Jikalau sahya mulai pungot pungot nama dan lain dua atau tiga orang pun buat begitu juga, habis apa law yang tentukan siapakah patut digelar tuan yang karang (author) dan siapakah trima wang wang ka-untongan?

1894, “Smoa pun baik jikalau penghabisanya baik.”, Bintang Timor, muka surat 3:


digelar

di- + gelar. Dipinjam daripada bahasa Jawa ꦒꦼꦭꦂ (gelar, “bentangan”).


paramba

peramba

Penutur atau penulis, dirujuk sebagai subjek tatabahasa, dalam suatu ayat; saya.


muka awam

موکا عوام (Jawi)

muka swasta

Muka yang bersifat biasa-biasa sahaja rupa, atau lebih teruk, bersifat hodoh.


muka swasta

موکا سواستا (Jawi)

muka awam

Muka yang cantik atau menarik perhatian.


swasta

سواستا (Jawi)

Daripada bahasa Sanskrit स्वस्थ (svastha, “bebas”).

Tidak berada di bawah kawalan kerajaan atau pemerintahan.


penswastaan

ڤنسواستاءن (Jawi)

Proses menjadikan sesuatu menjadi bersifat swasta.


pertahanan

ڤرتاهنن (Jawi)

Perbuatan atau kegiatan tahan daripada sesuatu.


penghukum

ڤڠحکوم (Jawi)


presiden

ڤريسيدن (Jawi)

Orang yang mengetuai negara sebagai ketua negara dan kadangkala ketua kerajaan juga, terutamanya dalam negara-negara republik.

Ketua utama sesebuah syarikat, pertubuhan dll.


watak utama

واتق اوتام (Jawi)

protagonis

Watak dalam suatu karya yang menjadi titik pusat penceritaan atau perihal karya.


watak sampingan

واتق سمڤيڠن (Jawi)

Watak dalam suatu karya yang memainkan peranan yang lebih kecil jika dibandingkan dengan watak utama.


gaya bahasa

ݢاي بهاس (Jawi)

Gaya, teknik atau pengolahan bahasa yang digunakan untuk menguatkan sesuatu karya.


ميݢي

Mi separa masak yang boleh disediakan dengan air panas sahaja.


aib

Daripada bahasa Melayu Klasik عاءيب (aib), daripada bahasa Arab عَيْب (ʕayb).

Perihal buruk berkenaan seseorang atau sesuatu.

Perihal sesuatu yang kekurangan atau tidak betul; cacat.


aib

Rasa rendah diri kerana melakukan sesuatu kekurangan; rasa malu.


aib

Merendah-rendahkan orang lain atau sesuatu, memberi malu.


kelaparan

کلاڤرن (Jawi)


lapuk

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lapuk. Kognat dengan bahasa Tagalog lapok.

Terbiar terlalu lama hingga tumbuh cendawan.

Tidak lagi terpakai atau bertepatan dengan masa kini.


lekang

Menjadi pecah atau rekah akibat panas berlebihan.

Mudah tertanggal bahagian buah daripada biji.


rekah

Akhirnya daripada akar bahasa Melayu-Polinesia Purba *-kaq

Alur atau garisan pemisah yang terbentuk di permukaan; retak, belah.


alur

Daripada bahasa Melayik Purba *halur, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *halur, daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba *halur, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qaluʀ, daripada bahasa Austronesia Purba *qaluʀ, daripada akar *-luʀ.

Suatu lekuk atau garis memanjang di permukaan (kayu dsb.)

Gaya atau cara untuk mencapai suatu matlamat.


perwatakan

ڤرواتقن (Jawi)


personaliti

رڤسوناليتي (Jawi)

Perihal atau sifat peribadi seseorang; keperibadian.


tunggangan

توڠݢڠن (Jawi)

Benda yang ditunggang (cth. kuda, kenderaan).


seksa

Daripada bahasa Sanskrit शिक्षा (śikṣā, “hukuman”).

Perihal kesakitan yang diterima sebagai hukuman.


sikap

Daripada bahasa Austronesia Purba *sikap.

Perihal atau sifat yang mencerminkan seseorang.


nilai murni

نيلاي مورني (Jawi)


golongan

ݢولوڠن (Jawi)

Berbilang benda yang dikumpul berdasarkan ciri tertentu; kumpulan, kelompok.


golongan kata

ݢولوڠن کات (Jawi)

Kumpulan perkataan berdasarkan sifat tatabahasanya.


pancit

Akhirnya daripada akar bahasa Melayu-Polinesia Purba *-cit. Kata terbitan lain termasuklah perkataan percit dan lecit.


pancit

Terbentuknya lubang di tayar dll., menyebabkan terkeluarnya udara.

Kurang daya tenaga untuk melakukan sesuatu; penat, letih.


seksaan

سيقساءن (Jawi)


kata adjektif

کات ادجيکتيف (Jawi)

kata sifat; kata untuk menerangkan suatu sifat.


salam kaut

سلام کاءوت (Jawi)

Suatu amalan pemberian wang ketika berjabat tangan, biasanya sebagai hadiah.


hadiah

Daripada bahasa Arab هَدِيَّة (hadiyya).

Suatu pemberian yang diberi untuk menghargai seseorang atau sesuatu.


pemberian

ڤمبرين (Jawi)


penerimaan

ڤنريماءن (Jawi)


penutupan

ڤنوتوڤن (Jawi)


lambaian

لمباين (Jawi)


lembar

Suatu bahan nipis memanjang; tali, utas.


lembaran

Bahan atau benda bersifat nipis lagi luas, terutamanya kertas dsb.

Kedudukan permukaan dalam satu-satu cetakan; muka surat, halaman


kaola

Dipinjam daripada bahasa Jawa ꦏꦮꦸꦭ (kawula, “hamba; rakyat; saya”).

Penutur atau penulis, dirujuk sebagai subjek tatabahasa, dalam suatu ayat; saya.


terapi

تيراڤي (Jawi)

Perbuatan rawat seseorang daripada sebarang penyakit selepas membuat diagnosis.


relatif

ريلاتيف (Jawi)

Berdasarkan satu atau beberapa perkara lain; berdasarkan perbandingan


perbandingan

ڤربنديڠن (Jawi)


bandingan

بنديڠن (Jawi)

Perkara yang dianggap sama atau setara; imbangan


angan

Perkara yang diterbitkan dalam kepala atau akal; fikiran

Gambaran yang diterbitkan dalam fikiran; khayalan

Perkara yang ingin dicapai pada masa akan datang; impian, cita-cita


angan-angan Mat Jenin

اڠن٢ مت جنين (Jawi)

Angan-angan yang melampau atau tidak masuk akal dan realistik.


ringgit

ريڠݢيت (Jawi)

令吉

nama rasmi di Malaysia, juga digunakan di China, Hong Kong, Macao, Singapura dan Taiwan

林吉特

digunakan di China, Hong Kong, Macao, dan Taiwan tetapi bukan di Malaysia atau Singapura


jenayah perang

جنايه ڤرڠ (Jawi)

Kesalahan yang melanggar etika ketika peperangan, sama ada terhadap individu atau persekitaran.


perkampungan

ڤرکامڤوڠن (Jawi)

Tempat berhimpun sekumpulan orang buat seketika


lelah

penat

Keadaan tidak berdaya lagi selepas melakukan kerja.


lelah

Tidak berupaya untuk melakukan sesuatu kerana kurang tenaga badan.


lelah

Penyakit yang menyebabkan diri sukar untuk bernafas.


gigolo

ݢيݢولو (Jawi)

Lelaki yang diupah untuk menemani wanita sebagai kekasih dsb.


hidroksil

هيدروکسيل (Jawi)

Sejenis kumpulan berfungsi terdiri daripada atom oksigen dan hidrogen, –OH; wujud dalam alkohol, fenol dan asid karboksilik, antara lain.


fenol

Sejenis bahan kimia organik terbitan benzena, C₆H₅OH.

Kumpulan berfungsi terdiri daripada gelang benzena yang memiliki satu atau lebih kumpulan hidroksil yang terikat terus dengannya.


benzena

بينزينا (Jawi)

Sejenis bahan kimia organik, C₆H₆, dengan rangka molekul terdiri daripada gelang hidrokarbon dengan ikatan tunggal dan ikatan ganda dua berselang-seli.


asid karboksilik

اسيد کربوکسيليک (Jawi)

Sejenis sebatian organik yang memiliki kumpulan karboksil, -COOH.


karboksil

کربوکسيل (Jawi)

Sejenis kumpulan berfungsi terdiri daripada kumpulan karbonil dan hidroksil (-CO.OH), dan wujud dalam asid karboksilik.


usul fiqh

اصول فقه (Jawi)

Ilmu Islam berkenaan tatacara dan gaya menetapkan hukum-hukum (fiqh) dalam Islam, terutamanya dalam perkara-perkara baharu yang tidak ditetapkan terus dalam teks Islam.


manhaj

Set pemikiran yang dijadikan asas untuk melakukan dan menetapkan sesuatu; doktrin.


kesukanan

کسوکنن (Jawi)


rambut palsu

رمبوت ڤلسو (Jawi)

Pakaian berupakan rambut buatan yang dipakai di atas kepala.


elat

Mengelat melakukan sesuatu dengan tujuan menipu (dalam permainan dsb.)


carilamat

چاريلامت (Jawi)

Kegiatan dan usaha mencari dan menolong dan menyelamatkan nyawa orang yang hilang atau yang dikhuatiri hilang atau berada dalam satu kejadian yang membahayakan nyawa seseorang.


TT

Parapisme bagi tuan tanah; pembuka perbincangan dalam suatu forum atau laman perbincangan.

TT, tolong lukiskan boleh x? Malas nak baca pnjg2.


tuan tanah

توان تانه (Jawi)

TT

Orang pertama yang membuat hantaran dalam suatu forum atau laman perbincangan.

Empunya atau pemilik sebidang tanah persendirian dan bangunannya.


mengeteh

Berborak santai sambil meminum teh atau seumpamanya.


ngeteh

Pemendekan bagi mengeteh; berborak santai sambil meminum teh atau seumpamanya.


kulup

Daripada bahasa Melayu Klasik کولڤ, daripada bahasa Parsi قلف, daripada bahasa Arab غُلُف (ḡuluf).

Kulit kemaluan lelaki yang dipotong semasa bersunat, kulit khatan.


gintak

Daripada nama seorang petani Sabah, Gintak Gabui, yang didakwa kerana merogol cucunya sendiri dalam tahun 1990.

rogol

Mencabul kehormatan seorang perempuan, merogol.


ayut

Daripada bahasa Melayu Klasik ايوة (ayut), daripada bahasa Melayik Purba *ayut, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ayut, *ayud.


aur

Daripada bahasa Melayu Kuno 𞌰𞌴𞌪𞍊 (hāur), daripada bahasa Melayik Purba *haur, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qauʀ, daripada bahasa Austronesia Purba *qauʀ.

sejenis tumbuhan yang berbatang keras serta berongga dan beruas, dari puak Bambuseae, famili Poaceae.


betung

Diwarisi daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *betuŋ, daripada bahasa Austronesia Purba *betuŋ. Seasal dengan bahasa Melayu Kuno 𞌤𞌟𞍋𞌟𞍆 (pattuṃ /pətuŋ/)

sejenis buluh besar, Dendrocalamus asper.


enau

Daripada bahasa Melayu Klasik أَنَوْ (anau /enau/), daripada bahasa Melayu Kuno 𞌰𞌣𞌴𞌷 (hanāu /hənau̯/), daripada bahasa Melayik Purba *hanaaw, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qanahaw.


rumbia

رومبيا (Jawi)
رومبيا (Jawi)

Daripada bahasa Melayu Klasik رمبي (r-m-b-y /rumbia/) atau رمبيا (r-m-b-y-a /rumbia/), daripada bahasa Melayu Kuno 𞌪𞌷𞌨𞌬𞌵𞌩 (rumviya /rumbia/), daripada bahasa Melayik Purba *rumbia, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ʀumbia.

sagu

sejenis tumbuhan yang dihasilkan sagu daripadanya serta daunnya dibuat atap, Metroxylon spp..


apologedik

اڤولوݢديق (Jawi)

Bersifat terlalu mengada-ngada dalam perbuatan menyesali dan meminta maaf akan sesuatu.


tuhut

Diserap daripada bahasa dari Kepulauan Filipina yang belum dikenal pasti, puncanya berasal daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tuhud, daripada bahasa Austronesia Purba *tuduS melalui metatesis.
Kata seasal dalam bahasa lain termasuklah bahasa Fiji duru, bahasa Aklanon tuhod, bahasa Bikol Central tuhod, bahasa Cebuano tuhod, bahasa Higaonon tuhud, bahasa Hiligaynon tuhod, bahasa Kimaragang totud, bahasa Lotud totud, bahasa Mansaka tood, bahasa Sabah Bisaya otud, bahasa Sunda ᮒᮥᮅᮁ (tuur), bahasa Tagalog tuhod, bahasa Dusun Tambunan totud, bahasa Suluk tuhud, bahasa Murut Timugon atur, bahasa Murut Tahol atur, bahasa Tiruray tur, bahasa Waray-Waray tuhod, bahasa Bajau Sama tu'ut, bahasa Puyuma tudru.

lutut

Sendi di bahagian bawah badan yang menghubungkan paha dan betis.


alisiklik

اليسيکليک (Jawi)

Dipinjam daripada bahasa Inggeris alicyclic (“alisiklik”).

Daripada kelas sebatian organik yang mempunyai kedua-dua struktur alifatik (rantai) dan siklik (gelang)


alkamar

Dipinjam daripada bahasa Arab القمر (“bulan”).


kalsifikasi

کلسيفيکاسي (Jawi)

Dipinjam daripada bahasa Inggeris calcification (“pengkalsiuman”).


kamal

Dipinjam daripada bahasa Arab كَمَال (kamāl, “kesempurnaan”).


kemih

Bandingkan bahasa Keley-I Kallahan mimi, bahasa Ibaloi mimi, bahasa Chamorro me'me', bahasa Tonga mimi dan bahasa Hawaii mimi, yang semuanya diturunkan daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *miqmiq.

Suatu air najis yang dikeluarkan daripada badan; air kemih.


kemih

Mengeluarkan cecair (air kencing) daripada badan.


kharajat

Dipinjam daripada bahasa Arab خَرَاجَة (ḵarāja).


medsos

ميدسوس (Jawi)

wadah gaul

Suatu platform atau laman sesawang di Internet yang direka sebagai tempat bersosial dan perkongsian antara pengguna-pengguna Internet.


mandai

jeruk yang diperbuat daripada kulit cempedak

sejenis masakan Banjar yang menjadikan jeruk kulit cempedak sebagai bahan utama


sira

Diturunkan daripada bahasa Melayik Purba *sira, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qasiʀa, daripada bahasa Austronesia Purba *qasiʀa.
sira# (Brunei) Suatu bahan pepejal putih dan masin yang diperoleh dari air laut atau bawah tanah dan mempunyai banyak kegunaan, lazimnya dalam masakan; natrium klorida.
#: Sinonim: garam
# Tempat binatang liar meminum air, sesapan.

Gula yang disalutkan pada kuih atau kudapan lain sama ada dalam bentuk cecair atau serbuk, gula sira.


kuilu

Sejenis mamalia mengerip kecil dengan telinga dan kaki belakang panjang serta ekor gebu; arnab, kelinci.


gatal

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *gatəl.


gatal

biang

suka mengusik orang lain dengan tidak sopan

menyebabkan rasa tidak selesa hingga mahu menggaru


membakar

ممباکر (Jawi)


masuk Jawi

ماسوق جاوي (Jawi)


tutoh

goreng

Menjawab soalan peperiksaan sesuka hati.


gunggung

ݢوڠݢوڠ (Jawi)


komersial

Daripada Inggeris commercial, daripada Perancis commercial (“berkenaan perdagangan”), daripada Latin Lewat commercialis, daripada Latin commercium, con- (“bersama, dengan”) + merx (“barang dagangan”) atau merces (“bayaran”) + -ium.

bertujuan untuk mendapatkan keuntungan dengan pengiklanan atau penyiaran


komersial

iklan, khususnya di televisyen atau radio


ligat

Daripada (Barat) bahasa Melayu-Polinesia Purba *liget.


caj

Suatu nilai yang perlu dibayar untuk suatu barang atau perkhidmatan.


pedih

Diwarisi daripada bahasa Melayik Purba *pədih, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *hapədiq, daripada bahasa Austronesia Purba *Sapəjiq. Bentuk kembar kepada perih.


wait

Dipinjam daripada bahasa Inggeris wait (“tunggu”).


jek

Sejenis alat yang digunakan untuk menaikkan sedikit objek berat; biasanya digunakan terhadap kenderaan ketika menggantikan tayar.


tanglung pari-pari

sejenis tumbuhan berbunga kecil yang tumbuh di tanah kawasan berhutan (Thismia spp.)


engkabang

spesies tumbuhan dalam kaum damar yang tergolong kelompok meranti


piantan

waktu tertentu berlakunya sesuatu kegiatan, peristiwa dsb.


kilan

jengkal; mengilani iaitu menilai (kemampuan, kepandaian dsb pada seseorang)


lekam

Akhirnya daripada akar bahasa Melayu-Polinesia Purba *-kem. Kata terbitan lain termasuklah perkataan cengkam.

Mencengkam menggunakan ibu jari dan jari telunjuk.


nganga

(kiasan) tidak dapat lagi (apa yang dihajatkan dan lain-lain), melepas


biawak puru

sejenis reptilia besar yang boleh ditemui di Semenanjung Malaysia, nama saintifiknya Varanus nebulosus


biawak air

sejenis reptilia besar yang boleh ditemui di Semenanjung Malaysia, nama saintifiknya Varanus salvator


biawak serunai

sejenis reptilia besar yang boleh dijumpai di Semenanjung Malaysia, nama saintifiknya Varanus rudicollis


biawak kudung

sejenis reptilia besar yang boleh dijumpai di Semenanjung Malaysia, nama saintifiknya Varanus dumerilii


sampan

sejenis perahu kecil; tidak mempunyai layar


lekar

alas periuk yang dianyam menggunakan lidi


mi loka

sejenis pengat yang menjadikan mi siput dan pisang sebagai bahan utama dan menjadi hidangan tradisional di Negeri Sembilan


lintah

Daripada bahasa Melayu Klasik هلنته (halintah /alintah/), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qali-metah, daripada bahasa Austronesia Purba *qaNi-meCah.

Sejenis binatang seperti cacing yang menghisap darah.


jonah

Daripada slanga Inggeris Jonah, daripada Ibrani יוֹנָה (yonáh, “merpati”), daripada Semitik Purba*šawmān-. Bermaksud 'seseorang yang membawa sial', merujuk kisah Nabi Jonah atau Yunus dalam agama Kristian, yang membawa sial kepada kapal yang menumpangkan beliau

pekerja di hospital (doktor, jururawat, dsb.) yang menyebabkan ramai pesakit datang secara tiba-tiba.

Seluruh hospital kecoh apabila datangnya seorang jonah.


begawan

Daripada Sanskrit भगवान (bhagavān, beruntung, makmur, bahagia).


candek

menyindir seseorang dengan memberikan lebih daripada yang dimintanya.


Colombia

Daripada bahasa Inggeris Colombia, daripada bahasa Sepanyol Colombia, daripada bahasa Itali Colombo (“Cristoforo Colombo”); dinamai sempena nama Genoese penjelajah Christopher Columbus (1451–1506).


yong tau fu

يوڠ تاو فو (Jawi)

Dipinjam daripada bahasa Kantonis 釀豆腐 (secara harfiah “tauhu tertapai”).

Masakan orang Hakka yang terdiri daripada tauhu yang disumbat dengan daging kisar atau ikan.

Di samping restoran menjual nasi ayam, terdapat juga gerai-gerai menjual yong-tau-fu di pusat-pusat penjaja yang menggunakan tanda tersebut tanpa mendapat izin terlebih dulu dari Muis.

1978, Zawiyah Salleh, Beberapa restoran tarik semula tanda 'Tanggung Halal', Berita Harian, m/s 1


martabak

مرتابق (Jawi)

Daripada bahasa Arab مُطَبَّق (muṭabbaq, “dilipat”).

Roti berisi yang ditebar dan dilipat serta dibubuh telur yang dijumpai di Timur Tengah dan Asia.

Kemudian, martabak dari meja asal saya, berpindah pula ke mejanya.

1986, Guntor Sadali, Apabila manusia tak tahu bersyukur..., Berita Harian, m/s 4


cedas

Sebenarnya dalam menghadapi masalah hidup di dunia ini, daya pemikiran yang cedas amat perlu sekali, kerana dengan cara ini kadang-kadang seseorang itu dapat mengatasi segala masalah yang dihadapinya, sekalipun masalah yang membahayakan dirinya.

1982, 'Akalnya' membuat ia tak jadi dirompak, Berita Harian, m/s 9


Akar Tiga Cabang

sejenis buah-buahan liar seakan-akan timun yang ditemui di dalam hutan; nama saintifiknya Trichosanthes wawrae


kodok sungai

sejenis amfibia serupa katak dengan kaki belakang lebih besar dan kulit lebih menggerutu, juga melompat dan hidup di dua dalam; nama saintifiknya Phrynoidis asper


kanta pembesar

کنتا ڤمبسر (Jawi)

Sejenis kanta yang digunakan untuk melihat satu-satu objek kecil dengan gambaran yang dibesarkan.


pembesar

Sesuatu yang menjadi satu-satu benda lebih besar.


seladang

Sejenis spesies bovin di Asia Tenggara dan Selatan; Bos gaurus.


selembu

Sejenis haiwan kacukan terbitan kacukan seladang dan lembu.


nitrat

Sejenis anion terdiri daripada nitrogen dan oksigen (NO₃⁻).


ester

Sejenis sebatian dengan kumpulan berfungsi berupakan ikatan ganda dua karbon-oksigen (kumpulan karbonil) yang disambungkan atom karbonnya dengan satu lagi atom oksigen.


penanaman

ڤنانمن (Jawi)


pertumbuhan

ڤرتومبوهن (Jawi)


pengurangan

ڤڠورڠن (Jawi)


telur dadar

تلور دادر (Jawi)

Sejenis masakan telur yang dibuat dengan memukul telur lalu dimasak dengan gaya goreng.


telur bistik

تلور بيستيق (Jawi)

Sejenis masakan telur yang berupakan gorengan telur yang ditambah cebisan daging kecil.


الکوهوليسمى

ال‧کو‧هو‧ليس‧مى


kaki perempuan

کاکي ڤرمڤوان (Jawi)

Lelaki dengan minat melampau dengan wanita.


اديڤوسوريا

ا‧دي‧ڤو‧سو‧ريا


kaki botol

کاکي بوتول (Jawi)

Orang yang kuat atau ketagih minum minuman keras.


kaki pusing

کاکي ڤوسيڠ (Jawi)

Orang yang suka memutar belit maklumat, dan/atau memperdayakan orang lain.


keton

Siri molekul organik dengan kumpulan berfungsi berupakan atom oksigen yang terikat terhadap atom karbon dengan ikatan ganda dua.


rektor

ريکتور (Jawi)


ketumbar

کتومبر (Jawi)

Banding dengan bahasa Sanskrit कुस्तुम्बरी (kustumbarī).

Sejenis tumbuhan yang dijadikan rempah; Coriandum sativum.


peniti

Dipinjam daripada bahasa Portugis alfinite, daripada bahasa Arab خِلَال (ḵilāl, “semat, pasak”), melalui bahasa Arab Andalusia.


gantang

sejenis ukuran atau sukatan bagi menyukat beras yang bersamaan dengan empat cupak


cicak kepala segi besar

Sejenis reptilia berkaki empat di bawah keluarga Agamidae; nama saintifiknya Gonocephalus grandis


terawih

تراويح (Jawi)


teraweh

تراويح (Jawi)


angpau

Wang dalam sampul kecil yg diberikan sebagai hadiah pada hari Tahun Baru Cina atau perayaan cina lainnya.


zirafah

binatang yg tinggi dan panjang lehernya, dgn warna badan yg bertompok-tompok, Giraffa cameopardalis.


lebah

serangga kecil berkepak empat dan bersengat yg mengeluarkan waks dan madu.


penguin

ڤيڠݢوءين (Jawi)

Burung laut di Antartika yg berwarna hitam putih, berkaki pendek, menggunakan sayapnya utk berenang, dan berjalan tegak lurus di darat.


ايستيميوا

ايس‧تي‧مي‧وا


katak batu beracun

sejenis amfibia yang melompat, berkaki renang, berkulit licin, dan tidak berekor dalam keluarga Ranidae; nama saintifiknya Odorrana hosii


katak pokok berjalur empat

sejenis amfibia yang melompat, berkaki renang, berkulit licin, dan tidak berekor dalam keluarga Rhacophoridae; nama saintifiknya Polypedates leucomystax


katak pokok terbang malaya

sejenis amfibia yang melompat, berkaki renang, berkulit licin, dan tidak berekor dalam keluarga Rhacophoridae; nama saintifiknya Zhangixalus prominanus


katak sungai berbintik

sejenis amfibia yang melompat, berkaki renang, berkulit licin, dan tidak berekor dalam keluarga Ranidae; nama saintifiknya Pulchrana sundabarat


katak sungai besar

sejenis amfibia yang melompat, berkaki renang, berkulit licin, dan tidak berekor dalam keluarga Dicroglossidae; nama saintifiknya Limnonectes blythii


katak bertanduk

sejenis amfibia yang melompat, berkaki renang, berkulit licin, dan tidak berekor dalam keluarga Megophryidae; nama saintifiknya Pelobatrachus nasutus


burung falko dahi putih

sejenis burung pemangsa terkecil di dunia yang tergolong dalam keluarga burung Alap-alap atau Falconidae, hanya boleh ditemui di Malaysia khususnya di Sabah; nama saintifiknya Microhierax latifrons


cendawan kukur

sejenis cendawan yang boleh dimakan dan tumbuh pada batang kayu reput, tergolong dalam keluarga Schizophylaceae; nama saintifiknya Schizophyllum commune


harimau dahan

sejenis mamalia dalam keluarga kucing besar yang kini diklasifikasikan sebagai terancam oleh IUCN; nama saintifiknya Neofelis nebulosa


ikan tamban

sejenis ikan laut yang banyak terdapat di pesisir pantai dalam keluarga Dorosomatidae; nama saintifiknya Sardinella gibbosa

spesies ikan yang dijual secara komersial sebagai makanan malah sering digunakan dalam produk hiliran


ikan parang

sejenis ikan laut yang banyak terdapat di pesisir pantai dalam keluarga Chirocentridae; nama saintifiknya Chirocentrus dorab


letup-letup

sejenis tumbuhan yang hidup meliar dalam golongan bunga markisa dan berasal dari sekitar benua Amerika Tengah dan Amerika Selatan, buahnya boleh dimakan oleh manusia; nama saintifiknya Passiflora foetida


labi-labi raksasa

sejenis reptilia yang hidup dalam air tawar seperti kura-kura dengan cengkerang sederhana keras lembut; nama saintifiknya Pelochelys cantorii


giga-

Daripada bahasa Yunani Purba γίγας (gígas, “gergasi”).


انتيۏيروس

ان‧تي‧ۏي‧روس


istihza

استهزاء (Jawi)

Daripada bahasa Arab, kata nama kerjaan bagi اِسْتَهْزَأَ (istahzaʔa) (bentuk X).

(Islam) memain-mainkan perkara yang berkaitan dengan agama.


tupai kerawak hitam

sejenis mamalia dalam kelompok tupai pokok dalam keluarga Sciuridae; nama saintifiknya Ratufa bicolor


tupai

sejenis mamalia yang mengerip atau mengunggis dan pandai melompat dalam kelompok Sciuridae


beruk

sejenis mamalia yang berekor pendek dalam kelompok primat; nama saintifiknya Macaca nemestrina


beruk kentoi

sejenis mamalia yang tergolong dalam kelompok beruk di dalam keluarga primat dan hanya tersebar di daratan Asia Tenggara; nama saintifiknya Macaca arctoides


kera hantu

ingkir, sejenis mamalia yang tergolong sebagai primat dalam kelompok kera hantu dan ia hanya boleh ditemui di selatan pulau Sumatra, kepulauan Riau-Lingga dan Borneo; nama saintifiknya Cephalopachus bancanus


cabul

merosakkan kehormatan orang perempuan; memperkosa; menodai.

melanggar hak orang lain (kedaulatan negara orang dsb).


kelingan

nyong kelingan.


kebat

Mbok yok sing kebat sitik.


biyen

Zaman biyen.


entes

entes waei.


mandek

Kue mandek ndi.


guyon

Kue nek guyon.


godong

Kie jenenge godong.


layat

Lungo layat.


suek

Sual e suek.


umbel

Mentu umbel e.


duwur

anakku luwih duwur seko aku.


kuajo

Paduan kurang + ajar, daripada kurang ajar.


zapin

Daripada bahasa Arab زَفْن (zafn, “menari”).


telegram

تيليݢرم (Jawi)

Berita atau perihal yang dihantar melalui telegraf.


telegraf

تيليݢرف (Jawi)

Sejenis alat komunikasi dahulukala yang digunakan untuk menghantar perihal (telegram) dengan kod Morse.


bom petrol

بوم ڤيترول (Jawi)

Sejenis bom ringkas diperbuat daripada botol kaca diisi bahan mudah letup seperti petrol dengan sumbu yang dinyalakan sebelum diledakkan.


petrol

ڤيترول (Jawi)

Sejenis cecair terbitan petroleum ditapis yang digunakan sebagai bahan api kenderaan dll.


sobat

Daripada bahasa Arab صَحَابَة (ṣaḥāba, “rakan”). Bentuk kembar kepada sahabat.

Orang yang rapat dengan diri; kawan, rakan.


penjelasan

ڤنجلسن (Jawi)

Sesuatu yang dibuat untuk menjadikan sesuatu jelas.

Suatu huraian yang disampai untuk menjelaskan sesuatu.


andaian

انداين (Jawi)


apron

Sejenis kain yang dipakai untuk melitupi pakaian ketika memasak.


magazin

ماݢازين (Jawi)

Akhirnya daripada bahasa Arab مَخَازِن (maḵāzin, “bilik simpanan”), bentuk jamak مَخْزَن (maḵzan), daripada خَزَنَ (ḵazana, “simpan”).

Kotak peluru yang dipasang di senjata api.


spa

Sejenis tempat atau kedai yang menawarkan tempat mandi-manda.


nano-

Unit awalan SI mewakili satu per satu bilion.


jatuh bebas

جاتوه بيبس (Jawi)

Jatuh tanpa sebarang halangan atau daya melainkan graviti.


bebas

Hilang pengaruh atau dikawal oleh perkara lain.


bebas

Mengeluarkan sesuatu daripada kawalan perkara lain.


kebebasan

کبيبسن (Jawi)


pembebasan

ڤمبيبسن (Jawi)


pengarkiban

ڤڠارکيبن (Jawi)


popia

Sejenis makanan berupakan gulungan suatu lapisan nipis diisi bahan seperti sayuran.


keyakinan

کيقينن (Jawi)


jarum jam

جاروم جام (Jawi)

Jarum di jam yang mewakili atau menunjukkan unit jam, dan berpusing lengkap setiap 12 jam.


jarum minit

جاروم مينيت (Jawi)

Jarum di jam yang mewakili atau menunjukkan unit minit, dan berpusing lengkap setiap satu jam.


jarum saat

جاروم ساعت (Jawi)

Jarum di jam yang mewakili atau menunjukkan unit saat, dan berpusing lengkap setiap satu minit.


penguatan

ڤڠواتن (Jawi)


iktiraf

اعتراف (Jawi)

Daripada bahasa Arab اِعْتِرَاف (iʕtirāf).


pengiktirafan

ڤڠاعترافن (Jawi)


istighfar

استغفار (Jawi)

Daripada bahasa Arab اِسْتِغْفَار (istiḡfār).

Lafaz memohon ampun kepada Allah atas dosa atau kesalahan diri.


istighfar

استغفار (Jawi)


asid kuat

اسيد قوات (Jawi)

asid lemah

Jenis asid di mana molekul induknya bercerai sepenuhnya menjadi ion hidrogen dan pasangannya dalam air.


asid lemah

اسيد لمه (Jawi)

asid kuat

Jenis asid di mana hanya sebahagian jumlah molekul induknya bercerai sepenuhnya menjadi ion hidrogen dan pasangannya dalam air.


asid amino

اسيد امينو (Jawi)

Sejenis sebatian organik dengan kumpulan amino dan asid karboksilik, dan terutamanya digunakan untuk membentuk protein.


kumpulan berfungsi

کومڤولن برفوڠسي (Jawi)

Suatu bahagian dalam molekul sebatian organik yang memberi ciri atau sifat khas terhadap molekul.


fungsian

فوڠسيان (Jawi)


pendawaian

ڤنداواين (Jawi)

Pengurusan atau kerja berkenaan dawai atau wayar.


Hari Raya Aidilfitri

hari raya + Aidilfitri; daripada bahasa Arab عِيد اَلْفِطْر (ʕīd al-fiṭr).


هاري راي عيدالفطري

ms-هاري_راي_عيدالفطري-ms-unknown-47DEQpj8


bulan raya

بولن راي (Jawi)

Bulan Syawal, yakni bulan hari raya Aidilfitri.


تين

Ejaan Jawi bagi tin (logam; bekas logam)


pengiring

ڤڠيريڠ (Jawi)


pengikut

ڤڠيکوت (Jawi)

Orang yang menuruti satu-satu akaun untuk memperoleh kandungan yang diberikan akaun.


pengeluaran

ڤڠلوارن (Jawi)

Proses atau perbuatan mengeluarkan sesuatu.


kepandaian

کڤنداين (Jawi)


kekeringan

ککريڠن (Jawi)


keligatan

کليݢتن (Jawi)

Ini ada-lah di-sebabkan oleh 5 sepid teranmishen motosikal Honda yang memerlukan keligatan pemutaran injin dan kechepatan penukaran giar untok memberi tunggangan super seports yang sa-benar-nya bagi perkhidmatan super seports yang sa-jati, dengan daya penekanan minyak yang lebeh chepat daripada lain2 jenis motosikal yang bertenaga besar.

Ini adalah disebabkan oleh 5 kelajuan penghantaran motosikal Honda yang memerlukan keligatan pemutaran enjin dan kecepatan penukaran gear untuk memberi tunggangan super sukan yang sebenarnya bagi perkhidmatan super sukan yang sejati, dengan daya penekanan minyak yang lebih cepat daripada lain-lain jenis motosikal yang bertenaga besar.

1968, Putaran injin kenchang! Tukaran giar chepat!, Berita Harian, muka surat 3:


کليݢتن

کـ + ليݢت + ـن


ليݢت

Daripada (Barat) bahasa Melayu-Polinesia Purba *liget.


galah

Batang panjang yang dibaling sebagai senjata memburu.


buat O

بوات او (Jawi)

Menghembuskan asap rokok dan yang seumpamanya dengan berbentuk gegelang.


bekap

Mempertahankan seseorang atau sesuatu selalunya daripada sangkaan atau tanggapan buruk atau tuduhan serta tohmahan.


kana

Sejenis gelang yang dipakai terutamanya oleh para pengantin di lengan.


kana

Daripada bahasa Jepun仮名(かな) (kana, “huruf fonetik”, secara literal, “aksara dipinjam”, yakni kana pada asalnya aksara Cina yang "dipinjam" oleh kerana fonetiknya).

Huruf-huruf suku kata bahasa Jepun: hiragana dan katakana.


banjaran

Benda yang disusun secara baris; deretan.

Deretan atau barisan gunung; pergunungan.


deretan

ديريتن (Jawi)

Sekumpulan benda yang disusun secara berderet atau berbaris.


pergunungan

ڤرݢونوڠن (Jawi)

Kawasan bergunung-gunung, terutamanya barisan gunung.


biri-biri

Sejenis haiwan ternakan berbulu lebat; Ovis aries.


kambing biri-biri

کمبيڠ بيري٢ (Jawi)


kambing bebiri

کمبيڠ ببيري (Jawi)


ikan emas

ايکن امس (Jawi)

Sejenis ikan kecil biasanya berwarna jingga; Carassius auratus.


cerdas

Berupaya untuk berfikir dengan baik dan mantap; pandai.


kecerdasan

کچردسن (Jawi)


kecerdasan buatan

کچردسن بواتن (Jawi)

kecerdasan + buatan; Pinjaman daripada Inggeris aritficial intelligence.

Ilmu sains komputer berkenaan penjanaan kecerdasan dan pemikiran manusiawi dengan sistem pengkomputeran.


kecerdikan

کچرديقن (Jawi)


tutup kilang

Tidak mahu mengandung lagi; tidak berkeinginan lagi melahirkan zuriat.


jubli

Hari atau sambutan ulang tahun sesautu peristiwa.


buka puasa

بوک ڤواسا (Jawi)

iftar

Akhirnya makan dan/atau minum selepas selesai tempoh puasa.


hari hol

هاري حول (Jawi)

Hari memperingati ulang tahun kematian seseorang (biasanya kerabat diraja).


hancur

Pecah atau terlerai menjadi kepingan atau butiran kecil.

Perasaan sedih, kecewa dll. yang begitu ketara.

Tidak lagi bersatu, berpisah-pisah atau penuh pertelingkahan.


hangat

Daripada bahasa Melayik Purba *haŋət, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qaŋət.

Perihal timbang bernilai lebih daripada sepatutnya.


leluhur

للوهور (Jawi)

Golongan moyang; golongan keturunan terdahulu.


coli

Sejenis pakaian dalam wanita yang dipakai untuk menahan payudara.


daisi

Sejenis bunga kecil berwarna putih dengan warna kuning di tengah-tengah; Bellis perennis.


bunga raya

بوڠا راي (Jawi)

Sejenis bunga dengan lima kelopak; Hibiscus rosa sinensis.


komet

Suatu jasad angkasa yang mengeluarkan ekor tampak terbitan ais cair apabila mendekati Matahari.


todak

Sejenis ikan dengan hujung tajam; Xiphias gladius.


tongkol

توڠکول (Jawi)

Batang pusat jagung yang menjadi tempat tumbuhnya butiran jagung.


tongkol

توڠکول (Jawi)


layar-layar

Sejenis ikan dengan hujung yang tajam dan sirip besar; ikan genus Istiophorus.


Sg.

Sg. Tangkak, Sg. Long


dan/atau

Kata hubung yang mensyaratkan hanya satu daripada dua/lebih syarat perlu dipenuhi.

Perkara itu dilakukan oleh doktor dan/atau doktor bedah.


duga

Memikirkan suatu untuk menjawab suatu persoalan; teka, ramal.

Dia sedang menduga apa yang dibuatnya semalam.

Menguji atau menilai darjat kebolehan seseorang.


duga

Sejenis batu yang digunakan untuk menganggar kedalaman sungai, laut dll.


jawab

Memenuhi keperluan satu kenyataan atau soalan.

Membalas balik terhadap suatu kenyataan.


jawat

Mengambil sesuatu dengan tangan lalu mengekalkannya di tangan; pegang.

Memperoleh suatu kedudukan atau tanggungjawab rasmi.

Beliau mula menjawat sebagai presiden sejak dua tahun lalu.


palam

Suatu benda untuk menutup suatu lubang dll.

Suatu alat berwayar yang disambung ke peranti, dan dipasang di soket agar peranti memperoleh bekalan elektrik untuk berfungsi.


palung

Lekukan di tanah yang menjadi tempat air bertakung.

Suatu tiub buluh yang dijadikan saluran air.

Suatu saluran panjang sebagai tempat pemisahan bijih daripada batuan.


ekstasi

Sejenis dadah psikoaktif perangsang yang biasanya berbentuk pil, terdiri daripada metilenadioksimetamfetamina (MDMA).


ras

Daripada bahasa Belanda ras, daripada bahasa Perancis race, daripada bahasa Middle French rasse, daripada bahasa Itali razza (abad ke-13), asal selanjutnya tidak pasti.

Satu kelompok manusia berdasarkan ciri-ciri dan asal serupa; kaum, etnik.


ras

Bunyi seperti daun kering yang digosok dll.


ras

Daripada bahasa Hindi रास (rās) atau bahasa Urdu راس (rās).

Suatu tali yang digunakan untuk memandu gerakan kuda dll.


emak

Daripada bahasa Melayik Purba *əma-ʔ, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *əma-ʔ, daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba *əma-ʔ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *əma-ʔ, daripada *əma.


hapak

Berbau kurang enak akibat sudah disimpan lama dll.


tarikh luput

تاريخ لوڤوت (Jawi)

Tarikh di mana sesuatu barangan akan menjadi tidak sesuai digunakan atau tidak lagi bermutu tinggi.


Jln.

Jln. Melati, Jln. Harimau


ibu kota

ايبو کوتا (Jawi)

Petempatan yang dijadikan pusat utama rasmi suatu bahagian pentadbiran.


anak tiri

انق تيري (Jawi)

Anak dalam keluarga yang seibu atau sebapa, tetapi separuh lagi berasal daripada luar keluarga, yakni daripada perkahwinan terdahulu.


jongkong

جوڠکوڠ (Jawi)

Ketulan logam (terutamanya emas) memanjang berbentuk seperti bata.


jongkong

جوڠکوڠ (Jawi)


jongkong

جوڠکوڠ (Jawi)

Sejenis kuih tepung beras yang dimakan dengan air gula.


jongkong

جوڠکوڠ (Jawi)

Sejenis pokok asal Borneo; Dactylocladus stenostachys.


sempat

Dipinjam daripada bahasa Sanskrit सम्पात (sampāta).

Dapat dilakukan sebelum suatu masa yang ditetapkan.

Nasib baik aku sempat jawab periksa tu.


silara

سيلارا (Jawi)


sumbat

Memasukkan suatu ke dalam satu-satu lubang secara padat hingga penuh atau tiada ruang lagi.


sumbat

Suatu benda yang dipakai untuk menyumbat atau menutup lubang; penyumbat.


liman

Daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *lamaːn. Serumpun dengan bahasa Jarai rơman, bahasa Cam Barat limân dan bahasa Rade êman.

Sejenis mamalia besar telinga besar, berekor dan bergading di bawah keluarga Elephantidae; gajah


musnah

Dalam keadaan terlerai, lenyap atau binasa secara ketara atau menyeluruh.


piutang

Daripada bahasa Melayu Klasik ڡهوٮع (pihutang /pihutaŋ/).

Wang yang telah dipinjamkan kepada pihak lain serta boleh ditagih kembali.


diadakan

دأداکن (Jawi)


dijalankan

دجالنکن (Jawi)


dihasilkan

دهاسيلکن (Jawi)


ayam inggeris

ايم ايڠݢريس (Jawi)

Terakam dalam kamus A dictionary English and Malayo, Malayo and English. (1701) tulisan Thomas Bowrey sebagai aȳam en̄grees (/ajam ˈəŋɡ(ə)ˌris/).


ditulis

دتوليس (Jawi)


diminum

دمينوم (Jawi)


ditelan zaman

دتلن زامن (Jawi)

Menjadi usang atau tidak penting dalam masa kini.


dijadikan

دجاديکن (Jawi)


diterbitkan

دتربيتکن (Jawi)


dipanaskan

دڤانسکن (Jawi)


disejukkan

دسجوقکن (Jawi)


disiapkan

دسياڤکن (Jawi)


diselesaikan

دسلسايکن (Jawi)

pasif transitif diri ketiga bagi selesai


dibacakan

دباچاکن (Jawi)


ketibaan

کتيباءن (Jawi)

kedatangan

Perihal atau kejadian tiba di suatu tempat.


pasar tani

ڤاسر تاني (Jawi)

Sejenis pasar yang dibuka sebagai tempat jual beli barangan pertanian seperti sayur, buah, ikan dll.


lobak

Daripada bahasa Melayu Klasik lobak Lewat, daripada bahasa Kantonis蘿蔔 (lo⁴ baak⁶).

Sejenis tumbuhan dengan isi berwarna putih tumbuh di bawah tanah; Raphanus sativus.

Sejenis tumbuhan dengan isi berwarna jingga tumbuh di bawah tanah; lobak merah; Daucus carota.


lobak merah

لوبق ميره (Jawi)

Sejenis tumbuhan dengan isi berwarna jingga tumbuh di bawah tanah; Daucus carota.


lontong

لونتوڠ (Jawi)

Sejenis makanan berkuah dengan isi nasi impit dan sayuran.


ayam penyet

ايم ڤيڽيت (Jawi)

Sejenis hidangan ayam goreng; di mana daging ayam dipukul dengan lesung.


penyet

Mengenakan daya daripada atas objek sehingga ia menjadi lebih leper.


lesung

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lusuŋ, daripada bahasa Austronesia Purba *Nusuŋ.

Sejenis alat batu berat yang digunakan untuk menumbuk bahan-bahan, khususnya bahan masakan.


pejal

Bersifat keras dan padat; berbentuk tetap atau mantap.


pejam

Daripada bahasa Melayik Purba (banding dengan bahasa Indonesia pejam), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba

Menutup mata hingga tidak dapat melihat.


peminjam

ڤمينجم (Jawi)


hilang akal

هيلڠ عقل (Jawi)

Kehilangan kemampuan untuk berfikir secara waras atau baik.


masuk akal

ماسوق عقل (Jawi)

Dapat diterima oleh fikiran atau logik kelaziman.


humban

Suatu tali yang digunakan untuk membaling batu.


syaf

Suatu lubang sempit yang digali ke dalam tanah untuk melombong.


syif

Dipinjam daripada bahasa Inggeris shift.

Kumpulan pekerja yang hadir bekerja secara bergilir.

Waktu atau tempoh kerja berdasarkan jadual yang ditetapkan.


syiling

Sejenis kepingan duit yang diperbuat daripada logam dan ditetapkan nilai mata wang secara piawai.


hentak

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qetak. Kognat dengan bahasa Manggarai tak (“pukul dengan sesuatu”) dan bahasa Batak Toba ontak (“denyut”).

Memukul atau memijak dengan kaki secara keras.

Memaksa suatu benda tajam memasuki suatu permukaan; tikam.


masuk telinga kanan, keluar telinga kiri

ماسوق تليڠا کانن ،کلوار تليڠا کيري (Jawi)

Didengari suatu benda tetapi tidak diendahkan atau diberi perhatian.


masukan

ماسوقن (Jawi)

Suatu benda yang dipakai untuk memasukkan sesuatu.


pemasukan

ڤماسوقن (Jawi)


pijak

Meletakkan tapak kaki ke atas suatu benda dengan daya yang kuat.

Terbit atau diolah daripada sesuatu perihal.

Merendah-rendahkan atau melemahkan sesuatu.


pijak

Suatu alat yang digerakkan apabila dipijak.


lompat galah

لومڤت ݢاله (Jawi)

Sejenis acara olahraga melibatkan lompat tinggi dengan bantuah galah untuk melompat melepasi satu batang melintang tinggi.


pelompat

ڤلومڤت (Jawi)

Orang yang lompat; terutamanya dalam sukan.


penonton

ڤنونتون (Jawi)


penumpang

ڤنومڤڠ (Jawi)

Orang yang menaiki suatu kenderaan tetapi tidak mengendalikannya.

Orang yang duduk di suatu kediaman bukan milik mereka.


lilin

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lilin.

Sejenis bahan pepejal kalis air diperbuat daripada lemak.

Batang-batang lilin yang dipakai sebagai sumber cahaya.


layar perak

لاير ڤيرق (Jawi)

Sejenis layar yang digunakan pada dahulukala sebagai tempat siarnya wayang kulit, filem dll.

Pawagam, dan/atau industri filem secara am.


belimbing merah

sejenis tumbuhan berbuah dalam keluarga Phyllanthaceae yang boleh ditemui di dalam hutan dan berkerabat dengan buah rambai; nama saintifiknya Baccaurea angulata


setambun

sejenis tumbuhan berbuah dalam keluarga Phyllanthaceae yang boleh ditemui di dalam hutan dan berkerabat dengan buah rambai dan tampoi; nama saintifiknya Baccaurea parviflora


mendengar guruh di langit, air tempayan dicurahkan


dilukis

دلوکيس (Jawi)


disambut

دسمبوت (Jawi)


dibalut

دبالوت (Jawi)


dibunuh

دبونوه (Jawi)


dikurung

دکوروڠ (Jawi)


digulung

دݢولوڠ (Jawi)


dijemput

دجمڤوت (Jawi)


dirompak

درومڤق (Jawi)


terkecil

ترکچيل (Jawi)


terpanjang

ترڤنجڠ (Jawi)


terpendek

ترڤينديق (Jawi)


terluas

ترلواس (Jawi)


terdalam

تردالم (Jawi)


tercetek

ترچيتيق (Jawi)


terbanyak

تىرباڽق (Jawi)


terpanas

ترڤانس (Jawi)


tersejuk

ترسجوق (Jawi)


terdingin

ترديڠين (Jawi)


terkering

ترکريڠ (Jawi)


terbasah

ترباسه (Jawi)


terlembut

ترلمبوت (Jawi)


tergemuk

ترݢموق (Jawi)


terkurus

ترکوروس (Jawi)


ternipis

ترنيڤيس (Jawi)


terpandai

ترڤنداي (Jawi)


tercantik

ترچنتيق (Jawi)


terburuk

تربوروق (Jawi)


terbaik

ترباءيق (Jawi)


tertinggi

ترتيڠݢي (Jawi)


termuda

ترمودا (Jawi)


kurkun

کورکون (Jawi)

Terakam dalam kamus A dictionary English and Malayo, Malayo and English. (1701) tulisan Thomas Bowrey sebagai koorkon (/ˈkurˌkon/).


terpantas

ترڤنتس (Jawi)


terhebat

ترهيبت (Jawi)


disoal

دسوءال (Jawi)


diletakkan

دلتقکن (Jawi)


dikuasakan

دکواساکن (Jawi)


diwarnakan

دورناکن (Jawi)


disalahkan

دسالهکن (Jawi)


dibetulkan

دبتولکن (Jawi)


diburukkan

دبوروقکن (Jawi)


diwajibkan

دواجبکن (Jawi)


diharuskan

دهاروسکن (Jawi)


diharamkan

دحرامکن (Jawi)


dilaburkan

دلابورکن (Jawi)


dibawakan

دباواکن (Jawi)


timol

Sejenis sebatian kimia fenol terbitan minyak taim; C₁₀H₁₃OH.


musang lamri

sejenis mamalia omnivor yang boleh ditemui di Asia Tenggara; nama saintifiknya Paguma larvata


musang pulut

sejenis mamalia omnivor yang boleh ditemui di Asia Tenggara; nama saintifiknya Paradoxurus hermaphrodites


musang akar

sejenis mamalia omnivor yang boleh ditemui di Asia Tenggara; nama saintifiknya Artogalidia trivirgata


musang bulan

sejenis mamalia omnivor yang boleh ditemui di Asia Tenggara; nama saintifiknya Viverricula indica


musang tenggalung

sejenis mamalia omnivor yang boleh ditemui di Asia Tenggara; nama saintifiknya Viverra tangalunga


musang titik besar

sejenis mamalia omnivor yang boleh ditemui di Asia Tenggara; nama saintifiknya Viverra megaspila


musang jebat

sejenis mamalia omnivor yang boleh ditemui di Asia Tenggara; nama saintifiknya Viverra zibetha


musang belang

sejenis mamalia omnivor yang boleh ditemui di Asia Tenggara; nama saintifiknya Hemigalus derbyanus


musang memerang

sejenis mamalia omnivor yang boleh ditemui di Asia Tenggara; nama saintifiknya Chynogale bennettii


musang

sejenis mamalia omnivor yang hidup di hutan tropika Asia dan Afrika, sebahagian besarnya dari keluarga Viverridae. Ia sejenis binatang yang hidup secara liar tetapi tidak buas, sangat licik dan suka bersembunyi.


binturong

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ma-tuRun.

sejenis mamalia berupa musang dan satu-satunya spesies yang wujud dalam genus Arctictis; nama saintifiknya Artictis binturong


terbersih

تربرسيه (Jawi)


terkotor

ترکوتور (Jawi)


termahal

ترماهل (Jawi)


termurah

ترموره (Jawi)


terlaju

ترلاجو (Jawi)


termiskin

ترميسکين (Jawi)


terharum

ترهاروم (Jawi)


terhodoh

ترهودوه (Jawi)


terbawah

ترباوه (Jawi)


terlicin

ترليچين (Jawi)


terdahsyat

تردهشت (Jawi)


terpadat

ترڤادت (Jawi)


dikirim

دکيريم (Jawi)


dididik

دديديق (Jawi)


digilis

دݢيليس (Jawi)


dihiris

دهيريس (Jawi)


dipilih

دڤيليه (Jawi)


ditarik

دتاريق (Jawi)


slot

Ruang, masa atau peluang untuk memasukkan sesuatu.

Ruang peruntukan untuk menayangkan suatu rancangan atau siaran berdasarkan satu tema.

Ruang dalam papan induk komputer untuk memasukan komponen-komponen komputer.


peraih

individu yang membeli barangan dengan jumlah yang banyak


pengundi hantu

pengundi tidak berdaftar yang tiba-tiba muncul dalam pilihan raya


pengundi

orang yang layak mengundi sesuatu dalam sesebuah acara pengundian


malam tujuh likur

sambutan adat masyarakat Melayu bagi menghidupkan malam ke-27 pada bulan Ramadan


surambi

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *surambi ~ *surambiq (“binaan tambahan kepada rumah”).


kamera

کاميرا (Jawi)

Dipinjam daripada bahasa Inggeris camera


templat

تيمڤلت (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris template (“templat”).

Sebuah objek fizikal yang bentuknya digunakan sebagai panduan membuat objek lain.


ampuh

Keseluruhan kawasan diampuh dengan air.


seafood

Dipinjam daripada bahasa Inggeris seafood.

sebuah hidangan yang dijadikan hidupan laut sebagai isi utamanya, makanan laut


dipinjam

دڤينجم (Jawi)


dipinjamkan

دڤينجمکن (Jawi)


دڤينجمکن

دـ + ڤينجم + ـکن


salib

Tanda berupakan dua garis yang dipasang serenjang antara satu sama lain; misalnya "+" atau "x".

Palang berbentuk salib yang digunakan dalam kisah penghukuman mati Yesus.

Tanda salib seperti mana dalam kisah Yesus; biasanya dianggap sebagai lambang agama Kristian, biasanya dengan lengan bawah memanjang (gaya Latin) atau sama panjang dengan yang lain (gaya Yunani).