helium

ﻫﻴﻠﻴﻮم (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris helium, daripada bahasa Latin helium, daripada bahasa Yunani Purba ἥλιος (hḗlios).

E939 (bila digunakan sebagai agen pembungkusan)

(Kimia): Sejenis unsur kimia gas. Dengan nombor atom 2 dan jisim atom 4.0026, ia unsur kedua paling ringan.

Sejenis gas lengai yang sangat ringan, tidak mudah terbakar, tidak berwarna dan tidak berbau.


kanibalisme

كانيباليسمى (Jawi)

Daripada perkataan Inggeris cannibalism, daripada Sepanyol canibalis.

amalan memakan daging manusia secara hidup ataupun mati.

perbuatan memakan sesama spesies sendiri.

kekejaman yang sadis dan tidak berperikemanusiaan.


abdomen

ابدومن (Jawi)

Bahagian hadapan badan manusia yang mengandungi organ penghadaman.


accessibility

Dipinjam daripada bahasa Inggeris accessibility.


accident

Dipinjam daripada bahasa Inggeris accident.


biadab

tidak bertamadun, belum maju kebudayaannya.


bitara

بيتارا (Jawi)


mulut murai

مولوت موراي (Jawi)


salon

Daripada bahasa Inggeris [Istilah?], daripada Perancis Pertengahan, daripada Itali , bentuk luasan Itali , daripada Lombard , daripada Proto-Germanik *salą (“kediaman, rumah, dewan”), daripada Proto-Indo-Europah *sel- (“petempatan manusia, kampung, kediaman”). Kata seasal dengan Jerman Tinggi Lama , bahasa , bahasa , bahasa .

bilik yang indah (untuk menerima tetamu) (Sumber: Kamus Dewan Edisi Empat); ruang tamu.


bodoh sombong

بودوه سومبوڠ (Jawi)

bodoh dan sombong; tidak pandai, tetapi enggan menerima pandangan atau pertolongan orang lain.

orang yang berpandangan rendah pada orang lain.


ardvark

اردۏرق (Jawi)

Daripada perkataan Inggeris aardvark, daripada Afrikaans erdvark, daripada aarde ("bumi") dan vark ("khinzir").


berhala

برهالا (Jawi)

Pada zaman Arab Jahiliyah, Kaabah dikelilingi 360 berhala pelbagai rupa.

Demokrasi menjadi berhala moden manakala semangat cintakan negara tidak diendahkan.


balik gagang

باليق ݢاݢڠ (Jawi)


bentang

memberi taklimat, penerangan atau pendapat;

membuka sesuatu daripada gulungan atau lipatan seluas-luasnya; hampar.


pemerdagangan

urus niaga atau perdagangan dalam sesuatu benda yang haram atau menyalahi undang-undang


skrol

menggerakkan tetingkap paparan ke bawah atau ke atas atau dari kiri ke kanan (dan sebaliknya) pada skrin komputer


makzul

Daripada perkataan Arab معزول, daripada kata dasar عَزْل ('azl).


gajet

Daripada bahasa Inggeris gadget (“alat”). Mungkin daripada bahasa Perancis gâchette atau gagée.

alat

peranti atau peralatan mekanikal terutamanya yang pintar atau baharu.

Sewaktu keadaan yang kritikal ini (COVID-19) penggunaan terhadap gajet amat diperlukan khususnya golongan pelajar untuk sesi pembelajaran di rumah.

2021, Hilmi Malik, i-Sinar: Kerajaan perlu kaji semula had pengeluaran - Pensyarah, Astro Awani.


jelajah

explore

pergi mengelilingi atau berjalan sesuatu tempat untuk tujuan santai, penyelidikan, persembahan, dan lain-lain.


jelajah

perjalanan yang dibuat oleh penghibur atau pasukan sukan untuk melakukan persembahan atau permainan di beberapa tempat yang berbeza.


kurun

Jangka waktu 100 tahun (10 dekad); abad.


kurrat

Berasal daripada perkataan bahasa Melayu [Istilah?].

Pancaran yang datang daripada objek yang bersinar.


harem

isteri dan gundik; rumah atau tempat tinggal isteri atau gundik.

istilah Jepun; keadaan ramai berlainan jantina daripada jantina yang berlawanan.
cth: perempuan lebih ramai daripada lelaki.


berkemungkinan

برکموڠکينن (Jawi)

Tindakan: mempunyai kemungkinan; ada kemungkinannya:

Angkasa: mempunyai kemungkinan, ada kemungkinannya:


aba-aba

Berasal daripada bahasa Melayu [Istilah?]

Kata-kata perintah dalam latihan ketenteraan dan sebagainya.


abah-abah

Berasal daripada bahasa Melayu [Istilah?].


abaimana

ابايمان (Jawi)


abaka

Sejenis tumbuhan yang seratnya boleh dibuat tali belati; Musa Textilis.


abdi

Orang yang dimiliki oleh seseorang lain dan terpaksa melakukan apa sahaja yang diperintahkan oleh tuannya, hamba, hamba tebusan.


abdikasi

ابديکاسي (Jawi)

Berasal daripada bahasa Inggeris abdication, daripada bahasa Latin abdicātiō (pelepasan), daripada bahasa Latin abdicō.

Turun daripada takhta kerajaan dengan kehendak seseorang raja atau permaisuri itu sendiri.


abese

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], bunyi tiga huruf pertama abjad Rumi.


abet

Daripada bahasa Betawi abet, daripada bahasa Bali ᬳᬩᭂᬢ᭄ (abet, “tingkah laku, perangai”).


abiad

Berasal daripada bahasa Arab ابيض (’ábyaḍ).


abid

عابد/عبيد (Jawi)

Orang yang mengabdikan diri kepada Allah dengan beribadat kepada-Nya.


abintara

ابينتارا (Jawi)


abiogenesis

ابيوݢينسيس (Jawi)

Berasal daripada bahasa Inggeris abiogenesis yang berasal daripada bahasa Yunani Purba ἀ- (a-, “tidak-”, kata penghubung privatif) + βῐ́ος (bíos, “kehidupan”) (paling awal daripada bahasa Indo-Eropah Purba *gʷeyh₃- (“untuk hiduo”)) + γένεσις (génesis, “asal usul, sumber; cara kelahiran; penciptaan”) (paling awal daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ǵénh₁tis (“kelahiran”)); bersamaan dengan a- + biogenesis. Perkataan biogenesis dan abiogenesis kedua-dua digubah oleh ahli biologi Inggeris Thomas Henry Huxley (1825–1895) pada tahun 1870 (lihat petikan).

Penjanaan (secara hipotesis) benda hidup daripada benda bukan hidup; penjanaan spontan.


ablasi

ابلاسي (Jawi)

Berasal daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Inggeris [Istilah?]danbahasa Inggeris [Istilah?], daripada kata dasarnya

Pembuangan tisu atau organ tubuh secara pembedahan.


aboi

Panggilan kepada kepala atau pembesar orang Cina.


abonemen

ابونمين (Jawi)


absah

Sah (Berkenaan surat keterangan dan lain-lain).


abses

Beliau berkata, hasil bedah siasat mendapati terdapat abses (tumpukan nanah) terbuka pada pinggul dan paru-paru kanan monyet itu.

2018, Siti Aisyah Narudin, Bangkai monyet proboscis di kawasan hidupan liar, Utusan Borneo (Sabah).


absen

(bahasa percakapan) Tidak hadir (Di sekolah, di tempat kerja dan lain-lain).


absolusi

ابسولوسي (Jawi)

Pengampunan dosa (dalam agama Roman Katolik).


absolutisme

ابسولوتيسمی (Jawi)

Prinsip yang menekankan bahawa pemerintah mestilah mempunyai kuasa yang mutlak dan tidak terbatas.


abstraksi

ابسترکسي (Jawi)

peniskalaan; proses membentuk gagasan atau konsep umum dengan memilih ciri-ciri umum daripada contoh-contoh yang khusus.


absurd

ابسورد (Jawi)

Berasal daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Inggeris [Istilah?], daripada bahasa Inggeris [Istilah?], daripada + .

Mustahil, tidak masuk akal, bertentangan dengan fikiran yang waras.


abus

Duit syiling zaman dahulu yang terendah nilainya.

Sedikit sekali, tidak berharga, tidak mempunyai nilai.


abuya

Panggilan hormat kepada orang yang ajarannya (biasanya ajaran agama Islam) atau pendapatnya diikuti.


abvolt

ابۏولﺕ (Jawi)

Berasal daripada bahasa Melayu [Istilah?], volt- (“mutlak”) +

Unit ukuran voltan elektrik yang bersamaan dengan 1 × 10⁻⁸ volt.


ABC

Daripada bahasa Inggeris ABC, daripada tiga abjad pertama dalam huruf Latin.


acang

Perkakas untuk mengukur keadaan air dalam dandang.


adicita

اديچيتا (Jawi)

Dipinjam daripada bahasa bahasa Indonesia adicita.

Katanya, Yang di-Pertuan Agong sebagai cerminan dan jelmaan, yakni manifestasi kepada ‘Adicita’ atau ideologi Rukun Negara, yang menjadi asas kepada sebuah negara bangsa, makmur dan merdeka.

2017, Seri Paduka pancaran pemeribadian, jati diri negara – Najib, Utusan Online.


ading

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada , daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?].


adikara

اديکارا (Jawi)

Daripada bahasa Sanskrit अधिकार (adhikāra).

"Jika kita berbuat demikian, pada suatu masa kelak Tengku Abdul Rahman akan menjadi sa-orang adikara (diktator), dan keadikaraan tidak sa-kali2 di-terima di-negeri ini."

"Jika kita berbuat demikian, pada suatu masa kelak Tengku Abdul Rahman akan menjadi seorang adikara (diktator), dan keadikaraan tidak sekali-kali diterima di negeri ini."

1959, Jangan membuta menchela Tengku, Berita Harian, m/s 5.


adikarya

اديکاريا (Jawi)

Karya agung yang dianggap menggambarkan peradaban sesuatu bangsa.


adikong

اديکوڠ (Jawi)

Dipinjam daripada bahasa Perancis aide-de-camp


adikuasa

اديکواس (Jawi)


adikudrati

اديقدرتي (Jawi)


adipati

اديڤاتي (Jawi)


adinda

اديندا (Jawi)

Adik (digunakan di kalangan keluarga raja, dalam surat-menyurat dan sebagainya).


adipos

اديڤوس (Jawi)

Mengandungi lemak atau menyerupai lemak.


adiposuria

اديڤوسوريا (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris adiposuria, adipos + -uria.


adipsia

اديڤسيا (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Inggeris [Istilah?].

Keadaan abormal yang menyebabkan seseorang mengelak daripada minum (tidak berasa dahaga).


adiratna

اديرتنا (Jawi)


adisejuk

اديسجوق (Jawi)

Keadaan cecair yang menyejuk atau menjadikan sejuk sehingga ke bawah takat beku tanpa cecair itu membeku.


adiwangsa

اديوڠسا (Jawi)


adiwarna

اديورنا (Jawi)


adjektif

ادجيکتيف (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], dipinjam daripada , daripada bahasa Inggeris [Istilah?], daripada + , daripada kata dasarnya + .


administrasi

ادمينيستراسي (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Indonesia [Istilah?].


pensel

ڤينسيل (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Inggeris [Istilah?] dan bahasa Inggeris [Istilah?] (moden ), daripada bahasa Inggeris [Istilah?] pengecil , daripada kata nama + akhiran pengecil .

Sejenis alat tulis daripada kayu kecil yang berisi terutamanya grafit, potlot.


potlot

ڤوتلوت (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]potlood (“pensel”)


prarasa

ڤراراس (Jawi)


prangko

ڤراڠکو (Jawi)

telah dibayar belanja mengirim (barang dagangan dan lain-lain).


pragmatis

ڤرݢماتيس (Jawi)

Berasal daripada bahasa Melayu [Istilah?].


ahmar

Berasal daripada bahasa Melayu [Istilah?]


ah

Berasal daripada bahasa Melayu [Istilah?], , daripada pertengahan 1400-an bahasa lama (menukar Inggeris [Istilah?])

Kata untuk menyatakan kehairanan (tidak setuju, keluhan, runsing).


aikido

ا^ءيکيدو (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?]合 (lompat "jumpa", "bersatu") + 氣 (kʰjɨ̀j "semangat", "udara") + 道 (dáu "cara").

合気道

あいきどう, aikidō

Sejenis seni mempertahankan diri (dalam masyarakat Jepun).


advertensi

ادۏرتينسي (Jawi)


adverba

ادۏربا (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Inggeris [Istilah?], daripada bahasa Inggeris [Istilah?], daripada + .

Kata yang menerangkan kata kerja, kata sifat atau kata adverba lain.


advokat

ادۏوکت (Jawi)

Sejenis buah berwarna hijau dengan suatu biji besar di dalam; avokado.


adres

Berasal daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Inggeris [Istilah?], daripada bahasa Inggeris [Istilah?] (Perancis moden ), daripada (Latin ) + (Perancis moden ) < bahasa Inggeris [Istilah?] *directiāre, daripada bahasa Inggeris [Istilah?], daripada kata kerja , daripada


caung

Kembung atau cekung (berkenaan pipi) kerana tidak bergigi atau kurus.


cawang

Bahagian daripada sesuatu yang lebih besar.


fiil

Berasal daripada bahasa Arab فِعْل (fiʕl).


peon

Budak suruhan pejabat, penyelenggara pejabat.


pentopan

ڤنتوڤن (Jawi)


qada

menggantikan (mencukupkan,membayar) fardu yang ketinggalan.


qadar

Keputusan (takdir) Tuhan, takdir, untung.


qadim

tiada permulaan dan tiada pengakhirannya.


qaf

huruf ke-21 abjad Arab (mempunyai nilai 100).


qalqalah

Pembunyian akhir huruf-huruf tertentu (qaf, ṭa, ba, jim, dal) dengan nyata dan "melantunnya" kembali ketika berhenti bacaan (wakaf).


qanaah

sikap berpada-pada, iaitu berpuas hati dengan apa yang ada.


qasar

kelonggaran yang dibenarkan bagi musafir untuk memendekkan solat fardu yang empat rakaat kepada dua rakaat ( dengan syarat yang dibolehkan).


qiamullail

قيام الليل (Jawi)

Daripada bahasa Arab قِيَام اللَّيْل (qiyām al-layl).

Berjaga pada waktu malam untuk beribadat (seperti bersolat sunat, berzikir, berdoa).


qidam

(sifat Allah) tiada permulaan dan tiada pengakhiran.


qiran

sejenis ibadah haji dan umrah yang dikerjakan serentak dan dikenakan dam.


qisas

Jenis hukuman jenayah Islam (syariah), yakni penjenayah dihukum dengan cara sama jenayah asal dilakukan; lazim merujuk kepada hukuman mati (sebagai pembalasan terhadap jenayah pembunuhan).


qunut

doa supaya dijauhkan sesuatu bala atau memohon sesuatu pertolongan daripada Allah yang dibaca pada waktu tertentu (misalnya rakaat kedua solat Subuh dan bermula malam ke-15 bertarawih bulan Ramadan).


Quran

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], bentuk tentu , kata nama karyaan .

kitab suci yang diturunkan oleh Allah SWT kepada Nabi Muhammad SAW untuk menjadi panduan hidup manusia (di dunia dan akhirat).


injin

اينجين (Jawi)

* Daripada bahasa Melayu [Istilah?].
* Makna kedua dipinjam daripada bahasa Inggeris engine.


insani

انساني (Jawi)


insaniah

انسانية (Jawi)

berkaitan dengan manusia, bersifat kemanusiaan.


ardi

(Takrifan 2): Daripada bahasa Arab أَرْض (ʾarḍ, “bumi”), daripada bahasa Proto-Semitic *ʾarṣ́-.


Arasy

singgahsana Allah SWT (yang hakikatnya tidak dapat diketahui oleh akal manusia dan hanya dapat diyakini kebenarannya)


arbitrasi

اربيتراسي (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Inggeris [Istilah?], daripada bahasa Inggeris [Istilah?], daripada bahasa Inggeris [Istilah?], daripada

仲介

ちゅうかい, chūkai


Arbaa

hari Rabu (hari yang keempat dalam seminggu).


ares

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Indonesia [Istilah?]

hukuman (tidak boleh keluar rumah dan lain-lain).


alamiah

عالمية (Jawi)


alamatulhayat

علامةالحياة (Jawi)

tanda hidup (dalam bentuk surat, cenderamata dan sebagainya).


alakulihal

علىکلهال (Jawi)


berabad-abad

برابد-ابد (Jawi)


mengqada

مڠقضاء (Jawi)


berqasidah

برقصيده (Jawi)


قضاء

menggantikan atau mencukupkan fardu yang ketinggalan.


aisberg

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Inggeris [Istilah?]ijsberg, gabungan ijs “ais” + berg “gunung”.

氷山

ひょうざん, hyōzan

bongkah ais yang sangat besar yang hanyut terapung-aping di dalam laut.


aiskrim

ا^ءيسکريم (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris ice cream (“aiskrim”).

Sejenis penganan manis yang sejuk (dibuat daripada campuran berbagai-bagai bahan dan dibekukan).


aiwan

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]ایوان (eyvân, “istana”).


xenolit

زينوليت (Jawi)

serpihan batuan yang berbeza dari segi asal usul, komposisi, struktur dan sebagainya daripada batu igneus yang meliputinya.


xantina

زنتينا (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris xanthine, daripada bahasa , akhirnya daripada Yunani Kuno ξανθός (xanthós), "kuning", kerana xantina berwarna putih kekuningan.

Sejenis hablur berwarna kekuning-kuningan yang larut dalam eter dan larut sedikit dalam air dan alkohol, biasanya digunakan sebagai racun kulat dan bahan perantara untuk bahan kimia lain.


xilofaj

زيلوفج (Jawi)


xilosa

زيلوسا (Jawi)

gula yang terdapat dalam tumbuhan, khususnya di bahagian yang berkayu.


cacil

(kuno) sangat kecil (kalau dibandingkan dengan pasangannya atau lain-lain).


cadi

kayu atau buluh yang dipasang di kiri kanan perahu supaya seimbang.


akhirulkalam

Sebagai penutup, akhirnya (biasanya dipakai sebagai penutup surat, huraian dan lain-lain).


akliah

Berkenaan akal fikiran (bukan perasaan).


akmal

Daripada bahasa Arab أَكْمَل (ʔakmal, “lebih sempurna”)


dia

Serumpun dengan ia, -nya, daripada bahasa Melayik Purba *ia, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *(si-)ia, daripada bahasa Austronesia Purba *(si-)ia.
Menyebut

Kata ganti nama diri ketiga (untuk menegaskan atau merendahkan).


variola

ۏاريولا (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]variola, daripada bahasa Inggeris [Istilah?] atau Latin Perubatan , daripada bahasa Inggeris [Istilah?].


beliau

Kata ganti diri ketiga (untuk orang tua atau orang yang dihormati).


ana

Dipinjam daripada bahasa Arab أَنَا (ʔanā), daripada bahasa Proto-Semitic *ʔanāku, daripada bahasa Proto-Afroasiatic *ˀanāku, maka juga berkognat dengan perkataan bahasa Proto-Berber *ənăkkʷ (bahasa Kabyle nekk) dan perkataan bahasa Egyptian jnk (bahasa Coptic ⲁⲛⲟⲕ (anok)).


beta

# Takrifan 1: Daripada bahasa Melayu Ambon beta.
# Takrifan 2: Daripada bahasa Yunani Purba βῆτα (bêta).

余

kata ganti nama diri pertama bagi kerabat diraja


beta

Huruf kedua dalam abjad Yunani yang ditulis dengan simbol B, β.


ابادي

sentiasa ada atau wujud (tidak bermula atau berakhir).


fadil

Mulia, berpangkat tinggi, terkemuka kerana ilmu.


mereka

Kata ganti nama diri ketiga (dalam bentuk jamak).


mereka

Menyusun (mengatur, mengarang) baik-baik.

Memikir-mikirkan sesuatu; membayangkan dalam fikiran; mencari akal; mencari ikhtiar.

Membayangkan (dalam angan-angan), mencita-citakan.


daku

Kelainan bagi , daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?].

aku (terutama apabila perkataan sebelumnya berakhirkan huruf n).


kalimatullah

کلمةالله (Jawi)


kalimatusyahadat

کلمةالشهادة (Jawi)


kalkalah

bunyi akhir huruf (qaf, ta (ṭO), ba, jim, dal) dengan nyata dan melantun ketika wakaf.


bausastera

باوسسترا (Jawi)


azan

bang

Suatu panggilan yang menandakan masuk waktu menunaikan solat fardu.


matematik

ماتماتيک (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris mathematics, daripada bahasa Latin mathēmatica (“mathematics”), daripada bahasa Yunani Purba gemar belajar (mathematikos), daripada bahasa Yunani Purba pengetahuan, belajar (máthema).


helo

бзиара жәбааит

bziārā ž°bāāiṭ

你好

di Hong Kong selalu menyebutnya "lei5 hou2"

sveiki

tidak formal kepada lebih seorang bagi jantina yang tidak dapat ditentukan

Kata untuk menyapa seseorang (semasa awal pertemuan atau memulai perbualan telefon).


Mei

Dipinjam daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?]mai, daripada bahasa Melayu [Istilah?]māius, daripada Maia.

Bulan kelima dalam tahun Masihi yang mengandungi 31 hari, antara April dan Jun.


madrasah

Sebuah tempat belajar terutamanya tentang hal-hal agama Islam.


usyur

Sepersepuluh daripada harta dan lain-lain.


Hari Wesak

هاري ويسک (Jawi)

Hari perayaan keagamaan yang dirayakan oleh penganut agama Buddha pada bulan Mei setiap tahun.


hari guru

هاري ݢورو (Jawi)

Hari yang disambut untuk mengenang atau memperingati jasa guru.


yu

Daripada hiu/iu, daripada bahasa Melayu Klasik هيو (hiu), daripada bahasa Melayik Purba *hiu (banding dengan bahasa Melayu Tengah hiu), daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *hiu (banding dengan bahasa Aceh yèe), daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba *hiu (banding dengan bahasa Sunda hiu), daripada bahasa (banding dengan bahasa Jawa hiyu), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qihu (banding dengan bahasa Fiji qio), daripada bahasa Austronesia Purba *qiSu (banding dengan bahasa Paiwan qisu).


yuan

Unit mata wang utama Republik Rakyat China.


Yunan

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]trad. 雲南, ring. 云南 (pinyin: Yúnnán).

Sebuah wilayah di barat daya negara China.


Yunani

يوناني (Jawi)

Negara beribu kota Athens terletak di rantau Balkan, Eropah, orang atau bangsanya.


yuran

Wang yang dibayar tiap-tiap bulan atau pada waktu-waktu yang ditetapkan (kepada persatuan, kesatuan, sekolah, dan lain-lain).


ummah

Daripada bahasa Arab أمّة (“masyarakat”).


mangkat

(bahasa dalam) Meninggal (digunakan untuk raja-raja), mati.


maslahat

Sesuatu yang berfaedah (berguna), usaha dan sebagainya yang mendatangkan faedah.


Jun

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], , daripada , daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?].

Bulan keenam dalam tahun Masihi yang mengandungi 30 hari.


Ramadan

Daripada bahasa Arab رمضان (ramaḍān), daripada bahasa Arab ارتمض (irtámaḍa, “dimakan oleh kesedihan dan dukacita”).

Bulan kesembilan dalam tahun Hijrah serta bulan menunaikan puasa dalam Islam.


Julai

Dipinjam daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada , daripada bahasa Melayu [Istilah?] *dyeu-pəter-.

Bulan ketujuh dalam tahun Masihi yang mengandungi 31 hari.


Syawal

Daripada bahasa Arab شال (shála, “untuk dinaikkan”).


Ogos

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]August, daripada bahasa Inggeris Pertengahan [Istilah?]August(us), daripada bahasa Inggeris Kuno [Istilah?]Agustus, daripada bahasa Late Latin [Istilah?]Agustus, daripada bahasa Latin [Istilah?]augustus.

Bulan kelapan dalam tahun Masihi yang mengandungi 31 hari.


ekstrasel

ايکستراسيل (Jawi)


kaviar

کاۏيار (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]caviar, daripada bahasa Perancis [Istilah?]caviar, daripada bahasa Turki [Istilah?]havyar, berkemungkinan daripada bahasa Parsi [Istilah?]خاویار (xâvyâr), daripada خایه (xâye) telur.

Telur sejenis ikan yang diasinkan dan dimakan sebagai hidangan istimewa dan mewah.


merdeka

Bebas daripada penjajahan, kurungan, naungan dan sebagainya; tidak bergantung pada yang lain; berdiri sendiri.


September

سيڤتيمبر (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?] Akhir, bahasa Melayu [Istilah?], daripada , daripada bahasa Melayu [Istilah?]*septḿ̥.

Bulan kesembilan dalam tahun Masihi yang mengandungi 30 hari, antara Ogos dan Oktober.


Zulkaedah

ذوالقعدة (Jawi)


ذوالقعدة

Bulan kesebelas dalam tahun Hijrah, antara شوال dan ذوالحجة.


agroekologi

اݢروايکولوݢي (Jawi)

agro- + ekologi, daripada bahasa Inggeris agroecology (“agroekologi”).

agroecology

kajian saintifik tentang hubungan organisma hidup dengan persekitaran

Kajian saintifik tentang hubungan antara organisma hidup dengan persekitaran, khususnya di kawasan pertanian.


ekologi

ايکولوݢي (Jawi)

Kajian tentang hubungan antara organisma hidup dengan persekitarannya,

Hubungan antara tumbuhan, binatang dan manusia dengan persekitaran.


anime

Dipinjam dari bahasa Jepun アニメ (anime), satu singkatan daripada アニメーション (animēshon), perkataan ini juga kata pinjam daripada bahasa Inggeris animation yang Bahasa Melayuanimasi meminjam.


dwi-

Daripada , daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada , daripada bahasa Melayu [Istilah?]*dwó, *dwóh₁.


prasekolah

ڤراسکوله (Jawi)


etimologi

ايتيمولوݢي (Jawi)

تأثيل

cabang ilmu linguistik yang mengkaji asal usul kata

Cabang ilmu linguistik yang mengkaji asal usul dan perkembangan sesuatu kata.


ampiar

امڤيار (Jawi)


kakologi

کاکولوݢي (Jawi)

kakologi

simpang daripada norma sebutan atau tatabahasa

Pertuturan yang menyimpang daripada norma sebutan atau tatabahasa.


ترنسليتراسي

Penukaran huruf, perkataan dan sebagainya daripada abjad sesuatu tulisan kepada huruf yang selaras bunyinya dan sebagainya dalam abjad sistem tulisan lain.


transliterasi

ترنسليتراسي (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris transliteration; en- + trans- + literasi.


اينسيکلوڤيديا

Buku, biasanya dalam banyak jilid, yang mengandungi maklumat am tentang segala cabang pengetahuan atau maklumat tuntas tentang sesuatu cabang pengetahuan.


ensiklopedia

اينسيکلوڤيديا (Jawi)

ensiklopedie

buku yang mengandungi maklumat am tentang segala cabang pengetahuan


kelahiran

کلاهيرن (Jawi)

Perihal keluar dari kandungan ibu, lahirnya (anak).

(sesuatu) yang berkaitan dengan perihal lahir

Perihal keluar (terbit dan sebagainya), terhasilnya.


کلاهيرن

ک- + لاهير + -ن.


perewah

ڤريواه (Jawi)


perawis

ڤراويس (Jawi)

Berbagai-bagai bahan (ramuan) yang diperlukan untuk sesuatu.


Malaysia

مليسيا (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris Malay (daripada Melayu) + -ia.

Negara yang terletak di Asia Tenggara yang ibu negaranya Kuala Lumpur, bahasa rasmi dan bahasa kebangsaannya bahasa Melayu, dan agama rasminya agama Islam.


کديواس

Sejenis ikan laut, bawal hitam, Stromateus nigra.


kedewas

کديواس (Jawi)


جوروبهاس

Orang yang menterjemahkan kata-kata atau percakapan orang lain.

مك دسوره باچ ڤد جوروبهاس شهدان تله دکتهوى بݣند ارتيڽ

Maka, disuruh baca pada jurubahasa syahdan telah diketahui baginda ertinya.

1849, Édouard Dulaurier, “Sulalatus Salatin”, dalam Collection des principales chroniques malayes, page 52:


jurubahasa

جوروبهاس (Jawi)

tolk

orang yang menterjemahkan kata-kata atau percakapan orang lain


neurofisiologi

نيوروفيسيولوݢي (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris neurophysiology; neuro- + fisiologi.


ريفريندوم

Pemungutan suara rakyat berhubung dengan sesuatu dasar politik, dan sebagainya yang penting.


referendum

ريفريندوم (Jawi)

住民投票

じゅうみんとうひょう, jūmin-tōhyō

Pemungutan suara rakyat berhubung dengan sesuatu dasar, politik dan sebagainya, yang penting.


akronim

اکرونيم (Jawi)

Kependekan yang terbentuk daripada gabungan huruf-huruf pertama atau suku kata beberapa perkataan yang boleh diujarkan sebagai satu perkataan.


suborder

سوبئوردر (Jawi)

sub- + order, daripada bahasa Inggeris suborder

suborde

kumpulan taksonomi yang merupakan subbahagian daripada satu order

Kumpulan taksonomi yang merupakan subbahagian daripada satu order.


antienzim

انتيئينزيم (Jawi)

anti- + enzim, daripada bahasa Inggeris antienzyme.

Bahan yang dapat merencatkan aktiviti sesuatu enzim.


انتيئيمتيک

انتيـ + ايمتيک, daripada bahasa Melayu [Istilah?]

Bahan yang mencegah muntah atau melegakan rasa loya.


antiemetik

انتيئيمتيک (Jawi)

anti- + emetik, daripada bahasa Inggeris antiemetic


subentri

سوبئينتري (Jawi)

sub- + entri, daripada bahasa Inggeris subentry

Kata masukan atau entri kamus yang merupakan turunan daripada entri utama (pokok).


praakhir

ڤرااخير (Jawi)


prasunting

ڤراسونتيڠ (Jawi)

Penyuntingan yang dilakukan sebelum penyuntingan sebenar.


قرة

Berasal daripada perkataan bahasa Melayu [Istilah?].

Pancaran yang datang daripada objek yang bersinar.


ڤنچرن

Sesuatu yang dipancarkan atau terpancar seperti cahaya, haba, bunyi, air dan lain-lain.


Oktober

Daripada bahasa Inggeris October, daripada bahasa Inggeris Pertengahan [Istilah?], daripada bahasa Latin octōber, daripada octō, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *oḱtṓw.

神無月

かんなづき, kannazuki, かみなづき, kaminazuki, かむなづき, kamunazuki


هاري راي قربان

هاري + راي + قربان.


Hari Raya Korban

هاري راي قربان (Jawi)

Hari besar Islam yang dirayakan pada 10 Zulhijah.


ذوالحجة

Bulan kedua belas dalam tahun Hijrah, antara ذوالقعدة dan محرم.


Zulhijah

ذوالحجة (Jawi)

Bulan kedua belas dalam tahun Hijrah, antara Zulkaedah dan Muharam.


transmigrasi

ترنسميݢراسي (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris transmigration; trans- + migrasi.

transmigrasi

perpindahan penduduk dari suatu tempat ke tempat lain

Perpindahan penduduk dari suatu tempat ke tempat lain.


ݢروتو

Gua kecil yang mempunyai ciri yang menarik.


tesaurus

تيساوروس (Jawi)

հոմանիշների բառարան

buku senarai kata seerti dan yang berkaitan

Buku yang mengandungi senarai kata seerti dan kata yang berkaitan maknanya yang disusun mengikut sistem atau olahan tertentu.


چهاي

Pancaran yang datangnya dari objek yang bersinar yang membolehkan sesuatu dilihat.


bercahaya

برچهاي (Jawi)


منچهاياکن

منـ + چهاي + ـکن

من‧چ‧ها‧يا‧کن


mencahayakan

منچهاياکن (Jawi)


memakankan

مماکنکن (Jawi)

* (maksud pertama dan kedua): me- + makan + -kan
* (maksud ketiga dan keempat): me- + pakan + -kan

Mengusahakan (memberi dan lain-lain) supaya sesuatu dimakan.

Memasukkan benang pakan pada kain yang ditenun.

Menggunakan sesuatu sebagai benang pakan pada tenunan.


کماکنن

کـ + ماکن + ـن


kemakanan

کماکنن (Jawi)


batu karang

باتو کارڠ (Jawi)

Suatu kumpulan makhluk di laut dalam kelas Anthozoa dengan rangka kalsium karbonat; karang laut.

Suatu batu yang terhasil di saluran kencing yang boleh menyumbat saluran tersebut.


کوݢيرن

Akronim daripada tulisan Rumi kumpulan gitar rancak (کومڤولن ݢيتر رانچق).


kugiran

کوݢيرن (Jawi)


termakan

ترماکن (Jawi)


ديڤاۏالي

Hari perayaan bagi penganut agama Hindu.


Deepavali

ديڤاۏالي (Jawi)

Dipinjam daripada bahasa Tamil தீபாவளி (tīpāvaḷi), daripada bahasa Sanskrit दीपावलि (dīpāvali, secara harfiah “barisan cahaya”).


memakani

مماکني (Jawi)

memakan dengan banyaknya, acapkali memakan.


Muharam

Daripada bahasa Arab مُحَرّمٌ (muħárram).

Bulan pertama dalam tahun Hijrah, antara Zulhijah dan Safar.


ڤماکنن

ڤـ + ماکن + ـن

Jenis-jenis makanan yang lazimnya dimakan atau ditentukan untuk dimakan, pilihan jenis-jenis makanan seseorang dan lain-lain.


pemakanan

ڤماکنن (Jawi)


mahram

Orang (lelaki ataupun perempuan) yang haram dinikahi (mengikut hukum Islam) kerana hubungan kekeluargaan yang rapat, hubungan susuan dan sebagai-bagainya (seperti ibu, anak susuan, adik beradik dan sebagainya).


کمونچوڤ

کونچوڤ + ـمـ

Sejenis tumbuhan (rumput), rumput jarum, Chrysopogon (Andropogon) aciculatus.


kemuncup

کمونچوڤ (Jawi)


bilazim

بيلازيم (Jawi)

Tidak seperti keadaan yg lazim, tidak normal.


keruping

کروڤيڠ (Jawi)


seruling

Sejenis alat bunyi-bunyian yang ditiup (daripada buluh dan lain-lain).


نوۏيمبر

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada , daripada bahasa Melayu [Istilah?]*h₁néwn̥.

Bulan kesebelas dalam tahun Masihi yang mengandungi 30 hari, antara اوکتوبر dan ديسيمبر.


November

نوۏيمبر (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris November, daripada bahasa Inggeris Pertengahan [Istilah?], daripada bahasa Old French novembre, daripada bahasa Latin november, daripada bahasa Latin novem, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₁néwn̥.

Bulan kesebelas dalam tahun Masihi yang mengandungi 30 hari, antara Oktober dan Disember.


ڤوسکد

Kad yang biasanya bergambar pada sebelah hadapannya dan pada sebelah belakangnya boleh ditulis khabar berita dan alamat (dan dikirim melalui pos).


mikopatologi

ميکوڤاتولوݢي (Jawi)

Bidang patologi yang mengkaji penyakit yang disebabkan oleh kulat.


unisel

اونيسيل (Jawi)

uni- + sel; pinjaman bahasa Inggeris unicell.


aktres

اکتريس (Jawi)

Pelakon wanita yang membintangi sesuatu filem (televisyen, radio).


prasejarah

ڤراسجاره (Jawi)


اوتورينولاريڠولوݢي

Daripada bahasa Inggeris otorhinolaryngology.

او‧تو‧ري‧نو‧لا‧ري‧ڠو‧لو‧ݢي

Kajian tentang penyakit telinga, hidung dan kerongkong.


otorinolaringologi

اوتورينولاريڠولوݢي (Jawi)

քիթ-կոկորդ-ականջաբանություն

pengajian perubatan telinga, hidung dan tekak

otorhinolaryngologi

kadangkala dipendekkan kepada "otolaryngologi"

öron-, näs- och halssjukdomar

nama biasa, selalunya dipendekkan kepada "öron, näsa, hals"

ÖNH

pakar bahasa, akronim bagi "öron, näsa, hals"


هيدروميتيورولوݢي

هي‧درو‧مي‧تيو‧رو‧لو‧ݢي

Cabang meteorologi yang berkaitan dengan hidrologi.


hidrometeorologi

هيدروميتيورولوݢي (Jawi)

Daripada hidro- + meteorologi; pinjaman daripada bahasa Inggeris hydrometeorology.


سيلينوݢرافي

سي‧لي‧نو‧ݢرا‧في

Cabang astronomi yang berkaitan dengan kajian atau pemetaan ciri-ciri permukaan bulan.


selenografi

سيلينوݢرافي (Jawi)


oktagon

اوکتاݢون (Jawi)


ديسيمبر

Daripada bahasa Inggeris December, daripada bahasa Inggeris Pertengahan decembre, daripada bahasa Old French decembre, daripada bahasa Latin december, daripada decem, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *déḱm̥t.

Bulan kedua belas dalam tahun Masihi yang mengandungi 31 hari, antara نوۏيمبر dan جانواري.


Disember

ديسيمبر (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada , daripada bahasa Melayu [Istilah?]*déḱm̥t.

十二月

じゅうにがつ, jūnigatsú

Bulan kedua belas dalam tahun Masihi yang mengandungi 31 hari, antara November dan Januari.


heksagon

هيکساݢون (Jawi)


dekagon

ديکاݢون (Jawi)


heptagon

هيڤتاݢون (Jawi)


ڤينتاݢون

* (kata nama): Daripada bahasa Inggeris pentagon.
* (kata nama khas): Daripada bahasa Inggeris Pentagon.

Ibu Pejabat Jabatan Pertahanan Amerika Syarikat.


pentagon

ڤينتاݢون (Jawi)


nonagon

نوناݢون (Jawi)


کوديتا

Rampasan (perampasan) kuasa untuk memerintah secara ganas atau tidak sah.


kudeta

کوديتا (Jawi)


imperatif

Bentuk kata kerja atau ayat yang membawa maksud suruhan, silaan, permintaan, atau larangan.


imperatif

ايمڤيراتيف (Jawi)

Mesti dipatuhi, penting, memerlukan perhatian segera.


چاچامربا

Mengandungi pelbagai unsur, bercampur aduk, (ber)pelbagaian.


cacamarba

چاچامربا (Jawi)


cacamerba

چاچامربا (Jawi)


عمرة

Ibadat yang mengandungi beberapa perbuatan (ihram, tawaf, sai, dan tahalul) tanpa wukuf dan wajib-wajib haji.


umrah

Ibadat yang mengandungi beberapa perbuatan (memakai ihram, tawaf, sai, dan tahalul) tanpa wukuf dan wajib-wajib haji.


جانواري

Dipinjam daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?].

Bulan pertama dalam tahun Masihi yang mengandungi 31 hari, antara ديسيمبر dan فيبرواري.


Januari

جانواري (Jawi)

Bulan pertama dalam tahun Masihi yang mengandungi 31 hari, antara Disember dan Februari.


مولد الرسول

مو‧لد‧الر‧سول

Ulang tahun hari keputeraan Rasulullah SAW.


مولد

hari lahir (terutama hari lahir Nabi Muhammad SAW).


maulid

Hari lahir (terutama hari lahir Nabi Muhammad SAW; Maulidur Rasul).


batu cincin

باتو چينچين (Jawi)


welirang

ويليرڠ (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?]*baliraŋ.


tinja

stron

digunakan untuk haiwan, atau tidak sopan untuk manusia


سنسکرتا

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]संस्कृत (saṃ-skṛtá, “sempurna, tersedia, terbina, halus”).


Sanskerta

Daripada bahasa Sanskrit संस्कृत (saṃ-skṛtá, “sempurna, tersedia, terbina, halus”).


bulat hati

بولت هاتي (Jawi)


کونسونن

Daripada bahasa Inggeris [Istilah?]consonant.


konsonan

کونسونن (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]consonant.


berzakat

برزکاة (Jawi)


tunas rasa

تونس راس (Jawi)

Sel di permukaan lidah yang membolehkan seseorang dapat mengetahui rasa makanan atau minuman, seperti rasa pahit, masin, manis atau masam.


masa depan

ماس دڤن (Jawi)

将来

しょうらい, shōrai

avegnir

Rumantsch Grischun, Sursilvan, Puter, Vallader


ڤنچاسوارا

ڤنچاـ + سوارا

ڤن‧چا‧سوا‧را


pancasuara

ڤنچاسوارا (Jawi)


Tulisan Cina Ringkas

حروف صينية مبسطة

bahasa Cina yang ditulis dengan tulisan ringkas


romaji

روماجي (Jawi)

Daripada bahasa Jepun ローマ字 (rōmaji, “huruf Rumi”).


tatarakyat

تاتارعيت (Jawi)

Ilmu berkenaan bagaimana orang hidup dalam sesuatu masyarakat, sivik.


sayap kanan

سايڤ کانن (Jawi)

Golongan politik yang tidak berhaluan sosialis.

Pemain bola dari barisan penyerang yang di kanan sekali.


سايڤ کيري

Golongan politik yang berhaluan kiri (tetapi bukan komunis).

Pemain bola dari barisan penyerang yang di kiri sekali.


sayap kiri

سايڤ کيري (Jawi)


Romaji

Daripada bahasa Jepun ローマ字 (rōmaji, “huruf rumi”)


ڤنکرياس

Kelenjar yang terletak di belakang perut yang merembeskan enzim pencernaan.


pankreas

ڤنکرياس (Jawi)


nyamuk

Daripada bahasa Melayik Purba *ñamuk (banding bahasa Banjar nyamuk), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ñamuk, *lamuk (banding bahasa Aceh jamok, bahasa Bugis namok, bahasa Chamorro ñamu, bahasa Jawa lemut, bahasa Tagalog lamok, bahasa Fiji namu, bahasa Samoa namu).

акәыбры

serangga terbang kecil keluarga Culicidae, dikenali dengan menggit dan menghisap darah

zancudo

Penggunaan standard Amerika Tengah, Colombia, Mexico, Peru, Venezuela


ڤروفيسور

Tenaga akademik yang paling tinggi taraf jawatannya, biasanya mengetuai sesebuah jabatan pengajian di universiti atau pusat pengajian tinggi.


profesor

ڤروفيسور (Jawi)

教授

きょうじゅ, kyōju


ڽاموق

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]*ñamuk (banding bahasa ), daripada bahasa Melayu [Istilah?]*ñamuk, *lamuk (banding bahasa , bahasa , bahasa , bahasa , bahasa , bahasa , bahasa ).


کات نام

Kata yang merujuk kepada orang, tempat atau benda, antaranya termasuk kata nama am dan kata nama khas.


kata nama

کات نام (Jawi)


لرسني

Perbuatan mencuri barang milik perseorangan.


cicinda

چيچيندا (Jawi)


maru

Daripada bahasa Jepun 円, serta 丸 (まる, maru), "bulatan; akhiran bagi nama kapal".

The Nippon Maru

Satu tanda diakritik ( ゜ ) digunakan dengan kana Jepun untuk mengubah h kepada p.

Satu tanda baca besar, bulatan ( 。 ) yang digunakan sebagai titik noktah dalam teks Jepun.

Sejenis hantu yang suka mengganggu orang.


idealisme

ايدياليسمى (Jawi)


ايدياليسمى

اي‧ديا‧ليس‧مى


antibodi

انتيبودي (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris antibody; anti- + bodi.

antilichaam

bahan dalam darah yang menghalang bakteria

(imunologi, ms): Sejenis bahan yang terbentuk dalam darah dan dapat menghalang tindakan atau memusnahkan bakteria yang memudaratkan atau membahayakan tubuh.


sepina

召喚状

しょうかんじょう, shōkanjō

Surat yang meminta seseorang hadir (untuk memberikan keterangan sebagai saksi dan sebagainya) di mahkamah.


فيبرواري

Dipinjam daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?]feoverel, daripada bahasa Melayu [Istilah?]feverier, daripada bahasa Melayu [Istilah?]februārius.

Bulan kedua dalam tahun Masihi yang biasanya mengandungi 28 hari dan 29 hari pada tahun lompat, antara جانواري dan مچ.


Februari

فيبرواري (Jawi)

Bulan kedua dalam tahun Masihi yang biasanya mengandungi 28 hari dan 29 hari pada tahun lompat, antara Januari dan Mac.


karies gigi

کاريس ݢيݢي (Jawi)


نام

panggilan atau sebutan bagi orang (barang, tempat, pertubuhan, dan lain-lain.)

Dia mencatat nama orang yang menderma di dalam senarai itu.

Kerana jasanya yang besar, Dia diberi nama Datuk.

kehormatan, kebaikan, kemasyhuran, maruah, pujian.

Dia melakukan semua itu semata-mata untuk mendapat nama.


نام

untuk mereda, untuk menyurut, untuk berkurang, untuk menenangkan

untuk menjadi tidak aktif, untuk menjadi lesu

untuk mengabaikan, untuk meninggalkan, untuk dapat melihat

untuk menjadi tenang, untuk menerima, untuk bersetuju, untuk menyetujui

untuk mempercayai, untuk mempunyai keyakinan dalam


کلمارين دولو

کلمارين + دولو.


kelmarin dulu

کلمارين دولو (Jawi)


چکراوالا

چ‧ک‧را‧وا‧لا

peredaran bintang-bintang dan lain-lain di langit

bintang-bintang di langit (seperti bulan, matahari, dan lain-lain)


cakerawala

چکراوالا (Jawi)


astrokimia

استروکيميا (Jawi)

Kajian kimia tentang jasad samawi dan rantau ruang angkasa sekitarnya.


ربيع الأخير

ر‧بي‧ع ال‧أ‧خير

Bulan keempat dalam tahun Hijrah, antara ربيع الأول dan جمادى الأول.


کريڤ

(kain berkedut): Daripada bahasa Inggeris [Istilah?]crêpe krep.

Sejenis kain nipis daripada sutera, kapas atau benang bulu yang permukaannya berkedut-kedut.

Bunyi seperti bunyi mengikis (mengerit).


krep

Daripada bahasa Inggeris crêpe (“krep”).


terma

# (peraturan dalam kontrak): Daripada bahasa Inggeris term
# (berkaitan dengan haba): Daripada bahasa Inggeris thermal.


sarkas

Sekumpulan penghibur yang terdiri daripada akrobat, badut, dan sebagainya serta binatang terlatih, yang menjelajah dari satu tempat ke satu tempat untuk membuat pertunjukan.


ڤوليستيرينا

ڤو‧ليس‧تي‧ري‧نا

Sejenis polimer yang digunakan sebagai bahan pembungkusan dan lain-lain.


polistirena

ڤوليستيرينا (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris polystyrene; poli- + stirena.


mumbung

مومبوڠ (Jawi)

Berisi penuh-penuh sehingga melebihi bibir (perahu, gantang, dan lain-lain).


ناليه

Ukuran banyak beras dan lain-lain yang sama dengan 16 gantang.

Sejenis tumbuhan, (herba) lakum air, Jussiaea suffruticosa.


meritokrasi

ميريتوکراسي (Jawi)

Sistem sosial yang menyanjung tinggi kedudukan seseorang kerana kebolehannya (bukan kerana keturunan atau kekayaan).


teokrasi

تيوکراسي (Jawi)

Sistem kerajaan yang menggunakan hukum-hukum agama sebagai dasar pemerintahan negara.


teokratik

تيوکراتيک (Jawi)


تيوکرات

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]theocrat.


teokrat

تيوکرات (Jawi)


oligarki

اوليݢرکي (Jawi)

օլիգարխիա

pemerintahan kumpulan kecil yang berkuasa

Pemerintahan yang dijalankan oleh sekumpulan kecil orang yang berkuasa sahaja

Sekumpulan kecil orang yang menguasai dan mentadbir sesebuah negara atau organisasi.


aristokrasi

اريستوکراسي (Jawi)


Mac

Daripada bahasa Inggeris March, daripada bahasa Inggeris Pertengahan March(e), daripada bahasa Anglo-Norman Marche, daripada bahasa Old French marz, daripada bahasa Latin mārtius, daripada Mavors.

Bulan ketiga dalam tahun Masihi yang biasanya mengandungi 31 hari antara Februari dan April.


zaman

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?].


birokratik

بيروکراتيک (Jawi)


internasionalisme

اينترناسيوناليسمى (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris internationalism; inter- + nasional + -isme.

Prinsip yang menganjurkan semangat persefahaman di kalangan pelbagai negara demi kepentingan bersama.


matrilineal

ماتريلينيال (Jawi)

Berkenaan hubungan kekeluargaan atau keturunan menerusi garis keturunan sebelah perempuan atau sebelah ibu.


کأبادين

کـ + ابادي + ـن


keabadian

کأبادين (Jawi)

永久

えいきゅう, eikyū

Sifat suatu jumlah kuantiti unsur fizik (seperti tenaga dan momentum) yang tidak berubah selepas berlakunya suatu keadaan, dan sebaliknya dipindahkan atau ditukar menjadi unsur lain.


wanita

وانيتا (Jawi)

Daripada bahasa Sanskrit वनिता (vanitā).


kosong

nul

nombor kardinal sebelum 1, melambangkan tiada apa-apa

tidak didiami; tidak bertulis apa-apa; belum ada orang yang memegangnya (menyandangnya)


هيدرا

Sejenis haiwan halus air tawar berbentuk tiub kecil yang mulutnya dikelilingi tentakel.


زينومورف

(berkenaan batu igneus): tidak mempunyai ciri bentuk hablur disebabkan tekanan daripada mineral yang berdekatan.


xenomorf

زينومورف (Jawi)


sesorok

سسوروق (Jawi)


اءير مينوم

اءير + مينوم


air minum

ا^ءير مينوم (Jawi)


bayi

赤ん坊

あかんぼう, akanbō


dasawarsa

داساورسا (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]दश (daśa, “sepuluh”) + वर्ष (varṣa, “tahun”).


ۏاکوم

Ruang yang tidak mengandungi jirim (terutamanya ruang yang udaranya telah dikeluarkan), hampa gas.

Ruang yang gasnya wujud pada tekanan yang rendah.

Kekosongan (berkenaan perasaan dan sebagainya).

Alat elektrik yang digunakan untuk membersihkan lantai (permaidani, perabot, dan sebagainya) dengan cara sedutan, pembersih hampa gas.

Berkenaan (mengandungi, menghasilkan, dijalankan dengan, dan sebagainya) tekanan gas yang rendah.


هڤلولوݢي

Penyingkatan sesuatu kata dengan menghilangkan suatu bunyi atau suku kata yang berulang dalam sebutannya.


haplologi

هڤلولوݢي (Jawi)


ڤوليميک

Perbahasan (perdebatan, perbantahan) dengan rencana atau tulisan dalam surat khabar (majalah dan lain-lain).


polemik

ڤوليميک (Jawi)


April

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan apprile, Aprill, dilatinkan semula daripada bahasa Inggeris Pertengahan aueril, daripada bahasa Old French avrill, daripada bahasa Latin Aprīlis (“bulan dewi Venus”), berkemungkinan berdasarkan bahasa Etruscan 𐌀𐌐𐌓𐌖 (apru), daripada bahasa Yunani Purba Ἀφροδίτη (Aphrodítē, “Venus”). Menggantikan perkataan asli Inggeris Kuno ēastermōnaþ (secara harfiah “bulan Easter”).

Bulan keempat dalam tahun Masihi yang mengandungi 30 hari antara Mac dan Mei.


roti canai

روتي چاناي (Jawi)

Roti leper yang bentuknya bulat atau empat segi yang adunan tepungnya ditebar, dilipat lalu dimasak.


روتي چاناي

روتي + چاناي.


mayapada

ماياڤادا (Jawi)


کوڤيتيام

Gabungan bahasa Melayu کوڤي + bahasa Hokkien 店 (tiàm)


kopitiam

کوڤيتيام (Jawi)

Gabungan bahasa Melayu kopi + bahasa Hokkien 店 (tiàm)


جون

Daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?], , daripada , daripada bahasa Melayu [Istilah?], daripada bahasa Melayu [Istilah?].

Bulan keenam dalam tahun Masihi yang mengandungi 30 hari.


شعبان

Bulan yang kelapan dalam tahun Hijrah, antara رجب dan رمضان.


شعبان

Syaaban, bulan kelapan daripada dua belas bulan kalendar qamari Islam, setiap permulaan dengan anak bulan. Syaaban bermaksud "taburan" dalam bahasa Arab dan masanya apabila orang terdahulu berselerak mencari air.


Syaaban

Bulan kelapan dalam kalendar Hijrah atau Islam.


perlaksanaan

ڤرلقسانا^ءن (Jawi)

Hasil daripada melaksanakan (mengerjakan, menyelesaikan) sesuatu rancangan (tugas dan sebagainya).


kegiatan ekonomi

کݢياتن ايکونومي (Jawi)

Usaha atau kerja yang berkaitan dengan hal ehwal ekonomi.


کݢياتن ايکونومي

کݢياتن + ايکونومي


frekuensi

فريکوئنسي (Jawi)

Perihal berulang-ulang (sesuatu gejala dan lain-lain).

Kadar getaran, ayunan, kitaran dan sebagainya yang berlaku pada setiap saat bagi sesuatu fenomena yang berkala, biasanya diukur dalam unit hertz.


daun

Daripada bahasa Melayik Purba *daun, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *daun, daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba *daun, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *dahun.

Suatu helaian hidup pada tumbuhan yang bertanggungjawab memperoleh cahaya matahari untuk memperoleh tenaga bagi tumbuhan.


هاري لاهير

هاري + لاهير


hari lahir

هاري لاهير (Jawi)


balas

Daripada bahasa Austronesia Purba *baləs (“menjawab”). Kognat dengan bahasa Malagasy valy dan bahasa Jawa wales.

Menyatakan suatu kenyataan berbalik kepada seseorang selepas dia/mereka menanyakan kenyataan.

Melakukan sesuatu kepada orang lain selepas dia/mereka melakukan suatu tindakan kepada diri.


ikhtiar hidup

daya usaha yang dilakukan untuk meneruskan kelangsungan hidup


durjana

Daripada bahasa Sanskrit दुर्जन (durjana)


raja

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]raja (राज).

seorang yang memerintah atas orang lain.


Chile

sebuah negara yang terletak di Amerika Selatan. Nama rasminya, Republik Chile


Negara Brunei Darussalam

نݢارا بروني دارالسلام (Jawi)


Asia Tenggara

sebuah kawasan atau rantau yang terletak di Asia, terdiri daripada Brunei, Filipina, Indonesia, Kemboja (Kampuchea), Laos, Malaysia, Myanmar (Burma), Singapura, Thailand, Timor Timur dan Vietnam


Filipina

Dipinjam daripada bahasa Sepanyol Filipinas, daripada Felipe + -ina + -s. Asalnya dalam bahasa Sepanyol las Islas Filipinas (secara harfiah “Kepulauan Filipina”), dinamai sempena nama Raja Philip II dari Sepanyol.

sebuah negara yang terletak di Asia Tenggara. Nama rasminya, Republik Filipina

kepulauan Filipina, kawasan kepulauan yang membentuk Filipina


Indonesia

sebuah negara yang terletak di Asia Tenggara. Nama rasminya, Republik Indonesia

satu bangsa, budaya dan bahasa yang terdapat di Indonesia


Kemboja

sebuah negara yang terletak di Asia Tenggara. Nama rasminya, Negara Beraja Kemboja


Laos

sebuah negara yang terletak di Asia Tenggara. Nama rasminya, Republik Demokratik Rakyat Lao


niaga-ke-niaga

(perniagaan) suatu perniagaan yang menjual perniagaan lain

(IT) suatu perisian penggunaan yang dibangunkan untuk mana-mana organisasi


niaga-ke-pengguna

(perniagaan) suatu perniagaan yang menjual kepada pengguna

(IT) suatu perisian penggunaan antara organisasi dengan pengguna


awan

Daripada bahasa Melayik Purba *awan, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *awan, daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba *awan, daripada bahasa .

mega

suatu jisim wap air yang berkelompok dan boleh dilihat, yang melayang di udara


zukini

salah satu jenis labu, Cucurbita pepo, yang menghasilkan buah yang boleh dimakan


zoo

tempat di mana haiwan atau binatang dipelihara untuk dilihat oleh orang ramai


ziter

(muzik) suatu alat muzik yang terdiri daripada kotak bunyi, dengan beberapa utas tali dipasang secara selari pada permukaannya


zip

alat pengancing yang terdiri daripada dua bahagian bergerigi dan ia boleh didapati pada baju, seluar, beg atau lain-lain


zon

Daripada bahasa Inggeris zone, daripada bahasa Latin zōna, daripada bahasa Yunani Purba ζώνη (zṓnē, “kendit, lingkungan”)

salah satu kawasan di permukaan bumi yang terbahagi mengikut suhu dan garis lintang

daerah atau kawasan yang mempunyai sifat atau tujuan yang tertentu

Kawasan rehat di lebuh raya merupakan zon larangan merokok.

lapisan atau kawasan batu-batan yang bercirikan fosil, kecatatan struktur atau sebagainya

bahagian sfera di antara dua satah yang selari, dimana ia memintasi sfera


زون

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]zone, daripada bahasa Melayu [Istilah?]zōna, daripada bahasa Melayu [Istilah?]ζώνη (zṓnē, “kendit, lingkungan”)


raksasa

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]rākṣasa (राक्षस).

di mitologi Hindu, satu makhluk yang merupai manusia, badannya tinggi besar, dan suka makan orang.


swafoto

سوافوتو (Jawi)

gambar kendiri dengan menggunakan kamera kecil atau telefon bimbit.


sayembara

سايمبارا (Jawi)

pertandingan (perlumbaan, peraduan, dan lain-lain) untuk mendapat hadiah.


kad permainan

speelkaart

Biasanya terkenal dengan 52 keping daun terup

Salah satu biasanya 52 kepingan kad digunakan untuk bermain banyak permainan, yang mempunyai samada satu hingga 10 pip atau gambar dan milik salah satu daripada empat daun terup.


burung dendang air

Mana-mana pelbagai burung laut hitam sederhana besar dalam keluarga Phalacrocoracidae, Phalacrocorax carbo.


swadaya

سواداي (Jawi)


membiang

ممبياڠ (Jawi)


ayer

Daripada bahasa Melayik Purba *air, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *air, daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba *wair, daripada bahasa , daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *wahiʀ.

Kesah Sa-ribu Satu Malam

Dia diberi bekalan satu bantal roti dan satu kendi air. Kemudian, dia diturunkan ke dalam lubang itu. Setelah itu, pintu kubur itu ditutup semula dengan batu besar tadi. Dan sekalian orang yang mengiringi jenazah pun pulang ke rumah masing-masing.


سبب نيلا ستيتيق، روسق سوسو سبلاڠا

س‧بب ني‧لا س‧تي‧تيق، رو‧سق سو‧سو س‧ب‧لا‧ڠا

/sə.bab ni.la sə.ti.tiʔ ro.saʔ su.su sə.bə.la.ŋa/

ms-سبب_نيلا_ستيتيق،_روسق_سوسو_سبلاڠا-ms-unknown-47DEQpj8


sebab nila setitik, rosak susu sebelanga

سبب نيلا ستيتيق، روسق سوسو سبلاڠا (Jawi)

il ne faut qu’une brebis galeuse pour gâter un troupeau

se‧bab ni‧la‧se‧ti‧tik, ro‧sak su‧su se‧be‧la‧nga

se·bab ni·la se·ti·tik ro·sak· su·su se·be·la·nga


جراياوارا

ج‧را‧يا‧وا‧را

Persembahan, pameran, ceramah dan sebagainya yang diadakan oleh seseorang atau sekumpulan orang (penyanyi, ahli politik dan sebagainya) yang berkunjung dari satu tempat ke tempat lain dengan tujuan memberikan hiburan, menjelaskan sesuatu isu kepada orang ramai, mempromosikan sesuatu dan sebagainya.


jerayawara

جراياوارا (Jawi)

roadshow

persembahan yang berkunjung dari satu tempat ke tempat lain


sejarah

peristiwa yang benar-benar berlaku pada waktu yang lampau.

kajian atau pengetahuan mengenai peristiwa-peristiwa yang telah lalu.


کانادا

Sebuah negara di benua Amerika Utara yang bersempadan dengan Amerika Syarikat.


Kanada

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]Canada (“Kanada”), daripada bahasa Inggeris [Istilah?]canada (“kampung, petempatan”). Lihat "Nama Kanada" di Wikipedia bahasa Inggeris.


blazer

Daripada perkataan bahasa Inggeris blazer, daripada blaze + -er. Berasal daripada jaket merah 'menyala' (blazing) yang dipakai oleh ahli Kelab Bot Lady Margaret, kelab pengayuh perahu bersekutu dengan Kolej St. John, Cambridge. Bandingkan dengan bahasa Inggeris Kuno blæsere, blasere (“penunu, pembakar”).

Jaket (biasanya berwarna khas dan berlencana), dan dipakai oleh anggota sesebuah kumpulan (institusi, kelab, dan sebagainya).


اميريکا شريکت

ا‧مي‧ري‧کا ش‧ري‧کت

Negara di Amerika Utara yg ibu negaranya Washington D.C; A.S.


Amerika Syarikat

الْوِلَايَاتُ الْمُتَّحِدَةُ الْأَمْرِيكِيَّة

ཨ་མེ་རི་ཁ་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ

a me ri kha rgyal phran mnyam 'brel rgyal khab


فونيميک

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]phonemic, phoneme + -ic


fonemik

فونيميک (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris phonemic, phoneme + -ic


surealis

سورياليس (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris surrealist (“surealis”).

Penulis atau pelukis yang karyanya berunsurkan konsep atau idea surealisme.


berdikari

برديکاري (Jawi)

Berdiri atas kaki sendiri, tidak mengharapkan orang lain untuk menolongnya.


badai

angin ribut yang datang tiba-tiba dengan kencang.


کچندروڠن

کـ + چندروڠ + ـن

ک‧چن‧د‧رو‧ڠن

Kesukaan (keinginan, kemahuan), kecondongan (berkenaan bakat, hati).


kecenderungan

کچندروڠن (Jawi)


ممفيشنکن

م(ن)ـ + فيشن + ـکن


memfesyenkan

ممفيشنکن (Jawi)


ڤندرما

اڠݢوتا دوناسي
اورڠ

ڤ(ن)ـ + درما


قربان

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]قربان (qurbān).

Amalan menghampirkan diri kepada Allah dengan menyembelih binatang ternakan (lembu, kambing, kerbau dan lain-lain) pada 10 Zulhijjah atau tiga hari selepasnya (hari tasyrik) dengan mengagihkan sebahagian daripada daging itu kepada fakir miskin

Persembahan seperti haiwan atau manusia kepada dewa dalam pemujaan

Pemberian (kesanggupan melakukan atau menanggung sesuatu) sebagai tanda kebaktian (kasih dan lain-lain)

(Orang) yang menanggung penderitaan akibat sesuatu (perbuatan dan lain-lain).

Kematian kerana nahas (disebabkan sesuatu malapetaka dan lain-lain).


مڠومڤولکن

م(ن)ـ + کومڤول + ـکن

م‧ڠوم‧ڤول‧کن

Menjadikan atau membuat supaya berkumpul, mengambil (mengutip) benda-benda yang berselerak (bercerai-cerai) supaya menjadi sekelompok.

Mengerahkan (orang dan lain-lain) supaya menjadi pasukan, menghimpunkan, mengampungkan.

Menjumlahkan (menyatukan) sebilangan sesuatu supaya menjadi suatu jumlah.


mengumpulkan

مڠومڤولکن (Jawi)

Mengerahkan (orang dll) supaya menjadi pasukan, menghimpunkan, mengampungkan.


ڽاموق ايديس

ڽاموق + ايديس.

ڽا‧موق اي‧ديس

Nyamuk yang membawa demam denggi dan demam kuning, Aedes aegypti.


nyamuk aedes

ڽاموق ايديس (Jawi)


layuan

لايوان (Jawi)


zalim

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]ظَالِم (ẓālim)

tidak mempunyai belas kasihan; tidak berlaku adil; kejam: Rakyat sangat benci kpd raja yg zalim.

menzalimi berlaku zalim terhadap: Berdosa besar jika kamu zalim anak-anak yatim.


menzakatkan

منزکاتکن (Jawi)

mengeluarkan zakat bagi (sesuatu): Orang Islam wajib menzakatkan hartanya apabila cukup syarat-syaratnya.


melumpuri

ملومڤوري (Jawi)


evolusi

ايۏولوسي (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris, evolution, daripada bahasa Latin.

perubahan secara beransur-ansur pada binatang atau tumbuhan, daripada satu lapisan kepada lapisan lain.

perkembangan secara beransur-ansur, lebih-lebih lagi pada bentuk yang lebih rumit.


bajet

belanjawan

Suatu rancangan kewangan bagi akan datang berdasarkan keadaan kewangan sedia ada.


bajet

Merangka atau merancang kewangan akan datang; menghasilkan bajet.

Menyangka atau berlagak diri dengan sesuatu sifat.

bajet alim, bajet kaya


mangkubumi

مڠکوبومي (Jawi)

Maka penyuruh daripada Bendahara mangkubumi pun datang membawa emas tiga puluh kati.

1995, Sastera, Hikayat Hang Tuah (Edisi Pelajar).


زيلوفون

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]xylophone (“xilofon”)

Sejenis alat muzik yang terdiri daripada bar-bar kayu (biasanya dibunyikan dengan menggunakan dua batang pemukul kayu yang kecil).

دى اوۏرچوئر دتوليس برداسرکن کهيدوڤن ڤما^ءين الت موزيک زيلوفون دري تهايلند، لواڠ ڤراديت ڤايرا، يڠ ممڤوڽا^ءي باکت

The Overture ditulis berdasarkan kehidupan pemain alat muzik xilofon dari Thailand, Luang Pradit Phairao, yang mempunyai bakat

2006, Nazmi Yaakub, `The Overture' rakam seni warisan bangsa Thai.


xilofon

زيلوفون (Jawi)

The Overture ditulis berdasarkan kehidupan pemain alat muzik xilofon dari Thailand, Luang Pradit Phairao, yang mempunyai bakat


فتنه

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]فتنة (“fitnah”)

Tuduhan (khabar, kisah, dan lain-lain) yang diada-adakan (dibuat-buat) untuk memburukkan atau membencanakan seseorang dan lain-lain.

ڤنابور فتنه تيدق اکن ماسوق شرݢ.


fitnah

Di samping itu, akan berlaku fitnah hasil daripada pelbagai pendapat, kehendak yang berbeza.

2001, Mohd Asri Zainul Abidin, Tokoh Syiah menyimpang fakta sejarah.


perbualan

ڤربوالن (Jawi)

Kajian dan pembacaan perlu bagi mengelak perbualan menjadi hambar dan tidak kukuh pengisiannya," kata Carol.

2005, Zul Husni Abdul Hamid, Carol, Zamil & Vivny semakin selesa di RTM.

Bahan untuk berbual, perkara yang dibualkan (dipercakap).

Kenyataannya itu menjadi bahan perbualan di kalangan negara-negara Islam seluruh dunia.

Kenyataannya itu menjadi bahan perbualan dalam kalangan negara Islam seluruh dunia.

2002, Mior Kamarul Shahid, Malaysia dari kaca mata Amerika Syarikat.


xenon

Daripada bahasa Yunani Purba ξένον (xénon), neuter bagi ξένος (xénos, “asing, pelik”).

unsur kimia yang berat, bergas (simbol Xe) daripada kumpulan gas adi dengan nombor atom 54.


xenofobia

perasaan tidak suka terhadap orang asing


xilem

tisu vaskular tumbuhan yang bertanggungjawab membawa air dan galian yang diambil dari akar.


kuda belang

كودا بلاڠ (Jawi)

sebarang spesies daripada genus Equus: E. greyvi, E. quagga, E. zebra, kesemuanya dengan tubuh badan berjalur hitam dan putih


lintasan belang

لينتسن بلڠ (Jawi)

lintasan di atas jalan raya yang ditanda dengan jalur hitam dan putih, di mana pejalan kaki akan menggunakannya untuk menyeberangi jalan


lintasan zebra

لينتسن زيبرا (Jawi)


zenit

titik yang berada tegak di atas pemerhati atau kedudukan tertentu; bertentangan dengan nadir

titik tertinggi di langit yang dicapai oleh jasad samawi


zink

توليسن جاوي (Jawi)

suatu unsur kimia (simbol Zn) dengan nombor atom 30


kod zip

كود زيڤ (Jawi)

poskod, terutamanya untuk alamat yang disampaikan oleh Perkhidmatan Pos Amerika Syarikat, terdiri daripada nombor dengan jumlah lima atau sembilan angka.


zirkonium

زيركونياوم (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]zirconium, daripada bahasa Melayu [Istilah?], zircon.

unsur kimia (simbol Zr) dengan nombor atom 40


xenograf

زينوڬرف (Jawi)


heterograf

هيتيروڬرف (Jawi)

graf tisu yang diambil dan dipindahkan di antara dua spesies yang berbeza


xerofit

زيروفيت (Jawi)

xerophyte

tumbuhan yang tinggal di kawasan dengan air yang terhad

sebarang tumbuhan yang memerlukan air yang sedikit, tinggal di kawasan dengan jumlah air yang terhad seperti gurun dan caparal


sinar-X

سينر-ايك س (Jawi)

ronsen

sinaran elektromagnetik dengan jarak gelombang yang pendek

sinaran elektomagnetik yang mempunyai jarak gelombang yang pendek yang biasanya dihasilkan melalui pembedilan sasaran logam di dalam vakum. Digunakan untuk mencipta imej struktur dalaman objek; ini adalah mungkin kerana sinar-X melalui kebanyakan objek dan boleh mendedahkan filem fotografik

radiograf: fotograf yang dibuat dengan sinar-X


yak

bahasa Tibet གཡག (g.yag), daripada bahasa Sino-Tibet Purba *g-jak ~ g-jaŋ

mamalia berbulu seperti lembu yang berasal dari Himalaya dan Tibet, dengan bulu yang panjang dan hitam, ekor seperti kuda, dan surai yang penuh.


apresiasi

اڤريسياسي (Jawi)

Daripada appreciation bahasa Inggeris, daripada appréciation bahasa Perancis.

penghargaan atau penghormatan terhadap jasa atau sumbangan seseorang atau sesuatu pihak

pengiktirafan dan penghayatan nilai sesuatu karya sastera atau karya seni


niat

(Islam) keinginan dalam hati untuk melakukan suatu tindakan yang ditujukan hanya kepada Allah

janji dalam hati untuk melakukan sesuatu jika terkabul sesuatu yang dihajati


tanda

Lambang atau simbol yang digunakan dalam tulisan yang mempunyai erti tertentu.

Lambang dan lain-lain yang digunakan untuk mengenali (mengetahui, mengecam, dan lain-lain) sesuatu.

Perbuatan (suara dan lain-lain) sebagai isyarat.

Alamat (akan berlakunya sesuatu dan lain-lain).

Barang apa yang menjadi keterangan sesuatu perbuatan.

Hal yg menunjukkan sesuatu (penyakit dan lain-lain).


keladi

ubi berkanji daripada genus Dioscorea yang boleh dimakan.


ela

ukuran panjang yang bersamaan dengan 3 kaki dalam unit imperial British dan sistem ukuran Amerika Syarikat, bersamaan dengan 0.9144 meter dalam sistem metrik.

Dia memenangi pertandingan itu dengan jarak balingan sejauh 85 ela.


Samkhya

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]सांख्य (sāṃkhya, “mengangka, menghitung, mengira”).


kuap

Seasal dengan bahasa Melayu uap; daripada bahasa Melayik Purba *uap, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *(ma-)huab, daripada bahasa Austronesia Purba *(ma-)Suab, *(ma-)Suaw.

kuap

tindakan menganga mulut dan mengambil nafas panjang

menganga mulut dengan luas dan mengambil nafas dengan panjang, biasanya kerana mengantuk atau keletihan.

sejenis cacing, Syngamus trachea, juga dikenali sebagai cacing melongo.


menguap

Dia menguap dari semasa ke semasa ketika menceritakan bagaimana dia bekerja semalaman untuk menyelesaikan kertas itu.


alih bahasa

اليه بهاس (Jawi)

Pertukaran daripada satu bahasa kepada bahasa yang lain.

Manakala, tempoh selebihnya digunakan bagi proses alih bahasa, selain menjadikannya dalam bentuk skrip.

2001, Hardi Effendi Yaacob, RM5 juta untuk terbitkan The Chini.


awak

kau (tidak formal, digunakan terutamanya di antara penutur jantina yang berbeza)


اليه بهاس

ا‧ليه ب‧ها‧س


bermalam

برمالم (Jawi)

“Tentu orang jauh bermalam di sini,” kata Temenggung Ali.

Sudah disimpan semalam (berkenaan masakan), sudah basi atau tidak sedap lagi dimakan.

Aku berasa hendak muntah sesudah makan lauk yang sudah bermalam itu.


کرندا

سلڤس سلطان بارو ملتقکن تاڠنڽ دکرندا، جنازه سلطان ايت اکن دأڠکت تورون دري سيڠݢهسان.

1988, Ismail Hamid, Masyarakat dan Budaya Melayu.


keranda

cajón

Argentina, Chile, Costa Rica, Honduras, Paraguay, Uruguay

Selepas sultan baru meletakkan tangannya di keranda, jenazah sultan itu akan diangkat turun dari singgahsana.


penterjemah

ڤنترجمه (Jawi)

Seperkara lagi yang menarik ialah penterjemah novel mempunyai ruang bereksperimen yang sangat luas.

2015, Anis Shahirah Abdul Sukur, Menambahkan Perencah Kreativiti dalam Sajian Terjemahan.


kertas

bahasa Arab قِرْطَاس (qirṭās), pada akhirnya daripada bahasa Yunani Purba χάρτης (khártēs).

Satu jenis bahan tipis yang biasanya terbuat daripada serat kayu. (penjodoh bilangan: helai/keping)

Passport baharu "Merdeka" itu akan di-buat di-atas satu kertas yang istimewa, dan akan di-chitak di-London.

Pasport baharu "Merdeka" itu akan dibuat di atas satu kertas yang istimewa, dan akan dicetak di London.

1957, Passport Merdeka, Berita Harian, m/s 5.


kertas

Bunyi seperti kertas diramas-ramas atau direnyuk-renyuk.


تلور سساڠکق، ڤچه ساتو ڤچه سمواڽ

ms-تلور_سساڠکق،_ڤچه_ساتو_ڤچه_سمواڽ-ms-unknown-47DEQpj8


telur sesangkak, pecah satu pecah semuanya

تلور سساڠکق، ڤچه ساتو ڤچه سمواڽ (Jawi)

te·lur se·sang·kak pe·cah sa·tu pe·cah se·mua·nya

/tə.lur sə.saŋ.kaʔ pə.t͡ʃah sa.tu pə.t͡ʃah sə.mua.ɲa/


ڤڠيمبسن

ڤڠـ + ايمبس + ـن

Kaedah memeriksa bahagian tertentu tubuh, sama ada dengan menggunakan gelombang bunyi atau sinaran.

"سماکين باڽق کامي ممبوات ڤڠيمبسن کڤد ڤڠݢونا، کامي بوليه مڠسن لبيه باڽق ڤڽاکيت".

2004, Teknologi Maklumat dan Komunikasi, Kos kesihatan semakin `mudaratkan' pesakit.


pengimbasan

ڤڠيمبسن (Jawi)

scanning

kaedah memeriksa bahagian tertentu tubuh

"semakin banyak kami membuat pengimbasan kepada pengguna, kami boleh mengesan lebih banyak penyakit".


memacul

Memicit atau menekan (buah-buahan, bisul, dan lain-lain) supaya keluar isinya.


memacul

مماچول (Jawi)


bulan puasa

بولن ڤواسا (Jawi)

BULAN Ramadan atau bulan puasa adalah bulan yang mulia.

1999, Zulkifli Aziz, Ganjaran pahala berganda.


berkecimpung

برکچيمڤوڠ (Jawi)

Bermain dalam air sambil menepuk-nepuknya (hingga berbunyi).

Menceburkan diri dalam sesuatu pergerakan (kegiatan dan lain-lain), giat bergerak dalam sesuatu lapangan (usaha dan lain-lain).

Kejayaan-kejayaan yang diperolehi ini adalah alat untuk para belia berkecimpung mencorakkan masa depan negara.

2016, Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu’izzaddin Waddaulah, Majlis Sambutan Hari Belia Kebangsaan Brunei.


fantasi

فنتاسي (Jawi)

imaginasi yang tidak dibatasi oleh kenyataan, angan-angan, khayalan

ciptaan imaginasi yang tidak terbatas, sama ada dinyatakan atau semata-mata dibayangkan


mengempukkan

مڠمڤوقکن (Jawi)

Tuangkan sedikit air untuk mengempukkan daging dan biarkan sebentar.


sahsiah

Daripada bahasa Arab شَخْصِيَّة (šaḵṣiyya).

Menjadi tanggungjawab ibu bapa sepenuhnya juga supaya anak belajar membaca dan menghayati al-Quran serta menerap didikan nilai akhlak, manakala di sekolah peranan guru menjana sahsiah pelajar lebih cemerlang.

2017, Tengku Hassanal Shah, Keberangkatan SK Pejom.


upachara

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]உபசாரம் (upacāram).

Mĕnggĕlĕtar badan Sindabad mĕlihat upachara yang dahshat, dan kĕjam itu.

Menggeletar badan Sindabad melihat upacara yang dahsyat dan kejam itu.


bagus

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]*bagus, daripada bahasa Melayu [Istilah?]*bagus, daripada bahasa Melayu [Istilah?]*bagus, daripada bahasa Melayu [Istilah?]*bagus.

Berkeadaan atau bersifat baik lagi memuaskan hati, sangat baik.

Jalan kita ini sudah cukup bagus, kalau ia diikut, insya-Allah kita selamat.

2018, Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu’izzaddin Waddaulah, Persidangan Khas Menteri-Menteri Kabinet.


kandidat

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]candidate (“calon”).

Sekolah Tinggi Hakim di Jakarta sampai mencapai Tingkat Kandidat (calon Sarjana Muda) ilmu hukum.

1997, Aman Shukor, Amir jadi mangsa revolusi sosial.


belasungkawa

بلاسوڠکاوا (Jawi)

Pernyataan turut berduka cita; (ucapan) takziah.


نام کلوارݢ

نام + کلوارݢ

نا‧م ک‧لوار‧ݢ

Nama yang dikongsi bersama oleh semua ahli dalam sesuatu keluarga.


nama keluarga

نام کلوارݢ (Jawi)

mbiemër

nama yang dikongsi bersama oleh semua ahli keluarga

про́звище

lapuk, sekarang bermaksud "nama timbangan"


لازواردي

Sejenis galian berwarna biru tua yang terdiri terutama daripada lazurit dan digunakan sebagai batu permata dan bahan cat.

Warna biru tua seperti warna batu lazuardi.


lazuardi

لازواردي (Jawi)


مروکوق

کيت سوده مڠحرامکن روکوق دان "مروکوق" کران اي بريسيکو کڤد کصيحتن دان ماله ڽاوا.

Kita sudah mengharamkan rokok dan merokok kerana ia berisiko kepada kesihatan dan malah nyawa.


merokok

مروکوق (Jawi)


نومبور کردينل

نومبور + کردينل

نوم‧بور کر‧دي‧نل


nombor kardinal

نومبور کردينل (Jawi)


turun takhta

تورون تختا (Jawi)

Meninggalkan takhta (tidak menjadi raja lagi).


tempat

Sesuatu yang digunakan untuk menaruh (menadah, menyimpan, dan lain-lain), bekas, wadah

ruang (kawasan dan lain-lain) untuk melakukan sesuatu

ruang dan lain-lain yang digunakan untuk menyimpan (menaruh) sesuatu

kawasan (ruang, rumah, dan lain-lain) yang didiami, kawasan dan lain-lain di mana terdapat sesuatu

kawasan yang tertentu, daerah, kampung, negeri

orang yang jadi lawan bercakap, orang yg jadi tujuan untuk bertanya dan lain-lain, orang yg diserahi kepercayaan

kedudukan (yang sewajarnya), keadaan, letak (sesuatu)


hipokrit

هيڤوکريت (Jawi)

(orang yang) berpura-pura berperangai (berkelakuan, bersifat, dan lain-lain) baik, (orang yang) memperlihat keadaan diri yang berlainan daripada yang sebenarnya.

Inche Wan Kadir mengecham PETIR sa-bagai satu parti yang munafik dan 'hipokrit besar' yang berpura2 hendak menolong orang2 Melayu dan berpura2 ta'at setia kapada Malaysia.

Encik Wan Kadir mengecam PETIR sebagai satu parti yang munafik dan 'hipokrit besar' yang berpura-pura hendak menolong orang-orang Melayu dan berpura-pura taat setia kepada Malaysia.

1964, Dewan di-beritahu jangan mimpi2 perpaduan kalau Melayu miskin, Berita Harian, m/s 1.


هيڤوکريت

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]hypocrite.


ڤنوکرن

ڤنـ + توکر + ـن

Perihal menukarkan (mengubahkan, memindahkan, menggantikan, dan lain-lain).

اوڤراسي "ڤنوکرن" ڤاڤن تندا ايت هندقله دلاکوکن سليوات-ليواتڽ سبلوم تاريخ سمبوتن اولڠ تاهون هاري کڤوترا^؞ن ک-73 سلطان ڤد 11 ديسيمبر دڤن.

Operasi penukaran papan tanda itu hendaklah dilakukan selewat-lewatnya sebelum tarikh sambutan ulang tahun hari keputeraan ke-73 Sultan pada 11 Disember depan.

2018, Ayu Isa, سلطان سلاڠور تيته ڤاڤن تندا توليسن چينا دتڠڬلکن, Utusan Melayu.


penukaran

ڤنوکرن (Jawi)

Pendudok2 kampong di-sini di-beri tahu bahawa penukaran penghulu mereka ka-kawasan lain ia-lah untok kebajikan ra’ayat jua.

Penduduk-penduduk kampung di sini diberitahu bahawa penukaran penghulu mereka ke kawasan lain adalah untuk kebajikan rakyat jua.

1959, Penukaran untok Kebajikan, Berita Harian, m/s 5.


destinasi

ديستيناسي (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]destination; daripada bahasa Inggeris [Istilah?]dēstinātiō, daripada dēstinō (“ditakdirkan, ditentukan, ditujui”).

предназначе́ние

tujuan yang mana ditakdirkan; pengakhiran yang sudah ditentukan

местоназначе́ние

tempat yang ditetapkan untuk akhir perjalanan, atau yang mana sesuatu dihantar

Tujuan yang mana ditakdirkan; pengakhiran yang sudah ditentukan, objek, atau penggunaan yang telah ditetapkan; reka bentuk muktamad.

Tempat yang ditetapkan untuk akhir perjalanan, atau yang mana sesuatu dihantar; tempat atau titik yang bertujuan.


asap

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]*asəp, daripada bahasa Melayu [Istilah?]*(h)asəp, daripada bahasa Melayu [Istilah?]*(h)asəp, daripada bahasa Melayu [Istilah?]*(h)asəp, daripada bahasa Melayu [Istilah?] Barat *(q)asəp, daripada bahasa Melayu [Istilah?]*qasəb, daripada bahasa Melayu [Istilah?]*qasəb.

Suatu kemajuan baharu dalam peperangan di-medan barat ia-lah pehak Jerman menggunakan suatu dinding asap bagi melindongi pasokan tentera penyerang.

Suatu kemajuan baharu dalam peperangan di medan barat ialah pihak Jerman menggunakan suatu dinding asap bagi melindungi pasukan tentera penyerang.

1939, News in Romanised Malay, Malaya Tribune, m/s 5.


داهي

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]*dahi, daripada bahasa Melayu [Istilah?]*daqih, daripada bahasa Melayu [Istilah?]*daqiS.

Bahagian muka di antara kening dengan kaki rambut.

دينيس محمد مڠوچوڤ "داهي" ايستريڽ، تونکو تون امينه سلڤس صح منجادي سوامي ايستري دأيستان بوکيت سيرين، جوهر بهارو، جوهر، سبنتر تادي.

Dennis Muhammad mengucup dahi isterinya, Tunku Tun Aminah selepas sah menjadi suami isteri di Istana Bukit Serene, Johor Bahru, Johor, sebentar tadi.

2017, Zulhashim Ishak, 1,200 حاضيري استعادة ڤرسنديڠن تون امينه، دينيس, Utusan Melayu, m/s 2.


dahi

Pinta-ku sepoi menchumbu dahi di-waktu tunas diri melepas mati

Pintaku sepoi mencumbu dahi pada waktu tunas diri melepas mati

Bahagian depan (sesuatu) yang boleh disifatkan sebagai dahi.


miting

Daripada bahasa Inggeris meeting (“mesyuarat”).

Hai pergi miting sampai jauh malam, ta’ kan-lah ta’ kenyang2 buat apa na’ di-hidangkan nasi lagi.

Hai pergi miting sampai jauh malam, takkanlah tak kenyang-kenyang buat apa nak dihidangkan nasi lagi.

1960, Chemburu dan kaseh, Berita Harian, m/s 6.


menganyam

Menjalin silang-menyilang (untuk membuat tikar, bakul, dan lain-lain).

…stamp 8 sen berwarna hijau menunjokkan sa-orang wanita sedang menganyam bakul…

…setem 8 sen berwarna hijau menunjukkan seorang wanita sedang menganyam bakul…

1957, Sarawak keluarkan jenis yang seronok, Berita Harian, m/s 6.


کاتيل

bahasa Tamil கட்டில் (kaṭṭil), daripada bahasa Sanskrit खट्वा (khaṭvā). Kata seasal dengan bahasa Portugis catre.

Sejenis perabot tempat seseorang tidur atau baring.

“ساي تيدق تاهو لڠسوڠ سجق بيلا تبوان مولا برسارڠ دباوه کاتيل تمڤت تيدور ساي ايت،” کاتاڽ.

"Saya tidak tahu langsung sejak bila tebuan mula bersarang di bawah katil tempat tidur saya itu," katanya.

2017, تق سمڤت بالس whatsapp، تبوان کلوار باوه کاتيل, Utusan Melayu.


selamat malam

سلامت مالم (Jawi)

ашара шәӡыбзиарахааит

āšārā š°ʒəbziārāxāāiṭ


assalamualaikum

السلام عليکم (Jawi)

Daripada bahasa Arab اَلسَّلَامُ عَلَيْكُم (as-salāmu ʕalaykum, “selamat sejahtera kepada kamu”)

әссәләмәғәләйкүм

ässälämäğäläyküm

Selamat sejahtera kepada kamu semua (lelaki dan perempuan).


reruai

Kawasan terbuka dan terhad, tempat mempamerkan atau mempromosikan produk atau perkhidmatan tertentu.

HOC menawarkan pelbagai jenis hartanah dan rumah kepada pengunjung serta bakal pembeli dengan 180 reruai pihak pemaju dan 18 reruai daripada agensi kerajaan …

2019, HOC tawar harga rumah bawah RM300,000, Utusan.


makan bulan

ماکن بولن (Jawi)


triwangsa

تريواڠسا (Jawi)

Tiga kasta (iaitu Brahman, Kesatria, Waisya).


warna-warni

ورنا-ورني (Jawi)

Berbagai-bagai warna(nya) (seperti biru berserta merah dan warna-warna lain).

Berbagai-bagai ragam atau corak, aneka ragam.


dua puluh sembilan

دوا ڤولوه سمبيلن (Jawi)


لوهوڠ هيتم

لوهوڠ + هيتم.

Objek di cakerawala yang terbentuk daripada letupan supernova, dan mempunyai medan graviti yang terlalu kuat sehingga halaju lepasan berhampiran lohong hitam melebihi kelajuan cahaya.


lohong hitam

لوهوڠ هيتم (Jawi)


meyahudikan

ميهوديکن (Jawi)

Nabi saw bersabda: "Tiap anak yang dilahirkan adalah suci bersih, maka ibu bapanyalah yang meyahudikan, menasranikan dan memajusikan."

1977, Kewajipan wanita Islam dan pendekatannya dengan masalah2 kemasyarakatan, Berita Harian, m/s 4.


azimut

ازيموت (Jawi)

Arah mengufuk suatu titik di langit dari suatu titik di bumi (biasanya disukat mengikut arah jam dari 0º pada titik rujukan melalui 360º).

"Tongkat Istiwa pula diguna untuk menentukan bukaan darjah (azimut) bagi kiblat tapak surau atau masjid baharu yang hendak dibina di sesuatu lokasi," katanya.

2016, Nurul Fhatihah Zakinan, Qiblatain permudah tentukan kiblat, Berita Harian.


ڤڽاليبن

ڤـ + صليب + ـن

Perihal (perbuatan dan sebagainya) menyalib.


penyaliban

ڤڽاليبن (Jawi)

Aku melangkah memasuki pintu di mana Jesus sedang terkulai di tiang penyaliban.


budaya

بودايا (Jawi)

Dipinjam daripada bahasa Sanskrit बुद्धयः (buddhayaḥ), jamak bagi बुद्धि (buddhi).

Kemajuan fikiran, akal budi (cara berfikir, berkelakuan, dan sebagainya).


budaya

بودايا (Jawi)

Bersifat budaya, yang mengenai kebudayaan, (yang) sudah maju (akal budi)


ڤوسو

Sejenis bahagian daripada perkakas tenun.


ڤوسو

Kusut atau berterbangan ke sana sini (asap, kekabu, rambut dan lain-lain).


کلازيمن

کـ + لازيم + ـن.


kelaziman

کلازيمن (Jawi)

Tetapi yang saya pandang sebagai menyedehkan ialah bahwa di-hari ini telah menjadi satu kelaziman bagi ahli2 politik Persekutuan untok bekerja lebeh chergas dalam usaha memisahkan semakin jaoh lagi Persekutuan dari Singapura.

Tetapi yang saya pandang sebagai menyedihkan ialah bahawa pada hari ini telah menjadi satu kelaziman bagi ahli-ahli politik Persekutuan untuk bekerja lebih cergas dalam usaha memisahkan semakin jauh lagi Persekutuan dari Singapura.

1957, Panchawarna, Berita Harian, m/s 4.


ڤڠڽهن

ڤڠـ + ڽه + ـن.

Perihal (proses, perbuatan) mengenyahkan, perihal menghilangkan (melenyapkan).


pengenyahan

Perkhabaran yang memeranjatkan bahwa Perdana Menteri Ghana telah memerintahkan pengenyahan pemangku editor sabuah sharikat surat khabar, akan menjadi pelajaran kapada ahli2 tatanegara kita yang telah berpuas hati.

Perkhabaran yang memeranjatkan bahawa Perdana Menteri Ghana telah memerintahkan pengenyahan pemangku editor sebuah syarikat surat khabar, akan menjadi pelajaran kapada ahli-ahli tatanegara kita yang telah berpuas hati.

1957, Kebebasan akhbar terancham oleh perlembaggan, Berita Harian, m/s 6.


ادڤتاسي

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]adaptation (“adaptasi”).

Penyesuaian dengan keadaan, dalam konteks orang dan benda.

Pemadanan, dalam konteks karya dan ilmu.


ابونمين

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]abonemen, bahasa Belanda abonnement (“langganan”).


bonda

"Ya, hamba tahu soal perjanjian itu. Sultan Muzaffar seingat hamba sudah menunaikan janjian itu, kami sendiri yang menghantarkan bonda Sultan Abu Syahid itu kepadanya."

2007, Ahmad Zafran Abdul Mutalib, Pendekar Merah Budiman, PTS Pop, m/s 59.


ريفليکسي

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]reflection (“pantulan”).

Bayangan, gambaran (dalam cermin, fikiran, dan lain-lain).

ڤروݢرم دتروسکن دڠن اچارا کمونچق يا^ءيت سيسي سوليداريتي ڠاجي يڠ ممبري ڤلواڠ ستياڤ ڤسرتا ممباچ القرءان، براينترکسي دان ملاکوکن "ريفليکسي" ديري، سباپق ساتو موک سورت سأورڠ دالم تيمڤوه ليم مينيت.

Program diteruskan dengan acara kemuncak iaitu sesi solidariti ngaji yang memberi peluang setiap peserta membaca al-Quran, berinteraksi dan melakukan refleksi diri, sebanyak satu muka surat seorang dalam tempoh lima minit.

2018, Ayu Isa, سلطان ڤيراق سرتا^ءي ڤروݢرم World #QuranHour, Utusan Melayu.


refleksi

ريفليکسي (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris reflection (“pantulan”).

Peristiwa2 yang di-timbul-kan dalam cherpen atau nobel merupakan sa-bagai refleksi dari perlakuan watak2 dalam cherita se-mata2, dan pemusatan yang terlalu banyak pada peristiwa2 lahiriah acha-kali mengurangkan nilai2 konflik saikoloji yang di-hadapi oleh watak2 itu.

Peristiwa-peristiwa yang ditimbulkan dalam cerpen atau novel merupakan sebagai refleksi dari perlakuan watak-watak dalam cerita semata-mata, dan pemusatan yang terlalu banyak pada peristiwa-peristiwa lahiriah acap kali mengurangkan nilai-nilai konflik psikologi yang dihadapi oleh watak-watak itu.

1970, Tendensi baru: Penulis2 kita chari kekuatan dari thema2 daerah belaka?, Berita Harian, m/s 7.


oksiasetilena

اوکسياسيتيلينا (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris oxyacetylene; oksi- + asetilena.

Campuran oksigen dan asetilena yang membakar dengan nyalaan terang yang sangat panas dan digunakan untuk memotong dan mengimpal logam.

Untuk melakukan kerja itu, mereka menggunakan sebuah pemotong nyala dari silinder oksiasetilena untuk memotong dan membuka paip-paip yang dipasang sebelum ini.

2019, Shell didenda S$400,000 berkaitan kebakaran Pulau Bukom, Berita Mediacorp.


جواڤن

Sesuatu yang dituliskan sebagai penyelesaian atau keputusan terhadap sesuatu soalan atau masalah (terutamanya dalam ujian bertulis).


berkabung

برکابوڠ (Jawi)

Memperlihatkan tanda-tanda sedang berdukacita (kerana kematian seseorang dan lain-lain).

"Biarkan-lah aku berkabung atas kematian suami-ku dalam keadaan tenang sa-lama 6 bulan saperti di-haruskan bagi sa-tiap wanita Islam. …"

"Biarkanlah aku berkabung atas kematian suamiku dalam keadaan tenang selama 6 bulan seperti diharuskan bagi setiap wanita Islam. …"

1961, Zainab Ghulam Abbas, Nyanyian Bhelua, Berita Harian, m/s 6.


دوکاچيتا

مك دباواڽ سرتاڽ ڤتروس دان انق سبدي کدوا مك بهاروله داتڠ "دوکاچيتا" کڤداڽ سرتا بلس هاتي راساڽ

Maka dibawa-Nya serta-Nya Petrus dan anak Sabdi kedua maka baharulah datang dukacita kepada-Nya serta belas hati rasa-Nya

1831, Injil Matius 26:37, Mission Press, m/s 103.


dukacita

دوکاچيتا (Jawi)

Tiba-tiba Tini mendengar perintah. Kawan-kawannya gopoh-gopoh mengangkat bangku hendak pulang, dan dia dengan perasaan yang amat dukacita, mengangkat juga dengan tenaga yang amat lemah.

1972, Tini dah hanyut, Berita Harian, m/s 4.


pendosa

ڤندوسا (Jawi)

Khabar gembira itu yang sangat diharapkan semua pendosa ibarat pesalah berat yang dipenjara seumur hidup hingga tiada siapa dapat mengeluarkan mereka kecuali sultan yang memberi pengampunan.

2019, Muhamad Aizuddin Kamarul Zaman, Pendosa bertaubat raih ganjaran besar, Berita Harian.


کاتݢوري

Bahagian dalam sesuatu sistem klasifikasi, kumpulan (golongan dan sebagainya) besar berdasarkan ciri-ciri tertentu.

Asas atau dasar sesuatu pengertian (dalam falsafah).


kategori

کاتݢوري (Jawi)

範疇

はんちゅう, hanchū

Suatu awalan ia-lah unsur yang dalam deretan kata terdapat di-buboh pada awal perdu kata dan dalam deretan itu mempunyai fungsi nahwi atau fungsi semantik yang sama atau yang berkaitan serta memasokkan kata itu ka-dalam kategori bentok atau kategori kata yang tertentu, dan hal itu agak timbul di-sini.

Suatu awalan ialah unsur yang dalam deretan kata terdapat dibubuh pada awal perdu kata dan dalam deretan itu mempunyai fungsi nahwi atau fungsi semantik yang sama atau yang berkaitan serta memasukkan kata itu ke dalam kategori bentok atau kategori kata yang tertentu, dan hal itu agak timbul di sini.

1962, Prof. R. Roolvink, Bahasa Melayu sa-bagai alat perpaduan berbagai2 bangsa, Berita Harian, m/s 4.


سونتيڠن

سونتيڠ + ـن.

Sesuatu yang disunting (bunga dan lain-lain)

Pembetulan atau pembaikan karangan (buku, makalah, dan lain-lain)

انتارا کمودهن ترسبوت ترماسوق ستوديو تيليۏيشن، ستوديو هيبريد بريتا، بيليق سونتيڠن ا^ءوديو ۏيديو، کونتي راديو دان ميني تياتر باݢي کݢونا^ءن ڤلاجر فاکولتي کومونيکاسي دان ڤڠاجين ميديا (FKPM).

Antara kemudahan tersebut termasuk studio televisyen, studio hibrid berita, bilik suntingan audio video, konti radio dan mini teater bagi kegunaan pelajar Fakulti Komunikasi dan Pengajian Media (FKPM).

2018, Haradin Shah Hamdan, UiTM رمباو دلڠكڤي ڤرالتن بيدڠ ڤپيارن RM32.8 جوتا, Utusan Melayu.


suntingan

سونتيڠن (Jawi)

編集

へんしゅう, henshū

Sesuatu yang disunting (bunga dan lain-lain).

Batu yang harum itu mewangikan kek2, di-renjiskan kapada pakaian2 achap kali menjadi suntingan di-rambut.

Batu yang harum itu mewangikan kek-kek, direnjiskan kepada pakaian-pakaian acap kali menjadi suntingan di rambut.

1958, Bunga2 chantek harum dari Indonesia, Berita Harian, m/s 7.

Inche' Aziz menyatakan bahawa pembaharuan itu mendapatkan hasil teknik yang lebeh baik dari teknik2 persembahan drama di-masa yang silam di-mana suntingan electronik dari VTR tape (Peta bergambar) di-laksanakan.

Encik Aziz menyatakan bahawa pembaharuan itu mendapatkan hasil teknik yang lebih baik dari teknik-teknik persembahan drama pada masa yang silam di mana suntingan elektronik dari VTR tape (Peta bergambar) dilaksanakan.

1965, Moes Jabal, Malang: Karya kedua Shukor Harun di-TV, Berita Harian, m/s 9.


مڠابوق

Mengambil barang kepunyaan orang dan mengaku atau mengatakan bahawa barang tersebut miliknya.


mengabuk

مڠابوق (Jawi)


tulang selangka

تولڠ سلڠک (Jawi)

Tulang yang menghubungkan tulang dada dengan pangkal bahu.

Dalam dua minggu yang lalu kira2 35 dari 1,185 penuntut telah patah tulang selangka, tangan dan kaki.

Dalam dua minggu yang lalu kira-kira 35 dari 1,185 penuntut telah patah tulang selangka, tangan dan kaki.

1959, Larang bermain sebab padang terlalu keras, Berita Harian, m/s 8.


patrilokal

ڤاتريلوکل (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris patrilocal (“patrilokal”).

Berkaitan dengan, berdasarkan atau mengikut sistem atau pola perkahwinan masyarakat yang menetapkan pasangan yang berkahwin itu tinggal dengan keluarga suami.

Keluarga kediaman patrilokal selalunya berbentuk keluarga luas yang berfungsi dalam konteks hak milik bersama ke atas sumber-sumber produktif domestik yang lazimnya diletakkan di bawah kawalan ketua isi rumah.

2016, Fatimah Abdullah, Keluarga dan Permodenan di Malaysia, PTS Publications & Distributors Sdn Bhd, m/s 211.


perbincangan

ڤربينچڠن (Jawi)

Sudin mendengarkan saja perbincangan hebat kedua suami-isteri itu yang cuba hendak mengatasi jalan buntu tadi.

1972, Satu perutusan di hari esok, Berita Harian, m/s 4.


sumbangan

سومبڠن (Jawi)

Sesuatu yang diberikan sebagai bantuan (kepada keramaian dan lain-lain).

Bantuan atau pertolongan yang diberikan, sokongan.


perubahan

ڤروبهن (Jawi)

Surat2 khabar British dan Peranchis tidak ada memberi apa2 fikiran di-atas perubahan ini, tetapi suatu surat khabar Belanda berkata Mussolini barangkali hendak mengubah dasar tujuan-nya, iaitu di-tukar dengan tujuan yang menjadikan Itali lebeh chenderong bersahabat dengan British dan Peranchis.

Surat-surat khabar British dan Perancis tidak ada memberi apa-apa fikiran di atas perubahan ini, tetapi suatu surat khabar Belanda berkata Mussolini barangkali hendak mengubah dasar tujuannya, iaitu ditukar dengan tujuan yang menjadikan Itali lebih cenderung bersahabat dengan British dan Perancis.

1957, MALAY NEWS BULLETIN, The Straits Times, m/s 11.


ڤڠيکسڤورتن

ڤڠـ + ايکسڤورت + ـن.

ڤ‧ڠيکس‧ڤور‧تن


pengeksportan

ڤڠيکسڤورتن (Jawi)

Mereka menuntut Pentadbiran dan Kongres supaya tidak menggalakkan pengeksportan pekerjaan, dan menghalan pemindahan modal dan teknologi, yang sebaliknya akan berjalan kerana ia akan lebih menguntungkan di luar negeri.

1978, Kenapa pemodal2 asing datang melabur di S'pura: PM Lee, Berita Harian, m/s 4.


bertarawih

برتراويح (Jawi)

Penohkan-lah masjid2 dan surau2 dengan sembahyang berjuma'ah, bertarawih dan bertedarus dan sa-bagai-nya.

Penuhkanlah masjid-masjid dan surau-surau dengan sembahyang berjemaah, bertarawih dan bertadarus dan sebagainya.

1958, Hormati-lah bulan Ramadhan ini, Berita Harian, m/s 1.


tujuh likur

توجوه ليکور (Jawi)

tujuh + likur (“bilangan antara 20 – 30”)

Malam yang kedua puluh tujuh (dalam bulan Ramadan).

Di luar, rumah-rumah sebelah menyebelah dan di tempat-tempat lain seperti surau dan masjid dihiasi begitu rupa. Lampu-lampu warna dipasang. Gemerlap di sana sini. Iaitu sejak malam tujuh likur. Malam Lailatulkadar.


bantuan

بنتوان (Jawi)

Sesuatu yang diberikan atau dilakukan untuk membantu.

Majlis Perhimpunan Undangan Singapura pada masa hadapan akan di-minta supaya meluluskan suatu anggaran perbelanjaan sa-banyak $14 juta kerana bantuan penoh kapada sekolah2 China pada tahun hadapan.

Majlis Perhimpunan Undangan Singapura pada masa hadapan akan diminta supaya meluluskan suatu anggaran perbelanjaan sebanyak $14 juta kerana bantuan penuh kapada sekolah-sekolah Cina pada tahun hadapan.

1957, Lagi $2 juta, Berita Harian, m/s 1.


menganugerahi

مڠانوݢرهي (Jawi)

Pada hari yang berbahagia ini saya dan sakalian ra'ayat negeri Perak menguchapkan tahniah yang ikhlas dan bershukor ka-pada Allah Subhanahu wa Ta'ala kerana menganugerahi bukan sahaja sa-orang Sultan yang sentiasa mengambil berat terhadap kesejahteraan dan kema'amoran ra'ayat, bahkan jua sa-orang Sultan yang sangat di-kasehi, bijak dan tinggi ilmu pengetahuan untok memberi pimpinan kapada ra'ayat.

Pada hari yang berbahagia ini saya dan sekalian rakyat negeri Perak mengucapkan tahniah yang ikhlas dan bersyukur kepada Allah Subhanahuwataala kerana menganugerahi bukan sahaja seorang Sultan yang sentiasa mengambil berat terhadap kesejahteraan dan kemakmuran rakyat, bahkan jua seorang Sultan yang sangat dikasihi, bijak dan tinggi ilmu pengetahuan untuk memberi pimpinan kepada rakyat.

1964, Uchapan Menteri Besar Perak, Berita Harian, m/s 8.


zahir

kemerdekaan jiwa ragamu di atas kemelaratan terbuhullah jiwa luhur kerana, kebebasan zahir pudar di bawah payong kebesaranMu.

1973, Noor Hidayat, Tirani Bangsaku, Berita Harian, m/s 5.


papa kerma

ڤاڤ کرما (Jawi)

papa (“sangat miskin”) + kerma (“tulah”).

Pelanggaran di laut dan di dalam ribut dianggap sebagai papa kerma (kecelakaan).

2011, Dr. Liaw Yock Fang, Sejarah Kesusastraan Melayu Kelasik, m/s 533.


protes

ڤروتيس (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]protest (“bantahan”).

Pernyataan tidak setuju dengan sesuatu dasar (usul dan lain-lain).

Sabagaimana di-ketahui, masaelah itu telah menyebabkan terjadi-nya satu pemogokan protes salama sa-hari oleh 36 pekerja2 persatuan itu pada bulan March yang lalu.

Sebagaimana diketahui, masalah itu telah menyebabkan terjadinya satu pemogokan protes selama sehari oleh 36 pekerja persatuan itu pada bulan Mac yang lalu.

1957, Mahkamah pertikaian kelasi2, Berita Harian, m/s 2.


ممڤروتيس

ممـ + ڤروتيس.

کتوا ڤمبڠکڠ، داتوق سري دوکتور احمد زاهد حميدي دان انوار موسى برسام سبهاݢين اهلي ڤرليمن ڤمبڠکڠ لا^ءين منيڠݢلکن ديوان سلڤس "ممڤروتيس" ڤمشهورن حاکيم برسارا داتوق محمد عريف يوسف سباݢاي يڠ دڤرتوا ديوان رعيت دالم مجليس اڠکت سومڤه اڠݢوتا ڤرليمن باݢي ڤرسيدڠن ڤڠݢل ڤرتام ڤرليمن ک-14، سمالم.

Ketua Pembangkang, Dato' Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi dan Anuar Musa bersama sebahagian ahli parlimen pembangkang lain meninggalkan dewan selepas memprotes pemasyhuran hakim bersara Dato' Muhammad Arif Yusuf sebagai Yang di-Pertua Dewan Rakyat dalam majlis angkat sumpah anggota parlimen bagi persidangan penggal pertama parlimen ke-14, semalam.

2018, Ayu Isa, UMNO سديا بکرجاسام دڠن PPBM ،Pas, Utusan Melayu.


memprotes

ممڤروتيس (Jawi)

Setia Usaha Jawatankuasa Kerja tersebut, Inche' Osman Abdullah berkata kepada Berita Harian bahwa sudah "terlalu lambat" waktu-nya untok menghantarkan satu rombongan ka-London guna memprotes terhadap rangka perlembagaan itu kerana ia-nya telahpun di-binchangkan oleh kedua2 Kerajaan British dan Persekutuan.

Setiausaha Jawatankuasa Kerja tersebut, Encik Osman Abdullah berkata kepada Berita Harian bahawa sudah "terlalu lambat" waktunya untuk menghantarkan satu rombongan ke London guna memprotes terhadap rangka perlembagaan itu kerana ia telahpun dibincangkan oleh kedua-dua Kerajaan British dan Persekutuan.


رڠ اوندڠ٢

Draf undang-undang (yang akan dibincangkan di parlimen dan apabila diluluskan dinamakan Akta).

کمنترين کصيحتن اکن ممبنتڠکن "رڠ اوندڠ٢" کاولن تمبکاو دان مروکوق دڤرليمن تاهون دڤن.

Kementerian Kesihatan akan membentangkan rang undang-undang kawalan tembakau dan merokok di parlimen tahun depan.

2017, Muzdalifah Mustapa, کمنترين کصيحتن ماهو اکتا خصوص کاول تمبکاو، ۏيب, Utusan Melayu.


rang undang-undang

رڠ اوندڠ٢ (Jawi)

Draf atau tulisan awal undang-undang yang dibincangkan di parlimen sebelum diluluskan sebagai akta.

Satu rang undang-undang diterbitkan semalam untuk menyerahkan milik bangunan dan rumah-rumah yang dijadikan milik negara itu kepada rakyat yang diwakili oleh negara.

1972, Repablik Yaman miliknegarakan semua rumah2 perdagangan, Berita Harian, m/s 5.


berida

Daripada bahasa Sanskrit वृद्ध (vṛddha, “tua”).

Serta Residen yang telah ada.


kereta jenazah

کريتا جنازه (Jawi)

Pehak pejabat ugama bahagian zakat dan fitrah akan membiayai pengawasan kereta jenazah itu kelak, sa-perti pemandu, minyak dan lain2-nya.

Pihak pejabat ugama bahagian zakat dan fitrah akan membiayai pengawasan kereta jenazah itu kelak, seperti pemandu, minyak dan lain-lainnya.

1960, Kereta baharu untok angkat mayat Islam, Berita Harian, m/s 5.


کريتا جنازه

کريتا + جنازه.


کبيادبن

کـ + بيادب + ـن.

Perihal (kelakuan dan sebagainya) biadab.


kebiadaban

کبيادبن (Jawi)

Menyirap darah Leman oleh kebiadaban pemuda2 itu.

Menyirap darah Leman oleh kebiadaban pemuda-pemuda itu.

1961, Hanya Bayangan, Berita Harian, m/s 6.


ڤڠيطلاقن

ڤڠـ + اطلاق + ـن.


pengitlakan

ڤڠيطلاقن (Jawi)

Selain itu, pelajar juga dapat mengapliikasikan hasil pengitlakan untuk menyelesaikan masalah yang berkaitan.

2008, Nik Aziz Nik Pa, Perjuangan memperkasakan pendidikan di Malaysia: pengalaman 50 tahun merdeka, m/s 161.


sederhana

سدرهان (Jawi)

Mula2 awak sediakan udang yang sederhana besar-nya kira2 satu kati.

Mula-mula awak sediakan udang yang sederhana besarnya kira-kira satu kati.

1957, Makanan yang lazat, Berita Harian, m/s 6.

Tidak banyak selok-beloknya, tidak rumit, tidak sulit, sederhana.

Mengikut tinjauan saya segala soalan yang di-beri dari semua mata pelajaran ada-lah sederhana. Chuma soalan Ilmu Hisab II dan Sains II saja agak susah.

Mengikut tinjauan saya segala soalan yang diberi dari semua mata pelajaran adalah sederhana. Cuma soalan Ilmu Hisab II dan Sains II saja agak susah.

1969, Masa'alah kesilapan soalan Sains 11 ujian SRP, Berita Harian, m/s 8.


tembikai

تمبيکاي (Jawi)

melón de agua

Sepanyol Tenggara, terutamannya Murcia, Cuba, Puerto Rico

Sejenis tumbuhan (herba memanjat dan buah) yang isi buahnya berair serta berasa manis; Citrullus vulgaris.

Bagan Tiang merupakan sa-buah daerah kawasan Kerian yang banyak mengeluarkan hasil tembikai tiap2 tahun.

Bagan Tiang merupakan sebuah daerah kawasan Kerian yang banyak mengeluarkan hasil tembikai tiap-tiap tahun.

1969, Churi tembikai di-waktu malam, Berita Harian, m/s 8.


حاضير

Daripada bahasa Arab حَاضِر (ḥāḍir, “hadir”).

Ada, ada datang di sesuatu tempat atau acara.

کمرياهن بربوک ڤواسا براماي-راماي ايت باڬايکن ڤيستا دان منجادي تاريقن اڤابيلا مريک يڠ "حاضير" توروت ممباوا انق٢ اونتوق سام٢ منعمتي کمانيسن بولن رمضان يڠ "حاضير" ستاهون سکالي.

Kemeriahan berbuka puasa beramai-ramai itu bagaikan pesta dan menjadi tarikan apabila mereka yang hadir turut membawa anak-anak untuk sama-sama menikmati kemanisan bulan Ramadan yang hadir setahun sekali.

2017, Nurliza Muhammad Zakaria, Iftar@KL سمارق رمضان دالم کالڠن مشارکت, Utusan Melayu.


hadir

la

adverba, selalu dengan kata kerja "to be"

Penyimpan mohor raja2 dan raja yang ter-kemudian sa-kali yang hadir sama dalam persidangan itu akan mengera undian2 itu, yang akan di-binasakan di-hadapan raja2 itu, dan mereka tidaklah boleh mendzahirkan kapada siapa2 pun siapakah yang di-undi oleh sa-sa-orang raja.

Penyimpan mohor raja-raja dan raja yang terkemudian sekali yang hadir sama dalam persidangan itu akan mengera undian-undian itu, yang akan dibinasakan di hadapan raja-raja itu, dan mereka tidaklah boleh menzahirkan kapada siapa-siapa pun siapakah yang diundi oleh seseorang raja.

1957, Pileh ketua negara dengan undi sulit, Berita Harian, m/s 1.


bogam

Kepingan emas dan lain-lain yang kecil-kecil untuk perhiasan tajuk (perhiasan kepala).

BOGAM: Keping logam kechil perhiasan pada punchak tajok.

BOGAM: Keping logam kecil perhiasan pada puncak tajuk.

1959, Bacha-lah petunjok2 dengan teliti, Berita Harian, m/s 7.


spageti

سڤاݢيتي (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris [Istilah?]spaghetti (“spageti”).

Sejenis makanan seperti mi yang berasal dari Itali.

Pasta di-buat dari adunan tepong gandum. Kadang2 ia di-buat ber-bentok sa-perti mi; jenis ini di-sebut 'spageti'.

Pasta dibuat dari adunan tepung gandum. Kadang-kadang ia dibuat berbentuk seperti mi; jenis ini disebut 'spageti'.

1970, Masakan dari Itali, Berita Harian, m/s 6.


ra‘ayat

Oleh yang dĕmikian itu beta yakin sakalian ra‘ayat akan bĕr-sama2 dĕngan beta berdo‘a mudahan2 Sĕri Paduka Baginda akan sĕgĕra sehat sa-mula sĕrta dapat mĕnyĕmpurnakan dĕngan sa-pĕnoh-nya tanggongan Sĕri Paduka Baginda sa-bagai Kĕtua nĕgara kita.

Oleh yang demikian itu beta yakin sekalian rakyat akan bersama-sama dengan beta berdoa mudah-mudahan Seri Paduka Baginda akan segera sihat semula serta dapat menyempurnakan dengan sepenuhnya tanggungan Seri Paduka Baginda sebagai Ketua negara kita.

1959, Penyata Rasmi Parlimen Dewan Ra‘ayat, Parlimen Malaysia, m/s 62.


ڤنارهن

ڤنـ + تاره + ـن.

Proses (kerja, perbuatan dan sebagainya) menarah.


penarahan

ڤنارهن (Jawi)

Di Pulau Pinang sahaja 152 lokasi dikesan mengalami penarahan bukit seperti di Tanjung Bungah, Paya Terubong dan Bukit Bendera.

2017, M. Thilinadan, Alam marah dek kerakusan manusia, Berita Harian.


torek

Sejenis penyakit telinga bernanah yang baunya busuk dan boleh mengakibatkan tuli.

Bawa dia ke klinik pesakit luar Pemerintah untuk kanak-kanak sekolah dan terangkan kepada doktor berapa lamakah dia telah mengidap torek itu.

1975, Kak Ani dengan kesihatan anak2, Berita Harian, m/s 6.


هاري کڤوتراءن

هاري + کڤوتراءن (“kelahiran”)

ک‧ڤو‧ت‧را‧^ءن

Hari seseorang ahli kerabat diraja atau nabi diputerakan (dilahirkan).


hari keputeraan

هاري کڤوتراءن (Jawi)

"Saya memberi ini ia-lah sa-bagai ingatan kapada datok nenek saya yang telah kembali ka-rahmatullah serta untok merayakan hari keputeraan Nabi Besar Mohamad," sabda YTM Tunku Abdul Rahman Putra al-haj.

"Saya memberi ini ialah sebagai ingatan kepada datuk nenek saya yang telah kembali ke rahmatullah serta untuk merayakan hari keputeraan Nabi Besar Muhammad," sabda YTM Tunku Abdul Rahman Putra al-haj

1957, Tengku melawat makam2 ayah bunda-nya, Berita Harian, m/s 2.


menaruhkan

مناروهکن (Jawi)

Menaruh atau menyimpan untuk orang lain.

Jangan menaruhkan harapan kepada buah kuini yang wangi dan cantik warnanya itu, kerana isinya belum tentu sebaik baunya. Pendita Za’aba

1980, Mutiara Kata, Berita Harian, m/s 4.


tahsil

Perihal mendapat atau memperoleh, pemungutan hasil (cukai, sewa, dan lain-lain).


transitif

ترنسيتيف (Jawi)

Daripada bahasa Melayu [Istilah?]transitive (“transitif”).

Kata kerja yang mempunyai penyambut (objek).

Tetapi, oleh kerana pelaku kk transitif itu "kami" (kata ganti pertama) maka kk transitif itu tertakluk kepada peraturan 'pasifan semu'.

1985, Kejanggalan2 dlm 'bentuk frasa', Berita Harian, m/s 5.


کيميا

Daripada bahasa Arab كِيمِيَاء (kīmiyāʔ).

Ilmu sains asas yang berkaitan dengan struktur, kelakuan, komposisi dan sifat tindak balas yang berlaku antara atom, ion, unsur, atau sebatian serta hukum-hukum yang menerangkan fenomena kimia.

دقتور هرݢريڤس - سؤرڠ درڤد علماء "کيميا" دسلاتن اوستريليا - ايت بوله مڠلوارکن سڤيرية درڤد سکم، دڠن جالن کڤڠتاهوانن يڠموده، دي اکن ممباڠونکن تمڤتکرج يڠترتنتو باݢي مڠکوکس سڤيرية ايت دان اي مڠاکو بهاوا تياڤ٢ ساتو تن سکم بوله داڤت 50 ݢيلين سڤيرية.

Doktor Hargerips - seorang daripada ulama kimia di Selatan Australia - itu boleh mengeluarkan spirit daripada sekam, dengan jalan kepengetahuanan yang mudah, dia akan membangunkan tempat kerja yang tertentu bagi mengkukus spirit itu dan ia mengaku bahawa tiap-tiap satu tan sekam boleh dapat 50 gelen spirit.


kimia

የጥንተ ንጥር ጥናት

yäṭənətä nəṭərə ṭənat

Panitia dari Tahun Geophysical Antarabangsa telah menolak saran2 tersebut, kerana mereka anggap bahawa pengetahuan2 kimia yang akan diperoleh tidak seimbang dengan kesukaran2 yang akan dihadapi.

1957, A-bomb letus dalam gunong, Berita Harian, m/s 7.


telekomunikasi

تيليکومونيکاسي (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris telecommunication (“telekomunikasi”).

Sains yang berkaitan dengan penghantaran maklumat melalui talian telefon, gentian optik, mikrogelombang dan satelit.

Kebanyakan daripada jalan2-raya yang penting di-Jawa dan sa-bahagian di-Sumatra telah pun di-perbaiki, renchana2 penting kuasa lektrik, telekomunikasi dan baja sedang di-halusi dan perusahaan membena rumah pun terus hidup.

1970, Hugh Mabbett, Keadaan Ekonomi di-Indonesia Sa-makin Bertambah Baik, Berita Harian, m/s 7.


ڽمڤلوڠ

Sejenis tumbuhan (pokok) bintangur, Calophyllum inophyllum.


nyampelung

ڽمڤلوڠ (Jawi)


mercu tanda

مرچو تندا (Jawi)

ուղենիշ

obejk mudah dicam sebagai panduan lokasi

境界標

きょうかいひょう, kyōkaihyō

Sesuatu objek yang mudah dicam (seperti bangunan, pokok, dan lain-lain) sebagai panduan menentukan lokasi sesuatu tempat.

Sebuah kubah besar di tengah-tengah bangunan dan menara sampingan akan menampilkan bangunan Pusat Islam Jamiyah sebagai sebuah lagi bangunan mercu tanda di Singapura, khususnya di kawasan Guillemard Road-Geylang Road.

1988, Kubah mercu tanda baru, Berita Harian, m/s 3.


مڠرتيکولاسيکن

مڠـ + ارتيکولاسي + ـکن.

م‧ڠر‧تي‧کو‧لا‧سي‧کن

Menyatakan idea atau perasaan terutamanya dengan kata-kata.


mengartikulasikan

مڠرتيکولاسيکن (Jawi)

Klaus Schwab, seorang pakar ekonomi dunia dan nama besar di sebalik kemunculan istilah IR 4.0, yang juga Pengerusi Eksekutif Forum Ekonomi Dunia, telah mengartikulasikan dengan terperinci perihal revolusi ini dalam bukunya dengan menjejaki semula revolusi industri dunia dalam konteks sejarah.

2017, Sabri Mohamad Sharif, Revolusi bunuh nilai kemanusiaan?, Utusan.


ڤنروسن

ڤنـ + تروس + ـن.

Perihal (perbuatan dan sebagainya) meneruskan.


penerusan

ڤنروسن (Jawi)

Masa memenjarakan kita dengan pagar-pagar penerusan yang membosankan lalu kita dihimpit untuk memilih sesuatu yang bukan pilihan.


pertabalan

ڤرطبلن (Jawi)

Dinegeri Sembila - negeri Yang Di-Pertuan Agong sendiri bentara mengumumkan pertabalan saorang raja selepas menetapkan tempat perdiriannya sebagaimana telah dinyatakan dalam hikayat minangkabau berkurun-kurun.

1957, Harry Miller, Kemegahan dahulu kala istana Melaka di-hidupkan kembali di-isti'adat pertabalan, Berita Harian, m/s 4.


berlurah

برلوره (Jawi)

Bukan mujor yang di-lalui kalau bagini yang di-lalui ia-lah arus menyusul pergi sa-tahun apa-kah di-rasa sa-lain puas bichara sa-tahun yang di-rasa makin berlurah luka di-dada.

Bukan mujur yang dilalui kalau bagini yang dilalui ialah arus menyusul pergi setahun apakah dirasa selain puas bicara setahun yang dirasa makin berlurah luka di dada.

1961, Badaruddin H.O., Rekaman Sa-tahun Sentohan Sa-tahun, Berita Harian, m/s 6.


چواچ

Daripada bahasa Sanskrit स्वच्छ (svaccha, “cerah; jernih”).

Keadaan udara (cahaya matahari, angin, hujan dan sebagainya) di sesuatu tempat pada ketika tertentu.

…جکالاو ڤد مالم يڠ ݢلڤ سکاليڤون منجادي ترڠ سڤرتي بولن ڤورنام ڤد کتيک "چواچ" درڤد کباڽقن چهاي…

…jikalau pada malam yang gelap sekalipun menjadi terang seperti bulan purnama pada ketika cuaca daripada kebanyakan cahaya…


cuaca

የአየር ንብረት

yäʾäyärə nəbərät

Cuaca yang lebih baik hari ini telah mengurangkan lagi bahaya banjir.

1972, 86 rumah binasa di Ulu Kelantan, Berita Harian, m/s 1.


wuquf

Daripada bahasa Arab وقوف (“berhenti sebentar”).

Berhenti sebentar di Arafah (dalam mengerjakan ibadat haji).

Wuquf di Arafah merupakan salah suatu rukun dalam ibadat Haji.

1964, Hari Raya Idil Adhha (Korban), Berita Harian, m/s 5.


وقوف

Daripada bahasa Arab وُقُوف (wuqūf, “berhenti sebentar”).

وقوف" برمولا دري تيمڤوه ݢلينچير ماتاهاري 9 ذوالحجه (اثنين) سهيڠݢ سبلوم تربيت فجر 10" ذوالحجه.

Wuquf bermula dari tempoh gelincir matahari 9 Zulhijah (Isnin) sehingga sebelum terbit fajar 10 Zulhijah.

2018, Ayu Isa, جماعه مليسيا سوده تيبا دعرفة, Utusan Online.


السلام

Daripada bahasa Arab السَّلَام (as-salām).

Yang Maha Sejahtera (satu daripada 99 nama Allah).


وعليكم السلام

و‧ع‧لي‧كم‧الس‧لام