abad

Daripadabahasa Melayu abad (“century”), daripada bahasa Melayu Klasik ابد (abad), daripada bahasa Arab أَبَد (ʔabad, “selama-lamanya”).


abu

Daripada bahasa Melayu abu, daripada bahasa Melayu Klasik abu, daripada bahasa Melayik Purba *(h)abu(s), daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *(h)abu(s), daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba *(h)abu(s), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *(q)abu(s), daripada bahasa Austronesia Purba *qabu. Bentuk kembar kepada hawu.

sisa sesuatu yang telah hangus dibakar atau terbakar (menjadi seperti tepung).


aku

Dari bahasa Melayu aku, dari bahasa Melayu Klasik اكو (aku), dari bahasa Melayik Purba *aku, dari bahasa Melayu-Chamik Purba *aku, dari bahasa Melayu-Sumbawa Purba *aku, dari bahasa Melayu-Polinesia Purba *aku, dari bahasa Austronesia Purba *aku. Banding bahasa Maori aku, bahasa Malagasy aho. Bentuk kembar kepada daku.


kampung

kampung: kawasan kediaman luar bandar atau pekan, desa.

kawasan dalam bandar di mana suatu kaum tinggal berkelompok.


hijab

Daripada bahasa Arab حِجَاب (ḥijāb, “penutup”).


kita

Daripada bahasa Indonesia [Istilah?]kita, daripada bahasa Indonesia [Istilah?]*kita(ʔ), daripada bahasa Indonesia [Istilah?]*(i-)kita, daripada bahasa Indonesia [Istilah?]*(i-)kita.

kita (inklusif); Saya dan orang-orang yang disamping saya.

kita (inklusif); Kepunyaan saya dan orang-orang yang disamping saya.

kita (jika digunakan dengan milik, kepunyaan, dll.)


ayat

Diwarisi daripada bahasa Melayu ayat, daripada bahasa Arab آيَة (ʔāya).

Serangkai perkataan yang merupakan kesatuan yang membawa sesuatu maksud terdiri daripada subjek dan predikat, biasanya bermula dengan huruf besar dan diakhiri tanda noktah.


hidung

Daripada bahasa Melayu hidung, daripada bahasa Melayik Purba *hiduŋ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ijuŋ, *ujuŋ, daripada bahasa Austronesia Purba *mujiŋ.


kaki

Daripada bahasa Melayik Purba *kaki, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qaqay, daripada bahasa Austronesia Purba *qaqay.


makan

Daripada bahasa Melayik Purba *makan, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kaən, daripada bahasa Austronesia Purba *kaən.


gong

gong (alat muzik yang dipalu atau dipukul)


kerajaan

Wilayah yang diperintah oleh seorang raja.

Satu penggolongan benda hidup dalam sistem klasifikasi untuk makhluk hidup.


ustazah

Guru yang mengajar ilmu atau pengajian Islam.


abaka

Tumbuhan yang mempunyai serat yang digunakan untuk membuat tali.


abstraksi

peniskalaan; proses membentuk gagasan atau konsep umum dengan memilih ciri-ciri umum daripada contoh-contoh yang khusus.


adicita

Digubah melalui gabungan awalan adi- (“cemerlang, indah, baik, terkemuka”) + cita (“berwawasan, bergagasan”). Pinjaman daripada Old Javanese ālocita (“pertimbangan, renungan”), daripada bahasa Sanskrit आलोचित (ālocita, “pertimbang”). Bentuk kembar kepada ideologi.


dia

Daripada bahasa día (“day”), daripada bahasa *dīyos (banding bahasa Wales dydd), daripada bahasa Old Irish [Istilah?]*dyew-.

Dia sedang kelaparan.

Dia suka musik pop.


madrasah

Sekolah atau perguruan (biasanya yang berdasarkan agama Islam); madrasah.


yu

(akronim): Kata sapaan terhadap wanita yang lebih tua di daerah Jawa


kaviar

Telur terubuk (telur ikan sturgeon) yang diawetkan dan diasinkan; kaviar.


dwi-

Daripada bahasa Indonesia [Istilah?], daripada , daripada bahasa Indonesia [Istilah?], daripada , daripada bahasa Indonesia [Istilah?]*dwó, *dwóh₁.


transliterasi

Penyalinan dengan penggantian huruf dari abjad yang satu ke abjad yang lain; transliterasi.


ensiklopedia

Buku yang menghimpun keterangan atau huraian tentang berbagai hal dalam bidang seni dan ilmu pengetahuan, yang disusun menurut abjad atau menurut lingkungan ilmu; ensiklopedia.


kelahiran

Hal yang berhubungan dengan perihal lahir.


perawis

Segala macam bahan yang perlu untuk sesuatu; perbekalan.


pancaran

yang dipancarkan (disemburkan, dikeluarkan)


transmigrasi

Perpindahan penduduk dari satu daerah (pulau) yang berpenduduk padat ke daerah (pulau) lain yang berpenduduk jarang.


memakankan

Memasukkan benang pakan pada tenunan; memakai sebagai pakan pada tenunan.


tursi

diri pertama mufrad sempurna aktif penyata bagi turgeō


nyamuk

Diwarisi daripada bahasa Melayu nyamuk, daripada bahasa Melayik Purba *ñamuk, (banding bahasa Banjar nyamuk), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ñamuk, *lamuk (banding bahasa Aceh jamok, bahasa Bugis namok, bahasa Chamorro ñamu, bahasa Jawa lemut, bahasa Tagalog lamok, bahasa Fiji namu, bahasa Samoa namu).

serangga kecil yang terbang dalam keluarga Culicidae, yang dikenali kerana menggigit dan menghisap darah.


zaman

Daripada bahasa Indonesia [Istilah?], daripada bahasa Indonesia [Istilah?], daripada bahasa Indonesia [Istilah?].


frekuensi

Jumlah pemakaian suatu unsur bahasa dalam suatu teks atau rakaman.

Jumlah getaran gelombang suara per detik.

Jumlah getaran gelombang elektrik per detik pada gelombang elektromagnetik.


awan

Daripada bahasa Melayik Purba *awan, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *awan, daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba *awan, daripada bahasa .

suatu jisim wap air yang berkelompok dan boleh dilihat, yang melayang di udara


olah citra

Pemprosesan gambaran dua dimensi melalui komputer.


fonemik

ilmu bahasa (linguistik) tentang sistem fonem; fonemik.

prosedur untuk menentukan fonem suatu bahasa; fonemik.


surealis

Orang yang menganut aliran surealisme; surealis.


lokakarya

loka (“dunia, tempat”) + karya (“kerja”)


komunitas

Daripada bahasa Inggeris community (“masyarakat”).


kimia

Daripada bahasa Melayu kimia, daripada bahasa Arab كِيمِيَاء (kīmiyāʔ), daripada bahasa Yunani Purba χημεία (khēmeía) atau χυμεία (khumeía) ("suatu cecair", kemudiannya "alkimia") mungkin daripada Χημία (Khēmía, “bumi hitam (nama purba Mesir)”) dan/atau χυμός (khumós, “jus”).


vanadium

Sejenis unsur kimia logam peralihan dengan nombor atom 23.


sel

Pinjaman bahasa Belanda cel (“cell”), daripada bahasa Middle Dutch celle, daripada bahasa Latin cella.

Unit terkecil benda hidup yang terdiri daripada nukleus serta sitoplasma yang dilitupi oleh suatu dinding sel.

Bahagian bateri yang diisi dengan bahan kimia untuk mendapatkan cas elektrik.

Bilik dalam penjara bagi golongan banduan.


suhu

Daripada bahasa 師父 (su-hū, “guru, cikgu”).

panas sejuknya sesuatu benda (badan, hawa, dll)


neraca

Dipinjam daripada bahasa Sanskrit नाराच (nārāca).


botani

Cabang biologi berkenaan kajian tentang tumbuhan.


kusta

Daripada bahasa Sanskrit कुष्ठ (kuṣṭha).

Sejenis penyakit akibat bakteria Mycobacterium leprae atau Mycobacterium lepromatosis.


dokter

Dipinjam daripada bahasa Belanda dokter, daripada doctor, daripada bahasa Middle Dutch doctoor, daripada bahasa Latin doctor.


dosen

Daripada bahasa Belanda docent (“guru”).


buzzer

Golongan yang mempromosikan suatu perkara di atas talian, lazimnya di media sosial, lasykar siber.


bio-

Daripada bahasa Yunani Purba βίο- (bío-), kata dasar βίος (bíos, “kehidupan”).


menang

Berjaya dalam suatu pertandingan, pertempuran dll.

Berjaya melepasi suatu had atau keperluan; lulus suatu perkara.


tering

Dipinjam daripada bahasa Belanda tering (“batuk kering”).


imam

Pinjaman bahasa Arab إِمَام (ʔimām, “ketua”).

Ketua atau pemimpin sekelompok orang.
Orang yang mengetuai solat berjemaah.

Pemimpin atau pengasas mazhab-mazhab Islam.

Ketua-ketua Syiah berketurunan Muhammad yang bertindak sebagai penerus legasinya.

Ketua atau pemimpin sekelompok orang.
Ketua penganut Katolik; paderi.


-in

Daripada bahasa Butuanon -in, daripada bahasa Bali -in.


tobat

Pinjaman daripada bahasa Arab تَوْبَة (tawba).


tobat

Melakukan taubat (sedar dan menyesal daripada dosa)


es

Daripada bahasa Belanda ijs, daripada bahasa Middle Dutch ijs, daripada bahasa Belanda Kuno *īs, daripada bahasa Jermanik Purba *īsą, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₁eyH-.


lowongan

Daripada lowong (perihal kekosongan jawatan) + -an

jawatan kosong; kekosongan jawatan dalam suatu organisasi


arti

Daripada bahasa Melayu erti, daripada bahasa Sanskrit अर्थ (artha, “erti, kekayaan”). Bentuk kembar kepada erti.


herbivor

Binatang yang memakan tumbuh-tumbuhan sahaja.


karena

Daripada bahasa Melayu karena, daripada bahasa Sanskrit कारण (kāraṇa, “punca; sebab”), daripada :Templat:vrd. Bentuk kembar kepada kerani.


butuh

Aku butuh kamu.

Bagus Irawan menambahkan di era serbacanggih ini lulusan teknik memang butuh memperkuat keahlian. Sebab, zaman sudah jauh berubah yang ditandai kehadiran aplikasi robotik, kecerdasan buatan, otomatisasi program digital hingga teknologi data.

Bagus Irawan menambah di era serbacanggih ini lulusan teknik memang perlu memperkuat keahlian. Sebab, zaman sudah jauh berubah yang ditandai menggunakan aplikasi robotik, kecerdasan buatan, program automasi digital hingga teknologi data.

2018 November 1, “Lulusan Teknik Butuh Sertifikat Insinyur [Engineering Graduates Need Engineer Certificate]”, dalam Suara Merdeka, archived from the original on 2018-12-04:


fisika

Daripada bahasa Belanda fysica, daripada bahasa Latin physica, daripada bahasa Yunani Purba φυσικός (phusikós, “semula jadi”).


ikatan kimia

Tarikan antara dua atau lebih zarah (atom atau molekul) secara umum.


kependekan

Tahap pendek suatu objek atau sesuatu perkara.

Bentuk kata yang dipendekkan daripada kata dasar; singkatan.


elektrokimia

Bidang kimia yang menumpukan kepada keelektrikan penghasilan tenaga elektrik daripada tindak balas kimia.


elektrolisis

Proses elektrokimia yang melibatkan penyaluran arus elektrik terhadap suatu cecair berion (elektrolit) untuk memperoleh ion-ion yang terdapat dalam cecair itu dalam bentuk sebatian neutral.


stereokimia

Bidang kimia yang bertumpu pada struktur dan susunan molekul kimia, terutamanya sebatian organik.


haji

Daripada bahasa Melayu haji, daripada bahasa Arab حَجّ (ḥajj).


sholawat

selawat (ucapan pujian kepada Nabi Muhammad)


lemari

Daripada from bahasa Portugis armário (“almari”), daripada bahasa Latin armārium (“peti”).


geografi

Pinjaman daripada bahasa Belanda geographie, melalui bahasa Latin dan bahasa Perancis, daripada bahasa Yunani Purba γεωγραφία (geōgraphía), daripada γῆ (gê, “bumi”) + γράφω (gráphō, “tulis”).


astrobiologi

Bidang yang mengkaji kewujudan dan keupayaan benda hidup untuk hidup di angkasa lepas (kadang-kadang termasuk Bumi).


mikrobiologi

Bidang biologi yang mengkaji berkenaan mikroorganisma.


fotosintesis

Suatu proses metabolisme di kebanyakan tumbuhan yang menukarkan gas karbon dioksida kepada oksigen dengan bantuan tenaga cahaya.


antariksa

Daripada bahasa Sanskrit अन्तरीक्ष (antarīkṣa, “angkasa”).


merpati

Daripada bahasa Sanskrit पारापत (pārāpata).

Burung merpati (burung dalam keluarga Columbidae).


nara-

Daripada bahasa Sanskrit नर (nára), daripada bahasa Indo-Arya Purba *Hnáras, daripada bahasa Indo-Iran Purba *Hnáras, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₂nḗr.


rasi

Daripada bahasa Sanskrit राशि (rāśi), daripada bahasa Indo-Arya Purba *rāśíṣ, daripada bahasa Indo-Iran Purba *rāćíš, daripada *rać- (“mengikat”).

buruj (kumpulan bintang yang dikatakan menyerupai objek)


kimia organik

Bidang kimia berkenaan sebatian-sebatian karbon yang lazim dijumpai di alam sekitar, dan sebarang sebatian kimia yang serupa sepertinya.


zina

Perbuatan bersetubuh atau seks dengan selain daripada pasangan yang dikahwini (dinikahi) secara sah.


rukuk

Suatu aktiviti dalam solat yang melibatkan membongkokkan badan pada sudut tegak sebagai ibadah.


temu

Dapat atau berjaya menjumpai sesuatu selepas cari atau pergi ke benda itu.


gratis

Daripada bahasa Belanda gratis, daripada bahasa Latin grātīs, pemendekan grātiīs.


neon

Daripada bahasa Proto-Hellenic *newos, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *néwos.


patologi

Daripada bahasa Belanda pathologie, daripada bahasa Perancis pathologie, daripada bahasa Yunani Purba πάθος (páthos, “penyakit”) dan -λογία (-logía, “kajian”).

patologi (bidang perubatan berkenaan penyakit dan kecederaan)


molekul

Daripada bahasa Belanda molecuul, daripada bahasa Perancis molécule, daripada bahasa New Latin molecula (“molekul”), bentuk bahasa Latin moles (“jisim”).


tata

Mungkin daripada bahasa Sanskrit तथा (tathā, “dalam susunan”).


rakaat

Unit atau bahagian dalam solat yang ditentukan oleh bilangan rukuk dalam solat.


insinyur

Pinjaman bahasa Belanda ingenieur (“jurutera”).


teknik

Daripada bahasa Belanda techniek, daripada bahasa Perancis technique, daripada bahasa Yunani Purba τεχνικός (tekhnikós), daripadaτέχνη (tékhnē).


baterai

Daripada bahasa Belanda batterij, daripada bahasa Middle French batterie, daripada bahasa Old French baterie.


sehat

Daripada bahasa Melayu sihat, daripada bahasa Parsi صحت (sehhat), daripada bahasa Arab صِحَّة (ṣiḥḥa).


mengusut

Polisi sedang mengusut kejahatan pembunuhan tersebut.

Polis sedang menyiasat jenayah pembunuhan tersebut.


kejahatan

Perilaku yang bertentangan dengan nilai dan norma yang berlaku yang telah disahkan oleh hukum tertulis.


Kristen

Daripada bahasa Belanda christen (“Kristian”), daripada bahasa Middle Dutch cristen, kelainan bagi kersten, daripada bahasa Belanda Kuno [Istilah?], daripada bahasa Latin Christiānus, daripada bahasa Yunani Purba Χρῑστιᾱνός (Khrīstiānós).


bahwa

Daripada bahasa Melayu bahawa, daripada bahasa Sanskrit भाव (bhāva, “sebenarnya, benar-benar”). Bentuk kembar kepada bawa.


media sosial

media + sosial. Pinjaman daripada Inggeris social media.

media sosial (laman bersosial di Internet)


selamat datang

Suatu ucapan yang disampaikan ketika seseorang tiba di suatu tempat.


pembedahan

Proses bedah badan manusia atau haiwan lain.


martir

syahid

Orang yang mati dalam mempertahankan atau memperjuangkan agamanya.


membutuhkan

Negara kita masih membutuhkan investasi modal asing.

Negara kita masih memerlukan pelaburan modal asing.


kata majemuk

Daripada gabungan kata + majemuk (“majmuk”), daripada pinjaman daripada Belanda samengesteld woord (“kata majmuk”) (samengesteld + woord).


hoki

* Pinjaman bahasa Inggeris hockey (takrifan I).
* Pinjaman bahasa 福氣 (hok-khì) (takrifan II).


mikronutrien

makronutrien

Sebarang zat atau nutrien yang diperlukan dalam kuantiti kecil.


makronutrien

mikronutrien

Sebarang zat atau nutrien yang diperlukan dalam kuantiti besar secara relatif.


bilik

Daripada bahasa Min Nan 峇厘 (bâ-lî, “kabin kapal jong”).


bilik jantung

Ruang di kawasan bawah jantung; ventrikel.


dapur

Daripada bahasa Melayu dapur, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *dapuR, daripada bahasa Austronesia Purba *dapuR.


warganet

warga + Internet. Pinjaman daripada Inggeris netizen.


bengkel

bengkel (tempat baiki kenderaan dan kerja industri)


surga

Daripada bahasa Sanskrit स्वर्ग (svarga).


tembolok

tembolok (simpanan makanan di leher sesetengah haiwan)


benda hidup

Sebarang benda yang hidup dan mempunyai nyawa.


konstanta

Daripada bahasa Belanda constante, daripada bahasa Perancis constante, akhirnya daripada bahasa Latin cōnstō.


nasi goreng

Sejenis makanan terdiri daripada nasi yang dimasak goreng secara am sebagai bahan utama.


duka

Daripada bahasa Pali dukkha, daripada bahasa Sanskrit दुःख (duḥkha).


verba

Daripada bahasa Belanda verba (“kata kerja”), daripada bahasa Latin verba, verbum, daripada bahasa Proto-Italic *werβom, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *werdʰh₁om (“perkataan”).


kematian

Kejadian seseorang atau suatu makhluk yang mati.


animasi

Daripada bahasa Belanda animatie (“animasi”). Bentuk kembar kepada aeni and anime.


fotolisis

Penguraian sebatian kimia melalui penyerapan tenaga foton (tenaga cahaya).


intravena

Kaedah penyaluran ubat atau cecair ke dalam vena seseorang melalui suntikan jarum.


intramolekul

antarmolekul

Sesama atom-atom dalam molekul yang sama.


fitokimia

Bidang berkenaan sebatian kimia dan sistem kimia dalam tumbuhan.


fotokimia

Bidang kimia berkenaan kesan serapan tenaga cahaya terhadap tindak balas kimia.


kapal terbang

pesawat

Sejenis kenderaan yang dapat terbang ke udara.


interkom

Sejenis alat komunikasi elektronik bagi kegunaan dalaman suatu bangunan.


tali pusat

Usus yang menghubungkan janin] dengan uri.


mikroskop

Alat yang digunakan untuk melihat objek-objek seni yang tidak dapat dilihat dengan mata kasar.


radioaktif

Sifat suatu bahan yang memancarkan radiasi.


radiokarbon

Suatu jenis (isotop) karbon, karbon-14 yang bersifat radioaktif dan wujud secara alami.


radiograf

Helaian gambar yang dihasilkan dengan sinar-X atau sebarang jenis radiasi.


radiografi

Bidang penghasilan dan penelitian radiograf.


fotograf

Pinjaman bahasa Inggeris fotograaf; foto- + graf.

Sebarang gambar yang ditangkap dengan kamera.


fotografi

Pinjaman bahasa Belanda photography, daripada bahasa Perancis photographie; foto- + -grafi.

Ilmu mengambil dan memproses gambar atau foto.


ekosistem

Pinjaman bahasa Inggeris ecosystem; eko- + sistem.

Kawasan besar yang meliputi semua benda hidup serta persekitarannya, dan hubungan antara dua perkara tersebut.


ekonomi

Daripada bahasa Belanda economie (“ekonomi”), daripada bahasa Latin oeconomia, daripada bahasa Yunani Purba οἰκονομία (oikonomía, “pengurusan”), from οἶκος (oîkos, “rumah”) + νόμος (nómos, “undang-undang”); eko- + -nomi.

Ilmu berkenaan pengurusan dan pengagihan harta suatu perkara.

Ilmu berkenaan pengurusan hal-ehwal seharian.

Ilmu berkenaan pengurusan rumah tangga; ekonomi rumah tangga.


saksofon

Alat muzik tiupan logam berliku dengan rongga hujung lebar, dan lazim dimainkan dalam muzik jaz.


harmonika

Alat muzik yang terdiri daripada sejalur lubang yang boleh ditiup untuk menghasilkan bunyian.


biola

Alat muzik bertali empat yang dimainkan dengan menggesek tali-tali pada biola dengan suatu batang khas.


trombon

Alat muzik tiupan logam terdiri daripada suatu tiub yang boleh dilaraskan panjangnya untuk mengubah nada bunyi.


piano

Alat muzik terdiri daripada siri butang (papan nada) yang ditekan untuk mengeluarkan bunyi.


aktivisme

Pinjaman bahasa Belanda activisme; aktif + -isme.

Perbuatan gerakan untuk memperjuangkan suatu hak atau perkara melalui tindakan ketara.


bahasa asing

bahasa ibu

Bahasa yang bukan ibunda bagi diri seseorang.


aduan

Kenyataan bertujuan untuk adu suatu permasalahan.


menit

Daripada bahasa Belanda minuut, daripada bahasa Middle French minute, daripada bahasa Old French minute, daripada bahasa Latin minūta. Dipengaruhi oleh diwarisi bahasa Perancis-bahasa Belandamenuet (“minuet”).


rujukan

Sesuatu yang digunakan sebagai bahan rujuk.


tarikan

Perbuatan tarik (membawa objek mendekati diri dengan suatu daya).

Sesuatu yang menarik seseorang atau sesuatu yang lain.


kedamaian

Keadaan dan tahap damai atau aman seseorang atau suatu tempat; keamanan.


keesaan

Perihal sesuatu yang hanya ada satu atau bersifat tunggal, lazimnya berkenaan tuhan.


keratan

Hasil atau bahagian suatu objek yang dikerat.

Sebahagian atau petikan daripada keseluruhan suatu benda (seperti kata-kata dan akhbar).


politeisme

Penyembahan atau kepercayaan kepada banyak dewa atau tuhan.


syirik

Menyembah atau menyekutukan sesuatu bersama-sama Allah (seperti berhala) atau politeisme secara zahir atau dalam kepercayaan dalaman diri.


monoteisme

Penyembahan atau kepercayaan kepada hanya satu dewa atau tuhan.


nistaan

Kata-kata mengutuk atau menghina; kutukan atau hinaan.


alkena

Sejenis hidrokarbon terdiri daripada sekurang-kurangnya satu ikatan ganda dua di antara atom karbon.


poligami

Perbuatan berkahwin dengan banyak isteri.


poliklinik

Pinjaman bahasa Belanda polikliniek; poli- + klinik

Sejenis klinik yang berfungsi sebagai tempat rawatan penyakit-penyakit lazim.


hipotermia

hipertermia

Situasi suhu badan yang terlalu rendah sehingga membawa masalah kesihatan.


hipertermia

hipotermia

Situasi suhu badan yang terlalu tinggi sehingga membawa masalah kesihatan.


teknik listrik

teknik (“kejuruteraan”) + listrik (“elektrik”)


cincau

Daripada bahasa Min Nan 仙草 (sian-chháu / chhian-chháu).

Pencuci mulut di kawasan China, Taiwan dan Asia Tenggara terhasil daripada rebusan daun Platostoma palustre dengan kalium karbonat yang kemudiannya disejukkan.


putaran

Perilaku atau gerakan putar atau pusing.


-wan

Daripada bahasa Sanskrit -वन्त् (-vant).


takbir

Suatu laungan memuji Allah, Allah Akbar ("Allah Maha Besar") yang disebut sebagai zikir umum.


sukarela

Sifat sesuatu yang dilakukan tanpa paksaan atau desakan luar, yakni atas kehendak sendiri.


nolep

Seseorang yang tidak mempeduli keadaan sekitarnya.


bucin

Daripada bahasa Indonesia, budak + cinta.

seorang lelaki atau perempuan yang gila terhadap cinta.


biogeografi

Bidang geografi berkenaan taburan benda hidup di sesebuah lokasi.


peluru

pelor

Suatu objek logam yang digunakan sebagai bahan yang ditembak daripada senjata untuk mendatangkan kecederaan.


senjata

Daripada bahasa Sanskrit संयत्त (saṃyatta, “keadaan bersedia”) atau bahasa Sanskrit सज्जता (sajjatā, “persediaan”).

Sebarang alatan yang digunakan untuk menyerang seseorang atau sesuatu (seperti dalam pertahanan, peperangan atau jenayah).

Sebarang benda atau perkara yang digunakan untuk mencapai sesuatu matlamat.


gajah

Sejenis haiwan serta mamalia besar berekor dan bertaring di bawah keluarga Elephantidae.

Sejenis buah catur yang boleh digerakkan secara pepenjuru.


buaya

Daripada bahasa Melayik Purba *buhaya, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *buqaya, daripada bahasa Austronesia Purba *buqaya.

Sejenis reptilia pemangsa di bawah keluarga Crocodylidae, atau di bawah order Crocodilia (termasuk haiwan serupa seperti aligator).

Lelaki yang gemar bertukar-tukar pasangan.


mangsa

Pinjaman bahasa Sanskrit मांस (māṃsa, “daging”).

pemangsa

Haiwan yang diburu dan dijadikan makanan oleh pemangsa.

Orang yang menerima kesan buruk, tercedera atau terbunuh dalam suatu kejadian buruk.


salinan

Sebarang bahan yang disalin daripada bahan asal.


terjemahan

Sebarang bahan yang diterjemah daripada bahan asal.


sinematografi

Merujuk kepada KKBI, sinematografi ialah teknik perfileman atau salah satu daripada teknik-teknik pembuatan filem.


tanjung

teluk

Sejenis bentuk muka bumi berupakan daratan yang menjulur atau menganjur ke badan air.


adisi

penambahan
Penambahan dua atau lebih nombor.

penambahan
Pencampuran sebatian-sebatian kimia.


ban berjalan

tali sawat (tali untuk menghantar barang)


panjang gelombang

Panjang di antara dua puncak gelombang yang bersebelahan.


lemari es

lemari + es. Pinjaman daripada Belanda ijskast (“peti sejuk, harafiah "almari ais"”).


brankas

Daripada bahasa Belanda brandkast (“peti besi”).


tengah malam

Waktu pertengahan malam, yakni di tengah-tengah waktu antara matahari terbenam dengan matahari terbit.

Secara khusus, pukul 12 pada waktu malam.


air suling

Air diproses agar tulen daripada sebarang bendasing melalui penyulingan.


kitab suci

Buku atau kitab yang dipandang tinggi dan menjadi pegangan serta rujukan utama penganut sesebuah agama.


minyak mentah

Minyak bawah tanah petroleum yang belum diproses lagi.


bom atom

Bom atau senjata yang menggunakan konsep pembelahan nuklear untuk menghasilkan letupan.


meriam

Senjata artileri berlaras besar yang menggunakan bebola besi sebagai peluru.


dansa

Gaya tarian asal Barat dilakukan pasangan lelaki wanita sambil berpegang tangan atau berpelukan, dan diiringi musik.


letup

Memecahkan suatu objek dengan mengenakan tekanan tinggi dari dalam objek sehingga permukaan objek pecah.


perikanan

Urusan dan industri penangkapan serta penternakan ikan.


serentak

Dilakukan atau berlaku pada masa yang sama.


gerhana

Daripada bahasa Sanskrit ग्रहण (grahaṇa).

Kejadian alam tatkala sebuah badan samawi melintasi di antara satu lagi objek samawi dan pemerhati sehingga objek yang dilintasi terlindung daripada pandangan pemerhati.


gerhana bulan

Gerhana apabila Bumi melintasi di antara Matahari dan Bulan.


gerhana matahari

Gerhana apabila Bulan melintasi di antara Matahari dan Bumi.


pinggang

Bahagian badan di antara pusat dan pelvis.


air bah

Air yang bertakung ketika banjir atau bah.


pembukuan

Proses penympanan buku atau dokumen rekod aliran wang.

Sebarang bahan yang dicatat dalam rekod perakaunan.


penapaian

Suatu periuk besar sebagai tempat menghasilkan tapai.


pemasangan

Proses pasang; proses memasang suatu benda.


pengeboman

Kejadian mengebom; kejadian serangan dengan bom.


penyapu

Alatan untuk menyapu lantai atau permukaan.


pengorbanan

Perbuatan korban, sama ada secara harafiah (makhluk) atau figuratif (perkara) untuk mencapai suatu matlamat.


rakaman

Sebarang benda yang dirakam ke dalam medium fizikal yang ketara.


berpengalaman

Mempunyai pengalaman dalam suatu perkara.


bungkus

Melitupi suatu barang dengan suatu helaian untuk melindungi barang itu.


pecah

Menghancurkan suatu objek kepada serpihan-serpihan kecil.


biawak

Daripada bahasa Melayik Purba *bAyawak, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bayawak.

Reptilia besar di bawah genus Varanus; sering dijumpai di kawasan tropika.


lengan

Daripada bahasa Melayik Purba [Istilah?], daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *leŋen, daripada bahasa Austronesia Purba [Istilah?].

Bahagian badan dari pergelangan tangan ke bahu.


ibu jari

Jari tangan yang paling kanan/kiri yang besar saiznya.


jari telunjuk

Jari tangan bersebelahan ibu jari dan lazim digunakan untuk menunjuk ke arah sesuatu.


jari hantu

Jari tangan yang berkedudukan di tengah-tengah.


bahu

Bahagian badan di antara leher dengan permulaan bahagian lengan.


pinggan

Suatu bekas bulat dan rata digunakan sebagai tempat menghidang makanan.


lantai

Bahagian bawah suatu bilik dalam bangunan.


cerah

Keadaan kehidupan atau situasi yang aman dan senang.


gelap

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *gelap, daripada bahasa Austronesia Purba *gelap.

Keadaan kehidupan atau situasi yang tidak baik.


sebut

Melafazkan atau menyuarakan suatu perkataan.


sumpit

Daripada bahasa Melayu sumpit, daripada bahasa Melayik Purba *sumpit, daripada (Negara Barat) bahasa Melayu-Polinesia Purba *su(m)pit.


mahir

Berkebolehan atau mampu melakukan sesuatu perbuatan dengan baik.

Berkebolehan atau memiliki ilmu dalam suatu bidang ilmu.


cermin

Daripada bahasa Melayik Purba *CAɣ(ə)min.

Papan diperbuat daripada kaca yang berupaya memantulkan cahaya.


sedikit

Tidak banyak, hanya dalam jumlah yang kecil.


tidak

Daripada bahasa Melayik Purba *daʔ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *diaq.

Suatu perkataan untuk menafikan perihal kata kerja atau kata sifat yang menyusul.


ratus

Daripada bahasa Melayik Purba *ratus, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ʀatus, daripada bahasa Austronesia Purba *ɣatus.

Bilangan sepuluh dikalikan sebanyak sepuluh kali; 100.


ribu

Bilangan seratus dikalikan sebanyak sepuluh kali; 100.


pegang

Berpaut kepada suatu objek dengan tangan.

Berpegang atau menuruti suatu fahaman atau kepercayaan.


sai

Satu upacara dalam haji dan umrah yang melibatkan ulang-alik dari bukit Safa ke Marwah, dan kembali, sebanyak tujuh kali.


bak

Daripada bahasa Belanda bak (“bekas, kotak”)


bak

Daripada bahasa Hokkien 墨 (ba̍k, “dakwat; dakwat Cina”).


tas

Daripada bahasa Belanda tas, daripada bahasa Middle Dutch tassche, tasche, daripada bahasa Belanda Kuno, daripada bahasa Jermanik Purba *taskǭ. Banding dengan bahasa Jerman Tinggi Lama tasca (perkataan moden bahasa Jerman Tasche), bahasa Jerman Rendah Pertengahan taske, bahasa Inggeris tasse.


barongsai

Daripada barong + bahasa Min Nan弄獅 (lāng-sai, “tarian singa”).

tarian singa, sejenis tarian masyarakat Cina yang masyhur.


riset

Daripada bahasa Inggeris research, secara terus atau melalui bahasa Belanda research, daripada bahasa Perancis rechercher (“memeriksa secara teliti”), daripada bahasa Old French recerchier (“mencari”).


kampret

Sejenis kelawar kecil yang memakan serangga, Microchiroptera.


kampret

Suatu kata seru untuk menyatakan rasa kecewa.


sialan

Suatu makian yang digunakan untuk menyatakan perasaan marah atau kecewa.


wisata

Daripada Pinjaman learned daripada Old Javanese wiśāta (“berjalan”), daripada bahasa Sanskrit आट (āṭa, “orang, pergi, bermusafir”).

Melancong atau beriadah ke suatu tempat.


pariwisata

Daripada pari- (“lengkap”) + wisata (“melancong”).

pelancongan (bidang industri berkenaan melancong)


ilmuwan

Orang dengan kepakaran dalam bidang sains; ahli sains, saintis.


barak

Sejenis asrama lazimnya bagi golongan tentera; tangsi, berek.


kekerasan

Perlakuan dengan sifat memaksa, tanpa belas kasihan atau zalim.


tikaman

Perbuatan dan hasil tikam (mencucuk sesuatu dengan alatan tajam dengan pantas).

Wang yang dipertaruhkan dalam permainan judi.


tulen

Bebas daripada sebarang perkara asing atau tidak berkait dengan perkara asal.


aksara

Pinjaman bahasa Sanskrit अक्षर (akṣara).

Unit terkecil yang digunakan untuk membentuk perkataan dalam suatu tulisan.


kebencian

کبنچيان (Jawi)

Sebarang perkara yang dibenci seseorang.

Darjat benci seseorang kepada sesuatu perkara.


mungkin

Sifat sesuatu perkara yang boleh berlaku.


kemungkinan

Apa-apa perkara yang mungkin atau boleh terjadi.


kesamaan

Apa-apa perkara yang menjadikan dua atau lebih benda bersifat sama.


perang saudara

Sebarang perang antara beberapa kelompok dalam negara sama.


peperangan

Perbuatan perang (pergaduhan senjata antara kelompok berkuasa)


kedinginan

Darjat dingin atau sejuk suatu persekitaran.

Darjat dingin seseorang atau sesuatu keadaan.


fardu ain

fardu + ain; pinjaman bahasa Arab فَرْضُ عَيْنٍ (farḍu ʕaynin).

Ibadat yang mesti dilakukan (wajib) oleh setiap orang Islam berkelayakan secara individu seperti solat.


fardu kifayah

fardu + kifayah; pinjaman bahasa Arab فَرْضُ كِفَايَةٍ (farḍu kifāyatin).

Ibadat yang mesti dilakukan (wajib) oleh setiap orang Islam berkelayakan secara berkelompok.


pesisir

Kawasan tepi badan air yang tetap seperti laut; pantai.


mewah

Dalam persekitaran harta atau kekayaan yang banyak dan besar.

Bernilai tinggi daripada segi harta dan memberi kepuasan diri.


harta

Apa-apa barangan bernilai dan berharga yang dimiliki diri atau sesebuah organisasi.


hartawan

Orang dengan harta yang banyak; orang kaya.


olahragawan

Orang yang mahir dan bergiat dalam bidang olahraga dan sukan secara am.


atau

Daripada bahasa Melayu atau, akhirnya dari bahasa Sanskrit अथवा (athavā, “atau”).

Kata hubung yang menghubungkan dua perkara dengan konteks salah satu daripadanya adalah perkara yang tepat atau dipilih.


bisik

Sebarang hembusan dengan suara perlahan.

Menutur sesuatu dengan suara perlahan pada telinga.


kebudayaan

Perihal budaya pada sesebuah kelompok; cara hidup sesebuah masyarakat.


kejauhan

Darjat jauh sesebuah jarak antara dua titik.


johan

Daripada bahasa Parsi جهان (“dunia”), daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (gyhʾn' /gēhān/, “dunia, makhluk duniawi”), bentuk bahasa Proto-Iranian *gay-θā-.

Orang yang mendapat kedudukan tertinggi dalam suatu pertandingan.


narahubung

Orang yang boleh dihubungi bagi tujuan suatu urusan.


kepadatan

Keadaan dan darjat padat sesuatu tempat.


selimut

Suatu kain lazim digunakan untuk melapik badan sebagai perlindungan daripada suhu rendah ketika tidur.


dadah

Daripada dah (“selamat tinggal”), daripada bahasa Belanda dag, daripada bahasa Middle Dutch dach, daripada bahasa Belanda Kuno dag, daripada bahasa Jermanik Purba *dagaz.

Ucapan selamat tinggal; ucapan ketika meninggalkan seseorang.


gas

Gas kan!


makan malam

Hidangan lazim seseorang pada waktu malam.


makan tengah hari

Hidangan lazim seseorang pada waktu tengah hari.


bahasa isyarat

Cara berkomunikasi yang tidak menggunakan ucapan atau tulisan tetapi menggunakan gerakan isyarat anggota badan.


kehilangan

Perihal hilang seseorang atau sesuatu benda.


hilang

Daripada bahasa Melayu hilang, daripada bahasa Melayu Klasik hilang, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qilaŋ (“hilang, menghilang”).

Tidak ada atau tidak dapat ditemui seseorang.


tinta

Daripada bahasa Portugis tinta (“dakwat”), daripada bahasa Old Galician-Portuguese tinta, tĩta, daripada bahasa Latin tincta (“diwarnakan”), bentuk tingō (“nila”, verb).


kemahiran

Daya-daya atau perlakuan mahir yang ada pada seseorang.


belajar

Memperoleh ilmu daripada seseorang atau suatu sumber.


kelasi

Daripada bahasa Parsi خلاصی (xalâsi, “kelasi, anak kapal”).

Orang yang bekerja dalam kapal air; anak kapal.


indah

Nampak baik dan elok berdasarkan pandangan dan pemikiran seseorang.


malas

rajin

Keadaan enggan atau tidak mahu melakukan sesuatu kerja atau perkara atas sebab-sebab atau alasan peribadi.


bedah

Daripada bahasa Jawa bedah (ꦧꦼꦢꦃ), daripada bahasa Old Javanese bĕḍah (“membuka, memecahkan”).

Memotong kulit lalu membuka badan manusia atau haiwan bagi tujuan perubatan.


anumerta

Daripada bahasa Sanskritअनु- (anu-, “selepas”) + मृत (mṛta, “mati”).

Sifat anugerah atau penghargaan yang diberikan selepas seseorang itu mati.


hasil hutan

Sebarang barang atau hasil yang diperoleh daripada pencarian di hutan.


tukang kayu

Orang yang mengolah kayu menjadi barangan dan alat seperti perabot.


tukang besi

Orang yang mengolah besi menjadi barangan dan alatan.


pertukangan

Bidang pekerjaan berkaitan kemahiran para tukang.

Perihal tukang atau kerja tukang.
Kelompok atau persatuan para tukang.


lumpur

Suatu campuran air dan tanah yang bersifat melekit.


besi

Daripada bahasa Melayik Purba *bəsi, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *bəsi.

Suatu unsur kimia berupakan logam serta bahan kelabu berkilat dan kuat.


bandar

Daripada bahasa Parsi بندر (bandar, “pelabuhan”).


sedap

eco

Keadaan makanan atau minuman dengan rasa yang baik dan mudah diterima seseorang.

harum

Keadaan bau yang baik dan disenangi seseorang.


anak pungut

Kanak-kanak yang diambil lalu dijaga oleh ibu bapa bukan asal; anak angkat.


ulang tahun

Hari tepat sebilangan tahun selepas kelahiran seseorang; hari jadi.

Hari tepatnya setahun atau sebilangan tahun selepas suatu peristiwa.


tawaf

Perbuatan mengelilingi Kaabah sebanyak tujuh kali sebagai ibadah; terutamanya sebagai syarat haji atau umrah.


tumbuhan

Makhluk bernyawa yang berupaya menghasilkan tenaga bagi diri sendiri; yakni makhluk bukan haiwan.


potongan

Benda-benda yang terbit sebagai hasil potong.


anyaman

Barang yang dihasilkan melalui proses anyam.


kompas

Suatu alat yang digunakan untuk mengetahui kedudukan mata angin.


dinamo

Suatu penjana yang menukarkan daya putaran kepada tenaga elektrik.


maskara

Suatu kosmetik atau alat solek yang digunakan untuk mewarnakan bulu mata.


kosmetik

Bahan atau alatan yang digunakan untuk mencantikkan anggota badan.


kepakaran

Ilmu-ilmu yang ada pada seseorang pakar.

Bidang yang mentakrifkan status seorang pakar.


selamat

Daripada bahasa Arab سَلَامَات (salāmāt), bentuk jamak سَلَام (salām).

Bebas daripada apa jua bentuk ancaman atau bahaya.


mantik

logika

Ilmu aliran atau jalan berkenaan sebab dan akibat kejadian berdasarkan akal; logik.


pantri

Sebuah bilik yang digunakan untuk menyimpan makanan dan minuman.


ikonografi

Ilmu berkenaan makna dan sifat lambang dalam karya-karya seni.


sangkar

kurungan

Suatu bekas berdinding berongga yang digunakan untuk menyimpan atau mengurung haiwan hidup.


tabir

Daripada bahasa Arab تَعْبِير (taʕbīr, “merentasi”).

Helaian yang dipasang di dinding; langsir.


taring

Gigi yang dengan hujung tajam dan runcing.


kopiah

Sejenis pakaian di kepala yang lazimnya dipakai oleh lelaki Muslim.


pelat

Daripada bahasa Belanda plaat, daripada bahasa Middle Dutch plate, daripada bahasa Old French plate, daripada bahasa Latin Pertengahan plata, daripada bahasa Vulgar Latin *platta, *plattus.


pelat

telor

Kurang atau tidak berupaya menyebut suatu perkataan atau bunyi secara betul.


kelapa

nyiur

Suatu buah yang terbit daripada sejenis pokok palma, Cocos nucifera.


hiasan

Sebarang benda yang digunakan untuk hias atau mencantikkan suatu tempat atau sesuatu.


hias

Menjadikan sesuatu tempat lebih cantik dengan menggunakan barang-barang tertentu.


kawasan

Daripada bahasa Jawa kawasan (ꦏꦮꦱꦤ꧀, “kawasan ditadbir”), daripada bahasa Sanskrit वश (vaśa, “kuasa, kawalan”).

Suatu tempat terbuka dengan batasan-batasan tertentu yang menjadi rujukan suatu perkara.


izin

Suatu persetujuan untuk membenarkan seseorang atau suatu benda melakukan suatu perbuatan.


keizinan

kebenaran

Persetujuan izin yang diberikan kepada seseorang atau sesuatu.


enjin

Daripada bahasa Melayu enjin, daripada bahasa Inggeris engine, daripada bahasa Anglo-Norman engine, daripada bahasa Old French engin, daripada bahasa Latin ingenium. Bentuk kembar kepada insinyur, genius, and zeni.

Sebuah mesin yang digunakan untuk menggerakkan suatu benda dengan menukarkan suatu bentuk tenaga kepada gerakan.


gerakan

Segala perbuatan gerak oleh seseorang atau sesuatu.


fesyen

Daripada bahasa Inggeris fashion, daripada bahasa Inggeris Pertengahan facioun, daripada bahasa Anglo-Norman fechoun, varian bahasa Old French faceon, fazon, façon (“fesyen, rupa luaran”), daripada bahasa Latin factiō (“buatan”), daripada faciō (“membuat”). Bentuk kembar kepada fatsun.


pusaka

Mungkin daripada bahasa Sanskrit पोषक (penjaga).

Harta yang diturunkan daripada seseorang yang telah mati kepada waris terdekat.


waris

Orang yang berhak memperoleh harta (pusaka) seseorang yang mati.

Sesuatu yang ditinggalkan oleh orang-orang atau masyarakat terdahulu; warisan.


kelab

Tempat yang dikhususkan sebagai tempat hiburan.


umur

usia

Nilai tempoh seseorang atau sesuatu makhluk telah hidup, lazimnya diukur dalam unit tahun.


dugem

Pusat-pusat hiburan seperti kelab malam dan disko.


dugem

Mengunjungi dan berhibur di premis dugem.


selamat jalan

Suatu ucapan yang dituturkan ketika seseorang ingin meninggalkan suatu tempat.


ramai

Keadaan suasana manusia yang banyak di satu tempat.


astaga

Daripada bahasa Arab أَسْتَغْفِرُ اللّٰهَ (ʔastaḡfiru llāha).

Suatu kata seru yang dilafazkan dalam situasi terkejut atau kehairanan.


dua puluh

dua + puluh, daripada bahasa Melayik Purba *dua(ʔ) puluh, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *duha puluq, daripada bahasa Austronesia Purba *duSa puluq.


kembali

Pergi ke tempat asal selepas pergi dari tempat itu.


mabuk

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ma-buhuk, daripada bahasa Austronesia Purba *ma-buSuk, daripada bahasa Austronesia Purba *buSuk. Kognat bahasa Pangasinan abuek, bahasa Cam Timur ꨟꨝꨭꩀ (mưbuk).

Keadaan terganggu akal akibat minum minuman dengan alkohol.


rempah

Suatu bahan diperoleh daripada tumbuhan yang digunakan sebagai pewarna atau perisa makanan.


takal

Daripada bahasa Belanda takel, daripada bahasa Middle Dutch takel.

katrol

Suatu alat terdiri daripada roda kecil dengan tali yang digunakan untuk mengangkut barang.


talak

Daripada bahasa Arab طَلَاق (ṭalāq, “bercerai”).

Suatu kaedah perceraian melalui lafaz cerai yang ditutur oleh seorang suami kepada isteri.


talak

Melafazkan ucapan talak kepada isteri untuk bercerai.


pedas

Diwarisi daripada bahasa Melayu pedas, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *hapəjəs.

Keadaan rasa seperti terbakar ketika makan makanan dengan cili atau bahan berkaitan.


filsafat

* Daripada bahasa Arab فَلْسَفَات (falsafāt), فَلْسَفَة (falsafa), sama ada berdasarkan فَيْلَسُوف (faylasūf, “ahli falsafah”), atau terus daripada bahasa Yunani Purba φιλοσοφία (philosophía). Bentuk kembar kepada falsafah and filosofi.
* Perubahan vokal pertama dipengaruhi filosofi.

falsafah (ilmu berkenaan penggunaan akal)


filsuf

Orang yang pakar dalam bidang falsafah; ahli falsafah.


kanun

Daripada bahasa Arab قَانُون (qānūn), akhirnya daripada bahasa Yunani Purba κανών (kanṓn).


lidi

Batang-batang daripada daun pokok kelapa dengan ketebalan yang kecil dan mudah patah.

Sebarang batang dengan ketebalan kecil seperti jejari.


tol

Bayaran dikenakan ketika menggunakan jalan-jalan khusus.


tahap

Tinggi atau rendah suatu benda atau perkara.


akik

Batu kuarza dengan warna yang berbelang-belang, lazim digunakan sebagai permata.


sikat

Suatu alat yang digunakan untuk mengatur dan mengemaskan rambut.


rata

Akhirnya daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *dataʀ.

Sifat suatu permukaan dengan ketinggian yang tetap pada seluruh bahagian permukaan.


suruhan

Apa-apa perkara yang disuruh oleh seseorang atau sesuatu kepada orang yang disuruh.


sinema

Daripada bahasa Belanda cinema, daripada bahasa Perancis cinéma.


bioskop

Daripada bahasa Belanda bioscoop (“cinema”), daripada bahasa Perancis bioscope dan/atau bahasa Jerman Bioscop (kini dieka Bioskop).


biografi

Suatu karya atau tulisan tentang kehidupan seseorang.


autobiografi

Suatu karya atau tulisan yang menceritakan tentang kehidupan dirinya sendiri.


mutasi

Perubahan pada bahan genetik suatu organisma.


entomologi

Daripada bahasa Belanda entomologie, daripada bahasa Perancis entomologie, daripada bahasa Yunani Purba ἔντομον (éntomon, “serangga”) + -logie (daripada bahasa Yunani Purba -λογία (-logía, “-logi”)).

Bidang ilmu dan kajian berkenaan serangga.


mahkamah agung

mahkamah + agung, asalnya pengadilan agung (1942-1945), pinjaman daripada Jepun最高法院(さいこうほういん) (saikōhōin, “mahkamah agung”).

Mahkamah yang berada di tahap teratas dalam sistem kehakiman sesebuah negara.


kehakiman

Hal-ehwal berkenaan pengurusan dan penguatkuasaan undang-undang dan sistem hakim sesebuah negara.


katarak

Daripada bahasa Belanda katarakt, daripada bahasa Middle Dutch cataracte, daripada bahasa Latin cataracta, daripada bahasa Yunani Purba καταρράκτης (katarrháktēs).

Suatu masalah penglihatan melibatkan kanta mata menjadi legap sehingga mengganggu serta mengaburi penglihatan.


kanta

Pinjaman bahasa Sanskrit कान्त (kānta, “batu”).

Bahan yang menukarkan arah haluan cahaya yang melepasinya.


lubang

Daripada bahasa Melayik Purba *lubaŋ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lubaŋ (banding dengan bahasa Hawaii lua), daripada bahasa Austronesia Purba *lubaŋ.

Suatu ruang kosong atau bukaan pada suatu pepejal atau objek.


lubang hidung

Lubang yang terdapat di hidung seseorang.


nyiru

Sebuah bekas yang dihasilkan sebagai tempat tampi beras.


nyiur

Daripada bahasa Melayik Purba *ñiur, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *niuʀ.

Sejenis buah keras yang terbit daripada pokok Cocos nucifera; kelapa.


sangat

amat

Suatu adverba yang menguatkan sesebuah kata sifat.


parah

Keadaan kecederaan yang teruk atau buruk.


harap

Daripada bahasa Melayik Purba *harəp, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qaʀəp.

Menerbitkan kehendak untuk mendapatkan sesuatu.


asuransi

Pinjaman bahasa Belanda assurantie, daripada bahasa Middle Dutch asseurancie, daripada bahasa Old French asseurance.


takaful

Pinjaman bahasa Arab تَكَافُل (takāful).

Jenis insurans yang disesuaikan berdasarkan perundangan-perundangan Islam.


otot

Daripada bahasa Melayu otot. Bentuk kembar kepada urat.

Suatu tisu meregang yang berfungsi untuk membenarkan gerakan badan sesetengah haiwan.


bayar

Daripada bahasa Melayu bayar, daripada bahasa Melayu Klasik bayar, daripada bahasa Melayik Purba *bajaɣ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bayaD. Kognat bahasa Tagalog bayad.

Memberi sejumlah wang kepada seseorang untuk memperoleh barang atau perkhidmatan.


benang

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *banaeŋ.

Suatu tali diperbuat daripada kapas atau bahan-bahan lain yang digunakan dalam jahitan.


kapas

Sejenis tumbuhan dengan bahan yang lazim digunakan untuk menghasilkan pakaian.

Suatu bahan yang digunakan untuk menghasilkan pakaian.


bahan

Benda yang digunakan untuk menghasilkan suatu benda lain.

Perkara yang menjadi tuturan atau perbincangan.


pancar

Menghalakan cahaya atau suatu bentuk gelombang (dalam konteks fizik) ke suatu arah.


gelombang

Suatu bentuk aliran yang bergerak naik turun atau secara melintang selaku suatu gangguan pada suatu medium.

Ombak pada laut atau badan air yang naik turun sambil bergerak.

Suatu gerakan, kebangkitan atau kelakuan yang berlaku secara berturutan.

Kedatangan suatu kumpulan pada skala yang besar.


gangguan

Apa-apa perkara yang mengganggu sesuatu.

Apa-apa perkara yang terbit daripada perbuatan ganggu.

Suatu keadaan kesihatan pada jasmani atau jiwa yang tidak betul.


ranjang

Suatu perabot yang digunakan sebagai tempat tidur; katil.


runcing

Keadaan suatu perkara yang menjadi genting atau kritikal.


cocok

Dilihat bertepatan kepada seseorang atau sesuatu; sesuai.


terlarang

Keadaan suatu benda atau perkara yang menjadi larangan.


larang

Daripada bahasa Austronesia Purba *laʀaŋ (“melarang”).

Menghalang seseorang daripada suatu benda atau perbuatan.


pinggir

Kawasan hujung atau tepi dalam suatu tempat.

Tempat atau kedudukan yang tidak atau kurang diberi perhatian.


peti

Daripada bahasa Tamil பெட்டி (peṭṭi, “peti, kotak”) atau bahasa Hindi पेटी (peṭī, “peti, kotak”).

Suatu bekas dengan suatu pintu yang digunakan untuk menyimpan barang.


tepi

Meletakkan suatu perkara dalam situasi dengan kurang perhatian.


mendung

Diwarisi daripada bahasa Melayu mendung.


perahu

Daripada bahasa Melayik Purba *pArahu, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *paʀaqu (banding dengan bahasa Tonga folau).

Suatu kapal atau sampan diperbuat daripada kayu.


jamu

Melawat seseorang atau mengunjungi tempat tinggal seseorang.


jamu

Kelompok ubat herba (berasal tumbuhan) secara am.


bangkai

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *baŋkay, daripada bahasa Austronesia Purba *baŋkay. Kognat bahasa Tagalog bangkay (“bangkai”).


parang

Suatu alat besi terdiri daripada bilah dengan satu belah tajam.


lipas

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ipes, daripada bahasa Austronesia Purba *Sipes (“lipas”).

Sejenis serangga berwarna perang dan berbentuk bujur; Periplaneta sp.


serangga

Sekelompok haiwan bersaiz kecil; di bawah kumpulan saintifik Insecta.


tongkang

Sejenis kapal berbentuk panjang diperbuat daripada kayu yang digunakan untuk mengangkut barang.


pemadam

Suatu alat tulis yang digunakan untuk menghilangkan tulisan pensel.


gawat

Suatu keadaan yang membawa bahaya; genting.


jenggala

Daripada bahasa Sanskrit जङ्गल (jaṅgala).


bahaya

Daripada bahasa Sanskrit भय (bhaya, “risiko”).

Sesuatu yang berisiko memberi kesan buruk kepada seseorang atau sesuatu.


kesalahan

Perbutan atau perkara salah yang dilakukan.


bangsawan

Golongan atasan; golongan berpengaruh dan berketurunan mulia.


bangkrut

Pinjaman bahasa Belanda bankroet, daripada bahasa Middle French banqueroute, daripada bahasa Itali bancarotta.


lakur

Mencampur lalu menyebatikan sekelompok bahan.


lapor

Memberitahu kepada seseorang secara rasmi.


lena

Keadaan tidur yang lancar tanpa gangguan.


takaran

Alat yang digunakan dalam perbuatan takar.


penyakit

Sesuatu yang membuatkan badan jatuh sakit.

Sesuatu yang memberi kesan buruk kepada seseorang atau sesuatu secara am.


pencuri

Orang yang melakukan curi (mengambil harta tanpa rela seseorang).


tumpah

Melimpahkan cecair keluar daripada suatu bekas atau bahan.


ganjil

genap

Sifat nombor yang tidak dapat dibahagikan secara sempurna dengan dua

Keadaan sesuatu yang tampak lain daripada sekelompok perkara dalam perihal yang mencurigakan; aneh.


satwa

Daripada bahasa Sanskrit सत्त्व (sattva).


aneh

Keadaan sesuatu yang tampak lain daripada sekelompok perkara dalam perihal yang mencurigakan.


gelang

Sebarang objek dengan bentuk seperti cincin; bulatan dengan lubang di tengah-tengah.

Suatu barang perhiasan yang dipakai di kaki atau lengan.


gelanggang

Suatu lapangan khas yang digunakan sebagai tapak untuk bermain sukan tertentu.


bandara

Singkatan kepada bandar udara (“lapangan terbang”).


berhenti

Tidak bergerak selepas dalam suatu pergerakan.


panggil

Daripada bahasa Melayik Purba *paŋgil, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *paŋgil.

Mengarahkan seseorang atau sesuatu untuk datang ke suatu tempat bagi suatu tujuan.


penawar

Bahan yang berupaya menghilangkan penyakit atau kesakitan.

Sesautu yang berupaya menghilangkan masalah atau kesulitan.


setia

Pinjaman bahasa Sanskrit सत्य (satya, “benar, kebenaran”), daripada bahasa Indo-Arya Purba *Hsatyám, daripada bahasa Indo-Iran Purba *Hsatyás, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₁sn̥t-yó-s, daripada *h₁sónts, daripada *h₁es-.

Tetap menuruti dan kekal rapat kepada seseorang atau sesuatu.


siasah

Pinjaman bahasa Arab سِيَاسَة (pentadbiran).

Ilmu dan bidang berkenaan pentadbiran dan pemerintahan; politik.

Ilmu dan gaya fikiran yang digunakan untuk mencapai suatu matlamat.


cantik

Rupa suatu objek yang dilihat menarik atau sedap dilihat apabila dilihat.


sejahtera

Keadaan aman; keadaan tiada perkara yang mengganggu atau mengganas.


aman

Daripada bahasa Arab اَمَان (amān, “keamanan”).

Keadaan tiada perkara yang bahaya; selamat.


kata seru

Suatu perkataan yang ditutur dalam panggilan kepada seseorang.

Suatu perkataan yang ditutur secara tiba-tiba sebagai suatu luahan emosi.


panggilan

Nama yang diterapkan terhadap seseorang; gelaran.


gelar

Diwarisi daripada bahasa Melayu gelar, daripada bahasa Melayik Purba *ɡəlar.

Memberi suatu nama panggilan lazim kepada seseorang.


gaun

Suatu pakaian labuh perempuan asal Barat


jalan raya

Suatu jalan yang dibina sebagai laluan kenderaan.


undian

Suara pendapat atau keputusan yang diutarakan dan dikumpulkan untuk membuat keputusan bagi sesebuah kelompok.


autokrasi

Sistem pemerintahan dengan seorang ketua memegang kuasa mutlak atau kuasa tak terbatas.


anarki

Keadaan kelompok tanpa kawalan atau sistem pemerintah atasan yang tersusun.


harga

Nilai suatu barang daripada aspek kewangan yang perlu dibayar untuk memperoleh barang itu.


alim

Memiliki ilmu agama (khususnya Islam) yang meluas.

Sifat seseorang yang berpegang amat teguh terhadap amalan-amalan agama Islam.

Mempunyai sikap yang baik dan berakhlak mulia.


Mali

Akhirnya daripada bahasa Mandinka atau bahasa Bambara mali (“badak sumbu”).


halang

Mungkin daripada bahasa Austronesia Purba *alaŋ (“was-was”).

Menidakkan seseorang untuk melakukan sesutu.


pedang

Suatu senjata terdiri daripada bilah yang tajam dan panjang.


proton

Daripada bahasa Yunani Purba πρῶτον (prôton), bentuk neuter πρῶτος (prôtos, “pertama”).

Suatu zarah utama yang membentuk pusat (nukelus) atom yang memiliki cas positif.


nukleus

Pusat bagi suatu sel eukariot yang memiliki bahan genetik.

Pusat bagi suatu atom yang terdiri daripada proton dan neutron.


neutron

Suatu zarah utama yang membentuk pusat (nukleus) atom yang memiliki cas neutral (tiada cas).


roda

Daripada bahasa Melayu roda, daripada bahasa Portugis roda, daripada bahasa Latin rota, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *Hret- (“berlari”).

Suatu objek bulatan yang dipasang pada suatu objek lain untuk membantu menggerakkan objek.


astaka

Pinjaman bahasa Sanskrit अस्तक (astaka, “rumah”).

Tempat raja dihadap kelompok rakyat; balairung


asrama

Mungkin daripada bahasa Jawa asrama, akhirnya daripada bahasa Arab आश्रम.

Tempat tinggal sementara kelompok tertentu, lazimnya kelompok murid dan pelajar.


curi

Daripada bahasa Hindi चुराना (curānā), daripada bahasa Sanskrit चोरयति (corayati).

Mengambil suatu barang milik seseorang tanpa izin.


cedera

Pinjaman bahasa Sanskrit छिद्र (chidra).

Keadaan luka atau kesakitan akibat suatu kemalangan.


ya ampun

astaga

Suatu kata seru untuk melafazkan emosi terkejut atau hairan.


campuran

Hasil dua atau lebih benda yang tercampur.


kaki lima

Suatu kawasan di hadapan bangunan yang lazim digunakan sebagai tempat jalan kaki.


jalang

liar; mudah mengganas atau menyerang (haiwan).


jalang

Daripada bahasa Minangkabau jalang, daripada bahasa Melayik Purba *jalan, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *zalan, daripada bahasa Austronesia Purba *zalan. Bentuk kembar kepada jalan.


pagar

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *pager.

Suatu binaan berupakan dinding yang digunakan sebagai sempadan kawasan.


juruselamat

Orang yang bertugas untuk menyelamatkan seseorang atau sesuatu.


supranasional

Melebihi, melampaui atau di atas sempadan atau kepentingan negara.


dubur

Daripada bahasa Arab دُبْر (dubr, “belakang”).

Lubang di punggung tempat najis dikeluarkan selepas proses pencernaan.


kotoran

Suatu benda yang disifatkan sebagai kotor atau menjadikan sebuah benda kotor.


badam

Sejenis tumbuhan asal Asia Barat; Prunus dulcis yang terkenal dengan kacang yang biasanya dimakan.


masker

Daripada bahasa Belanda masker, daripada bahasa Middle French masque (“penutup kepala”), daripada bahasa Itali maschera (“topeng”), from bentuk bahasa Latin Pertengahan masca, bahasa Latin Pertengahan mascha.

Topeng yang dikhususkan dalam bidang perubatan atau pencegahan penyakit.


topeng

Suatu pakaian atau kain yang digunakan untuk menutup sebahagian atau seluruh wajah.


soto

Sejenis hidangan asal Indonesia yang terdiri daripada sayuran dan daging.


singkatan

Sebarang perkataan yang disingkatkan menjadi perkataan yang lebih pendek.


jual beli

Perbuatan perniagaan atau menjual serta membeli secara lazim.


kofaktor

Suatu bahan bukan protein sampingan yang terikat pada enzim yang mesti ada bagi menjamin fungsi enzim.


peristiwa

Daripada bahasa Melayu Klasik peristiwa, bahasa Melayu Klasik persetua, daripada bahasa Sanskrit प्रस्ताव (prastāva).

Suatu perkara penting yang telah berlaku.


berita

Pinjaman bahasa Sanskrit वृत्त (vṛtta). Bentuk kembar kepada warta.

Suatu maklumat berkenaan perkara-perkara semasa.

Siaran atau khabar tentang perkara-perkara semasa.


gula

Suatu serbuk berperisa manis yang lazimnya terbit daripada tumbuhan seperti tebu.


serbuk

Sebarang bahan yang bersifat halus atau amat seni dan berbutir.


lagu

Irama atau gaya suara dalam satu pertuturan, bunyian atau muzik.

Gubahan muzik yang berteraskan perkataan.


upacara

Daripada bahasa Sanskrit उपचार (upacāra).

Suatu majlis yang dijalankan berdasarkan adat.

Perbuatan-perbuatan yang menuruti peraturan atau adat.


liar

Sifat haiwan yang hidup bebas daripada kawalan manusia dan tidak terjangka tingkah lakunya.

Sifat yang ganas; tidak terkawal tingkah lakunya atau gaya perbuatan.

Sifat yang tidak menuruti adab atau tidak menuruti peraturan.


lemah

Penguasaan suatu ilmu atau bidang yang tidak seberapa.

Sifat kenyataan yang tidak kukuh atau kurang disahkan.


taksi

Pinjaman bahasa Belanda taxi, daripada bahasa Perancis taxi, daripada bahasa Jerman Taxameter.


barang

Daripada bahasa Melayu Klasik barang, daripada bahasa Melayu Kuno varaṃ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *baraŋ (“petanda ketakpastian”). Penggunaan perkataan barang dalam konteks objek/ekonomi adalah berdasarkan inovasi penggunaan kata di Indonesia barat.

Benda fizikal yang dijadikan sebagai subjek pertukaran dalam jual beli.


teratur

Keadaan sesuatu yang diatur dengan baik.


atur

Daripada hatur, daripada bahasa Melayik Purba *hatur, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qatuʀ.

Meletakkan sekumpulan benda atau perkara agar berada dalam kedudukan yang tidak berselerak.


bidak

Buah catur paling lazim yang hanya boleh digerakkan ke hadapan sebanyak satu atau dua petak (pada pembukaan permainan).


pekerjaan

Kerja yang dilakukan seseorang untuk meraih pendapatan.


pendapatan

Wang yang diperoleh apabila melakukan suatu pekerjaan atau lain-lain.


kemudian

Suatu adverba yang mengisyaratkan perbuatan atau perkara yang berlaku selepas satu benda.


layang

Membaling atau menerbangkan suatu helai ke udara.


dagangan

Barang atau benda yang dijadikan subjek dagang atau jual beli.


penentang

Orang atau kelompok yang menentang sesuatu.


kini

Pada masa yang dilalui seseorang ketika itu; sekarang.


sekarang

Pada masa yang dilalui seseorang pada masa itu.


sitoplasma

Kandungan di dalam sel biologi, tidak termasuk nukleus sel.


belut

Sejenis haiwan air berupa seperti ular dalam order Anguilliformes.


penyanyi

Orang yang menyanyi, lazimnya sebagai suatu pekerjaan.


kelancaran

Sifat lancar suatu perkara (tidak tersekat-sekat).


busuk

harum

Keadaan bau yang tidak enak atau menyenangkan.


nabi

Orang yang dipilih Allah untuk diperoleh wahyu bagi pihak dirinya.


mandi

Membasuh badan diri dengan air untuk membersihkan diri.


istimewa

Dikhususkan bagi suatu tujuan atau tempoh tertentu.


kangen

Daripada bahasa Jawa ꦏꦔꦼꦤ꧀ (kangen). Seasal dengan bahasa Bali ᬓᬗᭂᬦ᭄. Pembentukan semula boleh jadi sebagai ke- + ingin.


kolam renang

Kolam air yang dibina sebagai tempat penganjuran pertandingan renang.


pejalan kaki

Orang yang bergerak secara jalan kaki (daripada menggunakan kenderaan).


restoran

Suatu kedai yang menjual makanan dan minuman.


insang

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *hasaŋ.

Suatu organ pernafasan bagi ikan dan haiwan-haiwan air lain.


selat

Laluan air sempit di antara dua daratan yang menghubungkan dua badan air yang lebih besar.


pengganti

Orang yang mengganti bagi pihak seseorang.


bocor

Terlimpah cecair daripada suatu bekas yang asalnya tertutup.

Terdedah atau diketahui suatu rahsia atau perkara yang asalnya tidak diketahui.


ahli

Daripada bahasa Arab أَهْلِ (ʔahli, “keluarga, keahlian”) (takrifan 1) dan bahasa Arab عَقْلِي (ʕaqlī, “sarjana”) (takrifan 2).

Orang yang terlibat dengan suatu kelompok atau pertubuhan.

Orang yang memiliki ilmu atau kepakaran dalam suatu bidang.


hampir

Sedikit sahaja sebelum berlaku suatu perkara.


kuman

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kuman.

Makhluk-makhluk halus yang tidak dapat dilihat dengan mata kasar; mikroorganisma.


pelita

Daripada bahasa Hindi पलीता (palītā), daripada bahasa Parsi پلیته (palīta).


tepuk

Mengenakan daya dengan tapak tangan ke suatu permukaan.


demam

Masalah kesihatan melibatkan suhu badan lebih tinggi daripada lazim.


pakat

Berkumpul sekelompok orang untuk melakukan suatu perkara.


umpan

Diwarisi daripada bahasa Melayu umpan, daripada bahasa Melayu Klasik umpan, daripasa bahasa Melayu-Polinesia Purba *qumpan.

Suatu makanan yang dipasang di suatu tempat untuk menarik haiwan yang ingin diburu.


sauh

Pemberat yang digunakan kapal dan diturunkan ke dalam air untuk menghentikan kapal.


pemberat

Suatu bahan dengan jisim ketara yang digunakan untuk memberatkan suatu bahan.


rapuh

Mudah hancur menjadi kepingan kecil atau serbuk.


berat sebelah

Terlalu memihak terhadap satu kelompok atau perkara dalam banyak-banyak kelompok/perkara yang dirujuk.


tujuan

Laluan untuk menuju suatu benda atau perkara.

Perkara yang ingin diperoleh daripada suatu perkara yang dilakukan.


gambaran

Keterangan atau maklumat berkenaan suatu perkara.


banjir

Suatu bencana alam melibatkan air yang memenuhi suatu kawasan darat.


pulang

Kembali atau pergi balik ke tempat asal atau mula.


terbalik

Keadaan kedudukan objek yang bertentangan dengan sepatutnya; bahagian hadapan diletak di belakang dan sebaliknya.


balik

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *balik₂.

Pergi ke tempal asal atau mula perjalanan.


tanya

Diwarisi daripada bahasa Melayu tanya, daripada bahasa Melayik Purba *taɲaʔ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *utaña.


sembelih

Mematikan haiwan dengan memotong leher, lazimnya untuk memperoleh daging haiwan itu.


selari

Keadaan susunan garisan atau objek-objek serupa yang sama arah; sentiasa berjarak sama antara kedua-dua garis.


kata hubung

Golongan perkataan yang menghubungkan dua atau lebih ayat tunggal lalu membina suatu ayat baharu.


tanda baca

Simbol-simbol yang digunakan ketika membina ayat untuk memudahkan pembacaan dan pemahaman ayat.


perintah

Kata atau kenyataan berunsur mengarahkan seseorang atau sekelompok untuk melakukan sesuatu.


kata benda

Pinjaman daripada Belanda dingwoord; kata + benda.


kenal

Memperoleh maklumat-maklumat berkenaan seseorang.

tahu; memiliki maklumat atau ilmu berkenaan sesuatu.


tulang belakang

tulang punggung

Suatu tulang yang memanjang dari tengkuk ke pinggul atau ekor dalam manusia dan sebahagian besar haiwan (vertebrat).


ulang

Daripada bahasa Melayu ulang, daripada bahasa Melayik Purba *ulaŋ, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *ulaŋ, daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba *ulaŋ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ulaŋ, daripada bahasa Austronesia Purba *ulaŋ.


kelas

Kelompok individu atau makhluk dengan satu sifat atau taraf yang sama.

Kelompok individu berdasarkan taraf sosial atau ekonomi seperti kekayaan.

Tempat berlangsungnya kelas (seperti bilik darjah).

Darjat kategori pengelasan makhluk di bawah kategori filum.


taksonomi

Ilmu dan sistem pengelasan makhluk berdasarkan ciri-ciri pada satu-satu makhluk.


sosiologi

Bidang ilmu berkenaan sistem dan struktur masyarakat dan hubungan antara manusia.


murid

Orang yang belajar di bawah suatu orang atasan (seperti guru).


saintis

Orang yang pakar dalam bidang sains; ahli sains.


kimia analisis

Bidang kimia berkenaan pemisahan, penentuan dan penilaian terhadap jirim.


kemajuan

Perihal maju sesuatu benda atau perkara.


statika

statik; bidang kajian fizik berkenaan sistem objek yang tidak bergerak.


organ

Daripada bahasa Belanda orgaan, daripada bahasa Middle Dutch organe, daripada bahasa Latin organum, daripada bahasa Yunani Purba ὄργανον (órganon).

Suatu bahan dalam makhluk terdiri daripada kumpulan tisu yang menjalankan suatu tugas bagi pihak organisma.

Badan atau kumpulan yang menjalankan suatu tugas.

Suatu alat muzik terdiri daripada paip yang mengeluarkan bunyi apabila kunci nada ditekan (serta alat muzik elektronik yang meniru sistem ini).


akselerasi

Daripada bahasa Belanda acceleratie, daripada bahasa Middle French accélération, daripada bahasa Latin accelerātio.


kinematika

kinematik (kajian fizik berkenaan objek bergerak tanpa memerhatikan daya)


energi

Daripada bahasa Belanda energie, daripada bahasa Middle French énergie, daripada bahasa Late Latin energia, daripada bahasa Yunani Purba ἐνέργεια (enérgeia, “kerja, perbuatan”), daripada ἐνεργός (energós, “aktif”), daripada ἐν (en, “dalam”) + ἔργον (érgon, “kerja”).


akustika

Daripada bahasa Inggeris acoustics, daripada bahasa Perancis acoustique, daripada bahasa Yunani Purba ἀκουστικός (akoustikós), daripada bahasa Yunani Purba ἀκούω (akoúō, “to hear”).


hambatan

Darjat rintangan arus elektrik; rintangan, rintangan elektrik


arus searah

arus terus; arus elektrik yang bergerak pada satu hala sahaja.


arus bolak-balik

arus ulang-alik; arus elektrik yang bergerak pada satu hala sahaja.


mekanika

Daripada bahasa Belanda mechanica, daripada bahasa Latin mēchanica.

Ilmu dan kajian fizik berkenaan gerakan dan daya yang dikenakan terhadap objek; mekanik.


titik didih

takat didih; suhu apabila cecair berubah menjadi gas.


titik lebur

takat lebur; suhu apabila pepejal berubah menjadi cecair.


titik beku

takat beku; suhu apabila cecair berubah menjadi pepejal.


gaya

Cara sesuatu perkara dilakukan; kaedah, cara.

Sikap atau ciri-ciri peribadi seseorang.


gaya gesek

geseran; daya yang melawan objek bergerak.


elektrodinamika

elektrodinamik; bidang fizik berkenaan cas elektrik yang bergerak.


foton

Suatu zarah ringkas yang mewakili cahaya, dan tidak berjisim.


lonceng

Daripada bahasa 亂鐘仔 (loān-cheng-á, “jam penggera”)


kuantum

Suatu kuantiti atau nilai tetap atau diskret yang tidak dapat dipecahkan lagi.


kuantum

Berkenaan konsep kuantum, mekanik kuantum dan perkara berkait.


mekanika kuantum

Pinjaman bahasa Inggeris quantum mechanics.


gelombang bunyi

Gelombang berupakan perpindahan getaran jirim yang dikesan sebagai bunyi.


nuklir

Berkenaan tenaga nuklear atau senjata nuklear.


momentum

Suatu daya untuk mengekalkan atau meneruskan suatu usaha atau gerakan.

Suatu sifat fizik yang mengekalkan gerakan objek, yang diwakili sebagai hasil darab jisim dan halaju.


inersia

Sifat objek yang merintang perubahan gerakan yang bergantung kepada jisim objek.


medan magnet

Suatu kawasan di mana daya tarikan magnet dapat dirasai.


Afghanistan

Affghanistan (alt-of)
Afghaunistan (alt-of)


mayat

Daripada bahasa Melayu mayat, daripada bahasa Melayu Klasik mayat, daripada bahasa Arab مَيْت (mayt). Bentuk kembar kepada mayit.


loya

Rasa seperti ingin muntah akibat perasaan tidak selesa.


asam

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qaləsəm.


katalis

mangkin; bahan yang membantu mencepatkan tindak balas kimia.


konsentrasi

Daripada bahasa Belanda concentratie, daripada bahasa Perancis concentration.


polaritas

kekutuban
Kedaaan dua perkara yang bertentangan.

Keadaan suatu molekul dengan dua sifat cas elektrik berbeza di setiap hujung molekul.


ikatan ion

Ikatan kimia yang terbentuk melalui tarikan elektrostatik sesama ion.


anorganik

tak organik; tidak memiliki atau berkaitan unsur karbon.


kimia fizik

Cabang fizik berkenaan sifat dan perihal mekanisma kimia berdasarkan hukum-hukum fizik.


nomor atom

nombor atom; nilai bilangan proton pada atom suatu unsur kimia.


nomor massa

nombor jisim; nilai bilangan proton serta neutron pada atom suatu unsur kimia.


ikatan kovalen

Sejenis ikatan kimia yang terhasil melalui perkongsian elektron sesama atom.


hidrofilik

hidrofobik

Dapat larut dalam air atau memiliki tarikan terhadap molekul air.


hidrofobik

hidrofilik

Tidak boleh larut dalam air atau tiada tarikan terhadap molekul air.


alkali

Akhirnya daripada bahasa Arab اَلْقِلْي (al-qily, “alkali”).

Bahan yang berupaya meneutralkan asid; jenis bes yang dicampur dengan air.


arahan

Perbuatan atau perkara yang diarahkan seseorang.


imbang

Menjadikan kedua-dua belah sesuatu memiliki nilai yang sama.


seimbang

Dalam keadaan imbang; tidak berat sebelah, dua-dua belah memiliki nilai sama.


keseimbangan

Perihal atau keadaan seimbang suatu benda.


tampar

Memukul suatu permukaan dengan tapak tangan; terutamanya di pipi.


pipi

Daripada bahasa Melayu pipi, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *pipi.


runtuh

Hancur atau roboh suatu struktur dengan gaya menjatuh ke bawah.

Menggelongsor ke permukaan bawahan (seperti tanah).

Musnah suatu organisasi atau pertubuhan.


bius

Pinjaman bahasa Parsi بیهوش (“tidak sedar diri, pitam”).

Kaedah perubatan yang menghilangkan sensasi sakit terhadap pesakit buat seketika sebelum suatu rawatan dibuat; anestesia.


minyak

Daripada bahasa Melayik Purba *miñak, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *məñak.

Suatu cecair likat yang sukar bercampur dengan air; lemak dalam bentuk cecair.

Cecair likat berwarna gelap terbitan bahan organik yang mereput; petroleum.

Cecair terbitan petroleum, terutamanya yang digunakan sebagai bahan api.


bahan organik

Sisa-sisa makhluk (haiwan dan tumbuhan) yang mengalami pereputan.


sihir

Daripada bahasa Melayu sihir, daripada bahasa Melayu Klasik sihir, daripada bahasa Arab سِحْر (siḥr).

Penggunaan atau memohon bantuan makhluk dari alam ghaib, biasanya untuk melakukan suatu perkara jahat.


buang air

Mengeluarkan najis (air kencing dan tahi) dari badan.


semasa

Pada masa kini atau ketika suatu perkara berlaku.


nyawa

Daripada bahasa Melayik Purba *ñawa, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *nihawa, daripada bahasa Austronesia Purba *NiSawa.

Suatu benda yang menyebabkan suatu makhluk memiliki hidup.


sekitar

Sifat suatu nilai yang lebih kepada anggaran.


anggar

Memberi nombor atau nilai yang sedikit tepat atau secara kasar.


paling

Adverba yang menunjukkan suatu benda memiliki nilai sifat tertinggi dalam kalangan sekelompok benda yang dibanding.


had

Garisan, titik atau peringkat terakhir suatu benda atau perkara yang tidak boleh dilepasi.


penarik

Suatu yang membawa seseorang atau menjadi punca ke suatu benda.


penolak

Suatu yang menolak seseorang dari suatu benda.


uzlah

Mengasingkan diri daripada orang ramai untuk menumpukan diri terhadap ibadah.


ibadah

Suatu perbuatan yang ditujukan untuk sembah atau menghormati Tuhan.


suluk

Suatu jalan untuk menuju kesempurnaan rohani; mistisisme, tarekat.

Suatu perhimpunan ahli sufi menyebut zikir secara berterusan dalam tempoh yang panjang yang diamalkan di kawasan Aceh.


rohani

Daripada bahasa Arab رُوحَانِيّ (rūḥāniyy).

Perkara yang melibatkan jiwa, agama atau sifat dalaman diri.


sembah

Daripada bahasa Melayu sembah, mungkin daripada bahasa Jawa sembah.

Memperakui suatu benda, perkara atau entiti sebagai Tuhan.

Menghormati seseorang atau sesuatu dengan darjat yang tinggi.


tarekat

Pinjaman bahasa Arab طَرِيقَة (ṭarīqa, “jalan”).


tasawuf

Pinjaman bahasa Arab تَصَوُّف (taṣawwuf).

Suatu cabang ilmu dan budaya Islam yang bertumpu kepada kerohanian diri kepada Allah; kesufian.


antara

Daripada bahasa Sanskrit अन्तर (antara, “dalaman, selang, perbezaan”) dan bahasa Sanskrit अन्तरा (antarā, “di tengah”).


limau purut

Suatu limau dengan permukaan kasar dan berkerut-kerut, Citrus hystrix.


balado

Daripada bahasa Minangkabau balado; penstrukturan semula ber- + lada.

Sejenis kuah pedas masakan Minangkabau, yang melibatkan cili digoreng secara kilas bersama-sama bahan-bahan seperti bawang dan limau purut.


mayones

Suatu sos berupakan cecair berwarna krim yang digunakan dalam sering makanan-makanan ringan.


lengkuas

Suatu pokok seperti pokok halia (rizom), Alpinia galanga, dan sering digunakan dalam masakan.


serai

Suatu tumbuhan berupa rumput daripada genus Cymbopogon, terutamanya Cymbopogon citratus yang banyak digunakan dalam masakan.


kari

Suatu lauk berempah dari kawasan India dan Asia Tenggara.


masin

Daripada bahasa Melayik Purba *(mA-)hasin, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *(ma-)qasin, daripada bahasa Austronesia Purba *(ma-)qasiN.


periuk

Daripada bahasa Austronesia Purba *pariuk.

Suatu bekas yang digunakan untuk menyimpan cecair ketika memasak.


jagung

Pinjaman bahasa Jawa ꦗꦮꦲꦒꦸꦁ (jawa agung).

Suatu tumbuhan bijirin, Zea mays dan bijirinnya.


minyak bijan

Suatu minyak yang diperoleh daripada biji bijan dan digunakan dalam menambah rasa makanan.


bijan

Biji yang diperoleh daripada tumbuhan ini.

Suatu tumbuhan, Sesamum indicum dengan biji-biji leper dan kecil yang dijadikan minyak dan makanan.


selera

Keinginan terhadap sesuatu secara am; nafsu.


medan

Suatu kawasan yang memiliki atau bercirikan suatu benda.

Suatu kawasan yang memiliki pengaruh suatu fenomena fizik.


piza

Suatu makanan asal Itali berupakan roti leper bulat yang ditambah dengan bahan-bahan seperti keju, tomato dan lain-lain.


puding

Suatu jenis makanan manis seperti agar yang diperbuat daripada bahan-bahan seperti tepung dan susu.


tumis

Memasak dengan membakar bahan masakan dengan sedikit minyak atau lemak.


pekat

Sifat cecair yang sukar bergerak; likat.

Sifat cecair yang memiliki banyak bahan di dalamnya.


kentang

Pinjaman bahasa Jawa ꦏꦼꦤ꧀ꦛꦁ (kenthang, “ubi”).

Suatu ubi daripada tumbuhan keluarga Solanaceae, dan banyak digunakan dalam masakan.


karbon dioksida

Suatu gas oksida karbon lazim, CO₂, yang dihembus keluar oleh makhluk dan diserap tumbuhan dalam proses fotosintesis.


dioksida

Sebatian kimia dengan dua ion oksida pada setiap molekul.


di-

Daripada bahasa Latin di-, daripada bahasa Yunani Purba δῐ- (di-), daripada bahasa Yunani Purba δίς (dís, “dua, ganda dua”).


monoksida

Sebatian kimia dengan satu ion oksida pada setiap molekul.


bunga lawang

Suatu pokok Illicium verum serta rempahnya yang berupakan suatu bahan berupakan bunga kering daripada yang digunakan untuk menyedapkan masakan.


jintan putih

Suatu tumbuhan, Cuminum cyminum, dalam keluarga Apiaceae.

Rempah terbitan tumbuhan ini yang berupakan bijian berbentuk panjang yang harum.


jintan

Daripada bahasa Old Javanese jinten ~ ginten, daripada bahasa Hindi जीरा (jīrā, “jintan putih”), daripada bahasa Sanskrit जीरक (jīraka).

Sekelompok rempah berupakan bijian panjang seperti beras yang digunakan dalam masakan.


ratap

Menyesal banyak-banyak dengan menangis atau menjerit kuat-kuat.


adik-beradik

Ahli-ahli keluarga yang berkongsi ibu bapa (atau satu daripadanya) yang sama.


miqat

Sempadan permulaan ibadat haji atau umrah.


jamrah

Batuan kerikil kecil yang dilontar ke tempat-tempat tertentu ketika haji.


hafiz

Pinjaman bahasa Arab حَافِظ (ḥāfiẓ), bentuk bahasa Arab حَفِظَ (ḥafiẓa, “menghafal, mengetahui”).

Orang yang menghafal keseluruhan al-Quran.


ulama

Daripada bahasa Melayu ulama, daripada bahasa Melayu Klasik ulama, pinjaman bahasa Arab عُلَمَاء (ʕulamāʔ), bentuk jamak عَالِم (ʕālim, “alim, terpelajar”).


mufti

Pakar ilmu Islam yang memiliki kuasa untuk mengeluarkan fatwa.


bilal

Orang yang membunyikan azan untuk memanggil orang ramai untuk solat.


muazin

Pinjaman bahasa Arab مُؤَذِّن (muʔaḏḏin).


mudik

Daripada bahasa Betawi mudik, daripada bahasa Jawa mudik.

balik kampung; pulang ke rumah orang tua dalam perayaan seperti Aidilfitri.


mudik

Daripada bahasa Melayu mudik, daripada bahasa Melayu Klasik mudik.


juz

Sebahagian al-Quran yang bersamaan kira-kira 20 halaman, dengan jumlah semua ialah 30 juz.


tajwid

Ilmu dan cara pembacaan al-Quran yang elok dan betul.


halaman

Bahagian terbuka di hadapan bangunan atau struktur.

Satu muka helai dalam buku atau bahan bertulis; muka surat.


makhraj

Pinjaman bahasa Arab مَخْرَج (maḵraj, “tempat keluar”), daripada bahasa Arab خَرَجَ (ḵaraja, “keluar”).

Tempat dalam saluran vokal yang disempitkan atau ditutup untuk mengeluarakan bunyi; daerah artikulasi.


fonetik

Pinjaman bahasa Belanda fonetiek, daripada bahasa Jerman Phonetik, daripada bahasa Perancis phonétique, daripada bahasa Latin phōnēticus, daripada bahasa Yunani Purba φωνητικός (phōnētikós), daripada φωνέω (phōnéō) + -τικός (-tikós).

Ilmu linguistik berkenaan bunyi-bunyi huruf atau abjad dalam sesebuah bahasa serta percakapan manusia.


serindit

Sejenis burung parot berwarna hijau di bawah genus Loriculus.


merah hati

Suatu warna merah gerap yang menyerupai warna organ hati.


kuning cempaka

Suatu warna kuning yang menyerupai warna bunga cempaka.


kuning langsat

Ton warna kuning cerah yang menyerupai warna buah langsat.


kesumba

Daripada bahasa Sanskrit कुसुम्भ (kusumbha).

Suatu pokok berbunga kembang warna merah, Bixa orellana, dengan bijinya digunakan dalam masakan.


pinang

Suatu pokok palma dengan biji berwarna jingga gelap, Areca catechu.

Bijian pinang yang digunakan sebagai makanan.


cempaka

Daripada bahasa Sanskrit चम्पक (campaka).

Suatu pokok berbunga jingga atau putih, Magnolia champaca.


ayun

Daripada bahasa Melayu ayun, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ayun, daripada bahasa Austronesia Purba *ayun.

Menjadikan suatu yang tergantung bergerak ke kiri kanan.


ancam

Memberi bahaya kepada seseorang atau sesuatu.


ancaman

Suatu yang mengancam; suatu yang memberi bahaya kepada seseorang atau sesuatu.


ngabuburit

Aktiviti riadah sementara menunggu waktu iftar dalam Ramadan.


talbiah

Pinjaman bahasa Arab تَلْبِيَة (talbiya).

Suatu lafaz khas yang lazim ditutur ketika tawaf mengelilingi Kaabah.


tilawah

Pembacaan al-Quran secara kuat, sama ada secara sendiri atau di khalayak.


Lebaran

Daripada bahasa Jawa lebaran (“Eid al-Fitr”, secara harfiah “pelengkapan”), lebar (“tamat, selepas”) + -an.


Idulfitri

Pinjaman bahasa Arab عِيد الْفِطْر (ʕīd al-fiṭr).


cerita

Daripada bahasa Pali carita, daripada bahasa Sanskrit चरित (carita).

Suatu huraian tentang suatu kejadian, sama ada kejadian benar atau direka (cereka).


terancam

Dalam keadaan bahaya atau menerima ancaman.


hadis

Kata-kata dan perbuatan terakam oleh Muhammad yang menjadi sumber kedua terutama ilmu Islam selepas al-Quran.


sapi

lembu; binatang berkaki empat yang diternak bagi susu dan dagingnya.


cengkih

Daripada bahasa 丁芽 (teng-gê), daripada 丁香 (teng-hiuⁿ).

Suatu tumbuhan berbunga, Syzygium aromaticum, dengan bunga keringnya sering digunakan sebagai masakan (bunga cengkih).


tomato

Suatu tumbuhan daripada keluarga Solanaceae.

Buah daripada tumbuhan Solanaceae yang dimasak sebagai sayur.


sayur

Sejenis bahagian tumbuhan yang dijadikan makanan yang tidak disifatkan sebagai buah, rempah serta bijirin.


sate

Daripada bahasa Tamil சதை (catai, “daging”).

Suatu makanan berupakan daging atau ikan yang dicucuk pada suatu lidi lalu dibakar secara panggang.


sahih

Daripada bahasa Melayu sahih, daripada bahasa Melayu Klasik sahih, daripada bahasa Arab صَحِيح (ṣaḥīḥ).

Keadaan hadis yang ditentukan memang wujud dan benar dari Muhammad berdasarkan keturunan tradisi lisan yang terbukti.


santan

Daripada bahasa Old Javanese santĕn (bahasa Jawa ꦱꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ (santen) pada zaman moden), daripada bahasa Sanskrit सार (sāra, “pati”).

Suatu cecair diterbitkan daripada parutan kelapa.


singgang

Suatu kuah diperbuat daripada ikan atau daging yang direbus.


pelaris

Suatu bahan atau perbuatan yang digunakan untuk melariskan jualan.


kerisik

Suatu perasa bahan yang terbit dari kelapa diparut lalu dipanggang dan dibentuk menjadi pes.


krim

Produk tenusu yang terbentuk pada lapisan atas susu yang berlemak dan berkental.

Suatu cecair pekat yang disapu pada kulit bagi tujuan merawat.


kacang tanah

Suatu pokok kekacang, Arachis hypogaea, dan kacangnya yang digunakan dalam masakan atau dimakan sendiri.


asam jawa

Sejenis pokok saka, Tamarindus indica dan buahnya yang digunakan dalam masakan.


selawat

Ucapan atau tuturan doa untuk memuliakan Muhammad.


buruh

Orang yang melakukan pekerjaan yang lebih melibatkan tenaga fizikal.


esa

Daripada bahasa Melayu esa, daripada bahasa Melayik Purba *əsa, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *əsa, daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba *əsa, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *əsa, daripada bahasa Austronesia Purba *əsa (“satu”).

tunggal; hanya secara sendiri atau ada satu


nol

Daripada bahasa Melayu nol, daripada bahasa Belanda nul, daripada bahasa Latin nullus.


duit

Benda bernilai yang digunakan untuk jual beli suatu barangan atau perkhidmatan.

Suatu duit syiling Belanda dahulukala, bernilai 1/120 rupiah.


lapis

Lembaran-lembaran yang disusun menaik atau meninggi.


adun

Mencampurkan bahan-bahan sehingga sebati.


sarung tangan

Sarung yang dipakai untuk melitupi tangan.


ayak

Menapis atau melalukan serbuk-serbuk melalui penapis untuk memperoleh serbuk yang tidak berketul.


anak haram

Anak yang lahir daripada pasangan tanpa ikatan perkahwinan; anak luar nikah.


kocok

Goncang sesuatu benda dengan sekuat-kuatnya, biasanya untuk mencampurkan bahan-bahan di dalamnya.


mahu

Memiliki perasaan untuk melakukan atau memiliki sesuatu.


sunyi

Daripada bahasa Sanskrit शून्य (śūnya, “kosong, sifar”).

Sifat kawasan yang tidak memiliki orang atau aktiviti-aktiviti.


petir

kilat; fenomena nyahcas elektrik di atmosfera.


rangkiang

Suatu bangunan kecil Minangkabau yang berfungsi untuk menyimpan beras.


anak yatim

Kanak-kanak yang ketiadaan ibu dan/atau bapa yang hidup.


ramalan cuaca

prakiraan cuaca

Ramalan terhadap bakal cuaca suatu tempat, dan biasanya disiarkan di media.


semesta

Daripada bahasa Sanskrit समस्त (samasta).


teh

Suatu tumbuhan renek, Camellia sinensis.

Minuman yang terbit daripada memasukkan daun teh diproses ke dalam air.


warta

Pinjaman bahasa Sanskrit वृत्त (vṛtta). Bentuk kembar kepada berita.

Kenyataan berkenaan hal-ehwal semasa; berita.


makna

Penjelasan yang menghuraikan suatu benda; erti.

Tujuan atau pemerolehan daripada suatu benda.


pelari

Atlet yang bertanding dalam acara-acara larian.


laris

Mendapat perhatian utama di pasaran atau jual beli; dijual dengan kadar yang tinggi di pasaran.


malar

Tidak berubah nilai atau sifat sepanjang satu tempoh.


tahun cahaya

Suatu unit ukuran jarak bersamaan jarak yang dilalui cahaya selama setahun, yakni hampir 10 trilion kilometer, dan digunakan dalam ukuran jarak-jarak amat besar.


butang

Suatu cakera atau benda bulat leper di pakaian yang diselitkan melalui lubang, dan bertindak sebagai kancing.


nasi minyak

Suatu hidangan nasi asal Palembang yang dimasak dengan minyak sapi dan aneka rempah.


rangkai

Kelompok barang atau perkara yang dihubung.


kondom

Suatu sarung yang dipakai pada zakar ketika setubuh untuk menghalang mani daripada masuk ke faraj serta mengelakkan penyakit kelamin.


kebal

Tidak terkena atau terkesan daripada sebarang kesakitan atau kecederaan.


selatan

Arah mata angin yang merujuk kepada arah bawah dalam kompas; bertentangan dengan utara.


amalan

Perkara yang diamal; perkara yang dibuat secara lazim.


manisan

Makanan-makanan yang manis seperti gula-gula.


rantaian

Suatu perkara atau kelompok yang berantai.


kesenangan

Perasaan senang, gembira dan seumpamanya.


tahanan

rintangan; benda yang merintang.
rintangan elektrik

rintangan; benda yang merintang.
impedans


urut

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qurut.

Perbuatan menekan badan untuk menghilangkan kesakitan di suatu bahagian badan.


tengah

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *təŋaq.

Di antara kedua-dua tempat; di jarak yang sama dari dua tempat.


tengah

sedang

Dalam proses membuat suatu benda atau berlakunya sesuatu.


gigil

From bahasa Melayu-Polinesia Purba *gigil.

Bergetar badan, lazimnya akibat berasa sejuk.


krisis

Suatu situasi yang genting atau tak stabil.


pertama

Pinjaman bahasa Sanskrit प्रथम (prathamá).


patah hati

Berasa sedih atau murung akibat kehilangan seseorang (berkenaan cinta).


patah

Memecahkan suatu benda berbatang kepada beberapa bahagian secara terus.


kemudahan

Suatu benda atau perkara yang memudahkan seseorang melakukan sesuatu.


perpaduan

Sikap kesatuan antara individu dalam suatu kelompok.


pertubuhan

Suatu kelompok rasmi yang dibina atas suatu matlamat.


rebak

Menjadi lebih besar dalam kadar yang singkat.


selama

Dalam tempoh yang ditetapkan atau suatu keadaan.


bawa

Daripada bahasa Melayu bawa, daripada bahasa Melayu Klasik bawa, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *baba, daripada bahasa Austronesia Purba *baba.

Mengangkut suatu barang atau perkara bersama-sama diri.


cacar

Suatu penyakit berjangkit dahulukala terbitan virus Variola.


SARA

Singkatan senarai topik yang berkisarkan isu-isu sensitif: suku, agama, ras, antargolongan.


SARA

Menghina atau mengejek seseorang sebagai diskriminasi.


hangus

Musnah akibat terbakar atau dimakan api.


biomolekul

Molekul-molekul yang dapat dijumpai dan dihasilkan dalam benda hidup.


kolonialisme

Prinsip sesebuah kuasa untuk menakluki kuasa-kuasa lain, dan meletakkan kuasa itu di bawah pengaruhnya.


pertandingan

Suatu acara yang melibatkan orang berlumba-lumba atau bersaing untuk menjadi yang terbaik.


tanding

Berlumba berusaha atau melawan untuk menjadi lebih hebat atau baik antara orang lain.


ramah

Suka bergaul atau berhubung dengan orang ramai.


rajin

Banyak berusaha atau bersungguh-sungguh dalam melakukan suatu perbuatan.


jiran

Daripada bahasa Arab جيران (jīrān), jamak bagi جَار (jār, “jiran”).

Orang yang tinggal berhampiran dengan tempat tinggal seseorang.


pendarahan

Kejadian keluarnya darah dari suatu tempat di badan.


genetika

Daripada bahasa Belanda genetica, daripada bahasa Inggeris genetics.


organisme

Daripada bahasa Belanda organisme, daripada bahasa Perancis organisme.


klona

Daripada bahasa Inggeris clone, daripada bahasa .

Perisian atau perkakasan yang dibina menyerupai suatu bahan asal.


bastar

Daripada bahasa Belanda bastaard, daripada bahasa Middle Dutch bastaert, daripada bahasa Old French bastard, daripada bahasa Late Latin bastardus, dengan asal bahasa Germanic, mungkin bahasa Frankish.

kacukan, hibrid (hasil gabungan biologikal)


biologis

biologi + -is, daripada bahasa Belanda biologisch.


ilmu saraf

Ilmu berkenaan saraf dalam linguistik; morfologi.


ilmu saraf

Ilmu berkenaan sistem saraf badan; neurosains.

Cabang perubatan berkenaan sistem saraf; neurologi.


teori sel

Teori biologi bahawa sel sebagai unit asas suatu makhluk.


hibrida

bastar

hibrid Hasil campuran pembiakan dua entiti berbeza; kacukan.

Perkataan dengan unsur dari bahasa-bahasa berlainan.


biologi sistem

Cabang biologi berkenaan interaksi dalam sistem-sistem biologi secara kompleks.


nanobiologi

Cabang biologi berkenaan sistem biologi pada skala nano.


kronobiologi

Cabang kajian biologi berkenaan kaitan sistem biologi dengan aliran masa.


biologi konservasi

Cabang biologi berkenaan usaha pemeliharaan spesies dan biokepelbagaian.


biologi kelautan

Cabang biologi berkenaan kehidupan di laut; biologi marin


etnobiologi

Ilmu kajian berkenaan perkaitan haiwan dan tumbuhan dengan kebudayaan serta masyarakat manusia.


geobiologi

Bidang gabungan ilmu geologi dan biologi.


lumut

Daripada bahasa Melayu lumut, daripada bahasa Melayik Purba *lumut, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *lumut, daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba *lumut, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lumut.

Sejenis tumbuhan kecil tak berdaun yang tumbuh di kawasan lembap; tumbuhan daripada bahagian Bryophyta.


wadah

Tempat, ruang atau peluang untuk melakukan sesuatu.


sistematik

Daripada bahasa Melayu sistematik, daripada bahasa Inggeris systematic.


penghala

Suatu alat yang membenarkan suatu jaringan Internet tempatan disambungkan ke medan Internet yang lebih am.


kapal layar

Kapal air memiliki layar yang dipasang agar dapat digerakkan dengan bantuan angin.


kartu

Daripada bahasa Portugis cartão (“card”), carta, daripada bahasa Old Galician-Portuguese carta, daripada bahasa Latin charta, daripada bahasa Yunani Purba χάρτης (khártēs, “papirus, kertas”). Bentuk kembar kepada kardus, kartel, karton, katrij, and kertas.


desah

Bunyi nafas orang yang sakit, barang digosok dan berkaitan.


paleontologi

Bidang kajian berkenaan spesies-spesies prasejarah yang wujud sebelum zaman manusia.


sel darah merah

Suatu sel biologi dalam darah yang membantu mengangkut molekul oksigen di seluruh badan untuk menjamin fungsi badan.


sel darah putih

Kelompok sel biologi yang terlibat dalam sistem imun.


kepak

sayap; anggota badan pada sisi haiwan seperti burung dan lain-lain yang lazimnya digunakan untuk terbang.


hari Arafah

Hari wuquf dalam haji pada 9 Zulhijah dalam takwim Islam.


pergi

Menuju ke suatu tempat, dan dengan itu, meninggalkan tempat asal.


duniawi

dunia + -wi; daripada bahasa Arab دُنْيَوِيّ (dunyawiyy).

Berkenaan dunia atau kehidupan di dunia.


halal

Dibenarkan untuk dilakukan, diguna pakai atau dikerjakan oleh orang Islam.


pilih kasih

Melakukan keputusan secara berat sebelah atau lebih cenderung ke satu pihak.


dahan

Daripada bahasa Melayu dahan, daripada bahasa Melayik Purba *dahan, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *daqan (“dahan”).

Suatu batang daripada pokok atau tumbuhan berkayu yang berasal daripada batang induk.


ihram

Daripada bahasa Arab إِحْرَام (ʔiḥrām), daripada ح ر م (ḥ-r-m).

Kain putih yang dipakai ketika menunaikan haji atau umrah.


buhul

Suatu alatan sihir berupakan tali bersimpul, dan lazimnya ditanam di bawah tanah.


suku

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *suku

Suatu kelompok manusia berdasarkan satu ciri atau identiti; kaum, etnik.

bahagian; sebilangan daripada suatu jumlah.

Bahagian-bahagian dalam nombor pecahan (pengangka dan penyebut).

keluarga, famili; pengelasan taksonomi di atas genus.


pekerja seks komersial

Orang yang melakukan persetubuhan sebagai pekerjaan; pelacur.


daun bawang

Sejenis tumbuhan berbatang dalam kelompok (genus) bawang yang boleh dimakan.


sup

Suatu hidangan berupakan cecair yang dicampur dengan bahan-bahan makanan.


sara

Wang untuk menampung diri dan/atau orang lain.


kasih

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kasih, bahasa Melayu-Polinesia Purba *ka-qasiq.

Perasaan atau emosi berupakan tarikan kuat kepada orang lain atau suatu perkara; cinta.


limpah

Tersebar ke merata tempat kerana terlalu banyak.


kebolehan

Suatu perkara yang dapat dilakukan seseorang.

Darjah mampu seseorang untuk melakukan sesuatu; kemampuan.


morfologi

Bidang saintifik berkenaan bentuk atau struktur tanpa memberi perhatian kepada fungsi.

Bidang biologi berkenaan bentuk haiwan dan tumbuhan.

Bidang geologi berkenaan struktur batuan dan bentuk muka bumi.

Bentuk atau struktur suatu objek atau perkara.

Bidang linguistik berkenaan struktur perkataan (morfem).


tropisme

Gaya gerak balas suatu organisma terhadap rangsangan, sama ada mendekati atau menjauhi rangsangan.


pengelasan

Perbuatan mengelaskan; perbuatan penentuan benda berdasarkan ciri.


pintasan

Jalan terdekat ke suatu destinasi; jalan pintas.


jalan pintas

جالن ڤينتس (Jawi)

Suatu jalan alternatif yang lebih dekat untuk ke destinasi.

Suatu perbuatan atau cara lebih mudah untuk mencapai suatu matlamat.

Suatu cara yang tidak menuruti hukum setempat.


minyak zaitun

Minyak sayuran yang dihasilkan daripada zaitun, dan sering digunakan sebagai bahan masakan.


bukan-bukan

Luar kebiasaan atau fahaman akal diri; aneh, pelik.


model abstrak

Suatu model benda yang merupakan bahan abstrak bagi benda sebenar.


gelegar

Batang mengufuk pada bangunan yang menahan atau menyangga lantai dan/atau siling.


adendum

Tulisan tambahan yang disertakan bersama-sama tulisan atau dokumen asal.


bayonet

Daripada bahasa Belanda bajonet, daripada bahasa Perancis baïonnette.

Suatu senjata berupakan pisau yang dipasang pada senapang.

Suatu pin yang dimasukkan ke dalam lubang sebagai alat penyambung objek.


boplang

Papan-papan kayu yang dibentangkan keliling tapak binaan.


datum

Daripada bahasa Belanda datum, daripada bahasa Middle Dutch datum, daripada bahasa Latin datum (“given”, partisipel lampau).

datum; titik rujukan yang dirujuk sebagai pusat sistem ukuran.


drat

Daripada bahasa Belanda draad (“bebenang skru”, secara harfiah “bebenang, wayar”) (secara formal schroefdraad), daripada bahasa Middle Dutch drâet, daripada bahasa Belanda Kuno *thrād, daripada bahasa Jermanik Purba *þrēduz.


isolasi

From bahasa Belanda isolatie, from bahasa Perancis isolation.

Pengasingan pesakit daripada orang lain.

Perolehan satu unsur atau sebatian daripada juzuk induk.

Pengasingan satu bentuk tenaga (cth. elektrik, haba) di satu tempat.


kantilever

julur; batang yang dipasang pada satu hujung dan memanjang ke udara.


laher

Daripada bahasa Belanda lager (“bearing”), daripada bahasa Jerman Lager.


olah gerak

Cara pemanduan kenderaan dalam satu-satu situasi.


remanen

Daripada bahasa Inggeris remanent, daripada bahasa Latin remanens, bentuk remaneō (“Aku kekal”).

Masih ada selepas pengaruh magnet atau elektrik dihilangkan.


tribologi

Bidang kajian berkenaan permukaan yang bergerak; terutamanya yang berkait dengan geseran, haus permukaan dll.


garis datum

Garis yang menjadi tempat rujukan pusat (datum).


roda gila

Sejenis alatan berpusing yang mengehadkan julat kelajuan objek induk yang bergerak dalam julat kelajuan yang ketara.


mes

Daripada bahasa Belanda mess, daripada bahasa Inggeris mess, daripada bahasa Inggeris Pertengahan mes, sebahagian daripada bahasa Inggeris Kuno mēse, mēose (“table”); dan sebahagian daripada bahasa Old French mes, bahasa Late Latin missum, daripada mittō (“meletakkan”). Bentuk kembar kepada misa.


mes

Daripada bahasa Inggeris mesh, daripada bahasa Inggeris Pertengahan mesche, daripada bahasa Inggeris Kuno masc (“jaring”) (mungkin dipengaruhi bahasa Inggeris Kuno mæscre) kedua-duanya daripada bahasa Jermanik Purba *maskrǭ, *maskwǭ, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *mezg- (“mengait, memutar”).


mes

Daripada bahasa Belanda mest (“baja”), daripada bahasa Middle Dutch mest, daripada bahasa Belanda Kuno *mist, daripada bahasa Jermanik Purba *mihstuz. Pinjaman semantik daripada Belanda kunstmest (“artificial fertilizer”).


mes

Daripada bahasa Belanda mes (“pisau”), daripada bahasa Middle Dutch mets, mes, singkatan *metses, daripada bahasa Belanda Kuno *metisas, *metsas, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *matisahs (“pisau makan”). Kognat bahasa Jepun メス (mesu) dan bahasa Korea 메스 (meseu).


pesawat sederhana

pesawat (“mesin”) + sederhana; pinjaman daripada Belanda eenvoudige machine (“mesin ringkas”).


kopling

Daripada bahasa Belanda koppeling (“klac”).


drif

Daripada bahasa Inggeris drift, daripada bahasa Inggeris Pertengahan drift, dryft, daripada bahasa Inggeris Kuno *drift, daripada bahasa Jermanik Purba *driftiz, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *dʰreybʰ- (“memandu, menolak”).

Suatu terowong atau lubang laluan yang dibentuk di antara syaf lombong.


injeksi

Suntikan ubat atau bahan ke dalam badan melalui jarum.

suntikan, cucukan
Pemasukan bahan api ke dalam enjin.


tata letak

Penyusunan bahan-bahan media agar menepati had-had tertentu.

Peta tapak pembinaan yang menggambarkan kedudukan ciri-ciri sekitar.

Spesifikasi litar bersepadu yang menggambarkan kedudukan komponen terlibat.


turbin

From bahasa Belanda turbine, from bahasa Perancis turbine, from bahasa Latin turbō, turbinem.

Mesin berputar yang menggunakan tenaga kinetik daripada suatu sumber (aliran bendalir) untuk menggerakkan satu batang khas (syaf).


kekuatan tarik

Darjat kekuatan objek menahan daya tegangan; kekuatan tegangan.


turbogenerator

Sejenis susunan mesin melibatkan penjana disambungkan terus ke turbin.


analisis struktur

Analisis atau kajian berkenaan kesan bebanan terhadap struktur secara teori.


teknik lalu lintas

Ilmu kejuruteraan awam berkenaan sistem pengangkutan dan jalan raya.


teknik hidrolika

Ilmu kejuruteraan berkenaan sistem hidraulik; kejuruteraan hidraulik.


gali uruk

Sejenis teknik pembinaan di mana tanah digali lebih kurang sama dengan jumlah tanah digunakan untuk membina tambak.


hidraulika

hidraulik; ilmu kejuruteraan berkenaan gerakan air.


roda gigi

gear; alat mesin bergerigi untuk menghantar daya.


umpan balik

suap balik; pemasukan balik sebahagian hasil ke dalam input.


ilmu sistem

sains sistem; bidang ilmu/sains berkenaan sistem kompleks.


muatan

Barangan yang dimuat atau diletakkan ke dalam sesuatu.


selekoh

Titik ubahan atau bengkoknya arah di suatu jalan.


kemasyarakatan

Perihal atau perkara berkenaan masyarakat.


wakil rakyat

utusan rakyat

Ahli-ahli politik yang menduduki dewan perundangan.


sewa

Pinjaman bahasa Arab سَاوَى (sāwā, “memiliki nilai/harga”).

Suatu bayaran yang perlu dibayar secara berkala ketika menggunakan suatu benda secara.


jamuan

Suatu majlis makan minum beramai-ramai; satu majlis jamu.


konter

Daripada bahasa Inggeris counter, daripada bahasa Anglo-Normancountour, daripada bahasa Old French conteor (bahasa Perancis comptoir), daripada bahasa Latin Pertengahan computātōrium, daripada bahasa Latin computō.


konter

Daripada bahasa Inggeris counter, daripada bahasa Old French contre, bahasa Anglo-Normancuntre, kedua-duanya daripada bahasa Latin contra.


konflik

Suatu perihal tentangan atau percanggahan antara dua individu atau pihak.


jalan buntu

jalan mati; jalan yang berhenti tanpa bersambung dengan jalan lain.

Hentian atau halangan terhadap satu perkara.


konser

Daripada bahasa Belanda concert, daripada bahasa Perancis concert, daripada bahasa Itali concerto.


kuning kenari

Jenis warna kuning yang mirip dengan warna burung kenari.


pasti

Memastikan satu objek atau perkara adalah perkara yang diingini.


pasti

Tetap dalam pendirian terhadap suatu perkara.


keenakan

Perihal enak satu benda (makanan dan minuman).


keadaan

Sifat atau perihal pada satu benda atau perkara.


alatan

alat; benda yang digunakan untuk melakukan sesuatu.


kezaliman

Darjat dan perihal zalim atau tidak adil.


simpan

Meletakkan dan membiarkan satu objek di suatu tempat.

Meletakkan satu benda atau perkara secara terpendam.


pulih

Berjaya melawan atau menghilangkan penyakit dalam diri.

Berjaya keluar daripada apa-apa masalah.


komik

Sejenis buku cerita yang digayakan dengan lukisan (kartun) sebagai buku hiburan.


tekan

Mengenakan daya terhadap suatu objek, biasanya untuk mengaktifkan atau menghidupkan sesuatu.

Memaksa-maksa atau memeras seseorang atau sesuatu.


tekanan

Jumlah daya yang dikenakan terhadap sesuatu objek per luas permukaan daya dikenakan.

Suatu perasaan ditekan atau dipaksa yang menerbitkan rasa kurang senang diri.

Suatu keadaan yang memberi kekangan atau kesulitan pada sesuatu.

Penguatan bunyi atau sebutan pada sebahagian perkataan atau ayat.


ubi

Daripada bahasa Melayik Purba *hubi, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *hubi, daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba *hubi, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qubi (“yam”).

Sejenis akar atau umbi tumbuhan yang dapat dimakan.

Kelompok tumbuhan khas yang memiliki ubi yang dapat dimakan, selalunya di bawah genus Dioscorea.


kepergian

kematian; perihal atau peristiwa seseorang mati.


tangki

Pinjaman bahasa Portugis tanque, daripada bahasa Gujarati ટાંકી (ṭāṅkī), daripada bahasa Marathi टाकी (ṭākī), daripada bahasa Sanskrit तडग (taḍaga, “tasik”).

Suatu bekas besar tertutup yang digunakan untuk menyimpan atau mengangkut bendalir.


bekas

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bekas.

Suatu tanda yang menandakan pernah ada satu benda atau perkara di situ.


bekas

mantan

Pernah menjadi atau menjawat sesuatu kerja.


cerminan

bayangan; suatu perkara yang menjadi petanda terhadap sesuatu.


17 + -an; merujuk kepada tarikh hari kemerdekaan Indonesia (17 Ogos).

Singkatan kepada tujuhbelasan.; hari kemerdekaan Indonesia.


rujuk

Melihat atau pergi ke satu perkara untuk mencari maklumat.

Berhubung semula dengan pasangan setelah cerai dan menjadi suami isteri yang sah semula (dalam syarat tertentu).


keuntungan

Wang atau harta untung yang diperoleh; lebihan wang diperoleh setelah ditolak perbelanjaan.


latih

Melakukan suatu benda bertujuan untuk meningkatkan kemahiran atau kebolehan diri.


melampau

Bersifat melebihi atau mengatasi suatu had.


ingatan

Perkara yang diingat atau dalam fikiran.


cerap

Melihat atau memerhat untuk memeroleh maklumat tentang suatu benda.


kening

Bulu yang tumbuh di antara dahi dengan mata.


suntik

cucuk

Memasukkan suatu benda kecil dan tajam ke dalam sesuatu.


cawat

Suatu pakaian dahulukala yang dipakai untuk menutup alat sulit.


pinggul

Bahagian tepi atau belakang paha di pertengahan badan.


subang

Suatu perhiasan yang dipakai pada telinga.


binasa

Dalam keadaan hancur atau tidak dapat digunakan lagi.


pendekatan

Cara untuk menghadapi atau menyelesaikan suatu perkara.


pengurusan

Cara atau gaya untuk menguruskan sesuatu.


robot

Sejenis mesin yang dapat bergerak pada kawalan pengendali atau secara sendiri, dan digunakan untuk melakukan tugasan tertentu.

Orang yang sekadar menuruti perintah orang lain.

Orang yang dilihat tanpa perasaan atau fikiran yang bercambah.


tafsir

Mencari atau menentukan makna daripada suatu tulisan atau perkara.


tafsir

Ilmu berkenaan mencari, menentukan dan memahami makna di sebalik ayat Al-Quran.


sambilan

Perbuatan yang dibuat serentak dengan perkara lain.


sampah

Sisa atau terbitan benda yang telah dipakai, dan tidak boleh dipakai lagi atau hilang kegunaanya.


tong

Suatu bekas (biasanya diperbuat daripada logam) yang digunakan untuk meletakkan sesuatu.


lompat

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lumpat.

Menaikkan badan diri agar menjadi terapung di udara buat seketika lalu jatuh dengan sendiri.

Beralih dari satu tempat ke tempat yang lain.


media massa

Jenis media yang dikhususkan kepada siaran secara besar-besaran kepada orang ramai.


media

Suatu larutan nutrien yang digunakan untuk merancakkan pertumbuhan.

Alat atau siaran komunikasi kepada orang ramai.


kejut

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kezut₁ (“memulakan, bangun terkejut”), daripada bahasa Austronesia Purba *kezuC (“bangun terkejut”).

Berhubung dengan seseorang atau sesuatu secara tiba-tiba yang menimbulkan perasaan mendadak (terkejut).

Mengeluarkan seseorang atau sesuatu daripada tidur; bangun.


lebur

Menjadikan sesuatu pepejal menjadi cair (cecair) dengan haba yang mencukupi.


hebah

Berkongsi maklumat atau ilmu kepada orang ramai.


kelemahan

Perkara atau ciri yang diperakui sebagai penyebab lemah pada sesuatu.


kekuatan

Perkara atau ciri yang diperakui sebagai penyebab kuat pada sesuatu.