zorunluluk

glosses: diviyatî, mecbûrîtî, mecbûriyet, zarûret


zuhur

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: xuyabûn, diyarbûn, peydabûn, derketin rastê

etymology_text: Ji osmanî ظهور, ji erebî ظُهُور (ẓuhūr).


zuhur etmek

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: xuya bûn, diyar bûn, peyda bûn, derketin rastê


zuhurat

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: diyardeyên ku qewimîna wan nayê hêvîkirin


zula etmek

glosses: dizîn, veşartin zulmet tarî, taristan, zûlmat, zilûmat


zulüm

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zulüm.wav


zulüm görmek

glosses: tehde dîtin, zilm û zor dîtin, stem dîtin, zilm dîtin


zum

pos: abbrev

pos_title: Kurtenav

text: Ich gehe zum Arzt.


word: zurnada peşrev olmaz, ne çıkarsa bahtına

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: Guhartoyeke zurnada peşrev olmaz ne çıkarsa bahtına.


zurnanın karşışında limon yemek gibi

glosses: te ew ji hiş û aqil kir, te hiş ji serê wî bir


zübde

glosses: zubde, zibde, puxte, kurte, kurtasî, xulase


zücaciye

glosses: zucaciye (tiştê bi cam û porselen ve têkildar e)


züht

glosses: teqwa (bicihanîna fermanên olî û nekirina tiştê ku ol red dike)


zühul

glosses: ji ber piraniya kar an jî ji ber xaylan xelitîn, biderengî xistin, îhmal kirin


zülüflü

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: bibisk, bitûncik, bicênîk, bizilf, bişê û bisk


zümrüt

glosses: zimrûd (tiştê ji vî kevirî hatiye çêkirin)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-zümrüt.wav


zürafa

glosses: canhêştir, zurafe (Giraffa camelo pardalis)

etymology_text: * farisî >>> زرافه

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zürafa.wav


zürafa gibi

glosses: eynî wekî stûyê leglegê ye, rewtele (ji bo kesê teldirêj)


zürafagiller

glosses: famîleya ajalên ku dikayin û nimûneya wan canhêştir e


zürra

glosses: (piraniya) cotyar, çandiyar (kesên ku bi cotyariyê mijûl dibin)


zürriyetsiz

glosses: warkor, warerş, kordunde, bêdunde, tûtikbirî


âciz

glosses: ketandî, bêhêz, kêmqewet, bêçare, neçar, aciz

text: Âciz bir ihtiyar.


âdemcilik

glosses: cureyeke wêjeyê ku di sedsala XX de li Rûsyayê li hemberî sembolîzmê derketiye


âdemiyet

glosses: mirovayî, mirovatî, merivahî, mirovayetî, însaniyet

glosses: mirovbûn (rewşa ku bi mirovê rast û dirust dikeve)


âdemoğlu

glosses: ademîzad, benî adem (tevahiya mirovan, mirov tevde)


âdet

glosses: kurm, pîr, xûy, gertev, adet (tiştê ku yek kirina wan ji xwe re kiriye kurm û adet)

text: Bunu yapmaya kendine adet edinmiş.

text: Adet ve göreneklerimize göre.

glosses: hayze, bênimêjî, keçxwînî, edet (ji bo ketina cilan a jinan)


âdeta

pos: adv

pos_title: Hoker

text: Çocuğun sözüne âdeta inandınız.


âdil

glosses: dadmend, dadwer, dadperwer, edaletperwer, adil


âlem

glosses: cihan, alem (tevahiya kesên ku bi heman mijarê ve têkildar in an jî tevahiya kêferata wan kesan)

text: Edebiyat âlemi.

text: Hayvanlar âlemi.

text: Evlilik âlemi.

text: Bu işe el âlem ne der?

text: O zengin bir âlemde.

text: Arkadaşım bir âlem.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-âlem.wav


âlet

text: Testere bir marangoz aletidir.

glosses: amûr, pergal, alet, cîhaz (ji bo amûra taybet a ku pê hunerek tekirin û sepandin)

text: Müzik âletlerinden meyi seviyorum.

glosses: alet, parçe (ji bo parçeyên makîneyekê ku wê pêk tînin û wê saz dikin)

text: Onu işlerinde bir âlet gibi kullanıyor.


âletli

glosses: amrazdar, alavdar, bialav, biamraz, bi hacet, bialet


âlicenap

glosses: dilevra, bi lindrewan, rûmetyar, birûmet, şerefyar, payefiraz


âlicenaplık

glosses: dilevratî, bilindrewanî, rûmetyarî, birûmetbûn, şerefyarî


âlim

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-âlim.wav


âmin

pos: intj

pos_title: Baneşan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-âmin.wav


âmir

glosses: amir, fermandar (kesê ku di karekî de xwedî rayeya fermankirinê ye)

text: Daire âmiri.


çaba

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çaba.wav


çabalama

glosses: danxwe, kêferat, kefteleft, kêfirîn, koşîn


çabalamak

glosses: dan xwe, kefirîn, koşîn, kêferat kirin, kefteleft kirin (kêferata ji bo xelasiya ji rewşeke zor)

glosses: hewl dan, cehdandin, cehd kirin (hewldana ji bo serketina di tişteki de)

text: Çabalama kaptan ben gidemem.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çabalamak.wav


çabucak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çabucak.wav


çabuk

glosses: lez, şeil, çapik, çipik, çirp, çist, sivik (dijraberê hêdî)

text: Onun çabuk bir konuşma tarzı vardı.

etymology_text:
Ji farisiya navîn چابک (čābuk, “lezgîn”).
;Çavkanî:
* :Şablon:A Concise Pahlavi Dictionary
By D. N. Mackenzie

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çabuk.wav


çabuklaşma

glosses: lezîn, çipikîbûn, sivikbûn, bilezûbezbûn


çabuklaşmak

glosses: lezîn, çipikî bûn, sivik bûn, bi lez û bez bûn


çabukça

glosses: zûka, zûzûka, çipçip, bi lez û bez, bi lez


çadır bezi

glosses: cureyek cawê ku ji pembû û kitanê hatiye çêkirin, ku qalind û di hev de kutandı


çadır kurmak

glosses: kon vegirtin, kon vedan, kon girê dan, kon kutan erdê, kon danîn, xêvet vedan


çakal ereği

glosses: çeşîdekî încasan e ku dendika wê gir, tirş û mezin e ((Prunus spinosa)


çakal yağmuru

glosses:
eyda guran,
daweta gur û rûvî (ji barana ku gava dibare, tav hebe tê gotin)


çakaloz

glosses: cureyek topê ku di şûna gulcyan de xîçik û zûxûran diavêje


çakı gibi

glosses: wekî kevir e, (xortê) çeleng, xortê sivik û şipil


çakıl

glosses: xîç, xîçik, xîz, zigre, gaşe, burx, zegir, zixur, zixrik, zixurik, buxişk, şîjik, şûjik, berhûrik


çakıldak

glosses: vaşiq, derdaw (pîsiyê ku bi binê dûvê mihan ve hişk dibe)


çakılı

text: Duvara çakılı saat.


çakılıp kalmak

glosses: tê de asê bûn (rewşa kesê ku demeke dirêj bêtevger bimîne)


çakılmak

text: Uçak dağa çakıldı.


çakıntı

text: Şimşek çakıntısı.


çakır

glosses: pençe jêhatî, pêkhatî (kesê ku lepê xwe biavêje çi bi destê xwe re tîne, an jî bi çi karî bilî bibe bi ser dikeve)

glosses: kesperî, çavkesperî, keskûnî, çavkeskûnî, şînotek (ji bo çavê hêşînê bi zere ve)


çakırcı

glosses: balabanvan (kesê ku bi teyrikê balaban nêçîra çûkan dike)


çakışmak

text: Şairler çakıştı.

glosses: li hev nekirin, di navbera wan de nakokî hebûn, ji hev re bûn asteng, konflîkt


çakma

glosses: ê dest, kutayî (ji bo xişrê zêr ku bi kutanê hatiye çêkirin)


çakmak

text: Çiviyi tahtaya çaktım.

glosses: pê ve kirin (bi mix tiştek bi cihekî ve kirin)

text: Halıyı duvara çakmışlardı.

text: Atı çayıra çaktın mı?

text: Sahte parayı ona çaktım.

glosses: jendin, jentin, vedan, vejendin (ji bo heste û birq û birûskê)

text: Çakmağı çakmayacaksın!

glosses: tê derxistin, tê gihîştin, bîr birin (tiştekî)

text: Galiba olayı çaktı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çakmak.wav


çakmak

glosses: arbeşk, berberik, restem, kevirê heste, kevirê hestem

glosses: aste, heste, hestem (parçeyê pola ku gava li kevir tê xistin çirûsk ji bere diçe)

glosses: hestem, agirpeşk, çekmeq, agirdiz (hacetê ku agir pê tê vêxistin)

text: Çakmağı çakmayacaksın!

glosses: nexweşîneke mîna bîrovê ye ku bi piranî di serçavan de derdikeve û nû û kevn dibe, şile


çakmaklı

glosses: (tiving an jî demançeya) çaqmaqdar, biçaqmak


çakmakçı

glosses: kesê ku çaqmaqê tiving û demançeyan tamîr dike


çakmakçılık

glosses: karê tamîrkirina çaqmaqên tiving û demançeyan


çaktırmak

text: Babasına çaktırmadan evden çıktı.


çala

glosses: kalem (bi awayekî serobero) bi lez û bez nivisîn, betalebûn nivisîn

glosses: bêatlebûn, misêwa, bêdîqatî (ev weki pêrkîtek tê pêşiya navan û wateya bêeatlebûn, misêwabûn, bêdîqatiyê dide nimandin)


çalar saat

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çalar saat.wav


çalarmak

glosses: av tê gerîn (ber bi gihîştinê ve çûyîna mêweyan)


çaldırılmak

glosses: hatin jendin, hatin ledan, hatin lêxistin


çaldırmak

text: Zurnayı çaldırdılar.


çalgı

text: Gece yarısı çalgı olur mu?


çalgılı

text: Çalgılı gazino.

text: Çalgılı düğün.


çalgın

glosses: zincarî (xwarina ku demeke pir di derdaneke sifîr de bimîne, tehma wê giran û ne xweş bibe)


çalı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çalı.wav


çalı horozu

glosses: cureyek çûka çolê ya ku goştê wê tê xwarin (Tetraourogallus)


word: çalı idi, çırpı idi, evim idi ya, ayı idi, uyu idi, kocam idi ya


çalı çırpı

glosses: hejik, hijik mijik, qirç û qal, pûş u palax


çalık

text: Ağzı burnu çalık.

glosses: xwar, goşekî, navrankî (qumaşê ku xwar hatiye birin)

glosses: xerabûyî (ji bo reng), çelq (ji bo mêj!)

text: Adamın aklı çalık.

glosses: teyrikî (dewara gir gava ku teyrikî dibe li kêlek diçe)

glosses: kesê ku navê wî ji defterê hatiye derxistin

glosses: pînekirî (kesê ku li serçavê wî cihê birin û kunêrê heye)


çalık kavak

glosses: cureyek spindar e ku ji şivên wan selik ten çêkirin


çalım

text: Çalımları birbirini andırıyor.


çalımlanmak

glosses: quretî kirin, fîza kirin, fiyaqe kirin, fors kirin


çalımlık

glosses: têra carekê (ji bo haveyn, ji bo meyandinê)


çalınmak

glosses: lê hatin dan, lê hatin xistin, hatin jentin

text: Beş dakika önce kapı çalındı.


çalıp çırpmak

text: Adam niye zengin olmasın, sen de biraz bundan çalsan, biraz da şundan çırpsanı, sen de zengin olursun.


çalış

glosses: lêdayîn, jendin, lêxistin (ji bo lêdana amûrênuzîkê)


çalışılmak

text: Bu iş için çok çalışıldı.


çalışkan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çalışkan.wav


çalışma

glosses: xebitîn, şixulîn, lêxebitîn (ji bo karê xebatê)

text: Kendilerine çalışma fırsatı verdim.

text: Kirişin yük altında çalışması göz önüne alınmıştır.

text: Ağacın çalışmasına dikkat etmek lazım.


çalışma barışı

glosses: aramiya kar û xebatê, hizûra kar û xebatê


çalışmak

glosses: xebitîn, şixulîn (ked û emekdana di ber çêkirin an jî afirandina tiştekî de)

text: Bu eser için üç yıl çalıştım.

text: Arkadaş fabrikada çalışıyor.

text: Onun resmi bir dairede mütercim olarak yevmiye ile çalıştığını biliyorum.

text: Planya çalışıyor mu?

glosses: lê xebitîn (ji bo hewldana kirin an jî bidestxistina tiştekî)

text: Yılanı öldürmek için çok çalıştı.

glosses: şixulîn, lê xebitîn (di ber de keddana ji bo hînbûn an jî çêkirina tiştekî)

text: Çocuk dersine çalışıyor.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çalışmak.wav


çalışmaya başlamak

glosses: bi ger ketin (bi taybetî ji bo makîneyan)


çalıştır

glosses: Bixebitîne, bişixulîne, bisepîne, bimeşîne


çalıştırmak

glosses: bi ger xistin, berî hev dan, bi hev xistin

text: Arabayı çalıştırdı.

text: Makineyi çalıştırsan iyi olur.


çalkalama

glosses: çeliqandin, keyandin, şiliqandin, çelpandin, cemciqandin, hiljenandin


çalkalamak

text: Elindeki zarları çalkaladı.

glosses: çeliqandin, şiliqandin, çelpandin, cemciqandin, keyandin, hiljenandin

text: Yoğurdu çalkalama.

text: Tabakları suda çalkaladın mı?

text: Buğday çalkalamak.

text: Nasıl da omuz çalkalıyor.

glosses: qelabtin (qelabtina hêkên binê qupikê/kurkê)


çalkalanmak

glosses: hatin çeliqandin, hatin keyandin, hatin hiljenandin, hatin şiliqandin, hatin cimciqandin


çalkalatmak

glosses: dan çeliqandin, dan keyandin, dan hiljenandin, tê dan werdan


çalkama

glosses: çeqilandî, hiljenandî (tiştê ku bi hiljenandinê hatiye çêkirin)


çalkanmak

glosses: kirin lemelem, pel dan (ji bo peldana gol û deryayê)

glosses: qilvilîn, li hev gerîn (ji bo belavbûna nûçeyek, xeberek û gotegotekê)

text: Bu haber üzerine koca şehir çalkalandı.

text: Düğün olacak diye herkes çalkalanıp duruyur.


çalkantı

glosses: xizmûk (kewş û zirara ku bi ser bêjingê dikeve)


çalma

text: Çalma bir vazo.


çalmacı

glosses: çilingdar (osteyê ku li ser derdanên madenîexşan dikole)


çalmadan oynamak

glosses: li bejî kêf kirin (ji kirina karekî re hewesdar bûn)


çalmak

glosses: lê xistin, lê dan, jendin (bi lêxistinê deng ji tiştekî derxistin)

text: Güzel müzik çalıyordu.

text: Çok iyi derecede piyano çalar.

glosses: lê dan (ji bo xebitandina aletekî muzîkê)

text: Teybi çal da biraz müzik dinleyelim.

text: Yan odada telefon çalıyordu.

text: Bügün bize yoğurt çalar mısın?

text: Ekmeğin üstüne birazcık yağ çalıp yedim.

text: Patlıcanı kırağı çalmış.

text: Kumaştan biraz çalayım mı?

glosses: kolandin (ji bo nexşandina derdanên madenî)

text: Tozu çalmak.

glosses: eware kirin (ji bo demê, ku mirov bike ku çax û wextê yekî beredayî here)


çalpara

glosses: çeqçeqe, cemccm çarwe (arhrazên ku mirov dixe tiliyên xwe û pê deng derdixe, mîna zîl û xişxişkan)

glosses: cure ajeleke ku li peravên ava dijî û ziyanê dide tora masîvanan (Portunus puber)


çalyaka

glosses: ji nişka ve bi berstûkê girtin, bi berstûkê girtin


çalyaka etmek

glosses: hema hişk bi berstûka (yekî) girtin, hişk destê xwe avêtin depa singê (yekî)


çalçene

glosses: devneseknî (kesê ku atle nadê û hema diaxive)


çam sakızı

glosses: cewî, mestekî, benîştê qajê, penîştê çamê


çamaşır

glosses: beraşo, kine, cil (ji bo cil û bergên gemarî)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çamaşır.wav


çamaşır değiştirmek

glosses: cilên xwe avêtin, kincên xwe danîn, cil û beigên xwe guhartin (ji bo şûştina wan)


çamaşır makinesi

glosses: makîneya kincşûştinê, makîneya cilşûştinê


çamaşır suyu

glosses: ava kincan, ava biderman ku pê cil tên şûştin


çamaşırlık

glosses: qumaşê ku bi kêrî kincan, cil û bergan tê


çamlık

glosses: erda çaman, zeviya qajan (devera ku darê qajan lê; pir in)


çamur gibi

glosses: eynî herî ye, wekî herîyê ye (nanê ku baş nepijiyaye an jî nanê ku ji arvanê reş hatiye çêkirin)

glosses: eynî teniya bidon e, eynî benîştê ecem e (ji bo kesê belakir)


çamura yatmak

glosses: heqnexweşî kirin (ji bo nedana deyn), sozê xwe şikandin, sozê xwe pêk neanîn, li sozê xwe poşman bûn


çamurlamak

glosses: herî tê dan, bi herîyê seyandin, bi mole delikandin


çamurlanmak

glosses: herî tê gerîn, bi herî bûn, herî lê ketin


çamurlatmak

glosses: di herîyê dan, di çamûrê dan, di herîyê de hesikandin, bi herîyê dan dûtin


çamurlaşmak

glosses: bûn teniya bidon, bûn benîştê ecem, bûn wekî gurnîkê


çamurluk

glosses: herîparêz (ji bo tiştê ku dikin lingê xwe da ku devdelingên wan ji herî û peşkan bê parastin)

glosses: bertekerk (parçeyê li ser tekerên erebeyan)

glosses: maleşteka solan (a li ber deriyê avahiyan ku mirov pê binê pêlava xwe ji herîyê paqij dike)


çamçak

glosses: derdana avê ya bi çembil û ji dar hatiye qewartin


çan

text: Kilise çanı.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-çan.wav


çan çan

glosses: çingçing, çingeçing (ji bo dengê cangoçkê)

glosses: wîrwîr, wîrewîr (kesê lewce ku bi dengekî bilind diaxive)


çan çiçeği

glosses: gezîze, gulezengil, sinbêlok (Campanella)


çanak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çanak.wav


çanak ağızlı

glosses: tirdevk (kesê ku giliyan dibeje, dide der)


çanak çömlek

glosses: qir û qaf, şikêlik, qirik û qafik, dîzik û xilik (ji bo derdanên cur bi cur ên ji xweliyê hatine çêkirin)


çangıl çungul

glosses: gurmerep, teperep (tiştê ku dengen ne xweş ji wan dertê û mirov pê acis dibe)


çangır çungur

text: Tencereler çangır çungur devrildi.


çangırdamak

glosses: çingîn, şingîn (ji bo dengê tiştên metalik)


çanta

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çanta.wav


çantada keklik

glosses: kewê çeltik, kewê di çeltik de, kewê lîsîn


çapa

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa îzafeyî ya mê a yekjimar a binavkirî ya çap.

forms: çapên (feminine definite construct plural)

ipa: /t͡ʃɑːˈpɑː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-çapa.wav

hyphenation: ça·pa


çapa

glosses: tevrik, sinkolk, kulbe, kulbik, devşik (alava ku pê kulbe, tevrik te kirin)

text: Gemi denize çapasını atmış.


çapacı

glosses: tevrikker, kulbeker, xeparker (karkerê ku bi tevrikê dixebite)


çapak

glosses: kêvjik, şilaq, çilîtk, şilop, şelîq, kinişt, pelîşk, piliç, sitoq, şîlmoq, şiqol, şirtoq, şûlik, zîç, şilûg

text: Göz çapağı.

glosses: pel, pelik (gava tiştê mîna hesin tên kutanê parçikên hûrik ji berê di peke)

glosses: girûzek (girûzka ku di têkberên metalik de heye)


çapak gözlü

glosses: çavhilaq, çavbikêvjik, çavcilîtk, çavqemûşk


çapaklı

glosses: bikêvzik, bişîlaq, bikenişt, biçilîtk, bişilop


çapaklanma

glosses: kêvzikgirtin, şilopgirtin, şeliqgirtin, şîlagirtin, kenîştgirtin, çilîtkgirtin


çapaklanmak

glosses: kêvzik girtin, şilop girtin, şeliq girtin, şîlagirtin, kenîşt girtin, çilîtk girtin


çapaksız

glosses: bêkêvzik, bêkenîşt, bêşilop, bêşîrlaq, bêçilîtk


çapalama

glosses: tevrik, kulbekirin, xepar, xepirandin, heşifandin, gelberî, qidûm


çapalamak

glosses: tevrik kirin, kulbe kirin, xeparkirin, xepirandin, heşifandin


çapalatmak

glosses: dan tevrikkirin, dan kulbekirin, dan xeparkirin, dan xepirandin, dan heşifandin


çapalı

glosses: tevrikkirî, kulbekirî, xeparkirî, xepirandî, heşifandî (erda ku hatiye tevrikkirin)


çapanoğlu

glosses: têra arvan (ji bo rewşa ku dibe belaya serê mirov)


çapanoğlu çıkmak

glosses: di têra arvan de gerîn, qilopilo jê derketin


çapanoğlunun aptes suyu gibi

glosses: eynî avdeşo ye (xurik û vexurikê avdar ku bêtehm û rengê wê jî ne xweş e)


çaparız

glosses: kafirkeratî (rewşa têkilhev a kuirov nikare bi hêsanî ji navê derkeve)


çapkın

glosses: tiştê ku cinsîtiyê bi bîr dixe, an jî di xwe de dihewîne


çapla

glosses: miqareya pola ya ji bo kolandina tiştên madenî


çapmak

glosses: xarandin, rewiqandin (ji bo bezandina hêsp)

glosses: xar birin (yekî an jî tiştekî), dan xaran (ji bo êriş birina ser tiştekî)


çapraza sarmak

glosses: (kar) li hev û din qelibûn, (kar) li hev ketin


çaprazlama

glosses: çepûrast (ji bo diranên mîna birekê ku bi awayekî çeperast hatiye ciftkirin)


çaprazlamak

text: Ellerini göğsünün üstünde çaprazlayarak.


çapraşık

glosses: girift, herbilî, xerbilî (ji bo tiştê ku têkilhev in û mirov nikane ji navê derkeve)


çapraşıklaşma

glosses: giriftîbûn, xerbilîbûn, xerbitîn, herbilîbûn


çapraşıklaşmak

glosses: giriftî bûn, xerbilî bûn, xerbitîn, herbilî bûn


çapraşmak

glosses: girift bûn, herbilîn, xerbilîn, xerbitîn


çardak

glosses: hol, holik, kolik, çardax (ji bo stareya ku bi çilo û tiştê wisa hatiye çêkirin)

text: Asma çardağı.

glosses: holika xincîkî, enzêl, arzêl (holika gilover a xemilandî ya li nav bexçeyan ku havînan tê de rûdinin)


çaresine bakmak

glosses: li çareya (tiştekî) nihêrtin, hela (tiştekî) kirin, çareyek jê re dîtin


çaresiz

glosses: bêçare, bênewa, bêhavil (tiştê ku çara wî nîn e)

text: Çaresiz dert.

glosses: neçar, bêgav (kesê ku ji xwe re çareyek nabîne)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çaresiz.wav


çarık

glosses: hesinê firênê (ji bo erebeyan, gava ku derbejêr diçe dikin bin tekerê wê)


çarıklı erkânıharp

glosses: bi awayekî henekî ji gundiyên kone û mizawir re tê gotin


çarım

glosses: bi qandî deng (ji bo mesafeya dûribûna cihekî)

text: Bir çarım ötede bir çeşme var.


çariçe

glosses: çariçe, çare (jina çar anjî, ji jinika çar re tê gotin)


çark

text: Bileği çarkı.

glosses: çerx (ji bo yekîneyeke leşkerî bêyî ku pergala xwe xera bike li dora xwe bifetile û berê xwe biguhêre)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çark.wav


çark döndürmek

glosses: dolaba xwe rast gerandin (ji bo xwe debarkirinê)


çark etmek

glosses: çerx bûn, vegerîn, li paş zivirin, li ba ketin


çarkıfelek

glosses: cureyek riweka xemlê ye ku mîna lavlavkan li dora tiştan dilefe (Passiflora caerulea)

glosses: cureyek fişeka ku gava tê pêxistin li dora xwe digere


çarkına etmek

glosses: çerxa (yekî) ters gerandin, feleka (yekî) şaş kirin


çarkçı

glosses: pêlewar (kesê di keştiyê de beşa makîneyê bi rê ve dibe)

glosses: çerxvan, çerxker (kesê ku bi çerxê alavên bibir tûj dike, disû)


çarlık

glosses: çaritî (dewleta ku di bin hukmê çar de ye)


çarliston

glosses: çarliston (çeşîdek dansa ku piştî şerê pêşîn li Ewrûpayê belav bû)

glosses: çarliston (çeşîdek îsota serî tûj û stûr) ]]


çarmıh

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çarmıh.wav


çarmıha germek

glosses: darexaçî kirin, selibandin, çarmix kirin, li xaç xistin, li çarmixê dan, li darexaçê xistin, kişandin çarmixan, selib kirin, li çardaxê xistin


çarnaçar

text: Çarnaçar (bivê nevê) ew çiwal tiji genim û ceh dikirin û dibirine malêd xwe. Eger nedayî îcarê dewared wan dajotin, dibirin bilzerûr.

ref: Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 116, ISBN 9789944360678


çarpı

glosses: car, carîn, caran (di matematîkê de navê nişana x'ê)


çarpık

glosses: çelexwarî, weribandî, şeftûl, kelkot, kelkutî, pilûç

text: Çarpık ağız ve dudaklı.

text: Çarpık eğitim.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çarpık.wav


çarpık çurpuk

glosses: xwar û xudir, xwarûwîçko, çelexwarî, xwar û vajî


çarpıklaşma

glosses: çelexwarîbûn, lihevweribîn, kelkotkîbûn, weribîn


çarpıklaşmak

glosses: çelexwarî bûn, li hev weribin, kelkotkî bûn, weribîn


çarpıklaştırmak

glosses: çelexwarî kirin, weribandin, li hev weribandin


çarpılmak

glosses: hişê (yekî) çûn, dewxa (yekî) çûn, hiş ji serê (yekî) birin

text: Bir gülüşü bile çarpılmama yetiyor.

text: Kıza çarpıldım.


çarpıntılı

glosses: perpetokî, qilqilokî (ji bo kesê biheyecan û bitelaş)


çarpıtmak

glosses: serobino kirin, berevajî kirin (ji bo terskirina rastiyekê)


çarpışılmak

glosses: hatin li hev ketin, hatin li hev xistin, lêkdan


çarpışmak

glosses: kopişîn, tûşî hev bûn, li hev ketin, li hev qelibîn

text: Arabalar çarpıştı.

text: Düşman kuvvetleriyle çarpışırız.

text: Bu iki düşünce çarpışıyor.


çarpıştırmak

glosses: kopişandin, li hev dan xistin, tûşî hev kirin, li hev qelibandin


çarpma

glosses: pitpitîn, dapitîn, jenîn, hilavêtin (ji bo zû hilavêtina dil)


çarpmak

text: Kurşun duvara çarptı.

text: Güneş çarptı.

text: Onu cin çarptı.

text: Cüzdanını çarpmışlar.

text: Her aybaşında gelir babasının biraz parasını çarpar gider.

glosses: pitpitîn, dapitîn, jenîn hilavêtin (ji bo zû hilavêtina dil)

text: Yüreğim çarpıyor.

text: Rüzgar ağaç dallarını duvara çarpıyordu.

text: Beşi beşle çarparsa yirmi beş eder.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çarpmak.wav


çarşaf gibi

glosses: sekan (ji bo bêpêlbûna derya, gol û avê)


çarşafa girmek

glosses: xwe pêçan, xwe girtin (ji bo keçên xama ku êdî xwe dinixêmin)


çarşaflamak

glosses: rû girtin (tiştekî), rû kişandin (tiştekî)

text: Yorganı çarşafladı.


çarşaflanmak

glosses: rûyê (tiştekî) hatin girtin, rûyê (tiştekî) hatin kişandin

text: Yorgan çarşaflandı.


çarşaflı

glosses: çarşevkirî, biçarşev (ji bo jjina ku çarşev li xwe kiriye)


çarşamba

etymology_text: Ji farisî چهرشنبه (çaharşanbe) = چهر (“çar”) + شنبه (“sebt”).


çarşamba karısı gibi

glosses: çelepeyî (jina ku kepira porê wê lihevketî ye û kine û mincên wê qirêjokî ne)


çarşamba pazarı

glosses: gibi wekî mala libarkirinê (devera ku her tişt lihevketî û li ber çavan e)


çarşı ağası

glosses: axayê çarşiyê (erkedarê ku ji pergala çarşiyê berpirs e)


çarşı pazar dolaşmak

glosses: derketin gera çarşiyê, li çarşî û pazaran gerîn


çasar

glosses: çasar (nasnavê ku împeratorê Alman ku li Viyanayê rûdine)


çat etmek

glosses: kirin qirçîn, kirin qîrçînî, kirin çirkînî


çat kapı

text: Çat kapı açıldı.


word: çat orada çat burada, çat kapı arkasında

glosses: Guhartoyeke çat orda çat burada çat kapı ardında.


çat pat

glosses: piçek, pariyek, hinek, (hema) hindik hindik, kirkitandin

text: Çat pat Türkçe biliyorum.

glosses: car carinan, hin caran, hinde caran, carinan

text: O bize çat pat gelir.


çatal görmek

glosses: delîn, baş nefesilandin, ximam dîtin (tiştek wekî du tiştan dîtin)


çatallanma

glosses: çetelîbûn, ducihîbûn, duçiqulîbûn, duşeqîbûn


çatallanmak

glosses: bûn ducihî, bûn duşeqî, bûn duçuqlî, bûn çetelî


çatallaşmak

text: İş çatallaştı.


çatallı

text: Çatallı söz.

text: Çatallı ses.


çatınmak

glosses: birûyê xwe kirin cot, birûyê xwe pêl kirin, awirê xwe tûj kirin


çatır çatır

glosses: qirçeqirç, qirçqirç (şikîna tiştekî hişk û sirt, ji bo şewitîna tiştekî û rakirina wî)

glosses: bi zorê, bi kotekî, bi darê zorê, bi qewetî cebrî

text: Çatır çatır İngilizce konuşuyor.


çatır çatır çatlamak

glosses: şiqşiqîn, şeqopîlo bûn (ji bo terikîn û derizîna tiştekî bi awayekî pir zêde)

glosses: zuwa teqîn, zuwa gotin û qelişîn, niqeniq ji qirika (yekî) çûn, zuwa behicîn (ji bo dexesiya zêde)

text: Beni görünce çatır çatır çatladı.


çatırdamak

glosses: qirçîn, qiçqiçîn, qirpîn, kirin qirçînî, kirin çirkînî, çirkîn, qirçeqirç jê çûn, çirkînî jê çûn, kirin çeqînî

text: Evimiz çatırdıyor.


çatırtı

glosses: qirçînî, qiçqiçînî, qirpînî, çirkinî, çeqînî


çatışık

text: Düşüncelerin çatışık.


çatışma

glosses: lihevxistin, cewşen, lêkdan, pozberî, berberî


çatışmak

glosses: hev negirtin, mixrikî hev bûn (ji bo gotin, raman û îdiayan)

text: Ders saati yemek saatıyla çatışıyor.


çatkı

glosses: sêpikî (ji bo tiştên ku serê wan li hev hatine spartin)


çatlak

glosses: derz, qelş, şeq, derizandî (ji bo tiştên req û sirt)

glosses: terk, qelş, qeyş, telş, terikandî (ji bo tiştên nerm)


çatlaklık

text: Duvardaki çatlaklık.


çatlamak

glosses: derizîn (ji bo tiştên req û sirt) , terikîn (ji bo tiştên nerm) , terk lê ketin, derz lê ketin, şeq lê ketin, şeqaqî bûn (ji bo erdê)

text: Ayakkabının yüzü çatlamış.

glosses: behicîn, teqîn (ji ber xwarin û vexwarina zêde, girîna pir ya zarokan, û rehtbûna zêde)

text: Çocuk ağlamaktan çatladı.

glosses: teqîn (ji ber acizî, tengavî, dexesî û wekî tiştên derûnî)

text: Sıkıntıdan beynim çatlayacak.

text: Çatladın mı?

text: Çatlasa da (veya çatlasa da patlasa da).


çatlatmak

text: Elindeki çatlatacağı yemişe baktı.

text: Duvarı çatlattı.

text: Atı çatlattı.

glosses: aqil avêtin, hiş û mêjî di serî de neman


çatmak

text: Silahları çatmışlar.

glosses: bi hev ve danîn (ji bo kerestê û tiştên wisa)

text: Malzemeyi çattık.

text: O koca binayı kışın biz çattık.

glosses: dan serê xwe (tiştên mîna çarik, çîtik, merxime û wisa)

glosses: mehdê xwe kirin, mirûzê xwe tirş kirin, birûyê xwe kirin cot

text: Polis kaşlarını çatarak ona baktı.

text: Belaya çattık.

glosses: berizîn, girrê xwe pê xurandin (bela xwe tê dan)

glosses: wexta (tiştekî) hatin, dora (tiştekî) hatin

text: Zamanı geldi çattı.


çatra patra

text: Türkçeyi çatra patra konuşuyor.


çatur çutur

glosses: çirkeçirk, qiçqiç, qirçeqirç (dengê şikîna tiştekî)


çavlanmak

glosses: ketin ser zar û zimanan, navê (yekî) derketin


çavuş

glosses: li dibistanê leşkerîjêhatiyê polê/sinifê

text: Belediye çavuşu.


çavuş kuşu

glosses: silêmanê dunikul, dawudê dunikul, dîksilêman (Upopa epops)


çavuş üzümü

glosses: tiriyê eşqir (tiriyekî libgir, spî, dendikhûr û çermtenik e)


çay bahçesi

glosses: bexçeyê çayê (bexçeyê ku lê çay û vexurikên bêalkol tên vexwarin)


çay kenarında kuyu kazmak

glosses: cihê ku maşik lê hebe bi destan rakirin agir


çaycı

glosses: çayfiroş (kesê ku çay çêdike û difiroşe)

glosses: çayger (ê ku çayê li mişteriyan bela dike)

glosses: miriyê çayê (kesê ku pir ji vexwarina çayê hez dike)


çaydanlık

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-çaydanlık.wav


çayhane

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çayhane.wav


çayı görmeden paçaları sıvamak

text: Bu ne suyu görmeden paçaları sıvamışsın?


çayır güzeli

glosses: cure riwekeke ku dişibe genim (Erogrostis major)


çayırlamak

glosses: veçûrikîn, bi çayirê ketin (ji bo miha ku çayir dixwe û pêdikeve)

text: Hayvan çayırda çayırlanıyor.


çaylak

glosses: naşî, bêtecrûbe, xeşîm, helage,tore, ferx

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çaylak.wav


çaylık

glosses: ê ji bo çayê (tiştê ku ji bo çayê tê bikaranîn)


çaça

glosses: keştîvanê kevn û osta (di keştiyên bazirganiyê de)

glosses: patrona kerxaneyê, jina ku kerxaneyê dide şixulandin (argo)


çaça balığı

glosses: masiyekî biçûk ji cisnê hemsiyan (Clupea sprattus)


çaçaça

glosses: çaçaça (reqseke nûjen a sivik a Meksîkî)


çağ

glosses: çax, beng, gav, wext (parçeyê heyamê, demê)

text: Delikanlılık çağını çoktan aştık.

glosses: heyam, heyn, hindam, çerx, dewr, serdem, çaxan

text: Dünya atom çağında, biz hâlâ medeniyet kavgası içindeyiz.

text: İlkçağ.

text: Şimdi evlilik çağı değildir.

glosses: heyam (ji bo maweya çêbûna qatmaneke jeolojik)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-çağ.wav


çağ açmak

glosses: çerxeke nû vekirin, dewreke nû li dar xistin


çağ dışı

glosses: ji derî wextê birina kesan ji bo leşkerîyê


çağatayca

glosses: Çaxataykî (navê zimanê Tirkiya Rojhilat ku di sedsala XV de bûye zimanê niviskî)


çağcıl

glosses: nûjen, modern (ji bo mirovê ku ji nûtiyên demê diparêze û li gorî wan dilibite)

glosses: nûjen, modern (tişt an jî kesê ku ji nûtiyên teknîkê, zanistê sûd werdigire)

text: Çağcıl Fizik.


çağdaşlaştırmak

glosses: hemdemî kirin, hemçaxîkirin, hemçerxî kirin


çağdaşlık

glosses: hemdemî, hemdemîtî, hemçaxî, hemçerxî, hevçerxî, hevçaxî


çağıl çağıl

text: Su çağıl çağıl akıyor.


çağıldayış

glosses: xuşînî (ji bo kar an jî awaşê xuşînîkirinê)


çağırıp bağırmak

glosses: qîreqîr kirin, kirin qhirhin û barîn, bûrebûr kirin


çağırış

glosses: bangkirin, gazîkirin (ji bo kar an jî awayê bangkirinê)


çağırmak

glosses: bang kirin, deng lê kirin, ba kirin, gazî kirin (ji bo denglêkirina li kesekî)

glosses: banî kirin, gazî kirin (ji bo vexwendina kesekî)

text: Mektubunda hasta olduğunu yazıyor ve beni yanına çağırıyordu.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-çağırmak.wav


çağırtı

text: Çağırtılar bağırtılar.


çağırtmak

glosses: gazî (yekî) kirin, banî (yekî) kirin, bayî (yekî) kirin

text: Öğretmeni köye çağırtılar.


çağla

glosses: kerik, tehlik, gulhan (mêweya ku hîna kal û xang e û nayê xwarin)

glosses: gerih, geroh (ji mêweya negihiştî ya mîna behîv û arûngan (yanê mişmişan) ku êdî tê xwarin)

glosses: behîvterk, çexele (jiêweya negihiştî ya behîvê ku êdî tê xwarin)


çağlamadan çatlamak

glosses: tûtika (mirîşka) nû rabûn hêkê sor kirin


çağlamak

glosses: xumîn, fîrîn, xumînîkirin, xumexumkirin, fîrînîkirin, fîrefîrkirin

glosses: xumînî kirin, kirin xumexum, kirin fîrinî, kirin fîrefîr (ji bo dengê ava boş ku kef bi ser dikeve)


çağlayış

glosses: xumîn, fîrîn (kar û awayê xumînê, fîrinc)


çağrı

glosses: bangewazî, bang (ji bo agahdarkirin û denglêkirinê)


çağrıcı

glosses: gazîker, vexwîner, dawetker (kesê ku kesen din vedixwîne, gazî wan dike)


çağrışmak

glosses: bi hev re kirin qarewar, bi hev re kirin qîjewîj


çağrıştırmak

glosses: qulqulandin, anîn bîra, bi bîra (yekî) xistin

text: Bu ses kulağıma birini çağrıştırıyor.


çebiç

glosses: gîsk (ji bo karika nêr û mêr ku yek salî ye)


çedene

glosses: (çetene) kizkiz (ji bo yê qelandî), tovê kinfan


çekek

glosses: cihê ku qeyik û keştiyên biçûk lê tên kişandin


çekelez

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çekelez.wav


çekememek

glosses: nikarîn kişandin, nekanîn kaş kirin, neşên kcşandin

glosses: ji destê (yekî) qedandin, baristan nekirin, tehemûl nekirin

text: Ben onun bu yaptıklarını artık çekemem.


çeker

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: keş (hilgirtina giraniyê ya aletekî kişandinê)


çeki düzen vermek

glosses: derdor bi keys kirin, bi rêk û pêk kirin, der û dor dan hev


çekici

glosses: kêşvan, kişîner, rakêşer (kesê ku karê kişînê dike)

glosses: dilkêş, çavhebîn, dilniwaz, dilhebîn, kişîner, rakêşer, balrakêş, cazib

glosses: kaşker (ji bo erebeya ku tiştan kaş dike)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çekici.wav


çekicilik

glosses: dilkêşî, dilniwazî, rakêşerî, balrakêşî, dilhebînî, cazîbe


çekik

glosses: kişandî, kaşkirî, vekişandî, vekişiyayî, rakişiyayî, rakişandî

text: Çekik göz.

text: Çekik kaş.

text: Çekik çeneli.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çekik.wav


çekikçe

glosses: kişandiyokî, hinek kişandî, hinekkaşkirî


çekilmek

text: İpi çekilmiş.

text: Aradan çekil.

text: Köşeye çekilmiş.

text: Müşteriler birer birer çekiliyor.

text: Düşman çekildi.

text: Yarışmadan çekildim.

text: Sen artık çekilmiyorsun.

text: Çekilmez olmak.


çekim

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çekim.wav


çekingen

glosses: fediyok, fêhitoyî, şermok, fehîtok, şermende


çekingenleşme

glosses: fehîtokîbûn, şermokîbûn, fediyokîbûn, şermendeyîbûn


çekingenleşmek

glosses: fehîtokî bûn, şermokî bûn, fediyokî bûn, şermendeyî bûn


çekinilmek

glosses: jê şerm kirin, jê fedî kirin, jê fihêt kirin, jê fikare kirin

text: Benim için çekinilecek bir durum yoktur.


çekinmek

text: Yılanlardan çekiniyor.

text: Sürmeler çekinmiş gözlerine.


çekip çevirmek

glosses: ji hev û din derxistin, lê nihêrtin, li ser pişta (yekî) bûn

text: Dükkanı o çekip çeviriyor.


çekirdekten yetişme

glosses: di zaroktiyê de qusiyaye (kesê ku di zaroktiya de xwe di pîşeyekî de gihaye)


çekirge kuşu

glosses: reçêle, keşûşke, kawanî, çivîka reş, reşel, reşik, çûkreş, rişole, çîq (Sturnus vulgaris)


çekiver kuyruğunu

glosses: destê xwe jê bikişîne, guhê xwe jê bibire


çekiç

glosses: çakûç, keçûç


çekiç

glosses: çakûç, keçûç


çekiç

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çekiç.wav


çekiç

glosses: çakûç, keçûç


çekişe çekişe pazarlık

glosses: (etmek) bi hişkehişkê pê re bazar kirin, bi hev ve zeliqîn, pê ve zeliqîn


çekişmek

glosses: kişkişîn, gijgijîn, kaş û berkaş kirin, hev kaş kirin

text: Halat çekiştiler.

text: Birbirine bıçak çekiştiler.

glosses: devê xwe kirin devê hev, devjenk bi hev re kirin

text: Seninle çekişemem.

glosses: berberî kirin, qayişkêşî kirin, keftûleft kirin


çekişmeli

text: Çekişmeli bir maç.


çekiştirici

glosses: xcybok (kese ku xeyba hinên din dike, eybên wan derdibe)


çekiştirmek

glosses: kişkişandin, gijgijandin, berkaşî kirin, kaş û berkaşî kirin


çekme

text: Çekme burun.

glosses: dasok (dasoka peştikandine ku devê wê çengalî û diranokî ye)

glosses: saza ku bi tilî an jî mizrabê te lêxistin

glosses: avmirî (dara ku rewa jê tê kişandin û diqermiçe)


çekme kat

glosses: qata jor, a ku çarmedorê wê wekî teras hatiye berdan


çekmece

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çekmece.wav


çekmek

glosses: kişandin, kêşandin, kaş kirin (rahiştin tiştekî û bi ber xwe an jî bi hêlekê ve kaş kirin)

text: Kapıyı şiddetle çekip gitti.

text: Arabayı çeken.

text: İpi çekti.

text: Sünger bütün suyu çekti.

text: Ekini harman yerine çekti.

glosses: kişandin (bi mebesta tiştekî, ji navê hilanîn)

text: Piyasadaki paralarını çekti.

glosses: kişandin (bi bêhnê re kişandin hundirê xwe)

text: Burnuna su çekmek.

glosses: kişandin (ji bo rahiştina tiştekî ji bo êrîşkirinê)

text: Silahını çekti.

text: Ona güzel bir dayak çekti.

glosses: jê stendin, bi paş ve girtin, ji bo kesekî an jî tiştekî ji yekî stendin)

text: On yıldır bu hastalığı çekiyorum.

glosses: kişandin (girtin ser xwe, tehdeya tiştekî kişandin)

text: Bu işin sıkıntısını halk çekiyor.

text: Yaş odun ağır çekiyor.

text: Kablo çekmek.

text: Buraya bir perde çekmek lazım.

text: Piyango çekmek.

text: Çizgi çekmek.

text: Sürme çekmek.

text: Kopya çekmek.

text: Ona vantüz çektiler.

glosses: hilkişandin (tiştekî ji jêrê ber bi jor kişandin)

text: Fotoğraf çekmek.

glosses: hilgirtin (ji bo hêza kişandina tiştekî)

text: Bu araba 100 kilodan fazla çekmez.

text: Kahve çekmek.

text: Bu elbise çok dikkat çekiyor.

glosses: asê kirin (ji bo rêlibergirtina tiştekî asêkirin û girêk lêxistina Ii tiştekî)

text: Yol masraflarını o çekti.

text: Hasret çekmek.

text: Arabacı yavaş çek.

text: Kız halaya, erkek dayıya çeker.

text: Sorguya çekmek.

text: Bak, sözümüzü nereye çektin.

text: Yorganı çekip yattı.

glosses: jê kişandin, birin berê (mihîn ji hesp kişandin)

text: Bu ay 30 gün çekiyor.

text: Yol 5 saat çekti.

text: Kumaş çekti.

text: Bir uzunhava çekti.

text: İsyan bayrağını çekti.

glosses: tê dan, kişandin (tiştekî) (ji bo boyax, badena û tiştên wisa)

text: Bir kat boya daha çek.

text: Telgraf çekmek.

text: Baca iyi çekiyor.

text: Çek arabanı!

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-çekmek.wav


çektiri

glosses: keştiya berê ku hem bi bêrikan û hem jî bi xêliyan diçe


çektirmek

glosses: dan kişandin, dan kêşandin, dan kaşkirin

text: Allah ona çektirsin.

text: Ona çok çektiriyorlar.


çekçe

glosses: çekî, çekoslovakî (zimanê gelê Çekoslovak)


çelebi

glosses: çelebî (inwanê pîrê mezintirînê Bektaşî û Mewlewiyan)


çelenk

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çelenk.wav


çelik çomak

glosses: darqîtik, çovqîtik, çov û çopelîk, çolît, derqîl, qîtik, pelê, qîntê, qîtê, çoreq, reqeço


çelimsiz

glosses: çeqelok, hiçkelok, selipûrî lawaz (bêhêz, bêşiyan, bêpertav, nexurt)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çelimsiz.wav


çelimsizlik

glosses: çeqeloktî, hiçkeloktî, selipûritî (bêhêzî, bêşiyanî, bêpertavî, nexurtî)


çelişki

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çelişki.wav


çelişmek

glosses: tewişîn, nakokî hev bûn, mixrikî hev bûn


çelme

glosses: pêpaşk, paşling, çaxulyak, şaqûlî, bêrpêlk, vizik, pempîlik, pehnpêlk, berpêng, pêwerînk

glosses: girêdana ji par re (serpoşeke ku ji paş ve tê girêdan)


çelme atmak

glosses: pêpaşk avêtin ber (yekî), çaxulyak avêtin ber (yekî), şaqûlî avêtin ber (yekî)


çelmek

glosses: ji par re gire dan, serî girê dan (ji bo serpoş, şar û temeziyan)

glosses: li hev nenihêrtin (ji bo gotin, ramanan)

text: Sözlerin birbirleriyle çelişiyor.


çelmelenmek

glosses: hatin werqilandin, pêpaşk hatin avêtin ber (yekî)


çelmik

glosses: xiz, xizmûk (sapê ku tevî genim û simbêl e)


çelo

forms: viyolonsel

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


çember kayık

glosses: qeyika ku paşiya wê mîna çember gilover e


çemberlemek

glosses: kirin hesarê, dor lê grtin, dor lê pêçandin


çemberlenmek

glosses: dor lê hatin girtin, dor lê hatin pêçandin


çemberli

glosses: şorebkirî, çemberkirî (tiştê ku dora wî hatiye şorebkirin)


çemen

glosses: şembelûlk, kaxîl, semen (Cuminum cyminum)

glosses: macuna ji semen û sîr û isota hûr hatiye çêkirin


Çemişgezek

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: Çemişgezeg, Melkişî (Navçeyeke girêdayî Dêrsimê)


çemremek

glosses: hilçinandin, hildan, vemalandin, çemandin, hilmaştin, vemaltin, vemalaştin, çikandin, şemirandin

text: Eteğini çemredi.


çemrenmek

glosses: xwe vemalandin, xwe hilçinandin, xwe hildan (zend û bendên xwe badan, daw û delingên xwe hildan)

glosses: xwe amade kirin, xwe bi kar û bar kirin, dest birin xwe


çenek

text: Fasulye iki çeneklidir.


çenesi atmak

glosses: çeneya (yekî) ricifîn (ji bo kesê di ber sekeratê de)


çenesini bağlamak

glosses: zimanê (yekî) weşîn, deve (yekî) hatin girêdan (mirina yekî xwestin)


çenesini bıçak açmamak

glosses: devê (yekî) ketin hev, qet xeber nedan, qet neaxaftin


çenet

glosses: qaçil, qalik, qaşil (qaçilê li ser tovê tiştekî)


çengel

text: Pêşî bi ta hatibû dirûtin, paşê bi çengelan bi hev ve hatibû cebirandin.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text: (...) yên ku çengela mirinê bi ber devê wan neket, yan firar bûn, yan jî (...)

ref: Jan Dost, Mijabad https://web.archive.org/https://archive.org/details/Mijabad arşîv, tirej.info, Mijabad

text: (...) taştiya xwe dixwarin û diçûn keviya avê, çengelên xwe diavêtin kûrayîyê.

ref: Zeynelabidîn Zinar, Balafira Jînê, Weşanên Pencînar, 1993, ISBN 91 972090 3 1


çengel atmak

glosses: li dora (yekî) çûn û hatin (ji bo têkilîdanînê)


çengel takmak

glosses: rika xwe dan (yekî), ji (yekî) venegerîn


çengel çeneliler

glosses: famîleya masiyên ku çena wan mîna çengel dirêj bûye


çengellenmek

glosses: hatin çengelkirin, çengel lê hatin xistin


çengelli

glosses: biçengel, biçingal, çengeldar, çingaldar

glosses: çengelî, çengelokî (tiştê ku nikulê wî wekî çengel e)


çengi

glosses: çengî, lotî, köçek (jina ku reqsa li beruzîkê ji xwe re kiriye pîşe)


çenilemek

glosses: kûstîn, kûzîn, kirin kûstînî, kirin kûzînî (ji bo kûçikê ku bi êş û jan dinale)


çentik

glosses: kirt, kirtik, kêrtik, kêrt, niqrik, tîj, gen


çentik atmak

glosses: kirt kirin, kêrt kirin, gen kirin, tîj lê xistin


çentiklemek

glosses: kirt kirin, niqirandin, gen kirin, kêrt kirin


çentiklenme

glosses: kirtkirtîbûn, kirtbûn, kelepotkîbûn, niqirokîbûn


çentiklenmek

glosses: kirtikî bûn, kirtkirtî bûn, kelepotkî bûn, niqirokî bûn


çentikli

glosses: niqirandî, bikirt, kirtkirî, bikêrt, kêrtkirî


çentilmek

glosses: hatin niqirandin, hatin kirtkirin, hatin kêrtkirin


çentmek

text: Soğan çentmek.


çepelli

glosses: bixisar, xisardar, bizirar (tiştê ku tê de sap, kevir, xwelî û tiştên wisa hene)

text: Çepelli buğday


çepin

glosses: pîncik (kulbe û tevrikê biçûk ê bexçeyan)


çepçevre

glosses: (çepeçevre) hawirdor, çarmedor, çarnikar, çaralî, dormandor


çer çöp

glosses: hay jê hebe! (di hîn leystikên zarokan de di wateya hişyarkirinê de tê bikaranîn)


çerden çöpten

glosses: ji qirş û qalan, ji kewş u kcwaşan, ji rewtik û mewtikan (ji bo tiştên ne saxlem tên gotin)


çerge

glosses: sewan, xiwe, xêbet, xîme, (konêezin î xemilandî)


çergeci

glosses: sewanvan, xêbetvan (yeniçeriyê ku nobedarê xêbeta padîşah e)


çergici

glosses: esnafê seyar e ku Ii pazaran ji bo firotanê eşyayên xwe radixe


çerkez tavuğu

glosses: xwarineke Çerkezan e ku ji ji goştên ajelên navmalê ên mîna mirîşk û elokan tê çêkirin û kakilên gûzan ê kutandî, tevî îsota hûr dixinê


çerviş

glosses: don (bezê helandî ku ji bezê heywanan tê bidestxistin)


çerçeve

glosses: çarçove, çerçîfe, çarçîve, dorbend (ji bo kenarên wêne, tablo, nivîsar û tiştên wisa)

glosses: çarçove, çerçîfe, çarçîve (ji bo kenarên derî, pencere û yên wekî wan)

text: Dar bir fikir çerçevesinde kalmayalım.


çerçeveci

glosses: çarçovekar, çarçîvekar (kesê ku çarçoveyan çêdike)

glosses: çarçoveker (kese ku çarçoveyan li dora wêne, nîvisar û tiştên wisa dixe)


çerçeveleme

glosses: çarçovekirin (eyarkirina dîmenê li gorî cisme ku tê kişandin)


çerçevelemek

glosses: çarçove kirin, çerçîfe kirin, çarçîve kirin


çetele çekmek

glosses: ji bo hesabkirinê kirt avêtin şivikê, xêzik li (tiştekî) xistin, xêzik avêtin (tiştekî)


çeteleye dönmek

glosses: serçavê (yekî) bûn nanê avkiyê (di şer û çavê yekî de ji ber birînan çêbûna şop û dewsan)


çetin ceviz

glosses: gûza esûs (ji bo kesî serhişk û esûsekî)


çetinleştirmek

glosses: dijwar kirin, çetîn kirin, esûsekî kirin


çetrefil

glosses: girift, aloz, dijwar (ji bo zimanê ku li gorî binyad û rêzikan nayê bikaranîn)


çevik

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çevik.wav


çevikçe

glosses: bi çipikî, çipikane, şipilane, peyikdarane


çeviri

glosses: werger, peçve, tercume (ji zimanekî veguhastin zimanekî din)

glosses: werger (nivîsar an jî pirtûka ku ji zimanekî li zimanekî dîtir hatiye wergerandin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çeviri.wav


çevirme

glosses: zivirîn, gerîn (gava ku goşt li şîşê dixin û li ser agir diğerinin)

text: Fransızcadan çevirme bir eser.


çevirmek

text: yönünü çevirmek

glosses: wergerandin, qelaptin, zivartin, qelibandin, velqutandin, qulibandin

text: defterin sayfalarını çevirdi

text: makinanın kolunu çevirmek

text: çember çevirmek

text: evi o çeviriyor

text: arkadaş bizi çevirip evine götürdü

glosses: zivartin (bi şûn de vegerandina tiştekî)

text: parasını çevirdi

text: sözü işine geldiği gibi çevirdi

glosses: gerandin (bi awayekî hîlekarî kar û tiştekî kirin)

text: bu bir iş çeviriyor

text: onu maskaraya çevirdi

text: eserî Kürtçeden Türkçeye çevirdim

text: bağı duvarla çevirmişler

text: kiliseyi camiye çevirmek istiyorlar


çevirtmek

glosses: dan zivirandin, dan wergerandin, dan qelaptin, dan qulibandin


çevrelemek

glosses: dor lâ girtin, dor lê pêçandin, gemaro kirin

glosses: bi sînor kirin, bi tixûb kirin, tahdit kirin


çevrelenmek

glosses: dor lê hatin girtin, dor lê hatin pêçandin, hatin gemarokirin


çevrili

glosses: dorpêçkirî, dorgirtî, doijêstendî, dorlêgirtî, gemarokirî


çevrilmek

glosses: dorpêç bûn, hatin dorpêçkirin, hatin pêçandin, dora (tiştekî) hatin girtin

text: Evin etrafı duvarla çevrilmiş.

text: Her gördüğün güzele çevrilme.


çevrimli

glosses: jêhatî (kesê ku xweş kar ji hev derdixe, bi rê ve dibe)


çevrinti

glosses: dorgerink (ji bo tiştê ku tim li dora xwe tim digere)


çeyizlemek

glosses: rihela (wê) amade kirin, cihêzê (wê) hazir kirin û danê (ji bo keça ku dike bizewice)


çeyrek

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çeyrek.wav


çeyreklemek

glosses: pê û dest di hev de derbas kirin (ji bo zarokên li ber şîr ku dest û piyên wan çeprastî tê kirin û bi bedena wan idman tê kirin)


çeçen

glosses: Çaçan (gele û kesê ji vî gelî ku li ba kurê rojhilata Kafkasyayê dijî)


çeşit

glosses: cûn, cûre, çeşît, çeşît, teşîd, texlîd, cure, çeşn, tewr, çoqil, çiqil, lec, bêş, dabêş

text: Her çeşitten kumaş.

glosses: nifş, cure, celeb, cins ( yekîneya biçûk an ji cinsan)

glosses: çeşîd, teşîd, texlît (di maneya awa, şêwe de)

text: Bu camilerin her biri başka çeşittir.


çeşit çeşit

glosses: çeşîd çeşîd, texlît texlît, cure cure, teşîd teşîd


çeşitlemek

glosses: bi çeşîd kirin, bi texlît texlît kirin, bi cure cure kirin


çeşitlendirmek

glosses: bi çeşîd kirin, bi teşîd kirin, bi cure cure kirin, bi texlît texlît kirin


çeşitlenmek

glosses: bi çeşîd bûn, bi cure cure bûn, bi texlît texlît bûn


çeşitli

glosses: çeşîd bi çeşîd, cure bi cure, têvel, çeşîtdar, çendetexlît, pircure


çeşitlilik

glosses: çeşîtdarî, curbicurî, çeşîddarî, biçeşîdîtî, çendetexlîdî, firetexlîdî, geletexlîdî


çeşni

glosses: çêjnî, çeşn, çêj, tehm (xurik û vexurikên ji bo çêştinê)

glosses: çejn (taybetiya tiştekî ku li xweşairov tê)


çeşnibaşı

glosses: çavlider, dilparsek (mêrê ku pir jin diguhêre)


çeşnici

glosses: çeşnîgir (kesê ku li köşk û serayan kar û barên şifre û xwarinê bi rê ve dibe)

glosses: çejnîgir (kesê ku tehm û kalîteya titûn û alkolê diyar dike)


çeşnilik

glosses: ji bo tehmê, ji bo çêjê (baharata ku ji bo tehm û lezetê mirov dike xwarinan)


çeşnisine bakmak

glosses: li tehma (tiştekî) nihêrtin, jê tehm kirin


çıban

glosses: kînor, kunêr, kwînêr, barboq, qonêr, azeh, pizirk, pizrik


çift dalma

glosses: xwe avêtin lingê hemberê xwe (di gulaşê de)


çift kanatlılar

glosses: famîleya duperikan (mîna mêş û kêzikên ku du perikên wan hene)


çift koşmak

glosses: kirin bin nîr, kirin ber şixreyê, kirin ber gêreyê


çift sürmek

glosses: cot kirin, ajotin, erd rakirin, erd ajotin


çift yıldız

glosses: du stêrkên ku di bin navenda kêşana hev de ne nêzî hev in


çifte atmak

glosses: zîtik avêtin, refes avêtin, cotkanî avêtin, dan zîtikan, dan refesan, dan cotkaniyan, zîtik dan, refes dan, çifte avêtin, cotikên xwe di ser serê xwe de qelaptin (an jî avêtin)


çifte dikiş

glosses: du sal xwendina di eynî sinife de (argo)


çifte kumrular

glosses: Leyla û Mecnûn (ji bo kesên ku pir ji hev hez dikin û ji hev naqetin)


çifte telli

glosses: tirnînî (cureyek reqsa ku govendgêr nav milên xwe dihejînin, zikê xwe dileqînin û stûyê xwe dibin û tînin)


çiftehane

glosses: cihê biqefes ku bi zêdehiyê çûk lê tên xwedîkirin


çifteleme

glosses: refesavêtin, zîtikavêtin, cotkanîavêtin, çiftavêtin, zîtikdan, refsdan


çiftelemek

glosses: refes avêtin, zîtik avêtin, cotkanî avêtin, çift avêtin, dan zîtikan, dan refesan, dan cotkaniyan


çiftelenmek

glosses: refes avêtin (yekî), zîtik avêtin (yekî), cotkanî avêtin (yekî), (yek) dan ber zîtikan, (yek) dan ber refesan, (yek) dan ber cotkaniyan


çifteleşmek

glosses: bi zîtikan li hev xistin, zîtik avêtin hev, hev dan ber zîtikan, bi zîtikan çûn hev, hev dan ber refesan, bi refesan çûn hev, bi cotkaniyan çûn hev, hev dan ber cotkaniyan, bi refesan li hev xistin, bi cotkaniyan li hev xistin


çifteli

glosses: zîtek (kesê ku rihet nasekine û bela xwe di kesê din dide)


çifti bozmak

glosses: dev ji cotkariyê berdan, terka cotkariyê kirin


çiftleme

glosses: birina ba hev, birina nik hev (ji bo birina ba hev a nêr û mê)


çiftlemek

glosses: cot kirin, zo kirin (ji bo zokirina tiştekî)

glosses: birin ba hev, kişandin ber hev (ji bo birina ba hev a nêr û mê)

text: Atla kısrağı çiftlediler.


çiftleşme

glosses: gan, dihevniyan, çûna ba hev (ji bo çûna ba hev a nêr û mê)


çiftleşmek

glosses: cot bûn, zo bûn (ku tiştek fer be, yeke din bê cem)

glosses: hevperîn, hevperandin, ga dan, fal dan, beran berdan,nêrî dan, çûn ba hev, di hev niyan, gon xwarin, fal xwarin, rabûn ser hev, baz dan serê (ji bo çûna ba hev a nêr û mê)


çiftleştirme

glosses: anîna ba hev, avêtina ber hev (anîna ba hev a nêr ûê)


çiftleştirmek

glosses: anîn ba hev, avêtin ber hev (anîna ba hev a nêr û mê)


çiftçi

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-çiftçi.wav


çiftçilik

glosses: cotkarî, cotarî, cotyarî (ji bo rewşa bûna cotkar)


çıkacak

glosses: Pêjgîra ku pişti mirov ji hemamê dertê tê pêşkêşkirin.

text: Ona çıkacak kimse yok..


çıkagelmek

glosses: lê derketin, li (yekî) derketin, di (yekî) de derketin

text: Hatırlar mısın çayırda bir boğa çıkagelmişti.


çıkar

glosses: berjewendî, havil, nehf, xirwe, sitxûtî, menfaet


çıkarcı

glosses: berjewendperest, havilperest, xirwebaz, sitxû, menfaetperest


çıkarcılık

glosses: berjewenperestî, havilperestî, xirwebazî, menfaetperestî


çıkarma

text: Bu dört işlemden çıkarmayı seviyorum.


çıkarmak

glosses: derxistin, derêxistin, êxistin, deranîn, anîn der, kirin der, derkirin, veder kirin (ji cihekî tiştek derxistin)

text: Atı ahırdan çıkardım.

text: Biz bu parayla ayı çıkarırız.

text: Aralarındaki ilişkiyi çıkardım.

text: Yalanını çıkardım.

text: Bu kim, çıkaramadım?

glosses: derxistin, derêxistin, deranîn (di maneya gotinê de)

text: Ne düşünüyorsun, çıkar da rahatla!

text: Çocuk kızamık çıkarmış.

glosses: (tehm- çêj- lezet) jê hilanîn, jê stendin

text: Lezzetini çıkara çıkara hikâyesine devam ediyordu.

glosses: (hêrsa xwe) tê de kirin, (kela xwe) tê de hêdî kirin (ji bo hêrs-êşê)

text: Gelip hırsını benden çıkardı.

glosses: deriştin, derêxistin (ji bo bidestxistina tiştek!)

text: Ekmeğini taştan çıkarıyor.

text: Sonunda onu suçlu da çıkardı.

glosses: derxistin, avêtin der, kirin der, derkirin (ji bo xwarina ku mirov dixwe û paşiyê dike der)

glosses: derxistin, derêxistin (ji bo avêtina kesekî ji cihekî)

glosses: derxistin, derêxistin, vêxistin, deranîn (ji xwe kirin û derxistina kine û solan)

text: Ayakkabısını çıkar.

glosses: derxistin, deranîn, derêxistin (ji bo weşandina tiştekî)

text: Yeni bir dergi çıkaracaklar.

text: Lekeyi iyice çıkarmış.

text: Anlaşılan sen yine olay çıkaracaksın.

glosses: derxistin (ji bo çêkirin û hilbirandina tiştekî)

text: Günde on elbise çıkarabiliyormuş.

text: Konuklara ceviz içi çıkardı.

text: Bunu kocam diye sahneye çıkaracaksın.

text: Bir adam çıkarıp oğlunu yanına getirtti.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-çıkarmak.wav


çıkartma

glosses: kaxizê zemqkirî ku mirov bi cihan ve dizeliqîrie û li serê wêne, nivis û tiştên wisa hene


çıkartmak

glosses: dan derxistin, dan derêxistin, dan derkirin, dan deranîn, dan vederkirin


çıkık

glosses: xiliyayî, cihderketî, cihçûyî (ji bo lebat û organê laş ku ji cihê xwe derdikevin)

text: Kolu çıkık.

text: Alnı çıkık biriydi.


çıkılmak

text: Bu havada dışarı çıkılmaz.


çıkıntı

glosses: derkenar (ji bo nivisa ku li derveyî nivîsarê ji bo sererastkirinê an jî lêzêdekirinê tê nivîsandin)


çıkış

glosses: têhilanîn (ji bo axaftina ji nişka ve ya tund)

text: Giriş ile çıkışları hesapla.


çıkış almak

glosses: jê veqetîn, jê derketin, ji kar derketin (ji bo derketina ji karekî)


çıkış belgesi

glosses: belgenameya kutakirinê (belgeya pêselmîn a kutakirina dibistanê)

glosses: belgeya derketinê (ji bo derxistina malekî ji nav sînorê dewletekê)


çıkış vermek

glosses: jê derxistin, ji kar derxistin (ji bo derxistina yekî ji karekî, ji cihekî)


çıkış yapmak

glosses: tê hilanîn (ji bo rewşa kesê ku bi awayekî sirt li kesê pêşberî xwe dilibite)


çıkışma

glosses: têhilanîn, azardan, daberizîn, bihuzîn, têhilbûn, vehatin


çıkışmak

glosses: tê hilanîn, azar dan, daberizîn, bihuzîn, tê hilbûn, vehatin, berê xwe dan (yekî), pê re xeyîdîn, bi ser (yekî) de hilbûn, bihî (yekî) kirin

text: Param bunu almaya çıkışmadı.

text: Çıkışamamak.


çıkma

glosses: pêjgirên ji bo xwe zuwakirinê (gava ku ji hemamê mirov derdikeve)


çıkma durumu

text: Evden, sokaktan


çıkmak

glosses: derketin, derçûn, derbûn, derhatin, veder bûn

text: Bir arkadaşımla beraber evden çıktık.

text: Sütten yağ çıkar

glosses: jê derketin, jê rabûn, jê mezûn bûn (ji cihekî mezûn bûn)

text: Hukuk fakültesinden çıkmış.

glosses: derketin (veqetîna ji cihekî, ji karekî)

text: Bu sabah işten çıktım.

glosses: derketin (ji cihekî derketina piştî tijekirina qewlê xwe)

text: Hapisten çıkmak.

glosses: derketin (kirina tiştekî, meşîna tiştekî)

text: Bu daireden işler kolay çıkmaz.

glosses: derketin (ji bo besbûn û qîmkirina tiştekî)

text: Bu kumaştan bir palto çıkar mı?

text: Dörtten iki çıkarsa.

text: Olay bundan dolayı çıkmıştır.

text: Ayakkabım ayağımdan çıktı.

text: Bir milyondan çıktım.

text: Borçlu çıktım.

glosses: derketin (ji rewşekê derketin ketin rewşeke din)

text: Çocukluktan çıkmak.

glosses: hilketin, hilgerîn, hilkişîn (ji bo hilkişîna bilindahiyan)

text: Dağa çıkmak.

glosses: derketin (di dawiya vekolînekê de derketina tiştekî)

text: Suda bakteri çıktı.

glosses: kişîn, çûn hafa (yekî), derketin hafa (yekî), çûn ba (yekî)

text: Başkana çıkmak.

text: Ona bu sene piyango çıkmış.

text: Yola çıkmadan evvel biraz uyudum.

glosses: derketin (der barê tiştekî de biryar hatin girtin)

text: Karar çıkmak.

text: Hemen karşıma çıktı.

text: Bu ev 5 milyara çıktı.

text: Otelloya çıkmak.

text: Bu yol nereye çıkar?

text: On gün sonra karaya çıktık.

glosses: derketin (der barê kesek an jî tiştekî de gotegot, nûçe belav bûn)

text: Enstitü hakkında basında epey haber çıktı.

glosses: derketin (bi îdiayekê derketin pêşberî kesekî)

text: Büyük bir ozan iddiasıyla karşısına çıktın.

text: Bu çukurdan pis kokular çıkıyor.

text: Güreşte ona karşı çıkacak kimse yok.

text: Kravatın boyası gömleğe çıkmış.

text: Evin ikinci katına çıkmadan havalar bozuldu.

text: Hemen bir apartmana dairesine çıkacağım.

glosses: derketin (ji ber sedemekê veqetîna ji cihê xwe)

text: Sokağa çıkmak.

glosses: derketin (aşkerebûna wesfê kesekî an jî tiştekî)

text: O bizden daha iyi vatansever çıktı.

glosses: derketin (bi lebatan aşkerebûna wesfê yekî)

text: Akıllı çıktı da, arkadaşına uymadı.

text: Adam düşmüş, kolu çıkmıştı.

text: Tencerenin bakırı çıkmış.

text: Fırtına çıkmak.

text: Soğuk çıkmak.

glosses: derketin (ji bo derxistina tiştekî ya piyaseyê)

text: Yeni bir makina çıktı.

text: Ekinlerin ucu çıktı.

text: Emir çıkmak.

glosses: derbas bûn, bihurîn, rawirîn (ji bo werze an jî mehan)

text: Kış çıktı.

glosses: derketin (ji bo pêşkêşkirina tiştekî ji bo firotanê)

text: Erik çıkmış.

text: Fiyatlar çıktı.

text: Sesini çıkardı.

text: Leke çıktı.

text: O söz benim hatırımdan çıkmadı.

text: Ay çıktı, gece şimdi güzel oldu.

text: Çıkar bakalım paraları.

text: Yeni çıkmış sözlük.

text: Haber çıktı mı?

text: Her rüya doğru çıkmaz ya!

glosses: derketin (ji bo jêqutbûn, ferqizîn û pijiqîna tiştekî)

text: Gözü çıkmak.

text: Ev, ev olmaktan çıktı.


çıkmaz

glosses: nabos (rê û kuçeya ku dawiya wê girtî ye)


çıkmaz ayın son çarşambası

glosses: roja nehşemê (bi awayekî henekî dixwaze aşkere bike ku ew gotin kar nayê cih)


çıkmaza girmek

glosses: tev li hev bûn (ji bo karekî ku bikeve nava hev û din û bi hêsanî neyê çareserkirin)


çıkmaza sokmak

glosses: berî nava hev û din dan, kirin kafirkeratî


çikolata

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çikolata.wav


çıkrık

glosses: dolab, dolav, gacik (ji bo ya ku mirov pê ji bîrê avê derdixe)

glosses: gacik (ji bo ristin û lefandina ben û dezî)

glosses: çirik, qirqire (ji bo kişandin û rakirina barên giran)


çıkrıkçı

glosses: dolabvan (kesê ku dolaban çêdike û difiroşe)

glosses: çirikvan (kesê ku çirikan çêdike û difiroşe)


çıktı

glosses: berhema ku piştî hilberînê derketiye himatê


çıktı

glosses: Kesê sêyemê yekjimar di raboriya sadeyê erênî de ji lêkera çıkmak.

text: Bu sözün üzerine çıktı.

glosses: Kesê sêyemê pirrjimar di raboriya sadeyê erênî de ji lêkera çıkmak.

text: Onlar da çıktı.


çil yavrusu gibi dağılmak

glosses: wekî çûçikê qupikê her yek bi cihekî de revîn


çıldır çıldır

text: Çocuklar çıldır çıldır bakıyor.

text: Elmas çıldır çıldır yanıyor.


çıldırasıya

text: Karısını çıldırasıya seviyor.


çıldırmak

text: Evde kitaplar da olmasa inan çıldıracağım.

text: Resminizi yapmak için çıldırıyor.


çile çıkarmak

glosses: çileye xwe kişandin, çileyê xwe tije kirin


çileden çıkarmak

glosses: (yek) ji eyar derxistin, hêrsa (yekî) rakirin


çileli

text: Çileli bir iş.


çilemek

text: Yağmur çimledi.


çılgın

glosses: dîn, dîn û har, şêt, şeyda, dîwane, mecnûn

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çılgın.wav


çilli

text: Çilli bir çocuk vardı yanında.


çim çim

text: Çim çim yemek.


çıma vermek

glosses: xelat avêtin ba (yekî), xelat dirêjî (yekî) kirin


çımacı

glosses: xelatvan (kesê ku li lengergehan serê xelatê dirêjî (yekî) din dike)


çimbali

glosses: çîmbalî (amûreke mûzîkê ya metalik a jendî)


çımbar

glosses: cinbar (aletekî diranokî yê tevnê ye ku diavêjin her du seriyê caw da ku caw rast bê)


çimdik

glosses: quncirîk, qurince, quncêrk, neqûçk, nequçk, qurçî, nuqurç, qurmîçik, xirmiçûk

glosses: piç (mêjera ku dikare bi tiliya beranê û ya îşaretê bê hildan)

glosses: neqûçk (ji bo gotina ku dil pê tê şikandin, dil jê dimine)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çimdik.wav


çimdik atmak

glosses: quncêrk avêtin (yekî), neqûçk avêtin (yekî)


çimdikleme

glosses: quncartin, quncirik kirin, neqûçandin, quricandin, qurmiçandin, qurçîkirin, quncirandin, nequçkdan, niquçandin, qurquçandin, qurince kirin


çimdiklemek

glosses: quncartin, neqûçandin, quricandin, qurmiçandin, qurçî kirin, quncirandin, nequçk dan, niquçandin

glosses: kurisandin (ji tiştekî piç bi piç jê kirin)


çimdiklenmek

glosses: hatin quncartin, hatin quncirandin, hatin quricandin, hatin neqûçandin, hatin qurmiçandin


çimen

glosses: çîmen, çayir (çîmê ku ji ber xwe ve hêşîn bûye)


çımkırmak

glosses: zîrç kirin, zirîç kirin, zelq kirin (ji bo firendeyan)


çimmek

glosses: noqî avê bûn, ketin avê, xwe di avê re kirin


çınarlı

text: Çınarlı köşk.


çınarlık

glosses: erda çinaran (cihê darên çinaran, devera bi darên çinarê, cihê ku darê çinaran lê pir in)


çıngar kopmak

glosses: pevçûn qewimîn, teşqele çêbûn, şer qewimîn


çingene düğünü

glosses: eynî şîna mitriban e (ji bo civîna bi şemate)


çingenece

glosses: cengenekî, mitribkî (ji bo zimanê wan cengeneyan)


çingeneleşmek

glosses: bûn cengene, bûn mitrib (ji bo çikûstiyê)


çıngır çıngır

text: Sesi çıngır çıngır ötüyor.


çıngırak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çıngırak.wav


çıngırdak

glosses: zengilê bi destî ku wekî lehîstoka zarokan tê bikaranîn


çıngırdamak

glosses: zingîn, kirin zingînî, kirin zingezing, zingezing kirin


çini

glosses: çînî, yê çînî (yê ji çîniyan hatiye çêkirin)


çinicilik

glosses: çînîvanî, ferfûrvanî, pîşekariya çînîçêkirinê


çınlamak

glosses: çingîn, kirin çingînî, çingînî kirin, çingeçing kirin


çıplak

glosses: tazî, çîplax (kesê ku cil û berg lê nîn e)

text: Çocuk çıplaktı.

text: Çıplak bir arazi.

glosses: rût, xalî, vala (tiştê ku tê de têkberên pêwist nîn in)

text: Çıplak oda.

text: Çıplak bir anlatım.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çıplak.wav


çıplak gözle

glosses: bi çavan (bêyî ku bi alîkariya alavekê mirov li tiştekî binêre)


çıplaklık

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çıplaklık.wav


çıra

glosses: çirax, çira, sûk, xetîre, yelmûm (darikê ku agir pê tê xistin)


çırak

glosses: çirax,berhosta, şagirt (kesê ku liberdestê ostayekî hînî ostatiyê dibe)

glosses: berdestk, berkar, çirax (kesê ku liberdestê yekî din e û li ser dest û piyên wan diçe tê)

text: Bakkal çırağı.

glosses: çirax (kesê ku bi salan li seray û daîreyên mezin xizmet kiriye û paşê bi şertê ku debara wî bê kirin hatiye serbestkirin)


çıraklık

glosses: çiraxî, şagirtî (ji bo rewşa bûna çiraxiyê)

glosses: çiraxî, şagirtî (ji bo heq û miziya çiraxiyê)


çırağ

glosses: çira (ji bo roniya alavên mîna mûm, qendîl û lembayê, şemal, şuhle)


çırılçıplak

glosses: tiptazî, riprût, rûtûrepal, şûttazî, rûtûrecale, tazî îpela, şilftazî, çilptazî, şilût, şûtîtazî, îclavtazî, rûttazî


çırılçıplaklık

glosses: tiptazîtî, tazîîpelatî, şilftazîtî, riprûtîtî, şilûtî


çirkefe taş atmak

glosses: (hetek) tev dan, bela wan di xwe dan, devê wan li xwe vekirin (ji bo kesê hetek û çepel tê gotin)


çirkin

glosses: qefçil, sik, zişt, kirêt, şoret, kereh, bedçehre nexweşik (dijraberê xweşik, bedew)

text: Bu davranışlar namuslu bir kadın veya erkek için çirkin şeylerdir.

etymology_text: Ji farisî چرکین (čirkīn).


çirkince

glosses: zistane, sikane, şoretane, kirêtkî, bi kirêtî


çirkinleşme

glosses: kirêtbûn, sikbûn, zistbûn, şoretbûn, kerehbûn


çirkinleşmek

glosses: kirêt bûn, sik bûn, zist bûn, şoret bûn, kereh bûn


çirkinleştirmek

glosses: kirêt kirin, sik kirin, zist kirin, şoret kirin, kereh kirin


çirkinsemek

glosses: kirêt dîtin, sik dîtin, şoret dîtin, zist dîtin


çiroz

glosses: masiya bi navê uskumru a ku hêka xwe avhetiye û zeyîf bûye


çırpı

glosses: hij, hijik, peştik, pejik, arjing, qirşik

glosses: nişan (bi benê ku tê tenîkirin an jî boyaxkirin, xêzikên rast tên çêkirin)

text: Çırpı vurmak.


çırpı gibi

glosses: hijhijok, hijhijokî, eynî hijik e (ji bo pê û milê ziravik û zeîf)


çırpınmak

text: Oltanın ucunda çırpınan balık.

glosses: ferfitîn, fîtik dan (bêhemdî fîtikdana wesleyê canê mirov)

glosses: çeliqîn (ji bo livîna avê bi awayekî hêdî)

glosses: qilqilîn (ji bo libat û tevgera kesê ku ketiye qilqalê û nizane çi bike)


çırpıntılı

glosses: biçelqeçelq, biçelqînî (ji bo ava livdar a giran)


çırpışmak

glosses: perwaz dan xwe, bask li hev xistin (ji bo çûk û firendeyan)


çırpıştırmak

glosses: çirpandin (bi şivikê hêdî hêdî lê xistin)

glosses: serobero kirin (ji bo karê ku bi lez û bez hatiye kirin û pête pê nehatiye dayîn)


çırpma

glosses: hiljenandin, hiljendin, lihevxistin, lihevdan, tevdan, çirpandin, çilfisandin

glosses: di ber vekilin (ji bo lêqelaptina kincan)


çırpmak

text: Döşeği çırpmak.

glosses: li hev xistin, li hev dan, li çepikan xistin (ji bo du tiştan ku mirov wan li hev bixe)

text: Ellerini çırptı.

text: Ağacın dallarını çırpmak.

glosses: hiljenandin, hiljendin, tev dan, çilfisandin, çirpandin (ji bo tevdana tişên avî)

text: Yumurtayı iyice çırp!

glosses: qurpandin, çirpandin (ji bo dizîn, dizîkirinê) ]]


çırptırmak

glosses: li hev dan xistin, li çepikan dan xistin dan çirpandin


çırçıplak

glosses: tiptazî, tazî îpela, şilftazî, şûttazî, çilptazî, riprût, rût û repal, rût û recale, şilût, şûtîtazî, îclavtazî


çırçıplaklık

glosses: tiptazîtî, riprûtîtî, tazîîpelatî, şilftazîtî


çırçır

glosses: çirçir (makineya ku pembû ji dendikê wê vediqetîne)


çiselemek

glosses: xunivîn, hûrhûr barîn, baraneke bi xunav hatin


çit

text: Bostan çitinin üstünden atladım.

glosses: çît, çîtik (ji bo çarikên ku keç û jin didin serê xwe)


çıt

glosses: qirç, qirpînî (ji bo dengê şikîna tiştekî hişk)


çit sarmaşığı

glosses: lavlavk, pêçeka spî (Convolvulus sepium)


çıt çıkarmamak

glosses: negotin him û negotin gum, nehilimîn ne jî kilimin, ne hilanîn ne danîn, negotin telefiz

text: Adam içeri girdi çıt çıkarmadı.


çıtak

glosses: kesê ku li çiya dijî û abora xwe bi firotina ezingan dike


çitar

glosses: çitare (çeşîdek qumaş e ku ji hevrişim û pembû çêdibe)


çitilemek

text: Elbiseleri iyice çitile.


çıtır pıtır

glosses: xweşexweş, serbest (ji bo zarokan ku xweşexweş êdî dikarin biaxivin)


çıtır çıtır

glosses: qirçeqirç (ji bo dengê şewata êzing û komirê û ji bo şikîna tiştên hişk)

glosses: kirpekirp, qirpeqirp (ji bo dengê ku ji xwarinên qemqûş tê)


çıtır çıtır etmek

glosses: kirin qirçeqirç, kirin kirpekirp, kirin qirpeqirp


çıtır çıtır konuşmak

glosses: fesîh fesîh xeber dan, fesîh fesîh axaftin


çıtırdama

glosses: kirpîn, qirpîn, qirpînîkirin, kirpînîkirin


çıtırdamak

glosses: qirçîn, kirin qirçînî, qirçînî kirin, qirçînî jê hatin

text: Tahtaya basınca çıtırdadı.

glosses: kirpîn, kirin kirpînî, kirpînî kirin, kirin qirpînî, kirpînî (qirpînî) jê hatin

text: Sert ekmek yiyince ağzında çıtırdıyordu.


çıtlama

glosses: qirçîn (ji bo şikîna çerezên nolî bindeq û fistiqan)


çıtlamak

glosses: qirçîn, kirin qirçînî, qirçînî jê çûn, qirçînî jê hatin

text: Ateş çıtlıyor.


çıtlatma

glosses: qirçandin (ji bo şikandina çerezên bina bindeq û fistiqan)


çıtlatmak

glosses: qirçandin (ji bo şikandina çerezên mîna bindeq û fistiqan) ]]


çitlenbik

glosses: Guhartoyeke çitlembik (“şengêl, kezwan”).


çitmik

text: Bir çitmik biber.


çitmişler

glosses: rişkoyî kirin (devê şev bi ben bi awayekî çeporast tê girêdan û pişt re pê por tê şekirin, ji bo jê derxistina rişkan)


çıtpıt

glosses: teqteqok (ên ku di bin piyan de tên teqandin)


çivi gibi

glosses: şidandî, sicihî, kîp (ji bo kesê şipil û zexm)

glosses: ava qerisî, ava cemidî (el, ayak ve parmak)


çivi gibi olmak

glosses: dest û piyên (yekî) qefilîn, dest û piyên (yekî) bûn wekî şepe (an jî cemed)


çivi sokmak

text: Birî işime çivi sürer diye korkuyorum.


çivi yazısı

glosses: nivîsa mixî, nivîsa bizmarî (ku ji hêla Med, Faris û Asûriyan ve hatiye bikaranîn)


çivi yukarı

glosses: serserkî (du gulaşê de serserkî berî erdê dana raqîbê xwe)


çivileme

glosses: xwenoqkirin, serserkî (gava ku yek xwe çik berî avê bide)


çivilemek

text: Gözlerini ağabeyinin geleceği yola çiviledi.


çivilenmek

text: Gözleri kapıya çivilenmişti.


çıvmak

text: Kurşun taşa değmiş, sonra taştan çıvmış gözüne değmiş.


çıyan

glosses: heftcarik, zîvzîve, maşot, zov (Scolopendra)]]


çizgi

glosses: xêz, xêzik, çixêz, xazik, çixêzik, xet, şifî

text: kâğıda çizgi çizmek

text: çizgi çizmek

glosses: nexş, dar û derb (ji bo xetên rû û bedenê)

text: yüzünün çizgileri

text: Ben hayatımı yeni çizgiler üzerine kuracağım.


çizgileme

glosses: xêzkişandin, xetkişandin, xêzkirin, çixêzkirin


çizgilemek

glosses: xêz kişandin, xet kişandin, xêzkirin, çixêz kirin


çizgileşmek

glosses: bûn nolî xêz, bûn mîna xêzik, bûn wekî çixêzik


çizgili

glosses: bixêz, biçixêz, bixêzik, biçixêzik, bixet, bişift, bişav, xêzîn, xêzxêzkî

text: Çizgili defter.


çizi

glosses: xet, xetik (xeta ku gîsin di erdê de çêdike)


çizik

text: Gözümle gördüm, vücudunda çizikler vardı.


çizili

glosses: xêzikkirî, xêzkirî, çixêzkirî, xêzikkirî, xetkirî


çizilmek

glosses: hatin xêzkirin, hatin çixêzkirin, hatin xêzikkirin

text: Duvar hep çizilmişti.


çizinti

glosses: xêzikkirî (ji bo nivîsara ku cihekî wê xêzikirî ye)


çizmeci

glosses: gîzmekar, cîzmesaz (kesê ku gîzmeyan çêdike)


çizmeden yukarı çıkmak

glosses: tu nizanî mala dawetê ku der e tu radikî kevçiyê xwe


çizmek

glosses: xêz kirin, çixêz kirin, xêzandin, zax kirin, venîn

text: Çizgi çizmek.

glosses: nîgar kirin, nîgartin, resm kirin, resm çêkirin

text: Bir yazar olarak, değil bir insan olarak sizi çizmek istiyorum.

glosses: kelipandin, kelepotk tê de çêkirin (bi xêzkirinê bîrin çêkirin)

glosses: xêz lê kişandin, xêz kişandin serê, çixêz kirin

text: Bu yazıyı çiziniz.


çizmeleri çekmek

glosses: milê xwe hildan, daw û delinga xwe hildan, dest avêtin (tiştekî), (tiştek) hildan milê xwe (ji bo destpêkirina karekî)


çizmeyi aşmak

glosses: piyê xwe ji bera bavê xwe zêde avêtin, ji hed derketin, pê de çûn, ji adet derketin


çiçek açmak

glosses: çîçek vekirin, kulîlk vekirin, kulîlk dan

text: Ağaçlar çiçek açmış.


çiçek bozuğu

glosses: serçavxurî (kesê ku ji ber xuriyan rûyê wî qulqulîlkî bûye)


çiçek olmak

glosses: sivik bûn (kesê ku li gorî temen û rewşa xwe nalibite)


çiçek tacı

glosses: pelên dora navika çîçekê, pelên dora navika kulîlkê


çiçek çıkarmak

glosses: xurî derxistin, xurî deranîn (ketina bi nexweşîna xuriyan)


çiçekleme

glosses: çîçekdanîn, çîçekçandin, kulîlkdanîn, kulîlkçandin


çiçeklemek

glosses: çîçek danîn, çîçek çandin, kulîlk danîn, kulîlk çandin

glosses: bi çîçek kirin, bi kulîlk kirin (deverekê di çîçek û kulîlkan de xemilandin)


çiçeklenme

glosses: kulîlkdan, kulîlkvekirin kulîlk vedan, çîçekvekirin


çiçeklenmek

glosses: kulîlk dan, kulîlk vekirin, kulîlk vedan, çîçek vekirin


çiçekli

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çiçekli.wav


çiçeklik

glosses: derdana çîçekan (ku tê de çîçekan deynin)

glosses: qibale, qibalok (şivaka di dîwêr de ya bi qanat û refik)


çiçeksimek

glosses: ji ber nexweşînên mîna xuriyan di çerm de çêbûna kelepotkan


çiçeksiz bitkiler

glosses: riwekên bêkulîlk (mîna karokan, kivkarikan)


çiçekçi

glosses: xwedîkerê çîçek û kulîlkan, çîçekvan, kulîlkvan

glosses: çîçekvan, kulîlkvan (kesê ku çîçek û kulîlkên derewîn çêdike)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çiçekçi.wav


çiçekçilik

glosses: çîçekvanî, kulîlkvanî (xwedîkirina çîçek û kulîlkan)

glosses: çîçekvanî, kulîlkvanî (karê çêkirina çîçek û kulîlkên derewîn)


çiçeği burnunda

text: Çiçeği burnunda gelin.


çiğ

glosses: xav (ji bo xwarina nepijiyayî an jî nîvexavî)

text: Çiğ et.

text: Çiğ bir söz.

glosses: xam (ji bo kesê ku lebatên wî ne li gorî jî û temenê wî ne)

text: Çiğ adam.

text: Çiğ renk.


çığ

glosses: renî, berfende, şepe, şep, aşît, basû, aşîp, eşîd, herez, şape, şêfî, şetele (ji bo koma berfê ya ku ji çiyê ber bi jêr gindir dibe)


çığ gibi büyümek

glosses: wekî şepeyê pê de hatin (ji bo bûyerekê ku ji nişka ve biqewime û her here mezin bibe)


çiğ kaçmak

text: Senin bu sözlerin çiğ kaçtı.


çiğ köfte

glosses: çîk, çîg, çîgê goşt, çîkufte, ecîn, çîxê goşt


çiğ süt emmiş

glosses: mirov e şîrê xav vexwariye, însan e ji benîademê şîrê xav vexwariye


çiğ yemedim ki karnım ağrısın

glosses: ez li mezelan ranezame ku xewnan bibînim, ne ez li mezelan razame ne ku ez xewnan bibînim, ne li mezelan razame ku heta ez xewnan bibînim


çiğ çiğ

text: Eti çiğ çiğ yedi.


çiğ çiğ yemek

glosses: eynî (yekî) kuştin, (yek) di cih de sar kirin, (yek) di cih de xeniqandin (gava yek ji yekî din pir aciz bibe)


çığa

glosses: cureyek havyara ku ji masiyê 'Acipenser ruthenus'ê tê çêkirin zo


çiğdem

glosses: pîvok, pîvong, pîvît, gangilok, bengzerik (Colchicum)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çiğdem.wav


çiğindirik

glosses: darê ku diavêjin ser milê xwe û bi her du seriyê wê tişt tên kişandin, mîna kişandina avê


çığır

glosses: azîne, metod (ji bo rê, azîneyeke nû ku kesên din jî dikarin bidin ser wê riyê)


çığırtkan

glosses: qarqarok, qajqajok, berberok, carcarok, qîjqîjok

glosses: bangêr, delal (kesê ku bi dengê bilind tiştan bi derdore dide hisandin)


çığırtkanca

glosses: bi qarqarokî, bi qajqajokî, bi berberokî, bi qijqijokî


çığırtkanlık

glosses: qarqarokî, qajqajokî, qijqijokî, carcarokî, berberokî


çığırtma

glosses: amûreke fûyî ya gelêrî ku dengên zirav derdixe


çiğit

glosses: çîkene, dendik, hebik (bi taybetî hebikên pembû)


çiğleşmek

glosses: xerifîn, xam bûn (ji bo kesê ku her diçe dixerife)


çığlık

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çığlık.wav


çığlık atmak

glosses: dan qîran, kirin qîrînî, qîr dan, kirin qajînî, ajûtin, kirin qîjînî, qîrin pê ketin, qajînî jê çûn, qîrînî jê çûn, qîjînî jê çûn, qîrinî jê hatin, qîjînî jê hatin


çığlık çığlığa

glosses: bi qîreqîr, bi qajewaj, bi qîrînî, bi qajînî


çiğneme

glosses: pelaxtin, pelixandin, pelçiqandin, eciqandin, gerisandin


çiğnemek

text: Çiğnediğim lokmayı yutamıyorum.

glosses: pelaxtin, pelixandin, pelçiqandin, eciqandin, gerisandin (gava mirov tiştekî di bin piyê xwe de an jî di bin teker de bipelixîne)

text: Az kalsın araba onu çiğneyecekti.

text: Kanunları çiğnemek.


çiğnemik

glosses: xwarina ku di dev de dicûn û didin zarokan


çiğnenmek

glosses: hatin pelaxtin, hatin eciqandin, hatin gerisandin


çiğnetmek

glosses: dan pelaxtin, dan eciqandin, dan gerisandin


çığrışmak

glosses: bi hev re qîjîn, bi hev re qajin, bi hev re ajûtin, bi hev re kirin qîrînî


çiş etmek

glosses: mîz kirin, lûlo kirin (di zimanê zarokan de)


çişik

glosses: xirnik, xirnaq (çêlika kergoşkê, kîroşkê)


çoban

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çoban.wav


çoban aldatan

glosses: xapxapok, vîzvîjik, şivanxapînok, çûçika tûtelanî, şivanşitexelîng, şivanşitexelînek, şivanşitexalik, çivîka xaphinok, çûka şivanan (Caprimulgus


word: çoban aldı bağa gitti, kurt aldı dağa gitti


çoban değneği

glosses: giyagirêçk, sûrpencik (Polygonum aviculare)


çoban kulübesinde padişah rüyası görmek

glosses: ji cinetê xeber dan, tirê (yekî) li cihê germ hatin


çoban salatası

glosses: cureyeke seleteya ku tê de firingî, xiyar, pîvaz û îsot hene


çoban yıldızı

glosses: Stêrka Þivanan, Stêrka Qurixê, Stêrka Gelawêj, Zuhre, Nahid, Venûs


çoban çantası

glosses: nivîştîlok, harik, tarek, nanê mirçîkan (Capsella bursa pastoris)


word: çobanın gönlü olursa tekeden yağ çıkarır

glosses: gava ku şivan dil bike dikare ji golvêra nêrî mast çêke


çocuk

glosses: zarok, zarî, zaro, zarû, mindal, mendal, gede, sêwlek, sebî, gedek

glosses: sengele, sîpe, sûtal, riwal (ji bo xortan)

glosses: sebî (kesê ku ne li gorî mezinbûna xwe dilive)

text: Otuz yaşında ama hâlâ çocuk.

glosses: zarî (di nav kesen navsere de kesî hîn ci wan)

glosses: zarok (ji bo kesê ku zêde ne xwedî tecrübe û qabiliyet e)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çocuk.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-çocuk.wav


çocuk aldırmak

glosses: zarok ji ber xwe kirin, sebî ji ber xwe kirin


çocuk dünyaya getirmek

glosses: zarok anîn dinyayê, zarok anîn, sebî anîn


çocuk düşürmek

glosses: zarok ji ber çûn, zarok ji ber ketin, ber avêtin, sebî ji ber çûn (di argoyê de)


çocuk gibi

glosses: eynî zarok e, wekî zarokan e (kesê ku mîna zarokan maye)

text: Çocuk gibi adam.

glosses: eynî zarok e, wekî zarokan e (kesê ku zû dixape)


çocuk gibi sevinmek

glosses: wekî zarokan kêf kirin, wekî sebiyan şad bûn


çocuk oyuncağı

glosses: mirî ne hewceyî şînê ye (ji bo tiştê ku ne hêja ye ku mirov girîngiyê pê bide)

glosses: eynî dawet e (ji bo tiştê hêsan û rihet)


çocuk peydahlamak

glosses: bi zarok bûn, bi sebî bûn, zarok çêkirin (ji bo jina nebimêr)


çocukla çocuk, büyükle büyük olmak

glosses: bi zarokan re zarok bi mezinan re mezin bûn, bi sebiyan re sebî bi mezinan re mezin bûn


çocuklu

text: On onbeş çocuklu bir aile.

glosses: xwedîzarok, xwedîsebî, xweyzarok, xweysebî


çocukluk

glosses: zarokî, zarokatî, zarokayî, zartî, mindalî, sebîtî

glosses: zarokî, zarokwarî (ji bo libata zarokwariyê)


çocukluk etmek

glosses: zarokî kirin, zartî kirin, zarokwarî kirin

glosses: zarokî kirin (ji bo libat û tevgerina bi awayekî bêtecrûbe û nezaniyê)


çocuksuzluk

glosses: bêzarokî, bêzarotî, bêmindalî, nexwedîzarokî


çocuğu olmak

glosses: zarokê (yekî) çûbûn, sebiyê (yekê) çêbûn


çok eşli

glosses: poligam (ji bo jin an jî mêrê ku di heman demi de ji yekî zêdetir bi kesan re zewicandî ye)


çok görmek

glosses: lê girtin (ji bo nepejirandina tevger û libata yekî)


çok güzelsin

glosses: Gelek bedew î Gelek spehî yî Gelek xweşik î Tu gelek bedew î Tu gelek spehî yî Tu gelek xweşik î


çok ortaklı

glosses: pirpişkdarî, pirşirikî, şirketa bigelek pişkdar


çok sağ olun

glosses: Zor spas, sax bî, tu sax bî, tu her hebî


çok sağol

glosses: Gelek spas Zor spas Xwedê emrê te dirêjke


çok sesli

text: Çok sesli müzik.

glosses: piredengî, polîfonîk (tîpa ku gelek dengan dinimîne)


çok seslilik

glosses: polîfonî (tîpa ku gelek dengan dinimîne)


çok tanrıcılık

glosses: pirxwedêtî, pirxwedêperestî, piryezdanî, politeîzm


çok teşekkür ederim

glosses: gelek sipas dikim, zor spas, gelek sipas


çok uluslu

glosses: pirneteweyî, pireneteweyî, pirnîjadîn (ji bo pîşesazî û bazirganiyê)

text: Çok uluslu şirketler.


çok yanlı

glosses: piralî, pirhêlî, pirlayen (ji bo kesê ku xebatê wî yên piralî hene, komple ye)

text: Çok yanlı bir yazar.


çok yaşa!

glosses: weyla xêr be!, xêr bijî! (gava ku mirov dibênije)


çok yıllık

glosses: pirsalî (ji bo riwekên ku beriya kulîlkan veke, çend sala emr dike)


çok yönlü

text: O çok yönlü bir yazar.


çok çok

glosses: pir pir, zehf zehf, herî zêde, nebe nebe

text: Bu iş çok çok iki saat sürer.


çok şükür

glosses: hemd ji Xwedê re, şikir ji Xwêdê re, hemd û sena


çoklarınca

glosses: ji aliyê gelekan ve, ji hêla zehf kesî ve


çokluk

glosses: pirî, piranî, pirayî, zehfî (ji aliyê hejmar û pîvanê ve)

text: Yasaların değişebilmesi çokluk şartına bağlı.

text: Misafirlerin içinde kadınların çoklukta olacağı bildirildi.


çokramak

glosses: kirin bilqînî, kirin bilqebilq, bilqebilq kirin, bilqînî kirin


çoktan

glosses: ji berê ve, gelekî berê, ji zû de, ji mêj ve


çolak

glosses: kop, qot, goc (ji bo kesê ku ji dest an jî milê xwe qot e)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çolak.wav


çoluk çocuk

text: Bunca senedir ben sadece çoluk çocuğum için çalışıyorum.

glosses: zar û zêç (ji bo kesên nexwedî tecrübe, ji bo kesên ciwan û xort)


çoluk çocuğa karışmak

glosses: zar û zêçên (yekî) çêbûn, bûn xwedî zar û zêçan


çorap

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çorap.wav


çorap kaçmak

glosses: gore filitîn (filitîna çaviyê gorê û veriskîna wê)


çorba

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çorba.wav


çorba gibi

glosses: wekî şorbe ye, eynî şorbe ye (ji bo xwarina biav)


çorbacı

glosses: li derî bajar inwanê ku gel dida giregirê Filehan

glosses: navê ku muretebatan li xwediyê keştiyê dikir der


çorbada tuzu olmak

glosses: piça xwe kirin tiştekî, zehmeta (yekî) tê de hebûn

text: Ben de sana yardım edeyim, hiç olmasa çorbada biraz tuzumuz da olsun.


çorbalık

glosses: ê şorbeyê, tiştê ku bi kêrî çêkirina şorbeyê tê

text: Çorbalık pirinç.


çorbaya dönmek

glosses: (tiştek) bûn girara gavanan, bûn kafir keratî


çotuk

glosses: qoc, gonc (koka darê ya ku li derve maye)

glosses: kok (beşa qolê dara birandî ku li ser erde ye)

text: Ayağım çotuka takıldı.


çoğalmak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çoğalmak.wav


çoğaltmak

text: Böyle masraf yapmaya devam edecek olursak borçlarımızı çoğaltacağız.

glosses: jê zêde kirin, ji berê zêde kirin, teksîr kirin


çoğu

text: Tarlayı çoğu ben bellerdim.

text: Çoğu bana, azı sana.


çoğu zarar, azı karar

glosses: zêde pê de neçûn, ji usûlê demeketin, her tişt bi usûl çokal zirxê ku di şer de tê lixwekirin


çoğul

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çoğul.wav


çoğulcu

glosses: piranîparêz, piralîparêz, berfirehvan, pluralîst (ji bo tiştê ku bi pluralîzmê ve têkildar e)

glosses: pirahîparêz, pluralîst (ji bo kesê ku alîgirê pluralîzmê ye)


çoğulculuk

glosses: piranîparêzî, firetexlîdî, berfirehvanî, pluralîzm, firetexlîdparêzî


çoğunluk

glosses: piranî, pirayî, axleb, zorbe, axlebe, axlebî, axlemî, zehfayî, ekseriyet


çubuk

text: Asma çubuğu.

glosses: şiv, şivik (ji bo tiştên zirav, dirêj û hişk)

text: Demir çubuk.

glosses: qelûn, darqelûn, darik, şiv (ku pê cigareyê dikişinin)

glosses: şift, çemik (xetên rast ên li ser qumaş)


çubukçu

glosses: qelûnvan (kesê ku li serayan darqelûnan amade dikir)


çubuğunu tüttürmek

glosses: fîkefîka (yekî) bûn, guregura (yekî) bûn (kesê ku bêderd û xem e)


çuhadar

glosses: çûxedar (berdestkê dahireyekê ku li kar û barên derve dinêre)


çukurlanmak

glosses: (çukurlaşmak) çal bûn, kortalî bûn, goncalî bûn


çul

glosses: merş, merşik, palas (pertalê qalind û jiû)

glosses: cil, cilik (cilika ku diavêjin ser pişta heywanan)


çul tutmaz

glosses: hîm negirtin (kesê ku qezenca xwe tim xerc dike)


çul çaput

glosses: cil û caw, pot û pertal (her çeşîd qumaş)


çullama

glosses: xwarineke ku bi goştê kêrgoşk û karikê tê çêkirin


çullamak

glosses: cil kirin, cilik kirin, cil avêtin ser () (ji bo cilik avêtin ser pişta heywan)


çullanmak

glosses: xwe avêtin serê, li stû siwar bûn, lê siwar bûn, tê werbûn

text: Kurt kuzuya çullandı.

glosses: (yek) tengezar kirin, (yek) tengav kirin


çulluk

glosses: qaritika avî, beta avî, mirbaxî, mirebaxe, mirelare, bêkas (Scolopax rusticola)


çultar

glosses: (çultarı) xemla ku diavêjin ser zûn û palan


çulu düzmek

glosses: xwe nû kirin, ser û guhê xwe dan hev, cil milên xwe nû kirin

glosses: xwe bi ser û guh kirin, ser û guhê xwe dan hev, xwe gewz kirin (ji aliyê madî ve rewşa xwe xweş kirin)


çuval

glosses: telîs, xirar, têr (ev jî cureyên çewal in, lê jê mezintir in)


çuval gibi

glosses: sistolekî, telîsokî (ji bo qumaşê qalind û ne di hev de)

glosses: eynî çewal e (ji bo kincê fireh û qermiçandî)


çuvalcı

glosses: çewalvan, telîsvan (kesê ku berê çandiniyê dike çewalan)


çuvalcılık

glosses: çewalvanî, telîsvanî (kesê ku berê çandiniyê dike çewalan)


çuvallanmak

glosses: çewal hatin tijekirin, çewal hatin dagirtin


çuvallatmak

glosses: çewal dan tije kirin, çewal dan dagirtin


çökelmek

glosses: zelîn, pegirîn, darivîn, dapisîn (ji bo werivîna binî ya tiştekî)


çökeltme

glosses: zelandin, pegirandin, darivandin, dapisandin


çökermek

glosses: merixandin (ji bo hêstir, hiştir/deve û heywanên wisa)

glosses: telandin, pê çok dan erdê, anîn ser çokan

text: Bir gol takımı çökertti.


çökkün

glosses: dehibî (ji aliyê beden, aqil û derûnî ve kêmhêzîbûn)


çökme

glosses: rûniştin, hedimîn, kopîn, tebiqîn, qepitîn, xurîn

glosses: hilweşin, pelişîn, herifîn, herîvîn, hilşîn


çöktürme

glosses: rûniştandin, hezandin, kopandin, hedimandin, tebiqandin, qebitandin

glosses: hilweşandin, rûxandin, pelaştin, pelikandin, herîvandin, herîftin, hedimandin


çöktürmek

glosses: hilweşandin, rûxandin, pelaştin, pelişandin, herîvandin, herîftin, hedimandin


çökük

glosses: kopandî, kopiyayî, çalbûyî, daketî, çaldeçûyî, xwardeçûyî

text: Çökük omuzları.


çöküklük

glosses: kopandîbûn, kopiyayîbûn, çalbûnî, daketîbûn, hedimîbûn, xwardeçûyîbûn


çöküntü

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çöküntü.wav


çöküş

glosses: merixîn, mexelhatin, nîxîn, nîxbûn (ji bo deveyê) mexelketin, çokdan

text: İneğin çöküşü.


çöküşmek

text: Kuşlar tarlaya çöktü.


çöllük

glosses: çolistan, beristan, xîzistan, qûmistan, beyabanistan

text: Çöllük bir ülke.


çömelme

glosses: tot, totik, qelafîsk, çokdan, tûtîn, heltûtîn


çömelmek

glosses: tot bûn, çok dan, tûtîn, heltûtîn, totik vedan, ser çokan rûniştin


çömeltmek

glosses: tot kirin, tûtandin, heltûtandin, tewilandin


çömez

glosses: şagirt (ê ku li medreseyan berdestkê seydayê û ji seyda ders digire)

glosses: berdestk (kesê ku liberdestê yekî hînî pîşe dibe)


çömlekçi

glosses: kûzker, kûzeker, kûzikvan, pîrot, qewaq, qewax


çömlekçilik

glosses: kûzkerî, kûzekerî, kûzikvanî, pîrotî, qewaqî, qewaxî


çömmek

glosses: tot bûn, çok dan, tûtîn, heltûtîn, ser çokan rûniştin


çöp

glosses: qirş, qirşik (ji bo tiştikên ziravik ên mîna qalikên daran)

glosses: gilêş, qirş û qal, zibar, guhûr, çop (ji bo hemû tiştên bêkêr ku tên avêtin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çöp.wav


çöp gibi

glosses: eynî zilik e (kesê pir zirav û hêjar) ten çelebi zeîfokî, kesê pir hêjar


çöpe dönmek

glosses: bûn wekî zilik (kesê ku pir qels û hêjar dibe)


çöplenmek

glosses: lê mijîn (ji xwe re bi awayekî aşkera sûd û kelk wergirtin)


çöplük

glosses: sergo, ting, guhûrgeh, gofik, gîfek, zibildan, kulîbe


çöpçatan

glosses: kesê ku ji bo zewaca kesan navbeynkariyê dike


çörek otu

glosses: hefsûdank, reşik, reşreşk, hebreşk, siyabo (Nigella damascena)


çöreklenmek

glosses: bûn gilok, xwe gilok kirin, lif dan, kilor dan (ji bo mar ku xwe mîna xelekekê li hev top dike)

text: Geldî çöreklendî gitmek bilmedi.

text: Bu bekleyiş yıllarca ıçime bir acı olark çöreklendi.


çöreklik

glosses: ê çorekan (ji bo tiştê ku bi kêrî çêkirina çorek û kadeyan tê)


çörekçi

glosses: kadepêj, çorekpêj (kesê ku çorekan çêdike)


çöven

glosses: kefkefok, çoxan, giyayê kefikê (Saponaria offcinalis)


çözdürmek

glosses: dan vekirin, dan ferisandin, ji hev dan derxistin (ji bo hesêb), dan çêkirin


çözelti

glosses: bişêvk, jêkderin (madeyê ku di encama bişavtinê de derketiye holê)


çözgünlük

glosses: verisikîbûn, verisandîbûn, vebûnî, belavbûnî


çözmek

glosses: vekirin (vekirina tiştekî girêdayî û pêçandî)

glosses: çareser kirin, safî kirin, hel kirin, ferisandin (ji bo xaçepirs, gelş û arîşeyan)

glosses: ji hev derxistin, hel kirin (di matematîkê de)

glosses: tê derxistin, pê derxistin (jihevderxistina mamikekê, kirariyekê)

text: Bu işi kimin yaptığını çözdük.

glosses: vereşandin, verîsandin, veriştin, verşandin, vezinandin, veçirandin (ji bo vekirina tiştê honandî)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çözmek.wav


çözülmek

text: Uzun siyah saçları çözülmüş, beline doğru uzanmıştı.

glosses: hatin çareserkirin, hatin helkirin, çareser bûn, hel bûn, ferisîn

glosses: ji hev de ketin, ji hev ketin, ji hev belawela bûn

glosses: rihilîn, cemidîn, sist bûn, ji pê de ketin

text: Haberî duyunca eli ayağı çözülmüş.

glosses: verîsîn, veçirîn, verşîn, vezinîn, vejîn

text: Buzluktan çıkardığını güneşin önüne koy çözülsün.


çözülüş

text: Düğümün çözülüşü.

text: Buzun çözülüşü.

text: Düşmanın çözülüşü.

text: Osmanlı ımparatorluğun çözülüşü.


çözüm

text: Bu işin çözümü kanun yoluyla ancak olur.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çözüm.wav


çözüm yolu

glosses: riya çareye, riya çareseriyê, çarerê, rêçare


çözümleme

glosses: dewiyandin, dahûrandin, hûrnêrîn, tehlîlkirin, analîzkirin

glosses: dahûrîn, dahûran, dewiyan, tehlîl, analîz


çözümlemek

glosses: dewiyandin, dahûrandin, bergavtin, tehlîl kirin, analîz kirin (ji bo vekolandina tiştekî, ji hev derxistina tiştekî)

glosses: hel kirin, analîz kirin (piştî dewiyandina tiştekî helkirina wî tiştî)


çözüşmek

glosses: ji hev bûn, ji hev bişivîn, ji hev ketin, ji hev pelişîn (jevbûna hêmanên ku tiştekî tînin pê)


çöğdürmek

glosses: bel kirin, zikzikandin (ji bo tiştekî ku ji xwe dûr mirov bipijiqîne)


çöğünmek

glosses: dahatin, daketin (gava aliyek dakeve aliye din jî bilind bibe)


çöğür

glosses: cureyek sazê gelêrî ye ku kodika wê gir û doxa wê jî kin e

glosses: riweke derewin a ji familyeya bexdenûsan


çükür

glosses: kuling (amrazê ku aliyekî wê bivir û aliyê dîtir jî tivir e)


çünkü

glosses: lewra, çimkî, çunkî, çiko, çikû, ji ber ku


çürük

glosses: xerabûyî, girmixî, helistî, helisî, pelaxtî, pelçiqandî (ji bo zebze û mêwe)

text: Çürük domates.

glosses: rizî, petî, petiyayî, petot, pûç, aloz (ji bo tiştê ku ne zexm û tirûşdar e)

text: Çürük ağaç.

text: Çürük idia.

text: Vücudunun her tarafında çürükler.

text: Çürük diş.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-çürük.wav


çürük çarık

text: Bu ev artık çürük çarık, yaşanılmaz.


çürüme

glosses: hizhizîn, rizîn, rizîbûn, petîn, petotbûn (ji bo tiştê ku zexmbûn û tirûşiya wê namîne)

glosses: xeribîn, xerabûn (ji bo sebze û mêweyan)

glosses: kurmîbûn, rizîbîn, rizîn (ji bo diranan)


çürümek

glosses: rizîn, rizî bûn, petîn, petot bûn,genîn,genijîn

text: Toprakta çürümüş bedenler.

glosses: hizhizîn, rizîn, rizî bûn, petîn, petot bûn (ji bo tiştê ku zexmbûn û tirûşiya wê namîne)

text: Ağaç stün çürümüştü.

glosses: xeribîn, xera bûn (ji bo sebze û mêweyan)

glosses: kurmî bûn, rizîn, rizî bûn (ji bo diranan)

glosses: qusîn (ji ber derban, di canê mirov de çêbûna lekeyên reş)

text: Zindanda çürüyüp gitmişti.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çürümek.wav


çürütmek

glosses: rizandin, petandin, rizî kirin, hizhizandin

glosses: goştîn çêkirin (goşt li ber tavê hişk kirin)


çürütülmek

glosses: hatin rizandin, hatin petandin, hatin rizîkirin


çürüğe çıkarmak

glosses: wêde avêtin (ji bo tiştê ku êdî bi kêr nayê)


öbek

glosses: gumlat, qumilte, komik, tûm, kom, tol, pûre, melû, gele, tilik

text: Ağaç öbeği.

text: Ot öbeği tûma.


öbek öbek

glosses: kom kom, gumlat gumlat, melû melû, lod lod, tilik tilik, qefle qefle, qefle bi qefle, qewde qewde


öbür

text: Bu değil öbür kitabı getir.

text: Öbür gün.

text: Öbür hafta.


öbür dünya

text: Öbür gece.


öcalan

glosses: tolhildêr, tolbaz, tolstîn, heyfstîn, heyfgir


öcü

glosses: beho, behok, kuleşûtik, pîrê (di zimanê zarokan de)


öcünü almak

glosses: tola xwe stendin, tola xwe girtin, heyfa xwe jê hilanîn, heyfa xwe jê stendin, tola xwe jê vekirin (an jî stendin)

glosses: heyfa (yekî) stendin, heyfa (yekî) vekirin, heyfa (yekî) rakirin, tola (yekî) hildan (vekirin an jî stendin)


ödeme

glosses: senc, sencandin, dan, dayîn, diravdan, tediye


ödemek

glosses: sencandin, dan, diravdan (dana bergîdaniya tiştekî, tediye kirin)

glosses: xerimandin, cirm dan, cirm kişandin, cirm bijartin

text: Hasırı ödediler.

glosses: derxistin (mesrefa xwe derxistin; ji bo saziya ku pereyê lê hatiye xerckirin, mesrefa xwe derdixe)


ödenek

glosses: terxanî (pereyê ji bilî heqriyê kuji ber erka wan didin endamên parlementoyê)


ödetmek

glosses: xerimandin, cirmdan (ji bo cirmkişandinê)


ödev

glosses: miqale (karekê bête dayîn ku di demekê diyar de bête xilaskirin)

glosses: spartek (xebata ku mamoste dide xwendekaran)


ödev bilmek

glosses: ji xwe re erk zanîn, ji xwe re peywir (wezîfe) hesab kirin


ödevlendirilmek

glosses: hatin erkedarkirin, hatin peywirdarkirin, hatin wezîfedarkirin


ödevlendirmek

glosses: erkedar kirin, peywirdar kirin, wezîfedar kirin


ödlek

glosses: bêzirav, newêrek, bizdonek, bizonek, bizdok, ziravtenik


ödlekçe

glosses: bêziravane, bi bêziravî, bi bizdonekî, bi bizdokî, newêrekane


ödü kopmak

glosses: ziravê (yekî) bizdîn, ziravê (yekî) qetin, nava (yekî) qetîn, zirav di nav (yekî) de neman, ziravqetî bûn


ödül

glosses: xelat, perû, padaş, şabaş, mûkafat,diyarî,berarî,wûd

text: Uluslararası barış ödülü.


ödül almak

glosses: xelat girtin, perû stendin, xelat wergirtin


ödül vermek

glosses: xelat dan (yekî), perû (an jî mükafat) dan (yekî)


ödünlü

glosses: demandar, tawîzdar (tiştê ku bi tawîzan hatiye pêkanîn)


ödünsüz

glosses: bêdeman, bêtawîz (kesê ku qet tawîzan nade)


ödünç

text: Bana biraz ödünç para verebilir misin?


ödünç almak

glosses: bi deyn stendin, bi qerz girtin, warn girtin -


ödünçleme

glosses: gotina biyana ku di nav zimên de heliyaye


ödünü koparmak

glosses: ziravê (yekî) qetandin, nava (yekî) qetandin, ziravik lê bizdandin, fırşik tê de nehiştin


öf

glosses: of (ji bo hestên mîna zivêrî, kerixîn û acisiyê)


öfke

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-öfke.wav


öfke topuklarına çıkmak

glosses: hêrsa (yekî) di ser serê (yekî) de qelaptin


öfkelendirme

glosses: qehrandin, qarandin, behicandin, hêrskirin, kiz kirin


öfkelendirmek

glosses: qehrandin, qarandin, behicandin, kiz kirin, hêrsa (yekî) rakirin


öfkeleniş

glosses: hêrsbûyîn, qehrîn (ji bo kar û awayê hêrsbûnê)


öfkesini çıkarmak

glosses: kela xwe di serê (yekî) de hêdî kirin, kela xwe di serê (yekî) de rêtin


öfkesiz

text: Öfkesiz bir sesle.


ökse

glosses: şivika ku di muxurê de kirine û pê çûkan digirin


ökse otu

glosses: dêkane, dêhane, çekem, nanê şivên (Viscum album)


ökseye basmak

glosses: şemitîn (kesê ku bê-hindaze karekî dike û dixesire)


öksürmek

glosses: kuxîn (ketina bi nexweşîna ku nexweşan dide kuxandin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-öksürmek.wav


öksürük

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-öksürük.wav


öksürük kesici

glosses:
kuxikbir
dermaneke ku kuxika mirov disekinîne


öksürüklü aksırıklı

glosses: bi kuxtekuxt û ufteuft, bi ufteuft û pişkepişk


öksürüp tıksırmak

glosses: ihtekuxta (yekî) bûn, ufteufta (yekî) bûn, kuxtekuxta (yekî) bûn


öksüzler anası

glosses: öksüzler babası bavê sêwiyan (ê ku xweyrehm in û li sêwiyan dinêrin)


öksüzlük

glosses: sêwîtî, êtîmî


öküz

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-öküz.wav


öküz arabası gibi

glosses: wekî ku pêlî heka bike (ê ku pir hêdî bi rê de diçe)


kaufe

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera kaufen.


verkaufst

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera verkaufen.


entkerne

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera entkernen.


entferne

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera entfernen.


belüfte

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera belüften.


begründe

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera begründen.


beanspruche

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera beanspruchen.


beauftrage

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera beauftragen.


beschönige

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera beschönigen.


bestehe

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera bestehen.


öküze boynuzu yük olmaz

glosses: karê mirovên mirov ji me meriv re ne bar e


word: öl dediği yerde ölmek, kal dediği yerde kalmak

glosses: bibêje bimire dimire bibêje bijî dijî, ji gotina (yekî) derneketin


öldüresiye

glosses: weka ku bikin halê miriyan, mîna ku bikin halê ne hal


öldürmek

glosses: kuştin, mirandin, ji ruh kirin (dawîdana jiyana candarekê)

glosses: kuştin, vekuştin (ji ber bêavbûnê, çilmisîna riwe-kan)

text: Susuzluk çiçekleri öldürmüş.

text: Bu yol bizi öldürdü.

text: Eve giren bu ölüm kalanları da öldürdü.

text: Bütün bir günü öldürdük.

text: Bu adamı içki öldürdü.

text: Bu hava insanı öldürüyor.

text: Savaş hayvancılığı öldürdü.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-öldürmek.wav


öldürücü

glosses: kujare, kujek, kujdar, kujer, cankuj, kujende, kuşinde, bikuj

text: Öldürücü bir darbe vurdu.


ölesiye

glosses: ji kerban mirin, ji kerbê (yekî) mirin, bi qasî dinyayê

text: Seni ölesiye seviyorum.


öleyazmak

text: Sıcaktan öleyazdı.


ölgün

text: Ölgün ışık.


ölme eşeğim, ölme yaza yonca bitecek

glosses: pîrê memire bihar tê kero memire qîbal tê, pîrê memire bihar tê kero nemire bihar e


ölmezoğlu

glosses: saxlem, naqete (ji bo tiştên ku zexm e û li ber xwe dide)


ölmüş

text: Ölmüş hayvan.

text: Ölmüşleri iyi anmak lazım.


ölçek

glosses: welçek, olçek, elb (ji bo pîvana genim û tiştên wisa)

text: İki ölçek buğday.


ölçmek

text: Sözünü ölç öyle söyle.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-ölçmek.wav


ölçü

glosses: pîvek, pîve, pîvan (ji bo yekeya pîvanê)

text: Metre bir ölçüdür.

glosses: pîvan (encama ku piştî pîvandinê bi dest tê xistin)

text: Odanın ölçüsü.

text: Bel ölçüsü.

text: Kendini bilen, ölçüyü kaçırmayan biridir.


ölçü almak

glosses: lê girtin, pîvan girtin (ji bo terzi-yan)


ölçülü

glosses: pîvane, bihendaze, hayjixwe (ji bo mirovan)


ölçülü biçili

glosses: bi hendaze, rabûn û rûniştina hendaze, hay ji xwe


ölçülülük

glosses: hendazetî, pîvanetî, bihendazetî, hayjixwetî


ölçüm

glosses: pîvang, pîvanek (encama ku di dawiya pîvandinê de bi dest hatiye xistin)


ölçüsüz

text: Çok ölçüsüz para harcıyor.


ölçüyü kaçırmak

glosses: ji adet der bûn, zêde pê de çûn (ji bo xwarin û vexwarin û lebat û tevgerê mirov)

glosses: lê şikandin (ji bo eyara çêkirina xwarinê)

text: Tuzun ölçüsünü kaçırmışsın.


ölçüşmek

text: Gel ölçüşelim, kim uzun kim kısa belli olur.


ölü

glosses: mirî (a/ê ku dawî li jiyana wê/wî hatiye, êdî najî)

text: Ölü deve

glosses: mirî, cendek, meyît, term, mirate, laş (cendekê mirovan)

text: Bu mahallede ölü var,.

glosses: zenûn, zelûl (ji bo ronî û tiştên wisan)

text: Ölü kandil.

text: Ölü şehir,.

glosses: mirî (zimanê ku lu tu deverê nayê axaftin, bes belgeyên wî zimanî hene)

text: Hititçe ölü bir dildir.

text: Ölü bir konuşması var.

text: Tavuk ölüsü.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-ölü.wav


ölü fiyatına

glosses: mirî, li ber avê (pir bi erzanî fırotina tiştekî)


ölü gibi

glosses: eynî cenaze ye, wekî miriyan, tu dibêjî qey mirî ye


ölü numarası yapmak

glosses: xwe li mirîkî danîn, xwe li mirîtiyê danîn


ölü örtü

glosses: tertan (tertana ku ji pel melên rizî çêbûye)


ölük

glosses: zer û zerhimî (kesê ku perpûra mirinê avêtibe ser çavê wî)


ölüm

text: Yanarak ölümü, feciydi.

text: Küçük sanayinin ölümü.

text: Sürgün benim için bir ölümdür.

text: Zalimlere ölüm!

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ölüm.wav


ölüm Allah'ın emri

glosses: mirin bi emrê Xwedê ye, her tişt bi emrê Xwedê ye

glosses: weka Xwedê ye, Xwedê çawa kiribe weka Xwedê ye (di heyna dayîna biryarê xeternak de)


ölüm döşeğinde

text: Annemi ölüm döşeğinde bırakıp gelemezdim.


ölüm fermanı

text: Ölüm fermanı gelmiş.


ölüm fermanını çıkarmak

glosses: fermana serê (yekî) rakirin, ava serê (yekî) germ kirin, qelema sor lê xistin


ölüm haberi gelmek

glosses: xebera mirina (yekî) hatin, cewaba (yekî) hatin


ölüm sesizliği

text: Etrafta ölüm sesizliği var, birşeyler olacak gibi.


ölüm var dirim var

glosses: dinya mirin û jîndin e, îro dinya ye sibeh axiret e, mirin heye jîn heye


ölümcül

text: Ölümcül bir yara.

glosses: çûndox, bêkeys (kesê ku di ber cankêşiyê de ye, sekeratê dikişîne)


ölümle burun buruna gelmek

glosses: bi mirine re deqedeq bi hev re derketin derneketin, çûn û neçûn


ölümle öç alınmaz

glosses: xwîn bi xwînê nayê şûştin, xwîn bi avê tê şûştin


ölümlü

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ölümlü.wav


ölümsüzleştirmek

glosses: nemirî kirin, abadîn kirin, cawîdanî kirin


ölümsüzlük

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ölümsüzlük.wav


ölümü göze almak

glosses: mirin dan ber çavê xwe, kuştin dan ber çavan, sere (yekî) tê çûn, li serê hatin kuştin


ölümüne susamak

glosses: di ruhê xwe bihurîn, ber bi ecelê xwe de çûn, ecelê (yekî) hatin


ölümünü göze almak

glosses: kuştina xwe dan ber çavê xwe, mirina xwe dan ber çavê xwe


ölünmek

text: Yurt uğruna ölünür.


ölüp göçmek

glosses: malavayî ji dinyayê kirin, serê xwe dan ser axa sar, ji vê dinyayê bar kirin çûn, kete bin erdê, serê xwe danîn, serî danîn, serî danîn erdê


ölüsü ortada kalmak

glosses: termê (yekî) li erdê man, termê (yekî) man li erdê, cenazê (yekî) li rasta Xwedê man


ölüsünü öpmek

glosses: bi serê (yekî) kirin, bi serê (yekî) kirin ku nadin bi malê din-yayê


ölüyü güldürmek

glosses: kena miriyan anîn, kenê miriyan pê hatin


ömrü oldukça

glosses: heta emrê (yekî) hebe, heta li darê dinyayê be


ömrü vefa etmek

glosses: Xwedê emrekî dirêj dan (an jî Xwedê emr nedan yekî)


ömrüne bereket

glosses: Xwedê bereketa xwe bike emrê te (we), bereketa Xwedê di emre te (we) de be


ömür

text: Sen ömür bir adamsın.


ömür adam

glosses: mirovekî şîrîn (kesê ku jê tê hezkirin, kêfa mirov jê re tê)


ömür boyu

glosses: heta (yek) sax be, heta emrê (yekî) hebe

text: Ömür boyu ben sana bakarım.


ömür sürmek

glosses: dewraneke xweş buhartin, dewraneke xweş derbas kirin


ömür törpüsü

glosses: emelê (yekî), emelê serê (yekî) (karê ku pir dewam dike û mirov di ber de pir diêşe)


ömür çürütmek

glosses: emrê xwe di ber de mehf kirin, nîvê emrê (yekî) di ber de çûn


ömürlü

text: Tanrı ömürlü etsin.

text: Arkadaşlıkları uzun ömürlü olmadı.


ömürsüz

glosses: emrkin, emirqut (tiştê ku dûm û di-rêj nake)


ön

text: Önümü aç.

text: Pencerenin önüne gittim.

text: Öndeki ev.

text: Bir aralık önümüzden şarkı sesleri geldi.

text: Önümüz kış, hazırlık yapmak lazım.

glosses: pêş, pêşî (di nav manendê xwe de û li pêş)

text: Ben önde savaşıyordum.

text: Önünü ilikle.

önsöz

translation: pêşgotin


ön ad

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-ön ad.wav


ön ayak etmek

glosses: bi gotegota (yekî) dest bi (tiştekî) kirin -


ön ayak olmak

glosses: pêşîkêşiya (tiştekî) kirin, pêşîkêşî kirin


ön oda

glosses: valahiya pêş (valahiya di navbera reşika çav û gilêneyê de)


ön seçim

glosses: pêşebijarî, pêşhilbijarî (hilbijartina berendamên partiya siyasî)

glosses: pêşhil-bijarî, pêşebijarî (di berebeziyan de neqandina kesên ku wê tevî pêşbirkan bibe)


ön söz

glosses: pêşgotin, pêşepeyv, pêşxeber, dîbaçe, pêşekî.


ön türeme

glosses: pêşçêkerî (dengdêr an jî dengdara ku di eslê peyvê de tune be lê, lê peyde bibe) rûm


önce

text: Önce o söyledi.

text: On yedi yıl önce.

text: Senden önce geldi.

glosses: berê, peşin, ewilî (ê serdestpêkê, beşa pêşîii)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-önce.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-önce.wav


önce can sonra canan

glosses: ji pêxemberan bi vir de her kes dua li nefsa xwe kiriye, lêv ji diranan pêştir e


önceden

glosses: berê, ewilî, pêşiyê, pêşkî, ji paşê de, ji berê de

text: Önceden bilmiyordu sonra öğrendi.


önceki

text: Önceki başkan.


öncelemek

glosses: taqdîm kirin mm berê pêşîn (tiştek) kirin)


önceleri

glosses: berê pêşîn, berê ewilî, serê ewilî, berê


öncelik tanımak

glosses: pêşikî dan (tiştekî), dorê dan (tiştekî)


öncelikle

glosses: di serî de, beriya her tiştî, pêşiya her tiştî, berê pêşîn

text: Öncelikle bu kanun görüşülecek.


öncesizlik

text: Öncesizlikten berî var.


öncü

glosses: pêşeng, pêşdar, pêşajo, pêşmêr (kese ku li pêşî diçe û nûçe digihîne kesekî)

glosses: serîkêş, pêşeng, pêşîkêş, pêşber (serîkê-şîkirina di warê pîşe, raman û hunerê de)

glosses: pêşîkêş, serikêş, pêşîkar, pêşker, pêşdar, pêşder, pêşmêr (di warê leşkerîyê de yekîneya ku serî dikişîne)

text: Öncü güçlerimiz.


öncülük

glosses: serîkêşî, pêşengî, pêşîkêşî (serîkêşîkirina di warê pîşe, raman û hunerê de)

glosses: pêşîkêşî, serîkêşî, pêşîkarî, pêşkerî, pêşdarî, pêşderî (di warê leşkerîyê de)


öncülük etmek

glosses: pêşengî kirin, pêşîkêşî kirin, rêberî kirin, pêşdarî kirin, serîkêşî kirin


önder

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-önder.wav


öne düşmek

text: Yolu bilmiyordu, o öne düştü öyle gittik.


önem vermek

glosses: giringî pê dan, bayex pê dan, qeşe pê dan