navdêr kirin

glosses: ji peyvekê a ku ne navdêr e navdêrek çêkirin

forms:
navdêr dikim (present)
navdêr dikî (present)
navdêr dike (present)
navdêr dikin (present)
navdêr bike (imperative singular)
navdêr bikin (imperative plural)
navdêr kir (past)
navdêr kir (past)
navdêr kir (past)
navdêr kir (past)
navdêr –k– (root present)
navdêr –kir– (root past)
ez navdêr dikim (indicative present positive)
ez navdêr nakim (indicative present negative)
min navdêr kir (indicative past positive)
min navdêr nekir (indicative past negative)
tu navdêr dikî (indicative present positive)
tu navdêr nakî (indicative present negative)
te navdêr kir (indicative past positive)
te navdêr nekir (indicative past negative)
ew navdêr dike (indicative present positive)
ew navdêr nake (indicative present negative)
wê/wî navdêr kir (indicative past positive)
wê/wî navdêr nekir (indicative past negative)
em navdêr dikin (indicative present positive)
em navdêr nakin (indicative present negative)
me navdêr kir (indicative past positive)
me navdêr nekir (indicative past negative)
hûn navdêr dikin (indicative present positive)
hûn navdêr nakin (indicative present negative)
we navdêr kir (indicative past positive)
we navdêr nekir (indicative past negative)
ew navdêr dikin (indicative present positive)
ew navdêr nakin (indicative present negative)
wan navdêr kir (indicative past positive)
wan navdêr nekir (indicative past negative)
min navdêr dikir (imperfect positive)
min navdêr nedikir (imperfect negative)
min navdêr kiribû (positive)
min navdêr nekiribû (negative)
te navdêr dikir (imperfect positive)
te navdêr nedikir (imperfect negative)
te navdêr kiribû (positive)
te navdêr nekiribû (negative)
wê/wî navdêr dikir (imperfect positive)
wê/wî navdêr nedikir (imperfect negative)
wê/wî navdêr kiribû (positive)
wê/wî navdêr nekiribû (negative)
me navdêr dikir (imperfect positive)
me navdêr nedikir (imperfect negative)
me navdêr kiribû (positive)
me navdêr nekiribû (negative)
we navdêr dikir (imperfect positive)
we navdêr nedikir (imperfect negative)
we navdêr kiribû (positive)
we navdêr nekiribû (negative)
wan navdêr dikir (imperfect positive)
wan navdêr nedikir (imperfect negative)
wan navdêr kiribû (positive)
wan navdêr nekiribû (negative)
ez ê navdêr bikim (future positive)
ez ê navdêr nekim (future negative)
minê navdêr kiribe (future perfect positive)
minê navdêr nekiribe (future perfect negative)
tu yê navdêr bikî (future positive)
tu yê navdêr nekî (future negative)
teyê navdêr kiribe (future perfect positive)
teyê navdêr nekiribe (future perfect negative)
ew ê navdêr bike (future positive)
ew ê navdêr neke (future negative)
wê/wîyê navdêr kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê navdêr nekiribe (future perfect negative)
em ê navdêr bikin (future positive)
em ê navdêr nekin (future negative)
meyê navdêr kiribe (future perfect positive)
meyê navdêr nekiribe (future perfect negative)
hûn ê navdêr bikin (future positive)
hûn ê navdêr nekin (future negative)
weyê navdêr kiribe (future perfect positive)
weyê navdêr nekiribe (future perfect negative)
ew ê navdêr bikin (future positive)
ew ê navdêr nekin (future negative)
wanê navdêr kiribe (future perfect positive)
wanê navdêr nekiribe (future perfect negative)
min navdêr kiriye (perfect positive)
min navdêr nekiriye (perfect negative)
min navdêr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min navdêr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te navdêr kiriye (perfect positive)
te navdêr nekiriye (perfect negative)
te navdêr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te navdêr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî navdêr kiriye (perfect positive)
wê/wî navdêr nekiriye (perfect negative)
wê/wî navdêr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî navdêr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me navdêr kiriye (perfect positive)
me navdêr nekiriye (perfect negative)
me navdêr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me navdêr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we navdêr kiriye (perfect positive)
we navdêr nekiriye (perfect negative)
we navdêr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we navdêr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan navdêr kiriye (perfect positive)
wan navdêr nekiriye (perfect negative)
wan navdêr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan navdêr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez navdêr bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez navdêr nekim (present subjunctive negative)
(bila) min navdêr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min navdêr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu navdêr bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu navdêr nekî (present subjunctive negative)
(bila) te navdêr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te navdêr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew navdêr bike (present subjunctive positive)
(bila) ew navdêr neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî navdêr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî navdêr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em navdêr bikin (present subjunctive positive)
(bila) em navdêr nekin (present subjunctive negative)
(bila) me navdêr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me navdêr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn navdêr bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn navdêr nekin (present subjunctive negative)
(bila) we navdêr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we navdêr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew navdêr bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew navdêr nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan navdêr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan navdêr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min navdêr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min navdêr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min navdêr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min navdêr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te navdêr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te navdêr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te navdêr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te navdêr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî navdêr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî navdêr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî navdêr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî navdêr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me navdêr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me navdêr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me navdêr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me navdêr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we navdêr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we navdêr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we navdêr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we navdêr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan navdêr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan navdêr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan navdêr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan navdêr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê navdêr bikira (present conditional positive)
minê navdêr nekira (present conditional negative)
minê navdêr kiribûya (preterite conditional positive)
minê navdêr nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê navdêr bikira (present conditional positive)
teyê navdêr nekira (present conditional negative)
teyê navdêr kiribûya (preterite conditional positive)
teyê navdêr nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê navdêr bikira (present conditional positive)
wê/wîyê navdêr nekira (present conditional negative)
wê/wîyê navdêr kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê navdêr nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê navdêr bikira (present conditional positive)
meyê navdêr nekira (present conditional negative)
meyê navdêr kiribûya (preterite conditional positive)
meyê navdêr nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê navdêr bikira (present conditional positive)
weyê navdêr nekira (present conditional negative)
weyê navdêr kiribûya (preterite conditional positive)
weyê navdêr nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê navdêr bikira (present conditional positive)
wanê navdêr nekira (present conditional negative)
wanê navdêr kiribûya (preterite conditional positive)
wanê navdêr nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) navdêr bike (imperative present positive)
(tu) navdêr neke (imperative present negative)
(hûn) navdêr bikin (imperative present positive)
(hûn) navdêr nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji navdêr + kirin.

ipa: /nɑːvˈdeːɾ kɪˈɾɪn/

hyphenation: nav·dêr ki·rin


cihê bûyerê

pos: noun

pos_title: Navdêr

forms: dema bûyerê

etymology_text: Ji cihê + bûyerê.

ipa: /d͡ʒɪˈheː buːjɛˈɾeː/

hyphenation: ci·hê bû·ye·rê


dema axavtinê

forms: cihê axavtinê

etymology_text: Ji dema + axavtinê.


yê neçûbe şeran şêr e

pos: proverb

pos_title: Gotineke pêşiyan

glosses: gotineke dibêje ku mirov berî tiştekî bibîne an bijî dibêje: hêsan e, û ez dikarim bikim û bi ser kevim di wî karî de, belê rastî ne ewçend hêsan e.

etymology_text: yêneçûbeşeranşêre


neçûbe

pos: verb

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: Kesê sêyem yekjimar dahatiya pêş ya neyînî ji lêkera çûn.

ipa: /nɛt͡ʃuːˈbɛ/


dîtin û gotin nabe wek hev

glosses: gotineke dibêje ku wesfdan an pesindana tiştekî ticarî nikare bibe wek jiyîn û dîtina wî tiştî

etymology_text: dîtinûgotinnabewekhev


committee

glosses: deste, komîte, encumen, komîşk, kombest, komisyon


title: di heqê te de ye

redirect: di heqê yekî de bûn

pos: hard-redirect


pişta yekî girtin

pos_title: Lêker

glosses: alîkarî dan yekî, yekî parastin, di berjewendiya yekî de axiftin

forms: پشتا یەکی گرتن

etymology_text: Ji pişt + -a + yekî + girtin.

ipa: /pɪʃˈtɑː jɛˈkiː ɡɪɾˈtɪn/

hyphenation: piş·ta ye·kî gir·tin


çarçik

glosses: Ji bo navrana şal, bêceme, derpê hwd. re tê gotin

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


canfida

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: Kesê/a ku canê xwe ji bo armanceke pîroz, dide,

text:
aşiqê sêv û biha me
j'bo cemala mubtela me
ger bibînim canfida me
kes bi halê min nezan

ref: Feqiyê Teyran

forms: جانفدا


substance

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-substance.wav


enamel

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-enamel.wav


absorbsiyon

glosses: ji bo ku atomek, molekûlek ji fazeke din re bê mejîn

etymology_text: Ji fransî absorption, ji latînî absorptio.

ipa: /ɑːbsoːɾbsɪˈjoːn/

hyphenation: ab·sorb·si·yon


سایه

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-سایه.wav


phylum

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-phylum.wav


شادی

forms: šâdi (romanization)

etymology_text: Ji شاد (šâd) + ـی (-i).


qermîçok

glosses: Navê tiştên ku qermiçî ye. Bi giştî ji bo qermiçîna cilan an jî xetên li ser rûyê mirovan tê gotin.

text: Qermîçokên rûyê wê hîn bêtir qermiçî bûn.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text: Hingî jinik hê, wan ferq dike, mîna ku ew nû bi hebûna wan varqilîbe, ew li wan dinihêre. Ew matara werdigire, hinekî av vedixwe û dîsan dide Kevokê. Qermîçokên enî û rûyên wê kûr in.

ref: Mehmed Uzun, Ronî Mîna Evînê Tarî Mîna Mirinê https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=cN5JJgyc8W0C&pg=PA243&dq=%22qerm%C3%AE%C3%A7ok%C3%AAn%22&hl=&cd=2&source=gbs_api arşîv, Ithaki Publishing, 2015, r. 243

text: Jana wî hêj di qermîçokên rûyê wî de dida der. Bêyî ku biaxive, serê kurê xwe da ber sînga xwe û bi ser xizaniya xwe de giriya.

ref: Orhan Çaçan, Hilmek Jiyan Hilmek Mirin https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=DRrhDwAAQBAJ&pg=PA51&dq=%22qerm%C3%AE%C3%A7ok%C3%AAn%22&hl=&cd=4&source=gbs_api arşîv, Na Yayınları, r. 51

forms:
qermîçonk
qermiçok
qermîçek

لۆچ

roman: loç


tirr li kû û das li kû

glosses: gava yek tiştekî qet ti têkilî û girêdanên xwe bi mijara ku tê axaftin re dibêje, tê gotin

etymology_text: •tirrlikûûdaslikû


stalker

glosses: kesê/a ku pabendî an hogirî şopandinê dibe, di reseniya xwe de ji bo ew kesê ku şopgerî, nêçîr an jî rêhberiyê di lîstikekê dike

glosses: kesê/a ku bi dizî dide dû hinan an wan dişopîne, carine dikare ne bi armanceke qanûnî be

glosses: çi amûra ku pelgan ji riwekan vediqetîne gava çinînê

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-stalker.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-stalker.wav


pirşing

glosses: tîroj, stêr, cûneke stêran e ku zêde dibiriqîne


belebank

etymology_text: Ji bele + -bank.

голям синигер

roman: goljam siniger


patronîm

glosses: navê kesekî, ê ku ji navê bav hatiye çêkirin


matronîm

glosses: navê kesekî, ê ku ji navê dayikê hatiye çêkirin


-able

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: paşgirka ku rengdêran çêdike û wateya şiyan an karînê dide peyvê


tavîn

text: Sibeheke tavîn em tev li masê rûniştibûn, dema me fîtefîta wî bihîst.

ref: Ji Kovara Wergerê ya bi navê Tabularasa, D.H.Lawrence,"Kurteçîroka Adolf" werger ji îngilîzî:Samî Hêzil, hejmar:1 rp:5

forms:
kurdî-erebî:
تاڤین

etymology_text: Ji tav + -în.


title: lûy

redirect: lûye


sewgûr

glosses: sewgûr, sewgir, sewgor, spêde, sibe, sihar, destpêka rojê, dema ku tav li rojhilatê derdikeve anku hiltê

forms: fecr

प्रभात

roman: prabhāt

भौर

roman: bhaur

alba#Italian

roman: alba

ξημέρωμα

roman: ximéroma

ανατολή

roman: anatolí


sewgor

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


sewgir

glosses: temîn, ekîd, garantîkirî, bêguman, eseh, bivê-nevê

glosses: bêşik, piştrast, tekîdkirî, diyar, esehî, dabîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: misoger

notes:
sewgir bûn
sewgir kirin
sewgirandin
sewgirîn
sewgirane
sewgirandî


wesandin

glosses:
xwestina tiştek firotinê,
daxwaza kirîna tiştekî

forms:
siparij
siparîş
sparij
wesîn

etymology_text: Diyar e têkildarî spartin e.

παραγγελία

roman: parangelía

ipa: /wɛsɑːnˈdɪn/

hyphenation: we·san·din


wesîn

forms:
siparij
siparîş
sparij


qurtequrt

text: carê Fatik dere çolê dixebite, heta tê malê ji hal û balê xwe de dikeve. rojekê jinbira Fatikê dere ji nav çem çêlikekî mara digire û dixe şerbikê avê. dema Fatik tê, dere pêşiyê dibêje, ez zanim tu gelekî tî bûyî, min ji te re av anî. Keçik gelekî betiliye, ji tînan ketiye, hema radihêje şerbik û devê xwe dixê, dibe qurtequrta wê. dema avê vedixwe çêlikê maran jî dere nava wê.

ref: Herdemciwanê, Eslîxan YILDIRIM; rûpela 75

forms: qurp-qurp

etymology_text: Ji qurp + -e- + qurp.


gevî

hyphenation: ge·vî


dê û dotê şer kir, bêaqilan bawer kir

glosses: dê û qîza xwe ticarî nabin neyarê hev dû, loma divê mirov pê nexape

glosses: hezkirî, heval an jî dostên hev şer bikin, jî tev li wî şerî nebe, ji ber ew dê şerê xwe ji bîr bikin û li te bizîvirin

etymology_text: dê + dotê + şer + kir + bêaqilan + bawer + kir


tirr û das çi li ber hev e

etymology_text: •tirr û dasçiliberhev


strîzer

forms:
tolik
strîzer

mauve#French

roman: mauve

malva#Swedish

roman: malva


mamanî

glosses: pîrik, jinên ku alîkariya jinên ku dizên dikin

glosses: ebe^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
eba
eve

акущерка

roman: akuščerka


maman

акушерка

roman: akušerka


berbûyîn

etymology_text: Ji ber + bûyîn

ipa: /bɛɾbuːˈjiːn/

hyphenation: ber·bû·yîn


dimsor

glosses: Ji bo kesên ku dema hêrs dibin, esabî dibin difina wan sor dibe tê bikaranîn


a devê (yekî) gotin guhê wî nebihistin

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: hay ji gotina xwe tune bûn, gotinên giran gotin


a di dilê xwe de negotin

glosses: rast û durist neaxaftin, xwe bi awayeki din nîşan dan


a di mal de, yê min tê de

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: a ji min wê de, yê min tê de


a dil nîşan nedan

forms: a dilê (yekî) di dilê wî de bûn


word: a ku hate serî, bila neyê serê eyubê kurmanxwarî


word: a ku hatiye serê min, bila neyê serê dijminê min


word: a ku te xwar, di zikê tê de dê tu zikrê bike!

glosses: ya ku te kir, ma gelekî zêde û girîng e?


a xwe gotin

glosses: armanc û berjewendiyên xwe derxistin pêş


abûra rû neman

forms: abûra rûyê xwe hirşandin


plutokratisch

glosses: plûtokratîk, desthilatiya zengînan, hikumdariya dewlemendan


qerawil

glosses: leşkerê pasvan ku li bircan pasivaniya bircê kelê dike û çarnikalê kelê dipê ji ber talûkeyan

text: Wekû şayed tirsa wan ji kenarekî da heye ji çar kenaran riya yek se'etê çendsiwaran qerawil datînin. Û bi xwe jî şev ranazin.

ref: Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Mela Mehmûdê Bayezîdî lêkolîn:Jan Dost, rp:44

glosses: kesê ku li cih, war, sînor an jî zomekî nobedariyê ango zêrevaniyê dike

forms: qirawil

etymology_text:
Ji osmanî قراول (qerewul/qerevul) ji mongolî ᠬᠠᠷᠠᠭᠤᠯ (qaraɣul, “çavdêrî, zêrevanî”). Heman peyv di tirkiya niha de bûye karakol.
:Çavkanî: en.wiktionary.org

ipa: /qɛɾɑːˈwɪl/

hyphenation: qe·ra·wil


empirical

glosses: li ser ezmûn an tecrûbeyê hatiye çêkirin

glosses: dikare bê testkirin di rêya ezmûnkirin an jî ceribandina zanistî

etymology_text: Ji empiric + -al.


refine

glosses: paqij kirin, saf kirin, zelal kirin, parzinandin


kawkubar

text: ezî li ser kawkubarê bengiyê xefûr, min da destan û lîlandin sîmên tembûr. Min got: - Yarê, tembûr di destê min de heliya, were li lawikê xwe kerem ke cotê guliyan.

ref: Gozel: Fêrîkê Ûsiv


title: verunmöglichung

redirect: Verunmöglichung


qenc li yekî hatin

glosses: dema kesek ji kesekî re aciz dibe, wek nifir bi kar tîne; mînak

etymology_text: # qenc li yekî hatin


nail clipper

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-nail clipper.wav


nail trimmer

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-nail trimmer.wav


kurteserhatî

glosses: çîrok an bûyereke biçûk ku hatiye serê kesekî/ê an pê re çêbûye, kurteçîrok

text: Lidev me kurteserhatîyek heye dibêjit: yekî êzdî ji melayekî re got:(...)

ref: Koma Zimanê Kurdî: Îsmaîl Şahîn: bi zimanê êzidiyan wek kurteserhatiyekê tê gotin

forms: kurteserpêhatî

etymology_text: Ji kurt + -e- + serhatî.


herûşk

glosses: xwarina nanê nîvişk yê pirtpirt kirî tê de ye

text:
mela vê carê dibêjitêhelal e.. îna gazî keça xwe dikit dibêjitê ka herûşkekê (her ji wî rûnê di pîstê seyî de hatîye vegirtin) ji melê re dazirçîne.
mela jî bi heceta destavê xwe vedidizit û direvit..

forms: hevrêşk

ipa: /hɛˈɾuːʃk/

hyphenation: he·rûşk


title: herûşke

redirect: herûşk


berçît

text:
tuji min re bîne berçîtê ber kozê
da ji melê daqutim tozê

etymology_text: Ji ber + çît.

ipa: /bɛɾˈt͡ʃiːt/

hyphenation: ber·çît


egg white

forms:
eggwhite
albumen

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-egg white.wav


notion

glosses: hizir, fikir, dîtinek an nerîneke fikirî, raman; bi taybetî fikirên ne zelal û rast


byword

glosses:
gotinên pêşiyan, gotinên mezinan, ders, îbret,
 tiştê an jî kesê hatiye wergirtin wek nimûne bo tiştek


word: adarê berf giha guliyê darê, nema danê êvarê

word: mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır


word: adarê dew li darê, ne li bîrik û bêdarê, li gova şatirê û kiraxîla xwarê

glosses: li gova şatirê û kiraxîla xwarê meha adarê jî wekî gelek tiştên din hinekî cuda ye, ne wekî herêm û cihên din e


title: adarê dew li darê, ne li bîrik û bêdarê, li gova şatirê(”) û kiraxîla xwarê.1**'1

redirect: adarê dew li darê, ne li bîrik û bêdarê, li gova şatirê û kiraxîla xwarê


title: adarê berf giha guliyê darê, nema danê êvarê. meha adarê hewa ber bi germê ve diçe. * adarê berf gihu guliyê darê, nema danê êvarê


afira xwe arizî kirin

forms: firaqên xwe arizî kirin


agir agirê goncan

forms: agirê xweş, agirê darê hişk


agir berda komê xwe da fêza zomê

glosses: xinisî û fesadî kirin, lê bi xwe jî ji ziyan û teşqeleyê dûr sekinin


agir berda malê, revî xwe da palê

glosses: Gotineke pêşiyan a kurdî. Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: agir berda komê, xwe da fêza zomê


agir berî kezeba (yekî) dan

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: agir berî dilê (yekî) dan


word: agir bi dinê bikeve, gurzek gîhayê wî naşewite

glosses: Guhartoyeke agir bi erdê keve, gurzek pûşê wî naşewite.


word: agir bi erdê keve, gurzek pûşê wî naşewite


agir bi lingen (yekî) ketin

glosses: xwe şaş kirin, dest û ling li hev piçikîn


word: agir bi mala (yekî) ketibû, (yekî) jî li ber firîken xwe diqelandin


agir bi ser serê (yekî) de barandin

forms: agir li ser piştê dadan


word: agir bikeve dehlê, qevdek pûşe min tune ye


agir birîn

forms: agir rawestandin


agir jê çûn

forms: agir ji dêvê (yekî) barîn


title: agir ji dêvê (yekî) çûn

redirect: agir ji devê (yekî) çûn


title: agir bi erdê keve, gurzek pûşe wî naşewite

redirect: agir bi erdê keve, gurzek pûşê wî naşewite


agir pê girtin

forms: agir pê (yekî) ketin


agir reşandin

forms: bombebaran kirin


agir tefandin

forms: agir vemirandin


aha aş, aha çirçirik!

glosses: tiştên ku we digotin ev in, ha ji we re! her tişt eşkere ye


title: ajotin ber derê malê (hundir)

redirect: ajotin ber derê malê


title: agirê xwedê bûn (arê xwedê bûn)

redirect: agirê xwedê bûn


title: agirê kulê li mala bavê ketin (agirê kulê li malê ketin)

redirect: agirê kulê li mala bavê ketin


title: agir il bizot bûn

redirect: agir û bizot bûn


flourish

glosses: mezin bûn, pişkivîn, serkeftin, şîn bûn, şên bûn

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-flourish.wav


an ji kerê, yan ji perê

forms: an hero an mero


an ji text, yan ji bext

glosses: divê ji her du vebijarkan yek bê hilbijartin


an mirin an felat

glosses: ji bo serxwebûn û azadiyê, mirin dayîna pêş çavên xwe


an naçe diziye yan jî diçe şivên dikuje

forms: an naçe aş yan jî diçe aşvan dikuje


anîn ser xwe

glosses: hildana ser xwe, xwe wekî berpirsyar daxuyandin


word: apê faris, niha tu nemirî tu ye bêyî nav garis


title: ape (apke) faris, niha tu nemirî tu ye beyî nav garis

redirect: apê faris, niha tu nemirî tu ye bêyî nav garis


title: anîn ser zimên (zar)

redirect: anîn ser zimên


title: apo kal e, lê galega! e

redirect: apo kal e, lê galegal e


title: ape faris, ha li vir ha li ber garis (ape faris, çi li mal çi li ber garis)

redirect: ape faris, ha li vir ha li ber garis


aqil hilnedan

forms: di hiş de rûneniştin


aqilê (yekî) ji serî birin

glosses: Di bin bandora kesekî yan jî tiştekî de man.

glosses: Tiştek an jî kesek pir bandoreke mezin li ser kesekî danîn û bûn sedem ku nizanibe ka çi dike, dê çawan bifikire.

forms:
aqil ji serî birin
aqil jê birin


aqilê (yekî) li hev qelibîn

forms: aqil li hev ketin


aqilê kurî, ceniya dêl birî

forms: aqilê kurî bi teyran re firî


aqilê xwe bi nan û pîvazê xwarin

forms: aqilê xwe bi nan û dew xwarin


aqilê xwe çelq kirin

forms: aqilê xwe çeliqandin


aqilê xwe danîn serê xwe

forms: aqilê xwe topî serê xwe kirin


aqilê xwe revandin

forms: aqilê xwe winda kirin


aqilê xwe xebitandin

forms: aqilê xwe şixulandin


arê xwe pehtin, ariya xwe rêtin

glosses: Guhartoyeke arê xwe bêtin, kapeka xwe rêtin.


arvanê sala xerab bûn

forms: arvanê sala teng bûn


title: ar bi cilen (yekî) ketin

redirect: ar bi cilên (yekî) ketin


aş çûye, tu pirsa çeqçeqê dikî

forms: aş berdaye, bi pey çeqçeqe ketiye


aş ji dest çûye, pirsa çeqçeqe dike

glosses: Guhartoyeke aş çûye, tu pirsa çeqçeqê dikî.


aşiqê sila sergînê bûn

forms: aşiqê çavên beqê bûn


fetrîm kirin

glosses: qelemkirin, tamandin, petromekirin, petirmekirintamkirin

forms:
fetrîm dikim (present)
fetrîm dikî (present)
fetrîm dike (present)
fetrîm dikin (present)
fetrîm bike (imperative singular)
fetrîm bikin (imperative plural)
fetrîm kir (past)
fetrîm kir (past)
fetrîm kir (past)
fetrîm kir (past)
fetrîm –k– (root present)
fetrîm –kir– (root past)
ez fetrîm dikim (indicative present positive)
ez fetrîm nakim (indicative present negative)
min fetrîm kir (indicative past positive)
min fetrîm nekir (indicative past negative)
tu fetrîm dikî (indicative present positive)
tu fetrîm nakî (indicative present negative)
te fetrîm kir (indicative past positive)
te fetrîm nekir (indicative past negative)
ew fetrîm dike (indicative present positive)
ew fetrîm nake (indicative present negative)
wê/wî fetrîm kir (indicative past positive)
wê/wî fetrîm nekir (indicative past negative)
em fetrîm dikin (indicative present positive)
em fetrîm nakin (indicative present negative)
me fetrîm kir (indicative past positive)
me fetrîm nekir (indicative past negative)
hûn fetrîm dikin (indicative present positive)
hûn fetrîm nakin (indicative present negative)
we fetrîm kir (indicative past positive)
we fetrîm nekir (indicative past negative)
ew fetrîm dikin (indicative present positive)
ew fetrîm nakin (indicative present negative)
wan fetrîm kir (indicative past positive)
wan fetrîm nekir (indicative past negative)
min fetrîm dikir (imperfect positive)
min fetrîm nedikir (imperfect negative)
min fetrîm kiribû (positive)
min fetrîm nekiribû (negative)
te fetrîm dikir (imperfect positive)
te fetrîm nedikir (imperfect negative)
te fetrîm kiribû (positive)
te fetrîm nekiribû (negative)
wê/wî fetrîm dikir (imperfect positive)
wê/wî fetrîm nedikir (imperfect negative)
wê/wî fetrîm kiribû (positive)
wê/wî fetrîm nekiribû (negative)
me fetrîm dikir (imperfect positive)
me fetrîm nedikir (imperfect negative)
me fetrîm kiribû (positive)
me fetrîm nekiribû (negative)
we fetrîm dikir (imperfect positive)
we fetrîm nedikir (imperfect negative)
we fetrîm kiribû (positive)
we fetrîm nekiribû (negative)
wan fetrîm dikir (imperfect positive)
wan fetrîm nedikir (imperfect negative)
wan fetrîm kiribû (positive)
wan fetrîm nekiribû (negative)
ez ê fetrîm bikim (future positive)
ez ê fetrîm nekim (future negative)
minê fetrîm kiribe (future perfect positive)
minê fetrîm nekiribe (future perfect negative)
tu yê fetrîm bikî (future positive)
tu yê fetrîm nekî (future negative)
teyê fetrîm kiribe (future perfect positive)
teyê fetrîm nekiribe (future perfect negative)
ew ê fetrîm bike (future positive)
ew ê fetrîm neke (future negative)
wê/wîyê fetrîm kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê fetrîm nekiribe (future perfect negative)
em ê fetrîm bikin (future positive)
em ê fetrîm nekin (future negative)
meyê fetrîm kiribe (future perfect positive)
meyê fetrîm nekiribe (future perfect negative)
hûn ê fetrîm bikin (future positive)
hûn ê fetrîm nekin (future negative)
weyê fetrîm kiribe (future perfect positive)
weyê fetrîm nekiribe (future perfect negative)
ew ê fetrîm bikin (future positive)
ew ê fetrîm nekin (future negative)
wanê fetrîm kiribe (future perfect positive)
wanê fetrîm nekiribe (future perfect negative)
min fetrîm kiriye (perfect positive)
min fetrîm nekiriye (perfect negative)
min fetrîm kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min fetrîm nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te fetrîm kiriye (perfect positive)
te fetrîm nekiriye (perfect negative)
te fetrîm kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te fetrîm nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî fetrîm kiriye (perfect positive)
wê/wî fetrîm nekiriye (perfect negative)
wê/wî fetrîm kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî fetrîm nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me fetrîm kiriye (perfect positive)
me fetrîm nekiriye (perfect negative)
me fetrîm kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me fetrîm nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we fetrîm kiriye (perfect positive)
we fetrîm nekiriye (perfect negative)
we fetrîm kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we fetrîm nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan fetrîm kiriye (perfect positive)
wan fetrîm nekiriye (perfect negative)
wan fetrîm kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan fetrîm nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez fetrîm bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez fetrîm nekim (present subjunctive negative)
(bila) min fetrîm kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min fetrîm nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu fetrîm bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu fetrîm nekî (present subjunctive negative)
(bila) te fetrîm kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te fetrîm nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew fetrîm bike (present subjunctive positive)
(bila) ew fetrîm neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî fetrîm kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî fetrîm nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em fetrîm bikin (present subjunctive positive)
(bila) em fetrîm nekin (present subjunctive negative)
(bila) me fetrîm kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me fetrîm nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn fetrîm bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn fetrîm nekin (present subjunctive negative)
(bila) we fetrîm kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we fetrîm nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew fetrîm bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew fetrîm nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan fetrîm kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan fetrîm nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min fetrîm bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min fetrîm nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min fetrîm kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min fetrîm nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te fetrîm bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te fetrîm nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te fetrîm kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te fetrîm nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî fetrîm bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî fetrîm nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî fetrîm kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî fetrîm nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me fetrîm bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me fetrîm nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me fetrîm kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me fetrîm nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we fetrîm bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we fetrîm nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we fetrîm kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we fetrîm nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan fetrîm bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan fetrîm nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan fetrîm kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan fetrîm nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê fetrîm bikira (present conditional positive)
minê fetrîm nekira (present conditional negative)
minê fetrîm kiribûya (preterite conditional positive)
minê fetrîm nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê fetrîm bikira (present conditional positive)
teyê fetrîm nekira (present conditional negative)
teyê fetrîm kiribûya (preterite conditional positive)
teyê fetrîm nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê fetrîm bikira (present conditional positive)
wê/wîyê fetrîm nekira (present conditional negative)
wê/wîyê fetrîm kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê fetrîm nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê fetrîm bikira (present conditional positive)
meyê fetrîm nekira (present conditional negative)
meyê fetrîm kiribûya (preterite conditional positive)
meyê fetrîm nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê fetrîm bikira (present conditional positive)
weyê fetrîm nekira (present conditional negative)
weyê fetrîm kiribûya (preterite conditional positive)
weyê fetrîm nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê fetrîm bikira (present conditional positive)
wanê fetrîm nekira (present conditional negative)
wanê fetrîm kiribûya (preterite conditional positive)
wanê fetrîm nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) fetrîm bike (imperative present positive)
(tu) fetrîm neke (imperative present negative)
(hûn) fetrîm bikin (imperative present positive)
(hûn) fetrîm nekin (imperative present negative)

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /fɛtˈɾiːm kɪˈɾɪn/

hyphenation: fet·rîm ki·rin


av di gerdenê de xuya kirin

forms: av di sûret de xuya kirin


av di qirika (yekê) de xuya kirin

forms: avê di sûretê (yekê) de xuya kirin


av ketin şeqoqan

forms: av di gunikan gerîn


title: av di gerdene de xuya kirin

redirect: av di gerdenê de xuya kirin


av li ber hêlikên xwe werdan

glosses: xwe ji bo tiştekî baş amadekirin, an jî ji bo tiştekî xweş hêvîdarbûn


av li pey xwe zelal kirin

forms: av li ser xwe zelal kirin


title: av di sûretê (yekê) de xuya kirin

redirect: av di sûretê de xuya kirin


av reşandin gunê (yekî)

forms: av reşandin qûna (yekî)


ava (...) di coyekê de neherikîn

glosses: bi hev û din re debar nekirin, bi hev nekirin, li dij hev bûn


ava (...) di coyekê de neçûn

glosses: Guhartoyeke ava (...) di coyekê de neherikîn.


ava reş a rûyê, bi ser çi de çûyê!

forms: ava sarê, di ser çi de diçî xwarê


ava serê (yekî) germ bûn

forms: ava serê (yekî) gerîn


ava sarê, bi ser çi de diçî xwarê!:

glosses: bûka maleke dewlemend ji ber zêdebûn û çetinaya karê malê, xwe li nexweşiye datîne, dema ku kes ne li mal be, ji nav ciycn xwe radibe û bi lez ji xwe re hevrîşkc çêdike û dixwe, dû re, dev û ıêvên xwe paqij dike û dîsa dikeve nav ciyên xwe.


aveke sar bi ser ... de wer kirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: avek bi ser êgir de kirin


averê bûn

glosses:
ji rê û dirban derketin, xewle bûn, veder bûn, dûrî navendê bûn,
 dûr bûn, ji rêkê derkeftin, jê qetîn, di aliyekî din re çûn

forms:
averê dibim (present)
averê dibî (present)
averê dibe (present)
averê dibin (present)
averê bibe (imperative singular)
averê bibin (imperative plural)
averê bûm (past)
averê bûyî (past)
averê bû (past)
ئاڤەرێ بوون
avarê bûn

etymology_text: Ji averê + bûn.


avê da qirikê

forms: avê da navê


avê ku da serî, çi bihostek çi çartilî

glosses: mirov ku kete nav êdî ji wê şûn de zêde ne xem e


avêtin devê derî

forms: avêtina ber derî


avêtin pişt gihê xwe

glosses: girîng negirtin, guh nedan, piştguh avêtin


title: ave ku da serî, çi bihostek çi çartilî

redirect: avê ku da serî, çi bihostek çi çartilî


awirên tûj avetin

forms: : awriyen tirş avetin


awirên xwe jê dûr xistin

forms: : çave xwe jê revandin


word: axa bi xulam, xulam bi olam, olam bi tentene

forms: axa bi xulam, xulam bi tûtikê


axa bin gû bûn

glosses: bê bîhn û bê bereket bûn, bi tiştekî re kêr nehatin


word: axa gote mirtib: “ez ê li te xim!” mirtib got: “axayê min ez ê rûnim

glosses: divê mirov hedê xwe bizanibe û carinan dengê xwe meke


word: axa rabûn hingurman, feqîr û xizan çûn li ber lingan

glosses: dema ku hêzên mezin şer dikin, ên piçûk ziyanê dibînin


title: axa (xaka) bin gil bûn

redirect: axa bin gû bûn


axirî soxirî

forms: axir soxir


axirî pê re hatin

forms: axirî bi xêr hatin


axiriya xwe rêx kirin

forms: axiriya xwe gû kirin


axîn rahilandin

forms: axîn kişandin


word: ba dibeje mêrik: “deri veke ez kaye bînim”; mêrik dibeje: “ji min dûr here, kara ji min re bikî ne lazim e


word: ba ji berfê re dibeje: “ez bidim pey te, dê tu xwe li ku bixî”

glosses: gef xwarin û tehdîta yên ji hêza xwe bawer tîne zimên


ba ji zinar çi dibe!

glosses: tiştên an jî kesên bêhêz nikarin bandorê li yên bihêz bikin

glosses: wekî ba nikare ji tahtê perçe biqetîne.ev gotin ji bo mirovên qels ku nikaribe ji yekî pir xurt tiştekîbiqetîne.mînak, mirovek tenê li dijî dewletekê şer bike û bibêje “ezê wê dewletê xera bikim”. mirovek tenê û bêrêxistin, dikare çi bike?


babelat bi ser de hatin

forms: ba û babelîsk lê hatin


bal kişandin

glosses: Ji ber cudatî û awartebûnê, ango pir xweşik an jî xerabbûnê li çavan ketin.

text: Wê xweşiyê pir bala min kişand û ne tavilê be jî, hisa şer li ba min kêmtir kir, dilê min yê ji ber berberî û îdeolojiyan hişk bûbû nerm kir (...)

ref: Firat Cewerî, Payiza Dereng, Avesta, 2014, r. 27

forms: balkişandin (noun-from-verb)

etymology_text: Ji bal + kişandin.


bal kişandin ser

glosses: girîngiya mijareke li ber çavan raxistin

word: dikkatleri (bir konunun veya bir şeyin) üzerine çekmek


balte li kêvir xistin

forms: balte li gûzikê xistin


bar hilgirtin

glosses: binbarî pejirandin, bar rakirin, bilind kirin û guhastina tiştekî ji cihek bo cihek din

text: “dema mirov dike barekî hilgire, lazim e li gorî hêza xwe wî barî hilgire. lê belê, barê gelê xwe hilgirtin jî ne hêsan e. sûleyman çevik

forms:
بار هلگرتن
bar helgirtin

etymology_text: Ji nar + hilgirtin.


bar ha lê serbar min dikuje

forms: bar min naêşîne, serbar min dêşîne


baran hat, qulên keviran tijî bûn

glosses: ji bo xeta û çewtiyên ku dem di ser re derbas dibe û bi demê re tên jibîrkirin tê gotin

text: baran hat, qulên keviran tijî bûn; ka kî dizane ku îsmaîl çawuş li vî welatî çi bûyer pêk anîne?


barê ceh û genim ji hev kifş bûn

forms: qûna reş û spî ji hev kifş kirin


barê deveyê li ser pişta kurmoriyê bûn

forms: barê kerê li ser pişta deveyê bûn


barê ketiyan hilgirtin

forms: barê ketiyan rakirin


barê xwe danîn

text: dema ku şewqî dîplomeya xwe girt, weke ku barekî giran ji ser pişta xwe day ne rehet bû.


barê xwe girtin

forms: barê xwe dagirtin


barê (yekî) kifş kirin

glosses: zêdetir ji bo çendanîya qelenê bûkê yan jî berpirsyariya kesekî zelalkirinê tê bikaranîn

text: heyran me qebûl e, lê divê hûn barê me kifş bikin ku em li gorî wê xwe amade bikin.


barê (yekî) tesele kirin

forms: barê (yekî) teqilandin


word: bavê naso naxirvan e, ker û golik berdane, di dest de maye xeberdan e

glosses: Guhartoyeke merdan, kerî surî gişk derdan, di dest de maye xeberdan.


word: bavo, min bivirek dît. got: “kane” got: “min winda kir

text: heyran ev gotina te wekî meseleya ku dibejin, law ik got iye: “bavo, min bivirek dît. got: “kane?” got: “min winda kir.


baweri pê hatin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bawerî pê hatin.

forms: baweri pê anîn


baye birûske lê xistin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: baye cinan lê xistin


bayê ecem e, çend qurişen me li cem e

glosses: ji bo rewşa ne zelal, bêbawer û girêdayî rasthatinan tê gotin:de weleh ez çi bibêjim, bayê ecem e çend qurişên me li cem e, de ka çawa, her xwedê dizane.

glosses: carna bo deyndara jî tê gotin; zimanekî xweş danûstandina ku divê bê kirin, tê qal kirin


bayê sar lê ketin

glosses: dest û pê negirtin, felç bûnpiştî ku bayê sar lê ket, te digot ew çûye û yekî din hatiye.


bazar qewîn bûn

forms: bazara cihûyan kirin


bejî bejî xeberdan

forms: çelderen pelderen xeberdan


bejn şehr e, mal jehr e

forms: bejna min şehr e, dilê min jehr e


bejn tît e mal mecît e

glosses: ji bo kesên ku di mal de nanê xwarinê nîn e, lê ji derve ve bejn û bala xwe pir xweş çêdikin û forsê davêjin tê bikaranîn


bejna xwe li ber (yekî) tewandin

forms: bejna xwe li ber (yekî) xwar kirin


bela li ber ling bûn

forms: belaya (yekî) li ber deriyê wî bûn


belaya xwe firotin

forms: belaya xwe jê venekirin


word: belaya xwe dehfandin ber derê hevalê xwe

forms: bela xwe rêçî ber derê yekî din kirin


belaya xwedê bûn

forms: bela û aşît bûn


word: belkî dengê dergûşa kurîn nekeve guhê te


benik kirin stûye (yekî)

forms: benik li stû danîn


beqê çav da çeleke, zikê wê teqiya

glosses: yên ku li gorî zerengiya xwe tevnegerin, ziyanê dibinin


ber avetin

forms: ber ji ber ketin


ber bi (yekî) ve çûn

glosses: bo aliyê yekî/ê çûn, ber bi derekê yan tiştekê ve, çûn bo cihek, ji cihek bo cihek din

glosses: li hemberî yekî tavîz dan, ji lihevhatin û têkiliyên erênî re nêzîk bûn

forms: بەر ب (یەکی) ڤە چوون

etymology_text: ber + bi + yek + î + ve + çûn


word: beran çû zozanan, got ez ê xwe qelew bikim, rabû her du storên (qiloç) xwe jî li ser danî

forms: çû heyfa bavê, qûna dê jî da ser


word: berazî û bagazî li vê navê bûne xal û xwarzî


title: beqe çav da çeleke, zikê wê teqiya

redirect: beqê çav da çeleke, zikê wê teqiya


bereta li ser beretayan gerîn

forms: bûn bereta li ser beretayan


word: berê pir bigul bû, baranê lê xist şil bû


word: berf jî spî ye. lê kûçik li ser pîsiyê xwe dikin

forms: berf jî spî ye, lê tam lê tune ye


berhewa kirin

text: Wî kurapê min ew keda min a ew qas salan tev de berhewa kir.

glosses: belawela kirin, li nav hev xistin, tevlihev kirin

text: Polêsan mala xêro tev de berhewa kirin.

text: Me her ew dît ku tûp ew berhewa kir.

ref: Ferhenga Biwêjan, Mustafa Borak


berhingarî kirin

glosses: li hember sekinîn, li ber xwe dan, li dij rawestan, parastin, berevanî kirin

forms:
بەرهنگاری کرن
berhengarî kirin

etymology_text: Ji berhingarî + kirin.


berî emrê xwe xeber dan

forms: ji emrê xwe zêdetir xeber dan


berî nava xwe dan

forms: berî nav dilê xwe dan


word: bero ji ceftê xwe derket, go: “devî çere ye!”

glosses: Guhartoyeke berû ji qalikê xwe baz da û got: “magî devî çawa ye!”.


word: beroşe got:“ez qûnzêrîn im. hesikê got: “ez di nav te de me


bersiva xwe girtin

forms: cawaba xwe girtin


berû da bizinê, dest avête qarçikê

glosses: carinan ketina heyra hinek derfet û berjewendiyên piçûk, dibe sedema ziyanên mezin


word: berû ji qalikê xwe baz da û got: “magî devî çawa ye!”

glosses: li esil û esasê xwe ievîn an jî fedî kirin


berxik spartin gur

forms: berx teslimi gur kirin


bextê xwe avêtin

forms: bextê xwe xera kirin


bê anî, babelîskê bir

forms: bayê anî, bagerê bir


bêdiran bûn

forms: bêjehr bûn


bêminet bûn

forms: بێمنەت بوون

etymology_text: Ji bêminet + bûn.

ipa: /beːmɪˈnɛt buːn/


bêyom û bêoxir bûn

forms: bêxêr û bêoxir bûn


bêserî û beşûn çûn

forms: bêserî û beberate çûn


bêşert û şurid bûn

forms: bêqeyd û bêşert bûn


bêtewl û bêhefsar bûn

forms: bêşivan gêrin, bêxwedi mezin bûn


bêzirav bûn

forms: bêpişik bûn


bêbextî avetin yekî

forms: bêbextî tê de anîn


bêdengan diya pirbêjan gaye

forms: keran serê pirbêjan jê kiriye


bêhn bi ser ketin

forms: بێهن ب سەر کەتن

etymology_text: Ji bêhn + bi + ser + ketin.


bêhn rakirin

forms: bêhn hildan


bêhna pîs ji deve (yekî) hatin

forms: bêhna cehenemê ji deve (yekî) hatin


bêhna xwînê hildan

forms: bêhna xwînê hilkirin


bêrîka xwe tijî kirin

forms: tûrê xwe tijî kirin


bêvila xwe daliqandin

forms: pozpirçî bûn


bêvila xwe girtin

forms: bêvila xwe hildan


pozê yekî miz dan

forms: bêvila yekî miz dan


bêvila yekî gemirandin

forms: bêvila yekî mizdan


bêxwedî û bêkes bûn

forms: bêxwedî û bêxwedan bûn


word: werî derî ji te re vekiriye, herî rê ji te re vekirî ye


bêyî hev firek ava sar venexwarin

forms: bêyî hev tasek av venexwarin


bêyî mala me, tê bibînî halê me

forms: were mala me, bibine rewşa me


bêyom û bêpêpar bûn

forms: bêxêr û bêoxir bûn


bi axûrê xwe de rîtin

forms: bi dîwarê xwe de mîstin


bi avê de çûn

glosses: eger mirovî tiştek kir bit yan xizmetek u xebata mirovî hat be jibîrkirin

forms:
çem û çem çûn
av û av çûn
ji kîsê bavê xwe çûn

etymology_text: Ji bi + av + -ê + de + çûn


bi baranê re hatin, bi lehiyê re çûn

glosses: ji bo tiştên demborî ku pekhatina wan ji ji hole rabûye tê bikaranîn


bi bayê re hat, bi barane re çû

forms: bi bayê te bi barane diçe


word: bi berxtî têr şîr venexwar, bi kavirtî ter gîha nexwar


bi bextê mêrê berê

forms: bi qewl û qirarê mêrê berê


bi cila canê xwe re li hev nekirin

forms: bi cila canê xwe re şer kirin


bi cilan ketin

forms: kince (yeke) hatin


bi çar qurişan nekirin

glosses: Guhartoyeke bi pênc qurişên qul nekirin.


bi çavekî lê nihêrîn

text: Tu wisa bi çavekî li wî menihêre, dema ku derbasî ser kompîturê dibe tu mêze bike ka çi hunerên wî hene.

forms: bi çavekî biçûk lê nihêrin

etymology_text: Ji bi + çav + lê nihêrîn.


bi çavekî kêm lê niherîn

forms: bi çavekî biçûk lê niherîn


bi çavên xwe dîtin

glosses: bêşik û bêguman bûn, bi xwe şahid bûn, rûdanek an mijarek dîtin

forms: ب چاڤێن خوە دیتن

etymology_text: bi + çavên + xwe + dîtin


bi def û delkan

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: bi humehum û gumegum


bi derdê dilê xwe şewitîn

forms: di timtêl û hewalê xwe de şewitîn


bi derziyê çûn ser şûjinê

forms: bi kulmê çûn direşê


bi dest û dest û dêv bi nav ketin

forms: bi dest û lepan bi nav ketin


word: bi destan dawo, bi piyan li pey geriyawo


bi destê (yekî) girtin

forms:
destê yekî girtin
dest bu yekî dirêjkirin


bi destê zorê

forms: bi darê zorê


bi deve xwe ketin suxleyan

forms: bi devê xwe şehitîn (şepilîn)


bi dilê xwe bûn

glosses: wekî daxwaz û gotina xwe kirin, ji bo pêkanînê serbest bûn


bi dora (yekî) ketin

glosses: ji bo xapandin û ziyanê li dor yekî çûn û hatin


bi dûranî, bi şîranî

forms: dûro bi gul û nûro


bi elequlemiyan li dû (yekî) ketin

forms: bi elequlemiyan çûn (yekî)


bi emrê xwedê mirin

forms: bi emrê xwedê çûn


bi erdê ve zelîqîn

forms: bi erdê ve yek bûn


bi ezmanan ketin

forms: ji dîn û îman derketin


bi felekê re ketin dewê

forms: bi felekê re xeber dan


bi firê ketin

text: Wê her car kêfxweşiya xwe bi baskên xwe nîşan dida; bi firê diket û baskên xwe diçerpitandin.

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

etymology_text: bi + firê + ketin


bi ga nikarîbû, baz da golikê

forms: bi kerê nikarîbû, baz da deşikê


bi galegalan ketin

forms: ketin gilî û şewran


bi gur re dixwe, bi şivên re şînê dike

glosses: Guhartoyeke bi gur re dixwin, bi xwediyê miyê re şînê digrin.


word: bi gur re goşt dixwe, bi xwedî re şînê dike

forms: bi gur re dixwe, bi xwedî re şînê dike


bi hev û din hilketin û daketin

forms: heta êvarê hev û din xwarin


bi hev ve girê dan

glosses: ji bo karekî yan jî xeberekê gelek kes têkildar kirin


word: bi hineminê tu xelas nabî ji gotina jinê

forms: bi mineminê dernakeve ji ber hukmê jinê


bi jehrê av dan

forms: bi jehrê pingahî bûn


bi kerê nikare, dibeze kurtên

forms: bi kerê nikarîbû, bazda deşikê


bi kirase canê xwe re şer kirin

forms: bi xwe xwe re şer kirin


word: bi lingê rovî girtin û avêtin nav holîtka mirîşkan


bi mehneya lorikê dixwe klorikê

forms: bi mehneya sergînan çû gundê mexîna


bi mehneya sêlê, gerî li nav êlê

forms: mehneya sergînan çû gundê mexîna


bi paş de xistin

glosses: bi şûn de xistin, ji rewşa heyî xerabtir kirin

etymology_text: bi + paş + de + xistin


bi pêçiya xwe tevdan

forms: bi tiliyan belir şil kirin


bi pênc qurişên qul nekirin

glosses: ji bo kes an jî tiştên nebaş û xerab tê gotin


bi pêsîra hev du girtin

forms: bi qirika hev girtin


bi pişt guhê xwe re avêtin

glosses: girîng negirtin, rûmet nedan, piştguh avêtin

etymology_text: Ji bi + pişt + guh + -ê + xwe + re + avêtin


bi boçikê girtin

forms: bi qarçikê girtin


bi soza mêrên berê

glosses: Guhartoyeke bi qewl û qerarê mêrên berê.


bi qirika (yekî) girtin

glosses: desteser kirin, girtin, bi hêz û zorê girtin, bi yekî re pevçûn, ji bo doza tiştekî hesab pirsîn

text: Bişar Kiliçê 63 salî bi salane ku firarê eskerîyê bû û xwe li Qosera Mêrdînê, li gund vedişart û nedixwest ji Tirkan re eskerîyê bike. Lê talîya talî felekê pişta xwe dayê û eskerên Tirk bi qirika wî rebenî girtin û ew şandin eskerîyê.

ref: , Lotikxane.com, 08/2006

forms: qirrik


bi qumqume û wurşedar

forms: bi humehum û gumegum


bi qûnê ketin nav kodika jajerûnê

forms: bi qûnê ketin nav çala genim


bi qûnê ve zeliqîn

forms: li pey tirikî bûn


word: bi qurişekî kerê dixesînin, bi du qurişan destê xwe dişon


lê li ba ketin

glosses: ji bi awayekî hovane nêzîkbûna tiştan re tê gotin


word: bi roj kefenê miriyan jê dike, bi şev ji bulqebulqa kûzan ditirse


word: bi roj miriyan dişelîne bi şev ji qurquroneka derî ditirse


bi roj li dêrê ye, bi şev li nêçîrê ye

forms: bi roj li dêrê ye, bi şev mizgeftê ye


bi rûyekî spî ji nav derketin

forms: bi rûspîtî ji hev du xelas bûn


bi ser ... de girtin

glosses: Ji bo ziyanê dor lê girtin, dijayetî kirin, çûn şerî, dorpêç kirin

text: Em ê îşev bi ser mala Bekir de bigirin. Em ê bi cop û darên xwe yên şoreşger we tevan bixin coniyan, bikutin, pişt re bigirin. Erê ku ji we tê hûn dikarin herin giliyê me bikin. Hûn mêr bin tiştekî wisa bikin. Copê me li ser serê we amade ye.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, çapa 2em, r. 69, ISBN 978-605-5585-41-9


bi ser de kalekal kirin

forms: di ser de gul vedan


bi ser (yekî) de şîr vedan

forms: bi ser (yekî) de gul vedan


bi ser de tehm (def) dan

forms: bi ser de gêr kirin


bi ser hev de çûn û hatin

glosses: têkilî berdewam kirin, li halê hev pirsîn


bi ser perên esmaûan ketin

forms: li ser perên esmanan sekinîn


bi ser tiliya kul de mîz nekirin

glosses: tu alîkarî nekirin, mixris, kesekî xêmexwaz û neqenc bûyîn


bi ser xistin

glosses: di hela hejmarî (miktar) de lê zede kirin

etymology_text: bi + ser + êxistin


bi ser xwe re tu kes nas nekirin

forms: di ser xwe re tu kes nedîtin


bi serê poz xeber dan

forms: bi serê lêvê axaftin


bi serê şûrê xwe sond xwarin

forms: bi serê zompê xwe sond xwarin


bi serê xwe bi rê ve çûn

forms: bi serê xwe hereket kirin


bi seriyek pîvaz nekirin

forms: bi seriyek sîr nekirin


bi siya xwe re şer kirin

forms: bi siya xwe re li hev nekirin


bi sonda qesemê sond xwarin

forms: sonda qesem li canê xwe dan


bi soz û peyman

forms: bi qewl û qerar


word: bi şev dixeniqînî heft xesî, bi roj ji qurqûroneka derî ditirsî


bi şev şemamok e, bi roj pîrebok e

forms: bi roj bilbil e, bi şev pişkul e


bi şeytên re kap lîstin

forms: bi şeytên re hevaltî kirin


word: bi te xweş e, bi min bîst û şeş caran xweş e


bi tiliyan nîşan dan

forms: bi tilîkan rê hev dan


bi vê qûnê, tu naçî meyqûnê

forms: bi vê qûne, tu naxwî hêkerûnê


bi vê qûnê, tu naçî şûne

forms: bi ve qûne, tu naxwî hêkerûnê


bi vê qûşê, tu naçî mûşe

glosses: Guhartoyeke bi ve qûnê, tu naxwî hêkerûnê.


bi xwe de pûkandin

forms: bi xwe xwe de jenîn


word: bi xwe de rîtibû, digot: “min bi rewş bişon!”

glosses: hem xwedî xeta û qusûr bûn, hem jî xwe qure kirin


word: bi xwe baz e, lê nêçîra wî ji xelkê re ye

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


bi xwe bilî bûn

forms: bi xwe heyirîn


bi xwe çareya serê xwe dîtin

forms: bi xwe birîna xwe derman kirin


bi xwe di halê xwe de gotin

forms: di timtêl û hewalê xwe de şewitîn


bi xwe distirê, bi xwe tew dike

forms: bi xwe li defê dixe, bi xwe dilîze


bi xwe lê xistin, bi xwe lîstin

forms: bi xwe li defê dixe bi xwe dilîze


bi xwe tir kiriye, bi xwe dixeyide

forms: mendê tir kiriye, mend a naz e


bi xwe, di xwe de jenîn

forms: di halê xwe de gotin


bi xwêdana eniya xwe qezenc kirin

glosses: bi ked û zehmetê bi dest xistin, heq kirin


bi zarê xwe debara xwe kirin

forms: bi zimanê xwe ve xwe bi rê ve birin


bi zimanê xwe, li xwe şahidî dan

forms: bi zimanê xwe, xwe dan dest


biavêjî ber segan, seg naxwin

glosses: ji bo kesên nerind, nebedew û di rewşa pejmûrde de ne tê gotin,

glosses: ew xwarin ne baş hatîye çêkirin ne xwarineke xweş e


bibe baran erdê şil nake

glosses: di asta hêza ziyandayînê de nebûn, bêhêz, bêzereng û pêknehatî bûn


bidiyê û jê bireve

glosses: ziyan jê tê, çi dibêje bike û heya ji te tê jê dûr be


word: bidî lotikan, nedî lotikan tu yê bidî heqê dizîkan


bihar e, zirîna keran tê

forms: bihar e, ker har e


word: bihîstiye mardo miriye lê nizane li ku derê çal kirine


word: bihuşta ku ez ne tê de bim bila ker tê de vegevizin

glosses: tiştên ku berjewendiyên min tê de tune bin çawa dibe bila bibe


bila avis be, kengê dizê bila bizê

glosses: ku bingeh saxlem û bi kêr be zû yan jî derengbûn ne xem e

etymology_text: bila + avis + be + kengê + dizê + bila + bizê


bila ew jî daxa li ser daxan be

forms: bila daxek be, li destê min be


word: bila ez ne biçûkê birayan bûma, bila ez kûçikê kûçeyan bûma


word: bila ne li ber agirê min be, bila li ber agirê mala bavê min be


bila xweş be, gula siwaran be

glosses: Guhartoyeke bila xweş be, gula govenda be.


word: bilbil xistine qefesa zêrîn, gotiye: “ka gula min a bibêhn”

glosses: her tişt û her kes di nav xwezaya xwe û di nav egerên xwe de xweş e


word: bilbil xistine qefesa zêrîn, gotiye: “axxx welatê min”


bimirî ya axa sar î bimînî ya min î

glosses: çi dibe bila bibe, di her şert û mercê de ez ê te bistînim, (xort ji dilketiya xwe re dibêjin.)


bin kol bûn

forms: ji binî ve bûn


bipîr û pergal bûn

forms: bipîr û peşk bûn


bipîr û war bûn

forms: bi pîr û peşk bûn


word: birûye min şeh dikî, çave min jî derdixî


biserî bûn

forms: serî girê dan


word: bivirvan dar birî, yê li ser darê guman ji xwedê nebirî

glosses: dive di demên heri teng de jî mirov hevî û gumana xwe winda melce


bizin mir, gir damirî

forms: bizin mir, gir vemir


bizina kol, hîn bûye daniyên şor

forms: bizina kol elimiye danûkan


bizina reş e, her roj nexweş e

forms: mirîşka reş e, her roj nexweş e


word: adarê dew li darê, ne li dihok û hekarê, lê li ereb û sincarê

glosses: bihar ne li zozana destpêdike, lê li berriyê


bîr birin

text: Min dît ku lazim e ez yekî dî têxim devrê, û bîra lanyon bir.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 87, ISBN 978-605-2246-80-1

text: Ji roja ku wî bîr biribû, ew tu caran negiriya bû.

text: Kotan hê du salî bû, bîra tiştekî nedibir.

forms: بیر برن


biz jê kirin

forms: bîz lê rûneniştin


bîz jê çûn

etymology_text: Ji bîz + jê + çûn


boçik li ba kirin

forms: çimik li hev dan


boçik ketin nav lingan

forms: boçik ketin qûnê


boçik kirin sing

forms: boçik kirin gustîl


boçik lê ricifîn

forms: boçik lê hej'm


boçika xwe bilind girtin

forms: boçika xwe dayîn ser milê xwe


bû xerman, nebû derman

glosses: digel ew qas derfetan, tu xêrek negihiştin kesî


word: bûk anî bi lez, da ga û pez, sivika mjile dîsa ez


word: bûk bi dilê zavê ye, çi hêlehêla melê ye

glosses: a girîng ecibandina xwediyê sikurê ye, yên din ne girîng in


bûka salê dîna malê

forms: bûka salê meha nîsanê


bûka salê berdane nav malê

forms: bûka salê, berda malê


word: bûkê ji te re dibêjim, dîwaro tu fam bike

glosses: Guhartoyeke deriyo ji te re dibêjim, piştderiyo tu guh bidiyê.


bûke pepar, şivan ço û dar

forms: bûke pê pepar, şivano dar gopal


word: bûke tune zar ziman, xesuye tune dîn îman


word: bûkê xeniqandiye heft xesû, ji bulqiniya cêr ditirsî

glosses: ji bo helwesta berevajî û demborî tê bikaranîn


bûn çîrok

glosses: ji bo dûvdirejbûna gelemşeyeke ku zehf dirêj dibe û zû bi zû bi dawî nabe tê gotin


bûn darike hewedele û tevdan

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: bûn darike hewedele


bûn dasiyê masiyan

forms: bûye destiyê dasê


bûn dehşika dest gavanan

glosses: ji bo jinên bi rojê bi yekî re radizên tê gotin


bûn filehê sor

forms: bûn filehê kovarî (kawarî)


bûn gola xwînê

glosses: xwîn zehf herikîn, zêdetir ji bo şerên giran tê bikaranîn


bûn kavire beş

forms: ez golika beş im herime kû kifş im


bun maniye nane (yekî)

glosses: Ji bo debar û jiyana yekî astengî derxistin


bûn marê di bin şinbele de

forms: bûna marê di tûr de


bûn marê di qûçe de

forms: bûn marê di tûr de


bûn pincara hemû giraran

forms: bûn xwêya hemû giraran


bûn qîra sîr

forms: bûn qîra qiyametê


bûye çerxa li nav malan

forms: bûye tajiya li nav kûçeyan


centralise

glosses: navendî kirin, merkezî kirin, sentralîze kirin

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-centralise.wav


camerî kirin

forms: camerî jê hatin


can canê segan bûn

forms: canê xwe ji segan deyn kirin


can jê çûn

forms: canê xwe teslîmî rehma xwedê kirin


canê xwe di ber de danîn

forms: canê xwe danîn ber çavê xwe


canpola bûn

forms: cegerpola bûn


word: carinan mirov ji yarê diya xwe re dibeje: “bavo”

glosses: di hinek demên zor de mirov ji bêgavîtiyê tavîz jî dide


caw gemar kirin

forms: çerm gemar kirin


ceh û genim li hev xistin

forms: ceh û garis tevlihev kirin


cendek li erdê ketin

forms: cendek li axa sar ketin


cezûtî kirin

forms: pel fiştik kirin


cih li tu dere tune bûn

forms: cih ne li erdê ne li esman hebûn


cihê (yekî) girtin

glosses: bi zerengî û hunera xwe wekî yê berê kar pêk anîn, çawa ku ez nexweş ketim, wê cihê min girt


cihê xwe xweş kirin

forms: qûna xwe germ kirin


word: cihû, (ka) te bibim bihişte. got: “na îro şemî ye bi kêr nayê

glosses: carinan hinek derfetên mezin dertên, lê hin kes ji dest xwe direvînin


cirxweş bûn

forms: cira (yekî) xweş bûn


word: ciwan bûn nezan bûn, pîr bûn kislan bûn; ez poşman bûm!

glosses: mirov dema ku kal û pîr dibe, pê poşman jî bibe, lê di pêvajoya jiyanê de bi xwezayî gelek çewtî û nezanî jî pêk tên


çîzo mîzo nizanim

forms: cizo mizo nêzana


cotê xwe kutan erdê

forms: ling dayîn erdê


cotê xwe li kevir asê kirin

forms: cotê xwe dayîn kevir


word: cotyaro ew çi ye tu diçînî got: “dema hêşîn bû tê bibînî


cûm û celêt bûn

forms: cûmîcelat bûn


çav çirisîn

forms: çav birbisîn


çav derketin ser serî

forms: çavên (yekî) çûn nava serî


çav di (yekî) firandin

glosses: ne bi awayekî rasterast, lê bi peyam û îşaretan yek şiyar kirin


çav jê girtin

forms: çav jê birîn


çav ji serî derketin

forms: çav ji dewsê derketin


çav kirin (yekî)

etymology_text: çav + kirin + yek + -î

ipa: /t͡ʃɑːv kɪˈɾɪn (jɛˈkiː)/

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-çav kirin (yekî).wav

hyphenation: çav ki·rin (ye·kî)


çav lê bûn

text: Çavên gelek qîzên gund li Ûsiv bûn

ref: Dê û Dêmarî, Egîdê Xudo, Weşanên Nûdem

glosses: sexbêrî kirin, xwedî kirin, nêrîn, li kesekî yan jî li tiştekî miqate bûn

forms: چاڤ لێ بوون

etymology_text: çav + lê + bûn


çav li dû man

forms: çav li pey man


çav li rê qerimîn

forms: çavên (yekî) li rê req bûn


çav tirsandin

forms: çavtirsî kirin


çavbel bûn

forms: çav vekirî bûn


çavên li deriyan, xwelî li seriyan

glosses: Çavên ku her tim li deriyan be, da ku xwarinekê jê re bîne û ew bi xwe hewl nede ku xwarinê bi xwe çêbike an bidest bixe, ew çav xerab e û bi kêrî tu tiştî nayê. Mirovên ku bi hêza piyan xwe xwedî dike her tim li ba ciwakê birûmet e. Dîsa wekî ku mirov doza xwe, mafê xwe bi destê xwe biparêze û bistîne, ne ku mirov ji hinekan hêvî bike û li cîhê xwe rûnê.

forms: çavê li derî xwelî li serî


çavên xwe beliqandin

forms: çavên xwe bel kirin


çavên xwe girtin, qûna xwe vekirin

forms: çavên xwe girtin devê xwe vekirin


çavên xwe jê neqetandin

forms: çav li ser bûn


çavên xwe zoq kirin

forms: çavê xwe bel kirin


çavgirtî xwe lê qerase kirin

forms: çav girtî xwe avêtina nav


çavokî bûn

forms: çavînokî bûn


çavpehn bûn

glosses: ji bo kesên di hêla namûsê de nepaqij in û bi bênamûsiyê re têkildar in tê gotin


çavreşî kirin

text: Ekradêd wan kenaran hemûyan ji Kerhê û Ehmê kirine çavreşî û buyîne dijminê xef.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 106, ISBN 978-605-5683-27-6

etymology_text: Ji çavreşî + kirin.

ipa: /t͡ʃɑːvɾɛˈʃiː kɪˈɾɪn/

hyphenation: çav·re·şî ki·rin


çavtengî kirin

etymology_text: Ji çavtengî + kirin.

ipa: /t͡ʃɑːvtɛnˈɡiː kɪˈɾɪn/

hyphenation: çav·ten·gî ki·rin


çem û çem çûn

forms:
bi avê de çûn
av û av çûn
ji kîsê bavê xwe çûn

ipa: /t͡ʃɛm uː t͡ʃɛm t͡ʃuːn/

hyphenation: çem û çem çûn


çend texte ji serî kêm bûn

forms: çend nîsk ji serî kêm bûn


çene qerimîn

forms: çene kutan


word: çêlekê rêx kiriye bi ser destiyê bivir de

forms: çêlekê di doxa bivir de rêx kir


çên çênê mêşê ye, deng dengê gamêşê ye

forms: bi xwe wekî mêşê ye, deng dengê şeşê ye


çi giriya ku çi jî behecî!

forms: çi xwar ku çi jî pê vereşî?!


word: çima bidim bi tetikan, çima li pey bigerim bi pepikan!


çima, (ma) ev tira henekan e!

forms: ma ev gûye henekan e?!


word: çima razêm li newala kûr, çima bibînim xewna dûr!


çineçin kirin

forms: pitpit kirin (pitepit kirin)


çiqas dûr e, bigul û nûr e

forms: dûro bigul û nûro


çiv dan xwe

text: Li ber çavên gelek mirovan ku li odeyekê rûniştibûn bi hêza xwe ya dawî ku ji tirsa mirin û ji birçîbûnê dihat, çivek dabû xwe û bi bayê birûskê xwe avêtibû pişt pirtûkxaneyê.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, Çapa Duyem, r. 40, ISBN 978-605-5585-41-9


çiya dayîn pişta xwe

forms: çiya dana mile xwe


çizinî bi dile (yekî) ketin

forms: çizînî ji dile (yekî) çûn


çomax kirin qula mozan

forms: tiliya xwe xistina qula mêşan


çov li kewê neket, kew li çov ket

forms: kevir li kewe neket, kew li kevir ket


word: çû bajer û got: “baba kenger nerede biter”

glosses: ji bo kesên ku ji xwe biyan dibin, esle xwe winda dikin tê gotin


çû karê, bizin da bi karê

forms: çû heyfa bavê, qûna dê jî da ser


çûn ber kapê mirinê

forms: çûn ber darê sêpikê


çûn ber rehma xwedê

forms: çûn aliyê din


çûn li ber kapê xwe sekinîn

glosses: berpirsyarî yan jî vatiniya xwe bi cih anîn


çûye ji miriyan re kefen bîne

forms: mirî mirin, egît bişînin kefen


dan ber çavan

text: Ji birçînan serê wî hêj, çavên wî kor bibûn. Di halêkî wisa şepirze de bû ku êdî mirina xwe dabû ber çavên xwe.


dan ber xwe

glosses: bi ser de qelibîn, lê li ba ketin, tapan kirin

glosses: xilas kirin, tê re borîn, tê re çûn, çûn. (zor caran bo rê û tiştan tê gotin)

forms: دان بەر خوە

etymology_text: dan + ber + xwe


dayîn bi boçika hev û din

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: dan bin dêla hev


danavî kirin

glosses: rewşa ku mirov an jî tiştek mirovekî zehf zêde aciz dike û acizkirina xwe de bi pêkolî berdewam dike

forms:
danavî dikim (present)
danavî dikî (present)
danavî dike (present)
danavî dikin (present)
danavî bike (imperative singular)
danavî bikin (imperative plural)
danavî kir (past)
danavî kir (past)
danavî kir (past)
danavî kir (past)
danavî –k– (root present)
danavî –kir– (root past)
ez danavî dikim (indicative present positive)
ez danavî nakim (indicative present negative)
min danavî kir (indicative past positive)
min danavî nekir (indicative past negative)
tu danavî dikî (indicative present positive)
tu danavî nakî (indicative present negative)
te danavî kir (indicative past positive)
te danavî nekir (indicative past negative)
ew danavî dike (indicative present positive)
ew danavî nake (indicative present negative)
wê/wî danavî kir (indicative past positive)
wê/wî danavî nekir (indicative past negative)
em danavî dikin (indicative present positive)
em danavî nakin (indicative present negative)
me danavî kir (indicative past positive)
me danavî nekir (indicative past negative)
hûn danavî dikin (indicative present positive)
hûn danavî nakin (indicative present negative)
we danavî kir (indicative past positive)
we danavî nekir (indicative past negative)
ew danavî dikin (indicative present positive)
ew danavî nakin (indicative present negative)
wan danavî kir (indicative past positive)
wan danavî nekir (indicative past negative)
min danavî dikir (imperfect positive)
min danavî nedikir (imperfect negative)
min danavî kiribû (positive)
min danavî nekiribû (negative)
te danavî dikir (imperfect positive)
te danavî nedikir (imperfect negative)
te danavî kiribû (positive)
te danavî nekiribû (negative)
wê/wî danavî dikir (imperfect positive)
wê/wî danavî nedikir (imperfect negative)
wê/wî danavî kiribû (positive)
wê/wî danavî nekiribû (negative)
me danavî dikir (imperfect positive)
me danavî nedikir (imperfect negative)
me danavî kiribû (positive)
me danavî nekiribû (negative)
we danavî dikir (imperfect positive)
we danavî nedikir (imperfect negative)
we danavî kiribû (positive)
we danavî nekiribû (negative)
wan danavî dikir (imperfect positive)
wan danavî nedikir (imperfect negative)
wan danavî kiribû (positive)
wan danavî nekiribû (negative)
ez ê danavî bikim (future positive)
ez ê danavî nekim (future negative)
minê danavî kiribe (future perfect positive)
minê danavî nekiribe (future perfect negative)
tu yê danavî bikî (future positive)
tu yê danavî nekî (future negative)
teyê danavî kiribe (future perfect positive)
teyê danavî nekiribe (future perfect negative)
ew ê danavî bike (future positive)
ew ê danavî neke (future negative)
wê/wîyê danavî kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê danavî nekiribe (future perfect negative)
em ê danavî bikin (future positive)
em ê danavî nekin (future negative)
meyê danavî kiribe (future perfect positive)
meyê danavî nekiribe (future perfect negative)
hûn ê danavî bikin (future positive)
hûn ê danavî nekin (future negative)
weyê danavî kiribe (future perfect positive)
weyê danavî nekiribe (future perfect negative)
ew ê danavî bikin (future positive)
ew ê danavî nekin (future negative)
wanê danavî kiribe (future perfect positive)
wanê danavî nekiribe (future perfect negative)
min danavî kiriye (perfect positive)
min danavî nekiriye (perfect negative)
min danavî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min danavî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te danavî kiriye (perfect positive)
te danavî nekiriye (perfect negative)
te danavî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te danavî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî danavî kiriye (perfect positive)
wê/wî danavî nekiriye (perfect negative)
wê/wî danavî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî danavî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me danavî kiriye (perfect positive)
me danavî nekiriye (perfect negative)
me danavî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me danavî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we danavî kiriye (perfect positive)
we danavî nekiriye (perfect negative)
we danavî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we danavî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan danavî kiriye (perfect positive)
wan danavî nekiriye (perfect negative)
wan danavî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan danavî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez danavî bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez danavî nekim (present subjunctive negative)
(bila) min danavî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min danavî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu danavî bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu danavî nekî (present subjunctive negative)
(bila) te danavî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te danavî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew danavî bike (present subjunctive positive)
(bila) ew danavî neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî danavî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî danavî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em danavî bikin (present subjunctive positive)
(bila) em danavî nekin (present subjunctive negative)
(bila) me danavî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me danavî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn danavî bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn danavî nekin (present subjunctive negative)
(bila) we danavî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we danavî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew danavî bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew danavî nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan danavî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan danavî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min danavî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min danavî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min danavî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min danavî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te danavî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te danavî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te danavî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te danavî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî danavî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî danavî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî danavî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî danavî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me danavî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me danavî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me danavî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me danavî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we danavî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we danavî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we danavî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we danavî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan danavî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan danavî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan danavî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan danavî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê danavî bikira (present conditional positive)
minê danavî nekira (present conditional negative)
minê danavî kiribûya (preterite conditional positive)
minê danavî nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê danavî bikira (present conditional positive)
teyê danavî nekira (present conditional negative)
teyê danavî kiribûya (preterite conditional positive)
teyê danavî nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê danavî bikira (present conditional positive)
wê/wîyê danavî nekira (present conditional negative)
wê/wîyê danavî kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê danavî nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê danavî bikira (present conditional positive)
meyê danavî nekira (present conditional negative)
meyê danavî kiribûya (preterite conditional positive)
meyê danavî nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê danavî bikira (present conditional positive)
weyê danavî nekira (present conditional negative)
weyê danavî kiribûya (preterite conditional positive)
weyê danavî nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê danavî bikira (present conditional positive)
wanê danavî nekira (present conditional negative)
wanê danavî kiribûya (preterite conditional positive)
wanê danavî nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) danavî bike (imperative present positive)
(tu) danavî neke (imperative present negative)
(hûn) danavî bikin (imperative present positive)
(hûn) danavî nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji danavî + kirin.

ipa: /dɑːnɑːˈviː kɪˈɾɪn/


danî di dizmencekê de nekelîn

glosses: li hev nekirin, bi hev û din re debar nekirin


dar bitû ye, xwedî bi tûle ye

glosses: yên ku malên wan hebin, hêza wan a xwe parastinê jî heye


dar bi verotinê mirov bi gotinê

glosses: bi axaftinê ve mirov dikare tiştinan bide fêr kirin


dar dikeve gulî bi ku de

forms: dar dikeve, (gelo) berî bi kû ve


dar xistin qula meşan

forms: tiliya xwe xistin qula mêşan


dara bin xwe birîn

forms: çû ser darê, dara bin xwe birî


daro şikesto, xwaro besto

forms: rasto bi rastiyo, xwaro darê şikestiyo


das lêneketî bûn

forms: nexeritandî bûn


dawe agir girtin

forms: agir bi qûne ketin


dawet firikî berbûk hetikî

glosses: her kes li kefa xwe dinere, bar di stûye berpirsyar de ye


daweta duduyan e, gera qûna hemûyan e

forms: daweta duduyan e, girê hemûyan e


word: daweta du kesan e, agir ketiye hemu kesan e


dawî betal bûn

forms: dawî pûç bûn


dawî bi xêr hatin

forms: dawî bi xwe re anîn


dawî lê anîn

glosses: kuta kirin, gihandin dawiyê, bi dumahî anîn, anîn taliyê

text: Heyf e ku ji bo evînekê dawî li jiyana xwe tînin.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 109, ISBN 9786054497010

forms: داوی لێ ئانین

etymology_text: dawî + lê + anîn


word: dayîk hat ji der ve xwedê rabû di ber de


dayîn stûyê xwe

forms: hildan ser xwe


defa hewarê lê xistin

glosses: Nûçeyek an jî agahiyek li her derê belav kirin.


word: deftera (yekî) di nav a mişkan de nehatin xwendin


dema hebe bol e, ger tune be çol e

forms: dema hebe to dixwe, tune be gû dixwe


dema xêr û şeran hatin

glosses: dema hesab pirsîna heqî û neheqiyê hatin


dena heşe pelaştin

forms: di nav de rîtin


deng û beng jê nehatin

forms: deng jê nehatin


word: deng ji kêvir derketin ji wî/wê derneketin

glosses: qet hisa xwe nekirin, tu helwest nîşan nedan

text: Deng ji kevir ji yadê derneket. Bû weke pîreke sed salî, belki jî pîrtir bû.

ref: Hêvîdar Zana


dengê xwe berdan

glosses: strîn, dengê xwe bilind kirin bo strangotinê

forms: دەنگێ خوە بەردان


derb lê xistin

forms: derba xwe gihandin

etymology_text: Ji derb + lê + xistin


derdê giran bûn

forms: derdê çarçiqil bûn


derdê pîrê pilor e, derdê hebo gebol e

forms: derdê qeraş, av here ser aş


derdê (yekî) teze kirin

forms: derd dereve kirin


derdê xwe di zikê xwe de temirandin

forms: bi xwe hundirê xwe xwarin


word: derdikevim dîwarê qurqurike, deng tê denge tûtike; ax li m in derde zûtike

glosses: ji bo yen bi nefsa xwe nikarin û dozîna zayendî gelekî li pêş digirin tê gotin


derê xwe ji kesî re venekirin

forms: kesek nehebandin


derî lê vebûn

forms: deriyek jê re vebûn


word: deriyo ji te re dibêjim, piştderiyo tu guh bidiyê

glosses: gotina xwe ne rasterast, lê bi peyaman (mesaj) gihandin muhatabên rasteqîn


derpiyê jinê sor e, mêrî kor e

forms: dêrê sor e, çavî kor e


derzî di ber guhê (yekî) re kirin

glosses: ji bo mijarekê bi awayekî nerasterast peyam dan, şiyar kirin


Canadian

text: Kevin doesn't seem to be a Canadian.


Canadian

text: Sarah doesn't know that I'm Canadian.


givirandin

text: Ehmê gelek xwarinê dixwe lê xwarin lê nagivire. Kesê xwarinê gelek dicû, xwarin lê digivire.

ref: Hoger Hingiv di Koma "Zimanê Kurdî" li ser Rûnameyê de, 6/2013

forms:
digivirînim (present)
digivirînî (present)
digivirîne (present)
digivirînin (present)
bigivirîne (imperative singular)
bigivirînin (imperative plural)
givirand (past)
givirand (past)
givirand (past)
givirand (past)
–givirîn– (root present)
–givirand– (root past)
ez digivirînim (indicative present positive)
ez nagivirînim (indicative present negative)
min givirand (indicative past positive)
min negivirand (indicative past negative)
tu digivirînî (indicative present positive)
tu nagivirînî (indicative present negative)
te givirand (indicative past positive)
te negivirand (indicative past negative)
ew digivirîne (indicative present positive)
ew nagivirîne (indicative present negative)
wê/wî givirand (indicative past positive)
wê/wî negivirand (indicative past negative)
em digivirînin (indicative present positive)
em nagivirînin (indicative present negative)
me givirand (indicative past positive)
me negivirand (indicative past negative)
hûn digivirînin (indicative present positive)
hûn nagivirînin (indicative present negative)
we givirand (indicative past positive)
we negivirand (indicative past negative)
ew digivirînin (indicative present positive)
ew nagivirînin (indicative present negative)
wan givirand (indicative past positive)
wan negivirand (indicative past negative)
min digivirand (imperfect positive)
min nedigivirand (imperfect negative)
min givirandibû (positive)
min negivirandibû (negative)
te digivirand (imperfect positive)
te nedigivirand (imperfect negative)
te givirandibû (positive)
te negivirandibû (negative)
wê/wî digivirand (imperfect positive)
wê/wî nedigivirand (imperfect negative)
wê/wî givirandibû (positive)
wê/wî negivirandibû (negative)
me digivirand (imperfect positive)
me nedigivirand (imperfect negative)
me givirandibû (positive)
me negivirandibû (negative)
we digivirand (imperfect positive)
we nedigivirand (imperfect negative)
we givirandibû (positive)
we negivirandibû (negative)
wan digivirand (imperfect positive)
wan nedigivirand (imperfect negative)
wan givirandibû (positive)
wan negivirandibû (negative)
ez ê bigivirînim (future positive)
ez ê negivirînim (future negative)
minê givirandibe (future perfect positive)
minê negivirandibe (future perfect negative)
tu yê bigivirînî (future positive)
tu yê negivirînî (future negative)
teyê givirandibe (future perfect positive)
teyê negivirandibe (future perfect negative)
ew ê bigivirîne (future positive)
ew ê negivirîne (future negative)
wê/wîyê givirandibe (future perfect positive)
wê/wîyê negivirandibe (future perfect negative)
em ê bigivirînin (future positive)
em ê negivirînin (future negative)
meyê givirandibe (future perfect positive)
meyê negivirandibe (future perfect negative)
hûn ê bigivirînin (future positive)
hûn ê negivirînin (future negative)
weyê givirandibe (future perfect positive)
weyê negivirandibe (future perfect negative)
ew ê bigivirînin (future positive)
ew ê negivirînin (future negative)
wanê givirandibe (future perfect positive)
wanê negivirandibe (future perfect negative)
min givirandiye (perfect positive)
min negivirandiye (perfect negative)
min givirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min negivirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te givirandiye (perfect positive)
te negivirandiye (perfect negative)
te givirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te negivirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî givirandiye (perfect positive)
wê/wî negivirandiye (perfect negative)
wê/wî givirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî negivirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me givirandiye (perfect positive)
me negivirandiye (perfect negative)
me givirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me negivirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we givirandiye (perfect positive)
we negivirandiye (perfect negative)
we givirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we negivirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan givirandiye (perfect positive)
wan negivirandiye (perfect negative)
wan givirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan negivirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bigivirînim (present subjunctive positive)
(bila) ez negivirînim (present subjunctive negative)
(bila) min givirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min negivirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bigivirînî (present subjunctive positive)
(bila) tu negivirînî (present subjunctive negative)
(bila) te givirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te negivirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bigivirîne (present subjunctive positive)
(bila) ew negivirîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî givirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî negivirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bigivirînin (present subjunctive positive)
(bila) em negivirînin (present subjunctive negative)
(bila) me givirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me negivirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bigivirînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn negivirînin (present subjunctive negative)
(bila) we givirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we negivirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bigivirînin (present subjunctive positive)
(bila) ew negivirînin (present subjunctive negative)
(bila) wan givirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan negivirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bigiviranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min negiviranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min givirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min negivirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bigiviranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te negiviranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te givirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te negivirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bigiviranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî negiviranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî givirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî negivirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bigiviranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me negiviranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me givirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me negivirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bigiviranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we negiviranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we givirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we negivirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bigiviranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan negiviranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan givirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan negivirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bigiviranda (present conditional positive)
minê negiviranda (present conditional negative)
minê givirandibûya (preterite conditional positive)
minê negivirandibûya (preterite conditional negative)
teyê bigiviranda (present conditional positive)
teyê negiviranda (present conditional negative)
teyê givirandibûya (preterite conditional positive)
teyê negivirandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bigiviranda (present conditional positive)
wê/wîyê negiviranda (present conditional negative)
wê/wîyê givirandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê negivirandibûya (preterite conditional negative)
meyê bigiviranda (present conditional positive)
meyê negiviranda (present conditional negative)
meyê givirandibûya (preterite conditional positive)
meyê negivirandibûya (preterite conditional negative)
weyê bigiviranda (present conditional positive)
weyê negiviranda (present conditional negative)
weyê givirandibûya (preterite conditional positive)
weyê negivirandibûya (preterite conditional negative)
wanê bigiviranda (present conditional positive)
wanê negiviranda (present conditional negative)
wanê givirandibûya (preterite conditional positive)
wanê negivirandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bigivirîne (imperative present positive)
(tu) negivirîne (imperative present negative)
(hûn) bigivirînin (imperative present positive)
(hûn) negivirînin (imperative present negative)
گڤراندن

etymology_text: Belkî têkilî gilovirr, girover.

ipa: /ɡɪvɪɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: gi·vi·ran·din


givirandin

ipa: /ɡɪvɪɾɑːnˈdɪn/


givirîn

glosses: goşt girtin, qelew bûn, gir bûn. Nizam çima wisa dibe, ez her roj çi xwarinên xweşik hebin didim vê zarokî xawelorkî lê qet lê nagivire

forms:
digivirim (present)
digivirî (present)
digivire (present)
digivirin (present)
bigivire (imperative singular)
bigivirin (imperative plural)
givirîm (past)
givirî (past)
givirî (past)
گڤرین

ipa: /ɡɪvɪˈɾiːn/

hyphenation: gi·vi·rîn


goşt girtin

etymology_text: Ji goşt + girtin.

ipa: /ɡoːʃt ɡɪɾˈtɪn/

hyphenation: goşt gir·tin


ائتلاف

glosses: komên rêxistinên ku demikî bi hev re kar dikin, bi gelemperî ji bo bejewendiyên hevbeş

forms: i'tilaf (romanization)


ائتلاف

forms: i'tîlaf (romanization)


cîgehî

text: devokên cîgehî

text: Kesên statukoparêz, hebûna zimanê kurdî qebûl dikin, ancax zimanê kurdî wek zimanekî paşvemayî û cîgehî (mehelî) bi nav dikin û hebûna zarava û devokên di zimanê kurdî de jî wek asteng li pêşiya perwerde, hîndekarî û weşanê didin nîşandan.

ref: Em Zimanê Kurdî Binasin Enstîtuya kurdî ya Stembolê, rûpel:1

forms:
cêgeyî
cîgeyî

etymology_text: Ji cî + geh.

местный

roman: mestnyj


swêdiya kevn

glosses: swêdiya berî swêdiya modern a ku niha tê bikaranîn

etymology_text: Ji swêdî + kevn.


autocracy

raw_tags: şêweyek ji rêveberî û hukim ku hêz hemû di destê yek kesekî de ye


otokrasî

glosses: şêweyek ji rêveberî û hukim ku hêz hemû di destê yek kesekî de ye

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


hijmetkar

glosses: rewşa ku tê de bi awayekî gelekî xurt ji tiştekî hez dike, diecibîne an jî Kêfa wî/ê jê re tê

text: Ji ber ku wêjeya farisî demekê gelên wekî kurd, ereb û tirk ji xwe re hijmetkar hiştiye lewma jî peyvên wî zimanî ketine nav zimanê van gelan. Ev jî tiştekî asayî û siruştî ye.

ref: Em zimanê kurdî binasin. Enstituye kurdî ya Stembolê: Rûple: 3

glosses: mirêsdar, şanedar, wurşedar, rewşedar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
kurdî-erebî:
هژمەتکار

etymology_text: Ji hijmet + -kar.


sulîn

text:
Xunavê girtî nesrîn e cemed çêbû li sulîn e
Girya me tê ji bo asmîne zerî nayêne seyranê.

ref: Mela Hisênê Bateyî


dest avêtin namûsê

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: dest avêtina erzê xelkê


dest avêtin qarçikê

forms: bi qarçikê girtin


dest avêtin qulpê

forms: di qarçikê de girtin


dest berdan

glosses: bisexbêr bûn, terikandin, terk kirin, dev jê berdan

forms: دەست بەردان

etymology_text: Ji dest + berdan.

فات

roman: fāt


dest danîn ser .

glosses: ji xwe re hildan, hildan bin bandora xwe

glosses: ji bo nirxandinê, demekê li ser, lêkolîn û lêgerîn kirin


dest dan hev

glosses: li ser peyman an jî sozekê li hev kirin, li hev hatin,


dest jê neqetîn

forms: dest jê nebûn


dest lê sar bûn

forms: dest ji emelan sar bûn


dest li ber rû man

forms: dest li ber dêv man


dest lê nesekinîn

forms: dest pê nesekinî bûn


dest û pê li hev piçikîn

glosses: ji heyecan an jî ji pêknehatinê li xwe heyirîn

etymology_text: Ji dest + û + pê + li + hev + piçikîn


destbelaşî kirin

forms: çep û rast bela kirin


bi destpelîn meşîn

forms: destpelîn meşin


destqerimî bûn

forms: destpelixî bûn


destê (yekî) rast neketin bêrîka dê

forms: destê (yekî) rast neketin bêrîkê


destê te ne destê mangedoşan in

forms: devê te ne devê zirna zer e


word: destê (yekî) tijî garis be, libek jê nakeve

glosses: ı il timahkar û çikûs bûn, "tu bi ya min bikî, qet jê nexwaze û vu e erzan meke, destê wî tijî garis be, hbekjê nakeve.


bi destê vala û bi rûyê reş

forms: destê vala û bi rûyê reş


hila wê derxistin

text:
Gava min xwend, ez ecêbmayî mam. Ji bo çi San Remo li ne bajarekî din?
Serhat bişirî û got:
- Xuya ye, tu dibêjî, hey mesele vebî, em hila wê derxînin.
Wî gotinên Serhêt bi serêxwekilkirinê ve tesdîq kir Ci qut birrî.

ref: "PÊLÊN BÊRIKIRINÊ", Mustafa aydoğan, Weşanên NÛDEM, Çapa Yekem: Stockholm 1997

etymology_text: Nayê zanîn. Tîpa h ya peyva hil wek ya tîpa h ya di peyvê heyf, hirs herf henek e yanî hişk tê xwendin.


destê xwe jê şûştin

glosses: hêviya xwe jê birîn, hêlan, terikandin, pûte pê ne kirin, hiştin, bi cih hêlan

forms: دەستێ خوە ژێ شووشتن


destê xwe li barê (yekî) xistin

forms: li barê (yekî) nihêrîn


destê xwe li ser serê xwe sî kirin

forms: destê xwe danîn ser serê xwe


destê xwe nedan tiştekî

forms: destê xwe pê nekirin


destê xwe vekirin

forms: destê xwe li ber xelkê vekirin


destê xwe xistina qula mozan

forms: tiliya xwe xistin qula mêşan


destê (yekî) pere dîtin

forms: destê (yekî) germ bûn


word: dev bêxwedî bûn but: devbelaş bûn dev bigû bûn

forms: devgemar bûn


dev çûn paş kerikan

forms: dev gihîştin pelika guh


dev jê qerîn

text: Lê Raymond ne ew kes bû ku zû bi zû dev jê biqeriya.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 97, ISBN 9786054497010

text: Fermandeyê amerîkî dudil bû lê bide yan dev jê biqere, dev jê qeriya û Sulêymanî wê neqlê xwe li Hewlêrê ji ber çavan winda kir.

ref: Qasim Sulêymanî çawa hate kuştin? https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200417225531/https://www.rudaw.net/kurmanci/middleeast/090120201 arşîv, https://www.rudaw.net/kurmanci/middleeast/090120201, 09.01.2020

text: Piştî ku tu bûyî nêviyê wanqas zanyaran, te da dûv pêşengên dijminê zanyariya xwe, piştî ku te Qu’ran xitim kir te dev jê qeriya, li zarokatiyê man rojên tenî binimêj.

ref: Zîwer Îlhan, Ma Ez Ji Te Re Bibêjim çi? https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200417225756/http://candname.com/ma-ez-ji-te-re-bibejim-ci/ arşîv, http://candname.com/ma-ez-ji-te-re-bibejim-ci/, 21.03.2020

etymology_text: Ji dev + jê + qerîn


dev ji hev man

forms: dev bihostek ji hev çûn


dev mizemiz kirin

forms: devsist bûn


devê xwe beş kirin

forms: devbeş bûn


word: deve dikeve nav pembû, çavên xwe digire û dibêje: “kes min nabîne

glosses: tenê bi niyet an jî bi daxwazan tu tişt pêk nayên


devejenî hatin hev

forms: bi qirika hev girtin


dever lê ketin

forms: gen lê ketin


word: devê hirçê negihîşt sêvê, got: “çawa tirş e!'’

forms: devê rovî negihîşte tirî, got: “tirş e


word: deve pisîke negihîşt goşt, got: “min xêra de û bave hişt"


devê rovî negihîşte tirî, got: tirş e

glosses: Yê ku nikare pêk bîne yan jî bi dest bixe, wê yekê wekî xerab dide nîşandan.


devê xwe xistin canê (yekî)

forms: devê xwe kirin canê (yekî)


devê xwe li ber vekirin

forms: devê xwe li ber xelkê xwar kirin


devê xwe li ber (yekî) xwar kirin

glosses: ji bo pêdivi yan ji hewcedariyekê lavayl kirin


devgirtî bûn

forms: dev heye, ziman nîn e

etymology_text: Ji devgirtî + bûn.


word: deriyo, tu dar bî, li ser serê min star bî


devxweş, pişthişk bûn

forms: devnenn, pişthişk bûn


dêw dixwaze, kodikê jî vedişere

forms: dew xwestin û kodik veşartin


word: dewleta bikiltûz e, bûk stewr e qîz avis e


dewsa şêran, maye kundê dêran

word: in the footstep of lions, there remains the owl of monasteries


deyn hatin ber qirikê

forms: deynan bi ser serî re avêtin


dê ewledê xwe avêtin

glosses: ji bo teşqele, helecan û qelebalixa zehf zêde tê gotin

text: ...bi xezebek û tofanelce ku dê ewledê xwe diavêje...

ref: Veysel Çamhbel


word: dê li qîzê şîret kir, qîzê got: "dayê hela tu li kîrê kerê binêre çend e"

glosses: ji bo kesên ku bala wan li tiştekî din e û guh nadin gotin û şîretan tê gotin


dêla xwe pîj kirin

forms: boçik kirin gustîl


dêla xwe tîk girtin

forms: boçika xwe dayîn ser milê xwe


di aqil de neçûn

forms: di hiş de rûneniştin


di asla safî de çûn

forms: gor cehenem bûn


di avê de berdan

glosses: ji bîr kirin, li bîra xwe nehêlan, lê ne zivirîn, daxwaz nekirin beramber

forms: bi avê de berdan

word: don't let your left hand know what your right hand is doing


di ber de goştê xinzîr bûn

forms: di ber de jehra mêran bûn


di ber ... de ronî çavên xwe rêtin

forms: di ber de îşiqa çavên xwe rêtin


di ber (yekî) de man

forms: di ber (yekî) de neçûn


di ber (yekî) de xwîna xinzîr bûn

forms: di ber (yekî) de jehra maran bûn


di ber meşheda xwedê de bûn

forms: di ber hukmê ruh de bûn


di ber xwe de berdan

forms: di ber xwe de li hev anîn


di bin lingan de çûn

forms: di bin lingan de man


di cih de şelîn

forms: di cihê xwe de şemirîn


di cihê xwe de babil bûn

forms: di cihê xwe de rehet rûniştin


ji qal û belayê man

forms: di dema qal û belayê de man


di destê (yekî) de bûn

glosses:
di bin erk û kelija yekî de bûn, li jêr kontrola yekî/ê bûn
 kontrolkirineka taybet e ji aliyê kompaniyekê an jî kesekî ve li ser xizmetguzariyekê yan beranînekê

forms: د دەستێ (یەکی) دە بوون

etymology_text: di + dest + -ê + yek + -î + de + bûn


di devê xwe de cûtin

forms: di devê xwe de xistin benîşt


di dilê (yekî) de cihekî mezin girtin

forms: di dilê (yekî) de buhirtî bûn


di dilê (yekî) de xayînî derbas bûn

forms: di zikê (yekî) de gû kelin


di dinyayê de tayê tenê bûn

forms: di darê dinê de yek bûn


di donê xwe de helîn

forms: di donê xwe de qijirîn


di dubendiyê de man

forms: di nav du riyan de man


di nav erênayê de man

forms: di navbera xelîl û celil de man


di firnikan re anîn

forms: di eyarê (yekî) de dew keyandin


word: di firnikekê de riyîn, di yeke de mîstin


di halê xwe de mirin

forms: bi halê xwe ketin


di halê xwe de şewitîn

forms: di tintel û hewalê xwe de şewitîn


di hundirê xwe de birin û anîn

forms: di hundirê xwe de hilxistin û daxistin


di kefa destê xwe de girtin

forms: dizgîn di destên (yekî) de bûn


ablûqe

glosses: Bi alfabeya latînî nivîsina ئابلۆقه (abloqe).


di kodika xwe de rîtin

forms: bi dîwarê xwe de mîstin


di mal de man

glosses: ji bo keç û xortên nezewicî tê gotin, (zêdetir ji bo jinan tê gotin.)


di malê de tune ar e, navê jinê dînar e

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


word: di malê de tune arvan e, navê jinikê gulgînan e


di nav de xeriqîn

forms: di nav de soberî kirin


di nav devan de bûn benîşt

forms: benîşte devê xelkê bûn


di nav du deriyan de man

forms: di navbera du riyan de man


di nav lingan de man

forms: di nav dest û piyan de çûn


di nav nanekî germ de veşartin

forms: diya (yekî) ji bo xwedê nanekî germ dan


di nav zar û zimanan de man

forms: benîştê devê xelkê bûn


di nava rûnê xwe de helîn

forms: bi xwe têra xwe kirin


di navberê de man

forms: di navbera xelîl û celîl de man


di riya rast de neçûn

forms: di riya xerab de bûn


di riya xwe de çûn

forms: kar bi kesî neketin


di ro de çûn

forms: di ro de berdan


bi ser serê xwe re avêtin

forms: di ser serê xwe re avêtin


di serê (yekî) de rûneniştin

glosses: neecibandin, di têgihîştinê de astengî kişandin


di olkan de bi dest tune bûn

forms: di olkan de bi dest neketin


di xela xinê de bûn

glosses: Ji ber hin sedeman ji malên xwe sûd wernegirtin.


di xewa mirine de man

forms: di xewa giran de man


di xwe de bihartin

forms: di xwe de derbas kirin


di xwedanê de av bûn

forms: di xwedane de reş bûn


di xwîna sor de gevizandin

forms: di xwîna sor de hîştin


di zûtika sibê de

forms: he zûtika sibê demeketî


word: dibê: “darê das hate te. dibê: “wekî destî ji min nebe, bi min nikare

glosses: yên ku nêzîkî hev in, an jî eynî ems in, ji ber ku bi her awayî hev û din baş dinasin, bêhtir ziyanê didin hev


dibêje, direqise; nabêje difetise

glosses: ji bo ketina nav nakokiya hinek helwestan tê bikaranîn


word: mirov dibêje, direqise, mirov nabêje, difetise

glosses: Guhartoyeke dibêje, direqise; nabêje difetise.


word: diçim aş, aş xira dibe, têm kaniyê kanî zûha dibe; ga dikirim dibe golik, genim diavêjim dibe şolik


dijmin behecandin

forms: dijmin teqandin


dijminê heft bavan bûn

forms: dijminê qanî qanî bûn


dil berdan (yekî)

glosses: ji yekî hez kirin, ecibandin, dil kirin, dil ketin

text: Ji wê hez dikir. A rast, dil berdabû wê.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 44, ISBN 9786054497010


dil bijandin

forms: dil kişandin


dil buhirîn

forms: dil jê çûn


dil dax kirin

forms: dil şewitandin


word: dil dibijiya goşte kerê, digot "guhen wê wekî yen kêrguhan in"

glosses: dema pêdiviyeke mirov a girîng hebe, ji bo çareseriyê, tiştên herî ne di cih de jî wek tiştên as ahî dibîne yan jî dide nîşan dan


dil dixwaze, lê bi dest ve nayê

forms: dil dixwaze lê dest nagihîjiyê


dil êşandin

forms: dilê (yekî) şikandin


dil gemarî, dev temîz bûn

forms: dev dost, dil xayîn bûn


dil jê nebuhirîn

forms: dil jê derbas nebûn


dil kirîn

forms: dilê (yekî) hildan


dil kutan

forms: dil perpitîn


word: dil li ser dil e, jê re tune tu derd û kul e

glosses: heke du mirov bi rastî jî ji hev du hez bikin, kul û derden wan gelekî sivik dibin


dil qebûl nekirin

forms: dil qirar nedan


dil razî nebûn

forms: dil tune bûn


dil standin

forms: dil vekirîn


dil şewitîn

forms: çizînî ji dile (yekî) çûn


dil û gurçik hatin xwarê

forms: dil û hinav zer bûn


dil û gurçik pola bûn

forms: çargurçikî bûn


dil û hinav xwarin

forms: di nava xwe de qicqicîn


dilbibirîn bûn

forms: dilbikul bûn


word: dilê mêrik ji jinê ne xweş bû, digot: “tu ard eleg dikî qûna xwe ba dikî."


dil pitpitîn

forms: dilê (yekî) pirtepirt kirin


dilê xwe pê şad kirin

forms: hewesa xwe pê derbas kirin


dilê xwe vala kirin

forms: dilê xwe rehet kirin


dilê xwe xera kirin

text: Lakin bi rêve Kirêt dilê xwe li Guzel Xatunê xira diketin.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 85, ISBN 978-605-5683-27-6


word: dilê yekî kete kevirekî heft salan bi xwe re gerand


dilgemar bûn

forms: dilxayîn bûn


dilgiran bûn

glosses: hêrs bûn, xeyîdîn, xemgîn bûn, nîgeran bûn, dilwas bûn, xemgîr bûn, xemxwer bûn

forms:
دلگران بوون
dilgran bûn

etymology_text: Ji dilgiran + bûn.


dilmînî pê dan

forms: dilminî dayîn ber dilê (yekî)

etymology_text: Ji dilmînî + pê + dan


dilsaf bûn

forms: dilpaqij bûn


dilsirtî kirin

forms: sirtixî kirin


dillenikî kirin

forms: dilnermî kirin


dilteng bûn

glosses: aciz bûn, dil tengijîn, bêsebr bûn, netebitî bûn, isac bûn, bêzewq bûn

forms: دلتەنگ بوون

etymology_text: Ji dilteng + bûn.


dilê (yekî) wurya bûn

forms: dilwurya bûn


word: dimisê yekî rijiya, got: “bila xêra bav û diya min be

glosses: ji bo kesên ku dixwazin xêr an jî qenciyê bi malê kêrnehatî bikin tê bikaranîn


dinê di dinê de, mendo di jinê de

forms: dinê bi dinê re, mendo bi qûna dinê ve


dinê li ser serî çûn û hatin

forms: dinê li dor serî çûn û hatin


word: dinênediyan dinê dît, rabûn savar çêkirin gotin: “cejn e!”

glosses: kesên ku haya wan ji rê û rêbazên civakê nîn bin, carinan dikevin nav rewşeke eletewş


dinya bi ser guhekî xwe re avêtin

forms: dinya li ser alîkî qûnê gerîn


dinya lewitandin

forms: dinya heram kirin


dinya li ser guhekî bûn

forms: dinya li ser alîkî qûna (yekî) gerîn


dinya tep kirin

forms: erd û ezman hejandin


word: dinya tev bişewite, gurzek gîhayê wî naşewite

glosses: Guhartoyeke agir bi erdê keve, gurzek pûşê wî naşewite.


diranbeş, hundirreş bûn

etymology_text: Ji diranbeş + hundir + reş + bûn.


diran di serî de çûn

forms: zor gihîştin


diran jê re cix kirin

forms: diran jê re sûtin


diran li hev ketin

forms: diranan şeqeşeq kirin


diran nîşandan

forms: diran qirqiçandin


dirêse lê nikare bide hemberî hev

forms: dirêse lê nikare hember hev yek bike


bi ser zimana ketin

glosses: Li nav xelkê gelekî û bi berbelavî li ser bêne bahs kirin, paşgotiniya wî/wê bêne kirin

etymology_text: Ji bi + ser + zimana + ketin


dixwe nanê me, li ber derê xelkê direye

glosses: Guhartoyeke nanê îso dixwe, selawetê li mûso tîne.


word: dixwim nan û avê nakişînim mineta dê û bavê

forms: dixwim nan û avê, min mineta kesî navê


diya (yekî) ji bo xwedê nanekî germ dan

glosses: ji bo xerdayina heweedaran, ji bdayeke rizgarbûne re tê gotin


diz û malxwey şirîk bûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


word: dizan ji dizan dizî, erd û esman lê pirsî


dizgîn zeft kirin

forms: dizgînên (yekî) di destên (yekî) de bûn


dît, xwedî me, nedît rêwî me

forms: dît ez im, nedît diz im


dîtiya dît, nedîtiya bi xwe de rît

forms: dinya nedîto, gava dîto, bi xwe de ûto


word: dîwaro ji te re dibêjim, bûkê tu fêm bike

glosses: Guhartoyeke deriyo ji te re dibêjim, piştderiyo tu guh bidiyê.


word: dîwaro ji te re dibêjim, bûkê li te eyan be

word: deriyo ji te re dibêjim, piştderiyo tu guh bidiyê


word: dîwaro min ji te re got, piştdiwaro tu guhê xwe bidiyê


word: dîz ji beroşê re dibêje: “bi wê de here rûteniyê!”

glosses: ji bo kesên eslê xwe înkar dikin tê bikaranîn

word: kazan kazana kara demiş tavanın da gülmekten aklı gitmiş


word: dîzê got: “binê min zêr e. hesikê got: “lê ez ji kû têm”


word: dîzê got: “ez zêrîn im. hesikê got: “ez va me li nav te


dîzik li ber lingan şikandin

forms: dîzik avêtin nav lingên (yekî)


word: dîzikê got: "ez tijî zêr im"; hesikê got: "min tu hemû seh kirî"

glosses: Guhartoyeke dîzike got: "zike min spî ye"; heskê got: "ez hê jê derketim".


word: dîzike got: "zike min spî ye"; heskê got: "ez hê jê derketim"


word: boçika dehşê ye, ne kin dibe, ne dirêj dibe

glosses: ji bo tiştên pêşve naçin û di cihê xwe de dimînin tê gotin


donê gur bi qûna gur dan

forms: donê (yekî) li sêrî dan


dostê roja teng bûn

forms: dostê roja reş bûn


papûl

forms: papîl