gir

glosses: Dera ji derdorên xwe bilindtir lê ne hindî çiyayan bilind yan mezin.

forms: گر

etymology_text: Hevreha soranî گرد (gird), farisî گرد (gird), ji zimanên îranî, belkî herwiha sanskrîtî गिरि (giri), rûsî гора (gora) û yûnanî δειράς (deirás), ji proto-hindûewropî *gwerʰ-. Herwiha bide ber sûmerî 𒃲 (gal, “gir, girs, mezin”).

পাহাৰ

roman: pahar

гохӏ

roman: goḥ

паго́рак

roman: pahórak

го́рка

roman: hórka

دک

roman: dikk

পাহাড়

roman: pahaṛ

хълм

roman: hǎlm

възвише́ние

roman: vǎzvišénie

တောင်

roman: taung

တောင်ကုန်း

roman: taungkun:

гу

roman: gu

ᎦᏚᏏ

roman: gadusi

小山

roman: xiǎoshān

山丘

roman: shānqiū

تَلّ

roman: tall

أَكَمَة

roman: ʾakama

هَضْبَة

roman: haḍba

բլուր

roman: blur

урэкэн

roman: urəkən

تپه

roman: tappe

تبرک

roman: tabrak

گر

roman: gar

𐌷𐌻𐌰𐌹𐌽𐌴

roman: hlainē

გორა

roman: gora

ბორა

roman: bora

სერი

roman: seri

ბორცვი

roman: borcvi

पहाड़ी

roman: pahāṛī

पहाड़

roman: pahāṛ

गिरि

roman: giri

גִּבְעָה

roman: giv'á

תֵּל

roman: tel

гув

roman: gū

дөбө

roman: döbö

언덕

roman: eondeok

ເນີນ

roman: nœ̄n

ໂນນ

roman: nōn

ໂຄກ

roman: khōk

ເຂົາ

roman: khao

ພູເຂົາ

roman: phū khao

ພູ

roman: phū

рид

roman: rid

കുന്ന്

roman: kunnŭ

മല

roman: mala

ᠮᡠᡥᡠ

roman: muhu

टेकडी

roman: ṭekḍī

дов

roman: dov

өндөрлөг

roman: öndörlög

تپه

roman: tepe

төбе

roman: töbe

холм

roman: xolm

го́рка

roman: górka

высота́

roman: vysotá

приго́рок

roman: prigórok

возвыше́ние

roman: vozvyšénije

ꠙꠣꠀꠠ

roman: faaṛ

брѣгъ

roman: brěgŭ

теппа

roman: teppa

குன்று

roman: kuṉṟu

மலை

roman: malai

เนิน

roman: nəən

కొండ

roman: koṇḍa

గుట్ట

roman: guṭṭa

калкулык

roman: qalkulıq

үр

roman: ür

རི་ཆུང་ཆུང་

roman: ri chung chung

𐎂𐎁𐎓

roman: gbʿ

па́горб

roman: páhorb

паго́рок

roman: pahórok

гі́рка

roman: hírka

ភ្នំ

roman: phnum

ទួល

roman: tuəl

ផ្នូក

roman: phnouk

בערגל

roman: bergl

λόφος

roman: lófos

βουνός

roman: bounós

ipa: /ɡɪɾ/

ipa: /ɡɪr/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-gir.wav

hyphenation: gir


gir

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: lerz, recif, liv, hej, lebat, netebatî, nesekinîn

forms:
گڕ
girr

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

беспарадкі

roman: bjesparadki

хваляванні

roman: xvaljavanni

неспокойствие

roman: nespokojstvie

притеснение

roman: pritesnenie

動亂

roman: dòngluàn

動盪

roman: dòngdàng

խռովություն

roman: xṙovutʻyun

հուզում

roman: huzum

بلوا

roman: balvâ

беспоря́дки

roman: besporjádki

волне́ния

roman: volnénija

ἀκαταστασία

roman: akatastasía


gir

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: mezin, zexim, qelew, bilind û qelew (bi taybetî mirov)

forms:
girtir (comparative)
herî gir (superlative)
girtirîn (superlative)
girs
gird

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *ǵerh₂-, hevreha soranî gird, osetî зæро́нд, sanskrîtî जरन्त (cerente: pîr, mezin), ermenî ծեր (çer: pîr, mezin), yûnaniya kevn γέρων (pîr, mezin), rusî зреть (zrêti: rizîn)


gir

forms:
girr
dir

абрагъу

roman: ābrāġ°

বড়

roman: bôṛ

голя́м

roman: goljám

е́дър

roman: édǎr

висо́к

roman: visók

обши́рен

roman: obšíren

широ́к

roman: širók

ကြီး

roman: kri:

ᎡᏆ

roman: equa

да

roman: da

大

roman: dà

大型

roman: dàxíng

ضَخْم

roman: ḍaḵm

كبير

roman: kibīr

كبير

roman: kbīr

մեծ

roman: mec

խոշոր

roman: xošor

покш

roman: pokš

со

roman: so

بزرگ

roman: bozorg

گنده

roman: gonde

𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐍃

roman: mikils

დიდი

roman: didi

גדול

roman: gadol

큰

roman: keun

ກຶດ

roman: kưt

ໃຫຍ່

roman: nyai

голем

roman: golem

ᠠᠮᠪᠠ

roman: amba

मोठा

roman: moṭhā

मोठी

roman: moṭhī

मोठे

roman: moṭhe

ستر

roman: stër

لوی

roman: loi

большо́й

roman: bolʹšój

кру́пный

roman: krúpnyj

मह

roman: maha

महत्

roman: mahat

ᱰᱳᱵᱳ

roman: ḍobo

бузург

roman: buzurg

పెద్ద

roman: pedda

భారీ

roman: bhārī

ཆེན་པོ

roman: chen po

бадӟым

roman: baddźym

𐎗𐎁

roman: rb

بڑا

roman: baṛā

вели́кий

roman: velýkyj

чима́лий

roman: čymályj

здоро́вий

roman: zdoróvyj

ធំ

roman: tʰom

גרויס

roman: groys

μεγάλος

roman: megálos

μέγας

roman: mégas


girs

glosses: gir, giran, xurt, bihêz, biqewet, qayîm, giring^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
girstir (comparative)
herî girs (superlative)
girstirîn (superlative)

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-girs.wav

hyphenation: girs


hindî

pos: adv

pos_title: Hoker

text:
Herçî bînit, hindî tiştê xwarinê
Dêmubarek bit li ber vê xwendinê

ref: Mela Hisênê Bateyî

forms:
هندی
hingî
hind
hinde
hingê

etymology_text: Ji he (“ev”) + -end, bide ber çend ji çi + -end. Bide ber hind/ewende (<ew + -end). Ketiye zazakî wek hendê (“evqas”).


hindî

ሐንድኛ

roman: ḥändña

хіндзі

roman: xindzi

хинди

roman: hindi

ᎯᏅᏗ

roman: hinvdi

Հինդի

roman: Hindi

હિન્દી

roman: hindī

힌디어

roman: hindieo

хинду

roman: hindu

хинди

roman: xindi

Энтхэг

roman: Entheg

ஹிந்தி

roman: hinti

ہندي

roman: hndي

Χιντού

roman: Chintoú

Χίντι

roman: Chínti


hindî

glosses: Hindistanî, welatiya/ê Hindistanê, kesa/ê ji Hindistanê.


hindî

glosses: Her tişta/ê Hindistanê, miletê wê yan zimanê wê yê serekî.

forms: hîndî

etymology_text: Ji hind + -î


hinde

glosses: ev qas, hindî vê / van, temetî vê / van, bi qasî vê / van

text: Canê me ji bo we ra fidê bitHon hinde muqeyyed in di qeydêÎro bi tenê ko çûne seydê

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
hind
hindî
hingî

etymology_text: Ji hind + -e.


nemaze

glosses: bi taybetî, xasme, xasen, xaseten, (ew) ji hemiyan zêdetir

text: Ya ev resim û wêne? Nemaze ev resimên ko şahidê jiyaneke dirêj û qedereke balkêş in?

ref: Mehmed Uzun, Bîra qederê, Weşanên Nefel, 2002, r. 9

text: ...nemaze ez bi xwe ji Gawestîyayên wê eşirê me...

ref: Osman Sebrî: Mirdêsan û Gawestiyên wan Bîrnebûn, Hj. 13, 2001, r.15

text: Lê bûyerên van salên paşinî nemaze îsal, pêlên nokerî, keysebazî û nandozîyê ku di nav gelê me ê rebenda bi awakî xurt û kirêt rabûn...

ref: Prof. Qanatê Kurdo: Tarixa edebyeta kurdi Öz-ge Yayınları, 1992 r.168


taybet

glosses:
xas, awarte, radî, xusûsî, arizî, cuda, ferq, ne mîna yên din, ne wek yên dî,
tiştek wisan hebûn ku yên din nîne,
tiştek wisan tinebûn ku yên din heye

text: (...) di civatên min û wî yên taybet de, tim digot (...)

ref: Jan Dost, Mijabad https://web.archive.org/https://archive.org/details/Mijabad arşîv, tirej.info, Mijabad

text: Berpirsyar, serbaz û parêzgehên taybetê hemû şûnde bezîn derve (...)

ref: Zeynelabidîn Zinar, Balafira Jînê, Weşanên Pencînar, 1993, ISBN 91 972090 3 1

glosses: cihê, têvel, şexsî, prîvat, întîm, taybetî, ferdî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
taybettir (comparative)
herî taybet (superlative)
taybettirîn (superlative)
teybet

etymology_text: Ji erebî طيبة (ṭeybeᵗ, “başî, qencî, hêjayî, jêhatîtî”) yan ji aramî ܛܝܒܘܬܐ (tˁaybuθɑ), îbrî טובה (tobe, tove: baş). Bo guherîna maneya bide ber "xas" ku di kurdiya başûrî de maneya "baş" wergirtiye yan zor ku di soranî de wateya "gelek, pirr" wergirtiye. Herwiha dikare ji طبيعة (ṭebî'eᵗ, “sirişt, xwerist, tebîet”) ku herwiha serekaniya "tebîet" ya kurdî ye jî; ji طبع (ṭeb', “muhr, teb', çap, dews, şûn, şop”). Bi metatezê "tebî'et > *te'îbet > taybet". Bo guherîna "e+eyn" bi "a" di kurdî de binêre: "aqil, alif, ala".

асаблі́вы

roman: asablívy

спецыя́льны

roman: spjecyjálʹny

вынятко́вы

roman: vynjatkóvy

বিশেষ

roman: biśeś

осо́бен

roman: osóben

специа́лен

roman: speciálen

ထူး

roman: htu:

特別的

roman: tèbié de

特殊的

roman: tèshū de

專門的

roman: zhuānmén de

特別

roman: dak⁶ bit⁶

خَاصّ

roman: ḵāṣṣ

خُصُوصِيّ

roman: ḵuṣūṣiyy

خاص

roman: ḵaṣṣ

հատուկ

roman: hatuk

ویژه

roman: viže

خاص

roman: xâs

مخصوص

roman: maxsus

განსაკუთრებული

roman: gansaḳutrebuli

სპეციალური

roman: sṗecialuri

საგანგებო

roman: sagangebo

ख़ास

roman: xās

विशेष

roman: viśeṣ

מיוחד \ מְיֻחָד

roman: m'yukhád

ייחודי

roman: yikhudí

атайын

roman: atayın

특별하다

roman: teukbyeolhada

특수하다

roman: teuksuhada

ພິເສດ

roman: phi sēt

посебен

roman: poseben

онцгой

roman: ontsgoj

тусгай

roman: tusgaj

ئالاھىدە

roman: alahide

خاس

roman: xas

مخصوص

roman: maxsús

خصوصي

roman: xosusí

арнайы

roman: arnaiy

арнаулы

roman: arnauly

осо́бый

roman: osóbyj

осо́бенный

roman: osóbennyj

специа́льный

roman: speciálʹnyj

вижа

roman: viža

хос

roman: xos

алоҳида

roman: alohida

مخصوص

roman: maxsūs

особли́вий

roman: osoblývyj

ви́їмковий

roman: výjimkovyj

ពិសេស

roman: piseeh

ספּעציעל

roman: spetsyel

έκτακτος

roman: éktaktos

ipa: /tʰɑːjˈbɛt/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-taybet.wav

hyphenation: tay·bet


ne

text: Hêj ne lewh û enbiyayê muhteşemSalîha tesbîh kirî nûra şikelf

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

forms:
ni
نە
нә

etymology_text:
* proto-hindûewropî: *ne- ("ne, na")
:*proto-îranî:
::avestayî: na ("ne, na")
::farisiya kevn: nai ("ne, na")
::partî: ny ("ne, na")
::farisî: nā ("ne, na")
::osetî: ne ("ne, na") … ^(alfabeya arî)
::kurmancî: na, ne
::soranî: na ("ne, na")
::zazakî: ne ("ne, na")
:sanskrîtî: nā ("ne")
:yûnanî: ne ("ne")
:latînî: ne ("ne")
:almanî: nein ("ne")
:îngilîzî: no ("ne") ...
:Çavkanî: Horn p.236, Watkins p.57, Etymonline

нет

roman: net

не

roman: ne

ipa: /nɛ/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ne.wav

hyphenation: ne


ne

glosses:
peyvikek e bersiva pirsê bi negatîvî dide:
- Tu dê li gel wan biçî?
- Ne.


ne

pos: verb

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: Formek tewandî ye ji lêkera bûn bo kesên pirjimar, bi dêla in tê bikaranîn wextê ku peyva berî wê bi dengdêrekê re xilas dibe.

text: Ew mamoste ne.

text: Ma em wehşî ne?!

text: Gelo hûn herdu bira ne?

forms:
nin (dialectal)
in
în
im
î
e
in
în
me
yî
ye
ne

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî *h₁sénti (“ew in”) (ji *h₁es-), proto-îranî *-end (“ew -in”).
Hevreha-in, -n û ne (bi maneya "ew in") yên kurmancî, farisî [skrîpt hewce ye] (-end, “ew -in”), soranî -(i)n, ermenî են (en, “ew in”), latînî sunt (“ew in”), fransî sont (/son/, “ew in”), îtalî son (“ew in”)...
Hêjayî gotinê ye ku formên proto-hindûewropî û yên proto-îranî yên bo kesê yekem yê pirrjimar (em) û kesê duyem yê pirrjimar (hûn) ji kurdî winda bûne û forma sêyem ya pirrjimar (ew) li cihê wan jî tê bikaranîn. Bo nimûne, di farisî de forma -îm li gel peyva ma (em) û ya -îd jî li gel peyva şuma (hûn) tê bikaranîn û forma -end (hevbera "-in") ya kurdî tenê li gel îşan/anha/anan (ew/wan) tê xebitandin. Herwiha -î, -e û -in jî ji heman rehê *h₁es- yê proto-hindûewropî ne.


ne

pos: article

pos_title: Pirtik

text: Ne, mi ne venas.

text: Vi ne volis.

etymology_text: Ji fransî ne û rusî не (ne).

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ne.wav

audio: LL-Q143 (epo)-NMaia-ne.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-ne.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Poslovitch-ne.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Wierzbowski-ne.wav


ne

forms: n’

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-ne.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-ne.wav


ne

pos: pron

pos_title: Cînav

text: Sen ne dedin?

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ne.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-ne.wav


dij

pos: prep

pos_title: Daçek

ipa: /dɪʒ/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-dij.wav

hyphenation: dij


dijî

glosses: li dij, eks, zid, ters, hember, li rexê din, bi temamî jê cuda, qet ne wek hev, dijber, hevber, miqabil, kerb, kîn:

forms:
دژی
li dijî

etymology_text:
Ji proto-îranî [Peyv?], ji proto-hindûewropî *dus- (“xirab, nebaş; dijwar; dij”). Hevreha dijmin, dijwar, diz, zirr-. Hevrehên din:
::avestayî: duş-, duj- ("dij")
::farisiya kevn: duş- ("dij")
::pehlewî: duş- ("diş")
::farisî: duş-, ("dij")
::farisî: dij- ("dij")
::zazakî: diş ("dij")
:sanskrîtî: duş- ("xirab, nebaş")
:yûnanî: dys- ("xirab, nebaş") ...
:îngilîzî: tore ("dijwar, zehmet")
Wateyarastînbed bûye dijwateyahu- ("baş") bûye. Berê pêşgira ku maneyaantî- dida cud- bû ku hevrehacuda/cihê ye. Lê heta ew jî di serdema xwe de dest pê kiribû ku wateya xwe ber bi bed ve biguhêre, wek farisî جدین (cuddîn, “ji dînê xirab, mirovên nezerdeştî, ne-behdîn”). Kurdiya îro de bed wê maneyê dide wek bedbext, beddol, bednêt...
;Çavkanî:
* Horn, Paul. (1893): Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingehê etîmolojiya farisî] (bi almanî). Strassburg r. 126.
* Watkins, Calvert, The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots https://web.archive.org/http://www.amazon.com/American-Heritage-Dictionary-Indo-European-Roots/dp/0618082506 arşîv, Houghton Mifflin Co., 2007, çapa 2em, r. 64
* Etymonline. Online English Etymology Dictionary. <Etymonline> by Douglas Harper.

су́праць

roman: súpracʹ

বিরুদ্ধে

roman: biruddhe

про́тив

roman: prótiv

反對

roman: fǎnduì

ضِدّ

roman: ḍidd

ضد

roman: ḍedd

դեմ

roman: dem

علیه

roman: 'aleyh-e

წინააღმდეგი

roman: c̣inaaɣmdegi

წინააღმდეგ

roman: c̣inaaɣmdeg

נגד

roman: neged

каршы

roman: karşı

против

roman: protiv

پر ضد

roman: për zid

қарсы

roman: qarsy

про́ти

roman: próty

ប្រឆាំងនឹង

roman: prɑcʰaŋ nɨŋ

κατά

roman: katá

ipa: /dɪˈʒiː/

hyphenation: di·jî


dijî

glosses: Dema niha kesa duyem yekjimar ya jiyan.:

etymology_text: Ji di- + -jî-.


dijê

pos_title: Formeke rengdêrê

ipa: /dɪˈʒeː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-dijê.wav

hyphenation: di·jê


nûjen

glosses: Tişta/ê li gor şêwazên anku stîlên yan şêweyên anku awayên nû.

text: helbestên nûjen

text: teknîka nûjen

forms:
nûjentir (comparative)
herî nûjen (superlative)
nûjentirîn (superlative)

etymology_text: Ji nû + -jen.


xwêner

glosses: xwandevan, xwendevan, xwîner, -xwîn, -xwan


poşman

glosses: Hêstê xemgînî an jî bêhêvî (tiştêk qewimiye an hatiye kirin, bitaybetî windakirinek an fersendek ji dest çûye).

text: Lê jar nedigo ez poşmanim û min ne bi serxweşîyê, bi hiş û bi dil kiriye.

ref: Dahûrandina romana “Jar Lê Sermest” https://web.archive.org/https://diyarname.com/news.php?Idx=21217 arşîv, diyarname.com, 07.03.2016


peşîman

glosses: kesa/ê tiştek kiriye yan gotiye lê paşî bawer dike ku xwezî wa nekiriba û ji ber hindê xemgîn e

text:
We'de dabû dê şehîd kim wî bi şîrê xwey şerîf
Ma nebî îro peşîman ew ji tedbîra sewab
Şerh-i halê min Mela narit beyadê hê temam

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms:
peşîmantir (comparative)
herî peşîman (superlative)
peşîmantirîn (superlative)
پهشیمان
peşêman
poşman
pîşman
heşêman
heşîman
piheşêman
piheşîman
biheşêman
biheşîman
bênteng
xemgîn
zivêr

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevrehasoranî پهشیمان (peşîman), farisî پشیمان (peşîman), pehlewî peşêman, têkilî paşî/paşê + (ra)man (anku fikirîn) wek di bêjekadijmin de.

жаль

roman: žalʹ


poşman bûn

pos_title: Lêker

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

text: Xort ji bo ku diwestin dizewicin, keç ji bo ku meraq dikin dizewicin, dawîyê hemû jî poşman dibin.

ref: Firat Cewerî, Gotinên Navdaran, 1995, r. 69


hevok

glosses:
komeke peyvan yên li dû hev tên rêzkirin û bi hev re ramanekê diyar dikin
(di nivîsînê de ji van peyvan ya yekem bi sertîpa mezin tê nivîsîn û li pey peyva dawîn jî niqteyek tê danîn.)

etymology_text: Ji hev + -ok.

эрмек

roman: ermek

ዓረፍተ ነገር

roman: ʿaräftä nägär

һөйләм

roman: höyläm

сказ

roman: skaz

фра́за

roman: fráza

বাক্য

roman: bakjô

изрече́ние

roman: izrečénie

ဝါကျ

roman: wa-kya.

句子

roman: geoi³ zi²

дуар

roman: duar

句子

roman: jùzi

語句

roman: yǔjù

語句

roman: gír-kù / gú-kù / gí-kù

جُمْلَة

roman: jumla

جملة

roman: gumla

նախադասություն

roman: naxadasutʻyun

گزاره

roman: gozâre

جمله

roman: jomle

წინადადება

roman: c̣inadadeba

वाक्य

roman: vākya

מִשְׁפָּט

roman: mishpat

зәңг

roman: zäñg

сүйлөм

roman: süylöm

වාක්යය

roman: wākyaya

문장

roman: munjang

센텐스

roman: sentenseu

ປະໂຫຍກ

roman: pa nyōk

реченица

roman: rečenica

വാക്യം

roman: vākyaṃ

өгүүлбэр

roman: ögüülber

ᠥᠭᠦᠯᠡᠪᠦᠷᠢ

roman: ögülebüri

جۈملە

roman: jümle

جمله

roman: ǰomlá

сөйлем

roman: söilem

ұсыным

roman: ūsynym

предложе́ние

roman: predložénije

వాక్యము

roman: vākyamu

җөмлә

roman: cömlä

ཙིག་གྲུབ

roman: tsig grub

ре́чення

roman: réčennja

ល្បះ

roman: lbah

ប្រយោគ

roman: prɑɑyook

ឃ្លា

roman: khliə

זאַץ

roman: zats

πρόταση

roman: prótasi


herêm

glosses: Komeke gund û bajaran yan komek welatan yên cîranî hev û yên ku hin taybetmendiyên wan yên hevpar hene.

text: Herêmên ku di dîrokê de wekî Botan û Hekarî têne zanîn ji aliyê dîroka çand û edebîyatê ve xwedî mîraseke dewlemend in.

ref: Di Helbestên Melayê Bateyî de Evîn û Hezkirin, Reşît Rojdar Yildiz, Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi

text: B' ew nişana cebhetê kîMe j' herêmên xidmetê kîMehremên bêperde ye

glosses: der, qeza, zon^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
herem
ههرێم

etymology_text: Hevreha soranî ههرێم (herêm), herdu ji erebî حرم (ḧerem) yan حريم (ḧerîm) herdu bi maneya "tiştê yan cihê parastî yan pîroz; di malan de odeyênjinan ku mêvanênmêr naçinê", têkilî heram (qedexe), hurmet ("jin, namûs"), ihram, ihtiram, mehrûm, mehrem, mehremiyet... hemû ji rehê ح ر م (ḥ-r-m) (heram bûn yan heram kirin) ku hevreha חרמ (x-r-m: qedexe bûn) ya îbrî û aramî ye û hemû ji rehê x-r-m- (qedexe) yê samî ne. Peyva "herêm" di gotina "Herêma Kurdistanê" de li gel avakirina herêma otonom ya Başûrê Kurdistanê di kurdî de berbelav bûye û ji wê jî diyar e ku maneya wê "devereke bi qanûnê ji hikûmeta navendî parastî / qedexekirî" ye.

অঞ্চল

roman: oñsol

ক্ষেত্ৰ

roman: khetro

төбәк

roman: töbäk

раён

roman: rajón

рэгіён

roman: rehijón

во́бласць

roman: vóblascʹ

край

roman: kraj

অঞ্চল

roman: ôñcôl

ক্ষেত্র

roman: kkhetr

о́бласт

roman: óblast

регио́н

roman: región

ဒေသ

roman: desa.

латта

roman: latta

латтдоза

roman: lattdoza

дичү

roman: dičü

地區

roman: dìqū

區域

roman: qūyù

مِنْطَقَة

roman: minṭaqa

مَنْطِقَة

roman: manṭiqa

منطقة

roman: manṭeʔa

منطقة

roman: manṭiga

շրջան

roman: šrǰan

տարածաշրջան

roman: taracašrǰan

منطقه

roman: mantaqe

𐌲𐌰𐍅𐌹

roman: gawi

რეგიონი

roman: regioni

არე

roman: are

क्षेत्र

roman: kṣetra

प्रदेश

roman: pradeś

इलाक़ा

roman: ilāqā

אֵזוֹר

roman: ezór

регион

roman: region

район

roman: rayon

аймак

roman: aymak

지역

roman: jiyeok

지방

roman: jibang

ຂົງ

roman: khong

ຂ່ວງ

roman: khūang

ຖິ່ນ

roman: thin

област

roman: oblast

муж

roman: muž

хязгаар

roman: hjazgaar

дүүрэг

roman: düüreg

ଅଞ୍ଚଳ

roman: ôñcôḷô

କ୍ଷେତ୍ର

roman: kṣetrô

جاي

roman: jay

سيمه

roman: sima

аймақ

roman: aimaq

аудан

roman: audan

өңір

roman: öñır

өлке

roman: ölke

о́бласть

roman: óblastʹ

देश

roman: deśa

минтақа

roman: mintaqa

ноҳия

roman: nohiya

ถิ่น

roman: tìn

ప్రాంతము

roman: prāntamu

төбәк

roman: töbäq

علاقہ

roman: 'ilāqā

регіо́н

roman: rehión

តំបន់

roman: tâmbân

គ្រាម

roman: kriəm

ក្សេត្រ

roman: kseetrɑɑ

ខេត្ត

roman: kheettɑɑ

געגנט

roman: gegnt

περιοχή

roman: periochí

χώρα

roman: khṓra

ipa: /hɛˈɾeːm/

hyphenation: he·rêm


herem

text: Wasil bi wî muşteha û mehbûbSehna heremê ji nazenînanCennet tejî bû ji hori'înan


tol

glosses: Ziyana kesek bi zanebûn li kesekê/î dike ji ber ku vê kesa / vî kesê xirabî lê tê kirin berê ziyanek gihandibû kesa/ê niha ziyanê digihiyê.

text:
Ji biryan ra berî wê da
Bi tolên asitanî ra
Vexwendim mîr bi dergahê

text: Heta êvarê tol tol digere, nayê mala xwe.

forms: تۆل

etymology_text:
Ramana rastîn qerebû, ewêzî; hevreha soranî تۆڵە (tolle), zazakî tol, ji zimanên kurdî. Binyata wêdatir nevebirrî ye, dibe ku têkil bi terr, tûle, tole (“çirtik, forq”), tolaz, torran (“serserî”), terral; ji proto-hindûîranî *tárunas, ji ber ku kesên ciwan tol vedikin (wek kurr tola bavik veke). Nê ev hemû rengder in û guherrka ramanê dijwar dixuye, herwihan ne mîna bêjeyên ji wê rehê (û hevşêweya xwe tole) bi t-ya nerm nayê bi lêv kirin. Dibe ku têkildarî tole a bi ramana "çerx", çimkî tol tê zivirrandin, hevreha tilor, tol bûn û hwd.
Alternatîvkî, ji proto-îranî *Hr̥tátaHtiš (“dadwerî, edilahî, dad”) wek:
* *r̥tátāt(i) > * r̥tátā > *urtét (-er- gelek car di kurdî da dikeve -ur-, bibîne bihurîn, xurt, kirm...) > *ûrléd > oléd (-rd/rz/rj- dibin -l-, bibîne alî, gel) > olét (wek bet (“coreyeka çivîkê”), not (“nod”); li şûna ku -d- bikeve) > metatez > tolé (wek soranî تۆڵە (tolle)).
Ewa ku kirpandin bi zimanê nûjen jî ser -e- ye (wek teşeka îraniya kevn) viya xurttir dike.

تۆڵە

roman: tolle

পোটক

roman: pütok

সেকা

roman: xeka

үс

roman: üs

ҡон

roman: qon

по́мста

roman: pómsta

мъст

roman: mǎst

отмъще́ние

roman: otmǎšténie

бехкам

roman: beχkam

ᎠᏞᎢᏍᏗ

roman: atleisdi

報仇

roman: bàochóu

復仇

roman: fùchóu

報復

roman: bàofù

ثَأْر

roman: ṯaʾr

اِنْتِقَام

roman: intiqām

تار

roman: tār

انتقام

roman: intigām, intiqām

վրեժ

roman: vrež

քեն

roman: kʻen

ոխ

roman: ox

انتقام

roman: enteqâm

𐍆𐍂𐌰𐍅𐌴𐌹𐍄

roman: fraweit

შურისძიება

roman: šurisʒieba

შურისგება

roman: šurisgeba

बदला

roman: badlā

इंतक़ाम

roman: intaqām

נְקָמָה

roman: nekamá

кек

roman: kek

복수

roman: boksu

보복

roman: bobok

ອາຄາດ

roman: ʼā khāt

одмазда

roman: odmazda

പ്രതികാരം

roman: pratikāraṃ

маст исын

roman: mast isyn

ئىنتىقام

roman: intiqam

انتقام

roman: enteqām

өш

roman: öş

месть

roman: mestʹ

рева́нш

roman: revánš

мще́ние

roman: mščénije

отмще́ние

roman: otmščénije

воздая́ние

roman: vozdajánije

пімста

roman: pimsta

мьсть

roman: mĭstĭ

интиқом

roman: intiqom

үч

roman: üç

נקמה

roman: nekome

εκδίκηση

roman: ekdíkisi

ἐκδίκησις

roman: ekdíkēsis


tolvekirin

glosses: tolhilanîn, tolstandin, awizî, întîqam, oc vekirin, xirabî li wî/ê kesî/ê kirin ku destpêkê wan xirabî li te kir be

forms: تۆلڤهكرن

etymology_text: Ji tol + vekirin.

ipa: /toːlvɛkɪˈɾɪn/


tol hildan

glosses: tol vekirin, intiqam kirin, kirina heman tişt beramber kesê/a ku tiştek li mirovî kirî

forms: تۆل هلدان

etymology_text: Ji tol + hildan.

мсціць

roman: mscicʹ

по́мсціць

roman: pómscicʹ

адпо́мсціць

roman: adpómscicʹ

мъстя́

roman: mǎstjá

отмъща́вам

roman: otmǎštávam

отмъстя́

roman: otmǎstjá

報仇

roman: bàochóu

報復

roman: bàofu

اِنْتَقَمَ

roman: intaqama

انتقام گرفتن

roman: enteqâm gereftan

बदला लेना

roman: badlā lenā

दण्ड देना

roman: daṇḍ denā

복수하다

roman: boksuhada

보복하다

roman: bobokhada

ແກ້ແຄ້ນ

roman: kǣ khǣn

одмаздува

roman: odmazduva

одмазди

roman: odmazdi

പകവീട്ടുക

roman: pakavīṭṭuka

мстить

roman: mstitʹ

отомсти́ть

roman: otomstítʹ

мьстити

roman: mĭstiti

интиқом гирифтан

roman: intiqom giriftan

қасос гирифтан

roman: qasos giriftan

мсти́ти

roman: mstýty

помсти́ти

roman: pomstýty

відомща́ти

roman: vidomščáty

відімсти́ти

roman: vidimstýty

відомсти́ти

roman: vidomstýty

εκδικούμαι

roman: ekdikoúmai

ipa: /toːl hɪlˈdɑːn/

hyphenation: tol hil·dan


tol standin

text: Eger xwecihî lê bidin û mirovekâ Ekradan bikujin êdî heta qiyametê şer-û şeltaxêd Ekradan xilas nabin, daîm bi xef û aşkare de'wa wê xûnê dikin û elbette yekû deh, wê tolê distînin.

ref: Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 118, ISBN 9789944360678

etymology_text: Ji tol + standin.

ipa: /toːl stɑːnˈdɪn/

hyphenation: tol stan·din


tol vekirin

glosses: intiqam kirin, kirina heman tişt beramber kesê/a ku tiştek li mirovî kirî

forms: تۆل ڤەکرن

ipa: /toːl vɛkɪˈɾɪn/

hyphenation: tol ve·ki·rin


leylan

glosses: Tişta/ê mirov bawer dike bi çavên xwe dibîne lê di rastiyê de nîne.

text: Derya li ber me leylan dida.

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

text: Xwînê we dirêjin ko li şîran cemidî kefDinya bûye leylan ji lixavan diwerit kefRom û 'ecemê girtiye oxilme bi sef sef

forms:
لهیلان
lêlan

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

الآل

roman: al-ʾāl

الهال

roman: al-hāl

سراب

roman: serab

신기루

roman: sin-giru

αντικατοπτρισμός

roman: antikatoptrismós


nîne

glosses:
tine, niye, nine, tune, tine ye, tune ye, peyda nabe;
forma yekjimar ya dema niha ji lêkera hebûn

text: Hevalê wî qet nîne.

text:
Ji vanqesdê min nîne ‘erzê huner
Welê da li dunya bimînit eser

ref: Şêx Evdirehmanê Axtepî

text: Ew kurd nîne.

forms:
نینە
нинә
nine
niye
tine
nînin

etymology_text: Ji nîn + -e.

ipa: /niːˈnɛ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-nîne.wav

hyphenation: nî·ne


nine

pos: num

pos_title: Hejmar

forms:
one
two
three
four
five
six
seven
eight
ten
eleven
twelve
thirteen
fourteen
fifteen
sixteen
twenty
thirty
forty
fifty
sixty
hundred
thousand
million
milliard

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-nine.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-nine.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-nine.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-nine.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-nine.wav


nine

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-nine.wav


one

forms:
one
two
three
four
five
six
seven
eight
nine
ten
eleven
twelve
thirteen
fourteen
fifteen
sixteen
twenty
thirty
forty
fifty
sixty
hundred
thousand
million
milliard

audio: LL-Q1860 (eng)-Greenman-one.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-one.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-one.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-one.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Opsylac-one.wav


he

glosses: peyvek devkî ye li şûna çi dema kesek tiştekê/î dibêje lê mirov nabîze yan bawer nake


he

forms:
minä
sinä
hän
me
te

audio: LL-Q1412 (fin)-Susannaanas-he.wav

audio: LL-Q1412 (fin)-Nurtsio-he.wav

audio: LL-Q1412 (fin)-Seqv-he.wav


he

forms:
she
it
they

audio: LL-Q1860 (eng)-Greenman-he.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-he.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-he.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Opsylac-he.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-SpringProof-he.wav


hêlîn

glosses: Mala firindeyan, cihê çûçik anku firinde anku teyr hêkên xwe tê de dikin û têjelkên xwe tê de xwedî dikin ta ku mezin dibin.

text: Kurdistan hêlîna me kurdan e.

text: Balyozxaneya Tirkiyeyê ya li Bexdayê bûye hêlîna sûcan.

ref: Netkurd.com 6/2005

glosses: Cihê ku tîrêjên ji çavkaniyeke germahî an ronahiyê lê dicivin.

forms:
ھێلین
kunc
qeyxane

etymology_text: Têkildarî peyva hêk ji hêk û lîn.

ахтәалара

roman: āxṭwālārā

ጎጆ

roman: goǧo

বাহ

roman: bah

оя

roman: oya

гняздо́

roman: hnjazdó

নীড়

roman: niṛ

আবাস

roman: abaś

гнездо́

roman: gnezdó

သိုက်

roman: suik

မြုံ

roman: mrum

бен

roman: ben

вә

roman: və

鳥巢

roman: niǎocháo

巢

roman: cháo

窩

roman: wō

岫

roman: siū

кытчыгъёԓгын

roman: kytčygʺjoḷgyn

عُشّ

roman: ʿušš

أَعْشَاش

roman: ʾaʿšāš

وَكْر

roman: wakr

عش

roman: ʿešš

وكر

roman: wikr

բույն

roman: buyn

пизэ

roman: pize

умук

roman: umuk

хуги

roman: hugi

لانه

roman: lâne

آشیانه

roman: âšiyâne

𐍃𐌹𐍄𐌻𐍃

roman: sitls

ბუდე

roman: bude

घोसला

roman: ghoslā

घोंसला

roman: ghonslā

קֵן

roman: ken

бӏи

roman: bʿi

үр

roman: ür

ಗೂಡು

roman: gūḍu

уя

roman: uya

කදලුව

roman: kadaluwa

поз

roman: poz

둥지

roman: dungji

새집

roman: saejip

보금자리

roman: bogeumjari

ຮັງ

roman: hang

муг

roman: mug

гнездо

roman: gnezdo

കൂട്

roman: kūṭŭ

ᡶᡝᠶᡝ

roman: feye

пӹжӓш

roman: pÿžäš

пиза

roman: piza

үүр

roman: üür

ᠡᠭᠦᠷ

roman: egür

गुँड

roman: gũḍ

یوا

roman: yuva

ئۇۋا

roman: uwa

ځاله

roman: jãla

ұя

roman: ūä

स्वसर

roman: svasara

гнѣздо

roman: gnězdo

ႁင်း

roman: háng

мукь

roman: muq̇

лона

roman: lona

ошёна

roman: ošyona

கூடு

roman: kūṭu

ꪭꪰꪉ

roman: ꞌhắng

รัง

roman: rang

ᥞᥒᥰ

roman: häng

བྱ་ཚང

roman: bya tshang

گھوںسلا

roman: ghonsalā

гніздо́

roman: hnizdó

ទ្រនំ

roman: trɔɔnum

נעסט

roman: nest

φωλιά

roman: foliá

νεοσσιά

roman: neossiá

ipa: /heːˈliːn/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-hêlîn.wav

hyphenation: hê·lîn


lan

pos: conj

pos_title: Girêdek

audio: LL-Q33549 (jav)-Tetheow-lan.wav


lane

glosses: Bi alfabeya latînî nivîsina لانە (lane).


u

pos: character

pos_title: Tîp

glosses: Bîst û pêncem tîpa alfabeya kurdî, dengdêrek kurt û hevdengî ئو (li destpêka peyvê) û و ya kurdî-erebî ye.

forms:
kurdî-kirîlî:
ö
o
û
w

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-u.wav

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-u.wav


u

audio: LL-Q9056 (ces)-HondaCivic175-u.wav

audio: LL-Q9056 (ces)-Akronos123-u.wav


u

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-u.wav


u

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-u.wav

audio: LL-Q809 (pol)-Gower-u.wav


u

glosses:
yan, an
(dema ku peyva li dû wê bi "o" yan "ho" dest pê bike. Wek din o têt bikaranîn)

audio: LL-Q1321 (spa)-AdrianAbdulBaha-u.wav


we

text: Ez we dibînim.

text: We çi got?

text: Nameya we gihiştiye min.

text: Ev bo we ye.

text: Vêk ra li hemyan fekirîHemd û sena laiq we neYê erşê ezîm çêkirî

ref: Feqiyê Teyran,

forms:
hewe
hingo

etymology_text: Herwiha hewe, hingo, hevreha soranî ئێوه (êwe), kelhurî îwe, polonî wy, rusî вы (vi), slovakî vy, slovenî ví, latînî vos, fransî vous, îngilîzî you, ye... hemû ji proto-hindûewropî *uhwé / *wos in ku forma cot ya tewandî ji cînavê *yū́ ne ku serekaniya "hûn" ya kurmancî ne. *yū́ bi xwe jî forma cot yan komî ji cînavê *túh₂ e ku serekaniya "tu" kurdî me ye. "-n" ya "hûn" ihtimalen dubarekirina pirrhejmariyê ye.

ܠܟܘܢ

roman: lkōn

ܠܟܝܢ

roman: lkēn

את

roman: at

אתם

roman: atem

אתן

roman: aten

তহঁতক

roman: tohõtok

তোমালোকক

roman: tümalükok

আপোনালোকক

roman: apünalükok

তোদেরকে

roman: tōderke

তোমাদেরকে

roman: tōmaderke

আপনাদেরকে

roman: apnaderke

вас

roman: vas

ви

roman: vi

вам

roman: vam

ـكُم

roman: -kum

ـكُنَّ

roman: -kunna

ـكُمَا

roman: -kumā

إيَّاكُمْ

roman: ʾiyyākum

إِيَّاكُنَّ

roman: ʾiyyākunna

إيَّاكُمَا

roman: ʾiyyākumā

ـكم

roman: -kom

ـكو

roman: -ku

ـكُمْ

roman: kum

ձեզ

roman: jez

су

roman: su

شما را

roman: šomâ râ

თქვენ

roman: tkven

तुम

roman: tum

आप

roman: āp

אתכם

roman: etkhém

לכם

roman: lakhém

אתכן

roman: etkhén

לכן

roman: lakhén

ನಿಮ್ಮನ್ನು

roman: nimmannu

ನಿಮಗೆ

roman: nimage

ᑭᔭ

roman: kiya

നിങ്ങൾ

roman: niṅṅaḷ

ᠰᡠᠸᡝ

roman: suwe

तूम्ही

roman: tūmhī

شمار

roman: šëmârë

ဗှ်ေ တံ

roman: pɛ̀h tɔʔ

तिमी

roman: timī

तपाईँ

roman: tapāī̃

ଆପଣମାନଙ୍କୁ

roman: apôṇômanôṅku

ତୁମମାନଙ୍କୁ

roman: tumômanôṅku

ਤੁਸੀਂ

roman: tusī̃

вами

roman: vami

ᱟᱢ

roman: am

шумо ро

roman: šumo ro

நீங்கள்

roman: nīṅkaḷ

నీవు

roman: nīvu

силерни

roman: silerni

អ្នកទាំងអស់គ្នា

roman: neak teang ɑh knie

លោកអ្នក

roman: louk neak

ពួកអ្នក

roman: puək neak

אײַך

roman: aykh

εσάς

roman: esás

ipa: /wɛ/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-we.wav

hyphenation: we


we

text:
Yarê ku dî em geda
Dest-i bi destê me da
Em bi semayê birîn
Reqṣ û sema jê we ma


we

text: We see.

text: We saw.

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-we.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Greenman-we.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-She animates-we.wav


hewe

text: دێ کەرەمکەن، شەرم نەکەن، مالا ھەوە یە.

roman: Dê keremken, şerm neken, mala hewe ye.

ref: Leylan Îsmeîl, Bêrîvan û Hîvî (Çîrokêt Zarokan), Çapxana Xanî, Dihok, 2012, r. 26


hingo

forms:
hingu
hingû
hungo
hungu
hungû

etymology_text: Têkildarî peyva hûn

ئەنگۆ

roman: engo


xwaringeh

glosses: Cihê xwarina amade lê tê kirîn û her li wê derê tê xwarin jî.

forms:
خوارنگههـ
xwaringa
xwaringe
xwaringih
xwarinxane
xaringa
xaringe
xaringeh
xaringih

etymology_text: Neolojîzm ji xwarin + -geh.

مَطْعَم

roman: maṭʿam

जलपानगृह

roman: jalpāngŕh

रेस्त्रां

roman: restrā̃

식당

roman: sikdang

레스토랑

roman: reseutorang

음식점

roman: eumsikjeom

ресторан

roman: restoran

εστιατόριο

roman: estiatório

ipa: /xʷɑːɾɪnˈɡɛh/

hyphenation: xwa·rin·geh


restoran

glosses: Cihê xwarinên amadekirî dikarin lê bên kirîn û her li wê derê bên xwarin jî.

forms:
restaurant
restorant
rêstoran

etymology_text: Navmiletî taliyê ji fransî restaurant.

аресторан

roman: āresṭorān

ምግብ ቤት

roman: məgb bet

ሬስቶራንት

roman: restorant

ܡܲܛܥܲܡܬܵܐ

roman: māṭʿāmta

ܒܹܝܬ ܡܲܛܥܲܡܬܵܐ

roman: bēt māṭʿāmta

ܒܹܝܬ ܡܹܐܟ݂ܠܵܬܹ̈ܐ

roman: bēt mēḳlate

ৰেস্তোৰাঁ

roman: restürã

হোটেল

roman: hütel

ريسطوران

roman: rēstōrān

آشخانه

roman: ashkhāna

آشپزخانه

roman: ashpazkhāna

рэстара́н

roman: restarán

রেস্টুরেন্ট

roman: reśṭurenṭ

রেস্তোরাঁ

roman: reśtorã

рестора́нт

roman: restoránt

餐廳

roman: caan¹ teng¹

食肆

roman: sik⁶ si³

цантин

roman: cantin

餐廳

roman: chhôn-thâng

餐廳

roman: cāntīng

餐館

roman: cānguǎn

飯店

roman: fàndiàn

飯館

roman: fànguǎn

餐廳

roman: chhan-thiaⁿ

餐館

roman: chhan-koán

مَطعَم

roman: maṭʕam

ريسطورة

roman: risṭora

ռեստորան

roman: ṙestoran

رستوران

roman: restorân

مطعم

roman: mat'am

ભોજનાલય

roman: bhojnālya

რესტორანი

roman: resṭorani

भोजनालय

roman: bhojnālay

रेस्तरां

roman: restarā̃

रेस्टोरेन्ट

roman: resṭorenṭ

रेस्तोरां

roman: restorā̃

होटल

roman: hoṭal

מִסְעָדָה

roman: mis'adá

зооглң

roman: zooglñ

ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್

roman: resṭōreṇṭ

අවන්හල

roman: awanhala

ຮ້ານອາຫານ

roman: hān ʼā hān

ᦷᦣᦇᦶᦂᦇ

roman: hongk̇aeng

рестора́н

roman: restorán

റെസ്റ്റോറൻറ്

roman: ṟesṟṟōṟanṟ

ലഘുഭക്ഷണശാല

roman: laghubhakṣaṇaśāla

उपहारगृह

roman: uphārgruh

зоогой

roman: zoogoj

гуанз

roman: guanz

зоогийн газар

roman: zoogijn gazar

хоолон гэр

roman: hoolon ger

रेस्टुरेन्ट

roman: resṭurenṭa

ଭୋଜନାଳୟ

roman: bhojônaḷôyô

لوقانطه

roman: lōqānda, lōqānta

لوقنطه

roman: lōqanda, lōqanta

رېستوران

roman: rëstoran

خوړنځی

roman: xwaṛǝnjay

رستوران

roman: rastorãn

ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ

roman: raisṭoraiṇṭ

мейрамхана

roman: meiramxana

дәмхана

roman: dämxana

матъам

roman: matʾam

உணவகம்

roman: uṇavakam

ఫలహారశాల

roman: phalahāraśāla

ቤት መግቢ

roman: bet mägbi

ཟ་ཁང

roman: za khang

ریستوران

roman: restorān

ریسٹورانٹ

roman: resṭorānṭ

ហាងបាយ

roman: haangbaay

ភោជនីយដ្ឋាន

roman: phoocniiytthaan

អាហារដ្ឋាន

roman: ʼaahaatthaan

ភោជនាគារ

roman: phoocniəkiə

эрэстэрээн

roman: erestereen

ipa: /rɛstoːˈɾɑːn/

hyphenation: res·to·ran


restoran

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-restoran.wav


methem

glosses: xwaringeh, xwarinxane, restoran, cihê xwarinên amadekirî dikarin lê bên kirîn û her li wê derê bên xwarin jî

forms:
metem
met'em

etymology_text: Ji erebî مَطْعَم (met'em).

مَطْعَم

roman: maṭʿam

जलपानगृह

roman: jalpāngŕh

रेस्त्रां

roman: restrā̃

식당

roman: sikdang

레스토랑

roman: reseutorang

음식점

roman: eumsikjeom

ресторан

roman: restoran

εστιατόριο

roman: estiatório


mêwîj

forms:
مێویژ
mewij
mewîj
mewuj
mewûj
mêwij
mêwuj
mêwûj
miwîj
mûj

etymology_text: Herwiha mehûj, meyûj, hevreha soranî مێوژ (mêwj) (mêwij), kurdiya başûrîmeüj, farisî مویز ("mevîz" - bi devokî herwiha: memîz, mamîç...), têkilî mêw (dara tirî), mêwe (fêkî), mey, ji zimanên îranî. Mimkin e ku չամիչ (čʿamičʿ) ya ermenî ji îranî be.

কিচমিচ

roman: kismis

разы́нка

roman: razýnka

কিশমিশ

roman: kiśmiś

стафида

roman: stafida

葡萄乾

roman: pou⁴ tou⁴ gon¹

提子乾

roman: tai⁴ zi² gon¹

葡萄乾

roman: pútáogān

葡萄乾

roman: phû-tô-koaⁿ

زَبِيب

roman: zabīb

زَبِيبَة

roman: zabība

زبيب

roman: zbīb

زبيبة

roman: zbība

չամիչ

roman: čʻamičʻ

کشمش

roman: kešmeš

مویز

roman: maviz

ქიშმიში

roman: kišmiši

ჩამიჩი

roman: čamiči

צימוק \ צִמּוּק

roman: tsimuk

건포도

roman: geonpodo

суво грозје

roman: suvo grozje

ഉണക്കമുന്തിരി

roman: uṇakkamuntiri

үзэм

roman: üzem

үзмийн хадаамал

roman: üzmijn hadaamal

ᠦᠵᠦᠮ

roman: üǰüm

ᠦᠵᠦᠮ ᠦᠨ ᠬᠠᠳᠠᠭᠠᠮᠠᠯ

roman: üǰüm-ün qadaɣamal

мейіз

roman: meiız

изю́м

roman: izjúm

изю́мина

roman: izjúmina

เกด

roman: gèet

ዘቢብ

roman: zäbib

𐎕𐎎𐎖

roman: ṣmq

родзи́нки

roman: rodzýnky

ראָזשינקע

roman: rozhinke

σταφίδα

roman: stafída

ἀσταφίς

roman: astaphís


mewûj

text: Dilê te çiwalek mewûj.

text: Mûş mişt ji mewûje, lê li piştê Algûş e.

text: Hirçek li rezekî sû hat, wê salê çilkek mewûj zêde bû.

text: An barek mewûj,an kelemek tûj.

text: Ker da bi ker, tûrê mewûja, da ser.

text: Me kerê xwe bi ker da, tûrê mewûja jî, bi ser da.

text: Mûş xweş Mûş e, lê li piştî Algûş e.


jajî

glosses: penîrê hûr-hûr (yê hin giya hatine têkilkirin)

glosses: mastê rehn-rehn(yê hin giya ango jaj hatine têkilkirin)an bihûjandin

forms:
dew
firû
mast
şîr
tûk

etymology_text: Ji jaj + -î. Cacık (xiyarmast) ya tirkî û τζατζίκι (xiyarmast) ya yûnanî ji kurdî ne http://www.nisanyansozluk.com/?k=cac%C4%B1k bi rêya yûnanî ev gotina kurdî ketiye pirraniya zimanên dinyayê.

ipa: /ʒɑːˈʒiː/

hyphenation: ja·jî


hûr

text:
Sebr û qerarim ko bir
Can û ceger hûr dikir
Zulmê we reng kê dikir

forms:
hûrtir (comparative)
herî hûr (superlative)
hûrtirîn (superlative)
هویر
hîr
hwîr
xor
ûr

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha soranî ورد (wird) (wird), zazakî werd, farisî خرد (xord). Di kurmancî de "d" ji pey "r" dikeve, bo nimûne: farisî "kerd", soranî "kird", kurmancî "kir; farisî "burden", soranî "birdin", kurmancî "birin".


hûr bûn

text: Bi xwe çûye û menzela Mihemed Begê dîtiye we cesasandîye û rojek û duyan li Erziromê mayî û riya mala Mihemed û cihê razana wî û cihê çûna xwe yê neva malê, eva qenc hûr bûye.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 63, ISBN 978-605-5683-27-6

forms:
hûr dibim (present)
hûr dibî (present)
hûr dibe (present)
hûr dibin (present)
hûr bibe (imperative singular)
hûr bibin (imperative plural)
hûr bûm (past)
hûr bûyî (past)
hûr bû (past)

etymology_text: Ji hûr + bûn

ipa: /huːɾ buːn/

hyphenation: hûr bûn


hûr kirin

glosses: qed kirin, pirtpirt kirin, parçe kirin, ker kirin, kirin parçên biçûk

forms:
hûr dikim (present)
hûr dikî (present)
hûr dike (present)
hûr dikin (present)
hûr bike (imperative singular)
hûr bikin (imperative plural)
hûr kir (past)
hûr kir (past)
hûr kir (past)
hûr kir (past)
hûr –k– (root present)
hûr –kir– (root past)
ez hûr dikim (indicative present positive)
ez hûr nakim (indicative present negative)
min hûr kir (indicative past positive)
min hûr nekir (indicative past negative)
tu hûr dikî (indicative present positive)
tu hûr nakî (indicative present negative)
te hûr kir (indicative past positive)
te hûr nekir (indicative past negative)
ew hûr dike (indicative present positive)
ew hûr nake (indicative present negative)
wê/wî hûr kir (indicative past positive)
wê/wî hûr nekir (indicative past negative)
em hûr dikin (indicative present positive)
em hûr nakin (indicative present negative)
me hûr kir (indicative past positive)
me hûr nekir (indicative past negative)
hûn hûr dikin (indicative present positive)
hûn hûr nakin (indicative present negative)
we hûr kir (indicative past positive)
we hûr nekir (indicative past negative)
ew hûr dikin (indicative present positive)
ew hûr nakin (indicative present negative)
wan hûr kir (indicative past positive)
wan hûr nekir (indicative past negative)
min hûr dikir (imperfect positive)
min hûr nedikir (imperfect negative)
min hûr kiribû (positive)
min hûr nekiribû (negative)
te hûr dikir (imperfect positive)
te hûr nedikir (imperfect negative)
te hûr kiribû (positive)
te hûr nekiribû (negative)
wê/wî hûr dikir (imperfect positive)
wê/wî hûr nedikir (imperfect negative)
wê/wî hûr kiribû (positive)
wê/wî hûr nekiribû (negative)
me hûr dikir (imperfect positive)
me hûr nedikir (imperfect negative)
me hûr kiribû (positive)
me hûr nekiribû (negative)
we hûr dikir (imperfect positive)
we hûr nedikir (imperfect negative)
we hûr kiribû (positive)
we hûr nekiribû (negative)
wan hûr dikir (imperfect positive)
wan hûr nedikir (imperfect negative)
wan hûr kiribû (positive)
wan hûr nekiribû (negative)
ez ê hûr bikim (future positive)
ez ê hûr nekim (future negative)
minê hûr kiribe (future perfect positive)
minê hûr nekiribe (future perfect negative)
tu yê hûr bikî (future positive)
tu yê hûr nekî (future negative)
teyê hûr kiribe (future perfect positive)
teyê hûr nekiribe (future perfect negative)
ew ê hûr bike (future positive)
ew ê hûr neke (future negative)
wê/wîyê hûr kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê hûr nekiribe (future perfect negative)
em ê hûr bikin (future positive)
em ê hûr nekin (future negative)
meyê hûr kiribe (future perfect positive)
meyê hûr nekiribe (future perfect negative)
hûn ê hûr bikin (future positive)
hûn ê hûr nekin (future negative)
weyê hûr kiribe (future perfect positive)
weyê hûr nekiribe (future perfect negative)
ew ê hûr bikin (future positive)
ew ê hûr nekin (future negative)
wanê hûr kiribe (future perfect positive)
wanê hûr nekiribe (future perfect negative)
min hûr kiriye (perfect positive)
min hûr nekiriye (perfect negative)
min hûr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min hûr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te hûr kiriye (perfect positive)
te hûr nekiriye (perfect negative)
te hûr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te hûr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî hûr kiriye (perfect positive)
wê/wî hûr nekiriye (perfect negative)
wê/wî hûr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî hûr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me hûr kiriye (perfect positive)
me hûr nekiriye (perfect negative)
me hûr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me hûr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we hûr kiriye (perfect positive)
we hûr nekiriye (perfect negative)
we hûr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we hûr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan hûr kiriye (perfect positive)
wan hûr nekiriye (perfect negative)
wan hûr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan hûr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez hûr bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez hûr nekim (present subjunctive negative)
(bila) min hûr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min hûr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu hûr bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu hûr nekî (present subjunctive negative)
(bila) te hûr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te hûr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew hûr bike (present subjunctive positive)
(bila) ew hûr neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî hûr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî hûr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em hûr bikin (present subjunctive positive)
(bila) em hûr nekin (present subjunctive negative)
(bila) me hûr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me hûr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn hûr bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn hûr nekin (present subjunctive negative)
(bila) we hûr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we hûr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew hûr bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew hûr nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan hûr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan hûr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min hûr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min hûr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min hûr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min hûr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te hûr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te hûr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te hûr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te hûr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî hûr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî hûr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî hûr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî hûr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me hûr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me hûr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me hûr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me hûr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we hûr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we hûr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we hûr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we hûr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan hûr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan hûr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan hûr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan hûr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê hûr bikira (present conditional positive)
minê hûr nekira (present conditional negative)
minê hûr kiribûya (preterite conditional positive)
minê hûr nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê hûr bikira (present conditional positive)
teyê hûr nekira (present conditional negative)
teyê hûr kiribûya (preterite conditional positive)
teyê hûr nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê hûr bikira (present conditional positive)
wê/wîyê hûr nekira (present conditional negative)
wê/wîyê hûr kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê hûr nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê hûr bikira (present conditional positive)
meyê hûr nekira (present conditional negative)
meyê hûr kiribûya (preterite conditional positive)
meyê hûr nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê hûr bikira (present conditional positive)
weyê hûr nekira (present conditional negative)
weyê hûr kiribûya (preterite conditional positive)
weyê hûr nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê hûr bikira (present conditional positive)
wanê hûr nekira (present conditional negative)
wanê hûr kiribûya (preterite conditional positive)
wanê hûr nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) hûr bike (imperative present positive)
(tu) hûr neke (imperative present negative)
(hûn) hûr bikin (imperative present positive)
(hûn) hûr nekin (imperative present negative)
هوور کرن
hîr kirin

etymology_text: Ji hûr + kirin.

ipa: /huːɾ kɪˈɾɪn/

hyphenation: hûr ki·rin


hûrbûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji hûr + bûn.


hûrkirin

ipa: /huːɾkɪˈɾɪn/


hûrbûyî

etymology_text: Ji hûr + bûyî.


pirt

text: ...pirtêkî nanî nadeyî min.

ref: Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, 2022 ["1857"], r. 169

text: (...)دیت پشیکەکا سەرێ خۆ دکەتە د زەرفەکی دا و پرتەکا گوشتی دئینتە دەر و دڕەڤیت.

roman: (...)dît pişîkeka serê xo dikete di zerfekî da û pirteka guştî d'înite der û direvît.

ref: Leylan Îsmeîl, Bêrîvan û Hîvî (Çîrokêt Zarokan), Çapxana Xanî, Dihok, 2012, r. 29

forms:
پرت
çip
lib
piç

etymology_text: Herwiha devokî pirç, guhartoyeke parçe; guherîna dengî gengazkî ji ber wî ye ku bi pirç (“mû”) şaş nebe.


pirt bûn

forms:
pirt dibim (present)
pirt dibî (present)
pirt dibe (present)
pirt dibin (present)
pirt bibe (imperative singular)
pirt bibin (imperative plural)
pirt bûm (past)
pirt bûyî (past)
pirt bû (past)

etymology_text: Ji pirt + bûn

ipa: /pɪɾt buːn/

hyphenation: pirt bûn


pirt kirin

forms:
pirt dikim (present)
pirt dikî (present)
pirt dike (present)
pirt dikin (present)
pirt bike (imperative singular)
pirt bikin (imperative plural)
pirt kir (past)
pirt kir (past)
pirt kir (past)
pirt kir (past)
pirt –k– (root present)
pirt –kir– (root past)
ez pirt dikim (indicative present positive)
ez pirt nakim (indicative present negative)
min pirt kir (indicative past positive)
min pirt nekir (indicative past negative)
tu pirt dikî (indicative present positive)
tu pirt nakî (indicative present negative)
te pirt kir (indicative past positive)
te pirt nekir (indicative past negative)
ew pirt dike (indicative present positive)
ew pirt nake (indicative present negative)
wê/wî pirt kir (indicative past positive)
wê/wî pirt nekir (indicative past negative)
em pirt dikin (indicative present positive)
em pirt nakin (indicative present negative)
me pirt kir (indicative past positive)
me pirt nekir (indicative past negative)
hûn pirt dikin (indicative present positive)
hûn pirt nakin (indicative present negative)
we pirt kir (indicative past positive)
we pirt nekir (indicative past negative)
ew pirt dikin (indicative present positive)
ew pirt nakin (indicative present negative)
wan pirt kir (indicative past positive)
wan pirt nekir (indicative past negative)
min pirt dikir (imperfect positive)
min pirt nedikir (imperfect negative)
min pirt kiribû (positive)
min pirt nekiribû (negative)
te pirt dikir (imperfect positive)
te pirt nedikir (imperfect negative)
te pirt kiribû (positive)
te pirt nekiribû (negative)
wê/wî pirt dikir (imperfect positive)
wê/wî pirt nedikir (imperfect negative)
wê/wî pirt kiribû (positive)
wê/wî pirt nekiribû (negative)
me pirt dikir (imperfect positive)
me pirt nedikir (imperfect negative)
me pirt kiribû (positive)
me pirt nekiribû (negative)
we pirt dikir (imperfect positive)
we pirt nedikir (imperfect negative)
we pirt kiribû (positive)
we pirt nekiribû (negative)
wan pirt dikir (imperfect positive)
wan pirt nedikir (imperfect negative)
wan pirt kiribû (positive)
wan pirt nekiribû (negative)
ez ê pirt bikim (future positive)
ez ê pirt nekim (future negative)
minê pirt kiribe (future perfect positive)
minê pirt nekiribe (future perfect negative)
tu yê pirt bikî (future positive)
tu yê pirt nekî (future negative)
teyê pirt kiribe (future perfect positive)
teyê pirt nekiribe (future perfect negative)
ew ê pirt bike (future positive)
ew ê pirt neke (future negative)
wê/wîyê pirt kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê pirt nekiribe (future perfect negative)
em ê pirt bikin (future positive)
em ê pirt nekin (future negative)
meyê pirt kiribe (future perfect positive)
meyê pirt nekiribe (future perfect negative)
hûn ê pirt bikin (future positive)
hûn ê pirt nekin (future negative)
weyê pirt kiribe (future perfect positive)
weyê pirt nekiribe (future perfect negative)
ew ê pirt bikin (future positive)
ew ê pirt nekin (future negative)
wanê pirt kiribe (future perfect positive)
wanê pirt nekiribe (future perfect negative)
min pirt kiriye (perfect positive)
min pirt nekiriye (perfect negative)
min pirt kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min pirt nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te pirt kiriye (perfect positive)
te pirt nekiriye (perfect negative)
te pirt kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te pirt nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî pirt kiriye (perfect positive)
wê/wî pirt nekiriye (perfect negative)
wê/wî pirt kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî pirt nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me pirt kiriye (perfect positive)
me pirt nekiriye (perfect negative)
me pirt kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me pirt nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we pirt kiriye (perfect positive)
we pirt nekiriye (perfect negative)
we pirt kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we pirt nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan pirt kiriye (perfect positive)
wan pirt nekiriye (perfect negative)
wan pirt kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan pirt nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez pirt bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez pirt nekim (present subjunctive negative)
(bila) min pirt kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min pirt nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu pirt bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu pirt nekî (present subjunctive negative)
(bila) te pirt kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te pirt nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew pirt bike (present subjunctive positive)
(bila) ew pirt neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî pirt kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî pirt nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em pirt bikin (present subjunctive positive)
(bila) em pirt nekin (present subjunctive negative)
(bila) me pirt kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me pirt nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn pirt bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn pirt nekin (present subjunctive negative)
(bila) we pirt kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we pirt nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew pirt bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew pirt nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan pirt kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan pirt nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min pirt bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min pirt nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min pirt kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min pirt nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te pirt bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te pirt nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te pirt kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te pirt nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî pirt bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî pirt nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî pirt kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî pirt nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me pirt bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me pirt nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me pirt kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me pirt nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we pirt bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we pirt nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we pirt kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we pirt nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan pirt bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan pirt nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan pirt kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan pirt nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê pirt bikira (present conditional positive)
minê pirt nekira (present conditional negative)
minê pirt kiribûya (preterite conditional positive)
minê pirt nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê pirt bikira (present conditional positive)
teyê pirt nekira (present conditional negative)
teyê pirt kiribûya (preterite conditional positive)
teyê pirt nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê pirt bikira (present conditional positive)
wê/wîyê pirt nekira (present conditional negative)
wê/wîyê pirt kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê pirt nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê pirt bikira (present conditional positive)
meyê pirt nekira (present conditional negative)
meyê pirt kiribûya (preterite conditional positive)
meyê pirt nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê pirt bikira (present conditional positive)
weyê pirt nekira (present conditional negative)
weyê pirt kiribûya (preterite conditional positive)
weyê pirt nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê pirt bikira (present conditional positive)
wanê pirt nekira (present conditional negative)
wanê pirt kiribûya (preterite conditional positive)
wanê pirt nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) pirt bike (imperative present positive)
(tu) pirt neke (imperative present negative)
(hûn) pirt bikin (imperative present positive)
(hûn) pirt nekin (imperative present negative)

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


pirtbûn

etymology_text: Ji pirt + bûn.


pirtkirin

etymology_text: Ji pirt + kirin.

ipa: /pɪɾtkɪˈɾɪn/


pirtik

forms:
çipik
hûrik
piçek


merg

glosses: mirin, wefat, mewt, emrê Xwedê, nemana li jiyanê

forms: مهرگ

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha soranî مهرگ (merg), farisî مرگ (merg), têkilî peyvên mirin, mirov, mêr, merd...

موت

roman: mewt

مرگ

roman: merg

موت

sense: mirin, wefat, mewt

смерть

roman: smertʹ

hyphenation: merg


wefat

glosses: mirin, merg, koça dawîn, nemana li jiyanê, bidawîhatina jiyana kesekê/î yan candarekê/î

glosses: mewt, emrê Xwedê, man^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji erebî وَفَاة (wafāh).


wefat kirin

forms:
wefat dikim (present)
wefat dikî (present)
wefat dike (present)
wefat dikin (present)
wefat bike (imperative singular)
wefat bikin (imperative plural)
wefat kir (past)
wefat kir (past)
wefat kir (past)
wefat kir (past)
wefat –k– (root present)
wefat –kir– (root past)
ez wefat dikim (indicative present positive)
ez wefat nakim (indicative present negative)
min wefat kir (indicative past positive)
min wefat nekir (indicative past negative)
tu wefat dikî (indicative present positive)
tu wefat nakî (indicative present negative)
te wefat kir (indicative past positive)
te wefat nekir (indicative past negative)
ew wefat dike (indicative present positive)
ew wefat nake (indicative present negative)
wê/wî wefat kir (indicative past positive)
wê/wî wefat nekir (indicative past negative)
em wefat dikin (indicative present positive)
em wefat nakin (indicative present negative)
me wefat kir (indicative past positive)
me wefat nekir (indicative past negative)
hûn wefat dikin (indicative present positive)
hûn wefat nakin (indicative present negative)
we wefat kir (indicative past positive)
we wefat nekir (indicative past negative)
ew wefat dikin (indicative present positive)
ew wefat nakin (indicative present negative)
wan wefat kir (indicative past positive)
wan wefat nekir (indicative past negative)
min wefat dikir (imperfect positive)
min wefat nedikir (imperfect negative)
min wefat kiribû (positive)
min wefat nekiribû (negative)
te wefat dikir (imperfect positive)
te wefat nedikir (imperfect negative)
te wefat kiribû (positive)
te wefat nekiribû (negative)
wê/wî wefat dikir (imperfect positive)
wê/wî wefat nedikir (imperfect negative)
wê/wî wefat kiribû (positive)
wê/wî wefat nekiribû (negative)
me wefat dikir (imperfect positive)
me wefat nedikir (imperfect negative)
me wefat kiribû (positive)
me wefat nekiribû (negative)
we wefat dikir (imperfect positive)
we wefat nedikir (imperfect negative)
we wefat kiribû (positive)
we wefat nekiribû (negative)
wan wefat dikir (imperfect positive)
wan wefat nedikir (imperfect negative)
wan wefat kiribû (positive)
wan wefat nekiribû (negative)
ez ê wefat bikim (future positive)
ez ê wefat nekim (future negative)
minê wefat kiribe (future perfect positive)
minê wefat nekiribe (future perfect negative)
tu yê wefat bikî (future positive)
tu yê wefat nekî (future negative)
teyê wefat kiribe (future perfect positive)
teyê wefat nekiribe (future perfect negative)
ew ê wefat bike (future positive)
ew ê wefat neke (future negative)
wê/wîyê wefat kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê wefat nekiribe (future perfect negative)
em ê wefat bikin (future positive)
em ê wefat nekin (future negative)
meyê wefat kiribe (future perfect positive)
meyê wefat nekiribe (future perfect negative)
hûn ê wefat bikin (future positive)
hûn ê wefat nekin (future negative)
weyê wefat kiribe (future perfect positive)
weyê wefat nekiribe (future perfect negative)
ew ê wefat bikin (future positive)
ew ê wefat nekin (future negative)
wanê wefat kiribe (future perfect positive)
wanê wefat nekiribe (future perfect negative)
min wefat kiriye (perfect positive)
min wefat nekiriye (perfect negative)
min wefat kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min wefat nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te wefat kiriye (perfect positive)
te wefat nekiriye (perfect negative)
te wefat kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te wefat nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî wefat kiriye (perfect positive)
wê/wî wefat nekiriye (perfect negative)
wê/wî wefat kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî wefat nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me wefat kiriye (perfect positive)
me wefat nekiriye (perfect negative)
me wefat kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me wefat nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we wefat kiriye (perfect positive)
we wefat nekiriye (perfect negative)
we wefat kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we wefat nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan wefat kiriye (perfect positive)
wan wefat nekiriye (perfect negative)
wan wefat kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan wefat nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez wefat bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez wefat nekim (present subjunctive negative)
(bila) min wefat kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min wefat nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu wefat bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu wefat nekî (present subjunctive negative)
(bila) te wefat kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te wefat nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew wefat bike (present subjunctive positive)
(bila) ew wefat neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî wefat kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî wefat nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em wefat bikin (present subjunctive positive)
(bila) em wefat nekin (present subjunctive negative)
(bila) me wefat kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me wefat nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn wefat bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn wefat nekin (present subjunctive negative)
(bila) we wefat kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we wefat nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew wefat bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew wefat nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan wefat kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan wefat nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min wefat bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min wefat nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min wefat kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min wefat nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te wefat bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te wefat nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te wefat kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te wefat nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî wefat bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî wefat nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî wefat kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî wefat nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me wefat bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me wefat nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me wefat kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me wefat nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we wefat bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we wefat nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we wefat kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we wefat nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan wefat bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan wefat nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan wefat kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan wefat nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê wefat bikira (present conditional positive)
minê wefat nekira (present conditional negative)
minê wefat kiribûya (preterite conditional positive)
minê wefat nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê wefat bikira (present conditional positive)
teyê wefat nekira (present conditional negative)
teyê wefat kiribûya (preterite conditional positive)
teyê wefat nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê wefat bikira (present conditional positive)
wê/wîyê wefat nekira (present conditional negative)
wê/wîyê wefat kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê wefat nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê wefat bikira (present conditional positive)
meyê wefat nekira (present conditional negative)
meyê wefat kiribûya (preterite conditional positive)
meyê wefat nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê wefat bikira (present conditional positive)
weyê wefat nekira (present conditional negative)
weyê wefat kiribûya (preterite conditional positive)
weyê wefat nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê wefat bikira (present conditional positive)
wanê wefat nekira (present conditional negative)
wanê wefat kiribûya (preterite conditional positive)
wanê wefat nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) wefat bike (imperative present positive)
(tu) wefat neke (imperative present negative)
(hûn) wefat bikin (imperative present positive)
(hûn) wefat nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji wefat + kirin.


wefatkirin

ipa: /wɛfɑːtkɪˈɾɪn/


derman

glosses:
Tişta/ê mirov dixwe yan vedixwe daku ji êşekê sax bibe,
 (bi taybetî tiştên doktor dide nesaxan).

text:
Yek bi yek peykan çevî bûn çûne cergê da kulab
Pir bi wan curhan xwe têr in lew ko dî derman dikir
Şerbet û ava heyatê şekker û qend û gulab

glosses: Tişta/ê mirov pê tê gêjkirin yan nivandin yan bêhişkirin.

forms: دهرمان

etymology_text: Hevrehên farisî درمان (derman) û دارو (darû), farisiya navîn derman, avestayî drve-, sanskrîtî धर्म (dharma) (dʰerme-: saxlem > dîn, bawerî) ji proto-hindûewropî *dʰer- (parastin, ragirtin, hilgirtin) ku herwiha serekaniya peyva kurdî dirist, avestayî 𐬛𐬆𐬭𐬆𐬰𐬭𐬀 (dirizre, “xurt, qayîm”), rusî держать (deržatʹ) (dyêrjati: ragirtin, zeft kirin), lîtwanî diržtù (req bûn), latînî frēnum (“lixav”) > fransî frein > kurdî [[q|ku|frên}} ("stop"). ܕܪܡܢܐ (derman) ya aramî ji îranî hatiye wergirtin.

ሕክምና

roman: ḥəkmna

סמא

roman: sāma

ঔষধ

roman: ouxodh

দৰৱ

roman: dorow

дарман

roman: darman

дару

roman: daru

дарыу

roman: darïw

дауа

roman: dawa

ле́кі

roman: ljéki

ляка́рства

roman: ljakárstva

ওষুধ

roman: ośudh

ঔষধ

roman: ouśôdh

দাওয়াই

roman: daoẏai

лека́рство

roman: lekárstvo

ဆေး

roman: hce:

эм

roman: em

སྨན

roman: sman

молха

roman: molχa

ᏅᏬᏘ

roman: nvwoti

йүә

roman: yüə

藥

roman: yào

藥材

roman: yàocái

藥物

roman: yàowù

藥品

roman: yàopǐn

инэнмэԓевичгын

roman: inėnmėḷevičgyn

دَوَاء

roman: dawāʾ

դեղ

roman: deġ

դեղորայք

roman: deġoraykʻ

менькс

roman: menʹks

دارو

roman: dâru

درمان

roman: darmân

દવા

roman: davā

ઔષધ

roman: auṣadh

წამალი

roman: c̣amali

औषधि

roman: auṣdhi

दारू

roman: dārū

दवाई

roman: davāī

תְּרוּפָה

roman: trufá

ಮದ್ದು

roman: maddu

ಔಷಧ

roman: auṣadha

дары

roman: darı

ඔසුව

roman: osuwa

ඖෂධය

roman: auṣadhaya

약

roman: yak

약재

roman: yakjae

ຢາ

roman: yā

ᦊᦱ

roman: ẏaa

лек

roman: lek

лекарство

roman: lekarstvo

ഔഷധം

roman: auṣadhaṃ

മരുന്ന്

roman: marunnŭ

ᠣᡴᡨᠣ

roman: okto

औषधी

roman: ausadhi

охт

roman: oxt

ଔଷଧ

roman: ôuṣôdhô

دورا

roman: dora

دوايي

roman: dawayí

دوا

roman: dawã

дауа

roman: daua

дәрі

roman: därı

медикаме́нт

roman: medikamént

лека́рственное сре́дство

roman: lekárstvennoje srédstvo

भेषज

roman: bheṣaja

अगद

roman: agada

ᮒᮒᮙ᮪ᮘ

roman: tatamba

дору

roman: doru

மருந்து

roman: maruntu

ยา

roman: yaa

మందు

roman: mandu

ఔషదం

roman: auṣadaṃ

ڈرگ

roman: ḍrag

лі́ки

roman: líky

лік

roman: lik

ліка́рство

roman: likárstvo

ថ្នាំ

roman: thnam

ឱសថ

roman: ʼaôsâth

эмп

roman: emp

מעדיצין

roman: meditsin

φάρμακο

roman: fármako

φαρμάκιον

roman: pharmákion

φαρμάκευμα

roman: pharmákeuma

ἴαμα

roman: íama

βοήθημα

roman: boḗthēma


derman

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-derman.wav


derman bûn

forms:
derman dibim (present)
derman dibî (present)
derman dibe (present)
derman dibin (present)
derman bibe (imperative singular)
derman bibin (imperative plural)
derman bûm (past)
derman bûyî (past)
derman bû (past)

etymology_text: Ji derman + bûn

ipa: /dɛɾˈmɑːn buːn/


derman dan

etymology_text: Ji derman + dan.


derman kirin

glosses: bi maddeyekê tobî birînek paqij kirin, bikaranîna kereseyên tobî ji bo pak kirina birînekê

forms:
derman dikim (present)
derman dikî (present)
derman dike (present)
derman dikin (present)
derman bike (imperative singular)
derman bikin (imperative plural)
derman kir (past)
derman kir (past)
derman kir (past)
derman kir (past)
derman –k– (root present)
derman –kir– (root past)
ez derman dikim (indicative present positive)
ez derman nakim (indicative present negative)
min derman kir (indicative past positive)
min derman nekir (indicative past negative)
tu derman dikî (indicative present positive)
tu derman nakî (indicative present negative)
te derman kir (indicative past positive)
te derman nekir (indicative past negative)
ew derman dike (indicative present positive)
ew derman nake (indicative present negative)
wê/wî derman kir (indicative past positive)
wê/wî derman nekir (indicative past negative)
em derman dikin (indicative present positive)
em derman nakin (indicative present negative)
me derman kir (indicative past positive)
me derman nekir (indicative past negative)
hûn derman dikin (indicative present positive)
hûn derman nakin (indicative present negative)
we derman kir (indicative past positive)
we derman nekir (indicative past negative)
ew derman dikin (indicative present positive)
ew derman nakin (indicative present negative)
wan derman kir (indicative past positive)
wan derman nekir (indicative past negative)
min derman dikir (imperfect positive)
min derman nedikir (imperfect negative)
min derman kiribû (positive)
min derman nekiribû (negative)
te derman dikir (imperfect positive)
te derman nedikir (imperfect negative)
te derman kiribû (positive)
te derman nekiribû (negative)
wê/wî derman dikir (imperfect positive)
wê/wî derman nedikir (imperfect negative)
wê/wî derman kiribû (positive)
wê/wî derman nekiribû (negative)
me derman dikir (imperfect positive)
me derman nedikir (imperfect negative)
me derman kiribû (positive)
me derman nekiribû (negative)
we derman dikir (imperfect positive)
we derman nedikir (imperfect negative)
we derman kiribû (positive)
we derman nekiribû (negative)
wan derman dikir (imperfect positive)
wan derman nedikir (imperfect negative)
wan derman kiribû (positive)
wan derman nekiribû (negative)
ez ê derman bikim (future positive)
ez ê derman nekim (future negative)
minê derman kiribe (future perfect positive)
minê derman nekiribe (future perfect negative)
tu yê derman bikî (future positive)
tu yê derman nekî (future negative)
teyê derman kiribe (future perfect positive)
teyê derman nekiribe (future perfect negative)
ew ê derman bike (future positive)
ew ê derman neke (future negative)
wê/wîyê derman kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê derman nekiribe (future perfect negative)
em ê derman bikin (future positive)
em ê derman nekin (future negative)
meyê derman kiribe (future perfect positive)
meyê derman nekiribe (future perfect negative)
hûn ê derman bikin (future positive)
hûn ê derman nekin (future negative)
weyê derman kiribe (future perfect positive)
weyê derman nekiribe (future perfect negative)
ew ê derman bikin (future positive)
ew ê derman nekin (future negative)
wanê derman kiribe (future perfect positive)
wanê derman nekiribe (future perfect negative)
min derman kiriye (perfect positive)
min derman nekiriye (perfect negative)
min derman kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min derman nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te derman kiriye (perfect positive)
te derman nekiriye (perfect negative)
te derman kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te derman nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî derman kiriye (perfect positive)
wê/wî derman nekiriye (perfect negative)
wê/wî derman kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî derman nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me derman kiriye (perfect positive)
me derman nekiriye (perfect negative)
me derman kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me derman nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we derman kiriye (perfect positive)
we derman nekiriye (perfect negative)
we derman kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we derman nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan derman kiriye (perfect positive)
wan derman nekiriye (perfect negative)
wan derman kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan derman nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez derman bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez derman nekim (present subjunctive negative)
(bila) min derman kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min derman nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu derman bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu derman nekî (present subjunctive negative)
(bila) te derman kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te derman nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew derman bike (present subjunctive positive)
(bila) ew derman neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî derman kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî derman nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em derman bikin (present subjunctive positive)
(bila) em derman nekin (present subjunctive negative)
(bila) me derman kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me derman nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn derman bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn derman nekin (present subjunctive negative)
(bila) we derman kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we derman nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew derman bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew derman nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan derman kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan derman nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min derman bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min derman nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min derman kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min derman nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te derman bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te derman nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te derman kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te derman nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî derman bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî derman nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî derman kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî derman nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me derman bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me derman nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me derman kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me derman nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we derman bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we derman nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we derman kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we derman nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan derman bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan derman nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan derman kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan derman nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê derman bikira (present conditional positive)
minê derman nekira (present conditional negative)
minê derman kiribûya (preterite conditional positive)
minê derman nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê derman bikira (present conditional positive)
teyê derman nekira (present conditional negative)
teyê derman kiribûya (preterite conditional positive)
teyê derman nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê derman bikira (present conditional positive)
wê/wîyê derman nekira (present conditional negative)
wê/wîyê derman kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê derman nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê derman bikira (present conditional positive)
meyê derman nekira (present conditional negative)
meyê derman kiribûya (preterite conditional positive)
meyê derman nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê derman bikira (present conditional positive)
weyê derman nekira (present conditional negative)
weyê derman kiribûya (preterite conditional positive)
weyê derman nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê derman bikira (present conditional positive)
wanê derman nekira (present conditional negative)
wanê derman kiribûya (preterite conditional positive)
wanê derman nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) derman bike (imperative present positive)
(tu) derman neke (imperative present negative)
(hûn) derman bikin (imperative present positive)
(hûn) derman nekin (imperative present negative)
دەرمان کرن

etymology_text: Ji derman + kirin.

ipa: /dɛɾˈmɑːn kɪˈɾɪn/


derman lê hatin

etymology_text: Ji derman + lê + hatin

ipa: /dɛɾˈmɑːn leː hɑːˈtɪn/


dermanbûn

etymology_text: Ji derman + bûn.


dermankirin

forms: دهرمانكرن

ipa: /dɛɾmɑːŋkɪˈɾɪn/


dermanlêhatin

ipa: /dɛɾmɑːnleːhɑːˈtɪn/

hyphenation: der·man·lê·ha·tin


îlac

glosses:
tişta/ê mirov dixwe yan vedixwe daku ji êşekê sax bibe,
 (bi taybetî tiştên doktor dide nesaxan)

glosses: tişta/ê mirov pê tê gêjkirin yan nivandin yan bêhişkirin

forms:
'îlac
îlaç
'îlaç

etymology_text: Ji erebî عِلَاج ('îlac).

лекарство

roman: lekarstvo

медицина

roman: medicina


îlac bûn

forms:
îlac dibim (present)
îlac dibî (present)
îlac dibe (present)
îlac dibin (present)
îlac bibe (imperative singular)
îlac bibin (imperative plural)
îlac bûm (past)
îlac bûyî (past)
îlac bû (past)

etymology_text: Ji îlac + bûn

ipa: /iːˈlɑːd͡ʒ buːn/

hyphenation: î·lac bûn


îlac dan

etymology_text: Ji îlac + dan.

ipa: /iːˈlɑːd͡ʒ dɑːn/

hyphenation: î·lac dan


îlac kirin

forms:
îlac dikim (present)
îlac dikî (present)
îlac dike (present)
îlac dikin (present)
îlac bike (imperative singular)
îlac bikin (imperative plural)
îlac kir (past)
îlac kir (past)
îlac kir (past)
îlac kir (past)
îlac –k– (root present)
îlac –kir– (root past)
ez îlac dikim (indicative present positive)
ez îlac nakim (indicative present negative)
min îlac kir (indicative past positive)
min îlac nekir (indicative past negative)
tu îlac dikî (indicative present positive)
tu îlac nakî (indicative present negative)
te îlac kir (indicative past positive)
te îlac nekir (indicative past negative)
ew îlac dike (indicative present positive)
ew îlac nake (indicative present negative)
wê/wî îlac kir (indicative past positive)
wê/wî îlac nekir (indicative past negative)
em îlac dikin (indicative present positive)
em îlac nakin (indicative present negative)
me îlac kir (indicative past positive)
me îlac nekir (indicative past negative)
hûn îlac dikin (indicative present positive)
hûn îlac nakin (indicative present negative)
we îlac kir (indicative past positive)
we îlac nekir (indicative past negative)
ew îlac dikin (indicative present positive)
ew îlac nakin (indicative present negative)
wan îlac kir (indicative past positive)
wan îlac nekir (indicative past negative)
min îlac dikir (imperfect positive)
min îlac nedikir (imperfect negative)
min îlac kiribû (positive)
min îlac nekiribû (negative)
te îlac dikir (imperfect positive)
te îlac nedikir (imperfect negative)
te îlac kiribû (positive)
te îlac nekiribû (negative)
wê/wî îlac dikir (imperfect positive)
wê/wî îlac nedikir (imperfect negative)
wê/wî îlac kiribû (positive)
wê/wî îlac nekiribû (negative)
me îlac dikir (imperfect positive)
me îlac nedikir (imperfect negative)
me îlac kiribû (positive)
me îlac nekiribû (negative)
we îlac dikir (imperfect positive)
we îlac nedikir (imperfect negative)
we îlac kiribû (positive)
we îlac nekiribû (negative)
wan îlac dikir (imperfect positive)
wan îlac nedikir (imperfect negative)
wan îlac kiribû (positive)
wan îlac nekiribû (negative)
ez ê îlac bikim (future positive)
ez ê îlac nekim (future negative)
minê îlac kiribe (future perfect positive)
minê îlac nekiribe (future perfect negative)
tu yê îlac bikî (future positive)
tu yê îlac nekî (future negative)
teyê îlac kiribe (future perfect positive)
teyê îlac nekiribe (future perfect negative)
ew ê îlac bike (future positive)
ew ê îlac neke (future negative)
wê/wîyê îlac kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê îlac nekiribe (future perfect negative)
em ê îlac bikin (future positive)
em ê îlac nekin (future negative)
meyê îlac kiribe (future perfect positive)
meyê îlac nekiribe (future perfect negative)
hûn ê îlac bikin (future positive)
hûn ê îlac nekin (future negative)
weyê îlac kiribe (future perfect positive)
weyê îlac nekiribe (future perfect negative)
ew ê îlac bikin (future positive)
ew ê îlac nekin (future negative)
wanê îlac kiribe (future perfect positive)
wanê îlac nekiribe (future perfect negative)
min îlac kiriye (perfect positive)
min îlac nekiriye (perfect negative)
min îlac kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min îlac nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te îlac kiriye (perfect positive)
te îlac nekiriye (perfect negative)
te îlac kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te îlac nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî îlac kiriye (perfect positive)
wê/wî îlac nekiriye (perfect negative)
wê/wî îlac kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî îlac nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me îlac kiriye (perfect positive)
me îlac nekiriye (perfect negative)
me îlac kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me îlac nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we îlac kiriye (perfect positive)
we îlac nekiriye (perfect negative)
we îlac kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we îlac nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan îlac kiriye (perfect positive)
wan îlac nekiriye (perfect negative)
wan îlac kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan îlac nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez îlac bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez îlac nekim (present subjunctive negative)
(bila) min îlac kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min îlac nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu îlac bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu îlac nekî (present subjunctive negative)
(bila) te îlac kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te îlac nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew îlac bike (present subjunctive positive)
(bila) ew îlac neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî îlac kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî îlac nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em îlac bikin (present subjunctive positive)
(bila) em îlac nekin (present subjunctive negative)
(bila) me îlac kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me îlac nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn îlac bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn îlac nekin (present subjunctive negative)
(bila) we îlac kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we îlac nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew îlac bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew îlac nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan îlac kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan îlac nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min îlac bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min îlac nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min îlac kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min îlac nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te îlac bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te îlac nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te îlac kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te îlac nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî îlac bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî îlac nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî îlac kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî îlac nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me îlac bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me îlac nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me îlac kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me îlac nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we îlac bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we îlac nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we îlac kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we îlac nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan îlac bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan îlac nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan îlac kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan îlac nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê îlac bikira (present conditional positive)
minê îlac nekira (present conditional negative)
minê îlac kiribûya (preterite conditional positive)
minê îlac nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê îlac bikira (present conditional positive)
teyê îlac nekira (present conditional negative)
teyê îlac kiribûya (preterite conditional positive)
teyê îlac nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê îlac bikira (present conditional positive)
wê/wîyê îlac nekira (present conditional negative)
wê/wîyê îlac kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê îlac nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê îlac bikira (present conditional positive)
meyê îlac nekira (present conditional negative)
meyê îlac kiribûya (preterite conditional positive)
meyê îlac nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê îlac bikira (present conditional positive)
weyê îlac nekira (present conditional negative)
weyê îlac kiribûya (preterite conditional positive)
weyê îlac nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê îlac bikira (present conditional positive)
wanê îlac nekira (present conditional negative)
wanê îlac kiribûya (preterite conditional positive)
wanê îlac nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) îlac bike (imperative present positive)
(tu) îlac neke (imperative present negative)
(hûn) îlac bikin (imperative present positive)
(hûn) îlac nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji îlac + kirin.

ipa: /iːˈlɑːd͡ʒ kɪˈɾɪn/

hyphenation: î·lac ki·rin


îlac lê hatin

etymology_text: Ji îlac + lê + hatin.

ipa: /iːˈlɑːd͡ʒ leː hɑːˈtɪn/

hyphenation: î·lac lê ha·tin


îlac wergirtin

ipa: /iːˈlɑːd͡ʒ wɛɾɡɪɾˈtɪn/

hyphenation: î·lac wer·gir·tin


îlacbûn

etymology_text: Ji îlac + bûn.


wergirtin

glosses: bi dest xistin, standin (nezame ne bi kotekî), bi dest xwe ve anîn, peyda kirin:

glosses: qebûl kirin, pejirandin, pêşwazî lê kirin:

forms:
werdigirim (present)
werdigirî (present)
werdigire (present)
werdigirin (present)
wergire (imperative singular)
wergirin (imperative plural)
wergirt (past)
wergirt (past)
wergirt (past)
wergirt (past)
wer –gir– (root present)
wer –girt– (root past)
ez werdigirim (indicative present positive)
ez wernagirim (indicative present negative)
min wergirt (indicative past positive)
min wernegirt (indicative past negative)
tu werdigirî (indicative present positive)
tu wernagirî (indicative present negative)
te wergirt (indicative past positive)
te wernegirt (indicative past negative)
ew werdigire (indicative present positive)
ew wernagire (indicative present negative)
wê/wî wergirt (indicative past positive)
wê/wî wernegirt (indicative past negative)
em werdigirin (indicative present positive)
em wernagirin (indicative present negative)
me wergirt (indicative past positive)
me wernegirt (indicative past negative)
hûn werdigirin (indicative present positive)
hûn wernagirin (indicative present negative)
we wergirt (indicative past positive)
we wernegirt (indicative past negative)
ew werdigirin (indicative present positive)
ew wernagirin (indicative present negative)
wan wergirt (indicative past positive)
wan wernegirt (indicative past negative)
min werdigirt (imperfect positive)
min wernedigirt (imperfect negative)
min wergirtibû (positive)
min wernegirtibû (negative)
te werdigirt (imperfect positive)
te wernedigirt (imperfect negative)
te wergirtibû (positive)
te wernegirtibû (negative)
wê/wî werdigirt (imperfect positive)
wê/wî wernedigirt (imperfect negative)
wê/wî wergirtibû (positive)
wê/wî wernegirtibû (negative)
me werdigirt (imperfect positive)
me wernedigirt (imperfect negative)
me wergirtibû (positive)
me wernegirtibû (negative)
we werdigirt (imperfect positive)
we wernedigirt (imperfect negative)
we wergirtibû (positive)
we wernegirtibû (negative)
wan werdigirt (imperfect positive)
wan wernedigirt (imperfect negative)
wan wergirtibû (positive)
wan wernegirtibû (negative)
ez ê wergirim (future positive)
ez ê wernegirim (future negative)
minê wergirtibe (future perfect positive)
minê wernegirtibe (future perfect negative)
tu yê wergirî (future positive)
tu yê wernegirî (future negative)
teyê wergirtibe (future perfect positive)
teyê wernegirtibe (future perfect negative)
ew ê wergire (future positive)
ew ê wernegire (future negative)
wê/wîyê wergirtibe (future perfect positive)
wê/wîyê wernegirtibe (future perfect negative)
em ê wergirin (future positive)
em ê wernegirin (future negative)
meyê wergirtibe (future perfect positive)
meyê wernegirtibe (future perfect negative)
hûn ê wergirin (future positive)
hûn ê wernegirin (future negative)
weyê wergirtibe (future perfect positive)
weyê wernegirtibe (future perfect negative)
ew ê wergirin (future positive)
ew ê wernegirin (future negative)
wanê wergirtibe (future perfect positive)
wanê wernegirtibe (future perfect negative)
min wergirtiye (perfect positive)
min wernegirtiye (perfect negative)
min wergirtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min wernegirtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te wergirtiye (perfect positive)
te wernegirtiye (perfect negative)
te wergirtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te wernegirtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî wergirtiye (perfect positive)
wê/wî wernegirtiye (perfect negative)
wê/wî wergirtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî wernegirtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me wergirtiye (perfect positive)
me wernegirtiye (perfect negative)
me wergirtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me wernegirtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we wergirtiye (perfect positive)
we wernegirtiye (perfect negative)
we wergirtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we wernegirtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan wergirtiye (perfect positive)
wan wernegirtiye (perfect negative)
wan wergirtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan wernegirtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez wergirim (present subjunctive positive)
(bila) ez wernegirim (present subjunctive negative)
(bila) min wergirtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min wernegirtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu wergirî (present subjunctive positive)
(bila) tu wernegirî (present subjunctive negative)
(bila) te wergirtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te wernegirtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew wergire (present subjunctive positive)
(bila) ew wernegire (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî wergirtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî wernegirtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em wergirin (present subjunctive positive)
(bila) em wernegirin (present subjunctive negative)
(bila) me wergirtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me wernegirtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn wergirin (present subjunctive positive)
(bila) hûn wernegirin (present subjunctive negative)
(bila) we wergirtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we wernegirtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew wergirin (present subjunctive positive)
(bila) ew wernegirin (present subjunctive negative)
(bila) wan wergirtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan wernegirtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min wergirta (imperfect subjunctive positive)
(bila) min wernegirta (imperfect subjunctive negative)
(bila) min wergirtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min wernegirtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te wergirta (imperfect subjunctive positive)
(bila) te wernegirta (imperfect subjunctive negative)
(bila) te wergirtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te wernegirtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî wergirta (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî wernegirta (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî wergirtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî wernegirtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me wergirta (imperfect subjunctive positive)
(bila) me wernegirta (imperfect subjunctive negative)
(bila) me wergirtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me wernegirtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we wergirta (imperfect subjunctive positive)
(bila) we wernegirta (imperfect subjunctive negative)
(bila) we wergirtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we wernegirtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan wergirta (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan wernegirta (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan wergirtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan wernegirtibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê wergirta (present conditional positive)
minê wernegirta (present conditional negative)
minê wergirtibûya (preterite conditional positive)
minê wernegirtibûya (preterite conditional negative)
teyê wergirta (present conditional positive)
teyê wernegirta (present conditional negative)
teyê wergirtibûya (preterite conditional positive)
teyê wernegirtibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê wergirta (present conditional positive)
wê/wîyê wernegirta (present conditional negative)
wê/wîyê wergirtibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê wernegirtibûya (preterite conditional negative)
meyê wergirta (present conditional positive)
meyê wernegirta (present conditional negative)
meyê wergirtibûya (preterite conditional positive)
meyê wernegirtibûya (preterite conditional negative)
weyê wergirta (present conditional positive)
weyê wernegirta (present conditional negative)
weyê wergirtibûya (preterite conditional positive)
weyê wernegirtibûya (preterite conditional negative)
wanê wergirta (present conditional positive)
wanê wernegirta (present conditional negative)
wanê wergirtibûya (preterite conditional positive)
wanê wernegirtibûya (preterite conditional negative)
(tu) wergire (imperative present positive)
(tu) wernegire (imperative present negative)
(hûn) wergirin (imperative present positive)
(hûn) wernegirin (imperative present negative)
وهرگرتن
dagirtin
hilgirtin
jê girtin
ragirtin
vegirtin

etymology_text: Ji wer- + girtin.

атры́мліваць

roman: atrýmlivacʹ

атрыма́ць

roman: atrymácʹ

পাওয়া

roman: paoẏa

получа́вам

roman: polučávam

полу́ча

roman: polúča

ခံ

roman: hkam

收到

roman: sau¹ dou³⁻²

收到

roman: shōudào

接到

roman: jiēdào

اِسْتَقْبَلَ

roman: istaqbala

اِسْتَلَمَ

roman: istalama

استقبل

roman: istaʔbil

ստանալ

roman: stanal

دریافت کردن

roman: daryâft kardan

گرفتن

roman: gereftan

𐌰𐌽𐌳𐌽𐌹𐌼𐌰𐌽

roman: andniman

მიღება

roman: miɣeba

प्राप्त करना

roman: prāpt karnā

अगवानी करना

roman: agvānī karnā

ग्रहण करना

roman: grahaṇ karnā

קיבל

roman: kibél

алуу

roman: aluu

받다

roman: batda

ຮັບ

roman: hap

до́бива

roman: dóbiva

до́бие

roman: dóbie

ᠠᠯᡳᠮᠪᡳ

roman: alimbi

хүлээн авах

roman: hüleen avah

худалдаж авах

roman: hudaldaž avah

алу

roman: alu

получа́ть

roman: polučátʹ

получи́ть

roman: polučítʹ

дарёфт кардан

roman: daryoft kardan

гирифтан

roman: giriftan

รับ

roman: ráp

алырга

roman: alırga

отри́мувати

roman: otrýmuvaty

отри́мати

roman: otrýmaty

ទទួល

roman: tɔtuəl

מקבל זײַן

roman: mkbl zayn

קריגן

roman: krign

δέχομαι

roman: déchomai

λαμβάνω

roman: lamváno

δέχομαι

roman: dékhomai

ipa: /wɛɾɡɪɾˈtɪn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-wergirtin.wav

hyphenation: wer·gir·tin


wergirtin

glosses: bidestxistin, standin (nezame ne bi kotekî), bidestxweveanîn, peydakirin:

получа́ване

roman: polučávane

прие́мане

roman: priémane

接收

roman: jiēshōu

اِسْتِقْبَال

roman: istiqbāl

ստացում

roman: stacʻum

მიღება

roman: miɣeba

응접

roman: eungjeop

при́ем

roman: príem

സ്വീകരണം

roman: svīkaraṇaṃ

ادراك

roman: idrak

приём

roman: prijóm

ipa: /wɛɾɡɪɾˈtɪn/


kamil

text:
Daye me mîrasa Qur'ana Kerîm
Dînê me kir kamil û ni'met-temam

forms:
kamiltir (comparative)
herî kamil (superlative)
kamiltirîn (superlative)
kamîl
kamul

etymology_text: Ji erebî كامل (kamil).

hyphenation: ka·mil


kamîl

forms:
kamil
kamul

hyphenation: ka·mîl


kamul

forms:
kamîl
kamul

notes:
kamul bûn
kamul kirin
kamulbûn
kamulkirin
kamulbûyî
kamulkirî


kamil bûn

glosses: temam bûn, pêrfêkt, bêkêmasî bûn, balx bûn

forms:
kamil dibim (present)
kamil dibî (present)
kamil dibe (present)
kamil dibin (present)
kamil bibe (imperative singular)
kamil bibin (imperative plural)
kamil bûm (past)
kamil bûyî (past)
kamil bû (past)

etymology_text: Ji kamil + bûn