mereq kirin

forms:
mereq dikim (present)
mereq dikî (present)
mereq dike (present)
mereq dikin (present)
mereq bike (imperative singular)
mereq bikin (imperative plural)
mereq kir (past)
mereq kir (past)
mereq kir (past)
mereq kir (past)
mereq –k– (root present)
mereq –kir– (root past)
ez mereq dikim (indicative present positive)
ez mereq nakim (indicative present negative)
min mereq kir (indicative past positive)
min mereq nekir (indicative past negative)
tu mereq dikî (indicative present positive)
tu mereq nakî (indicative present negative)
te mereq kir (indicative past positive)
te mereq nekir (indicative past negative)
ew mereq dike (indicative present positive)
ew mereq nake (indicative present negative)
wê/wî mereq kir (indicative past positive)
wê/wî mereq nekir (indicative past negative)
em mereq dikin (indicative present positive)
em mereq nakin (indicative present negative)
me mereq kir (indicative past positive)
me mereq nekir (indicative past negative)
hûn mereq dikin (indicative present positive)
hûn mereq nakin (indicative present negative)
we mereq kir (indicative past positive)
we mereq nekir (indicative past negative)
ew mereq dikin (indicative present positive)
ew mereq nakin (indicative present negative)
wan mereq kir (indicative past positive)
wan mereq nekir (indicative past negative)
min mereq dikir (imperfect positive)
min mereq nedikir (imperfect negative)
min mereq kiribû (positive)
min mereq nekiribû (negative)
te mereq dikir (imperfect positive)
te mereq nedikir (imperfect negative)
te mereq kiribû (positive)
te mereq nekiribû (negative)
wê/wî mereq dikir (imperfect positive)
wê/wî mereq nedikir (imperfect negative)
wê/wî mereq kiribû (positive)
wê/wî mereq nekiribû (negative)
me mereq dikir (imperfect positive)
me mereq nedikir (imperfect negative)
me mereq kiribû (positive)
me mereq nekiribû (negative)
we mereq dikir (imperfect positive)
we mereq nedikir (imperfect negative)
we mereq kiribû (positive)
we mereq nekiribû (negative)
wan mereq dikir (imperfect positive)
wan mereq nedikir (imperfect negative)
wan mereq kiribû (positive)
wan mereq nekiribû (negative)
ez ê mereq bikim (future positive)
ez ê mereq nekim (future negative)
minê mereq kiribe (future perfect positive)
minê mereq nekiribe (future perfect negative)
tu yê mereq bikî (future positive)
tu yê mereq nekî (future negative)
teyê mereq kiribe (future perfect positive)
teyê mereq nekiribe (future perfect negative)
ew ê mereq bike (future positive)
ew ê mereq neke (future negative)
wê/wîyê mereq kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê mereq nekiribe (future perfect negative)
em ê mereq bikin (future positive)
em ê mereq nekin (future negative)
meyê mereq kiribe (future perfect positive)
meyê mereq nekiribe (future perfect negative)
hûn ê mereq bikin (future positive)
hûn ê mereq nekin (future negative)
weyê mereq kiribe (future perfect positive)
weyê mereq nekiribe (future perfect negative)
ew ê mereq bikin (future positive)
ew ê mereq nekin (future negative)
wanê mereq kiribe (future perfect positive)
wanê mereq nekiribe (future perfect negative)
min mereq kiriye (perfect positive)
min mereq nekiriye (perfect negative)
min mereq kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min mereq nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te mereq kiriye (perfect positive)
te mereq nekiriye (perfect negative)
te mereq kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te mereq nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî mereq kiriye (perfect positive)
wê/wî mereq nekiriye (perfect negative)
wê/wî mereq kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî mereq nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me mereq kiriye (perfect positive)
me mereq nekiriye (perfect negative)
me mereq kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me mereq nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we mereq kiriye (perfect positive)
we mereq nekiriye (perfect negative)
we mereq kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we mereq nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan mereq kiriye (perfect positive)
wan mereq nekiriye (perfect negative)
wan mereq kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan mereq nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez mereq bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez mereq nekim (present subjunctive negative)
(bila) min mereq kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min mereq nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu mereq bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu mereq nekî (present subjunctive negative)
(bila) te mereq kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te mereq nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew mereq bike (present subjunctive positive)
(bila) ew mereq neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî mereq kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî mereq nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em mereq bikin (present subjunctive positive)
(bila) em mereq nekin (present subjunctive negative)
(bila) me mereq kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me mereq nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn mereq bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn mereq nekin (present subjunctive negative)
(bila) we mereq kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we mereq nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew mereq bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew mereq nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan mereq kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan mereq nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min mereq bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min mereq nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min mereq kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min mereq nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te mereq bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te mereq nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te mereq kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te mereq nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî mereq bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî mereq nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî mereq kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî mereq nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me mereq bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me mereq nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me mereq kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me mereq nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we mereq bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we mereq nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we mereq kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we mereq nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan mereq bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan mereq nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan mereq kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan mereq nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê mereq bikira (present conditional positive)
minê mereq nekira (present conditional negative)
minê mereq kiribûya (preterite conditional positive)
minê mereq nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê mereq bikira (present conditional positive)
teyê mereq nekira (present conditional negative)
teyê mereq kiribûya (preterite conditional positive)
teyê mereq nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê mereq bikira (present conditional positive)
wê/wîyê mereq nekira (present conditional negative)
wê/wîyê mereq kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê mereq nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê mereq bikira (present conditional positive)
meyê mereq nekira (present conditional negative)
meyê mereq kiribûya (preterite conditional positive)
meyê mereq nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê mereq bikira (present conditional positive)
weyê mereq nekira (present conditional negative)
weyê mereq kiribûya (preterite conditional positive)
weyê mereq nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê mereq bikira (present conditional positive)
wanê mereq nekira (present conditional negative)
wanê mereq kiribûya (preterite conditional positive)
wanê mereq nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) mereq bike (imperative present positive)
(tu) mereq neke (imperative present negative)
(hûn) mereq bikin (imperative present positive)
(hûn) mereq nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji mereq + kirin.

ipa: /mɛˈɾɛq kɪˈɾɪn/

hyphenation: me·req ki·rin


mereqkirin

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


şkestin

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: parçe-parçe bûn, hûr-hûr bûn (bi taybetî tiştek req)

text: şûşe şkestin

glosses: ziyan gihiştin parçeyek leşî (bi taybetî hestî)

text: Serê wî şkest û gelek xwîn jê hat.

text: Ez nikarim e-peyaman ji te re binivîsim ji ber ku kompûtera min şkestî ye. (naxebite)

text: Ev trên sinorê lezgîniyê dişkêne.

text: Tîna min şkest.

text: Li wir çem hinekî bi hêla rastê ve dişkest.

glosses: xusirîn, xusaretbûn, ji dest dan, windabûn, ji dest çûn.

text: Bila ev şkestine ne bîte egerê bêhêziya hewe.

text: ...leşkerê herkiyan dişkên û direvin

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 102, ISBN 978-605-5683-27-6

forms:
dişkêm (present)
dişkêyî (present)
dişkê (present)
dişkên (present)
bişkê (imperative singular)
bişkên (imperative plural)
şkestim (past)
şkestî (past)
şkest (past)
شكهستن
şikestin
şikeştin
şikênan
şikîn
şkeştin
şkênan
şkîn

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî *sek-,
proto-îranî: *sçend- / *skend- ("şkandin, parçe kirin"),
avestayî: scind- ("şkestin"),
pehlewî: şkyn- /şken-/ ("şkestin"),
farisî: şikestan- / şikan- ("şkestin"),
kîrîbatî: işkänēn / işkän- ("şkestin") ... ^(alfabeya arî),
sîvendî: eşkend / şken- ("şkestin"),
kurmancî: şkestin- / -şkê- ("şkestin"),
soranî: şkestin- / -şkê- ("şkestin"),
zazakî: şiknāyan / şik- ("şkestin")
Ji proto-hindûewropî *sek- (“birîn, ker kirin, şeq kirin, jê kirin - anku "şkeft" beşeke şeqkirî ya çiyayî ye”), hevrehên kurmancî şeq û şkandin, soranî ئهشکهوت (eşkewt) (şkeft), شکان (şkan) (şkestin) û شکاندن (şkandin), zazakî eşkewt, farisî شکفت (şikeft) û شکستن (şikesten, “şkestin, şkandin”), latînî secare (“birîn”), slaviya kevn сѣщи (sêşti, “jê kirin, şeq kirin”), îngilîzî saw (“birrek, mişar”)...
Çavkanî: Cheung p.342

ভাঙা

roman: bhaṅa

ভঙা

roman: bhoṅa

лама́цца

roman: lamácca

злама́цца

roman: zlamácca

разбіва́цца

roman: razbivácca

разбі́цца

roman: razbícca

اشکندن

roman: eškanden

чу́пя се

roman: čúpja se

打破

roman: dǎpò

اِنْكَسَرَ

roman: inkasara

ջարդվել

roman: ǰardvel

կոտրվել

roman: kotrvel

خرد کردن

roman: xord kardan

شکستن

roman: šekastan

ტყდომა

roman: ṭq̇doma

მტვრევა

roman: mṭvreva

נשבר

roman: nishbár

сындыруу

roman: sındıruu

сынуу

roman: sınuu

부러지다

roman: bureojida

ломи

roman: lomi

хагарах

roman: hagarah

ଭାଙ୍ଗିବା

roman: bhaṅgiba

сындыру

roman: syndyru

сыну

roman: synu

лома́ться

roman: lomátʹsja

слома́ться

roman: slomátʹsja

разбива́ться

roman: razbivátʹsja

разби́ться

roman: razbítʹsja

แตก

roman: dtɛ̀ɛk

พัง

roman: pang

หัก

roman: hàk

విరుచు

roman: virucu

విరగగొట్టు

roman: viragagoṭṭu

បាក់

roman: bak

បែក

roman: baek

צעברעכן

roman: tsebrekhn

σπάω

roman: spáo

ῥήγνυμαι

roman: rhḗgnumai

ipa: /ʃkɛsˈtɪn/

hyphenation: şkes·tin


şkestin

text: Ketin û şkestina şûşeyan.

счу́пване

roman: sčúpvane

שְׁבִירָה

roman: sh'virá


şikîn

text: Bizdandî li ber xwe qeyd û zincîrZincîr û kemend ewî şikînanDerwaze û perde wî hilînan

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

text: ...leşkerê herkiyan dişikên û direvin

forms:
dişkêm (present)
dişkêyî (present)
dişkê (present)
dişkên (present)
bişkê (imperative singular)
bişkên (imperative plural)
şikiyam (past)
şikiyayî (past)
şikiya (past)
şikiyan (past)
–şkê– (root present)
–şikiya– (root past)
ez dişkêm (indicative present positive)
ez naşkêm (indicative present negative)
ez şikiyam (indicative past positive)
ez neşikiyam (indicative past negative)
tu dişkêyî (indicative present positive)
tu naşkêyî (indicative present negative)
tu şikiyayî (indicative past positive)
tu neşikiyayî (indicative past negative)
ew dişkê (indicative present positive)
ew naşkê (indicative present negative)
ew şikiya (indicative past positive)
ew neşikiya (indicative past negative)
em dişkên (indicative present positive)
em naşkên (indicative present negative)
em şikiyan (indicative past positive)
em neşikiyan (indicative past negative)
hûn dişkên (indicative present positive)
hûn naşkên (indicative present negative)
hûn şikiyan (indicative past positive)
hûn neşikiyan (indicative past negative)
ew dişkên (indicative present positive)
ew naşkên (indicative present negative)
ew şikiyan (indicative past positive)
ew neşikiyan (indicative past negative)
ez dişikiyam (imperfect positive)
ez nedişikiyam (imperfect negative)
ez şikiyabûm (positive)
ez neşikiyabûm (negative)
tu dişikiyayî (imperfect positive)
tu nedişikiyayî (imperfect negative)
tu şikiyabûyî (positive)
tu neşikiyabûyî (negative)
ew dişikiya (imperfect positive)
ew nedişikiya (imperfect negative)
ew şikiyabû (positive)
ew neşikiyabû (negative)
em dişikiyan (imperfect positive)
em nedişikiyan (imperfect negative)
em şikiyabûn (positive)
em neşikiyabûn (negative)
hûn dişikiyan (imperfect positive)
hûn nedişikiyan (imperfect negative)
hûn şikiyabûn (positive)
hûn neşikiyabûn (negative)
ew dişikiyan (imperfect positive)
ew nedişikiyan (imperfect negative)
ew şikiyabûn (positive)
ew neşikiyabûn (negative)
ez ê bişkêm (future positive)
ez ê neşkêm (future negative)
ez ê şikiyabim (future perfect positive)
ez ê neşikiyabim (future perfect negative)
tu yê bişkêyî (future positive)
tu yê neşkêyî (future negative)
tu yê şikiyabî (future perfect positive)
tu yê neşikiyabî (future perfect negative)
ew ê bişkê (future positive)
ew ê neşkê (future negative)
ew ê şikiyabe (future perfect positive)
ew ê neşikiyabe (future perfect negative)
em ê bişkên (future positive)
em ê neşkên (future negative)
em ê şikiyabin (future perfect positive)
em ê neşikiyabin (future perfect negative)
hûn ê bişkên (future positive)
hûn ê neşkên (future negative)
hûn ê şikiyabin (future perfect positive)
hûn ê neşikiyabin (future perfect negative)
ew ê bişkên (future positive)
ew ê neşkên (future negative)
ew ê şikiyabin (future perfect positive)
ew ê neşikiyabin (future perfect negative)
ez şikiyame (perfect positive)
ez neşikiyame (perfect negative)
ez şikiyabûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez neşikiyabûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu şikiyabûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu neşikiyabûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew şikiyaye (perfect positive)
ew neşikiyaye (perfect negative)
ew şikiyabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew neşikiyabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em şikiyane (perfect positive)
em neşikiyane (perfect negative)
em şikiyabûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em neşikiyabûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn şikiyane (perfect positive)
hûn neşikiyane (perfect negative)
hûn şikiyabûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn neşikiyabûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew şikiyane (perfect positive)
ew neşikiyane (perfect negative)
ew şikiyabûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew neşikiyabûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bişkêm (present subjunctive positive)
(bila) ez neşkêm (present subjunctive negative)
(bila) ez şikiyabim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez neşikiyabim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bişkêyî (present subjunctive positive)
(bila) tu neşkêyî (present subjunctive negative)
(bila) tu şikiyabî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu neşikiyabî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bişkê (present subjunctive positive)
(bila) ew neşkê (present subjunctive negative)
(bila) ew şikiyabe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew neşikiyabe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bişkên (present subjunctive positive)
(bila) em neşkên (present subjunctive negative)
(bila) em şikiyabin (preterite subjunctive positive)
(bila) em neşikiyabin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bişkên (present subjunctive positive)
(bila) hûn neşkên (present subjunctive negative)
(bila) hûn şikiyabin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn neşikiyabin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bişkên (present subjunctive positive)
(bila) ew neşkên (present subjunctive negative)
(bila) ew şikiyabin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew neşikiyabin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez bişikiyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez neşikiyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez şikiyabûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez neşikiyabûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu bişikiyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu neşikiyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu şikiyabûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu neşikiyabûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bişikiyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew neşikiyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew şikiyabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew neşikiyabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em bişikiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em neşikiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em şikiyabûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em neşikiyabûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn bişikiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn neşikiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn şikiyabûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn neşikiyabûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bişikiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew neşikiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew şikiyabûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew neşikiyabûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê bişikiyama (present conditional positive)
ez ê neşikiyama (present conditional negative)
ez ê şikiyabûma (preterite conditional positive)
ez ê neşikiyabûma (preterite conditional negative)
tu yê bişikiyayî (present conditional positive)
tu yê neşikiyayî (present conditional negative)
tu yê şikiyabûyayî (preterite conditional positive)
tu yê neşikiyabûyayî (preterite conditional negative)
ew ê bişikiyaya (present conditional positive)
ew ê neşikiyaya (present conditional negative)
ew ê şikiyabûya (preterite conditional positive)
ew ê neşikiyabûya (preterite conditional negative)
em ê bişikiyana (present conditional positive)
em ê neşikiyana (present conditional negative)
em ê şikiyabûna (preterite conditional positive)
em ê neşikiyabûna (preterite conditional negative)
hûn ê bişikiyana (present conditional positive)
hûn ê neşikiyana (present conditional negative)
hûn ê şikiyabûna (preterite conditional positive)
hûn ê neşikiyabûna (preterite conditional negative)
ew ê bişikiyana (present conditional positive)
ew ê neşikiyana (present conditional negative)
ew ê şikiyabûna (preterite conditional positive)
ew ê neşikiyabûna (preterite conditional negative)
(tu) bişkê (imperative present positive)
(tu) neşkê (imperative present negative)
(hûn) bişkên (imperative present positive)
(hûn) neşkên (imperative present negative)
شکین

etymology_text: şikestin

ipa: /ʃɪˈkiːn/

hyphenation: şi·kîn


penc

text: Her sîne'ê cotek xurabTê da birin penc û kulabWî can di dest wî rûh di kef

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms:
pence
pênc

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


panc

pos: num

pos_title: Hejmar

text: Kombîyayîş de qerar ame girewtene ke panc endamê neweyî ke pêşnîyaz bîy, kombîyayîşê newêsine ra pey beşdarê Grûbe Xebate ya Vateyî bibê.

ref: Zazaki.net, 8/2010


sex

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-sex.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-sex.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-sex.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-sex.wav


şkence kirin

etymology_text: Ji şkence + kirin.


eşkencedan

glosses:
şkencedan, tazîbdan, azardan, êşandin
 kesê/a xeletî kirî dema sizayê xwe werdigire ku ew siza qutan be

etymology_text: Ji eşkence + dan.

ipa: /ɛʃkɛnd͡ʒɛˈdɑːn/

hyphenation: eş·ken·ce·dan


eşkencedan

ipa: /ɛʃkɛnd͡ʒɛˈdɑːn/


eşkenceker

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses:
azarder, te'zîbker, şkencekar,
 yê/a ku yekî/ê te'zîb dide,
 kesê/a ku yekî/ê, azar dide
 kesê/a ku yekî/ê di êşîne

etymology_text: Ji eşkence + ker.


tara

glosses: tara bûn: tehisîn, hilisîn, şemitîn, bêhemdî xwe li ser erdê xuşîn û ketin

forms: tera


tara

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses:
ronahiya destpêka rojê: elind, gizing, spêde, berbang, tavzerk, şefeq,
ronahiya spêdeyê dema roj hiltê

text: Tara û tarî wek bêje çiqas nêzîkî hev in û wek wate çi qas ji hev dûr…

ref: Nesrîn Rojkan: Hevpeyivîn bi Tara Resûl re, Netkurd.com, 5/2006


elind

text: Elinda spêdehiyan.

text: Digel elinda spêdê zîka min...

forms:
elend
'elend
'elind
Elend

etymology_text: Ji erebî علن (“ronbûn, aşkirabûn”), hevreha îlan. Bo zêdebûna dengê D li pey "(i)n" bide ber "mindał" (zarok) ya soranî ji erebî منال (menal) û "qalind" ya kurmancî ji tirkî kalın.

ipa: /ɛˈlɪnd/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'elend.wav

hyphenation: e·lind


gizing

glosses:
elind, tara, spêde, berbang, şefeq,
ronahiya spêdeyê dema roj hiltê


berbang

glosses:
spêde, beyanî, serê sibê,
dema bangê nivêja pêşîn ya rojê

text: Min ew di berbanga wê şeva bi tirs û xof de nas kir.

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

text: Ez ê sibehê zû herim bajêr, pîrê, di berbangê de...

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text: Ev ji berbangê heya roj diçe ava dem dike.

ref: Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî

glosses: sihar, sibe^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: ber- + bang (2)

ipa: /bɛɾˈbɑːnɡ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-berbang.wav

hyphenation: ber·bang


'elind

ipa: /ʕɛˈlɪnd/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'elind.wav

hyphenation: 'e·lind


şefeq

text: Şikestî keştiya bayê'Ecacê wê şefeq dayêJi herfan mah û sal-i ma

glosses: tav, hetav, tîroj, tîrêj, ronahî (bi taybetî ya rojê)

forms:
شهفهق
şefaq
şeveq

etymology_text: Ji erebî شَفَق (šafaq).


fîda

glosses: Ruha xwe yan malê xwe dan xatirê tiştekî.

text: Xwe bo azadiya Kurdistanê fîda kir.

forms:
feda
fida

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

قربانی

roman: qorbanî

жертва

roman: žertva

త్యాగం

roman: tyāgaṃ

ipa: /fiːˈdɑː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-fîda.wav

hyphenation: fî·da


fîda bûn

forms:
fîda dibim (present)
fîda dibî (present)
fîda dibe (present)
fîda dibin (present)
fîda bibe (imperative singular)
fîda bibin (imperative plural)
fîda bûm (past)
fîda bûyî (past)
fîda bû (past)

etymology_text: Ji fîda + bûn.

ipa: /fiːˈdɑː buːn/

hyphenation: fî·da bûn


fîda kirin

forms:
fîda dikim (present)
fîda dikî (present)
fîda dike (present)
fîda dikin (present)
fîda bike (imperative singular)
fîda bikin (imperative plural)
fîda kir (past)
fîda kir (past)
fîda kir (past)
fîda kir (past)
fîda –k– (root present)
fîda –kir– (root past)
ez fîda dikim (indicative present positive)
ez fîda nakim (indicative present negative)
min fîda kir (indicative past positive)
min fîda nekir (indicative past negative)
tu fîda dikî (indicative present positive)
tu fîda nakî (indicative present negative)
te fîda kir (indicative past positive)
te fîda nekir (indicative past negative)
ew fîda dike (indicative present positive)
ew fîda nake (indicative present negative)
wê/wî fîda kir (indicative past positive)
wê/wî fîda nekir (indicative past negative)
em fîda dikin (indicative present positive)
em fîda nakin (indicative present negative)
me fîda kir (indicative past positive)
me fîda nekir (indicative past negative)
hûn fîda dikin (indicative present positive)
hûn fîda nakin (indicative present negative)
we fîda kir (indicative past positive)
we fîda nekir (indicative past negative)
ew fîda dikin (indicative present positive)
ew fîda nakin (indicative present negative)
wan fîda kir (indicative past positive)
wan fîda nekir (indicative past negative)
min fîda dikir (imperfect positive)
min fîda nedikir (imperfect negative)
min fîda kiribû (positive)
min fîda nekiribû (negative)
te fîda dikir (imperfect positive)
te fîda nedikir (imperfect negative)
te fîda kiribû (positive)
te fîda nekiribû (negative)
wê/wî fîda dikir (imperfect positive)
wê/wî fîda nedikir (imperfect negative)
wê/wî fîda kiribû (positive)
wê/wî fîda nekiribû (negative)
me fîda dikir (imperfect positive)
me fîda nedikir (imperfect negative)
me fîda kiribû (positive)
me fîda nekiribû (negative)
we fîda dikir (imperfect positive)
we fîda nedikir (imperfect negative)
we fîda kiribû (positive)
we fîda nekiribû (negative)
wan fîda dikir (imperfect positive)
wan fîda nedikir (imperfect negative)
wan fîda kiribû (positive)
wan fîda nekiribû (negative)
ez ê fîda bikim (future positive)
ez ê fîda nekim (future negative)
minê fîda kiribe (future perfect positive)
minê fîda nekiribe (future perfect negative)
tu yê fîda bikî (future positive)
tu yê fîda nekî (future negative)
teyê fîda kiribe (future perfect positive)
teyê fîda nekiribe (future perfect negative)
ew ê fîda bike (future positive)
ew ê fîda neke (future negative)
wê/wîyê fîda kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê fîda nekiribe (future perfect negative)
em ê fîda bikin (future positive)
em ê fîda nekin (future negative)
meyê fîda kiribe (future perfect positive)
meyê fîda nekiribe (future perfect negative)
hûn ê fîda bikin (future positive)
hûn ê fîda nekin (future negative)
weyê fîda kiribe (future perfect positive)
weyê fîda nekiribe (future perfect negative)
ew ê fîda bikin (future positive)
ew ê fîda nekin (future negative)
wanê fîda kiribe (future perfect positive)
wanê fîda nekiribe (future perfect negative)
min fîda kiriye (perfect positive)
min fîda nekiriye (perfect negative)
min fîda kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min fîda nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te fîda kiriye (perfect positive)
te fîda nekiriye (perfect negative)
te fîda kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te fîda nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî fîda kiriye (perfect positive)
wê/wî fîda nekiriye (perfect negative)
wê/wî fîda kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî fîda nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me fîda kiriye (perfect positive)
me fîda nekiriye (perfect negative)
me fîda kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me fîda nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we fîda kiriye (perfect positive)
we fîda nekiriye (perfect negative)
we fîda kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we fîda nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan fîda kiriye (perfect positive)
wan fîda nekiriye (perfect negative)
wan fîda kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan fîda nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez fîda bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez fîda nekim (present subjunctive negative)
(bila) min fîda kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min fîda nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu fîda bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu fîda nekî (present subjunctive negative)
(bila) te fîda kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te fîda nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew fîda bike (present subjunctive positive)
(bila) ew fîda neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî fîda kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî fîda nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em fîda bikin (present subjunctive positive)
(bila) em fîda nekin (present subjunctive negative)
(bila) me fîda kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me fîda nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn fîda bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn fîda nekin (present subjunctive negative)
(bila) we fîda kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we fîda nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew fîda bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew fîda nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan fîda kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan fîda nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min fîda bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min fîda nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min fîda kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min fîda nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te fîda bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te fîda nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te fîda kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te fîda nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî fîda bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî fîda nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî fîda kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî fîda nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me fîda bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me fîda nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me fîda kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me fîda nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we fîda bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we fîda nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we fîda kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we fîda nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan fîda bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan fîda nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan fîda kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan fîda nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê fîda bikira (present conditional positive)
minê fîda nekira (present conditional negative)
minê fîda kiribûya (preterite conditional positive)
minê fîda nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê fîda bikira (present conditional positive)
teyê fîda nekira (present conditional negative)
teyê fîda kiribûya (preterite conditional positive)
teyê fîda nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê fîda bikira (present conditional positive)
wê/wîyê fîda nekira (present conditional negative)
wê/wîyê fîda kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê fîda nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê fîda bikira (present conditional positive)
meyê fîda nekira (present conditional negative)
meyê fîda kiribûya (preterite conditional positive)
meyê fîda nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê fîda bikira (present conditional positive)
weyê fîda nekira (present conditional negative)
weyê fîda kiribûya (preterite conditional positive)
weyê fîda nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê fîda bikira (present conditional positive)
wanê fîda nekira (present conditional negative)
wanê fîda kiribûya (preterite conditional positive)
wanê fîda nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) fîda bike (imperative present positive)
(tu) fîda neke (imperative present negative)
(hûn) fîda bikin (imperative present positive)
(hûn) fîda nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji fîda + kirin.

ipa: /fiːˈdɑː kɪˈɾɪn/

hyphenation: fî·da ki·rin


ruh

text: Ew bêruh e.

text: Ruha xwe ji dest dan.

text: Ew hebîbê rohniya heft asîmanHerdu alem qalib ew ruh û rewan

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

forms:
ڕوح
rih
riḧ
ruḧ
reh
rih

etymology_text: Ji erebî روح (rûḥ, “ruh; bêhna xweş”), hevreha aramî ܪܘܚܐ / רוחא (rûxa: ruh) û ריהא (r-y-ḥa: bêhna xweş), îbranî רוח (rûxe: ruh). Ji heman rehî rihan.

روح

roman: ruħ

روح

roman: roh

רוח

roman: rúkha

정신

roman: jeongsin

душа

roman: duša

ruh#Tirkî

roman: ruh

ipa: /rʊħ/


ruh

text: Bu adamda ruh yok.

text: Meselenin bütün ruhu burada.

text: Nane ruhu.

audio: Tr tr ruh.ogg

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ruh.wav


spehî bûn

forms:
spehî dibim (present)
spehî dibî (present)
spehî dibe (present)
spehî dibin (present)
spehî bibe (imperative singular)
spehî bibin (imperative plural)
spehî bûm (past)
spehî bûyî (past)
spehî bû (past)

etymology_text: Ji spehî + bûn.

ipa: /spɛˈhiː buːn/

hyphenation: spe·hî bûn


spehî kirin

forms:
spehî dikim (present)
spehî dikî (present)
spehî dike (present)
spehî dikin (present)
spehî bike (imperative singular)
spehî bikin (imperative plural)
spehî kir (past)
spehî kir (past)
spehî kir (past)
spehî kir (past)
spehî –k– (root present)
spehî –kir– (root past)
ez spehî dikim (indicative present positive)
ez spehî nakim (indicative present negative)
min spehî kir (indicative past positive)
min spehî nekir (indicative past negative)
tu spehî dikî (indicative present positive)
tu spehî nakî (indicative present negative)
te spehî kir (indicative past positive)
te spehî nekir (indicative past negative)
ew spehî dike (indicative present positive)
ew spehî nake (indicative present negative)
wê/wî spehî kir (indicative past positive)
wê/wî spehî nekir (indicative past negative)
em spehî dikin (indicative present positive)
em spehî nakin (indicative present negative)
me spehî kir (indicative past positive)
me spehî nekir (indicative past negative)
hûn spehî dikin (indicative present positive)
hûn spehî nakin (indicative present negative)
we spehî kir (indicative past positive)
we spehî nekir (indicative past negative)
ew spehî dikin (indicative present positive)
ew spehî nakin (indicative present negative)
wan spehî kir (indicative past positive)
wan spehî nekir (indicative past negative)
min spehî dikir (imperfect positive)
min spehî nedikir (imperfect negative)
min spehî kiribû (positive)
min spehî nekiribû (negative)
te spehî dikir (imperfect positive)
te spehî nedikir (imperfect negative)
te spehî kiribû (positive)
te spehî nekiribû (negative)
wê/wî spehî dikir (imperfect positive)
wê/wî spehî nedikir (imperfect negative)
wê/wî spehî kiribû (positive)
wê/wî spehî nekiribû (negative)
me spehî dikir (imperfect positive)
me spehî nedikir (imperfect negative)
me spehî kiribû (positive)
me spehî nekiribû (negative)
we spehî dikir (imperfect positive)
we spehî nedikir (imperfect negative)
we spehî kiribû (positive)
we spehî nekiribû (negative)
wan spehî dikir (imperfect positive)
wan spehî nedikir (imperfect negative)
wan spehî kiribû (positive)
wan spehî nekiribû (negative)
ez ê spehî bikim (future positive)
ez ê spehî nekim (future negative)
minê spehî kiribe (future perfect positive)
minê spehî nekiribe (future perfect negative)
tu yê spehî bikî (future positive)
tu yê spehî nekî (future negative)
teyê spehî kiribe (future perfect positive)
teyê spehî nekiribe (future perfect negative)
ew ê spehî bike (future positive)
ew ê spehî neke (future negative)
wê/wîyê spehî kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê spehî nekiribe (future perfect negative)
em ê spehî bikin (future positive)
em ê spehî nekin (future negative)
meyê spehî kiribe (future perfect positive)
meyê spehî nekiribe (future perfect negative)
hûn ê spehî bikin (future positive)
hûn ê spehî nekin (future negative)
weyê spehî kiribe (future perfect positive)
weyê spehî nekiribe (future perfect negative)
ew ê spehî bikin (future positive)
ew ê spehî nekin (future negative)
wanê spehî kiribe (future perfect positive)
wanê spehî nekiribe (future perfect negative)
min spehî kiriye (perfect positive)
min spehî nekiriye (perfect negative)
min spehî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min spehî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te spehî kiriye (perfect positive)
te spehî nekiriye (perfect negative)
te spehî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te spehî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî spehî kiriye (perfect positive)
wê/wî spehî nekiriye (perfect negative)
wê/wî spehî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî spehî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me spehî kiriye (perfect positive)
me spehî nekiriye (perfect negative)
me spehî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me spehî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we spehî kiriye (perfect positive)
we spehî nekiriye (perfect negative)
we spehî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we spehî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan spehî kiriye (perfect positive)
wan spehî nekiriye (perfect negative)
wan spehî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan spehî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez spehî bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez spehî nekim (present subjunctive negative)
(bila) min spehî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min spehî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu spehî bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu spehî nekî (present subjunctive negative)
(bila) te spehî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te spehî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew spehî bike (present subjunctive positive)
(bila) ew spehî neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî spehî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî spehî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em spehî bikin (present subjunctive positive)
(bila) em spehî nekin (present subjunctive negative)
(bila) me spehî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me spehî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn spehî bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn spehî nekin (present subjunctive negative)
(bila) we spehî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we spehî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew spehî bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew spehî nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan spehî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan spehî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min spehî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min spehî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min spehî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min spehî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te spehî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te spehî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te spehî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te spehî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî spehî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî spehî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî spehî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî spehî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me spehî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me spehî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me spehî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me spehî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we spehî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we spehî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we spehî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we spehî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan spehî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan spehî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan spehî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan spehî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê spehî bikira (present conditional positive)
minê spehî nekira (present conditional negative)
minê spehî kiribûya (preterite conditional positive)
minê spehî nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê spehî bikira (present conditional positive)
teyê spehî nekira (present conditional negative)
teyê spehî kiribûya (preterite conditional positive)
teyê spehî nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê spehî bikira (present conditional positive)
wê/wîyê spehî nekira (present conditional negative)
wê/wîyê spehî kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê spehî nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê spehî bikira (present conditional positive)
meyê spehî nekira (present conditional negative)
meyê spehî kiribûya (preterite conditional positive)
meyê spehî nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê spehî bikira (present conditional positive)
weyê spehî nekira (present conditional negative)
weyê spehî kiribûya (preterite conditional positive)
weyê spehî nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê spehî bikira (present conditional positive)
wanê spehî nekira (present conditional negative)
wanê spehî kiribûya (preterite conditional positive)
wanê spehî nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) spehî bike (imperative present positive)
(tu) spehî neke (imperative present negative)
(hûn) spehî bikin (imperative present positive)
(hûn) spehî nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji spehî + kirin.

ipa: /spɛˈhiː kɪˈɾɪn/

hyphenation: spe·hî ki·rin


xeste

text: Peyweste du ebrû li me mehbûbê kişandinSed gezme peyapey li ezê xeste reşandinTîrek ji kemanê xedebê da cegerê rîş

forms: xaste

etymology_text: Ji farisî خسته (xestê: birîndar) ji خستن (xesten: birîndar kirin), farisiya navîn xᵛesten (lê xistin, lê dan, qutan, kutan), kurdî xistin, ji zimanên îranî.

مريض

roman: merîd

아픈

roman: apeun

больной

roman: bolʹnoj

больна

roman: bolʹna

больно

roman: bolʹno

αδιάθετος

roman: adiáthetos


kulind

glosses: Sebzeyek e bi reng û dirûvê xwe dişibe gundoran; bacan.

text: ،جادۆگەرێ کولند کرە عەرەبانە و مشك ژی کرنە هەسپ و پشیك ژی کرە عەرەبانچی

roman: Cadogerê kulind kire 'erebane û mişk jî kirine hesp û pişîk jî kire erebançî

ref: Leylan Îsmeîl, Bêrîvan û Hîvî (Çîrokêt Zarokan), Çapxana Xanî, Dihok, 2012, r. 11

forms: کولند

алыркъэб

roman: ālərqăb

ৰঙালাও গছ

roman: roṅalaü gos

ҡабаҡ

roman: qabaq

гарбу́з

roman: harbúz

কুমড়া

roman: kumṛa

ти́ква

roman: tíkva

тыквэ

roman: tykve

ཀ་ཀུ་རུ

roman: ka ku ru

гӏапакх

roman: ġapaq

гӏабакх

roman: ġabaq

南瓜

roman: naam⁴ gwaa¹

番瓜

roman: faan¹ gwaa¹

南瓜

roman: nánguā

قَرْع

roman: qarʿ

يَقْطِين

roman: yaqṭīn

دُبَاء

roman: dubāʾ

قرع

roman: ʔarʕ

قرعة

roman: ʔarʕa

يَقْطِين

roman: yagṭīn

قَرْع

roman: garʕ

قرعة

roman: qarʕa, ʔarʕa

դդում

roman: ddum

کدو حلوایی

roman: kadu-halvâyi

کدو تنبل

roman: kadu tanbal

કોળું

roman: koḷũ

გოგრა

roman: gogra

კვახი

roman: ḳvaxi

कुम्हड़ा

roman: kumhaṛā

कोंहड़ा

roman: konhṛā

कद्दू

roman: kaddū

कदू

roman: kadū

דְּלַעַת

roman: dla'át

ашкабак

roman: aşkabak

호박

roman: hobak

ໝາກອຶ

roman: māk ʼư

ᦖᦱᧅᦗᧅ

roman: ṁaakpak

тиква

roman: tikva

മത്തൻ

roman: mattan

भोपळा

roman: bhopḷā

хулуу

roman: huluu

ᠬᠤᠯᠤ

roman: qulu

كاۋا

roman: kawa

асқабақ

roman: asqabaq

ты́ква

roman: týkva

कुष्माण्ड

roman: kuṣmāṇḍa

тꙑкꙑ

roman: tyky

каду

roman: kadu

பூசணி

roman: pūcaṇi

గుమ్మడి

roman: gummaḍi

ዱባ

roman: duba

ཕར་ཤི

roman: phar shi

ល្ពៅ

roman: lpɨw

דיניע

roman: dinye

קירבעס

roman: kirbes

κολοκύθα

roman: kolokýtha

ৰঙালাও

roman: roṅalaü

ᎢᏯ

roman: iya

朱瓜

roman: chu-koe

金瓜

roman: kim-koe

ބަރަބޯ

roman: barabō

ಕುಂಬಳಕಾಯಿ

roman: kumbaḷakāyi


gundor

glosses:
Petêx, xerûze, qomî, qire, qawin, kelek
fêkiyek zer û girover û şîrîn e û nêzî zebeşan e.

text: Xwude teala qewî bereket îhsan kir û zêde qenc gundor di bostanê wan da peyda bû.

ref: Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, 2022 ["1857"], r. 84

forms:
gindor
kindor
kundor

etymology_text: Têkilî gindirîn, gilovir, gund, govend, gog ku eslen hemû ji maneya girover tên.

ашьынка

roman: āš̍ənḳā

ܦܲܛܝܼܚܵܐ

roman: pāṭṭīḳa

বাঙী

roman: baṅi

ҡауын

roman: qawïn

ды́ня

roman: dýnja

мэлён

roman: meljón

малён

roman: maljón

খরবুজা

roman: khorbuza

খরমুজা

roman: khormuza

пъ́пеш

roman: pǎ́peš

гуа

roman: gua

тянгуа

roman: ti͡angua

瓜

roman: guā

甜瓜

roman: tiánguā

瓜

roman: koe

瓜仔

roman: koe-á

شَمَّام

roman: šammām

شهد

roman: šahd

خربز

roman: ḵirbiz

սեխ

roman: sex

خربزه

roman: xarboze

ნესვი

roman: nesvi

मेलन

roman: melan

ख़रबूज़ा

roman: xarbūzā

מֶלוֹן

roman: melon

коон

roman: koon

කොමඩු

roman: komaḍu

멜론

roman: mellon

메론

roman: meron

향참외

roman: hyangchamoe

ແຕງ

roman: tǣng

диња

roman: dinja

മത്തങ്ങ

roman: mattaṅṅa

შინკა

roman: šinḳa

амтат гуа

roman: amtat gua

قوغۇن

roman: qoghun

қауын

roman: qauyn

ⲫⲓϧ

roman: phix

खर्बूज

roman: kharbūja

дꙑнꙗ

roman: dynja

харбуза

roman: xarbuza

แตง

roman: dtɛɛng

ఖర్బూజాపండు

roman: kharbūjāpaṇḍu

кавын

roman: qawın

ሓብሓብ

roman: ḥabḥab

خربوزہ

roman: xarbūza

ត្រសក់ស្រូវ

roman: trɑsɑk srǝv

πεπόνι

roman: pepóni

πέπων

roman: pépōn

ipa: /ɡʊnˈdoːɾ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-gindor.wav

hyphenation: gun·dor


gindor

ipa: /ɡɪnˈdoːɾ/

hyphenation: gin·dor


gindor

glosses: kevirê ku li ser banî tê gerandin, Bangur, bangurdan, banger, benger, bagurdan, bengeran, lox, lorx, bangerok, tapan, bangerîd.

text: Ez kuman ji serê keçelan didim alî. Ji hundir de civaka xwe, dîroka xwe, wêjeya xwe û xwe jî tev li wan rexne dikim. Bi vî karê han, ez di warê rexneyê de dilêriya windayî vedigerînim. Dixwazim şopa Xanî biajom û banên me yên derizî û qelişî bi gundor û bangeran rast bikim ji bo di bin dilopan de nejîm.

ref: Jan Dost: Serê keçel û kumê xwendevanên Diyarnameyê, Diyarname.com, 3/2007

forms:
Gundê Hilal:
parmûtî
Gundê Zirovge:
pambirîtik
Gundê Repin:
pambirîtî
Gundê Mijîn:
bongurik
Gundê Bileh:
bombirîtîk
Gundê Olöşî:
bongur

etymology_text: Têkilî gindirîn, gilovir, gund, govend, gog ku eslen ji maneya girover tên.


petêx

glosses:
Gundor, xerûze, qomî, qire, qawin, tahlik, kelek,
fêkiyek zer û girover û şîrîn e û nêzî zebeşan e.

forms: petîx

etymology_text: Ji erebî بطيخ (beṭîx), hevreha aramî ܦܛܝܚܐ (peṭṭîxa) û îbrî אבטיח (ebeṭṭîex). Peyva erebî herwiha ketiye hin zimanên ewropî jî: portugalî pateca û fransî pastèque. Hevwateyên wî qawin ji tirkî û xerûze ji farisî ye lê gundor ji kurdî ye, têkilî gund, gindirîn, gilovir û gog e.

арбуз

roman: arbuz

ipa: /pɛˈteːx/

hyphenation: pe·têx


xerûze

glosses:
Gundor, petêx, qomî, qire, qawin,
fêkiyek zer û girover û şîrîn e û nêzî zebeşan e.

glosses: Tahlik, kelek.^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
xeroze
xerwîze

etymology_text: Ji farisî خربزه (xerbuzê) ku wek karpuz bi maneya zebeş ketiye tirkî jî. hevmaneyên wî petêx ji erebî û qawin ji tirkî ye. Herwiha peyva nêzîk şemamok jî ji erebî ye.

ipa: /xɛɾuːˈzɛ/

hyphenation: xe·rû·ze


xerîze

glosses: Ew saloxetin yêt Xwedê digel çêkirina mirovî dayine digel .

etymology_text: Ji erebî الغریزة


qomî

glosses:
Gundor, petêx, xerûze, qire, qawin,
fêkiyek zer û girover û şîrîn e û nêzî zebeşan e.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /qoːˈmiː/

hyphenation: qo·mî


qire

glosses:
Gundor, petêx, xerûze, qomî, qawin,
fêkiyek zer û girover û şîrîn e û nêzî zebeşan e.

glosses: Tahlik, kelek^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].).

ipa: /qɪˈɾɛ/

hyphenation: qi·re


qawin

glosses:
Gundor, petêx, xerûze, qomî, qire, kelek,
fêkiyek zer û girover û şîrîn e û nêzî zebeşan e.

glosses: Tahlik^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].).

forms: qawun

etymology_text: Ji tirkî kavun. hevmaneyên wî بطيخ (beṭîx) ji erebî û xerûze ji farisî ye.

ipa: /qɑːˈwɪn/

hyphenation: qa·win


bala

text: ...hindê ebîded te hene ...ji wî qed û balatir in.

ref: Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, 2022 ["1857"], r. 162

text:
Dil dixwînit zulf û xalan dêm û balayên ji nûr
Her bi qanûn mujdeya xeybê ji nayê rast û çep

forms:
balatir (comparative)
herî bala (superlative)
balatirîn (superlative)
bale

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *bʰergʰ (“bilind”), proto-îranî *berz-, hevrehabala ya farisî, bilind, berz û birc yên kurdî, beriz ya avestayî, berşna ya farisiya kevn, berzond ya osetî, Berg ya almanî

громкий

roman: gromkij

высокий

roman: vysokij


blind

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-blind.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-blind.wav


bilind bûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
bilind dibim (present)
bilind dibî (present)
bilind dibe (present)
bilind dibin (present)
bilind bibe (imperative singular)
bilind bibin (imperative plural)
bilind bûm (past)
bilind bûyî (past)
bilind bû (past)
bilind –b– (root present)
bilind –bû– (root past)
ez bilind dibim (indicative present positive)
ez bilind nabim (indicative present negative)
ez bilind bûm (indicative past positive)
ez bilind nebûm (indicative past negative)
tu bilind dibî (indicative present positive)
tu bilind nabî (indicative present negative)
tu bilind bûyî (indicative past positive)
tu bilind nebûyî (indicative past negative)
ew bilind dibe (indicative present positive)
ew bilind nabe (indicative present negative)
ew bilind bû (indicative past positive)
ew bilind nebû (indicative past negative)
em bilind dibin (indicative present positive)
em bilind nabin (indicative present negative)
em bilind bûn (indicative past positive)
em bilind nebûn (indicative past negative)
hûn bilind dibin (indicative present positive)
hûn bilind nabin (indicative present negative)
hûn bilind bûn (indicative past positive)
hûn bilind nebûn (indicative past negative)
ew bilind dibin (indicative present positive)
ew bilind nabin (indicative present negative)
ew bilind bûn (indicative past positive)
ew bilind nebûn (indicative past negative)
ez bilind dibûm (imperfect positive)
ez bilind nedibûm (imperfect negative)
ez bilind bûbûm (positive)
ez bilind nebûbûm (negative)
tu bilind dibûyî (imperfect positive)
tu bilind nedibûyî (imperfect negative)
tu bilind bûbûyî (positive)
tu bilind nebûbûyî (negative)
ew bilind dibû (imperfect positive)
ew bilind nedibû (imperfect negative)
ew bilind bûbû (positive)
ew bilind nebûbû (negative)
em bilind dibûn (imperfect positive)
em bilind nedibûn (imperfect negative)
em bilind bûbûn (positive)
em bilind nebûbûn (negative)
hûn bilind dibûn (imperfect positive)
hûn bilind nedibûn (imperfect negative)
hûn bilind bûbûn (positive)
hûn bilind nebûbûn (negative)
ew bilind dibûn (imperfect positive)
ew bilind nedibûn (imperfect negative)
ew bilind bûbûn (positive)
ew bilind nebûbûn (negative)
ez ê bilind bibim (future positive)
ez ê bilind nebim (future negative)
ez ê bilind bûbim (future perfect positive)
ez ê bilind nebûbim (future perfect negative)
tu yê bilind bibî (future positive)
tu yê bilind nebî (future negative)
tu yê bilind bûbî (future perfect positive)
tu yê bilind nebûbî (future perfect negative)
ew ê bilind bibe (future positive)
ew ê bilind nebe (future negative)
ew ê bilind bûbe (future perfect positive)
ew ê bilind nebûbe (future perfect negative)
em ê bilind bibin (future positive)
em ê bilind nebin (future negative)
em ê bilind bûbin (future perfect positive)
em ê bilind nebûbin (future perfect negative)
hûn ê bilind bibin (future positive)
hûn ê bilind nebin (future negative)
hûn ê bilind bûbin (future perfect positive)
hûn ê bilind nebûbin (future perfect negative)
ew ê bilind bibin (future positive)
ew ê bilind nebin (future negative)
ew ê bilind bûbin (future perfect positive)
ew ê bilind nebûbin (future perfect negative)
ez bilind bûme (perfect positive)
ez bilind nebûme (perfect negative)
ez bilind bûbûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez bilind nebûbûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu bilind bûbûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu bilind nebûbûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew bilind bûye (perfect positive)
ew bilind nebûye (perfect negative)
ew bilind bûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew bilind nebûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em bilind bûne (perfect positive)
em bilind nebûne (perfect negative)
em bilind bûbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em bilind nebûbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn bilind bûne (perfect positive)
hûn bilind nebûne (perfect negative)
hûn bilind bûbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn bilind nebûbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew bilind bûne (perfect positive)
ew bilind nebûne (perfect negative)
ew bilind bûbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew bilind nebûbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bilind bibim (present subjunctive positive)
(bila) ez bilind nebim (present subjunctive negative)
(bila) ez bilind bûbim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez bilind nebûbim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bilind bibî (present subjunctive positive)
(bila) tu bilind nebî (present subjunctive negative)
(bila) tu bilind bûbî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu bilind nebûbî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bilind bibe (present subjunctive positive)
(bila) ew bilind nebe (present subjunctive negative)
(bila) ew bilind bûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew bilind nebûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bilind bibin (present subjunctive positive)
(bila) em bilind nebin (present subjunctive negative)
(bila) em bilind bûbin (preterite subjunctive positive)
(bila) em bilind nebûbin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bilind bibin (present subjunctive positive)
(bila) hûn bilind nebin (present subjunctive negative)
(bila) hûn bilind bûbin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn bilind nebûbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bilind bibin (present subjunctive positive)
(bila) ew bilind nebin (present subjunctive negative)
(bila) ew bilind bûbin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew bilind nebûbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez bilind bibûma (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez bilind nebûma (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez bilind bûbûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez bilind nebûbûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu bilind bibûyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu bilind nebûyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu bilind bûbûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu bilind nebûbûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bilind bibûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew bilind nebûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew bilind bûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew bilind nebûbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em bilind bibûna (imperfect subjunctive positive)
(bila) em bilind nebûna (imperfect subjunctive negative)
(bila) em bilind bûbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em bilind nebûbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn bilind bibûna (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn bilind nebûna (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn bilind bûbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn bilind nebûbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bilind bibûna (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew bilind nebûna (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew bilind bûbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew bilind nebûbûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê bilind bibûma (present conditional positive)
ez ê bilind nebûma (present conditional negative)
ez ê bilind bûbûma (preterite conditional positive)
ez ê bilind nebûbûma (preterite conditional negative)
tu yê bilind bibûyayî (present conditional positive)
tu yê bilind nebûyayî (present conditional negative)
tu yê bilind bûbûyayî (preterite conditional positive)
tu yê bilind nebûbûyayî (preterite conditional negative)
ew ê bilind bibûya (present conditional positive)
ew ê bilind nebûya (present conditional negative)
ew ê bilind bûbûya (preterite conditional positive)
ew ê bilind nebûbûya (preterite conditional negative)
em ê bilind bibûna (present conditional positive)
em ê bilind nebûna (present conditional negative)
em ê bilind bûbûna (preterite conditional positive)
em ê bilind nebûbûna (preterite conditional negative)
hûn ê bilind bibûna (present conditional positive)
hûn ê bilind nebûna (present conditional negative)
hûn ê bilind bûbûna (preterite conditional positive)
hûn ê bilind nebûbûna (preterite conditional negative)
ew ê bilind bibûna (present conditional positive)
ew ê bilind nebûna (present conditional negative)
ew ê bilind bûbûna (preterite conditional positive)
ew ê bilind nebûbûna (preterite conditional negative)
(tu) bilind bibe (imperative present positive)
(tu) bilind nebe (imperative present negative)
(hûn) bilind bibin (imperative present positive)
(hûn) bilind nebin (imperative present negative)

etymology_text: Ji bilind + bûn.

ipa: /bɪˈlɪnd buːn/


bilind kirin

glosses: berz kirin, ber bi esmanî ve birin, bo aliyê serî rakirin, tiştek ji erdê nizm bilind kirin

forms:
bilind dikim (present)
bilind dikî (present)
bilind dike (present)
bilind dikin (present)
bilind bike (imperative singular)
bilind bikin (imperative plural)
bilind kir (past)
bilind kir (past)
bilind kir (past)
bilind kir (past)
bilind –k– (root present)
bilind –kir– (root past)
ez bilind dikim (indicative present positive)
ez bilind nakim (indicative present negative)
min bilind kir (indicative past positive)
min bilind nekir (indicative past negative)
tu bilind dikî (indicative present positive)
tu bilind nakî (indicative present negative)
te bilind kir (indicative past positive)
te bilind nekir (indicative past negative)
ew bilind dike (indicative present positive)
ew bilind nake (indicative present negative)
wê/wî bilind kir (indicative past positive)
wê/wî bilind nekir (indicative past negative)
em bilind dikin (indicative present positive)
em bilind nakin (indicative present negative)
me bilind kir (indicative past positive)
me bilind nekir (indicative past negative)
hûn bilind dikin (indicative present positive)
hûn bilind nakin (indicative present negative)
we bilind kir (indicative past positive)
we bilind nekir (indicative past negative)
ew bilind dikin (indicative present positive)
ew bilind nakin (indicative present negative)
wan bilind kir (indicative past positive)
wan bilind nekir (indicative past negative)
min bilind dikir (imperfect positive)
min bilind nedikir (imperfect negative)
min bilind kiribû (positive)
min bilind nekiribû (negative)
te bilind dikir (imperfect positive)
te bilind nedikir (imperfect negative)
te bilind kiribû (positive)
te bilind nekiribû (negative)
wê/wî bilind dikir (imperfect positive)
wê/wî bilind nedikir (imperfect negative)
wê/wî bilind kiribû (positive)
wê/wî bilind nekiribû (negative)
me bilind dikir (imperfect positive)
me bilind nedikir (imperfect negative)
me bilind kiribû (positive)
me bilind nekiribû (negative)
we bilind dikir (imperfect positive)
we bilind nedikir (imperfect negative)
we bilind kiribû (positive)
we bilind nekiribû (negative)
wan bilind dikir (imperfect positive)
wan bilind nedikir (imperfect negative)
wan bilind kiribû (positive)
wan bilind nekiribû (negative)
ez ê bilind bikim (future positive)
ez ê bilind nekim (future negative)
minê bilind kiribe (future perfect positive)
minê bilind nekiribe (future perfect negative)
tu yê bilind bikî (future positive)
tu yê bilind nekî (future negative)
teyê bilind kiribe (future perfect positive)
teyê bilind nekiribe (future perfect negative)
ew ê bilind bike (future positive)
ew ê bilind neke (future negative)
wê/wîyê bilind kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê bilind nekiribe (future perfect negative)
em ê bilind bikin (future positive)
em ê bilind nekin (future negative)
meyê bilind kiribe (future perfect positive)
meyê bilind nekiribe (future perfect negative)
hûn ê bilind bikin (future positive)
hûn ê bilind nekin (future negative)
weyê bilind kiribe (future perfect positive)
weyê bilind nekiribe (future perfect negative)
ew ê bilind bikin (future positive)
ew ê bilind nekin (future negative)
wanê bilind kiribe (future perfect positive)
wanê bilind nekiribe (future perfect negative)
min bilind kiriye (perfect positive)
min bilind nekiriye (perfect negative)
min bilind kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min bilind nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te bilind kiriye (perfect positive)
te bilind nekiriye (perfect negative)
te bilind kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te bilind nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî bilind kiriye (perfect positive)
wê/wî bilind nekiriye (perfect negative)
wê/wî bilind kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî bilind nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me bilind kiriye (perfect positive)
me bilind nekiriye (perfect negative)
me bilind kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me bilind nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we bilind kiriye (perfect positive)
we bilind nekiriye (perfect negative)
we bilind kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we bilind nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan bilind kiriye (perfect positive)
wan bilind nekiriye (perfect negative)
wan bilind kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan bilind nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bilind bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez bilind nekim (present subjunctive negative)
(bila) min bilind kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min bilind nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bilind bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu bilind nekî (present subjunctive negative)
(bila) te bilind kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te bilind nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bilind bike (present subjunctive positive)
(bila) ew bilind neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî bilind kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî bilind nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bilind bikin (present subjunctive positive)
(bila) em bilind nekin (present subjunctive negative)
(bila) me bilind kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me bilind nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bilind bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn bilind nekin (present subjunctive negative)
(bila) we bilind kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we bilind nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bilind bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew bilind nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan bilind kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan bilind nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bilind bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min bilind nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min bilind kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min bilind nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bilind bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te bilind nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te bilind kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te bilind nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bilind bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî bilind nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bilind kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî bilind nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bilind bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me bilind nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me bilind kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me bilind nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bilind bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we bilind nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we bilind kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we bilind nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bilind bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan bilind nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan bilind kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan bilind nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bilind bikira (present conditional positive)
minê bilind nekira (present conditional negative)
minê bilind kiribûya (preterite conditional positive)
minê bilind nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê bilind bikira (present conditional positive)
teyê bilind nekira (present conditional negative)
teyê bilind kiribûya (preterite conditional positive)
teyê bilind nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bilind bikira (present conditional positive)
wê/wîyê bilind nekira (present conditional negative)
wê/wîyê bilind kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê bilind nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê bilind bikira (present conditional positive)
meyê bilind nekira (present conditional negative)
meyê bilind kiribûya (preterite conditional positive)
meyê bilind nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê bilind bikira (present conditional positive)
weyê bilind nekira (present conditional negative)
weyê bilind kiribûya (preterite conditional positive)
weyê bilind nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê bilind bikira (present conditional positive)
wanê bilind nekira (present conditional negative)
wanê bilind kiribûya (preterite conditional positive)
wanê bilind nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) bilind bike (imperative present positive)
(tu) bilind neke (imperative present negative)
(hûn) bilind bikin (imperative present positive)
(hûn) bilind nekin (imperative present negative)
بلند کرن

etymology_text: Ji bilind + kirin.


bilindbûn

forms: بلندبوون

ipa: /bɪlɪndˈbuːn/

hyphenation: bi·lind·bûn


bilindkirin

forms: بلندكرن

ipa: /bɪlɪndkɪˈɾɪn/

hyphenation: bi·lind·ki·rin


beriz

forms:
beriztir (comparative)
herî beriz (superlative)
beriztirîn (superlative)


berzkirî

forms:
berzkirîtir (comparative)
herî berzkirî (superlative)
berzkirîtirîn (superlative)

etymology_text: Ji berz + kirî.


berzbûyî

forms:
berzbûyîtir (comparative)
herî berzbûyî (superlative)
berzbûyîtirîn (superlative)

etymology_text: Ji berz + bûyî.


berzkirin

etymology_text: Ji berz + kirin.

ipa: /bɛɾzkɪˈɾɪn/

hyphenation: berz·ki·rin


berz bûn

forms:
berz dibim (present)
berz dibî (present)
berz dibe (present)
berz dibin (present)
berz bibe (imperative singular)
berz bibin (imperative plural)
berz bûm (past)
berz bûyî (past)
berz bû (past)

etymology_text: Ji berz + bûn.

ipa: /bɛɾz buːn/


berz kirin

glosses: bilind kirin, ber bi esmanî ve birin, bo aliyê serî rakirin, tiştek ji erdê nizm bilind kirin

glosses: bihagiran kirin, bilind nirxandin, rêz lê girtin, rêzdar kirin, birûmet kirin

forms:
berz dikim (present)
berz dikî (present)
berz dike (present)
berz dikin (present)
berz bike (imperative singular)
berz bikin (imperative plural)
berz kir (past)
berz kir (past)
berz kir (past)
berz kir (past)
berz –k– (root present)
berz –kir– (root past)
ez berz dikim (indicative present positive)
ez berz nakim (indicative present negative)
min berz kir (indicative past positive)
min berz nekir (indicative past negative)
tu berz dikî (indicative present positive)
tu berz nakî (indicative present negative)
te berz kir (indicative past positive)
te berz nekir (indicative past negative)
ew berz dike (indicative present positive)
ew berz nake (indicative present negative)
wê/wî berz kir (indicative past positive)
wê/wî berz nekir (indicative past negative)
em berz dikin (indicative present positive)
em berz nakin (indicative present negative)
me berz kir (indicative past positive)
me berz nekir (indicative past negative)
hûn berz dikin (indicative present positive)
hûn berz nakin (indicative present negative)
we berz kir (indicative past positive)
we berz nekir (indicative past negative)
ew berz dikin (indicative present positive)
ew berz nakin (indicative present negative)
wan berz kir (indicative past positive)
wan berz nekir (indicative past negative)
min berz dikir (imperfect positive)
min berz nedikir (imperfect negative)
min berz kiribû (positive)
min berz nekiribû (negative)
te berz dikir (imperfect positive)
te berz nedikir (imperfect negative)
te berz kiribû (positive)
te berz nekiribû (negative)
wê/wî berz dikir (imperfect positive)
wê/wî berz nedikir (imperfect negative)
wê/wî berz kiribû (positive)
wê/wî berz nekiribû (negative)
me berz dikir (imperfect positive)
me berz nedikir (imperfect negative)
me berz kiribû (positive)
me berz nekiribû (negative)
we berz dikir (imperfect positive)
we berz nedikir (imperfect negative)
we berz kiribû (positive)
we berz nekiribû (negative)
wan berz dikir (imperfect positive)
wan berz nedikir (imperfect negative)
wan berz kiribû (positive)
wan berz nekiribû (negative)
ez ê berz bikim (future positive)
ez ê berz nekim (future negative)
minê berz kiribe (future perfect positive)
minê berz nekiribe (future perfect negative)
tu yê berz bikî (future positive)
tu yê berz nekî (future negative)
teyê berz kiribe (future perfect positive)
teyê berz nekiribe (future perfect negative)
ew ê berz bike (future positive)
ew ê berz neke (future negative)
wê/wîyê berz kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê berz nekiribe (future perfect negative)
em ê berz bikin (future positive)
em ê berz nekin (future negative)
meyê berz kiribe (future perfect positive)
meyê berz nekiribe (future perfect negative)
hûn ê berz bikin (future positive)
hûn ê berz nekin (future negative)
weyê berz kiribe (future perfect positive)
weyê berz nekiribe (future perfect negative)
ew ê berz bikin (future positive)
ew ê berz nekin (future negative)
wanê berz kiribe (future perfect positive)
wanê berz nekiribe (future perfect negative)
min berz kiriye (perfect positive)
min berz nekiriye (perfect negative)
min berz kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min berz nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te berz kiriye (perfect positive)
te berz nekiriye (perfect negative)
te berz kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te berz nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî berz kiriye (perfect positive)
wê/wî berz nekiriye (perfect negative)
wê/wî berz kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî berz nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me berz kiriye (perfect positive)
me berz nekiriye (perfect negative)
me berz kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me berz nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we berz kiriye (perfect positive)
we berz nekiriye (perfect negative)
we berz kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we berz nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan berz kiriye (perfect positive)
wan berz nekiriye (perfect negative)
wan berz kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan berz nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez berz bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez berz nekim (present subjunctive negative)
(bila) min berz kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min berz nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu berz bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu berz nekî (present subjunctive negative)
(bila) te berz kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te berz nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew berz bike (present subjunctive positive)
(bila) ew berz neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî berz kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî berz nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em berz bikin (present subjunctive positive)
(bila) em berz nekin (present subjunctive negative)
(bila) me berz kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me berz nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn berz bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn berz nekin (present subjunctive negative)
(bila) we berz kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we berz nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew berz bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew berz nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan berz kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan berz nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min berz bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min berz nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min berz kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min berz nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te berz bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te berz nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te berz kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te berz nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî berz bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî berz nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî berz kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî berz nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me berz bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me berz nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me berz kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me berz nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we berz bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we berz nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we berz kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we berz nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan berz bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan berz nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan berz kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan berz nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê berz bikira (present conditional positive)
minê berz nekira (present conditional negative)
minê berz kiribûya (preterite conditional positive)
minê berz nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê berz bikira (present conditional positive)
teyê berz nekira (present conditional negative)
teyê berz kiribûya (preterite conditional positive)
teyê berz nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê berz bikira (present conditional positive)
wê/wîyê berz nekira (present conditional negative)
wê/wîyê berz kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê berz nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê berz bikira (present conditional positive)
meyê berz nekira (present conditional negative)
meyê berz kiribûya (preterite conditional positive)
meyê berz nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê berz bikira (present conditional positive)
weyê berz nekira (present conditional negative)
weyê berz kiribûya (preterite conditional positive)
weyê berz nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê berz bikira (present conditional positive)
wanê berz nekira (present conditional negative)
wanê berz kiribûya (preterite conditional positive)
wanê berz nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) berz bike (imperative present positive)
(tu) berz neke (imperative present negative)
(hûn) berz bikin (imperative present positive)
(hûn) berz nekin (imperative present negative)
بەرز کرن
beriz kirin

ipa: /bɛɾz kɪˈɾɪn/


berzbûn

ipa: /bɛɾzˈbuːn/

hyphenation: berz·bûn


şûtî

glosses: Zebeş, fêkiyek bûstanî û gir yê tîvilkesk û naviksor e.

glosses: Şimtî, kal, kelek.^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
şîtî
şwîtî
şiftî
gundor
kulind
petêx

etymology_text: Herwihan şiftî, hevreha soranî شووتی (şûtî), farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (šiftag), ji proto-îranî *xšwiptakah (“şîrîn, şîrokî”), ji *xšwiptah (“şîr”), hevreha farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (šift, “şîr”), zazakî şit (“şîr”), hewramî شۆت (“şîr”) û şiftalû.

ipa: /ʃuːˈtiː/

hyphenation: şû·tî


çerx

text: Kesên li wê derê kar dikirin jê re gotibûn ku belkî ew di bin çerxên trumbêlekê de hatibû perçiqandin.

ref: Biyanî, Albert Camus, Weşanên Nûdem

text: Bi awazê ney û sazîBibî ber çerxê perwazîTuzed min hubbihe s-sefwa

forms:
çerix
çax

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî *kʷékʷlos (“çerx”):proto-îranî:
::avestayî: çexre ("erebe")
::farisiya kevn: çekre ("çerx")
::farisî: çerx ("çerx")
::kurmancî: çerx
::soranî: çerx
::zazakî: çerx
:sanskrîtî: çekrem- ("çerx")
:yûnanî: kuklos ("çerx")
:latînî: cyclus ("çerx") (< yûnanî)
:îngilîzî: wheel ("çerx") ...
* Hevreh: çer, çerîn, çerandin, şixre, gêre, kolan
;Çavkanî:
* Watkins, Calvert, The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots https://web.archive.org/http://www.amazon.com/American-Heritage-Dictionary-Indo-European-Roots/dp/0618082506 arşîv, Houghton Mifflin Co., 2007, çapa 2em, r. 45
* Etymonline. Online English Etymology Dictionary. <etymonline.com> by Douglas Harper.

ipa: /t͡ʃʰɛɾx/

hyphenation: çerx


dewr

text:
Şemsê bi şemsê cam bi cam
Hetta dikin dewrê temam
Ateş dirêjit her medam

forms: dewir

etymology_text: Ji erebî دور (dewr), hevreha aramî ܕܘܪ (d-w-r-: zivirîn). Ji eynî rehî: dor.

hyphenation: dewr


dewr dan

etymology_text: Ji dewr + dan.


dewr kirin

forms:
dewr dikim (present)
dewr dikî (present)
dewr dike (present)
dewr dikin (present)
dewr bike (imperative singular)
dewr bikin (imperative plural)
dewr kir (past)
dewr kir (past)
dewr kir (past)
dewr kir (past)
dewr –k– (root present)
dewr –kir– (root past)
ez dewr dikim (indicative present positive)
ez dewr nakim (indicative present negative)
min dewr kir (indicative past positive)
min dewr nekir (indicative past negative)
tu dewr dikî (indicative present positive)
tu dewr nakî (indicative present negative)
te dewr kir (indicative past positive)
te dewr nekir (indicative past negative)
ew dewr dike (indicative present positive)
ew dewr nake (indicative present negative)
wê/wî dewr kir (indicative past positive)
wê/wî dewr nekir (indicative past negative)
em dewr dikin (indicative present positive)
em dewr nakin (indicative present negative)
me dewr kir (indicative past positive)
me dewr nekir (indicative past negative)
hûn dewr dikin (indicative present positive)
hûn dewr nakin (indicative present negative)
we dewr kir (indicative past positive)
we dewr nekir (indicative past negative)
ew dewr dikin (indicative present positive)
ew dewr nakin (indicative present negative)
wan dewr kir (indicative past positive)
wan dewr nekir (indicative past negative)
min dewr dikir (imperfect positive)
min dewr nedikir (imperfect negative)
min dewr kiribû (positive)
min dewr nekiribû (negative)
te dewr dikir (imperfect positive)
te dewr nedikir (imperfect negative)
te dewr kiribû (positive)
te dewr nekiribû (negative)
wê/wî dewr dikir (imperfect positive)
wê/wî dewr nedikir (imperfect negative)
wê/wî dewr kiribû (positive)
wê/wî dewr nekiribû (negative)
me dewr dikir (imperfect positive)
me dewr nedikir (imperfect negative)
me dewr kiribû (positive)
me dewr nekiribû (negative)
we dewr dikir (imperfect positive)
we dewr nedikir (imperfect negative)
we dewr kiribû (positive)
we dewr nekiribû (negative)
wan dewr dikir (imperfect positive)
wan dewr nedikir (imperfect negative)
wan dewr kiribû (positive)
wan dewr nekiribû (negative)
ez ê dewr bikim (future positive)
ez ê dewr nekim (future negative)
minê dewr kiribe (future perfect positive)
minê dewr nekiribe (future perfect negative)
tu yê dewr bikî (future positive)
tu yê dewr nekî (future negative)
teyê dewr kiribe (future perfect positive)
teyê dewr nekiribe (future perfect negative)
ew ê dewr bike (future positive)
ew ê dewr neke (future negative)
wê/wîyê dewr kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê dewr nekiribe (future perfect negative)
em ê dewr bikin (future positive)
em ê dewr nekin (future negative)
meyê dewr kiribe (future perfect positive)
meyê dewr nekiribe (future perfect negative)
hûn ê dewr bikin (future positive)
hûn ê dewr nekin (future negative)
weyê dewr kiribe (future perfect positive)
weyê dewr nekiribe (future perfect negative)
ew ê dewr bikin (future positive)
ew ê dewr nekin (future negative)
wanê dewr kiribe (future perfect positive)
wanê dewr nekiribe (future perfect negative)
min dewr kiriye (perfect positive)
min dewr nekiriye (perfect negative)
min dewr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min dewr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te dewr kiriye (perfect positive)
te dewr nekiriye (perfect negative)
te dewr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te dewr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî dewr kiriye (perfect positive)
wê/wî dewr nekiriye (perfect negative)
wê/wî dewr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî dewr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me dewr kiriye (perfect positive)
me dewr nekiriye (perfect negative)
me dewr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me dewr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we dewr kiriye (perfect positive)
we dewr nekiriye (perfect negative)
we dewr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we dewr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan dewr kiriye (perfect positive)
wan dewr nekiriye (perfect negative)
wan dewr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan dewr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez dewr bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez dewr nekim (present subjunctive negative)
(bila) min dewr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min dewr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu dewr bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu dewr nekî (present subjunctive negative)
(bila) te dewr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te dewr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew dewr bike (present subjunctive positive)
(bila) ew dewr neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî dewr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî dewr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em dewr bikin (present subjunctive positive)
(bila) em dewr nekin (present subjunctive negative)
(bila) me dewr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me dewr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn dewr bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn dewr nekin (present subjunctive negative)
(bila) we dewr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we dewr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew dewr bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew dewr nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan dewr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan dewr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min dewr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min dewr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min dewr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min dewr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te dewr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te dewr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te dewr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te dewr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî dewr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî dewr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî dewr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî dewr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me dewr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me dewr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me dewr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me dewr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we dewr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we dewr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we dewr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we dewr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan dewr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan dewr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan dewr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan dewr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê dewr bikira (present conditional positive)
minê dewr nekira (present conditional negative)
minê dewr kiribûya (preterite conditional positive)
minê dewr nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê dewr bikira (present conditional positive)
teyê dewr nekira (present conditional negative)
teyê dewr kiribûya (preterite conditional positive)
teyê dewr nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê dewr bikira (present conditional positive)
wê/wîyê dewr nekira (present conditional negative)
wê/wîyê dewr kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê dewr nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê dewr bikira (present conditional positive)
meyê dewr nekira (present conditional negative)
meyê dewr kiribûya (preterite conditional positive)
meyê dewr nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê dewr bikira (present conditional positive)
weyê dewr nekira (present conditional negative)
weyê dewr kiribûya (preterite conditional positive)
weyê dewr nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê dewr bikira (present conditional positive)
wanê dewr nekira (present conditional negative)
wanê dewr kiribûya (preterite conditional positive)
wanê dewr nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) dewr bike (imperative present positive)
(tu) dewr neke (imperative present negative)
(hûn) dewr bikin (imperative present positive)
(hûn) dewr nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji dewr + kirin.

ipa: /dɛwɾ kɪˈɾɪn/


dor

text:
Badexwiran noşi-noş
Mane li dorê cema
Hin gulê bo'enber in

glosses: Dorber, derdor, dewrûber, hemû aliyên tiştekê/î yan kesekê/î, giş rexên tiştekê/î yan kesekê/î.

forms: dewr

etymology_text: Hevreha dewr, herdu ji erebî دور (d-w-r-: dor, zivirîn, dewr dan), hevreha aramî ܕܘܪ (d-w-r: dewr, zeman), îbrî דור (dever: dewr, zeman). Bo guherîna -ew- bi -o- bide ber: xox, şor (qise, axiftin). Ji eynî rehî dewr û dever.

ipa: /doːɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-dor.wav

hyphenation: dor


dor

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: Teqrîben, nêzî, ewqas yan piçekî kêmtir yan zêdetir.

text: Hemîdo li dor saet didowan gihîşt ber avahiya avûkat.


teqrîben

glosses:
nêzî,nizingane,nêzingane, dorî, kêm-zêde,nizingî, hema, hema-hema, hemen-hemen,
ewqas yan piçekî kêmtir yan zêdetir

forms: taqrîben

etymology_text: Ji erebî تَقْرِيبًا (taqrīban).

почти

roman: počti

σχεδόν

roman: schedón


title: qetrîben

redirect: teqrîben

pos: hard-redirect


sira

glosses: kiyû, rêz, qor, li dû hev sekinîn ta ku her yek li dû hev bikare tiştekî bike

text: Sira pirr dirêj e.

forms: sire

etymology_text: Hevreha tirkî sıra, herdu ji yûnanî σειρά (seirá).

ipa: /sɪˈɾɑː/

hyphenation: si·ra


sira

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa îzafeyî ya yekjimar a binavkirî ya sir.

forms: sirên (feminine definite construct plural)


sira girtin

etymology_text: Ji sira + girtin.

ipa: /sɪˈɾɑː ɡɪɾˈtɪn/

hyphenation: si·ra gir·tin


nobe

text: Seyf-i çû destê Merîxê mulkê dil lew bû xerabLew tenezzul kir Merîxê nobe çû dora ZuhelÇû teref mihra sipihrê nezzilî 'erdan 'ezab

forms:
نۆبە
nobet
nowe
dowe

etymology_text: Ji erebî نوبة (newbeᵗ) ku herwiha wek nöbet ketiye tirkî jî.


nobe girtin

etymology_text: Ji nobe + girtin.

ipa: /noːˈbɛ ɡɪɾˈtɪn/

hyphenation: no·be gir·tin


qazan

text: Ew sûxteper Memo û TacdînXweş çûne şikarê kebk û qazanNagah bi ser ve şubhê bazan

forms:
قازان
qazanc

etymology_text: Ji tirkî kazan (“qazan”) ji kazmak (“qewartin, nicirandin”), bi tirkiya kevn kazğan (qazan) ku serekaniya peyva qûşxan ya kurdî ye. Bi tirkiya osmanî قزان (qezan) û قزغان (qezẍan) bû.

ኬት

roman: ket

чайнік

roman: čajnik

кацёл

roman: kacjól

কেতলি

roman: ketli

水壺

roman: shuǐhú

壺

roman: hú

غَلَّايَة

roman: ḡallāya

կաթսա

roman: katʻsa

کتری

roman: ketri

કીટલી

roman: kīṭlī

საქვაბე

roman: sakvabe

ქვაბი

roman: kvabi

ჩაიდანი

roman: čaidani

केतली

roman: ketlī

קוּמְקוּם

roman: qumqúm

ಕೆಟಲ್

roman: keṭal

казан

roman: kazan

чайнек

roman: çaynek

කේතලය

roman: kētalaya

주전자

roman: jujeonja

ນໍ້າມັນ

roman: nam man

котле

roman: kotle

किटली

roman: kiṭlī

данх

roman: danh

котёл

roman: kotjól

ча́йник

roman: čájnik

கெண்டி

roman: keṇṭi

กา

roman: gaa

కేటిల్

roman: kēṭil

ཁོག་ལྟིར

roman: khog ltir

ча́йник

roman: čájnyk

коте́л

roman: kotél

ឆ្នាំង

roman: cnaŋ

χύτρα

roman: chýtra

κατσαρόλα

roman: katsaróla

hyphenation: qa·zan


qûşxan

forms:
قووشخان
qoşxan
qoşxane
quşxane
qûşxane

etymology_text: Ji tirkî, bi tirkiya kevn kazğan, bi tirkiya nû kazan ku serekaniya peyva qazan ya kurdî ye. Bi tirkiya osmanî قزان (qezan) û قزغان (qezẍan) bû.

hyphenation: qûş·xan


qûşxane

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre qûşxan.

text: Ew rabûn ser xwe, wan sifre, qûşxane û kevçî dane hev û derketin derveyî gund (...)

ref: Dara Hinarê, Yaşar Kemal, Weşanên Nûdem


qerqod

glosses: skelet, hemû hestiyên mirovekî yan ajelekê

text: Armanca me ji wê lêkolînê ne dîtina hestî û qerqodê heywanan bû. Lê, mebesta me ew bû ko em şopên hêkên dînasoran li wê derê bibînin.

ref: Newzad Hirorî: Belê, hêk berî mirîşkê çêbûye, Nefel.com, 5/2006

forms:
qerqode
xespal

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /qɛɾˈqoːd/


xespal

text: Berî serhildana 12yê Adarê, wêjevan û ronakbîrê Kurd li rojavayê berhemê çand û civakekbuhujandî bû. Bi ziman û perwerdeya serdest peyda bibû û bi heman ziman û perwerdeyê xwe pêşkêş dikir û hewl dida pirspektîvên xwe, binemayên pêkhatina xwe, hebûn û bûneweriya xwe tomar bike û bi heman ziman û perwerdeyê hewl dida jî ku derbirrînê ji zatê xwe bike û hemû jî bi mehaneya dagêrkirin û buhujandinê, lê, ez bawer dikim ku mehaneyek erzan bû û gelek caran jî xespal (expire) bû.

ref: Sebrî Silêvanî: 12yê Adarê - Bandora wê li ser wêje û çanda kurdî li Rojavayê (Rojavaya Kurdistanê), Rojava.net, dema weşandinê: nediyar

forms: qerqod


bîrdoz

text: Di vî warî de sînorên dewletan êdî nikarin li pêş parastina maf û azadiyan, li pêş parastina mafên mirov û bîrdozên demokrat bibin kend û kelem.

ref: Dr Kamiran Bêkes: Divê pîvan Kurdayetî be, Kovara Pênûs, 2003

glosses: helwest, nerîn, rêbaz, bawerî, raman, nezeriye^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: bîr + (peyveke Soranî=dîtin) doz

θεωρία

roman: theoría

ipa: /biːɾˈdoːz/


teorî

etymology_text: Ji fransî théorie.

نظريّة

roman: nezeriyye


deryaçe

glosses: gol, deryaya biçûk, deryaya hemû aliyên wê girtî ne

glosses: derya, behr^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
دهریاچه
deriyaçe
zeriyaçe
zeryaçe

etymology_text: Ji farisî دریاچه (daryâče).

ტბა

roman: ṭba

озеро

roman: ozero


sebaret

glosses: Derbare, derheq, li ser, li gor, li dor, nizbet.

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].


derheq

glosses: derbare, biwar, nizbet, sebaret, dermaf, li ser, li dor, di heqê kesekê/î yan tiştekê/î de

text: Surperî 'illet nizanî sihreya Ebyed dikitPir xelet erzan me dî derheq xwe ew 'alîcenabAh-i eyyamên wisalê weko xweş borîn û çûn

forms:
دەرهەق
دەرحەق

etymology_text: der- (2) + heq


der-

pos: prefix

pos_title: Pêşgir

glosses:
pêşgirek e maneya "derê / derve" dide peyvê:
deranîn, derçûn, derketin, derkirin, derxistin

glosses:
(ji farisî) pêşgirek e maneya "tê de" yan "li ser" yan "li dor" dide:
derbare, derheq

forms:
ber-
hil-
ra-
ve-

etymology_text: Kurtkirina bi der. Lêkerên ku li pêşiyê daçek hebin bi-'a rewşa bilanî nastînin û gelek caran daçekên wek bi/li/ji/di dadiqurtin ku dawiyê encama wê navdêr bi lêkerê yekbûyî dibe: bi der xistin > der-xistin. bide ber ber-.


dermal

glosses: Derdorên malê, dorberên xanî (bi taybetî cihê tankirî anku çeperkirî).

forms: dermale

etymology_text: Ji der- + mal.

院子

roman: yuànzi

حديقة

roman: ḧedîqe

yard

roman: land around a house

마당

roman: madang

двор

roman: dvor

ipa: /dɛɾˈmɑːl/


hewş

text: Kûçikên li hewşa pêş û paşî, ji hîva rûnixumandî tirsnaktir û ji ecacokê hartir, gez dikin bê.

ref: Îrfan Amîda, Şevek Şîzofren, Weşanên Lîs, 2018, r. 6, ISBN 9786058152175

text: Gemşo wexta di deriyê hewşê re derbasî hundur bû, pîreka wî, Nûrê ji mêj ve tifik amade kiri bû.

ref: M. Elî Kut, Mehkûm, Weşanxaneya Nefel

forms:
حەوش
hawiş
hawş
hawuş
hewiş
hewuş
ḧawiş
ḧawş
ḧawuş
ḧewiş
ḧewş
ḧewuş
hewşo
hewd
hewz

etymology_text: Ji erebî حَوْش (ḥawš)

চোতাল

roman: sütal

падво́р'е

roman: padvórʺje

падво́рышча

roman: padvóryšča

অঙ্গন

roman: ôṅgôn

উঠোন

roman: uṭhon

အိမ်ဝင်း

roman: im-wang:

ဝင်း

roman: wang:

庭院

roman: tíngyuàn

中庭

roman: zhōngtíng

فِنَاء

roman: fināʾ

حَوْش

roman: ḥawš

حوش

roman: ḥōš

բակ

roman: bak

төлин

roman: tölin

тулигидэ

roman: tuligidə

حیاط

roman: hayât

𐍂𐍉𐌷𐍃𐌽𐍃

roman: rōhsns

ეზო

roman: ezo

आंगन

roman: āṅgan

חָצֵר

roman: khatsér

короо

roman: koroo

안마당

roman: anmadang

ເດີ່ນ

roman: dœ̄n

അങ്കണം

roman: aṅkaṇaṃ

ᡥᡡᠸᠠ

roman: hūwa

хороо

roman: horoo

хашаа

roman: hašaa

кӕрт

roman: kært

صحن

roman: sahan

ھويلى

roman: hoyli

انګړ

roman: angáṛ

ਅੰਗਣ

roman: aṅgaṇ

аула

roman: aula

вну́тренний двор

roman: vnútrennij dvor

подво́рье

roman: podvórʹje

дворъ

roman: dvorŭ

ҳавлӣ

roman: havlī

ลาน

roman: laan

𐎈𐎑𐎗

roman: ḥẓr

двір

roman: dvir

подві́р'я

roman: podvírʺja

ប្រលាន

roman: prɑɑliən

הויף

roman: hoyf

αυλή

roman: avlí

αὐλή

roman: aulḗ

ipa: /ħɛwʃ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-hewş.wav

hyphenation: hewş


asîtan

glosses:
dermal, hewş, turt, baxçeyê malê,
derdorên malê, dorberên xanî
(bi taybetî cihê tankirî anku çeperkirî)

forms:
asitan
bûstan

ipa: /ɑːsiːˈtɑːn/

hyphenation: a·sî·tan


nevîçirrk

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre nevîçirk.


nevîçirk

glosses:
neviyên kurê kesekî/ê yan keça kesekî/ê,
zarokên neviyên kesekê/î

forms:
نەڤیچڕک
nevîçirr
nevîçir
nevîçirrk
nevîçirçirk

etymology_text: Herwiha nevîçiçirk, nevîçirtik, ji *nevîçerek, ji nevî + -çe + proto-îranî *-arah (paşgireka din a hûredar). Bide ber farisî نەبیرە (nebîre, “nevîçirk”), نواسه (nevasê, “nevî”) û erdelanî نەوادە (newade, “nevî”), soranî نەتەوە (netewe)/نەوەتە (newete) (<*neweçe).

ipa: /nɛviːˈt͡ʃɪɾk/

hyphenation: ne·vî·çirk


nevîçirrçirrk

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre nevîçirçirk.


nevîçirçirk

forms:
nevîçirrçirr
nevîçirçir
nevîçirrçirrk
nevîçirk

etymology_text: Bibîne nevîçirk.

ipa: /nɛviːt͡ʃɪɾˈt͡ʃɪɾk/

hyphenation: ne·vî·çir·çirk


ozan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ozan.wav


dengbêj

glosses:
stranbêj, ahengbêj, kilambêj, goranîbêj, kesa/ê stranan dibêje
(bi taybetî kesên stranên gelêrî yên kurdî bê muzîk dibêjin)

forms:
dengvêj
dengwêj

etymology_text: Ji deng + -bêj.

ipa: /dɛnɡˈbeːʒ/


lijne

glosses:
deste, komîte,
 komeke mirovên ku tiştekî hevbeş dikin

text: Lijneya bilind ya hêzên hevbeş li Herêma Kurdistanê civiya

ref: cabinet.gov.krd 2012

forms:
licne
lîcne
lîjne
لژنه

etymology_text: Ji erebî لجنة (licne) ji yûnanî λεγεώνα (legeóna) ji latînî legionis ji legio ji legere (kom kirin, civandin; bijartin). Legio herwiha serekaniya peyvên lego, lejyon û lejend / legend e jî.

комитет

roman: komitet

комисия

roman: komisija


komîsyon

glosses: Komek kesên ku bi fermî hatine erkdarkirin daku hin karan bi rê ve bibin.

forms:
komisyon
komisiyon
komîsiyon

etymology_text: Ji latînî comissio (“bihevreşandin”).

ipa: /koːmiːsˈjoːn/

hyphenation: ko·mîs·yon


komîser

forms:
komisar
komiser
komîsar
komsar
komser
qomisar
qomiser
qomîsar
qomsar
qomser
qomîser

etymology_text: Bi riya tirkî komiser yan yekser ji fransî commissaire ji latînî commissariu, binêre komisyon.

hyphenation: ko·mî·ser


komser

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre komîser.

text: Komsêr îcar bi ser jinikê de qîriya.


tevlihev

glosses:
têkil, di nav hev de, di nav yekûdu de, bi hev re, li gel hev,
 pêkve, pêkre, vêkre, pêwend, peywend, ne jihevkirî, nebijartî

forms:
tevlihevtir (comparative)
herî tevlihev (superlative)
tevlihevtirîn (superlative)
tevlîhev
tevîhev
tevilhev

etymology_text: Ji tev + li + hev.

ipa: /tɛvlɪˈhɛv/