word: beynamaz di navbera Xelîl û Celîl de man

glosses: Guhartoyeke di navbera Xelîl û Celîl de man.


xwarin pê de neçûn xwarê

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: di gewriya (yekî) de neçûn xwarê


jina bi taqî û gihîştî bûn

forms: jina bi kofî û kitan bûn


(karek) di stûyê (yekî) de man

forms: di stûyê (yekî) de hîştin


tehn û niç lê hatin xistin

forms: tehn û niç lê xistin


ji destê yekî tiştek nehatin

forms: ji dêst (yekî) tiştek nehatin


rovî têr e tirî tirş e

pos: proverb

pos_title: Gotineke pêşiyan

forms: rovî têr e, tirî tirş e


xura xwe bi destê xwe bişikîne

forms: girêka xwe bi destê xwe vekirin


destê (yekî) gihîştin devê (wî)

forms: destê (yekî) gihîştin dev


xwe bi zimanê xwe dan dest

forms: bi xwe, xwe dan dest


dek û dolab anîn serê (yekî)

glosses: Guhartoyeke dek û dolab li dora (yekî) gerandin.


lepek rûn di ser dilê xwe dan

pos: verb

pos_title: Lêker

forms: kilek rûn li ser dilê xwe dan


word: kes nikare bibêje siya sola (yekî) xwar e

forms: kes nikare bibêje pozika sola te xwar e


word: (tiştek) di gewriya (yekî) de neçûn xwarê


li dû hev rêz bûn

forms: li dû hev çûn


gurê di postê mihê de

forms: wekî gurê di keviya mîhê de


rewşa xwe di ber çav re derbas kirin

forms: xwe di ber çav re derbas kirin


lingê xwe zêde dirêj nekirin

forms: lingê xwe zêde ranedan


gotin di serê (wî) de naçe

forms: gotin di serê (yekî) de neçûn


bi hev re mijûl bûn

forms: bi hev re dan û stendin


(yek) rezîl û ruswa kirin

forms: rezîl û riswa kirin


xemên xwe dan ber serê xwe

forms: xemên xwe danîn ber serê xwe


tiliya (wî) tê de hebûn

forms: zixtika (yekî) tê de hebûn


di serê xwe de bi cih kirin

forms: di hişê xwe de bi cih kirin


bi tiştekî re bi kêr nehatin

forms: ji tu gûyî re bi kêr nehatin


kêfa (yekî) li cih e

forms: kêfa (yekî) di cih de bûn


îro dinya ye sibeh axiret e

forms: îro dinya ye, sibe axret e


(tiştek) bi pife bi hev ve bûn

forms: bi fisê bi hev ve bûn


(tiştek) bi pifê bi hev ve danîn

forms: bi pifê bi hev ve danîn


dinya bi dorê ye ne bi zorê

glosses: Guhartoyeke dinya bi dorê ye, ne bi zorê yê.


bila li şûvê be ne li bênderê be

glosses: Guhartoyeke bazar bila li şûvê be ne li pirêzê be.


bitiri ji gayê cot re namîne

glosses: Guhartoyeke bitrî ji gayê cot re namîne.


li hev soromoro bûn

forms: li hev sor bûn


rașaqa

pos: noun

pos_title: Navdêr

ipa: /rɑːșɑːˈqɑː/

hyphenation: ra·șa·qa


bi ser (yekî) de hilbûn

forms: bi ser (yekî) de hil bûn


şeraket

glosses: şirîkatî, hevparî, hevpişkî, hevbeşî, şirîkbûn

text: Serok Barzanî eve jî dûpat kir ku li gor ezmûnên şikestxwarî yên li qonaxên cûr bi cûr û bicihnekirina şeraket û binpêkirina destûr û rêkkeftinan, bawerî di navbera Herêma Kurdistan û Iraqê de nemaye, ji bo wê yekê gelê Kurdistanê biryara referandumê daye û referandum jî di dema xwe ya diyarkirî de tê encamdan û gelê Kurdistanê bi amrazên aştiyane û diyalog û danûstandinan mafên xwe misoger dike.

ref: Rudaw.net/kurmanci 9/2017

etymology_text:
Ji erebî شراكة (şerakeᵗ), têkilî şirîk
* Îngilîzî: partnership
* Tirkî: ortaklık → tr


title: esnea

redirect: esne

pos: hard-redirect


paramotor

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


sûcê kirinê

glosses: Guneha ku mirov bi xwe dike bi kirina tiştekî yan karekê nerewa.

forms: suçê xemsariyê

etymology_text: suç + -ê + kirin + -ê

ipa: /suːˈd͡ʒeː kɪɾɪˈneː/

hyphenation: sû·cê ki·ri·nê


suçê xemsariyê

glosses: Gumeha ku mirov ji xemsarî dike, anku mirov kiriyarekê piştguh pavêt.

forms: suçê kirinê

etymology_text: suç + -ê + xemsarî + -yê


title: sûcê xemsariyê

redirect: suçê xemsariyê


kerê bê kurî

glosses: Ji wî/ê kesî/ê re tê gotin ku bêaqil be.

forms: کەرێ بێ کوری

etymology_text: Ji kerê + bê + kurî


meske

etymology_text: Bi esehî nayê zanîn, mimkin e ku hevrehamast be ji zimanên îranî yan jî hevreha "maslo" ya zimanên slavî be, bo nimûne bi rûsî масло (maslo: nîvişk)

масло

roman: maslo

ᎪᏌᏅᎯ

roman: gosanvhi

黄油

roman: huángyóu

زبدة

roman: zubda

կարագ

roman: karag

חמאה

roman: ḥema

май

roman: may

버터

roman: beoteo

ເບີ

roman: bœ̄

цөцгийн тос

roman: tsötsgijn tos

کره

roman: karé

май

roman: mai

маслац

roman: maslac

פּוטער

roman: puter

βούτυρο

roman: voútyro

ipa: /mɛsˈkɛ/

hyphenation: mes·ke


itîmad li ser kirin

glosses: Pê ve eleqedar bûn, bi ser ve bûn, girêdayî bûn, ne jê serbixwe bûn.

forms:
itîmad li ser dikim (present)
itîmad li ser dikî (present)
itîmad li ser dike (present)
itîmad li ser dikin (present)
itîmad li ser bike (imperative singular)
itîmad li ser bikin (imperative plural)
itîmad li ser kir (past)
itîmad li ser kir (past)
itîmad li ser kir (past)
itîmad li ser kir (past)

etymology_text: Ji itîmad + li + ser + kirin

ipa: /ɪtiːˈmɑːd lɪ sɛɾ kɪˈɾɪn/

hyphenation: i·tî·mad li ser ki·rin


dengê (yekî) bor bûn

glosses: Dema kesek bi taybetî regezê nêr baliq dibe yan nêzîkî jiyê pazde saliyê dibe dengê wî stûr dibe.

etymology_text: deng + -ê + yek + -î + bor + ketin


title: bi reşekurmancî lê li ba ketin

redirect: lê li ba ketin


title: hefsare (yekî) di dest hineken din de bûn

redirect: hefsare (yekî) di dest hinekên din de bûn


title: derdê xwe ji paşaye ker re gotin

redirect: derdê xwe ji paşayê ker re gotin


gile

glosses: çilû, belg, belçim, gilgile (bi taybetî yên beyî û weriyayî)

forms:
gilgil
gilgile

etymology_text: Hevreha soranî geła, herwiha ihtimalen hevreha çilû.

ipa: /ɡɪˈlɛ/

hyphenation: gi·le


deconflict

glosses: çareser kirin, nakokî hel kirin, navbeynkarî kirin


deconfliction

glosses: çareserkirin, helkirina nakokiyan, navbeynkarîkirin


title: holika xwe li golike kirin (ılolik dayîn ser golike)

redirect: holika xwe li golikê kirin


title: holika xwe li golike kirin


serekmilyaket

etymology_text: Ji serek + milyaket.

ipa: /sɛɾɛkmɪljɑːˈkɛt/

hyphenation: se·rek·mil·ya·ket


title: serekmilayket

redirect: serekmilyaket


detritivore

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-detritivore.wav


title: barê xwe li bare yekî xistin

redirect: barê xwe li barê yekî xistin


title: giraniya xwe dayîn ser .

redirect: giraniya xwe dayîn ser


eger ... jî

pos: circumpos

pos_title: Bazinedaçek

forms: heke ... jî

etymology_text: Ji eger + jî


title: aqilê (yekî ji serî birin

redirect: aqilê (yekî) ji serî birin


şemşaq jê re avitin

glosses: şalûsî jê re kirin, şelafî jê re kirin, pesna yekî dan

forms:
erd jê re dûz kirin
şemşaq jê re avêtin


title: lavlavkirin

redirect: lavlav kirin


title: güm dikilmesi

redirect: gün dikilmesi


title: dilê (yekî) neçûn .

redirect: dilê (yekî) neçûn


xwe avetin ber tor û bextê (yekî)

glosses: Guhartoyeke xwe avêtin ber tor û bextê (yekî).


title: xwe avetin ber bextê (yekî)

redirect: xwe avêtin ber bextê (yekî)


title: li ser soza xwe sekinîn '

redirect: li ser soza xwe sekinîn


title: sözünden

redirect: sözünden çıkmamak


title: şeyten zor dan (yekî)

redirect: şeytên zor dan (yekî)


title: dawet firikî berbû(k) hetikî

redirect: dawet firikî berbûk hetikî


title: dîlan herikî berbû hetikî

redirect: dîlan ferikî berbû hetikî


-xwîn

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses:
xwandevan, xwande, xwîner,
kesa/ê ku tiştekî dixwîne yan dizane bixwîne:
kitêbxwîn, Quran-xwîn

forms:
-xwan
-xwên
-xîn

etymology_text: ji rehê dema niha yê lêkera xwandin ji proto-hindûewropî


gitmedim

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: Kesê yekem ê yekjimar di raboriya sadeyê neyînî de ji lêker gitmek.

text: Ben gitmedim.


title: hişe yekî li cihekî din bûn

redirect: hişê yekî li cihekî din bûn


title: ağzı kulaklarına

redirect: ağzı kulaklarına varmak


milhid

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: Xwedênenas, bêbawer, kesê/a ku dibêjê ku Xwedê nîne, hin kes hizir dikin ku bûn milhid tiştek pozîtîve

etymology_text: Ji erebî ملحد


wekî bivirê melayî

forms: وەکی بڤرێ مەلایی

etymology_text: Ji wekî + bivirê + melayî


KIA xweştir e ji piya

glosses: Ev biwêje li ser trimpêla Kia tê gotin, jiber ku ne trimêleka gelek baş e xelk dibêjin bi tinê ji piyan anko birêveçûnê xweştir e.

etymology_text: Ji KIA + xweştir + e + ji + piya


ağzı yanmak

glosses: pişta destê xwe jê şewitandin, şorika xwe xwarin


pişta destê xwe jê şewitandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: pişta destê xwe şewitandin


title: ahngi bozulmak

redirect: ahengi bozulmak


geriyana zanistî

glosses: Geşta ku zanîngeh xwendekaran dibe seyranek bo zanînê.

forms: geşta zanistî

etymology_text: geriyan + -a + zanistî


title: heta te hilatî kir, pokê şikeva çekir

redirect: heta te hilatî kir, xelkê şikeva çêkir


heta te hevîr kir xelkê şikeva kir

forms: heta te hevîr kir, xelkê şikeva kir


yekî da yekî rezek wî nedayê hebûbek

forms: yekî da yekî rezek, wî nedayê hebûbek


word: nehat qiyamet îcar ku hat bi xêr û silamet

forms: nehat qiyamet, ku hat xêr û silamet


ce dan (yekî) genim jê stendin

forms: ceh dayîn, genim standin


title: çabuk parlayan

redirect: çabuk parlayan çabuk söner


title: bi barane re hatin, bi lehiye re çûn

redirect: bi baranê re hatin, bi lehiyê re çûn


title: av jı çiyan diherike li newalan xwe dide der

redirect: av ji çiyan diherike li newalan xwe dide der


yek li vir xistin yek li wir xistin

glosses: Guhartoyeke yek li vir xistin, yek li wir xistin.


diyecek

text: Başka diyeceğiniz var mı?

glosses: Kesê sêyemê yekjimar di dema bêyê erênî de ji lêkera demek.


title: elalemin ağzı torba değil ki

redirect: elalemin ağzı torba değil ki büzesin


title: almemin ağzı torba değil ki

redirect: alemin ağzı torba değil ki büzesin


deste wî bisekine piyê wî nasekine

forms: piyê wî bisekine, qûna wî nasekine


title: hakkin rahmetine kavuşmak

redirect: hakkın rahmetine kavuşmak


title: li dinyava din dewakarê îmana (yekî) bûn

redirect: li dinyaya din dewakarê îmana (yekî) bûn


title: gırtlağına basmak

redirect: birinin gırtlağına basmak


title: roviye reş derketin pêşiya (yekî)

redirect: roviyê reş derketin pêşiya (yekî)


soğuk renkler

glosses: rengên reş, rengên sar (lacîwert, mor û tonên wan)


sökün etmek

glosses: dan pey hev hatin, li pey hev hatin, pêşî der bûn


title: qûn qûa mirîşkê ye, hêk hêka qazê ye

redirect: qûn qûna mirîşkê ye, hêk hêka qazê ye


title: qûn qûa mirîşkê ye, dixwaze hêkên qazan bike

redirect: qûn qûna mirîşkê ye, dixwaze hêkên qazan bike


bereinigst

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera bereinigen.


title: baye bendera (yekî) hatin

redirect: bayê bendera (yekî) hatin


xwebesatî

glosses: Bi xwe têra xwe hebûn, besî xwe bûn, serbixweyî.

etymology_text: xwe + bes + -atî


passoire

etymology_text: passer + -oire

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-passoire.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ltrlg-passoire.wav


hitchhiking

glosses: Li Rojava: hop hop, çûna ciyekî bi siwarbûna trimpêlekê belaş


Rojava

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: Kurdistana Sûriye, mebest jê Kurdistana rojavaye.

glosses: Ewropa (û Emerîka), parzemînên li rojavaya Zemînê

etymology_text: Kurteya Rojavaya Kurdistanê (1)


çi pê nevêt

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: Elbet, teben, bêguman, bêşik, tabî, jixwe, zaten, bêgotin.

etymology_text: Ji çi + pê + nevêt


title: bogstandard

redirect: bog-standard


miraqb

glosses: Çavdêr, çawdêr, zêrevan, parêzvan, goyînger, hêsyar, hevşiyar.

forms:
مراقب
miraqib

etymology_text: Ji erebî المراقب


di canê xwe bihurîn

forms: di ruhê xwe bihurîn


destê xwe jê bikişîne

forms: destê xwe jê kişandin


ji xweliyan pelî ji peliyan xwelî

glosses: Guhartoyeke ji xweliyan pelî, ji peliyan xwelî.


bal û pal

forms: balûpal


tar û mar bûn

ipa: /tɑːɾ uː mɑːɾ buːn/

hyphenation: tar û mar bûn


ji hev ne xweş bûn

forms: ji hev nexweş bûn


kela yekî rabûn

forms: kela (yekî) rabûn


piyê xwe ne avêtin (cihekî)

forms: piyê xwe neavêtin cihekî


bi nav û deng

forms:
bi nav û dengtir (comparative)
herî bi nav û deng (superlative)
bi nav û dengtirîn (superlative)


dest girêdayî man

forms: destgirêdayî man


dil hênik bûn

forms: dilhênik bûn


zimanê xwe jê kirin cihê xwe çêkirin

glosses: Guhartoyeke zimanê xwe jê kirin, cihê xwe çêkirin.


hêrsa yekî rakirin

forms: hêrsa (yekî) rakirin


tewşo mewşo xeberdan

forms: tewşomewşo xeber dan


ji dest hilanînê ketin

forms: ji desthilanînê ketin


bi dûr û dirêjî

forms:
bi dûr û dirêjîtir (comparative)
herî bi dûr û dirêjî (superlative)
bi dûr û dirêjîtirîn (superlative)


bi mal û hal bûn

forms: bimal û hal bûn


xwe (tiştek) hesibandin

forms: xwe tiştek hesibandin


bi cil û berg

forms:
bi cil û bergtir (comparative)
herî bi cil û berg (superlative)
bi cil û bergtirîn (superlative)


ji nav derketin

forms: ji nav ... derketin


boçik pê ve girêdan

forms: boçik pê ve girê dan


heta aqil nas kir temen xelas kir

glosses: Guhartoyeke heta aqil nas kir, temen xelas kir.


bi nan û xwê bûn

forms: binan û xwê bûn


ketin çavê yekî

forms: ketin çavê (yekî)


serê (yekî) tev li hev bûn

forms: serê (yekî) tevlihev bûn


tê de hokkirin

forms: tê de hok kirin


(yek) xurandin xwe

forms: yek xurandin xwe


(yek) kirin bin baskê xwe

forms: yek kirin bin baskê xwe


bi kend û kosp

forms:
bi kend û kosptir (comparative)
herî bi kend û kosp (superlative)
bi kend û kosptirîn (superlative)


xwe dan nîşan dan

forms: xwe dan nîşandan


bê gumanî kirin

forms: bêgumanî kirin


li zora yekî çûn

forms: li zora (yekî) çûn


devê yekî şewitîn

forms: devê (yekî) şewitîn


dev avêtin yekî

forms: dev avêtin (yekî)


tê de bicih bûn

forms: tê de bi cih bûn


bi bejn û bal

forms:
bi bejn û baltir (comparative)
herî bi bejn û bal (superlative)
bi bejn û baltirîn (superlative)


bi kird arî

forms:
bi kird arîtir (comparative)
herî bi kird arî (superlative)
bi kird arîtirîn (superlative)


bi xwe de rîtin

forms: bi xwe de rît in


ji ber baranê revîn çûn ber tiriyê

glosses: Guhartoyeke ji ber baranê revîn, çûn ber tiriyê.


bi zimanê xwe xwe dan dest

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: bi zimanê xwe, xwe dan dest


bi zimanê xwe li xwe şahidî dan

glosses: Guhartoyeke bi zimanê xwe, li xwe şahidî dan.


şev kirin roj roj kirin şev

glosses: Guhartoyeke şev kirin roj, roj kirin şev.


bi cih û nivîn bûn

forms: bicih û nivîn bûn


dilê (yekî) tirsîn

forms: dilê (yekî)... tirsîn


berê xwe jê badan

forms: berê xwe jê ba dan


word: qenciya te nagihîje me bila xerabiya te jî negihîje me

glosses: Guhartoyeke qenciya te nagihîje me, qet nebe bila xirabiya te jî negihîje me.


bûn benîştê devê (yekî)

forms: benîştê devê xelkê bûn


gunehê (yekî) pê hatin

forms: gunehê gawiran pê hatin


dev heye ziman tune

forms: dev heye, ziman nîn e


word: li wê dinyayê em dê bibêjin îman tû dê bibêjî eman

glosses: Guhartoyeke li wê dinyayê em dê bibêjin îman, tu dê bibêjî eman.


aqilê (yekî) temam e

forms: aqilê (yekî) temam bûn


hişê (yekî) ne li serê (yekî) bûn

forms: hişê (yekî) ne li cih bûn


hiş li serî neman

forms: hiş û sewda li serî neman


ava germ di kapokên min de hatin

glosses: Guhartoyeke ava germ di kabokan de hatin.


aqilê (yekî) ji serê (yekî) çûn

forms: aqilê (yekî) ji serî çûn


nîsk li esmanan tov kirin

forms: li esmanan nîsk tov kirin


feleka (yekî) çep gerîn

forms: feleka (yekî) li serî reş gerîn


birûmet û giranbuha bûn

forms: biabor û birûmet bûn


bi tiştekî re kêr nehatin

glosses: Guhartoyeke bi tiştekî re bi kêr nehatin.


dîn û har bûn

forms: har û dîn bûn


arê zêran jê çêbûn

forms: arê zêran pê çêbûn


ji ber binbariyê revîn

forms: ji ber barê xwe revîn


aqil bi pereyan naxebite

glosses: Guhartoyeke aqil bi pereyan nayê firotin.


aqil ne li gorî bejnê ye

glosses: Guhartoyeke aqil ne li bejnê ye li serî ye.


ji xelkê re dimîne

forms: karkero, kedkiro ji xelkê re


ji pey (yekî) neqetîn

forms: ji pey qûna (yekî) neqetîn


pişta (yekî) dananîn erdê

glosses: Guhartoyeke kesî pişta (yekî) daneynîn erdê.


bêdeng û di halê xwe de bûn

forms: di halê xwe de bûn


bêkes û bêcih bûn

forms: bêcih û bêwar bûn


li serê (yekî) fek û tele çêkirin

forms: tele li serê (yekî) çêkirin


me lolo kir lêlê hat

forms: lêlê kir lolo hat


pê hundirê xwe xwarin

forms: bi xwe hundirê xwe xwarin


dek û dolap li (yekî) gerandin

glosses: Guhartoyeke dek û dolab li dora (yekî) gerandin.


zehf zêde bi hev du ve girêdayî bûn

glosses: Guhartoyeke wekî seg û pisîkên bi hev du ve girêdayî bûn.


piyên (yekî) li hev ketin

glosses: Guhartoyeke dest û piyên (yekî) li hev ketin.


xwe avêtin bextê (yekî)

glosses: Guhartoyeke xwe avetin ber tor û bextê (yekî).


hev û din aciz kirin

forms: hev û din gêj kirin


bûn emelê serê (yekî)

forms: emelê serê (yekî) bûn


serê (yekî) bûn wekî dolabê

forms: serê (yekî) wekî tara bêjingê bûn


bi hev û din re durist û girêdayî bûn

forms: bi hev û din re sax bûn


kevir û kuçik bi (yekî) de barîn

forms: kevir û kuçik bi ser (yekî) de barîn


jê re kêfa (yekî) hatin

forms: kêfa (yekî) jê re hatin


bi dostîtî nêzîk bûn

forms: bi dilekî germ nêzîk bûn


xwelî bi yekî werkirin

glosses: Guhartoyeke xwelî bi serê yekî de kirin.


bi ser hev du de anîn

forms: bi ser hev de anîn


hay ji rewşa xwe hebûn

forms: hay ji gotina xwe hebûn


rişkên (yekî) bûn nûtik

forms: rişkên (yekî) bûtik bûn


serî jê re tewandin

forms: jê re serî tewandin


anîn ser riya xwe

forms: anîn ser gotina xwe


hal û xatir pirsîn

forms: hal û xatirê (yekî) pirsîn


canê (yekî) jê derxistin

forms: canê (yekî) derxistin


eş û pirsgirêka xwe avêtin hundirê xwe

glosses: Guhartoyeke kul û derd avêtin hundirê xwe.


tût û rût man

forms: rût û repal man


bêberî û bêesil bûn

forms: bêesil û befesil bûn


xwedî mal û zarok bûn

forms: xwedî mal û hal bûn


dir û rezîl bûn

forms: rezîl û riswa bûn


şaş û metel bûn

forms: şaş û metel man


zor û zerp ditin

forms: zerp û zor dîtin


li serê mirovan dek û dolab vekirin

glosses: Guhartoyeke dek û dolab li serê (yekî) çêkirin.


bûn wekî pola

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: wekî pola bûn


ji mal û warê xwe dûr kevtin

glosses: Guhartoyeke ji mal û warê xwe dûr ketin.


ji aş û baş

forms: ji aş û baş axaftin


bela li pey gerîn

forms: bela li ser serî gerîn


bi dûr û dirêj

forms:
bi dûr û dirêjtir (comparative)
herî bi dûr û dirêj (superlative)
bi dûr û dirêjtirîn (superlative)


xwe li belayê dan

forms: belaya (yekî) li xwe dan


di bin minetan de man

forms: di bin ... de man


mineta xwe ji kesekî negirtin

forms: mineta xwe ji bavê xwe jî negirtin


li ser kitkiteyan sekinîn

forms: li ser ... kûr û dûr sekinîn


xwêdan tê de avêtin

forms: zîpik tê de avêtin


çûn ber darê êxdamê

forms: çûn ber darê sêpikê


bi zimanê xwe sûcê xwe dan dest

forms: bi zimanê xwe, xwe dan dest


pirça dehşikê dan ser pişta kerê

glosses: Guhartoyeke pirça kerê dan ser pişta dehşikê.


dolaba (yekî) ters gerîn

forms: felek lê çep gerîn


xap û dolab kirin

forms: xap û rîp kirin


şil û nerm bûn

forms: şil û şet bûn


ax ketin çavê (yekî)

forms: ax di çavên (yekî) ketin


li rastî xirabiyekê hatin

forms: li rastî tofanê hatin


kêfa (yekî) xweş kirin

forms: dilê (yekî) xweş kirin


nan ji malan av ji malan taştiya palan

glosses: Guhartoyeke nan ji malan, av ji malan, taşteya palan.


dest dirêjî (tiştekî) kirin

glosses: Guhartoyeke destê xwe dirêjî (tiştekî) kirin.


ji mista (yekî) derxistin

forms: ji mista xwe derxistin


gotina xwe neanîn cih

forms: gotina xwe bi cih anîn


bi kerê nikare diçe kurtan

glosses: Guhartoyeke bi kerê nikare, diçe kuriyê.


kul kirin zikê (yekî)

forms: xof kirin zikê (yekî)


li dorê dan çeqlebaskan

glosses: Guhartoyeke li dora (yekî) dan çeqlebaskan.


wekî gula devê tivingê

forms: wekî guleya devê tivingê çûn


hesp tune afiran çêdike

forms: hê hesp tune, afir çêdike


xwîn bi ser yekî de kelîn

forms: xwîn bi ser hev de kelîn


li ser henga xwe bûn

forms: li ser benga xwe bûn


poxê (yekî) derketin rastê

forms: poxê (yekî) derketin


bi nanê xwe leyîstin

forms: bi xwe bi nanê xwe lîstin


word: di navbera du vebijarkan de bê biryar man

glosses: Guhartoyeke di navbera du vebijarkan de man.


ebûra xwe peyde kirin

forms: ebûra xwe kirin


bûn beniştê devê xelkê

forms: benîştê devê xelkê bûn


li serî tele çêkirin

forms: tele li serê (yekî) çêkirin


bi cilê canê xwe re li hev nekirin

glosses: Guhartoyeke bi cila canê xwe re li hev nekirin.


dilê (yekî) sar bûn

forms: dilê (yekî) jê sar bûn


çav li berê delîn

forms: çav li berê venebûn


dilê (yekî) pê razî nebûn

forms: dilê (yekî) pê xweş nebûn


dilê (yekî) pê ve bûn

forms: dilê (yekî) pê ve girêdayî bûn


çav nedan ser hev

forms: çavên xwe nedan ser hev


birûmet û binirx bûn

forms: biabor û birûmet bûn


title: nan ji baniye, av ji kaniye

redirect: nan ji baniyê, av ji kaniyê


roj li nîvro bûn

forms: roj li hikmê nîvro bûn


halê (yekî) xerabe bûn

forms: halê (yekî) ne tu hal bûn


hal tê de neman

forms: ruh tê de neman


xwe bi xwe xapandin

forms: bi xwe, xwe xapandin


li hal û wext pirsîn

glosses: Guhartoyeke li hal û kêfa (yekî) pirsîn.


ne bi xêr biçe

forms: ne bi xêr û silamet


bi bayê hat bi baranê re çû

glosses: Guhartoyeke bi bayê re hat, bi barane re çû.


hay ji rewşê tune bûn

forms: hay ji baye felekê tune bûn


zor û zerp dîtin

forms: zerp û zor dîtin


xêr tê de tune

forms: xêr tê de tune bûn


derdê pîrê pilor e derdê Hebo gebol e

glosses: Guhartoyeke derdê pîrê pilor e, derdê hebo gebol e.


li dawiya xwe nefikirîn

glosses: Guhartoyeke li paşî û pêşiya xwe nefikirîn.


pirsgirêka xwe çareser kirin

glosses: Guhartoyeke pirsgirêka xwe bi xwe çareser kirin.


reyîn hev û din

forms: bi hev û din ketin


dinya din qet nehatin bîrê

forms: dinya din nehatin bîrê


heya ku tu bixwazî

forms: heya ku tu bibejî bes


çûn ber kindirê darê sêpikê

forms: çûn ber darê sêpikê


tu xweliyê biavêjî nakeve erdê

forms: xweliyê biavêjî li erdê nakeve


bi qasî kuriya derziyê

forms: bi qasî kuriya derziyê mezin kirin


bîzê (yekî) jê çûn

text: Lê çaxa min di neynikê de li vî senemê sik dinêrî, qet bîzê min jê nediçû

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 70, ISBN 978-605-2246-80-1


heyran û qurban kirin

forms: bi heyran û qurban


ji welatê xwe dûr ketin

forms: ji av û aqarên xwe dûr ketin


pêçiyên xwe pê re xwarin

forms: tiliya xwe pê re xwarin


hev birin û anîn

forms: hev û din birin û anîn


bazara mişk û pisîkê

forms: mîna bazara mişk û pisîkê


gotin nakevin serê (yekî)

forms: gotin di serê (yekî) de neçûn


serê xwe jê êşandin

forms: serê xwe êşandin


li pey qafê (yekî) çûn

forms: li pey riya (yekî) çûn


ber bayê (yekî) ketin

forms: bi ber bayê (yekî) ketin


pêlî darê rizî dike bi xwe dernaxe

glosses: Guhartoyeke pêlî darê riziyayî dike, bi xwe dernaxe.


zikê (yekî) kirin qurequr

forms: zikê (yekî) qurequr kirin


ji dêst tiştek nehatin

forms: ji dêst (yekî) tiştek nehatin


hal û hewal pirsîn

forms: hal û xatirê (yekî) pirsîn


hestiyek avêtin ber (yekî)

forms: çend hestî avêtin ber (yekî)


kole û bindest bûn

forms: qûl û kole bûn


binê kîsik xuya kirin

forms: binê ... xuya kirin


ne kêm ne zêde

forms: ne kêm, ne zêde bûn


bela û xeta bûn

forms: bela û aşît bûn


nepîvayî gotin sê çap e

glosses: Guhartoyeke hê nepîvayî, tu dibêjî sê çap e.


daw û deling hildan

forms: daw û delingên xwe hildan


li serê yekî dek û dolap çêkirin

glosses: Guhartoyeke dek û dolab li serê (yekî) çêkirin.


guhê (yekî) li xeberan bûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: guhê (yekî) li ser ... bûn


kirin nav piyên xwe

forms: qemça xwe kirin nav piyên xwe


şika (yekî) tê çûn

forms: şika (yekî) tê de çûn


gotin dan rûyê (yekî)

forms: gotin anîn rûyê (yekî)


aqil li serî bûn

forms: aqilê (yekî) li serî bûn


aqilê xwe şaş kirin

forms: aqilê (yekî) şaş kirin


hişe xwe winda kirin

forms: aqilê xwe pê re winda kirin


ji heqên tiştekî derketin

forms: ji heqê tiştekî derketin


çeleng û jehatî bûn

forms: çapik û çeleng bûn


nava dilê (yekî) xwendin

forms: dilê (yekî) xwendin


tu bi ku de biavêjî weqî çar tuxt e

glosses: Guhartoyeke bi ku de biavêjî weqî çar tuxt e.


xîreta (yekî) tehemûl nekirin

forms: xîreta (yekî) qebûl nekirin


ji pey yekî neqetîn

forms: ji pey qûna (yekî) neqetîn


ling ji erdê qetîn

forms: lingên (yekî) ji erdê qetîn


fermana serê (yekî) rakirin

forms: fermana (yekî) rakirin


ji vê dinyayê bar kirin çûn

forms: koça xwe ji vê dinyayê bar kirin


termê (yekî) li erdê man

forms: heyfa (yekî) li erdê man


xwe zêde hesab kirin

forms: lingên xwe zêde dirêj kirin


bi qîç û pîlan ketin (tiştekî)

glosses: Guhartoyeke bi her çar qîl û pîlan ketin (tiştekî).


pêçîka xwe pê re xwarin

forms: tiliya xwe pê re xwarin


weka mozeqirtikê li pey bûn

forms: wekî mozeqirtikê li pey (yekî) bûn


dan dû qûna (yekî)

forms: ji dû qûna (yekî) neqetîn


di nav astengî û zorê de hiştin

glosses: Guhartoyeke di nav zerp û zorê de hiştin.


gotin bi tiştekî nehesibandin

forms: bi tiştekî nehesibandin


reng û rûçik hatin (yekî)

forms: reng û rûçik hatin


diranên xwe cîq kirin

forms: diranên xwe ji (yekî) tûj kirin


ji ser xwe re kesek nedîtin

glosses: Guhartoyeke ji ser xwe re tu kes nedîtin.


Xwedê emanetê xwe jê stendin

forms: xwedê emanetê xwe jê stendin


di av û donê xwe de qijilîn

forms: di donê xwe de qijirîn


bêpere û bemiz û bêmal bûn

forms: bêpere û bemiz bûn


li serê yekî dek û dolab gerandin

glosses: Guhartoyeke dek û dolab li dora (yekî) gerandin.


bêhna xwe teng kirin

forms: bêhna (yekî) teng kirin


kirin xwedî mal û hal

forms: xwedî mal û hal bûn


ji derd û pirsgirêkan xelas nebûn

glosses: Guhartoyeke serî ji derd û kulan xelas nebûn.


li hev û din xwedi derketin

forms: li hev û din xwedî derketin


ez kor tu kor icar wê kî here jor?

glosses: Binêre ez kor, tu kor, îcar wê kî here jor.


agirê binê kayê bûn

forms: wekî agirê bin kayê bûn


li yekî xweş nehatin

forms: li xwedê xweş nehatin


dek û dolab anîn serê kesekî

glosses: Guhartoyeke dek û dolab anîn serê (yekî).


kêfa (yekî) di berda man

forms: kêfa (yekî) di gewriyê de man


qul û qawêr jî bi dest neketin

forms: qul û qawêr jî bi dest (yekî) neketin


bûn mîna dîkê şil

forms: mîna dîkê şil bûn


bêwar û derbeder bûn

forms: bêcih û bêwar bûn


tût û rût kirin

forms: rût û pût kirin


hewaleyî şîrê (kesekî) kirin

forms: yek hewaleyî şîrê wî kirin


xwe avetin ber tor û bexte yekî

glosses: Guhartoyeke xwe avetin ber tor û bextê (yekî).


henek di xwe de nebihartin

forms: gotin di xwe de nebihartin


dev ji ya xwe bernedan

forms: dev ji gotina xwe bernedan


felek berê xwe jê guhastin

glosses: Guhartoyeke felekê berê xwe jê guhastin.


gotin ling bavê min ling

forms: ling, bavê min ling!


gotin sero tu bi qurbana lingan bî

glosses: Guhartoyeke sero tu bi qurbana lingan bî.


bi ser xwe de hatin

forms: bi ser hemdê xwe de hatin


zilm û zor dîtin

forms: zerp û zor dîtin


xweyê sozê xwe bûn

forms: mêrê xweyê gotina xwe bûn


gotin di devê xwe de mizmizandin

forms: di devê xwe de mizmizandin


di zerp û zoreke mezin de man

forms: di nav zerp û zorê de man


jê re gotin nîn e

forms: gotin jê re tune bûn


tola xwe bi destê xwe vekirin

forms: girêka xwe bi destê xwe vekirin


ne serî hebûn ne jî binî

forms: ne serî, ne binî hebûn


li dora (tiştekî) gerîn

glosses: Guhartoyeke li dora (tiştekî) çûn û hatin.


hêviya xwe pê girê dan

forms: hêviya xwe pê ve girê dan


gotinên (yekî) hev negirtin

forms: gotinên (yekî) hev du negirtin


di ser re tune bûn

forms: di ser re kes tune bûn


dest kirin pêsîra (yekî)

forms: dest avêtin pêsîra (yekî)


word: mala virekan xera bûye kesî bawer nekiriye


hatin ser kewna berê

forms: anîn ser kewna berê


di berê de rih û îmana xwe qetandin

forms: rih û îmana xwe di ber ... de qetandin


tirkînî ji dile (yekî) çûn

forms: çizînî ji dile (yekî) çûn


çav ji çavan şerm dike

forms: çav ji çavan şerm kirin


li rûyê (yekî) gotin

forms: gotina xwe li rûyê (yekî) gotin


rûyê (yekî) spî ye

forms: rûyê (yekî) spî bûn


rûyê xwe bi gûyê xwe şûştiye

forms: rûyê xwe bi gûyê xwe şûştin


rûyê (yekî) zer bûn

forms: dil û hinavên (yekî) zer bûn


qûn ji erdê ranekirin

forms: qûna xwe ji erdê ranekirin


ling kutan ser

forms: ling kutan ser (yekî)


hişê (yekî) li hev ketin

forms: aqilê (yekî) li hev ketin


hesin bi sarî kutandin

forms: hesin bi sarî cûtin


zikekî têr yek birçî

forms: bi zikekî têr, bi deh zikan birçî bûn


berxê çê li ber koze diyar e

glosses: Guhartoyeke berxê çê li ber dê bellî ye.


navê xerab hatin ser (yekî)

forms: navê (yekî) xerab derketin


dev û pozê (yekî) tije xwîn bûn

glosses: Guhartoyeke dev û pozê (yekî) ketin hev.


devê (yekî) çûn pişta guhê (yekî)

forms: devê (yekî) çûn pişta guh


qûna reş û spî li hemamê kifş dibe

forms: qûna reş û spî ji hev kifş bûn


ketin ber lehiyê

forms: bi ber lehiyê ketin


aqilê (yekî) ne li serê (yekî) bûn

glosses: Guhartoyeke aqilê (yekî) ji serê (yekî) çûn.


hişê (yekî) lê man

forms: hişê (yekî) pê ve man


aqil ji serê (yekî) birin

forms: serê (yekî) birin


word: sêva sor a li darê ye kes nizane nesîbê kê ye


feleka (yekî) ters gerîn

forms: feleka (yekî) li serî reş gerîn


kumê (an jî fesê) Celo dan serê Xelo

glosses: Guhartoyeke kumê xelo li serê celo, yê celo li serê xelo.


kimê Elo dide serê Welo

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: ji elo dibire, dide welo


Xwedê wê bi miradê wê şad bike

glosses: Guhartoyeke Xwedê wî bi rehmeta xwe şad bike.


Xwedê wan bi hev re pîr û kal bike

glosses: Guhartoyeke xwedê bi hev û din re kal û pîr kirin.


Xwedê ruhê (yekî) bistîne

forms: xwedê ruhê (yekî) stendin


Xwedê li gora dilê (yekî) didê

forms: xwedê li gorî dilê (yekî) dan


Xwedê neyne serê bavkuştiyê me

forms: xwedê neyîne serê bavkuştiyê min


Xwedê kêmasiya (yekî) nede

forms: xwedê kêmasiya (yekî) nedan


Xwedê ji du deriyan deriyekî lê veke

forms: xwedê ji du deriyan deriyekî veke


Xwedê heq şahid e

forms: xwedê heq şahid bûn


word: devê xelkê ne doxîna diya me ye ku em girê bidin


rûyê (yekî) spî

forms: rûyê (yekî) spî bûn


li te xweşî helal be wekî şîrê diya te

forms: mîna şîrê diya mirov helal bûn


stêrk bi roj di ber (tiştekî) de dîtin

forms: stêrk bi roj dîtin


kirin ku diya (yekî) lawo bike

forms: diya (yekî) lawo lawo kirin


paşiya tirê hê li min kezîkurê

glosses: Guhartoyeke taliya tirê, li min kezîkurê.


hesp heye afir tune ye

forms: hê hesp tune, afir çêdike


pofa diya mar

forms: wekî pofa diya mar bûn


xwe avêtin ser dest û piyên (yekî)

forms: çûn dest û piyên (yekî)


piyê xwe li gorî bera bavê xwe avêtin

forms: piyê xwe li gorî bera xwe dirêj kirin


çûn ser kurm û kirasê (yekî)

glosses: Ji alî xûy û nîşaneyên karakterîstîk ve bûn wekî (wî).

text: Ez niximandî nebûm, lê min dawên dirêj li xwe dikirin. Tu caran min pantor li xwe nedikirin. Ez radîkal bûm. Lê bi zemanî ve min pantorên fireh li xwe kirin. Paşê min jeans jî li xwe kirin. Ez hatim ser kurm û kirasê civakê, lê bi zemanî ve min dît ku ew jî ne bes e bo wê. Min hewl da xwe bi xwe pêşve bibim. Neagahdarbûna li ser siyaseta wê derê ez xistim di rewşekî zehmet de. Axirî heke tu xwe nas nekî… Tu dikarî li vir bikevî li ser kurm û kirasê wan, tu dikarî bişibî wa, lê pirsgirêka herî mezin bû min xwe nas nedikir.

ref: Wextê ez zarok bûm, li malê mêr tunebû. https://web.archive.org/http://www.gencleranlatiyor.org/static/kurdi/transcripts/sengul/v3.html arşîv, gencleranlatiyor.org


xwe avêtin nav dest û piyên (yekî)

forms: dest avêtin barê (yekî)


word: di mal de tune arvan e navê jinikê Gulnîgar e

glosses: Guhartoyeke di malê de tune arvan e, navê jinikê gulgînan e.


piyên (yekî) jê de ketin

forms: dest û lingê (yekî) jê ketin


dû ji kuleka (yekî) nekişîn

forms: dû bi ser kuleka mala (yekî) ketin


av di serê kaniyê de şolî (şêlo) dibe

glosses: Guhartoyeke av ji serê sikir de ziha dibe.


ta pê re ba dan

forms: ta ba dan


serê (yekî) ketin teq û reqan

forms: agir bi serê (yekî) ketin


serê (yekî) gihîştin esmanan

forms: serê (yekî) gihîştin perê esmanan


lê dek û dolap çêkirin

glosses: Guhartoyeke li serê yekî dek û dolap çêkirin.


wekî teyrê baz

forms: wekî teyrê baz bûn


ez axa tu axa kî çêlekan bibe baxan?

glosses: Binêre ez axa tu axa, kî golikan bibe nav baxan.


ez axa tu axa kî mirîşkan bibe baxan?

glosses: Guhartoyeke ez axa tu axa, kî golikan bibe nav baxan.


simbêlê (yekî) hê nû bûtik bûn

forms: simbêlên (yekî) nû bûtik bûn


gûyê serê sibehê

forms: gûyê serê sibehê bûn


stûyê (yekî) û kêra (yekî)

forms: avêtin stûyê (yekî)


ahê bizina kol ji ya kel re namîne

glosses: Guhartoyeke aynê bizna kol ji ya bi qloç re namîne.


ev dan hê wê pir av hilçinîne

forms: ev elifbê ye, hê pir li pey e


çi tê serê quling ji qîrina quling e

glosses: Guhartoyeke çi tê serê mirov ji zimanê mirov e.


canê (yekî) tehemûl nekirin

glosses: Guhartoyeke xîreta (yekî) tehemûl nekirin.


ruhê xwe dan (yekî)

forms: ruhê xwe di ber (yekî) de dan


hiş û mêjî di serî de neman

forms: hiş û sewda li serî neman


devê (yekî) vebûn

forms: qifla devê (yekî) vebûn


word: av ji serê çiyan tê di newalan de derdikeve

glosses: Guhartoyeke av ji çiyan diherike li newalan xwe dide der.


dek û dolab gerandin

glosses: Guhartoyeke dek û dolab li dora (yekî) gerandin.


word: zirneya Enisê mitrib li ber yasîna Hafiz Fethûla


ji her seriyekî de dengek derketin

forms: ji her seriyekî dengek der ketin


jê re her roj dawet e

forms: her tim roj jê re în bûn


pirç li ser zimanê (yekî) hêşîn bûn

forms: pirç bi zimanê (yekî) ve hatin


li heyfa bavê geriya dê li ser dan

forms: çû heyfa bavê, qûna dê jî da ser


(yek) anîn ser afirê gayê kilo

forms: pozê (yekî) bûn afirê gayê kilo


hê nepîvayî gotin sê çap û nîv e

glosses: Guhartoyeke hê nepîvayî, tu dibêjî sê çap e.


ya Hesen keçel ya keçel Hesen

forms: ha hesen keçel, ha keçel hesen!


li pey rêça (yekî) çûn

forms: li pey riya (yekî) çûn


ecelê bizinê tê diçe nanê şivan dixwe

glosses: Guhartoyeke dema hingavtina kerê tê, nanê cotyarî dixwe.


word: devê xelkê nebûye doxîna diya me ku em girê bidin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


destê (yekî) li ber rûyê (wî) bûn

forms: destê (yekî) li ber dêv man


word: devê xelkê ne doxîna diya meriv e ku mirov girê bide


çav li destê (yekî) bûn

forms: çav kutan destê (yekî)


dest û pêçiyên te ter bin

forms: dest û pêçiyên (yekî) ter bûn


keda (yekî) bi avê de çûn

forms: keda (yekî) badilhewa çûn


kerê me çû seferê hat dîsa kerê berê

glosses: Tevî rûdana hin waqiayan jî, neguherîna xûyên kesan îfade dike.

forms:
çû gergerê, hat dîsa ew kerê berê
çû seferê, hat dîsa kerê berê


gêlegêlê giran hatine serê (yekî)

forms: serê (yekî) ji xaxê giran xelas nebûn


word: bûk siwarê hespê ye kes nizane nesîbê kê ye


word: bûk siwarê hespê ye kes nizane rizqê kê ye


word: bûk siwarê hespê ye hefsar li destê Mistê ye kes nizane nesîbê kê ye


word: ev riya ku te berê xwe dayê ez tê re têm

glosses: Guhartoyeke ew riya ku te berê xwe dayê, ez jê hatime.


word: kes nikare bibêje du mû li pêş eniya te ne

forms: kes nikare bibêje pozika sola te xwar e


word: li esmanan lê gerîn Xwedê li erdê dan (yekî)

glosses: Guhartoyeke li ezmanê heftan gerîn, li erdê bi dest ketin.


word: li esmanê heftan lê gerîn li erde ketin ber dest û piyan

word: li ezmanê heftan gerîn, li erdê bi dest ketin


dilê (yekî) şikestin

forms: dîrega dilê (yekî) şikestin


bi tayekî xav çavê (yekî) girê dan

forms: bi benekî xav yek girê dan


çavê (yekî) di nav sere (wî) de sor bûn

forms: çavên (yekî) di nav serî de sor bûn


çavê (yekî) zûr bûn

forms: çavê (yekî) lê man


çav di serê (yekî) de tarî bûn

forms: dinya li ber çavên (yekî) tarî bûn


çavê (yekî) bi (tiştekî) ketin

forms: çavê (yekî) pê ketin


weka dîkê qo qo bi tenê man

forms: wekî dîkê qoqo bi tenê man


word: Osta Necar raze weka her car Xwedê yek e dergeh hezar

glosses: Guhartoyeke hebîbê necar, rakev fena her car, xwedê yek e, derge hezar.


word: feleka (yekî) li serê (yekî) reş gerandin

forms: feleka (yekî) li serî reş gerîn


li hal û wextê (yekî) pirs kirin

glosses: Guhartoyeke li hal û wextê (yekî) pirsîn.


word: em dê ji azana mele bawer bikin an jî ji zirîna kerê


word: tu nizanî mala dawetê kîjan e te rakiriye kevçiyê xwe


word: ji bo xatirê gulê mirov şîlavê dike paşila xwe

glosses: Guhartoyeke ji bo xatirê xweyî, mirov kevir naavêje seyî.


heska hemû giraran

forms: bûn heska hemû giraran


kela xwe serê (yekî) de vala kirin

forms: kela xwe li serê (yekî) rijandin


wekî Xocê Xizir li hawara (yekî) hatin

forms: wekî xocê xizir xwe gihandin (yekî)


bila hindik be lê bila xweş û spehî be

forms: bila xweş be, gula govendan be


însanetî di rûyê (yekî) de tune bûn

forms: meymenet li rûyê (yekî) tune bûn


îş ketin ser (yekî)

forms: îş ketin tanga (yekî)


tê de xêr tune

forms: xêr tê de tune bûn


word: lihêfa ser çavê wî jî birevînî deng nake

glosses: Guhartoyeke lihêfa li ser çavê (yekî) birevînî, deng nake.


tu vî alî bixî aliyê dinê dide berê

glosses: Guhartoyeke tu li vi aliyî bixî, aliyê din dide berê.


çavê (yekî) ji nav serî baz dan

forms: çavan ji serî baz dan


rengê (yekî) zer kirin wekî şimayê

forms: wekî şimayê zer bûn


(karek) li ser (yekî) man

glosses: Guhartoyeke (karek) di stûyê (yekî) de man.


nava dilê (yekî) çar gopal lê xistin

forms: dilê (yekî) çargopalî lê xistin


word: pêçî û tiliyên (yekî) mîna mûmên rêtî ne

forms: tilî û pêçên (yekî) mîna mûmê rêtî bûn


bi serê xwe sond xwarin

forms: bi serê (yekî) sond xwarin


kî bûk be (ew) berbû ye

forms: kî bûk e ew pê re berbû ye


xwîna (yekî) lê kelîn

forms: xwîna (yekî) bi ser (yekî) de kelîn


derî bi derî gerîn

forms: derî derî gerîn


riya derî nîşanî (yekî) dan

forms: rê nîşanî (yekî) dan


dostê roja reş

forms: dostê roja reş bûn


serê darê xwe di erdê dan

etymology_text: Ji serê + darê + xwe + di + erdê + dan


wexta qemika mexrebê

forms: wexta qemika mexrebê bûn


word: cira kaniyê bi pûngê ne xweş e çûye di çaviya kaniyê de hêşîn bûye


word: nizane mala dawetê li kîjan e vartan vartana wî ye


word: nizane mala dawetê li kîjan e radike kevçî


word: devê pisîkê nedigihîşte mast digot bila xêra dê û bavê min be

glosses: Guhartoyeke devê rovî nagihîje tirî, dibêje bila xêra dê û bavê min be.


te ji komê Sarkîs nas kir?

forms: ji komê sarkîs nas kirin


word: agir bikeve dehlê qevdek pûşê min tê tune ye

glosses: Guhartoyeke agir bikeve dehlê, qevdek pûşe min tune ye.


word: gerek heft teşt nan û heft bar xwê xwarin

glosses: Guhartoyeke heft teşt nan û heft bar xwê xwarin.


dek û dolap lê gerandin

glosses: Guhartoyeke dek û dolap li (yekî) gerandin.


word: ji qata mêran re navê dîk danîne Evdirehman


pisîk ne li ban e mişk Evdirehman e

glosses: Guhartoyeke pisîk ne li mal e, navê mişk evdirehman e.


pisîk ne li mal e mişk Evdirehman e

word: pisîk ne li mal e, navê mişk evdirehman e


word: kitik ne li mal e navê mişk Evdirehman e

glosses: Guhartoyeke kitik hê li mal e, navê mişk evdirehman e.


word: Belo ji Elo re got ez çawayî çavê te yê kor bikim


guhê (yekî) li hev badan

forms: guhê (yekî) ba dan


word: agir bikeve dehlê ter û hişk tev dişewite

glosses: Guhartoyeke agir bi çiyan dikeve ter û hişk tevde dişewite.


gotina (yekî) dan rûyê (wî)

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: gotina xwe li rûyê (yekî) gotin


halê (yekî) wekî halê çivîkê bûn

forms: halê (yekî) ne tu hal bûn


(yek) tî birin ser avê tî anîn

forms: tî birin avê, tî anîn


word: zimanê (yekî) bi qasî terikê kerê dirêj bûn

glosses: Guhartoyeke ziman bi qasî terikê kerê dirêj bûn.


Wekî Ecemê ku çav bi penêrê ter bikeve

glosses: Guhartoyeke wekî ecemê ku çav bi penêrê ter bikeve.


word: adarê berfê da guliyê darê nema danê âvâre

glosses: Guhartoyeke adarê berf giha guliyê darê, nema danê êvarê.


danîn ber çavan

forms: li ber çavan danîn


word: şêr ji meydanê bikeve gur û rovî tewr û bazan didin xwe

forms: gur mir, rovî li meydanê govend kişand


madeyê (yekî) neçûn (tiştekî)

glosses: Guhartoyeke dilê (yekî) neçûn (tiştekî).


dek û dolap li serî çêkirin

glosses: Guhartoyeke li serê yekî dek û dolap çêkirin.


wekî mûma rêtî

forms: wekî mûma rêtî bûn


word: ji tu kesî yan jî tiştekî re bi kêr nehatin

glosses: Guhartoyeke bi tiştekî re bi kêr nehatin.


word: agir bikeve dehlê qevdek pûşê min tê de tune

word: agir bikeve dehlê, qevdek pûşe min tune ye


li ku der bû li ku zer bû

glosses: Guhartoyeke di ku re zer bû, di ku re der bû.


(yekî) nûr ji rûyê (wî) dihate xwarê

forms: ji rûyê (yekî) nûr barîn


ûrt û ocaxa (yekî) kor bûn

forms: ocaxa (yekî) kor bûn


weqî li her derê çar tuxt e

glosses: Guhartoyeke bi ku de biavêjî weqî çar tuxt e.


kela xwe di serê (yekî) de hêdî kirin

forms: kela xwe li serê (yekî) rijandin


word: rovî nediçû qulê şeltekî hêstrî bi dûva xwe ve datanî

glosses: Guhartoyeke rovî nediçû qulê, şeltekek strî jî li dûvê xwe datanî.


word: her gav diya mirov kur nayne carinan qîz jî tine


canê xwe spartin rehma Xwedê

forms: canê xwe teslîmî rehma xwedê kirin


wekî agirê pûş

forms: wekî agirê pûş bûn


ez axa tu axa wê kî çêlekan bibe baxan?

glosses: Binêre ez axa tu axa, kî golikan bibe nav baxan.


word: rovî nediçû qulê şeltekek strî jî bi dûva xwe datanî

word: rovî nediçû qulê, şeltekek strî jî li dûvê xwe datanî


word: keçelo navê min li navê te guriyo kimê min li serê te

glosses: Guhartoyeke keçelo navê min li navê te, guriyo kumê min li serê te.


word: çengê (yekî) tije garis be dendikek jê narije

glosses: Guhartoyeke destê (yekî) tijî garis be, libek jê nakeve.


word: kergoşk ji çiya xeyîdiye haya çiya jê tune ye

glosses: Guhartoyeke kergoşk ji çiyê xeyidiye, çiya haj pê tune.


word: qûnê pîrpîrkê wan li ser Pira Batmanê li hev ketiye


qûna mirîşkê ye radibe hêkên qazan dike

glosses: Guhartoyeke qûn qûna mirîşkê ye, dixwaze hêkên qazan bike.


nava dilê (yekî) tepîn bûn

forms: dilê (yekî) tepîn


weki ku mû ji nava mast bê kişandin

forms: wekî ku mû ji nav mast kişandin


siwarî dan ser pişta (yekî)

forms: berî ser pişta (yekî) dan


fen û fût anîn serê (yekî)

forms: şixul anîn serê (yekî)


kûsî li ber qûna (yekî) bazarê kirin

forms: kûsî li ber qûna (yekî) bazar kirin


word: destê (wî) tije garis be nahêle teneyek jê birije

word: destê (yekî) tijî garis be, libek jê nakeve


word: destê (wî) tije garis be dendikek jê de narije


word: hostenecar razê wekî her car Xwedê yek e dergeh hezar

glosses: Guhartoyeke hoste necar tu binive wekî her car, xwedê yek e, delîl hezar.


ji ber şirikê çûn ber mezîlê

glosses: Guhartoyeke ji ber baranê revîn, çûn ber tiriyê.


word: ji ber baranê revîn bi ber çortanê ketin

glosses: Guhartoyeke ji ber baranê revîm, li ber çortanê ketim.


word: ji ber bayê çûn ber barovê (an jî bagerê)


dilê (yekî) li serê helîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: donê dilê (yekî) helîn


derdê (yekî) derman kirin

forms: birîna (yekî) derman kirin


word: gotin beqê tufî li te be beqê got rûyê min ji ava çem şil nebû îcar ji tûka te şil bibe

glosses: Binêre rûyê beqê ji ava golê şil nabe, çima wê bi tifa te şil bibe.


paşiya tirê hê kezîkurê

glosses: Guhartoyeke paşiya tirê hê li min kezîkurê.


Xwedê neyne serê neyarê me

glosses: Guhartoyeke Xwedê neyne serê bavkuştiyê me.


hatin ser kurm û kirasê (yekî)

glosses: Guhartoyeke çûn ser kurm û kirasê (yekî).


şans baş meşîn

glosses: Guhartoyeke şans û siûda yekî baş meşîn.


title: hecî-legleg

redirect: hecîlegleg


title: aç gezmektense tok ölmek

redirect: aç gezmektense tok ölmek yeğdir


adacık

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-adacık.wav


title: akşamlı

redirect: akşamlı sabahlı


title: ayakbastı

redirect: ayakbastı parası


çayırlanmak

text: Hayvan çayırda çayırlanıyor.


çiçek

glosses: gul, çîçek (ji bo beşa riwekên ku organên zêdebûnê hildigirin û beşa wê ya sor a bêhnxweş)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çiçek.wav


dal kılıç

glosses: şûrê şilf, şûrê rûs


title: dudaksı, dudaksıl

redirect: dudaksıl


fırtına çıkmak

glosses: bager çêbûn, bûn ba û bahoz, bûn ecac û firtûne, bûn firtûne


title: gaddara

redirect: gaddara uğramak


gece hayatı

glosses: jîna şevbihêrkan, jiyana şevê (kesê ku miriyê şahînetên şevan e)


herifçioğlu

glosses: kerê çolê, herê dera hanê (kesê tiştê ku jê nayê hêvikirin, dike û yên din jê aciz dibin)


title: hüküm kapısı

redirect: hükümet kapısı


oturtmalık

glosses: sal (asasê avahiyê yê ku bi qasîetreyekê ji erdê bilind e)


pamuk balığı

glosses: çeşîdekî semasiyan e (Carcharius glaucus)


post kavgası

glosses: şerê deshilatê, şerê post, şerê mezinatiyê


suratlı

glosses: bimehde, bimirûz, mehdekirî, bi sikûm, mirûzkirî, rûtirş


yandan çarklı

glosses: çay û qehweya ku şekirê wê li balê ye (argo)


frenk asması

glosses: Cureyek lavlavka ji familyeya mêwan ku di payîzê de rengekî xweş li pelên wê peyde dibe.


bağlı kalmak

text: bu anlaşmanın kurallarına bağlı kalacağıma ant içerim


berê tevşo tim dan xwe

forms: berê tevşo dan xwe


orası senin burası benim gezmek

glosses: Guhartoyeke orası senin, burası benim dolaşmak.


mangan

glosses: Elementeke kîmyewî ye ku nimroya wê ya atomî 25 e.

forms: Mn (symbol)

ма́рганец

roman: márhanjec

манга́н

roman: mangán

錳

roman: měng

مَنْجَنِيز

roman: manganīz

մանգան

roman: mangan

منگنز

roman: mangenez

მარგანეცი

roman: marganeci

अयस

roman: ayas

इंगनी

roman: iṅgnī

망간

roman: manggan

망가니즈

roman: mangganijeu

марганец

roman: marganes

ма́рганец

roman: márganec

செவ்விரும்பு

roman: cevvirumpu

марганець

roman: marhanecʹ

ម៉ងកាណែស

roman: mɑɑngkaanaeh

ម៉ង់កាណែស

roman: mɑngkaanaeh

מאַנגאַנעז

roman: manganez

μαγγάνιο

roman: mangánio


mangan

audio: LL-Q33549 (jav)-Dewinta88-mangan.wav

audio: LL-Q33549 (jav)-Hanifahnd-mangan.wav

audio: LL-Q33549 (jav)-Uruma Shun-mangan.wav


smokescreen

glosses: Perdeya dûkêlê, ewrê dûkêlê yê ku tê dirist kirin da operasyoneka leşkerî biveşêre.

forms: smoke screen


mononucleosis

forms:
glandular fever
infectious mononucleosis
kissing disease
mono
Pfeiffer's disease


mononukleoz

glosses:
êşa maçkirinê, êşa ramûsanê,
êşek e ku bi rêya devî belav dibe û dibe sebebê tayê

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


geşepêdan

glosses: Giringgirtin, rûmetdan, baştirkirin, bayexpêdan.

etymology_text: Ji geşe + pê + dan. (Soranî?)


bi xwe ve kirin

glosses: Li ber kirin, pêve nûsikandin, bi erdekî ve hilawîstin.

forms:
bi xwe ve dikim (present)
bi xwe ve dikî (present)
bi xwe ve dike (present)
bi xwe ve dikin (present)
bi xwe ve bike (imperative singular)
bi xwe ve bikin (imperative plural)
bi xwe ve kir (past)
bi xwe ve kir (past)
bi xwe ve kir (past)
bi xwe ve kir (past)
bi xwe ve –k– (root present)
bi xwe ve –kir– (root past)
ez bi xwe ve dikim (indicative present positive)
ez bi xwe ve nakim (indicative present negative)
min bi xwe ve kir (indicative past positive)
min bi xwe ve nekir (indicative past negative)
tu bi xwe ve dikî (indicative present positive)
tu bi xwe ve nakî (indicative present negative)
te bi xwe ve kir (indicative past positive)
te bi xwe ve nekir (indicative past negative)
ew bi xwe ve dike (indicative present positive)
ew bi xwe ve nake (indicative present negative)
wê/wî bi xwe ve kir (indicative past positive)
wê/wî bi xwe ve nekir (indicative past negative)
em bi xwe ve dikin (indicative present positive)
em bi xwe ve nakin (indicative present negative)
me bi xwe ve kir (indicative past positive)
me bi xwe ve nekir (indicative past negative)
hûn bi xwe ve dikin (indicative present positive)
hûn bi xwe ve nakin (indicative present negative)
we bi xwe ve kir (indicative past positive)
we bi xwe ve nekir (indicative past negative)
ew bi xwe ve dikin (indicative present positive)
ew bi xwe ve nakin (indicative present negative)
wan bi xwe ve kir (indicative past positive)
wan bi xwe ve nekir (indicative past negative)
min bi xwe ve dikir (imperfect positive)
min bi xwe ve nedikir (imperfect negative)
min bi xwe ve kiribû (positive)
min bi xwe ve nekiribû (negative)
te bi xwe ve dikir (imperfect positive)
te bi xwe ve nedikir (imperfect negative)
te bi xwe ve kiribû (positive)
te bi xwe ve nekiribû (negative)
wê/wî bi xwe ve dikir (imperfect positive)
wê/wî bi xwe ve nedikir (imperfect negative)
wê/wî bi xwe ve kiribû (positive)
wê/wî bi xwe ve nekiribû (negative)
me bi xwe ve dikir (imperfect positive)
me bi xwe ve nedikir (imperfect negative)
me bi xwe ve kiribû (positive)
me bi xwe ve nekiribû (negative)
we bi xwe ve dikir (imperfect positive)
we bi xwe ve nedikir (imperfect negative)
we bi xwe ve kiribû (positive)
we bi xwe ve nekiribû (negative)
wan bi xwe ve dikir (imperfect positive)
wan bi xwe ve nedikir (imperfect negative)
wan bi xwe ve kiribû (positive)
wan bi xwe ve nekiribû (negative)
ez ê bi xwe ve bikim (future positive)
ez ê bi xwe ve nekim (future negative)
minê bi xwe ve kiribe (future perfect positive)
minê bi xwe ve nekiribe (future perfect negative)
tu yê bi xwe ve bikî (future positive)
tu yê bi xwe ve nekî (future negative)
teyê bi xwe ve kiribe (future perfect positive)
teyê bi xwe ve nekiribe (future perfect negative)
ew ê bi xwe ve bike (future positive)
ew ê bi xwe ve neke (future negative)
wê/wîyê bi xwe ve kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê bi xwe ve nekiribe (future perfect negative)
em ê bi xwe ve bikin (future positive)
em ê bi xwe ve nekin (future negative)
meyê bi xwe ve kiribe (future perfect positive)
meyê bi xwe ve nekiribe (future perfect negative)
hûn ê bi xwe ve bikin (future positive)
hûn ê bi xwe ve nekin (future negative)
weyê bi xwe ve kiribe (future perfect positive)
weyê bi xwe ve nekiribe (future perfect negative)
ew ê bi xwe ve bikin (future positive)
ew ê bi xwe ve nekin (future negative)
wanê bi xwe ve kiribe (future perfect positive)
wanê bi xwe ve nekiribe (future perfect negative)
min bi xwe ve kiriye (perfect positive)
min bi xwe ve nekiriye (perfect negative)
min bi xwe ve kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min bi xwe ve nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te bi xwe ve kiriye (perfect positive)
te bi xwe ve nekiriye (perfect negative)
te bi xwe ve kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te bi xwe ve nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî bi xwe ve kiriye (perfect positive)
wê/wî bi xwe ve nekiriye (perfect negative)
wê/wî bi xwe ve kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî bi xwe ve nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me bi xwe ve kiriye (perfect positive)
me bi xwe ve nekiriye (perfect negative)
me bi xwe ve kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me bi xwe ve nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we bi xwe ve kiriye (perfect positive)
we bi xwe ve nekiriye (perfect negative)
we bi xwe ve kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we bi xwe ve nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan bi xwe ve kiriye (perfect positive)
wan bi xwe ve nekiriye (perfect negative)
wan bi xwe ve kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan bi xwe ve nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bi xwe ve bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez bi xwe ve nekim (present subjunctive negative)
(bila) min bi xwe ve kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min bi xwe ve nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bi xwe ve bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu bi xwe ve nekî (present subjunctive negative)
(bila) te bi xwe ve kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te bi xwe ve nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bi xwe ve bike (present subjunctive positive)
(bila) ew bi xwe ve neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî bi xwe ve kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî bi xwe ve nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bi xwe ve bikin (present subjunctive positive)
(bila) em bi xwe ve nekin (present subjunctive negative)
(bila) me bi xwe ve kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me bi xwe ve nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bi xwe ve bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn bi xwe ve nekin (present subjunctive negative)
(bila) we bi xwe ve kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we bi xwe ve nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bi xwe ve bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew bi xwe ve nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan bi xwe ve kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan bi xwe ve nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bi xwe ve bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min bi xwe ve nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min bi xwe ve kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min bi xwe ve nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bi xwe ve bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te bi xwe ve nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te bi xwe ve kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te bi xwe ve nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bi xwe ve bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî bi xwe ve nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bi xwe ve kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî bi xwe ve nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bi xwe ve bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me bi xwe ve nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me bi xwe ve kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me bi xwe ve nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bi xwe ve bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we bi xwe ve nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we bi xwe ve kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we bi xwe ve nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bi xwe ve bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan bi xwe ve nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan bi xwe ve kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan bi xwe ve nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bi xwe ve bikira (present conditional positive)
minê bi xwe ve nekira (present conditional negative)
minê bi xwe ve kiribûya (preterite conditional positive)
minê bi xwe ve nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê bi xwe ve bikira (present conditional positive)
teyê bi xwe ve nekira (present conditional negative)
teyê bi xwe ve kiribûya (preterite conditional positive)
teyê bi xwe ve nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bi xwe ve bikira (present conditional positive)
wê/wîyê bi xwe ve nekira (present conditional negative)
wê/wîyê bi xwe ve kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê bi xwe ve nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê bi xwe ve bikira (present conditional positive)
meyê bi xwe ve nekira (present conditional negative)
meyê bi xwe ve kiribûya (preterite conditional positive)
meyê bi xwe ve nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê bi xwe ve bikira (present conditional positive)
weyê bi xwe ve nekira (present conditional negative)
weyê bi xwe ve kiribûya (preterite conditional positive)
weyê bi xwe ve nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê bi xwe ve bikira (present conditional positive)
wanê bi xwe ve nekira (present conditional negative)
wanê bi xwe ve kiribûya (preterite conditional positive)
wanê bi xwe ve nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) bi xwe ve bike (imperative present positive)
(tu) bi xwe ve neke (imperative present negative)
(hûn) bi xwe ve bikin (imperative present positive)
(hûn) bi xwe ve nekin (imperative present negative)
ب خوە ڤە کرن

etymology_text: bi + xwe + ve + kirin

ipa: /bɪ xʷɛ vɛ kɪˈɾɪn/


hemaset

glosses: qehremanî, mêrxasî, lehengî, gernasî, egîtî, dîlawerî

text: Serokê Herêma Kurdistanê peyameke spasiyê pêşkêşî xelkê Duhok, Zaxo, Amêdî, Şêxan, Sêmêl, Akrê û Berdereş, Şingal, Zumar û Deşta Neynewayê kir û ragihand: "We bi hemaset û amadebûna xwe ya berfireh, peyameke zelal gihande hemû cîhanê, ku ew jî azadîxwazî û piştevaniya we li referanduma serxwebûnê ye."

forms:
hamase
hamaset
hemase

etymology_text: Ji erebî حماسة (ḧemaseᵗ).


altta kalmak

glosses: di bin de man, ketin binî (ji bo têkçûnê)


courir

etymology_text: Ji latînî currere.

audio: LL-Q150 (fra)-Pamputt-courir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-courir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DenisdeShawi-courir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-courir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-courir.wav


title: pamuk ipliğine bağlı

redirect: pamuk ipliğine bağlı olmak


tourner

etymology_text: Ji latînî tornare.

audio: LL-Q150 (fra)-Roll-Morton-tourner.wav

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-tourner.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-tourner.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-tourner.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-tourner.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-tourner.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-tourner.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Pamputt-tourner.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-tourner.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ash Crow-tourner.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Opsylac-tourner.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Madehub-tourner.wav

audio: LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-tourner.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-tourner.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Kaderousse-tourner.wav


ters ters bakmak

glosses: xel xel lê nihêrtin, ters ters lê mêze kirin


üstüne koymak

text: Çaydanlığı ateşe koy.


yel esmek

glosses: ba gobilîn, ba wezîn, ba leqîn gibi wekî bayê, bi lez û bez


bir şeye yüz tutmak

text: ağaçlar kurumaya yüz tutmuş


yüzük takmak

glosses: gustîrk pê ve kirin, hungilîsk kirin tiliya (yekî)


saluer

etymology_text: Ji latînî salutare.

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-saluer.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-saluer.wav


geschädigt

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


Wechseljahre

glosses: jiyê bêhîvîbûnê, sala uzraketinê, menopoz


Wehrpflicht

glosses: serbazkirina kotekî, leşkeriya mecbûrî, serbaziya zorekî


Weiterentwicklung

glosses: werar, tekamûl, pêşketin, pêşveçûn, peresîn


Weltgesundheitsorganisation

glosses: Organîzasyona Tenduristiyê ya Cihanê, Komeleya Sihetê ya Cihanê


vorhergesagt

glosses: berbînkirî, vegotî, pêşbînkirî, texmînkirî


vorhersagbar

glosses: yê miteweqi, berbînbar, pêşbînbar, ya/yê dikare pêşbînî lê bibe


Vorlage

glosses: Karê eslî an îlhama ku perçeyek medyayê li ser esasa wê hatiye avakirin. Wekî nimûne noveleke ku kirine fîlm, kesekî tarîxî ku kirine karaktereke honakî, an fotografeke ku kirine skeçeke qelemê.

glosses: teslîmkirin, radestkirin (a dokumentekê hwd.)

etymology_text: Ji vorlegen.


Vorschaubild

glosses: resmê pêşdîtinê, wêneyê biçûkê pêşdîtinê


Vorschub

glosses: perisîn, pêşketin, pêşveçûn, kemilîn, baştirbûn, gihiştin


Vulkanologie

glosses: birkanzanî, agirpijînzanî, êtûnzanî, volkanzanî


vomir

etymology_text: Ji latînî [Peyv?].

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-vomir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Roll-Morton-vomir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-vomir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-vomir.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-vomir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-vomir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GAllegre-vomir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-vomir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-vomir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Opsylac-vomir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ash Crow-vomir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Madehub-vomir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-vomir.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-vomir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Kaderousse-vomir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-vomir.wav


Wahnsinn

glosses: dînokîtî, şêtîtî, dînîtî, dînayî, şêtbûn, dînbûn


Wahnvorstellung

glosses: pêçûn, xapandin, waswas, leylan, rewrewk


wahrhaft

glosses: bûnmend, rast, dirist, reel, heyî, heqîqet, rastok


Wampe

glosses: çermikê li histûyê heywanan dadileqe, çermê histû


Geschmackssinn

glosses: sehkera tamkirinê, çêjtin, seheka tehmkirinê


geschützt

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


fuir

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-fuir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-fuir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-fuir.wav


genou

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-genou.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Roll-Morton-genou.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-genou.wav

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-genou.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-genou.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-genou.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-genou.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GAllegre-genou.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Vaulque-genou.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-genou.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-genou.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Opsylac-genou.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ash Crow-genou.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-genou.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Madehub-genou.wav

audio: LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-genou.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-genou.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Kaderousse-genou.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-genou.wav


genoux

pos_title: Formeke navdêrê

audio: LL-Q150 (fra)-Le Commissaire-genoux.wav


algèbre

etymology_text: Ji latînî algebra, ji erebî الْجَبْر (al-jabr).

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-algèbre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-algèbre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-algèbre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-algèbre.wav


chiite

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-chiite.wav


chiite

etymology_text: Ji erebî شيعة (šīʻa).


mathématique

etymology_text: Bi rêya latînî mathematicus ji yûnaniya kevn μαθηματικός (mathematikos).

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-mathématique.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-mathématique.wav


şofan

glosses: Cûnek dexlûdanî ye û bo xwarinê tê çandin.

forms: şufan


megdos

glosses: Xwarinek Sûriye bi taybetî ji bo têştan û şîvane, tê pêkhatin ji bacanên reş di gel gûz û mihemere.

etymology_text: Ji erebî مكدوس


Silopî

glosses: bajarek e li parêzgeha Şirnexê li Bakurê Kurdistanê li nêzîkî Başûrê Kurdistanê.

text: Lê, sed pêl jî rabin, heta ku serê vê lehiyê negihe Silopî, kuştî û windayiyên Nisêbînê, qetlên li Êlih û Farqînê navêje qeraxê, bîrên devseyandî veneke, 47 windayên ji derûdora Girkê Ma’hmo aşkera neke…; bi kurtî heta ku Ergenekon nebe Kurdgenekon, sed konên şînê bênê vegirtin, sed nûtûq jî bênê avêtin, û hezar Elî û Welî jî bêne girtin bêla sebeb e!

ref: Arjen Arî: Kurdgenekon, Welat.com, 1/2009

forms:
Silopiya
Silopya
Sîlopiya
Sîlopî
Sîlopya

etymology_text: Qusandin ji Silêman-beg ku yek ji kurên Bedirxan-begê Botan bû.


metresêcar

text: Hikûmeta Herêma Kurdistanê û şîrketa Rosneftê ya rûsî, li ser avakirina boriya hinardekirina gaza sirûştî li hev kirin. Şîrketa Rosneftê ji bo kişandina xeta boriya gaza sirûştî ya Kurdistanê bo Tirkiyê, milyarek dolar terxan kiriye. Ev borî dê bikare her sal 30 milyar metre sêcar gaza sirûştî veguheze.

ref: Rudaw.net/kurmanci, jêwergirtin 9/2017

forms: metre sêcar

etymology_text: metre + sê + car


teşekul

text: Konseya Ewlehiya Neteweyî ya Iraqê (HKI) ji ber ku dijî destûra bingehîn e referandûma serxwebûnê ya Herêma Kurdistana Iraqê plan dike ku di 25ê îlonê de bike red kir. Di daxuyaniya ku ji ofîsa çapemeniyê ya Heyder el-Ebadiyê Serokwezîrê Iraqê hat dayîn de hat diyarkirin ku Konseya Ewlehiya Neteweyî ya Iraqê li Bexdayê bi serokatiya Ebadî civiya. Di daxuyaniyê de hat gotin ku "Konsey ji ber ku dijî destûra bingehîn e referandûma herêma Kurdistanê red kir. Ev her wiha ji bo ewlehiya neteweyî ya welêt û teşekûlên civakî jî tehdît e."

ref: Trtrnuce.com 9/2017

forms: teşekil

etymology_text: Ji erebî تشكّل (teşekil).

ipa: /tɛʃɛˈkʊl/

hyphenation: te·şe·kul


edapşin kirin

glosses: wergirtina zarokan, xoyandin, xoyandin, nevisandin, nevisîn, pêsikan kirin, pêsikandin, kirin ya/yê xwe, lê xwedî derketin, xwe lê kirin xwedî/ xwedan, pêsikankirin pêsikandin, pêsikan

forms:
edapşin dikim (present)
edapşin dikî (present)
edapşin dike (present)
edapşin dikin (present)
edapşin bike (imperative singular)
edapşin bikin (imperative plural)
edapşin kir (past)
edapşin kir (past)
edapşin kir (past)
edapşin kir (past)

etymology_text: Deyn ji îngilîzî adopt + lêkerê kirin.

ipa: /ɛdɑːpˈʃɪn kɪˈɾɪn/


lamerkezî

glosses: nenavendî, nemerkezî, desentralîze, desantralîze, herêmî, deverî, ne-navendî, ne-merkezî

text: Serok Barzanî ragihand: Me hemû cûreyên peywendiyê li gel Iraqê, ji lamerkeziyê bigire heta otonomî û heta digihe federaliyê, me hemûyan ceriband ûşikest anî, ji bilî serxwebûnê hîç rêyekî din nemaye, em dixwazin du cîranên baş bin û baştirîn peywendiya me hebe.

ref: presidency.krd/kurdil 9/2017

etymology_text: Ji erebî la- (la-) (ne-) + merkezî

децентрализо́ванный

roman: decentralizóvannyj


dilsûz

glosses: Guhartoyeke dilsoj (“yê dilê mirov pê diêşe”).


axrîn

forms:
axrîntir (comparative)
herî axrîn (superlative)
axrîntirîn (superlative)


balefirrxane

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre balafirxane.

ipa: /bɑːlɛfɪrxɑːˈnɛ/

hyphenation: ba·le·firr·xa·ne


belavebûyî

forms:
belavebûyîtir (comparative)
herî belavebûyî (superlative)
belavebûyîtirîn (superlative)


cerrbandî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre ceribandî.


avşolkî

etymology_text: * Ji avşolk + -î

ipa: /ɑːvʃoːlˈkiː/

hyphenation: av·şol·kî


bawerhişkî

etymology_text: * Ji bawerhişk + -î

ipa: /bɑːwɛɾhɪʃˈkiː/

hyphenation: ba·wer·hiş·kî


bêberasteng

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: bêasteng, bêberbest, bêkendûkosp, bêfeşk, bêmanî

etymology_text: * bê +berasteng


bênijandin

glosses: pişkandin, pijminandin, hilpişkandin, pişikandin, pişkinandin, fişkandin, hişkandin, pinujandin, pişikandin, fîşkandin

etymology_text: Ji bê- + nij + -andin.

ipa: /beːnɪʒɑːnˈdɪn/

hyphenation: bê·ni·jan·din


bêpêşhikum

glosses: bêpêşbiryar, bêpêşdaraz, bêalîgirî, bêterefgirî

etymology_text: * bê +pêşhikum


bêqaçil

glosses: bêqalik, bêqaşûl, bêqalçik, bêqaşik, bêqafik, bêqeşqelîk

etymology_text: Ji bê + qaçil.


bêqemç

glosses: bêdûv, bêdûvik, bêboç, bêboçik, bêqemçik, bêdoçik, bêterî

forms:
bê (positive)
bêtir (comparative)
herî bê (superlative)
bêtirîn (superlative)

etymology_text: Ji bê + qemç.

ipa: /beːˈqɛmt͡ʃ/


bêxirêf

glosses: bêxîzor, bêdurd, bêtelp, bêpegr, bêxilte

etymology_text: Ji bê + xirêf.


biballênebûnî

etymology_text: * bi- +ballêne +-bûnî

ipa: /bɪbɑːɫeːnɛbuːˈniː/

hyphenation: bi·bal·lê·ne·bû·nî


bi bêdengî

glosses: devmirî, bi kerrikî, kereker, bêdengkî, bi mitî, nîşankî, mitikî

etymology_text: Ji bi + bêdengî.


bibêfihêtî

etymology_text: * bi- +bêfih +-êtî

ipa: /bɪbeːfɪheːˈtiː/

hyphenation: bi·bê·fi·hê·tî


bi berdewamî

glosses: herdem, hergav, her bêhnê, her saeta, herdem, hertim, daîmen, bêhnê saetê, hertim, berdewamkî, berdewamîkî

forms: ب بهردهوامی

etymology_text: Ji bi + berdewamî.


bi bêşermî

glosses: bêşermiyane, bêfedîtiyane, bi bêfedîtî, bi rûqayimî, bêşermkî, bêşermîkî

etymology_text: Ji bi + bêşermî.


bi çelengî

glosses: bi çalakî, bi lîtikî, bi şadî, lîtkiyekî, bi hişyarî, bi wuryayî, çelengîkî, bi tîjî, tîjkî

etymology_text: Ji bi + çelengî.


bidermanî

etymology_text: * bi- +derm +-anî

ipa: /bɪdɛɾmɑːˈniː/

hyphenation: bi·der·ma·nî


bi dijî

glosses: dij, beramber, diravê metalî, dijlêdan, jimêrk

etymology_text: Ji bi + dijî.


bigefkirin

etymology_text: * bi- +gef +kirin

ipa: /bɪɡɛfkɪˈɾɪn/

hyphenation: bi·gef·ki·rin


biheyfpêhatin

etymology_text: Ji bi- + heyfpêhatin.

ipa: /bɪhɛjfpeːhɑːˈtɪn/

hyphenation: bi·heyfpê·ha·tin


bikerkî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi kerkî.

ipa: /bɪkɛɾˈkiː/


bi kerkî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bikerkî.

ipa: /bɪ kɛɾˈkiː/


bi lehengî

glosses: qehremane, lehengane, gernasane, gernaskî, qehremankî, bi gernasî

etymology_text: Ji bi + lehengî.


bi lewçeyî

glosses: lewçeyane, ûqeleyane, bi pirbêjî, bi teqayî, bi ûqeleyî, bi zimandirêjî, lewçeyekî

etymology_text: Ji bi + lewçeyî.


bimiremirî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi miremirî.


bi miremirî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bimiremirî.


bi neguhêrbarî

glosses: neguhêrbarkî, bi nevajîbarî, neguhêrbarîkî

etymology_text: Ji bi + neguhêrbarî.


biostayî

etymology_text: * bi- +ost +-ayî

ipa: /bɪoːstɑːˈjiː/

hyphenation: bi·os·ta·yî


bi qajqajokî

glosses: bi qarqarokî, bi berberokî, bi qijqijokî

etymology_text: Ji bi + qajqajokî.


bi reqî

glosses: reqkî, bi zilîtî, dijwarkî, bi dijwarî, bi rûqayimî, bi gewd, bi bêrûmetî, neçemînekî, reqîkî, bi dilreqî, bê dilovankî

forms: bi reqatî

etymology_text: Ji bi + reqî.


bi şermînî

glosses: bi riswayî, riswa yekî, şermînkî, bi fêtî, bi fedî

forms:
ب شەرمینی
bi şermokî

etymology_text: Ji bi + şermînî.


biterzimanî

etymology_text: * bi- +terzim +-anî

ipa: /bɪtɛɾzɪmɑːˈniː/

hyphenation: bi·ter·zi·ma·nî


biwuryayî

glosses: bi hişyarî, bi pendî, hişyarkî, bi çelengî, çelengîkî

etymology_text: * bi- +wury +-ayî

ipa: /bɪwʊɾjɑːˈjiː/

hyphenation: bi·wur·ya·yî


bi xerbendeyî

glosses: xerbende, çepel, feramoş, pîs, bi rêvinî, rêvinkî

etymology_text: Ji bi + xerbendeyî.


biyeksaneyî

etymology_text: * bi- +yeksane +-yî

ipa: /bɪjɛksɑːnɛˈjiː/

hyphenation: bi·yek·sa·ne·yî


bizorekî

etymology_text: * bi- +zore +-kî

ipa: /bɪzoːɾɛˈkiː/

hyphenation: bi·zo·re·kî


bimakêş

etymology_text: * bi- +ma +-kêş

ipa: /bɪmɑːˈkeːʃ/

hyphenation: bi·ma·kêş


biqitûtî

etymology_text: * bi- + qit + -ûtî

ipa: /bɪqɪtuːˈtiː/

hyphenation: bi·qi·tû·tî


biqitûtî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi qitûtî.


civitî

glosses: quncifî, kirmişandî, qurmiçî, quncilî, zûrik

etymology_text: Ji civit + -î.


çavbijiqî

glosses: çavbeloqî, çavteqiyayî, çavbeloq, çavdiriyayî, çavpeqiyayî, çavpeqle, çavzeq, çavfetiqî, çavqelişî

etymology_text: Ji çav + bijiqî.


çirçirsokî

glosses: birqokî, birqonekî, betroskî, çirsokî, çirîsokî, îsîsokî, birbirsokî, birbirqokî

etymology_text: * Ji çirçirsok + -î


çirîsokî

glosses: birqokî, birqonekî, betroskî, çirçirsokî, çirsokî

etymology_text: * Ji çirîsok + -î


derbirîna gelemper

glosses: gelemperkirin, giştîkirin, gelemper kirin, gişt kirin

etymology_text: Ji derbirîna + gelemper.


dûvyekî

glosses: akam, encam, pişt yekî, berdewamî, peyhatin

etymology_text: * Ji dûvyek + -î


fermentasyon

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


gemerdêrî

glosses: pawandarî, tekedestîtî, monopolîstî, yeganefiroşî, tekedestbûnî, monopolistî

etymology_text: * Ji gemerdêr + -î


gewrîrastî

etymology_text: * Ji gewrîrast + -î

ipa: /ɡɛwɾiːɾɑːsˈtiː/

hyphenation: gew·rî·ras·tî


guhişandî

glosses: guhişî, ecêbgirtî, ecêbmayî, şaşkirî, veciniqî, mat, gêjkirî

etymology_text: Ji guhişand + -î.


hatin berpêkirin

etymology_text: Ji hatin + berpêkirin.

ipa: /hɑːˈtɪn bɛɾpeːkɪˈɾɪn/

hyphenation: ha·tin ber·pê·ki·rin


hatin galvanîzkirin

etymology_text: Ji hatin + galvanîzkirin.

ipa: /hɑːˈtɪn ɡɑːlvɑːniːzkɪˈɾɪn/

hyphenation: ha·tin gal·va·nîz·ki·rin


hatin lihêmkirin

etymology_text: Ji hatin + lihêmkirin.

ipa: /hɑːˈtɪn lɪheːmkɪˈɾɪn/

hyphenation: ha·tin li·hêm·ki·rin


hatin qelakirin

etymology_text: Ji hatin + qelakirin.

ipa: /hɑːˈtɪn qɛlɑːkɪˈɾɪn/

hyphenation: ha·tin qe·la·ki·rin


hatin qilêkirin

etymology_text: Ji hatin + qilêkirin.

ipa: /hɑːˈtɪn qɪleːkɪˈɾɪn/

hyphenation: ha·tin qi·lê·ki·rin


hatin qimkirin

glosses: hatin qurtandin, hatin daqurçandin, hatin qurtkirin, hatin firkirin

etymology_text: Ji hatin + qimkirin.

ipa: /hɑːˈtɪn qɪmkɪˈɾɪn/

hyphenation: ha·tin qim·ki·rin


hatin tarackirin

glosses: hatin talankirin, hatin tartalekirin, hatin paymalkirin, hatin yaxmekirin

etymology_text: Ji hatin + tarackirin.

ipa: /hɑːˈtɪn tɑːɾɑːd͡ʒkɪˈɾɪn/

hyphenation: ha·tin ta·rac·ki·rin


hatin tekdîrkirin

etymology_text: Ji hatin + tekdîrkirin.

ipa: /hɑːˈtɪn tɛkdiːɾkɪˈɾɪn/

hyphenation: ha·tin tek·dîr·ki·rin


hatin xingalîkirin

etymology_text: Ji hatin + xingalîkirin.

ipa: /hɑːˈtɪn xɪnɡɑːliːkɪˈɾɪn/

hyphenation: ha·tin xin·ga·lî·ki·rin


hatin ziriçkirin

etymology_text: Ji hatin + ziriçkirin.

ipa: /hɑːˈtɪn zɪɾɪt͡ʃkɪˈɾɪn/

hyphenation: ha·tin zi·riç·ki·rin


hêjayî pesnê

glosses: hêjayî pesindanê, hêjayî qedrzaniyê, serbilind

etymology_text: Ji hêjayî + pesnê.


hişkbawerî

etymology_text: * Ji hişkbawer + -î

ipa: /hɪʃkbɑːwɛˈɾiː/


hûnandî

glosses: torkirin, vehûnayî, gulîkirî, kezîkirî, rêsayî, dûrayî

etymology_text: Ji hûnan + -dî.


împeretorî

etymology_text: * Ji împeretor + -î

ipa: /iːmpɛɾɛtoːˈɾiː/

hyphenation: îm·pe·re·to·rî


jêravkirin

glosses: imad, tafîrkirin, Inc weftîkirin, 2001, 2008 , leawhelkêşan لهئاوههڵكێشان, , baptîzkirdin

etymology_text: Ji jê + ravkirin.


jevaxmebûn

etymology_text: * jev- +axme +bûn

ipa: /ʒɛvɑːxmɛˈbuːn/

hyphenation: je·vax·me·bûn


kelişandî

glosses: pelpelkirî, kîzîkirî, rêzkirî, hêlkirî, kîzikirî, neqşkirî

etymology_text: Ji kelişand + -î.


kelkotkî bûn

forms:
kelkotkî dibim (present)
kelkotkî dibî (present)
kelkotkî dibe (present)
kelkotkî dibin (present)
kelkotkî bibe (imperative singular)
kelkotkî bibin (imperative plural)
kelkotkî bûm (past)
kelkotkî bûyî (past)
kelkotkî bû (past)
kelkotkî –b– (root present)
kelkotkî –bû– (root past)
ez kelkotkî dibim (indicative present positive)
ez kelkotkî nabim (indicative present negative)
ez kelkotkî bûm (indicative past positive)
ez kelkotkî nebûm (indicative past negative)
tu kelkotkî dibî (indicative present positive)
tu kelkotkî nabî (indicative present negative)
tu kelkotkî bûyî (indicative past positive)
tu kelkotkî nebûyî (indicative past negative)
ew kelkotkî dibe (indicative present positive)
ew kelkotkî nabe (indicative present negative)
ew kelkotkî bû (indicative past positive)
ew kelkotkî nebû (indicative past negative)
em kelkotkî dibin (indicative present positive)
em kelkotkî nabin (indicative present negative)
em kelkotkî bûn (indicative past positive)
em kelkotkî nebûn (indicative past negative)
hûn kelkotkî dibin (indicative present positive)
hûn kelkotkî nabin (indicative present negative)
hûn kelkotkî bûn (indicative past positive)
hûn kelkotkî nebûn (indicative past negative)
ew kelkotkî dibin (indicative present positive)
ew kelkotkî nabin (indicative present negative)
ew kelkotkî bûn (indicative past positive)
ew kelkotkî nebûn (indicative past negative)
ez kelkotkî dibûm (imperfect positive)
ez kelkotkî nedibûm (imperfect negative)
ez kelkotkî bûbûm (positive)
ez kelkotkî nebûbûm (negative)
tu kelkotkî dibûyî (imperfect positive)
tu kelkotkî nedibûyî (imperfect negative)
tu kelkotkî bûbûyî (positive)
tu kelkotkî nebûbûyî (negative)
ew kelkotkî dibû (imperfect positive)
ew kelkotkî nedibû (imperfect negative)
ew kelkotkî bûbû (positive)
ew kelkotkî nebûbû (negative)
em kelkotkî dibûn (imperfect positive)
em kelkotkî nedibûn (imperfect negative)
em kelkotkî bûbûn (positive)
em kelkotkî nebûbûn (negative)
hûn kelkotkî dibûn (imperfect positive)
hûn kelkotkî nedibûn (imperfect negative)
hûn kelkotkî bûbûn (positive)
hûn kelkotkî nebûbûn (negative)
ew kelkotkî dibûn (imperfect positive)
ew kelkotkî nedibûn (imperfect negative)
ew kelkotkî bûbûn (positive)
ew kelkotkî nebûbûn (negative)
ez ê kelkotkî bibim (future positive)
ez ê kelkotkî nebim (future negative)
ez ê kelkotkî bûbim (future perfect positive)
ez ê kelkotkî nebûbim (future perfect negative)
tu yê kelkotkî bibî (future positive)
tu yê kelkotkî nebî (future negative)
tu yê kelkotkî bûbî (future perfect positive)
tu yê kelkotkî nebûbî (future perfect negative)
ew ê kelkotkî bibe (future positive)
ew ê kelkotkî nebe (future negative)
ew ê kelkotkî bûbe (future perfect positive)
ew ê kelkotkî nebûbe (future perfect negative)
em ê kelkotkî bibin (future positive)
em ê kelkotkî nebin (future negative)
em ê kelkotkî bûbin (future perfect positive)
em ê kelkotkî nebûbin (future perfect negative)
hûn ê kelkotkî bibin (future positive)
hûn ê kelkotkî nebin (future negative)
hûn ê kelkotkî bûbin (future perfect positive)
hûn ê kelkotkî nebûbin (future perfect negative)
ew ê kelkotkî bibin (future positive)
ew ê kelkotkî nebin (future negative)
ew ê kelkotkî bûbin (future perfect positive)
ew ê kelkotkî nebûbin (future perfect negative)
ez kelkotkî bûme (perfect positive)
ez kelkotkî nebûme (perfect negative)
ez kelkotkî bûbûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez kelkotkî nebûbûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu kelkotkî bûbûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu kelkotkî nebûbûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew kelkotkî bûye (perfect positive)
ew kelkotkî nebûye (perfect negative)
ew kelkotkî bûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew kelkotkî nebûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em kelkotkî bûne (perfect positive)
em kelkotkî nebûne (perfect negative)
em kelkotkî bûbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em kelkotkî nebûbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn kelkotkî bûne (perfect positive)
hûn kelkotkî nebûne (perfect negative)
hûn kelkotkî bûbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn kelkotkî nebûbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew kelkotkî bûne (perfect positive)
ew kelkotkî nebûne (perfect negative)
ew kelkotkî bûbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew kelkotkî nebûbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez kelkotkî bibim (present subjunctive positive)
(bila) ez kelkotkî nebim (present subjunctive negative)
(bila) ez kelkotkî bûbim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez kelkotkî nebûbim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu kelkotkî bibî (present subjunctive positive)
(bila) tu kelkotkî nebî (present subjunctive negative)
(bila) tu kelkotkî bûbî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu kelkotkî nebûbî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew kelkotkî bibe (present subjunctive positive)
(bila) ew kelkotkî nebe (present subjunctive negative)
(bila) ew kelkotkî bûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew kelkotkî nebûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em kelkotkî bibin (present subjunctive positive)
(bila) em kelkotkî nebin (present subjunctive negative)
(bila) em kelkotkî bûbin (preterite subjunctive positive)
(bila) em kelkotkî nebûbin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn kelkotkî bibin (present subjunctive positive)
(bila) hûn kelkotkî nebin (present subjunctive negative)
(bila) hûn kelkotkî bûbin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn kelkotkî nebûbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew kelkotkî bibin (present subjunctive positive)
(bila) ew kelkotkî nebin (present subjunctive negative)
(bila) ew kelkotkî bûbin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew kelkotkî nebûbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez kelkotkî bibûma (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez kelkotkî nebûma (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez kelkotkî bûbûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez kelkotkî nebûbûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu kelkotkî bibûyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu kelkotkî nebûyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu kelkotkî bûbûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu kelkotkî nebûbûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew kelkotkî bibûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew kelkotkî nebûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew kelkotkî bûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew kelkotkî nebûbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em kelkotkî bibûna (imperfect subjunctive positive)
(bila) em kelkotkî nebûna (imperfect subjunctive negative)
(bila) em kelkotkî bûbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em kelkotkî nebûbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn kelkotkî bibûna (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn kelkotkî nebûna (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn kelkotkî bûbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn kelkotkî nebûbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew kelkotkî bibûna (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew kelkotkî nebûna (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew kelkotkî bûbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew kelkotkî nebûbûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê kelkotkî bibûma (present conditional positive)
ez ê kelkotkî nebûma (present conditional negative)
ez ê kelkotkî bûbûma (preterite conditional positive)
ez ê kelkotkî nebûbûma (preterite conditional negative)
tu yê kelkotkî bibûyayî (present conditional positive)
tu yê kelkotkî nebûyayî (present conditional negative)
tu yê kelkotkî bûbûyayî (preterite conditional positive)
tu yê kelkotkî nebûbûyayî (preterite conditional negative)
ew ê kelkotkî bibûya (present conditional positive)
ew ê kelkotkî nebûya (present conditional negative)
ew ê kelkotkî bûbûya (preterite conditional positive)
ew ê kelkotkî nebûbûya (preterite conditional negative)
em ê kelkotkî bibûna (present conditional positive)
em ê kelkotkî nebûna (present conditional negative)
em ê kelkotkî bûbûna (preterite conditional positive)
em ê kelkotkî nebûbûna (preterite conditional negative)
hûn ê kelkotkî bibûna (present conditional positive)
hûn ê kelkotkî nebûna (present conditional negative)
hûn ê kelkotkî bûbûna (preterite conditional positive)
hûn ê kelkotkî nebûbûna (preterite conditional negative)
ew ê kelkotkî bibûna (present conditional positive)
ew ê kelkotkî nebûna (present conditional negative)
ew ê kelkotkî bûbûna (preterite conditional positive)
ew ê kelkotkî nebûbûna (preterite conditional negative)
(tu) kelkotkî bibe (imperative present positive)
(tu) kelkotkî nebe (imperative present negative)
(hûn) kelkotkî bibin (imperative present positive)
(hûn) kelkotkî nebin (imperative present negative)

etymology_text: Ji kelkotkî + bûn.

ipa: /kɛlkoːtˈkiː buːn/


kelkotkîbûn

etymology_text: Ji kelkot +-kî + bûn.

ipa: /kɛlkoːtkiːˈbuːn/


kesê hirhop

glosses: pozbilind, baş, mukemel, kesê dilkeçik, xeydok, nazenîn

etymology_text: Ji kesê + hirhop.


ketin dorpêçê

glosses: gemarokirî man, dorpêçkirî man, ketin hesarê

etymology_text: Ji ketin + dorpêçê.


ketin hesarê

glosses: gemarokirî man, dorpêçkirî man, ketin dorpêçê

etymology_text: Ji ketin + hesarê.


kevloşkî

glosses: qermîçekî, qermûçekî, qermûçokî, qurmiçkî, qermîçokgî

etymology_text: * Ji kevloşk + -î


kirin çirpeçirp

glosses: kirin çirpînî, kirin çipeçip, kirin çipînî

etymology_text: Ji kirin + çirpeçirp.

ipa: /kɪˈɾɪn t͡ʃɪɾpɛˈt͡ʃɪɾp/

hyphenation: ki·rin çir·pe·çirp


kirin lîlelîl

etymology_text: Ji kirin + lîlelîl.

ipa: /kɪˈɾɪn liːlɛˈliːl/

hyphenation: ki·rin lî·le·lîl


kirin qaseyê

etymology_text: * kirin + qaseyê

ipa: /kɪˈɾɪn qɑːsɛˈjeː/

hyphenation: ki·rin qa·se·yê


kirin qirteqirt

glosses: qudqudîn, kirin qidqidinî, kirin qirqirinî

etymology_text: Ji kirin + qirteqirt.

ipa: /kɪˈɾɪn qɪɾtɛˈqɪɾt/

hyphenation: ki·rin qir·te·qirt


kokelî bûn

glosses: xirpûşkî bûn, xingalokî bûn, gungilî bûn

forms:
kokelî dibim (present)
kokelî dibî (present)
kokelî dibe (present)
kokelî dibin (present)
kokelî bibe (imperative singular)
kokelî bibin (imperative plural)
kokelî bûm (past)
kokelî bûyî (past)
kokelî bû (past)

etymology_text: Ji kokelî + bûn.

ipa: /koːkɛˈliː buːn/


kokelîbûn

glosses: xirpûşkîbûn, xingalokîbûn, gungilîbûn, goçelîbûn

etymology_text: Ji kokel +-î + bûn.

ipa: /koːkɛliːˈbuːn/


lareşî bûn

text: Bedenên mirovan ji bêxwedîtiyê lareşî bûbûn.

ref: Nameyek ji Mamê min re https://web.archive.org/http://www.amidakurd.org/ku/tekst/Nameyek_ji_Mamê_min_re arşîv, amidakurd, 28.08.2018

forms:
lareşî dibim (present)
lareşî dibî (present)
lareşî dibe (present)
lareşî dibin (present)
lareşî bibe (imperative singular)
lareşî bibin (imperative plural)
lareşî bûm (past)
lareşî bûyî (past)
lareşî bû (past)
lareşî –b– (root present)
lareşî –bû– (root past)
ez lareşî dibim (indicative present positive)
ez lareşî nabim (indicative present negative)
ez lareşî bûm (indicative past positive)
ez lareşî nebûm (indicative past negative)
tu lareşî dibî (indicative present positive)
tu lareşî nabî (indicative present negative)
tu lareşî bûyî (indicative past positive)
tu lareşî nebûyî (indicative past negative)
ew lareşî dibe (indicative present positive)
ew lareşî nabe (indicative present negative)
ew lareşî bû (indicative past positive)
ew lareşî nebû (indicative past negative)
em lareşî dibin (indicative present positive)
em lareşî nabin (indicative present negative)
em lareşî bûn (indicative past positive)
em lareşî nebûn (indicative past negative)
hûn lareşî dibin (indicative present positive)
hûn lareşî nabin (indicative present negative)
hûn lareşî bûn (indicative past positive)
hûn lareşî nebûn (indicative past negative)
ew lareşî dibin (indicative present positive)
ew lareşî nabin (indicative present negative)
ew lareşî bûn (indicative past positive)
ew lareşî nebûn (indicative past negative)
ez lareşî dibûm (imperfect positive)
ez lareşî nedibûm (imperfect negative)
ez lareşî bûbûm (positive)
ez lareşî nebûbûm (negative)
tu lareşî dibûyî (imperfect positive)
tu lareşî nedibûyî (imperfect negative)
tu lareşî bûbûyî (positive)
tu lareşî nebûbûyî (negative)
ew lareşî dibû (imperfect positive)
ew lareşî nedibû (imperfect negative)
ew lareşî bûbû (positive)
ew lareşî nebûbû (negative)
em lareşî dibûn (imperfect positive)
em lareşî nedibûn (imperfect negative)
em lareşî bûbûn (positive)
em lareşî nebûbûn (negative)
hûn lareşî dibûn (imperfect positive)
hûn lareşî nedibûn (imperfect negative)
hûn lareşî bûbûn (positive)
hûn lareşî nebûbûn (negative)
ew lareşî dibûn (imperfect positive)
ew lareşî nedibûn (imperfect negative)
ew lareşî bûbûn (positive)
ew lareşî nebûbûn (negative)
ez ê lareşî bibim (future positive)
ez ê lareşî nebim (future negative)
ez ê lareşî bûbim (future perfect positive)
ez ê lareşî nebûbim (future perfect negative)
tu yê lareşî bibî (future positive)
tu yê lareşî nebî (future negative)
tu yê lareşî bûbî (future perfect positive)
tu yê lareşî nebûbî (future perfect negative)
ew ê lareşî bibe (future positive)
ew ê lareşî nebe (future negative)
ew ê lareşî bûbe (future perfect positive)
ew ê lareşî nebûbe (future perfect negative)
em ê lareşî bibin (future positive)
em ê lareşî nebin (future negative)
em ê lareşî bûbin (future perfect positive)
em ê lareşî nebûbin (future perfect negative)
hûn ê lareşî bibin (future positive)
hûn ê lareşî nebin (future negative)
hûn ê lareşî bûbin (future perfect positive)
hûn ê lareşî nebûbin (future perfect negative)
ew ê lareşî bibin (future positive)
ew ê lareşî nebin (future negative)
ew ê lareşî bûbin (future perfect positive)
ew ê lareşî nebûbin (future perfect negative)
ez lareşî bûme (perfect positive)
ez lareşî nebûme (perfect negative)
ez lareşî bûbûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez lareşî nebûbûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu lareşî bûbûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu lareşî nebûbûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew lareşî bûye (perfect positive)
ew lareşî nebûye (perfect negative)
ew lareşî bûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew lareşî nebûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em lareşî bûne (perfect positive)
em lareşî nebûne (perfect negative)
em lareşî bûbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em lareşî nebûbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn lareşî bûne (perfect positive)
hûn lareşî nebûne (perfect negative)
hûn lareşî bûbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn lareşî nebûbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew lareşî bûne (perfect positive)
ew lareşî nebûne (perfect negative)
ew lareşî bûbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew lareşî nebûbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez lareşî bibim (present subjunctive positive)
(bila) ez lareşî nebim (present subjunctive negative)
(bila) ez lareşî bûbim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez lareşî nebûbim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu lareşî bibî (present subjunctive positive)
(bila) tu lareşî nebî (present subjunctive negative)
(bila) tu lareşî bûbî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu lareşî nebûbî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew lareşî bibe (present subjunctive positive)
(bila) ew lareşî nebe (present subjunctive negative)
(bila) ew lareşî bûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew lareşî nebûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em lareşî bibin (present subjunctive positive)
(bila) em lareşî nebin (present subjunctive negative)
(bila) em lareşî bûbin (preterite subjunctive positive)
(bila) em lareşî nebûbin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn lareşî bibin (present subjunctive positive)
(bila) hûn lareşî nebin (present subjunctive negative)
(bila) hûn lareşî bûbin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn lareşî nebûbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew lareşî bibin (present subjunctive positive)
(bila) ew lareşî nebin (present subjunctive negative)
(bila) ew lareşî bûbin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew lareşî nebûbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez lareşî bibûma (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez lareşî nebûma (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez lareşî bûbûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez lareşî nebûbûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu lareşî bibûyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu lareşî nebûyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu lareşî bûbûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu lareşî nebûbûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew lareşî bibûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew lareşî nebûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew lareşî bûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew lareşî nebûbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em lareşî bibûna (imperfect subjunctive positive)
(bila) em lareşî nebûna (imperfect subjunctive negative)
(bila) em lareşî bûbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em lareşî nebûbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn lareşî bibûna (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn lareşî nebûna (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn lareşî bûbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn lareşî nebûbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew lareşî bibûna (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew lareşî nebûna (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew lareşî bûbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew lareşî nebûbûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê lareşî bibûma (present conditional positive)
ez ê lareşî nebûma (present conditional negative)
ez ê lareşî bûbûma (preterite conditional positive)
ez ê lareşî nebûbûma (preterite conditional negative)
tu yê lareşî bibûyayî (present conditional positive)
tu yê lareşî nebûyayî (present conditional negative)
tu yê lareşî bûbûyayî (preterite conditional positive)
tu yê lareşî nebûbûyayî (preterite conditional negative)
ew ê lareşî bibûya (present conditional positive)
ew ê lareşî nebûya (present conditional negative)
ew ê lareşî bûbûya (preterite conditional positive)
ew ê lareşî nebûbûya (preterite conditional negative)
em ê lareşî bibûna (present conditional positive)
em ê lareşî nebûna (present conditional negative)
em ê lareşî bûbûna (preterite conditional positive)
em ê lareşî nebûbûna (preterite conditional negative)
hûn ê lareşî bibûna (present conditional positive)
hûn ê lareşî nebûna (present conditional negative)
hûn ê lareşî bûbûna (preterite conditional positive)
hûn ê lareşî nebûbûna (preterite conditional negative)
ew ê lareşî bibûna (present conditional positive)
ew ê lareşî nebûna (present conditional negative)
ew ê lareşî bûbûna (preterite conditional positive)
ew ê lareşî nebûbûna (preterite conditional negative)
(tu) lareşî bibe (imperative present positive)
(tu) lareşî nebe (imperative present negative)
(hûn) lareşî bibin (imperative present positive)
(hûn) lareşî nebin (imperative present negative)

etymology_text: Ji lareşî + bûn.

ipa: /lɑːɾɛˈʃiː buːn/


lareşîbûn

etymology_text: Ji lareş +-î + bûn.

ipa: /lɑːɾɛʃiːˈbuːn/


lîkî

glosses: lîkyayî, kesê/a ji Lîkyayê an jî kesê/a ku li Lîkyayê bi cih bûye


lîkî

glosses: lîkyayî, zimanekî hindûewropî ya mirî ye, di binkoma zimanên Anadolî de ye.


lîkî

glosses: lîkî, lîkyayî, tiştên eleqedarê Lîkyayê, xwecihên wan, zimanên wan an jî çanda wan.


necîrîtî

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: * ne- +cîr +-îtî


teşekil

glosses: avanî, sazî, rêkxistin, nîzam, pergal, teşkîlat

forms:
teşekul
teşkîlat

etymology_text: Ji erebî تشكّل (teşekkul).


nederbir

etymology_text: Ji ne- + derbir.

ipa: /nɛdɛɾˈbɪɾ/

hyphenation: ne·der·bir


nehevedemî

glosses: asenkron, dijraberê senkron, nesenkronîze

etymology_text: * ne- +hevedem +-î


newuryayî

etymology_text: * ne- +wury +-ayî

ipa: /nɛwʊɾjɑːˈjiː/

hyphenation: ne·wur·ya·yî


nirxlêxistî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


nobedarê şevê

glosses: zêrevanê şevê, pawanê şevê, hesas, heshes, notirvanê şevê, pasvanê şevê, qerewêlê şevê

etymology_text: Ji nobedarê + şevê.

العاس

roman: al-ʿās


pansûman kirin

forms:
pansûman dikim (present)
pansûman dikî (present)
pansûman dike (present)
pansûman dikin (present)
pansûman bike (imperative singular)
pansûman bikin (imperative plural)
pansûman kir (past)
pansûman kir (past)
pansûman kir (past)
pansûman kir (past)

etymology_text: Ji pansûman + kirin.

ipa: /pɑːnsuːˈmɑːn kɪˈɾɪn/

hyphenation: pan·sû·man ki·rin


pilpixandî

glosses: tirşkirî, pilpixî, tirşbûyî, şemixandî pilpixî

etymology_text: Ji pilpixand + -î.


pincirandî

glosses: pincirî, pelçiqandî, pelaxtî, heçikandî, mehitandî


pişpişandî

glosses: nepixandî, werimandî, nixaftî, perçivandî, pifdayî

etymology_text: Ji pişpişand + -î.


rawe

glosses: Li gorî kesan an jî demê kişandina lêkeran.

etymology_text: Ji ra + we.

наклонение

roman: naklonenije


rêçenasî

glosses: şopgerênî, rêçgerî, rêçgerinî, dewsgerî, şophilgirî, rêçezanî

etymology_text: * Ji rêçenas + -î


simsikî

glosses: miftexwerî, kurtêlxurî, loqekî, xwesteyî, palaxîtî, çilekî, nefsekî, bênefsî

etymology_text: * Ji simsik + -î


sîxorî kirin

etymology_text: * sîxor + -î + kirin

ipa: /siːxoːˈɾiː kɪˈɾɪn/

hyphenation: sî·xo·rî ki·rin


şoşbanî

glosses: birazavatî, şoşpanî, şoşbînî, şoşmanî, berzavatî

etymology_text: * Ji şoşban + -î


tajankkirin

glosses: pehîn, lêdan, tî zik, livîna lêzîn, celdekirin

etymology_text: * tajan +-k +kirin


tewifokî

glosses: çilmisokî, pelisokî, pelimokî, çermisokî, zirhimokî, zerhimî, zuhimî, zerhimî, zerhimokî, rengavêtî

etymology_text: * Ji tewifok + -î

ipa: /tɛwɪfoːˈkiː/

hyphenation: te·wi·fo·kî


veguhêzkar

glosses: guhêzîner, neqilker, hilgir, barkêş, guhêzkar, neqliyevan

etymology_text: * ve- +guhêz +-kar


venijandin

glosses: zeliqandin, nûsandin, werisandin, pê danandin

etymology_text: Ji ve + nijandin.


xilîskî

glosses: şemetokî, şemitonkî, xijokî, şahîtokî, simotekî, xîzekî, şemitoyîtî, xijbûnî, sûlbûnî, xişîrî, çerixokî

etymology_text: * Ji xilîsk + -î


xwardeçûyîbûn

glosses: kopandîbûn, kopiyayîbûn, çalbûnî, daketîbûn, hedimîbûn

etymology_text: Ji xwardeçûyî + bûn.


xwemezinkirin

glosses: methoyî, quretî, tekebir, xwedîtin, nefsmezin, qurebûn

forms: خوەمەزنکرن

etymology_text: xwe + mezin + kirin


kerdi

pos: pron

pos_title: Cînav

forms: kerdî

etymology_text: bi metatezê ji kî / kîj + erdî.


hilewesan

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

hyphenation: hi·le·we·san


Nezîf

text: Mihemed Nezîf Qadirî diyar dike, ku eger Îran di nava xaka Başûrê Kurdistanê de êrîşî wan bike, ev yek tê wateya destpêkirina şer û li hember vê yekê jî ew dê ji bo parastina xwe û bersivdana Îranê, destê xwe dirêjî nava xaka Rojhilatê Kurdistanê bikin.

forms:
Nazîf
(di bin tesîra tirkî de)

etymology_text: ji peyva nezîf


hingulîsk

glosses: xeleka zêrrîn yan ji zîv a ku mirov dike tila xwe, gustîlk


afirinde

glosses: Guhartoyeke aferîde (“heyînek jîndar, wek heywan, cinawir, an fezayîyan”).


title: churchplanters

redirect: church-planters


church-planter

glosses: misyonerek ku kenîseyekê dest pê dike, destpêkerê kenîseyan


mubeşir

glosses: Gerrokê/a ku armanca gerên wî belavkirina dînekî anku olekî ye (bi taybetî Filetî).

forms: mobaşir

etymology_text: Ji erebî مبشر, navdêrê tebşîr


hepirandin

ipa: /hɛpɪɾɑːnˈdɪn/


Nêrwe

glosses: deverek e li Amêdiyê li parêzgeha Dihokê li Başûrê Kurdistanê

text: Hêjayê gotinê ye, ku duh devera Nêrwe ûRêkan a bajarokê Şêladizê ya ser bi navçeya Amêdiye ya Duhokê ji aliyê balafirên Tirkiyê ve hatine bombebaran kirin. Di encamê de 7 hemwelatiyan canê xwe ji dest da û hemwelatiyek jî bêserûşûn bû.

forms: Nêrweh


Rêkan

text: Hêjayê gotinê ye, ku duh deveraNêrwe û Rêkan a bajarokê Şêladizê ya ser bi navçeya Amêdiye ya Duhokê ji aliyê balafirên Tirkiyê ve hatine bombebaran kirin. Di encamê de 7 hemwelatiyan canê xwe ji dest da û hemwelatiyek jî bêserûşûn bû.


Şêladizê

glosses: Deverek e li Amêdiyê li parêzgeha Dihokê li Başûrê Kurdistanê.

forms: Şêladzê

etymology_text: * Şêla + diz (dîwar, keleh - bidin ber Qeladiz û Dizê


God begets not, nor is he begotten

glosses: Xwedê ji kesê nebûye û kes ji wî nabe jî, Xwedê ne bab e, nabite bab jî


title: şblon:l-


frac

etymology_text: Ji îngilîzî frock ew jî ji fransî froc girtiye.

audio: LL-Q150 (fra)-VictorDtmtc-frac.wav


meştel

glosses: Riwekxane, giyaxane, camxane, şûşexane, şûşebend, sera, avahiyê ku dîwar û banê wî cam anku şûşe ne û gul û giya tê ve tên çandin.

forms: مەشتەل

etymology_text: Ji erebî المشتل.


bi dest ve hatin

etymology_text: Ji bi dest + ve + hatin.


kumbar

glosses: berik, mafûr, rayex, hêsîl, codelîk, nalîk, lalîk, gildik, ji mafûr û mukêtan re tê gotin


teqeleq

glosses: Rewşa ku mirov nizane çi dê çebe, dibe tiştek rû bide, herwisa dibe rû nede jî.

etymology_text: Ji erebî تقلق


tirsehêz

glosses: Tirsinok,tirsonek,kesê/a ku gelek xof pêre çêdibe yan tiştên ku xofê ji mirovan re çêdikin.

etymology_text: tirs + -e + hêz


niqtecot

forms:
niqte
xal
niqtepirs
niqtebang
niqtebihnok
xalbêhnok
bihnok
bêhnok

etymology_text: Ji niqte + cot.


xaraw

glosses: xaraw, xarav,dinedîtî,ezmûndar,tecrûbedar, serpêhatî, bitecrûbe, tecrûbedîde, guhtajî, xweytecrûbe


bêdelingî

glosses: xweneparastin, ezmandirêjî, bêhetikî, bêşermî

etymology_text: bêdeling (bê + deling) + -î


cebilandin

glosses: li hev xistin, tevî hev kirin, têkil hev kirin, têkel kirin, tev hev kirin (tevîhevkirina tiştan)

glosses: sûrandin, (berî nava hevdana tiştekî toz û av)


baîs

text:
Xaniyê lê bête xwendin evsela
Dê bibîte ba'îsê def'a bela

ref: Mela Hisênê Bateyî

forms:
bais
ba'is
ba'îs

etymology_text: Ji erebî بَاعِث (ba'îs).

ipa: /bɑːˈiːs/

hyphenation: ba·îs


raşkaw

glosses: aşkera, diyar, xuya, zelal, berçav, eyan