şkestî

glosses:
tişta/ê ku hatiye şkandin, şkandî,
hûr-hûrbûyî yan parçe-parçebûyî

glosses: tişta/ê ku nêzî hûr-hûrbûnê yan parçe-parçebûnê bûye

forms:
شكهستی
şikestî
şikiyayî
şikî
şkiyayî

etymology_text: şkestin

σπασμένος

roman: spasménos

notes:
şkestî bûn
şkestî kirin
şkestîbûn
şkestîkirin
şkestîbûyî
şkestîkirî


beloved

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: dilber, hezkirî, evandî, delalî, xweşdivî, xoşewîst, destgirtî, dilda, xwestî, dilketî, dezgîran

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-beloved.wav


lê anîn

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses:
guncandin, rikibandin, bi kêr anîn, adapte kirin, intiqab kirin, kirin guncav, kirin bikêrhatî,
li gor pêwîstiyan guherandin

glosses: adaptasyon, intiqab^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
lê tînim (present)
lê tînî (present)
lê tîne (present)
lê tînin (present)
lê bîne (imperative singular)
lê bînin (imperative plural)
lê anî (past)
lê anî (past)
lê anî (past)
lê anî (past)
lê –în– (root present)
lê –anî– (root past)
ez lê tînim (indicative present positive)
ez lê nayînim (indicative present negative)
min lê anî (indicative past positive)
min lê nanî (indicative past negative)
tu lê tînî (indicative present positive)
tu lê nayînî (indicative present negative)
te lê anî (indicative past positive)
te lê nanî (indicative past negative)
ew lê tîne (indicative present positive)
ew lê nayîne (indicative present negative)
wê/wî lê anî (indicative past positive)
wê/wî lê nanî (indicative past negative)
em lê tînin (indicative present positive)
em lê nayînin (indicative present negative)
me lê anî (indicative past positive)
me lê nanî (indicative past negative)
hûn lê tînin (indicative present positive)
hûn lê nayînin (indicative present negative)
we lê anî (indicative past positive)
we lê nanî (indicative past negative)
ew lê tînin (indicative present positive)
ew lê nayînin (indicative present negative)
wan lê anî (indicative past positive)
wan lê nanî (indicative past negative)
min lê dianî (imperfect positive)
min lê nedianî (imperfect negative)
min lê anîbû (positive)
min lê nanîbû (negative)
te lê dianî (imperfect positive)
te lê nedianî (imperfect negative)
te lê anîbû (positive)
te lê nanîbû (negative)
wê/wî lê dianî (imperfect positive)
wê/wî lê nedianî (imperfect negative)
wê/wî lê anîbû (positive)
wê/wî lê nanîbû (negative)
me lê dianî (imperfect positive)
me lê nedianî (imperfect negative)
me lê anîbû (positive)
me lê nanîbû (negative)
we lê dianî (imperfect positive)
we lê nedianî (imperfect negative)
we lê anîbû (positive)
we lê nanîbû (negative)
wan lê dianî (imperfect positive)
wan lê nedianî (imperfect negative)
wan lê anîbû (positive)
wan lê nanîbû (negative)
ez ê lê bînim (future positive)
ez ê lê neyînim (future negative)
minê lê anîbe (future perfect positive)
minê lê nanîbe (future perfect negative)
tu yê lê bînî (future positive)
tu yê lê neyînî (future negative)
teyê lê anîbe (future perfect positive)
teyê lê nanîbe (future perfect negative)
ew ê lê bîne (future positive)
ew ê lê neyîne (future negative)
wê/wîyê lê anîbe (future perfect positive)
wê/wîyê lê nanîbe (future perfect negative)
em ê lê bînin (future positive)
em ê lê neyînin (future negative)
meyê lê anîbe (future perfect positive)
meyê lê nanîbe (future perfect negative)
hûn ê lê bînin (future positive)
hûn ê lê neyînin (future negative)
weyê lê anîbe (future perfect positive)
weyê lê nanîbe (future perfect negative)
ew ê lê bînin (future positive)
ew ê lê neyînin (future negative)
wanê lê anîbe (future perfect positive)
wanê lê nanîbe (future perfect negative)
min lê aniye (perfect positive)
min lê naniye (perfect negative)
min lê anîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min lê nanîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te lê aniye (perfect positive)
te lê naniye (perfect negative)
te lê anîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te lê nanîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî lê aniye (perfect positive)
wê/wî lê naniye (perfect negative)
wê/wî lê anîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî lê nanîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me lê aniye (perfect positive)
me lê naniye (perfect negative)
me lê anîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me lê nanîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we lê aniye (perfect positive)
we lê naniye (perfect negative)
we lê anîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we lê nanîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan lê aniye (perfect positive)
wan lê naniye (perfect negative)
wan lê anîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan lê nanîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez lê bînim (present subjunctive positive)
(bila) ez lê neyînim (present subjunctive negative)
(bila) min lê anîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) min lê nanîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu lê bînî (present subjunctive positive)
(bila) tu lê neyînî (present subjunctive negative)
(bila) te lê anîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) te lê nanîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew lê bîne (present subjunctive positive)
(bila) ew lê neyîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî lê anîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî lê nanîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em lê bînin (present subjunctive positive)
(bila) em lê neyînin (present subjunctive negative)
(bila) me lê anîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) me lê nanîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn lê bînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn lê neyînin (present subjunctive negative)
(bila) we lê anîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) we lê nanîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew lê bînin (present subjunctive positive)
(bila) ew lê neyînin (present subjunctive negative)
(bila) wan lê anîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan lê nanîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) min lê baniya (imperfect subjunctive positive)
(bila) min lê naniya (imperfect subjunctive negative)
(bila) min lê anîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min lê nanîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te lê baniya (imperfect subjunctive positive)
(bila) te lê naniya (imperfect subjunctive negative)
(bila) te lê anîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te lê nanîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî lê baniya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî lê naniya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî lê anîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî lê nanîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me lê baniya (imperfect subjunctive positive)
(bila) me lê naniya (imperfect subjunctive negative)
(bila) me lê anîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me lê nanîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we lê baniya (imperfect subjunctive positive)
(bila) we lê naniya (imperfect subjunctive negative)
(bila) we lê anîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we lê nanîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan lê baniya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan lê naniya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan lê anîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan lê nanîbûya (pluperfect subjunctive negative)
minê lê baniya (present conditional positive)
minê lê naniya (present conditional negative)
minê lê anîbûya (preterite conditional positive)
minê lê nanîbûya (preterite conditional negative)
teyê lê baniya (present conditional positive)
teyê lê naniya (present conditional negative)
teyê lê anîbûya (preterite conditional positive)
teyê lê nanîbûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê lê baniya (present conditional positive)
wê/wîyê lê naniya (present conditional negative)
wê/wîyê lê anîbûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê lê nanîbûya (preterite conditional negative)
meyê lê baniya (present conditional positive)
meyê lê naniya (present conditional negative)
meyê lê anîbûya (preterite conditional positive)
meyê lê nanîbûya (preterite conditional negative)
weyê lê baniya (present conditional positive)
weyê lê naniya (present conditional negative)
weyê lê anîbûya (preterite conditional positive)
weyê lê nanîbûya (preterite conditional negative)
wanê lê baniya (present conditional positive)
wanê lê naniya (present conditional negative)
wanê lê anîbûya (preterite conditional positive)
wanê lê nanîbûya (preterite conditional negative)
(tu) lê bîne (imperative present positive)
(tu) lê neyîne (imperative present negative)
(hûn) lê bînin (imperative present positive)
(hûn) lê neyînin (imperative present negative)
لێئ انین
lê ênan
lê hanîn
lê hênan
lê hînan
lê înan
lê-ênan
lêhanîn
lêhênan
lêhînan
lêînan

etymology_text: Ji lê + anîn.

익숙해지다

roman: iksukhaejida

ipa: /leː ɑːˈniːn/

hyphenation: lê a·nîn


bi kêr anîn

forms:
bikêranîn (noun-from-verb)
bi kêr ênan
bi kêr hanîn
bi kêr hênan
bi kêr hînan
bi kêr înan

etymology_text: Ji bi + kêr + anîn.


ganderî

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses:
gan dan, qehbetî, orispîtî, kirûngî, fihûş, hêlan ku kesek wê/wî bigê (bi taybetî bi pare),
 ganderbûn, karê ganderan

glosses: porn, wêne an jî nivîsîn an jî vîdyoyên seksî

forms:
گاندەری
ganderîtî
gandertî

etymology_text: Ji gander + -î


bêbingeh

glosses: bêesas, bêbinema, tişta/ê ku bingeh nîne

glosses: derew, ne dirist, tişta/ê ku (ti) rastî tê de nîne

forms:
bêbingehtir (comparative)
herî bêbingeh (superlative)
bêbingehtirîn (superlative)
bêbinga
bêbingah
bêbinge
bêbingih

etymology_text: Ji bê- + bingeh.

بی اصل

roman: bî esl

αβάσιμος

roman: avásimos


godsdienstig

glosses: bawermend, oldar, xwedanas, dîndar, ayîndar


religiema

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-religiema.wav


monaĥa

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-monaĥa.wav


religia

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-religia.wav


religieuse

audio: LL-Q150 (fra)-Mecanautes-religieuse.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-religieuse.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-religieuse.wav


religieuse

pos_title: Formeke lêkerê


trúar

pos: unknown

pos_title: Mane


troende

glosses: bawerker, bawermend, oldar, xwedanas, dîndar, ayîndar


religioso

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Adélaïde Calais WMFr-religioso.wav


religioso

audio: LL-Q5146 (por)-Adélaïde Calais WMFr-religioso.wav


ayîndar

glosses:
bawermend, oldar, xwedanas, dîndar,
kesa/ê ku ji ayînekî bawer dike û li gor pend û fermanên wî ayînî tev digere

glosses: mûmin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: ayindar

etymology_text: Ji ayîn + -dar.


xwedanas

glosses: Kesa/ê ku ji hebûn û xurtiya xudayan bawer dike û li gor pend û fermanên Wî/wan tev digere.

forms:
Xwedê-nas
xwedênas
xweda-nas
xwidanas
xwidanas
Xuda-nas
Xudê-nas
Xwida-nas
Xwidê-nas
Xwedazan

etymology_text: Ji Xwedê + -nas.


stud

glosses: bizmarê sermezin, darê rast bo avahî yan dîwarî, hejmarek ji hes�pên xudankirî (bo zanê yan pêşbirke)

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-stud.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-stud.wav


honte

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-honte.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-honte.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-honte.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-honte.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-honte.wav


shyness

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-shyness.wav


shame

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-shame.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-shame.wav


vergogna

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-vergogna.wav


vergonha

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-vergonha.wav

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-vergonha.wav


стыд

audio: LL-Q7737 (rus)-Tatiana Kerbush-стыд.wav


skam

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-skam.wav


సిగ్గు

audio: LL-Q8097 (tel)-వీరభద్రుడు (Veeven)-సిగ్గు.wav


proto-arî

glosses:
maka zimanên arî anku îranî
(kurdî, farisî, tacikî)

forms: proto-îranî


agirpêxistî

forms:
agirpêxistîtir (comparative)
herî agirpêxistî (superlative)
agirpêxistîtirîn (superlative)
agirpê-êxistî
agirvêxistî
agirvê-êxistî

etymology_text: * agir pê xistin


pêhesiyayî

forms:
pêhesî
pêhisiyayî
pêhisî

etymology_text: * pê hesîn


criar

glosses: afirandin, xuliqandin, çêkirin, peyda kirin, saz kirin

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-criar.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-criar.wav


create

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-create.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-create.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-create.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-create.wav


produce

glosses: beranîn, deranîn, afirandin, xuliqandin, çêkirin, peyda kirin, saz kirin

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-produce.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-produce.wav


lumi

text: De tiu ĉi tempo lumas la steloj.

etymology_text: lumo ("ronahî") + -i.

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-lumi.wav


créer

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-créer.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Tamahashi-créer.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-créer.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-créer.wav


schaffen

glosses: afirandin, xuliqandin, çê kirin, peyda kirin, saz kirin

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-schaffen.wav


krei

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-krei.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-krei.wav


yaratmak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yaratmak.wav


tworzyć

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-tworzyć.wav


ברא

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-ברא.wav


creare

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-creare.wav


instituir

glosses: damezrandin, danîn, afirandin, xuliqandin, çêkirin, peyda kirin, saz kirin


dûrî aqil

glosses:
dûraqil, gewc, batil, ne mantiqî, ne lojîk, ne beraqil, ne aqilane,
absûrd, tişta/ê ku dijî eqilî ye,
tişta/ê aqilê selîm nikare bipejirîne

glosses:
beredayî, berbad, pûç, bêbingeh, şaş, çewt, xelet
 axiftin an jî reftarkirineka bêaqilane

forms:
dûrî aqiltir (comparative)
herî dûrî aqil (superlative)
dûrî aqiltirîn (superlative)
dûrî eqil
dûrî eql

etymology_text: dûr + -î + aqil


intikap

glosses: guncandin, adaptasyon, lêanîn, rikibandin, bikêranîn, adaptekirin, kirin guncav, kirin bikêrhatî, intiqab

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


lêanîn

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


bikêranîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
bikêrênan
bikêrhanîn
bikêrhênan
bikêrhînan
bikêrînan


dara

glosses: dirav, fînans, saman, maliyet, aborî, ekonomî, iqtisad

etymology_text: Têkildarî dan (1)


dara

glosses: ebr, giraniya anku wezna tirimpêla barkêş bêbar


dara

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa îzafeyî ya yekjimara a binavkirî ya dar.

forms: darên (feminine definite construct plural)


hewayî

forms:
hawayî
Hawayî

etymology_text: Ji hewa + -yî

агаарын

roman: agaaryn


gerecht

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-gerecht.wav


bêaqilî

glosses: bêhişî, dînî, şêtî, aqilsivikî, bêaqilbûn

glosses: tiştên xirab yên ku tenê mirovên bêaqil dikin

forms:
بێئاقلی
bêaqilîtî
bêaqiltî
bêeqilî
bêeqilîtî
bêeqiltî

etymology_text: Ji bêaqil + -î.

ipa: /beːɑːqɪˈliː/

hyphenation: bê·a·qi·lî


bêar

glosses:
bêşerm, rûqayim, bêfedî, bêfihêt, şermneker, rûmelext, rûhişk, rûşûştî, rûçelaq, nixay,
kesa/ê ku qet ji xwe şerm nake

text: Goyendeyê aferîn û nefrînEy bêedeba xirabe bê'arGustax û sitemger û siyehkar

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms: bê'ar

etymology_text: Ji bê- + ar.

impudent#French

roman: impudent

бесстыдный

roman: besstydnyj

наглый

roman: naglyj

резкий

roman: rezkij

нахальный

roman: nahal'nyj


simdar

forms:
simdartir (comparative)
herî simdar (superlative)
simdartirîn (superlative)
sumdar
sîmdar

etymology_text: Ji sim + -dar.

유제류

roman: yujeryu


miyanmarî

glosses: burmayî, welatiya/ê Miyanmarê yan kesa/ê ji Miyanmarê anku Burmayê

forms: myanmarî

etymology_text: Ji miyanmar + -î


miyanmarî

glosses: tişta/ê Miyanmarê anku Burmayê yan welatiyên wê


tswanayî

glosses: Zimanê bantûyî yê gelê tswana ku li Botswanayê û Efrîqaya Başûr tê peyivîn.

forms:
çiwanayî
çiwanî
tswanî

etymology_text: Ji tswana + -yî

ipa: /tswɑːnɑːˈjiː/

hyphenation: tswa·na·yî


tswana

glosses: miletek e ku li li Botswanayê û Efrîqaya Başûr tê dijî û zimanê wî tswanayî yan setswanayî ye

forms:
çiwana
çwana


piyemontî

glosses: Zimanekî romî ye û li hin deverên bakurê Îtalyayê tê peyivîn.


kalabrî

glosses: hin zaravayên romî ne û li hin deverên başûrê Îtalyayê tên peyivîn


berguman

glosses: kesa/ê ku mirov bawer dikin ku tawanek kiriye

forms:
bergumantir (comparative)
herî berguman (superlative)
bergumantirîn (superlative)
bergoman

etymology_text: Ji ber- + guman.

suspect

sense: kesa/ê berguman ji tawanekê

подозреваемый

roman: podozrevajemyj

hyphenation: ber·gu·man


boçik

text: Enstîtûya Dîrokê û Antropolojiyê ya Neteweyî ya Meksîkayê daxuyeniyek da û got ku li herêma General Cepedayê di xebatên kolandinê de boçikeke dînozorekî ku ji 50 movikan û 5 mêtroyan pêk tê hat dîtin.

ref: Fosîleke 72 milyon salî ya dînozoran hat dîtin https://web.archive.org/https://www.aa.com.tr/kk/dinya/fos%C3%AEleke-72-milyon-sal%C3%AE-ya-d%C3%AEnozoran-hat-d%C3%AEtin/230421 arşîv, aa.com.tr/kk, 2013

text: Wextê mêrik kevçîkî diduya lê dixe, boçika masiyan tê xuyanê.

ref: Kurd'Înalco, BOÇIKA CINNÊ : BOÇIKA MASIYÊ https://web.archive.org/https://kovarakurdinalco.files.wordpress.com/2020/05/kovara_kurdinalco_hejmara_yekem.pdf arşîv, Şevîn Elegez, hj. 1, 2019, r. 39

text: Bi boçika kerê de tenekeyek bi benekî hatibû girêdan.

ref: Çira, HELEB: "UMMUDDUNYA", Şahînê Bekirê Soreklî, hj. 5, 1996, r. 71

text: Heywanikê carina boçika xwe hêl dikir û li qûna xwe dixist da ku mêş û mozan ji xwe biqewitîne.

ref: Kêra Qoçîn

text: Tiştê baş serê min li erdê neket û neşikiya, lê ji ber ku ez pir xerab ketim, ez boçikî bûm. Do ez bi kûtanî çûm Newrozê. Li ser kursiya hişk, bi saetan rûniştan jî pir zor bû. Lê kêfxweşiya temaşekirina govenda kurdan ya bi sedan kesî, pir hindik êşa boçikê bi min dida jibîrkirin.

ref: Zinarê Xamo, Min zivistana îsal bi selametî xelas nekir https://web.archive.org/https://zinarexamo.blogspot.com/2013/03/min-zivistana-isal-bi-selameti-xelas.html?m=1 arşîv, zinarexamo.blogspot.com, 2013

text: Marîpişta mirovan ji 24 parçe hestîyan pêk hatiye. 7 ji wana li berê marîpişta histti, 12 li marîpişta sîng, 5 li marîpişta navpiştê, 5 li marîpişta runiştekê û 3-5 marîpişta boçikê hatine avakirin.

ref: Hüseyin Bektaş, Anatomîya Bedena Mirovan, Weşanên Deng, 2004, r. 18, ISBN 975-7011-32-0

glosses: Beşeke riwekan a tenik ku kulîlk an fêkiyê bi şaxê ve girêdide.

text: Remezan bi boçika hêjîra zipîzer î girover û mezin girtibû, pêşî li xweşikbûna wê nihêrîbû bi dû re jî bi derbekê re heta boçikê xistibû devê xwe, xwaribû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 38, ISBN 9786054497010

text: Tê gotin ku li temamê Portekîzê di her deqîqeyek de 7 hezar boçikên cixareyê diavêjin erdê.

ref: Ji bo boçika cixareyê 250 Euro ceza didin https://web.archive.org/https://diyarname.com/news.php?Idx=36774 arşîv, diyarname.com, 2019

text: Cotkarê bi navê Heme Mûstleg jî dibêje, "Bi xwedê em ji agir ditirsin, rêyeke sereke belkî kesek bi enqest yan ne enqset boçika çixara xwe bavêje û agir pêkeve, gelek kes deyindar in û çavê wan li vî mûsimî ye.(...)"

ref: Asayişê ji bo parastina genimê cotkaran xalên çavdêriyê danîn https://web.archive.org/http://www.rupelanu.com/asayise-ji-bo-parastina-genime-cotkaran-xalen-cavderiye-danin-11267h.htm arşîv, rupelanu.com, 2020

text: Di rewşên weha de di navbera hebûn û nebûnê de meriv xwe bêqîmet dihesibîne mîna boçika cixareyê.

ref: cizb https://web.archive.org/http://devliken.blogspot.com/2021/03/cizb.html arşîv, devliken.blogspot.com, 2021

forms:
boç
boçk
بۆچک
бочьк

etymology_text: Ji ermenî պոչիկ (počʻik, “dav”), ji պոչ (počʻ) + -իկ (-ik); wekheva boç + -ik.

аҵыхәа

roman: āc̣əx°ā

𑜍𑜂𑜫

roman: raṅ

ጅራት

roman: ǧərat

নেজ

roman: nez

নেগুৰ

roman: negur

рачӏчӏ

roman: rač̣̄

ҡойроҡ

roman: qoyroq

хвост

roman: xvost

دمب

roman: dumb

লেজ

roman: lej

опа́шка

roman: opáška

һүүл

roman: hüül

ꨁꨆꨭꨩ

roman: iku'

цӏога

roman: c̣oga

йиба

roman: yiba

尾巴

roman: ui³ ba / mi³ bang

尾

roman: mî

尾巴

roman: mi¹ ba¹

尾巴

roman: i² ba¹

尾巴

roman: wěibā

尾

roman: muōi

尾

roman: bóe, bé

尾仔

roman: bóe-á, bé-á

尾巴

roman: nyi po

尾巴

roman: uei³ ba¹

хӳре

roman: hüre

دمب

roman: domb

ذَنَب

roman: ḏanab

ذَيْل

roman: ḏayl

ديل

roman: dīl

زنطيط

roman: zanṭīṭ

قزيبة

roman: qazzība

شوال

roman: šwāl

ديل

roman: dél

ագի

roman: agi

պոչ

roman: počʻ

ձետ

roman: jet

пуло

roman: pulo

ирги

roman: irgi

دم

roman: dom

კუდი

roman: ḳudi

पूंछ

roman: pūñch

पूँछ

roman: pū̃ch

दुम

roman: dum

זָנָב

roman: zanáv

сүл

roman: sül

куйрук

roman: kuyruk

дүм

roman: düm

අවර

roman: awara

бӧж

roman: böž

꼬리

roman: kkori

ຫາງ

roman: hāng

ᦠᦱᧂ

roman: ḣaang

опашка

roman: opaška

വാല്

roman: vāl

поч

roman: poč

пула

roman: pula

сүүл

roman: süül

पुच्छर

roman: pucchar

дымӕг

roman: dymæg

къӕдзил

roman: k’æʒil

къуди

roman: k’udi

قویروق

roman: quyruq

ਪੂਸ਼

roman: pūś

құйрық

roman: qūiryq

хвостъ

roman: xvostŭ

ᮘᮥᮔ᮪ᮒᮥᮒ᮪

roman: buntut

ႁၢင်

roman: hǎang

қузуруқ

roman: quzuruq

తోక

roman: tōka

койрык

roman: qoyrıq

ጭራ

roman: č̣əra

𐰴𐰆𐰑𐰺𐰆𐰸

roman: qudruq

གཞུག་གུ

roman: gzhug gu

མཇུག་མ

roman: mjug ma

кудурук

roman: kuduruk

быж

roman: byž

𐎏𐎐𐎁

roman: ḏnb

хвіст

roman: xvist

хузурух

roman: xuzurux

កន្ទុយ

roman: kɑɑkɑntuy

кутурук

roman: kuturuk

וויידל

roman: veydl

שוואַנץ

roman: shvants


boçik

glosses: boçik (serê movika piştê ku tête ser devêqunê)

etymology_text: Ji ermenî պոչիկ (počʻik).


dekolte

glosses: cilên jinan yên bersîng yan sermil vekirî

text: Debora C dibêje şofêrî ji nişkê ve otubus rawestand û jê re got: “Here li cihekê dî rûne, tukonsantrasyona min xera dikî, ez di mirêkê re dekolteya te ya vekirî dibînim û nikarim otobusê bajom. Heger tu li cihekê dî rûnenî ez dê te ji otobusê bavêjim.”

etymology_text: Ji fransî decolleté ji decolleter.

ipa: /dɛkoːlˈtɛ/


dekolte

text: Kadınların çoğu dekolteydi.


seksî

glosses: şehwetî, şehwanî, ganawî, erotîk, pornografîk

text: Keçikek bi navê Amitjo Kajla ev neh meh bû ku di girtîgehê de karê gardiyanî dikir. Ew ji karê xwe dilgeş bû. Lê bi sedema gelek makyajê dike, li hemberî mehkûman nazik tevdigere û ji bo vê pîşeyê zêde seksî ye ji kar hat avêtin.

ref: Diyarname.com, 7/2009

forms:
sêksî
seksuel

etymology_text: Ji seks + -î

sexy#German

roman: sexy

სექსი

roman: seksi


sexy

glosses: seksî, şehwetî, şehwanî, ganawî, erotîk, pornografîk

etymology_text: Ji sex + -y.

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-sexy.wav


league

glosses: kutle, lîg, blok, kom, grûp, girse, girse, fraksiyon, gumlat, civat


bloc

glosses: kutle, lîg, blok, kom, grûp, girse, girse, fraksiyon, gumlat

forms: block


fraksiyon

glosses: kutle, lîg, blok, kom, grûp, girse, girse, gumlat

forms: freksiyon

etymology_text: Ji fransî fraction.


gumlat

forms:
gimlat
qulmat
qumat
qumatik
gunbat
qamut


exponent

glosses: wekîl, nûner, nimîner, berîkar, spartedar, bervedar, ajan, nimînende


fafon

glosses:
aluminyûm, kanzayek sivik yê mîna zîvî ye û bi taybetî bo çêkirina amanan tê bikaranîn
(nîşana wî ya kîmyayî Al û jimara wî ya atomî 13 ye)

forms:
فافۆن
bafon
bafûn
fafûn

ipa: /fɑːˈfoːn/

hyphenation: fa·fon


aluminium

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-aluminium.wav


destdirêjî

glosses: zêdegavî, pêkutî, tade, pest, pêstûrî, çewsandin, binpêkirin, zilm, zordarî, stem, kotek, neheqî, xedre

text: Di vê derbarê de Enwer Hacî Osman ji Rûdawê re got: Destdirêjiyên Artêşa Îranê bo ser axa Herêma Kurdistanê û şer û pevçûnên di navbera çekdarên PJAKê û pasdarên Îranê de li ser sînorê Herêma Kurdistanê wiha kir em Hêza Pêşmergeyên Kurdistanê li wan navçeyan bixin amadebaşiyê bo rûbirûbûna her hêzeke Îranê ger axa Herêma Kurdistanê bi awayekî neyasayî bibezînin.

ref: Rudaw.net, 7/2011

forms:
desdirêjî
desdirêjîtî
desdirêjtî
destdirêjîtî
destdirêjtî
desdrêjî
desdrêjîtî
desdrêjtî
destdrêjî
destdrêjîtî
destdrêjtî

etymology_text: Ji dest + dirêj + -î.

гнет

roman: gnet

hyphenation: dest·di·rê·jî


kompleks

glosses: tevlihev, aloz, dijwar, zehmet, zor, ne zelal, ne hêsan

forms:
komplêks
kompileks
kompilêks

etymology_text: Bi riya îngilîzî complex yan fransî complexe, ji latînî complexus.


kompleks

glosses: komek avahiyên bi hev re yên ku bo heman armancê tên bikaranîn

glosses: tirsa yan nefreta ji tiştekî yan hestkirina bi tiştek xirab


alozî

glosses:
qerqeşe, geremol, kompleks, arîşe, pirsgirêk, şêlûbêlî, xileport, xirtoçe, tevlihevî, mişeweş, qalmeqalm,
 kêşe, girift, tengeje, gelş, gelemşe, problem, mişkîle, krîz, qeyran, dîlema, pirs, doz, bela, nexweşî, bêahengî, şerenîx, zirpe

forms:
ئالۆزی
alozîtî
aloztî
alûzî
alûzîtî
alûztî

etymology_text: Ji aloz + -î

ipa: /ɑːloːˈziː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-alozî.wav


Sason

pos: name

pos_title: Serenav

text: Batman: dayika du zarokan întixar kir. Bûyer li navçeya Sasonê li gundê Ergunê çêbû. Muzeyen Işik a 26 salî di encamadepresyonê de bi kelaşînkofa mêrê xwe întixar kir.

ref: Netkurd.com, 7/2007

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /sɑːˈsoːn/

hyphenation: Sa·son


depresyon

glosses: Hestên demdirêj yên xemnak, rewşa derûnî ya bi bêhêvîtiyê dagirtî.

forms: dêprêsyon

etymology_text: Ji fransî dépression.

депрессия

roman: depressija

депресія

roman: depresija


depresyon

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-depresyon.wav


zêmar

glosses:
mersiye, matemînî, lawika miriyan,
stirana ku li ser kesek mirî tê gotin,
nivîsa ku bo bibîranîna kesek mirî hatiye nivîsîn

text:
Tu ji bo çisernexwîn î, şilêr
ka bibêje te şerma kê bar kiriye
te raza kê pişt kiriye
te dilê kê veşartiye
te xwîna kê hewandiye
tu zêmara kê dikî
şîna kîjan terotolî digerînî
te dengê xwe li ku berze kiriye
di nalîna kîjan dayîkê de
di awaza kîjan dengbêjî de
di girîna kîjan zarokî de.

ref: Omer Dilsoz: Şilêr, Antoloji.com, 2007

forms: زێمار

etymology_text: Ji aramî [Peyv?]ܙܡܪܐ (zimara: stran), têkilî ܙܡܪ (zimar: strîn, stran gotin) û ܙܡܪܐ (zemmara: stranbêj), hevreha îbranî זמר (zêmer: stran) û זמר (zemer: stran), herwiha erebî زمر (zemere: tût lê dan, gazî kirin, bang kirin).


ortopedî

glosses: kîrûgiya hestiyan, cerahî, saxkirina birînên hestiyan

text: Operator û ortopedîyên Lotikxanê mîna qesaban dixebitin.

ref: Lotikxane.com, 7/2007

forms: ortopêdî

etymology_text: Bi rêya fransî [Peyv?]orthopédie ji îngilîzî [Peyv?]orthopedics yan orthopaedics ji yûnanî ορθοπεδική (orthopedikí).

ортопедия

roman: ortopedija

ορθοπεδική

roman: orthopedikí


cerahî

glosses: kîrûrgî, emeliyatkirin, saxkirina parçeyek leşî bi birîn û dirûna wê

forms:
cerahîtî
cerahtî
cerrahî
cerrahîtî
cerrahtî

etymology_text: Ji cerah + -î

վիրաբուժություն

roman: virabužutʻyun

அறுவை சிகிச்சை

roman: aṟuvai cikiccai


paşvemayî

glosses: ne pêşketî, ne kemilî, ne perisî, ne gihiştî

forms:
پاشڤهمایی
paşdamayî
paşdemayî
paşvamayî

etymology_text: paşve + mayîyan (li) paş + vemayî


pîşeyî

glosses:
meslekî, mihneyî,
têkildarî pîşeyekê yan pîşeyê kesekî

glosses: karnas, pîşedar, profesyonel, ne amator, kesa/ê ku wî karî dike yê ku pîşeya wê heye

etymology_text: Ji pîşe + -yî


pîşedar

glosses: meslekdar, mihnedar, pîşeyî, profesyonel, ne amator, kesa/ê ku pîşeyek heye

glosses: karnas^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
pîşedartir (comparative)
herî pîşedar (superlative)
pîşedartirîn (superlative)

etymology_text: Ji pîşe + -yî.


shooting

etymology_text: Ji shoot + -ing.

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-shooting.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-shooting.wav


shoot

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-shoot.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-shoot.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-shoot.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-shoot.wav


Kompromiss

glosses: saziş, tenezil, kompromîs, lihevkirin, pêkkirin


compromise

glosses: saziş kirin, tenezil kirin, kompromîs kirin, li hev kirin, pêk kirin


compromís

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-compromís.wav


kompromiso

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-kompromiso.wav


question

audio: LL-Q150 (fra)-Helenou66-question.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-question.wav


question

glosses: pirs, pirsiyar* {{#tag:phonos|{{#if:||Deng}}{{#if:| ()}}|lang=en|text=|wikibase=|file=LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-question.wav}}

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-question.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-question.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-question.wav


lîder

glosses: birêveber, serok, serkêş, pêşeng, pêşewa

glosses: rêber, pêşrew^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji îngilîzî leader ji lead


leader

glosses: birêveber, serok, serkêş, pêşeng, pêşewa, lîder, serkirde

etymology_text: Ji lead.

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-leader.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-leader.wav


дом

audio: LL-Q7737 (rus)-Tatiana Kerbush-дом.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7737 (rus)-Tatiana Kerbush (Reda Kerbouche)-дом.wav

audio: LL-Q7737 (rus)-Infovarius-дом.wav


casa

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-casa.wav


huis

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-huis.wav


haz

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-haz.wav


hejmo

text: Kiam mia edzino mortis, nia hejmo fariĝis nur domo.

etymology_text: Deyn ji yidîşî היים (heym).

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-hejmo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-hejmo.wav


yurt

glosses: razanxane, wargeh, yûrd (cihê ku xwendekar lê dimînin)

etymology_text: Ji osmanî یورت (yurt), ji proto-tirkî *yūrt (“niştecih, xanî”). Bide ber tirkiya kevn [skrîpt hewce ye] (yurt).


cefa

text:
Ko xidmetkarê dêrîn î
Te pir cewr û cefa dî ne
Di sulûk û se'y û cehdê da

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

etymology_text: Hevreha tirkî cefa û farisî [skrîpt hewce ye] (cifa)

hyphenation: ce·fa


cefa

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-cefa.wav


derûnî

glosses: hest û raman tiştên ne materyal an têkildarî derûnê

forms: دهروونی

etymology_text: * Ji derûn + -î.


rewanî

glosses: Kesa/ê ku li Rewanê anku Êrîvanê dijî yan ji wir e.

etymology_text: Ji rewan + -î


rewanî

glosses: Tiştên Rewanê anku Êrîvanê yan yên ku li wir çêbûne yan hatine çêkirin.


rewanî

glosses: rehwanî, zîrekî, çelengî, fêrisî, egîdî, gernasî


seqf

text: Derhênerê kurd Hiner Selîm dê bi filmekî nû beşdarî 60emîn Festîvala Filman a Locarno ya Navneteweyî bibe. Filmê wî yê bi navê «Sous les toits de Paris» (Di bin seqfên Parîsê de) yek ji sê filmên fransî ye ku dê ji 01-13.08.2007ê beşdarî vê festîvala giring bibin.

forms:
seqif
sexf
sexif

etymology_text: Ji erebî سقف (seqf).

покрив

roman: pokriv

سقف

roman: seqf

крыша

roman: krýša

кров

roman: krov

ipa: /sɛqf/

hyphenation: seqf


bêhntengî

glosses: tengijî, bêhedanî, bêsebrî, bêtehemilî, bêsebatî, ne bêhnfirehî, bêsemaxî, acizî, hêrsî

forms:
bêntengîtî
bêntengtî
bêhintengî
bêhintengîtî
bêhintengtî
bêntengî
bêhntengîtî
bêhntengtî
bihintengî
bihintengîtî
bihintengtî
bihntengî
bihntengîtî
bihntengtî
bîhintengî
bîhintengîtî
bîhintengtî
bîhntengî
bîhntengîtî
bîhntengtî
bîntengî
bîntengîtî
bîntengtî

etymology_text: Ji bêhnteng + -î

ipa: /beːhntɛnˈɡiː/

hyphenation: bêhn·ten·gî


bêhnteng

glosses: Kesa/ê ku nikare yan jê re dijwar e ku nefesê bikêşe.

glosses: tengijî, bêhedan, bêsebr, bêtehemil, bêsebat, bêsemax, aciz, hêrs, ne bênfireh, ne tolerant

forms:
bêhinteng
bênteng
bihinteng
bihnteng
bîhinteng
bîhnteng
bînteng

etymology_text: Ji bêhn + teng.


snare

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-snare.wav


kaptilo

glosses: xefik, dav, dek, tepik, bûse, neçarge, telik, davik, feq, heşare, kemîn, dargap, xepik, şepilte, tele, tapik, labik, faqe, celik, damik

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-kaptilo.wav


draad

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-draad.wav


tråd

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-tråd.wav


alambre

audio: LL-Q1321 (spa)-Millars-alambre.wav


graine

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-graine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Roll-Morton-graine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-graine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-graine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-graine.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-graine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-graine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-graine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Penegal-graine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-graine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-graine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Yug-graine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Opsylac-graine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ash Crow-graine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-graine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-graine.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-graine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Madehub-graine.wav


Samen

forms: samen

audio: LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Samen.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Samen.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Student16 de-Samen.wav


seed

audio: LL-Q1860 (eng)-Greenman-seed.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-seed.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-seed.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-seed.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-SpringProof-seed.wav


seme

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-seme.wav


విత్తనం

audio: LL-Q8097 (tel)-వీరభద్రుడు (Veeven)-విత్తనం.wav


semilla

audio: LL-Q1321 (spa)-Rodelar-semilla.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-semilla.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-Guergana-semilla.wav


semente

audio: LL-Q5146 (por)-NMaia-semente.wav


dengder

glosses: hilbijêr, kesa/ê ku di hilbijartinan de raya xwe diyar dike

forms:
dengdar
dengdêr

etymology_text: Ji deng + -der.


voorval

glosses: delîv, derfet, fersend, keys, mecal, şans, mefer, fesal, hemk, wesan, îmkan, gengazî


okazo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-okazo.wav


收入

glosses: dahat, deramet, warîde, îrat, hecel, qezenc, muçe, warîdat, meaş


tulot

etymology_text: tulo ji tulla


ingreso

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-ingreso.wav


gelir

glosses: dahat, deramet, warîde, îrat, hecel, qezenc, muçe, warîdat, meaş.

text: Bu yıl gelirimiz azdı.

glosses: Kesê sêyemê yekjimar di dema firehê erênî de ji lêkera gelmek.

text: O da buraya gelir.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-gelir.wav


gelir

glosses: Kesê sêyemê pirrjimar di dema firehê erênî de ji lêkera gelmek.

text: Onlar da buraya gelir.


advocat

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera advocare


barrister

glosses:
parêzer, avûkat, mihamî, dadnas, dadwer,
 conek parêzerane li dadgeha bilind îş dikin ji bo hin dozên taybet

audio: EN-AU ck1 barrister.ogg


avocat

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Helenou66-avocat (le métier).wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-avocat.wav


avocat

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera avocare


juriste

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-juriste.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Helenou66-juriste.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-juriste.wav


avvocato

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-avvocato.wav

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-avvocato.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Iopensa-avvocato.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Cypress7-avvocato.wav


avukat

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-avukat.wav


sentence

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-sentence.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-sentence.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-sentence.wav


sentence

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-sentence.wav


-el

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: Paşgirek e ku pê rengdêr ji hin navdêran tên çêkirin

etymology_text: Bi rêya fransî -el ji latînî -alis


accomplish

glosses: bi dest xistin, bi cih anîn, pêk anîn, kirin, encam dan, îcra kirin, înfaz kirin, serfiraz kirin, qedandin


achieve

glosses: bi dest xistin, bi dest ve anîn, wergirtin


keep

glosses: hiştin, girtin, wergirtin, hilgirtin, parastin

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-keep.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-keep.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-keep.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-She animates-keep.wav


perform

glosses: bi cih anîn, pêk anîn, kirin, encam dan, îcra kirin, înfaz kirin


meet

glosses: jivîn, (hev) dîtin, jivan kirin, rendevû kirin, lê rast hatin, pêrgî hatin

text: Later we met a hundreds enemies.

text: Nice too meet you

audio: en-uk-to meet.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-meet.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-meet.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-meet.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-meet.wav


execute

glosses: daliqandin, şeniqandin, xeniqandin, li sêdare dan


li ber bûn

text: Mala me li ber mizgeftê ye.

glosses: Çavdêrî yan sereguhiya tiştekî yan kesekî kirin.

text: Bav li ber zarrokan dimîne û dayik dixebite.

text: Şivan li ber pezî ne.

text: Dekolteyek sor li ber wê bû.

glosses: Niyeta yan tedbîra kirina tiştekî hebûn.

text: Serok Bush li ber e ku biçe Rojhilata Navîn.

text: Min li ber bû biçim bazarî.

forms:
li ber dibim (present)
li ber dibî (present)
li ber dibe (present)
li ber dibin (present)
li ber bibe (imperative singular)
li ber bibin (imperative plural)
li ber bûm (past)
li ber bûyî (past)
li ber bû (past)

etymology_text: Ji li + ber + bûn.

ipa: /lɪ bɛɾ buːn/

hyphenation: li ber bûn


sump

glosses: avzê, çirav, ridav, pengav, avzêl, lîtav, cimcime, rihînok zêlav, avevek, şilek, avgîr


sump

glosses: avzê, rihînok, çirav, ridav, pengav, avzêl, lîtav, cimcime, rihînok zêlav, avevek, şilek, avgîr


swamp

glosses:
avzê, çirav, ridav, pengav, avzêl, lîtav, cimcime, rihînok zêlav, avevek, şilek, avgîr,
 erdê av lê xirvebûyî

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-swamp.wav


marsh

glosses:
avzê, çirav, ridav, pengav, avzêl, lîtav, cimcime, rihînok zêlav, avevek, şilek, avgîr,
 erdê bi xwê û av


wetland

glosses: erdê avî, avzê, çirav, ridav, pengav, avzêl, lîtav, cimcime, rihînok zêlav, avevek, şilek, avgîr


aiguamoll

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-aiguamoll.wav


maresma

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-maresma.wav


pantà

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-pantà.wav


marĉo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-marĉo.wav


Sumpf

glosses: avzê, çirav, ridav, pengav, avzêl, lîtav, cimcime, rihînok zêlav, avevek, şilek, avgîr, mîl


marais

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-marais.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-marais.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-marais.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-marais.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-marais.wav


marécage

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-marécage.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-marécage.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DenisdeShawi-marécage.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-marécage.wav


ביצה

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-ביצה.wav


גאוגרפיה

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-גאוגרפיה.wav


palude

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-palude.wav


lama

glosses: Rêberên dînî yên budîzma tîbetî û mongolî.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

লামা

roman: lama

ла́ма

roman: láma

لَامَا

roman: lāmā

라마

roman: rama

བླ་མ་

roman: bla ma


batak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-batak.wav


bataklık

glosses: avzê, teqn, teqan, çirav, ridav, pengav, avzêl, lîtav, cimcime, rihînok zêlav, avevek, şilek, avgîr, girrek

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-bataklık.wav


pântano

audio: LL-Q5146 (por)-Wiktionairy-pântano.wav


paya

glosses: ka, pûş (giyayê hişkkirî bo ku sewal bixwin)


break

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-break.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-break.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-break.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-break.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-break.wav


nälkä

text: Minulla on nälkä.


şkev

text: Ewlehiya peravê ya Yewnanistanê diyar kir ku şikeva plastîk a ku 28 penaber tê de bûn li herêma Galazîoya ser Girava Sîsamê ye li zinaran xist û binav bû. Di xebatên lêgerînê de 15 kes hatin xilaskirin, 4 jê zarok cesedê 11 kesên fetisî ji avê derxistin û 2 kes jî winda ne.

forms:
شکەڤ
şikef
şikev
şkef


florîst

text: Mizgîn Mehmûd florîst e, wê xwendina zanista gulan qedandiye.

ref: Sîrwan H. Berko: Mizgîn Mehmud û «Tîpên Evînê», Amude.de, 7/2007

glosses: Kesa/ê ku karê wê / wî firotina gulan e.

glosses: Firoşgeha gulan, dikana ku gul lê tên firotin.

etymology_text: Ji fransî fleuriste yan îngilîzî florist ji flore.


bi dest ve anîn

glosses: bi dest xistin, wergirtin, standin, peyda kirin

text: Profesorê ku weku firsenda axaftinê bi zor û heft belayan bi dest ve anîbe diaxivî, wisa dihate xuyanê qet nedixwest peyva xwe biqedîne.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 27, ISBN 9786054497010

forms:
bi dest ve hanîn
bi dest ve hênan
bi dest ve hînan
bi dest ve înan
bi dest ve hatin
bi dest xwe ve înan
bi dest xo ve înan

etymology_text: bi + dest + ve + anîn

выполнять

roman: vypolnjatʹ


acomplir

glosses: bi dest xistin, wergirtin, standin, peyda kirin, bi dest ve anîn


realitzar

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-realitzar.wav


ausführen

glosses: bi dest xistin, wer girtin, standin, peyda kirin, bi dest ve anîn


bestellen

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-bestellen.wav


leisten

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-leisten.wav


jivîn

glosses: hev dîtin, jivan kirin, çûn/hatin jivanê, rendevû kirin

forms:
jiviyan
civîn

ipa: /ʒɪˈviːn/

hyphenation: ji·vîn


pengav

glosses: ava pengkirî, ava berbendkirî, ava sekinî yan sekinandî, ava ku naherrike

glosses: Pengav, yek ji cureyên komikên avî ye ku ji deryaçeyê biçûktir e.

forms:
pingav
pêngav

etymology_text: Ji peng + av.


berbend

text: Ji batin tîr bi xef hatinJi berbenda girîbanêJi berbenda niqaba wê

etymology_text: Ji ber- + bend.

ipa: /bɛɾˈbɛnd/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-berbend.wav

hyphenation: ber·bend


berbend

glosses: girtî, girêdayî, asêkirî, bestî, bendkirî

forms:
berbendtir (comparative)
herî berbend (superlative)
berbendtirîn (superlative)


Isfehan

forms:
Esfahan
Isfahan
Îsfahan
Esfehan
Îsfehan

ipa: /ɪsfɛˈhɑːn/


resedxane

glosses:
nerîngeh, riwangeh, çavdêrîxane, obzervatiwar,
cihê ku mirov jê çavdêriya tiştekî dike (bi taybetî çavdêriya stêran bi teleskopan)

text: Dînewerî di nav jiyana xwe de şanenava xwe avêtiye bin gelek berheman. Dînewerî ku alimeke piralî bûye, ji pirtûka flora heta pirtûka li ser rojê, ji pirtûka hesaban heta li ser stêrkan, li ser dîrokê heta erdnîgariyê gelek berhem nivîsandine. Dînewerî her wiha li ser stêrknasiyê jî xebitiye û resedxaneyê wî jî hebûye.

ref: Diyarname.com, 7/2007


budce

glosses: Meblexa pare yan jêderan ya ku li gor planê bo karek yan heyamek diyar hatiye terxankirin.

text: Parlamentoya Kurdistanê budçeya derengmayî ya îsal qebûl kir

ref: Nefel.com, 7/2007

forms:
بودجه
budçe
budje
bûdçe

etymology_text: Bi rêya fransî budget ji îngilîzî budget ji frensiya kevn bougette (kîs, cizdan).

预算

roman: yusuan

ميزانية

roman: mîzaniye

بودجه

roman: bûdce

תקציב

roman: taqtzyv

예산

roman: yesan

бюджет

roman: b'udžét

budget#Swedish

roman: budget

προϋπολογισμός

roman: proÿpologismós

ipa: /bʊdˈd͡ʒɛ/

hyphenation: bud·ce


budget

audio: LL-Q150 (fra)-Ltrlg-budget.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Roptat-budget.wav


kemilî

glosses:
pêşketî, perisî, pêşveçûyî, gihiştî, xemilî, pêşvebirî, kemilandî,
tiştê/a ku kemiliye

glosses: pêşxistî, baştirkirî, baştirbûyî, gihandî, kamil, temam, perisandî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: kemiliyayî

etymology_text: Ji kemilîn

hyphenation: ke·mi·lî


bêfedî

glosses: Kesa/ê ku qet ji xwe şerm anku fedî nake.

etymology_text: Ji bê- + fedî.

impudent#French

roman: impudent

бесстыдный

roman: besstydnyj

наглый

roman: naglyj

резкий

roman: rezkij

нахальный

roman: naxalʹnyj


lojîk

glosses: jîrbêjî, vac, mantiq, beraqilî, hişmendî, li gor hiş û aqilî, ne keyfî, feraset, têgihiştin, aqildarî, aqilmendî, aqil

forms: locîk

etymology_text: Bi rêya fransî logique yan îngilîzî logic ji latînî logica ji yûnaniya kevn λογικος (logikos) ji λόγος (lógos, “hiş, aqil”).


lamentation

glosses: nalîn, velûrandin, gilî, gazin, gazî, zêmar, fîxan


pornografîk

glosses: erotîk, şehwetî, seksî, têkildarî pornografiyê

glosses: ganawî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
pornografîktir (comparative)
herî pornografîk (superlative)
pornografîktirîn (superlative)


newar

glosses:
kaset, band, şelît, şerît,
amûra ku deng yan wêne yan jî herdu li ser tên tomarkirin

glosses: şelîte^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: newa


şelît

glosses: ben, bizîng, werîs, kablo, hebil, qayîş, kemer

glosses: Amûra ku deng yan wêne yan jî herdu li ser tên tomarkirin.

glosses: qunc, rex, quncik, kêlek. "şeveqê xwe dabû şelîtê konê me"

forms:
şirît
şelîte
şerît
şerîte
şelîd
şelîde
şerîd
şerîde

etymology_text: Herwiha şerîtشريط (şerîṭ), hevreha aramî ܫܪܝܬܐ (şariθa).


cassette

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-cassette.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-cassette.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-cassette.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DenisdeShawi-cassette.wav


kurdewar

glosses: mîna kurdan, kesa/ê ku li gor çandeya kurdî dijî yan dixebite

text: Ji Gundê Girêmîra me. Bi ser navçeya Nisêbînê ya Mêrdînê ye. Girêmîra berê gundêsûryaniyan û kurdan bû. Bi awayekî zanebûn nebe jî neteweperwer in. Ji berê de tesîra Barzaniyan li ser wan hebû. Axaftina bi kurdî rûmet bû, axaftina bi tirkî gelekî şerm bû. Heta hinekî dema diçûn bajar, dema dibihîstin hinek ji wan bi dikandaran re bi tirkî axivîne, henekê xwe bi wan dikirin. Tiştên kurdewar gelek li pêş bûn.

ref: Helbestvan Fatma Savcî di hevpeyivînekê de li gel rojnamevan Maşallah Dekak / AKnews.com, 5/2011

etymology_text: Ji kurd + -e- + war.


kurdîtî

text: Jiyana min a aborî li ser karê min î memûriyetiyê ye ku tu têkiliya wî bi kurdîtî û bi nivîskariyê re tune ye.

ref: Arjen Arî, Xasenezer https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=NZqdBwAAQBAJ&pg=PT22&dq=%22kurd%C3%AEt%C3%AE%22&hl=&cd=7&source=gbs_api arşîv, Evrensel Basım Yayın, 2015

glosses: Neteweperweriya kurdan, xebata bo serxwebûn û mafên kurdan.

forms:
kurdayetî
kurdînî
kurdîzm

etymology_text: Ji kurd + -îtî.

Kurdish

sense: Doza kurdan


federalîzm

glosses: Pergala siyasî ya ku tê de herêmên welatekî ta radeyekê serbixwe ne.

glosses: Doza wê pergalê kirin, xwestina wê pergalê.

forms:
federaliyet
federalî
federalîtî

etymology_text: Ji fransî fédéralisme; wekheva federal + -îzm.


nîvco

glosses: Ne temam, neqedandî, ne xilasbûyî, ne xilaskirî, bikêmasî, biqisûr, binuqsan.

forms:
nîvcotir (comparative)
herî nîvco (superlative)
nîvcotirîn (superlative)
نیڤجۆ
nêvco
nîvçe

etymology_text: Ji nîv + -co.

ipa: /niːvˈd͡ʒoː/

hyphenation: nîv·co


nîvco

pos: adv

pos_title: Hoker


لب

forms: leb (romanization)

لب گرفتن

roman: leb giriften

translation: maç kirin, ramûsandin, ramûsan


dane

glosses: Tiştên ku ji baytan pêk tên, gelek caran ji bo nivîs û tiştên bernameya re tê gotin.

forms:
دانه
dene
tane
tene
danî

etymology_text: Hevreha soranî دانه (dane), farisî دانه (danê/dane), pehlewî daneg, avestayî *dana-, ji proto-hindûewropî*dʰona- (dan, dexl), binere dan. Tane ya tirkî ji zimanekî îranî hatiye wergirtin.

hyphenation: da·ne


dane

text: Wan dest û zend û sa'idanMey dane şeyx û zahidanMestî be çeşmê şahidan


lîtav

glosses:
çirav, ridav, pengav, avzêl, avzê, cimcime, rihînok zêlav, avevek, şilek, avgîr,
cihê ku av û ax di nav de heye û erdê wê nerm e û lingê mirovî zû tê re kûr diçe

forms:
lîç
lûlav

etymology_text: Ji lît + av.

болото

roman: boloto


lebikîn

glosses:
tê koşîn, xebitîn, kêfirîn, bilîn, lebitîn, cehd dan, hewl dan,
mihawile kirin, serê xwe pê ve êşandin, pê ve mijûl bûn

text: Di nav zaravayê zazakî bi xwe de jîdevok hene. Her çiqas di nav van devokan da di bingehiyê de ferqên mezîn tune bin jî, dibin sedemên qelsbûn û kêmasiyên zimanê kurdî. Ev kêmasî û qelsbûn bêtir di warê nîvîsandinê de tên xwiyakirin. Kesên kû bi karê nivîsandinê dilebikin gelek zahmetiyan dibînin.

ref: Haydar Diljen, Netkurd.com, 7/2007

glosses: ji ber heyecan, tirs yan jî tiştekî dinê nema zanîna çikirinê, şaşmayîn, dest û ling li nav hev ketin.

forms:
لهبکین
lebikiyan

etymology_text: Ji lebak + -în.

бороться

roman: borotʹsja

αγωνίζομαι

roman: agonízomai

ipa: /lɛbɪˈkiːn/

hyphenation: le·bi·kîn


lebikîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


zîraet

text: Ew dexlekê paqij diketJi sunbula ziraetêRast û durst e ev xeber

ref: Feqiyê Teyran,

forms:
zîraat
zîreet

etymology_text: Ji erebî زِرَاعَة (zirāʿa), ji rehê ز ر ع (z-r-ʿ) (çandin), hevreha aramî ܙܪܥܬܐ (zarʿāṯāʾ), îbranî זרע (zêra: tov; tuxm, zuriyet), akadî zêru (tov).

земеделие

roman: zemedelie

농업

roman: nong-eop

விவசாயம்

roman: vivacāyam

сільське господарство

roman: silʹsʹke hospodarstvo


kiştûqal

glosses: karûbarên çandinê û dirûnê; karê cotkaran, cotkirin

forms:
kişt û qal
kişt-û-qal

etymology_text: Ji kişt + -û- + qal.


werzêrî

glosses:
çandin, cotkarî, zîraet, kiştûqal, cotyarî, cotemenî, felahî,
karûbarên çandinê û dirûnê,
karê cotkaran, cotkirin

forms:
werzêrîtî
werzêrtî

etymology_text: Ji werzêr + -î


felahî

glosses:
çandin, cotkarî, zîraet, kiştûqal, cotyarî, cotemenî, werzêrî,
karûbarên çandinê û dirûnê,
karê felahan, cotkirin

forms:
felahîtî
felahtî
filehî

etymology_text: Ji erebî فَلَّاح (fallāḥ) + î


agriculture

glosses: çandin, cotkarî, zîraet, kiştûqal, werzêrî, cotyarî, cotemenî, felahî

etymology_text: Ji agri- + culture, yan deyn ji latînî agricultura.

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-agriculture.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-agriculture.wav


agriculture

etymology_text: Deyn ji latînî agricultura, ji ager (“zevî”) + cultura (“gihandina fêkiyan”).


agricultura

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-agricultura.wav


agricultura

audio: LL-Q1321 (spa)-Txtdgtl-agricultura.wav


agrikulturo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-agrikulturo.wav


agrokulturo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-agrokulturo.wav


maatalous

etymology_text: Ji maa + talous.


agricoltura

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-agricoltura.wav

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-agricoltura.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-agricoltura.wav


landbruk

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-landbruk.wav


کشاورزی

forms: kešâvarzi (romanization)

etymology_text: Ji کشاورز (kešâvarz) + ـی (-i).


tarım

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-tarım.wav


xilf

glosses: gogirê, gozegirê, helboq, xerboq, girêya ku wisan hatiye çêkirin ku eger mirov serê benekî bikêşe dê bi hêsanî vebibe

forms:
xilif
xelîf

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


retorîk

glosses:
rewanbêjî, xweşbêjî, xweşpeyivîn, belaxet, xîtabet,
hunera axiftina bedew û qayilkirina guhdaran yan xwendevanan

glosses: peyv û gotinên spehî lê ne rast, peyivîna berbad ya ku li gel rastiyê nagunce

forms: rêtorîk

etymology_text: Ji yûnanî [Peyv?]ῥητορικὴ (huneraaxiftinê).

реторика

roman: retorika


randevû

text: Serkaniyeka di nêv meseleyê de duhî ji Nefelê re bi awayekê eksklusîv got têkiliyên başûrê Kurdistanê û Tirkiyeyê ber bi başbûnê ve diçin û niho ew xebatê ji bo randevuya serokwezîrê tirkan Recep Tayyip Erdoganî û serokwezîrê Kurdistanê Nêçîrvan Barzanî dikin.

ref: Nefel.com, 3/2008

glosses: hevdîtin, dîdar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: rendevû

etymology_text: Navmiletî ji fransî rendez-vous.

hyphenation: ran·de·vû


hevdîtin

glosses: Dîtina hev bi taybetî bo suhbetkirina bi hev re.

etymology_text: Ji hev + dîtin.


cimcime

glosses:
avzê, çirav, ridav, pengav, avzêl, lîtav, rihînok zêlav, avevek, şilek, avgîr,
cihê ku av û ax di nav de heye û erdê wê nerm e û lingê mirovî zû tê re kûr diçe

text: Ne Zulqemeyn û Mîr'at manNe Cumcum ma ne Exyar e

glosses: cimcimik, cureyeke xwerinê ye ku ji hevîr çêdibe

forms:
cimcim
cimcum
cimcume
cumcim
cumcime
cumcum
cumcume
kimkime


avevek

glosses:
avzê, çirav, ridav, pengav, avzêl, lîtav, rihînok zêlav, cimcime, şilek, avgîr,
cihê ku av û ax di nav de heye û erdê wê nerm e û lingê mirovî zû tê re kûr diçe

forms: avik

ipa: /ɑːvɛˈvɛk/

hyphenation: a·ve·vek


avgîr

glosses:
avzê, çirav, ridav, pengav, avzêl, lîtav, rihînok zêlav, cimcime, şilek, avevek,
cihê ku av û ax di nav de heye û erdê wê nerm e û lingê mirovî zû tê re kûr diçe

etymology_text: Ji av + -gîr.

ipa: /ɑːvˈɡiːɾ/

hyphenation: av·gîr


neçarge

glosses: xefik, dav, dek, tepik, bûse, telik, davik, feq, heşare, kemîn, dargap, xepik, şepilte, tele, tapik, labik, faqe, celik, damik

ipa: /nɛt͡ʃɑːɾˈɡɛ/

hyphenation: ne·çar·ge


telik

glosses: xefik, dav, dek, tepik, bûse, neçarge, davik, feq, heşare, kemîn, dargap, xepik, şepilte, tele, tapik, labik, faqe, celik, damik

forms: telk

etymology_text: Bide ber tele, hevrreha soranî تەڵەکە (telleke).

ipa: /tɛˈlɪk/

hyphenation: te·lik


davik

text: Ayîne li pêş-i tûtiyan girtDavik te li pêş-i kûviyan girtAyîne ji wan we ye ko av e

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

glosses: xefik, dav, dek, tepik, bûse, neçarge, telik, feq, heşare, kemîn, dargap, xepik, şepilte, tele, tapik, labik, faqe, celik, damik

forms: davk

etymology_text: Ji dav + -ik.

ipa: /dɑːˈvɪk/


dargap

glosses: xefik, dav, dek, tepik, bûse, neçarge, telik, davik, feq, heşare, kemîn, xepik, şepilte, tele, tapik, labik, faqe, celik, damik

ipa: /dɑːɾˈɡɑːp/


şepilte

glosses: xefik, dav, dek, tepik, bûse, neçarge, telik, davik, feq, heşare, kemîn, dargap, xepik, tele, tapik, labik, faqe, celik, damik


celik

glosses: xefik, dav, dek, tepik, bûse, neçarge, telik, davik, feq, heşare, kemîn, dargap, xepik, şepilte, tele, tapik, labik, faqe, damik

forms: celk

etymology_text: Ji cel + -ik.

ipa: /d͡ʒɛˈlɪk/


damik

glosses: xefik, dav, dek, tepik, bûse, neçarge, telik, davik, feq, heşare, kemîn, dargap, xepik, şepilte, tele, tapik, labik, faqe, celik

forms: damk

etymology_text: Ji dam + -ik.

ipa: /dɑːˈmɪk/


labik

glosses: xefik, dav, dek, tepik, bûse, neçarge, telik, davik, feq, heşare, kemîn, dargap, xepik, şepilte, tele, tapik, faqe, celik, damik

forms:
labk
lepik

etymology_text: Ji lab + -ik.


heşare

glosses: xefik, dav, dek, tepik, bûse, neçarge, telik, davik, feq, kemîn, dargap, xepik, şepilte, tele, tapik, labik, faqe, celik, damik


înfaz

glosses: bicihanîn, çespandin, encamdan, pêkanîn, kirin, îcra

forms: infaz

etymology_text: Ji erebî إِنْفَاذ (ʾinfāḏ).

выполнять

roman: vypolnjatʹ

notes:
(lêker) înfaz kirin
(navdêr)înfazkirin
(rengdêr) înfazkirî


beeltenis

glosses: wêne, rism, foto, nîgar, eks, şikil, fotograf


picture

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-picture.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-picture.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-picture.wav


photo

glosses: wêne, rism, foto, nîgar, eks, şikil, fotograf* {{#tag:phonos|{{#if:||Deng}}{{#if:QY| (QY)}}|lang=en|text=|wikibase=|file=en-uk-photo.ogg}}

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-photo.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-photo.wav


figura

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-figura.wav


figura

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-figura.wav


figura

glosses: wêne, rism, foto, nîgar, eks, şikil, fotograf, îmaj


imatge

glosses: îmaj, wêne, rism, foto, nîgar, eks, şikil, fotograf


bildo

etymology_text: Deyn ji almanî bild

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-bildo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-bildo.wav


imago

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-imago.wav


bilde

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-bilde.wav


plaat

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-plaat.wav


картина

audio: LL-Q7737 (rus)-Krest-prest-картина.wav


cin

glosses:
ecin, "yên ji me çêtir", neysizî,
li gor Qur'anê û çîrokan nijadek e ku mirov bi çavan nabînin

text:
Paşê avête çihar behrê mezin
Wî Xudayê “Layezalê” ins û cin

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

forms:
جن
ecin
ecne
ecine
melek
perî

etymology_text: Ji erebî جِنّ (cinn) ji lêkera جَنَّ (cenne, “veşartin, niximandin, parastin”) anku "cin" tê maneya "nepenî, nehînî, razber, veşartî, ne berçav". Hevreha aramî גניא (ginya: cin) ji גננ (genne: niximandin, veşartin). Heman lêkera erebî herwiha serekaniya van peyvan e jî: cenet ("cihê parastî": biheşt), cenîn ("di zikî de parastî": zarokê jidayiknebûyî), mecnûn..

ipa: /d͡ʒɪn/

hyphenation: cin


cin

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-cin.wav


perê

glosses: Rewşa îzafeyî ya yekjimar a binavkirî ya perr.

forms:
perrê (masculine definite construct singular)
perrên (masculine definite construct plural)


mewc

text: Şevê zulmat û deryayêJi mewcan qet xeber nayêŞikestî keştiya bayê

forms:
gewc
merc

etymology_text: Ji erebî مَوْج (mawj)


çember

glosses: Tişta girover ya ku nîveka wê kun yan vala ye, (wek gustîlan yan bazinan).

text: Di çembera boksîngê de.

text: Çembera tawankaran.

forms:
çenber
çembil

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevrehên din yên kurmancî çeper, çep (wek di çep dan de), çemandin, çemîn, çepûçûr, farisî چنبر (çenber), چپر (çeper) û چپيدن (çepîden, “çep dan, zivirîn”)

ipa: /t͡ʃɛmˈbɛɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-çember.wav

hyphenation: çem·ber


çember

glosses: çember, sênî, sênî, çenber, hawêr, hevêrke, xêz, çixêz

text: Kambur çemberî.

text: Sandık çemberî.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-çember.wav


gogirr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre gogir.


havêrke

forms: havêrk


hawir

glosses: derdor, havêrke, çarmedor, dewrûber, dorber, dewrûdor, dorûber, derûdor, hemû rexên tiştekê/î

forms:
hawar
hawin

পরিবেশ

roman: pôribeś

환경

roman: hwan-gyeong

хүрцээлэн

roman: hürtseelen

буй

roman: buj

орчин

roman: orčin

окружающая

roman: okružajuščaja

среда

roman: sreda

סװיװע

roman: svive

περιβάλλον

roman: perivállon


çarmedor

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre çardor.

text: Çarmedora golê ango çalê bi kevirên birqonekî sor û wek devê kêrê tûj hatîye pêçandin.

ref: Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî

text: Odeyek mêzin bû, çarmedorê wê dolabên camîn bûn

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 39, ISBN 978-605-2246-80-1


çardor

glosses: derdor, havêrke, dewrûber, dorber, dewrûdor, dorûber, derûdor, hemû rexên tiştekê/î

forms:
çarmedor
çarmedewr
çardewr

etymology_text: Ji çar + dor.


îmaj

glosses: wêne, rism, foto, nîgar, eks, şikil, fotograf, reng, xeml, dirûv

glosses: şan, şeref, qenciyên yan xirabiyên ku kesek pê tê nasîn

forms: amaje

etymology_text: Ji fransî image ji latînî imago (“wêne”).

картина

roman: kartina

hyphenation: î·maj


quadro

glosses: wêne, rism, foto, nîgar, eks, şikil, fotograf, îmaj, dirûv

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-quadro.wav


quadro

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-quadro.wav


title: bayang-bayang

redirect: bayang

pos: hard-redirect


omgewing

glosses: derdor, hawir, çarmedor, dewrûber, dorber, dewrûdor, dorûber, derûdor, havêrke, hawirdor, dorhêl, muhît, erdîm


Milieu

forms: milieu


milieu

forms: Milieu

audio: LL-Q150 (fra)-Jules78120-milieu.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-milieu.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-milieu.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-milieu.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-milieu.wav


milieu

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-milieu.wav


ympäristö

etymology_text: Ji ympäri + -stö.


ympäri

glosses: dor, hawir, çarmedor, dewrûber, dorber, dewrûdor, dorûber, derûdor, havêrke, hawirdor, dorhêl, muhît, erdîm


medi

forms: medî

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-medi.wav


miljø

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-miljø.wav


ambiance

audio: LL-Q150 (fra)-Pamputt-ambiance.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-ambiance.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Helenou66-ambiance.wav


environ

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-environ.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-environ.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-environ.wav


ambiente

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-ambiente.wav


środowisko

audio: LL-Q809 (pol)-Poemat-środowisko.wav


meio

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-meio.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-meio.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-meio.wav


meio

audio: LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-meio.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-meio.wav


preajmă

audio: LL-Q7913 (ron)-Filosoful-preajmă.wav


title: окружающая

redirect: окружающая среда


title: среда

redirect: окружающая среда


tabiği

glosses: sirişt, xweza, xwerist, tebîet, natûr, jîngeh


životní prostředí

glosses: jîngeh, sirişt, xweza, xwerist, tebîet, natûr


çevre

glosses: hawir, hawirdor, derdor, dor, dorhêl, hêldor, medor, dormedor, dermedor, dorûber, der û ber

text: evin çevresini dolaştım

text: onun çevresi geniştir

text: siyasi çevreler

text: değişik bir çevreye girmiş

glosses: destmal, destmalen dorçêkirî, dornexşkirî

text: sosyal çevre

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-çevre.wav


muhit

glosses: derdor, hawir, çarmedor, dewrûber, dorber, dewrûdor, dorûber, derûdor, havêrke, hawirdor, dorhêl, muhît, erdîm, bûyergeh, war, dever


môi

audio: LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-môi.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-môi.wav


trường

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-trường.wav


title: хүрцээлэн

redirect: хүрцээлэн буй орчин


title: орчин

redirect: хүрцээлэн буй орчин


medium

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-medium.wav


medyûm

glosses: navincî, ne mezin û ne biçûk, ne zehmet û ne asanî, ne kelandî û ne xav û hwd

forms: mediyûm

etymology_text: Bi rêya îngilîzî medium ji latînî medius (navber, nav, navincî)


utanmaz

glosses: bêşerm, rûqayim, bêfedî, şermneker, rûmelext, rûhişk, rûşûştî, rûçelaq, bêar, nixay


shameless

glosses: bêşerm, rûqayim, bêfedî, bêfihêt, şermneker, rûmelext, rûhişk, rûşûştî, rûçelaq, bêar, nixay

etymology_text: Ji shame + -less.


descarat

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-descarat.wav


hävytön

etymology_text: häpeä / häpy + -tön


impudent

audio: LL-Q150 (fra)-VictorDtmtc-impudent.wav


brazen-faced

glosses: bêşerm, rûqayim, bêfedî, şermneker, rûmelext, rûhişk, rûşûştî, rûçelaq, bêar, nixay* {{#tag:phonos|{{#if:||Deng}}{{#if:Awistralya| (Awistralya)}}|lang=en|text=|wikibase=|file=en-au-brazen-faced.ogg}}

etymology_text: brazen + face + -ed


impertinent

etymology_text: Ji im- + pertinent.


bold-faced

etymology_text: bold + face + -ed


ezim

text: Me hertim têkoşîn daye. Me sala 1991-ê hemî dergehên girtî bi ezma xwe vekirin.

ref: Leyla Zana li Çewlikê, Nefel.com, 7/2007

forms:
azim
azm
ezm
ezîm

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

hyphenation: e·zim


rata

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-rata.wav


rata

audio: LL-Q1321 (spa)-AdrianAbdulBaha-rata.wav


avik

glosses: Avika spî ya ku ji kîrê mêran û ajelên nêr tê û pê jin yan ajelên mê tên aviskirin

forms: avk

etymology_text: Ji av + -ik.

ipa: /ɑːˈvɪk/

hyphenation: a·vik


avik

glosses: şile, şilî, piçek av yan tiştek biçûk yê şil


avik

glosses: ava ku goşt yan dan yan sebze di nav de hatine kelandin


kelpîç

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kerpîç.

text: Wan dane dû jinikê, ew ketin hewşa xaniyekî kelpîçî.

ref: Yaşar Kemal, (wergêr Firat Cewerî), Dara hinarê, Nûdem, 1998, ISBN 91 8859 2375 1


kerpîç

glosses: Qalibên ji herriyê yan çîmentoyê çêkirî yên ku li ser û li rex hev tên danîn û dîwar jê çêdibin.

text: Eger hûn ji mezinan re bêjin: "Min xaniyekî ji kerpîçên pembeyî dît, ew xanî bi gulên şemedanî bû û kevokên spî li ser banê wî hebûn...", mirovên mezin nikarin xaniyekî wilo di serê xwe de çêbikin.

ref: Mîrzayê Biçûk, Antoine de Saint-Exupéry, werger: Fawaz Husên, Weşanên Nûdem

forms:
کەرپیچ
kelpîç
kerpînc

etymology_text: Ji tirkî kerpiç yan ji osmanî كرپیچ (kerpiç). Bide ber azerî kərpic, qazaxî кірпіш (kırpış), başkîrî кирбес (kirbes)... Heman peyv ji zimanên tirkîkî ketiye hinek zimanên slavî jî bo nimûne: bulgarî û rûsî кирпич (kirpič).

πλίνθος

roman: plínthos

τούβλο

roman: toúvlo


mitîng

forms:
miting
mîting
mîtîng

etymology_text: Ji îngilîzî meeting


meeting

glosses: hevdîtin, civîn, kombûn, randevû, mitîng

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/In a meeting with government officials, Moon noted that China was “much more advanced” than South Korea in rain-making technologies, his spokesman said.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-meeting.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-meeting.wav


meeting

glosses: kesên yan tiştên ku digihin hev yan hev dibînin

etymology_text: Ji meet + -ing.

audio: In a meeting with government officials, Moon noted that China was “much more advanced” than South Korea in rain-making technologies, his spokesman said.ogg


ziyafet

glosses:
ceşne, mêvanî, malovanî, mazûmî, mazûvanî, banket,
xwarina bi minasibeta cejnekê yan şahiyekê,
xwarina ku bo pîrozkirinekê hatiye amadekirin

text: Sedema raxistina rûyê erdê, ango wesîleya wê, însan e. Ziyafeta di vêmêhvangehê de li ser navê wî hatiye dayîn.

ref: Bedîûzzeman Mele Seîdê Kurdî, wergerandin: Abdulkadir Bîngol, Nefel.com, 7/2009

forms:
زیافەت
ziyafe

etymology_text: Ji erebî ضيافة.

notes:
ziyafet dan
ziyafetdan


ziyafet

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ziyafet.wav


çikilandin

glosses: tiştek seriktûj kirin di erdekê re û tê re şidandin

forms:
diçikilînim (present)
diçikilînî (present)
diçikilîne (present)
diçikilînin (present)
biçikilîne (imperative singular)
biçikilînin (imperative plural)
çikiland (past)
çikiland (past)
çikiland (past)
çikiland (past)
–çikilîn– (root present)
–çikiland– (root past)
ez diçikilînim (indicative present positive)
ez naçikilînim (indicative present negative)
min çikiland (indicative past positive)
min neçikiland (indicative past negative)
tu diçikilînî (indicative present positive)
tu naçikilînî (indicative present negative)
te çikiland (indicative past positive)
te neçikiland (indicative past negative)
ew diçikilîne (indicative present positive)
ew naçikilîne (indicative present negative)
wê/wî çikiland (indicative past positive)
wê/wî neçikiland (indicative past negative)
em diçikilînin (indicative present positive)
em naçikilînin (indicative present negative)
me çikiland (indicative past positive)
me neçikiland (indicative past negative)
hûn diçikilînin (indicative present positive)
hûn naçikilînin (indicative present negative)
we çikiland (indicative past positive)
we neçikiland (indicative past negative)
ew diçikilînin (indicative present positive)
ew naçikilînin (indicative present negative)
wan çikiland (indicative past positive)
wan neçikiland (indicative past negative)
min diçikiland (imperfect positive)
min nediçikiland (imperfect negative)
min çikilandibû (positive)
min neçikilandibû (negative)
te diçikiland (imperfect positive)
te nediçikiland (imperfect negative)
te çikilandibû (positive)
te neçikilandibû (negative)
wê/wî diçikiland (imperfect positive)
wê/wî nediçikiland (imperfect negative)
wê/wî çikilandibû (positive)
wê/wî neçikilandibû (negative)
me diçikiland (imperfect positive)
me nediçikiland (imperfect negative)
me çikilandibû (positive)
me neçikilandibû (negative)
we diçikiland (imperfect positive)
we nediçikiland (imperfect negative)
we çikilandibû (positive)
we neçikilandibû (negative)
wan diçikiland (imperfect positive)
wan nediçikiland (imperfect negative)
wan çikilandibû (positive)
wan neçikilandibû (negative)
ez ê biçikilînim (future positive)
ez ê neçikilînim (future negative)
minê çikilandibe (future perfect positive)
minê neçikilandibe (future perfect negative)
tu yê biçikilînî (future positive)
tu yê neçikilînî (future negative)
teyê çikilandibe (future perfect positive)
teyê neçikilandibe (future perfect negative)
ew ê biçikilîne (future positive)
ew ê neçikilîne (future negative)
wê/wîyê çikilandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neçikilandibe (future perfect negative)
em ê biçikilînin (future positive)
em ê neçikilînin (future negative)
meyê çikilandibe (future perfect positive)
meyê neçikilandibe (future perfect negative)
hûn ê biçikilînin (future positive)
hûn ê neçikilînin (future negative)
weyê çikilandibe (future perfect positive)
weyê neçikilandibe (future perfect negative)
ew ê biçikilînin (future positive)
ew ê neçikilînin (future negative)
wanê çikilandibe (future perfect positive)
wanê neçikilandibe (future perfect negative)
min çikilandiye (perfect positive)
min neçikilandiye (perfect negative)
min çikilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neçikilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te çikilandiye (perfect positive)
te neçikilandiye (perfect negative)
te çikilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neçikilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî çikilandiye (perfect positive)
wê/wî neçikilandiye (perfect negative)
wê/wî çikilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neçikilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me çikilandiye (perfect positive)
me neçikilandiye (perfect negative)
me çikilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neçikilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we çikilandiye (perfect positive)
we neçikilandiye (perfect negative)
we çikilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neçikilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan çikilandiye (perfect positive)
wan neçikilandiye (perfect negative)
wan çikilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neçikilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biçikilînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neçikilînim (present subjunctive negative)
(bila) min çikilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neçikilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biçikilînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neçikilînî (present subjunctive negative)
(bila) te çikilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neçikilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biçikilîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neçikilîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî çikilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçikilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biçikilînin (present subjunctive positive)
(bila) em neçikilînin (present subjunctive negative)
(bila) me çikilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neçikilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biçikilînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neçikilînin (present subjunctive negative)
(bila) we çikilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neçikilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biçikilînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neçikilînin (present subjunctive negative)
(bila) wan çikilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neçikilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min biçikilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neçikilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min çikilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neçikilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te biçikilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neçikilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te çikilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neçikilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biçikilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçikilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî çikilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçikilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me biçikilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neçikilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me çikilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neçikilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we biçikilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neçikilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we çikilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neçikilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan biçikilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neçikilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan çikilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neçikilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê biçikilanda (present conditional positive)
minê neçikilanda (present conditional negative)
minê çikilandibûya (preterite conditional positive)
minê neçikilandibûya (preterite conditional negative)
teyê biçikilanda (present conditional positive)
teyê neçikilanda (present conditional negative)
teyê çikilandibûya (preterite conditional positive)
teyê neçikilandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê biçikilanda (present conditional positive)
wê/wîyê neçikilanda (present conditional negative)
wê/wîyê çikilandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neçikilandibûya (preterite conditional negative)
meyê biçikilanda (present conditional positive)
meyê neçikilanda (present conditional negative)
meyê çikilandibûya (preterite conditional positive)
meyê neçikilandibûya (preterite conditional negative)
weyê biçikilanda (present conditional positive)
weyê neçikilanda (present conditional negative)
weyê çikilandibûya (preterite conditional positive)
weyê neçikilandibûya (preterite conditional negative)
wanê biçikilanda (present conditional positive)
wanê neçikilanda (present conditional negative)
wanê çikilandibûya (preterite conditional positive)
wanê neçikilandibûya (preterite conditional negative)
(tu) biçikilîne (imperative present positive)
(tu) neçikilîne (imperative present negative)
(hûn) biçikilînin (imperative present positive)
(hûn) neçikilînin (imperative present negative)
چکلاندن

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /t͡ʃɪkɪlɑːnˈdɪn/

hyphenation: çi·ki·lan·din


çikilandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /t͡ʃɪkɪlɑːnˈdɪn/


zirafe

glosses: ajelek simdar ya ling- û gerdendirêj e û li deştên Afrîkayê dijî

forms:
zerafe
zurafe
زرافه
zirav

etymology_text: Ji erebî زرافة (zirafe)

жираф

roman: žiraf

기린

roman: girin

анааш

roman: anaaš


muze

glosses:
kevnarxane, entîkexane, kevnargeh, muzexane,
avahiyê yan dezgeha ku tiştên dîrokî yan hunerî yan çandeyî yan zanistî dicivîne û vedikole û pêşkêş dike

forms:
موزە
muzexane
mûze
mûzexane

etymology_text: Bi rêya fransî musée ji yewnanî Μουσείον (Mouseîon) peristgeha Museyan (ku li gor yewnaniyên berê xwedawendênhunerê bûn)

музей

roman: muzej

μουσείο

roman: mouseío


museum

glosses: muze, kevnarxane, entîkexane, kevnargeh, muzexane

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-museum.wav


museum

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-museum.wav


title: feuer

redirect: Feuer


title: fußball

redirect: Fußball


museo

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-museo.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Happypheasant-museo.wav


musée

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-musée.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-musée.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Visiteuse JEP (Madehub)-musée.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-musée.wav


museu

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-museu.wav


muzeo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-muzeo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-muzeo.wav


muzeum

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-muzeum.wav


müze

glosses: muze, kevnarxane, entîkexane, kevnargeh, muzexane, kevnenîş

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-müze.wav


avir

text: Ne destê te digihe sêvekê da tu jê bikî û bi gezan biçiyê, ne tu dikarî avirên xwe ji ser wan dagerinî...

ref: Arjen Arî, Hewldan û nivîs https://web.archive.org/https://diyarname.com/article.php?Idx=157 arşîv, Diyarname.com, 7/2007

ipa: /ɑːˈvɪɾ/

hyphenation: a·vir


awir

glosses: nîga, çav, nerîn, mêzekirin, îşaret, ber, berêxwedanê, rûkirin, rû, nezer

text: Awirên min ji wê venabin.

text: Awirên hîvê yên xwe ji şevê vedidizin, yên ku ji şermê rûyê xwe ji şevê vedişêrin, dikin ku şev li sîya xwe bilikume.

ref: Îrfan Amîda, Şevek Şîzofren, Weşanên Lîs, 2018, r. 5, ISBN 9786058152175

forms:
ئاور
avir
avirr
avr
avrr
awirr
awr
awrr
afir
ewir

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevrehaayîn ya kurdî, آیین (ayîn) ya farisî, *ewδēn ya pehlewî ji *ewiδayana- ya avestayî ji -ewi (ve, ber bi ... ve) + -day (dîtin; nerîn)

ipa: /ɑːˈwɪɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-awir.wav

hyphenation: a·wir


berêxwedan

etymology_text: Ji berê + xwe + dan

ipa: /bɛɾeːxʷɛˈdɑːn/

hyphenation: be·rêx·we·dan


dêlî

text: Ez jî niha di rewşa ‘roviyekî’de me. Roviyê ku li binê dêliyeke mişt tirî, biçe û bê!

ref: Arjen Arî: Hewldan û nivîs, Diyarname.com, 7/2007


dêlî

forms:
dêlîtî
dêltî
dêhlî
dêhlîtî
dêhiltî
dihlî
dihlîtî
dihiltî

etymology_text: Ji dêl + -î


etle

glosses: Dema bênvedanê; çend roj yan hefte yan mehên ku mirov kar nake lê paşî vedigerre karê xwe.

text: Dibêjin li vî welatê ku şeş heyv zivistan şeş heyv havîn e, berî ku gundî sêl û dergûşên xwe bikin ‘piştî’ û bavêjin ser pişta xwe û berê xwe bidin bajarên Rojava û wan bajaran ji xwe re wekî ‘xweşgeh’ û ‘jîngeh’ hilbijêrin û gundên xwe ji bîr bikin, zivistaneke sext û dijwar tê bi ser herêma Omerya de. Ji berfa ku bi şev û roj bêetlayî dibare, newal û çiya dibin yek qiyas.Yanî ku ne derew be, befra newalan dide serê ciyaran...

forms:
etla
itla
itle
utla
utle

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].


xefûr

text: De heta barîna berfeke din, Xweda hem xefûr e hemrehîm e!


keribîn

glosses: qehirîn, enirîn, hêrs bûn, hêç bûn, har bûn, kerbên kesekî vebûn, aciz bûn, xeyidîn, tûre bûn, sil bûn

text: Osê, her ku li berfa spî spî, qerpal qerpal dibare dimêzîne, wekî çav li neyarê bavê xwe bikeve, dikeribe.

glosses: xemgîn bûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: کهربین

etymology_text: Ji kerb + -în.

ipa: /kɛɾɪˈbiːn/

hyphenation: ke·ri·bîn


gezik

glosses: Gurza giyayî yan firçeya ku erd pê tê malîn.

glosses: Giyayek e ku bi taybetî bo çêkirina wî amûrê malînê tê bikaranîn.

glosses: Cûreyekyek darên (Tamarix gallica) li ber çeman şên dibin ku ji gulîkên wê melkesa axur û hewşan dihê çêkirin.Pirrê çûkên ber avî yan li ser yan li bin hêlînên xwe çêdikin.

forms:
gezk
gêzik
gêsk
gêzî
gêzk

etymology_text: Hevreha Meymayî hegenze.

метла

roman: metla

σκούπα

roman: skoúpa

ipa: /ɡɛˈzɪk/


melkes

text: Şerîfka, melkesa şirtikî di dest de, derdawên kirasê wê di ber piştê de ji hêwanê tê odê, ji odê diçe hêwanê… Osê jî bi dûyê çixareya xwe re bilind dibe, diçe û diçe, û li vegerê di ber xwe de dibêje: "ev bêxwedî sê meh din jî nahele!"

glosses: Giyayek e ku bi taybetî bo çêkirina wî amûrê malînê tê bikaranîn

forms:
milkis
مهلکهس

etymology_text:
Herwiha milkis ji erebî مكنسة (mikneseᵗ) bi metatezê KN > NK û bi guherîna N bi L, hevreha aramî ܡܟܢܫܬܐ (mexneşta), ji mi- + كنس (kenese, “malîn, maliştin, gêzik kirin”). Ji eynî rehî: kenas.
Ji mel maliştin - gez gezik


sivnik

ipa: /sɪvˈnɪk/

audio: LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-sivnik.wav

hyphenation: siv·nik


bêfihêt

glosses:
bêşerm, rûqayim, bêfedî, şermneker, rûmelext, rûhişk, rûşûştî, rûçelaq, bêar, nixay,
kesa/ê ku qet ji xwe şerm nake

forms:
bêfihêttir (comparative)
herî bêfihêt (superlative)
bêfihêttirîn (superlative)
bêfehêt
bêfêt

etymology_text: Ji bê- + fihêt.

impudent#French

roman: impudent

бесстыдный

roman: besstydnyj

наглый

roman: naglyj

резкий

roman: rezkij

нахальный

roman: naxalʹnyj


şermneker

forms:
şermnekertir (comparative)
herî şermneker (superlative)
şermnekertirîn (superlative)
şerimneker

etymology_text: şerm-neker


rûmelext

glosses:
bêşerm, rûqayim, bêfedî, rûhişk, rûşûştî, rûçelaq, bêar, nixay,
kesa/ê ku qet ji xwe şerm nake

glosses: bêfihêt, şermneker^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
rûmelexttir (comparative)
herî rûmelext (superlative)
rûmelexttirîn (superlative)
şerimneker

etymology_text: rûmelext


rûhişk

glosses:
bêşerm, rûqayim, bêfedî, zirrşerm, rûşûştî, rûçelaq, bêar, nixay,
kesa/ê ku qet ji xwe şerm nake

glosses: bêfihêt, şermneker, rûmelext^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
rûhişktir (comparative)
herî rûhişk (superlative)
rûhişktirîn (superlative)

etymology_text: rûhişk


rûşûştî

glosses:
bêşerm, rûqayim, bêfedî, zirrşerm, rûhişk, rûçelaq, bêar, nixay,
kesa/ê ku qet ji xwe şerm nake

etymology_text: rûşûştî

notes:
rûşûştî bûn
rûşûştî kirin
rûşûştîbûn
rûşûştîkirin
rûşûştîbûyî
rûşûştîkirî


rûçelaq

glosses:
bêşerm, rûqayim, bêfedî, zirrşerm, rûhişk, bêar, nixay,
kesa/ê ku qet ji xwe şerm nake

glosses: bêfihêt, şermneker, rûmelext, rûşûştî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
rûçelaqtir (comparative)
herî rûçelaq (superlative)
rûçelaqtirîn (superlative)

etymology_text: rûçelaq


nixay

glosses:
bêşerm, rûqayim, bêfedî, zirrşerm, rûhişk, bêar,
kesa/ê ku qet ji xwe şerm nake

glosses: bêfihêt, şermneker, rûmelext, rûşûştî, rûçelaq^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
nixaytir (comparative)
herî nixay (superlative)
nixaytirîn (superlative)
nixayî


muhît

glosses: derdor, hawir, çarmedor, dewrûber, dorber, dewrûdor, dorûber, derûdor, havêrke, hawirdor, dorhêl, erdîm, war, dever, jîngeh

text: Hey'atê felek bi wechê qudretBê qalib û bê muhît û miqyasBê alet û bê muşîr û miqras

glosses: okyanûs (nimûne: Mamosta Hejar debêjêt "[ey dillope firmêskî min] be hawar û dadit muhît bişllejêne - le çepgerdî gerdûn heqî kurd bistêne")

forms:
mihîd
mihît
muhîd

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]: mu- + hût (anku "cihê hûtan")


erdîm

glosses: derdor, hawir, çarmedor, dewrûber, dorber, dewrûdor, dorûber, derûdor, havêrke, hawirdor, dorhêl, muhît, war, dever, jîngeh

glosses: herêm^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: erdim

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


kevnarxane

glosses:
entîkexane, kevnargeh,
avahiyê yan dezgeha ku tiştên dîrokî, hunerî, çandeyî yan zanistî dicivîne,vedikole û pêşkêş dike

forms:
kevinxane
kevnarexane
kevnexane
kevingeh
kevnargeh
kevnaregeh
kevnegeh

etymology_text: Ji kevnar + -xane.


antîkxane

glosses:
muze, kevnarxane, kevnargeh, muzexane,
avahiyê yan dezgeha ku tiştên dîrokî dicivîne û vedikole û pêşkêş dike

etymology_text: Ji antîk + -xane.

ipa: /ɑːntiːkxɑːˈnɛ/

hyphenation: an·tîk·xa·ne


ejecutar

glosses: bi dest xistin, wergirtin, standin, peyda kirin, bi dest ve anîn


bestî

text: Eswed bû da'im secde berMin bestî 'eqda niyyetêXeflet bi sir da min nezer

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

glosses: qeşa, cemed, qerrise, sehol, bûz, ava yan berfa ji ber sarmayê req bûye.

forms:
bestîtir (comparative)
herî bestî (superlative)
bestîtirîn (superlative)

etymology_text: Bi wateya "girtî" ji bestin, bi maneya "wek bestê" ji best


vate

glosses: navê kovareke bi zaravayê kirdkî (zazakî)ye

forms: wate


hezîmet

glosses: şkeste, têkçûn, dorandin, biserneketin, binketin

text: CHP-ya Denîz Baykal, a ku xwe sipart generalan ûmuxtiraya wan a 27-ê nîsanê, tevî ku bi DSP-ya Ecavît re bû yek û SHP-ê piştgiriya wê kir, bi navê ”mîtîngên Cumhûriyetê” xwepêşandanên mezin li dar xistin jî %20, 9-ê dengan girt, yanî hezîmeteka mezin bi ser de hat. Parlamenterên CHP ji 178-ê daket 112-ê.

ref: Netkurd.com, 7/2007

forms: hazîmet

etymology_text: Ji erebî هَزِيمَة (hazīma).


deklarasyon

glosses: daxwiyanî, danezan, ragihandin, îlan, manîfesto, beyan, beyanname

glosses: belavok, namilke^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: deklerasyon

etymology_text: Bi rêya fransî déclaration ji latînî declarationem

ipa: /dɛklɑːɾɑːsˈjoːn/


micrim

glosses: tawanbar, gunehkar, tawankar, tometbar, xirabîkar

glosses: kesê/a ku bi axiftinê zîrek e, dikare keniya xelkî bîne

forms:
micrîm
micrum
mucrim
mucrîm
mucrum

etymology_text: Ji erebî مُجْرِم (mujrim, “tawanbar”).


kefilandin

glosses: misoger kirin, garantî kirin, kirin kefîl

text: Dadgeha ingilîzî diyar kir ku piştî ku bav û apê Benaz Mehmud a 20-salî, Mehmud Mehmud (52) û Arî Mehmud (51), bi têkiliya keça xwe hisiyane, wan çar zilam ji bo kujtina wê kelifandine. Van zilaman Benaz girtiye, ew bêtirî du seet û nîvan tecawiz kiriye, işkence kiriye û kujtiye. Piştî sê mehan ji kujtina wê, laşê Benazê di çenteyekî de di hewşa maleke li bajarê Birmîngahm de hatibû dîtin. Mihemed Hema (30), zilamê ku 17 sal zindan lê hatin birîn, li pêşiya dadgehê li kiryara xwe mûkir hat û got wî û hersî hevkarên xwe yên dî nîv seetê hewil daye ku Benazê bixeniqînin, û piştre wan pêlî qirika wê kiriye, da ku "rihê wê derxin".

forms:
dikefilînim (present)
dikefilînî (present)
dikefilîne (present)
dikefilînin (present)
bikefilîne (imperative singular)
bikefilînin (imperative plural)
kefiland (past)
kefiland (past)
kefiland (past)
kefiland (past)
–kefilîn– (root present)
–kefiland– (root past)
ez dikefilînim (indicative present positive)
ez nakefilînim (indicative present negative)
min kefiland (indicative past positive)
min nekefiland (indicative past negative)
tu dikefilînî (indicative present positive)
tu nakefilînî (indicative present negative)
te kefiland (indicative past positive)
te nekefiland (indicative past negative)
ew dikefilîne (indicative present positive)
ew nakefilîne (indicative present negative)
wê/wî kefiland (indicative past positive)
wê/wî nekefiland (indicative past negative)
em dikefilînin (indicative present positive)
em nakefilînin (indicative present negative)
me kefiland (indicative past positive)
me nekefiland (indicative past negative)
hûn dikefilînin (indicative present positive)
hûn nakefilînin (indicative present negative)
we kefiland (indicative past positive)
we nekefiland (indicative past negative)
ew dikefilînin (indicative present positive)
ew nakefilînin (indicative present negative)
wan kefiland (indicative past positive)
wan nekefiland (indicative past negative)
min dikefiland (imperfect positive)
min nedikefiland (imperfect negative)
min kefilandibû (positive)
min nekefilandibû (negative)
te dikefiland (imperfect positive)
te nedikefiland (imperfect negative)
te kefilandibû (positive)
te nekefilandibû (negative)
wê/wî dikefiland (imperfect positive)
wê/wî nedikefiland (imperfect negative)
wê/wî kefilandibû (positive)
wê/wî nekefilandibû (negative)
me dikefiland (imperfect positive)
me nedikefiland (imperfect negative)
me kefilandibû (positive)
me nekefilandibû (negative)
we dikefiland (imperfect positive)
we nedikefiland (imperfect negative)
we kefilandibû (positive)
we nekefilandibû (negative)
wan dikefiland (imperfect positive)
wan nedikefiland (imperfect negative)
wan kefilandibû (positive)
wan nekefilandibû (negative)
ez ê bikefilînim (future positive)
ez ê nekefilînim (future negative)
minê kefilandibe (future perfect positive)
minê nekefilandibe (future perfect negative)
tu yê bikefilînî (future positive)
tu yê nekefilînî (future negative)
teyê kefilandibe (future perfect positive)
teyê nekefilandibe (future perfect negative)
ew ê bikefilîne (future positive)
ew ê nekefilîne (future negative)
wê/wîyê kefilandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nekefilandibe (future perfect negative)
em ê bikefilînin (future positive)
em ê nekefilînin (future negative)
meyê kefilandibe (future perfect positive)
meyê nekefilandibe (future perfect negative)
hûn ê bikefilînin (future positive)
hûn ê nekefilînin (future negative)
weyê kefilandibe (future perfect positive)
weyê nekefilandibe (future perfect negative)
ew ê bikefilînin (future positive)
ew ê nekefilînin (future negative)
wanê kefilandibe (future perfect positive)
wanê nekefilandibe (future perfect negative)
min kefilandiye (perfect positive)
min nekefilandiye (perfect negative)
min kefilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nekefilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te kefilandiye (perfect positive)
te nekefilandiye (perfect negative)
te kefilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nekefilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî kefilandiye (perfect positive)
wê/wî nekefilandiye (perfect negative)
wê/wî kefilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nekefilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me kefilandiye (perfect positive)
me nekefilandiye (perfect negative)
me kefilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nekefilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we kefilandiye (perfect positive)
we nekefilandiye (perfect negative)
we kefilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nekefilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan kefilandiye (perfect positive)
wan nekefilandiye (perfect negative)
wan kefilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nekefilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bikefilînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nekefilînim (present subjunctive negative)
(bila) min kefilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nekefilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bikefilînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nekefilînî (present subjunctive negative)
(bila) te kefilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nekefilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikefilîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nekefilîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî kefilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekefilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bikefilînin (present subjunctive positive)
(bila) em nekefilînin (present subjunctive negative)
(bila) me kefilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nekefilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bikefilînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nekefilînin (present subjunctive negative)
(bila) we kefilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nekefilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikefilînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nekefilînin (present subjunctive negative)
(bila) wan kefilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nekefilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bikefilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nekefilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min kefilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nekefilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bikefilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nekefilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te kefilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nekefilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bikefilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekefilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî kefilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekefilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bikefilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nekefilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me kefilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nekefilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bikefilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nekefilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we kefilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nekefilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bikefilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekefilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan kefilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekefilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bikefilanda (present conditional positive)
minê nekefilanda (present conditional negative)
minê kefilandibûya (preterite conditional positive)
minê nekefilandibûya (preterite conditional negative)
teyê bikefilanda (present conditional positive)
teyê nekefilanda (present conditional negative)
teyê kefilandibûya (preterite conditional positive)
teyê nekefilandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bikefilanda (present conditional positive)
wê/wîyê nekefilanda (present conditional negative)
wê/wîyê kefilandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nekefilandibûya (preterite conditional negative)
meyê bikefilanda (present conditional positive)
meyê nekefilanda (present conditional negative)
meyê kefilandibûya (preterite conditional positive)
meyê nekefilandibûya (preterite conditional negative)
weyê bikefilanda (present conditional positive)
weyê nekefilanda (present conditional negative)
weyê kefilandibûya (preterite conditional positive)
weyê nekefilandibûya (preterite conditional negative)
wanê bikefilanda (present conditional positive)
wanê nekefilanda (present conditional negative)
wanê kefilandibûya (preterite conditional positive)
wanê nekefilandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bikefilîne (imperative present positive)
(tu) nekefilîne (imperative present negative)
(hûn) bikefilînin (imperative present positive)
(hûn) nekefilînin (imperative present negative)
کهفلاندن

etymology_text: Ji kefîl + -andin.

ipa: /kɛfɪlɑːnˈdɪn/

hyphenation: ke·fi·lan·din


kefilandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


mihasebe

glosses: vekolîn li ser terkexemiya berpirsiya kesekî kirin

forms: muhasebe

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]: mi- + hesab


qizêz

text: Di roja yekê ji sala 2007ê de keça kurd cama mala pîrka xwe şikand û reviya. Bavê wê hiştibû ku ew alkholê vexwe û bi lepikan di destan de êrîşî wê kiribû. Benaz karî bireve û yekser çû cem polîsan. Lê dîsa jî polîsan tiştek jê re nekir û bi ser halan de jî polîsekî difikirî ku Benazê ji bo şikandina qizêza mala pîrka wê ceza bike..


egzoz

text: "Di roja me de motorên 4 demî gellek popûler e, di van motoran de pijiqandina sotemeniyê û valakirina egzozê bi derbên cuda ên pîstonê vê pêk tê.

ref: Zanko, Otomotîv https://web.archive.org/https://books.google.com.tr/books?id=9cZ-DwAAQBAJ&pg=PA76&lpg=PA76&dq=%22egzoz%C3%AA%22&source=bl&ots=M5FMKvIgtv&sig=ACfU3U0MBqCTxYe6VkFLT4dwlgGJc6GKDA&hl=tr&sa=X&ved=2ahUKEwiM17TdpfLrAhU_UhUIHdHRA5s4FBDoATAEegQIARAB#v=onepage&q=%22egzoz%C3%AA%22&f=false arşîv, hj. 4, 2015, r. 76

text: Di trafîkê de muayeneya nêzî 2 milyon erebeyan tune ye. Wezareta Bajarvanî û Hawirdorê, kesên ku kontrola wesayîda xwe nekirine hişyar dike. heke muayeneya egzozê neyê kirin wê hezar û 546 lîre ceza li wan bê birîn.

ref: Ji bo kontrola egsozê roja dawî ye https://web.archive.org/https://www.trtnuce.com/turkiye/ji-bo-kontrola-egsoz-roja-daw-ye-h46502.html arşîv, trtnuce.com, 2019

text: Dema hemû karên wan li ser Hîvê xelas bû rêwîtiya ji bo Erdê dest pêkir. Gorî ragihandina Algrin “hejîna alayê ji ber egzozê bû ji ber vê yekê ala ji cihê xwe firrya bû”. Birastî ew lêkolînên ku piştî wan astronotan hatine kirin nîşan didin ew ala Apollo 11 danîbû ser Hîvê, ne li cihê xwe ye.

ref: Ew ala ku Amerîka li ser Hîvê danîbû çi lê hat? https://web.archive.org/https://www.rudaw.net/kurmanci/world/240620143 arşîv, rudaw.net/, 2014

forms:
egsoz
gizûz

etymology_text: Deyn ji îngilîzî exhaust.


motor

glosses:
makîne, amûr
(bi taybetî yên ku bi gazê dixebitin)

glosses:
her tişta/ê ku motorek heye
(bi taybetî motorsiklet yan tirimpêl)

forms: mator

etymology_text: Ji fransî moteur yan îngilîzî moteur


motor

etymology_text: Ji latînî mōtō.

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-motor.wav


motor

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-motor.wav


bêhedanî

glosses:
bêsebrî, nerehetî, ne hêminî, ne hêwirî, bêistiqrarî, bêsebirî, bêntengî, ne asayî, ne hêsayî, ne aramî,
rewşa bêhedanan

glosses: bêstewiltî, nearamî, tengijî, bêtehemilî, bêsebatî, bêsemaxî, acizî, hêrsî, şer, lêkdan, pevçûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji bêhedan + -î

ipa: /beːhɛdɑːˈniː/

hyphenation: bê·he·da·nî


bêsebrî

glosses:
bêhedanî, nerehetî, ne hêminî, ne hêwirî, bêistiqrarî, bêhedanî, bêsebirî, bêntengî, ne asayî, ne hêsayî, ne aramî,
rewşa bêhedanan

glosses: bêstewiltî, nearamî, tengijî, bêtehemilî, bêsebatî, bêsemaxî, acizî, hêrsî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: bêsebirî

etymology_text: Ji bêsebr + -î


bêistiqrarî

glosses:
bêstewiltî, nearamî, bêsebrî, nerehetî, ne hêminî, ne hêwirî, bêhedanî, bêsebirî, bêntengî, ne asayî, ne hêsayî, ne aramî,
rewşa bêistiqrar

glosses: şer, lêkdan, pevçûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
bêistîqrarî
bêîstiqrarî
bêîstîqrarî

etymology_text: Ji bêistiqrar + -î

ipa: /beːɪstɪqɾɑːˈɾiː/

hyphenation: bê·is·tiq·ra·rî


zirrşerm

forms:
zirrşermtir (comparative)
herî zirrşerm (superlative)
zirrşermtirîn (superlative)
zirrşerim
zirşerim
zirşerm

etymology_text: Ji zirr- + şerm.


navbirr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre navbir.


dîn-dijmin

forms:
dîn-dujmin
dîn dijmin
dîn-dujmin

etymology_text: Ji dîn + dijmin.

заклятый враг

roman: zakljatyj vrag


Bidlîs

forms:
Bedlîs
Bilîs

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /bɪdˈliːs/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-Bidlîs.wav

hyphenation: Bid·lîs


Elezîz

forms: Elazîz


Erzingan

forms:
Erzincan
Erzîncan
Erzîngan


Erzirom

text: Rîwayet dikin ku di weqtê Kor Yusif Paşa Walîtîya Erziromê...

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 63, ISBN 978-605-5683-27-6

forms:
Ezirim
Erzîrom
Erzirum
Erzirûm
Erzerom
Erzerûm
Erzorom
Erzurim
Ererom
Ererûm


Îdir

forms:
Idir
Ixdir
Îxdir
Îxdîr


Meletî

forms: Meledî


Semsûr

glosses: Parêzgeheke Tirkiyeyê ye ku dikeve erdên Bakurê Kurdistanê.

forms:
Samsûr
Semsûn

ئادیەمان

roman: adyeman

أَدِيَامَان

roman: ʾadiyāmān

Ադըյաման

roman: Adəyaman

آدیامان

roman: âdeyâmân

Адыяман

roman: Adıyaman

Атыжаман

roman: Atıcaman

Адыяма́н

roman: Adyjamán

Одиёмон

roman: Odiyomon

Αντίγιαμαν

roman: Antígiaman