çirçirandin

text: Di vî warî de bi xwe gelek pêşniyarên min hebûn. Min ji wan re gelek pêşniyar kirin, min hewl da, min xwe çirçirand lê mixabin çênebû. Lê tiştê ku ez dibêjim tiştekî gelekî dîrokî û berfireh e.

ref: Kawa Nemir, Kawa Nemir: Em tenê behsa ezberên xwe dikin https://web.archive.org/https://mevlutoguz.tumblr.com/post/175690109600/kawa-nemir-em-ten%C3%AA-behsa-ezber%C3%AAn-xwe-dikin arşîv, mevlutoguz.tumblr.com, 2018

forms:
diçirçirînim (present)
diçirçirînî (present)
diçirçirîne (present)
diçirçirînin (present)
biçirçirîne (imperative singular)
biçirçirînin (imperative plural)
çirçirand (past)
çirçirand (past)
çirçirand (past)
çirçirand (past)
–çirçirîn– (root present)
–çirçirand– (root past)
ez diçirçirînim (indicative present positive)
ez naçirçirînim (indicative present negative)
min çirçirand (indicative past positive)
min neçirçirand (indicative past negative)
tu diçirçirînî (indicative present positive)
tu naçirçirînî (indicative present negative)
te çirçirand (indicative past positive)
te neçirçirand (indicative past negative)
ew diçirçirîne (indicative present positive)
ew naçirçirîne (indicative present negative)
wê/wî çirçirand (indicative past positive)
wê/wî neçirçirand (indicative past negative)
em diçirçirînin (indicative present positive)
em naçirçirînin (indicative present negative)
me çirçirand (indicative past positive)
me neçirçirand (indicative past negative)
hûn diçirçirînin (indicative present positive)
hûn naçirçirînin (indicative present negative)
we çirçirand (indicative past positive)
we neçirçirand (indicative past negative)
ew diçirçirînin (indicative present positive)
ew naçirçirînin (indicative present negative)
wan çirçirand (indicative past positive)
wan neçirçirand (indicative past negative)
min diçirçirand (imperfect positive)
min nediçirçirand (imperfect negative)
min çirçirandibû (positive)
min neçirçirandibû (negative)
te diçirçirand (imperfect positive)
te nediçirçirand (imperfect negative)
te çirçirandibû (positive)
te neçirçirandibû (negative)
wê/wî diçirçirand (imperfect positive)
wê/wî nediçirçirand (imperfect negative)
wê/wî çirçirandibû (positive)
wê/wî neçirçirandibû (negative)
me diçirçirand (imperfect positive)
me nediçirçirand (imperfect negative)
me çirçirandibû (positive)
me neçirçirandibû (negative)
we diçirçirand (imperfect positive)
we nediçirçirand (imperfect negative)
we çirçirandibû (positive)
we neçirçirandibû (negative)
wan diçirçirand (imperfect positive)
wan nediçirçirand (imperfect negative)
wan çirçirandibû (positive)
wan neçirçirandibû (negative)
ez ê biçirçirînim (future positive)
ez ê neçirçirînim (future negative)
minê çirçirandibe (future perfect positive)
minê neçirçirandibe (future perfect negative)
tu yê biçirçirînî (future positive)
tu yê neçirçirînî (future negative)
teyê çirçirandibe (future perfect positive)
teyê neçirçirandibe (future perfect negative)
ew ê biçirçirîne (future positive)
ew ê neçirçirîne (future negative)
wê/wîyê çirçirandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neçirçirandibe (future perfect negative)
em ê biçirçirînin (future positive)
em ê neçirçirînin (future negative)
meyê çirçirandibe (future perfect positive)
meyê neçirçirandibe (future perfect negative)
hûn ê biçirçirînin (future positive)
hûn ê neçirçirînin (future negative)
weyê çirçirandibe (future perfect positive)
weyê neçirçirandibe (future perfect negative)
ew ê biçirçirînin (future positive)
ew ê neçirçirînin (future negative)
wanê çirçirandibe (future perfect positive)
wanê neçirçirandibe (future perfect negative)
min çirçirandiye (perfect positive)
min neçirçirandiye (perfect negative)
min çirçirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neçirçirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te çirçirandiye (perfect positive)
te neçirçirandiye (perfect negative)
te çirçirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neçirçirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî çirçirandiye (perfect positive)
wê/wî neçirçirandiye (perfect negative)
wê/wî çirçirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neçirçirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me çirçirandiye (perfect positive)
me neçirçirandiye (perfect negative)
me çirçirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neçirçirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we çirçirandiye (perfect positive)
we neçirçirandiye (perfect negative)
we çirçirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neçirçirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan çirçirandiye (perfect positive)
wan neçirçirandiye (perfect negative)
wan çirçirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neçirçirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biçirçirînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neçirçirînim (present subjunctive negative)
(bila) min çirçirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neçirçirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biçirçirînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neçirçirînî (present subjunctive negative)
(bila) te çirçirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neçirçirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biçirçirîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neçirçirîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî çirçirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçirçirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biçirçirînin (present subjunctive positive)
(bila) em neçirçirînin (present subjunctive negative)
(bila) me çirçirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neçirçirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biçirçirînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neçirçirînin (present subjunctive negative)
(bila) we çirçirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neçirçirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biçirçirînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neçirçirînin (present subjunctive negative)
(bila) wan çirçirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neçirçirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min biçirçiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neçirçiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min çirçirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neçirçirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te biçirçiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neçirçiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te çirçirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neçirçirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biçirçiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçirçiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî çirçirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçirçirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me biçirçiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neçirçiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me çirçirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neçirçirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we biçirçiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neçirçiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we çirçirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neçirçirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan biçirçiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neçirçiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan çirçirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neçirçirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê biçirçiranda (present conditional positive)
minê neçirçiranda (present conditional negative)
minê çirçirandibûya (preterite conditional positive)
minê neçirçirandibûya (preterite conditional negative)
teyê biçirçiranda (present conditional positive)
teyê neçirçiranda (present conditional negative)
teyê çirçirandibûya (preterite conditional positive)
teyê neçirçirandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê biçirçiranda (present conditional positive)
wê/wîyê neçirçiranda (present conditional negative)
wê/wîyê çirçirandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neçirçirandibûya (preterite conditional negative)
meyê biçirçiranda (present conditional positive)
meyê neçirçiranda (present conditional negative)
meyê çirçirandibûya (preterite conditional positive)
meyê neçirçirandibûya (preterite conditional negative)
weyê biçirçiranda (present conditional positive)
weyê neçirçiranda (present conditional negative)
weyê çirçirandibûya (preterite conditional positive)
weyê neçirçirandibûya (preterite conditional negative)
wanê biçirçiranda (present conditional positive)
wanê neçirçiranda (present conditional negative)
wanê çirçirandibûya (preterite conditional positive)
wanê neçirçirandibûya (preterite conditional negative)
(tu) biçirçirîne (imperative present positive)
(tu) neçirçirîne (imperative present negative)
(hûn) biçirçirînin (imperative present positive)
(hûn) neçirçirînin (imperative present negative)

ipa: /t͡ʃɪɾt͡ʃɪɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: çir·çi·ran·din


çirçirandin

pos: noun

pos_title: Navdêr

ipa: /t͡ʃɪɾt͡ʃɪɾɑːnˈdɪn/


-çirçirîn-

pos: root

pos_title: Rehekî lêkerê

glosses: Rehê dema niha ji lêkera çirçirandin (tewandin).


-çirçirand-

glosses: Rehê dema borî ji lêkera çirçirandin (tewandin).


ewirandin

pos: verb

pos_title: Lêker

text:
– Bi tenê hatî, te oldaş hene û li ku ewirîyî?
– Ne, min heval heye û em di gel kerwanê Mûsa hatin û li wir kervansarayê peya bûyîne.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Tûhfetu'l-Xîlan Fî Zimanê Kurdan, Weqfa Mezopotamyayê, 2019, çapa 1em, r. 102, ISBN 978-605-80975-1-3

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /ɛwɪɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: e·wi·ran·din


xoşnişîn bûn

text: Welî bi zorê jî ewan malan bivê nevê nadime hewe. Lewranê Ekrad ku hene xoşnişîn in û bi kêfa xo ne. Bi kotek nabitin

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Tûhfetu'l-Xîlan Fî Zimanê Kurdan, Weqfa Mezopotamyayê, 2019, çapa 1em, r. 103, ISBN 978-605-80975-1-3

ipa: /xoːʃnɪˈʃiːn buːn/

hyphenation: xoş·ni·şîn bûn


şevgerrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre şevgerî.


Pele

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: Xwedawendeke jin ya hawayî ya agir û agirpijan.

etymology_text: Ji hawayî Pele.


ASAP

pos: adv

pos_title: Hoker

audio: LL-Q1860 (eng)-Persent101-ASAP.wav


hewişandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

text: Wê mizgîna bi xêrê, tu li ser çavan hatî. Te em şa kirin. Xudê, mîr ji te razî bibin! Û mizgîna te jî li ser seran û çavan. Her çi te bivê ez hazir im û nahewişînim.'

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Tûhfetu'l-Xîlan Fî Zimanê Kurdan, Weqfa Mezopotamyayê, 2019, çapa 1em, r. 160, ISBN 978-605-80975-1-3

forms:
hêvişandin
êvişandin

ipa: /hɛwɪʃɑːnˈdɪn/

hyphenation: he·wi·şan·din


-hêvişand-

glosses: Rehê dema borî ji lêkera hêvişandin (tewandin).


-hêvişîn-

glosses: Rehê dema niha ji lêkera hêvişandin (tewandin).


-hêwirîn-

glosses: Rehê dema niha ji lêkera hêwirandin (tewandin).


-hêwirand-

glosses: Rehê dema borî ji lêkera hêwirandin (tewandin).


avatir

pos: phrase

pos_title: Hevok

glosses: Bersiva ku yek didê wextê ku kesek ji yekî re dibêje mala te ava!.

text:
Zana Farqînî, gelek spas ji bo bersivdayîna pirsan. Mala te ava..!
Avatir!

ref: SALIHĘ KEVIRBIRÎ, Xwediyê Ferhenga Kurdî-Tirkî ya ji 166 hezar peyvî pêk tê Zana Farqînî: "Nêçîrvaniya Peyvan hiseke xweş li min peyda dike!" https://web.archive.org/http://www.oocities.org/mehname2004/54/diyari1.html arşîv, oocities.org, 2004

text:
-Belê… Ez gelek kêfxweş bûm bi sohbeta me… Mala te ava…
Ş.F.: Ez jî… A te avatir… Ez jî pirr kêfxweş bûm ku min hûn nas kirin, ez hatim ciyê we dît.

ref: Şêxo Fîlîk, Şêxo Fîlîk: Nivîsandin ne tenê dilrehetkirin an jî derbirînek e. https://web.archive.org/https://inanolo.blogspot.com/2016/03/ arşîv, inanolo.blogspot.com, 2016

text:
Zor spas ezbenî, mala te hezar caran ava be!
Avatir Salihê birazî, tu li ser herdu çavê min hatî...

ref: POPKURD, DENGBÊJ ZAHIRO: DENGBÊJIYA BERÊ NEMAYE! https://web.archive.org/https://popkurd.wordpress.com/2018/09/12/popkurd-2/ arşîv, Salihê Kevirbirî, hj. 2, 2018, r. 27


-kirî-

glosses: Rehê dema borî ji lêkera kirîn (tewandin).

forms: -kirrî-


-kirrî-

glosses: Rehê dema borî ji lêkera kirrîn (tewandin).

forms: -kirî-


-kirr-

glosses: Rehê dema niha ji lêkera kirrîn (tewandin).

forms: -kir-


dihundirîne

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: Forma dema niha ya kesê/a seyem ji lêkera hundirandin.


-hindirand-

glosses: Rehê dema borî ji lêkera hindirandin (tewandin).


-hindirîn-

glosses: Rehê dema niha ji lêkera hindirandin (tewandin).


hindirrandî

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre hindirandî.


payday

forms: pay day

etymology_text: Ji pay + day.

audio: LL-Q1860 (eng)-Aquild-payday.wav


يوسف

etymology_text: Ji îbranî יוֹסֵף (yoséf).

Жүсіп

roman: Jüsıp


succubus

glosses: Iblîsa mê ku tê bawerkirin bi mêrên razayî re têkiliya cinsî datîne.


deets

text: Please email me the deets about the your project.

etymology_text: Bi kurtkirinê.


cookbookery

glosses: tetbîqkirina teknîkan (xasma ya matematîkê) bi jiberî, ne bi baldarî û têgihiştineke rast. Mîna kitêbêk tarîfa xwarinan ku mirov li wir çi binivîse rasterast tetbîq dike.

etymology_text: Ji cookbook + -ery.


Îzmîr

forms: Izmîr

etymology_text: Ji osmanî إزمیر (İzmir).


İzmir

glosses:
Îzmîr, Smyrna
 Bajarekî ji rojavayê Tirkiyeyê ye.

audio: LL-Q256 (tur)-Sezgin İbiş-İzmir.wav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-İzmir.wav


Charlize

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-Charlize.wav


Hentie

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-Hentie.wav


زيد

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-زيد.wav


سليمان

etymology_text: Ji siryaniya klasîk ܫܠܝܡܘܢ (šlemūn).

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-سليمان.wav

سلیمان

roman: soleymân

Сүлеймен

roman: Süleimen


عبد الله

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-عبد الله.wav


יוחנן

glosses: Yehya, Yûhenna (kesayetiyeke dînî li gor îslam û mesîhîtiyê)

forms: Yoḥanan (romanization)


יוחנן

forms: yoykhonen (romanization)


ישוע

glosses: Îsa (damezrînerê filetiyê anku mesîhiyetê)

forms: yeshúa' (romanization)


שאילא

forms: šəʾīlā (romanization)

etymology_text: Ji שאל (“xwestin”)

שָׁאוּל

roman: šāʾūl

Σιλᾶς

roman: Silâs


Matéu

audio: LL-Q29507 (ast)-Limotecariu-Matéu.wav


Xosué

audio: LL-Q29507 (ast)-Limotecariu-Xosué.wav


Sevinc

glosses: Navekî keçan e. Berambera vê ya kurdî Dilşa ye.

etymology_text: Ji sevinc (“şad”).


Ceyms

audio: LL-Q9292 (aze)-Zardabi Bakuvi-Ceyms.wav


Cəfər

audio: LL-Q9292 (aze)-Zardabi Bakuvi-Cəfər.wav


Davud

audio: LL-Q9292 (aze)-Zardabi Bakuvi-Davud.wav


Eldar

audio: LL-Q9292 (aze)-Zardabi Bakuvi-Eldar.wav


Fərəc

audio: LL-Q9292 (aze)-Zardabi Bakuvi-Fərəc.wav


Урал

glosses: Navekî lawan e.урас зверобой в вепском языке, ур белка в Коми языке


আশুতোষ

audio: LL-Q9610 (ben)-Titodutta-আশুতোষ.wav

audio: LL-Q9610 (ben)-Tahmid-আশুতোষ.wav


রিচার্ড

audio: LL-Q9610 (ben)-Tahmid-রিচার্ড.wav


Oliva

audio: LL-Q7026 (cat)-Millars-Oliva.wav


Maurici

audio: LL-Q7026 (cat)-Millars-Maurici.wav


Adana

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Adana.wav


Ağrı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Ağrı.wav


Aksaray

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Aksaray.wav


Amasya

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Amasya.wav


Antalya

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Antalya.wav


Ardahan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Ardahan.wav


Artvin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Artvin.wav


Aydın

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Aydın.wav


Balıkesir

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Balıkesir.wav


Bartın

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Bartın.wav


Bayburt

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Bayburt.wav


Bilecik

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Bilecik.wav


Bolu

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Bolu.wav


Burdur

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Burdur.wav


Bursa

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Bursa.wav


Çanakkale

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Çanakkale.wav


Çankırı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Çankırı.wav


Çorum

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Çorum.wav


Denizli

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Denizli.wav


Düzce

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Düzce.wav


Edirne

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Edirne.wav


Eskişehir

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Eskişehir.wav


Giresun

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Giresun.wav


Gümüşhane

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Gümüşhane.wav


Hakkâri

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Hakkâri.wav


Hatay

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Hatay.wav


Iğdır

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Iğdır.wav


Isparta

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Isparta.wav


Kahramanmaraş

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Kahramanmaraş.wav


Karabük

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Karabük.wav


Karaman

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Karaman.wav


Kastamonu

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Kastamonu.wav


Kayseri

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Kayseri.wav


Kırklareli

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Kırklareli.wav


Kırşehir

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Kırşehir.wav


Kocaeli

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Kocaeli.wav


Kütahya

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Kütahya.wav


Manisa

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Manisa.wav


Mersin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Mersin.wav


Muğla

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Muğla.wav


Nevşehir

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Nevşehir.wav


Niğde

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Niğde.wav


Ordu

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Ordu.wav


Osmaniye

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Osmaniye.wav


Rize

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Rize.wav


Sakarya

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Sakarya.wav


Samsun

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Samsun.wav


Şanlıurfa

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Şanlıurfa.wav


Sinop

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Sinop.wav


Tekirdağ

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Tekirdağ.wav


Tokat

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Tokat.wav


Trabzon

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Trabzon.wav


Uşak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Uşak.wav


Yalova

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Yalova.wav


Yozgat

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Yozgat.wav


Zonguldak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Zonguldak.wav


Gunhild

audio: LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-Gunhild.wav


Adalwin

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Frank C. Müller-Adalwin.wav


Adelar

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Frank C. Müller-Adelar.wav


Adelbert

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Frank C. Müller-Adelbert.wav


Adelger

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Frank C. Müller-Adelger.wav


Adelmar

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Frank C. Müller-Adelmar.wav


Adi

audio: LL-Q188 (deu)-Frank C. Müller-Adi.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Frank C. Müller-Adi.wav


Adolar

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Frank C. Müller-Adolar.wav


Silvester

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-Silvester.wav


nfrt-jrj

etymology_text: Ji nfrt (“(kesa) xweşik”) + jrj (“li gel”), "a ku herî xweşik e li gel herkesî".


nfrw-rꜥ

etymology_text: nfrw (“ciwanî”) + rꜥ (“Ra”)Ciwanî/Xweşikiya Ra.


zꜣ-ptḥ

etymology_text: Ji zꜣ (“kur”) + ptḥ (“Ptah”) "Kurê Ptahî".


Νεφέλη

etymology_text: Ji yûnaniya kevn Νεφέλη (Nephélē).


Πλάτων

etymology_text: Ji yûnaniya kevn Πλάτων (Plátōn, “Platon”)


Πλάτων

forms: Plátōn (romanization)

etymology_text: Ji πλατύς (platús, “fireh”).

أَفْلَاطُون

roman: ʾaflāṭūn

افلاطون

roman: aflâtun

Πλάτων

roman: Pláton

Պղատոն

roman: Płaton


Johanino

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-Johanino.wav


Francisko

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-Francisko.wav


Joĉjo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-Joĉjo.wav


Peĉjo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-Peĉjo.wav


Concepción

audio: LL-Q1321 (spa)-Rubýñ-Concepción.wav


Desamparados

audio: LL-Q1321 (spa)-Rubýñ-Desamparados.wav


Florencia

audio: LL-Q1321 (spa)-Rubýñ-Florencia.wav


Trinidad

audio: LL-Q1321 (spa)-Millars-Trinidad.wav


Ángeles

audio: LL-Q1321 (spa)-Rubýñ-Ángeles.wav


Elías

audio: LL-Q1321 (spa)-Rodrigo5260-Elías.wav


Fadrique

audio: LL-Q1321 (spa)-Rodrigo5260-Fadrique.wav


Jesús

audio: LL-Q1321 (spa)-Rubýñ-Jesús.wav


Mauricio

audio: LL-Q1321 (spa)-Millars-Mauricio.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-Rodelar-Mauricio.wav


title: heft lawê pûnê hebûn başê wan kûnda bû

redirect: heft lawê pîrê hebûn başê wan kûnda bû

pos: hard-redirect


title: heft lawê pûnê hebûn, başê wan çilek bû

redirect: heft lawê pîrê hebûn, başê wan çilek bû


لاله

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-لاله.wav

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-لاله.wav


آریو

etymology_text: Kurtkirinaآریوبرزن (Ariyubarzan).


Danyal

forms: Danyel

但以理

roman: daan⁶ ji⁵ lei⁵

達尼爾

roman: daat⁶ nei⁴ ji⁵

但以理

roman: Dànyǐlǐ

達尼爾

roman: Dání'ěr

但以理

roman: Dáng-ī-lī

دَانْيَال

roman: danyāl

Դանիել

roman: Daniel

دانیال

roman: dâniyâl

𐌳𐌰𐌽𐌹𐌴𐌻

roman: daniēl

დანიელი

roman: danieli

דָּנִיֵּאל

roman: daniyél

Да́ниел

roman: Dániel

Даниял

roman: Daniäl

Дании́л

roman: Daniíl

Δανιήλ

roman: Daniḗl


عیسی

forms: 'Isâ (romanization)

etymology_text: Ji erebî عِيسَى (ʿīsā).


عیسی

forms: īsā (romanization)


أرسطو

forms:
سُقْرَاط
أَفْلَاطُون

etymology_text: Ji yûnaniya kevn Ἀριστοτέλης (Aristotélēs).

audio: LL-Q13955 (ara)-Fenakhay-أرسطو.wav

אריסטו

roman: aristo

ارسطو

અરિસ્તૂ

roman: aristū

अरस्तू

roman: arastū

ارسطو

roman: arastu


classical language

glosses:
zimanê klasîkî,
zimanekî kevnar ku xwedî kevneşopiyeke serbixwe ye ku ji ser xwe ve derketiye holê, û xwedî lîteratureke mezin û zengîn e.

etymology_text: Ji classical + language.


-firand-

glosses: Rehê dema borî ji lêkera firandin (tewandin).

forms: -firrand-


-firîn-

glosses: Rehê dema niha ji lêkera firandin (tewandin).

forms: -firrîn-


Capucine

audio: LL-Q150 (fra)-Exilexi-Capucine.wav


archipel

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-archipel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-archipel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-archipel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Touam-archipel.wav


Dorothée

audio: LL-Q150 (fra)-Exilexi-Dorothée.wav


derb û wesle hev girtin

pos_title: Biwêj

glosses: Ji bo tiştekî neplankirî lê bi rasthatinî ji aliyê erênî ve bi dawî bûn. Li hev hatin/lê hatin.


countercountermeasure

glosses: dij-dijtedbîr, tedbîrên li hemberî dijtedbîran

forms: counter-countermeasure

etymology_text: Ji counter- + countermeasure.


anticountermeasure

glosses: antî-dijtedbîr, dij-dijtedbîr, tedbîrên li hemberî dijtedbîran

forms: anti-countermeasure

etymology_text: Ji anti- + countermeasure.


Kobane

forms: Kobani

etymology_text: Ji kurdîKobanî, Kobanê, ji almanîKompanie ("şirketa eskerî"), ji fransîcompagnie. Hevrihê peyva îngilîzîcompany.


-birrî

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre -birî.


Baptiste

audio: LL-Q150 (fra)-Ltrlg-Baptiste.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-Baptiste.wav


Gilles

audio: LL-Q150 (fra)-Roptat-Gilles.wav


Mirabeau

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Anonymât (Kvardek du)-Mirabeau.wav


Moïse

audio: LL-Q150 (fra)-DenisdeShawi-Moïse.wav


aqil birrîn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre aqil birîn.


aqil nebirrîn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre aqil nebirîn.

text: Aqlê min nabirre ku wê bibe.

ref: Mehmet Oncu, Ferhenga Biwêjan, Sîtav, 2014


aqilê qûnê heba tirr ne dikirin

pos: proverb

pos_title: Gotineke pêşiyan

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre aqilê qûnê heba tir ne dikirin.


aram lê birrîn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre aram lê birîn.


word: ardê ku kom kirîye bi bayê wî re fîrrî çû ber daro

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre ardê ku kom kirîye bi bayê wî re fîrî çû ber daro.


Εὐκλείδης

glosses: Iqlîdes, navê matematîknas û fîlozofekî yûnanî ye.

etymology_text: Ji Εὐκλῆς (Euklês) + -ίδης (-ídēs).


Εὐκλῆς

forms: Euklês (romanization)

etymology_text: Ji εὐ- (eu-, “qenc”) + -κλῆς (klês, “navdarî, şan”)


ax çiqas pir e, mar biqinyat dixwê

glosses: Binêre ax çiqas pir e, mar biqinyat dixwin.


Balaraba

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q56475 (hau)-Egbezomo Florence Eguono-Balaraba.wav


Binta

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q56475 (hau)-Egbezomo Florence Eguono-Binta.wav


Dogo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q56475 (hau)-Egbezomo Florence Eguono-Dogo.wav


bêbaberrik

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbaberik.


Isiyaku

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q56475 (hau)-Egbezomo Florence Eguono-Isiyaku.wav


Magaji

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q56475 (hau)-Egbezomo Florence Eguono-Magaji.wav


Maigari

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q56475 (hau)-Egbezomo Florence Eguono-Maigari.wav


Maitama

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q56475 (hau)-Egbezomo Florence Eguono-Maitama.wav


bêbaberrikî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbaberikî.

ipa: /beːbɑːbɛɾɾɪˈkiː/

hyphenation: bê·ba·ber·ri·kî


bibaberrik

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bibaberik.


baberrikdar

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre baberikdar.

forms:
baberrikdartir (comparative)
herî baberrikdar (superlative)
baberrikdartirîn (superlative)


baberrikdarî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre baberikdarî.

ipa: /bɑːbɛɾɾɪkdɑːˈɾiː/

hyphenation: ba·ber·rik·da·rî


איה

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-איה.wav


אלישבע

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-אלישבע.wav


babirrne

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre babirne.


אסיה

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-אסיה.wav


בת שבע

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-בת שבע.wav


דבורה

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-דבורה.wav


חולדה

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-חולדה.wav


חיה

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-חיה.wav


מאי

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-מאי.wav


נוגה

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-נוגה.wav


נחמה

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-נחמה.wav


עלמה

glosses: keçeke nezewicî ya di temenê zewacê de ye


שושנה

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-שושנה.wav


שני

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-שני.wav


תמר

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-תמר.wav


אביב

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-אביב.wav


אופק

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-אופק.wav


אחז

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-אחז.wav


אלון

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-אלון.wav


אליהו

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-אליהו.wav


אמנון

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-אמנון.wav


אמר

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-אמר.wav


אסף

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-אסף.wav


בער

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-בער.wav


ברק

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-ברק.wav


גברי

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-גברי.wav


גבריאל

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-גבריאל.wav


גדל

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-גדל.wav


גלעד

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-גלעד.wav


דוד

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-דוד.wav


זאב

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-זאב.wav


זכריהו

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-זכריהו.wav


חגי

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-חגי.wav


חנוך

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-חנוך.wav


יהודה

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-יהודה.wav


יהושע

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-יהושע.wav


יובל

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-יובל.wav


ישראל

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-ישראל.wav


כנה

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-כנה.wav


לבן

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-לבן.wav


מלאכי

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-מלאכי.wav


מנשה

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-מנשה.wav


מרדכי

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-מרדכי.wav


משה

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-משה.wav


מתתיהו

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-מתתיהו.wav


נח

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-נח.wav


נחום

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-נחום.wav


נחמיה

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-נחמיה.wav


ניסן

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-ניסן.wav


נתן

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-נתן.wav


עזר

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-עזר.wav


עזרא

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-עזרא.wav


פקח

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-פקח.wav


פרץ

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-פרץ.wav


ציון

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-ציון.wav


רחמים

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-רחמים.wav


רפאל

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-רפאל.wav


רצון

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-רצון.wav


שבתאי

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-שבתאי.wav


שלום

pos: intj

pos_title: Baneşan

forms: shalóm (romanization)

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-שלום.wav


שלום

etymology_text: Ji proto-samî *šalām-. Hevreha erebî سَلَام (salām), aramî שְׁלָמָא (šlāmā), û siryaniya klasîk ܫܠܳܡܳܐ (šlomo).


שלמה

forms: sh'lomo (romanization)

etymology_text: Ji שָׁלוֹם (shalom, “aştî”)

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-שלמה.wav

Σολομών

roman: Solomṓn

Σολομών

roman: Solomón

𐍃𐌰𐌿𐌻𐌰𐌿𐌼𐍉𐌽

roman: saulaumōn

ܫܠܹܝܡܘܿܢ

roman: šlēmōn

سُلَيْمَان

roman: sulaymān

سلیمان

roman: soleymân

Сүлеймен

roman: Süleimen


שמשון

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-שמשון.wav


שת

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-שת.wav


अंशुल

audio: LL-Q1568 (hin)-AryamanA-अंशुल.wav


अक्षय

audio: LL-Q1568 (hin)-AryamanA-अक्षय.wav


अनातोली

audio: LL-Q1568 (hin)-AryamanA-अनातोली.wav


अनुराग

audio: LL-Q1568 (hin)-AryamanA-अनुराग.wav


hûtê heftserî

glosses: Cinawirekî/ê mezin di çîrokên kurdî yên gelerî de.

text: Hûta heftserî ji xewê radibe, çavsor dibe û dibêje bêhna merivan tê. Hût dike ufe uff û kufe kuffa wê, radibe bi dû qîzikê dikeve.

ref: Mordem Zel, Qîzika Sêwî Û Hûta Heftserî https://web.archive.org/http://candname.com/qizika-sewi-u-huta-heftseri/ arşîv, candname.com, 2018

text: Surreyalîzim di asta xwe ya herî bilind de çîrokên me yên gelêrî de rû dide. Weke mînak, ew hûtê heftserî yê ku di çîrokên pîrik û kalikên me de fîgûrekî surreyale.

ref: ivîsandin li ba min encama şewata rih e, Helîm Yûsiv https://web.archive.org/https://diyarname.com/news.php?Idx=2200 arşîv, diyarname.com, 2009

text: Erdogan bûye cinawir, bûye hûtekî heftserî, kî derdikeve ber dixwe; dide girtin, ji kar davêje.

ref: Zinarê Xamo, Erdogan bûye hûtê heftserî https://web.archive.org/http://zinarexamo.blogspot.com/2016/07/erdogan-buye-hute-heftseri.html arşîv, zinarexamo.blogspot.com, 2016

etymology_text: hût + -êheft + ser + -î


title: l-ya qelew


tîşko

glosses: tîşko, li ser xalek taybet de kombûna tîrojên (tîşk) ronahiyê.

etymology_text: Deyn ji soranî تیشکۆ (tîşko), ji koma tîşkan(tîroj), tîşkekom tîşk + kom.

تیشکۆ

roman: tîşko

ipa: /tiːʃˈkoː/

hyphenation: tîş·ko


Անահիտ

glosses: Navê yezdaneke îranî ye ku bi bereket, başkirin û feraseta xwe ve tê behskirin.

etymology_text: Ji ermeniya kevn Անահիտ (Anahit).


Անահիտ

etymology_text: Bide ber farisiya kevn 𐎠𐎴𐏃𐎡𐎫 (a-n-h-i-t /anahita/).


ji guhê şeytên ketin

glosses: ji bo wan kesên ku têra xwe hene, zîrek in, guhê wî dilivin û zêde şeytaniyan dike tê gotin

text: Yabo Amûdî ji guhê şeytên ketine.

ref: Rupela.Qamislo, Yabo Amûdî ji Guhê şeytên ketine https://web.archive.org/https://www.facebook.com/Rupela.Qamislo/posts/1441618085994745 arşîv, facebook.com, 2019


Addolorata

audio: LL-Q652 (ita)-Yiyi-Addolorata.wav


Alano

pos_title: Formeke serenavê

glosses: Rewşa bangkirinê ya nêr a yekjimar ya Alan.

forms: Alanino (masculine vocative plural)


Benvenuto

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-Benvenuto.wav


-hat-

glosses: Rehê dema borî ji lêkera hatin (tewandin).


badegêrrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre badegêrî.

ipa: /bɑːdɛɡeːɾˈɾiː/

hyphenation: ba·de·gêr·rî


Gesualdo

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-Gesualdo.wav


Marzio

audio: LL-Q652 (ita)-Yiyi-Marzio.wav


Massimo

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-Massimo.wav


bahorreyî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bahoreyî.

ipa: /bɑːhoːɾɾɛˈjiː/

hyphenation: ba·hor·re·yî


bajarîkirî

forms:
bajarîkirîtir (comparative)
herî bajarîkirî (superlative)
bajarîkirîtirîn (superlative)

ipa: /bɑːʒɑːɾiːkɪˈɾiː/


balafirhez

ipa: /bɑːlɑːfɪɾˈhɛz/


balafirhezî

etymology_text: Ji balafirhez + -î

ipa: /bɑːlɑːfɪɾhɛˈziː/

hyphenation: ba·la·fir·he·zî


balafirxane

forms: balafirrxane

etymology_text: Ji balafir + -xane.

ipa: /bɑːlɑːfɪɾxɑːˈnɛ/


balfirîn

glosses: orgazm, pişthatin, vexweşîn, veresîn, jirêçûn

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /bɑːlfɪˈɾiːn/


bayê kurr, qadê dikê çakir

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bayê kur, qadê dike çakir.


balatê frenê

glosses: Hesineke ku ji bo sekinandina ereba tê bikaranîn. Du hesinin her yekî wan li alîyekî hesinê tekerê erebê ye. Dema fren tê pêlêkirin ev hesinana (balatê Fren) hesinê teker di navbera xwe da asê dike û teker dide sekinandin.

etymology_text: Ji balata + -ê + fren + -ê.


Pepe

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-Pepe.wav


bêbazarr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbazar.


Romano

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-Romano.wav


Ruggiero

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-Ruggiero.wav


têhel

glosses: karîn tiştek bike, ji yekî/ê re hatin pareyê/şiyana tiştekî hebe.

forms: تێهەل

etymology_text: Ji tê + hel.


têhel hatin

glosses: karîne tiştekî bike, şiyanê hebûna dan/kirina karek, xwe di ber girtin.

forms: تێهەل هاتن

etymology_text: Ji têhel + hatin.

ipa: /teːˈhɛl hɑːˈtɪn/

hyphenation: tê·hel ha·tin


şepirman

glosses: Binêre شەپرمان.


شەپرمان

glosses: salça zelatê, sosa dikin di nav zelatê de

forms:
Kurdî-latînî:
şepirman


あお

audio: LL-Q5287 (jpn)-I JethroBT-あお.wav


あおい

audio: LL-Q5287 (jpn)-I JethroBT-あおい.wav


bêberrûk

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêberûk.


bêberrûkî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêberûkî.

ipa: /beːbɛɾɾuːˈkiː/

hyphenation: bê·ber·rû·kî


さら

audio: LL-Q5287 (jpn)-I JethroBT-さら.wav


bêbirryardarî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbiryardarî.


bêbirryardarîtî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbiryardarîtî.

ipa: /beːbɪrjɑːɾdɑːɾiːˈtiː/

hyphenation: bê·birryar·da·rî·tî


bêbirrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbirî.


bêbirryar bûn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbiryar bûn.

forms:
bêbirryar dibim (present)
bêbirryar dibî (present)
bêbirryar dibe (present)
bêbirryar dibin (present)
bêbirryar bibe (imperative singular)
bêbirryar bibin (imperative plural)
bêbirryar bûm (past)
bêbirryar bûyî (past)
bêbirryar bû (past)

ipa: /beːˈbɪrjɑːɾ buːn/


bêbirryarbûn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbiryarbûn.

ipa: /beːbɪrjɑːɾˈbuːn/

hyphenation: bê·birryar·bûn


みなみ

audio: LL-Q5287 (jpn)-I JethroBT-みなみ.wav


七月

forms: cat1 jyut6 (romanization)

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-七月.wav


七月

forms: chhit-go̍eh, chhit-ge̍h, chhit-gōe (romanization)


世界

forms: shìjiè (romanization)

audio: LL-Q9192 (cmn)-Jouketou-世界.wav


今日

forms: gam1 jat6 (romanization)

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-今日.wav


妹

audio: LL-Q5287 (jpn)-I JethroBT-妹.wav

audio: LL-Q5287 (jpn)-葵心-妹 (いもうと).wav

audio: LL-Q5287 (jpn)-葵心-妹 (まい).wav

audio: LL-Q5287 (jpn)-葵心-妹 (いも).wav


明日

forms: min2 r6, min2 nyi6 (romanization)


暖

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-暖.wav


柳

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-柳.wav


笑

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-笑.wav


笑

forms: chhiò / chhiàu / siàu (romanization)


紅

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-紅.wav


薄

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-薄.wav


路

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-路.wav


青

audio: LL-Q5287 (jpn)-I JethroBT-青.wav


俊

glosses: keşxe, şayîk, qeşeng, delal, spehî, bedew, ciwan, rind, xweşik


clockwork

glosses: (zimanê xeberdanê) wekî mekanîzmaya saetê sîstematîk

text: And every lunch period, you'd show up like clockwork.

etymology_text: Ji clock + -work.

audio: LL-Q1860 (eng)-Fae7-clockwork.wav


clockworky

text: ...its innards hummed and buzzed, clicked and purred, whizzed and clacked and whirred, and made other annoying clockworky noises...

translation: ...hinava wê kire xurexur û bû himhima wê, kire gurînî û fîrînî, kire giregir û guregur, û dengên din ên acizker ê wekî mekanîzmaya saetî...

etymology_text: Ji clockwork + -y.


xweng

text: Temamiya rojê Karê mêvana xwe ve gîrobû, wê qey digot xizmet bi xwenga xwe ya ji dê û bavê dike, heta nîvê şevê dîsa qise kirin.

ref: Dê û Dêmarî, Egîdê Xudo, Weşanên Nûdem

etymology_text: * xweh + -eng, bide ber birang.

քույր

roman: kʻuyr

누이

roman: nu-i

сестра

roman: sestra

αδελφή

roman: adelfí


bêbirryarkirî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbiryarkirî.


bêbirryar kirin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbiryar kirin.

forms:
bêbirryar dikim (present)
bêbirryar dikî (present)
bêbirryar dike (present)
bêbirryar dikin (present)
bêbirryar bike (imperative singular)
bêbirryar bikin (imperative plural)
bêbirryar kir (past)
bêbirryar kir (past)
bêbirryar kir (past)
bêbirryar kir (past)
bêbirryar –k– (root present)
bêbirryar –kir– (root past)
ez bêbirryar dikim (indicative present positive)
ez bêbirryar nakim (indicative present negative)
min bêbirryar kir (indicative past positive)
min bêbirryar nekir (indicative past negative)
tu bêbirryar dikî (indicative present positive)
tu bêbirryar nakî (indicative present negative)
te bêbirryar kir (indicative past positive)
te bêbirryar nekir (indicative past negative)
ew bêbirryar dike (indicative present positive)
ew bêbirryar nake (indicative present negative)
wê/wî bêbirryar kir (indicative past positive)
wê/wî bêbirryar nekir (indicative past negative)
em bêbirryar dikin (indicative present positive)
em bêbirryar nakin (indicative present negative)
me bêbirryar kir (indicative past positive)
me bêbirryar nekir (indicative past negative)
hûn bêbirryar dikin (indicative present positive)
hûn bêbirryar nakin (indicative present negative)
we bêbirryar kir (indicative past positive)
we bêbirryar nekir (indicative past negative)
ew bêbirryar dikin (indicative present positive)
ew bêbirryar nakin (indicative present negative)
wan bêbirryar kir (indicative past positive)
wan bêbirryar nekir (indicative past negative)
min bêbirryar dikir (imperfect positive)
min bêbirryar nedikir (imperfect negative)
min bêbirryar kiribû (positive)
min bêbirryar nekiribû (negative)
te bêbirryar dikir (imperfect positive)
te bêbirryar nedikir (imperfect negative)
te bêbirryar kiribû (positive)
te bêbirryar nekiribû (negative)
wê/wî bêbirryar dikir (imperfect positive)
wê/wî bêbirryar nedikir (imperfect negative)
wê/wî bêbirryar kiribû (positive)
wê/wî bêbirryar nekiribû (negative)
me bêbirryar dikir (imperfect positive)
me bêbirryar nedikir (imperfect negative)
me bêbirryar kiribû (positive)
me bêbirryar nekiribû (negative)
we bêbirryar dikir (imperfect positive)
we bêbirryar nedikir (imperfect negative)
we bêbirryar kiribû (positive)
we bêbirryar nekiribû (negative)
wan bêbirryar dikir (imperfect positive)
wan bêbirryar nedikir (imperfect negative)
wan bêbirryar kiribû (positive)
wan bêbirryar nekiribû (negative)
ez ê bêbirryar bikim (future positive)
ez ê bêbirryar nekim (future negative)
minê bêbirryar kiribe (future perfect positive)
minê bêbirryar nekiribe (future perfect negative)
tu yê bêbirryar bikî (future positive)
tu yê bêbirryar nekî (future negative)
teyê bêbirryar kiribe (future perfect positive)
teyê bêbirryar nekiribe (future perfect negative)
ew ê bêbirryar bike (future positive)
ew ê bêbirryar neke (future negative)
wê/wîyê bêbirryar kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê bêbirryar nekiribe (future perfect negative)
em ê bêbirryar bikin (future positive)
em ê bêbirryar nekin (future negative)
meyê bêbirryar kiribe (future perfect positive)
meyê bêbirryar nekiribe (future perfect negative)
hûn ê bêbirryar bikin (future positive)
hûn ê bêbirryar nekin (future negative)
weyê bêbirryar kiribe (future perfect positive)
weyê bêbirryar nekiribe (future perfect negative)
ew ê bêbirryar bikin (future positive)
ew ê bêbirryar nekin (future negative)
wanê bêbirryar kiribe (future perfect positive)
wanê bêbirryar nekiribe (future perfect negative)
min bêbirryar kiriye (perfect positive)
min bêbirryar nekiriye (perfect negative)
min bêbirryar kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min bêbirryar nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te bêbirryar kiriye (perfect positive)
te bêbirryar nekiriye (perfect negative)
te bêbirryar kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te bêbirryar nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî bêbirryar kiriye (perfect positive)
wê/wî bêbirryar nekiriye (perfect negative)
wê/wî bêbirryar kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî bêbirryar nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me bêbirryar kiriye (perfect positive)
me bêbirryar nekiriye (perfect negative)
me bêbirryar kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me bêbirryar nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we bêbirryar kiriye (perfect positive)
we bêbirryar nekiriye (perfect negative)
we bêbirryar kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we bêbirryar nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan bêbirryar kiriye (perfect positive)
wan bêbirryar nekiriye (perfect negative)
wan bêbirryar kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan bêbirryar nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bêbirryar bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez bêbirryar nekim (present subjunctive negative)
(bila) min bêbirryar kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min bêbirryar nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bêbirryar bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu bêbirryar nekî (present subjunctive negative)
(bila) te bêbirryar kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te bêbirryar nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bêbirryar bike (present subjunctive positive)
(bila) ew bêbirryar neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî bêbirryar kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî bêbirryar nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bêbirryar bikin (present subjunctive positive)
(bila) em bêbirryar nekin (present subjunctive negative)
(bila) me bêbirryar kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me bêbirryar nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bêbirryar bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn bêbirryar nekin (present subjunctive negative)
(bila) we bêbirryar kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we bêbirryar nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bêbirryar bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew bêbirryar nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan bêbirryar kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan bêbirryar nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bêbirryar bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min bêbirryar nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min bêbirryar kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min bêbirryar nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bêbirryar bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te bêbirryar nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te bêbirryar kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te bêbirryar nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bêbirryar bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî bêbirryar nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bêbirryar kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî bêbirryar nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bêbirryar bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me bêbirryar nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me bêbirryar kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me bêbirryar nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bêbirryar bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we bêbirryar nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we bêbirryar kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we bêbirryar nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bêbirryar bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan bêbirryar nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan bêbirryar kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan bêbirryar nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bêbirryar bikira (present conditional positive)
minê bêbirryar nekira (present conditional negative)
minê bêbirryar kiribûya (preterite conditional positive)
minê bêbirryar nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê bêbirryar bikira (present conditional positive)
teyê bêbirryar nekira (present conditional negative)
teyê bêbirryar kiribûya (preterite conditional positive)
teyê bêbirryar nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bêbirryar bikira (present conditional positive)
wê/wîyê bêbirryar nekira (present conditional negative)
wê/wîyê bêbirryar kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê bêbirryar nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê bêbirryar bikira (present conditional positive)
meyê bêbirryar nekira (present conditional negative)
meyê bêbirryar kiribûya (preterite conditional positive)
meyê bêbirryar nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê bêbirryar bikira (present conditional positive)
weyê bêbirryar nekira (present conditional negative)
weyê bêbirryar kiribûya (preterite conditional positive)
weyê bêbirryar nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê bêbirryar bikira (present conditional positive)
wanê bêbirryar nekira (present conditional negative)
wanê bêbirryar kiribûya (preterite conditional positive)
wanê bêbirryar nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) bêbirryar bike (imperative present positive)
(tu) bêbirryar neke (imperative present negative)
(hûn) bêbirryar bikin (imperative present positive)
(hûn) bêbirryar nekin (imperative present negative)

ipa: /beːˈbɪrjɑːɾ kɪˈɾɪn/


bêbirryarbûyî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbiryarbûyî.


bêbirryarkirin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbiryarkirin.

ipa: /beːbɪrjɑːɾkɪˈɾɪn/

hyphenation: bê·birryar·ki·rin


bêbişkurr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbişkur.


bêbişkurrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbişkurî.

ipa: /beːbɪʃkʊɾˈɾiː/

hyphenation: bê·biş·kur·rî


bêçepûçûrr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêçepûçûr.


bêçepûçûrrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêçepûçûrî.


bêcerribandin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêceribandin.

ipa: /beːd͡ʒɛɾɾɪbɑːnˈdɪn/

hyphenation: bê·cer·ri·ban·din


bêcerribandinî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêceribandinî.

ipa: /beːd͡ʒɛɾɾɪbɑːndɪˈniː/

hyphenation: bê·cer·ri·ban·di·nî


bêcirre

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêcire.


bêcirreyî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêcireyî.

ipa: /beːd͡ʒɪɾɾɛˈjiː/

hyphenation: bê·cir·re·yî


bêderbirrîn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêderbirîn.


bêderbirrînî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêderbirînî.

ipa: /beːdɛɾbɪɾɾiːˈniː/

hyphenation: bê·der·bir·rî·nî


bêgirrij

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêgirij.


bêgirrijî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêgirijî.

ipa: /beːɡɪɾɾɪˈʒiː/

hyphenation: bê·gir·ri·jî


bêgirrnij

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêgirnij.


bêgirrnijî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêgirnijî.

ipa: /beːɡɪrnɪˈʒiː/

hyphenation: bê·girr·ni·jî


bêkargêrrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêkargêrî.


bêkargêrrîtî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêkargêrîtî.

ipa: /beːkɑːɾɡeːɾɾiːˈtiː/

hyphenation: bê·kar·gêr·rî·tî


教

glosses: hîn kirin, fêr kirin, elimandin, hêvotin

forms: kà / kàu (romanization)


教

forms: gá (romanization)


教

forms: jiāo (romanization)

audio: LL-Q9192 (cmn)-Jouketou-教.wav


belavokgêrr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre belavokgêr.


belavokgêrrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre belavokgêrî.

ipa: /bɛlɑːvoːkɡeːɾˈɾiː/

hyphenation: be·la·vok·gêr·rî


bênavbirrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bênavbirî.

ipa: /beːnɑːvbɪɾˈɾiː/

hyphenation: bê·nav·bir·rî


照

forms: zhào (romanization)

audio: LL-Q9192 (cmn)-CanonNi-照.wav


bênaverrokî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bênaverokî.

ipa: /beːnɑːvɛɾɾoːˈkiː/

hyphenation: bê·na·ver·ro·kî


bêperrû

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêperû.


bêperrûyî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêperûyî.


bêporr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêpor.


bêqerrise

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêqerise.


bêqerriseyî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêqeriseyî.


英俊

glosses: keşxe, şayîk, qeşeng, delal, spehî, bedew, ciwan, rind, xweşik


英文

forms: jing1 man4, jing1 man4-2 (romanization)

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-英文.wav


Ioannes

glosses: Yehya, Yûhenna (kesayetiyeke dînî li gor îslam û mesîhîtiyê)


ajobar

forms:
ajobartir (comparative)
herî ajobar (superlative)
ajobartirîn (superlative)

etymology_text: Ji ajo + -bar

ipa: /ɑːʒoːˈbɑːɾ/


ajobarî

glosses: (leşkerî, moşek) kontrolbarî, moşekên ku dikarin bên kontrolkirin an alîkirin

text: TOS-1A, şiklê nûjenkirina pergala TOS-1 Buratino ye, ku di sala 1995an de ji bo artêşê hat radestkirin. Şiklê dawiyê yê pergala termobarîk, bi pergala firandinê ya pêşketî û ajobariya otomatîk hatiye teçhîzatkirin. Wek muhîmat moşekên bêajobarî yên giran tên bikaranîn.

ref: Buratinoya' nû https://web.archive.org/https://vid1.ria.ru/ig/sip/uvzs/uvz-ch1-mobile-ku/ arşîv, vid1.ria.ru

etymology_text: Ji ajobar + -î

ipa: /ɑːʒoːbɑːˈɾiː/


ajobarî

glosses: (leşkerî, moşek) kontrolbar, fuzeyên ku dikarin bêne alîkirin, kontrolkirin, birêvebirin

text: Fuzeyên ajobarî yên di destê ASAyê de li dijî wesayîtên leşkerî û armancên din ên leşkerî têne bikaranîn ku di destê ASAyê de hene.

ref: Artêşa Azad bi fuzeyên ajobarî êrîşî mîlîsên rûsî kir https://web.archive.org/http://www.peyamakurd.com/kurmanci/Cîhan/suriye-artesa-azad-bi-fuzeyen-ajobari-erisi-milisen-rusi-kir arşîv, peyamakurd.com, 2019

forms:
ajobarîtir (comparative)
herî ajobarî (superlative)
ajobarîtirîn (superlative)

ipa: /ɑːʒoːbɑːˈɾiː/


ajotin pêş

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


ala daliqandin

etymology_text: Ji ala + daliqandin.


anîn cem hev

glosses: berhev kirin, anîn ba hev, li hev civandin, li hev kom kirin

etymology_text: Ji anîn + cem + hev.


anîn ba hev

glosses: berhev kirin, anîn cem hev, li hev civandin, li hev kom kirin

etymology_text: Ji anîn + ba + hev.


ineffizient

glosses: nekarîger, bêbandor, neçalak, neaktîv, bêtesîr, neefektîv


Hollywoodschaukeln

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: hêlekan a bi rûniştgeh, hêlekan a bi dîwan


Augenweide

glosses: zewqa çavan, kêfa çavan, tiştê gelek bedew û rindik


Transit

glosses: guhaztina lezîn, transît, bêrawest bihurîn


Transplantat

glosses: guhaztin, organguhaztin, neqla endamên bedenê


Transzendentalismus

glosses: serdestparêzî, transendentalîzm, felsefeya bawer dike ku meriv tiştan bêyî tecribe an jî fikirînê dikare bizane


Treibholz

glosses: êzingên li ber avê, êzingê bi ber avê ketî


Treppenhaus

glosses: çala pêstirkê, malka pêstirkê, valahiya nêrdîvanan


Tretmühle

glosses: aşê pêlêkirinê, aşê bi qoweta merivan dizivire


Schmock

glosses: nivîskarê rişwetxur, quncnivîserê kîrêkirî, qelemqirêj


trist

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-trist.wav


Triumphbogen

glosses: taqê serketinê, avahî ya dîrokî ya li Romê


Trockenpflaume

glosses: alûçeya hişkkirî, hilûka hişkkirî, hêrûga hişkkirî


intim

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-intim.wav


investieren

glosses: pare ramedandin, sermiyan danîn, sermiyan lê xerc kirin


typisch

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-typisch.wav


Tonerde

audio: LL-Q188 (deu)-Djknusper-Tonerde.wav


Tonne

audio: LL-Q188 (deu)-I10-10I-Tonne.wav


Tischtennis

glosses: tepkanêya mêzê, pîngpong, tensîsa maseyê


Trägersubstanz

glosses: tirimpêl barkêş, wesayîta barkêş, navgîna barkêş


tränen

glosses: hêsir barandin, rondik barandin, hêsir rijandin


Uhrmacher

forms: Uhrmacherin (feminine)

etymology_text: Ji Uhr (“saet”) + Macher (“çêker”). Hevmane hunsrikî Uhermacher.


Uhrmacherin

etymology_text: Ji Uhrmacher (“saetsaz (mêr)”) + -in.


Umbau

audio: LL-Q188 (deu)-Poslovitch-Umbau.wav


Multimedia

glosses: multîmedya, pirnavgînî, firenavgînî, gelenavgînî, hememedya


Journalismus

glosses: rojnamegerî, qûnciknûsî rojnamevanî, çapemenî

audio: De-investigativer Journalismus.ogg


Jongleur

forms: Jongleurin (feminine)

etymology_text: Ji fransî jongleur.


Judikative

glosses: adlî, hiquqî, lijneya qanûndanînê, adliye, dadger, dadrêsan


Jux

glosses: henek, qerf, galte, tinazî, tirrane, laqirdî, yarî


kalter Bauer

glosses: (bo mêran) avikhatin, spermhatin, di xew de avikhatin


Kaltschale

glosses: şorbeya mey û nanî, şorbeya bîra û şerab û nên tê çêkirin


Troll

glosses: trol, karakterên xeyalî yên di mîtoloiya hin welatan de


word: jemandem nicht das Wasser reichen können

glosses: (kesek) bêhempa bûn, hempayî xwe tunebûn, negihîştin neynoka (yekî)


Trübung

glosses: şêlîtî, şêlîbûn


Nuklearenergie

glosses: wizeya nafkî, wizey nawkî, enerjiya nûkleer


Kanne

etymology_text: Ji almaniya bilind a navîn kanne, almaniya bilind a kevn channa, ji proto-cermenî *kannǭ. Hevreha norsiya kevn kanna, îngilîziya kevn canne, îngilîzî can, fransî canette, gotî *𐌺𐌰𐌽𐌽𐍉 (*kannō).


Kanzleramt

glosses: serokatiya şalyaran, serokatî, serokwezîrî


Kar

glosses: tirimpêl, otomobîl, erebe, seyare, maşîn


Test

audio: LL-Q188 (deu)-PeterTheOne-Test.wav


keine Ursache

glosses: herfiyen, spasxweş, ne hêjayî qal kirinê

audio: De-keine Ursache.ogg


Klimatisierung

audio: LL-Q188 (deu)-Elmolo-Klimatisierung.wav


Klimatologie

audio: LL-Q188 (deu)-Shisma-Klimatologie.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Elmolo-Klimatologie.wav


Kinderstube

glosses: zarokistan, kodekistan, kreş, baxçeyê zarokan

etymology_text: Ji Kind + -er- + Stube.


kirchlich

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-kirchlich.wav


zweitgenannt

glosses: ya qalkirî ya paşin, ya qalkirî ya duyem


Klagemauer

glosses: dîwarê gazinan, dîwarê nalînê, dîwarekî li Orşelîmê bo Cihû yan pîroz e û li ber tê nalîn


klappen

audio: De-wunderbar klappen.ogg

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-klappen.wav


Klaustrophobie

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Frank C. Müller-Klaustrophobie.wav


Klausur

glosses: Kurtkirina Klausurarbeit (“îmtîhan, azmûn”).


Klebstoff

glosses: zemq, madeyê zeliqok, nûsek, zeloq, zemq


Klima

audio: LL-Q188 (deu)-Daniel Mietchen-Klima.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Elmolo-Klima.wav


Klimaanlage

audio: LL-Q188 (deu)-Elmolo-Klimaanlage.wav


Knochenbildung

glosses: hestî şikil girtin, şiklgirtina hestiyan


Koffein

audio: LL-Q188 (deu)-Beat Ruest-Koffein.wav


kommunal

glosses: bajêrvanî, deverî, herêmî, mehelî, xwecihî


Kompensation

glosses: tezmînata karker, sîgortaya karker, qerebû kirin


Konditor

glosses: firoşyarê şirînayiyê, firoşkarê pasteyan


bergêrr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bergêr.


bergorr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bergor.

forms:
bergorrtir (comparative)
herî bergorr (superlative)
bergorrtirîn (superlative)


berperrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre berperî.

ipa: /bɛɾpɛɾˈɾiː/

hyphenation: ber·per·rî


tapor

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


Classical Arabic

glosses:
erebiya klasîk,
forma zimanê erebî ku di metnên edebî de ji sedsala 7em heya 9em hatiye bikaranîn.

etymology_text: Ji classical + Arabic.


erebiya klasîk

glosses: Forma zimanê erebî ku di metnên edebî de ji sedsala 7em heya 9em hatiye bikaranîn.

text: İsmail behsa behsa destpêka xebatên xwe yên Beşa Ziman û Çanda Kurdî ya Artukluya Mêrdînê kir û wiha got: “Ya rast di destpêkê de ez gêj bûm. Lewre 22 sala min li zankoyên Sûriyê û Yemenê bi erebiya klasîk ders gotibû û ji bo min ne normal bû.

ref: Salih Batırhan, Zanistên kurd li Artuklu'yê gihîştin hev https://web.archive.org/http://www.basnews.com/tr/babat/111120 arşîv, BasNûçe, 2015-01-10

text: Bo nimûne, erebiya Îraq, Kuwêt, Qeter û cîranên wan gelek ji ya Mexrib, Tunis, Cezaîr û Morîtanyayê cida ye. Lê, ereb hemû dikarin ”erebiya klasîk” bixwînin û jê fêm bikin.

ref: Enwer Karahan, Newzad Hirorî: Hîç kesî biryar nedaye ko soranî li başûrê Kurdistanê kurdiya resmî be https://web.archive.org/http://nefel.org/articles/article_print.asp?ArticleNr=3047 arşîv, Nefel.org, 2008-03-07

etymology_text: Ji erebiya + klasîk.

اَلْفُصْحَى

roman: al-fuṣḥā

فُصْحَى اَلتُّرَاث

roman: fuṣḥā t-turāṯ

古典阿拉伯语

roman: gǔdiǎn Ālābóyǔ

класси́ческий ара́бский язы́к

roman: klassíčeskij arábskij jazýk

word: класси́ческий ара́бский литерату́рный язы́к

roman: klassíčeskij arábskij literatúrnyj jazýk

КАЛЯ

roman: KALJa

ipa: /ɛɾɛbɪˈjɑː klɑːˈsiːk/

hyphenation: e·re·bi·ya kla·sîk


Classical Armenian

glosses: Forma peyitandî yê kevintirîn yê zimanê ermenî ku Piştî Mîladê ji destpêka sedsala 5em heya heya sedsala 12em hatiye xeberdan. Dû re ermeniya navîn ket cihê wê. Heya sedsalên 18-19em wekî zimanê edebî dewam kir. Nîvî-nîvî tê famkirin ji aliyê axiverên ermeniya modern ve. Ev ziman hê jî ji aliyê civata ermenî ya xiristiyanî ve di hin cihan de tê bikaranîn, mîsalen di hin diayan û kîtabeyênabîdewî de.

etymology_text: Ji classical + Armenian.


Old Armenian

glosses:
ermeniya klasîk,
forma peyitandî yê kevintirîn yê zimanê ermenî ku Piştî Mîladê ji destpêka sedsala 5em heya heya sedsala 12em hatiye xeberdan. Nîvî-nîvî tê famkirin ji aliyê axiverên ermeniya modern ve.

etymology_text: Ji old + Armenian.


ermeniya klasîk

glosses: forma peyitandî yê kevintirîn yê zimanê ermenî ku Piştî Mîladê ji destpêka sedsala 5em heya sedsala 12em hatiye xeberdan. Dû re ermeniya navîn ket cihê wê. Heya sedsalên 18-19em wekî zimanê edebî dewam kir. Nîvî-nîvî tê famkirin ji aliyê axiverên ermeniya modern ve.

etymology_text: Ji ermeniya + klasîk.

ipa: /ɛɾmɛnɪˈjɑː klɑːˈsiːk/


ClArm.

pos: abbrev

pos_title: Kurtenav

glosses: Halê kurtkirî yê peyva Classical Armenian


Grabar

glosses:
ermeniya klasîk,
forma peyitandî yê kevintirîn yê zimanê ermenî ku Piştî Mîladê ji destpêka sedsala 5em heya heya sedsala 12em hatiye xeberdan. Dû re ermeniya navîn ket cihê wê. Heya sedsalên 18-19em wekî zimanê edebî dewam kir. Nîvî-nîvî tê famkirin ji aliyê axiverên ermeniya modern ve.

etymology_text: Ji գրաբար (grabar)


Liturgical Armenian

glosses: Forma peyitandî yê kevintirîn yê zimanê ermenî ku Piştî Mîladê ji destpêka sedsala 5em heya sedsala 12em hatiye xeberdan. Dû re ermeniya navîn ket cihê wê. Heya sedsalên 18-19em wekî zimanê edebî dewam kir. Nîvî-nîvî tê famkirin ji aliyê axiverên ermeniya modern ve. Ev ziman hê jî ji aliyê civata ermenî ya xiristiyanî ve di hin cihan de tê bikaranîn, mîsalen di hin diayan û kîtabeyên abîdewî de.

etymology_text: Ji liturgical + Armenian.


Middle Armenian

glosses:
ermeniya navîn
Dewra navendî yê zimanê ermenî ku di sedsalên 11em û 17em de hatiye xeberdan. Ji ermeniya klasîk çêbûye û cihê wê ermeniya modern girtiye.

etymology_text: Ji middle + Armenian.


ermeniya navîn

glosses: Dewra navendî yê zimanê ermenî ku di sedsalên 11em û 17em de hatiye xeberdan. Ji ermeniya klasîk çêbûye û cihê wê ermeniya modern girtiye.

etymology_text: Ji ermeniya + navîn.

ipa: /ɛɾmɛnɪˈjɑː nɑːˈviːn/


Cilician Armenian

etymology_text: Ji Cilician + Armenian. "Clicia" navê Keyaniya Klîkyayê ye ku ev dewleke ermeniyan e û di navbera salên 1080 - 1375 de pêşî wek mîrektî dû re wek keyaniyek cih girtiye.


Modern Armenian

glosses:
ermeniya modern
Forma zimanê ermenî yê ku îro tê xeberdan.

etymology_text: Ji modern + Armenian.


ermeniya modern

glosses: Forma zimanê ermenî yê ku îro tê xeberdan.

etymology_text: Ji ermeniya + modern.

ipa: /ɛɾmɛnɪˈjɑː moːˈdɛɾn/


liturgically

glosses: bi ayînî, bi awayekî ayînî, bi şiklekî dînî

text: How glad I am to have these years of practice in the routine of Eating Liturgically.

etymology_text: Ji liturgical + -ly.


Modern Standard Arabic

glosses:
erebiya standard a modern,
forma standard û nivîskî ya zimanê erebî yê ku di cîhana erebî de di nivîs û xeberdanên fermî de tê bikaranîn.

etymology_text: Ji modern + standard + Arabic.


erebiya standard a modern

glosses: Forma standard û nivîskî ya zimanê erebî yê ku di cîhana erebî de di nivîs û xeberdanên fermî de tê bikaranîn.

etymology_text: Ji erebiya + standard + a + modern.

标准阿拉伯语

roman: biāozhǔn Ālābó-yǔ

夫斯哈

roman: Fūsīhā

现代标准阿拉伯语

roman: xiàndài biāozhǔn Ālābó-yǔ

فُصْحَى اَلْعَصْر

roman: fuṣḥā l-ʿaṣr

литерату́рный ара́бский язы́к

roman: literatúrnyj arábskij jazýk

фу́сха

roman: fúsxa

word: совреме́нный ара́бский литерату́рный язы́к

roman: sovreménnyj arábskij literatúrnyj jazýk

САЛЯ

roman: SALJa

ipa: /ɛɾɛbɪˈjɑː stɑːnˈdɑːɾd ɑː moːˈdɛɾn/


berrikvan

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre berikvan.


berrûyî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre berûyî.

ipa: /bɛɾɾuːˈjiː/

hyphenation: ber·rû·yî


Fusha

glosses:
erebiya standard
 erebiya standard a modern û erebiya klasîk bi hev re dibin erebiya standard, di metnên dînî de, di nivîsan de, di xeberdanên fermî de tê bikaranîn, eksa diyalektên herêmî ku di piraniya têkiliyên rojane de tê bikaranîn.

forms:
Fus'ha
Fuṣḥā
FuSHa

etymology_text: Ji erebî الْفُصْحَى (al-fuṣḥā).


MSA

glosses: Halê kurtkirî yê peyva Modern Standard Arabic (Fusha)

glosses: Halê kurtkirî yê peyva Modern South Arabian

glosses: (DYA, nifûsjimarî) Halê kurtkirî yê peyva Metropolitan Statistical Area


souhait

text: À tes souhaits !

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-souhait.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-souhait.wav


arithmétique

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-arithmétique.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Touam-arithmétique.wav


الفصحى

glosses: erebiya standard, erebiya standard a modern

etymology_text: Forma binavkirî ya mê a rengdêra أَفْصَح (ʾafṣaḥ, “fesîhiya di zimanê de”), ji فَصِيح (faṣīḥ, “fesîh”) çêbûye.

fusxa

roman: fusxa


اللغة العربية الفصحى

glosses: erebiya standard, erebiya standard a modern, erebiya klasîk

etymology_text: Ji اللغة (ziman, “ziman”) + العربية (al-ʿarabiyya, “erebî”) + الفصحى (al-fuṣḥā, “fesîh”)(Mane bi dirêjî: "Zimanê erebî yê fesîh").


العامية

الفصحى

translation: erebiya standard


bêxirrandin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêxirandin.


bêxirrandinî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêxirandinî.


bêxirrxal

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêxirxal.


bêxirrxalî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêxirxalî.


bêzarrûzêç

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêzarûzêç.


bêzarrûzêçî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêzarûzêçî.


bêzurryetî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêzuryetî.


bêzurryet man

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêzuryet man.


bi dirrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi dirî.


bi dirrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bidirî.


bi dirrindeyî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi dirindeyî.


bi dirrindeyî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bidirindeyî.


bi gerrîn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi gerîn.


bi gerrîn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bigerîn.


ketin heyrê

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

text: Bavê rebên serê zeviyê tirpan kişandiye tî, betilî hêviya avê b»ye. Lê zarok qet neketiye heyrê. Ji xwe re leyîstiye heya Xwedê ew kiriye kevir li vir daniye.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, çapa 2em, r. 84, ISBN 978-605-5585-41-9

text: Baş e, eze ji Penvîz re niviştek çekim ku guleyen çekan ber bi wî ve neyen, heke ben jî bi saya nivişte we cîde bibin xwelî. Le, tişteke din hey e… Ez gavek bere ketim mitale û ketim heyra vî tiştî.

ref: ÇÎROKA ÎMAM Û PERWÎZ https://web.archive.org/https://kurdologbeg.wordpress.com/2019/08/22/ciroka-imam-u-perwiz/ arşîv, kurdologbeg.wordpress.com, 2019

text:
Ji min ne hat car din berhev bikim bixim tûrik
Ez ketim heyra bêçariyê
Dotên gundê ma hatin
Li galgal û gotinan civiyan
Yek bi yek dane hev û keniyan

ref: Medeni ferho, Hey Gerîlla https://web.archive.org/http://www.arsivakurd.org/images/arsiva_kurd/pirtuk/pirtuken_kurdi/medeni_ferho/hey_gerilla.pdf arşîv, weşanên ABeCe, 1994, r. 70

ipa: /kɛˈtɪn hɛjˈɾeː/

hyphenation: ke·tin hey·rê


hişkalav

text: Gava vedibe wekî pergala xebatê ya Wîndowsê vedibe, ji ber ku gelekî tiştên li ser wîndowsê jê derxistine û çend tiştên biçûk lê bar kirine lewma hişkalavekî xurt hewce nake û dixebite. 2GB RAM jê re bes e.

ref: Rûsipî, Hiren's BootCD PE (Ji bo Kombersê Çenteyê Rewşa Lezgîn) https://web.archive.org/https://teknist.xyz/page/view-post?id=24 arşîv, teknist.xyz, 2019

text: Pc Medik ji bo çareserkirina pirsgirêkên hişkalav û bernameyan eyarên kompîtura we vediherîne…

etymology_text: Ji hişk + alav. Wergerandina yekser ji îngilîzî hardware.

апаратнае забеспячэнне

roman: aparatnaje zabjespjačennje

абсталяванне

roman: abstaljavannje

হার্ডওয়্যার

roman: harḍôoẏjar

хардуер

roman: harduer

हार्डवेयर

roman: hārḍaveyar

하드웨어

roman: hadeuweeo

굳은모

roman: gudeunmo

аппарату́ра

roman: apparatúra

хардве́р

roman: xardvér

аппара́тное обеспече́ние

roman: apparátnoje obespečénije

обору́дование

roman: oborúdovanije

апаратне забезпечення

roman: aparatne zabezpečennja

υλισμικό

roman: ylismikó

ipa: /hɪʃkɑːˈlɑːv/


şinank

glosses: malika giyayên weke nok û baqil ku tê de şên û mezin dibin.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /ʃɪˈnɑːŋk/

hyphenation: şi·nank


Ammiyya

glosses: erebiya nestandard, erebiya zimanê xeberdanê

etymology_text: Ji erebî الْعَامِّيَّة (al-ʿāmmiyya)


Darija

glosses: erebiya mexrebî (Mexreb, herêmeke li Bakur-rojavayê Afrîkayê ye), diyalektekî zimanê erebî ye ku herêma Mexrebê tê xeberdan, li Fasê, li Cezayîrê, li Tûnisê, li Saharaya Rojava û li Morîtanyayê (Erebiya Rojava).

etymology_text: Ji erebî الدَّارِجَة (ad-dārija)


nestandard

glosses: Yê ku nehatiye standardkirin, an standard nebûye.

forms:
nestandardtir (comparative)
herî nestandard (superlative)
nestandardtirîn (superlative)

etymology_text: Ji ne- + standard.

ipa: /nɛstɑːnˈdɑːɾd/

hyphenation: nes·tan·dard


Maghrebi Arabic

etymology_text: Ji Maghrebi + Arabic.


Maghrebi

glosses: mexrebî, têkildarê herêma Mexrebê (Mexreb, herêmeke li Bakur-rojavayê Afrîkayê ye) an însanên wê.

forms: Maghrebin


Maghrebi

glosses: xwecihiya herêma Mexrebê an rûniştvanek wê

etymology_text: Ji Maghreb + -i.


Maghrebin

forms: Maghrebi

etymology_text: Ji Maghreb + -in.


mexrebî

glosses: Xwecihiya herêma Mexrebê an rûniştvaneke wê.

etymology_text: Ji Mexreb + -î.


Maghreb

glosses:
Mexreb,
ji bo herêma welatên Afrîkaya Bakur Tûnis, Cezayir û Fasê tê bikaranin. Qismek ji Lîbya û Morîtanya jî dikeve wê herêmê.

etymology_text: Ji مَغْرِب (maḡrib) (herfbiherf: "rojava", cihê ku roj diçe ava), forma îsmî mekan ji غَرَبَ (ḡaraba) (çûn xwarê)


Mexreb

glosses: Ji bo herêma welatên Afrîkaya Bakur Tûnis, Cezayir û Fasê tê bikaranin. Qismek ji Lîbya û Morîtanya jî dikeve wê herêmê.

forms: Mexrib

etymology_text: Ji erebî مَغْرِب (maḡrib) (herfbiherf: "rojava", cihê ku roj diçe ava), forma îsmî mekan ji غَرَبَ (ḡaraba) (çûn xwarê)

ipa: /mɛxˈɾɛb/


Ashkharhabar

forms: Ashkharabar

etymology_text: Ji աշխարհաբար (ašxarhabar)


աշխարհաբար

forms: ašxarhabar (romanization)

հայերեն

roman: hayeren

աշխարհաբարյան

roman: ašxarhabaryan

աշխարհաբարային

roman: ašxarhabarayin

աշխարհաբարացնել

roman: ašxarhabaracʿnel

audio: Hy-աշխարհաբար .ogg


աշխարհաբար

audio: Hy-աշխարհաբար .ogg


noun of place

glosses:
îsmî mekan, navdêra cihî
Di zimanê erebî û zimanên din ên Samî de, navdêrekî ku ji rihekî peyda bûye û maneya "cihê Xê" îfade dike.

etymology_text: Ji wergera peyva ya اِسْم مَكَان (ism makān)erebî.


îsmî mekan

glosses:
navdêra cihî
Di zimanê erebî û zimanên din ên Samî de, navdêrekî ku ji rihekî peyda bûye û maneya "cihê Xê" îfade dike.

etymology_text: Ji wergera peyva ya اِسْم مَكَان (ism makān)erebî [Peyv?].

اِسْمُ ٱلْمَكَانِ

roman: ismu l-makāni

ipa: /iːsˈmiː mɛˈkɑːn/


ismi mekan

etymology_text: Ji erebî اِسْم مَكَان (ism makān).


ك ت ب

pos_title: Reh

etymology_text: Ji proto-samiya rojavayî *katab-. Hevreha reha îbranî כ־ת־ב (k-t-b).


enasir

etymology_text: Ji erebî عَنَاصِر (ʿanāṣir) ji erebî عُنْصُر (ʿunṣur)


bi gir

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bigir.

ipa: /bɪ ɡɪɾ/


bigurr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bigur.


bi gurrîn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi gurîn.


bi gurrîn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bigurîn.


kiteb

etymology_text: Ji erebî كَتَبَ (kataba, “nivîsîn”)


mixenis

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


manaş

text: Min bi xwe di zarokatiya xwe de, bi çavê serê xwe ev rewişt dîtin bê çawa lingê xort, mêr, navsere û pîrên gundiyan, li manaşa gundî, li ber çavê jin zarok û keçên qerd, berjor dikirin, dixistin darê feleqeya bav û kalên xwe, bi quretiyeke nemrûdane, şelpinî dihanîn ji binê piyê wan, orînî ji binê kezeba wan.

ref: Hesenê Metê, NÎŞANEKE VEJÎNA EDEBIYATA KURDÎ https://web.archive.org/http://www.angelfire.com/journal2/mehname/hejmar43/nirxandin1.html arşîv, angelfire.com

text: Piştî derketina berhemên mîna roman, hîkaye, helbest, novel, rojnivîsk û cerîbînan, cûreyên metnên zanistî û akademîk ên mîna meqale û lêkolînan jî bere bere derdikevin manaşa ronahiyê.

ref: Nûpelda, Vercacêkerdena Gramerê Zazakî û Kurmancî https://web.archive.org/https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2016/97457/0022.PDF?ver=131225476227574547 arşîv, Ayhan Meretowar, hj. 22, 2016, r. 28

text: Hin aliyên ergenekonî û nîjadperest, di manaşê de sekinîne û li pey lawazbûna Erdogan in.

ref: Fehim IŞIK, HILBIJARTIN JÎ, ŞER JÎ LI BER DERÎ NE https://web.archive.org/http://rojnameyanewroz2.com/hilbijartin-ji-ser-ji-li-ber-deri-ne-12405.html arşîv, rojnameyanewroz2.com/, 2017


dirgan

glosses: Amûrek wek merran lê devtilî ye ku pê kewş tê hevdan û tê avêtin patozê.

text: Torbe bir û danî ber derî, zivirî hat. Dîsa dirgan xwe da dest xwe nola qet ez ne li wê derê bim dest bi xebata xwe kir.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, çapa 2em, r. 8, ISBN 978-605-5585-41-9

text:
Hildan das û kêlendî
Hildan dirgan û tevnî
Hildan mêkut, hildan stûn
Li bestekê berev bûn

ref: Têmûrê Xelîl, Antolojiya 35 Helbestvan û Nivîskarên Kurd ên Sovyeta Berê, Na yayinlari, 2014, r. 210, ISBN 9786059017039

text: Peyva ”milêb”ê, 10 navên xwe yên cuda hene. Wek mînak: sêgulî, milêb, milhêb, şene, dirgan, sêtilî, duguh, çitel, pêçok, neperûşk.

ref: Zeynulabidîn Zinar, DILQÊ MEDRESEYA KURDÎ DI WÊJEYA KURDÎ DE – 7 https://web.archive.org/http://buyerpress.com/kurdi/?p=13965 arşîv, buyerpress.com, 2018

etymology_text: Ji yûnanî [Peyv?]δικράνι (dikráni)Çavkanî: Kurmancî, Peyvên yûnanî di kurdî de https://web.archive.org/https://www.institutkurde.org/publications/kurmanci/telechargement/ku49.pdf arşîv, Rojda AZÎZOGLU, hj. 49, 2011, r. 3


li berdem

pos: prep

pos_title: Daçek

text: Li berdem avahîya Neteweyên Yekgirtî li bajêrê Hewlêrê sedan kes li hev hatin û daxwaza dawîanîna êrîşên leşkerê Tirkiye bi ser mîlîtanên kurd kirin.

ref: Xwe Nîşandan Dijî Tirkiye Li Herêma Kurdistanê Têne Darxistin https://web.archive.org/https://www.dengeamerika.com/a/3180480.html arşîv, Dengê Amerîka, 2016-02-07

etymology_text: Ji li + ber + dem (dev). "Berdem" bi soranî tê maneya "berdev". Bi mantiqa kurmancî divê wek "li ber devê ..." bûya.


bigurîn

ipa: /bɪɡʊˈɾiːn/


bi kerrikî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi kerikî.


bi kerrikî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bikerikî.


bikerikî

etymology_text: Ji bi + kerikî.

ipa: /bɪkɛɾɪˈkiː/


bikerikî

ipa: /bɪkɛɾɪˈkiː/


bi kerrkî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi kerkî.


bi kerrkî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bikerkî.


bi mirremirr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi miremir.


bi mirremirr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bimiremir.


bi mirremirrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi miremirî.


bi mirremirrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bimiremirî.


bi nevebirrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi nevebirî.


bi nevebirrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre binevebirî.


bi perr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi per.


bi perr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre biper.


maidan

pos_title: Navdêr

forms: meidan

etymology_text: Ji hindî मैदान (maidān) / میدان (maidān), çavkaniya wê, میدان (meydân, “meydan”), ji مَيْدَان (maydān), ya erebî jî ji zimanên îranî hatiye wergirtin (Ji bo zêdetir agahiyan binêre beşa etîmolojî ya peyva "meydan"). Pêşiya pêşî Zimanê proto-hind-ewropî*médʰyos. Bide ber 𐬨𐬀𐬌𐬜𐬌𐬌𐬀 (maⁱδya), मध्य (madhya).


meidan

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-meidan.wav


मैदान

forms: maidān (romanization)

etymology_text: Ji sanskrîtî [Peyv?]मध्य (madhya, “merkez, navend”), ji ber ku wextên berê meydan li navenda bajaran dihatin bikaranîn.


ktieb

etymology_text: Ji erebî كِتَاب (kitāb, “kitêb”)


barebar kirin

glosses: Bi awayekî qebe û nexweş deng derxistin, qîrîn

text: Luigi ji Yehowa re dua kir ku ew alî wî bike ku ew kontrola xwe winda neke. Luigi dixwest wî sakîn bike, lê nafîle bû. Piştî ku Luigi melûmatên sîgortaya wî nivîsî, zilam hê barebar dikir, û Luigi jî çû.

ref: Xwegirtin – Sifateke Muhîm https://web.archive.org/https://www.jw.org/kmr-x-rd/kitebxane/kovar/birca-cavderiye-capa-lekoline-ilon-2017/xwegirtin/ arşîv, jw.org

text:
Erbeqan di hilbijartinan da li kuçe û kolanan digerîya û barebar dikir:
-Nimêj stûna olî û cîhad jî zîrwa wê ye! Em sîyaset nakin, em bi cîhadê mijûl in!

ref: Hûn hemû zindîq in! https://web.archive.org/https://pasabrodrej.blogspot.com/2019/01/hun-hemu-zindiq-in.html arşîv, pasabrodrej.blogspot.com, 2019

forms:
barebar dikim (present)
barebar dikî (present)
barebar dike (present)
barebar dikin (present)
barebar bike (imperative singular)
barebar bikin (imperative plural)
barebar kir (past)
barebar kir (past)
barebar kir (past)
barebar kir (past)
barebar –k– (root present)
barebar –kir– (root past)
ez barebar dikim (indicative present positive)
ez barebar nakim (indicative present negative)
min barebar kir (indicative past positive)
min barebar nekir (indicative past negative)
tu barebar dikî (indicative present positive)
tu barebar nakî (indicative present negative)
te barebar kir (indicative past positive)
te barebar nekir (indicative past negative)
ew barebar dike (indicative present positive)
ew barebar nake (indicative present negative)
wê/wî barebar kir (indicative past positive)
wê/wî barebar nekir (indicative past negative)
em barebar dikin (indicative present positive)
em barebar nakin (indicative present negative)
me barebar kir (indicative past positive)
me barebar nekir (indicative past negative)
hûn barebar dikin (indicative present positive)
hûn barebar nakin (indicative present negative)
we barebar kir (indicative past positive)
we barebar nekir (indicative past negative)
ew barebar dikin (indicative present positive)
ew barebar nakin (indicative present negative)
wan barebar kir (indicative past positive)
wan barebar nekir (indicative past negative)
min barebar dikir (imperfect positive)
min barebar nedikir (imperfect negative)
min barebar kiribû (positive)
min barebar nekiribû (negative)
te barebar dikir (imperfect positive)
te barebar nedikir (imperfect negative)
te barebar kiribû (positive)
te barebar nekiribû (negative)
wê/wî barebar dikir (imperfect positive)
wê/wî barebar nedikir (imperfect negative)
wê/wî barebar kiribû (positive)
wê/wî barebar nekiribû (negative)
me barebar dikir (imperfect positive)
me barebar nedikir (imperfect negative)
me barebar kiribû (positive)
me barebar nekiribû (negative)
we barebar dikir (imperfect positive)
we barebar nedikir (imperfect negative)
we barebar kiribû (positive)
we barebar nekiribû (negative)
wan barebar dikir (imperfect positive)
wan barebar nedikir (imperfect negative)
wan barebar kiribû (positive)
wan barebar nekiribû (negative)
ez ê barebar bikim (future positive)
ez ê barebar nekim (future negative)
minê barebar kiribe (future perfect positive)
minê barebar nekiribe (future perfect negative)
tu yê barebar bikî (future positive)
tu yê barebar nekî (future negative)
teyê barebar kiribe (future perfect positive)
teyê barebar nekiribe (future perfect negative)
ew ê barebar bike (future positive)
ew ê barebar neke (future negative)
wê/wîyê barebar kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê barebar nekiribe (future perfect negative)
em ê barebar bikin (future positive)
em ê barebar nekin (future negative)
meyê barebar kiribe (future perfect positive)
meyê barebar nekiribe (future perfect negative)
hûn ê barebar bikin (future positive)
hûn ê barebar nekin (future negative)
weyê barebar kiribe (future perfect positive)
weyê barebar nekiribe (future perfect negative)
ew ê barebar bikin (future positive)
ew ê barebar nekin (future negative)
wanê barebar kiribe (future perfect positive)
wanê barebar nekiribe (future perfect negative)
min barebar kiriye (perfect positive)
min barebar nekiriye (perfect negative)
min barebar kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min barebar nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te barebar kiriye (perfect positive)
te barebar nekiriye (perfect negative)
te barebar kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te barebar nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî barebar kiriye (perfect positive)
wê/wî barebar nekiriye (perfect negative)
wê/wî barebar kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî barebar nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me barebar kiriye (perfect positive)
me barebar nekiriye (perfect negative)
me barebar kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me barebar nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we barebar kiriye (perfect positive)
we barebar nekiriye (perfect negative)
we barebar kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we barebar nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan barebar kiriye (perfect positive)
wan barebar nekiriye (perfect negative)
wan barebar kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan barebar nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez barebar bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez barebar nekim (present subjunctive negative)
(bila) min barebar kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min barebar nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu barebar bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu barebar nekî (present subjunctive negative)
(bila) te barebar kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te barebar nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew barebar bike (present subjunctive positive)
(bila) ew barebar neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî barebar kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî barebar nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em barebar bikin (present subjunctive positive)
(bila) em barebar nekin (present subjunctive negative)
(bila) me barebar kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me barebar nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn barebar bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn barebar nekin (present subjunctive negative)
(bila) we barebar kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we barebar nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew barebar bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew barebar nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan barebar kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan barebar nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min barebar bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min barebar nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min barebar kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min barebar nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te barebar bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te barebar nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te barebar kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te barebar nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî barebar bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî barebar nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî barebar kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî barebar nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me barebar bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me barebar nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me barebar kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me barebar nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we barebar bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we barebar nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we barebar kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we barebar nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan barebar bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan barebar nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan barebar kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan barebar nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê barebar bikira (present conditional positive)
minê barebar nekira (present conditional negative)
minê barebar kiribûya (preterite conditional positive)
minê barebar nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê barebar bikira (present conditional positive)
teyê barebar nekira (present conditional negative)
teyê barebar kiribûya (preterite conditional positive)
teyê barebar nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê barebar bikira (present conditional positive)
wê/wîyê barebar nekira (present conditional negative)
wê/wîyê barebar kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê barebar nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê barebar bikira (present conditional positive)
meyê barebar nekira (present conditional negative)
meyê barebar kiribûya (preterite conditional positive)
meyê barebar nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê barebar bikira (present conditional positive)
weyê barebar nekira (present conditional negative)
weyê barebar kiribûya (preterite conditional positive)
weyê barebar nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê barebar bikira (present conditional positive)
wanê barebar nekira (present conditional negative)
wanê barebar kiribûya (preterite conditional positive)
wanê barebar nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) barebar bike (imperative present positive)
(tu) barebar neke (imperative present negative)
(hûn) barebar bikin (imperative present positive)
(hûn) barebar nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji barebar + kirin.


kittieb

etymology_text: Ji erebî كَتَبَ (kataba, “nivîsîn”). Ev form diviya miqabilê كَتّاب (*kattāb) bûya, lêbelê li şûna wê كاتِب (kātib, “katib”) tê bikaranîn. Piraniya yê duyem ya rastî كُتّاب (kuttāb, “piraniya katib”) ye, lê kittieb dibe ku tenê peyvçêkirineke serbixwe be ku zimanê maltayî bikaranîna vê eyarê bi zêdeyî berfireh kiriye.

audio: LL-Q9166 (mlt)-GħawdxiVeru-kittieb.wav


kartolok

glosses: Riwekeke ku kulîlkên wê şîn, spî û mor e û ji sebzeya wê re kartolok tê gotin. Kartolok dişibe kartolan lê ji kartolan hûriktir e û bi dora koka xwe ve di binê erdê de di demsala biharê de çêdibe.

etymology_text: Ji kartol + -ok

ipa: /kɑːɾtoːˈloːk/


mehil müddeti

glosses: dema ku berî tiştek ji bo kirin an xelaskirin an temamkirina wê tê dayîn

etymology_text: Ji mehil + müddeti.


prescriptivism

glosses:
preskrîptîvîzm,
 ekola ku li şûna formên realîstîk, qaîdeyên îdealî wek ferz dibîne.

etymology_text: Ji prescriptive + -ism.


is the Pope Catholic

glosses: Mişk û pehîn, hirç û dîlan, Tiştekî ku bêguman rast e.

text:
- Would you like to go to the beach?
- Is the Pope Catholic?

audio: En-au-is the Pope Catholic.ogg

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/En-au-is the Pope Catholic.ogg


défense

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-défense.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-défense.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-défense.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Yug-défense.wav


descriptivism

glosses:
deskrîptîvîzm,
 ekola ku li şûna qaîdeyên îdealî, formên realîstîk tarîf dike.


prescriptivist

glosses:
preskrîptîvîst
 kesa/ê ku baweriya wî/wê bi preskrîptîvîzmê heye, kesa/ê ku alîgirê dewamkirina normên ziman ên kevneşopî ye.


prescriptivist

glosses:
preskrîptîvîst
 kesa/ê ku xwediyê meyla pênasînê ye.

etymology_text: Ji prescriptive + -ist.


prescriptionist

glosses:
preskrîptiyonîst
 kesa/ê ku alîgirê ekola preskrîptîvîzmê ye.


prescriptionist

glosses:
preskrîptiyonîst
 Kesê ku baweriya xwe ji emsalên dîrokî zêdetir bi bikaranîna mewcûd tîne (ji bo tesbîtkirina rastî an rastbûnê)

text: Educators often come into the profession with a certain view of language that is more prescriptionist in nature (Edwards, 1982; Taylor, 1983; Trudgill, 1975; Williams, 1976).

translation: Kesên perwerdekar ji ber karê xwe bi piranî xwedî nêrîneke qetî dibin ku zêdetir preskrîptiyonîst e, bi tabietê xwe

ref: Maria Elisa Paredes, Language Attitudes, Linguistic Knowledge, and the Multicultural Education of Pre-Service Teachers https://web.archive.org/https://pdfs.semanticscholar.org/2365/5fe520db4a080ce671d339c010ad601e79d8.pdf arşîv, 2008, r. 33, ISBN 9780549963042

etymology_text: Ji prescription + -ist.


tenfîs

glosses: Lûleyeke tirimpêlan e ku tê re hewa derdikeve.

etymology_text: Ji erebî تَنْفِيس (tanfīs) navdêra lêkerî ji lêkera erebî نَفَّسَ (naffasa, “ba ji ber berdan, bêhn firehkirin”).

notes:
Ji bo vê peyvê çavkaniyên nivîsî nehatine dîtin lê li Dihokê tê bikaranîn.
Heta were peyitandin vê peyvê li ser rûpelên din nenivîsin! Ku hûn çavkaniyek bibînin ji kerema xwe lê zêde bikin.


descriptivist

glosses:
deskrîptîvîst
 kesa/ê ku norm û qaîdeyên rojane yên zimanê bikaranînê, qeyd dike, diyar dike, derdixe holê an kesa/ê bawerî pê tîne ku divê formên bi esasgirtina bikaranîna berdest werin diyarkirin, ne bi teoriyan.


descriptivist

glosses:
deskrîptîvîst
 kesa/ê ku xwediyê meyla pênasînê ye, an tiştê eleqedarê deskrîptîvîzmê.

etymology_text: Ji descriptive + -ist.


descriptivistic

glosses: deskrîptîvîstîk, kes an tiştê deskrîptîvîst, an eleqedarê deskrîptîvîzmê

etymology_text: Ji descriptivist + -ic.


شارۆچکه

glosses: bajark, bajarok, bajarên biçûk, nahiye, qeza


-bir-

pos_title: Rehekî lêkerê

glosses: Rehê dema niha ji lêkera birîn (tewandin).

forms: -birr-


-bir-

glosses: Rehê dema borî ji lêkera birin (tewandin).


-birî-

glosses: Rehê dema borî ji lêkera birîn (tewandin).

forms: -birrî-


birrkî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre birkî.


birrkvedan

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre birkvedan.


ascenseur

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-ascenseur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-ascenseur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-ascenseur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-ascenseur.wav


facilité

text: Alexandre joue du piano avec beaucoup de facilité.

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-facilité.wav


birryargehî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre biryargehî.

ipa: /bɪrjɑːɾɡɛˈhiː/

hyphenation: birryar·ge·hî


asphalte

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-asphalte.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Helenou66-asphalte.wav


title: borrtî

redirect: bortî


prescriptivistic

glosses: preskrîptîvîstîk (kes an tiştê preskrîptîvîst / qaîdeparêz, an eleqedarê preskrîptîvîzmê)

text: Perhaps once more the somewhat prescriptivistic nature of most grammars of the time accounts for the reluctance to regulate language choice suggested by Heath and Mandabach.

translation: Dibe ku carekê din tebîeta piçek preskrîptîvîst ya piraniya gramerên demê îzah bike ku ka çima nedilxwaz in ji bo birêkûpêkkirina bijartina zimanî yê ji aliyê Heath û Mandabach ve hatine teklîfkirin.

ref: Juan Cobarrubias, Joshua A. Fishman, Progress in Language Planning: International Perspectives, Mouton Publishers, 1983, r. 10, ISBN 9027933588

text: The point here is not that Moore did not recognize the essentially prescriptive character of moral language—as it was maintained by Hare—but, more likely, that we are facing two entirely different conceptions and definitions of ethics: one is prescriptivistic and the other one is not.

translation: Meseleya li vir ne ew e ku Moore karaktera esasen preskrîptîvîst / qaîdeparêz ya zimanê exlaqî nas nake, —wekî ku ji aliyê Hare ve jî tê parastin— lêbelê, bi ihtimaleke zêdetir, mesele ew e ku em rûbirûyî du hizr û tarîfên etîkê yên bi temamî ji hev cuda dibin: yek preskrîptîvîst / qaîdeparêz û yê din nîn e.

ref: Sofia Bonicalzi, Leonardo Caffo, Mattia Sorgon, Naturalism and Constructivism in Metaethics, Cambridge Scholars Publishing, 2014, r. 38, ISBN 1443859370

etymology_text: Ji prescriptivist + -ic.


îdealî

text: Pratîka jiyana wî li ber xwe dida, da ku karibe xwe bigihîne îdealiya ramana zîhnî ya ku êdî hindik mabû ku canê wî tijî nexweşî bike.

ref: Nûpelda, Kêmçîrokeke Enfûsî https://web.archive.org/https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2016/97457/0019.PDF?ver=131225475511681553 arşîv, Emin Agahdar, hj. 19, Zivistan 2015, r. 34

etymology_text: Ji îdeal + -î.


îdealî

glosses: Yê ku temamiya wesfên bilind ên tesewira fikrûramanê dihewîne.


şehînşah

ipa: /ʃɛhiːnˈʃɑːh/

hyphenation: şe·hîn·şah


fikrûraman

text: Li gorî raporta 2019an ya Rojnamevanên sînornenas di warê azadiya fikrûraman û çapemeniyê de Tirkiye di nava 180 welatan de di rêza 157an de cih digre û...

ref: Tirkiye di azadiya bîr û ramanan de di rêza 157em de ye https://web.archive.org/https://www.kurdistan24.net/ku/news/3250d4bc-72f3-4a40-b944-6533ca2575c1 arşîv, Kurdistan24, 2019-12-12

text: Ewna çi dixwazin bi laşê min dikarin bikin, lê, fikrûramanên min nikarin destê xwe dirêjê bikin, rûhê min her aîdê min e.

ref: Herausgeber: Psychosoziales Zentrum für Flüchtlinge Düsseldorf https://web.archive.org/http://www.wiki.psz-duesseldorf.de/images/7/77/PszNAWA.pdf arşîv, Loeper Karlsruhe, Düsseldorf, r. 77, ISBN 978-3860595169

etymology_text: Ji fikr "(fikir)" + -û- + raman


normative grammar

glosses:
gramera qaîdeparêz, rêzimana normatîv
sîstema rêzik û qaîdeyên gramerî yê wek standardek hatiye hazirkirin ku zimanê berdest divê riayet bike.

etymology_text: Ji normative + grammar.


prescriptive grammar

glosses:
rêzimana preskrîptîv
Gramera ku bi metoda preskrîptîv hatiye hazirkirin.

etymology_text: Ji prescriptive + grammar.


descriptive grammar

glosses:
gramera deskrîptîv
gramera ku bi nerîna deskrîptîv hatiye hazirkirin.

glosses: gramera hewl dide ku rêzik û qaîdeyên gramerî yê zimanê berdest diyar bike.

etymology_text: Ji descriptive + grammar.


normatîv

forms: normatîf

etymology_text: Ji norma + -tîv.

ipa: /noːɾmɑːˈtiːv/

hyphenation: nor·ma·tîv


-ceribîn-

glosses: Rehê dema niha ji lêkera ceribandin (tewandin).


-ceriband-

glosses: Rehê dema borî ji lêkera ceribandin (tewandin).


cerrvan

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre cervan.


cihorr kirin

pos_title: Lêker

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre cihor kirin.


cihorrkirin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre cihorkirin.


çirr kirin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre çir kirin.

forms:
çirr dikim (present)
çirr dikî (present)
çirr dike (present)
çirr dikin (present)
çirr bike (imperative singular)
çirr bikin (imperative plural)
çirr kir (past)
çirr kir (past)
çirr kir (past)
çirr kir (past)

ipa: /t͡ʃɪr kɪˈɾɪn/

hyphenation: çirr ki·rin


-çirand-

glosses: Rehê dema borî ji lêkera çirandin (tewandin).


-çirîn-

glosses: Rehê dema niha ji lêkera çirandin (tewandin).


cirredar

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre ciredar.


cirredarî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre ciredarî.


tirr kirin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre tir kirin.

forms:
tirr dikim (present)
tirr dikî (present)
tirr dike (present)
tirr dikin (present)
tirr bike (imperative singular)
tirr bikin (imperative plural)
tirr kir (past)
tirr kir (past)
tirr kir (past)
tirr kir (past)

ipa: /tɪr kɪˈɾɪn/

hyphenation: tirr ki·rin


doom and gloom

glosses:
halên wahîm, tirsdêr, reşbînî û bêzarî
 tiştekî ku wekî nîşana hestên reşbînî û bêçaretiyê tê qebûlkirin

text: The economic forecast contained the usual doom and gloom.

text: His sister was all doom and gloom after she lost the part.

forms: doom-and-gloom

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-doom and gloom.wav


-neqîn-

glosses: Rehê dema niha ji lêkera neqandin (tewandin).


-neqand-

glosses: Rehê dema borî ji lêkera neqandin (tewandin).


cotepeyv

glosses: Bêjeyên ku ji bo ku vegotinê bihêztir bikin û wateya îfadeyê xurt bikin bi bêjeyên wekî xwe, nêzî xwe yan jî dijberî xwe re tên bikaranîn.

etymology_text: Ji cot + -e- + peyv


reluctance motor

glosses:
Motora reluktans.
Motorekî herka pêlpêlokî (alternating current) yê bi pêçaneke statorê (stator winding) yê wekî motoreke enduksiyonê û rotorekî xwediyê qutbên biniçik ya materyala ferromanyetîk.

etymology_text: Ji reluctance + motor.


çîrrnexweş

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre çîrnexweş.


çîrrokane

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre çîrokane.


çirrpîv

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre çirpîv.


çirrpîvî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre çirpîvî.


çirrûkî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre çirûkî.


çûn gorrê

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre çûn gorê.


çûrrkirin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre çûrkirin.


dabirrîn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dabirîn.


-qulipand-

glosses: Rehê dema borî ji lêkera qulipandin (tewandin).


-qulipîn-

glosses: Rehê dema niha ji lêkera qulipandin (tewandin).


-qeliband-

glosses: Rehê dema borî ji lêkera qelibandin (tewandin).


-qelibîn-

glosses: Rehê dema niha ji lêkera qelibandin (tewandin).


dan qîrrîn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dan qîrîn.


darbirrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre darbirî.


biographie

etymology_text: Ji bio- + -graphie, latînî [Peyv?]biographia, ji yûnaniya kevnβιογραφία (biographía), bi yekkirina βίος (bíos, “heyat, jiyan”) + γράφω (gráphō, “nivîsîn”).

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-biographie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-biographie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-biographie.wav


dengê (yekî) borr bûn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dengê (yekî) bor bûn.


derbirr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre derbir.


derbirrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre derbirî.


derbirrîna gelemper

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre derbirîna gelemper.


derbirrînbar

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre derbirînbar.


derbirrîndar

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre derbirîndar.


derbirrîndarkî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre derbirîndarkî.


derbirrînkar

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre derbirînkar.


word: devê hûbê virra, kûna hûbê tirra nayên ser berra

glosses: Guhartoyeke devê hobê virra, kûna hobê tirra nayên ser berra.


dij-firroke

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dij-firoke.


dirr bûn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dir bûn.

ipa: /dɪr buːn/


dirbûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji dir + bûn.


dirr kirin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dir kirin.

ipa: /dɪr kɪˈɾɪn/


dirkirin

etymology_text: Ji dirr + kirin.


eke kirin

glosses: gû kirin, gemar kirin, rîtin, pir caran zarok dibêjin.

forms:
عەکە کرن
ekî kirin
eki kirin
ekê kirin

etymology_text: Ji eke + kirin.


-dirand-

glosses: Rehê dema borî ji lêkera dirandin (tewandin).


-dirîn-

glosses: Rehê dema niha ji lêkera dirandin (tewandin).


dirrbûyî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dirbûyî.


bi xwe ve girtin

glosses: pê ve girtin, di bin sîbera tiştekî ve bûn, di nav de bûn

forms:
ب خوە ڤە گرتن
bixwe ve girtin
bixo ve girtin

etymology_text: Ji bi + xwe + ve + girtin.


postexilic

glosses: paş derbideriyê, bi taybetî derbiderkirina cihûyan li gorî Kitêba Pîroz.


dirrdar

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dirdar.


dirrikdar

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dirikdar.


av û agir

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


nerm û narîn

text:
Ax, şeva min ya nerm û narîn,
şeva min ya gewer û gewr,
bigire koşa xwe vî zarokê westiyayî!
Min pirr germ û gurr e.

ref: Eino Leino (wergêr Husein Muhammed), SED Û YEK STRAN https://web.archive.org/http://nefel.com/articles/article_print.asp?ArticleNr=5929 arşîv, nefel.com, 2011

text: Ruxmê ku xwediyê avahiyek nerm û narîn bû jî zîrekiya wê me şaş dikir. Hêlên Dersîmê yê asî û serhildêr di dinyaya xwe a veşartî de dihêla û dema mijar dibû têkoşîn ji derxistina vê şerm nedikir.

ref: JINÊN KU BI JIYANÊ RE DIKENIYAN https://web.archive.org/https://www.yjastar.com/ku/sehitlerimiz/723-jinen-ku-bi-jiyane-re-dikeniyan arşîv, yjastar.com, 2018

text: Behrên Fêrîkê Ûsiv bi qasî ku gurr û hişk in, ew çend jî nerm û narîn in.

ref: Wêje û Rexne, SIRUŞT Û FÊRÎKÊ ÛSIV https://web.archive.org/https://www.academia.edu/36952963/Siru%C5%9Ft_%C3%BB_F%C3%AAr%C3%AEk%C3%AA_%C3%9Bsiv arşîv, İNAN EROĞLU, r. 157

etymology_text: Ji nerm + û + narîn


dirrikî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dirikî.


dirrikitî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dirikitî.

ipa: /dɪɾɾɪkɪˈtiː/

hyphenation: dir·ri·ki·tî


dirrinde kirin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dirinde kirin.

ipa: /dɪɾɾɪnˈdɛ kɪˈɾɪn/


dirrindekî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dirindekî.


dirrindetî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dirindetî.


dirrînkarî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dirînkarî.


dirriyî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre diriyî.


-dorîn-

glosses: Rehê dema niha ji lêkera dorandin (tewandin).


-dorand-

glosses: Rehê dema borî ji lêkera dorandin (tewandin).


dozgêrrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dozgêrî.


ê qurre bê, kera wî li çolê dimînê

glosses: Guhartoyeke ê qure be, kera wî li çolê dimîne.


ê tirrek kom kir, ê fisek bela kir

glosses: Binêre ê tirek kom kir, ê fisek bela kir.


besme

etymology_text: Bi rêya erebî بَصْمَة (baṣma) ji osmanî باصمه (basma, “ya ku hatiye çapkirin, ya ku hatiye pêlêkirin”).

ipa: /bɛsˈmɛ/

hyphenation: bes·me