cem

glosses: Ba, bal, nik, dev, def, hindî, herdê, tev, haf.

etymology_text: Ji erebî جنب (cenb: alî, rex) bi guherîn: cenb -> cemb -> cem.

у

roman: u

ipa: /d͡ʒɛm/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-cem.wav

hyphenation: cem


cem

pos: noun

pos_title: Navdêr

forms:
cem'
cemh
cemî'

etymology_text: Ji erebî جمع (cem', “kom”)


cem

text: Xwarina xwarinê jî her çand e, gundî cemê serekî êvaran dixwin piştî ko ji ber heywanan yan ji îş-karê xwe vedigerin. Lê belê bajarî nîvro li ba wan giringtir e bo xwarinê. Gundî bi lez dixwin û ji wan wisa ye ko xwarin tenê jibo zikdagirtinê ye, li gor gundîyan mirov dixwe ji bo bikaribê kar bike. Lê belê bajarî sifrê dixemilênin û ji wan re wisa ye ko merasim e, li gor bajarîyan mirov ji bo wê kar dike da bixwe.

ref: Bedran Ehmed: Çanda xwarinê di kavilgeha Kurdistanê de, Nefel.com, 1/2008

forms: jem

etymology_text: Binêrre li jem.

ядене

roman: jadene

เสวย

roman: swə̌əi


cem

etymology_text: Ji erebî جمع (ceme'e: kom bûn, civîn), hevrehcamî, cume, cam'e, cemaet, camie...


cem

pos: num

pos_title: Hejmar

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-cem.wav


ba

text: Îro bayekî sar tê.

text: Sed hizar çav min divînaBayekî perde hilînaXet û xal min têr bidîna

ref: Feqiyê Teyran,

text: Bayê azadiyê.

text: Bayek berda, bêhnek bi ser odeyê xist!

text: berba / berbad

forms:
با
ба
ba-

etymology_text:
Hevreha soranî با (ba), kurdiya başûrîوا (wa), hewramî wa, zazakî va / vay, partî wād, farisî باد (bad), tacikî бод (bod), avestayî vā́ta, vātō (vate-, vato-), belûçî گوات (gwat), sanskrîtî वात (vā́ta), latînî ventus, fransî vent, swêdî vind, îngilîzî wind, almanî Wind, toxarî A want, wänt, toxarî B yente, yûnaniya kevn ἀέντα (aenta), bretonî gwent, weylsî gwynt, hîtîtî huwanz... hemû ji proto-hindûewropî *h₂wéh₁n̥ts (“ba”) ji *h₂weh₁- (“ba hatin, ba lê dan”). Bo guherîna B/V/W bide ber: baran, berf. Bo guherîna B/G bide ber: beraz, birçî, binas. Ji eynî rehî: he-wa.
;Çavkanî:
* Horn, Paul. (1893): Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingehê etîmolojiya farisî] (bi almanî). Strassburg r. 35.
* Watkins, Calvert, The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots https://web.archive.org/http://www.amazon.com/American-Heritage-Dictionary-Indo-European-Roots/dp/0618082506 arşîv, Houghton Mifflin Co., 2007, çapa 2em, r. 95
* MacKenzie, David Neil, The dialect of Awroman (Hawraman-i Luhon) Grammatical sketch, texts, and vocabulary, Kommissionaer: Munksgaard (København), 1966, r. 140
* Etymonline. Online English Etymology Dictionary. <etymonline.com> by Douglas Harper.

با

roman: ba

وا

roman: wa

пша́

roman: pšā́

аԥша́

roman: āpšā́

жьыбгъэ

roman: ž̍əbġă

𐕌𐕒𐕡𐕐

roman: muš

салкын

roman: salkïn

јел

roman: ǰel

ነፋስ

roman: näfas

ܦܵܘܚܵܐ

roman: pawḳa

বতাহ

roman: botah

гьури

roman: huri

レラ

roman: rera

ел

roman: yel

ве́цер

roman: vjécjer

گوات

roman: gwát

বায়ু

roman: baẏu

হাওয়া

roman: haoẏa

বাতাস

roman: bataś

вя́тър

roman: vjátǎr

လေ

roman: le

һалхи

roman: halxi

һалхин

roman: halxin

རླུང་མ།

roman: rlung ma

мох

roman: moχ

ᎦᏃᎸᎥᏍᎬ

roman: ganolvvsgv

ᎤᏃᎴ

roman: unole

фын

roman: fɨn

風

roman: fûng

風

roman: fēng

風

roman: hŭng

風

roman: hong, hoang

ҫил

roman: śil

ވައި

roman: vai

тыал

roman: tıal

رِيح

roman: rīḥ

رياح

roman: riyāḥ

هوا

roman: hawa

քամի

roman: kʻami

հողմ

roman: hołm

варма

roman: varma

хунӊэ

roman: hunӊə

эдэн

roman: ədən

эдын

roman: ədin

𐭥𐭠𐭲

roman: ʿʾt

باد

roman: bâd

𐍅𐌹𐌽𐌳𐍃

roman: winds

પવન

roman: pavan

ქარი

roman: kari

हवा

roman: havā

רוּחַ

roman: rúakh

мух

roman: muχ

салькн

roman: sal'kn

ಗಾಳಿ

roman: gāḷi

бей

roman: bej

жел

roman: cel

шамал

roman: şamal

හුළඟ

roman: huḷaⁿga

тӧв

roman: töv

바람

roman: baram

кытэг

roman: kəteɣ

ລົມ

roman: lom

гар

roman: gar

ᦟᦳᧄ

roman: lum

ветер

roman: veter

കാറ്റ്

roman: kāṟṟŭ

ᡝᡩᡠᠨ

roman: edun

во̄т

roman: vōt

वारा

roman: vārā

ბორია

roman: boria

カジ

roman: kazi

салхи

roman: salhi

हावा

roman: hāwā

風

roman: かじ, kazi

ବାତ

roman: batô

дымгӕ

roman: dymgæ

уад

roman: wad

شامال

roman: shamal

𐭅𐭀𐭃

roman: wʾd

باد

roman: bād

жел

roman: jel

ве́тер

roman: véter

ကလံၤ

roman: ka leē

пӣӈӈк

roman: pīŋŋk

वात

roman: vāta

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-ba (navdêr).wav


ba

etymology_text: Qusandin ji bang: bang > ban > ba

ipa: /bɑː/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-ba.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-ba.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-ba (navdêr).wav

hyphenation: ba


ba

pos: prep

pos_title: Daçek

text: Xwedîyê qonaxa min her çendîn di vê yekê de dudil bû, lê biryar da ku alîkarîya min bike û min bibe li ba wî.

ref: Çend Rûpel Ji Dîroka Gelê Kurd, K. Mezher Ehmed, Weşanên APEC

etymology_text: Kurtkirina bal.


ba

text: Ba mujde û emr û beratNîşan hinarin hem xelat

ref: Melayê Cizîrî

text:
Asîmanê bê sitûn Wî kir bedîd
Sûretê ba xal û xet Wî aferîd

ref: Mela Hisênê Bateyî

etymology_text: Ji farisî با (ba), hevreha kurmancî bi, soranî be, pehlewî ped.


ba

pos: adv

pos_title: Hoker

text: Ba ew jî were.

text: Ba hespê xwe li wir nesekinîne!

etymology_text: Kurtkirina bila ji erebî [Peyv?].


ba

pos: verb

pos_title: Formeke lêkerê

text: Eger hikûmet di aştiyê dejidil ba, wê çaxê qereqol çênedikir. Em van qereqolan qebûl nakin û heta çêkirina wan neyê sekinandin em dest ji çalakiyên xwe bernadin.

ref: rudaw.net/kurmanci 4/2014

etymology_text: Kurtkirina bûya.


ba

audio: LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ba.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ba.wav


bal

text: Vê sibehê saet di 07.00-an da berî ku ez herim kar min bala xwe da termometreyê... Di bin sifirê ra 18 derece sar bû.

ref: Zinarê Xamo, Zembûrê ser qembûr û xeyalên azadiyê https://web.archive.org/https://zinarexamo.blogspot.com/2011/02/zembure-ser-qembur-u-xeyalen-azadiye.html?m=0 arşîv, zinarexamo.blogspot.com, 14.02.2011

text:
Sehergahan di xelwê da
Li bal 'ilmê te me'lûm e
Ji jînê min tu meqsûd î

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

glosses: serî, jorî, bilindî, balahî, berzahî, hilindî

etymology_text: ji erebî بال (bal)

ipa: /bɑːl/

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-bal (navdêr).wav

hyphenation: bal


bal

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *bhergh (bilind), proto-îranî *berz-, hevrehabala, bilind û berz

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-bal (navdêr).wav


bal

glosses:
cem, nik, dev, ba,
li eynî cihî yan li nêzî wî cihî

text: Wî ji min re got ku piştî mirina jina wî, wî ew kûçik anîbû bal xwe.

ref: Biyanî, Albert Camus, Weşanên Nûdem

etymology_text: Ji bi + al (“alî”), bide ber devokî lal (li + al), bo.

у

roman: u

notes:
bal: Ez çûm bal wê.
ji bal: Ez ji bal wê hatim.
li bal: Ez li bal wê me.


bal

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-bal.wav


bal

audio: LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-bal.wav


nik

text: Ez çûm nik wê.

text: Ez ji nik wê hatim.

text: Ez li nik wê me.

text: Wî xwe li civatê girt, çû nik wan, silav da wan û rûnişt

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text: ھەردەم دا لورین چیتە نك و دا بویکا باربی ژبیر کەت ھێلیتە ل مال، چونکی یاری دگەل ھەڤالا خۆ دکرن و بەس ھزرا وێ لسەر یارییا بوو دگەل وێ

roman: Herdem da Lurîn çîte nik û da bwîka barbî jibîr ket hêlîte li mal, çunkî yarî digel hevala xo dikirin û bes hizra wê liser yarîya bû digel wê.

ref: Leylan Îsmeîl, Bêrîvan û Hîvî (Çîrokêt Zarokan), Çapxana Xanî, Dihok, 2012, r. 15

forms: ni

etymology_text:
* Bi maneya "alî, rex, goşe" hevreha soraniya mukrî "kin" ji kinar (hw) belkî qusandin ji nikar, metatesa kinar yan jî kurtkirina nêzîk
* Bi maneya "baş" ji farisî [Peyv?].
* Ji kurtkirina peyva nêzîk. Bidin ber farisî نزد (nezd, “nik, cem, ba, bal”) û نزدیک (nezdîk, “nêzîk”).

ipa: /nɪk/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-nik.wav

hyphenation: nik


nik

glosses: baş, qenc, nexerab. (bi taybetî di berhemên klasîk de ^(çavkanî?))


deve

glosses: Dewarek piştqoz e bi taybetî li beriyan tê bikaranîn bo lêsiwarbûn û barhilgirtinê.

forms:
deveh
دهڤه

etymology_text: Ji tirkî deve, hevreha azerî dəvə, gagawzî devä, çuvaşî тӗве (tĕve), tuvanî теве (teve), tirkmenistanî düýe, teterî дөя (döye), qazaxî түйе (tüye), karaçay-balkarî тюе (tüye), başkîrî дөйә (döye), kalmikî темән (temän), xakasî тибе (tîbe), kirgîzî төө (töö), ozbekî tuya, oyxurî تۆگە (töge), yakûtî тэбиэн (tebien), mongolî тэмээ (temee), buryatî тэмээн (temeen)...

ipa: /dɛˈvɛ/


deve

glosses: ba wê/wî/wan, bal wê/wî/wan, nik wê/wî/wan, cem wê/wî/wan, dev wê/wî wan

etymology_text: Ji dev (2) + e.

notes:
deve: Ez çûme deve.
ji deve: Ez ji deve hatime.
li deve: Ez li deve bûm.


deve

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-deve.wav


xortanî

glosses:
jiyana gencan, rewşa cihêlan, karûbarên xortan
 dema mirov xort

text: Di xortaniya xwe de, kêfa wî pir ji tiyatroyê re dihat, wî dixwest derketa ser sahnê û di piyêsan de bilîsta.

forms:
خۆرتانی
xortînî

etymology_text: Ji xort + anî.


xort

glosses: Mirovên êdî ne zarok in lê hê nebûne zelam jî (bi taybetî mirovên mêr).

text: Li ser gihandina xortan raweste, ji ber ku di vê riyê de xemsariyek dikare hebûna welêt mehû bike. Arîstoteles

ref: Gotinên Navdaran, Firat Cewerî, rp.66

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.Di baweriya min de ji gotina "xurt" hatiye jiber yê xort xurte .

𒇽𒄨

roman: eṭlu, LÚ.GURUŠ

𒄨

roman: eṭlu, GURUŠ

𒂄

roman: eṭlu, ŠUL

юна́к

roman: junák

малады́ чалаве́к

roman: maladý čalavjék

хло́пец

roman: xlópjec

младе́ж

roman: mladéž

мо́мък

roman: mómǎk

ю́ноша

roman: júnoša

млад чове́к

roman: mlad čovék

青年

roman: qīngnián

شَابّ

roman: šābb

شب

roman: šab

𐌾𐌿𐌲𐌲𐌰𐌻𐌰𐌿𐌸𐍃

roman: juggalauþs

ყმაწვილი

roman: q̇mac̣vili

ჭაბუკი

roman: č̣abuḳi

בָּחוּר

roman: bakhúr

청년

roman: cheongnyeon

мо́мок

roman: mómok

залуу

roman: zaluu

лӕппу

roman: læppu

тырын

roman: tyryn

молодо́й челове́к

roman: molodój čelovék

па́рень

roman: párenʹ

युवन्

roman: yuvan

юноша

roman: junoša

уноша

roman: unoša

కుర్రవాడు

roman: kurravāḍu

па́рубок

roman: párubok

хло́пець

roman: xlópecʹ

יונגער־מאַן

roman: yunger-man

בחור

roman: bokher

παλληκάρι

roman: pallēkári

νιος

roman: nios

νεανίας

roman: neanías

νεανίσκος

roman: neanískos

ipa: /xoːɾt/

hyphenation: xort


ciwan

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses:
xort, genc,
keç û kurên ku êdî ne zarok in lê hê nebûne jin an mêr,
mirovên ku hê pîr nebûne:

text: شَهْزَادَهْیَا گُلگُونْ قَبَااِیرُو مَجَالْ لِی هَاتُ و وَخْتدِیسَا جُوَانْ بُو مِنْ دِ رَخْتْ

roman: Şehzadeya gulgûn qebaÎro mecal lê hat u wextDîsa cuwan bû min di rext

text:
Ji ber derdê me kurdan, bi şev û roj dinalim...
Şaşa xwe ku ez deynim, ciwan im; ez ne kal im.
Milet îro ranabe, bi tenê bêmecal im,
Tu li emrê’m dipirsî; ez hê sih kêm du sal im.
 Şûr û gurzan hildidim; ez Rostem kurê Zal im...

ref: Cegerxwîn: Ji Qedrî Can re

forms:
ciwantir (comparative)
herî ciwan (superlative)
ciwantirîn (superlative)
جوان
щьԝан
can
cuwan
cwan

etymology_text:
Hevreha soranî جوان (ciwan), hewramî û zazakî ciwan, belûçî جوان (cewan), farisî جوان (cevan), tacikî ҷавон (cavon), pehlewî 𐫋𐫇𐫀𐫗 (cwʾn), peştûyî ځوان (źwā́n, źëwā́n), partî 𐫏𐫇𐫀𐫗 (ywʾn /yuwan/), avestayî 𐬫𐬀𐬎𐬎𐬀𐬥 (yauuan, /yewen/) û 𐬫𐬎𐬎𐬀𐬥 (yuuan, /yuven/) 𐬫𐬏𐬥 (yūn, /yûn/)... sanskrîtî युवन् (yúvan)... latviyayî jaûns, lîtwanî jáunas... rusî ю́ный (yúniy), slovakî junák, çekî jonák... latînî iuvenis, fransî jeune, îtalî giovine / giovane, portugalî jovem, spanî joven... îngilîzî young, almanî jung, holendî jong, danmarkî/norwecî/swêdî ung... bretonî yowank... hemû ji proto-hindûewropî*h₂yéwHō.
Bo guherîna Y-ya kevn bi C bidin ber: cejn, cade, cihû...
Di hemû zimanên din de peyva bi wateya xort, genc e, tenê li hinek deverên kurmancî û soranî (bi taybetî li Başûrê Kurdistanê) bi wateya "spehî, rind, xweşik, bedew" e.
Peyva îranî ketiye wek յաւանակ (yawanak) û յովանակ (yovanak) ketibû ermenî. Peyv ji zimanên îranî wek जवान / جوان (cevan) ketiye hindî û ûrdûyî.
Peyv bi forma xwe ya fransî wek jon- ketiye kurdî û tirkî jî, bi taybetî di peyva jontirk de.
Ji heman rehî herwiha: can (2), canîk, cane- / cone- (canega, conega).
;Çavkanî:
* Beekes, Robert S. P. (2011): Comparative Indo-European Linguistics: An Introduction, revised by Michiel de Vaan.
* Chyet, Michael L. (2003): Kurdish-English Dictionary, Ferhenga Kurmancî-Inglîzî, Yale University Press.
* Horn, Paul. (1893): Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingehê etîmolojiya farisî] (bi almanî). Strassburg
* Mackenzie, D. N. (1971), A Concise Pahlavi Dictionary, London, New York, Toronto: Oxford University Press.
* Pokorny, Julius, Ferhenga etîmolojî ya hindûewropî ["Indogermanisches etymologisches Wörterbuch (bi almanî)"], Bern, 1959
* The Tower of Babel - An Etymological Database Project [Birca Babilê - Projeyeke Danegeha Etîmolojî] (bi îngilîzî û rusî): http://starling.rinet.ru/
* Tsabolov, R. L., Ferhenga etîmolojî ya zimanê kurdî ["Цаболов, Р. Л.: Эмцмолоƨцческцц̆ словарь курδскоƨо языка"], Moskova, 2001-2010
* Watkins, Calvert, The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots https://web.archive.org/http://www.amazon.com/American-Heritage-Dictionary-Indo-European-Roots/dp/0618082506 arşîv, Houghton Mifflin Co., 2007, çapa 2em

йәш

roman: yäš

年轻

roman: niánqīng

çамрăк

roman: çamrăk

شاب

roman: şab

جوان

roman: cevan

جوان

roman: javân

ახალგაზრდა

roman: axalgazrda

жаш

roman: caş

젊다

roman: jeomda

яш

roman: yaş

залуу

roman: zaluu

яс

roman: yas

жас

roman: jas

молодой

roman: molodoj

яшь

roman: yaş’

час

roman: ças

эдэр

roman: eder

ἡβός

roman: hebos

νέος

roman: néos

νεαρός

roman: nearós

μικρός

roman: mikrós

ቆንጆ

roman: ḳōnjō

漂亮

roman: piàoliang

美丽

roman: měilì

好看

roman: hǎokàn

优美

roman: yōuměi

帅

roman: shuài

جميل

roman: cemîl

زیبا

roman: zibâ

𐍃𐌺𐌰𐌿𐌽𐍃

roman: skaúns

נֶהַדָר

roman: nehedar

ᐃᓂᖁᓇᖅᑐᖅ

roman: iniqunaqtuq

예쁘다

roman: yeppeuda

아름답다

roman: areumdapda

гоё

roman: gojo

сайхан

roman: sajhan

сымбатты

roman: symbatty

әдемі

roman: ädemı

әсем

roman: äsem

сұлу

roman: sūlu

көркем

roman: körkem

красивый

roman: krasivyy

सुन्दर

roman: sundara

леп

roman: lep

αἴθριος

roman: aíthrios

εξαίσιος

roman: exaísios

ωραίος

roman: oraíos

υπέροχος

roman: ypérochos

ipa: /d͡ʒɪˈwɑːn/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-ciwan.wav

hyphenation: ci·wan


ciwan

glosses: kesên ku êdî ne zarok in lê hê pîr jî nebûne:


ciwan

glosses: qeşeng, xweşik, rindik, ciwan, spehî, bedew


spehî

glosses:
delal, bedew, ciwan, rind, xweşik, şîrîn,
kesa/ê yan tişta/ê rû yan bejna wê / wî bi dilê mirovî ye

forms:
spehîtir (comparative)
herî spehî (superlative)
spehîtirîn (superlative)
siphey
(di dewerên Bidlîs û Wan'ê)
سپهحی
سپههی

etymology_text: ji zimanên îranî, hevreha sipa (leşker, esker), farisî سپاه (sipah), farisiya navîn spah, parsî ispaδ, sogdî ispaδ, avestayiya kevn spade-, avestayiya ciwan spaδe-. Bo guherîna maneyê ji "esker, leşker" bo "spehî, xweşik, ciwan, keşxe, qeşeng", bide ber cindî ("esker" --> "xweşik, keşxe"). Herwiha bide ber bedew ji erebî "bedewî" (koçer).

ቆንጆ

roman: ḳonǧo

ধুনীয়া

roman: dhunia

ভাল লগা

roman: bhal loga

সুন্দৰ

roman: xundor

берцинаб

roman: bercinab

матур

roman: matur

выда́тны

roman: vydátny

прыго́жы

roman: pryhóžy

харо́шы

roman: xaróšy

красі́вы

roman: krasívy

урадлі́вы

roman: uradlívy

фа́йны

roman: fájny

সুন্দর

roman: śundôr

খুবসুরত

roman: khubśurôt

হাসিন

roman: haśin

краси́в

roman: krasív

прекра́сен

roman: prekrásen

һайхан

roman: hajxan

хаза

roman: χaza

好睇

roman: hou² tai²

漂亮

roman: piu³ loeng⁶

美麗

roman: mei⁵ lai⁶

җүн

roman: žün

җүн-ён

roman: žün-i͡on

җиҗүн

roman: žižün

җүнмый

roman: žünmɨy

漂亮

roman: piàoliang

美

roman: měi

好看

roman: hǎokàn

美麗

roman: měilì

俊

roman: cóng

漂亮

roman: piĕu-liông

媠

roman: súi

美麗

roman: bí-lē

好看

roman: hó-khòaⁿ

媠噹噹

roman: súi-tang-tang

漂亮

roman: phiau lian

好看

roman: hau khoe

جَمِيل

roman: jamīl

جميل

roman: gamīl

غزال

roman: ḡuzāl

جميل

roman: jmīl

زوين

roman: zwīn

գեղեցիկ

roman: geġecʻik

սիրուն

roman: sirun

زیبا

roman: zibâ

قشنگ

roman: qašang

𐍃𐌺𐌰𐌿𐌽𐍃

roman: skauns

સુંદર

roman: sundar

მშვენიერი

roman: mšvenieri

ლამაზი

roman: lamazi

ტურფა

roman: ṭurpa

საუცხოო

roman: saucxoo

საყვარელი

roman: saq̇vareli

მომხიბლავი

roman: momxiblavi

მიმზიდველი

roman: mimzidveli

სასიამოვნო

roman: sasiamovno

სანდომიანი

roman: sandomiani

წარმტაცი

roman: c̣armṭaci

თვალწარმტაცი

roman: tvalc̣armṭaci

კოხტა

roman: ḳoxṭa

მოხდენილი

roman: moxdenili

პირმშვენიერი

roman: ṗirmšvenieri

ख़ूबसूरत

roman: xūbsūrat

יָפֶה

roman: yafé

יָפָה

roman: yafá

сәәхн

roman: sääxn

сулуу

roman: suluu

көркөм

roman: körköm

кооз

roman: kooz

сонун

roman: sonun

чырайлуу

roman: çırayluu

чырай жүздүү

roman: çıray cüzdüü

укмуштай

roman: ukmuştay

ажайып

roman: acayıp

көйүткөн

roman: köyütkön

ලස්සන

roman: lassana

清ーらせん

roman: すーらせん, sūrasen

ງາມ

roman: ngām

ງ້ອມ

roman: ngǭm

ຈຸບຸ

roman: chu bu

ຊະແລບ

roman: sa lǣp

ᦇᦱᧄ

roman: ngaam

убав

roman: ubav

прекрасен

roman: prekrasen

സുന്ദരം

roman: sundaraṃ

ᠰᠠᡳᡴᠠᠨ

roman: saikan

ᡥᠣᠴᡳᡴᠣᠨ

roman: hocikon

гуа

roman: gua

үзэсгэлэнтэй

roman: üzesgelentej


delal

glosses: berdilî, dilber, hezkirî, ezîz, xweşdivî, xoşewîst, rind

text: Borî we bi xencekê Mela kuştEw xunçeleba delal û xennac

text: Mîrê delal, tê gotin ku di demekê de, bazirganekî pirr dewlemend hebû ku li gelek welatan dukanên wî hebû.

ref: Çîroka Hezar û Şevekê, werger: Serdar Roşan, Weşanên Nûdem

glosses: spehî, baş, sîsik, kaw, şepal, şewab, xiring, xweşik, qiçt, neşmîle, qeşeng, rind, rindik, cindî, cindê, keleş, keşxe, xweşkok, zerî, zerzîqî, tirnal, tevnal, lewend, lawe, ciwan

text: (...)Avakar te bi çek kiribû; min ji dil ji te hez kir; wek jineke bi hemî awayî bakîre, ya pak û delal, yareke bi îffet, jîr û bawerdar; xweşbêj û bi tedbîr, bi kêf û aqil.

forms:
delaltir (comparative)
herî delal (superlative)
delaltirîn (superlative)

etymology_text: Ji erebî دَلَال (dalāl /delal/, “naz, nazdar, cilwe”).

ቆንጆ

roman: ḳonǧo

美しい

sense: spehî, bedew, ciwan

красивый

roman: krasivyj

αίθριος

roman: aíthrios

εξαίσιος

roman: exaísios

ωραίος

roman: oraíos

υπέροχος

roman: ypérochos

ipa: /dɛˈlɑːl/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-delal.wav


al

text: Er'erên şeng-i di mest in çep û rastTûx û 'ala ko xwiya bûn ji 'ecem'Ereban tîp-i şikestin çep û rast

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

راية

roman: rāya

ipa: /ɑːl/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-al.wav

hyphenation: al


al

text: meya al a zelal

ref: Pertew-Begê Hekarî


al

text: Vi iras al hejmo.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-al.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-al.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Citoyenovice-al.wav


al

glosses: forma fermanî ji lêkera almak (1. wergirtin 2. kirîn), werê

audio: LL-Q256 (tur)-Basak-al.wav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-al.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-al.wav


alî

glosses: Al, hêl, rex, la, qam, lay, teref, tenişt, teref, dîw.

text: Aliyê rastê yê kendalî çiya bû û aliyê çepê jî deştek bê serûbin bû.

forms:
al
hêl
آل
ئالی

etymology_text: Ji ya berê al, ji proto-îranî *erdhe-, hevrehên kurmancî al, ala, alek, hêl, herwiha sanskrîtî erdhe- (alî; nîv), avestayî eride, parsî areg, pehlewî aleg, peştûyî اړخ (errx) û soranî bi metatezêلا (la) û لایهن (layen).

ফাল

roman: phal

рахъ

roman: raq̄

сит

roman: sit

яҡ

roman: yaq

ҡыр

roman: qïr

бок

roman: bok

старана́

roman: staraná

страна́

roman: straná

ဘေး

roman: bhe:

側面

roman: zak¹ min⁶

側面

roman: cèmiàn

旁邊

roman: pángbiān

جَانِب

roman: jānib

جنب

roman: ganb

جَنْب

roman: janb

جِهة

roman: jiha

կողմ

roman: koġm

олдан

roman: oldan

олдон

roman: oldon

طرف

roman: taraf

ضلع

roman: zel'

გვერდი

roman: gverdi

მხარე

roman: mxare

पक्ष

roman: pakṣ

दिशा

roman: diśā

צַד

roman: tsad

жак

roman: cak

тарап

roman: tarap

쪽

roman: jjok

ກ້ຳ

roman: kam

ຂ້າງ

roman: khāng

ດ້ານ

roman: dān

страна

roman: strana

ᡩᠠᠯᠪᠠ

roman: dalba

тал

roman: tal

эр̌ӄ

roman: eřq

фарс

roman: fars

تەرەپ

roman: terep

يان

roman: yan

څنګ

roman: cang

жақ

roman: jaq

сторона́

roman: storoná

бокъ

roman: bokŭ

сторона

roman: storona

ҷониб

roman: jonib

ด้าน

roman: dâan

అంచు

roman: añcu

чит

roman: çit

як

roman: yak

бік

roman: bik

ខាង

roman: khaang

זײַט

roman: zayt

πλευρό

roman: plevró

ipa: /ɑːˈliː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-alî.wav

hyphenation: a·lî


alî

glosses: Alîkarî, yarmetî, destek, komekî, arîkarî, halîkarî, harîkarî, harî.

text: Berfîn! Here alî diya xwe bike, ma bi tena serê xwe ewê çawa şîvê çêke.

forms:
arî
آری

etymology_text: Ji ya berê arî, hevreha farisîیاری (yarî), partîʾdyʾwryft (ez̤yawerîft).


la

text:
Tu çûbûyî kê derê?
Çi ji te layê min!

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 42, ISBN 9786054497010


la

glosses: lê, ema, feqet, belam, lê belê, lakin, lêkin


la

pos: article

pos_title: Artîkel

glosses: -a, -ê, -î, artîkelê diyar yê peyvên mêza

text: la poma

text: La ruĝa poma.

text: Mi vidas la urbon.

etymology_text: Deyn ji fransî la, îtalî la û spanî la.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-la.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-la.wav

notes:
l': Piranî di helbastan de heke piştî daçekeke were ya ku bi vokaleke bi dawî dibe, -a tê xistin û artîkel bi vê rewşê tê bikaranîn.
#:
tra l' mondo ― li seranserê cîhanê


la

text: la pomme

text: La pomme rouge.

text: Je vois la ville.

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-la.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-la.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Mecanautes-la.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-la.wav


tenişt

glosses: al, alî, la, teref, hêl, kêlek, bi rex ve

text: Di tenişta kanalê de giraveke biçûk hebû.

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

text: Tacdîn bi xwe bûye padişahekMem jî li tenişt şubhê mahekRûniştî di şehnişîn-i 'alî

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

glosses: kêlek, herdu beşên leşî yên dikevin navbera piştê û zikî û di bin destan ve ji binkefşê ta navtengê digirin

forms:
تهنشت
goşe
kujî

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-tenişt.wav

hyphenation: te·nişt


teref

text: Lew tenezzul kir Merîxê nobe çû dora ZuhelÇû teref mihra sipihrê nezzilî 'erdan 'ezabLew bi şeş bircan 'Etarid ji afitabê dûr-i bû

glosses: kêlek, tî, hêl, qam^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
taraf
(di bin tesîra tirkî de)

etymology_text: Ji erebî طَرَف (ṭaraf) ku wek طرف (teref) ketiye farisî û wek taraf di tirkî de jî cih girtiye. Etraf (اطراف (/ețraf/)pirrhejmara wê ye.

ipa: /tˤɛˈɾɛf/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-teref.wav

hyphenation: te·ref


hê

text: Me divê periya dilberêLê hê li uslûba berêLê kifş bibîte ji pencerê

glosses: ji wê, ji wî, ji wan; ji hindê, ji wê yekê, ji vê yekê

forms:
hê jî
hêj
hêş
hêşta
her
heta
tir

etymology_text: Herwiha hêj, hêjî, hên jî, hîn jî, hîn (3), hevreha farisî هنوز (henûz), pehlewî ehenûz, ji zimanên îranî. hêj û guhartoyên din ên bi /j/ jî nîşan didin ku gengaz e ku ji formek wek *henûj hatiye, bi têkiliya dengên kurdî j-farisî z, wek زن (zen) û jin. û>ê diyardeyeke berbelav e û bo mînakên ku j'ên dawîn di kurdî de dikevin binêre nimêj > devokî nimê, bêj > devokî /bê-/. Bi etîmolojiya gelêrî têkildarî jî kirine.

һаман

roman: haman

һаман да

roman: haman da

яшчэ́

roman: jaščé

о́ще

roman: óšte

仍然

roman: jing⁴ jin⁴

還

roman: hái

還是

roman: háishi

仍

roman: réng

依然

roman: yīrán

لَا يَزَال

roman: lā yazāl

اِلَى اَلْأٰن

roman: ilā l-ʾān

لِسَّة

roman: lissa

դեռ

roman: deṙ

هنوز

roman: hanuz

კვლავაც

roman: ḳvlavac

ჯერაც

roman: ǯerac

კიდევ

roman: ḳidev

ჯერ კიდევ

roman: ǯer ḳidev

ისევ

roman: isev

ჯერ ისევ

roman: ǯer isev

फिर भी

roman: phir bhī

여전히

roman: yeojeonhi

아직

roman: ajik

계속

roman: gyesok

се́ уште

roman: sé ušte

уште

roman: ušte

अझै पनि

roman: ajhai pani

ещё

roman: ješčó

всё ещё

roman: vsjó ješčó

ѥште

roman: ješte

още

roman: ošče

இன்னும்

roman: iṉṉum

ఇంకా

roman: iṅkā

ще

roman: šče

іще́

roman: iščé

នៅតែ

roman: nɨwtae

ακόμα

roman: akóma

ἔτι

roman: éti

ipa: /heː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hê.wav

hyphenation: hê


hê

glosses: Guhartoyeke ha. (navê tîpa ﻫ di alfabeya erebî de)


hê

glosses: (devokî) rehê demên neborî yê lêkera hatin


hê jî

glosses: Ji wê, ji wî, ji wan; ji hindê, ji wê yekê, ji vê yekê.

forms:
hê
hêj
hêş
hêşta
hîn jî
her
heta
tir

etymology_text: Ji hê + jî.


hêj

text: Ez hêj diçim dibistanê.

text: Hêj ne lewh û enbiyayê muhteşemSalîha tesbîh kirî nûra şikelf

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

text: Dema ez derketim, hêj nehatibû.

glosses: ji wê, ji wî, ji wan; ji hindê, ji wê yekê, ji vê yekê:

text: Ev hêj mezintir e.

text: Hêj pirs di serê min de mane.

forms:
hê
hê jî
hêş
hêşta
her
heta
tir

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha farisî farisî هنوز (hanuz), pehlewî ehenûz. "j" ya kurmancî li hevberî "z" ya farisî ye, wek "jin/zen", "bajar/bazarr".


hêş

glosses: ta niha, heta noke, heya niho: Ez hêş diçim dibistanê.

glosses: ta hingê, heta wê demê, heya wî wextî: Dema ez derketim, hêş nehatibû.

glosses: ji wê, ji wî, ji wan; ji hindê, ji wê yekê, ji vê yekê: Ev hêş mezintir e. (Ev ji wê jî mezintir e.), ,

glosses: hin yên din jî: Hê pirs di serê min de mane.

forms:
hê
hêj
hê jî
hêşta
her
heta
tir


hêşta

text: Dapîra wê digot "hêşta zarok ne kamil bûyî di zikî de dimirîn."

ref: Sidqî Hirorî, Kurê Zinarê Serbilind, Weşanên Nûdem, Stokholm, 1996

forms:
هێشتا
hê
hêj
hê jî
hêş
her
heta
tir

etymology_text: hê + jî + ta


hîn

text: Ez hîn diçim dibistanê.

text: Dema ez derketim, hîn nehatibû.

text: Ev hîn mezintir e.

text: Hîn gelek pirs di serê min de mane.

forms:
her
heta
-tir

etymology_text: Herwiha hên, hîn jî, hên jî, hê jî, hêj, hê, hevreha farisî farisî هنوز (hanuz), pehlewî ehenûz, ji zimanên îranî.

مُعْتَاد

roman: muʿtād

هنوز

roman: hanuz

ipa: /hiːn/

hyphenation: hîn


hîn

glosses: hokerek e bo diyarkirina ku tiştek yan kesek xwedî taybetmendiyekê ye ji hemî tiştên yan kesên din zêdetir


hîn

glosses: fêr bûn, elimîn, perwerde bûn, zanîn wergirtin

glosses: fêr kirin, elimandin, perwerde kirin, zanîn danê

forms:
hî
hû

etymology_text: Ji proto-îranî *cneH- ji proto-hindûewropî *ǵenh₃- (“zanîn, nasîn”), hevreha aşna û nas, zanîn, nasîn. Bo H/Ş bidin ber kurmancî heyv / hîv û zazakî aşme. Hewiha belkî têkildarî peyva hay (haydarî).


hîn

forms:
hên
hênik
hînik
hûnik


hîn

text: Ez û ew hevhîn in.

forms: ḧîn

etymology_text:
Ji erebî حِين (ḥīn, “dem, wext”), حِينَ (ḥīna, “kengî”).
;


hîn

text: Li bal me gotineke pêşiyan heye, dibêjin, "Ne ker ket, ne hîn ziriya". Gelo dibe ku ew peyv hemwateya peyva "hesp" be.

ref: Samî Berbang: Dahûrandina hin peyvan, Amidakurd.com, 12/2006


hîna

glosses: ta niha, heta noke, heya niho: Ez hîna diçim dibistanê.

glosses: ta hingê, heta wê demê, heya wî wextî: Dema ez derketim, hîna nehatibû.

glosses: ji wê, ji wî, ji wan; ji hindê, ji wê yekê, ji vê yekê: Ev hîna mezintir e. (Ev ji wê jî mezintir e.)

glosses: hin yên din jî: Hîna pirs di serê min de mane.

forms:
hîn
hêna
her
heta
tir

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha farisî هنوز (henûz), pehlewî ehenûz.


hêna

forms:
hîn
hîna
her
heta
tir


keçxalet

glosses: keça xaleta kesekê/î, qîza xaltiya kesekê/î

forms:
kiçxalet
amoza
dotmam
jinam
jinap
jinmam
keçam
keçap
keçmam
keçmet
keçxal
kurmet
kurxal
kurxalet

etymology_text: Ji keç + xalet.


kurrxalet

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kurxalet.

ipa: /kʊrxɑːˈlɛt/

hyphenation: kurr·xa·let


kurxalet

glosses: kurê xaleta kesekê/î, lawê xaltiya kesekê/î

forms:
کوڕخالهت
amoza
dotmam
jinam
jinap
jinmam
keçam
keçap
keçmam
keçmet
keçxal
kurmet
kurxal
keçxalet

etymology_text: Ji kur + xalet.

ipa: /kʊɾxɑːˈlɛt/

hyphenation: kur·xa·let


kurrxal

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kurxal.

ipa: /kʊrˈxɑːl/

hyphenation: kurr·xal


kurmet

forms:
کوڕمهت
amoza
dotmam
jinam
jinap
jinmam
keçam
keçap
keçmam
keçmet
keçxal
keçxalet
kurxal
kurxalet

etymology_text: Ji kur + met.

hyphenation: kur·met


keçmet

forms:
kiçmet
amoza
dotmam
jinam
jinap
jinmam
keçam
keçap
keçmet
keçxal
keçxalet
kurxal
kurxalet

etymology_text: Ji keç + met.


Elmanya

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre Almanya.


elmanî

glosses:
laîk, sekuler, ne dînî,
birêvebirina li gor qanûnên mirovan, ne li gor şerîetê

forms:
elmanîtir (comparative)
herî elmanî (superlative)
elmanîtirîn (superlative)
'elmanî

etymology_text: Ji erebî علماني (ʿalmāniyy, “sekuler, laîk”)

ipa: /ɛlmɑːˈniː/

hyphenation: el·ma·nî


elmanî

glosses: (Zimanê Almanyayê) Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre almanî.


elmanî

glosses: (Her tiştî têkildarî xelkê/zimanê almanan) Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre almanî.


elemanî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre almanî.


elman

glosses: (welatiyên Almanyayê) Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre alman.


eleman

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre alman.


eleman

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eleman.wav


nasîn

pos_title: Lêker

text:
Ê bi vî wesf û libasî
Dê qedir behter binasî
Meq'edê sidqê ceza ye

glosses: (li gel kesekî) Nas bûn, dost bûn, heval bûn.

text: Sofî ji kevin ve dengê vê bilûra xweş dinasî.

ref: Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî

forms:
dinasim (present)
dinasî (present)
dinase (present)
dinasin (present)
binase (imperative singular)
binasin (imperative plural)
nasî (past)
nasî (past)
nasî (past)
nasî (past)
–nas– (root present)
–nasî– (root past)
ez dinasim (indicative present positive)
ez nanasim (indicative present negative)
min nasî (indicative past positive)
min nenasî (indicative past negative)
tu dinasî (indicative present positive)
tu nanasî (indicative present negative)
te nasî (indicative past positive)
te nenasî (indicative past negative)
ew dinase (indicative present positive)
ew nanase (indicative present negative)
wê/wî nasî (indicative past positive)
wê/wî nenasî (indicative past negative)
em dinasin (indicative present positive)
em nanasin (indicative present negative)
me nasî (indicative past positive)
me nenasî (indicative past negative)
hûn dinasin (indicative present positive)
hûn nanasin (indicative present negative)
we nasî (indicative past positive)
we nenasî (indicative past negative)
ew dinasin (indicative present positive)
ew nanasin (indicative present negative)
wan nasî (indicative past positive)
wan nenasî (indicative past negative)
min dinasî (imperfect positive)
min nedinasî (imperfect negative)
min nasîbû (positive)
min nenasîbû (negative)
te dinasî (imperfect positive)
te nedinasî (imperfect negative)
te nasîbû (positive)
te nenasîbû (negative)
wê/wî dinasî (imperfect positive)
wê/wî nedinasî (imperfect negative)
wê/wî nasîbû (positive)
wê/wî nenasîbû (negative)
me dinasî (imperfect positive)
me nedinasî (imperfect negative)
me nasîbû (positive)
me nenasîbû (negative)
we dinasî (imperfect positive)
we nedinasî (imperfect negative)
we nasîbû (positive)
we nenasîbû (negative)
wan dinasî (imperfect positive)
wan nedinasî (imperfect negative)
wan nasîbû (positive)
wan nenasîbû (negative)
ez ê binasim (future positive)
ez ê nenasim (future negative)
minê nasîbe (future perfect positive)
minê nenasîbe (future perfect negative)
tu yê binasî (future positive)
tu yê nenasî (future negative)
teyê nasîbe (future perfect positive)
teyê nenasîbe (future perfect negative)
ew ê binase (future positive)
ew ê nenase (future negative)
wê/wîyê nasîbe (future perfect positive)
wê/wîyê nenasîbe (future perfect negative)
em ê binasin (future positive)
em ê nenasin (future negative)
meyê nasîbe (future perfect positive)
meyê nenasîbe (future perfect negative)
hûn ê binasin (future positive)
hûn ê nenasin (future negative)
weyê nasîbe (future perfect positive)
weyê nenasîbe (future perfect negative)
ew ê binasin (future positive)
ew ê nenasin (future negative)
wanê nasîbe (future perfect positive)
wanê nenasîbe (future perfect negative)
min nasiye (perfect positive)
min nenasiye (perfect negative)
min nasîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nenasîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te nasiye (perfect positive)
te nenasiye (perfect negative)
te nasîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nenasîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî nasiye (perfect positive)
wê/wî nenasiye (perfect negative)
wê/wî nasîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nenasîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me nasiye (perfect positive)
me nenasiye (perfect negative)
me nasîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nenasîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we nasiye (perfect positive)
we nenasiye (perfect negative)
we nasîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nenasîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan nasiye (perfect positive)
wan nenasiye (perfect negative)
wan nasîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nenasîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez binasim (present subjunctive positive)
(bila) ez nenasim (present subjunctive negative)
(bila) min nasîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nenasîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu binasî (present subjunctive positive)
(bila) tu nenasî (present subjunctive negative)
(bila) te nasîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nenasîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew binase (present subjunctive positive)
(bila) ew nenase (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî nasîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nenasîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em binasin (present subjunctive positive)
(bila) em nenasin (present subjunctive negative)
(bila) me nasîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nenasîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn binasin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nenasin (present subjunctive negative)
(bila) we nasîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nenasîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew binasin (present subjunctive positive)
(bila) ew nenasin (present subjunctive negative)
(bila) wan nasîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nenasîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) min binasiya (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nenasiya (imperfect subjunctive negative)
(bila) min nasîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nenasîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te binasiya (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nenasiya (imperfect subjunctive negative)
(bila) te nasîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nenasîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî binasiya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nenasiya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî nasîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nenasîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me binasiya (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nenasiya (imperfect subjunctive negative)
(bila) me nasîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nenasîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we binasiya (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nenasiya (imperfect subjunctive negative)
(bila) we nasîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nenasîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan binasiya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nenasiya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan nasîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nenasîbûya (pluperfect subjunctive negative)
minê binasiya (present conditional positive)
minê nenasiya (present conditional negative)
minê nasîbûya (preterite conditional positive)
minê nenasîbûya (preterite conditional negative)
teyê binasiya (present conditional positive)
teyê nenasiya (present conditional negative)
teyê nasîbûya (preterite conditional positive)
teyê nenasîbûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê binasiya (present conditional positive)
wê/wîyê nenasiya (present conditional negative)
wê/wîyê nasîbûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nenasîbûya (preterite conditional negative)
meyê binasiya (present conditional positive)
meyê nenasiya (present conditional negative)
meyê nasîbûya (preterite conditional positive)
meyê nenasîbûya (preterite conditional negative)
weyê binasiya (present conditional positive)
weyê nenasiya (present conditional negative)
weyê nasîbûya (preterite conditional positive)
weyê nenasîbûya (preterite conditional negative)
wanê binasiya (present conditional positive)
wanê nenasiya (present conditional negative)
wanê nasîbûya (preterite conditional positive)
wanê nenasîbûya (preterite conditional negative)
(tu) binase (imperative present positive)
(tu) nenase (imperative present negative)
(hûn) binasin (imperative present positive)
(hûn) nenasin (imperative present negative)
ناسین
naysîn
niyasîn

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî: *gne- ("zanîn, nasîn"),
proto-îranî: *zan- ("zanîn, nasîn"),
farisiya kevn: xşnā- ("nasîn") ,
partî: 'şn's- ("nasîn") ,
pehlewî: 'şn's- ("nasîn") ,
farisî: şinās- ("nasîn") ... ^(alfabeya arî),
kurmancî: nasîn- ("nasîn"),
soranî: nasîn- ("nasîn"),
zazakî: şinasnayene ("nasîn"),
hewramî: ažnās- ("nasîn")
Çavkanî: Cheung p.467Binere herwiha: zanîn

ማወቅ

roman: mawäḳ

знаць

roman: znacʹ

позна́вам

roman: poznávam

зна́я

roman: znája

သိ

roman: si.

таниха

roman: tanixa

ᎤᏅᏔ

roman: unvta

認識

roman: rènshi

捌

roman: pat

عَرَفَ

roman: ʿarafa

عرف

roman: ʿeref

իմանալ

roman: imanal

ճանաչել

roman: čanačʻel

գիտենալ

roman: gitenal

شناختن

roman: šenâxtan

𐌺𐌿𐌽𐌽𐌰𐌽

roman: kunnan

ცნობა

roman: cnoba

הִכִּיר

roman: hikír

таньх

roman: tan'x

...와 친한 사이다

roman: ...wa chinhan saida

알다

roman: alda

ຮູ້ຈັກ

roman: hū chak

знае

roman: znae

അറിയുക

roman: aṟiyuka

таних

roman: tanih

знать

roman: znatʹ

знати

roman: znati

зна́ти

roman: znáty

קענען

roman: kenen

γνωρίζω

roman: gnorízo

οἶδα

roman: oîda

ipa: /nɑːsˈˤiːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-nasîn.wav

hyphenation: na·sîn


nasîn

glosses:
naskirin, aşnabûn, niyasîn, berniyasbûn:
Nasîna cîranên xwe giring e.


zanîn

glosses: hay jê hebûn, agah jê hebûn, agahdar bûn, haydar bûn (ji tiştekê);

text: Ez dizanim ew li kû ye.

text: Mahmût Xan nizane maf û diyarî çi ye. Ew bûye Osmanî.

text: Şêweyê dilberê bizan sunnet e şêwe 'işwe ferdŞêweyê dilberê bizan sunnet e şêwe 'işwe ferd

text: Ez dirûnê nizanim.

text: Ew baş bi kurdî dizane.

text: Ez dizanim ew dîsan jî nayê.

text: Em tenê dikarin bi zanînê civaka xwe pêş ve bibin.

forms:
dizanim (present)
dizanî (present)
dizane (present)
dizanin (present)
bizane (imperative singular)
bizanin (imperative plural)
zanî (past)
zanî (past)
zanî (past)
zanî (past)
–zan– (root present)
–zanî– (root past)
ez dizanim (indicative present positive)
ez nizanim (indicative present negative)
min zanî (indicative past positive)
min nezanî (indicative past negative)
tu dizanî (indicative present positive)
tu nizanî (indicative present negative)
te zanî (indicative past positive)
te nezanî (indicative past negative)
ew dizane (indicative present positive)
ew nizane (indicative present negative)
wê/wî zanî (indicative past positive)
wê/wî nezanî (indicative past negative)
em dizanin (indicative present positive)
em nizanin (indicative present negative)
me zanî (indicative past positive)
me nezanî (indicative past negative)
hûn dizanin (indicative present positive)
hûn nizanin (indicative present negative)
we zanî (indicative past positive)
we nezanî (indicative past negative)
ew dizanin (indicative present positive)
ew nizanin (indicative present negative)
wan zanî (indicative past positive)
wan nezanî (indicative past negative)
min dizanî (imperfect positive)
min nedizanî (imperfect negative)
min zanîbû (positive)
min nezanîbû (negative)
te dizanî (imperfect positive)
te nedizanî (imperfect negative)
te zanîbû (positive)
te nezanîbû (negative)
wê/wî dizanî (imperfect positive)
wê/wî nedizanî (imperfect negative)
wê/wî zanîbû (positive)
wê/wî nezanîbû (negative)
me dizanî (imperfect positive)
me nedizanî (imperfect negative)
me zanîbû (positive)
me nezanîbû (negative)
we dizanî (imperfect positive)
we nedizanî (imperfect negative)
we zanîbû (positive)
we nezanîbû (negative)
wan dizanî (imperfect positive)
wan nedizanî (imperfect negative)
wan zanîbû (positive)
wan nezanîbû (negative)
ez ê bizanim (future positive)
ez ê nezanim (future negative)
minê zanîbe (future perfect positive)
minê nezanîbe (future perfect negative)
tu yê bizanî (future positive)
tu yê nezanî (future negative)
teyê zanîbe (future perfect positive)
teyê nezanîbe (future perfect negative)
ew ê bizane (future positive)
ew ê nezane (future negative)
wê/wîyê zanîbe (future perfect positive)
wê/wîyê nezanîbe (future perfect negative)
em ê bizanin (future positive)
em ê nezanin (future negative)
meyê zanîbe (future perfect positive)
meyê nezanîbe (future perfect negative)
hûn ê bizanin (future positive)
hûn ê nezanin (future negative)
weyê zanîbe (future perfect positive)
weyê nezanîbe (future perfect negative)
ew ê bizanin (future positive)
ew ê nezanin (future negative)
wanê zanîbe (future perfect positive)
wanê nezanîbe (future perfect negative)
min zaniye (perfect positive)
min nezaniye (perfect negative)
min zanîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nezanîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te zaniye (perfect positive)
te nezaniye (perfect negative)
te zanîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nezanîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî zaniye (perfect positive)
wê/wî nezaniye (perfect negative)
wê/wî zanîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nezanîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me zaniye (perfect positive)
me nezaniye (perfect negative)
me zanîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nezanîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we zaniye (perfect positive)
we nezaniye (perfect negative)
we zanîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nezanîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan zaniye (perfect positive)
wan nezaniye (perfect negative)
wan zanîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nezanîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bizanim (present subjunctive positive)
(bila) ez nezanim (present subjunctive negative)
(bila) min zanîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nezanîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bizanî (present subjunctive positive)
(bila) tu nezanî (present subjunctive negative)
(bila) te zanîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nezanîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bizane (present subjunctive positive)
(bila) ew nezane (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî zanîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nezanîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bizanin (present subjunctive positive)
(bila) em nezanin (present subjunctive negative)
(bila) me zanîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nezanîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bizanin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nezanin (present subjunctive negative)
(bila) we zanîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nezanîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bizanin (present subjunctive positive)
(bila) ew nezanin (present subjunctive negative)
(bila) wan zanîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nezanîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bizaniya (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nezaniya (imperfect subjunctive negative)
(bila) min zanîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nezanîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bizaniya (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nezaniya (imperfect subjunctive negative)
(bila) te zanîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nezanîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bizaniya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nezaniya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî zanîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nezanîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bizaniya (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nezaniya (imperfect subjunctive negative)
(bila) me zanîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nezanîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bizaniya (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nezaniya (imperfect subjunctive negative)
(bila) we zanîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nezanîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bizaniya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nezaniya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan zanîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nezanîbûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bizaniya (present conditional positive)
minê nezaniya (present conditional negative)
minê zanîbûya (preterite conditional positive)
minê nezanîbûya (preterite conditional negative)
teyê bizaniya (present conditional positive)
teyê nezaniya (present conditional negative)
teyê zanîbûya (preterite conditional positive)
teyê nezanîbûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bizaniya (present conditional positive)
wê/wîyê nezaniya (present conditional negative)
wê/wîyê zanîbûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nezanîbûya (preterite conditional negative)
meyê bizaniya (present conditional positive)
meyê nezaniya (present conditional negative)
meyê zanîbûya (preterite conditional positive)
meyê nezanîbûya (preterite conditional negative)
weyê bizaniya (present conditional positive)
weyê nezaniya (present conditional negative)
weyê zanîbûya (preterite conditional positive)
weyê nezanîbûya (preterite conditional negative)
wanê bizaniya (present conditional positive)
wanê nezaniya (present conditional negative)
wanê zanîbûya (preterite conditional positive)
wanê nezanîbûya (preterite conditional negative)
(tu) bizane (imperative present positive)
(tu) nezane (imperative present negative)
(hûn) bizanin (imperative present positive)
(hûn) nezanin (imperative present negative)
زانين
(dengnasî: ظانین)
занин
agah
jê hebûn
aşna
bûn
hay
jê hebûn
nasîn
nas
kirin
şareza
bûn

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî *ǵenh₃- / *ǵenə- / *ǵnō-, têkildarî zan- ya avestayî, pehlewî dan-, farisî dan-, zazakî zanayene, sanskrîtî jānāmi, rusî знать (znat'), almanî kann, swêdî kan (dikare) û känna (nasîn), îngilîzî can (bixwîne: ken, "karîn") û know (bixwîne: now "zanîn" ji îngilîziya kevn cunnan, bixwîne: kunnan "zanîn").
Ji proto-hindûewropî: *gne- ("zanîn"),
proto-îranî: *zan- ("zanîn"),
avestayî: zān- ("zanîn"),
partî: z'n- ("zanîn"),
pehlewî: d'n- ("zanîn"),
sogdî: z'n- ("zanîn"),
farisî: dān- ("zanîn"),
osetî: zynd- ("zanîn"),
belûçî: zan- ("zanîn"),
semnanî: zūn- ("zanîn"),
sengîserî: zun- ("zanîn") ... ^(alfabeya arî),
kurmancî: zanîn- ("zanîn"),
soranî: zanîn- ("zanîn"),
hewramî: zanay ("zanîn"),
zazakî: zanayene,
sanskrîtî: jna- ("zanîn"),
latînî: gno- ("zanîn"),
yûnanî: gno- ("zanîn"),
îngilîzî: know ("zanîn") ...,
almanî: kann (dikare),
swêdî: kan (dikare), känna (nasîn)
Çavkanî: Cheung p.467, Watkins p.33, Etymonline
Binere herwiha: nasîn

адырра

roman: ādərrā

билер

roman: biler

ማወቅ

roman: mawäḳ

ማዎቅ

roman: mawoḳ

белеү

roman: belew

ве́даць

roman: vjédacʹ

знаць

roman: znacʹ

জানা

roman: jana

চেনা

roman: cena

دونستن

roman: dõwesten

зна́я

roman: znája

သိ

roman: si.

ཤེས

roman: shes

җыдо

roman: žɨdo

知

roman: tî

知道

roman: zhīdao

曉得

roman: xiǎode

捌

roman: báik

知影

roman: chai-iáⁿ

會曉

roman: ē-hiáu

明白

roman: bîng-pi̍k

пĕл

roman: pĕl

عَلِمَ

roman: ʿalima

عَرَفَ

roman: ʿarafa

عرف

roman: ʿeref

عرف

roman: ʕirif

գիտենալ

roman: gitenal

իմանալ

roman: imanal

хадай

roman: hadaj

сами

roman: sami

دانستن

roman: dânestan

دونستن

roman: dunestan

𐍅𐌹𐍄𐌰𐌽

roman: witan

જાણવું

roman: jāṇvũ

ცოდნა

roman: codna

जानना

roman: jānnā

יָדַע

roman: yadá

بِلْماكْ

roman: bilmēk

билүү

roman: bilüü

දන්නවා

roman: dannawā

ຮູ້

roman: hū

ຊາບ

roman: sāp

зна́е

roman: znáe

ᠰᠠᠮᠪᡳ

roman: sambi

जाणणे

roman: j̈āṇṇe

мэдэх

roman: medeh

चिन्नु

roman: cinnu

ଜାଣିବା

roman: jaṇiba

зонын

roman: zonyn

بیلمك

roman: bilmek

پوهېدل

roman: pohedᶕl

پيېدل

roman: pǝyedǝ́l

білу

roman: bılu

ве́дать

roman: védatʹ

जानाति

roman: jānāti

вѣдѣти

roman: věděti

ཤེའ

roman: shee

донистан

roman: donistan

ᩁᩪ᩶

roman: hu

รู้

roman: rúu

ทราบ

roman: trâap

белергә

roman: belergä

མཁྱེན

roman: mkhyen

билир

roman: bilir

биир

roman: biir

𐎊𐎄𐎓

roman: ydʿ

ві́дати

roman: vídaty

пілерге

roman: pílerge

ចេរ

roman: cee

бил

roman: bil

וויסן

roman: visn

ξέρω

roman: xéro

γιγνώσκω

roman: gignṓskō

γινώσκω

roman: ginṓskō

hyphenation: za·nîn


zanîn

text: Zanîna zimanê kurdî.

text: Zanîna rastiyê.

text: Divê em welatê xwe bi zanînê ava bikin.

forms:
nasîn
karîn

እውቀት

roman: ʾəwḳät

জ্ঞান

roman: gyan

белем

roman: belem

ве́данне

roman: vjédannje

জ্ঞান

roman: ggan

এলেম

roman: elem

зна́ние

roman: znánie

ဝိဇ္ဇာ

roman: wijja

知識

roman: zi¹ sik¹, zi³ sik¹

見識

roman: gin³ sik¹

җышы

roman: žɨšɨ

җяншы

roman: ži͡anšɨ

эрлин

roman: erlin

知識

roman: zhīshi

見識

roman: jiànshí, jiànshì

عِلْم

roman: ʿilm

مَعْرِفَة

roman: maʿrifa

իմացություն

roman: imacʻutʻyun

գիտելիք

roman: gitelikʻ

دانش

roman: dâneš

شناخت

roman: šenâxt

علم

roman: 'elm

معرفت

roman: ma'refat

ცოდნა

roman: codna

जान

roman: jān

ज्ञान

roman: gyān

बुद्धि

roman: buddhi

इल्म

roman: ilm

יֶדַע

roman: yéda

ידיעה

roman: yediá

билим

roman: bilim

지식

roman: jisik

앎

roman: am

ຄວາມຮູ້

roman: khuām hū

ວິຊາ

roman: wi sā

знаење

roman: znaenje

эрдэм

roman: erdem

мэдлэг

roman: medleg

ज्ञान

roman: gỹān

ଜ୍ଞାନ

roman: jñanô

بیلك

roman: bilik

білім

roman: bılım

ғылым

roman: ğylym

зна́ние

roman: znánije

осведомлённость

roman: osvedomljónnostʹ

ज्ञान

roman: jñāna

विद्या

roman: vidyā

बोध

roman: bodha

ꠉꠣꠀꠘ

roman: gian

ᮕᮍᮝᮨᮛᮥᮂ

roman: pangaweruh

дониш

roman: doniš

маърифат

roman: maʾrifat

அறிவு

roman: aṟivu

ஞானம்

roman: ñāṉam

జ్ఞానము

roman: jñānamu

బోధ

roman: bōdha

ⵜⵓⵙⵙⵏⴰ

roman: tussna

ཤེས་བྱ

roman: shes bya

ཡོན་ཏན

roman: yon tan

𐎄𐎓𐎚

roman: dʿt

знання́

roman: znannjá

ចំណេះ

roman: cɑmneh

ញាណ

roman: ñiən

វិជ្ជា

roman: vicciə

γνώση

roman: gnósi

αγωγή

roman: agogí

γνῶσις

roman: gnôsis


xalza

forms:
malxalan
amoza
biraza
xwarza

etymology_text: Ji xal + za.


binemal

glosses:
mal û mirovên kesekê/î
 bavkalên kesekê/î

forms:
بنەمال
malbat

etymology_text: Ji bin + -e- + mal.

ipa: /bɪnɛˈmɑːl/


hin

pos: pron

pos_title: Cînav

forms:
hindek
hinek
gelek
hind
hindik
kêm
mişe
piçek
pirr
zehf
zêde
zor
fizûn
zaf
mişt

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

لہتے

roman: lahti, lahte

няколко

roman: njakolko

ᎢᎦᏓ

roman: igada

一啲

roman: jat¹ dit¹

一些

roman: yīxiē

幾個

roman: jǐgè, jǐge

بَعْضٌ

roman: baʿḍun

بعض

roman: baʕḍ

որոշ

roman: oroš

𐍃𐌿𐌼𐍃

roman: sums

कुछ

roman: kuch

не́сколько

roman: néskolʹko

немно́го

roman: nemnógo

บาง

roman: baang

μερικοί

roman: merikoí

μερικές

roman: merikés

μερικά

roman: meriká

ipa: /hɪn/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-hin.wav

hyphenation: hin


agah

text: Dilberê serdarê xwiban ez nizam agah heyeDilberê serdarê xwiban ez nizam agah heyeDi hebs û zindanê esîr û girtiyê dermande ye

text: Ev pirseke, ko bersiva wê pir zor e û pêdiviye bersivdêr agah li hemen hemen hemî cureyên nivîsîna kurdî û bihemî zaraveyan hebe û ez vê idîayê nakim, lê li gor agahiyên min, lêkolînerên kurd di warê edeba kurdî ya kilasîkî de, hebûn û hene...

ref: Pênûsa Nû, Hevpeyvînek zindî biTengezarê Marînî re, Tengezarê Marînî, hj. 17, 2013, r. 20

forms:
aga
age
ageh

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-agah.wav

hyphenation: a·gah


agah

text: Kes nikare civateke agah.

forms:
agahtir (comparative)
herî agah (superlative)
agahtirîn (superlative)


ageh

text: Şubhetê çengê dinalim hêj ji dest daxa qedîmHerwekî meş'el disojim dost nizam ageh heyeMin divê ser li asitanê herwekî tolan nihim

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-ageh.wav

hyphenation: a·geh


hay

glosses: aga, zanîn, xeber, ageh, agah, enformasyon

text: Gava ko ewan bihîstî mizgînHay dan bi tebayî xelq û xwazgînHindek 'ulema û hin di 'adil

forms:
های
ha
haj

ipa: /hɑːj/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hay.wav

hyphenation: hay


ha

glosses:
ev e, va ye, kerem bike, fermo,
bersiva ka


ha

text: Barî ji te ra kirin muqedderHa bûne ji bo te ra muyesserAv î tu rewan be pêş-i selwê


ha

forms: hê


ha

pos: intj

pos_title: Baneşan

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ha.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-ha.wav


ha

pos: unknown

pos_title: Mane

text: Ha göreyim seni!

text: Amma da güzelmiş ha.

text: Sakın ha, ağlamanı istemiyorum.

text: Ha, şimdi anladım.

text: Geldin ha?

text: Ha ben gelmişim ha o.

text: Çalış ha çalış.

text: Yağmur ha yağdı ha yağacak.


hinek

text:
Şerbeta wesla xwe nadet
Ta hinek 'aşiq ceza det

forms:
هنەک
hin
hindek
gelek
hindik
kêm
mişe
piçek
pirr
zehf
zêde
zor

etymology_text: Ji hin + ek.

несколько

roman: neskolʹko


rizgar

glosses:
azad, serbest, serbixwe, xweser, berdayî,
kesa/ê bi xwe dikare biryaran li ser karên xwe bide,
kesa/ê ne di bin destê kesek din ve ye,
kesa/ê ne girtî ye

text: Ew cihê ku Xwedê; ji bo tu min rizgar bikî, te li ser darekê danîbû; ey Ganem.

forms:
rizgartir (comparative)
herî rizgar (superlative)
rizgartirîn (superlative)
ڕزگار

etymology_text: riz + -gar, riz- ji proto-hindûewropî *h₃rḗǵs (“serwer, serok, serkêş, rêber, rêzan, serperişt”) ji *h₃reǵ- (“rast çûn; rast kirin; bi rê ve birin”), proto-îranî *rec-, hevrehên sanskrîtî राजन् (racen: serwer), ji rej- (ferman kirin, bi rê ve birin), avestayî rez- (dirist kirin, sererast kirin, bi rê ve birin), farisiya kevn red-, farisiya nû رستن (resten, “rizgar bûn, reha bûn, filitîn, xilas bûn”), رستگار (restgar, “rizgar, azad, reha”), رج (“ref, sef, kom”), رده (“dor, sire”), yûnaniya kevn oregein, latînî rego (bi rê ve birin) û rēx (serwer, padişa) > fransî roi > îngilîzî royal. Hevrehên din yên kurmancî: rade, rast, rêz, rîs, araste, rajman, arayîş, rayengir, rist, riste, ristik, veristin, verastin, rexsandin, firstiqandin, ristin... Herwiha hevreha vi-raşt-ene (çêkirin) ya kirdkî/zazakî û rehê wê yê dema niha -viraz- (çê-d-, çêdike).

ανεξάρτητος

roman: anexártitos

ipa: /rɪzˈɡɑːɾ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-rizgar.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-rizgar.wav

hyphenation: riz·gar


rizgar

forms: rizg

etymology_text: Hevreha "rizgar" (azad) ya kurmancî anku maneya "vekerê/'azadkerê' deriyan" dide, binere li jor.


serbest

glosses: Kesa/ê bi xwe dikare biryaran li ser karên xwe bide.

glosses: Nebestî, nebendî, kesê di ser bestê re ango girê re bûn, kesê ku nehatiye bestin an girêdan, kesê ne di bin hukma bestê de.

forms:
serbesttir (comparative)
herî serbest (superlative)
serbesttirîn (superlative)

ipa: /sɛɾˈbɛst/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-serbest.wav

hyphenation: ser·best


serbest

text: Öğleyin serbestim, gelebilirsin.

text: Serbest ticaret yapıyor.

text: Takılmadan, sıkılmadan konuşuyor.

text: Piston kolu serbest.


serbixwe

glosses: Kesê ku bixwe dikare biryaran li ser karên xwe bide; kesê ne di bin destê/kontrola kesekî din ve ye.

glosses: Welatê ku ne di bin desthilata dewletek yan hin hêzên derve ve; ne dagirkirî.

forms:
serbixwetir (comparative)
herî serbixwe (superlative)
serbixwetirîn (superlative)

独立

roman: dúlì

مستقل

roman: mustáqil

حر

roman: Hurr

독립

roman: doglip

независимый

roman: nezavísimyj

ឯករាជ

roman: aikgareeich

ipa: /sɛɾbɪxˈʷɛ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-serbixwe.wav

hyphenation: ser·bix·we


xweser

glosses: kesa/ê bi xwe dikare biryaran li ser karên xwe bide

glosses: welatê ne di bin desthilata hêzek yan hin hêzên derve ve

forms:
xwesertir (comparative)
herî xweser (superlative)
xwesertirîn (superlative)

ipa: /xʷɛˈsɛɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-xweser.wav

hyphenation: xwe·ser


otonom

glosses: Herêmeke welatekî ya ku îdareya hundirîn ji alî herêmê bi xwe ve tê birêvebirin (ne ji alî hikûmeta navendî ve).

forms:
otonomtir (comparative)
herî otonom (superlative)
otonomtirîn (superlative)
federal
konfederal
navendî
unîter

etymology_text: Ji oto + nom.

ipa: /oːtoːˈnoːm/

hyphenation: o·to·nom


kole

glosses: Kesa/ê ku neçar e hemû jiyana xwe belaş bo kesek din dixebite anku kar dike.

text:
Dîsa şehîdan rakirit
Van koleyan aza kirit

glosses: Kesa/ê ku maf nîne ku bi xwe biryaran li ser karên xwe bide.

forms:
كۆله
kol
xulam
kenîze
pale
noker
bindest
benî
girtî
dîl
zindanî
rizgar
serbest
serbixwe
xweser
berdayî

etymology_text: Ji tirkî köle, hevrehakölük (bargir, dewar), belkî ji erebî [skrîpt hewce ye] (ğulam), binêre: xulam.

𐕎𐔰𐔼𐔽𐕒𐕡

roman: naiˁu

𒀴

roman: /wardum/

кул

roman: kul

ܥܒܕܐ

roman: ʿaḇdā

ܐܡܬܐ

roman: ʾamməṯā

দাস

roman: dax

лагъ

roman: laġ

ҡол

roman: qol

раб

roman: rab

рабы́ня

roman: rabýnja

няво́льнiк

roman: njavólʹnik

няво́льнiца

roman: njavólʹnica

দাস

roman: daś

গোলাম

roman: golam

বান্দা

roman: banda

роб

roman: rob

роби́ня

roman: robínja

нево́лник

roman: nevólnik

нево́лница

roman: nevólnica

ကျွန်

roman: kywan

ကျွန်မ

roman: kywanma.

лай

roman: laj

奴隸

roman: nou⁴ dai⁶

奴隸

roman: núlì

чура

roman: čura

кулут

roman: kulut

عَبْد

roman: ʿabd

أَمَة

roman: ʾama

ստրուկ

roman: struk

برده

roman: barde

غلام

roman: ğolâm

𐍃𐌺𐌰𐌻𐌺𐍃

roman: skalks

მონა

roman: mona

दास

roman: dās

ग़ुलाम

roman: ġulām

दासी

roman: dāsī

עֶבֶד

roman: 'éved

אָמָה

roman: amá

שִׁפְחָה

roman: shifḥá

мухла

roman: muxla

бөгл

roman: bögl

ಗುಲಾಮ

roman: gulāma

къул

roman: qul

දාසයා

roman: dāsayā

노예

roman: noye

노례

roman: norye

ຂ້າ

roman: khā

робинка

roman: robinka

അടിമ

roman: aṭima

боол

roman: bool

غلام

roman: ǧolām

ਗੁਲਾਮ

roman: gulām

құл

roman: qūl

раба́

roman: rabá

нево́льник

roman: nevólʹnik

нево́льница

roman: nevólʹnica

दास

roman: dāsa

рабъ

roman: rabŭ

робъ

roman: robŭ

𒀴

roman: ARAD

𒀵

roman: ÁRAD

ၶႃႈ

roman: khāa

ғулом

roman: ġulom

абд

roman: abd

асир

roman: asir

அடிமை

roman: aṭimai

ทาส

roman: tâas

ข้า

roman: kâa

దాసుడు

roman: dāsuḍu

బానిస

roman: bānisa

བྲན་གཡོག

roman: bran g.yog

неъиъшӏ

roman: ne̱i̱š:

𐎓𐎁𐎄

roman: ʿbd

неві́льник

roman: nevílʹnyk

неві́льниця

roman: nevílʹnycja

хул

roman: xul

កញ្ជះ

roman: kɑɑkɑñcĕəh

ខ្ញុំ

roman: khñom

កុដធារិកា

roman: kotthiərikaa

អសេរី

roman: ʼɑɑseerii

អសេរិនី

roman: ʼɑɑseerinii

បរាធីន

roman: bɑɑriəthiin


kole

glosses: Navgînek e ku bar lê tên siwarkirin yan jî mirov lê siwar dibin û li ser berfê tê kişandin.

ᖃᒧᑏᒃ

roman: qamutiik

έλκηθρο

roman: élkithro

ipa: /koːˈlɛ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kole.wav

hyphenation: ko·le


belaş

glosses:
bêdirav, bêbiha, bêpare, bêpere, mift, herwe,
tişta/ê ne hewce ye bo bidestxistina wê / wî pare ango dirav ango pere were dan

text: Navê mê dê bimîneUmre me çû belaş eÇu feyde me nedîne

ref: Feqiyê Teyran,

forms:
بهلاش
bihadar
erzan
giran
kêmbiha

etymology_text: Hevreha soranî بهلاش (belaş), tirkiya devokî beleş, hemû ji erebî بلا شيء (bila şei, “belaş, bê ti tişt”), binêre: bila- + eşya.

ነፃ

roman: näṣ́a

бяспла́тны

roman: bjasplátny

дармавы́

roman: darmavý

безпла́тен

roman: bezpláten

مَجَّانِيّ

roman: majjāniyy

بلاش

roman: balāš

فابور

roman: fabur

անվճար

roman: anvčar

ձրի

roman: jri

مَجّانی

roman: majjâni

مُفْت

roman: moft

رایگان

roman: râygân

უფასო

roman: upaso

मुफ़्त

roman: muft

फोकट

roman: phokaṭ

חינם \ חִנָּם

roman: khinám

בחינם

roman: b'khinám

акысыз

roman: akısız

бекер

roman: beker

무료-의

roman: muryoui

공짜-의

roman: gongjjaui

ບໍ່ຄິດຄ່າ

roman: bǭ khit khā

ບໍ່ຕ້ອງເສັຽຫຍັງເລີຽ

roman: bǭ tǭng sīa nyang lœ̄i

бесплатен

roman: besplaten

സൗജന്യം

roman: saujanyaṃ

ھەقسىز

roman: heqsiz

وړيا

roman: waṛyā

مجاني

roman: majāni

өтеусіз

roman: öteusız

ақысыз

roman: aqysyz

тегін

roman: tegın

төлеусіз

roman: töleusız

беспла́тный

roman: besplátnyj

безвозме́здный

roman: bezvozmézdnyj

дармово́й

roman: darmovój

дарово́й

roman: darovój

маҷҷонӣ

roman: majjonī

ройгон

roman: roygon

бепул

roman: bepul

бемузд

roman: bemuzd

ฟรี

roman: frii

түләүсез

roman: tüläüsez

безкошто́вний

roman: bezkoštóvnyj

дармови́й

roman: darmovýj

безпла́тний

roman: bezplátnyj

безопла́тний

roman: bezoplátnyj

ឥតបង់ថ្លៃ

roman: ʼĕtâbângthlai

ទទេ

roman: tɔɔtɔtei

אומזיסט

roman: umzist

δωρεάν

roman: doreán

ανέξοδος

roman: anéxodos

δωρεάν

roman: dōreán

ἀδάπανος

roman: adápanos

ipa: /bɛˈlɑːʃ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-belaş.wav

hyphenation: be·laş


belaş

glosses:
bêpare, bêpere, mift, herwe,
tişta/ê ne hewce ye bo bidestxistina wê / wî pare ango dirav ango pere were dan


pare

glosses: per û asinên çapkirî yên tişt pê tên kirîn anku standin

text: Euro, dolar, dînar û lîre pare ne.

text: Hejarî ye û pare jî di dest hemû kesan de nîne.

text:
Wer ji qewseynan bi mîzan bêne der cotek xedeng
Dê ceger bit pare pare sîne tar û mar-i bit

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms:
پاره
парә
para
pere

etymology_text: Ji par (2) + -e, hevreha farisî pare(h), pehlewî parek, ji proto-hindûewropî *perə- (parçe kirin; parve kirin). para ya tirkî ji zimanekî îranî hatiye deynkirin. Herwiha hevreha latînî parare.

аԥара

roman: āpārā

ахъщ

roman: āχš̍

𑜂𑜢𑜤𑜃𑜫

roman: ṅün

акча

roman: akča

ገንዘብ

roman: gänzäb

כספא

roman: kespā, kespo

টকা

roman: toka

টকা-পইচা

roman: toka-poisa

гӏарац

roman: ʿarac

イチェン

roman: icen

аҡса

roman: aqsa

гро́шы

roman: hróšy

پیسہ

roman: paysa

زر

roman: zar

অর্থ

roman: ôrth

টাকা

roman: ṭaka

پیل

roman: pil

пари́

roman: parí

ပိုက်ဆံ

roman: puikhcam

ငွေ

roman: ngwe

ငွေကြေး

roman: ngwe-kre:

ахча

roman: aχča

ᎠᏕᎳ

roman: adela

錢

roman: cin⁴⁻²

чян

roman: či͡an

錢

roman: chhièn

錢

roman: qián

金錢

roman: jīnqián

貨幣

roman: huòbì

錢

roman: cîng

錢

roman: cièng

錢

roman: chîⁿ, chiân, chhiân

укҫа

roman: ukśa

ފައިސާ

roman: faisā

پول

roman: pul

نُقُود

roman: nuqūd

مَال

roman: māl

فُلُوس

roman: fulūs

فلوس

roman: felūs

بيزات

roman: bēzāt

فُلُوس

roman: fulūs, filūs

فلوس

roman: flūs

فلوس

roman: flus

مصاري

roman: masāri

փող

roman: pʻoġ

դրամ

roman: dram

ярмакт

roman: jarmakt

ярмак

roman: jarmak

پیسه

roman: peyse

𐍃𐌺𐌰𐍄𐍄𐍃

roman: skatts

પૈસો

roman: paiso

ფული

roman: puli

پووڵ

roman: puł

पैसा

roman: paisā

धन

roman: dhan

כֶּסֶף

roman: késef

мөңгн

roman: möñgn

ಹಣ

roman: haṇa

ದುಡ್ಡು

roman: duḍḍu

акча

roman: akça

මුදල්

roman: mudal

돈

roman: don

금전

roman: geumjeon

화폐

roman: hwapye

акъча

roman: aqça

ເງິນ

roman: ngœn

ᦇᦹᧃ

roman: nguen

пари

roman: pari

പണം

roman: paṇaṃ

ᠵᡳᡥᠠ

roman: jiha

мөнгө

roman: möngö

मुद्रा

roman: mudrā

ч’ӽа

roman: ț’ʼẋa

ପଇସା

roman: pôisa

ӕхца

roman: æxca

پيسې

roman: paysé

ақша

roman: aqşa

пұл

roman: pūl

де́ньги

roman: dénʹgi

ба́бки

roman: bábki

ба́шли

roman: bášli

бабло́

roman: babló

бабо́сы

roman: babósy

бабло́сы

roman: bablósy

лавэ́

roman: lavɛ́

де́нежки

roman: dénežki

деньжа́та

roman: denʹžáta

пеня́зь

roman: penjázʹ


pare

glosses: (devkî, devokî) ji par re, ji piştê ve, dû tiştekî re, piştî ku tiştek bibe:

text: gurên har pare gihanê.

forms:
parre
para
par re
par ra

etymology_text: par(3) + -re

ipa: /pʰɑːˈɾɛ/

ipa: /'pɑːrɛ/


pare

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-pare.wav


pere

text: Gotin pere nake, divê xebat bêt kirin.

مال

roman: māl

ipa: /pʰɛˈɾɛ/


kirrîn

ipa: /kʰɪˈriːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-kirrîn.wav

hyphenation: kir·rîn


kirîn

glosses: bi paredanê wergirtin, bi diravdanê bi dest xistin, bi pere standin

text: Te tirimpêla xwe bi çendê kiriye?

text: Min xaniyek bi 150 000 euroyan kirî.

text: Fe-bihe l-'enberu fa'ih we-bihe l-misku 'ebîq«Çi bi kuştin çi bi hiştin tu ko ferman bikirîEz bi hukmê te xweş im »Ehmedu 'ebdun we-reqîq

forms:
dikirim (present)
dikirî (present)
dikire (present)
dikirin (present)
bikire (imperative singular)
bikirin (imperative plural)
kirî (past)
kirî (past)
kirî (past)
kirî (past)
–kir– (root present)
–kirî– (root past)
ez dikirim (indicative present positive)
ez nakirim (indicative present negative)
min kirî (indicative past positive)
min nekirî (indicative past negative)
tu dikirî (indicative present positive)
tu nakirî (indicative present negative)
te kirî (indicative past positive)
te nekirî (indicative past negative)
ew dikire (indicative present positive)
ew nakire (indicative present negative)
wê/wî kirî (indicative past positive)
wê/wî nekirî (indicative past negative)
em dikirin (indicative present positive)
em nakirin (indicative present negative)
me kirî (indicative past positive)
me nekirî (indicative past negative)
hûn dikirin (indicative present positive)
hûn nakirin (indicative present negative)
we kirî (indicative past positive)
we nekirî (indicative past negative)
ew dikirin (indicative present positive)
ew nakirin (indicative present negative)
wan kirî (indicative past positive)
wan nekirî (indicative past negative)
min dikirî (imperfect positive)
min nedikirî (imperfect negative)
min kirîbû (positive)
min nekirîbû (negative)
te dikirî (imperfect positive)
te nedikirî (imperfect negative)
te kirîbû (positive)
te nekirîbû (negative)
wê/wî dikirî (imperfect positive)
wê/wî nedikirî (imperfect negative)
wê/wî kirîbû (positive)
wê/wî nekirîbû (negative)
me dikirî (imperfect positive)
me nedikirî (imperfect negative)
me kirîbû (positive)
me nekirîbû (negative)
we dikirî (imperfect positive)
we nedikirî (imperfect negative)
we kirîbû (positive)
we nekirîbû (negative)
wan dikirî (imperfect positive)
wan nedikirî (imperfect negative)
wan kirîbû (positive)
wan nekirîbû (negative)
ez ê bikirim (future positive)
ez ê nekirim (future negative)
minê kirîbe (future perfect positive)
minê nekirîbe (future perfect negative)
tu yê bikirî (future positive)
tu yê nekirî (future negative)
teyê kirîbe (future perfect positive)
teyê nekirîbe (future perfect negative)
ew ê bikire (future positive)
ew ê nekire (future negative)
wê/wîyê kirîbe (future perfect positive)
wê/wîyê nekirîbe (future perfect negative)
em ê bikirin (future positive)
em ê nekirin (future negative)
meyê kirîbe (future perfect positive)
meyê nekirîbe (future perfect negative)
hûn ê bikirin (future positive)
hûn ê nekirin (future negative)
weyê kirîbe (future perfect positive)
weyê nekirîbe (future perfect negative)
ew ê bikirin (future positive)
ew ê nekirin (future negative)
wanê kirîbe (future perfect positive)
wanê nekirîbe (future perfect negative)
min kiriye (perfect positive)
min nekiriye (perfect negative)
min kirîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nekirîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te kiriye (perfect positive)
te nekiriye (perfect negative)
te kirîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nekirîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî kiriye (perfect positive)
wê/wî nekiriye (perfect negative)
wê/wî kirîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nekirîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me kiriye (perfect positive)
me nekiriye (perfect negative)
me kirîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nekirîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we kiriye (perfect positive)
we nekiriye (perfect negative)
we kirîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nekirîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan kiriye (perfect positive)
wan nekiriye (perfect negative)
wan kirîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nekirîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bikirim (present subjunctive positive)
(bila) ez nekirim (present subjunctive negative)
(bila) min kirîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nekirîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bikirî (present subjunctive positive)
(bila) tu nekirî (present subjunctive negative)
(bila) te kirîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nekirîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikire (present subjunctive positive)
(bila) ew nekire (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî kirîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekirîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bikirin (present subjunctive positive)
(bila) em nekirin (present subjunctive negative)
(bila) me kirîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nekirîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bikirin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nekirin (present subjunctive negative)
(bila) we kirîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nekirîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikirin (present subjunctive positive)
(bila) ew nekirin (present subjunctive negative)
(bila) wan kirîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nekirîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bikiriya (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nekiriya (imperfect subjunctive negative)
(bila) min kirîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nekirîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bikiriya (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nekiriya (imperfect subjunctive negative)
(bila) te kirîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nekirîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bikiriya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekiriya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî kirîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekirîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bikiriya (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nekiriya (imperfect subjunctive negative)
(bila) me kirîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nekirîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bikiriya (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nekiriya (imperfect subjunctive negative)
(bila) we kirîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nekirîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bikiriya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekiriya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan kirîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekirîbûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bikiriya (present conditional positive)
minê nekiriya (present conditional negative)
minê kirîbûya (preterite conditional positive)
minê nekirîbûya (preterite conditional negative)
teyê bikiriya (present conditional positive)
teyê nekiriya (present conditional negative)
teyê kirîbûya (preterite conditional positive)
teyê nekirîbûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bikiriya (present conditional positive)
wê/wîyê nekiriya (present conditional negative)
wê/wîyê kirîbûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nekirîbûya (preterite conditional negative)
meyê bikiriya (present conditional positive)
meyê nekiriya (present conditional negative)
meyê kirîbûya (preterite conditional positive)
meyê nekirîbûya (preterite conditional negative)
weyê bikiriya (present conditional positive)
weyê nekiriya (present conditional negative)
weyê kirîbûya (preterite conditional positive)
weyê nekirîbûya (preterite conditional negative)
wanê bikiriya (present conditional positive)
wanê nekiriya (present conditional negative)
wanê kirîbûya (preterite conditional positive)
wanê nekirîbûya (preterite conditional negative)
(tu) bikire (imperative present positive)
(tu) nekire (imperative present negative)
(hûn) bikirin (imperative present positive)
(hûn) nekirin (imperative present negative)
کڕین
kirrîn
kerîn
kirin

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî: *kʷrei- ("kirîn"),
proto-îranî: *xrey- ("kirîn"),
pehlewî: xiryn- ("kirîn"),
sogdî: xiryn- ("kirîn"),
hotenî: xn- ("kirîn"),
farisî: xerîden/xer- ("kirîn"),
gîlekî: heên/hin- ("kirîn") ... ^(alfabeya arî),
kurmancî: kirîn/kir- ("kirîn") ,
zazakî: herînayen/her- ("kirîn"),
sanskrîtî: kirey ("kirîn"),
rusiya kevn: kirenuti ("kirîn")
Çavkanî: Cheung p.446

аахәара

roman: āāx°ārā

𐔸𐕒𐔲𐕒𐕡𐕆𐔴𐕍𐔴𐕚𐕒𐕡𐕎

roman: toguheq̇esun

መግዛት

roman: mägzat

ܙܵܒ݂ܹܢ

roman: zawen

কিনা

roman: kina

бичун босизе

roman: bičun bosize

ホㇰ

roman: hok

һатып алыу

roman: hatïp alïw

алыу

roman: alïw

купля́ць

roman: kupljácʹ

купі́ць

roman: kupícʹ

কেনা

roman: kena

купу́вам

roman: kupúvam

ဝယ်

roman: wai

買

roman: mǎi

اِشْتَرَى

roman: ištarā

شرى

roman: šra

գնել

roman: gnel

առնել

roman: aṙnel

гами

roman: gami

خریدن

roman: xaridan

𐌱𐌿𐌲𐌾𐌰𐌽

roman: bugjan

ખરીદવું

roman: kharīdvũ

ყიდვა

roman: q̇idva

मोल लेना

roman: mol lenā

ख़रीदना

roman: xarīdnā

קָנָה

roman: kaná

эца

roman: èca

ⴰⵖ

roman: aɣ

сатып алуу

roman: satıp aluu

ගන්නවා

roman: gannawā

사다

roman: sada

구입하다

roman: gu-iphada

алмакъ

roman: almaq

ຊື້

roman: sư̄

ку́пува

roman: kúpuva

ᡠᡩᠠᠮᠪᡳ

roman: udambi

авах

roman: avah

худалдаж авах

roman: hudaldaž avah

किन्नु

roman: kinnu

買ーゆん

roman: kōyun

買ーいん

roman: kōin

ӕлхӕнын

roman: ælxænyn

سېتىۋالماق

roman: sëtiwalmaq

پېرل

roman: perǝ́l

پېرودل

roman: perowdᶕl

ਖ਼ਰੀਦਣਾ

roman: xarīdṇā

сатып алу

roman: satyp alu

покупа́ть

roman: pokupátʹ

купи́ть

roman: kupítʹ

क्रीणाति

roman: krīṇāti

வாங்கு

roman: vāṅku

ซื้อ

roman: sʉ́ʉ

ⵙⵖ

roman: sɣ

ཉོས

roman: nyos

གཟིགས

roman: gzigs

садып алыр

roman: sadıp alır

مول لینا

roman: mol lēnā

купува́ти

roman: kupuváty

купи́ти

roman: kupýty

ទិញ

roman: tɨñ

קויפֿן

roman: koyfn

αγοράζω

roman: agorázo

ἀγοράζω

roman: agorázō

ὠνέομαι

roman: ōnéomai

ipa: /kɪˈriːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Keyomerd-kirîn.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kirîn.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-kirîn.wav

ipa: /'kɪriːn/

hyphenation: ki·rîn


kirîn

text: Kirîna xanî biryareke mezin e.

һатып алыу

roman: hatïp alïw

паку́пка

roman: pakúpka

ку́пля

roman: kúplja

поку́пка

roman: pokúpka

شِرَاء

roman: širāʾ

اِشْتِرَاء

roman: ištirāʾ

գնում

roman: gnum

خرید

roman: xarid

خریداری

roman: xaridâri

შეძენა

roman: šeʒena

ყიდვა

roman: q̇idva

구매

roman: gumae

구입

roman: gu-ip

купување

roman: kupuvanje

приобрете́ние

roman: priobreténije

купі́вля

roman: kupívlja

купува́ння

roman: kupuvánnja

ὤνησις

roman: ṓnēsis


kirîn

glosses:
forma pirjimar ya dema borî ya sade ya lêkera kirîn:
Min çend sêv kirîn.


firotin

text: Kirîn û firotin.

text: Tu dê tirimpêla xwe bi çendê bifiroşî min?

text: Erdên vala, yên ku di navbera wan xaniyan de mabûn jî, hemû hatibûn firotin.

text: Pêncî hecc û pêncî sewabMefroş bi vê beya xerabPoşman dibî j'memelet

forms:
difiroşim (present)
difiroşî (present)
difiroşe (present)
difiroşin (present)
bifiroşe (imperative singular)
bifiroşin (imperative plural)
firot (past)
firot (past)
firot (past)
firot (past)
–firoş– (root present)
–firot– (root past)
ez difiroşim (indicative present positive)
ez nafiroşim (indicative present negative)
min firot (indicative past positive)
min nefirot (indicative past negative)
tu difiroşî (indicative present positive)
tu nafiroşî (indicative present negative)
te firot (indicative past positive)
te nefirot (indicative past negative)
ew difiroşe (indicative present positive)
ew nafiroşe (indicative present negative)
wê/wî firot (indicative past positive)
wê/wî nefirot (indicative past negative)
em difiroşin (indicative present positive)
em nafiroşin (indicative present negative)
me firot (indicative past positive)
me nefirot (indicative past negative)
hûn difiroşin (indicative present positive)
hûn nafiroşin (indicative present negative)
we firot (indicative past positive)
we nefirot (indicative past negative)
ew difiroşin (indicative present positive)
ew nafiroşin (indicative present negative)
wan firot (indicative past positive)
wan nefirot (indicative past negative)
min difirot (imperfect positive)
min nedifirot (imperfect negative)
min firotibû (positive)
min nefirotibû (negative)
te difirot (imperfect positive)
te nedifirot (imperfect negative)
te firotibû (positive)
te nefirotibû (negative)
wê/wî difirot (imperfect positive)
wê/wî nedifirot (imperfect negative)
wê/wî firotibû (positive)
wê/wî nefirotibû (negative)
me difirot (imperfect positive)
me nedifirot (imperfect negative)
me firotibû (positive)
me nefirotibû (negative)
we difirot (imperfect positive)
we nedifirot (imperfect negative)
we firotibû (positive)
we nefirotibû (negative)
wan difirot (imperfect positive)
wan nedifirot (imperfect negative)
wan firotibû (positive)
wan nefirotibû (negative)
ez ê bifiroşim (future positive)
ez ê nefiroşim (future negative)
minê firotibe (future perfect positive)
minê nefirotibe (future perfect negative)
tu yê bifiroşî (future positive)
tu yê nefiroşî (future negative)
teyê firotibe (future perfect positive)
teyê nefirotibe (future perfect negative)
ew ê bifiroşe (future positive)
ew ê nefiroşe (future negative)
wê/wîyê firotibe (future perfect positive)
wê/wîyê nefirotibe (future perfect negative)
em ê bifiroşin (future positive)
em ê nefiroşin (future negative)
meyê firotibe (future perfect positive)
meyê nefirotibe (future perfect negative)
hûn ê bifiroşin (future positive)
hûn ê nefiroşin (future negative)
weyê firotibe (future perfect positive)
weyê nefirotibe (future perfect negative)
ew ê bifiroşin (future positive)
ew ê nefiroşin (future negative)
wanê firotibe (future perfect positive)
wanê nefirotibe (future perfect negative)
min firotiye (perfect positive)
min nefirotiye (perfect negative)
min firotibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nefirotibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te firotiye (perfect positive)
te nefirotiye (perfect negative)
te firotibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nefirotibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî firotiye (perfect positive)
wê/wî nefirotiye (perfect negative)
wê/wî firotibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nefirotibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me firotiye (perfect positive)
me nefirotiye (perfect negative)
me firotibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nefirotibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we firotiye (perfect positive)
we nefirotiye (perfect negative)
we firotibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nefirotibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan firotiye (perfect positive)
wan nefirotiye (perfect negative)
wan firotibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nefirotibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bifiroşim (present subjunctive positive)
(bila) ez nefiroşim (present subjunctive negative)
(bila) min firotibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nefirotibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bifiroşî (present subjunctive positive)
(bila) tu nefiroşî (present subjunctive negative)
(bila) te firotibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nefirotibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bifiroşe (present subjunctive positive)
(bila) ew nefiroşe (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî firotibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nefirotibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bifiroşin (present subjunctive positive)
(bila) em nefiroşin (present subjunctive negative)
(bila) me firotibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nefirotibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bifiroşin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nefiroşin (present subjunctive negative)
(bila) we firotibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nefirotibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bifiroşin (present subjunctive positive)
(bila) ew nefiroşin (present subjunctive negative)
(bila) wan firotibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nefirotibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bifirota (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nefirota (imperfect subjunctive negative)
(bila) min firotibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nefirotibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bifirota (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nefirota (imperfect subjunctive negative)
(bila) te firotibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nefirotibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bifirota (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nefirota (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî firotibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nefirotibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bifirota (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nefirota (imperfect subjunctive negative)
(bila) me firotibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nefirotibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bifirota (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nefirota (imperfect subjunctive negative)
(bila) we firotibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nefirotibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bifirota (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nefirota (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan firotibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nefirotibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bifirota (present conditional positive)
minê nefirota (present conditional negative)
minê firotibûya (preterite conditional positive)
minê nefirotibûya (preterite conditional negative)
teyê bifirota (present conditional positive)
teyê nefirota (present conditional negative)
teyê firotibûya (preterite conditional positive)
teyê nefirotibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bifirota (present conditional positive)
wê/wîyê nefirota (present conditional negative)
wê/wîyê firotibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nefirotibûya (preterite conditional negative)
meyê bifirota (present conditional positive)
meyê nefirota (present conditional negative)
meyê firotibûya (preterite conditional positive)
meyê nefirotibûya (preterite conditional negative)
weyê bifirota (present conditional positive)
weyê nefirota (present conditional negative)
weyê firotibûya (preterite conditional positive)
weyê nefirotibûya (preterite conditional negative)
wanê bifirota (present conditional positive)
wanê nefirota (present conditional negative)
wanê firotibûya (preterite conditional positive)
wanê nefirotibûya (preterite conditional negative)
(tu) bifiroşe (imperative present positive)
(tu) nefiroşe (imperative present negative)
(hûn) bifiroşin (imperative present positive)
(hûn) nefiroşin (imperative present negative)
فرۆتن
firoştan
firoştin
firotan
froştan
froştin
frotan
frotin

etymology_text:
* proto-hindûewropî: *weg-s- ("zêde kirin, mezin bûn")
:*proto-îranî: *fra- ("") + *waxş- ("zêde kirin, mezin bûn")
::avestayî: vaxş- ("mezin bûn")
::partî: wxş- ("mezin bûn")
::pehlewî: wxş- ("mezin bûn"), frwxş- ("firotin")
::partî: xwş- ("mezin bûn")
::farisî: furoxten / furoş- ("firotin")
::gîlekî: furoxtēn / beyrüş- ("firotin")
::semnanî: beyrūtīyon / beyrüş- ("firotin") … ^(alfabeya arî)
::kurmancî: firotin / firoş- ("firotin")
::soranî: firoştin / -firoş- ("firotin")
::hewramî: wiretay, wuretay / wireş, wureş- ("firotin")
::zazakî: rotene / roş- ("firotin")
:sanskrîtî: vakş- ("mezin bûn")
:yûnanî: auxein- ("zêde kirin")
:latînî: augere- ("zêde kirin")
:almanî: wachsen- ("mezin bûn")
:îngilîzî: wax- ("mezin bûn") ...
Çavkanî: Cheung p.428, Watkins p.6

فرۆشتن

roman: firoştin

аҭира

roman: ātirā

𐔸𐕒𐔲𐕒𐕡𐔳𐔰𐕘𐔴𐕚𐕒𐕡𐕎

roman: togudaġesun

መሸጥ

roman: mäšäṭ

বেচ

roman: bes

বিক্ৰী কৰ

roman: bikri kor

бичизе

roman: bičize

һатыу

roman: hatïw

прадава́ць

roman: pradavácʹ

прада́ць

roman: pradácʹ

বেচা

roman: beca

прода́вам

roman: prodávam

прода́м

roman: prodám

ရောင်း

roman: raung:

дохка

roman: doχka

ᎤᎾᏕᎦ

roman: unadega

賣

roman: mài

售

roman: shòu

賣

roman: māi, bē, bōe

بَاعَ

roman: bāʿa

باع

roman: bāʕ

վաճառել

roman: vačaṙel

ծախել

roman: caxel

فروختن

roman: foruxtan

𐍆𐍂𐌰𐌱𐌿𐌲𐌾𐌰𐌽

roman: frabugjan

გაყიდვა

roman: gaq̇idva

ვაჭრობა

roman: vač̣roba

बेचना

roman: becnā

מכר

roman: makhár

сатуу

roman: satuu

сатып бер-

roman: satıp ber-

විකුණනවා

roman: wikuṇanawā

팔다

roman: palda

판매하다

roman: panmaehada

сатмакъ

roman: satmaq

ב׳ינדיר

roman: vender

ຂາຍ

roman: khāi

продава

roman: prodava

худалдах

roman: hudaldah

ауӕй кӕнын

roman: awæj kænyn

پلورل

roman: plorᶕl

ਵੇਚਣਾ

roman: vēcṇā

сату

roman: satu

сатпақ болу

roman: satpaq bolu

продава́ть

roman: prodavátʹ

прода́ть

roman: prodátʹ

вѣнити

roman: věniti

масу тувуб

roman: masu tuvub

фурӯхтан

roman: furüxtan

வில்

roman: vil

ขาย

roman: kǎai

сатарга

roman: satarga

འཚོང

roman: 'tshong

садар

roman: sadar

саттынар

roman: sattınar

вузаны

roman: vuzany

продава́ти

roman: prodaváty

прода́ти

roman: prodáty

លក់

roman: lŭək

атыылаа

roman: atıılaa

פֿאַרקויפֿן

roman: farkoyfn

πουλάω

roman: pouláo

πωλέω

roman: pōléō

πιπράσκω

roman: pipráskō

ipa: /fɪɾoːˈtɪn/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-firotin.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-firotin.wav

ipa: /fɪ'ɾoːtɪn/

hyphenation: fi·ro·tin


firotin

glosses:
dana bi pare, dayîna bi beramberî pere:
firotina xanî,
firotina kelûpelan bi pare

про́даж

roman: pródaž

বিক্রয়

roman: bikrôẏ

прода́жба

roman: prodážba

йохкар

roman: joχkar

銷售

roman: xiāoshòu

بَيْع

roman: bayʿ

بيع

roman: bīʕ

վաճառք

roman: vačaṙkʻ

فروش

roman: foruš

გაყიდვა

roman: gaq̇idva

विक्रय

roman: vikray

बिक्री

roman: bikrī

מְכִירָה

roman: m'khirá

сатуу

roman: satuu

판매

roman: panmae

ການຂາຍ

roman: kān khāi

продажба

roman: prodažba

борлуулалт

roman: borluulalt

худалдаа

roman: hudaldaa

сату

roman: satu

прода́жа

roman: prodáža

фурӯш

roman: furüš

ⴰⵣⵏⵣⵉ

roman: aznzi

అమ్మకము

roman: ammakamu

спро́даж

roman: spródaž

פֿאַרקויף

roman: farkoyf

πώληση

roman: pólisi

πρᾶσις

roman: prâsis

πώλησις

roman: pṓlēsis


firotin

glosses:
forma pirjimar ya dema borî ya sade ya lêkera firotin:
Me gelek tişt firotin.


firoştin

forms:
-firoş- (present)
فرۆشتن

ipa: /fɪɾoːʃˈtɪn/

hyphenation: fi·roş·tin


firoştin

ipa: /fɪɾoːʃˈtɪn/


piçek

glosses: Kêm, hindik, ne gelek, ne zêde, ne pirr.

forms:
piçektir (comparative)
herî piçek (superlative)
piçektirîn (superlative)


piçek

forms:
pîçek
hin
hindek
hinek

etymology_text: Ji piç + ek.


kêm

glosses: hindik, ne bes, ne têra tiştekî yan kesekî, tişta/ê beşek yan perçek yan çendek jê nîne, netemam, netêr:

text:
Miskê reşandî ez dibêm
Wan nuqteyan hin bûne kêm
Lê xettê reyhanî li dêm

forms:
kêmtir (comparative)
herî kêm (superlative)
kêmtirîn (superlative)
کێم
кем

audio: LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-kêm.wav

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-kêm.wav

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-kêm-2.wav

hyphenation: kêm


kêm

forms:
hin
hindek
hinek

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha soranî کێم (kêm) û کهم (kem), farisî کم (kam), pehlewî kem.


kêm

glosses: hindik, piçek, hinekî, ne bes, ne têra xwe:

азулак

roman: azulak

тро́хі

roman: tróxi

кры́ху́

roman: krýxú

няшма́т

roman: njašmát

нямно́га

roman: njamnóha

সামান্য

roman: śamanjô

ма́лко

roman: málko

ᏍᏗᎩᏓ

roman: sdigida

йидяр

roman: yidi͡ar

一點兒

roman: yīdiǎnr

一點

roman: yīdiǎn

有點

roman: yǒudiǎn

قَلِيلًا

roman: qalīlan

شوية

roman: šuwayya

دوبلاش

roman: dūbillāš

մի քիչ

roman: mi kʻičʻ

خرده

roman: xorde

کمی

roman: kami

یک کم

roman: yek kam

یک کمی

roman: yek kami

یه کمی

roman: ye kami

ცოტა

roman: coṭa

थोड़ी-थोड़ी

roman: thoṛī-thoṛī

थोड़ा सा

roman: thoṛā sā

थोड़ा-थोड़ा

roman: thoṛā-thoṛā

ज़रा

roman: zarā

थोड़ा

roman: thoṛā

कम

roman: kam

קְצָת

roman: k'tsát

кичине

roman: kiçine

бир аз

roman: bir az

조금

roman: jogeum

좀

roman: jom

약간

roman: yakgan

ໜ່ອຍນຶ່ງ

roman: nǭi nưng

ма́лку

roman: málku

не́колку

roman: nékolku

കുറച്ച്

roman: kuṟaccŭ

അല്പം

roman: alpaṃ

ഒരല്പം

roman: oralpaṃ

-хан

roman: -han

арай

roman: araj

अलिकति

roman: alikati

इत्ति

roman: itti

थोरै

roman: thorai

لږ

roman: lëģ

азғана

roman: azğana

азғантай

roman: azğantai

аздап

roman: azdap

біраз

roman: bıraz

немно́го

roman: nemnógo

чуть-чу́ть

roman: čutʹ-čútʹ

чу́точку

roman: čútočku

слегка

roman: slexka

немножечко

roman: nemnožečko

немножко

roman: nemnožko

каме

roman: kame

камтар

roman: kamtar

சற்று

roman: caṟṟu

𐰀𐰕

roman: az

ཏོག་ཙམ

roman: tog tsam

пӏатӏар

roman: ṗaṭar

тро́хи

roman: tróxy

трі́шки

roman: tríšky

បន្តិច

roman: bɑɑbɑntəc

אַ ביסל

roman: a bisl

λίγο

roman: lígo

ὀλίγον

roman: olígon

μικρῷ

roman: mikrôi

ἦκα

roman: êka


kêm

glosses: nêm, îcran, xwîn an ava zer a li dora birîn an pizikan

а-ҭәа́

roman: ā-t°ā́

পূঁজ

roman: pũz

хьверд

roman: xwerd

рецӏцӏ

roman: rec̣̄

эрен

roman: eren

ნოტყ

roman: noṭq̇

гной

roman: hnoj

পূঁয

roman: pũjô

гной

roman: gnoj

ပြည်

roman: prany

ноткъа

roman: notq̇a

ᎤᎦ

roman: uga

膿

roman: nóng

قَيْح

roman: qayḥ

صَدِيد

roman: ṣadīd

مِدَة

roman: mida

مدة

roman: meda

թարախ

roman: tʻarax

چرک

roman: čerk

استیم

roman: estim

ჩირქი

roman: čirki

पीब

roman: pīb

मवाद

roman: mavād

पस

roman: pas

पीप

roman: pīp

पूय

roman: pūy

מֻגְלָה

roman: muglá

наткъа

roman: natq̇a

ириң

roman: iriñ

पू

roman: pū

고름

roman: goreum

ໜອງ

roman: nǭng

ບຸບໂພ

roman: bup phō

თხომური

roman: txomuri

ചലം

roman: calaṃ

പഴുപ്പ്

roman: paḻuppŭ

идээ

roman: idee

идээ бээр

roman: idee beer

ᠢᠳᠡᠭᠡ

roman: idege

ᠢᠳᠡᠭᠡ ᠪᠡᠭᠡᠷᠢ

roman: idege begeri

ପୂଯ

roman: pūjô

хӕф

roman: xæf

يىرىڭ

roman: yiring

ірің

roman: ırıñ

पूय

roman: pūya

ფაქა̈რ

roman: pakär

შალა̈̄რ

roman: šalǟr

თა̈̄რ

roman: tǟr

чирк

roman: čirk

చీము

roman: cīmu

పూయము

roman: pūyamu

རྣག

roman: rnag

гній

roman: hnij

ខ្ទុះ

roman: khtuh

ទឹករងៃ

roman: tœ̆krôngey

ириҥэ

roman: iriŋe

אייטער

roman: eyter

ταράχι

roman: tarákhi

πύον

roman: pýon

πύον

roman: púon


hindik

glosses: Kêm, piçek, ne bes, ya / yê ku têra pêwîstiyê nake.

text:
Nabînî bi qîmet in cewahir
Lewra ko di hindik in di nadir
Sehw û xelet û xeta û nisyan

forms:
hindiktir (comparative)
herî hindik (superlative)
hindiktirîn (superlative)
hendik
hinik

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hindik.wav

hyphenation: hin·dik


hinik

forms:
hiniktir (comparative)
herî hinik (superlative)
hiniktirîn (superlative)
hindik


standin

glosses: bi kotekî wergirtin, bi zorê ji destê kesekê/î deranîn

text: Te canê min divêt ey canê 'alemJi min bistîn bi le'lên xwey şekerrîzDu 'enber bû li şimşadê bi mestî

glosses: kirîn, bi pare wergirtin, bi pere bi dest xistin, bi dirav bi dest xwe ve anîn

forms:
distînim (present)
distînî (present)
distîne (present)
distînin (present)
bistîne (imperative singular)
bistînin (imperative plural)
stand (past)
stand (past)
stand (past)
stand (past)
–stîn– (root present)
–stand– (root past)
ez distînim (indicative present positive)
ez nastînim (indicative present negative)
min stand (indicative past positive)
min nestand (indicative past negative)
tu distînî (indicative present positive)
tu nastînî (indicative present negative)
te stand (indicative past positive)
te nestand (indicative past negative)
ew distîne (indicative present positive)
ew nastîne (indicative present negative)
wê/wî stand (indicative past positive)
wê/wî nestand (indicative past negative)
em distînin (indicative present positive)
em nastînin (indicative present negative)
me stand (indicative past positive)
me nestand (indicative past negative)
hûn distînin (indicative present positive)
hûn nastînin (indicative present negative)
we stand (indicative past positive)
we nestand (indicative past negative)
ew distînin (indicative present positive)
ew nastînin (indicative present negative)
wan stand (indicative past positive)
wan nestand (indicative past negative)
min distand (imperfect positive)
min nedistand (imperfect negative)
min standibû (positive)
min nestandibû (negative)
te distand (imperfect positive)
te nedistand (imperfect negative)
te standibû (positive)
te nestandibû (negative)
wê/wî distand (imperfect positive)
wê/wî nedistand (imperfect negative)
wê/wî standibû (positive)
wê/wî nestandibû (negative)
me distand (imperfect positive)
me nedistand (imperfect negative)
me standibû (positive)
me nestandibû (negative)
we distand (imperfect positive)
we nedistand (imperfect negative)
we standibû (positive)
we nestandibû (negative)
wan distand (imperfect positive)
wan nedistand (imperfect negative)
wan standibû (positive)
wan nestandibû (negative)
ez ê bistînim (future positive)
ez ê nestînim (future negative)
minê standibe (future perfect positive)
minê nestandibe (future perfect negative)
tu yê bistînî (future positive)
tu yê nestînî (future negative)
teyê standibe (future perfect positive)
teyê nestandibe (future perfect negative)
ew ê bistîne (future positive)
ew ê nestîne (future negative)
wê/wîyê standibe (future perfect positive)
wê/wîyê nestandibe (future perfect negative)
em ê bistînin (future positive)
em ê nestînin (future negative)
meyê standibe (future perfect positive)
meyê nestandibe (future perfect negative)
hûn ê bistînin (future positive)
hûn ê nestînin (future negative)
weyê standibe (future perfect positive)
weyê nestandibe (future perfect negative)
ew ê bistînin (future positive)
ew ê nestînin (future negative)
wanê standibe (future perfect positive)
wanê nestandibe (future perfect negative)
min standiye (perfect positive)
min nestandiye (perfect negative)
min standibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nestandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te standiye (perfect positive)
te nestandiye (perfect negative)
te standibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nestandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî standiye (perfect positive)
wê/wî nestandiye (perfect negative)
wê/wî standibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nestandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me standiye (perfect positive)
me nestandiye (perfect negative)
me standibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nestandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we standiye (perfect positive)
we nestandiye (perfect negative)
we standibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nestandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan standiye (perfect positive)
wan nestandiye (perfect negative)
wan standibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nestandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bistînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nestînim (present subjunctive negative)
(bila) min standibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nestandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bistînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nestînî (present subjunctive negative)
(bila) te standibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nestandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bistîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nestîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî standibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nestandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bistînin (present subjunctive positive)
(bila) em nestînin (present subjunctive negative)
(bila) me standibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nestandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bistînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nestînin (present subjunctive negative)
(bila) we standibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nestandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bistînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nestînin (present subjunctive negative)
(bila) wan standibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nestandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bistanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nestanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min standibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nestandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bistanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nestanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te standibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nestandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bistanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nestanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî standibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nestandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bistanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nestanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me standibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nestandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bistanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nestanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we standibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nestandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bistanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nestanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan standibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nestandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bistanda (present conditional positive)
minê nestanda (present conditional negative)
minê standibûya (preterite conditional positive)
minê nestandibûya (preterite conditional negative)
teyê bistanda (present conditional positive)
teyê nestanda (present conditional negative)
teyê standibûya (preterite conditional positive)
teyê nestandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bistanda (present conditional positive)
wê/wîyê nestanda (present conditional negative)
wê/wîyê standibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nestandibûya (preterite conditional negative)
meyê bistanda (present conditional positive)
meyê nestanda (present conditional negative)
meyê standibûya (preterite conditional positive)
meyê nestandibûya (preterite conditional negative)
weyê bistanda (present conditional positive)
weyê nestanda (present conditional negative)
weyê standibûya (preterite conditional positive)
weyê nestandibûya (preterite conditional negative)
wanê bistanda (present conditional positive)
wanê nestanda (present conditional negative)
wanê standibûya (preterite conditional positive)
wanê nestandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bistîne (imperative present positive)
(tu) nestîne (imperative present negative)
(hûn) bistînin (imperative present positive)
(hûn) nestînin (imperative present negative)
ستاندن
صتاندن
hestandin
histandin
stendin
girtin
kirîn
wergirtin

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî *steH2n- (kirîn, xwestin bikirre; eyar kirin), proto-îranî *steʰn- (standin, rakirin, birin), avestayî fre-sten (standin, birin), parsî û pehlewî st'n- (jê standin, birin), farisî ستادن (sitaden - rehê dema niha -sitan-: birin, standin; sekinîn), hewramî esey (rehê dema niha san-), goranî san-, soranî سهندن (sendin) (sendin - rehê dema niha -sên-), latînî prae-stinare (kirîn, bihayê tiştekî eyarkirin), ermenî stenem (belkî ji kurdî yan zimanekî din hatiye deynkirin).
Berevajî ku Chyet di ferhenga xwe de îdia dike û gelek kurd jî bawer dikin, "standin" bi maneya "kirîn"ê ne ji tesîra tirkî ye lê bi heman maneyê hem di zaravayên din yên kurdî û hem jî di zimanên lêzim de jî tê bikaranîn. Ihtimaltir e ku tirkî "almak"a xwe li gor maneyên zimanên îranî berfireh kiribe.

take

sense: bi zorê jê wergirtin

бить

roman: bitʹ

ударить

roman: udaritʹ

воспринимать

roman: vosprinimatʹ

наложить арест на

roman: naložitʹ arest na

взять

roman: vzjatʹ

αιχμαλωτίζω

roman: aichmalotízo

ipa: /stɑːnˈdɪn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-standin.wav

hyphenation: stan·din


standin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


stendin

text: Kurrê te goga kurrê min jê stendiye.

text: Ev destana ji destnivîsa Zeynelabidîn Amêdîhatiye stendin û bi ya Zerî Rûdenko (R.) batiyemuqayesekirin.

glosses: (deverek) rizgar kirin yan dagir kirin: Emerîkiyan Kuwêt ji Iraqê stend.

text: Te ev tirimpêl kengî stendiye?

forms: standin

ipa: /stɛnˈdɪn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-stendin.wav

hyphenation: sten·din