kerixîn

glosses: bêzar bûn, aciz bûn, westîn, mandî bûn, betilîn, qerimîn, şeqî bûn, tehibîn, mehû bûn, hatin kerixandin

text: Piştî vê hezkirinê çawa çav berdabû jineke xerîb, por zer? Belkî xwe qet nas nekiribû, divê ji jina xwe kerixîbe.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Weşanên Avesta, 2016, Çapa Duyem, r. 33, ISBN 978-605-5585-41-9

text: Û li dehî spêdeyê, li jêr esmanê beropizdanên xwe nizmkirî û qirêj, di nav şirikbaranê de duçes Oliviane hat serdena wî; û ji ber ku Baldassare bi nexweşiyê kerixîbû, xwe radestî nirxên berztir kiribû...

ref: Marcel Proust (Wergerandin: Husein Muhammed), Mirina Baldassare Silvande, cîgirê kontê Silvanyayê https://web.archive.org/https://zimannas.wordpress.com/2015/07/29/mirina-baldassare-silvande-cigire-konte-silvanyaye/ arşîv, zimannas.wordpress.com, 29.07.2015

text: Dîsa şeş tiştên ku Reb jê nefretê dike û heft tiştên ku jê dikerixe wiha hatine birêzkirin di Tewratê de...

ref: Mahabad Felat, OL Û EXLAQ -2- https://web.archive.org/http://www.amidakurd.org/ku/tekst/OL_%C3%9B_EXLAQ_2 arşîv, amidakurd.org, 24.03.2018

text:
Xewfek me hebû lew bi wisalê perixîm ez
Bihnek ji wisalê me bihîst û kerixîm ez
Wek tole li pê mûçih li dorê çerixîm ez

forms:
dikerixim (present)
dikerixî (present)
dikerixe (present)
dikerixin (present)
bikerixe (imperative singular)
bikerixin (imperative plural)
kerixîm (past)
kerixî (past)
kerixî (past)
–kerix– (root present)
–kerixî– (root past)
ez dikerixim (indicative present positive)
ez nakerixim (indicative present negative)
ez kerixîm (indicative past positive)
ez nekerixîm (indicative past negative)
tu dikerixî (indicative present positive)
tu nakerixî (indicative present negative)
tu kerixî (indicative past positive)
tu nekerixî (indicative past negative)
ew dikerixe (indicative present positive)
ew nakerixe (indicative present negative)
ew kerixî (indicative past positive)
ew nekerixî (indicative past negative)
em dikerixin (indicative present positive)
em nakerixin (indicative present negative)
em kerixîn (indicative past positive)
em nekerixîn (indicative past negative)
hûn dikerixin (indicative present positive)
hûn nakerixin (indicative present negative)
hûn kerixîn (indicative past positive)
hûn nekerixîn (indicative past negative)
ew dikerixin (indicative present positive)
ew nakerixin (indicative present negative)
ew kerixîn (indicative past positive)
ew nekerixîn (indicative past negative)
ez dikerixiyam (imperfect positive)
ez nedikerixiyam (imperfect negative)
ez kerixîbûm (positive)
ez nekerixîbûm (negative)
tu dikerixiyayî (imperfect positive)
tu nedikerixiyayî (imperfect negative)
tu kerixîbûyî (positive)
tu nekerixîbûyî (negative)
ew dikerixiya (imperfect positive)
ew nedikerixiya (imperfect negative)
ew kerixîbû (positive)
ew nekerixîbû (negative)
em dikerixiyan (imperfect positive)
em nedikerixiyan (imperfect negative)
em kerixîbûn (positive)
em nekerixîbûn (negative)
hûn dikerixiyan (imperfect positive)
hûn nedikerixiyan (imperfect negative)
hûn kerixîbûn (positive)
hûn nekerixîbûn (negative)
ew dikerixiyan (imperfect positive)
ew nedikerixiyan (imperfect negative)
ew kerixîbûn (positive)
ew nekerixîbûn (negative)
ez ê bikerixim (future positive)
ez ê nekerixim (future negative)
ez ê kerixîbim (future perfect positive)
ez ê nekerixîbim (future perfect negative)
tu yê bikerixî (future positive)
tu yê nekerixî (future negative)
tu yê kerixîbî (future perfect positive)
tu yê nekerixîbî (future perfect negative)
ew ê bikerixe (future positive)
ew ê nekerixe (future negative)
ew ê kerixîbe (future perfect positive)
ew ê nekerixîbe (future perfect negative)
em ê bikerixin (future positive)
em ê nekerixin (future negative)
em ê kerixîbin (future perfect positive)
em ê nekerixîbin (future perfect negative)
hûn ê bikerixin (future positive)
hûn ê nekerixin (future negative)
hûn ê kerixîbin (future perfect positive)
hûn ê nekerixîbin (future perfect negative)
ew ê bikerixin (future positive)
ew ê nekerixin (future negative)
ew ê kerixîbin (future perfect positive)
ew ê nekerixîbin (future perfect negative)
ez kerixîme (perfect positive)
ez nekerixîme (perfect negative)
ez kerixîbûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez nekerixîbûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu kerixiyî (perfect positive)
tu nekerixiyî (perfect negative)
tu kerixîbûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu nekerixîbûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew kerixiye (perfect positive)
ew nekerixiye (perfect negative)
ew kerixîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nekerixîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em kerixîne (perfect positive)
em nekerixîne (perfect negative)
em kerixîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em nekerixîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn kerixîne (perfect positive)
hûn nekerixîne (perfect negative)
hûn kerixîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn nekerixîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew kerixîne (perfect positive)
ew nekerixîne (perfect negative)
ew kerixîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nekerixîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bikerixim (present subjunctive positive)
(bila) ez nekerixim (present subjunctive negative)
(bila) ez kerixîbim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez nekerixîbim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bikerixî (present subjunctive positive)
(bila) tu nekerixî (present subjunctive negative)
(bila) tu kerixîbî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu nekerixîbî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikerixe (present subjunctive positive)
(bila) ew nekerixe (present subjunctive negative)
(bila) ew kerixîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nekerixîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bikerixin (present subjunctive positive)
(bila) em nekerixin (present subjunctive negative)
(bila) em kerixîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) em nekerixîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bikerixin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nekerixin (present subjunctive negative)
(bila) hûn kerixîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn nekerixîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikerixin (present subjunctive positive)
(bila) ew nekerixin (present subjunctive negative)
(bila) ew kerixîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nekerixîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez bikerixiyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez nekerixiyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez kerixîbûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez nekerixîbûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu bikerixiyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu nekerixiyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu kerixîbûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu nekerixîbûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bikerixiyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nekerixiyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew kerixîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nekerixîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em bikerixiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em nekerixiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em kerixîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em nekerixîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn bikerixiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nekerixiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn kerixîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nekerixîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bikerixiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nekerixiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew kerixîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nekerixîbûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê bikerixiyama (present conditional positive)
ez ê nekerixiyama (present conditional negative)
ez ê kerixîbûma (preterite conditional positive)
ez ê nekerixîbûma (preterite conditional negative)
tu yê bikerixiyayî (present conditional positive)
tu yê nekerixiyayî (present conditional negative)
tu yê kerixîbûyayî (preterite conditional positive)
tu yê nekerixîbûyayî (preterite conditional negative)
ew ê bikerixiyaya (present conditional positive)
ew ê nekerixiyaya (present conditional negative)
ew ê kerixîbûya (preterite conditional positive)
ew ê nekerixîbûya (preterite conditional negative)
em ê bikerixiyana (present conditional positive)
em ê nekerixiyana (present conditional negative)
em ê kerixîbûna (preterite conditional positive)
em ê nekerixîbûna (preterite conditional negative)
hûn ê bikerixiyana (present conditional positive)
hûn ê nekerixiyana (present conditional negative)
hûn ê kerixîbûna (preterite conditional positive)
hûn ê nekerixîbûna (preterite conditional negative)
ew ê bikerixiyana (present conditional positive)
ew ê nekerixiyana (present conditional negative)
ew ê kerixîbûna (preterite conditional positive)
ew ê nekerixîbûna (preterite conditional negative)
(tu) bikerixe (imperative present positive)
(tu) nekerixe (imperative present negative)
(hûn) bikerixin (imperative present positive)
(hûn) nekerixin (imperative present negative)
kerrixîn
kerixiyan
kerrixiyan
کهڕخین

etymology_text: Ji zimanekî samî, bo nimûne ji aramî ܟܪܝܗܐ (kirîhê, “nesax, nexweş, xeste”).

ipa: /kɛɾɪˈxiːn/


kerrixandin

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kerixandin.


kerixandin

glosses:
westandin, mandî kirin, betilandin, qerimandin, şeqî kirin, tehibandin, mehû kirin:
Vî karî ez kerixandime.

forms:
dikerixînim (present)
dikerixînî (present)
dikerixîne (present)
dikerixînin (present)
bikerixîne (imperative singular)
bikerixînin (imperative plural)
kerixand (past)
kerixand (past)
kerixand (past)
kerixand (past)
–kerixîn– (root present)
–kerixand– (root past)
ez dikerixînim (indicative present positive)
ez nakerixînim (indicative present negative)
min kerixand (indicative past positive)
min nekerixand (indicative past negative)
tu dikerixînî (indicative present positive)
tu nakerixînî (indicative present negative)
te kerixand (indicative past positive)
te nekerixand (indicative past negative)
ew dikerixîne (indicative present positive)
ew nakerixîne (indicative present negative)
wê/wî kerixand (indicative past positive)
wê/wî nekerixand (indicative past negative)
em dikerixînin (indicative present positive)
em nakerixînin (indicative present negative)
me kerixand (indicative past positive)
me nekerixand (indicative past negative)
hûn dikerixînin (indicative present positive)
hûn nakerixînin (indicative present negative)
we kerixand (indicative past positive)
we nekerixand (indicative past negative)
ew dikerixînin (indicative present positive)
ew nakerixînin (indicative present negative)
wan kerixand (indicative past positive)
wan nekerixand (indicative past negative)
min dikerixand (imperfect positive)
min nedikerixand (imperfect negative)
min kerixandibû (positive)
min nekerixandibû (negative)
te dikerixand (imperfect positive)
te nedikerixand (imperfect negative)
te kerixandibû (positive)
te nekerixandibû (negative)
wê/wî dikerixand (imperfect positive)
wê/wî nedikerixand (imperfect negative)
wê/wî kerixandibû (positive)
wê/wî nekerixandibû (negative)
me dikerixand (imperfect positive)
me nedikerixand (imperfect negative)
me kerixandibû (positive)
me nekerixandibû (negative)
we dikerixand (imperfect positive)
we nedikerixand (imperfect negative)
we kerixandibû (positive)
we nekerixandibû (negative)
wan dikerixand (imperfect positive)
wan nedikerixand (imperfect negative)
wan kerixandibû (positive)
wan nekerixandibû (negative)
ez ê bikerixînim (future positive)
ez ê nekerixînim (future negative)
minê kerixandibe (future perfect positive)
minê nekerixandibe (future perfect negative)
tu yê bikerixînî (future positive)
tu yê nekerixînî (future negative)
teyê kerixandibe (future perfect positive)
teyê nekerixandibe (future perfect negative)
ew ê bikerixîne (future positive)
ew ê nekerixîne (future negative)
wê/wîyê kerixandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nekerixandibe (future perfect negative)
em ê bikerixînin (future positive)
em ê nekerixînin (future negative)
meyê kerixandibe (future perfect positive)
meyê nekerixandibe (future perfect negative)
hûn ê bikerixînin (future positive)
hûn ê nekerixînin (future negative)
weyê kerixandibe (future perfect positive)
weyê nekerixandibe (future perfect negative)
ew ê bikerixînin (future positive)
ew ê nekerixînin (future negative)
wanê kerixandibe (future perfect positive)
wanê nekerixandibe (future perfect negative)
min kerixandiye (perfect positive)
min nekerixandiye (perfect negative)
min kerixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nekerixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te kerixandiye (perfect positive)
te nekerixandiye (perfect negative)
te kerixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nekerixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî kerixandiye (perfect positive)
wê/wî nekerixandiye (perfect negative)
wê/wî kerixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nekerixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me kerixandiye (perfect positive)
me nekerixandiye (perfect negative)
me kerixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nekerixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we kerixandiye (perfect positive)
we nekerixandiye (perfect negative)
we kerixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nekerixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan kerixandiye (perfect positive)
wan nekerixandiye (perfect negative)
wan kerixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nekerixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bikerixînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nekerixînim (present subjunctive negative)
(bila) min kerixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nekerixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bikerixînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nekerixînî (present subjunctive negative)
(bila) te kerixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nekerixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikerixîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nekerixîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî kerixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekerixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bikerixînin (present subjunctive positive)
(bila) em nekerixînin (present subjunctive negative)
(bila) me kerixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nekerixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bikerixînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nekerixînin (present subjunctive negative)
(bila) we kerixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nekerixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikerixînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nekerixînin (present subjunctive negative)
(bila) wan kerixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nekerixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bikerixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nekerixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min kerixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nekerixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bikerixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nekerixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te kerixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nekerixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bikerixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekerixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî kerixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekerixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bikerixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nekerixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me kerixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nekerixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bikerixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nekerixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we kerixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nekerixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bikerixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekerixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan kerixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekerixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bikerixanda (present conditional positive)
minê nekerixanda (present conditional negative)
minê kerixandibûya (preterite conditional positive)
minê nekerixandibûya (preterite conditional negative)
teyê bikerixanda (present conditional positive)
teyê nekerixanda (present conditional negative)
teyê kerixandibûya (preterite conditional positive)
teyê nekerixandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bikerixanda (present conditional positive)
wê/wîyê nekerixanda (present conditional negative)
wê/wîyê kerixandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nekerixandibûya (preterite conditional negative)
meyê bikerixanda (present conditional positive)
meyê nekerixanda (present conditional negative)
meyê kerixandibûya (preterite conditional positive)
meyê nekerixandibûya (preterite conditional negative)
weyê bikerixanda (present conditional positive)
weyê nekerixanda (present conditional negative)
weyê kerixandibûya (preterite conditional positive)
weyê nekerixandibûya (preterite conditional negative)
wanê bikerixanda (present conditional positive)
wanê nekerixanda (present conditional negative)
wanê kerixandibûya (preterite conditional positive)
wanê nekerixandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bikerixîne (imperative present positive)
(tu) nekerixîne (imperative present negative)
(hûn) bikerixînin (imperative present positive)
(hûn) nekerixînin (imperative present negative)
kerrixandin

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /kɛɾɪxɑːnˈdɪn/

hyphenation: ke·ri·xan·din


kerixandin

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /kɛɾɪxɑːnˈdɪn/


enirrî

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre enirî.


enirî

glosses: qehirî, qehirandî, xinzirî, harbûyî, hêçbûyî, enirandî, pingirî

glosses: sil, tûre, har, hêrs, hêç, xeyidî, bikerb, bikîn, esebî, xeyidandî, xinzirandî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
enirrî
inirrî
inirî
'enirrî
'enirî
'inirrî
'inirî

etymology_text: * enirîn


'enirrî

forms:
'enirrîtir (comparative)
herî 'enirrî (superlative)
'enirrîtirîn (superlative)


'enirî

forms:
'enirîtir (comparative)
herî 'enirî (superlative)
'enirîtirîn (superlative)


'inirî

forms:
'inirîtir (comparative)
herî 'inirî (superlative)
'inirîtirîn (superlative)


'inirrî

forms:
'inirrîtir (comparative)
herî 'inirrî (superlative)
'inirrîtirîn (superlative)


dilxweşî

glosses: şadî, coş, keyf, kêf, kêfxweşî, bextiyarî, bextewerî, dilxweşbûn

glosses: dilşadî, seadet, kamiranî, siûd, iqbal, bextewerbûn, bextiyarbûn, şahî, zewq^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: dilxoşî

etymology_text: Ji dilxweş + -î


dilxweş

glosses: şad, bicoş, bikeyf, bikêf, kêfxweş, bextiyar, bextewer, şa

text:
Ma di baxê 'êş û noşê her bi saz û erxewan
Kamiran û kamibexş û dilxweş û mesrûr-i bî
Çendekê şîrînpuser derbendê dîwana te bin

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

glosses: kamiran, ferxende, şadîman, şadan, bisiûd, bişens, mesûd^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
dilxweştir (comparative)
herî dilxweş (superlative)
dilxweştirîn (superlative)
dilxoş

etymology_text: Ji dil + xweş.

ευτυχισμένος

roman: eftychisménos

hyphenation: dilx·weş


bermayî

glosses: Ew paşmandene yên ku ji ber xwarinê dimînin.

forms:
bermayîtir (comparative)
herî bermayî (superlative)
bermayîtirîn (superlative)

etymology_text: Ji ber- + mayî

ᎤᏘᏴᏅᎢ

roman: utiyvnvi

剩飯

roman: shèngfàn

剩菜

roman: shèngcài

մնացորդ

roman: mnacʻord

оста́тки

roman: ostátki

объе́дки

roman: obʺjédki

об’ї́дки

roman: obʺjídky

недо́їдки

roman: nedójidky

ភុត្តសេស

roman: phuttɑɑseeh

ម្ហូបសាល់

roman: mhoupsal

អាហារសេសសល់

roman: ʼaharséssâl

αποφάι

roman: apofái


tetûmî

glosses: zimanê malezî-polînezî yê ku bi taybetî li Tîmora Rojhilat tê peyivîn

forms: tetûnî


org

glosses: Alaveke muzîkê ye ku ji çend lûleyan pêkhatî ye û bi taybetî li dêran peyda dibe.

etymology_text: Ji fransî orgue.

ipa: /oːɾɡ/


Tîmora Rojhilat

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: Welatek giravî ye li başûr-rojhilata Asyayê.

etymology_text: Ji Tîmora + Rojhilat.

ምሥራቅ ቲሞር

roman: məśraḳ timor

ܡܲܕܢܲܚ ܬܝܼܡܘܿܪ

roman: Mādnāḳ Tīmor

Көнсығыш Тимор

roman: Könsïğïš Timor

Усхо́дні Тымо́р

roman: Usxódni Tymór

পূর্ব টিমোর

roman: purb ṭimor

И́зточен Тимо́р

roman: Íztočen Timór

東帝汶

roman: dung¹ dai³ man⁶

東帝汶

roman: Dōng-Dìwèn

އިރުމަތީ ޓިމޯރު

roman: irumatī ṭimōru

تِيمُور الشَّرْقِيَّة

roman: tīmūr aš-šarqiyya

Արևելյան Թիմոր

roman: Arewelyan Tʻimor

شرق تیمور

roman: šarq-e timor

აღმოსავლეთი ტიმორი

roman: aɣmosavleti ṭimori

पूर्वी तिमोर

roman: pūrvī timor

מזרח טימור

roman: mizrakh timor

ಪೂರ್ವ ಟೀಮೊರ್

roman: pūrva ṭīmor

Батыш Тимор

roman: Batış Timor

නැගෙනහිර ටිමෝරය

roman: nægenahira ṭimōraya

^동티모르

roman: Dongtimoreu

^동부띠모르

roman: Dongbuttimoreu

ຕີມໍຕາເວັນອອກ

roman: tī mǭ tā wen ʼǭk

Источен Тимор

roman: Istočen Timor

Зүүн Тимор

roman: Züün Timor

شەرقىي تىمور

roman: sherqiy timor

ختيځ تيمور

roman: xetiź timor

Шығыс Тимор

roman: Şyğys Timor

Восто́чный Тимо́р

roman: Vostóčnyj Timór

Тимори Шарқӣ

roman: Timori Šarqī

Тимури Шарқӣ

roman: Timuri Šarqī

Көнчыгыш Тимор

roman: Könçığış Timor

مشرقی تیمور

roman: maśriqī timor

Схі́дний Тимо́р

roman: Sxídnyj Tymór

ទីម័រខាងកើត

roman: tiimɔəkhaangkaət

מזרח טימאָר

roman: mizrekh timor

Ανατολικό Τιμόρ

roman: Anatolikó Timór


kapampanganî

glosses: zimanê gelê kapampangan ku li hin deverên Filipînan tê peyivîn

etymology_text: Ji kapampangan + -î


yeqîn

text: Mi çinî bû di şekerxwabê du'aBer du birhên te ji ixlas û yeqînMi dibir secde bi adabê du'a

forms:
êqîn
yêqîn

etymology_text: Ji erebî يَقِيْن (yaqiyn).

يَقِيْن

roman: yaqiyn

ipa: /jɛˈqiːn/


yeqîn

text: Ev li ser, çi tişt hatiye niqirandin? Tiştekî kevnare ye yeqîn?

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 79, ISBN 9786054497010


unîk

glosses:
yekta, bêwêne, bêmîsal, bêhevber,
tişta/ê ku ti tiştek din wek wê nîne

glosses: yekane, bênimûne, bêmînak, tenha^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
unîktir (comparative)
herî unîk (superlative)
unîktirîn (superlative)

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

ipa: /ʊˈniːk/

hyphenation: u·nîk


texmîn

text: (...) bi texmîna min ew ne ji bo qusura Saşa ye (...)

ref: Egîdê Xudo, Dê û Dêmarî, Weşanên Nûdem

text: Bi hizir û texmîna te, çerx gelekê bi paş ve zivirrî (...)

ref: Xelîl Duhokî, Antolojiya Çîroka Nû ya Kurmancên Başûr, Weşanên Nûdem, Stockholm, 1994

text: Wan lêk dikirin meta'ê yek 'erdTexmîn dikirin bi-t-tûli we-l-'erdSewdagirê 'işqê bûn di bazar

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
تهخمین
taxmîn

etymology_text: Ji erebî تَخْمِين (taḵmīn).


texmîn kirin

glosses: hizir kirin, pêşbînî kirin, teqdîr kirin

text: Min texmîn kir ku wê ev pirtûk jî helbest be, lê gava min rahiştê (...) min dît ku ew bi pexşanê hatibû xemilandin.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text: Tu jî jin î, tu yê texmîn bikî, wekî çiqas zehmet e wextê dê ji ewledê xwe diqete.

forms:
texmîn dikim (present)
texmîn dikî (present)
texmîn dike (present)
texmîn dikin (present)
texmîn bike (imperative singular)
texmîn bikin (imperative plural)
texmîn kir (past)
texmîn kir (past)
texmîn kir (past)
texmîn kir (past)
texmîn –k– (root present)
texmîn –kir– (root past)
ez texmîn dikim (indicative present positive)
ez texmîn nakim (indicative present negative)
min texmîn kir (indicative past positive)
min texmîn nekir (indicative past negative)
tu texmîn dikî (indicative present positive)
tu texmîn nakî (indicative present negative)
te texmîn kir (indicative past positive)
te texmîn nekir (indicative past negative)
ew texmîn dike (indicative present positive)
ew texmîn nake (indicative present negative)
wê/wî texmîn kir (indicative past positive)
wê/wî texmîn nekir (indicative past negative)
em texmîn dikin (indicative present positive)
em texmîn nakin (indicative present negative)
me texmîn kir (indicative past positive)
me texmîn nekir (indicative past negative)
hûn texmîn dikin (indicative present positive)
hûn texmîn nakin (indicative present negative)
we texmîn kir (indicative past positive)
we texmîn nekir (indicative past negative)
ew texmîn dikin (indicative present positive)
ew texmîn nakin (indicative present negative)
wan texmîn kir (indicative past positive)
wan texmîn nekir (indicative past negative)
min texmîn dikir (imperfect positive)
min texmîn nedikir (imperfect negative)
min texmîn kiribû (positive)
min texmîn nekiribû (negative)
te texmîn dikir (imperfect positive)
te texmîn nedikir (imperfect negative)
te texmîn kiribû (positive)
te texmîn nekiribû (negative)
wê/wî texmîn dikir (imperfect positive)
wê/wî texmîn nedikir (imperfect negative)
wê/wî texmîn kiribû (positive)
wê/wî texmîn nekiribû (negative)
me texmîn dikir (imperfect positive)
me texmîn nedikir (imperfect negative)
me texmîn kiribû (positive)
me texmîn nekiribû (negative)
we texmîn dikir (imperfect positive)
we texmîn nedikir (imperfect negative)
we texmîn kiribû (positive)
we texmîn nekiribû (negative)
wan texmîn dikir (imperfect positive)
wan texmîn nedikir (imperfect negative)
wan texmîn kiribû (positive)
wan texmîn nekiribû (negative)
ez ê texmîn bikim (future positive)
ez ê texmîn nekim (future negative)
minê texmîn kiribe (future perfect positive)
minê texmîn nekiribe (future perfect negative)
tu yê texmîn bikî (future positive)
tu yê texmîn nekî (future negative)
teyê texmîn kiribe (future perfect positive)
teyê texmîn nekiribe (future perfect negative)
ew ê texmîn bike (future positive)
ew ê texmîn neke (future negative)
wê/wîyê texmîn kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê texmîn nekiribe (future perfect negative)
em ê texmîn bikin (future positive)
em ê texmîn nekin (future negative)
meyê texmîn kiribe (future perfect positive)
meyê texmîn nekiribe (future perfect negative)
hûn ê texmîn bikin (future positive)
hûn ê texmîn nekin (future negative)
weyê texmîn kiribe (future perfect positive)
weyê texmîn nekiribe (future perfect negative)
ew ê texmîn bikin (future positive)
ew ê texmîn nekin (future negative)
wanê texmîn kiribe (future perfect positive)
wanê texmîn nekiribe (future perfect negative)
min texmîn kiriye (perfect positive)
min texmîn nekiriye (perfect negative)
min texmîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min texmîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te texmîn kiriye (perfect positive)
te texmîn nekiriye (perfect negative)
te texmîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te texmîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî texmîn kiriye (perfect positive)
wê/wî texmîn nekiriye (perfect negative)
wê/wî texmîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî texmîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me texmîn kiriye (perfect positive)
me texmîn nekiriye (perfect negative)
me texmîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me texmîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we texmîn kiriye (perfect positive)
we texmîn nekiriye (perfect negative)
we texmîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we texmîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan texmîn kiriye (perfect positive)
wan texmîn nekiriye (perfect negative)
wan texmîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan texmîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez texmîn bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez texmîn nekim (present subjunctive negative)
(bila) min texmîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min texmîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu texmîn bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu texmîn nekî (present subjunctive negative)
(bila) te texmîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te texmîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew texmîn bike (present subjunctive positive)
(bila) ew texmîn neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî texmîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî texmîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em texmîn bikin (present subjunctive positive)
(bila) em texmîn nekin (present subjunctive negative)
(bila) me texmîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me texmîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn texmîn bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn texmîn nekin (present subjunctive negative)
(bila) we texmîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we texmîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew texmîn bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew texmîn nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan texmîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan texmîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min texmîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min texmîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min texmîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min texmîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te texmîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te texmîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te texmîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te texmîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî texmîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî texmîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî texmîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî texmîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me texmîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me texmîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me texmîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me texmîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we texmîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we texmîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we texmîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we texmîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan texmîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan texmîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan texmîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan texmîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê texmîn bikira (present conditional positive)
minê texmîn nekira (present conditional negative)
minê texmîn kiribûya (preterite conditional positive)
minê texmîn nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê texmîn bikira (present conditional positive)
teyê texmîn nekira (present conditional negative)
teyê texmîn kiribûya (preterite conditional positive)
teyê texmîn nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê texmîn bikira (present conditional positive)
wê/wîyê texmîn nekira (present conditional negative)
wê/wîyê texmîn kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê texmîn nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê texmîn bikira (present conditional positive)
meyê texmîn nekira (present conditional negative)
meyê texmîn kiribûya (preterite conditional positive)
meyê texmîn nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê texmîn bikira (present conditional positive)
weyê texmîn nekira (present conditional negative)
weyê texmîn kiribûya (preterite conditional positive)
weyê texmîn nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê texmîn bikira (present conditional positive)
wanê texmîn nekira (present conditional negative)
wanê texmîn kiribûya (preterite conditional positive)
wanê texmîn nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) texmîn bike (imperative present positive)
(tu) texmîn neke (imperative present negative)
(hûn) texmîn bikin (imperative present positive)
(hûn) texmîn nekin (imperative present negative)
تەخمین کرن

etymology_text: Ji texmîn + kirin.

ipa: /tɛxˈmiːn kɪˈɾɪn/

hyphenation: tex·mîn ki·rin


wekîl

glosses:
nûner, nimîner, berîkar, spartedar, bervedar, ajan, temsîlkar,
kesa/ê ku li ser daxwaza kesekî jê re karekî bi cih tîne (bi taybetî peymanan girê dide),
kesa/ê ku li ser navê rêkxistinekê yan kesek din dipeyive yan dixebite

text: Elbette ji bo me ra ye fa'iqHerçî ko wekîl e bêt û rûnitMewla kî ye xutbeyê bixûnit

glosses: nimînende^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: وهكیل

notes:
wekîl bûn
wekîl kirin
wekîlbûn
wekîlkirin
wekîlbûyî
wekîlkirî


leşfiroş

glosses:
xwefiroş, fahîşe, kirûng, qehbe, orispî,
kesa/ê ku bi pare xizmetên seksê dide xelkê

text: Rojnameya Hawlatî radigihîne ku diyardeya leşfiroşiyê (fihûşê) her ku diçe li Silêmaniyê pêşdetir diçe. Li gor îstatîstîkan hejmara leşfiroşan li vî bajarî di ser 1000 kesan re ye. Berpirsên asayişê radigihînin ku ew car bi car operasyonan li hemberî leşfiroşiyê li dar dixin lê ew gelekî dûr in ji binbirrkirina vî karî. Di 2006ê asayişa Silêmaniyê di encama operasyonên xwe de qasî 40 leşfiroş girtin. Deh kes ji wan hilgirên vîrusa HIV-ê (ku pişt re dibe AIDS) bûn.

forms:
لەشفرۆش
laşfiroş
laşfroş
leşfroş

etymology_text: Ji leş + -firoş

prostitútka#Slovak

roman: prostitútka

kurva#Slovak

roman: kurva

cundra#Slovak

roman: cundra


leşfiroşî

glosses:
xwefiroşî, fahîşetî, fihûş, kirûngî, qehbetî, orispîtî,
xizmetên seksê bi pare dan xelkê,
gan bi pere dan

text: Rojnameya Hawlatî radigihîne ku diyardeya leşfiroşiyê (fihûşê) her ku diçe li Silêmaniyê pêşdetir diçe. Li gor îstatîstîkan hejmara leşfiroşan li vî bajarî di ser 1000 kesan re ye.Berpirsên asayişê radigihînin ku ew car bi car operasyonan li hemberî leşfiroşiyê li dar dixin lê ew gelekî dûr in ji binbirrkirina vî karî. Di 2006ê asayişa Silêmaniyê di encama operasyonên xwe de qasî 40 leşfiroş girtin. Deh kes ji wan hilgirên vîrusa HIV-ê (ku pişt re dibe AIDS) bûn.

glosses: ganderî, forqî, prostîtusyon, feltetî, orispîbûn, qehbebûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
laşfiroşî
laşfroşî
leşfroşî

etymology_text: Ji leşfiroş + -îyan Ji leş + -firoşî


mihtemelen

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: ihtimal e ku, reng e ku tê payîn ku, dişê ku, dibe ku, xuya ye ku (dê tiştek biqewime)

text: Zirbirayê Saddam û Awad El Bander muhtemelen sibê tên îdam kirin

ref: Netkurd.com, 1/2006

forms: muhtemelen

etymology_text: Ji erebî مُحْتَمَلًا (muḥtamalan), ji mihtemel + -en, têkildarî ihtimal.


muhtemelen

glosses: mihtemelen, ihtimal e ku, belkî, gengaz e ku, dibe ku

etymology_text: Ji erebî مُحْتَمَلًا (muḥtamalan).


hejmarên xwezayî

glosses:
hejmarên ne neyênî û bê navberk
(1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 û hwd)

etymology_text: Ji hejmar + xwezayî.

Естествено число

roman: Estestveno čislo

ნატურალური რიცხვი

roman: naṭuraluri ricxvi

ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಖ್ಯೆ

roman: svābhāvika saṅkhye

자연수

roman: jayeonsu

Природен број

roman: Priroden broj

Натуральное число

roman: Naturalʹnoje čislo

இயல் எண்

roman: iyal eṇ

Натуральне число

roman: Naturalʹne čyslo

Φυσικός αριθμός

roman: Fysikós arithmós


zenûn

text: û ronahîyeke zenûn ji qubeya bi mij dida wir.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 37, ISBN 978-605-2246-80-1

text:
Ev keleh, keleha Meyafarqînê!
Wer riwayet dibe j' pîrê tarîxê:
"Ku heft car ji binî xopan
Bûye bi destê tarîperestan
Lê heft car ava biye ji nû va."
Lê mixabin îro, dîsa ew hal
Ew babelîska bi reş, ew tofan, bela
Ji nû vediaxibe wek brînek kevn
Ne ya îroyîn e, ya ji mêj va.
Lêbelê, îro li bajarê Silîva
Dayik bi rik çok didin erdê
Peymana wan heye pê ra
Da guhdaran zêde bikin li stranên
Xecê û Siyamend
Zembîlfroş
Û zeriya Gul Xatûnê.
Û nehêlin çira zenûn be;
Li hêviyê,
Li xweziyê,
Li jînê.

ref: Rojen Barnas, ji helbesta "Ev keleh, keleha Meyafarqînê!

forms:
zenûntir (comparative)
herî zenûn (superlative)
zenûntirîn (superlative)

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

notes:
zenûn bûn
zenûn kirin
zenûnbûn
zenûnkirin
zenûnbûyî
zenûnkirî


parsû

glosses: hestiyên mîna rekehê li dor hinavan, parxwan:

text: Êdî tu û Dêrana xwe ne. Beriya were dinê te bo wê qederek çêkir bo qedereke çêtir. Êdî dor a te ye. Tu jî zaroka xwe derxe ji nav parsûyên xwe. Bila li ser daregulan mezin bibe. Li esmên bifire. Tu û Dêrana xwe. Kesek nîne hêz û alîkariyek bide te. Ji ber ku te navê û hêzek ser hêza te re tune.

ref: Selîm Temo: Bi destê gulberojan bo dayîka Dêranê, Gazeteduvar.com.tr 5/2018

text: Gule li şala pişta paşayê dikevit û dibore , li ser parsûyan li rûyê çermê diçe û derbaz dibe.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 65, ISBN 978-605-5683-27-6

forms:
پارسوو
парсу
parasî
parasû
perasî
parsi
parsî
parsiw
parsîw
perasû
parxan
parxane
parxon
paransû
peransû
parhestû
parhestî
qolinc

etymology_text:
Herwiha perasû, hevreha soranî پەراسوو (perasû), goranî/hewramî perasû, zazakî parsû, avestayî 𐬞𐬀𐬭𐬆𐬯𐬎 (parəsu), farisî پهلو (pehlû), pehlewî pehlûg, osetî фарс (fars), sanskrîtî पर्शु (párśu), hindî पसली (paslī), albanî parz, parzëm, lîtwanî pìršys, rûsî пе́рси (pérsi), sirbokroatî пр̏си û пр̏са / pȑsi û pȑsa, slovenî pŕsi, çekî prs û prso, slovakî prsia, polonî pierś... hemû ji proto-hindûewropî *pérḱus (parsû; sîng).
Di şaxên din yên zimanên hindûewropî de peyv nayê dîtin. Di zimanên slavî de peyv ne bi wateya perasû lê bi manaya sîng e. Vê kiriye ku hinek etîmolog biguman bin li ser hevreha peyvên hindûîranî li aliyekî û peyvên slavî li aliyê din. Lê sîng û perasû ji xwe gelek têkilî yan nêzîkî hev in loma ihtimaleke mezin heye ku ew bi eslê xwe eynî peyv bin.
Formên parhestû, parhestî bi etîmolojiya gelêrî li gor par (pişt) û hestî hatine çêkirin.
;Çavkanî::
* Chyet, Michael L. (2003): Kurdish-English Dictionary, Ferhenga Kurmancî-Inglîzî, Yale University Press.
* Derksen, Rick: Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon [Ferhenga etîmolojî ya peyvên mîrasî yên slavî] (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 4), Leiden, Boston: Brill 2008.
* Mallory, J. P.; Adams, D. Q., editors (1997): Encyclopedia of Indo-European culture [Zanistnameya Çandeya Kultûra Hindûewropî], London, Chicago: Fitzroy Dearborn Publishers.
* Tsabolov, R. L., Ferhenga etîmolojî ya zimanê kurdî ["Цаболов, Р. Л.: Эмцмолоƨцческцц̆ словарь курδскоƨо языка"], Moskova, 2001-2010

кабырга

roman: kabïrga

ҡабырға

roman: qabïrğa

ребро

roman: rebro

аяк пĕрчи

roman: ajak pĕrči

ᑐᓕᒫᖅ

roman: tulimaaq

кабырга

roman: kabırga

갈비

roman: galbi

къабургъа

roman: qaburğa

қабырға

roman: qabyrğa

кабырга

roman: qabırga

хабырға

roman: xabırğa

ឆ្អឹងជំនីរ

roman: ch‘ịṅ jaṃnīr

ойоҕос

roman: oyoğos

πλευρό

roman: plevró


îskan

glosses: Şûşeya ku av û şileyên din jê tên vexwarin.

text: Li gora piraniya pispor û textorên dinyayê, rojê yek-du îskanalkol ji dil re baş e û rê li ber krîz û xitimandina dil digre.

ref: Lotikxane.com, 1/2006

text: Îskanan bişkêne û tebaxan hûrhûrî bike!

ref: J.R.R. Tolkien (wergêr Samî Hêzil), Hobbit, Cervantes, 2023, çapa 1em, r. 20, ISBN 9786257724838

forms: îstikan

etymology_text:
Bide ber farisî استکان (istikan) û rusî стакан (stakan), slaviya rojavayî ya kevn достоканъ (dostokanŭ)
: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


îskan

glosses: bicihbûn, maldanîn, bo xwe cihek kirin mal yan baregeh

text: Walîtiya Amedê dibêje ko ruxseta îskanê ya lokala cemiyetê tune ye.

ref: Peyamner.com, 7/2008

etymology_text: Ji erebî إِسْكَان (ʾiskān), têkilî sekinîn, sekinandin, sekn, sakin, Sakîne.


wîskî

glosses: vexwirakek alkolîk ya xurt e û ji genimî tê çêkirin û rengê wê bi gelemperî zer ve ye

forms: vîskî

etymology_text: Ji zimanê skotîuisge beatha yan usquebaugh ("ava jiyanê")

ўіскі

roman: ŭiski

위스키

roman: wiseuki

виски

roman: viski

ουίσκυ

roman: ouísky

ipa: /wiːsˈkiː/

hyphenation: wîs·kî


whiskey

forms: whisky

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-whiskey.wav


bijîşk

glosses: Pispora/ê nesaxiyan, kesa/ê nesaxan sax dike, şarezaya/yê nexweşiyan, kesa/ê nexweşan derman dike.

forms:
bizîşk
pijîşk
pizîşk
nojdar
hekîm
doktor
tebîb
luqman
cebar

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî *bhAd- (“baş”). Hevreha avestayî 𐬠𐬀𐬉𐬱𐬀𐬰𐬌𐬌𐬀 (beêşeze), farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (bêjîşk, bzîşk /bizešk/), farisî پزشک (pezešk, “doktor, qencker”), sanskrîtî भिषज् (bhiṣaj, “kesê qencker, dermanê pakkirinê”). Ji zimanên îranî ketiye ermenî բժիշկ (bžišk).
;Çavkanî:
* Têmûrê Xelîl, Gotinên kurdî-îranî di ermenkî da https://web.archive.org/http://www.nefel.com/kolumnists/kolumnist_detail.asp?MemberNr=30&RubricNr=&ArticleNr=3836 arşîv, Nefel.com, 11/2008

ሐኪም

roman: ḥäkim

ܐܵܣܝܵܐ

roman: asya

ܕܘܼܟ݂ܛܘܼܪ

roman: duḳṭur

ܐܣܝܐ

roman: ʾāsyā

אַסְיָא

roman: ʾasyā

ডাক্তৰ

roman: daktor

বেজ

roman: bez

ура́ч

roman: uráč

до́ктар

roman: dóktar

ле́кар

roman: ljékar

ডাক্তার

roman: ḍaktar

তবীব

roman: tôbib

до́ктор

roman: dóktor

ле́кар

roman: lékar

хекимин

roman: hekimin

эмшэн

roman: emšen

དྲུང་འཚོ

roman: drung 'tsho

лор

roman: lor

ᎦᎾᎦᏘ

roman: ganagati

醫生

roman: ji¹ sang¹

дэфу

roman: defu

щянсын

roman: xi͡ansɨn

醫生

roman: yî-sên

先生

roman: sîn-sâng

醫生

roman: yīshēng

大夫

roman: dàifu

醫師

roman: yīshī

醫生

roman: ĭ-sĕng

醫生

roman: i-seng

先生

roman: sian-seⁿ, sian-siⁿ

инэнмэлевыльын

roman: inėnmėlevylʹyn

طَبِيب

roman: ṭabīb

دُكْتُور

roman: doktōr

دُكْتُور

roman: duktōr

دُكْتُور

roman: duktūr

حكيم

roman: ḥakīm

طبيب

roman: ṭbīb

բժիշկ

roman: bžišk

аичимни

roman: ajiçimņi

پزشک

roman: pezešk

دکتر

roman: doktor

طبیب

roman: tabib

حکیم

roman: hakim

𐌻𐌴𐌺𐌴𐌹𐍃

roman: lēkeis

ექიმი

roman: ekimi

მედიკოსი

roman: mediḳosi

მკურნალი

roman: mḳurnali

डाक्टर

roman: ḍākṭar

डॉक्टर

roman: ḍŏkṭar

वैद्य

roman: vaidya

चिकित्सक

roman: cikitsak

हकीम

roman: hakīm

तबीब

roman: tabīb

רוֹפֵא

roman: rofé

дарыгер

roman: darıger

දොස්තර

roman: dostara

වෛද්යවරයා

roman: waidyawarayā

의사

roman: uisa

의자

roman: uija

ໝໍ

roman: mǭ

ແພດ

roman: phǣt

ᦖᦸ

roman: ṁoa

лекар

roman: lekar

ᠣᡴᡨᠣᠰᡳ

roman: oktosi

ᡩᠠᡳᡶᡠ

roman: daifu

эмч

roman: emč

医者

roman: いさ, isa

ଡାକ୍ତର

roman: ḍaktôrô

دوختۇر

roman: doxtur

تېۋىپ

roman: tëwip

ډاکټر

roman: ḍākṭár

دکتور

roman: doktór

طبيب

roman: tabíb

حکيم

roman: hakím

дәрігер

roman: därıger

врач

roman: vrač

врачи́ха

roman: vračíxa

до́кторша

roman: dóktorša

ле́карь

roman: lékarʹ

ме́дик

roman: médik

चिकित्सक

roman: cikitsaka

भिषज्

roman: bhiṣaj

пизишк

roman: pizišk

மருத்துவர்

roman: maruttuvar

வைதியர்

roman: vaitiyar


peştûyî

forms:
peştûnî
paştûyî

etymology_text: Ji peştû + -yî

પશ્તૂ

roman: paśtū

स्त्री

roman: strī


dilxwazî

glosses: mereqdarî, bi vîn û îradeya xwe xwestina yan hezkirina ji tiştekî, ne bi kotekî yan ji bêdilî, bi rizadilî.

forms: dilxazî

etymology_text: Ji dilxwaz + -îyandil + -xwazî

hyphenation: dilx·wa·zî


şilî

glosses: Rewşa tiştên şil, têravî, şilbûn, ne zihayî, ne ziwayî, ne hişkî.

glosses: Şile, şilemenî, av û tiştên din yên şil wek şîr, şerbet û qehwe.

forms:
شلی
şilahî
şilatî
şilayî
şilîtî
şiltî


şilî

glosses: Şelal, felc, seqetî, şilbûn, rewşa kesa/ê ku ji endamên leşê xwe ve şil e.

forms:
şilahî
şilatî
şilayî
şilîtî
şiltî


binkask

glosses: Sênîka biçûk ya ku kûp û piyale tê de têt bicihkirin daku eger vexwirak birije jî nerije ser maseyê yan sifreyê lê birije wê sênîkê.

forms: binkas

etymology_text: Ji bin- + kas + -k.

পরাত

roman: pôrat

чинийка

roman: činijka

茶托

roman: chátuó

碟子

roman: diézi

زرف

roman: zarf

نعلبکی

roman: na'lbaki

રકાબી

roman: rakābī

컵 받침

roman: keop batchim

बशी

roman: baśī

дийз

roman: dijz

ᠳᠡᠶᠢᠵᠡ

roman: deyiǰe

блю́дце

roman: bljúdce

طشتری

roman: tashtarī

блю́дечко

roman: bljúdečko

πιατάκι

roman: piatáki

ὀξύβαφον

roman: oxúbaphon

ipa: /bɪŋˈkɑːsk/


kefîl

glosses:
derhûd, temînker, garantîker, misogerker, garantor, sozder,
kesa/ê ku sozê dide ku eger deyndar deynê xwe nede, ew dê bide

text: Can didirim guft-i bi yek bûse deLê bibitin le'lê şekerxa kefîlGerçi di nêv helqeya şêran im ez

glosses: Her kesa/ê ku sozekê dide ku dê berpirsiyar be eger kesek din erkê xwe bi cih neîne.

forms: كهفیل

etymology_text: Ji erebî كفيل


aktîv

glosses:
Çalak, çist, lebatî, karîger, şipil, çibik,
kesa/ê yan tişta/ê ku (pirr) dixebite.

forms:
aktîvtir (comparative)
herî aktîv (superlative)
aktîvtirîn (superlative)
aktîf

etymology_text: "aktîv" bi rêya îngilîzî, "aktîf" bi rêya fransî, herdu ji latînî, têkildarî agere (xebitîn)


aktîf

forms:
aktîftir (comparative)
herî aktîf (superlative)
aktîftirîn (superlative)


incik

text: Welhasil, mêr li jinan binerin, jin li mêran binerin, û piştre jî rabin por û incika hev bikişînin.

ipa: /ɪnˈd͡ʒɪk/


çîm

glosses:
çîp, çok, laq, lûlaq, hêt, ran,
hestiyê ji çokî ta navtengê

glosses: ling^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
çam
çem

ipa: /t͡ʃiːm/

hyphenation: çîm

notes:
çîm kirin
çîm danîn
çîmkirin
çîmdanîn
çîmkirî


qalib

text:
Ewhebîbê rohniya heft asîman
Herdu alem qalib ew ruh û rewan

ref: Mela Hisênê Bateyî

glosses: şêwaz^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
qalb
قالب
qelb
qelp

etymology_text: Hevreha zazakî qalib, soranî û feylî qałib, şêxbizinî qalûw, hemû ji erebî قالب (qalib) ji aramî קלביד / קלבות (qelbîd / qelbûd) ji yûnanî καλοπόδιον (kalopódion) (kalopodiyon: qalibê darîn yê pêlavan) ji κᾶλον (kalon: texte, dep, darik, doqişk) + πους (pous: pê). Ji heman rehê yûnanî: şekal.

قالب

roman: qalib

σχήμα

roman: schíma

ipa: /qɑːˈlɪb/

hyphenation: qa·lib


qalib dan

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji qalib + dan.

ipa: /qɑːˈlɪb dɑːn/

hyphenation: qa·lib dan


qalib girtin

etymology_text: Ji qalib + girtin.

ipa: /qɑːˈlɪb ɡɪɾˈtɪn/

hyphenation: qa·lib gir·tin


qalibdan

forms: قالبدان


Erîtrêya

forms:
Eritristan
Erîtreya

ኤርትራ

roman: ʾertra

Эрытрэ́я

roman: Erytréja

ইরিত্রিয়া

roman: iritriẏa

Еритре́я

roman: Eritréja

厄立特里亞

roman: Èlìtèlǐyà

އެރިތުރިއާ

roman: erituriā

إِرِيتْرِيَا

roman: ʾirītriyā

Էրիտրեա

roman: Ēritrea

اریتره

roman: eritre

ერიტრეა

roman: eriṭrea

इरीट्रिया

roman: irīṭriyā

אֶרִיתְרֵאָה \ אריתריאה

roman: eritre'a

Эритрея

roman: Eritreya

එරිත්රියාව

roman: eritriyāwa

^에리트레아

roman: Eriteurea

ເອຣີເຕຣ

roman: ʼē rī tē

Эритрей

roman: Eritrej

ئېرىترېيە

roman: ëritrëye

Эритрея

roman: Eritreä

ཨི་རི་ཏྲའ

roman: i ri tra'

ارتریا

roman: iritriyā

អេរីត្រេ

roman: ʼeeriitree

עריטרעאַ

roman: eritrea

Ερυθραία

roman: Erythraía


Eritrea

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Eritrea.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Soundguys-Eritrea.wav


ইরিত্রিয়া

audio: LL-Q9610 (ben)-Titodutta-ইরিত্রিয়া.wav

audio: LL-Q9610 (ben)-Tahmid-ইরিত্রিয়া.wav


bêwêne

glosses:
bêresim, bêdîmen, bêfoto,
tişta/ê ku wêne nînin, bêhempa

glosses:
yekta, yekane, unîk, bêmînak, bênimûne, bêmîsal,
tiştê ku ti tiştek mîna wî nîne

forms:
bêwênetir (comparative)
herî bêwêne (superlative)
bêwênetirîn (superlative)

etymology_text: Ji bê- + wêne.


Eritreja

ኤርትራ

roman: ʾertra

Эрытрэя

roman: Erytreja

ইরিত্রিয়া

roman: iritriẏa

Еритрея

roman: Eritreja

Էրիտրեա

roman: Ēritrea

에리트레아

roman: eriteurea

ئېرىترىيە

roman: ëritriye

एरिट्रिया

roman: eriṭriyā

اریٹیریا

roman: اreṭīrīا


nînin

text: Wî dostî digot ko li gotinên Ahmet Turkî yên pêşî guhdarî bikin û baweriyê pê bînin, ji ber ko ew ên wî nin, jê pê ve wî çi got jê bawer nakin, ji ber êdî ew ne yên wî nin û baweriyê pê nînin.

ref: Enwer Karahan: Her û her Ahmet Turk, Nefel.com, 7/2008


Еритрея

audio: LL-Q8798 (ukr)-Tohaomg-Еритрея.wav


إريتريا

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-إريتريا.wav


Eritreo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-Eritreo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-Eritreo.wav


Érythrée

audio: LL-Q150 (fra)-Jules78120-Érythrée.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-Érythrée.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-Érythrée.wav


Eritre

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Eritre.wav


bişkoj

glosses:
Kulîlka yan pelê nû yê ku hê venebûye.
kulîlk yan pel berî bişkivînê

text: Sehergeh 'endelîb mest inJi bihna werd û bişkojanŞubih tûtak û goyînan

forms:
بشكۆژ
bişko
bişkoh
bişkuh
pişko
pişkoj
pişkoh
pişkuh
pişkov

چرۆ

roman: çiro

움

roman: um

бутон

roman: butón

మొగ్గ

roman: mogga

οφθαλμός

roman: ofthalmós

ipa: /bɪʃˈkoːʒ/


qotîk

forms:
قۆتیک
qodî
qodîk
qotî


qutî

glosses: qotîk, sindoq, teneke, qapa tenekeyî ya qepat

forms:
قوتی
qodî
qodîk
qotî
qotîk
qudî
qudîk
qutîk

etymology_text: Bi rêya tirkî (bi tirkiya osmanî قوطی (qûtî) tirkiya niha kutu) ji yûnanî [Peyv?]κουτί (koutí) ji yûnaniya kevn κυτίον (kutíon) ku forma diminutîv e ji peyva κύτος (kútos: aman, firaq) ku hevreha yûnaniya kevn σκῦτος (skûtos: meşk, pîst, post) û latînî cutis (pîst, post) e. Heman peyv bi rêya tirkî ketiye farisî jî: قوطی (qûtî / ẍûtî)

ipa: /qʊˈtiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-qutî.wav

hyphenation: qu·tî


qutîk

ipa: /qʊˈtiːk/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-qutîk.wav

hyphenation: qu·tîk


Erytrea

ერიტრეა

roman: eriṭrea

Эритрея

roman: Eritreya


HÎV

glosses:
vîrusek e ku ziyanê digihîne pergala xweparastinê ya leşî û dikare taliyê bibe AÎDS
(bi gelemperî ji têkiliyên zayendî peyda dibe)

forms: hîv

etymology_text: Ji îngilîzî HIV, kurteyahuman immunodeficiency virus


AÎDS

glosses: êşek kujer û vegir e û ji vîrusa HÎVê peyda dibe û hêdî-hêdî pergala xweparastinê ya leşî diruxîne

forms: AIDS

etymology_text: Ji îngilîzî AIDS, kurteyaacquired immune deficiency syndrome

ipa: /ɑːˈiːds/

hyphenation: A·ÎDS


vîrus

glosses: Ajanekî vegir e ligorî serboriyan ji têzavek navokî id qalikekî protînî de pêk tê. Pir hûr e ku bê dîtin bi rêya hûrbîna ronahiyê, û bitenê dikare xwe pir bike di nava şanikên zindî de yê mêvandar.

glosses: Parçeyek ji kodên bernameyî ye ku dikare xwe ji ber bike û bandorên wê yê biziyan hene, weke pûçkirina pergalê yan wêrankirina danayan.

forms:
vîrûs
vayrûs
veyrûs

etymology_text: Ji latînî virus (“jehr”).

ⴰⴼⵉⵔⵓⵙ

roman: afirus

ቫይረስ

roman: vayräs

ভাইৰাছ

roman: bhairas

ві́рус

roman: vírus

ভাইরাস

roman: bhairaś

病毒

roman: beng⁶ duk⁶

病毒

roman: phiang-thu̍k

病毒

roman: bìngdú

病毒

roman: bâng-dŭk

病毒

roman: pēⁿ-to̍k, pīⁿ-to̍k

ވައިރަސް

roman: vairas

ڤِيرُوس

roman: vīrūs

فِيرُوس

roman: fīrūs

حُمَة

roman: ḥuma

فَيْرُوس

roman: fayrūs

ڤَيْروس

roman: vayrūs

վիրուս

roman: virus

વિષાણુ

roman: viṣāṇu

ვირუსი

roman: virusi

वाइरस

roman: vāiras

נְגִיף

roman: nagíf

වෛරස

roman: wairasa

바이러스

roman: baireoseu

병독

roman: byeongdok

비루스

roman: biruseu

ໄວຣັສ

roman: wai rat

ເຊື້ອ

roman: sư̄a

വൈറസ്

roman: vaiṟasŭ

विषाणू

roman: viṣāṇū

व्हायरस

roman: vhāyras

ᠸᠢᠷᠦᠰ

roman: wirüs

भाइरस

roman: bhāiras

विषाणु

roman: bisāṇu

ଭୂତାଣୁ

roman: bhūtaṇu

ۋىرۇس

roman: wirus

ويروس

roman: wirús

ਵਿਸ਼ਾਣੂ

roman: viśāṇū

தீ நுண்மம்

roman: tī nuṇmam

เชื้อ

roman: chʉ́ʉa

ནད་དུག

roman: nad dug

حُمہ

roman: huma

វីសាណូ

roman: viisaanou

វីរុស

roman: viiruh

ιός

roman: iós

кампу́тарны ві́рус

roman: kampútarny vírus

компю́търен ви́рус

roman: kompjútǎren vírus

ကွန်ပျူတာ ဗိုင်းရပ်စ်

roman: kwanpyuta buing:rapc

電腦病毒

roman: diànnǎo bìngdú

համակարգչային վիրուս

roman: hamakargčʻayin virus

კომპიუტერული ვირუსი

roman: ḳomṗiuṭeruli virusi

וִירוּס מַחְשֵׁב

roman: vírus makhshév

පරිගණක වෛරස

roman: parigaṇaka wairasa

컴퓨터 바이러스

roman: keompyuteo baireoseu

сметачки вирус

roman: smetački virus

компью́терный ви́рус

roman: kompʹjútɛrnyj vírus

комп'ю́терний ві́рус

roman: kompʺjúternyj vírus

មេរោគកុំព្យូទ័រ

roman: meirookkompyuutɔə


biyolojî

glosses: Zanista ku lêkolînan li ser hemû tiştên jîndar dike.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ܝܘܼܠܦܵܢ ܚܲܝܘܼܬܵܐ

roman: yulpan ḳāyuta

জীৱ বিজ্ঞান

roman: ziw biggan

ᬚᬶᬯᬯᬶᬤ᭄ᬬ

roman: jiwawidya

біяло́гія

roman: bijalóhija

біёлё́гія

roman: bijoljóhija

біолё́гія

roman: bioljóhija

জীববিজ্ঞান

roman: jibbiggan

биология

roman: biologija

биологи

roman: biologi

амин шудалал

roman: amin šudalal

生物學

roman: saang¹ mat⁹ hok⁹

生物學

roman: sâng-vu̍t-ho̍k

生物學

roman: shēngwùxué

生物學

roman: seng-bu̍t-ha̍k

ދިރުމާބެހޭ އިލްމު

roman: dirumābehē ilmu

عِلْم اَلْأَحْيَاء

roman: ʿilm al-ʾaḥyāʾ

بِيُولُوجِيَا

roman: biyulūjiyā

أحيا

roman: ʔaḥya

أحياء

roman: ʔaḥyāʔ

կենսաբանություն

roman: kensabanutʻyun

زیستشناسی

roman: zist-šenâsi

بیولوژی

roman: biyoloži

જીવવિજ્ઞાન

roman: jīvvijñān

ბიოლოგია

roman: biologia

जीवविज्ञान

roman: jīvvigyān

जीवशास्त्र

roman: jīvśāstra

जीवविद्या

roman: jīvvidyā

ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ

roman: jīvaśāstra

ජීවවිද්යාව

roman: jīwawidyāwa

생물학

roman: saengmulhak

ຊີວະສາດ

roman: sī wa sāt

ജീവശാസ്ത്രം

roman: jīvaśāstraṃ

амин судлал

roman: amin sudlal

ژوندپوهنه

roman: žwandpohəna

ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ

roman: jīv vigiāna

биоло́гия

roman: biológija

உயிரியல்

roman: uyiriyal

حیاتیات

roman: hiatiyaat

біологія

roman: biolohija

ជីវវិទ្យា

roman: chiivea vityie

ביאָלאָגיע

roman: byologye

βιολογία

roman: viología

zoolojî

sense: Şaxên biyolojiyê

ipa: /bɪjoːloːˈʒiː/

hyphenation: bi·yo·lo·jî


akadî

glosses: Zimanek samî bû û li Mezopotamyayê dihat peyivîn lê niha miriye.

etymology_text: Ji akad + -î

ipa: /ɑːkɑːˈdiː/

hyphenation: a·ka·dî


Mezopotamya

etymology_text: Ji yûnanî [Peyv?]mesos (navber) + potos (çem) anku "navbera çeman". Peyva "Mezra Botan" navekî sexte ye ku vê dawiyê hin kurdan çêkiriye û bi kar tînin û dixwazin ku bidin diyarkirin ku peyva "Mezopotamya" ji wê ye. Lê ev îdiayeke bêbingeh û bêdîrok e.


tigrînî

glosses: zimanekî semîtîk yê ji erître û etîyopyayê

forms: tigrîyanî

etymology_text: * tigrînya


tigrînî

glosses: her tişta/ê tigrînyayî, gelê wê yan zimanê wê


tigrînya

glosses: ziman ê li Erîtrêya û Etîyopya tê dengkirin

Тигриня

roman: Tigrinja

티그리냐어

roman: tigeurinya-eo


bet

glosses: bet, navê cûrekî teyr ku ji elelokê mezintir e


bet

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-bet.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-bet.wav


bet

glosses: gumrehî, boşahî bed, xerab, kirêt, çepel


tea

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-tea.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-tea.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-tea.wav


tea

audio: LL-Q9067 (hun)-Procrastineur49-tea.wav


thé

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-thé.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-thé.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-thé.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-thé.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines3-thé.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines5-thé.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines2-thé.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines6-thé.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines1-thé.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-thé.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines4-thé.wav


frankoprovansî

glosses: zimanek nêzî fransî û provansî ye û bi taybetî li Îtalyayê, Swîsreyê û Frensayê tê peyivîn


control

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-control.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-control.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-control.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-control.wav


control

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-control.wav


Austria

audio: LL-Q29507 (ast)-Limotecariu-Austria.wav


Austria

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-Austria.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Soundguys-Austria.wav


Viyena

forms:
Viyana
Viyêna

ቪየና

roman: viyäna

Ве́на

roman: Vjéna

ভিয়েনা

roman: bhiẏena

Вие́на

roman: Viéna

ဗီယင်နာမြို့

roman: biyangna-mrui.

維也納

roman: wai⁴ jaa⁵ naap⁶

維也納

roman: Wéiyěnà

Вена

roman: Vena

فِيِينَا

roman: fiyīnā

فِيِنَّا

roman: fiyinnā

ڤِيِينَا

roman: viyēnā

ڤيينا

roman: viyénna

فينا / ڤينا

roman: viyanna

فيينا / ڤيينا

roman: viyēnna, viyinna

Վիեննա

roman: Vienna

وین

roman: viyan

ვენა

roman: vena

वियना

roman: viyanā

וִינָה

roman: vína

^빈

roman: Bin

^비엔나

roman: Bienna

윈

roman: win

ວຽນນາ

roman: wīan nā

بچ

roman: beç

ۋيېنا

roman: wyëna

ويانا

roman: wayānā

Ве́на

roman: Véna

Ві́день

roman: Vídenʹ

Вена

roman: Wena

ཝི་ཨེ་ན

roman: wi e na

វីយែន

roman: viiyɛɛn

ווין

roman: vin

Βιέννη

roman: Viénni

Βιένη

roman: Viéni

ipa: /vɪjɛˈnɑː/


hokey

glosses: sêlika req ya lastîkî ya ku wek gog bi taybetî di hokeya ser qeşayê de tê bikaranîn

forms:
hokî
okey

etymology_text: Ji îngilîzî hockey


zibil

glosses: peyn, kuşpil, rîx, pîsatiya sewalan ya ku li zeviyan tê werkirin daku berhemên çandinê bibertir bibin

text: Bayekî sivik zibilên bizinan ber bi dîwaran ve dibir.

ref: Dara Hinarê, Yaşar Kemal, Weşanên Nûdem

glosses: gilêş, çop, tiştên bikarînayî yan kevn yên ku tên yan hatine avêtin

forms:
zibl
zivil
zivl
زبل

etymology_text: Hevreha soranî زبڵ (zibił, zibł) / zibił, herdu ji erebî زبل (zibil), hevreha aramî ܙܒܠܐ (zeḇla, zevla), îbrî זבל (zeḇel, zevel), akafî ziblu. Peyva erebî ketiye gelek zimanên din jî: farisî زبل (zibl), tirkiya devokî zibil, azerî û tirkmenistanî zibil, ermeniya devokî զիբիլ (zibil). Ji eynî rehî sil (bi maneya "zibil" wek di peyva kersil de) ya kurdî jî.

ⴰⵎⴰⵣⵉⵔ

roman: amazir

гной

roman: hnoj

সার

roman: śar

есте́ствен тор

roman: estéstven tor

тор

roman: tor

гюбре́

roman: gjubré

肥料

roman: féiliào

糞肥

roman: fènféi

糞

roman: fèn

رَوْث

roman: rawṯ

سَمَاد

roman: samād

بِرَاز

roman: birāz

زبل

roman: zibl

غبار

roman: ḡəbar

مازير

roman: mæzir

գոմաղբ

roman: gomaġb

کود

roman: kud

سرگین

roman: sergin

𐌼𐌰𐌹𐌷𐍃𐍄𐌿𐍃

roman: maihstus

ნეხვი

roman: nexvi

ნაკელი

roman: naḳeli

ფუნე

roman: pune

खाद

roman: khād

पांस

roman: pāns

זֶבֶל

roman: zével

көң

roman: köñ

кык

roman: kık

비료

roman: biryo

똥

roman: ttong

똥거름

roman: ttonggeoreum

ໂຄທາ

roman: khō thā

лепешка

roman: lepeška

ѓубриво

roman: ǵubrivo

ѓубре

roman: ǵubre

аргал

roman: argal

فشقی

roman: fışkı

چىلە

roman: chile

ئوغۇت

roman: oghut

غوشېړ

roman: ǧošéṛ

مېزر

roman: mezár

ډېرۍ

roman: ḍerǝ́y

наво́з

roman: navóz

удобре́ние

roman: udobrénije

гной

roman: gnoj

пору

roman: poru

саргин

roman: sargin

இயற்கை உரம்

roman: iyaṟkai uram

ปุ๋ย

roman: bpǔi

гній

roman: hnij

ជីហរិត

roman: ciihrɨt

מיסט

roman: mist

κοπριά

roman: kopriá

κόπρος

roman: kópros

σπέλεθος

roman: spélethos

ipa: /zɪˈbɪl/


-hî

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: Paşgirek e ku pê hin navdêr ji rengdêran tên çêkirin


birç

glosses: pêdiviya bi xwarinê, hewcehiya bi xwarinê, birçîbûn, rewşa kesa/ê birçî

forms:
برچ
birçîtî
birs
birsîtî
nêz
birc

ipa: /bɪɾt͡ʃ/


pişqul

glosses: tişta/ê yan kesa/ê pirr biçûk (peyvek tal e)

forms:
kuşpil
pişkul
gû
rîx
zelq
zibil

etymology_text: Ji piş + qul.


komunîst

glosses: Alîgirê/a komunîzmê; kesa/ê ku bawerî bi komunîzmê heye; endamê/a partiyek komunîst.

forms:
kominist
kominîst
komînist
komunist
komûnist
komûnîst
qominist
qominîst
qomînist
qomunist
qomunîst
qomûnist
qomûnîst

etymology_text: Ji latînî communis (“hevparî, hevbeşî”) + -îst.

комунист

roman: komunist

комунистка

roman: komunistka

коммунист

roman: kommunist

коммунистка

roman: kommunistka

коммуняка

roman: kommunjaka

κομμουνιστής

roman: kommounistís


soranîzan

glosses: kesa/ê ku zaravayê soranî fam dike û dikare pê bipeyive

forms:
soranînas
soranîzar
soranîziman

etymology_text: Ji soranî + -zan.


-wer

glosses: Paşgirek maneya "kesê ku tiştek heye yan dike" dide.

forms:
-awer
-ewar
-ewer

etymology_text: Herwiha -war, hevreha soranî ـوار (-war), farisî ـوار (-var), têkilî bar (tiştê ku tê hilgirtin), -ber (yê ku dibe) û birin (ku eslen maneya "hilgirtin, anîn û birin"ê jî dide), ji zimanên îranî, taliyê ji proto-hindûewropî, binêre: birin.


mafyoso

forms:
mafyos
mafyoz
mafyozo

etymology_text: Ji îtalî mafioso


mafya

glosses: rêkxistinên nemeşrû yên ku pare ji xelkê distînin yan jî bi kotekî xizmetan pê didin kirin

etymology_text: Ji îtalî mafia

ма́фія

roman: máfija

黑手黨

roman: hēishǒudǎng

秘密政黨

roman: mìmì zhèngdǎng

秘密集團

roman: mìmì jítuán

مَافِيَا

roman: māfiyā

մաֆիա

roman: mafia

مافیا

roman: mâfyâ

მაფია

roman: mapia

מַפִיָה

roman: mafiya

мафија

roman: mafija

мафи

roman: mafi

мафия

roman: mafiä

μαφία

roman: mafía


mafia

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-mafia.wav


koment

glosses: ravekirin, tefsîr, vekolîn, têbînî, not, şerh, komentar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji latînî commentum

notes:
koment kirin
komentkirin
komentkirî


koment kirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
koment dikim (present)
koment dikî (present)
koment dike (present)
koment dikin (present)
koment bike (imperative singular)
koment bikin (imperative plural)
koment kir (past)
koment kir (past)
koment kir (past)
koment kir (past)
koment –k– (root present)
koment –kir– (root past)
ez koment dikim (indicative present positive)
ez koment nakim (indicative present negative)
min koment kir (indicative past positive)
min koment nekir (indicative past negative)
tu koment dikî (indicative present positive)
tu koment nakî (indicative present negative)
te koment kir (indicative past positive)
te koment nekir (indicative past negative)
ew koment dike (indicative present positive)
ew koment nake (indicative present negative)
wê/wî koment kir (indicative past positive)
wê/wî koment nekir (indicative past negative)
em koment dikin (indicative present positive)
em koment nakin (indicative present negative)
me koment kir (indicative past positive)
me koment nekir (indicative past negative)
hûn koment dikin (indicative present positive)
hûn koment nakin (indicative present negative)
we koment kir (indicative past positive)
we koment nekir (indicative past negative)
ew koment dikin (indicative present positive)
ew koment nakin (indicative present negative)
wan koment kir (indicative past positive)
wan koment nekir (indicative past negative)
min koment dikir (imperfect positive)
min koment nedikir (imperfect negative)
min koment kiribû (positive)
min koment nekiribû (negative)
te koment dikir (imperfect positive)
te koment nedikir (imperfect negative)
te koment kiribû (positive)
te koment nekiribû (negative)
wê/wî koment dikir (imperfect positive)
wê/wî koment nedikir (imperfect negative)
wê/wî koment kiribû (positive)
wê/wî koment nekiribû (negative)
me koment dikir (imperfect positive)
me koment nedikir (imperfect negative)
me koment kiribû (positive)
me koment nekiribû (negative)
we koment dikir (imperfect positive)
we koment nedikir (imperfect negative)
we koment kiribû (positive)
we koment nekiribû (negative)
wan koment dikir (imperfect positive)
wan koment nedikir (imperfect negative)
wan koment kiribû (positive)
wan koment nekiribû (negative)
ez ê koment bikim (future positive)
ez ê koment nekim (future negative)
minê koment kiribe (future perfect positive)
minê koment nekiribe (future perfect negative)
tu yê koment bikî (future positive)
tu yê koment nekî (future negative)
teyê koment kiribe (future perfect positive)
teyê koment nekiribe (future perfect negative)
ew ê koment bike (future positive)
ew ê koment neke (future negative)
wê/wîyê koment kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê koment nekiribe (future perfect negative)
em ê koment bikin (future positive)
em ê koment nekin (future negative)
meyê koment kiribe (future perfect positive)
meyê koment nekiribe (future perfect negative)
hûn ê koment bikin (future positive)
hûn ê koment nekin (future negative)
weyê koment kiribe (future perfect positive)
weyê koment nekiribe (future perfect negative)
ew ê koment bikin (future positive)
ew ê koment nekin (future negative)
wanê koment kiribe (future perfect positive)
wanê koment nekiribe (future perfect negative)
min koment kiriye (perfect positive)
min koment nekiriye (perfect negative)
min koment kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min koment nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te koment kiriye (perfect positive)
te koment nekiriye (perfect negative)
te koment kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te koment nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî koment kiriye (perfect positive)
wê/wî koment nekiriye (perfect negative)
wê/wî koment kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî koment nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me koment kiriye (perfect positive)
me koment nekiriye (perfect negative)
me koment kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me koment nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we koment kiriye (perfect positive)
we koment nekiriye (perfect negative)
we koment kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we koment nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan koment kiriye (perfect positive)
wan koment nekiriye (perfect negative)
wan koment kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan koment nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez koment bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez koment nekim (present subjunctive negative)
(bila) min koment kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min koment nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu koment bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu koment nekî (present subjunctive negative)
(bila) te koment kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te koment nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew koment bike (present subjunctive positive)
(bila) ew koment neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî koment kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî koment nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em koment bikin (present subjunctive positive)
(bila) em koment nekin (present subjunctive negative)
(bila) me koment kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me koment nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn koment bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn koment nekin (present subjunctive negative)
(bila) we koment kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we koment nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew koment bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew koment nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan koment kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan koment nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min koment bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min koment nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min koment kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min koment nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te koment bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te koment nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te koment kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te koment nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî koment bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî koment nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî koment kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî koment nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me koment bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me koment nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me koment kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me koment nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we koment bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we koment nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we koment kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we koment nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan koment bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan koment nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan koment kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan koment nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê koment bikira (present conditional positive)
minê koment nekira (present conditional negative)
minê koment kiribûya (preterite conditional positive)
minê koment nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê koment bikira (present conditional positive)
teyê koment nekira (present conditional negative)
teyê koment kiribûya (preterite conditional positive)
teyê koment nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê koment bikira (present conditional positive)
wê/wîyê koment nekira (present conditional negative)
wê/wîyê koment kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê koment nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê koment bikira (present conditional positive)
meyê koment nekira (present conditional negative)
meyê koment kiribûya (preterite conditional positive)
meyê koment nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê koment bikira (present conditional positive)
weyê koment nekira (present conditional negative)
weyê koment kiribûya (preterite conditional positive)
weyê koment nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê koment bikira (present conditional positive)
wanê koment nekira (present conditional negative)
wanê koment kiribûya (preterite conditional positive)
wanê koment nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) koment bike (imperative present positive)
(tu) koment neke (imperative present negative)
(hûn) koment bikin (imperative present positive)
(hûn) koment nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji koment + kirin.

ipa: /koːˈmɛnt kɪˈɾɪn/

hyphenation: ko·ment ki·rin


klîngonî

glosses: zimanek çêkirî ye û yekem car di filmên Star Trek de hatiye bikaranîn

клингонски

roman: klingonski

клингонский

roman: klingonskij

Κλίγκον

roman: Klígkon

ipa: /kliːnɡoːˈniː/

hyphenation: klîn·go·nî


gurmuxî

glosses: pergala nivîsîna zimanê punjabî û hin zimanên din

ipa: /ɡʊɾmʊˈxiː/

hyphenation: gur·mu·xî


teşwîq

glosses:
arezûdar kirin, mereqdar kirin, pê dan hez kirin, fîtkirin, handan, mildan, pal, kesek ber bi kirina tiştekî ve defdan,
kirina tiştekî bi kesekî dan hezkirin yan mecbûrkirin

glosses: dehf, han^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji erebî تَشْوِيق (tašwīq).

notes:
teşwîq kirin
teşwîq bûn
teşwîqkirin
teşwîqbûn
teşwîqkirî


teşwîq kirin

forms:
teşwîq dikim (present)
teşwîq dikî (present)
teşwîq dike (present)
teşwîq dikin (present)
teşwîq bike (imperative singular)
teşwîq bikin (imperative plural)
teşwîq kir (past)
teşwîq kir (past)
teşwîq kir (past)
teşwîq kir (past)
teşwîq –k– (root present)
teşwîq –kir– (root past)
ez teşwîq dikim (indicative present positive)
ez teşwîq nakim (indicative present negative)
min teşwîq kir (indicative past positive)
min teşwîq nekir (indicative past negative)
tu teşwîq dikî (indicative present positive)
tu teşwîq nakî (indicative present negative)
te teşwîq kir (indicative past positive)
te teşwîq nekir (indicative past negative)
ew teşwîq dike (indicative present positive)
ew teşwîq nake (indicative present negative)
wê/wî teşwîq kir (indicative past positive)
wê/wî teşwîq nekir (indicative past negative)
em teşwîq dikin (indicative present positive)
em teşwîq nakin (indicative present negative)
me teşwîq kir (indicative past positive)
me teşwîq nekir (indicative past negative)
hûn teşwîq dikin (indicative present positive)
hûn teşwîq nakin (indicative present negative)
we teşwîq kir (indicative past positive)
we teşwîq nekir (indicative past negative)
ew teşwîq dikin (indicative present positive)
ew teşwîq nakin (indicative present negative)
wan teşwîq kir (indicative past positive)
wan teşwîq nekir (indicative past negative)
min teşwîq dikir (imperfect positive)
min teşwîq nedikir (imperfect negative)
min teşwîq kiribû (positive)
min teşwîq nekiribû (negative)
te teşwîq dikir (imperfect positive)
te teşwîq nedikir (imperfect negative)
te teşwîq kiribû (positive)
te teşwîq nekiribû (negative)
wê/wî teşwîq dikir (imperfect positive)
wê/wî teşwîq nedikir (imperfect negative)
wê/wî teşwîq kiribû (positive)
wê/wî teşwîq nekiribû (negative)
me teşwîq dikir (imperfect positive)
me teşwîq nedikir (imperfect negative)
me teşwîq kiribû (positive)
me teşwîq nekiribû (negative)
we teşwîq dikir (imperfect positive)
we teşwîq nedikir (imperfect negative)
we teşwîq kiribû (positive)
we teşwîq nekiribû (negative)
wan teşwîq dikir (imperfect positive)
wan teşwîq nedikir (imperfect negative)
wan teşwîq kiribû (positive)
wan teşwîq nekiribû (negative)
ez ê teşwîq bikim (future positive)
ez ê teşwîq nekim (future negative)
minê teşwîq kiribe (future perfect positive)
minê teşwîq nekiribe (future perfect negative)
tu yê teşwîq bikî (future positive)
tu yê teşwîq nekî (future negative)
teyê teşwîq kiribe (future perfect positive)
teyê teşwîq nekiribe (future perfect negative)
ew ê teşwîq bike (future positive)
ew ê teşwîq neke (future negative)
wê/wîyê teşwîq kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê teşwîq nekiribe (future perfect negative)
em ê teşwîq bikin (future positive)
em ê teşwîq nekin (future negative)
meyê teşwîq kiribe (future perfect positive)
meyê teşwîq nekiribe (future perfect negative)
hûn ê teşwîq bikin (future positive)
hûn ê teşwîq nekin (future negative)
weyê teşwîq kiribe (future perfect positive)
weyê teşwîq nekiribe (future perfect negative)
ew ê teşwîq bikin (future positive)
ew ê teşwîq nekin (future negative)
wanê teşwîq kiribe (future perfect positive)
wanê teşwîq nekiribe (future perfect negative)
min teşwîq kiriye (perfect positive)
min teşwîq nekiriye (perfect negative)
min teşwîq kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min teşwîq nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te teşwîq kiriye (perfect positive)
te teşwîq nekiriye (perfect negative)
te teşwîq kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te teşwîq nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî teşwîq kiriye (perfect positive)
wê/wî teşwîq nekiriye (perfect negative)
wê/wî teşwîq kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî teşwîq nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me teşwîq kiriye (perfect positive)
me teşwîq nekiriye (perfect negative)
me teşwîq kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me teşwîq nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we teşwîq kiriye (perfect positive)
we teşwîq nekiriye (perfect negative)
we teşwîq kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we teşwîq nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan teşwîq kiriye (perfect positive)
wan teşwîq nekiriye (perfect negative)
wan teşwîq kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan teşwîq nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez teşwîq bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez teşwîq nekim (present subjunctive negative)
(bila) min teşwîq kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min teşwîq nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu teşwîq bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu teşwîq nekî (present subjunctive negative)
(bila) te teşwîq kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te teşwîq nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew teşwîq bike (present subjunctive positive)
(bila) ew teşwîq neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî teşwîq kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî teşwîq nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em teşwîq bikin (present subjunctive positive)
(bila) em teşwîq nekin (present subjunctive negative)
(bila) me teşwîq kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me teşwîq nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn teşwîq bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn teşwîq nekin (present subjunctive negative)
(bila) we teşwîq kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we teşwîq nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew teşwîq bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew teşwîq nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan teşwîq kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan teşwîq nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min teşwîq bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min teşwîq nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min teşwîq kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min teşwîq nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te teşwîq bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te teşwîq nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te teşwîq kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te teşwîq nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî teşwîq bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî teşwîq nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî teşwîq kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî teşwîq nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me teşwîq bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me teşwîq nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me teşwîq kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me teşwîq nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we teşwîq bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we teşwîq nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we teşwîq kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we teşwîq nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan teşwîq bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan teşwîq nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan teşwîq kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan teşwîq nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê teşwîq bikira (present conditional positive)
minê teşwîq nekira (present conditional negative)
minê teşwîq kiribûya (preterite conditional positive)
minê teşwîq nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê teşwîq bikira (present conditional positive)
teyê teşwîq nekira (present conditional negative)
teyê teşwîq kiribûya (preterite conditional positive)
teyê teşwîq nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê teşwîq bikira (present conditional positive)
wê/wîyê teşwîq nekira (present conditional negative)
wê/wîyê teşwîq kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê teşwîq nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê teşwîq bikira (present conditional positive)
meyê teşwîq nekira (present conditional negative)
meyê teşwîq kiribûya (preterite conditional positive)
meyê teşwîq nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê teşwîq bikira (present conditional positive)
weyê teşwîq nekira (present conditional negative)
weyê teşwîq kiribûya (preterite conditional positive)
weyê teşwîq nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê teşwîq bikira (present conditional positive)
wanê teşwîq nekira (present conditional negative)
wanê teşwîq kiribûya (preterite conditional positive)
wanê teşwîq nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) teşwîq bike (imperative present positive)
(tu) teşwîq neke (imperative present negative)
(hûn) teşwîq bikin (imperative present positive)
(hûn) teşwîq nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji teşwîq + kirin.

ipa: /tɛʃˈwiːq kɪˈɾɪn/

hyphenation: teş·wîq ki·rin


birc

glosses:
Keleh, sûr, beden,
dîwarên ku berê li dor bajaran dihatin avakirin bo parastina wan (bi taybetî qubeyên wan yên bilind).

text:
Li meşriq Zuhre tali' bit
Zuhel dûr bit bi şeş bircan
Û winda bit di xerbê da

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

glosses: bircên felekê, her yek ji dazde nîşanên stêran di astrolojiyê de

forms:
burc
برج
birç

etymology_text: Ji erebî برج ji aramî ܒܘܪܓܐ (burga) ji latînî burgus ji yûnanî πύργος (pýrgos) ji proto-hindûewropî *bʰerǵʰ- (bilind) ku serekaniya bilind, berz yên kurdî ye jî. Ji eynî rehî bi rêya fransî burjuwa û burjuwazî, bi rêya îngilîzî ji almanî hamburger.

кула

roman: kùla

برج

roman: burj

աշտարակ

roman: aštarak

מגדל

roman: migdal

مۇنار

roman: munar

башня

roman: bášnja

вышка

roman: výška

ប៉ម

roman: pɑɑm

ប្រាង្គ

roman: praang

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-birc.wav

hyphenation: birc


burc

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


sirûd

glosses:
strana yan helbesta pesinder,
strana yan awaza neteweyî yan ya dewletê, antem, hîmn

forms:
سروود
sirod
surod
surûd

etymology_text: Ji farisî (= stran)

ύμνος

roman: ýmnos

υμνωδία

roman: ymnodía

ipa: /sɪˈɾuːd/

hyphenation: si·rûd


azbat

glosses: Malbat, binemal, êl, xanedan, ayle, famîle, silale.

text: Ez ji malek û azbatek kurd im.

ref: Rojen Barnas di Netkurd.com de, 1/2006

glosses: Hemû zarok û nevî û nevîçirk û hwd yên kesekî.

forms:
azbet
ezbet

ipa: /ɑːzˈbɑːt/

hyphenation: az·bat


hezîn

text:
got Rilke
tu Rilke dihezî?

ref: Charles Bukowski: Gengeşiyek din, wergerrandin: Sîmar Masîcanik, Xwejen.blogspot.com, 1/2006

forms:
ههزین
hizîn

etymology_text: Ji hez + -în.

ipa: /hɛˈziːn/

hyphenation: he·zîn


evandin

glosses:
jê hez kirin, hezandin, hezîn, viyan, evîndar bûn:
Ew min naevîne. (Ew ji min hez nake. Ew ne evîndara/ê min e.)

text: Di vêfirdikê de li ser Şêxê Senan radiweste. Li gor Feqê Teyran, vî şêxî keçek fileha ermenî evand, ji bo wê, Şêx ji riya hecê vegeriya, mey vexwar, bû şivanê berazan û dawî bêtobê bike, dimire û tevî van karan tevan şêx cinetî ye, diçe cinetê.

ref: Derwêş: Serdem li ber roniya [Melayê] Cizîrî, Kovara Mehname, hj. 64, 5/2005

glosses: vîn, xwestin, hez kirin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
dievînim (present)
dievînî (present)
dievîne (present)
dievînin (present)
bevîne (imperative singular)
bevînin (imperative plural)
evand (past)
evand (past)
evand (past)
evand (past)
–evîn– (root present)
–evand– (root past)
ez dievînim (indicative present positive)
ez nayevînim (indicative present negative)
min evand (indicative past positive)
min neyevand (indicative past negative)
tu dievînî (indicative present positive)
tu nayevînî (indicative present negative)
te evand (indicative past positive)
te neyevand (indicative past negative)
ew dievîne (indicative present positive)
ew nayevîne (indicative present negative)
wê/wî evand (indicative past positive)
wê/wî neyevand (indicative past negative)
em dievînin (indicative present positive)
em nayevînin (indicative present negative)
me evand (indicative past positive)
me neyevand (indicative past negative)
hûn dievînin (indicative present positive)
hûn nayevînin (indicative present negative)
we evand (indicative past positive)
we neyevand (indicative past negative)
ew dievînin (indicative present positive)
ew nayevînin (indicative present negative)
wan evand (indicative past positive)
wan neyevand (indicative past negative)
min dievand (imperfect positive)
min nedievand (imperfect negative)
min evandibû (positive)
min neyevandibû (negative)
te dievand (imperfect positive)
te nedievand (imperfect negative)
te evandibû (positive)
te neyevandibû (negative)
wê/wî dievand (imperfect positive)
wê/wî nedievand (imperfect negative)
wê/wî evandibû (positive)
wê/wî neyevandibû (negative)
me dievand (imperfect positive)
me nedievand (imperfect negative)
me evandibû (positive)
me neyevandibû (negative)
we dievand (imperfect positive)
we nedievand (imperfect negative)
we evandibû (positive)
we neyevandibû (negative)
wan dievand (imperfect positive)
wan nedievand (imperfect negative)
wan evandibû (positive)
wan neyevandibû (negative)
ez ê bevînim (future positive)
ez ê neyevînim (future negative)
minê evandibe (future perfect positive)
minê neyevandibe (future perfect negative)
tu yê bevînî (future positive)
tu yê neyevînî (future negative)
teyê evandibe (future perfect positive)
teyê neyevandibe (future perfect negative)
ew ê bevîne (future positive)
ew ê neyevîne (future negative)
wê/wîyê evandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neyevandibe (future perfect negative)
em ê bevînin (future positive)
em ê neyevînin (future negative)
meyê evandibe (future perfect positive)
meyê neyevandibe (future perfect negative)
hûn ê bevînin (future positive)
hûn ê neyevînin (future negative)
weyê evandibe (future perfect positive)
weyê neyevandibe (future perfect negative)
ew ê bevînin (future positive)
ew ê neyevînin (future negative)
wanê evandibe (future perfect positive)
wanê neyevandibe (future perfect negative)
min evandiye (perfect positive)
min neyevandiye (perfect negative)
min evandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neyevandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te evandiye (perfect positive)
te neyevandiye (perfect negative)
te evandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neyevandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî evandiye (perfect positive)
wê/wî neyevandiye (perfect negative)
wê/wî evandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neyevandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me evandiye (perfect positive)
me neyevandiye (perfect negative)
me evandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neyevandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we evandiye (perfect positive)
we neyevandiye (perfect negative)
we evandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neyevandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan evandiye (perfect positive)
wan neyevandiye (perfect negative)
wan evandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neyevandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bevînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neyevînim (present subjunctive negative)
(bila) min evandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neyevandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bevînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neyevînî (present subjunctive negative)
(bila) te evandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neyevandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bevîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neyevîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî evandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyevandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bevînin (present subjunctive positive)
(bila) em neyevînin (present subjunctive negative)
(bila) me evandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neyevandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bevînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neyevînin (present subjunctive negative)
(bila) we evandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neyevandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bevînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neyevînin (present subjunctive negative)
(bila) wan evandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neyevandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bevanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neyevanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min evandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neyevandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bevanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neyevanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te evandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neyevandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bevanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyevanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî evandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyevandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bevanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neyevanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me evandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neyevandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bevanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neyevanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we evandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neyevandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bevanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neyevanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan evandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neyevandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bevanda (present conditional positive)
minê neyevanda (present conditional negative)
minê evandibûya (preterite conditional positive)
minê neyevandibûya (preterite conditional negative)
teyê bevanda (present conditional positive)
teyê neyevanda (present conditional negative)
teyê evandibûya (preterite conditional positive)
teyê neyevandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bevanda (present conditional positive)
wê/wîyê neyevanda (present conditional negative)
wê/wîyê evandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neyevandibûya (preterite conditional negative)
meyê bevanda (present conditional positive)
meyê neyevanda (present conditional negative)
meyê evandibûya (preterite conditional positive)
meyê neyevandibûya (preterite conditional negative)
weyê bevanda (present conditional positive)
weyê neyevanda (present conditional negative)
weyê evandibûya (preterite conditional positive)
weyê neyevandibûya (preterite conditional negative)
wanê bevanda (present conditional positive)
wanê neyevanda (present conditional negative)
wanê evandibûya (preterite conditional positive)
wanê neyevandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bevîne (imperative present positive)
(tu) neyevîne (imperative present negative)
(hûn) bevînin (imperative present positive)
(hûn) neyevînin (imperative present negative)
ئهڤاندن

etymology_text: * evîn - -în + -andin


firdik

glosses: malik, riste, hevok (bi taybetî di helbestan de)

glosses: Xwarînek e ji nan û dew, yan nan û mast yên têkel pêk hatiye.

forms: firdoqî

etymology_text: Ji firidandin


lîwa

glosses:
brîgad, alay, tugay, 2 - 5 batalyon, parçeyek ji divisyona leşkerî,
koma eskerî ya ku ji çend hezar kesan pêk tê

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


perçem

glosses: pirç, bisk, temerî, bijî, temorî, por, şê, xumbil, qoqol

text: Perçema hespî.

text: Kagul kiribûne turreê her sûPerçem kiribûne zulf û gîsûWan lew kiribû libasê tesrîf

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

glosses: ala, bayrax, rengên welatekî yan herêmekê yan partiyekê

text:
Perçema Kurdistanê kesk û sor û zer e.
Ji hemû welatên dinyayê tenê perçema Lîbyayê yekrengî ye.

forms:
پهرچـهم
pêrçêm
perçe

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha soranî پهرچهم (perçem, “ala”), پرچم (perçem, “pirç”), têkilî per û çemîn).


perçem

glosses: tembûrik, poçax, pêşanîk, temberî, temorî, temorîk, temerî, tûncik, pûncik, tûmik, tûrçing, qoqol, perçem, xumbil


batalyon

glosses: Koma leşkeran ya ku ji çend sed ta çend hezar serbazan pêk tê û ji lîwayan biçûktir e.

forms:
lîwa
divisyon
mifreze

ipa: /bɑːtɑːlˈjoːn/

hyphenation: ba·tal·yon


mitrî

glosses: Kesa/ê ku ne li ser hişên xwe; kesa/ê ku hay ji xwe û bûyerên ku li derdorê diqewimin nîne.

glosses: sewsî, mat^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

hyphenation: mit·rî


mitrî bûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
mitrî dibim (present)
mitrî dibî (present)
mitrî dibe (present)
mitrî dibin (present)
mitrî bibe (imperative singular)
mitrî bibin (imperative plural)
mitrî bûm (past)
mitrî bûyî (past)
mitrî bû (past)

etymology_text: Ji mitrî + bûn.

ipa: /mɪtˈɾiː buːn/

hyphenation: mit·rî bûn