çeper

glosses: tan, darên yan têlên li derdorî hewşekê yan zeviyekê avakirî bo parastina wê yan daku sewal jê nerevin

text: çeperê hewşê, çeperê kotanê, çeperê bûstanî, çeperê cinînê, çeperê baxçeyî

text: Ji dilê dilbera ma û berê mermer meke behsTîr-i sed têne ceger sîne li ber maye çeperJi dil û cergê kul û sîneyê kerker meke behs

glosses: kozik, senger, cihê kûr yan nepenî yê ku şervan xwe lê bi cih dike û ji wir çekan berdide dijminê xwe

text: Bi tenê peyv dikaribûn ji min re bibin çeper û kozik...

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

forms:
چهپهر
çepel

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevrehên din yên kurmancî çember, çep (bi taybetî wek di "çep dan" de), çemandin, çemîn, çepûçûr, farisî چنبر (çenber), چپر (çeper) û چپيدن (çepîden, “çep dan, zivirîn”). Çeper ya tirkî û չափար (çeper) ya ermenî ji zimanên îranî hatine wergirtin.

ipa: /t͡ʃɛˈpɛɾ/

hyphenation: çe·per


çeper

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: çeper, sênc, bedgel, girêd, çît, şêt, şêtik


çeper kirin

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
çeper dikim (present)
çeper dikî (present)
çeper dike (present)
çeper dikin (present)
çeper bike (imperative singular)
çeper bikin (imperative plural)
çeper kir (past)
çeper kir (past)
çeper kir (past)
çeper kir (past)
çeper –k– (root present)
çeper –kir– (root past)
ez çeper dikim (indicative present positive)
ez çeper nakim (indicative present negative)
min çeper kir (indicative past positive)
min çeper nekir (indicative past negative)
tu çeper dikî (indicative present positive)
tu çeper nakî (indicative present negative)
te çeper kir (indicative past positive)
te çeper nekir (indicative past negative)
ew çeper dike (indicative present positive)
ew çeper nake (indicative present negative)
wê/wî çeper kir (indicative past positive)
wê/wî çeper nekir (indicative past negative)
em çeper dikin (indicative present positive)
em çeper nakin (indicative present negative)
me çeper kir (indicative past positive)
me çeper nekir (indicative past negative)
hûn çeper dikin (indicative present positive)
hûn çeper nakin (indicative present negative)
we çeper kir (indicative past positive)
we çeper nekir (indicative past negative)
ew çeper dikin (indicative present positive)
ew çeper nakin (indicative present negative)
wan çeper kir (indicative past positive)
wan çeper nekir (indicative past negative)
min çeper dikir (imperfect positive)
min çeper nedikir (imperfect negative)
min çeper kiribû (positive)
min çeper nekiribû (negative)
te çeper dikir (imperfect positive)
te çeper nedikir (imperfect negative)
te çeper kiribû (positive)
te çeper nekiribû (negative)
wê/wî çeper dikir (imperfect positive)
wê/wî çeper nedikir (imperfect negative)
wê/wî çeper kiribû (positive)
wê/wî çeper nekiribû (negative)
me çeper dikir (imperfect positive)
me çeper nedikir (imperfect negative)
me çeper kiribû (positive)
me çeper nekiribû (negative)
we çeper dikir (imperfect positive)
we çeper nedikir (imperfect negative)
we çeper kiribû (positive)
we çeper nekiribû (negative)
wan çeper dikir (imperfect positive)
wan çeper nedikir (imperfect negative)
wan çeper kiribû (positive)
wan çeper nekiribû (negative)
ez ê çeper bikim (future positive)
ez ê çeper nekim (future negative)
minê çeper kiribe (future perfect positive)
minê çeper nekiribe (future perfect negative)
tu yê çeper bikî (future positive)
tu yê çeper nekî (future negative)
teyê çeper kiribe (future perfect positive)
teyê çeper nekiribe (future perfect negative)
ew ê çeper bike (future positive)
ew ê çeper neke (future negative)
wê/wîyê çeper kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê çeper nekiribe (future perfect negative)
em ê çeper bikin (future positive)
em ê çeper nekin (future negative)
meyê çeper kiribe (future perfect positive)
meyê çeper nekiribe (future perfect negative)
hûn ê çeper bikin (future positive)
hûn ê çeper nekin (future negative)
weyê çeper kiribe (future perfect positive)
weyê çeper nekiribe (future perfect negative)
ew ê çeper bikin (future positive)
ew ê çeper nekin (future negative)
wanê çeper kiribe (future perfect positive)
wanê çeper nekiribe (future perfect negative)
min çeper kiriye (perfect positive)
min çeper nekiriye (perfect negative)
min çeper kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min çeper nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te çeper kiriye (perfect positive)
te çeper nekiriye (perfect negative)
te çeper kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te çeper nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî çeper kiriye (perfect positive)
wê/wî çeper nekiriye (perfect negative)
wê/wî çeper kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî çeper nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me çeper kiriye (perfect positive)
me çeper nekiriye (perfect negative)
me çeper kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me çeper nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we çeper kiriye (perfect positive)
we çeper nekiriye (perfect negative)
we çeper kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we çeper nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan çeper kiriye (perfect positive)
wan çeper nekiriye (perfect negative)
wan çeper kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan çeper nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez çeper bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez çeper nekim (present subjunctive negative)
(bila) min çeper kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min çeper nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu çeper bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu çeper nekî (present subjunctive negative)
(bila) te çeper kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te çeper nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew çeper bike (present subjunctive positive)
(bila) ew çeper neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî çeper kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî çeper nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em çeper bikin (present subjunctive positive)
(bila) em çeper nekin (present subjunctive negative)
(bila) me çeper kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me çeper nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn çeper bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn çeper nekin (present subjunctive negative)
(bila) we çeper kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we çeper nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew çeper bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew çeper nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan çeper kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan çeper nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min çeper bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min çeper nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min çeper kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min çeper nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te çeper bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te çeper nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te çeper kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te çeper nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî çeper bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî çeper nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî çeper kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî çeper nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me çeper bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me çeper nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me çeper kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me çeper nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we çeper bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we çeper nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we çeper kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we çeper nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan çeper bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan çeper nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan çeper kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan çeper nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê çeper bikira (present conditional positive)
minê çeper nekira (present conditional negative)
minê çeper kiribûya (preterite conditional positive)
minê çeper nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê çeper bikira (present conditional positive)
teyê çeper nekira (present conditional negative)
teyê çeper kiribûya (preterite conditional positive)
teyê çeper nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê çeper bikira (present conditional positive)
wê/wîyê çeper nekira (present conditional negative)
wê/wîyê çeper kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê çeper nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê çeper bikira (present conditional positive)
meyê çeper nekira (present conditional negative)
meyê çeper kiribûya (preterite conditional positive)
meyê çeper nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê çeper bikira (present conditional positive)
weyê çeper nekira (present conditional negative)
weyê çeper kiribûya (preterite conditional positive)
weyê çeper nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê çeper bikira (present conditional positive)
wanê çeper nekira (present conditional negative)
wanê çeper kiribûya (preterite conditional positive)
wanê çeper nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) çeper bike (imperative present positive)
(tu) çeper neke (imperative present negative)
(hûn) çeper bikin (imperative present positive)
(hûn) çeper nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji çeper + kirin.

ipa: /t͡ʃɛˈpɛɾ kɪˈɾɪn/

hyphenation: çe·per ki·rin


têl

glosses: sîm, davên zirav yên asinî yan madenek din

forms:
tal
tel
til
tol

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

hyphenation: têl

notes:
têl kirin
têlkirin
têlkirî


arm

text: Armê YNKDê [= Yekîtiya Nivîskarrên Kurd, Dihok]

ref: Kulturname.com, 8/2009

forms: arme

etymology_text: Bi rêya fransî arme ji latînî arma (“esker, leşker”).


arm

pos: adj

pos_title: Rengdêr

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-arm.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Mathieu Kappler-arm.wav


arm

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-arm.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-arm.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-arm.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-arm.wav


offspring

glosses:
zak, jak, firû, axuz, dûnde, zirriyet, torin, nevî,
zarro û zarroyên zarroyan

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-offspring.wav


şewat

glosses: agir, ar, nar, sotin, sujîn, şewitîn, şewitandin

glosses: reaksiyonek kîmyayî ye ku maddeyek(sotemenî tê gotin) bi oksîjenê re reaksîyonê dike û dawîyê tîn û ronahîyê dertîne. (oksîdasyon)

forms: شهوات

etymology_text: Ji erebî [Peyv?] ji rehê ş-w-t- (sotin, şewitandin)

سووتمان

roman: sûtman

نار

roman: nār

ipa: /ʃɛˈwɑːt/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şewat.wav

hyphenation: şe·wat


ji nişkê ve

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses:
ji hindav de, demildest, kitûpir, tavilê, teqafilî, me hind dît, bi surprîz,
qewimîna tiştekî yê ku mirov nedipa ku dê biqewime

text: Carna ji nişkê ve qîrîn pê diket û li ser piştê lal dima.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

forms:
ژ نشکێ ڤە
ji nişkekê ve

etymology_text: ji + nişk + -ê + ve

скоропостижно

roman: skoropostižno

вдруг

roman: vdrug


geh

text: Tînit bi hîle kar-i saz / Geh geh ko naz e û geh niyaz

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

text: Min geh li serê şiverêyekê, geh li ser kanîyekê û geh jî di bêdengîya deştekê de şopa jîyanekê gerand.

ref: Mustafa Aydogan, Berê gotin hebû, Weşanxaneya Nefel, 2002

forms:
گههـ
ga
gah
gih

etymology_text: Têkildarî -ga / -ge ya soranî, گاه (-gah) ya farisî, gah ya pehlewî, gaθu- ya farisiya kevn, -gatu ya avestayî, गात (gatu) ya sanskrîtî, гать (gati: rêk) ya rusî, гат/gat ya sirbî, hať ya slovakî, hemû ji proto-hindûewropî ... . գահ (gah) ya ermenî ji zimanekî îranî hatiye deynkirin.

ipa: /ɡɛh/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-geh.wav

hyphenation: geh


geh

text:
Dinya bi xwedewran e, ...
geh tarî û dûman e,
geh jî rewşen û nûr e.

ref: Cigerxwîn

text: Dema vegerê hat û parêzer ji vî qasî pê ve ti agahî bi xwe re nebir ser nivîna xwe ya mezin û tarî, a ku di nav wê de geh bir vî alîyî û geh bir wî alîyî, ji ber şeveqa tarî heta ber destê sibehê.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 20, ISBN 978-605-2246-80-1


tirar

glosses:
tas, kase, tarik, êskere, uskure,
amanên kûr yên bêqepax û bêçembil,
amanên mîna nîv-gogê

forms:
ترار
terar
tîrar
trar
tiral

айак

roman: ayak

чана

roman: čana

ኀድጓዳ ሳህን

roman: ḫädgʷada sahn

ܦܝܼܠܵܣܵܐ

roman: pīlasa

বাটি

roman: bati

табаҡ

roman: tabaq

алдыр

roman: aldïr

ча́ша

roman: čáša

мі́ска

roman: míska

піа́ла

roman: piála

کاسگ

roman: kásag

паница

roman: panica

купа

roman: kupa

ခွက်

roman: hkwak

གཞོངམ།

roman: gzhongm

碗

roman: wǎn

زِبْدِيَّة

roman: zibdiyya

سُلْطَانِيَّة

roman: sulṭāniyya

زُبْدِيَّة

roman: zubdiyya

سلطنية

roman: sulṭaneya

بولا

roman: bōlā

زلافة

roman: zlāfa

թաս

roman: tʻas

աման

roman: aman

ճաշաման

roman: čašaman

کاسه

roman: kâse

پیاله

roman: piyâle

اسکره

roman: oskore

თასი

roman: tasi

प्याला

roman: pyālā

קְעָרָה

roman: keara

табак

roman: tabak

чөйчөк

roman: çöyçök

чыны

roman: çını

그릇〮

roman: kùlús

사발

roman: sabal

그릇

roman: geureut

볼

roman: bol

ໂອ

roman: ʼō

чинија

roman: činija

здела

roman: zdela

сад

roman: sad

ᠮᠣᡵᠣ

roman: moro

аяга

roman: ajaga

ᠠᠶᠠᠭᠠ

roman: ayaɣ-a

پىيالە

roman: piyale

قاچا

roman: qacha

پياله

roman: pyālá

ਪਿਆਲਾ

roman: piālā

тегене

roman: tegene

тегеш

roman: tegeş

тостаған

roman: tostağan

кесе

roman: kese

ⲗⲓϫⲓ

roman: liji

пло́шка

roman: plóška

ҷом

roman: jom

паймона

roman: paymona

коса

roman: kosa

пиёла

roman: piyola

கிண்ணம்

roman: kiṇṇam

ชาม

roman: chaam

ถ้วย

roman: tûai

𐎚𐎗𐎃

roman: trḫ

ми́ска

roman: mýska

γαβάθα

roman: gavátha

κυπελλάκι

roman: kypelláki

τσανάκα

roman: tsanáka

τρύβλιον

roman: trúblion

σκάφη

roman: skáphē

φιάλη

roman: phiálē


tirar

glosses: birin, derxistin, neqil kirin, dûr xistin


tas

glosses:
tirar, kase, tarik, ẍarûfk, êskere, uskure,
amanên kûr yên bêqepax û bêçembil,
amanên mîna nîv-gogê

text: Ka tasek avê bide min.

text: Tasek şorbeyê.

text: Ez şefî'ê wî me roja mehşerêDê vexwit ew tasek ava kewserê .

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

forms:
تاس
tasik
task
bas
das
pas
was

etymology_text: Hevreha farisî تاس (tas), tacikî тос (tos), belûçî تاس (tas), pehlewî teşt, ji zimanên îranî. Ji eynî rehî: teşt, test (aman) û belkî taşt / têşt jî. Peyva "tas" ji zimanên îranî li piraniya dinyayê belav bûye: erebî طاس (ṭas), tirkî tas, latîniya navîn tassa, fransî tasse, spanî taza, almanî Tasse, portugalî taça, ermenî թաս (tʿas), gurcî თასი (t’asi), slaviya kevn тазъ (tazŭ), albanî tas, bulgarî тас (tas), yûnanî τάσι (tási), rûsî, belarûsî û ukraynî таз (taz)...


tas

glosses: tas, tarik, êskere, zerik, tîrar, tasik, uskure


task

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-task.wav


peywir

glosses: Karê ku divê kesek bike, karê ku kesek bo hatine destnîşankirin.

text: Wan peywira xwe bi cih neanî.

text: Mele Mistefa û sê hezar çekdarên xwe digel pazdeh hezar layendarên xwe derbasê nav sînorên Îranê dibin. Wê demê li Kurdistana Îranê Komara Mehabadê tê damezrandin. Mela di Komarê de peywir û berpirsiyariya serokgiştî ya leşkerî (General) hildigire.

ref: Nûbihar.com, jêwergirtin: 9/2006

text: Here kaxizên xwe yên peywirê bigire. Em îro diçin wir.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 43, ISBN 9786054497010

text: Peywira vê peyvê di hevokê de çi ye?

forms: pêwir

etymology_text: Teşeya metatezî a peyrew, ji pey- + rewtin anku peyçûn.

ipa: /pɛjˈwɪɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-peywir.wav


had

pos_title: Formeke lêkerê

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-had.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-She animates-had.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-had.wav


had

text: Bu savaş artık haddini aşmış.

text: Haddim değil.


have

text: I have two brothers.

text: What would you like to have for lunch?

text: I have important work for you.

audio: En-uk-to have.ogg

audio: EN-AU ck1 have.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-have.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-have.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-have.wav


ristin

text: Hubba te ez kirme kebabSohtim, biristim bêhesabBerqa çehvan vêketê

ref: Feqiyê Teyran,

glosses: Çêkirin, dirist kirin, amade kirin, hazir kirin, berhev kirin, rêz kirin.

forms:
dirêsim (present)
dirêsî (present)
dirêse (present)
dirêsin (present)
birêse (imperative singular)
birêsin (imperative plural)
rist (past)
rist (past)
rist (past)
rist (past)
–rês– (root present)
–rist– (root past)
ez dirêsim (indicative present positive)
ez narêsim (indicative present negative)
min rist (indicative past positive)
min nerist (indicative past negative)
tu dirêsî (indicative present positive)
tu narêsî (indicative present negative)
te rist (indicative past positive)
te nerist (indicative past negative)
ew dirêse (indicative present positive)
ew narêse (indicative present negative)
wê/wî rist (indicative past positive)
wê/wî nerist (indicative past negative)
em dirêsin (indicative present positive)
em narêsin (indicative present negative)
me rist (indicative past positive)
me nerist (indicative past negative)
hûn dirêsin (indicative present positive)
hûn narêsin (indicative present negative)
we rist (indicative past positive)
we nerist (indicative past negative)
ew dirêsin (indicative present positive)
ew narêsin (indicative present negative)
wan rist (indicative past positive)
wan nerist (indicative past negative)
min dirist (imperfect positive)
min nedirist (imperfect negative)
min ristibû (positive)
min neristibû (negative)
te dirist (imperfect positive)
te nedirist (imperfect negative)
te ristibû (positive)
te neristibû (negative)
wê/wî dirist (imperfect positive)
wê/wî nedirist (imperfect negative)
wê/wî ristibû (positive)
wê/wî neristibû (negative)
me dirist (imperfect positive)
me nedirist (imperfect negative)
me ristibû (positive)
me neristibû (negative)
we dirist (imperfect positive)
we nedirist (imperfect negative)
we ristibû (positive)
we neristibû (negative)
wan dirist (imperfect positive)
wan nedirist (imperfect negative)
wan ristibû (positive)
wan neristibû (negative)
ez ê birêsim (future positive)
ez ê nerêsim (future negative)
minê ristibe (future perfect positive)
minê neristibe (future perfect negative)
tu yê birêsî (future positive)
tu yê nerêsî (future negative)
teyê ristibe (future perfect positive)
teyê neristibe (future perfect negative)
ew ê birêse (future positive)
ew ê nerêse (future negative)
wê/wîyê ristibe (future perfect positive)
wê/wîyê neristibe (future perfect negative)
em ê birêsin (future positive)
em ê nerêsin (future negative)
meyê ristibe (future perfect positive)
meyê neristibe (future perfect negative)
hûn ê birêsin (future positive)
hûn ê nerêsin (future negative)
weyê ristibe (future perfect positive)
weyê neristibe (future perfect negative)
ew ê birêsin (future positive)
ew ê nerêsin (future negative)
wanê ristibe (future perfect positive)
wanê neristibe (future perfect negative)
min ristiye (perfect positive)
min neristiye (perfect negative)
min ristibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neristibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te ristiye (perfect positive)
te neristiye (perfect negative)
te ristibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neristibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî ristiye (perfect positive)
wê/wî neristiye (perfect negative)
wê/wî ristibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neristibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me ristiye (perfect positive)
me neristiye (perfect negative)
me ristibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neristibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we ristiye (perfect positive)
we neristiye (perfect negative)
we ristibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neristibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan ristiye (perfect positive)
wan neristiye (perfect negative)
wan ristibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neristibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez birêsim (present subjunctive positive)
(bila) ez nerêsim (present subjunctive negative)
(bila) min ristibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neristibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu birêsî (present subjunctive positive)
(bila) tu nerêsî (present subjunctive negative)
(bila) te ristibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neristibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew birêse (present subjunctive positive)
(bila) ew nerêse (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî ristibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neristibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em birêsin (present subjunctive positive)
(bila) em nerêsin (present subjunctive negative)
(bila) me ristibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neristibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn birêsin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nerêsin (present subjunctive negative)
(bila) we ristibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neristibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew birêsin (present subjunctive positive)
(bila) ew nerêsin (present subjunctive negative)
(bila) wan ristibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neristibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min birista (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nerista (imperfect subjunctive negative)
(bila) min ristibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neristibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te birista (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nerista (imperfect subjunctive negative)
(bila) te ristibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neristibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî birista (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nerista (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî ristibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neristibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me birista (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nerista (imperfect subjunctive negative)
(bila) me ristibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neristibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we birista (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nerista (imperfect subjunctive negative)
(bila) we ristibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neristibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan birista (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nerista (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan ristibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neristibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê birista (present conditional positive)
minê nerista (present conditional negative)
minê ristibûya (preterite conditional positive)
minê neristibûya (preterite conditional negative)
teyê birista (present conditional positive)
teyê nerista (present conditional negative)
teyê ristibûya (preterite conditional positive)
teyê neristibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê birista (present conditional positive)
wê/wîyê nerista (present conditional negative)
wê/wîyê ristibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neristibûya (preterite conditional negative)
meyê birista (present conditional positive)
meyê nerista (present conditional negative)
meyê ristibûya (preterite conditional positive)
meyê neristibûya (preterite conditional negative)
weyê birista (present conditional positive)
weyê nerista (present conditional negative)
weyê ristibûya (preterite conditional positive)
weyê neristibûya (preterite conditional negative)
wanê birista (present conditional positive)
wanê nerista (present conditional negative)
wanê ristibûya (preterite conditional positive)
wanê neristibûya (preterite conditional negative)
(tu) birêse (imperative present positive)
(tu) nerêse (imperative present negative)
(hûn) birêsin (imperative present positive)
(hûn) nerêsin (imperative present negative)
ڕستن
rêsan
rîsîn
rêsandin
riştin
raxistin
raçandin
-rês

etymology_text: rehê dema niha-rês-, hevreha farisî رشتن (rişten, rehê dema niha -rêş-), avestayî *rêş-, çekî příst, rûsî прясть (pryasti), polonî prząść, latgalî sprēst, latviyayî vērpt, hemû ji proto-hindûewropî *sprest-. Herwiha têkilî rîs, rîş, rî, rih, reh...

прясть

roman: prjastʹ

сучить

roman: sučitʹ

ipa: /rɪsˈtɪn/

hyphenation: ris·tin


şatir

text: Ne yê şatir dikare / ji dava evînê bireve /ne yê dîn / û ne jî yê hişyar bi hişmendiya xwe

ref: Mewlana Celaledînê Rûmî: Ev agirê evînê me dihelîne, Bijartin û wergerrandin: Husein Muhammed, Weşanên Nûdem, 2005

glosses:
zana, têgihiştî, jîr, jêhatî,
ne naşî, ne xişîm, ne cahil

etymology_text: Ji erebî شَاطِر (šāṭir).


sundanî

glosses: zimanê sundanan, zimanek e li rojavaya girava Javayê li Endonezyayê tê peyivîn

etymology_text: Ji sundan + -î

ipa: /sʊndɑːˈniː/

hyphenation: sun·da·nî


dizîkî

glosses: nehînî, nepenî, sirrî, razber, ne eşkere, ne diyar, ne xwiya

glosses: veşarî, nihênî, raz, biraz, sihrî, nediyar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji dizî + -kî.

ipa: /dɪziːˈkiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-dizîkî.wav

hyphenation: di·zî·kî


javayî

glosses: her tişta/ê girava Javayê, miletê wê yan zimanê wê


Java

pos: name

pos_title: Serenav


şehitîn

text: ...dilekî min dişehitê û dibêje serê wî ketiye belayekî mêzin.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 25, ISBN 978-605-2246-80-1

text: Derbarey me, bihêlin em mifayî ji ezmûn û serborên xwe werbigirin û ayindeyê xwe li gor buha û qorbaniyên xwe pilan bikin, ne li gor hez û xwaztekên dagêrkeran. Bihêlin em vê carê rojiya xwe bişikînin ji ber ku lêvên me kelajtîne û ruha me ji bo aştî, azadî û serxwebûnê şehitiye. Berî niha min gotiye ku hêj zû ye bo neteweya Kurd û damezrandina dewleta Kurdistanî, belê, eger li rojekê ji rojan netewe bixwaze wê xewnê di rastiyê de berceste bike hûn dilniya bin ku dewleta Kurdistanê ya federal, ya ku ez dixwazim, dê bi kêmayî ji bîst û dû dewletên erebistanî pêşketîtir be...

ref: di bersivekê de bo nivîskarek erebê Iraqê bi navê Selîm Meterî, Kurdistannet.org, 3/2005

text: Evînekê bide min... Da ku BAKURê dilê min xwe ji toz û dûmana ser rihê xwe daweşîne û li ber deriyê xwe evîneke Kurdistanî şîn bike... Da ku xewa BAŞÛRê dilê min heta azadiya her sê perçeyên din bişehite.

ref: Evdile Koçer: Mizgîn, Şîlan, Zîlan, Evîn..., Avestakurd.net, 9/2006

ipa: /ʃɛhɪˈtiːn/

hyphenation: şe·hi·tîn


şehitîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


sirandin

glosses: birhandin, nehêlan, ji holê rakirin, ji nav birin, qelandin, qir kirin, telifandin

text: Gerek ewaz li felsefe û perwerdeyiya sitewr bihîne û li gor bûyer û nûjenên serdemî, sewda, raman, berhevî û pejirandinê derbibirre û mînaka herî qenc li vir birakujî ye ji ber ku rast e ku birakujî wek kardarî bi dawî hatiye lê belê wek felsefe û perwerde hêj heye û bi rêjeyek ne kêm di nava tûjgelên ramyarî de tenanet di nava yên civakî jî de. Mîna volkanekê vemiriye, belê car car dûkêlê dike û di kûrayiyên xwe de difîrhe ji ber ku pirr e ji bermayî û nişteyan û metirsiya herî mezin ji teqînek nû ye ( Wek birayên Mosilman dibêjin: Xwedê neke) Lê, ji bo ku ew volkan gub nebe û wan metirsiyan bêbar bike ji rastiyê gerek e felsefeya perwerdeyê û xebat û kurdîniyê bihê guhorîn û li gor pirsa nasname û çarenivîsî têgehiştin çunkî agirbestina birakujiyê nikare bi sanehî hemû berkar, şûnkar û bandorên nerênî li ser çand û perwerde û derûnê bisirrîne û gerek e aliyên sedemkar vê rastiyê bivenasînin û li xwe mukur bihên ku felsefeya birakujiyê li gel berjewendî; maf û buhayên Kurdistanî na gunce û li catî wê felsefeyek nû pêwîst e ji bo ku bikare bi awayek saz, jîngehek nû bidamezirîne û evca hizra dewletek saz û serbixwe bikin lê ji bo damezirandina dewletek saz û serbixwe mirovek saz û serbixwe gerek e û ji bo ku mirov saz û serbixwe be pêwîst e ku li nasname, dîrok, ziman û mafên xwe xwedî derbikeve û ji bo ku bikare ya dawiyê pêk bihîne gerek e li ser peyrew yan felsefeyek kês bihê perwerdekirin. Mafê hilbijartinê û retkirinê hebe, mafê azadiya derbirrînê bi tevavî hebe...

ref: Sebrî Silêvanî: Felsefeya Dewletê, Avestakurd.net, 5/2004

forms:
disirînim (present)
disirînî (present)
disirîne (present)
disirînin (present)
bisirîne (imperative singular)
bisirînin (imperative plural)
sirand (past)
sirand (past)
sirand (past)
sirand (past)
–sirîn– (root present)
–sirand– (root past)
ez disirînim (indicative present positive)
ez nasirînim (indicative present negative)
min sirand (indicative past positive)
min nesirand (indicative past negative)
tu disirînî (indicative present positive)
tu nasirînî (indicative present negative)
te sirand (indicative past positive)
te nesirand (indicative past negative)
ew disirîne (indicative present positive)
ew nasirîne (indicative present negative)
wê/wî sirand (indicative past positive)
wê/wî nesirand (indicative past negative)
em disirînin (indicative present positive)
em nasirînin (indicative present negative)
me sirand (indicative past positive)
me nesirand (indicative past negative)
hûn disirînin (indicative present positive)
hûn nasirînin (indicative present negative)
we sirand (indicative past positive)
we nesirand (indicative past negative)
ew disirînin (indicative present positive)
ew nasirînin (indicative present negative)
wan sirand (indicative past positive)
wan nesirand (indicative past negative)
min disirand (imperfect positive)
min nedisirand (imperfect negative)
min sirandibû (positive)
min nesirandibû (negative)
te disirand (imperfect positive)
te nedisirand (imperfect negative)
te sirandibû (positive)
te nesirandibû (negative)
wê/wî disirand (imperfect positive)
wê/wî nedisirand (imperfect negative)
wê/wî sirandibû (positive)
wê/wî nesirandibû (negative)
me disirand (imperfect positive)
me nedisirand (imperfect negative)
me sirandibû (positive)
me nesirandibû (negative)
we disirand (imperfect positive)
we nedisirand (imperfect negative)
we sirandibû (positive)
we nesirandibû (negative)
wan disirand (imperfect positive)
wan nedisirand (imperfect negative)
wan sirandibû (positive)
wan nesirandibû (negative)
ez ê bisirînim (future positive)
ez ê nesirînim (future negative)
minê sirandibe (future perfect positive)
minê nesirandibe (future perfect negative)
tu yê bisirînî (future positive)
tu yê nesirînî (future negative)
teyê sirandibe (future perfect positive)
teyê nesirandibe (future perfect negative)
ew ê bisirîne (future positive)
ew ê nesirîne (future negative)
wê/wîyê sirandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nesirandibe (future perfect negative)
em ê bisirînin (future positive)
em ê nesirînin (future negative)
meyê sirandibe (future perfect positive)
meyê nesirandibe (future perfect negative)
hûn ê bisirînin (future positive)
hûn ê nesirînin (future negative)
weyê sirandibe (future perfect positive)
weyê nesirandibe (future perfect negative)
ew ê bisirînin (future positive)
ew ê nesirînin (future negative)
wanê sirandibe (future perfect positive)
wanê nesirandibe (future perfect negative)
min sirandiye (perfect positive)
min nesirandiye (perfect negative)
min sirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nesirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te sirandiye (perfect positive)
te nesirandiye (perfect negative)
te sirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nesirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî sirandiye (perfect positive)
wê/wî nesirandiye (perfect negative)
wê/wî sirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nesirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me sirandiye (perfect positive)
me nesirandiye (perfect negative)
me sirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nesirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we sirandiye (perfect positive)
we nesirandiye (perfect negative)
we sirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nesirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan sirandiye (perfect positive)
wan nesirandiye (perfect negative)
wan sirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nesirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bisirînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nesirînim (present subjunctive negative)
(bila) min sirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nesirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bisirînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nesirînî (present subjunctive negative)
(bila) te sirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nesirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bisirîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nesirîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî sirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nesirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bisirînin (present subjunctive positive)
(bila) em nesirînin (present subjunctive negative)
(bila) me sirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nesirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bisirînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nesirînin (present subjunctive negative)
(bila) we sirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nesirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bisirînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nesirînin (present subjunctive negative)
(bila) wan sirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nesirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bisiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nesiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min sirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nesirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bisiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nesiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te sirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nesirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bisiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nesiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî sirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nesirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bisiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nesiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me sirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nesirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bisiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nesiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we sirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nesirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bisiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nesiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan sirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nesirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bisiranda (present conditional positive)
minê nesiranda (present conditional negative)
minê sirandibûya (preterite conditional positive)
minê nesirandibûya (preterite conditional negative)
teyê bisiranda (present conditional positive)
teyê nesiranda (present conditional negative)
teyê sirandibûya (preterite conditional positive)
teyê nesirandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bisiranda (present conditional positive)
wê/wîyê nesiranda (present conditional negative)
wê/wîyê sirandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nesirandibûya (preterite conditional negative)
meyê bisiranda (present conditional positive)
meyê nesiranda (present conditional negative)
meyê sirandibûya (preterite conditional positive)
meyê nesirandibûya (preterite conditional negative)
weyê bisiranda (present conditional positive)
weyê nesiranda (present conditional negative)
weyê sirandibûya (preterite conditional positive)
weyê nesirandibûya (preterite conditional negative)
wanê bisiranda (present conditional positive)
wanê nesiranda (present conditional negative)
wanê sirandibûya (preterite conditional positive)
wanê nesirandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bisirîne (imperative present positive)
(tu) nesirîne (imperative present negative)
(hûn) bisirînin (imperative present positive)
(hûn) nesirînin (imperative present negative)
sirrandin

hyphenation: si·ran·din


sîh

pos: num

pos_title: Hejmar

forms: sî

etymology_text: Bi hind û ewropî *tre-, bi sanskrît trimseti, bi avestayî thrî-, bi partî hrê-, bi farisiya kevin çî-, bi pehlewî sîh, bi zazakî hîris. Peyva sî'yî ji farisiya navîn ket kurdî. Bi kurdiya orîjînal ev peyv hiris bibû, lê bûye winda.


sîh

glosses:
sîber, gewratî, dera tav lê nade:
Em li ber siya darê rûniştin.

glosses: sîtavk, dirûvê tarî yê tiştekî hemberî ronahiyê

forms:
seh
sih


sîh

glosses:
cegera spî, sî,
 endama laşî ya henaseyê, ji bo guherîna oksîjen û karbona dîoksîde kar dike.

forms: siye


rêtin

text: Me xatir xwest û em ji malê derketin. Zaro li pey me av rêtin, dilê me ket cîh.

ref: Rojen Barnas, Hingê, Nûdem, 1997, r. 5

text: Dilê wî qusya bû, hazira jî texmîn kirin, wekî xeysetê Memê, kirina wî apê xweş naê, dilê xweda yazixya xwe anîn bona wî emekî, ku Qasim ser kurê birê rêtibû.

ref: Emerîkê Serdar, BÊŞÊKIR — 1 https://web.archive.org/http://kurd.amarikesardar.com/?p=2502 arşîv, kurd.amarikesardar.com, 12.02.2019

text:
Mal û dil û can bi carek bo te fîda kim
Xwîna xwey paqij dirêjim bindestî nakim

ref: Mihemed Şêxo, Pêşkevin https://web.archive.org/https://hunerakurdi.com/gotin/mihemed-%C5%9F%C3%AAxo/ay-l%C3%AA-gul%C3%AA-0000/p%C3%AA%C5%9Fkevin/ arşîv, hunerakurdi.com, 28.05.2015

forms:
dirêjim (present)
dirêjî (present)
dirêje (present)
dirêjin (present)
birêje (imperative singular)
birêjin (imperative plural)
rêt (past)
rêt (past)
rêt (past)
rêt (past)
–rêj– (root present)
–rêt– (root past)
ez dirêjim (indicative present positive)
ez narêjim (indicative present negative)
min rêt (indicative past positive)
min nerêt (indicative past negative)
tu dirêjî (indicative present positive)
tu narêjî (indicative present negative)
te rêt (indicative past positive)
te nerêt (indicative past negative)
ew dirêje (indicative present positive)
ew narêje (indicative present negative)
wê/wî rêt (indicative past positive)
wê/wî nerêt (indicative past negative)
em dirêjin (indicative present positive)
em narêjin (indicative present negative)
me rêt (indicative past positive)
me nerêt (indicative past negative)
hûn dirêjin (indicative present positive)
hûn narêjin (indicative present negative)
we rêt (indicative past positive)
we nerêt (indicative past negative)
ew dirêjin (indicative present positive)
ew narêjin (indicative present negative)
wan rêt (indicative past positive)
wan nerêt (indicative past negative)
min dirêt (imperfect positive)
min nedirêt (imperfect negative)
min rêtibû (positive)
min nerêtibû (negative)
te dirêt (imperfect positive)
te nedirêt (imperfect negative)
te rêtibû (positive)
te nerêtibû (negative)
wê/wî dirêt (imperfect positive)
wê/wî nedirêt (imperfect negative)
wê/wî rêtibû (positive)
wê/wî nerêtibû (negative)
me dirêt (imperfect positive)
me nedirêt (imperfect negative)
me rêtibû (positive)
me nerêtibû (negative)
we dirêt (imperfect positive)
we nedirêt (imperfect negative)
we rêtibû (positive)
we nerêtibû (negative)
wan dirêt (imperfect positive)
wan nedirêt (imperfect negative)
wan rêtibû (positive)
wan nerêtibû (negative)
ez ê birêjim (future positive)
ez ê nerêjim (future negative)
minê rêtibe (future perfect positive)
minê nerêtibe (future perfect negative)
tu yê birêjî (future positive)
tu yê nerêjî (future negative)
teyê rêtibe (future perfect positive)
teyê nerêtibe (future perfect negative)
ew ê birêje (future positive)
ew ê nerêje (future negative)
wê/wîyê rêtibe (future perfect positive)
wê/wîyê nerêtibe (future perfect negative)
em ê birêjin (future positive)
em ê nerêjin (future negative)
meyê rêtibe (future perfect positive)
meyê nerêtibe (future perfect negative)
hûn ê birêjin (future positive)
hûn ê nerêjin (future negative)
weyê rêtibe (future perfect positive)
weyê nerêtibe (future perfect negative)
ew ê birêjin (future positive)
ew ê nerêjin (future negative)
wanê rêtibe (future perfect positive)
wanê nerêtibe (future perfect negative)
min rêtiye (perfect positive)
min nerêtiye (perfect negative)
min rêtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nerêtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te rêtiye (perfect positive)
te nerêtiye (perfect negative)
te rêtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nerêtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî rêtiye (perfect positive)
wê/wî nerêtiye (perfect negative)
wê/wî rêtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nerêtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me rêtiye (perfect positive)
me nerêtiye (perfect negative)
me rêtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nerêtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we rêtiye (perfect positive)
we nerêtiye (perfect negative)
we rêtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nerêtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan rêtiye (perfect positive)
wan nerêtiye (perfect negative)
wan rêtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nerêtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez birêjim (present subjunctive positive)
(bila) ez nerêjim (present subjunctive negative)
(bila) min rêtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nerêtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu birêjî (present subjunctive positive)
(bila) tu nerêjî (present subjunctive negative)
(bila) te rêtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nerêtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew birêje (present subjunctive positive)
(bila) ew nerêje (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî rêtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nerêtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em birêjin (present subjunctive positive)
(bila) em nerêjin (present subjunctive negative)
(bila) me rêtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nerêtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn birêjin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nerêjin (present subjunctive negative)
(bila) we rêtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nerêtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew birêjin (present subjunctive positive)
(bila) ew nerêjin (present subjunctive negative)
(bila) wan rêtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nerêtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min birêta (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nerêta (imperfect subjunctive negative)
(bila) min rêtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nerêtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te birêta (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nerêta (imperfect subjunctive negative)
(bila) te rêtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nerêtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî birêta (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nerêta (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî rêtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nerêtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me birêta (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nerêta (imperfect subjunctive negative)
(bila) me rêtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nerêtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we birêta (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nerêta (imperfect subjunctive negative)
(bila) we rêtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nerêtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan birêta (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nerêta (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan rêtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nerêtibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê birêta (present conditional positive)
minê nerêta (present conditional negative)
minê rêtibûya (preterite conditional positive)
minê nerêtibûya (preterite conditional negative)
teyê birêta (present conditional positive)
teyê nerêta (present conditional negative)
teyê rêtibûya (preterite conditional positive)
teyê nerêtibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê birêta (present conditional positive)
wê/wîyê nerêta (present conditional negative)
wê/wîyê rêtibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nerêtibûya (preterite conditional negative)
meyê birêta (present conditional positive)
meyê nerêta (present conditional negative)
meyê rêtibûya (preterite conditional positive)
meyê nerêtibûya (preterite conditional negative)
weyê birêta (present conditional positive)
weyê nerêta (present conditional negative)
weyê rêtibûya (preterite conditional positive)
weyê nerêtibûya (preterite conditional negative)
wanê birêta (present conditional positive)
wanê nerêta (present conditional negative)
wanê rêtibûya (preterite conditional positive)
wanê nerêtibûya (preterite conditional negative)
(tu) birêje (imperative present positive)
(tu) nerêje (imperative present negative)
(hûn) birêjin (imperative present positive)
(hûn) nerêjin (imperative present negative)

الإراقة

roman: al-ʾirāqa

ipa: /reːˈtɪn/


rêtin

text: Jina Kardûk li pey wan di şûna rêtina avê de giriya û hêsir barandin.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, Çapa Duyem, r. 37, ISBN 978-605-5585-41-9


daîre

glosses: Çember, xirxal, xirolk, tişta/ê derdorên wê girover.

etymology_text:
Ji erebî دائرة (dāˀira(t), “zivirîn, çember”).
Çavkanî: Sevan Nişanyan, daire https://web.archive.org/https://www.nisanyansozluk.com/?k=daire arşîv, nisanyansozluk.com

ipa: /dɑːiːˈɾɛ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-daîre.wav

hyphenation: da·î·re


daîre

glosses:
Dolîwgeh, nivîsgeh, ofîs, mekteb, bûro,
avahiyê ku karmend lê dixebitin.

text:
Etwarê xema 'işq û sura Şêrînê
Bê nuqte nehin daîre ihsan ke Mela
Dewwarê çi kit daîreya tekwînê

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

glosses: Malek ji çend malên ku di avahiyek qatî ve.


top bûn

etymology_text: Ji top + bûn.


top avêtin

glosses: îflas kirin, hatin wê halê ku êdî nikaribe karê xwe bike

forms:
top davêjim (present)
top davêjî (present)
top davêje (present)
top davêjin (present)
top bavêje (imperative singular)
top bavêjin (imperative plural)
top avêt (past)
top avêt (past)
top avêt (past)
top avêt (past)

etymology_text: Ji top + avêtin.

ipa: /toːp ɑːveːˈtɪn/

hyphenation: top a·vê·tin


top kirin

glosses: li hev kom kirin, civandin, dan ser hev, berhev kirin

forms:
top dikim (present)
top dikî (present)
top dike (present)
top dikin (present)
top bike (imperative singular)
top bikin (imperative plural)
top kir (past)
top kir (past)
top kir (past)
top kir (past)
top –k– (root present)
top –kir– (root past)
ez top dikim (indicative present positive)
ez top nakim (indicative present negative)
min top kir (indicative past positive)
min top nekir (indicative past negative)
tu top dikî (indicative present positive)
tu top nakî (indicative present negative)
te top kir (indicative past positive)
te top nekir (indicative past negative)
ew top dike (indicative present positive)
ew top nake (indicative present negative)
wê/wî top kir (indicative past positive)
wê/wî top nekir (indicative past negative)
em top dikin (indicative present positive)
em top nakin (indicative present negative)
me top kir (indicative past positive)
me top nekir (indicative past negative)
hûn top dikin (indicative present positive)
hûn top nakin (indicative present negative)
we top kir (indicative past positive)
we top nekir (indicative past negative)
ew top dikin (indicative present positive)
ew top nakin (indicative present negative)
wan top kir (indicative past positive)
wan top nekir (indicative past negative)
min top dikir (imperfect positive)
min top nedikir (imperfect negative)
min top kiribû (positive)
min top nekiribû (negative)
te top dikir (imperfect positive)
te top nedikir (imperfect negative)
te top kiribû (positive)
te top nekiribû (negative)
wê/wî top dikir (imperfect positive)
wê/wî top nedikir (imperfect negative)
wê/wî top kiribû (positive)
wê/wî top nekiribû (negative)
me top dikir (imperfect positive)
me top nedikir (imperfect negative)
me top kiribû (positive)
me top nekiribû (negative)
we top dikir (imperfect positive)
we top nedikir (imperfect negative)
we top kiribû (positive)
we top nekiribû (negative)
wan top dikir (imperfect positive)
wan top nedikir (imperfect negative)
wan top kiribû (positive)
wan top nekiribû (negative)
ez ê top bikim (future positive)
ez ê top nekim (future negative)
minê top kiribe (future perfect positive)
minê top nekiribe (future perfect negative)
tu yê top bikî (future positive)
tu yê top nekî (future negative)
teyê top kiribe (future perfect positive)
teyê top nekiribe (future perfect negative)
ew ê top bike (future positive)
ew ê top neke (future negative)
wê/wîyê top kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê top nekiribe (future perfect negative)
em ê top bikin (future positive)
em ê top nekin (future negative)
meyê top kiribe (future perfect positive)
meyê top nekiribe (future perfect negative)
hûn ê top bikin (future positive)
hûn ê top nekin (future negative)
weyê top kiribe (future perfect positive)
weyê top nekiribe (future perfect negative)
ew ê top bikin (future positive)
ew ê top nekin (future negative)
wanê top kiribe (future perfect positive)
wanê top nekiribe (future perfect negative)
min top kiriye (perfect positive)
min top nekiriye (perfect negative)
min top kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min top nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te top kiriye (perfect positive)
te top nekiriye (perfect negative)
te top kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te top nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî top kiriye (perfect positive)
wê/wî top nekiriye (perfect negative)
wê/wî top kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî top nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me top kiriye (perfect positive)
me top nekiriye (perfect negative)
me top kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me top nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we top kiriye (perfect positive)
we top nekiriye (perfect negative)
we top kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we top nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan top kiriye (perfect positive)
wan top nekiriye (perfect negative)
wan top kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan top nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez top bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez top nekim (present subjunctive negative)
(bila) min top kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min top nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu top bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu top nekî (present subjunctive negative)
(bila) te top kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te top nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew top bike (present subjunctive positive)
(bila) ew top neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî top kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî top nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em top bikin (present subjunctive positive)
(bila) em top nekin (present subjunctive negative)
(bila) me top kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me top nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn top bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn top nekin (present subjunctive negative)
(bila) we top kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we top nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew top bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew top nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan top kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan top nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min top bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min top nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min top kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min top nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te top bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te top nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te top kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te top nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî top bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî top nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî top kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî top nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me top bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me top nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me top kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me top nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we top bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we top nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we top kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we top nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan top bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan top nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan top kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan top nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê top bikira (present conditional positive)
minê top nekira (present conditional negative)
minê top kiribûya (preterite conditional positive)
minê top nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê top bikira (present conditional positive)
teyê top nekira (present conditional negative)
teyê top kiribûya (preterite conditional positive)
teyê top nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê top bikira (present conditional positive)
wê/wîyê top nekira (present conditional negative)
wê/wîyê top kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê top nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê top bikira (present conditional positive)
meyê top nekira (present conditional negative)
meyê top kiribûya (preterite conditional positive)
meyê top nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê top bikira (present conditional positive)
weyê top nekira (present conditional negative)
weyê top kiribûya (preterite conditional positive)
weyê top nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê top bikira (present conditional positive)
wanê top nekira (present conditional negative)
wanê top kiribûya (preterite conditional positive)
wanê top nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) top bike (imperative present positive)
(tu) top neke (imperative present negative)
(hûn) top bikin (imperative present positive)
(hûn) top nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji top + kirin.

ipa: /toːp kɪˈɾɪn/

hyphenation: top ki·rin


ardû

glosses:
sotemenî, şewate, şewatek, mazot, mehrukat,
tiştên bo hilkirina agir pêwîst wek dar û êzing û benzîn û gaz û hwd

Гориво

roman: Gorivo

연료

roman: yeollyo

топливо

roman: toplivo

எரிபொருள்

roman: eriporuḷ

καύσιμο

roman: káfsimo


sotemenî

glosses:
ardû, agirde, şewate, mazot, azale, mehrûkat,
tiştên bo hilkirina agir pêwîst wek dar û êzing û benzîn û gaz û hwd

glosses: şewatek, mehrukat^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: سۆتهمهنی

etymology_text: sotin - -in + -menî


şewate

glosses:
sotemenî, ardû, mazot, mehrukat,
tiştên bo hilkirina agir pêwîst wek dar û êzing û benzîn û gaz û hwd

forms: şewatek

etymology_text: Ji şewat + -e.


mazot

glosses:
ardû, sotemenî, şewate, mehrukat,
tiştên bo hilkirina agir pêwîst wek dar û êzing û benzîn û gaz û hwd

glosses: azale, şewatek, agirde^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: mazût

etymology_text: Bi rêya fransî mazout yan jî yekser ji rusî мазут (mazût)

hyphenation: ma·zot


mehrukat

glosses:
ardû, sotemenî, şewate, mazot,
tiştên bo hilkirina agir pêwîst wek dar û êzing û benzîn û gaz û hwd

glosses: şewatek^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
mahrukat
mahrûkat
mehrûkat

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


ustan

glosses: Parêzgeh; devera fermî ya ku ji yek yan çend bajaran û bajarok û gundên derdorên wê pêk tê.

text: Piştî mifawergirtina ji kanîbera (jêdera xwezayî) ya Tîtanê li Qere Axaca Urmiyê 2 hezar derfetên karkirinê li ustana Azerbaycana Rojava pêk tên..

forms: istan

etymology_text: Ji farisî اُسْتان (ostân).

استان

roman: ostân

ipa: /ʊsˈtɑːn/


tecrîd

glosses:
vederî, varrêtî, îzolasyon,
mana yan hêlana bi tenê,
cudabûna yan cudakirina ji yên din

glosses: vederbûn, varrêbûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: tecrît

notes:
tecrîd bûn
tecrîd kirin
tecrîdbûn
tecrîdkirin
tecrîdbûyî
tecrîdkirî


tecrîd bûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
tecrîd dibim (present)
tecrîd dibî (present)
tecrîd dibe (present)
tecrîd dibin (present)
tecrîd bibe (imperative singular)
tecrîd bibin (imperative plural)
tecrîd bûm (past)
tecrîd bûyî (past)
tecrîd bû (past)

etymology_text: Ji tecrîd + bûn.

ipa: /tɛd͡ʒˈɾiːd buːn/

hyphenation: tec·rîd bûn


tecrîd kirin

forms:
tecrîd dikim (present)
tecrîd dikî (present)
tecrîd dike (present)
tecrîd dikin (present)
tecrîd bike (imperative singular)
tecrîd bikin (imperative plural)
tecrîd kir (past)
tecrîd kir (past)
tecrîd kir (past)
tecrîd kir (past)
tecrîd –k– (root present)
tecrîd –kir– (root past)
ez tecrîd dikim (indicative present positive)
ez tecrîd nakim (indicative present negative)
min tecrîd kir (indicative past positive)
min tecrîd nekir (indicative past negative)
tu tecrîd dikî (indicative present positive)
tu tecrîd nakî (indicative present negative)
te tecrîd kir (indicative past positive)
te tecrîd nekir (indicative past negative)
ew tecrîd dike (indicative present positive)
ew tecrîd nake (indicative present negative)
wê/wî tecrîd kir (indicative past positive)
wê/wî tecrîd nekir (indicative past negative)
em tecrîd dikin (indicative present positive)
em tecrîd nakin (indicative present negative)
me tecrîd kir (indicative past positive)
me tecrîd nekir (indicative past negative)
hûn tecrîd dikin (indicative present positive)
hûn tecrîd nakin (indicative present negative)
we tecrîd kir (indicative past positive)
we tecrîd nekir (indicative past negative)
ew tecrîd dikin (indicative present positive)
ew tecrîd nakin (indicative present negative)
wan tecrîd kir (indicative past positive)
wan tecrîd nekir (indicative past negative)
min tecrîd dikir (imperfect positive)
min tecrîd nedikir (imperfect negative)
min tecrîd kiribû (positive)
min tecrîd nekiribû (negative)
te tecrîd dikir (imperfect positive)
te tecrîd nedikir (imperfect negative)
te tecrîd kiribû (positive)
te tecrîd nekiribû (negative)
wê/wî tecrîd dikir (imperfect positive)
wê/wî tecrîd nedikir (imperfect negative)
wê/wî tecrîd kiribû (positive)
wê/wî tecrîd nekiribû (negative)
me tecrîd dikir (imperfect positive)
me tecrîd nedikir (imperfect negative)
me tecrîd kiribû (positive)
me tecrîd nekiribû (negative)
we tecrîd dikir (imperfect positive)
we tecrîd nedikir (imperfect negative)
we tecrîd kiribû (positive)
we tecrîd nekiribû (negative)
wan tecrîd dikir (imperfect positive)
wan tecrîd nedikir (imperfect negative)
wan tecrîd kiribû (positive)
wan tecrîd nekiribû (negative)
ez ê tecrîd bikim (future positive)
ez ê tecrîd nekim (future negative)
minê tecrîd kiribe (future perfect positive)
minê tecrîd nekiribe (future perfect negative)
tu yê tecrîd bikî (future positive)
tu yê tecrîd nekî (future negative)
teyê tecrîd kiribe (future perfect positive)
teyê tecrîd nekiribe (future perfect negative)
ew ê tecrîd bike (future positive)
ew ê tecrîd neke (future negative)
wê/wîyê tecrîd kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê tecrîd nekiribe (future perfect negative)
em ê tecrîd bikin (future positive)
em ê tecrîd nekin (future negative)
meyê tecrîd kiribe (future perfect positive)
meyê tecrîd nekiribe (future perfect negative)
hûn ê tecrîd bikin (future positive)
hûn ê tecrîd nekin (future negative)
weyê tecrîd kiribe (future perfect positive)
weyê tecrîd nekiribe (future perfect negative)
ew ê tecrîd bikin (future positive)
ew ê tecrîd nekin (future negative)
wanê tecrîd kiribe (future perfect positive)
wanê tecrîd nekiribe (future perfect negative)
min tecrîd kiriye (perfect positive)
min tecrîd nekiriye (perfect negative)
min tecrîd kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min tecrîd nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te tecrîd kiriye (perfect positive)
te tecrîd nekiriye (perfect negative)
te tecrîd kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te tecrîd nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî tecrîd kiriye (perfect positive)
wê/wî tecrîd nekiriye (perfect negative)
wê/wî tecrîd kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî tecrîd nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me tecrîd kiriye (perfect positive)
me tecrîd nekiriye (perfect negative)
me tecrîd kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me tecrîd nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we tecrîd kiriye (perfect positive)
we tecrîd nekiriye (perfect negative)
we tecrîd kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we tecrîd nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan tecrîd kiriye (perfect positive)
wan tecrîd nekiriye (perfect negative)
wan tecrîd kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan tecrîd nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez tecrîd bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez tecrîd nekim (present subjunctive negative)
(bila) min tecrîd kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min tecrîd nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu tecrîd bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu tecrîd nekî (present subjunctive negative)
(bila) te tecrîd kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te tecrîd nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew tecrîd bike (present subjunctive positive)
(bila) ew tecrîd neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî tecrîd kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî tecrîd nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em tecrîd bikin (present subjunctive positive)
(bila) em tecrîd nekin (present subjunctive negative)
(bila) me tecrîd kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me tecrîd nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn tecrîd bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn tecrîd nekin (present subjunctive negative)
(bila) we tecrîd kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we tecrîd nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew tecrîd bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew tecrîd nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan tecrîd kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan tecrîd nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min tecrîd bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min tecrîd nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min tecrîd kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min tecrîd nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te tecrîd bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te tecrîd nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te tecrîd kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te tecrîd nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî tecrîd bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî tecrîd nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî tecrîd kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî tecrîd nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me tecrîd bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me tecrîd nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me tecrîd kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me tecrîd nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we tecrîd bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we tecrîd nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we tecrîd kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we tecrîd nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan tecrîd bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan tecrîd nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan tecrîd kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan tecrîd nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê tecrîd bikira (present conditional positive)
minê tecrîd nekira (present conditional negative)
minê tecrîd kiribûya (preterite conditional positive)
minê tecrîd nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê tecrîd bikira (present conditional positive)
teyê tecrîd nekira (present conditional negative)
teyê tecrîd kiribûya (preterite conditional positive)
teyê tecrîd nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê tecrîd bikira (present conditional positive)
wê/wîyê tecrîd nekira (present conditional negative)
wê/wîyê tecrîd kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê tecrîd nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê tecrîd bikira (present conditional positive)
meyê tecrîd nekira (present conditional negative)
meyê tecrîd kiribûya (preterite conditional positive)
meyê tecrîd nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê tecrîd bikira (present conditional positive)
weyê tecrîd nekira (present conditional negative)
weyê tecrîd kiribûya (preterite conditional positive)
weyê tecrîd nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê tecrîd bikira (present conditional positive)
wanê tecrîd nekira (present conditional negative)
wanê tecrîd kiribûya (preterite conditional positive)
wanê tecrîd nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) tecrîd bike (imperative present positive)
(tu) tecrîd neke (imperative present negative)
(hûn) tecrîd bikin (imperative present positive)
(hûn) tecrîd nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji tecrîd + kirin.

ipa: /tɛd͡ʒˈɾiːd kɪˈɾɪn/

hyphenation: tec·rîd ki·rin


averû

text: Bûbû şev dema ku ji gêjbûna xwe şiyar bûm û pê hesîm ku li nav baxçe me û min her gotina Selmayê gotî dubare û sedbare dikir û herwiha bîskên wê yên bêdengiyê, destdan,mîmîk û rûgerandina wê li bîra min bû ta mebesta xatirxwestin û tenêmanê ji min re zelal û averû bû.

ref: Xelîl Cibran: Baskên Şkestî, wergerrandin: Husein Muhammed, Weşanên Helwest, 2001

glosses: xuya, aşkira^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
averûtir (comparative)
herî averû (superlative)
averûtirîn (superlative)
avrû

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


averû bûn

forms:
averû dibim (present)
averû dibî (present)
averû dibe (present)
averû dibin (present)
averû bibe (imperative singular)
averû bibin (imperative plural)
averû bûm (past)
averû bûyî (past)
averû bû (past)

etymology_text: Ji averû + bûn.

ipa: /ɑːvɛˈɾuː buːn/


averû kirin

forms:
averû dikim (present)
averû dikî (present)
averû dike (present)
averû dikin (present)
averû bike (imperative singular)
averû bikin (imperative plural)
averû kir (past)
averû kir (past)
averû kir (past)
averû kir (past)
averû –k– (root present)
averû –kir– (root past)
ez averû dikim (indicative present positive)
ez averû nakim (indicative present negative)
min averû kir (indicative past positive)
min averû nekir (indicative past negative)
tu averû dikî (indicative present positive)
tu averû nakî (indicative present negative)
te averû kir (indicative past positive)
te averû nekir (indicative past negative)
ew averû dike (indicative present positive)
ew averû nake (indicative present negative)
wê/wî averû kir (indicative past positive)
wê/wî averû nekir (indicative past negative)
em averû dikin (indicative present positive)
em averû nakin (indicative present negative)
me averû kir (indicative past positive)
me averû nekir (indicative past negative)
hûn averû dikin (indicative present positive)
hûn averû nakin (indicative present negative)
we averû kir (indicative past positive)
we averû nekir (indicative past negative)
ew averû dikin (indicative present positive)
ew averû nakin (indicative present negative)
wan averû kir (indicative past positive)
wan averû nekir (indicative past negative)
min averû dikir (imperfect positive)
min averû nedikir (imperfect negative)
min averû kiribû (positive)
min averû nekiribû (negative)
te averû dikir (imperfect positive)
te averû nedikir (imperfect negative)
te averû kiribû (positive)
te averû nekiribû (negative)
wê/wî averû dikir (imperfect positive)
wê/wî averû nedikir (imperfect negative)
wê/wî averû kiribû (positive)
wê/wî averû nekiribû (negative)
me averû dikir (imperfect positive)
me averû nedikir (imperfect negative)
me averû kiribû (positive)
me averû nekiribû (negative)
we averû dikir (imperfect positive)
we averû nedikir (imperfect negative)
we averû kiribû (positive)
we averû nekiribû (negative)
wan averû dikir (imperfect positive)
wan averû nedikir (imperfect negative)
wan averû kiribû (positive)
wan averû nekiribû (negative)
ez ê averû bikim (future positive)
ez ê averû nekim (future negative)
minê averû kiribe (future perfect positive)
minê averû nekiribe (future perfect negative)
tu yê averû bikî (future positive)
tu yê averû nekî (future negative)
teyê averû kiribe (future perfect positive)
teyê averû nekiribe (future perfect negative)
ew ê averû bike (future positive)
ew ê averû neke (future negative)
wê/wîyê averû kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê averû nekiribe (future perfect negative)
em ê averû bikin (future positive)
em ê averû nekin (future negative)
meyê averû kiribe (future perfect positive)
meyê averû nekiribe (future perfect negative)
hûn ê averû bikin (future positive)
hûn ê averû nekin (future negative)
weyê averû kiribe (future perfect positive)
weyê averû nekiribe (future perfect negative)
ew ê averû bikin (future positive)
ew ê averû nekin (future negative)
wanê averû kiribe (future perfect positive)
wanê averû nekiribe (future perfect negative)
min averû kiriye (perfect positive)
min averû nekiriye (perfect negative)
min averû kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min averû nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te averû kiriye (perfect positive)
te averû nekiriye (perfect negative)
te averû kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te averû nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî averû kiriye (perfect positive)
wê/wî averû nekiriye (perfect negative)
wê/wî averû kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî averû nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me averû kiriye (perfect positive)
me averû nekiriye (perfect negative)
me averû kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me averû nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we averû kiriye (perfect positive)
we averû nekiriye (perfect negative)
we averû kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we averû nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan averû kiriye (perfect positive)
wan averû nekiriye (perfect negative)
wan averû kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan averû nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez averû bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez averû nekim (present subjunctive negative)
(bila) min averû kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min averû nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu averû bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu averû nekî (present subjunctive negative)
(bila) te averû kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te averû nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew averû bike (present subjunctive positive)
(bila) ew averû neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî averû kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî averû nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em averû bikin (present subjunctive positive)
(bila) em averû nekin (present subjunctive negative)
(bila) me averû kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me averû nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn averû bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn averû nekin (present subjunctive negative)
(bila) we averû kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we averû nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew averû bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew averû nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan averû kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan averû nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min averû bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min averû nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min averû kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min averû nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te averû bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te averû nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te averû kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te averû nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî averû bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî averû nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî averû kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî averû nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me averû bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me averû nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me averû kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me averû nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we averû bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we averû nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we averû kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we averû nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan averû bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan averû nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan averû kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan averû nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê averû bikira (present conditional positive)
minê averû nekira (present conditional negative)
minê averû kiribûya (preterite conditional positive)
minê averû nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê averû bikira (present conditional positive)
teyê averû nekira (present conditional negative)
teyê averû kiribûya (preterite conditional positive)
teyê averû nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê averû bikira (present conditional positive)
wê/wîyê averû nekira (present conditional negative)
wê/wîyê averû kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê averû nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê averû bikira (present conditional positive)
meyê averû nekira (present conditional negative)
meyê averû kiribûya (preterite conditional positive)
meyê averû nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê averû bikira (present conditional positive)
weyê averû nekira (present conditional negative)
weyê averû kiribûya (preterite conditional positive)
weyê averû nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê averû bikira (present conditional positive)
wanê averû nekira (present conditional negative)
wanê averû kiribûya (preterite conditional positive)
wanê averû nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) averû bike (imperative present positive)
(tu) averû neke (imperative present negative)
(hûn) averû bikin (imperative present positive)
(hûn) averû nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji averû + kirin.

ipa: /ɑːvɛˈɾuː kɪˈɾɪn/


averûbûn

ipa: /ɑːvɛɾuːˈbuːn/

hyphenation: a·ve·rû·bûn


averûkirin

ipa: /ɑːvɛɾuːkɪˈɾɪn/

hyphenation: a·ve·rû·ki·rin


averûbûyî

forms:
averûbûyîtir (comparative)
herî averûbûyî (superlative)
averûbûyîtirîn (superlative)


averûkirî

forms:
averûkirîtir (comparative)
herî averûkirî (superlative)
averûkirîtirîn (superlative)


axlêve

text: Tê bîra min, dawiya salên pênciyî, wextê hê ez şagirtê mektebê bûm, gund da oda me hebû. Ne televizyon bû, ne radyo, tiştê mijûlbûnê kêm bûn û payîzê destpêkirî heta axlêvê gund da karê gundîtiyê jî tune bû. Mêrên gund yên navsere him sibê heta nîvro, him jî êvaran li oda me top dibûn.

ref: Eskerê Boyîk: Şêx Mîrza, Ezdika.ru, jêgirtin: 9/2006

forms:
ئاخلێڤه
axlêv
axlêvî
axlêw
axlêwe

etymology_text: Têkilî soranî خاکهلێوه (xakelêwe), belkî ji ax + lêv (bi soranî xak + lêw) anku vebûna lêvên / devê erdê û şînbûna gul û giyayan lê guman jê heye. Hin zimannasan berê diyar kiriye ku ew ji ახალი (axali: nû) ya gurcî ye (bide ber "newroz = roja nû") lê Chyet di ferhenga xwe dibêje ew xelet e bêyî ku zêdetir agehiyan li ser bide. Tsabolov idia dike ku ji "yığılma" (nijinîn, lodbûn, kombûn, ketin ser hev) ya tirkî ye. Ji aliyê dengnasî ve ev mimkin e lê ji aliyê maneyê ve ne gengaz e. Heke ji "yığılma" bûya, ew dê zêdetir li navê payizê bihata, ne li yê biharê.

ربيع الأول

roman: rebî' el-ewwel

վաղ գարուն

roman: vaġ garun

ранней весной

roman: rannej vesnoj

ipa: /ɑːxleːˈvɛ/

hyphenation: ax·lê·ve


qepitandin

glosses: qepat kirin, girtin, daxistin, qifl kirin, qerase kirin

text: Bila bimire yê ku ji bavê xwefedî bike, li kul û xemên xwişka xwe guhdarî neke, li diya xwe nepirse, adet û teqalîdên bavûkalên xwe ji bîr bike, zimanê xwe di ser guhan re biavêje û deriyê xwe ji ber dost û hevalan biqepitîne; bila bimire jê re çêtir e.

ref: Konê Reş: Bila bimire, Lalish.de, 9/2006

glosses: qifilandin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
diqepitînim (present)
diqepitînî (present)
diqepitîne (present)
diqepitînin (present)
biqepitîne (imperative singular)
biqepitînin (imperative plural)
qepitand (past)
qepitand (past)
qepitand (past)
qepitand (past)
–qepitîn– (root present)
–qepitand– (root past)
ez diqepitînim (indicative present positive)
ez naqepitînim (indicative present negative)
min qepitand (indicative past positive)
min neqepitand (indicative past negative)
tu diqepitînî (indicative present positive)
tu naqepitînî (indicative present negative)
te qepitand (indicative past positive)
te neqepitand (indicative past negative)
ew diqepitîne (indicative present positive)
ew naqepitîne (indicative present negative)
wê/wî qepitand (indicative past positive)
wê/wî neqepitand (indicative past negative)
em diqepitînin (indicative present positive)
em naqepitînin (indicative present negative)
me qepitand (indicative past positive)
me neqepitand (indicative past negative)
hûn diqepitînin (indicative present positive)
hûn naqepitînin (indicative present negative)
we qepitand (indicative past positive)
we neqepitand (indicative past negative)
ew diqepitînin (indicative present positive)
ew naqepitînin (indicative present negative)
wan qepitand (indicative past positive)
wan neqepitand (indicative past negative)
min diqepitand (imperfect positive)
min nediqepitand (imperfect negative)
min qepitandibû (positive)
min neqepitandibû (negative)
te diqepitand (imperfect positive)
te nediqepitand (imperfect negative)
te qepitandibû (positive)
te neqepitandibû (negative)
wê/wî diqepitand (imperfect positive)
wê/wî nediqepitand (imperfect negative)
wê/wî qepitandibû (positive)
wê/wî neqepitandibû (negative)
me diqepitand (imperfect positive)
me nediqepitand (imperfect negative)
me qepitandibû (positive)
me neqepitandibû (negative)
we diqepitand (imperfect positive)
we nediqepitand (imperfect negative)
we qepitandibû (positive)
we neqepitandibû (negative)
wan diqepitand (imperfect positive)
wan nediqepitand (imperfect negative)
wan qepitandibû (positive)
wan neqepitandibû (negative)
ez ê biqepitînim (future positive)
ez ê neqepitînim (future negative)
minê qepitandibe (future perfect positive)
minê neqepitandibe (future perfect negative)
tu yê biqepitînî (future positive)
tu yê neqepitînî (future negative)
teyê qepitandibe (future perfect positive)
teyê neqepitandibe (future perfect negative)
ew ê biqepitîne (future positive)
ew ê neqepitîne (future negative)
wê/wîyê qepitandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neqepitandibe (future perfect negative)
em ê biqepitînin (future positive)
em ê neqepitînin (future negative)
meyê qepitandibe (future perfect positive)
meyê neqepitandibe (future perfect negative)
hûn ê biqepitînin (future positive)
hûn ê neqepitînin (future negative)
weyê qepitandibe (future perfect positive)
weyê neqepitandibe (future perfect negative)
ew ê biqepitînin (future positive)
ew ê neqepitînin (future negative)
wanê qepitandibe (future perfect positive)
wanê neqepitandibe (future perfect negative)
min qepitandiye (perfect positive)
min neqepitandiye (perfect negative)
min qepitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neqepitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te qepitandiye (perfect positive)
te neqepitandiye (perfect negative)
te qepitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neqepitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî qepitandiye (perfect positive)
wê/wî neqepitandiye (perfect negative)
wê/wî qepitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neqepitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me qepitandiye (perfect positive)
me neqepitandiye (perfect negative)
me qepitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neqepitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we qepitandiye (perfect positive)
we neqepitandiye (perfect negative)
we qepitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neqepitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan qepitandiye (perfect positive)
wan neqepitandiye (perfect negative)
wan qepitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neqepitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biqepitînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neqepitînim (present subjunctive negative)
(bila) min qepitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neqepitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biqepitînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neqepitînî (present subjunctive negative)
(bila) te qepitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neqepitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biqepitîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neqepitîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî qepitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neqepitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biqepitînin (present subjunctive positive)
(bila) em neqepitînin (present subjunctive negative)
(bila) me qepitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neqepitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biqepitînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neqepitînin (present subjunctive negative)
(bila) we qepitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neqepitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biqepitînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neqepitînin (present subjunctive negative)
(bila) wan qepitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neqepitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min biqepitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neqepitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min qepitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neqepitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te biqepitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neqepitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te qepitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neqepitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biqepitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neqepitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî qepitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neqepitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me biqepitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neqepitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me qepitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neqepitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we biqepitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neqepitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we qepitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neqepitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan biqepitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neqepitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan qepitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neqepitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê biqepitanda (present conditional positive)
minê neqepitanda (present conditional negative)
minê qepitandibûya (preterite conditional positive)
minê neqepitandibûya (preterite conditional negative)
teyê biqepitanda (present conditional positive)
teyê neqepitanda (present conditional negative)
teyê qepitandibûya (preterite conditional positive)
teyê neqepitandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê biqepitanda (present conditional positive)
wê/wîyê neqepitanda (present conditional negative)
wê/wîyê qepitandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neqepitandibûya (preterite conditional negative)
meyê biqepitanda (present conditional positive)
meyê neqepitanda (present conditional negative)
meyê qepitandibûya (preterite conditional positive)
meyê neqepitandibûya (preterite conditional negative)
weyê biqepitanda (present conditional positive)
weyê neqepitanda (present conditional negative)
weyê qepitandibûya (preterite conditional positive)
weyê neqepitandibûya (preterite conditional negative)
wanê biqepitanda (present conditional positive)
wanê neqepitanda (present conditional negative)
wanê qepitandibûya (preterite conditional positive)
wanê neqepitandibûya (preterite conditional negative)
(tu) biqepitîne (imperative present positive)
(tu) neqepitîne (imperative present negative)
(hûn) biqepitînin (imperative present positive)
(hûn) neqepitînin (imperative present negative)

etymology_text: Ji qepat + -andin.

закрыть

roman: zakrytʹ

закрывать

roman: zakryvatʹ

ipa: /qɛpɪtɑːnˈdɪn/

hyphenation: qe·pi·tan·din


albeşk

glosses: sewan, beriste, kevirkê ku agir pê tê hilkirin

forms:
çeqmaq
heste
qile

ipa: /ɑːlˈbɛʃk/

hyphenation: al·beşk


xelek

glosses: Tişta girover ya ku nîveka wê kun yan vala ye (wek gustîlan yan bazinan).

text: Li ser golê pir bi lez dizivire, li ser hev xelekên sipî û dirêj çêdike.

ref: Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî

glosses: Bernameya ku her carê beşek jê tê weşandin.

text: Di xeleka boksîngê de.

text: Xeleka tawankaran.

forms: خەلەک

följetong

sense: bernameya ku beş-beş tê weşandin

ipa: /xɛˈlɛk/


navek

glosses: beşa hindirîn ya tiştekî, beşa navîn ya tiştekî

forms:
nêvek
nîvek

etymology_text: nav (2) + -ek

ipa: /nɑːˈvɛk/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-navek.wav

hyphenation: na·vek


navek

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa navkî ya nêr ya yekjimar a nebinavkirî ya nav.

forms: navin (masculine indefinite nominative plural)


déjà-vu

glosses: hesta ku mirovî eynî tişt berê jî dîtiye yan kiriye yan jî hatiye serê mirovî

text: Déjà-vuyeka Iraqî di destûra bingehîna Kurdistanê de

ref: sernavê nivîsek Behrûz Şucaî di Nefel.com de, 9/2006

etymology_text: Deyn ji fransî déjà-vu ji déja (berêjî) + vu (dîtî) ji voir (dîtin).


voir

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-voir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Roll-Morton-voir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-voir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-voir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-voir.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-voir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-voir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GAllegre-voir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Pamputt-voir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-voir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-voir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ash Crow-voir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Opsylac-voir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Madehub-voir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-voir.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-voir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Kaderousse-voir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-voir.wav


cedel

glosses:
gengeşe, nîqaş, qerqeşe, minaqeşe, şerenîx, debat,
suhbeta ku tê de du yan zêdetir kes li hev nakin û dijî hev dipeyivin

text: [E]z bi erkê xwe yê giştî, niştimanî û neteweyî radibim di çarçoveya kurdayetiyê de û ez ne amade me ku têkevim şerên peyvînî yan cedelê li dora mijarênhizbî yên ku ez ji çerçoveya wan bi vîna xwe û hilbijartina xwe ya azadane derketime.

ref: Selah Bedredîn di hevpeyivînekê de li gel Dr. Ridwan Elî û Besam Mistefa, Welateme.com, 6/2006

glosses: gotûbêj, suhbet, xir, xirûcirr^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
cedêl
bedel
cedwel

etymology_text: Ji erebî جَدَل (jadal)

спор

roman: spor

ipa: /d͡ʒɛˈdɛl/


minaqeşe

glosses:
cedel, gengeşe, nîqaş, qerqeşe, debat, şerenîx,
suhbeta ku tê de du yan zêdetir kes li hev nakin û dijî hev dipeyivin

glosses: gotûbêj, suhbet^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
minaqşe
munaqeşe
munaqşe
mizakere

etymology_text: Ji erebî مُنَاقَشَة (munāqaša). Ji heman peyvê herwiha gengeşe. Herwiha hevreha peyva nîqaş.

notes:
(lêker) minaqeşe kirin
(navdêr) minaqeşekirin


minaqeşe kirin

forms:
minaqeşe dikim (present)
minaqeşe dikî (present)
minaqeşe dike (present)
minaqeşe dikin (present)
minaqeşe bike (imperative singular)
minaqeşe bikin (imperative plural)
minaqeşe kir (past)
minaqeşe kir (past)
minaqeşe kir (past)
minaqeşe kir (past)
minaqeşe –k– (root present)
minaqeşe –kir– (root past)
ez minaqeşe dikim (indicative present positive)
ez minaqeşe nakim (indicative present negative)
min minaqeşe kir (indicative past positive)
min minaqeşe nekir (indicative past negative)
tu minaqeşe dikî (indicative present positive)
tu minaqeşe nakî (indicative present negative)
te minaqeşe kir (indicative past positive)
te minaqeşe nekir (indicative past negative)
ew minaqeşe dike (indicative present positive)
ew minaqeşe nake (indicative present negative)
wê/wî minaqeşe kir (indicative past positive)
wê/wî minaqeşe nekir (indicative past negative)
em minaqeşe dikin (indicative present positive)
em minaqeşe nakin (indicative present negative)
me minaqeşe kir (indicative past positive)
me minaqeşe nekir (indicative past negative)
hûn minaqeşe dikin (indicative present positive)
hûn minaqeşe nakin (indicative present negative)
we minaqeşe kir (indicative past positive)
we minaqeşe nekir (indicative past negative)
ew minaqeşe dikin (indicative present positive)
ew minaqeşe nakin (indicative present negative)
wan minaqeşe kir (indicative past positive)
wan minaqeşe nekir (indicative past negative)
min minaqeşe dikir (imperfect positive)
min minaqeşe nedikir (imperfect negative)
min minaqeşe kiribû (positive)
min minaqeşe nekiribû (negative)
te minaqeşe dikir (imperfect positive)
te minaqeşe nedikir (imperfect negative)
te minaqeşe kiribû (positive)
te minaqeşe nekiribû (negative)
wê/wî minaqeşe dikir (imperfect positive)
wê/wî minaqeşe nedikir (imperfect negative)
wê/wî minaqeşe kiribû (positive)
wê/wî minaqeşe nekiribû (negative)
me minaqeşe dikir (imperfect positive)
me minaqeşe nedikir (imperfect negative)
me minaqeşe kiribû (positive)
me minaqeşe nekiribû (negative)
we minaqeşe dikir (imperfect positive)
we minaqeşe nedikir (imperfect negative)
we minaqeşe kiribû (positive)
we minaqeşe nekiribû (negative)
wan minaqeşe dikir (imperfect positive)
wan minaqeşe nedikir (imperfect negative)
wan minaqeşe kiribû (positive)
wan minaqeşe nekiribû (negative)
ez ê minaqeşe bikim (future positive)
ez ê minaqeşe nekim (future negative)
minê minaqeşe kiribe (future perfect positive)
minê minaqeşe nekiribe (future perfect negative)
tu yê minaqeşe bikî (future positive)
tu yê minaqeşe nekî (future negative)
teyê minaqeşe kiribe (future perfect positive)
teyê minaqeşe nekiribe (future perfect negative)
ew ê minaqeşe bike (future positive)
ew ê minaqeşe neke (future negative)
wê/wîyê minaqeşe kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê minaqeşe nekiribe (future perfect negative)
em ê minaqeşe bikin (future positive)
em ê minaqeşe nekin (future negative)
meyê minaqeşe kiribe (future perfect positive)
meyê minaqeşe nekiribe (future perfect negative)
hûn ê minaqeşe bikin (future positive)
hûn ê minaqeşe nekin (future negative)
weyê minaqeşe kiribe (future perfect positive)
weyê minaqeşe nekiribe (future perfect negative)
ew ê minaqeşe bikin (future positive)
ew ê minaqeşe nekin (future negative)
wanê minaqeşe kiribe (future perfect positive)
wanê minaqeşe nekiribe (future perfect negative)
min minaqeşe kiriye (perfect positive)
min minaqeşe nekiriye (perfect negative)
min minaqeşe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min minaqeşe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te minaqeşe kiriye (perfect positive)
te minaqeşe nekiriye (perfect negative)
te minaqeşe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te minaqeşe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî minaqeşe kiriye (perfect positive)
wê/wî minaqeşe nekiriye (perfect negative)
wê/wî minaqeşe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî minaqeşe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me minaqeşe kiriye (perfect positive)
me minaqeşe nekiriye (perfect negative)
me minaqeşe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me minaqeşe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we minaqeşe kiriye (perfect positive)
we minaqeşe nekiriye (perfect negative)
we minaqeşe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we minaqeşe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan minaqeşe kiriye (perfect positive)
wan minaqeşe nekiriye (perfect negative)
wan minaqeşe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan minaqeşe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez minaqeşe bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez minaqeşe nekim (present subjunctive negative)
(bila) min minaqeşe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min minaqeşe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu minaqeşe bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu minaqeşe nekî (present subjunctive negative)
(bila) te minaqeşe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te minaqeşe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew minaqeşe bike (present subjunctive positive)
(bila) ew minaqeşe neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî minaqeşe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî minaqeşe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em minaqeşe bikin (present subjunctive positive)
(bila) em minaqeşe nekin (present subjunctive negative)
(bila) me minaqeşe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me minaqeşe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn minaqeşe bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn minaqeşe nekin (present subjunctive negative)
(bila) we minaqeşe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we minaqeşe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew minaqeşe bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew minaqeşe nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan minaqeşe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan minaqeşe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min minaqeşe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min minaqeşe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min minaqeşe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min minaqeşe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te minaqeşe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te minaqeşe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te minaqeşe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te minaqeşe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî minaqeşe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî minaqeşe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî minaqeşe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî minaqeşe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me minaqeşe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me minaqeşe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me minaqeşe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me minaqeşe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we minaqeşe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we minaqeşe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we minaqeşe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we minaqeşe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan minaqeşe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan minaqeşe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan minaqeşe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan minaqeşe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê minaqeşe bikira (present conditional positive)
minê minaqeşe nekira (present conditional negative)
minê minaqeşe kiribûya (preterite conditional positive)
minê minaqeşe nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê minaqeşe bikira (present conditional positive)
teyê minaqeşe nekira (present conditional negative)
teyê minaqeşe kiribûya (preterite conditional positive)
teyê minaqeşe nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê minaqeşe bikira (present conditional positive)
wê/wîyê minaqeşe nekira (present conditional negative)
wê/wîyê minaqeşe kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê minaqeşe nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê minaqeşe bikira (present conditional positive)
meyê minaqeşe nekira (present conditional negative)
meyê minaqeşe kiribûya (preterite conditional positive)
meyê minaqeşe nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê minaqeşe bikira (present conditional positive)
weyê minaqeşe nekira (present conditional negative)
weyê minaqeşe kiribûya (preterite conditional positive)
weyê minaqeşe nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê minaqeşe bikira (present conditional positive)
wanê minaqeşe nekira (present conditional negative)
wanê minaqeşe kiribûya (preterite conditional positive)
wanê minaqeşe nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) minaqeşe bike (imperative present positive)
(tu) minaqeşe neke (imperative present negative)
(hûn) minaqeşe bikin (imperative present positive)
(hûn) minaqeşe nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji minaqeşe + kirin.

ipa: /mɪnɑːqɛˈʃɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: mi·na·qe·şe ki·rin