kêlek

glosses: tenişt, herdu beşên leşî yên dikevin navbera piştê û zikî û di bin destan ve ji binkefşê ta navtengê digirin

text: Wextê kû tu li kêleka min î, ez zanim kû Cemalê min li rex min e, bîhna wî ji te tê.

ref: Dê û Dêmarî, Egîdê Xudo, Weşanên Nûdem

forms:
کێلەک
goşe
kujî

бок

roman: bok

ᎠᏍᏆᎨᏂ

roman: asquageni

옆구리

roman: yeopguri

بوگور

roman: böğür

پهلو

roman: pehlu

бік

roman: bik

ipa: /kʰeːˈlɛk/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kêlek.wav

hyphenation: kê·lek


hêl

pos: noun

pos_title: Navdêr

text: Ji kuhneyê nayê bi kêrLew hevriya hêla li hêrTu brkêrî bazara netê

ref: Feqiyê Teyran,

forms: هێل

etymology_text: Ji proto-hindûewropî [Peyv?], binêre: alî.

الهال

roman: al-hāl

ipa: /heːl/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hêl.wav

hyphenation: hêl


hêl

glosses:
Kajîle, kakule, zerdeçal, kardamom,
biharatek e û bi taybetî wek toz tê bikaranîn di nav xwarinan de.

forms:
heyl
hil

etymology_text: Hevreha farisî هل (hêl) û هیل (hîl), erebî هيل (heyl) û هال (hal), ermenî հիլ (hil)... hemû sanskrîtî एला (elā), ew bi xwe ji zimanekî dravîdî (Başûrê Hindistanê), bo nimûne ji telûgûyî ఏల (ēla) yan ji tamîlî ஏலம் (ēlam) yan ji malayalamî ഏലം (ēlaṃ).

кардамонът

roman: kardamonǎt

кардамон

roman: kardamon


hêl

pos: adv

pos_title: Hoker

forms: ḧêl


hêl

pos: adj

pos_title: Rengdêr

text: Li ser hev li dêrî dabû û bi dengê hêl gazî Cécileê kiribû da ku jê re dêrî veke.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 97, ISBN 9786054497010

forms:
hêltir (comparative)
herî hêl (superlative)
hêltirîn (superlative)


pirsgirêk

glosses: kêşe, arîşe, problem, mişkîle, krîz, qeyran, dîlema, pirs, doz, bela, nexweşî

text: Çayan diyar kir ku pirsgirêka herî mezin a sînemaya kurdî ew eku dîrokeke nivîskî ya kurdan tune ye û got polîtîkayên asîmîlasyonê jî bandoreke nerênî li belgefîlmkariya kurdî dike.

ref: Li Stenbolê belgefîlmkariya kurdî hate nîqaşkirin, 31.10.2010aknews

forms:
pirsgirê
çare
çareserî

etymology_text: Ji pirs + girêk.

ችግር

roman: čəggər

ܡܘܼܫܟܸܠܵܐ

roman: muškila

проблема

roman: problema

мәсьәлә

roman: mäs’älä

прабле́ма

roman: prabljéma

সমস্যা

roman: śômôśja

ঝামেলা

roman: jhamela

মুশকিল

roman: muśkil

অসুবিধা

roman: ôśubidha

ভেজাল

roman: bhejal

пробле́м

roman: problém

問題

roman: wèntí

困難

roman: kùnnán

難題

roman: nántí

麻煩

roman: máfán

مصيبة

roman: muṣība

مشكل

roman: muškil, muškul

مشكل

roman: muškul

խնդիր

roman: xndir

مشکل

roman: moškel

مسئله

roman: mas'ale

პრობლემა

roman: ṗroblema

სირთულე

roman: sirtule

समस्या

roman: samasyā

मसला

roman: maslā

प्रश्न

roman: praśna

दिक़्क़त

roman: diqqat

दिक्कत

roman: dikkat

בְּעָיָה

roman: be'aya

көйгөй

roman: köygöy

маселе

roman: masele

문제

roman: munje

ບັນຫາ

roman: ban hā

про́блем

roman: próblem

тешко́тија

roman: teškótija

പ്രശ്നം

roman: praśnaṃ

хүндрэл

roman: hündrel

ᠬᠦᠨᠳᠦᠷᠡᠯ

roman: kündürel

مەسىلە

roman: mesile

مسئله

roman: mas'ala

کشاله

roman: kašāla

мәселе

roman: mäsele

пробле́ма

roman: probléma

мушкил

roman: muškil

масъала

roman: masʾala

རྙོག་དྲ

roman: rnyog dra

مَسْئَلَہ

roman: masalā

مُصِیبَت

roman: muṣībat

ចំណោទ

roman: cɑmnaot

פּראָבלעם

roman: problem

πρόβλημα

roman: próvlima

ἀπορία

roman: aporía


arîşe

glosses: kêşe, girift, tengeje, alozî, pirsgirêk, gelş, gelemşe, problem, mişkîle, krîz, qeyran, dîlema, pirs, doz, bela, nexweşî

glosses: qerqeşe, geremol, gîrûgirift, kompleks, şêlûbêlî, xileport, xirtoçe, tevlihevî, mişeweş, qalmeqalm, alozbûn, dubendî, nakokî, buhran, mesele, asteng, nelihevî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
ئاریشه
arêşe
awêşe
awîşe
çare
çareserî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /ɑːɾiːˈʃɛ/


problem

glosses: kêşe, pirsgirêk, arîşe, alozî, mişkîle, krîz, qeyran, dîlema, asteng, astengî, mesele, pirs, doz, bela, nexweşî, aloztî

forms:
piroblem
piroblêm
problêm
çare
çareserî

etymology_text: Ji îngilîzî problem ji latînî problema ji yûnaniya kevn πρόβλημα (próblêma).


problem

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-problem.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-problem.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-problem.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-problem.wav


problem

glosses: gelş, gelemşe, arîşe, kêşe, gelece, geleş, gir û girift, pirsgirêk, mesele


tehdîd

glosses: gef, hereşe, metirsî, gotinên yan kiryarên pêtirsandinê

forms:
tadîd
tadît
tehdît

etymology_text: Ji erebî تَهْدِيد (tahdīd).

пагро́за

roman: pahróza

запла́ха

roman: zapláha

威脅

roman: wai¹ hip³

威脅

roman: wēixié

تَهْدِيد

roman: tahdīd

սպառնալիք

roman: spaṙnalikʻ

تهدید

roman: tahdid

איום

roman: iyum

위협

roman: wihyeop

협박

roman: hyeopbak

закана

roman: zakana

занал

roman: zanal

байбалам

roman: baibalam

угро́за

roman: ugróza

ภัย

roman: pai

погро́за

roman: pohróza

загро́за

roman: zahróza

ការគំរាមកំហែង

roman: kaa kumriem kɑmhaeŋ

សំដីឈ្លានពាន

roman: sɑmdəy clien-pien

απειλή

roman: apeilí

ἀπειλή

roman: apeilḗ


tehdîd kirin

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji tehdîd + kirin.


tehdîdkirin

ipa: /tɛhdiːdkɪˈɾɪn/

hyphenation: teh·dîd·ki·rin


herreşe

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre hereşe.


laqirdî

glosses:
henek, galte, qerf, pêkenok, tinazî, tirrane, yarî,
gotinên mirov dibêje daku xelk pê bikene

glosses: tehn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

hyphenation: la·qir·dî


kenîn

glosses: Ji kêfan deng jê hatin, dengê "hahahaaa" ji keyfan kirin.

text: Haş bi haş kenya çavê kor çavê şaş kenya.

text: Ew kes bû deh dev û dikenî, bi dengekî bilind ji xwe re bi min dikenî. Hema tirs ket dilê min dema ku min hest kir, ku ew ji min ve nêzîk dibe, min qêrîn kir û ez ji xewa xwe li ser dengê Jînê rabûm: − Zêneb, Zêneb! Ew xew bû, rabe!

ref: Nûjîn Qido, Sê Rojên Mê, Na Yayınları, 2023, r. 24, ISBN 9786257085953

forms:
dikenim (present)
dikenî (present)
dikene (present)
dikenin (present)
bikene (imperative singular)
bikenin (imperative plural)
kenîm (past)
keniyam (past)
kenî (past)
keniyayî (past)
kenî (past)
keniya (past)
keniyan (past)
–ken– (root present)
–kenî– / –keniya– (root past)
ez dikenim (indicative present positive)
ez nakenim (indicative present negative)
ez kenîm / keniyam (indicative past positive)
ez nekenîm / nekeniyam (indicative past negative)
tu dikenî (indicative present positive)
tu nakenî (indicative present negative)
tu kenî / keniyayî (indicative past positive)
tu nekenî / nekeniyayî (indicative past negative)
ew dikene (indicative present positive)
ew nakene (indicative present negative)
ew kenî / keniya (indicative past positive)
ew nekenî / nekeniya (indicative past negative)
em dikenin (indicative present positive)
em nakenin (indicative present negative)
em kenîn / keniyan (indicative past positive)
em nekenîn / nekeniyan (indicative past negative)
hûn dikenin (indicative present positive)
hûn nakenin (indicative present negative)
hûn kenîn / keniyan (indicative past positive)
hûn nekenîn / nekeniyan (indicative past negative)
ew dikenin (indicative present positive)
ew nakenin (indicative present negative)
ew kenîn / keniyan (indicative past positive)
ew nekenîn / nekeniyan (indicative past negative)
ez dikeniyam (imperfect positive)
ez nedikeniyam (imperfect negative)
ez kenîbûm / keniyabûm (positive)
ez nekenîbûm / nekeniyabûm (negative)
tu dikeniyayî (imperfect positive)
tu nedikeniyayî (imperfect negative)
tu kenîbûyî / keniyabûyî (positive)
tu nekenîbûyî / nekeniyabûyî (negative)
ew dikeniya (imperfect positive)
ew nedikeniya (imperfect negative)
ew kenîbû / keniyabû (positive)
ew nekenîbû / nekeniyabû (negative)
em dikeniyan (imperfect positive)
em nedikeniyan (imperfect negative)
em kenîbûn / keniyabûn (positive)
em nekenîbûn / nekeniyabûn (negative)
hûn dikeniyan (imperfect positive)
hûn nedikeniyan (imperfect negative)
hûn kenîbûn / keniyabûn (positive)
hûn nekenîbûn / nekeniyabûn (negative)
ew dikeniyan (imperfect positive)
ew nedikeniyan (imperfect negative)
ew kenîbûn / keniyabûn (positive)
ew nekenîbûn / nekeniyabûn (negative)
ez ê bikenim (future positive)
ez ê nekenim (future negative)
ez ê kenîbim / keniyabim (future perfect positive)
ez ê nekenîbim / nekeniyabim (future perfect negative)
tu yê bikenî (future positive)
tu yê nekenî (future negative)
tu yê kenîbî / keniyabî (future perfect positive)
tu yê nekenîbî / nekeniyabî (future perfect negative)
ew ê bikene (future positive)
ew ê nekene (future negative)
ew ê kenîbe / keniyabe (future perfect positive)
ew ê nekenîbe / nekeniyabe (future perfect negative)
em ê bikenin (future positive)
em ê nekenin (future negative)
em ê kenîbin / keniyabin (future perfect positive)
em ê nekenîbin / nekeniyabin (future perfect negative)
hûn ê bikenin (future positive)
hûn ê nekenin (future negative)
hûn ê kenîbin / keniyabin (future perfect positive)
hûn ê nekenîbin / nekeniyabin (future perfect negative)
ew ê bikenin (future positive)
ew ê nekenin (future negative)
ew ê kenîbin / keniyabin (future perfect positive)
ew ê nekenîbin / nekeniyabin (future perfect negative)
ez kenîme / keniyame (perfect positive)
ez nekenîme / nekeniyame (perfect negative)
ez kenîbûme / keniyabûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez nekenîbûme / nekeniyabûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu keniyî / keniyayî (perfect positive)
tu nekeniyî / nekeniyayî (perfect negative)
tu kenîbûyiye / keniyabûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu nekenîbûyiye / nekeniyabûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew keniye / keniyaye (perfect positive)
ew nekeniye / nekeniyaye (perfect negative)
ew kenîbûye / keniyabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nekenîbûye / nekeniyabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em kenîne / keniyane (perfect positive)
em nekenîne / nekeniyane (perfect negative)
em kenîbûne / keniyabûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em nekenîbûne / nekeniyabûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn kenîne / keniyane (perfect positive)
hûn nekenîne / nekeniyane (perfect negative)
hûn kenîbûne / keniyabûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn nekenîbûne / nekeniyabûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew kenîne / keniyane (perfect positive)
ew nekenîne / nekeniyane (perfect negative)
ew kenîbûne / keniyabûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nekenîbûne / nekeniyabûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bikenim (present subjunctive positive)
(bila) ez nekenim (present subjunctive negative)
(bila) ez kenîbim / keniyabim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez nekenîbim / nekeniyabim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bikenî (present subjunctive positive)
(bila) tu nekenî (present subjunctive negative)
(bila) tu kenîbî / keniyabî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu nekenîbî / nekeniyabî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikene (present subjunctive positive)
(bila) ew nekene (present subjunctive negative)
(bila) ew kenîbe / keniyabe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nekenîbe / nekeniyabe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bikenin (present subjunctive positive)
(bila) em nekenin (present subjunctive negative)
(bila) em kenîbin / keniyabin (preterite subjunctive positive)
(bila) em nekenîbin / nekeniyabin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bikenin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nekenin (present subjunctive negative)
(bila) hûn kenîbin / keniyabin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn nekenîbin / nekeniyabin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikenin (present subjunctive positive)
(bila) ew nekenin (present subjunctive negative)
(bila) ew kenîbin / keniyabin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nekenîbin / nekeniyabin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez bikeniyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez nekeniyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez kenîbûma / keniyabûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez nekenîbûma / nekeniyabûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu bikeniyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu nekeniyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu kenîbûyayî / keniyabûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu nekenîbûyayî / nekeniyabûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bikeniyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nekeniyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew kenîbûya / keniyabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nekenîbûya / nekeniyabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em bikeniyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em nekeniyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em kenîbûna / keniyabûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em nekenîbûna / nekeniyabûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn bikeniyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nekeniyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn kenîbûna / keniyabûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nekenîbûna / nekeniyabûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bikeniyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nekeniyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew kenîbûna / keniyabûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nekenîbûna / nekeniyabûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê bikeniyama (present conditional positive)
ez ê nekeniyama (present conditional negative)
ez ê kenîbûma / keniyabûma (preterite conditional positive)
ez ê nekenîbûma / nekeniyabûma (preterite conditional negative)
tu yê bikeniyayî (present conditional positive)
tu yê nekeniyayî (present conditional negative)
tu yê kenîbûyayî / keniyabûyayî (preterite conditional positive)
tu yê nekenîbûyayî / nekeniyabûyayî (preterite conditional negative)
ew ê bikeniyaya (present conditional positive)
ew ê nekeniyaya (present conditional negative)
ew ê kenîbûya / keniyabûya (preterite conditional positive)
ew ê nekenîbûya / nekeniyabûya (preterite conditional negative)
em ê bikeniyana (present conditional positive)
em ê nekeniyana (present conditional negative)
em ê kenîbûna / keniyabûna (preterite conditional positive)
em ê nekenîbûna / nekeniyabûna (preterite conditional negative)
hûn ê bikeniyana (present conditional positive)
hûn ê nekeniyana (present conditional negative)
hûn ê kenîbûna / keniyabûna (preterite conditional positive)
hûn ê nekenîbûna / nekeniyabûna (preterite conditional negative)
ew ê bikeniyana (present conditional positive)
ew ê nekeniyana (present conditional negative)
ew ê kenîbûna / keniyabûna (preterite conditional positive)
ew ê nekenîbûna / nekeniyabûna (preterite conditional negative)
(tu) bikene (imperative present positive)
(tu) nekene (imperative present negative)
(hûn) bikenin (imperative present positive)
(hûn) nekenin (imperative present negative)
کەنین
keniyan
kenî kirin
ken kirin
bişirîn
bişkurrîn
girnijîn

etymology_text:
Ji ken + -în:
Ji proto-hindûewropî *khendh- ku tenê di zimanên îranî û zimanê ermenî de maye: pehlewî [skrîpt hewce ye] (xendîten, “kenîn”)[skrîpt hewce ye] (xendek, “bişir, girnij, bişkurr”), farisî خنده (xende, “ken”), خندیدن (xendîden, “kenîn”), sogdî[skrîpt hewce ye] (xendent, “ken”) û ermenî խինդ (xind, “şadî, xweşî”).

ሣቀ

roman: śaḳä

ܓܚܟ

roman: gəḥaḵ, gəḥeḵ

হঁহা

roman: hõha

হাঁহা

roman: hãha

হাহোঁন

roman: hahü̃n

велъизе

roman: wełize

көлөү

roman: kölöw

смяя́цца

roman: smjajácca

рагата́ць

roman: rahatácʹ

উপহাস করা

roman: uphaś kôra

হাসা

roman: haśa

сме́я се

roman: sméja se

ရယ်

roman: rai

дела

roman: dela

ᎤᏰᏘᏍᎦ

roman: uyetisga

щё

roman: xi͡o

笑

roman: seu

笑

roman: xiào

發笑

roman: fāxiào

笑

roman: sia̿u

笑

roman: chiéu

笑

roman: chhiò / chhiàu / siàu

күл

roman: kül

ضَحِكَ

roman: ḍaḥika

ضحك

roman: ḍiḥik

ծիծաղել

roman: cicaġel

ининдэй

roman: iņindəj

инеми

roman: iņemi

خندیدن

roman: xandidan

𐌷𐌻𐌰𐌷𐌾𐌰𐌽

roman: hlahjan

გაცინება

roman: gacineba

სიცილი

roman: sicili

हँसना

roman: hãsnā

हंसना

roman: hansnā

צָחַק

roman: tsakhák

вела

roman: wela

اَسُن

roman: asun

күлүү

roman: külüü

හිනා වෙනවා

roman: hinā wenawā

웃다

roman: utda

кюлемек

roman: külemek

ສວນ

roman: sūan

ຫົວ

roman: hūa

ᦷᦃ

roman: ẋo

се смее

roman: se smee

പൊട്ടിച്ചിരിക്കുക

roman: poṭṭiccirikkuka

അട്ടഹസിക്കുക

roman: aṭṭahasikkuka

ᡳᠨᠵᡝᠮᠪᡳ

roman: injembi

हसणे

roman: hasaṇe

инээх

roman: ineeh

हाँस्नु

roman: hā̃snu

ହସିବା

roman: hôsiba

худын

roman: xudyn

گولمك

roman: gülmek

كۈلمەك

roman: külmek

خندل

roman: xandᶕl

ਹੱਸਣਾ

roman: hassaṇā

күлу

roman: külu

смея́ться

roman: smejátʹsja

рассмея́ться

roman: rassmejátʹsja

хохота́ть

roman: xoxotátʹ

ржать

roman: ržatʹ

регота́ть

roman: regotátʹ

हसति

roman: hasati

смиꙗти сѧ

roman: smijati sę

смиꙗти сꙗ

roman: smijati sja

смѣꙗти сꙗ

roman: smějati sja

சிரி

roman: ciri

ขำ

roman: kǎm

నవ్వు

roman: navvu

көлергә

roman: kölergä

གད་མོ་ཤོར་བ

roman: gad mo shor ba

𐎕𐎈𐎖

roman: ṣḥq

смія́тися

roman: smijátysja

регота́ти

roman: rehotáty

សើច

roman: saəc

לאַכן

roman: lakhn

γελάω

roman: geláo

γελώ

roman: geló

γελάω

roman: geláō

ipa: /kɛˈniːn/


kenîn

text: Bi kenîna te şa dibim.


rojev

glosses: ajenda, bername, bernameya rojê, bûyerên nû, bûyerên rojê

glosses: plan, program^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: رۆژەڤ

etymology_text: Ber pîvaneya tirkî gündem, derî medyaya Kurdistana Bakurî ti nîne.


bername

glosses: program, plan, nexşe, çalakî, tişta/ê dê bêt kirinê yan gerek e bêt kirin

glosses: tevdîr, proje, hazirî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: بەرنامە

etymology_text: Van salan bi rêya soranî بهرنامه (bername) ji farisî برنامه (bernamê) ji farisiya navîn *bernameg ku wek برنامج (bernamec) ketiye erebî jî. Têkilî ber- + name.

програма

roman: programa

برنامج

roman: barnaamaj

प्र

roman: progrāmोग्राम

कार्यक्रम

roman: kāryakram

תוכנית

roman: tokhnit

программа

roman: prográmma

కార్యక్రమం

roman: kāryakramaṃ

πρόγραμμα

roman: prógramma

ipa: /bɛɾnɑːˈmɛ/


program

glosses: bername, plan, nexşe, çalakî, tişta/ê dê bêt kirinê yan gerek e bêt kirin

forms:
pirogram
piroxram
proxram

etymology_text: Ji îngilîzî program.

ipa: /pɾoːɡˈɾɑːm/

hyphenation: prog·ram


program

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-program.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-program.wav


program

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-program.wav


xitim

forms:
ختم
xetim
xetm
xitm
hafiz

etymology_text: Ji erebî ختم (xetm: 1) muhr, mor 2) girtin, qepatkirin, asêkirin (> binere xetimîn / xetimandin) 3) xwandina hemû Qur'anê, hevreha aramî חתימ (xetîm), hemû ji misrî [skrîpt hewce ye] (x-t-m-).


tesîr

glosses: bandor, hîkarî, kelij, werêç, kênc, rayda, kartêkirin, bandûr

text: Di behsê le'l-i leb her xam-i narit teb'ê elmasêWelê te'sîr û feydê mihrê tedbîrê heraret kirDi i'cazê beyanê da suxen ger bête insafê

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms: te'sîr

etymology_text: Ji erebî تَأَثِير (taʾaṯīr).

йоғонто

roman: yoğonto

уплы́ў

roman: uplýŭ

ўплыў

roman: ŭplyŭ

влия́ние

roman: vlijánie

възде́йствие

roman: vǎzdéjstvie

影響

roman: jing² hoeng²

影響

roman: yǐngxiǎng

نَفُوذ

roman: nafūḏ

تَأْثِير

roman: taʾṯīr

ազդեցություն

roman: azdecʻutʻyun

نفوذ

roman: nofuz

تأثیر

roman: ta'sir

გავლენა

roman: gavlena

ზეგავლენა

roman: zegavlena

प्रभाव

roman: prabhāv

असर

roman: asar

הַשְׁפָּעָה

roman: hashpa'á

таасир

roman: taasir

영향력

roman: yeonghyangnyeok

영향

roman: yeonghyang

ອິດທິພົນ

roman: ʼit thi phon

влијание

roman: vlijanie

സ്വാധീനം

roman: svādhīnaṃ

нөлөө

roman: nölöö

تەسىر

roman: tesir

نفوذ

roman: nofūz

әсер

roman: äser

ықпал

roman: yqpal

влия́ние

roman: vlijánije

влия́тельность

roman: vlijátelʹnostʹ

возде́йствие

roman: vozdéjstvije

нуфуз

roman: nufuz

таъсир

roman: taʾsir

тәэсир

roman: täesir

йогынты

roman: yoğıntı

вплив

roman: vplyv

упли́в

roman: uplýv

ឥទ្ធិពល

roman: ʼĕtthĭplô

επιρροή

roman: epirroḯ

δύναμις

roman: dúnamis

ipa: /tʰɛˈsiːɾ/


bandor

glosses: tesîr, hîkarî, kelij, werêç, kartêkirin, kênc, rayda

text: Li gorî rapora Midûriyeta Giştî ya Meteorolojiyê hate zanîn ku pêlên hewaya sar ku ji herêma Balkanan tê, dê hefteya pêşiya me Tirkiyeyê bixe bin bandora xwe.

ref: Tirkiye vê hefteyê dikeve bin bandora pêla hewaya sar https://web.archive.org/http://www.welat.org/haber_detay.php?haber_id=7649 arşîv

forms: bandûr

etymology_text: Ji osmanî باندره, باكدیره, (tirkî bandıra) ji venîsî bandéra (îtalî bandiera) ji zimanên cermenî *bandwa- (Cotrehê band û bend). Bide ber fransî bandière (wek îngilîzî banner), yûnanî παντιέρα (pantiéra).

ipa: /bɑːnˈdoːɾ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-bandor.wav

hyphenation: ban·dor


hîkarî

glosses: bandor, tesîr, kelij, werêç, kartêkirin, kênc, rayda

text: Her wiha di zimanê gelên îsewî de jî mirov rastî hîkarî û bandora zimanê latînî tê. Ev rewşa hanê ji ber ol û dîn e. Ji ber ku zimanê mizgeftê û Quranê erebî û yê dêrê jî latînî ye.

ref: Em Zimanê Kurdî Binasin Enstîtuya kurdî ya Stembolê, rûpel:2

etymology_text: Dibe ku ji hîn + kar + -î. Di zimanênkurdî ên din de jî tiştêntêkildarîkar e, binêre kartêkirin, soranî کاریگەری (karîgerî) û zazakî kari/karî.

hyphenation: hî·ka·rî


dîtane

glosses: teorî, spekulasyon, bawerî, texmîn, raman, bîrûbawerî, îdea, fikir, hizir, nerîn, dîtin

glosses: doktrîn, nezeriye, bîrdoz, helwest^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Têkildarî peyva dîtin


şepaporr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre şepapor.


şepapor

forms:
şepaporr
lahêze


bend

text:
Mulkê xeten textê xeta
Dil bendê dava zulfekê
Keftî kemenda ulfekê

forms:
بهند
бәнд

etymology_text:
* proto-hindûewropî: *bʰendʰ("bestin, girê dan")
*:proto-îranî *band ("bestin")
::avestayî: band("bestin")
::farisiya kevn: band("bestin")
::partî: bnd("bestin")
::pehlewî: bnd("bestin")
::sogdî: bynt("bestin")
::farisî: bastan / band("bestin")
::belûçî: bast/ band("bestin")
::kurdî: bastin / band ("bestin")
::osetî: bast / bēddyn ("bestin")
::hewramî: bastáy / bas("bestin") ... >
::zazakî: bastan / bast-) ("bestin") ^(alfabeya arî)
:sanskrîtî: bandh ("bestin")
:yûnanî: peisma ("---")
:almanî: binden ("bestin")
:îngilîzî: bind ("bestin") ...
Çavkanî: Cheung p.6, Watkins p.10
Hevreh: bestin

ipa: /bɛnd/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-bend.wav

hyphenation: bend


bend

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-bend.wav


bend

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: bend, dîwarê hişkevir yan jî yê bi qirş û qal û sitrî ve hatiye çêkirin


-tir

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: Paşgirek e dikeve gel rengdêran û maneya "hê" yan "hê jî" didiyê

forms: -tirîn

etymology_text:
Hevreha soranî ـتر (-tir), farisî ـتر (-ter), pehlewî -ter, avestayî -tere-, zazakî -yer û -êr, sanskrîtî तर (-tere), latînî -ter, yûnanî -τερός (-terós), îngilîzî -er... hemû ji proto-hindûewropî *-teros ku herwiha serekaniya tir (din, dî) ya soranî, alter ya latînî û other ya îngilîzî ye jî.
:Çavkanî: Horn p.85, Watkins p.91

ավելի

roman: aveli

ـتر

roman: -tar

по-

roman: po-

бо́лее

roman: bóleje

-ее

roman: -eje

-กว่า

roman: gwàa

ជាង

roman: ciəng

-τερος

roman: -teros

-ίων

roman: -íōn


êla

forms:
êlak
êlakê


arzan

forms:
arzantir (comparative)
herî arzan (superlative)
arzantirîn (superlative)


aktîvîte

glosses: Bizav, xebat, çalakî, liv, lebat, hereket, kiryar, kar, kirin.

glosses: Ked, tevgerr, şol, şuxl.^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
aktîvîtet
aktîvîtêt

etymology_text: Ji aktîv + -îte.

ipa: /ɑːktiːviːˈtɛ/

hyphenation: ak·tî·vî·te


hereket

glosses: liv, lebat, bizav, xebat, çalakî, kiryar, kar, libt, leqîn, livak, livek, cole, qelq, bizar, cule

text: Destbeste vewest, bike selamêPaşê hereket ke pêş ve çapikSiqlet negirî li teb'ê nazik

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

glosses: kirin, tevger, aktîvîte, emel, lez, meş, ger, rawestîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
hereke
ḧereke
ḧereket

etymology_text: Deyn ji erebî حَرَكَة (ḥaraka).

hyphenation: he·re·ket


sengî

glosses: zext, fişar, pesto, zor, tade, kotek, zilm, stem

glosses: zordarî, darê zorê, zompe^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
singî
sing
sîng

etymology_text: Ji seng + -î


nexşe

glosses: Wêneyê bi dest yan bi kompûterê hatiye çêkirin yê ku sinorên welatan yan herêman nîşan dide.

text: Nexşeya cîhanê; nexşeya Kurdistanê.

glosses: Tişta/ê hatiye diyarkirin yan biryaran ku dê were kirin.

text: Divêt em nexşeyek baş bo karê xwe danin.

forms:
نهخشه
neqşe

etymology_text: Ji nexş + -e.

ካርታ

roman: karta

মানচিত্ৰ

roman: manositro

নক্সা

roman: noksa

ка́рта

roman: kárta

ма́па

roman: mápa

план

roman: plan

মানচিত্র

roman: mancitr

নকশা

roman: nôkśa

မြေပုံ

roman: mrepum

ᎡᎶᎯ ᏓᏟᎶᏍᏔᏅ

roman: elohi datlilostanv

地圖

roman: dei⁶ tou⁴

дитў

roman: ditw

地圖

roman: thi-thù

地圖

roman: dìtú

地圖

roman: dê-dù

地圖

roman: tē-tô͘ / toē-tô͘

нутэкэԓикэԓ

roman: nutėkėḷikėḷ

خَرِيطَة

roman: ḵarīṭa

քարտեզ

roman: kʻartez

модарт

roman: modart

نقشه

roman: naqše

خریطه

roman: xarite

નકશા

roman: nakśā

რუკა

roman: ruḳa

नक़्शा

roman: naqśā

मानचित्र

roman: māncitra

מַפָּה

roman: mapá

ನಕ್ಷೆ

roman: nakṣe

ಭೂಪಟ

roman: bhūpaṭa

සිතියම

roman: sitiyama

지도

roman: jido

ແຜນທີ່

roman: phǣn thī

ഭൂപടം

roman: bhūpaṭaṃ

नकाशा

roman: nakāśā

газрын зураг

roman: gazryn zurag

ဗီုတိ

roman: pɜ̀m tɔeˀ

ମାନଚିତ୍ର

roman: manôcitrô

خریطه

roman: harita

خەرىتە

roman: xerite

خريطه

roman: xaritá

نخشه

roman: naxšá

نخچه

roman: naxčá

نقشه

roman: naqšá

मानचित्र

roman: mānacitra

харита

roman: xarita

нақша

roman: naqša

நிலப்படம்

roman: nilappaṭam

வரைபடம்

roman: varaipaṭam

పటము

roman: paṭamu

карта

roman: qarta

ས་བཀྲ

roman: sa bkra

خریطه

roman: xarīta

ផែនទី

roman: phaentii

хаарта

roman: xaarta

מאַפּע

roman: mape

קאַרטע

roman: karte

χάρτης

roman: chártis

άτλαντας

roman: átlantas

άτλας

roman: átlas

ipa: /nɛxˈʃɛ/

hyphenation: nex·şe


xerîte

text: Xerîteya cîhanê; xerîta Kurdistanê.

forms:
خهریته
xarît
xarîta
xarîte
xerît
xerîta
xerîde

etymology_text: Ji erebî خريطة (xeṛîṭe) ji aramî חרתא (xerta) ji yûnanî χάρτης (chártis) (xartês: 1. perr, kaxez 2. xerîte) ji χαράσσω (xarasos: xîçandin, xîç kirin, nîgar kirin) ji proto-hindûewropî *ǵʰer- (xîç lê kirin, selixandin). خريطة ya erebî wek harita ketiye tirkî jî. χάρτης ya yûnanî bi rêya charta ya latînî herwiha serekaniya peyvên bi maneya "xerîte" yên gelek zimanên ewropî ye jî: carte ya fransî Karte ya almanî, karta ya swêdî, карта (karta) ya rusî... Herwiha kart û kartonên kurdî jî ji heman peyva yûnanî ne. Van deheyên dawiyê di kurdiya nivîskî de peyva nexşe wek peyveke esilkurdî tê tercihkirin lê di rastiyê de ew ji peyva nexş/neqş e ku bi xwe jî ji erebî ye. Di kurdî de nexş maneyeke din dide loma "xerîte" çêtir e.

ካርታ

roman: karta

মানচিত্ৰ

roman: manositro

নক্সা

roman: noksa

ка́рта

roman: kárta

ма́па

roman: mápa

план

roman: plan

মানচিত্র

roman: mancitr

নকশা

roman: nôkśa

မြေပုံ

roman: mrepum

ᎡᎶᎯ ᏓᏟᎶᏍᏔᏅ

roman: elohi datlilostanv

地圖

roman: dei⁶ tou⁴

дитў

roman: ditw

地圖

roman: thi-thù

地圖

roman: dìtú

地圖

roman: dê-dù

地圖

roman: tē-tô͘ / toē-tô͘

нутэкэԓикэԓ

roman: nutėkėḷikėḷ

خَرِيطَة

roman: ḵarīṭa

քարտեզ

roman: kʻartez

модарт

roman: modart

نقشه

roman: naqše

خریطه

roman: xarite

નકશા

roman: nakśā

რუკა

roman: ruḳa

नक़्शा

roman: naqśā

मानचित्र

roman: māncitra

מַפָּה

roman: mapá

ನಕ್ಷೆ

roman: nakṣe

ಭೂಪಟ

roman: bhūpaṭa

සිතියම

roman: sitiyama

지도

roman: jido

ແຜນທີ່

roman: phǣn thī

ഭൂപടം

roman: bhūpaṭaṃ

नकाशा

roman: nakāśā

газрын зураг

roman: gazryn zurag

ဗီုတိ

roman: pɜ̀m tɔeˀ

ମାନଚିତ୍ର

roman: manôcitrô

خریطه

roman: harita

خەرىتە

roman: xerite

خريطه

roman: xaritá

نخشه

roman: naxšá

نخچه

roman: naxčá

نقشه

roman: naqšá


zext

glosses: sing, tewl, darê ku di erdê re tê çikilandin daku tiştek pê ve bêt asêkirin

glosses: givaşt, sengî, fişar, pesto, zor, tade, kotek, zilm, stem

forms:
zexit
zixt
bext
next
rext
sext
text
wext

etymology_text: Hevreha sext a farsî, ضغط erebî^([Divê were berfirehtirkirin])

гнет

roman: gnet


aloz

forms:
aloztir (comparative)
herî aloz (superlative)
aloztirîn (superlative)
ئالۆز
alûz

etymology_text: Gengazkî têkildarî alandin, alîn.


alûz

forms:
alûztir (comparative)
herî alûz (superlative)
alûztirîn (superlative)


rejîm

glosses:
hikûmet, serokatî, desthilat, koma dewletekê bi rê ve dibe
 (bi taybetî hikûmetên ne-demokrat)

glosses: parêz, kêm xwarina xwarinêm ku mirovî qelew diken

forms:
rejêm
rêjîm
rijêm
rijîm
recêm
recîm
rêcîm
recêm
ricêm
ricîm

etymology_text: Ji latînî


nifûs

glosses: Jimartina hejmara niştecihên di nav sînoreke siyasî an cografî de dijîn, wek bajarokek, neteweyek an dinya.

text:
Nifûsa Qamişloyê çend e?
(Çend kes li Qamişloyê dijîn?)

forms:
nifus
nufus
nufûs
nifûz

etymology_text: Ji erebî نُفُوس (nufūs), pirjimara نَفْس (nafs). Ji rehê ن ف س (n-f-s).

人口

roman: rénkǒu

سُكَّانِيَّة

roman: sukkāniyya

բնակչություն

roman: bnakčʻutʻyun

जनसंख्या

roman: jansaṅkhyā

मर्दुमशुमारी

roman: mardumśumārī

जनगणना

roman: jangaṇnā

אוכלוסייה \ אֻכְלוּסִיָּה

roman: ukhlusiyá

אוכלוסין \ אֻכְלוּסִין

roman: ukhlusín

인구

roman: in-gu

ജനസംഖ്യ

roman: janasaṅkhya

халық саны

roman: xalyq sany

населе́ние

roman: naselénije

མི་འབོར

roman: mi 'bor

ipa: /nɪˈfuːs/

hyphenation: ni·fûs


Qamişlo

pos: name

pos_title: Serenav

forms:
Qamişlok
Qamişlû
Qamişlûk
Qamişlî
Qamîşlo
Qamîşlî
Qamîşlû
Qamîşlok
Qamîşlûk
Qamûşlo
Qamûşlî
Qamûşlû
Qamûşlok
Qamûşlûk

etymology_text: Ji qamîş + -lo.


Kurdistana Başûr-Rojava

glosses: Kurdistana Sûriyeyê, Kurdistana ji alî Sûriyeyê ve dagirkirî

forms:
Başûr-Rojavaya Kurdistanê
Kurdistana Rojava
Bakurê Kurdistanê
Başûrê Kurdistanê
Rojhilata Kurdistanê


Kurdistana Rojava

forms:
Başûr-Rojavaya Kurdistanê
Kurdistana Başûr-Rojava
Bakurê Kurdistanê
Başûrê Kurdistanê
Rojhilata Kurdistanê


ewqas

glosses:
hind, bi qasî wê, wisan, wilo, welê,
 mîna wê / wî (mezin / biçûk / hindik / pirr û hwd)

forms:
ئەوقاس
ew qas
ewqa
ewqasî
ewqasê
ewqasî
ew qa
ewqiyas
ewqiyasê
ewqiyasî
ew qiyas
ew qiyasê
ew qiyasî
ewqîyas
ewqîyasê
ewqîyasî
ew qîyas
ew qîyasê
ew qîyasî
hewqa
hew qa
hewqas
hew qas
heqo
waqa
wa qa
waqas
waqasî
wa qas
wa qasê
waqiyas
waqiyasê
waqiyasî
waqîyas
waqîyasê
waqîyasî
weqa
we qa
weqas
weqasî
we qas
weqiyas
weqiyasê
weqiyasî
weqîyas
weqîyasê
weqîyasî
we qiyas
we qiyasê
we qiyasî
we qîyas
we qîyasê
we qîyasî
welqa
welqas
welqasê
welqasî
wilqa
wilqas
wilqasê
wilqasî
wiqas

etymology_text: Ji ew + qas.

так

roman: tak

така́

roman: taká

这么

roman: zhème

那么

roman: nàme

այնքան

roman: aynkʻan

იმდენად

roman: imdenad

इतना

roman: itnā

यथा

roman: yathā

그렇게

roman: geureoke

та́ка

roman: táka

एवम्

roman: evam

มาก

roman: mâak

τόσο

roman: tóso

ὅσον

roman: hóson

ipa: /ɛwˈqɑːs/

hyphenation: ew·qas


terorîst

glosses:
tirskar, irhabî,
kesên terorê dikin,
 kesên bi kirina hin tawanan dixwazin tirsê bixin dilê xelkê

forms: terorist

etymology_text: Ji teror + -îst.

አሸባሪ

roman: ʾäšäbari

тэрары́ст

roman: terarýst

тэрары́стка

roman: terarýstka

সন্ত্রাসবাদী

roman: śôntraśadi

терори́ст

roman: teroríst

терори́стка

roman: terorístka

恐怖份子

roman: kǒngbùfènzi

恐怖主義者

roman: kǒngbùzhǔyìzhě

إِرْهَابِيّ

roman: ʾirhābiyy

إِرْهَابِيَّة

roman: ʾirhābiyya

ահաբեկիչ

roman: ahabekičʻ

տեռորիստ

roman: teṙorist

تروریست

roman: terorist

આતંકી

roman: ātaṅkī

ტერორისტი

roman: ṭerorisṭi

आतंकवादी

roman: ātaṅkvādī

दहशतनाक

roman: dahśatnāk

מְחַבֵּל

roman: m'khabél

ಭಯೋತ್ಪಾದಕ

roman: bhayōtpādaka

террорист

roman: terrorist

террорчу

roman: terrorçu

ත්රස්තවාදී

roman: trastawādī

테러리스트

roman: tereoriseuteu

테로분자

roman: terobunja

테러범

roman: tereobeom

ຜູ້ກໍ່ການຮ້າຍ

roman: phū kǭ kān hāi

തീവ്രവാദി

roman: tīvravādi

ഭീകരൻ

roman: bhīkaran

दहशतवादी

roman: dahśatvādī

алан хядагч

roman: alan hjadagč

ترهګر

roman: trahgar

ਅੱਤਵਾਦੀ

roman: attavādī

лаңкес

roman: lañkes

терроршы

roman: terrorşy

террори́ст

roman: terroríst

террори́стка

roman: terrorístka

террорчӣ

roman: terrorčī

பயங்கரவாத

roman: payaṅkaravāta

తీవ్రవాద

roman: tīvravāda

دہشت پسند

roman: dahśat pasand

آتنکوادی

roman: ātankvādī

تخویف پسند

roman: taxvīf pasand

دہشت گرد

roman: dehśat gard

терори́ст

roman: terorýst

ភេរវជន

roman: phérvôchnô

τρομοκράτης

roman: tromokrátis

τρομοκράτισσα

roman: tromokrátissa


tawan

glosses:
tomet, jibarî, xirabî, gunehkarî, cirm, cerîme, cînayet, sûc, binas,
kiryarên dijî qanûnê

text: Her kesê tawanekê biket dê hête sizadan ji layê dadgehê ve.

text:
Namûs e li hakim û emîran
Tawan çi ye şa'ir û feqîranHerçî bire şîrî destê himmet

forms:
تاوان
tewan
tiwan

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ወንጀል

roman: wänǧäl

অপৰাধ

roman: oporadh

енәйәт

roman: yenäyät

злачы́нства

roman: zlačýnstva

злачы́н

roman: zlačýn

অপরাধ

roman: ôpradh

престъпле́ние

roman: prestǎplénie

ပြစ်မှု

roman: prachmu.

ᎠᏍᎦᏅᏨ

roman: asganvtsv

罪

roman: zuì

جَرِيمَة

roman: jarīma

جِنَايَة

roman: jināya

հանցանք

roman: hancʻankʻ

հանցագործություն

roman: hancʻagorcutʻyun

جُرم

roman: jorm

بِزه

roman: beze

جِنایَت

roman: jenâyat

અપરાધ

roman: aparādh

დანაშაული

roman: današauli

अपराध

roman: aprādh

जुर्म

roman: jurma

פֶּשַׁע

roman: pésha'

ಅಪರಾಧ

roman: aparādha

ತಕ್ಸೀರು

roman: taksīru

кылмыш

roman: kılmış

අපරාධය

roman: aparādhaya

범죄

roman: beomjoe

죄

roman: joe

범행

roman: beomhaeng

ອາດຊະຍາກຳ

roman: ʼāt sa nyā kam

ກຳມະໂທດ

roman: kam ma thōt

злосторство

roman: zlostorstvo

злодело

roman: zlodelo

недело

roman: nedelo

കുറ്റം

roman: kuṟṟaṃ

കുറ്റകൃത്യം

roman: kuṟṟakr̥tyaṃ

बदकर्म

roman: badkarma

гэмт хэрэг

roman: gemt hereg

ᠭᠡᠮᠲᠦ ᠬᠡᠷᠡᠭ

roman: gemtü kereg

ଅପରାଧ

roman: ôpôradhô

صوچ

roman: suç

جىنايەت

roman: jinayet

جنايت

roman: jenāyat

ਜੁਰਮ

roman: juram

қылмыс

roman: qylmys

преступле́ние

roman: prestuplénije

злодея́ние

roman: zlodejánije

злоде́йство

roman: zlodéjstvo

अकृत्य

roman: akṛtya

एनस्

roman: enas

ҷиноят

roman: jinoyat

ҷурм

roman: jurm

குற்றம்

roman: kuṟṟam

నేరము

roman: nēramu

җинаять

roman: cinayat’

ገበን

roman: gäbän

ཉེས་པ

roman: nyes pa

кем-херек

roman: kem-xerek

جِنایَت

roman: jināyat

зло́чин

roman: zlóčyn

បទឧក្រិដ្ឋ

roman: bâtʼŏkrĕdth

ទោស

roman: tooh

פֿאַרברעך

roman: farbrekh

פֿאַרברעכן

roman: farbrekhn

έγκλημα

roman: égklima

αδίκημα

roman: adíkima

ipa: /tʰɑːˈwɑːn/


varik

glosses: mamir, warik, firindeyên di jiyê ciwan de (êdî ne çûçelk in lê hê nebûne mirîşk jî)

text: Hêj nebûye varik, li ciyê mirîşkan hêkan dike.

ref: Pendek pêşiyan e; binere: M. Emîn Bozarslan: "Hêjandin", Dema Nû, 8/2005

forms:
vark
fêrîg
fîrîg
fîrîgî

etymology_text: Ji var + -ik.


var

text: Parası var.

text: Bütün varını harcadı.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-var.wav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-var.wav


mirîşk

glosses: Mirîşkên kedî: firindeyek kedî ye ji ber hêkên wê li malan têt xwedîkirin û dengê wê "qid-qid" e.

glosses: Binemala mirîşkan: gelek firindeyên kedî û yên kûvî yên ku ji nijada mirîşkan in, wek kew, sûsk û hwd. Yên ku li bejayiyê dijîn û kêmfirr in.

forms:
مریشک
мьришк
mirîş

etymology_text: Ji *mir (“teyr, çivîk”) + -îşk, hevreha soranî مریشک (mirîşk), hevrehên din yên kurmancî mamirk, miravî, sîmir, herwiha hevreha soranî مهل (mel, “çûk, çûçik, teyr”), farisî مرغ (morẍ, “mirîşk”) û مرغابی (morẍabî, “miravî”), pehlewî mroẍ / murv, avestayî mirige-, hemû ji zimanên îranî.

مریشک

roman: mirîşk

مامر

roman: mamir

квтӏу

roman: k°ṭw

а-куты

roman: ā-ḳ°ṭə

чэты

roman: čătə

кьэт

roman: k’ăt

𑜀𑜩

roman: kay

ዶሮ

roman: doro

ܟܬܲܝܬܵܐ

roman: ktayta

কুকুৰা

roman: kukura

гӏанкӏу

roman: ʿanḳu

тауыҡ

roman: tawïq

ქოთამ

roman: kotam

птушаня́

roman: ptušanjá

птушанё

roman: ptušanjó

ку́рыца

roman: kúryca

кураня́

roman: kuranjá

куранё

roman: kuranjó

মুরগি

roman: murôgi

মুর্গি

roman: murgi

кокошка

roman: kokoška

петел

roman: petel

пиле

roman: pile

ярка

roman: jarka

ကြက်

roman: krak

тахяа

roman: taxjaa

བྱམོ

roman: bymo

ᏣᏔᎦ

roman: tsataga

җи

roman: ži

雞//鷄//鸡

roman: gê¹

雞兒//鷄兒//鸡儿

roman: ji¹ er¹

雞//鷄//鸡

roman: jī

雞//鷄//鸡

roman: gái

雞//鷄//鸡

roman: giĕ

雞囝//鷄囝//鸡囝

roman: giĕ-giāng

雞//鷄//鸡

roman: koe, ke, kere

雞仔//鷄仔//鸡仔

roman: koe-á, ke-á

ярагатԓе

roman: jaragatḷe

ކުކުޅު

roman: kukuḷu

دَجَاجَة

roman: dajāja

فرخة

roman: farḵa

دجاجة

roman: dujāja

հավ

roman: hav

աքլոր

roman: akʻlor

ճուտ

roman: čut

сараз

roman: saraz

ዶርሆ

roman: dorho

مرغ خانگی

roman: morğ-e xânegi

ماک

roman: mâk

مرغ

roman: morğ

جوجه

roman: juje

કૂકડો

roman: kūkḍo

મરઘો

roman: margho

ქათამი

roman: katami

मुर्ग़ा

roman: murġā

मुरगा

roman: murgā

मुर्ग

roman: murg

कुक्कुट

roman: kukkuṭ

гудо

roman: gudo

กุฏโฏ

roman: kut̩t̩o

ไก่

roman: kị̀

תַּרְנְגוֹל

roman: tarn'gól

תרנגולת \ תַּרְנְגֹלֶת

roman: tarnególet

джэд

roman: ǯ̍ăd

ಕೋಳಿ

roman: kōḷi

тоок

roman: took

курӧг

roman: kurög

कुंकड

roman: kuṅkaḍ

닭

roman: dak

тавукъ

roman: tawuq

аьнакӏи

roman: a̱naḳi

ໄກ່

roman: kai

ქოთუმე

roman: kotume

верч

roman: verč

കോഴി

roman: kōḻi

ᠴᠣᡴᠣ

roman: coko

कोंबडा

roman: kombḍā

कोंबडी

roman: kombḍī

цӹвӹ

roman: cÿvÿ

کرک

roman: kerk

ქოთომი

roman: kotomi

тахиа

roman: tahia

ᠲᠠᠬᠢᠶᠠ

roman: taqiy-a

कुखुरा

roman: Kukhurā

пʼеӄ нонӄ

roman: pʼeq nonq

арфэӄ

roman: arfeq

пʼеӄ

roman: pʼeq

چرګ

roman: čarg

тауық

roman: tauyq

ⲉⲣϫ

roman: erj

цыплёнок

roman: cypljónok


dîk

glosses:
nêrên mirîşkan, mirîşkên nêr
 (bi bangdana spêdeyan navdar in)

glosses: nêrên hemû firindeyên ji binemala mirîşkan

glosses: wêrek, biste, mêr, mêrxas, netirs, bêtirs

forms: dîkil

etymology_text: Ji erebî ديك (dîk), forma "dîkil" jî ji erebî "-ديك ال" ("dîk el-..." anku "dîkê ...") hatiye, hevreha wê di hin di zimanên lêzimî erebî de jî hene, bo nimûne amharî: dekkeye (bi wateya "werdek"). Bo wergirtina vê pêşpirtika erebî wek paşpirtik di kurdî de bide ber sercil ji erebî "serc". Ji bilî kurmancî û zazakî, "dîk/dîkil" di zaravayên din yên kurdî de bi hin navên din e. Herdu forman di devokên kurmancî de cihê xiros (dîk) ya kurdî-îranî (bi pehlewî xiros, bi farisî خروس / "xuros" > tirkî horoz) girtiye. "Xiros" hevreha lêkera xreos- (qîrîn) ya avestayî ye.

کەڵەشێر

roman: kelleşêr

አውራ ዶሮ

roman: ʾäwra doro

әтәс

roman: ätäs

пе́вень

roman: pjévjenʹ

пяту́х

roman: pjatúx

пете́л

roman: petél

ကြက်ဖ

roman: krakhpa.

боргӏал

roman: borġal

нӏаьна

roman: nʿäna

ᎠᏨᏯ

roman: atsvya

雞公

roman: gai¹ gung¹

雄雞

roman: xióngjī

公雞

roman: gōngjī

雞公

roman: ke-kang\

ӄԓегтанӈыгатԓе

roman: qḷegtanṇygatḷe

автан

roman: avtan

دِيك

roman: dīk

ذَكَر

roman: ḏakar

دكر

roman: dakar

فروج

roman: farrūj

سردوك

roman: serdūk

աքլոր

roman: akʻlor

աքաղաղ

roman: akʻaġaġ

խորոզ

roman: xoroz

атякш

roman: atjakš

خروس

roman: xorus

𐌷𐌰𐌽𐌰

roman: hana

કૂકડો

roman: kūkḍo

მამალი

roman: mamali

मुर्ग़ा

roman: murġā

मुरगा

roman: murgā

कुक्कुट

roman: kukkuṭ

תרנגול

roman: tarnegól

גֶּבֶר

roman: géver

שֶׂכְוִי

roman: sechví

کۄکُر

roman: kọkur

короз

roman: koroz

수탉

roman: sutak

хораз

roman: xoraz

дедукъ

roman: deduq

ສະກາ

roman: sa kā

петел

roman: petel

പൂവങ്കോഴി

roman: pūvaṅkōḻi

ᠠᠮᡳᠯᠠ ᠴᠣᡴᠣ

roman: amila coko

تلا

roman: telâ

эр тахиа

roman: er tahia

भाले

roman: bhale

ଗଞ୍ଜା

roman: gôñja

خروس

roman: horos

әтеш

roman: äteş

қораз

roman: qoraz

пету́х

roman: petúx

ко́чет

roman: kóčet

пе́вень

roman: pévenʹ

कुक्कुट

roman: kukkuṭa

кокотъ

roman: kokotŭ

коуръ

roman: kurŭ

சேவல்

roman: cēval

ⴰⴼⵓⵍⵍⵓⵙ

roman: afullus

ⴰⵢⴰⵥⵉⴹ

roman: ayaẓiḍ

రూస్టర్

roman: rūsṭar

కోడిపుంజు

roman: kōḍipuñju

дадал

roman: dadal

خروس

roman: xurūs

пі́вень

roman: pívenʹ

ко́гут

roman: kóhut

ко́кош

roman: kókoš

មាន់ឈ្មោល

roman: mŏənchmool

κόκορας

roman: kókoras

πετεινός

roman: peteinós

αλέκτορας

roman: aléktoras

ἀλεκτρυών

roman: alektruṓn

ἀλέκτωρ

roman: aléktōr

ipa: /diːk/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-dîk.wav

hyphenation: dîk


çûçelk

glosses: têjikên mirîşkan, têjikên mirîşkan yên ku ji nû ve dibin

forms:
çîçelok
çûçel
çûçelik
çiwîçel
çiwîçelik
çiwîçelk
çîçel
çîçelik
çîçelk

etymology_text: Hevreha çûçik, çivîk, çûk, hemû onomatopoetîk.


temen

forms: hemen

etymology_text: Ji erebî زمن (zemen: 1. dem, zeman 2. jî, hîn, umir), hevreha amharî ዘመን (zemen), aramî ܙܡܢܐ / זמנא (zemna), ge'ezî ዛማን (zemen), îbranî זמן (zman), tigrînî ዘመን (zemen), maltayî żmien...

узро́ст

roman: uzróst

ўзрост

roman: ŭzrost

বয়স

roman: bôẏôś

ওমর

roman: omôr

उमिर

roman: umir

въ́зраст

roman: vǎ́zrast

оьмар

roman: ömar

一輩子

roman: yī bèizi

一生

roman: yīshēng

壽命

roman: shòumìng

عُمُر

roman: ʿumur

տարիք

roman: tarikʻ

ઉમર

roman: umar

ასაკი

roman: asaḳi

ხნოვანება

roman: xnovaneba

წლოვანება

roman: c̣lovaneba

आयु

roman: āyu

उम्र

roman: umra

वयस्

roman: vayas

גִּיל

roman: gil

일생

roman: ilsaeng

수명

roman: sumyeong

ອາຍຸ

roman: ʼā nyu

പ്രായം

roman: prāyaṃ

нас

roman: nas

ଆୟୁ

roman: ayu

ବୟସ

roman: bôyôsô

ياش

roman: yash

во́зраст

roman: vózrast

продолжи́тельность жи́зни

roman: prodolžítelʹnostʹ žízni

век

roman: vek

ဢသၢၵ်ႈ

roman: ʼǎ sāak

عمر

roman: umr

вік

roman: vik

អាយុ

roman: ʼaayuʼ

ἡλικία

roman: hēlikía

ipa: /tʰɛˈmɛn/


imr

text: Imrê te çend e?

text: Daîma dil nalenal bûUmrekî bêhed li bal bûRihsipî bû şubhê kal bû

forms:
umr
umir
'imr
'imir
'emir
'emr
'umr
'umir

etymology_text: Ji erebî عمر ('umr), hevreha aramî ܥܘܡܪܐ ('umra: jiyan, jîn)

उम्र

roman: umra

возраст

roman: vozrast

ipa: /ɪmɾ/

hyphenation: imr


mişterî

glosses: kesa/ê tiştan dikire yan bi pare xizmetan bi kar tîne

text: Heta stêra sudetêHetta bi derkeft muşterîCümle cemi4 bûn seferî

forms:
مشتهری
muşterî
xizmetkar

etymology_text: Ji erebî مُشْتَرِي (muštarī).

кліе́нт

roman: klijént

кліе́нтка

roman: klijéntka

зака́зчык

roman: zakázčyk

зака́зчыца

roman: zakázčyca

খরিদ্দার

roman: khôriddar

клие́нт

roman: kliént

клие́нтка

roman: kliéntka

мющери́я

roman: mjušteríja

мющери́йка

roman: mjušteríjka

купува́ч

roman: kupuváč

купува́чка

roman: kupuváčka

постоянен посетител

roman: postojanen posetitel

ဖောက်သည်

roman: hpauksany

ဝယ်သူ

roman: waisu

顧客

roman: gùkè

主顧

roman: zhǔgù

زَبُون

roman: zabūn

عَمِيل

roman: ʿamīl

հաճախորդ

roman: hačaxord

مشتری

roman: moštari

მყიდველი

roman: mq̇idveli

კლიენტი

roman: ḳlienṭi

ग्राहक

roman: grāhak

לָקוֹחַ

roman: lakóakh

לקוחה

roman: lakokha

клиент

roman: kliyent

손님

roman: sonnim

손

roman: son

객

roman: gaek

고객

roman: gogaek

고객님

roman: gogaengnim

ລູກຄ້າ

roman: lūk khā

купувач

roman: kupuvač

купувачка

roman: kupuvačka

муштерија

roman: mušterija

муштерика

roman: mušterika

үйлчлүүлэгч

roman: üjlčlüülegč

клиент

roman: klient

зака́зчик

roman: zakázčik

зака́зчица

roman: zakázčica

покупа́тель

roman: pokupátelʹ

покупа́тельница

roman: pokupátelʹnica

муштарӣ

roman: muštarī

мизоҷ

roman: mizoj

مُشْتَری

roman: muśtarī

замо́вник

roman: zamóvnyk

замо́вниця

roman: zamóvnycja

покупе́ць

roman: pokupécʹ

អតិថិជន

roman: ʼâtĕthĕchnô

πελάτης

roman: pelátis

πελάτισσα

roman: pelátissa

θαμώνας

roman: thamónas

ὠνητής

roman: ōnētḗs

ipa: /mɪʃtɛˈɾiː/

hyphenation: miş·te·rî


xizmet

glosses:
Raje, servîs
tişta/ê bo kesek din têt kirin.

text:
Seb'eyê seyyare û neh çerxê sergerdan bi vê
Gerdiş û dewrê 'eceb der xizmet û karê te bî
Mahitaba dewletê yek pertewek şem'a te bit

forms:
خزمەت
хьзмәт
xidmet
xilmet

etymology_text: Ji erebî خدمة (xidmeᵗ) ji خدم (xedeme: xebitîn, xizmet kirin) ku herwiha serekaniya peyvên xadim û xidam e jî.

সেৱা

roman: xewa

хеҙмәт

roman: xeðmät

слу́жба

roman: slúžba

абслуго́ўванне

roman: absluhóŭvannje

се́рвіс

roman: sjérvis

服務

roman: fúwù

خِدْمَة

roman: ḵidma

ծառայություն

roman: caṙayutʻyun

سرویس

roman: servis

خدمت

roman: xedmat

სერვისი

roman: servisi

მომსახურება

roman: momsaxureba

სამსახური

roman: samsaxuri

सेवा

roman: sevā

सर्विस

roman: sarvis

ख़िदमत

roman: xidmat

שירות \ שֵׁרוּת

roman: sheirút

кызмат

roman: kızmat

봉사

roman: bongsa

서비스

roman: seobiseu

용역

roman: yong-yeok

복무

roman: bongmu

ບໍຣິການ

roman: bǭ ri kān

ບໍລິການ

roman: bǭ li kān

служба

roman: služba

үйлчилгээ

roman: üjlčilgee

خىزمەت

roman: xizmet

қызмет

roman: qyzmet

обслу́живание

roman: obslúživanije

се́рвис

roman: sɛ́rvis

хизмат

roman: xizmat

సేవ

roman: sēva

хезмәт

roman: xezmät

обслуго́вування

roman: obsluhóvuvannja

се́рвіс

roman: sérvis

សេវា

roman: seeviə

דינסט

roman: dinst

υπηρεσία

roman: ypiresía

διακονία

roman: diakonía

ipa: /xɪzˈmɛt/

hyphenation: xiz·met


bexşîş

glosses:
diyarî, xelat, hediye,
tişta/ê kesek belaş dide kesek din ji ber dostaniyê yan biserketina kesa/ê wî tiştî werdigire

text: Sewm û selat û îtikafBexşîş kirin min bêxilafDi mizgîna beşaretê

forms: بهخشیش

etymology_text: Ji farisî بخشش (bexşiş).

팁

roman: tip

чаевые

roman: tchaevye

φιλοδώρημα

roman: filodórima

ipa: /bɛxˈʃiːʃ/


bexşîş

glosses: bexşîş, hemberê kar û xebata yekî, ji heqê wî zêdetir xelat dayin


hediye

glosses:
diyarî, xelat, bexşîşwûd,
tişta/ê kesek belaş dide kesek din ji ber dostaniyê yan biserketina kesa/ê wî tiştî werdigire

forms:
hedîye
hedye

etymology_text: Ji erebî هَدِيَّة (hadiyya)

δώρο

roman: dóro


biserketin

glosses: gihiştina encama tê hêvîkirin, daxwazên xwe bi cih anîn

glosses: faîdebûn, şiyane hindeka di şerî da yan di hevrikîyekê de

forms:
بسەرکەتن
biserkeftin
biserkevtin
biserkewtin
serketin
serkeftin
serkevtin
serkewtin

etymology_text: Ji bi + ser + ketin.

ipa: /bɪsɛɾkɛˈtɪn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-biserketin.wav

hyphenation: bi·ser·ke·tin


serkeftin

ipa: /sɛɾkɛfˈtɪn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-serkeftin.wav

hyphenation: ser·kef·tin


bi ser ketin

glosses: gihiştin encama têt hêvîkirin, karîn daxwazên xwe bi cih bîne

text: Lê wan dixwestin ku (...) xwe bigihînin me. Ez nikarim bibêjim ku ew bi ser diketin (...)

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

forms:
bi ser dikevim (present)
bi ser dikevî (present)
bi ser dikeve (present)
bi ser dikevin (present)
bi ser bikeve (imperative singular)
bi ser bikevin (imperative plural)
bi ser ketim (past)
bi ser ketî (past)
bi ser ket (past)
bi ser –kev– (root present)
bi ser –ket– (root past)
ez bi ser dikevim (indicative present positive)
ez bi ser nakevim (indicative present negative)
ez bi ser ketim (indicative past positive)
ez bi ser neketim (indicative past negative)
tu bi ser dikevî (indicative present positive)
tu bi ser nakevî (indicative present negative)
tu bi ser ketî (indicative past positive)
tu bi ser neketî (indicative past negative)
ew bi ser dikeve (indicative present positive)
ew bi ser nakeve (indicative present negative)
ew bi ser ket (indicative past positive)
ew bi ser neket (indicative past negative)
em bi ser dikevin (indicative present positive)
em bi ser nakevin (indicative present negative)
em bi ser ketin (indicative past positive)
em bi ser neketin (indicative past negative)
hûn bi ser dikevin (indicative present positive)
hûn bi ser nakevin (indicative present negative)
hûn bi ser ketin (indicative past positive)
hûn bi ser neketin (indicative past negative)
ew bi ser dikevin (indicative present positive)
ew bi ser nakevin (indicative present negative)
ew bi ser ketin (indicative past positive)
ew bi ser neketin (indicative past negative)
ez bi ser diketim (imperfect positive)
ez bi ser nediketim (imperfect negative)
ez bi ser ketibûm (positive)
ez bi ser neketibûm (negative)
tu bi ser diketî (imperfect positive)
tu bi ser nediketî (imperfect negative)
tu bi ser ketibûyî (positive)
tu bi ser neketibûyî (negative)
ew bi ser diket (imperfect positive)
ew bi ser nediket (imperfect negative)
ew bi ser ketibû (positive)
ew bi ser neketibû (negative)
em bi ser diketin (imperfect positive)
em bi ser nediketin (imperfect negative)
em bi ser ketibûn (positive)
em bi ser neketibûn (negative)
hûn bi ser diketin (imperfect positive)
hûn bi ser nediketin (imperfect negative)
hûn bi ser ketibûn (positive)
hûn bi ser neketibûn (negative)
ew bi ser diketin (imperfect positive)
ew bi ser nediketin (imperfect negative)
ew bi ser ketibûn (positive)
ew bi ser neketibûn (negative)
ez ê bi ser bikevim (future positive)
ez ê bi ser nekevim (future negative)
ez ê bi ser ketibim (future perfect positive)
ez ê bi ser neketibim (future perfect negative)
tu yê bi ser bikevî (future positive)
tu yê bi ser nekevî (future negative)
tu yê bi ser ketibî (future perfect positive)
tu yê bi ser neketibî (future perfect negative)
ew ê bi ser bikeve (future positive)
ew ê bi ser nekeve (future negative)
ew ê bi ser ketibe (future perfect positive)
ew ê bi ser neketibe (future perfect negative)
em ê bi ser bikevin (future positive)
em ê bi ser nekevin (future negative)
em ê bi ser ketibin (future perfect positive)
em ê bi ser neketibin (future perfect negative)
hûn ê bi ser bikevin (future positive)
hûn ê bi ser nekevin (future negative)
hûn ê bi ser ketibin (future perfect positive)
hûn ê bi ser neketibin (future perfect negative)
ew ê bi ser bikevin (future positive)
ew ê bi ser nekevin (future negative)
ew ê bi ser ketibin (future perfect positive)
ew ê bi ser neketibin (future perfect negative)
ez bi ser ketime (perfect positive)
ez bi ser neketime (perfect negative)
ez bi ser ketibûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez bi ser neketibûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu bi ser ketiyî (perfect positive)
tu bi ser neketiyî (perfect negative)
tu bi ser ketibûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu bi ser neketibûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew bi ser ketiye (perfect positive)
ew bi ser neketiye (perfect negative)
ew bi ser ketibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew bi ser neketibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em bi ser ketine (perfect positive)
em bi ser neketine (perfect negative)
em bi ser ketibûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em bi ser neketibûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn bi ser ketine (perfect positive)
hûn bi ser neketine (perfect negative)
hûn bi ser ketibûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn bi ser neketibûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew bi ser ketine (perfect positive)
ew bi ser neketine (perfect negative)
ew bi ser ketibûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew bi ser neketibûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bi ser bikevim (present subjunctive positive)
(bila) ez bi ser nekevim (present subjunctive negative)
(bila) ez bi ser ketibim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez bi ser neketibim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bi ser bikevî (present subjunctive positive)
(bila) tu bi ser nekevî (present subjunctive negative)
(bila) tu bi ser ketibî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu bi ser neketibî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bi ser bikeve (present subjunctive positive)
(bila) ew bi ser nekeve (present subjunctive negative)
(bila) ew bi ser ketibe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew bi ser neketibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bi ser bikevin (present subjunctive positive)
(bila) em bi ser nekevin (present subjunctive negative)
(bila) em bi ser ketibin (preterite subjunctive positive)
(bila) em bi ser neketibin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bi ser bikevin (present subjunctive positive)
(bila) hûn bi ser nekevin (present subjunctive negative)
(bila) hûn bi ser ketibin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn bi ser neketibin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bi ser bikevin (present subjunctive positive)
(bila) ew bi ser nekevin (present subjunctive negative)
(bila) ew bi ser ketibin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew bi ser neketibin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez bi ser biketama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez bi ser neketama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez bi ser ketibûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez bi ser neketibûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu bi ser biketayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu bi ser neketayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu bi ser ketibûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu bi ser neketibûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bi ser biketa (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew bi ser neketa (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew bi ser ketibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew bi ser neketibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em bi ser biketana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em bi ser neketana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em bi ser ketibûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em bi ser neketibûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn bi ser biketana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn bi ser neketana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn bi ser ketibûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn bi ser neketibûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bi ser biketana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew bi ser neketana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew bi ser ketibûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew bi ser neketibûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê bi ser biketama (present conditional positive)
ez ê bi ser neketama (present conditional negative)
ez ê bi ser ketibûma (preterite conditional positive)
ez ê bi ser neketibûma (preterite conditional negative)
tu yê bi ser biketayî (present conditional positive)
tu yê bi ser neketayî (present conditional negative)
tu yê bi ser ketibûyayî (preterite conditional positive)
tu yê bi ser neketibûyayî (preterite conditional negative)
ew ê bi ser biketa (present conditional positive)
ew ê bi ser neketa (present conditional negative)
ew ê bi ser ketibûya (preterite conditional positive)
ew ê bi ser neketibûya (preterite conditional negative)
em ê bi ser biketana (present conditional positive)
em ê bi ser neketana (present conditional negative)
em ê bi ser ketibûna (preterite conditional positive)
em ê bi ser neketibûna (preterite conditional negative)
hûn ê bi ser biketana (present conditional positive)
hûn ê bi ser neketana (present conditional negative)
hûn ê bi ser ketibûna (preterite conditional positive)
hûn ê bi ser neketibûna (preterite conditional negative)
ew ê bi ser biketana (present conditional positive)
ew ê bi ser neketana (present conditional negative)
ew ê bi ser ketibûna (preterite conditional positive)
ew ê bi ser neketibûna (preterite conditional negative)
(tu) bi ser bikeve (imperative present positive)
(tu) bi ser nekeve (imperative present negative)
(hûn) bi ser bikevin (imperative present positive)
(hûn) bi ser nekevin (imperative present negative)
ب سەر کەتن
bi ser keftin
bi ser kevtin
bi ser kewtin
ser ketin
ser keftin
ser kevtin
ser kewtin

ipa: /bɪ sɛɾ kɛˈtɪn/

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-bi ser ketin.wav

hyphenation: bi ser ke·tin


ser ketin

glosses: çûn serî, ji derek nizim çûn derek bilind, ji cihek çûn cihek din

forms:
سەر کەتن
ser keftin
xwar ketin

etymology_text: Ji ser + ketin.

ipa: /sɛɾ kɛˈtɪn/

hyphenation: ser ke·tin


encam

glosses: netîce, akam, dawîng, dongî, hafil, pêjor, talî, dawî, dûmahî, dûmahîk

text:
Esrarê ezel dê di ebed bêne zuhûrê
Encamê serencam-i ji axaz-i çi hacet
Ger lû'lû'-i mensûr-i ji nezmê tu dixwazî

forms:
ئهنجام
әнщам
derencam
serencam
amanc
daxwaz
hedef

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevrehafarisî انجام (encam), pehlewî hencam (encam) ku rehê dema lêkera hencaften (bi dawî bûn, bi dawî hatin, qedîn, xilas bûn) e, avestayî hen-came- (civîn, kom bûn, hatin nik hev). Hevrehên din: encûmen, hengame, belkî herwiha hingaftin, civak, civat, civandin, civîn, jivan...

һөҙөмтә

roman: höðömtä

нәтижә

roman: nätižä

рэзульта́т

roman: rezulʹtát

вы́нік

roman: výnik

ফলাফল

roman: phôlaphôl

নতীজা

roman: nôtija

резулта́т

roman: rezultát

и́зход

roman: ízhod

結果

roman: jiéguǒ

نَتِيجَة

roman: natīja

արդյունք

roman: ardyunkʻ

ռեզուլտատ

roman: ṙezultat

نتیجه

roman: natije

შედეგი

roman: šedegi

რეზულტატი

roman: rezulṭaṭi

नतीजा

roman: natījā

परिणाम

roman: pariṇām

תּוֹצָאָה

roman: totsa'á

натыйжа

roman: natıyca

결과(結果)

roman: gyeolgwa

ຜົນ

roman: phon

ຜົນຮັບ

roman: phon hap

ഫലം

roman: phalaṃ

дүн

roman: dün

үр дүн

roman: ür dün

نەتىجە

roman: netije

نتيجه

roman: natija

нәтиже

roman: nätije

ито́г

roman: itóg

исхо́д

roman: isxód

выслідок

roman: vŷslidok

ผล

roman: pǒl

ви́слід

roman: výslid

លទ្ធផល

roman: lôtthôphâl

ផល

roman: phɑɑl

វិបាក

roman: vibaak

רעזולטאַט

roman: rezultat

αποτέλεσμα

roman: apotélesma


netîce

glosses: encam, akam, dawîng, dongî, hafil, pêjor, talî, dawî, dûmahî, dûmahîk

text: Hon bo çi hezîn in ey metayaNînin çu netîce bê qedayaHon bêjine min ku bû qediyye?

glosses: beramet, axir, soxî, xilasî, neman, amadehî, songî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
netîje
amanc
daxwaz
hedef

etymology_text: Ji erebî نَتِيجَة (natīja)

نتيجة

roman: netîce

결과

roman: gyeolgwa

вывод

roman: vyvod

результат

roman: rezulʹtat

έκβαση

roman: ékvasi

ipa: /nɛtiːˈd͡ʒɛ/

hyphenation: ne·tî·ce


akam

glosses: encam, dawîng, dongî, hafil, pêjor, talî, dawî, dûmahî, dûmahîk

glosses: beramet, soxî, xilasî, neman, amadehî, songî, axir^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
ekam
ئاکام
акам
amanc
daxwaz
hedef


dawîng

glosses: encam, akam, hafil, pêjor, talî, dawî, dûmahî, dûmahîk

glosses: beramet^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
dongî
amanc
daxwaz
hedef

etymology_text: Têkildarî dawî

ipa: /dɑːˈwiːnɡ/


emir

glosses: ferman, ferwar, gotina kesek dibêje û divê kesek din wek wê gotinê bike

forms: emr

etymology_text: Ji erebî أمر (emr, “ferman, ragihandin”), أمر (emere, “ferman dan/kirin”), hevreha aramî û îbranî אמר (e-m-r-: gotin, ferman kirin), akadî emaru (“dîtin, ketin ber çavan”) ji proto-samî [Peyv?].

ipa: /ɛˈmɪɾ/

hyphenation: e·mir


emir

glosses: (salên jiyanê) Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre imr.

text: Hemîdo yekî dirêj û zeyif bû. Emrê wî an çil hebû an tunebû. Lê porê wî spî bûbû.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986


emir

text: ikide bir bana dönüp benden bir emrim olup olmadığını soruyordu

text: atama emri hâlâ çıkmadı


emir dan

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji emir + dan.


emir kirin

glosses: ferman kirin, ferwar kirin, gotinên ku divê kesek bi neçarî bicih bîne an jî encam bide

text:
Serrişteyê tuhmetê beyan kin«
Go »emir bike Memê bixûnin
Hon herdu di xelwetê ko rûnin

forms:
emir dikim (present)
emir dikî (present)
emir dike (present)
emir dikin (present)
emir bike (imperative singular)
emir bikin (imperative plural)
emir kir (past)
emir kir (past)
emir kir (past)
emir kir (past)
emir –k– (root present)
emir –kir– (root past)
ez emir dikim (indicative present positive)
ez emir nakim (indicative present negative)
min emir kir (indicative past positive)
min emir nekir (indicative past negative)
tu emir dikî (indicative present positive)
tu emir nakî (indicative present negative)
te emir kir (indicative past positive)
te emir nekir (indicative past negative)
ew emir dike (indicative present positive)
ew emir nake (indicative present negative)
wê/wî emir kir (indicative past positive)
wê/wî emir nekir (indicative past negative)
em emir dikin (indicative present positive)
em emir nakin (indicative present negative)
me emir kir (indicative past positive)
me emir nekir (indicative past negative)
hûn emir dikin (indicative present positive)
hûn emir nakin (indicative present negative)
we emir kir (indicative past positive)
we emir nekir (indicative past negative)
ew emir dikin (indicative present positive)
ew emir nakin (indicative present negative)
wan emir kir (indicative past positive)
wan emir nekir (indicative past negative)
min emir dikir (imperfect positive)
min emir nedikir (imperfect negative)
min emir kiribû (positive)
min emir nekiribû (negative)
te emir dikir (imperfect positive)
te emir nedikir (imperfect negative)
te emir kiribû (positive)
te emir nekiribû (negative)
wê/wî emir dikir (imperfect positive)
wê/wî emir nedikir (imperfect negative)
wê/wî emir kiribû (positive)
wê/wî emir nekiribû (negative)
me emir dikir (imperfect positive)
me emir nedikir (imperfect negative)
me emir kiribû (positive)
me emir nekiribû (negative)
we emir dikir (imperfect positive)
we emir nedikir (imperfect negative)
we emir kiribû (positive)
we emir nekiribû (negative)
wan emir dikir (imperfect positive)
wan emir nedikir (imperfect negative)
wan emir kiribû (positive)
wan emir nekiribû (negative)
ez ê emir bikim (future positive)
ez ê emir nekim (future negative)
minê emir kiribe (future perfect positive)
minê emir nekiribe (future perfect negative)
tu yê emir bikî (future positive)
tu yê emir nekî (future negative)
teyê emir kiribe (future perfect positive)
teyê emir nekiribe (future perfect negative)
ew ê emir bike (future positive)
ew ê emir neke (future negative)
wê/wîyê emir kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê emir nekiribe (future perfect negative)
em ê emir bikin (future positive)
em ê emir nekin (future negative)
meyê emir kiribe (future perfect positive)
meyê emir nekiribe (future perfect negative)
hûn ê emir bikin (future positive)
hûn ê emir nekin (future negative)
weyê emir kiribe (future perfect positive)
weyê emir nekiribe (future perfect negative)
ew ê emir bikin (future positive)
ew ê emir nekin (future negative)
wanê emir kiribe (future perfect positive)
wanê emir nekiribe (future perfect negative)
min emir kiriye (perfect positive)
min emir nekiriye (perfect negative)
min emir kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min emir nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te emir kiriye (perfect positive)
te emir nekiriye (perfect negative)
te emir kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te emir nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî emir kiriye (perfect positive)
wê/wî emir nekiriye (perfect negative)
wê/wî emir kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî emir nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me emir kiriye (perfect positive)
me emir nekiriye (perfect negative)
me emir kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me emir nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we emir kiriye (perfect positive)
we emir nekiriye (perfect negative)
we emir kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we emir nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan emir kiriye (perfect positive)
wan emir nekiriye (perfect negative)
wan emir kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan emir nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez emir bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez emir nekim (present subjunctive negative)
(bila) min emir kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min emir nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu emir bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu emir nekî (present subjunctive negative)
(bila) te emir kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te emir nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew emir bike (present subjunctive positive)
(bila) ew emir neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî emir kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî emir nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em emir bikin (present subjunctive positive)
(bila) em emir nekin (present subjunctive negative)
(bila) me emir kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me emir nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn emir bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn emir nekin (present subjunctive negative)
(bila) we emir kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we emir nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew emir bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew emir nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan emir kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan emir nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min emir bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min emir nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min emir kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min emir nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te emir bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te emir nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te emir kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te emir nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî emir bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî emir nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî emir kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî emir nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me emir bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me emir nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me emir kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me emir nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we emir bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we emir nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we emir kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we emir nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan emir bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan emir nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan emir kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan emir nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê emir bikira (present conditional positive)
minê emir nekira (present conditional negative)
minê emir kiribûya (preterite conditional positive)
minê emir nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê emir bikira (present conditional positive)
teyê emir nekira (present conditional negative)
teyê emir kiribûya (preterite conditional positive)
teyê emir nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê emir bikira (present conditional positive)
wê/wîyê emir nekira (present conditional negative)
wê/wîyê emir kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê emir nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê emir bikira (present conditional positive)
meyê emir nekira (present conditional negative)
meyê emir kiribûya (preterite conditional positive)
meyê emir nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê emir bikira (present conditional positive)
weyê emir nekira (present conditional negative)
weyê emir kiribûya (preterite conditional positive)
weyê emir nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê emir bikira (present conditional positive)
wanê emir nekira (present conditional negative)
wanê emir kiribûya (preterite conditional positive)
wanê emir nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) emir bike (imperative present positive)
(tu) emir neke (imperative present negative)
(hûn) emir bikin (imperative present positive)
(hûn) emir nekin (imperative present negative)
ئەمر کرن
emr kirin

etymology_text: Ji emir + kirin.

ipa: /ɛˈmɪɾ kɪˈɾɪn/


emirkirin

glosses: fermankirin, ferwarkirin, gotinên ku divê kesek bi neçarî bi cih bîne an jî encam bide

forms: ئەمرکرن

etymology_text: Ji erebî أمر + kirin > emir + kirin.

ipa: /ɛmɪɾkɪˈɾɪn/


ferman

glosses: emir, gotina kesek dibêje û divê kesek din wek wê gotinê bike

text:
Yaqelem binvîs bi emrê Padîşah
Ez çi binvîsim bi ferman ya Îlah

ref: Mela Hesenê Bateyî

forms:
فهرمان
ferwar
firman
firwar

etymology_text: Ji zimanên îranî, fer- (ber-, pêş- + -man (raman; şîret, nesîhet), hevrehasoranî فرمان (firman), hewramî هەرمانە (hermane, “xebat”), farisî فرمان (ferman), farisiya navîn frm'n (freman), hexamenîşî fremana-, avestayî fremeynye-, latînî praemoneō, binere * fer- + proto-hindûewropî * menos (raman > li wê binere). հրաման (hremen) ya ermenî ji zimanekî îranî hatiye wergirtin.

заповед

roman: zapoved

нареждане

roman: nareždane

إبادة

roman: ʾibāda

հրաման

roman: hraman

فرمان

roman: farmân

اُرد

roman: ord

دستور

roman: dastur

สั่ง

roman: sang

ఉత్తరువు

roman: uttaruvu

ఆనతి

roman: ānati

εντολή

roman: entolí

διαταγή

roman: diatagí

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-ferman.wav

hyphenation: fer·man


ferwar

text:
Ma Cizîre şubhî darê textê heft iqlîmi bit, Hem bi hukm û seltenet Îskender û Fexfûri bî.
Xasê teşrîfa te bin derya û derbendê Ecem, Da xelatên her seher sed zerkeş û mexmuri bî
Ger çî der iqlîmê rabe hatî textê seltenet, Padşahê heft eqlîman selamkarê te bî
Ney tinê Tebrîz û Kurdistan li ber hukmê te bin, Sed wekî Şahê Xurasanê di ferwarê te bî
Daîmen menzilgeha sûra te bit burca şeref, Taliyê ferxende û bextê seîd yarê te bî.

etymology_text: Ji fer- + -war.


ferman dan

glosses:
emir dan, ferwar dan,
 dema kesek an jî serkêşek peyvekê dibêje divê hemiyên din wek wî bikin

forms: فەرمان دان

etymology_text: Ji ferman + dan.

ipa: /fɛɾˈmɑːn dɑːn/

hyphenation: fer·man dan


ferman kirin

glosses: emir kirin, ferwar kirin, gotinên ku divê kesek bi neçarî bicih bîne an jî encam bide

forms:
ferman dikim (present)
ferman dikî (present)
ferman dike (present)
ferman dikin (present)
ferman bike (imperative singular)
ferman bikin (imperative plural)
ferman kir (past)
ferman kir (past)
ferman kir (past)
ferman kir (past)
ferman –k– (root present)
ferman –kir– (root past)
ez ferman dikim (indicative present positive)
ez ferman nakim (indicative present negative)
min ferman kir (indicative past positive)
min ferman nekir (indicative past negative)
tu ferman dikî (indicative present positive)
tu ferman nakî (indicative present negative)
te ferman kir (indicative past positive)
te ferman nekir (indicative past negative)
ew ferman dike (indicative present positive)
ew ferman nake (indicative present negative)
wê/wî ferman kir (indicative past positive)
wê/wî ferman nekir (indicative past negative)
em ferman dikin (indicative present positive)
em ferman nakin (indicative present negative)
me ferman kir (indicative past positive)
me ferman nekir (indicative past negative)
hûn ferman dikin (indicative present positive)
hûn ferman nakin (indicative present negative)
we ferman kir (indicative past positive)
we ferman nekir (indicative past negative)
ew ferman dikin (indicative present positive)
ew ferman nakin (indicative present negative)
wan ferman kir (indicative past positive)
wan ferman nekir (indicative past negative)
min ferman dikir (imperfect positive)
min ferman nedikir (imperfect negative)
min ferman kiribû (positive)
min ferman nekiribû (negative)
te ferman dikir (imperfect positive)
te ferman nedikir (imperfect negative)
te ferman kiribû (positive)
te ferman nekiribû (negative)
wê/wî ferman dikir (imperfect positive)
wê/wî ferman nedikir (imperfect negative)
wê/wî ferman kiribû (positive)
wê/wî ferman nekiribû (negative)
me ferman dikir (imperfect positive)
me ferman nedikir (imperfect negative)
me ferman kiribû (positive)
me ferman nekiribû (negative)
we ferman dikir (imperfect positive)
we ferman nedikir (imperfect negative)
we ferman kiribû (positive)
we ferman nekiribû (negative)
wan ferman dikir (imperfect positive)
wan ferman nedikir (imperfect negative)
wan ferman kiribû (positive)
wan ferman nekiribû (negative)
ez ê ferman bikim (future positive)
ez ê ferman nekim (future negative)
minê ferman kiribe (future perfect positive)
minê ferman nekiribe (future perfect negative)
tu yê ferman bikî (future positive)
tu yê ferman nekî (future negative)
teyê ferman kiribe (future perfect positive)
teyê ferman nekiribe (future perfect negative)
ew ê ferman bike (future positive)
ew ê ferman neke (future negative)
wê/wîyê ferman kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê ferman nekiribe (future perfect negative)
em ê ferman bikin (future positive)
em ê ferman nekin (future negative)
meyê ferman kiribe (future perfect positive)
meyê ferman nekiribe (future perfect negative)
hûn ê ferman bikin (future positive)
hûn ê ferman nekin (future negative)
weyê ferman kiribe (future perfect positive)
weyê ferman nekiribe (future perfect negative)
ew ê ferman bikin (future positive)
ew ê ferman nekin (future negative)
wanê ferman kiribe (future perfect positive)
wanê ferman nekiribe (future perfect negative)
min ferman kiriye (perfect positive)
min ferman nekiriye (perfect negative)
min ferman kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min ferman nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te ferman kiriye (perfect positive)
te ferman nekiriye (perfect negative)
te ferman kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te ferman nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî ferman kiriye (perfect positive)
wê/wî ferman nekiriye (perfect negative)
wê/wî ferman kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî ferman nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me ferman kiriye (perfect positive)
me ferman nekiriye (perfect negative)
me ferman kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me ferman nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we ferman kiriye (perfect positive)
we ferman nekiriye (perfect negative)
we ferman kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we ferman nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan ferman kiriye (perfect positive)
wan ferman nekiriye (perfect negative)
wan ferman kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan ferman nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez ferman bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez ferman nekim (present subjunctive negative)
(bila) min ferman kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min ferman nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu ferman bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu ferman nekî (present subjunctive negative)
(bila) te ferman kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te ferman nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew ferman bike (present subjunctive positive)
(bila) ew ferman neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî ferman kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî ferman nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em ferman bikin (present subjunctive positive)
(bila) em ferman nekin (present subjunctive negative)
(bila) me ferman kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me ferman nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn ferman bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn ferman nekin (present subjunctive negative)
(bila) we ferman kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we ferman nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew ferman bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew ferman nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan ferman kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan ferman nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min ferman bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min ferman nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min ferman kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min ferman nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te ferman bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te ferman nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te ferman kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te ferman nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî ferman bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî ferman nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî ferman kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî ferman nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me ferman bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me ferman nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me ferman kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me ferman nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we ferman bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we ferman nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we ferman kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we ferman nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan ferman bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan ferman nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan ferman kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan ferman nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê ferman bikira (present conditional positive)
minê ferman nekira (present conditional negative)
minê ferman kiribûya (preterite conditional positive)
minê ferman nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê ferman bikira (present conditional positive)
teyê ferman nekira (present conditional negative)
teyê ferman kiribûya (preterite conditional positive)
teyê ferman nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê ferman bikira (present conditional positive)
wê/wîyê ferman nekira (present conditional negative)
wê/wîyê ferman kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê ferman nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê ferman bikira (present conditional positive)
meyê ferman nekira (present conditional negative)
meyê ferman kiribûya (preterite conditional positive)
meyê ferman nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê ferman bikira (present conditional positive)
weyê ferman nekira (present conditional negative)
weyê ferman kiribûya (preterite conditional positive)
weyê ferman nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê ferman bikira (present conditional positive)
wanê ferman nekira (present conditional negative)
wanê ferman kiribûya (preterite conditional positive)
wanê ferman nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) ferman bike (imperative present positive)
(tu) ferman neke (imperative present negative)
(hûn) ferman bikin (imperative present positive)
(hûn) ferman nekin (imperative present negative)
فەرمان کرن

etymology_text: Ji ferman + kirin.

ipa: /fɛɾˈmɑːn kɪˈɾɪn/

hyphenation: fer·man ki·rin


ferman wergirtin

ipa: /fɛɾˈmɑːn wɛɾɡɪɾˈtɪn/

hyphenation: fer·man wer·gir·tin


fermankirin

ipa: /fɛɾmɑːŋkɪˈɾɪn/


mirşîd

glosses: rêber, rêzan, rênas, rêşînas, serok, serek, birêveber

text: Nêzîkî şeyx sofî bikinMurşîd murîdî hî bikinXaric bikin ji zulmetê

forms:
murşîd
mirîd

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


atmosfer

glosses: rewş, kawdan, destûdar, hal, barûdox, durum

forms: atmosfêr

etymology_text: Ji latînî


atmosfer

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-atmosfer.wav


seqa

text: Bi qetandinê re çavên Cécileê vebûbûn, deng ji muzîka ku li nava wê seqayê lê dida biliyabû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 76, ISBN 9786054497010

text: Rakîn hinekan hinan telef kîn«Wî mulhidî şîr wisa seqa kirMisrî ji xwe ra wisa bira kir

text: Piştî me biha xwe vedayî û hinek ahên xwarnê kirîn û bi şevê em bi rê ketin çûnke seqayê dunîyayê baştir bû.

ref: Ebulhesen Tefrîşiyan: Barzanî Xwe Nade Dest Kesê, Werger: Şewket Şêx Yezdîn, 2001, r.39

glosses: tûj, xweş, zirav (dema ku tiştek mîna kêr an jî sîr tê seqa kirin)

forms:
siqa
seqem

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

погода

roman: pogoda


keş

text: Qelbê wî digel wî bûye baxîKêşan û keşan gihande baxîZîna ko şevê di reş di tarî

forms: qeşa

ipa: /kɛʃ/


cew

glosses: meqesa gir (bi taybetî bo birîna hiriya pezî)

forms: جهو

ipa: /d͡ʒɛw/


seqem

glosses: sarmaya zêde, hewayê pirr sar, bayê sar û ziwa

text: Zivistan hatibû. Zivistanê seqema sir û berfa xwe kom kiribû.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, Çapa Duyem, r. 35, ISBN 978-605-5585-41-9

text:
Çavxwînî me vê şeva sar û seqem,
Gur dizûrin li palpişta çiyayekî sûret bixof,

ref: Mehmet Bozkoyun: Xayinê, Nûpelda, Hj.17/18, 2014, r.53

text: Par na pêrar, min li gora daxwaziya li cî, ya Kombênkêndorfê, her çend sar û serma û seqem û roja cejna bûyina Îsa bû jî, min ji hêla dem û zemanî bêxem û bêxembarî, ji ser kîse xwe, dest bi sefera xwe ya ber bi kurdên êzîdî kir.

ref: Kurtebahsek Jiyana Dostekî Gel Xaçatûr Abovyan Rewşen, Hj. 6, 1991, r. 47

forms:
sekem
zekem
sirrûseqem
seqa

etymology_text: Herwiha zekem ji erebî زُكَام (zukām, “sarma, persîv”).

ipa: /sɛˈqɛm/


ecnebî

glosses:
biyanî, biyan, xerîb, derveyî, xaricî, bêgane, namo,
 ne ji wî welatî yan wê herêmê

text: Qet kes nedigo Sitî û Zîn eXelqê we dizanî ecnebî neDayîneke wan hebû zemanî

forms: ejnebî


jêder

glosses: Cihê yan tiştê tiştek jê tê yan derdikeve.

text: Jêdera wê nûçeyê kî ye?

text: Jêdera wê peyamê çi ye

forms:
ژێدهر
jêderk

etymology_text: Ji jê + der.

ipa: /ʒeːˈdɛɾ/

hyphenation: jê·der


peyam

glosses: mesaj, xîtab, hinare, gotina yan nivîsa bo kesekê/î tê şandin anku hinartin.

text: Ey dil tu ko lê dikî selamêZû bîne ve bo mi ra peyamêKanîn bi çi hal e ew giriftar

forms:
peyxam
peyxem
pêxam
pêxem
pêxim
pêyam
pêyxam
pêyxem
pêyxim

etymology_text:
Ji farisî پیام; bide ber, farsiya navîn a maneşî pygʾm (peygam), sogdî [skrîpt hewce ye] (patγām), û ên xwecihî pêxemet, pêxem (“asteng, kosp”), soranî پێخەم (pêxem, “asteng; bersiv”). Dawiyê ji îraniya kevn *pati-gāma-, ji proto-îranî *pati- (“hember; îro pê, bi”) + proto-îranî *gam- (“hatin”), a paşîn ji proto-hindûewropî *gʷem-, hevreha hatin, gav... Herwihan deynên Îranî: ermeniya kevn պատգամ (patgam), aramî פתגמא, siryaniya klasîk ܦܬܓܡܐ (peṯəḡāmāʾ), mandaîkiya klasîk ࡐࡅࡂࡃࡀࡌࡀ (pugdāmā), îbranî פִּתְגָּם (piṯgām).
Hevreha wê a Kurdî pêxem ramanka "hinare" na nê a "hember hatin, pê hatin" dide wek di ramanka resen da bûye. Herwisan ramana "ewa bi navê yekî tê" jî di pêxemet da hatiye parastin.

ܐܸܓܲܪܬܵܐ

roman: ʾigārta

বাতৰি

roman: batori

паведамле́нне

roman: pavjedamljénnje

বার্তা

roman: barta

съобще́ние

roman: sǎobšténie

信息

roman: xìnxī

訊息

roman: xùnxī

音信

roman: yīnxìn

短信

roman: duǎnxìn

傳言

roman: chuányán

رِسَالَة

roman: risāla

مسج

roman: məsij

رسالة

roman: rsāla

ميساج

roman: misāj

հաղորդագրություն

roman: haġordagrutʻyun

հաղորդում

roman: haġordum

پیام

roman: payâm, piyâm

رساله

roman: resâle

پیغام

roman: peyğâm

𐌷𐌰𐌿𐍃𐌴𐌹𐌽𐍃

roman: hauseins

સંદેશ

roman: sandeś

સંદેશો

roman: sandeśo

გზავნილი

roman: gzavnili

შეტყობინება

roman: šeṭq̇obineba

ცნობა

roman: cnoba

უწყება

roman: uc̣q̇eba

मेसेज

roman: mesej

सूचना

roman: sūcnā

समाचार

roman: samācār

रिसाला

roman: risālā

पैग़ाम

roman: paiġām

पैगाम

roman: paigām

הוֹדָעָה

roman: hoda'á

билдирүү

roman: bildirüü

кабарлоо

roman: kabarloo

소식

roman: sosik

메시지

roman: mesiji

전언

roman: jeoneon

ຂໍ້ຄວາມ

roman: khǭ kwām

по́рака

roman: póraka

സന്ദേശം

roman: sandēśaṃ

निरोप

roman: nirop

мэдээ

roman: medee

захиа

roman: zahia

پيام

roman: payãm

پيغام

roman: payǧãm

رساله

roman: resālá

ਸੁਨੇਹਾ

roman: sunēhā

ਸੰਦੇਸ਼

roman: sandēś

ਸੰਦੇਸਾ

roman: sandēsā

سُنیہا

roman: sunehā

хабар

roman: xabar

хабарлама

roman: xabarlama

ақпарат

roman: aqparat

сообще́ние

roman: soobščénije

ме́сседж

roman: mɛ́ssɛdž

СМС

roman: SMS

уведомле́ние

roman: uvedomlénije

посла́ние

roman: poslánije

соа̄гк

roman: soāgk

пайом

roman: payom

рисола

roman: risola

𐎚𐎈𐎎

roman: tḥm

پیغام

roman: payġām

повідо́млення

roman: povidómlennja

ме́седж

roman: mésedž

ចុតហ្មាយ

roman: cotmaay

បណ្ដាំ

roman: bɑɑbɑndam

បរិកម្ម

roman: bɑɑrɨkmmɔɔ

សារ

roman: saa

μήνυμα

roman: mínyma

ἀγγελία

roman: angelía

ipa: /pɛˈjɑːm/

hyphenation: pe·yam


hilawîstin

glosses: daliqandin, bi dar ve kirin, bi dîwar ve kirin, bi ristê ve kirin

text: û bê hejmar dolikên dîwaran ku komik û sako lê bên hilawîstin...

ref: J.R.R. Tolkien (wergêr Samî Hêzil), Hobbit, Cervantes, 2023, çapa 1em, r. 9, ISBN 9786257724838

forms:
helawîstin
da-awîstin
hilawistin
هلاویستن

etymology_text: hil- + *awîstin (wek peyveke serbixwe di kurdî de nîne), hevreha soranî ههڵاواسین (heławasîn) û ههڵواسین (hełwasîn), farisî آویختن (avîxten - rehê dema niha "-avîz-"), avestayî a-veêçe-, a-veêg-, îngilîzî weigh (bi terazûyêkêşan), almanî wegen / wägen (bi terazûyêkêşan) û Waage (terazû), holendî wegen (bi terazûyêkêşan), swêdî väga (bi terazûyêkêşan), danmarkî veje (bi terazûyêkêşan), hemû ji proto-hindûewropî *wéǵʰ- (“hilgirtin, rakirin”).

علق

roman: 'eleqe

آویختن

roman: avîxten

висеть

roman: visetʹ

ipa: /hɪlɑːwiːsˈtɪn/

hyphenation: hi·la·wîs·tin

notes: Tevî ku "hilawîstin" lêkereke hevdanî ya bi hil- e jî, ew wek peyvên din yên bi pêşpirtika "hil-" natewe. Anku rehê dema niha "-hilawîs-" (ez dihilawîsim), ne "hil-awîs-" e (*ez hil-di-awîsim" wek "hil-di-girim, hil-di-dim". Sebebê vê awartetiyê ew e ku lêkera *awîstin wek peyveke serbixwe di kurdî de nîne.

notes: Berevajî lêkerên din yên bi "-îstin" (bo nimûne "mîstin > -mîz") di dema niha de "s" nabe "z".


hilawîstî

glosses: daliqandî, bidarvekirî, bidîwarvekirî, tişta/ê hatiye hilawîstin

text: Dîwar û kevalên li ser wan hilawistî, yên herî dawiyê bûn ku bi hatina mêvana vê malê hisiyabûn.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 66, ISBN 9786054497010

glosses: neçarekirî, tişta/ê (hê) nehatiye çarekirin

forms:
hilawîstîtir (comparative)
herî hilawîstî (superlative)
hilawîstîtirîn (superlative)
هلاویستی
helawîstî

etymology_text: Ji hilawîst + -î.

ipa: /hɪlɑːwiːsˈtiː/


daliqandî

glosses: hilawîstî, bidarvekirî, bidîwarvekirî, tişta/ê hatiye hilawîstin

glosses: neçarekirî, tişta/ê hê nehatiye çarekirin

forms: daleqandî

etymology_text: Ji daliqand + -î.


daliqandin

glosses: hilawîstin, daawîstin, bi dar ve kirin, bi dîwar ve kirin, bi ristê ve kirin

text: Ewî jî anî bi zincîrekî zirav orta dukanê daliqand, xelqî lê temaşa dikirin.

ref: Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, 2022 ["1857"], r. 195

glosses: rûyê xwe tirş kirin an li ber xwe ketin, xemgîn bûn

text: Ferzend lêva xwe daliqand, serê xwe ber bi jêr ve hejand (...)

forms:
dadiliqînim (present)
dadiliqînî (present)
dadiliqîne (present)
dadiliqînin (present)
daliqîne (imperative singular)
daliqînin (imperative plural)
daliqand (past)
daliqand (past)
daliqand (past)
daliqand (past)
da –liqîn– (root present)
da –liqand– (root past)
ez dadiliqînim (indicative present positive)
ez danaliqînim (indicative present negative)
min daliqand (indicative past positive)
min daneliqand (indicative past negative)
tu dadiliqînî (indicative present positive)
tu danaliqînî (indicative present negative)
te daliqand (indicative past positive)
te daneliqand (indicative past negative)
ew dadiliqîne (indicative present positive)
ew danaliqîne (indicative present negative)
wê/wî daliqand (indicative past positive)
wê/wî daneliqand (indicative past negative)
em dadiliqînin (indicative present positive)
em danaliqînin (indicative present negative)
me daliqand (indicative past positive)
me daneliqand (indicative past negative)
hûn dadiliqînin (indicative present positive)
hûn danaliqînin (indicative present negative)
we daliqand (indicative past positive)
we daneliqand (indicative past negative)
ew dadiliqînin (indicative present positive)
ew danaliqînin (indicative present negative)
wan daliqand (indicative past positive)
wan daneliqand (indicative past negative)
min dadiliqand (imperfect positive)
min danediliqand (imperfect negative)
min daliqandibû (positive)
min daneliqandibû (negative)
te dadiliqand (imperfect positive)
te danediliqand (imperfect negative)
te daliqandibû (positive)
te daneliqandibû (negative)
wê/wî dadiliqand (imperfect positive)
wê/wî danediliqand (imperfect negative)
wê/wî daliqandibû (positive)
wê/wî daneliqandibû (negative)
me dadiliqand (imperfect positive)
me danediliqand (imperfect negative)
me daliqandibû (positive)
me daneliqandibû (negative)
we dadiliqand (imperfect positive)
we danediliqand (imperfect negative)
we daliqandibû (positive)
we daneliqandibû (negative)
wan dadiliqand (imperfect positive)
wan danediliqand (imperfect negative)
wan daliqandibû (positive)
wan daneliqandibû (negative)
ez ê daliqînim (future positive)
ez ê daneliqînim (future negative)
minê daliqandibe (future perfect positive)
minê daneliqandibe (future perfect negative)
tu yê daliqînî (future positive)
tu yê daneliqînî (future negative)
teyê daliqandibe (future perfect positive)
teyê daneliqandibe (future perfect negative)
ew ê daliqîne (future positive)
ew ê daneliqîne (future negative)
wê/wîyê daliqandibe (future perfect positive)
wê/wîyê daneliqandibe (future perfect negative)
em ê daliqînin (future positive)
em ê daneliqînin (future negative)
meyê daliqandibe (future perfect positive)
meyê daneliqandibe (future perfect negative)
hûn ê daliqînin (future positive)
hûn ê daneliqînin (future negative)
weyê daliqandibe (future perfect positive)
weyê daneliqandibe (future perfect negative)
ew ê daliqînin (future positive)
ew ê daneliqînin (future negative)
wanê daliqandibe (future perfect positive)
wanê daneliqandibe (future perfect negative)
min daliqandiye (perfect positive)
min daneliqandiye (perfect negative)
min daliqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min daneliqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te daliqandiye (perfect positive)
te daneliqandiye (perfect negative)
te daliqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te daneliqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî daliqandiye (perfect positive)
wê/wî daneliqandiye (perfect negative)
wê/wî daliqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî daneliqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me daliqandiye (perfect positive)
me daneliqandiye (perfect negative)
me daliqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me daneliqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we daliqandiye (perfect positive)
we daneliqandiye (perfect negative)
we daliqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we daneliqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan daliqandiye (perfect positive)
wan daneliqandiye (perfect negative)
wan daliqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan daneliqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez daliqînim (present subjunctive positive)
(bila) ez daneliqînim (present subjunctive negative)
(bila) min daliqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min daneliqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu daliqînî (present subjunctive positive)
(bila) tu daneliqînî (present subjunctive negative)
(bila) te daliqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te daneliqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew daliqîne (present subjunctive positive)
(bila) ew daneliqîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî daliqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî daneliqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em daliqînin (present subjunctive positive)
(bila) em daneliqînin (present subjunctive negative)
(bila) me daliqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me daneliqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn daliqînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn daneliqînin (present subjunctive negative)
(bila) we daliqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we daneliqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew daliqînin (present subjunctive positive)
(bila) ew daneliqînin (present subjunctive negative)
(bila) wan daliqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan daneliqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min daliqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min daneliqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min daliqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min daneliqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te daliqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te daneliqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te daliqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te daneliqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî daliqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî daneliqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî daliqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî daneliqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me daliqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me daneliqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me daliqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me daneliqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we daliqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we daneliqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we daliqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we daneliqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan daliqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan daneliqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan daliqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan daneliqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê daliqanda (present conditional positive)
minê daneliqanda (present conditional negative)
minê daliqandibûya (preterite conditional positive)
minê daneliqandibûya (preterite conditional negative)
teyê daliqanda (present conditional positive)
teyê daneliqanda (present conditional negative)
teyê daliqandibûya (preterite conditional positive)
teyê daneliqandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê daliqanda (present conditional positive)
wê/wîyê daneliqanda (present conditional negative)
wê/wîyê daliqandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê daneliqandibûya (preterite conditional negative)
meyê daliqanda (present conditional positive)
meyê daneliqanda (present conditional negative)
meyê daliqandibûya (preterite conditional positive)
meyê daneliqandibûya (preterite conditional negative)
weyê daliqanda (present conditional positive)
weyê daneliqanda (present conditional negative)
weyê daliqandibûya (preterite conditional positive)
weyê daneliqandibûya (preterite conditional negative)
wanê daliqanda (present conditional positive)
wanê daneliqanda (present conditional negative)
wanê daliqandibûya (preterite conditional positive)
wanê daneliqandibûya (preterite conditional negative)
(tu) daliqîne (imperative present positive)
(tu) daneliqîne (imperative present negative)
(hûn) daliqînin (imperative present positive)
(hûn) daneliqînin (imperative present negative)
دالقاندن
daleqandin
aliqandin

etymology_text:
Ji da- + liq + -andin.
Ji erebkî , elleqe, علق ,يعلق


daliqandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


rist

glosses: Benê cil tên daliqandin anku hilawîstin daku ziwa bibin.

forms: riste

etymology_text: Qusandin ji ristin.


riste

glosses: Benê cil pê ve tên daliqandin raxistin daku ziwa bibin.

glosses: Gotineke ji çend peyvan pêk hatiye û bi herfeke gir dest pê dike û bi niqteyekê bi dawî tê.

forms: rist

etymology_text: Ji ristin + -e.

per

sense: benê cil pê ve ziwa dibin

веревка

roman: verevka


kabûs

text: Şermende ji guhtina wî BuhtanBedçehre ji rengê dêwê kabûsBedfi'l û sitîzekar û salûs

glosses: tirsa mezin, xof, sam, sehm, newêrekî, bêcesaretî

forms:
kabîs
kabwîs
كابووس

etymology_text: Ji erebî كابوس (kabûs: hw), hevreha yan ji aramî כבשא (kibaşa: tade, zordarî, zordestî) כבש (k-b-ş-: çewisandin, dewisandin, givaştin).

ቅዠት

roman: ḳəžät

ܟܒܘܫܐ

roman: kāḇōšā

кашма́р

roman: kašmár

দুঃস্বপ্ন

roman: duḥśôpn

কুস্বপ্ন

roman: kuśôpn

кошма́р

roman: košmár

အိပ်မက်ဆိုး

roman: ipmakhcui:

ᎠᏟᎩᎠ

roman: atligia

噩夢

roman: èmèng

夢魘

roman: mèngyǎn

ބިރުވެރި ހުވަފެން

roman: biruveri huvafen̊

बहलो

roman: bahalo

كَابُوس

roman: kābūs

كابوس

roman: kabūs

մղձավանջ

roman: mġjavanǰ

کابوس

roman: kâbus

દુઃસ્વપ્ન

roman: duḥsvapna

ઓથાર

roman: othār

კოშმარი

roman: ḳošmari

მაჯლაჯუნა

roman: maǯlaǯuna

बुरा सपना

roman: burā sapnā

कुस्वप्न

roman: kusvapna

आल-जंजाल

roman: āl-jañjāl

סִיּוּט

roman: siyút

коркунучтуу жаман түш

roman: korkunuçtuu caman tüş

බියකරු සිහිනය

roman: biyakaru sihinaya

악몽

roman: angmong

ຝັນຮ້າຍ

roman: fan hāi

кошмар

roman: košmar

പേടിസ്വപ്നം

roman: pēṭisvapnaṃ

പേടിസപ്നം

roman: pēṭisapnaṃ

аймшиг

roman: ajmšig

ਡਰਾਉਣਾ ਸੁਪਨਾ

roman: ḍarāuṇā supnā

қорқынышты түс

roman: qorqynyşty tüs

жаман түс

roman: jaman tüs

шатасқан түс

roman: şatasqan tüs

стра́шный сон

roman: strášnyj son

ၽၼ်ႁၢႆႉ

roman: phǎn hâ̰ay

кобус

roman: kobus

அமுக்கி

roman: amukki

నైట్మేర్

roman: naiṭmēr

పీడకల

roman: pīḍakala

అయిన నైట్మేర్

roman: ayina naiṭmēr

నైట్ మేర్

roman: naiṭ mēr

གཉིད་ལམ་འཚུབ་པོ

roman: gnyid lam 'tshub po

کسوپن

roman: kusapn

សប្តិអាក្រក់

roman: sopdteu aagrok

ទុសុបិន

roman: dtosobeun

בײַזער חלום

roman: bayzer kholem

קאָשמאַר

roman: koshmar

נייטמער

roman: neytmer

εφιάλτης

roman: efiáltis

ἐφιάλτης

roman: ephiáltēs


xof

text: Yan ji cebhê yan ji kalanYan ji xof û xeşyetêDaîma dil nalenal bû

ref: Feqiyê Teyran,

glosses: saw, dehşet, heybet^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
خۆف
xûf

etymology_text: Ji erebî خوف (xewf, xûf: tirs). Bo guherîne -ew- bi "o" bide ber: xox, şor (< şewr).

ipa: /xoːf/


sam

forms:
sehm
sehim

etymology_text: Ji proto-îranî *θráhma, ji proto-hindûîranî *trásma, ji proto-hindûewropî *trés-mn̥, ji *tres- (“recifîn”). Bide ber farisî سهم (sahm), farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (sahm), farisiya kevn [skrîpt hewce ye] (*çahman).

ipa: /sɑːm/

hyphenation: sam


sehm

text: Bi husna xwe ilahî kîBi sehm û heybeta dînêNucûm û kewkebê lami

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms: سههم

etymology_text: Ji zimanên îranî ku herwiha di pehlewî û farisiya navîn de jî hebû. Berevajî ku tê bawerkirin, "sehm" bi maneya "heybet" ne ji erebî ye.


navend

glosses: Beşa li nîveka anku nava derekê yan tiştekê/î, cihê giring.

forms:
ناڤهند
nawend
navhend

etymology_text: Ji soranî ناوەند (nawend).


nawend

glosses: Bi alfabeya latînî nivîsina ناوەند (nawend).


merkez

text:
Geh çûne bi ser hedê beqayê
Fi l-cumle ji merkeza turabê
Ew zerre gihane afitabê

etymology_text: Ji erebî مَرْكَزْ (markaz).

ipa: /mɛɾˈkɛz/

hyphenation: mer·kez


merkez

text: Kurum merkezi.

text: Eğitim merkezi.

text: Endüstri merkezi.

text: Şehir merkezi.


senter

glosses: navend, merkez, beşa li nîveka anku nava derekê yan tiştekê/î, cihê giring

etymology_text: Ji îngilîzî center yan centre


dad

text: Kes bi dada me nepirsit gilleh û dad-i çi kitKes bi dada me nepirsit gilleh û dad-i çi kit

text: Dad me dîsa ber te yeGuh bide ber gilh û dadanHakimê şehr û biladan

forms:
doz
maf
darizandin

etymology_text: Hevrehaداد (dad) ya farisî, dat ya pehlewî, date- ya avestayî û farisiya kevn, têkildarî dan ya kurdî ji proto-hindûewropî *deh₃- (“dan, dayîn”). Herwiha bide ber sûmerî 𒁲 (did, “mehkeme kirin”). դատ (dat) ya ermenî ji zimanekî îranî hatiye deynkirin.

ipa: /dɑːd/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-dad.wav

hyphenation: dad


dad

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-dad.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-dad.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-dad.wav


dad

audio: LL-Q13275 (som)-Hussein Bashir-dad.wav


find

text:
Firaqa dilbera rend e
Behêtim herwekî find e
Misilmanek dirê min de

text: Drakûla kesan diavêt ser findan û dikuşt.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /fɪnd/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-.find.wav

hyphenation: find


find

audio: En-uk-to find.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-find.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-find.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-find.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-She animates-find.wav