word: kulê pokê tên ji çol û çîya, yê min der tên ji ber pîya


kulîlka min jî bi berfo re

pos: proverb

pos_title: Gotineke pêşiyan

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: kutilka min jî ji berfo ye


word: kund çêlika xwe dixwe û paşî bi ser de digirî

glosses: Guhartoyeke kund çilîka xwe dixwe, paşê bi ser de digrî.


word: kur darê li pişta bavê ye, qîz warê xelkê ye

glosses: Guhartoyeke kur darê li pişta bavê ye, qîz warê xeikê ye.


word: kur dîwarê hundirin, qîz dîwarê derve ne

glosses: Guhartoyeke jin dîwarê hundir in, mêr dîwarê derva ne.


word: kurd şêrê çîyê ye, her mêrek bi sed mêrê ye

glosses: Guhartoyeke kurd şêrên çiyan e, her mêrekî wan bi sed mêra ne.


kurmanc têr e, xew jê re xêr e

glosses: Guhartoyeke kurmancî têr e, xew jêre xêr e.


kurmanc û pez, ereb û rez

forms: kirîf û pez, ereb û rez


word: kuştin bi dest gura ye, xwarin li firinda ye


kuştîyo, di ber xelkê yo

forms: kuştiyo di ber xelkê de


word: law darê bav hiltîne, qîz teşîya dê hiltîne

glosses: Guhartoyeke law darê bavê radike, qîz teşiya dê radike.


lawê metê, bê rûmetê

forms: bûka metê, bêrûmetê


lawê xelkê ye û şiva dehlê ye

glosses: Guhartoyeke mêrên xelkê ne, şivên dehlên e.


lawik çû seferê, vegerîya kerê berê

glosses: Guhartoyeke kerê me çû seferê hat dîsa kerê berê.


lê hat baş hat, lê nehat xerab hat

glosses: Guhartoyeke lê hat baş hat, lê nehat jê nehat.


lêhatin ji jêhatîbûnê çêtire

glosses: Guhartoyeke lêhatin ji jêhatinê çêtir e.


li alîkî şîn e, li alîkî şayî ye

glosses: Guhartoyeke li aliyekî şîn e, li aliyekî dawet e.


word: li bejnê nerî bi zêra kîrî, laçek rakir kertkê gurî

glosses: Guhartoyeke li bejnê nêrî bi zêra kirrî, laçik rakir kertkê gurrî.


li ber bayê tolikê direqise

forms: li ber tavê tolikê reqisin


word: li ber derîyê min genim dixwe û hêka li ber derîyê cîrana dike

glosses: Guhartoyeke genim ji ber derîyê min dixwê, û hêka li ber deriyê cîrana dikê.


li ber sîya şêr be, bila şêr te bixwe

glosses: Guhartoyeke li ber sîbera şêr bî, bila şêr te bixût.


word: li derîyê kesî nexe bi tilîka, bila kes li derîyê te nexe bi mîkuta

glosses: Guhartoyeke li deriyê kesî nexe bi tilîka, bila kes li deriyê te nexe bi mîrkuta.


word: li dîwari meşk hene, di meşkê de guh hene

forms: li dîwar mişk hene, li mişk guh hene


li kerê mirî digere ku nala jêke

glosses: Guhartoyeke li kerî mirî digere ku nala jêke.


li kerê şeytên siwar bûye

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: li kerê şeytên siwar bûn


word: li nav malê şêr e, li derve ( yan li nav êlê ) kitika bê kêr e

glosses: Guhartoyeke li nav malê şêre, li nav êlê kitika bêkêre.


word: limêj kir dema dema, wek xenzîrê devê çema

forms: nimeja deman deman, wahşe devê ceman


lingê dîk, di tawekê de dît

forms: lingê dîk di nav tasê de tîtin


word: lingê xwe li gora bera bavê xwe dirêj bike

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: Guhartoyeke piyê xwe li gorî bera bavê xwe avêtin.


word: ma ka ne ya te bû, kadîn jî ne ya te bû?

forms: ka ne ya te ye, ma kadîn jî ne ya te ye


ma mi ev rî li ber tavê sipî kirîye

forms: por li ber tavê spî kirin


ma Şam dûr e, mişar jî dûr e?

glosses: Guhartoyeke şam dûr e ma mişar jî dûr e.


mal bê ard dibe, bûk bê benîşt nabe

glosses: Guhartoyeke mal bê ard dibin, bûk bê benîşt nabin.


mal ji mişka rûreş e

forms: mala (yekî) ji mişkan rûreş bûn


mal mala te ye, bi alî firaxa de neyê

glosses: Guhartoyeke mal mala te ye lê bi alî firaxa de mere.


word: mal mala te ye, lê bi alîyê firaxa ve neçe


word: mal têr e kevanî şêr e, mal xizan e kevanî nezane

glosses: Guhartoyeke mal têr e kebanî wekî şêr e, mal birçiye kebanî gazgêncî ye.


mal têr e, kevanî şêr e

forms: mal têr e, kebanî şer e


mala gur e, ne dan û ne bilxur e

forms: mala gur e, ne av e, ne bilxur e


mala mêra çêtir e ji mala mîra

glosses: Guhartoyeke mala mêran çêtir e ji mala mîran.


mala pir jina, xerabû ji bina

forms: mala pirjin, xera bû ji bin


mala zarok tê de, şeytan naçe tê de

glosses: Guhartoyeke mala zarok tê de, ehremen naçe têde.


mala zêra xera dibe mala mêra xera nabe

glosses: Guhartoyeke mala zêra xirab dibe, mala mêra xirab nabe.


word: mala zêra xera dibe, mala kêra xera nabe

word: mala zêra xirab dibe, mala mêra xirab nabe


malê axa dihere, dilê kole diêşe

glosses: Guhartoyeke malê axê diçe canê xulêm dêşe.


malê axê diçe, canê xulam dişewite

glosses: Guhartoyeke malê axê diçe, canê xulam dêşe.


word: malê camêrekî û yê xesîsekî wek hev diçe

glosses: Guhartoyeke malê camêrkî û xesîskî wek hev derê.


word: mar ji pûngê hez nake, pûng jî li ser qula -kuna- mar de şîn tê

glosses: Guhartoyeke mar ji pûngê direve, pûng li ber qula mêr şîn tê.


word: mar ji pûngê nexweş e, pûng di devê qula wî de şîn dibe

word: mar ji pûngê direve, pûng li ber qula mêr şîn tê


word: me devêh nedî li reza, ma me pişkul nêdî li pirêza?


word: meçe şerê xal û xwarzîyan neke hawar û gazîyan

glosses: Guhartoyeke neçe şerê xal û xuharziyan, neke hewar û gaziyan.


megere li cîhê kaş, nebêne xewnê şaş

glosses: Guhartoyeke megere li cihê kaş, da tu nebînî xewnên şaş.


megere li newala, nebêne xeyala

glosses: Guhartoyeke megere li newala, da nebînî xeyala.


word: mêhvan ji mêhvan ne xweş e, xwedîyê malê ji herdûya ne xweş e

glosses: Guhartoyeke mêvan ger ji mêvên hezneke, xwediyê malê wê ji herdiya hezneke.


word: mêr heye şêrê dem demî û rokê şêrê her demî

glosses: Guhartoyeke mêr heye şêrê dem demî, mêr heye şêrê her demî.


mêra mêr dikuşt, Cibo hûr dişûşt

glosses: Guhartoyeke mêran mêr dikuşt, cibo hûr dişûşt.


word: mêra mêr naskir qûşê -paldim- quzê kerê naskir

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


mêrê qels du cara şer dixwaze

glosses: Guhartoyeke mêrê qels du caran şer dixwaze.


word: meriv biçûkê gura be û ne biçûkê bira be

glosses: Guhartoyeke biçûkê gura be, ne biçûkê bira be.


word: meriv dîkê rokê be, ne mirîşka hezar rojî be

glosses: Guhartoyeke bila dîkê rojekê bim, ne mirîşka sed rojî bim.


word: meriv gayê rokê be û ne çêleka sed salî be

glosses: Guhartoyeke bila canigê rokê bim, ne çêleka sed royî bim.


word: meriv ji Ereba re ne bêje merheba, wê bên ser kurk û eba

glosses: Guhartoyeke heke te gote ereba merheba, dê rûne ser kurk û eba.


meriv li ber kahnîyê tî namîne

glosses: Guhartoyeke meriv li ber kaniya tî namînê.


meriv pîr dibe, dil pîr nabe

glosses: Guhartoyeke mirov pîr dibe, lê dil pîr nabe.


word: meriv xwe bi destê xwe ne xurîne xura meriv naşkê

glosses: Guhartoyeke mera xwe bi destî xwe nexurîne xurê mera naşke.


word: meşka min meşka gamêşa, rûnê wê para derwêşa

glosses: Guhartoyeke meşka min, meşka gamûşan, rûhê wê para derwêşan.


word: mêvan ji mêvan ne xweş e, mazûban ji herdû alîya ne xweş e

glosses: Guhartoyeke mêvan ji mêvan hez neke, mazuvan ji herduwa hez nake.


word: mi cîyê xwe jê re kir war, ji mi re bû neyar

glosses: Guhartoyeke min cihê xwe jê re kir war, ew ji min re bû neyar.


mîh bi lingê xwe, bizin bi lingê xwe

glosses: Guhartoyeke mî bi lingê xwe, bizin bi lingê xwe.


word: min bexçak çêkir bi nezanî, yek hat go Ez xwedî me, tu cenanî

glosses: Guhartoyeke me bexçe danî bi nezanî ji der de hat got ez xweyî tu cenan î.


word: min xwedî kir bi delalî, xelkê ji mi sitend bi navranî

glosses: Guhartoyeke min xwedî kir bi guhana, wê ji min stend bi navrana.


mîna teralê bin dara xurmêye

forms: tiralê bin dara xurmeyê bûn


mirî ne melhûn be, gor lê teng nabe

glosses: Guhartoyeke mirî ne modî be gor lê teng nabe.


word: mirin hespê boz e, li ber derîyê mala hemî kesî ye

glosses: Guhartoyeke mirin hespê boz e li ber derê hemo kesa ye.


mirin mirin e, xirexir çi ye?

glosses: Guhartoyeke mirin mirin e xir xir çi ye.


word: mirina dewlemendan ji bo meleyan mizgîn e, mirina xizana? Şîn e

glosses: Guhartoyeke mirina dewlemendan ji bo melayan mizgîn e, mirina xizanan şîn e.


word: mirîşk nikila xwe di avê dadike Berê xwe ber bi Xwedê ve dike

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


word: mirîşkê çav hêka qazê kir, qûna xwe qetand

glosses: Guhartoyeke mirîşkê çav li bettê kir qûn li xwe qetand.


word: mirîşkê çav li betê kir, qûn li xwe dirand (girt)

glosses: Binêre mirîşkê çav li betê kir, qûn li xwe dirrand.


mirovê koçerî, jê dûr e rêncberî

glosses: Guhartoyeke meriyê koçerî, jê dûr e rencberî.


word: mitirb birçî dibin qala nanê şaya -daweta- dikin

glosses: Guhartoyeke aşiq birçî dibin qala nanê dawetan dikin.


morîka biqûl bi etar re namîne

glosses: Guhartoyeke morika bi qul bi etara re namîne.


mû bi zimanê me hat

glosses: Guhartoyeke mû bi zimanê (yekî) ve hatin.


word: nalbenda kihêl nal dikirin, kêvjalê got eve lingê min jî

glosses: Guhartoyeke nalbendan kihêl naldikirin, kêvjalî got, ev e ligên min jî.


namûs ji mêr e û jehr ji mar e

forms: namûs ji mêr re, jehr ji mar re


namûsê neke perdeya malê dinyayê

glosses: Guhartoyeke namûsê neke perde ya malê dinê.


nan bi guhê xwe xwarîye

forms: nan bi guhên xwe xwarin


nan bi xwê ye û xwê bi tahm e

forms: nan bi xwê, xwê bi tam


word: nan û mast taştîya rast, nan û dew taştîya derew

glosses: Guhartoyeke mast taştiya rast, dew taştiya derew.


nan û pîvaz û nexweşî, çavreşî ye

glosses: Guhartoyeke nan û pîvaz hebe nexwaşî çavreşi ye.


nanê bê xwe dixwe, tirrê şor dike

forms: nanê bêxwê dixwe, tirên şor dike


nanê bi nan e, çi minet ji gavan e

glosses: Guhartoyeke nan bi nan e, çi mineta li serê ban e.


word: nanê garis ne tu nan a, nebêje mala filan kes bê arvan e


word: nane garis ne tu nan e, kes nabê ew mal bê ervan e


word: nanê germ û zikê cerm û mêvanê bê şerm wek hevin

glosses: Guhartoyeke nanê germ, zikê çerm, û mêvanê bê şerm, hersê yek in.


word: nanê Îsa dixwe, selewata li ser Mûsa dike

glosses: Guhartoyeke nanê îsa dixwe, selawatê li ser mûsa dide.


word: nanekî xwe bide nanpêja, bera nanekî te zêde here

glosses: Guhartoyeke nanekê zêde bide nanpêja, bila nanê te xweş bipêje.


napeyive û go dipeyive dibêje dev e

glosses: Guhartoyeke napeyîve, dema dipeyîve, dibêje: "deve!".


word: navê gur derketîye, lê rovî dinya xera kir

glosses: Guhartoyeke navê gur derketiye, rovî dinyê xera dike.


word: navê gura derketîye, rovîya dinya wêran kirîye

glosses: Guhartoyeke navê guran derketiye, roviyan dinya wêran kiriye.


navê wî tune bû, çû di kahnîya gund rît

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


navekî giran li mezelekî wêran

forms: navekî giran li ser gundekî wêran


word: ne bi berxî me têr şîr xwar û ne bi kavirî me têr gîha xwar


ne bi nanê pir û ne bi gerdena sitûr

glosses: Guhartoyeke ne malê pirr, ne gerdena stûr.


word: ne çixara li ber bayê û ne gana li nav kayê

glosses: Guhartoyeke ne çixara ber bê, ne kutana nav kayê.


word: ne dijminê xeraba bin, dijmine xerabîyê bin

glosses: Guhartoyeke ne dujminê xerapa bin, dujminê xerapi yê bin.


word: ne dixwe, ne dide hevala, genî dike davêje newala


ne dixwim savarê, ne diçim hawarê

forms: ne dixwim savarê, ne diçim hewarê


word: ne dixwin firîkê te û ne dajom herîkê te

glosses: Guhartoyeke ne dixwim nanê te, ne diajom horika te.


ne fen e, ev çi dar û ben e?

forms: eger ne fend e, ev çi dar û bend e


word: ne gayê min li gavanê ye, ne galgala nanê gavên dikim

glosses: Guhartoyeke ne gayê min li garanê ye, ne galgala nanê gavan dikim.


ne germa lê tê û ne serma lê tê

forms: ne sar lê tê, ne germ lê tê


word: ne gundê bê rez û ne konê bê pez û ne mirovê bêje ez û ez

glosses: Guhartoyeke ne gundê bê rez, ne konê bê pez, ne mêrê bibêje, ez û ez.


word: ne ji gelaca ba, wê gur û mî bi hev re biçêrîyana

glosses: Guhartoyeke ne ji gelaca ba wê gur û mî bi hera bigeryana.


word: ne jinê bi dermana, ne mêrê bi devgirêdana

glosses: Guhartoyeke ne jina bi derman, ne mêrê bi devgirêdan.


ne kerê min û ne gayê te

forms: ne kerê min e, ne gayê te ye


word: ne kevanîya xwe me ne ya hevala me, ez kevanîya bîst û pênc mala me


word: ne mala hela hela û ne zarokê şêx û mella


ne Şeytên bibêne, ne naletê lê werêne

glosses: Guhartoyeke ne şeytên bibîn, ne naleta lê werîn.


word: ne xwar ne da hevala, genî kir avêt nevala

glosses: Guhartoyeke ne xwar, ne da hevala, genî kir avêt newala.


word: neçe şerê xal û xwarzîyan, neke hawar û gazîyan

glosses: Guhartoyeke neçe şerê xal û xuharziyan, neke hewar û gaziyan.


nedengkirin, zêrê zer e

forms: deng nekir im, zêrê zer im


nêrîna çava, qinyata dila

glosses: Guhartoyeke dîtina çavan qinyata dila ne.


neynûk û goşt ji hev naqetin

glosses: Guhartoyeke nênûk û goşt ji hev naqetin.


nikare bi kerê, dibeze kurtên

glosses: Guhartoyeke nikare bi kerê, dibeze kurtan.


word: nîşanê baranê ba ye, nîşanê mirinê ta ye

glosses: Guhartoyeke nîşanên baranê ba ye, yên mirinê ta ye.


nivişta bê tişt xwedyê xwe kuşt

glosses: Guhartoyeke nivişta bê tişt xwedi yê xwe kuşt.


nokê genî çûn Helebê, hatin bûn leblebî

glosses: Guhartoyeke nokên genî çûn bajara bûn leblebî.


word: ordek derket serê darê got Xwezî bi mehê biharê

glosses: Guhartoyeke werdek derdikeve ser darê û dibêje: 'xwezî bi mehên biharê'.


pale qels e, hincet das e

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: pale qels e, hacet das e


para geroka çû ber bayê babîsoka

glosses: Guhartoyeke para gerokan çû ber bablîsokan.


word: pariyekî xweş hêja yê garekî ( yan gakî ) reş

glosses: Guhartoyeke pariyekî xweş hêja ye gayekî reş.


pelê mayî ji yê buhurtî bêhtirin

glosses: Guhartoyeke pelên mayî ji ên bihurtî çêtirin.


word: penêr bixwe parî parî û nan bixwe heta tu karî

glosses: Guhartoyeke nan buxwe parî parî, şorbê buxwe heta tu karî.


word: pîrê bawer nedikir ku mêrekî bike, doza mehr û heyşteka kir


pîrê bi limêje, sal dûdirêje

glosses: Guhartoyeke pîr bi desmêj e, sal dirêj e.


word: pîrê ji bê kesî û kalo ji bê nefsî û li wê hortê li hev pirsîn


word: pîrê ji bêkesî, kalo ji bênefsî, herduya li li hev pirsî


word: pîrê têr bû ji kîrê, paşê sêwî hatin bîrê


word: pîrê yeqîn nedikir mêr bike, doza mal û heyşteka dikir


pîrek çûne hewara, zilam ketin kewara

forms: jin çûn hewaran, mêr ketin kewaran


pirêze bi sap e, qaşo bi ap e

glosses: Guhartoyeke pirêze yî bi sape, xidir î bi ape.


pîrî ye sed eyb û are ye

forms: pîrî ye, sed qesî xwariye


word: pirsa bike ji xortê gerîyayî û ji kalê zemana

glosses: Guhartoyeke pirsa bike ji xortê geryayî û ji kalê zemanan.


pisîk ne li mal e, mişk Evdirrehman e

glosses: Guhartoyeke pisîk ne li mal e mişk Evdirehman e.


piştî baranê ga cil dike

glosses: Guhartoyeke piştî baranê, kerê cil dike.


word: postê devê barê hêstire ( yan barê gê ye )


qadî ye, ji xwe razî ye

forms: qazî ye, bi xwe razî ye


qadîyê zaroka xwe kuştîye

forms: qaziyê zarokan xwe xeniqand


qala gur bike, ço hazir bike

glosses: Guhartoyeke qala gur kin, dar hazir kin.


qam qama mêşê ye û deng dengê gamêşê ye

forms: qam qama mêşan e, deng denge gamêşan e


qaz bi qaza re û baz bi baza re

glosses: Guhartoyeke qaz bi qaz re baz bi baz re.


word: qedrê gulê çi zane, kelbeş divê kerê reş

glosses: Guhartoyeke qedrê gulê çizane kerbeş divê kerê reş.


word: qelenê mitirba didî, qîza eşîran dixwazî

glosses: Guhartoyeke qelenê mitirba didî, qîza êlan dixwazî.


word: qenc li me rast nayên, pîs ji me danayên

glosses: Guhartoyeke qenc li me rast nayên, pîs ji me danavên.


qesra Elî çarde derî

forms: qesra elî, çardeh derî


word: qiloçê kera çênabin dibên qey em tim dehş in

glosses: Guhartoyeke qoçê kera çênabin, dibên qey em tim dehşin.


qûna wî qûna mîrîşkê ye, hêkê qaza dike

glosses: Guhartoyeke qûn qûna mirîşkê ye, hêk hêka qazê ye.


qutik çoxe dew tun e bixwe

glosses: Guhartoyeke kurtikî çuxe, dew tune bixwe.


rakirina zilmê, ji zilimdara nexwazin

glosses: Guhartoyeke rakirina zulmê ji zalimdara nexwazin.


rêh bû bost, dijmin nebû dost

glosses: Guhartoyeke rih dibe post, dijmin nabe dost.


req derketî ji avê, xwe daye ber tavê

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: req ketine avê, xwe dane ber tavê


word: reşê dê û bavê, sipî nabe bi sabûn û avê

glosses: Guhartoyeke reşê dê û bavê, sipî nabe, bi sabûnê û avê.


word: rîhê dîqusîne paşê -dûre- mîrêkê dide ber

glosses: Guhartoyeke rih diqusîne paşê neynikê dide ber.


word: rihet dibe dewsa xencera, rehet nabe dewsa xebera

glosses: Guhartoyeke sax dibe şûna xençera, lê sax nabe şûna xebera.


ro di cîkî teng de çûye ava

forms: roj li cihekî teng lê bûn êvar


roj bi bêjingê nayê veşartin

glosses: Guhartoyeke roj bi bêjinkê nayê veşartin.


word: roj bi bêjinkê ( yan seradê ) nayê veşartin

glosses: Guhartoyeke roj bi seradê nayê veşartin.


word: rovî berê ne diçû qulê rabû hejek jî bi terîya xwe ve kir

glosses: Guhartoyeke rovî ne diçû qulê, hejek bi serê dûvê xwe ve kir.


word: rovî ne diçû qulê, îja hejek bi qûna xwe ve kir

glosses: Guhartoyeke rovî neçû qulê, hejek bi dûvê xwe ve kir.


word: rovîyê gerok ji şêre raketî -rawîstî- çêtir e

glosses: Guhartoyeke roviyê gerok ji şêrê raketî çêtir e.


word: rovîyekî berdayî çêtir e ji şêrekî girêdayî

glosses: Guhartoyeke rovîkî berdayî, çêtire ji şêrekî giradayî.


rû reş e, parî xweş e

forms: rureşo, parîxweşo


rûn li Ereba pir bû, di qûna xwe dan

glosses: Guhartoyeke qîr li ereba zehf bû, di kûna xwe dan.


rûnê genê, li ser nanê xwedî

glosses: Guhartoyeke rûnê genî li ser nanê xwedî.


word: salê du cara cejn e,wan rojan jî zîkê feqîra diêşe

glosses: Guhartoyeke salê du caran cejn dibin, di wan rojan de jî zikê sêwiyan dêşe.


word: sê tişt hene sarî, sirşik û meyir û karî

glosses: Guhartoyeke sê tişt xweşin bi sarî: tirşik û mahîr û karî.


sed bavê çê, esil şîrê dê

glosses: Guhartoyeke hezar bavê çê, esil şîrê dê.


word: sed salî li dinyayê be, rokê mêvanê gorê be

glosses: Guhartoyeke sed salî li dinê bî, rojekê mêvanê gorê bî.


seqa li gora heqa

forms: seqa, li gorî heqa


ser bi ser û gul li ser û xwelî li ser

glosses: Guhartoyeke ya ser bi ser, ya zêr li ser, ya xwelî li ser.


ser guhê xwe razaye

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: li ser guhê xwe razan


serê bênamûs cinetê nabîne

glosses: Guhartoyeke serê bênamûsa cinetê nabîne.


serê çîyayê bilind tim bi mij û moran e

glosses: Guhartoyeke serî çiya yên bilind her mij û dûman e.


serê hespê xwe berdaye

forms: serê hespê xwe berdan


serê keçel baş e, di bin kum de

glosses: Guhartoyeke serê keçel di bin kum de başe.


serê ne êşe, kundir jê çêtir e

glosses: Guhartoyeke serê ne êşê, kundirek jê çêtir e.


word: serê neêşe, ne hewce ye dismalê lê bigerîne

glosses: Guhartoyeke serê ku neêşe çima bendan lê girê bidim!.


serê xwe bide û sirra xwe nede

glosses: Guhartoyeke serê xwe bide bextê xwe mede.


serîk çortan e û birrek xizan e

forms: seriyek çortan e û birek xizan e


serpehatî ji hekîmê luqman çêtir zane

glosses: Guhartoyeke serpêhatî ji hekîmê luqman çêtir dizane.


word: sibat hat û buhurtî, nav dilê gîska bez girt î


word: sibatê bankir adarê go "Sê roja bide mi bi deyn eze gîska ji tehta bînîm xwarê


word: sibe hat mirina pala hat, êvar hat kêfa pala hat


word: sifra camêra timî li meydanê ye ( yan raxistî ye )

glosses: Guhartoyeke sifrê comerdan tim li meydanê ye.


simbel bi pisîka jî heye

glosses: Guhartoyeke simbêl bi pisîka ve jî hen e.


singê du serî bi erdê re naçe

glosses: Guhartoyeke singê du serî, di erdê re naçe.


word: sîr li Ereba pir dibin, di qûna xwe didin

glosses: Guhartoyeke rûnê ereba pir dibe, di xwe didin.


siwarê dêr û tê sibê diherî êvarî zû tê

glosses: Guhartoyeke siwarê dêlrotê sibehê dihere, êvarê zû tê.


sofîyê remezana wek kerê dû garanê ne

glosses: Guhartoyeke sofiyê remezanan, mîna kerê garanan.


soldirû pêxwasin, cilhe bêkirasin

glosses: Guhartoyeke soldirû pêxwasin, cildirû bê kirasin.


stûrî ji gayê coht re namîne

glosses: Guhartoyeke bitiri ji gayê cot re namîne.


Şam şekir e, welat jê şêrîntir e

glosses: Guhartoyeke Şam şekir e, welat şirîntir e.


şeb û şekir li cem şivana yek in

glosses: Guhartoyeke şeb û şekir ji şivên re yek in.


word: şeqa dev li beqa kir, kevjalan lingên xwe li ba kirin

glosses: Guhartoyeke beqa deng li mara kir, kêvcala lingê xwe li ba kir.


şêr e şêr e, çi jin e çi mêr e

glosses: Guhartoyeke şêr şêr e çi jin e çi mêr e.


şêr ji bişan -daristanan- qut nabin

glosses: Guhartoyeke şêr ji daristanan qut nabin.


word: şêr ji meydanê dikeve, rovî tewlbaza dide xwe

glosses: Guhartoyeke şêr ji meydanê bikeve gur û rovî tewr û bazan didin xwe.


şevê kanûna, tirrê xatûna

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: xewên kanûnan, tir û lîsên xatûnan


şêwra jina bêrîya bizina

glosses: Guhartoyeke şêwra jinan, bêriya bizinan.


word: şeytên gotîye, yê li xwe bi heyire ez di wî nim

glosses: Guhartoyeke şeyten gotiye: 'yê ku li xwe biheyire, ez di wî nim'.


şîrê şêr di îyarê şêr de wê bîne

forms: şîre şêr, di eyarê şêr de


şîret kir li qîzê, gû hat ber î mîzê

glosses: Guhartoyeke nivişt çêkir ji qîzê re, gû hat bi mîzê re.


şitexalîyê êvara, dikevin qulê dîwara

glosses: Guhartoyeke gotinên êvara dikevin qulê diwara.


word: şûjina di çavê xwe de nabîne, derzîya di çavê hevalê xwe de dibîne


word: şûn di mala de be û şer ne di mala de be

glosses: Guhartoyeke bila şîn di malan de be ser ne di malan de be.


şûnik li dewsa wî xistin

forms: şonik li dewsa (yekî) kutan


şûr Şam e, xencer mam e, jin dotmam e

glosses: Guhartoyeke şûr şam, xencer mam, jin dotmam.


word: şûr Şam û xencer am, jinê bîne ji keç am


şûrê Misrê bikeve avê de zeng nagire

glosses: Guhartoyeke zêr, di bin axê de zeng nagre.


word: şuxul şêr e ku te dest avêtîyê dibe rovî

glosses: Guhartoyeke kar şêre, te dest avêtê dibe rovî.


tas hat û çingîya, çi rast û çi derew

glosses: Guhartoyeke zerik çingiya, çi rast çi derew.


word: te bavê xwe nedîtiba, tê gotiba ez lawê kê me

glosses: Guhartoyeke ger bavê xwe nedîtiba wê gotiba ez kî me.


te beran gurand, ma birayê berên nîne?

forms: te beran gurand, lê birayê beran nîn e


te çi danî beroşê, tê wî bixwî

glosses: Guhartoyeke tu çi têxî biroşê, tê wê bixwî.


te çi xist meşkê tê jê derxe

glosses: Guhartoyeke te çi xist biroşê, tê wî derînî.


te tir ji Qeyso re kir eyb

forms: tir ji qeyso re kir eyb


tehiba Xelef çû ber telef

forms: taba xelef, çû ber telef


tehta te li ser rît, baranê şûşt

forms: tehtê te lê rî, baranê şûşt


tenûr bi tir û fisa germ nabe

glosses: Awayekî din yê nivîsîna tendûr bi tirr û fisa germ nabe.


terîya kûçik rast nabe

glosses: Guhartoyeke teriya kûçikan qalib nagire.


terîya mişk li mala wî bi ard nabe

glosses: Guhartoyeke teriya mişkekê di malê de bi erd nabe.


terîya xwe bi ciwana re diqusîne

glosses: Guhartoyeke tu mûyê xwe bi ciwanan re diqusînî.


teyr li ezmana nayê firotin

glosses: Guhartoyeke aqil bi pereyan nayê firotin.


tirek û du tir li ba tireka yeke

glosses: Guhartoyeke tirek û sed tir li ba tireka yek in.


word: tirrek û du tir li cem tirreka wek hev e


word: tirsa gur ji baranê heba wê ji xwe re kulavek çêkira

glosses: Guhartoyeke tirsa gur ji baranê hebûya, wê ji xwe re kulavek çêkira.


word: tişta bike bi esas, ji bo dil neke tas was

glosses: Guhartoyeke mezbût bikole asas, ji bo dil neke wase was.


tiştê çû nede dû

glosses: Ev biwêj diyar dike ku lidûçûna tiştên çûyê beredayî ye.

etymology_text: Ji tiştê + çû + nede + dû


word: tu cehnemê nebînî, buhuşt bi te şêrîn nabe

glosses: Guhartoyeke ta tu dujehê nebînî, buhişt bi te xweş nabî.


tu çi têxî kewarê wê ew bê xwarê

glosses: Guhartoyeke tu çi bixî kewarê, wê ew were xwarê.


tu çiqasî bilind bifirî, tê nizim deynî

glosses: Guhartoyeke tu çiqas bilind bifirî, tê weqas nizim bikevî.


tu dibê mejîyê kera xwarîya

glosses: Guhartoyeke tu dibê qey şîrê kera mêtiye.


tu fedî nekî çi hebe tu bikî

glosses: Guhartoyeke tu fedî nekî, çi hebe tê bikî.


tu gû çiqas tev bidî wê bêhn jê bê

glosses: Guhartoyeke tu çiqas gû tevdî, wê bîhn jê bê.


word: tu her ber erş tê, vegere ber kûrikê reş

glosses: Guhartoyeke tu herî erş tu herî ferş tu dê werî ber gunikê reş.


tu li berîya Mêrdînê li siwara dipirsî?

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: tu li beriya merdînê li siwaran dipirsî


tu mi buxurîne, êzê te dalêsim

glosses: Guhartoyeke tu min bixurîne, ez jî te dialêsim.


tu nebîne reşî tu naxwî xweşî

glosses: Guhartoyeke ê nebîne reşiyê, nabîne xweşiyê.


word: tu nedîtîya tu nedît û wexta dît bi xwe de rît

glosses: Guhartoyeke tinedîtiyan ti nedîtin, dema dîtin, bi xwe de rîtin.


word: tu pera têxe palanê kerê jî, wê ker jî bizire

glosses: Guhartoyeke tu peran têxî palanê kerê, wê ker jî bizire.


word: tu tenekê di nav ava zêr de jî bike dîsa teneke ye

glosses: Guhartoyeke tu teneke di nav ava zêr de jî bikî dîsa tneke ye.


word: tu wer dewê me bikile, ezê herim dewê mîr bikilim

glosses: Guhartoyeke tu were dewê min bikêle, ez jî herim dewê lawê mîr bikêlim.


va dar, va mişar

forms: va dar, va birek!


wê ev hevîra hîn gelek avê hilîne

forms: ev hevîr hê wê gelek avê hilîne


wê girêka xwe bi destê xwe veke

forms: girêka xwe bi destê xwe vekirin


wek çêleka paç xur

forms: wekî çêleka ga bûn


wek Erebê çav li penêrê ter keve

glosses: Guhartoyeke wekî ecemê ku çav bi penêrê ter bikeve.


wek gayê li ser rêxa xwe mexelê

glosses: Guhartoyeke her giya li ser reha xwe şîn tê.


word: wek gayê qut e, ne mêşa ji xwe diqewirîne û ne ji hevalê xwe

glosses: Guhartoyeke gayê qut e, ne mêşa li ser xwe kiş dikê û ne jî li ser hevala.


wek kerrê ba bi ber guhê wî keve

forms: wekî kerê ba bi ber guhan bikeve


wek korê kêç bi desta keve

forms: wekî korê kêç bidestketî bûn


wek marê binê tûr e

forms: bûn marê di tûr de


wek marê nîv kuştî

forms: bûn marê nîvkuştî


wek mêşa higiv e dike guv guv

glosses: Guhartoyeke (filan kes) mîna mêşa hinguv, dike guv guv.


wek pîra tefşo li quz keve

forms: wekî pîra kevir li qûnê ketî bûn


wek sêwîyê eba bavê xwe li xweke

glosses: Guhartoyeke wek sêwyê eba bavê xwe li xwekirî.


word: weke ku ez ciwan bûm bi tîr û bi kevan bûm, gava ku ez pîr bûm, notirvanê şikeva hevîr bûm

glosses: Guhartoyeke wekî ku ez ciwan bûm, bi tîr û kevan bûm, gava ku ez pîr bûm notirvanê şikeva hevîr bûm.


word: wekî çûkê tirotanî mala xwe xera kir û ya hevala jî li cem danî

glosses: Guhartoyeke te bi tiştikî nizanî, te mala xwe xera kir û mala me li ser danî.


word: wer ba min salê carek bi siltanî, heyvê carek bi mêvanî, rojê carek bi dilmanî

glosses: Guhartoyeke serdan, salê carekê bi siltanî, mehê carekê bi mêvanî, rojê carekê bi dilmanî.


word: wexta gîha bû, kes ne xuya bû, bû firîk Hesso û Hemo bun şirîk

glosses: Guhartoyeke wexta giya bû, kes ne xiya bû, bû firîk, hemo û heso bûn şirîk.


word: wexta kara rû digerîne, wexta şîvê kevçîya tîne

glosses: Guhartoyeke wexta kar rû dizîvirîn e, wexta şîvê kevçî tîne.


wexta tu ket avê, çi li çogê çi li navê

glosses: Guhartoyeke ê da nav avê, çi li kabê, çi li navê.


xal Xidiro herro li viro

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: xal xidiro, hero li viro


word: xala xwarzîya rakirin, apa birazîya dakirin

glosses: Guhartoyeke xalan xwarzî rakirin, apan birazî winda kirin.


word: xêr û xweşî li te barî, kevir, kûçik li mi barî


word: xêrê bixwaze ji hevalê xwe re, dê xêr bê pêşîya te

glosses: Guhartoyeke başiyê ji hevalê xwe re bixwaze, ji bo xêr bê pêşiya te.


xew jî divê û kew jî divê

glosses: Guhartoyeke xew jî divêt û kew jî divêt.


word: xewa bavmirîya tê, xewa şîvnexwarîya nayê

glosses: Guhartoyeke xewa kuştiya tê, xewa birçiya nayê.


xêzê xwar ji gayê korda ( yan pîr ) ye

glosses: Guhartoyeke xetê xwar di gayî pîr da ye.


xilt axê dikole û di serê xwe dide

glosses: Guhartoyeke xilt axê dikole û bi serê xwe de dike.


word: xilt çiqas axê bikole bi serê xwe dadike


xizano, bi halê xwe nizano

forms: xizano, riya mala xwe nezano


xort wek mar e, ne cî û ne war e

forms: wekî mar e, ne cih e, ne war e


word: xursî xwedîyê xîyarê çelmisî, ne dixwe û ne dide kesî

glosses: Guhartoyeke xursî, xwediyê xiyara helisî, ne dixwe, ne jî dide kesî.


xwarin li ber kir, ço raserî ser kir

forms: xwarin li ber kir, çov raserî ser kir


xwe dide ber agirê germ

forms: xwe dayîn ber agirê germ


word: xwedê ahê vî destî ji vî destî re na hêle

glosses: Guhartoyeke ahê vî destî ji vî destî re namîne.


xwedê çîya dibîne û berfê lê dibarîne

forms: xwedê li çê dinêre, û berfê lê dibarînê


word: xwedê derbekê li meriv dixe û derbekê di ser meriv digire

glosses: Guhartoyeke xwedê kevrekî li mera dixe, û yekî di ser mera ra digre.


xwedê li wecih dinêre û sîla lê dixe

glosses: Guhartoyeke xwedê rû dibîne û sîlê lê dixîne.


xwedê noka dide yê bê diran

glosses: Guhartoyeke xwedê noka dide kalên vê diran.


xwedê padîşehekî mezin e

forms: xwedê padişahekî mezin e


xwedê serîya dibîne û kuma lê datîne

glosses: Guhartoyeke xwedê serî dibîne, kum lê datîne.


word: xwedîyê goşt jî zane goştê wî heram e, xwedîyê pere jî zanê perê wî qelp e


word: xwelî li wî serî be ê ku deh serî jê neqehire

glosses: Guhartoyeke xwelî li wî serî ku hefit serî jê ne êşin.


xwestî rû reş e, hevala parî xweş e

forms: xwesteka rûreş e, hevala parîxweş e


word: xweş dibe dewsa xencera û xweş nabe dewsa xebera

glosses: Guhartoyeke derê derba xencera, narê derba xebera.


xweş mêvan e, lê ne tu mazûban e

forms: tu xweş mêvan e, lê ne tu mazûvan e


xweş xeber e, lê mi ne bawer e

glosses: Guhartoyeke xweş xeber e, lê min ne bawer e.


xwîn bi xwînê nayê şûştin

forms: xûn bi xûnê nayê şuştin

word: kanı kanla yumazlar, kanı suyla yularlar


ya naçe aş ya jî diçe aşvan dikuje

forms: an naçe aş an jî diçe aşvan dikuje


word: ya naçe dizîyê, yan jî diçe şivên dikuje

glosses: Guhartoyeke an naçe diziye yan jî diçe şivên dikuje.


yara min lêv gir e, ji tuneyî çêtir e

glosses: Guhartoyeke sêla min kevir e, ji mineta çêtir e.


word: yarê dêya mi yek ba, minê bi dendikê behîva xwedî bikira

glosses: Guhartoyeke yarê di ya mi yek ba minê bi dendikê bihîva xwedîkira.


yê gelekî nekeve hindik winda dike

glosses: Guhartoyeke ê pê pirî dikevê, hindikî hinda dikê.


word: yê ku ji yekê fêm neke, ji sedî fêm nake

glosses: Guhartoyeke kesê ji yekî fêm neke, ji sedî jî fêm nake.


yê ku li du rîya dinêre, şaş dibe

glosses: Guhartoyeke yê ku li du riyan dinêre şaş dibe.


yê li kerê siwarê, li kerê xwe digere

glosses: Guhartoyeke li kerê siwar bûye, li kerê digere.


yek bi yekî ye û giş bi xwedê ye

glosses: Guhartoyeke sed bi yekî ye û yek bi sedî ye.


yek ta nabe, du ta tê ranabe

glosses: Guhartoyeke yek ta nabe, du ta tê re nabe.


word: yek teraz û yek beraz, li vê hortê bûn xal û xwarz

glosses: Guhartoyeke yekî berazî û yekî karazî ji hev ra bûn xal û xarzî.


yekî nego mendo kere te bi çendo

glosses: Guhartoyeke kesî negot: mendo, kerê te bi çendo.


word: yekî xirnisî çû cem yekî kinisî go ka qetek nanê garisî

glosses: Guhartoyeke yê kinisî çû bal yê binisî û gotê: ka piçek nane garisî.


zîkê têr ha ji yê birçî tune

glosses: Guhartoyeke zikî têr haj zikî birçî tune ye.


word: zilam çav li der e, pîrek xwelî li ser e

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: jin çav li der e, mêr xwelî li ser e


zilam jî hene û zilamok jî hene

glosses: Guhartoyeke jin jî hene, jinkok jî hene.


word: zilamê fedîkok bi kundekî, pîreka fedîkok bi gundekî

glosses: Guhartoyeke mêrê fedok bi kundekî, jina fedok bi gundekî.


zimanê dirêj darkutê xwedîyê xwe ye

glosses: Guhartoyeke zimanê dirêj darkutê serê xwediyê xwe ye.


zimanê sohr e, ne kaş e ne kendaş e

forms: ziman e, ne kaş e, ne kendal e


zimanê xwe birrî, cîyê xwe kirrî

forms: zimanê xwe birrî, cihê xwe kirî


zimano leqleq, sero teqreq

forms: zimano leqleq, seriyo teqreq


word: zor zane, zêr zane, devê tivinga mor zane


word: bere dil bi dil be, bere ji welatê dûr be, tûrê parsê li mil be, binê tûr jî bi qul be, mitêl ezmanê bilind be, palgeha bin serî kevir be

glosses: Guhartoyeke bila dil li dil be, doşek kevir be, balgî jî buşkul be û orxan jî bi heft ciyan qul be.


title: bila dil li dil be, doşek kevir be, balgî jî buşkul be û or‹an jî bi heft ciyan qul be

redirect: bila dil li dil be, doşek kevir be, balgî jî buşkul be û orxan jî bi heft ciyan qul be

pos: hard-redirect


merhun

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: rehînkirî, îpotekkirî, ya/yê ku hatiye rehîn kirin, ya/yê ku hatiye îpotek kirin

etymology_text: Ji osmanî مرهون ji erebî [Peyv?].


title: Sub-district

redirect: sub-district


Bi tilîya kul de namîze

glosses: Guhartoyeke (filan kes) bi tiliya kul de mîz nakê.


Bû al, ketîye mal

glosses: Guhartoyeke (filan kes/a) bûye al, ketiye mal.


Gunreş di ser xwe re ne dîtîye

forms: paqreş di ser xwe re nedîtin


word: gur oxir e, nebîne ji hemû tiştî çêtir e

glosses: Guhartoyeke gur bibîne - oxir e, nebîne hê çêtir e.


Jana tilîyê, derdê hewîyê

forms: êşa tiliyê derdê hewiyê


word: ji mecbûrî meriv ji mêrê ca xwe re dibêje yabo

glosses: Guhartoyeke carinan mirov ji yarê diya xwe re dibeje: “bavo”.


Meriv bi xwezîya, nagihê cohtê kezîya

glosses: Guhartoyeke bi xwaziya kes nagrê gurzê keziya.


Rojek gulê ye rojek gulşîlavê ye

forms: demek a gulê ye, yek a şîlanê


Tir nema di qûnê de disekine

forms: tirr di qûna (yekî) de nesekinîn


alîkî şîn e û alîkî şahî ye

glosses: Guhartoyeke li aliyekî şîn e, li aliyekî dawet e.


word: ava çema çiqasî şêrîn be, di derya de şor dibe


word: avê bînê ji mesîla (cobara), jinê bîne ji esîla


word: bar xwahr bû, gerek heval hebe rast bike


word: baranê çibike ji kevir, şîretê çibike ji dînê bi gir


word: baranê xuş xuş e, dengê baranê ji dûr ve xweş e


word: barê ga xwahr nebe, kevir ji cîyê xwe naleqe


word: barê min ne bes e, tu jî xurcika xwe davêjî ser


word: bavo min dizek girtîye, berde, ez berdidim ew min bernade


word: bê siûd di nav şûvê re çû, darê pembo di qûnê re çû


word: bê şêx û pîr, neçe dîwanê mîr, ku tu nekevî halê feqîr


word: bejna xwe ne elimîne kiras û xeftana, û zikê xwe ne elimîne du dane


word: belengaza kumê xwe bi carekê re xwelî kirine û dane serê xwe


word: bênamûsa dehf nedin, wê ji xweberê bikevin


word: ber berê piling şêr e, û yê axê zilamê têr e


word: ber çav dûr ket, bû bîyanê dil, ber çav nêzîk ket bû şêrînê dil


word: ber gola biçîne bax, xelkê bê esil meke çirax, şûxlê ku çû mebêje ax


word: ber sîkan daran de, sêv nakevin dawan de


word: bere bextê min hebe, û çavekî min tune be


word: berê bûka malê genî bû, îca tirek kir bû berate


word: bere cûwa min bi av be, ji ku tê bere bê


word: bere ez bûka xerîba bama û ez qirşîvana xeşûlê bama û têr wesfê mala bavê xwe bidama


word: bere jina qenc be, bera li nav bêlûk leşger be


word: bere kes nebêje min dinya çembil kirîye, bavê teva mirîye


word: bere kincê baş li bejna min be, û qur qura zikê min be


word: bere mêr be, kelemê ber çavê neyar û dijmina be


word: bere mêrê min şîyar be, bere bi hezara deyn li dar be


word: bere meriv bê text be, lê bere meriv bê bext nebe


word: bere mêşek li dîwara ba û bere ne miriba


word: bere mirov di avê de bifetise, bere meriv di pira nemerda de derbaz nebe


word: bere roja mirov reş be, û bûka wî rûxweş be


word: bere sed guzê min hebin, û deh jê pûç bin


word: bere sisê bêne mirinê, berxê ber bizinê, mêrê bi gotina jinê, mişkê terazinê


word: bere siwarê min siwar be, û bi hezar zêrî deyndar be


word: bere xwedê bi min re be, û bere şûrê min ji dar be


word: bere xwestî perê maldara be, ne yê tozpêketîya be


word: bere yek bi pere be, bere dîn û sersare be


word: berfa sibeha koma paleha, berfa êvara selefa siwara


word: berfa sipî û mirin, ber derîyê her kesî ne


word: berfê çîya kiras kirin, heft mêrxasa menga xwe terxan kirin û hespê xwe nal kirin


word: berî tu bêjî kew e, mi go niklê wî sohr e


word: bext kurkê mirov e, dinya sar be mirov li xwe dike, û dinya germ be mirov ji xwe dike


word: bi ardê kewarê û bi ava newalê em ê bixun heya biharê


word: bi dilê kala qîza bibîne, û bi dilê xorta hespa bistîne


word: bi gepekê don dixwe û bi gepekê sûnd dixwe


word: bi kulma diçe dirêjikê, bi gurmişka diçe şûjinê


word: bi kulmek xwê derya şor nabe, û bi tozek ax çav kor nabe


word: bi lavlavê mirov ji ber jina xwe nake der


word: bi nanekî merd nabe, û bi darekî mêrxas nabe


word: bi rokê qad xweş dibe, bi kar mirov geş dibe


word: bihar ma roj û danek, ew jî bû xêl zimanek


word: bihara sitewr û havîna avis xerab sal e, bûka sitewr û qîza avis xerabmal e


word: bike ji bo kesê kesa, wê bê pêşîya pîsê pîsa


word: bike kala, bixwe mala, çibkî bi xortê aqilvala


word: binê beroşê nexwe, wê berf di daweta te de bibare


word: birçî ye wek gurê har e, tazî ye wek mar e


word: birinc û şîr rind e, lê rojekê li mala min û rojekê li mala we


word: bixwe birinca birincxwira, nexwe birinca gûxwira


word: bo mirovantîyê germ e, bo beyartîyê nerm e


word: bû qantirê çawîş, Ji pêş ve geza dide ji paş ve zîtirka dide


word: bûk da bi tûtûkê û tûtûk li tehtê xist şikenand


caw bû kitan, dew bû derman

glosses: ew tiştên hewce biha bûne rewşa gel xirab e


word: cîran heye cîran e û cîran heye agirê har e


word: cîyê baran lê dibare teyrok jî lê dibare


word: çar mal nabin gundek, çar mû nabin hetanek


word: çav dibîne, dil dihebîne, aqil lêdixe werdigerîne


word: çav naxwaze ji çav bilindtir be, bira naxwaze bira jê çêtir be


word: çermê kerê ye, ne dibe dahol û ne dibe çarox


word: çiqasî mar fetla bide xwe, dîsa jî wê rast here qulê


word: çîya hemî dibêjin em çîya ne, golikê ber çêlekan dibêjin em ga ne


word: dema qîz bûm mîr bûm, bûk bûm wezîr bûm, ketim bin destê mêr, zû pîr bûm


word: derba şûr mêrekî dikuje, derba gotinê hezarekî dikuje


word: derdê birçîyan nan e, yê ewledaran goman e


word: derew bibin xwelî, navêje nav zevîyê xwe


derzîya wî di ber serê wî de ye

etymology_text: Ji derzîya + wî + di + ber + serê + wî + de + ye


word: dimsa yekî rijîya, go bere bibe xêra mirîya


word: dinya aşê mirinê ye, her kes arvanê xwe lêdike


word: diz diz e çi derzîkê bidize û çi hêştirekî


word: dostê nanê xwe be û dijminê ardîyê xwe be


word: dostekî bi kêr, çêtire ji deh birayê bê xêr


ê bê xwedî, bê xwedan e

forms: bêxwedî û bêxwedan bûn


word: em dibêjin xalo dixeyide û em dibêjin apo dixeyide


word: ez li siwar dinerim, ez hespê wî nal dikim


word: ez qîz bûm ez wezîr bûm, ketim bin kopekê mêrê xerab, ez kal û pîr bûm


word: gangilok ne bihar e, xox ne dar e, keç ne war e, jina bi mêr ne tu yar e


word: gava hiş li serî ye, çima diçe ber derî ye


word: gava mîrê me kew bû, halê me ew bû, mîrê me bû qijika belek, li me gerîya çerxa felek


word: gîha di bin kevira de namîne û berf li ser çîya namîne


word: go ezê guhê te bigrim li dinyayê bigerînim, go ma ne tê bi mi re bî


word: go Cotkar te çi çand ? Got ku şîn bê tê bizanibe


word: gotin ji gur re Çima sitûwê te sitûr e? Got Ez ji kîsê kesa dijîm


word: gul dan kerê ku bêhn bike, kerê gul xwar


word: gula ber derîya şîn bibe, wê her roj di bin linga de be


word: gulê bere tu gul be, cî û war bere Mûsil be


word: gundê bê kûçik, her kes dest vala lê digere


word: gur bi hêza xwe zanîba, wê cîhan talan kiriba


gur û mî tev de naçêrin

forms: gur û mî bi hev re diçêrin


word: heft dîlanê hirçê ne, li ser dara xurmê ne


word: her demek bayek heye, her çaxirek rêyek heye


word: hespa xwe nalkirin, kera simê xwe hildan


word: heta kara xwe kir, ava pir li ber xwe bir


word: îro mêvan e û sibê cîran e û dusibe gundî ye


word: ji dîna re li defê xe, ji zana re serê xwe bihejê

etymology_text: Ji ji + dîna + re + li + defê + xe + ji + zana + re + serê + xwe + bihejê

word: anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zurna az


word: ji gur re gotin Bibe şivanê pez, got Binê lingê min qusîya ye


word: ji navê rabû şermet, winda bûn rêz û rûmet


ji sala salek e û carek e

glosses: Carinan û gelek kêm 'Ji salan û mehan carekê tê yan jî nayê '


word: jîjo dest pirça xwe dide, dibêje mîrato ma tê bi hevrîşim ba


word: jin li ser tirba mêrê xwe girîya û got Ne li xêra gundîya bû û ne li şerê wan bû Yekî rêbiwar dengê wê kir û got Ez di tirba wî de birîm


word: jinikê got Qûna min ji berfê qeşa girt, mêrik got Ma min çi jê ye şûna terikê min germ e


word: karê xwe bike bi wext û rûnê wek xatûna ser text


word: keçik teşîya dê radike, lawîk tîra bavê radike


word: keçik wek sêva li darêye Herkes kevira davêjîyê, kî bixe ji wî re ye


word: ker bi heft awaya sobelanîyê dike, ku dikeve avê hemîya ji bîr dike


ker pîr e, hevsarê wî rengîn e

etymology_text: Ji ker + pîr + e + hevsarê + wî + rengîn + e


word: kêvjala dev li mar kir, beqa ling li ba kir


word: kî li hestîya bigere, bere here devê qula gur


tîtk

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


word: kor dibê çavekî bi ron, birçî dibê parîkî bi don


word: kora bi destê hev girtin, bi çalê werbûn


word: ku dewlemend xwe di çîya wer kin, wê bêjin bi hiş e


word: ku te xwelî li serê xwe kir, bere germ be


word: li qetekî digerîya, werîsek bi destê wî ket


word: li ser kebaba ve çû, li ser dexdexana kera vebû


word: li vê şevê li vê revê, bûka malê qelîneka divê


lingê pêxwasa li derîyê soldurîya ye

etymology_text: Ji lingê + pêxwasa + li + derîyê + soldurîya + ye

word: tilkinin dönüp dolaşıp geleceği yer kürkçü dükkanıdır


word: me çikir, xwedê çi da, me genim çand xwedê ceh da


word: menêre li ser ava, tê bihesilî li çirava,


word: mêrê bêbext pir (koprî) be di ser re derbas nebe


mirî pir in, ya zindî?

glosses: Tu li dinyayê yî haya te ji dinyayê heye?


word: ne feqîrê pozbilind, ne mêhvanê mal di gund û ne yê di civatê de bêjê jina mi rind e


word: ne her gavê peyv tê gotin û ne her gavê çêlek tê dotin


word: ne hesil çav û kildan e, hesil duhêl û badane


word: ne ji mi be ne ji te be, wê mala me xilî xerabe be


word: ne jina belaş, ne xulamê bê meaş, û ne erdê kaş


word: ne pesnê tûtina xwe bide û ne pesnê jina xwe bide


word: ne qelîneka bibin pêşîya birçîya û ne berfê bibin pêşîya tî ya


nêçîrvan kewê xwe di mijê de bernade

etymology_text: Ji nêçîrvan + kewê + xwe + di + mijê + de + bernade

word: bir dalda dokuz ceviz görmeyince taş atmamak


nenêr li mirûz, binêr li girûz

etymology_text: Ji nenêr + li + mirûz + binêr + li + girûz


word: nesaxê me nik nik e, tu heft nana li berkî tu perçekî ranakî


word: neyêne serê kesê kesa, wê bênin serê pisê pisa


word: nikare ser hêka mirîşkê rûnê, ser a qazê datîne


nuh hat, kevin hilat

forms: teze hat, kevn xelat


word: nuh mala rahiştin kormara go Vana çine? Go Werîsê malan e


word: parîyê xweş ji meriva re û gotina xweş ji xerîba re


word: parsek çûn cem parseka, ji wan ket qere parsek


word: pêşî rez paşî rez, neke bi gotinê jina bi lez


word: pira batir manê, qesra ser çiqanê, dêra yextir mane, wê bimînin heta axirê zemanê


word: pisîkê çav zerdoqê, mêvan xweş e bi şev û rokê, pisîkê çav zelalê, mêvan xweş e bi şirîkê malê


word: qedehek jehrê vexwe qedehek qehrê venexwe


word: rêyek li ber diz e, hezar rê li ber xwedîyê malê ye


ro bi moxilê nayê veşartin

glosses: Guhartoyeke roj bi bêjinkê nayê veşartin.


word: sala du bihar û zilamê bi guhar û pîra bi yar


word: sed tajîyê wan keroşkekî min ji xew ranakin


serê neêşe ne hewceyî destmalê ye

glosses: Guhartoyeke serê ku neêşe çima bendan lê girê bidim!.

forms: Serê ne êşê mirov kemik pêre girê nade.


word: şêr li zozên deng jê hat, gur li vir dev ji mîyê berda


şêrê bê diran

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: gurê bêdiran


word: tava bihara li serê neyara, tava payîza li serê ezîza


teyrê xwe di mijê de bernade

etymology_text: Ji teyrê + xwe + di + mijê + de + bernade


word: wek birinca mala xeyda ye, sê sala bi sitûna darê ve maye


wek girara qereçîya ye

etymology_text: Ji wek + girara + qereçîya + ye


word: wek guza kor e ne bi şûjinê be tiştek jê dernakeve


wek mirîşka gêj e

forms: mirîşka gêj e


wek terîya kûçik e, rast nabe

glosses: Guhartoyeke teriya kûçikan qalib nagire.


word: wexta dinya dinya bû, gur şivanê mîya bû


word: wexta mirîşk hêka dike, cîyê xwe çê dike


word: xesûwê ne dîn û îman, bûkê ne zar û ziman


word: xwarin bi gend û gû, û şûştin bi reng û rû


word: xwedê datîne bi bara û hiltîne bi misqala


word: xwedê ji yekî re xera bike diranê wî di pelûlê de dişkê


word: zikê xwe ne elimîne du dana û bejna xwe ne elimîne kiras û xeftana


keter

etymology_text: Ji îngilîzî cutter

ipa: /kɛˈtɛɾ/

hyphenation: ke·ter


word: agir li loda te bikeve û tu xwe li ber germ bikî


word: agir li malê keve pêtî li asîmanan re derkeve


word: agirê dara berûyê bi ser serê te de bibare


word: av bireve, nan bireve, tu pê re negihîjî


word: ava te li ser pişta kêrûşka beş be, nanê te li ser perê qijika reş be, tu birevî û nerevî tu pê re negihîjî


word: avê bibînî nan nebînî, nan bibînî avê nebînî


word: bi bin erebeyekê kevî û goştê te bi tekeran ve bigire


word: bi nalenal ji vê dinyayê bicehimî û herî


word: brûsk li mala te xe û tu tenê ji nav re herî


word: cîgara te pirtî pirtî be û devê te de bê xwarê


word: daxwaza min ji Xwedê ew e ku hemû karên te nîvco bimînin


word: derîyê te bi heft hejên guhîjê girtî bin


word: derîyê te, bi heft hejên guhîjê girtî bin


word: dest û çavê lavkê min agirê cehnimê nebine


word: dew bibînî nan nebînî , nan bibînî dew nebînî


word: di her şeş zarokên xwe di şoyekê de veşêrî


emirquto

text: Weylaaa!... Lo Husên! Hey emirquto! De rabe wîî!

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 30, ISBN 9786054497010

text: Hey emirquto. Tu wisanê van galgalan dibêjî û dibilînî.

ref: Zelnelabidîn Zinar: Hemdîn û Şemdîn, Weşanxaneya Çanda Kurdî, Stockholm, 1998, r. 68


emrê te kin be

etymology_text: Ji emrê + te + kin + be


word: erd li per pîyê te veqelişe, heta navikê tê de herî xwarê û kes dest nevêje te


êş bi serê te keve

etymology_text: Ji êş + bi + ser + -ê + te + keve


word: êtixî ji mala te, soxî ji navê te kêm nebin


word: ev newal tijî zêr bibin, libek nebe nesîbê te


word: ewk li te biqelişe û şûjin bi dest te nekeve


word: ez li te helal nakim, bi agir û pêtî be bi canê te keve


word: goştê canê te bihele, tu bibî komek hestî


word: goştê te li erdê, hestîyê te li bin pêyan be


word: goştê te pirtî pirtî devê te de bê xwerê


word: her du lingên te bi hev re bişkên ku tu ji xwe re rûnî


word: hey girfiringî li te bên û neynok tinebin tu xwe pê bixrînî


word: hey koremar li binê belga guhên te ve bidit


word: hûn bibin gurê serê çileyan û bi hev de bikevin


word: înşeleh tu dê bi ber biavêjî (bi tenê ji bo jinan)


word: kezeba te tîkeyên xwînê bin û ji devê te re bên


word: li wê dinyayê destê Şêx Evdilqadir di pêsîra te be


word: ma şalê (înşellah) bi kuştineke neşûştî herî


word: ma şalê (înşellah) tu di nava alemê susret bî


word: ma şalê (înşellah) tu herî darbesta te were


word: ma şalê (înşellah) tu rahêlî bi çi bibe ax


word: ma şalê (înşellah) tu yekî sibê, yekî nîvro, yekî êvarê hilînî


word: mala babê te wisan xera bitin, bite berkê kinifan


word: mala bavê te xera be, stûn tunebe xwe ber bigre


word: mala te bibe kelefe û kelefe jî bibe warê bûman


word: mala te li ser pişta xezalê be û tu bidî pey kûsîyî


word: mala te li ser pişta xezalê be, tu bidi pey kûsî


word: mala te qefa kendalekî be û kendal bi ser de hilweşe


word: mero gur li te bicivin û goştê te ji hestîyan bikin


word: mero gur li te bicivin û goştên te ji hestîyan te bikin


word: min hêvîye ji Xwedê hûn goştê canê hev bixwin


word: min xêr ji te nedît, tu jî xêrê ji mirazê xwe nebînî


word: mirazê te di qirika te de bimîne û tu şa nebî


word: nanê te ji derîyan dewê te ji kerîyan be


word: ne li vê dinyê ne li wê dinyê têrxwarina te tunebe


word: nimêja sibehê şeytan di kerika guhê te de bimîze


word: oxira te nîvê rê be, bextê te jî bextê sê be


word: parçeparçeyî bibî û parçeyê te yî herî mezin guhê te bimîne


word: pepûk û kondok di mala babê te de bixwînit


word: qijika reş bi ser ketî/bi ser te de hatî


word: qilpika têr xwarinê ji qirika te dernekeve


word: rebî, marê kor bi te ve bide, porê serê te tev biweşîne


word: roja ku tu qilim dilim dilîzî qeşmerok bi te bilîzin


stûyê te di ber te da bimîne

etymology_text: Ji stûyê + te + di + ber + te + da + bimîne


word: sukra te bişikêt di heftê û heft cîya re


word: te çawa agir berda heyata min heyata te jî agirdadayî bibe


word: te çawa mala me xera kir Xwedê jî mala te xera bike


word: te qirika min tehl kir, Xwedê jî ya te tehl bike


word: te qirika min tehl kir, Xwedê ya te jî tehl bike


word: te rût bikin û daynin ser teneşirê; lê segekî gurî ava te biçelpîne


word: tu bi xwe de bikevî û zirara te negihêje tu kesî


word: tu bibî komek hestî, bikevî ber vî destî


word: tu bibî komek hestî; bikevî nav vî destî


word: tu bibî piç û parî û her parçeyekî te di tûrekî de veşêrin


word: tu dîn bibî û bi çolan/bi çîya û banîyan bikevî


word: tu her nedar û desteng bî û bi çi mirazan re negihîjî


word: tu ji her du çavan bibî û kesek destê te negire


word: tu ji ronîkahîya çavan bibî û bikevî ber destê min


word: tu porê xwe bi ser bav û birayên xwe de kur bikî


word: wê roja bimbirek Xwedê nifirên we qebûl bike


word: wey topa xemsexemse bi mêlaka te ve teqîyayo


xwêdê bela xwe bide te

etymology_text: Ji xwêdê + bela + xwe + bide + te


word: xwedê belaya te ji binê lingê te bide te


word: xwedê bike kasika kembera te hemasa di ber xelqê de bişkê


word: xwedê bike ku boçikan bi te ve girê bidin


word: xwedê lê xwedîtî nekirî û pêxemberî lê şifaetî nekirî


word: xwedê mala wî mirat bike, kursîyê di bin de bişkêne


xwelî li serê te be

etymology_text: Ji xwelî + li + serê + te + be


word: zikê te zer bibe û dermanê te jî li ba min bibe


life time

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: yê li seransera heyata kesekî an tiştekî, heta hetayî


ئالیکاری کرن

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: Bi alfabeya erebî nivîsina alîkarî kirin.


raberî kirin

glosses: bûn rênîşander, pêşengî kirin, serkêşî kirin, bûn delîl, rêzanî kirin

forms: رابەری کرن

etymology_text: rêber + -î + kirin

ipa: /rɑːbɛˈɾiː kɪˈɾɪn/

hyphenation: ra·be·rî ki·rin


رابەری کرن

glosses: Bi alfabeya erebî nivîsina raberî kirin.


dijayetîkirin

glosses: dijberîkirin, tezadkirin, dijraberîkirin, dijîtîkirin, nakokîkirin, zidîtîkirin, tersî kirin

forms: دژایەتیکرن

etymology_text: Ji dijayetî + kirin.

ipa: /dɪʒɑːjɛtiːkɪˈɾɪn/


gerdeyan

glosses: hêzên ewlehiyê ên saziyekê wekî zindanekê an rêxistinekê an jî komekê diparêze

forms: gardiyan


agirbirîn

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: wek termeka leşkerî, rawestandina şer, bi awayê birîna agir û danîna çekan û rawestandina wan, di navbera hin şerkaran de, ku hin hêzên şerkar yan leşkerên hin dewletan, piştê ku demek şerê hev kirine û agir berdane hev, biryar bidin ku agir bibirin û bi wî awayî şer biwestînin, bisekinînin, dûwayî lê bînin û hew agir berdin hev.


avzûm

glosses: beşê madenî yê ku her du serên kemerek yan qayîşek û hwd digihîne hev û bi hev ve bend dike, beşê ku ji tiştekî madenî yê wek hesin bi awayekî taybetî hatîye çêkirin û her du serên tiştekî dirêj yê wek kemerek yan qayişek û hwd di wî beşî de digihîjin hev û bi hev ve tên bendkirin, tên girêdan

text: Derbasî paş Cécileê bûbû, avzûma sutyenê vekiribû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 75, ISBN 9786054497010

forms: avzûnk

ipa: /ɑːvˈzuːm/


axçîk

text: Eger li gund fille jî heyîn, xars û axçêd (keç û jinên) wan jî tevî Ekradan dibin û têkdanî (bi hev re) govend digêrin û dilizin û gelek caran dibitin ko axçîkêd filan rind dibitin û kurêd Ekradêd qişlagçiyan dihebînin û ewề axçîkê' bi riza wê direvîne û dibitin Misilman dikitin û li xwe mar dikitin.

ref: Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 114, ISBN 9789944360678

etymology_text:
Deyn ji ermenî աղջիկ (aġǰik, “keçik”) herwiha ketiye tirkî ahçik (“jina xerîb, jina turîst”).
;Çavkanî:
* Iran & the Caucasus, Reviewed Work: Armenian Loanwords in Turkish by Robert Dankoff https://web.archive.org/https://www.jstor.org/stable/4030816?seq=1 arşîv, G. As., Brill, 1999, r. 426-428

ipa: /ɑːxˈt͡ʃiːk/

hyphenation: ax·çîk


axkolik

glosses: kana taybetî ya kolan û deranîna axa seyandinê, di axê de cîyê taybetî yê ku tê kolan û ax jê tê derxistin û di seyandina dîwaran de bi kar tê anîn. hvm: "axdan"


azarkêş

glosses: giyandarê ku azar dikêşe, kes yan lawirê ku êş û azar li wî yan li lebatekî wî peyda bûye û wê azarê dikêşe. Ji ber wê azarê ketîye rewşa nehêsayîyê û nehêsa bûye.

forms:
azarkêştir (comparative)
herî azarkêş (superlative)
azarkêştirîn (superlative)

etymology_text: Ji azar + -kêş.


barbûnya

glosses: tewirek masî ye. rengê postê wê sor e û goştê wê pir xweş e. di celebkirina navên lawiran de, navê wê yê zanîyarî yê bi zimanê latînî, "Mullus Barbatus" e.

glosses: tewirek fesûlye ye tama wê xweş e. li ser teneyên wê deqên sor hene. hvm: "lowî"

etymology_text: Ji îtalî [Peyv?].


basme

glosses: tewirek caw e. rûyê wî cawî bi nexş û nigarên tewiratewir tê raçandin. ji basme, bi pirani cilên jinan tên dirûtin. peyvik tirkî ye, ji wî zimanî ketîye kurdî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


bêkesxane

glosses: wek termeka civatî û resmî, cîyê taybetî yê kesên bêkes, avayîya taybetî ya ku ji alîyê beledîyeya bajarek yan bajarokek ve, ji bo kesên bêkes û bêxwedî û bêçare tê amadekirin û kesên wisa tê de dihêwirin, tên xwedîkirin û ji wan re xizmet tê kirin


bengav

glosses: ava belgên bengê, ava ku belgên bengê tê de tên kelandin û paşê wek şerbetek tê vexwarin. kesên ku wê avê vedixun, ditevizin, bêhiş û gêj dibin


berhilanîn

glosses: dirûn, çinîn, hilanîna berek, fêkiyek yan tiştekî çêkirî ku kesek ji tiştekî wek darek an jî rezek an jî zeviyek ber hilîne

forms: بەرهلئانین

etymology_text: Ji ber + hilanîn.

ipa: /bɛɾhɪlɑːˈniːn/

hyphenation: ber·hi·la·nîn


bêşxane

glosses: dayra resmî ya berhevkirina bêşê, dayra resmî ya dewletek ya ku bêşê ji hevwelatên wê dewletê distîne û berhev dike. hvm: "bacxane"


bezmxane

glosses: cîyê bezînê, cîyê heng û kêfe, xwarina xurek, vexwarina meyê û guhdarîkirina li muzîkê

forms:
bezmxanetir (comparative)
herî bezmxane (superlative)
bezmxanetirîn (superlative)


canbazxane

glosses: [k/f] cîyê kirîn û numandina canbazan, canbazîyên xwe, cîyê ku tê de canbaz, canbazî dikin û canbazîyên xwe, sporên xwe yên canbazîyê dinumînin, nîşan didin. hvm: "sîrk"a fransî ye


canbiderd

glosses: kesê ku di canê wî de derd heye, kesê pir derdedar yê ku derdekî pir giran lê peyda bûye û ew derd ketîye canê wî, di canê wî de kar kirîye û bi wî awayî ew nehêsa kirîye


cire-cir

glosses: dengê bilind yê gengeşeyeka dijwar ya di navbera kesinan de, li ser şolek, dengê ku dema hin kes li ser şolek bi dijwarî bi hev re gengeşe dikin, ji devên wan derdikeve, belav dibe. hvm: "xire-cir"


çançolik

glosses: kesê pir pir lawaz û, jarê bedenî, kesê wisa lawaz û jarê bedenî yê ku mirov dibêje qey laşê wî ji hestî û post pêkhatîye û qet goşt bi laşê wî ve tune


çarmalik

glosses: wek termeka edebîyatê, helbesta ku her bendeka wê ji çar malikan pêkhatîye û ji despêkê heta dûwayîyê wisa dom dike. mesela, helbesta feqîyê teyran "nûbuhar", helbesteka çarmalik e, bendeka wê weha ye: "fesla bihar pirozî ye/ bejna letîf newrozî ye/ teyran hewar û gazî ye:/ dîsa bi xêr hat nûbuhar"


çavnêrîxane

glosses: cihê ku bi taybetî ji bo çavnêrikirina tevgerên stêran û bûyerên fezayê hatîye avakirin û hin pisporên zanîyarîya fezayê tê de dixebitin, li tevgerên stêran û bûyerên fezayê çavnêrî dikin. hvm: "resedxane"


çêrkirin

glosses: dijûndan, sixêfkirin, xebergotin, zêfkirin, kufrîkirin, şorrkirin, sivikatîpêkirin

forms:
چێڕکرن
çêrrkirin
çêlkirin

etymology_text: Ji çêr + kirin.

ipa: /t͡ʃeːɾkɪˈɾɪn/


çîkeçîk

glosses: Dengê çivîkan an hin teyrên din ên pir hûr, dengê ku çivîk an hin teyrên din ên pir hûr, di dema xwendina xwe de derdixin.

text:
Çivîk hemû tevde, ji hêlînên xwe bi hewa ketin. Me ew hêkên xweşik û narîn, yek bi yek ji hêlînan bi hewa ketin. Ma ew hêkên xweşik û narîn, yek bi yek ji hêlînan berhev dikirin. Çivîkên reben, li ser serên me bi jan dikirin çîkeçîk, lê em bi kêf û şadî bi wan dikeniyan. Niha ku tê bîra min, gurîzî digire canê min.
Gelo niha ev mirovên ku derketine nêçîra mirovan û weke ku çawa me çivîk ji warên wan, ji aramgehên wan diteriqandin, wisa mirovên reben ji warên wan dihecirînin, gurîzî digire canê wan? Min ne bawer e.

ref: Ali Karadeniz, Nûbihar, jr. 16, Çileya Paşî, 1994


çilexane

glosses: wek termeka tesewifê, cîyê ku sofî tê de dikevin çile, dikevin silûkê û çil roj û çil şev ji wir dernakevin û xwe bi tevayî didin îbadetê, di wê demê de li wir her îbadet dikin

forms: çilxane


çîre-çîr

glosses: dengê ku çend car li pey hev, ji çîrîn û qetîna tiştekî nerm yê wek caw, qumaş, kaxid û hwd yan jî ji peydabûna kuneka li ser dirêjîyê di wî tiştî de, derdikeve û tê bihîstin

glosses: dengê ku di dema nivîsîna tiştek de, ji gerandina qelemek li ser kaxid derdikeve û tê bihîstin


çirkirin

glosses: Çûyina bi lotikan yan siwarbûn û ajotina lawirek bi lotikan, ku kesek birewe, bimeşe û di dema rewîna xwe de lotik bide yan jî li lawirekî siwarîyê siwarbe û wî lawirî bi lotikan bajo, biloqîne

etymology_text: Ji çir + kirin.

ipa: /t͡ʃɪɾkɪˈɾɪn/


title: çîya

redirect: çiya


çîyahilkiş

glosses: wek termeka sporê, sporvanê ku bi hin çîyayan de hildikişe û dixwaze bigihîje jorê wan çîyayan, serê wan çîyayan


çoço

glosses: di peyvîna zarokên pir biçûk de, navê keran e. dema kesekî mezin bi zarokekî pir biçûk re bipeyive û jê re qala kerek bike, ew kes vî navî bi kar tîne


çopdan

glosses: qutiya çopê, sêlika sergoyê, sêlika gilêşê, tiştê ku çop tê de bicî tê kirin, tiştê wek selekek, yan tenekeyek yê ku çop tê de bicî tê kirin, da ku paşê bê avêtin

forms: çopdank


çopilme

glosses: nexweşîyeka sîngên lawiran e, nexweşîyek e ku, di sîngên hin lawiran de peyda dibe


çopxane

glosses: gilêşxane, avayiya taybet ya ku çop tê de tê civandin û paşê dem dem jê tê valakirin û tê avêtin

etymology_text: Ji çop + -xane.


demkurt

glosses: Kar û tiştê ku pêkanîna wî demeka dirêj naxwaze û nagire, demeka kurt bes e, kar û tiştê ku xebata li ser wî û mijûliya pê, pir dem nagire, pir dom nake.


dengzirav

glosses: dengnazik, dengê hêdî, kesê ku dengê wî ne gir e, kesê ku dema dipeyive yan dengbêjê ku dema distirê, dengekî zirav yê ne gir, ne qelew ji devê wî dertê û li derdora wî belav dibe

forms: دەنگ زراڤ

etymology_text: Ji deng + zirav.


deryazan

glosses: kesê ku di heqê deryayan de zana ye, kesê di heqê deryayan û rewşên wan de hatîye gihandin û bi wî awayî bûye pisporê wî babetî


destbixwîn

glosses: kesê ku kesek kuştîye yan kesinan kuştine û destê xwe xistîye xwîna wî kesî yan xwîna wan kesan, kesê ku bûye qatilê kesek yan qatilê hin kesan û bi wî awayî, destê wî bi xwîna wî kesî yan wan kesan lewitîye

forms: دەستبخوین

etymology_text: dest + bi + xwîn


dexlik

glosses: di dikanên berberan, beqalan, terzîyan û hwd de, çavîya ku di qeraxê dezgehek de yan li ser dezgehek cî digire û pere tê de tên parastin, çavîya ku xwedî yan xebatkarên dikanan diravan davêjinê û tê de diparêzin


dilbiderd

glosses: kesê ku dilê wî biderd e, kesê ku derd ketîye dilê wî û di dilê wî de cî girtîye û ew bi wî derdî bêaram û nehêsa bûye. djm: "dilaram" û "dilhêsa"


dimbilik

glosses: navê sazek e. ew saz ji postê bizinan yan mîyan û qafikeka wek cerek tê çêkirin. alîyekî wê qafikê dişibe nîveka cerek, alîyê wê yê dî jî dişibe devê cerek û ew alîyê wê yanî devê wê, vekirî ye. parçeyeka postê hişkkirî yê bizinek yan mîyek, li ser alîyê wê yê fire tê danîn û kenarên wî postî li kenarên qafikê tên qelibandin û bi benek tên girêdan. dema bi destan li wî postî tê dayin, dengekî wek dengê dawileka biçûk jê derdikeve. dimbilik, bi piranî digel bilûran yan digel sazên têlkirî yên wek kemanan û tenbûran tê lêdan û bi wî awayî, dengên wan têkilhev dibin. pehlewî: "dumbeleg"


doj

glosses: di wê dinyayê de cîyê agirî yê kêşana ezab, ji bo kesên bêîman û gunehkar, di wê dinê de, di axretê de cîyê ku tijî agir e û kesên bêîman û gunehkar dê tê de bişewitin û ezab bikêşin. hvm: "cehennem"a erebî ye.


dualîzm

glosses: Fikr û dîtina ku di her tiştî de hebûna du unsurên dijhev qebûl dike û diparêze.

etymology_text: * Ji latînî [Peyv?].


dugurd

glosses: ben yan rêsê duta, ben yan rêsê ku ji du tayan pêkhatîye, ben yan rêsê ku berê du tayên wî hebûne, paşê ew her du ta bi hev ve hatine badan û bi wî awayî, ji wan her duyan benek yan rêsekî duta hatîye pêkanîn. djm: "yegurd"

glosses: her yek ji cilên ku ji ben yan ji rêsê duta hatîye raçandin, her yek ji cilên ku ben yan rêsê raçandina wî, duta ye. djm: "yegurd"


dumalik

glosses: wek termeka edebî, helbesteka ku her bendeka wê ji du malikan pêktê û ji despêkê heta dûwayîyê wisa dom dike


dûzenname

glosses: wek termeka civatî û sîyasî, tevayîya metnê ku awayê xebata vêkxistineka wek partîyeka sîyasî yan komeleyek, madde bi madde dixe dûzenê û sererast dike, wezîfe û berpirsîyarîya serok û kargêr û endamên wê vêkxistinê dixe dûzenê û dide zanîn


emanetxane

glosses: cîyê kifşkirî yê parastina emanetan, cîyê kifşkirî û taybetî yê ku hin tişt tê de bi emanetî tên danîn û tên parastin, paşê ew tişt li xwedîyan tên vegerandin, teslîmê xwedîyan tên kirin


enitîn

glosses: hêrsbûn û xeyidîna zêde, hêrsbûn û xeyidîna kesek bi awayekî zêde, ku kesek ji kesekî dî yan ji kesinên dî zêde hêrs bibe û bixeyide

forms:
dienitim (present)
dienitî (present)
dienite (present)
dienitin (present)
benite (imperative singular)
benitin (imperative plural)
enitîm (past)
enitî (past)
enitî (past)
–enit– (root present)
–enitî– (root past)
ez dienitim (indicative present positive)
ez nayenitim (indicative present negative)
ez enitîm (indicative past positive)
ez neyenitîm (indicative past negative)
tu dienitî (indicative present positive)
tu nayenitî (indicative present negative)
tu enitî (indicative past positive)
tu neyenitî (indicative past negative)
ew dienite (indicative present positive)
ew nayenite (indicative present negative)
ew enitî (indicative past positive)
ew neyenitî (indicative past negative)
em dienitin (indicative present positive)
em nayenitin (indicative present negative)
em enitîn (indicative past positive)
em neyenitîn (indicative past negative)
hûn dienitin (indicative present positive)
hûn nayenitin (indicative present negative)
hûn enitîn (indicative past positive)
hûn neyenitîn (indicative past negative)
ew dienitin (indicative present positive)
ew nayenitin (indicative present negative)
ew enitîn (indicative past positive)
ew neyenitîn (indicative past negative)
ez dienitiyam (imperfect positive)
ez nedienitiyam (imperfect negative)
ez enitîbûm (positive)
ez neyenitîbûm (negative)
tu dienitiyayî (imperfect positive)
tu nedienitiyayî (imperfect negative)
tu enitîbûyî (positive)
tu neyenitîbûyî (negative)
ew dienitiya (imperfect positive)
ew nedienitiya (imperfect negative)
ew enitîbû (positive)
ew neyenitîbû (negative)
em dienitiyan (imperfect positive)
em nedienitiyan (imperfect negative)
em enitîbûn (positive)
em neyenitîbûn (negative)
hûn dienitiyan (imperfect positive)
hûn nedienitiyan (imperfect negative)
hûn enitîbûn (positive)
hûn neyenitîbûn (negative)
ew dienitiyan (imperfect positive)
ew nedienitiyan (imperfect negative)
ew enitîbûn (positive)
ew neyenitîbûn (negative)
ez ê benitim (future positive)
ez ê neyenitim (future negative)
ez ê enitîbim (future perfect positive)
ez ê neyenitîbim (future perfect negative)
tu yê benitî (future positive)
tu yê neyenitî (future negative)
tu yê enitîbî (future perfect positive)
tu yê neyenitîbî (future perfect negative)
ew ê benite (future positive)
ew ê neyenite (future negative)
ew ê enitîbe (future perfect positive)
ew ê neyenitîbe (future perfect negative)
em ê benitin (future positive)
em ê neyenitin (future negative)
em ê enitîbin (future perfect positive)
em ê neyenitîbin (future perfect negative)
hûn ê benitin (future positive)
hûn ê neyenitin (future negative)
hûn ê enitîbin (future perfect positive)
hûn ê neyenitîbin (future perfect negative)
ew ê benitin (future positive)
ew ê neyenitin (future negative)
ew ê enitîbin (future perfect positive)
ew ê neyenitîbin (future perfect negative)
ez enitîme (perfect positive)
ez neyenitîme (perfect negative)
ez enitîbûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez neyenitîbûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu enitiyî (perfect positive)
tu neyenitiyî (perfect negative)
tu enitîbûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu neyenitîbûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew enitiye (perfect positive)
ew neyenitiye (perfect negative)
ew enitîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew neyenitîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em enitîne (perfect positive)
em neyenitîne (perfect negative)
em enitîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em neyenitîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn enitîne (perfect positive)
hûn neyenitîne (perfect negative)
hûn enitîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn neyenitîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew enitîne (perfect positive)
ew neyenitîne (perfect negative)
ew enitîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew neyenitîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez benitim (present subjunctive positive)
(bila) ez neyenitim (present subjunctive negative)
(bila) ez enitîbim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez neyenitîbim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu benitî (present subjunctive positive)
(bila) tu neyenitî (present subjunctive negative)
(bila) tu enitîbî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu neyenitîbî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew benite (present subjunctive positive)
(bila) ew neyenite (present subjunctive negative)
(bila) ew enitîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew neyenitîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em benitin (present subjunctive positive)
(bila) em neyenitin (present subjunctive negative)
(bila) em enitîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) em neyenitîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn benitin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neyenitin (present subjunctive negative)
(bila) hûn enitîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn neyenitîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew benitin (present subjunctive positive)
(bila) ew neyenitin (present subjunctive negative)
(bila) ew enitîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew neyenitîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez benitiyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez neyenitiyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez enitîbûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez neyenitîbûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu benitiyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu neyenitiyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu enitîbûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu neyenitîbûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew benitiyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew neyenitiyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew enitîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew neyenitîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em benitiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em neyenitiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em enitîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em neyenitîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn benitiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn neyenitiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn enitîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn neyenitîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew benitiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew neyenitiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew enitîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew neyenitîbûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê benitiyama (present conditional positive)
ez ê neyenitiyama (present conditional negative)
ez ê enitîbûma (preterite conditional positive)
ez ê neyenitîbûma (preterite conditional negative)
tu yê benitiyayî (present conditional positive)
tu yê neyenitiyayî (present conditional negative)
tu yê enitîbûyayî (preterite conditional positive)
tu yê neyenitîbûyayî (preterite conditional negative)
ew ê benitiyaya (present conditional positive)
ew ê neyenitiyaya (present conditional negative)
ew ê enitîbûya (preterite conditional positive)
ew ê neyenitîbûya (preterite conditional negative)
em ê benitiyana (present conditional positive)
em ê neyenitiyana (present conditional negative)
em ê enitîbûna (preterite conditional positive)
em ê neyenitîbûna (preterite conditional negative)
hûn ê benitiyana (present conditional positive)
hûn ê neyenitiyana (present conditional negative)
hûn ê enitîbûna (preterite conditional positive)
hûn ê neyenitîbûna (preterite conditional negative)
ew ê benitiyana (present conditional positive)
ew ê neyenitiyana (present conditional negative)
ew ê enitîbûna (preterite conditional positive)
ew ê neyenitîbûna (preterite conditional negative)
(tu) benite (imperative present positive)
(tu) neyenite (imperative present negative)
(hûn) benitin (imperative present positive)
(hûn) neyenitin (imperative present negative)

ipa: /ɛnɪˈtiːn/


erese

glosses: di sûkan de beşê servekirî yê firotina fêkîyan û tiştên şîn, cîyê servekirî yê ku tê de fêkî û tiştên şîn tên firotin

text: Yên ku çend kevir li şûna eresa xwe danîbûn û yên ku qorek du qor asasê xaniyê xwe avêtibûn.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986


errrr

pos: intj

pos_title: Baneşan

glosses: Bangoka ecêbman û şaşbûna pir zêde ye bi qewimîna bûyerek, bi rewşek yan bi tiştek. Dema kesek bi qewimîna bûyerek yan bi rewşek yan bi tiştek pir zêde ecêb bimîne û şaş bibe, ew kes vê bangokê bi kar tîne û bi wê, ecêbman û şaşbûna xwe ya pir zêde diyar dike.


esîd

glosses: xurekekî şîrîn e ku, payizan bi têkilkirina ard û şîreya tirî tê çêkirin. payizan tirîyê rezan tê çinîn û tê guvaştin, şîre jê tê derxistin, ew şîre di sîtilek de tê kelandin û kefa wê tê girtin, paşê tê sarkirin, bi qasê pêwîst ardê xase têkilê wê tê kirin û vêca her du pêkve li ser agir tên danîn û bi darekî dirêj yê taybeti tên tevdan, dipijin û bi wî awayî, pêkve dibin "'esîd". Esîd li ser hin çarşevan tê raxistin û li ber tavê tê hişkkirin, paşê ji ser wan çarşevan tê hilkirin û dibe bastêq. Herwisa, ji esîdê benî jî tên çêkirin. Hin dendikên gûzan yan behîvan bi ben ve tên kirin, di esîdê de çend car tên nûqkirin û bi wî awayî, pêkve dibin benî. hvm: "helîl" û "pilor"


eşêfkirin

glosses: kirina karê eşêfê, kirina karê kêşana gîyayên bîyanî ji nava gîyayên tiştên çandî yên wek genim, ce, balcanan û hwd û paqijkirina gîyayên wan tiştên çandî, ji wan gîyayên bîyanî, ku di zevîyek de yan di bostanek de gîyayên bîyanî ji nava gîyayên tiştên çandî yên wek genim, ce, balcanan û hwd bên kêşan û gîyayên wan tiştên çandî ji wan gîyayên bîyanî bên paqijkirin.

etymology_text: Ji eşêf + kirin.

ipa: /ɛʃeːfkɪˈɾɪn/


êşkêş

glosses: gîyandarê ku êş dikêşe, kes yan lawirê ku êş li wî yan li lebatekî wî peyda bûye û bi wî awayî, ketîye ber êşê û wê êşê dikêşe, ji ber wê êşê ketîye rewşa nehêsayîyê û nehêsa bûye.

etymology_text: Ji êş + -kêş.


etfik

glosses: beşek ji gûşîyeka hirî, beşekî gûşîyeka tirî yê ku, ji gûşîyek hatîye jêkirin, hatîye qutkirin. hvm: "çiqlî" û "xislik"


extexane

glosses: di mêjedemê de, di demên berê de tewleya ku hespên exte, hespên xesandî yên mîrek, axayek yan malmezinekî dî tê de hatine bicîkirin, hatine hêwirandin û hatine xwedîkirin


extîyarxane

glosses: wek termeka civatî û resmî, hêwira taybetî ya hin kesên extîyar, hêwira taybetî ya ku ji alîyê sazîyeka resmî ya wek beledîyeyek ve tê şixulandin û hin kesên extîyar tê de dimînin, dihêwirin û ji wan re xizmetên pêwîst tên kirin


filûqe

glosses: qeyika biçûk, qeyika ku biçûk e û li ser ava golek yan li ser beşekî sekan yê ava çemek tê gerandin


fişe-fiş

glosses: dengê ku ji pozên dewarên gayî derdikeve, dengê ku lawirên gayî, yanî ga û çêlek û gamêş dema xwarin dixun yan dema hilma xwe didin û distînin, ji pozên wan derdikeve û tê bihîstin

glosses: bi mana têwkirî, wek termeka civatî, dengê pir gurr yê kişandina pozên mirovên zekemî, dengê pir gurr yê ku dema kesekî zekemî pozê xwe dikişîne, ji pozê wî kesî derdikeve û tê bihîstin

glosses: 'yan argo ye, di peyvînên cidî de bi kar nayê anîn


fitrik

text: Herî dawî ji bo çandina fitrikan ango bi navên din ji bo kuvark, karî an jî kuftulîlkan dest bi xebatê dike.

ref: Trtnuce.com 1/2019

text: Min fitrikek xist devê şûşa benzînê, da ku benzîn jê nefire.

forms: fitirk

etymology_text: Ji erebî فطر (fuṭr), hevreha îbranî פטריה (pitriye).


fîyord

glosses: her yek ji şaxavên pir dirêj û pir kûr yên ku li bakurê rojavayê Ewrupayê ji deryayê veqetîyane û di nava axa Norweçê de, di navbera hin çîyayan de cî girtine


gelalename

glosses: wek termeka edebî û civatî, kaxidê ku tê de gelaleyek cî girtîye, "wi hozanî, gelalenameya helbesteka xwe nîşanê hevalê xwe da"


gerelawij

text: Gerelawij ew e ko her çend mirov di wê meclisê de hazir heyîn, maqûl û mezin û biçûk hemû dê her yek bendekî istranê labudde(bivê nevê) bibêjitin.Ji serê meclisê dest pê dikin, heta dûmahiya meclisê. Şayed wekû mêvanek di wê meclisê da peyda bibitin, bêçare be elbette ew mêvan jî bendekî istranê ji boy wan bibejitin. Negotî elbette nabitin.

ref: Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 130, ISBN 9789944360678

etymology_text: Ji ger + lawij.


gerşxane

glosses: avayîya taybetî ya ku gerş tê de tê civandin û paşê dem dem jê tê valakirin û tê avêtin. hvm: "çopxane". beledîya bajarokê me, di her taxek de gerşxaneyek ava kirîye"


gilûlik

glosses: di laşên gîyandaran de, beşê dûwayîya dev û despêka gewrîyê, beşê laşan yê dûwayîya dev yê ku li wir dev xilas dibe û gewrî dest pê dike


giravok

glosses: Giraveke biçûk, parçeyeka axê ya biçûk ya di nava ava deryayek yan golek de û dora wê bi tevayî av e.

etymology_text: Ji girav + -ok.

ipa: /ɡɪɾɑːˈvoːk/

hyphenation: gi·ra·vok


girran

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre giran.

ipa: /ɡɪɾˈɾɑːn/

hyphenation: gir·ran


girrik

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre girik (“ava şelû, ne zelal”).


girikbûn

glosses: Guherîn û xirabûna rengê avê, bi têkelbûna tozê yan axê û hwd, ku toz yan ax û hwd têkilê avê bibe û ji ber wê têkilbûnê, rengê avê biguhere û xira bibe, av ji rengê xwe yê eslî yê zelal derkeve, rengê wê yê zelal winda bibe.


girikkirin

glosses: guhartin û xirakirina rengê avê, bi têkilkirina tozê yan axê û hwd, ku kesek, lawirek yan bûyerek tozê yan axê û hwd têkilê avê bike û bi wê têkilkirinê, rengê avê biguhêre û xira bike, avê ji rengê wê yê eslî yê zelal derxe, rengê wê yê zelal winda bike.


gixe-gix

glosses: Dengê ku gelek caran peya-pey ji devê zarokên sawa yên şîrmij derdikeve, zarokên sawa yên şîrmij yên ku hêj neşên bipeyivin, dengê ku pir caran li pey hev ji devê wan derdikeve û li derdora wan belav dibe û tê bihîstin.

text: Saşaê biçûk ling û destê xwe yên bêtaqet ji pêçekê derxistibû, azayî standibû û gixe-gixa wî bû, dilîst.

ref: Dê û Dêmarî, Egîdê Xudo, Weşanên Nûdem


gorbihişt

glosses: wek termeke dînî û civatî, kesê mirî yê ku daxwaz tê kirin ku gora wî jê re bibe bihişt. mirîyê ku dema navê wî tê gotin, ev peyvik jî wek duayek digel navê wî tê gotin û bi gotina wê, dua û daxwaz tê kirin ku Xwedê gora wî jê re bike bihişt

forms: gorbehîşt

etymology_text: Ji gor + biheşt.

ipa: /ɡoːɾbɪˈhɪʃt/


gulebaran

glosses: Rewşa ku di şeran de, ji alîyê şerkaran ve gelek gule tên teqandin û tên reşandin.

etymology_text: Ji gule + baran. Reşandina guleyan, bi baranê tê şibandin ji ber ku wek baranê li hev direşînin û bi wê şibandinê, jê re "gulebaran" tê gotin.


gurxwarî

glosses: lawirê ku gurek yan hin guran ew xwarîye, lawirê ku ji alîyê gurek ve yan ji alîyê gurinan ve hatîye xwarin û bi wî awayî, bûye xurekê gurek yan hin guran

text: gur xwar be ku tu gurxwarî nebî

ref: Osman Sebrî, Şîna Jinekê

etymology_text: Ji gur + xwarî.


guve-guv

glosses: dengê peya-pey yê bayekî dijwar, dengê ku dema bayek bi dijwarî tê û diherike, peya-pey ji wî bayî derdikeve û li derdora xwe belav dibe û tê bihîstin. hvm: "guvîn"


heeeek

glosses: Bangoka ecêbman û şaşbûna pir zêde ye bi qewimîna bûyerek, bi rewşek yan bi tiştek. Dema kesek bi qewimîna bûyerek yan bi rewşek yan bi tiştek pir zêde ecêb bimîne û şaş bibe, ew kes vê bangok bi kar tîne û bi wê, ecêbman û şaşbûna xwe ya pir zêde diyar dike.


hefnikî

glosses: Xurekê ku ji ber germê yan ji ber şilayîyê yan jî ji ber mayina demeke dirêj, bêhneke nexweş gihaye wî û tama wî ne xweş bûye û êdî bi kêrê xwarinê nayê.

forms:
hefnokî
efnikî

etymology_text: Ji erebî عفن.


hemek

glosses: wek termeka coxrafî û civatî, kanîya ava germ ya ku bi awayekî siriştî û ji xwe ber, bi germayî ji binê erdê derdikeve, kanîya ku jêdera aveka wisa ye ku, ne ji alîyê mirovan ve hatîye germkirin, lê bi awayekî siriştî, bi awayekî ji xweber germ e û bi wî awayî ji binê erdê derdikeve rûyê erdê

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


hengxane

glosses: avayîya taybetî ya ku cîyê çêkirin û pêkanîna hengê ye, avayîya taybetî ya ku tê de hin çalakîyên xweş û geş yên wek civinên kêf û şayîyê, stranan û govendê, xwarin û vexwarinê û hwd tên çêkirin û hin kes diçin wir û di wan çalakîyan de beşdar dibin


hêvîbir

glosses: tiştê ku hêvîyê dibire, tiştê ku pêjna hêvîyê, pêjna umîdê ji dilê kesek derdixe û bi wî awayî, hêvîya wî kesî dibire, dûwayî li hêvîya wî tîne û wî bêhêvî dike, bêumîd dike, wî digihîne rewşa bêhêvitîyê.

ipa: /heːviːˈbɪɾ/

hyphenation: hê·vî·bir


hevrazî

glosses: rewşa kesên hevraz, rewşa kesên ku hevalên hev yên razan in, bi razên hev dizanin, ji razên hev haydar in

ipa: /hɛvɾɑːˈziː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hevrazî.wav

hyphenation: hev·ra·zî


hevrûmet

glosses: hin tiştên ku rûmeta wan wek hev e, hin tiştên ku ji alîyê rûmetê ve di pileyek de ne, di navbera wan de ferq, cudayî tune

etymology_text: Ji hev + rûmet.

ipa: /hɛvɾuːˈmɛt/


hewirr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre hewir.


hîbename

glosses: kaxidê ku ji bo hîbekirina tiştek tê nivîsîn, kaxidê ku dema kesek tiştek ji kesekî dî re yan ji sazîyek û hwd re hîbe dike, dinivîse û tê de dide zanîn ku wî ew tişt ji wî kesê dî re yan ji wê sazîyê re hîbe kirîye


hibirdan

glosses: di mêjedemê de şûşeya hibirê bûye, şûşeyeka gelek biçûk bûye ku, hibir tê de hatîye dagirtin û ew hibir di nivîsînê de bi kar hatîye anîn, serên qeleman tê de hatine nûqkirin û bi wî awayî, qeleman hibir girtîye û bi hibrê û bi qeleman, kaxid hatine nivîsîn. hvm: "diwêt"

forms:
حبردان
hibirdank

etymology_text: Ji hibir + dan.


hilmlûlik

glosses: wek termeka anatomîyê û civatî, lebatê kêşan û berdana hilmê ye, lebatek e ku, di navbera ceger û gewrîyên gîyandaran de cî digire, serê wê yê jêrîn bi cegerê ve, serê wê yê jorîn jî bi gewrîyê ve girêdayî ye. gîyandar bi rêya wê, hilmê dikêşin cegerên xwe û ji cegerên xwe berdidin der. ew lebat ji ber ku wek lûlikek e, navê wê "hilmlûlik" hatîye danîn


hir

pos: pron

pos_title: Cînav

glosses: ev cî, cîyê ha, ev der, ev dever, cîyê ku kesê peyvdar li wir e û qala wî cîyî dike, wî dîyar dike, wî cîyî dide zanîn. hvm: "". djm: "".


hir

glosses: heqîqî, ne zirr, ne dêmarî, ne sexte, rast, xwerû.


hir

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q29316 (rup)-Marija Pendevska (HristinaNastevska)-hir.wav


hir

glosses: mêr, zilam, zelam (mirovê nêr yê mezinbûyî)


hîre-hîr

glosses: dengê qîrîna hespan, dengê ku di dema qîrîna hespan de ji gewrîyên wan û ji devên wan derdikeve û li derdora wan belav dibe. hvm: "hîşe-hîş"

نێسکەنێسک

roman: nêskenêsk


hirrîn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre hirîn.


hişbelav

glosses: (termeke civatî) kesa/ê ku li ser hin şol û rewşên cure cure difikire, hişê wî bi wan rewşan mijûl e û bi wî awayî, nikare hişê xwe li ser şolek yan rewşek gurr bike û bifikire

text: Gava tu dev ji cixarekişandinê berdidî, mimkin e tu xwe gêj, hişbelav, nerehet û bêkêf his bikî.

ref: Zarokên bêtûtin– zarokê xwe bê tûtin mezin bike https://web.archive.org/http://www.hfsnatverket.se/@/File/Get/?id=2227&download=1 arşîv, hfsnatverket.se

text: Jinikê bawer dikir ko dereng be jî Sadiq hatiye ser hişê xwe loma ji wê re dibêje: "Keybanûya min!" Lê Sadiqê hê jî hişbelav hingê navê Astarteyê dianî.

ref: Husein Muhammed, Voltaire: »Felek« https://web.archive.org/http://www.nefel.com/kolumnists/kolumnist_detail.asp?MemberNr=33&RubricNr=&ArticleNr=5779 arşîv, nefel.com, 29.04.2011

ipa: /hɪʃbɛˈlɑːv/


îcazename

glosses: wek termeka dînî û civatî, kaxidê ku ji alîyê melayek ve hatîye nivîsîn û hatîye îmzakirin û wek belgeyeka taybetî, ji şagirdeki xwendina dînî re hatîye dayin û tê de hatîye nivîsîn ku wî şagirdî xwendina xwe ya dînî temam kirîye û bûye melayekî temam


irre-irr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre ireir.


kalanî

ipa: /kɑːlɑːˈniː/

hyphenation: ka·la·nî


kalûme

glosses: wek termeka civatî ya mêjedemê, şûrê kevn yê ku zeng girtîye, kalanê wî jî şikîyaye û bi wî awayî, êdî ji karanînê re nebûye, ne kêrhatî bûye


kangurû

glosses: canewerekê mezinê memikdar yê avustralya ye kuriya wî dirêj û store; dû pêyên serî di biçûkin lê pê yên xarê di mezinin ko bi xwe hilavêtinê pê bi rêve diçit, tûrkek bi zikî ve heye têjika xwe di ket têda

forms: کانگوروو

etymology_text: Deyn ji îngilîzî kangaroo.

কেংগেৰু

roman: keṅgeru

көнгөрә

roman: köngörä

кенгуру́

roman: kjenhurú

ক্যাংগারু

roman: kjaṅgaru

ке́нгуру

roman: kénguru

ᎤᏜᏩᏓ

roman: udlawada

ᏗᎵᏔᏕᎩ ᏥᏍᏕᏥᏳᏍᏗ

roman: dilitadegi tsisdetsiyusdi

袋鼠

roman: doi⁶ syu²

袋鼠

roman: dàishǔ

ކެންގަރޫ

roman: ken̊garū

كَنْغَر

roman: kanḡar

կենգուրու

roman: kenguru

ագեվազ

roman: agevaz

کانگورو

roman: kânguru

კენგურუ

roman: ḳenguru

कंगारू

roman: kaṅgārū

קֶנְגּוּרוּאִים

roman: kenguruim

имҗ

roman: imj

бөрсө

roman: börsö

캥거루

roman: kaenggeoru

캉가루

roman: kanggaru

ຈິງໂຈ້

roman: ching chō

кенгур

roman: kengur

कांगारु

roman: kāṅgāru

имж

roman: imž

ᒥᐦᓴᐴᐢ

roman: mihsapôs

ᒥᐦᓴᐴᔅ

roman: misabooz

كېنگۇرۇ

roman: kënguru

кенгуру́

roman: kengurú

கங்காரு

roman: kaṅkāru

көнгерә

roman: köngerä

ཁུག་བྱི།

roman: khug byi

کنگارو

roman: kangārū

кенгуру́

roman: kenhurú

កង់ហ្គូរូ

roman: kɑnggouruu

καγκουρό

roman: kagkouró


karwanxane

glosses: wek termeka mêjedemê, di demên berîn de, her yek ji avayîyên karwanan, di mêjedemê de, di demên berê de, her yek ji avayîyên ku ji bo hêwirîna karwanan, li ser hin rêyên mezin hatine avakirin û karwanên li wan rêyan, demek di wan de hêwirîne, paşê li rêya xwe çûne


kevirbirr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kevirbir.


kirêname

glosses: wek termeka civatî û resmî, nameya kirêkirina tiştek, kaxidê nivîsî yê ku kirêdar û kirêkarê tiştekî wek xanîyek, dikanek û hwd, di heqê kirêkirina wî tiştî de wî amade dikin, awa û şertên wê kirêkirinê tê de dinivîsîn û wî îmza dikin


kiş-kiş

glosses: di nêçîrê de dengê dayina halanê ye ji tajîyan re, ji bo ku ew lawirên wek keroşkan bigirin. dema nêçîrvanek bixwaze lawirek nêçîr bike û tajîyê xwe bera dû wî lawirî bide, deng li tajîyê xwe dike û jê re dibêje "kiş-kiş-kiş-kiş" û bi wî awayî halan dide wî, da ku hewesa wî zêde bike û wî lawirî pê bide girtin.

glosses: dengê dayina halanê ye ji seyan re, ji bo êrîşkirin û şerkirina wan li dijê hin seyên di. dema kesek bixwaze ku seyê wî êrişê seyeki di bike û li dijê wî şer bike, ew kes deng li seyê xwe dike û dibêje "kiş-kiş-kiş-kiş" û bi wî awayî halan dide wî, da ku hewesa wî ya êrîşkirinê û şerkirinê zêde bike


klîşe

glosses: dewseqalib, taybetî ya ku li ser wê tiştek bi tipên nepixî tê nivîsîn yan ayînek bi awayekî nepixî tê çêkirin û tê çapkirin.

text: Wê çapxanê, klîşeya ayîna gotarvanê semînerê çap kir.

glosses: bi mana têwkirî, wek termeka civatî, peyvên ku dibin wek qaliban û ji alîyê hin kesan ve wek qaliban bi kar tên anîn, hin kes wan wek qaliban bi kar tînin û îddîa dikin ku ew rast in.

text: Hin endamên hin partîyan, peyvên serokên xwe dikin klîşe û bi kar tînin. Peyvek bi eslê xwe fransî ye, di wî zimanî de "clichê" tê nivîsîn û "klîşe" tê gotin.

etymology_text: Ji zimanê fransî cliché (/klîşê/).


korox

glosses: mozeka jehrî ye, mozek e ku, jehra wê heye û dema ku gîyandarek gez bike, bi rêya derzîya xwe, jehra xwe digihîne cîyê gezkirî yê laşê wî gîyandarî. hvm: "kermêş". di celebkirina navên lawiran de, navê wê yê zanîyarî yê bi zimanê latînî, "Vespa Crabro" ye

ipa: /koːˈɾoːx/

audio: LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-korox.wav

hyphenation: ko·rox


kufe-kuf

glosses: dengê kişîn û çûyina maran, dengê ku dema mar dikişin û ber bi cîyek diçin, ji kişîn û çûyina wan derdikeve û tê bihîstin


kuranî

glosses: awayê kar û tevger û wergirtinên kuran, awayê ku bi wî, kur karek dikin yan dikevin tevgerek yan jî hin cilan werdigirin.

etymology_text: Ji kurr + -anî.

ipa: /kʊɾɑːˈniː/

hyphenation: ku·ra·nî


kurdînivîs

glosses: nivîskar, hozan yan rojnamevanê ku kitêbên xwe, helbestên xwe yan nûçe û nivîsarên xwe bi zimanê kurdî dinivîse yan jî nivîsîne.

etymology_text: Ji kurdî + nivîs.


kurhilî

glosses: kurê şûyê jinek yê ji xêzana wî ya berîn, li gora wê jinê, her wisa, kurê xêzana mêrek yê ji şûyê wê yê berîn, li gora wî mêrî. djm: "keçhilî"

ipa: /kʊɾhɪˈliː/

hyphenation: kur·hi·lî


kurtebirr

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kurtebir.


helemor

forms: هەلەمۆر


bitule

glosses:
qaremanî, pehlewanî,
 kirina yariyekê ku kesek bibe serkeftiyê yekê herwisa li dû yasayên yariyê

forms: bitole

etymology_text: Ji erebî بطولة

ipa: /bɪtʊˈlɛ/

hyphenation: bi·tu·le


serwan

glosses: kesa/ê sereguhiya devehan dike, kesa/ê devehan/hêştiran dibe çerînê

forms: selwan


meslehetguzar

glosses: berjewendîparêz, karguzar, karbirêveber, nûner, temsîlkar

text: Meslehetguzerê Tirkiyeyê yê Nûnertiya Mayînde ya Neteweyên Yekbûyî (NY) Guven Begeç got, "Rêxistina terorê PKK/PYD-YPG herwekî ku di raporên NYyê da jî cih girt, êşkenceyê dike û tundiya cinsî diemilîne."

ref: Trtnuce.com 4/2018

forms: meslehetguzer

etymology_text: Ji meslehet + -guzar.

hyphenation: mes·le·het·gu·zar


hodrî

glosses:
de, dê, yella, haydî, haydê, hadê, ka, de were, de werin:
hodrî meydan! (de werin meydanê, de werin biceribînin!)

text: Partiyên opozisyonê jî ew bang[a hilbijartinên pêşwext] nirxandin.CHP dide zanîn ku êdî AK Partî nikare Tirkiyê bi rê ve bibe û hilbijartinên pêxwext di cî de dibîne. CHP dibêje ku ew amade ne ji bo hilbijartinan. HDP jî got ‘hodrî meydan’, helwesteke neyênî nîşan neda. Saadet û İYİ partî jî dibên ew amade ne ji bo hilbijartinên pêşwext.

ref: Rudaw.net/kurmanci 4/2018

etymology_text: Ji tirkî hodri ji haydi + ji albanî bre (bira)


title: şehremaneti

redirect: şehremanetî


wastewater

glosses: Ava avrêjan, ava ku di hinek fealiyetên însanan yên navmalê an jî îndustriyî de hatibin bikaranîn, û ji ber vê yekê êdî ew av berhemên avêtinê, tiştûmiştên pîs dihewînin.

forms: waste water

etymology_text: Ji waste + water.

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-wastewater.wav


pagerî

glosses: dewriye, karê ku ew esker yan polîs dikin,karê ku pager dikin

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî dewr, dor

патруль

roman: patrulʹ


농구

etymology_text: Ji peyva japonî 籠球 (rōkyū). Ev peyva sîno-koreyî ji 籠球 tê, ew jî ji 籠 (“basket”) + 球 (“gog, top”) tê.


하다

word: 삼다<w:kirin; bûn sedem ku were vê halê>

word: 마시다<w:xwarin; vexwarin>

audio: LL-Q9176 (kor)-호로조-하다.wav


turn into a pumpkin

glosses: razan, nivîstin, ji bo razanê çûn nivînê


title: soviet

redirect: Soviet


修道院長

glosses: serrahib, serekrahib, keşeyê/a sereke yê dêrê


isn't it?

glosses: ma ne?, mane?, ne wisa, ne wilo, awayê ku mirov tiştekî dibêje û tekîd dike ka wisa ye an na.


bedxorakî

glosses: bedxwarin, xirab xwarin, kêm xwarin, nebûna xwarina pêdivî bo leşî

forms:
بەدخۆراکی
bedxwerî

etymology_text: bed + xorak + -î

영양 실조

roman: yeong-yang siljo

영양 불량

roman: yeong-yang bullyang

ipa: /bɛdxoːɾɑːˈkiː/

hyphenation: bed·xo·ra·kî


when the cat's away, the mice will play

glosses: Demê pişîk ne li mal e, navê mişk Ebdulrehman e


qelebask

glosses: qijik, qijaq, qijika karsek, qelebaçke, zaq,qijaka keran (Pica pica)


sorewilk

glosses: Cûnek firindeyên spî yên lingdirêj in dişibin qulingan.

forms: sûravêlk


sûravêlk

glosses: cûnek firindeyên spî yên lingdirêj in dişibin qulingan

forms: sorewilk


グレープフルーツ

pos: name

pos_title: Serenav

forms: gurēpu-furūtsu (romanization)

etymology_text: * Ji zimanê înglîzî grapefruit.


カリフラワー

etymology_text: * Ji peyva cauliflower yê bi zimanê îngilîzî hatiye deyngirtin.


あい

glosses: 鮎: Forma alternatîv yê peyva あゆ (ayu), Cureyek masiyan e û bi navê sweetfish, ayu (plecoglossus altivelis) tê nasîn.

glosses: 娃: xweşik, keçika delal (bi pirranî di navan de tê bikaranîn)

audio: LL-Q5287 (jpn)-LaKoalita-あい.wav


あい

pos: prefix

pos_title: Pêşgir

glosses: 相, 合い: bi hev re, yekûdu, hevdu, civîn, hev dîtin


あい

pos: suffix

pos_title: Paşgir


amfîteatr

ipa: /ɑːmfiːtɛˈɑːtɾ/

hyphenation: am·fî·te·atr


arnawut

ipa: /ɑːɾnɑːˈwʊt/

hyphenation: ar·na·wut


arnawut

forms:
arnawuttir (comparative)
herî arnawut (superlative)
arnawuttirîn (superlative)

ipa: /ɑːɾnɑːˈwʊt/


asayêş

ipa: /ɑːsɑːˈjeːʃ/

hyphenation: a·sa·yêş


beîhtiyad

forms:
beîhtiyadtir (comparative)
herî beîhtiyad (superlative)
beîhtiyadtirîn (superlative)


belaheq

forms:
belaheqtir (comparative)
herî belaheq (superlative)
belaheqtirîn (superlative)


dekûdolap

ipa: /dɛkuːdoːˈlɑːp/

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36368 (kur)-Dildadil-dek û dolap.wav

hyphenation: de·kû·do·lap


dibistana amadeyî

ipa: /dɪbɪstɑːˈnɑː ɑːmɑːdɛˈjiː/

hyphenation: di·bis·ta·na a·ma·de·yî


dibistana seretayî

ipa: /dɪbɪstɑːˈnɑː sɛɾɛtɑːˈjiː/

hyphenation: di·bis·ta·na se·re·ta·yî


şilomilo bûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: şilopilo bûn


telkîn kirin

forms: telqîn kirin


telpekî bûn

forms: tilpekî bûn


verisandin

glosses: şikandin, vekirina tewq û kewt û zincîran.

forms:
vedirisînim (present)
vedirisînî (present)
vedirisîne (present)
vedirisînin (present)
verisîne (imperative singular)
verisînin (imperative plural)
verisand (past)
verisand (past)
verisand (past)
verisand (past)
ve –risîn– (root present)
ve –risand– (root past)
ez vedirisînim (indicative present positive)
ez venarisînim (indicative present negative)
min verisand (indicative past positive)
min venerisand (indicative past negative)
tu vedirisînî (indicative present positive)
tu venarisînî (indicative present negative)
te verisand (indicative past positive)
te venerisand (indicative past negative)
ew vedirisîne (indicative present positive)
ew venarisîne (indicative present negative)
wê/wî verisand (indicative past positive)
wê/wî venerisand (indicative past negative)
em vedirisînin (indicative present positive)
em venarisînin (indicative present negative)
me verisand (indicative past positive)
me venerisand (indicative past negative)
hûn vedirisînin (indicative present positive)
hûn venarisînin (indicative present negative)
we verisand (indicative past positive)
we venerisand (indicative past negative)
ew vedirisînin (indicative present positive)
ew venarisînin (indicative present negative)
wan verisand (indicative past positive)
wan venerisand (indicative past negative)
min vedirisand (imperfect positive)
min venedirisand (imperfect negative)
min verisandibû (positive)
min venerisandibû (negative)
te vedirisand (imperfect positive)
te venedirisand (imperfect negative)
te verisandibû (positive)
te venerisandibû (negative)
wê/wî vedirisand (imperfect positive)
wê/wî venedirisand (imperfect negative)
wê/wî verisandibû (positive)
wê/wî venerisandibû (negative)
me vedirisand (imperfect positive)
me venedirisand (imperfect negative)
me verisandibû (positive)
me venerisandibû (negative)
we vedirisand (imperfect positive)
we venedirisand (imperfect negative)
we verisandibû (positive)
we venerisandibû (negative)
wan vedirisand (imperfect positive)
wan venedirisand (imperfect negative)
wan verisandibû (positive)
wan venerisandibû (negative)
ez ê verisînim (future positive)
ez ê venerisînim (future negative)
minê verisandibe (future perfect positive)
minê venerisandibe (future perfect negative)
tu yê verisînî (future positive)
tu yê venerisînî (future negative)
teyê verisandibe (future perfect positive)
teyê venerisandibe (future perfect negative)
ew ê verisîne (future positive)
ew ê venerisîne (future negative)
wê/wîyê verisandibe (future perfect positive)
wê/wîyê venerisandibe (future perfect negative)
em ê verisînin (future positive)
em ê venerisînin (future negative)
meyê verisandibe (future perfect positive)
meyê venerisandibe (future perfect negative)
hûn ê verisînin (future positive)
hûn ê venerisînin (future negative)
weyê verisandibe (future perfect positive)
weyê venerisandibe (future perfect negative)
ew ê verisînin (future positive)
ew ê venerisînin (future negative)
wanê verisandibe (future perfect positive)
wanê venerisandibe (future perfect negative)
min verisandiye (perfect positive)
min venerisandiye (perfect negative)
min verisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min venerisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te verisandiye (perfect positive)
te venerisandiye (perfect negative)
te verisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te venerisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî verisandiye (perfect positive)
wê/wî venerisandiye (perfect negative)
wê/wî verisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî venerisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me verisandiye (perfect positive)
me venerisandiye (perfect negative)
me verisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me venerisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we verisandiye (perfect positive)
we venerisandiye (perfect negative)
we verisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we venerisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan verisandiye (perfect positive)
wan venerisandiye (perfect negative)
wan verisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan venerisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez verisînim (present subjunctive positive)
(bila) ez venerisînim (present subjunctive negative)
(bila) min verisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min venerisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu verisînî (present subjunctive positive)
(bila) tu venerisînî (present subjunctive negative)
(bila) te verisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te venerisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew verisîne (present subjunctive positive)
(bila) ew venerisîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî verisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî venerisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em verisînin (present subjunctive positive)
(bila) em venerisînin (present subjunctive negative)
(bila) me verisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me venerisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn verisînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn venerisînin (present subjunctive negative)
(bila) we verisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we venerisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew verisînin (present subjunctive positive)
(bila) ew venerisînin (present subjunctive negative)
(bila) wan verisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan venerisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min verisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min venerisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min verisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min venerisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te verisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te venerisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te verisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te venerisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî verisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî venerisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî verisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî venerisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me verisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me venerisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me verisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me venerisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we verisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we venerisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we verisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we venerisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan verisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan venerisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan verisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan venerisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê verisanda (present conditional positive)
minê venerisanda (present conditional negative)
minê verisandibûya (preterite conditional positive)
minê venerisandibûya (preterite conditional negative)
teyê verisanda (present conditional positive)
teyê venerisanda (present conditional negative)
teyê verisandibûya (preterite conditional positive)
teyê venerisandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê verisanda (present conditional positive)
wê/wîyê venerisanda (present conditional negative)
wê/wîyê verisandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê venerisandibûya (preterite conditional negative)
meyê verisanda (present conditional positive)
meyê venerisanda (present conditional negative)
meyê verisandibûya (preterite conditional positive)
meyê venerisandibûya (preterite conditional negative)
weyê verisanda (present conditional positive)
weyê venerisanda (present conditional negative)
weyê verisandibûya (preterite conditional positive)
weyê venerisandibûya (preterite conditional negative)
wanê verisanda (present conditional positive)
wanê venerisanda (present conditional negative)
wanê verisandibûya (preterite conditional positive)
wanê venerisandibûya (preterite conditional negative)
(tu) verisîne (imperative present positive)
(tu) venerisîne (imperative present negative)
(hûn) verisînin (imperative present positive)
(hûn) venerisînin (imperative present negative)
verisîn
veristin
risyan
risandin
verisihandin
ڤەرساندن

ipa: /vɛɾɪsɑːnˈdɪn/

hyphenation: ve·ri·san·din


joyez

text: Ez joyez im.


가다

text: 가자!

translation: De (em) biçin!

roman: Gaja!

text: 서울에 가요

translation: (Ez, tu, em û hwd) biçin Sêûlê.

roman: Seoul-e gayo.

text: 저랑 같이 가실래요? / 네, 같이 가요.

translation: Tu dixwazî tevî min werî / Belê, em bi hev re biçin.

roman: Jeorang gachi gasillaeyo? / ne, gachi gayo.

text: 그들은 개관식에 참석하러 베이징으로 갔다.

translation: Ew ji bo merasima vebûnê çûne Beijing.

roman: Geudeureun gaegwansige chamseokhareo beijing-euro gatda.

오다

translation: hatin

audio: LL-Q9176 (kor)-호로조-가다.wav


오다

glosses: (ji bo baran, berf, û hwd) barîn, barîna baranê/berfê

audio: LL-Q9176 (kor)-호로조-오다.wav