meslek

glosses: pîşe, mihne, meslek, hokar, profesyon, zaneat, kariyer, kar

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-meslek.wav


mihne

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Karê ku mirov bo hatiye perwerdekirin û mirov bo jiyara xwe bi berdewamî dike.

glosses: kar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
مهنه
mîhne
mane

etymology_text: Ji erebî مهنة (mihne)

직업

roman: jigeop

επάγγελμα

roman: epángelma

hyphenation: mih·ne


hokar

glosses:
pîşe, meslek, kar, mihne, profesyon, kariyer,
karê ku mirov bo hatiye perwerdekirin û mirov bo jiyara xwe bi berdewamî dike

text: ...û vedigere ser hokareke ji qaîdeya nefretê esîltir.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 69, ISBN 978-605-2246-80-1

forms:
هۆكار
hoker
hezkar

etymology_text: Ji ho- + kar. Anku karê ku çê tê kirin.

ipa: /hoːˈkɑːɾ/

hyphenation: ho·kar


madek

forms:
madak
mahîn
maker

etymology_text: Ji proto-hindûewropî, hevreha mak.


beraz

glosses:
Werez, xinzîr, dengî, borre, xiznîr, wahş,
ajelek guhandar û kedî yê qelew û kêmpûrt e û bo serjêkirinê têt xwedîkirin
lê di îslamê û cihûtiyê de goştê wan heram e
(berazên mê madek, yên nêr yekane û yên çêlik jî kudik in).

text:
Meyxur ke melan bi xenc û nazan
Şêxan tu bişihîne ber berazan
Destûr bide bisk û zulf û xalan

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

glosses:
kesa/ê dexes, ne xêrxwaz
 mirûvê şîm an pîs

forms:
بهراز
бәраз
baraz

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *ṷer- (“hilkişandin, ji erdê kişandin derê”) > *ṷerḡh- (ji reh ve hilkişandin, bi reh ve deranîn - awayê ku beraz pê xwarina xwe peyda dikin), proto-îranî *verajhe-, hevreha avestayî veraze-, pehlewî weraz, sanskrîtî वराह (varāha), farisî گراز (goraz), soranî بهراز (beraz), kelhûrî weraz... ܘܪܙܐ (werza) ya aramî û վարազ (varaz) ya ermenî ji îranî hatine deynkirin. ^(Çavkanî: Chyet)Xoz ya zazakî ji ermenî hatiye deynkirin.

аҳәа

roman: āh°̍ā

къо

roman: qo

хъо

roman: χo

አሳማ

roman: ʾäsama

חזירא

roman: ħzīrā’

חזירתא

roman: ħzīrtā’

አሳማ

roman: asāmā

গাহৰি

roman: gahori

болъон

roman: bołon

сусҡа

roman: susqa

свіння́

roman: svinnjá

сьвіньня́

roman: sʹvinʹnjá

শুওর

roman: śuor

вак

roman: vak

свиня́

roman: svinjá

ဝက်

roman: wak

гахай

roman: gaxaj

ꨚꨝꨶꨬ

roman: pabwei

ꨂꩆ

roman: un

хьакха

roman: ḥaqa

жаргӏа

roman: žarġa

ᏏᏆ

roman: siqua

җў

roman: žw

豬

roman: chû

豬仔

roman: chû-é

豬

roman: zhū

豬玀

roman: zhūluó

豕

roman: shǐ

豬

roman: dṳ̆

豬

roman: ti, tu

豬仔

roman: ti-á, tu-á

сысна

roman: sysna

އޫރު

roman: ūru

އޫރުތައް

roman: ūrutak̊

خِنْزِير

roman: ḵinzīr

حَلُوف

roman: ḥalūf

خنزير

roman: ḵanzīr

حلوف

roman: ḥallūf

խոզ

roman: xoz

туво

roman: tuvo

ሐሣም

roman: ḥäśam

сунюрин

roman: suņurin

خوک

roman: xuk

పద్ది

roman: paddi

𐍃𐍅𐌴𐌹𐌽

roman: swein

ડુક્કર

roman: ḍukkar

શૂકર

roman: śūkar

ღორი

roman: ɣori

सूअर

roman: sūar

חֲזִיר

roman: khazír

кхъуэ

roman: kχ°ă

һаха

roman: haxa

ಹಂದಿ

roman: handi

чочко

roman: çoçko

ඌරා

roman: ūrā

돼지

roman: dwaeji

ପଜି

roman: paji

донгуз

roman: doñuz

ໝູ

roman: mū

ᦖᦴ

roman: ṁuu

свиња

roman: svinja

പന്നി

roman: panni

കിടി

roman: kiṭi

ᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ

roman: ulgiyan

डुकर

roman: ḍukar

خی

roman: xi

тува

roman: tuva

гахай

roman: gahaj

ᠭᠠᠬᠠᠢ

roman: ɣaqai

सुँगुर

roman: sũgur

फा

roman: phā

овӻоӈ

roman: ovꜧ̇oŋ

олӻоӈ

roman: olꜧ̇oŋ

っわー

roman: 'wā

ଘୁଷୁରି

roman: ghuṣuri

ଘୁଷୁରିଛୁଆ

roman: ghuṣurichua

хуы

roman: x°y

چوشقا

roman: choshqa

خنځير

roman: xanjír

خوګ

roman: xug

ਸੂਰ

roman: sūr

шошқа

roman: şoşqa

свинья́

roman: svinʹjá

бо́ров

roman: bórov

ထိး

roman: hṭoḧ

шагкь

roman: šagkʹ

सूकर

roman: sūkara

ᱥᱩᱠᱨᱤ

roman: sukri

ꠉꠣꠠꠤꠀ

roman: gaṛia


mêdek

glosses:
serhevîrik, buxçika xwarinê dikin di nav re
(bi taybetî dema şivan bi xwe re dibin çolê, pale dibin nav rez û zeviyan yan jî seyranî dibin seyranê)

forms:
مێدهک
madek


buxçik

glosses:
pateyê ku li hin cil yan tiştên din hatiye pêçan
bo ku ew ji hev belav nebin û bo hilgirtinê yan parastinê hêsan be

text: Hizar baxçe li ber dêm bûnHizar buxçe li ber dêm bûnWeşandin belgêt minxare

ref: Feqiyê Teyran,

forms:
بوغچک
boxçe
boxçik
buxçe

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha farisî بقچه (buqçe) ji *bux-/buq- + -çe belkî ji proto-hindûewropî *bʰak- (“hilgirtin”) ku herwiha serekaniya peyva baich ya weylsî, bag (“tûrik; çante”) ya îngilîzî, bagage (“bagaj”) ya fransî û βάσταγμα (bastagma, “bar”) ya yûnaniya kevn e yan jî ji tirkî boğ-mak (“heşandin”) + -çe.

پریاسکە

roman: piryaske

ipa: /bʊxˈt͡ʃɪk/


boxçe

text: Boxçeya nanî: Boxçeya nan.

ref: Ferhengê Dimilî û Kurmancî https://web.archive.org/http://www.kovarabir.com/wp-content/uploads/Ferheng%C3%AA-Dimil%C3%AE-%C3%BB-Kurmanc%C3%AE-B-b.pdf arşîv, www.kovarabir.com

ipa: /boːxˈt͡ʃɛ/

hyphenation: box·çe


pêçan

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: Kirin di nav tiştekî re, tiştek lê alandin, niximandin, tiştek pê dadan.

text: Paşê cigareke qalind pêça, vêxist û li ber serê lêwik rûnişt.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text: (...) kirasê xwe li navtengê pêçan (...)

ref: Xelîl Duhokî, Antolojiya Çîroka Nû ya Kurmancên Başûr, Weşanên Nûdem, Stockholm, 1994

text: (...) jiyana me, der û dorên me bi tirs û xurtîyeke nedîtî hatiye girtin û pêçandin.

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

text: (...) hev hemêz kirine, lehêfê li xwe pêçane û di xew de ne.

ref: Zeynelabidîn Zinar, Xwençe 1, Weşanxana Çanda Kurdî, 1989

glosses: ba dan, çemandin, ser aliyek xwar kirin ya ser aliyek zivirandina tiştekê.

forms:
پێچان
pêçandin
pêçîn

etymology_text: pêç + -an, ji zimanên îranî, hevreha pehlewî pêçîden, farisî پوشیدن (pûşîden)

لَفَّ

roman: laffa

вить

roman: vitʹ


pêçan

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin..

text:
Lê seyyirî bayê şimal
Pêçane ser nûra zelal
Qet kes-i dîn ev reng misal

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640


rez

glosses: Zeviya ku mêw (darên tirî) lê hatine çandin û şên dibin.

text: Neş'a qedeha meya murewweqKeyfa 'ineba rezê bi rewneqEwreng-i bikit di nefsê te'sîr

forms:
ڕهز
raz
rêz

etymology_text: Hevreha soranî soranî ڕهز (rez) / farisî رز (rez), pehlewî rez, yûnanî ῥάξ (rháx: tirî) û latînî racemus (wîşî) > fransî raisin, îngilîzî raisin (mewîj), hemû ji proto-hindûewropî.

포도원

roman: podowon

rez#Qereçî

roman: rez

виноградник

roman: vinogradnik

виноградник

roman: vynohradnyk

αμπέλι

roman: ampéli

ipa: /rɛz/


mêw

forms:
مێو
mêwe

etymology_text: Hevreha soranî مێو (mêw), farisî مو (mev), ji zimanên îranî, têkilî mêwîj, mêwe, mey.

ipa: /meːw/


mêwe

glosses:
Fêkî, fêqî, berhemên şîrîn yê riwekan yên mirov dikarin bixwin
(wek sêv, pirteqal, xox, mişmiş, moz, nektarîn, hilûk, kîwî, zebeş, gundor).

text:
Min dî seher xeraman neyşekera şirînmeş
Ya reb çi turfe mêwe evrenge mey dibexşet
Şi'ra me tê perîşan nezma me tê muşewweş

forms:
مێوه
mêywe
meywe
mêw

etymology_text: Hevreha meywe ya zazakî, میوه (mîwe) ya soranî û میوه (mîve) ya farisî, mêvek ya pehlewî û miẍdê- ya sogdî, hemû ji zimanên îranî. Wek meyve ketiye tirkî jî.


xinzîr

glosses:
Beraz,
ajelek guhandar û kedî yê qelew û kêmpûrt e û bo serjêkirinê têt xwedîkirin
lê di îslamê û cihûtiyê de goştê wan heram e
(berazên mê madek, yên nêr yekane û yên çêlik jî kudik in).

forms: xenzîr

etymology_text: Ji erebî خنزير (xinzîr, xenzîr), hevreha aramî חנזירא (xinzîra), akadî xuzîru (beraz), xuzîrtu (berazên mê)

бушенина

roman: bušenina

γουρούνι

roman: gouroúni


kudik

glosses: çêlikên berazan, têjikên xinzîran, berazok, xinzîrk

forms:
kudk
kuwik
kundik

etymology_text: Ji kud + -ik.

porsas#Fînî

roman: porsas

ipa: /kʊˈdɪk/

hyphenation: ku·dik


çêlik

glosses:
têjik, varik, cewrik, çêjik,
zarokên ajelan, ajelên di temenê biçûk de

text: Em bi vî xanî ecebmayî man, lê Jîndayê pirtir li çêlikên mirîşkan yên li ber vî xanîyî hez kir.

ref: Hircok.blogspot.com, 10/2009

glosses: zarro, zarok, biçûk^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
چێلک
çelik
çelîk
çêlîk
lîçik
leyîr

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

телёнок

roman: teljónok

notes:
çêlik kirin
çêlik anîn
çêlikkirin
çêlikanîn
çêlikkirî


çelik

forms:
çelîk
çêlik
çîlek

etymology_text: Ji tirkî çelik ji osmanî چلیك (çelik) ji çalık ji çalmak (lê dan, lê xistin, kutan, qutan) ku ji tirkî / osmanî ketiye hin zimanên Rojhilata Ewropayê jî: albanî çelik, makedonî че́лик (čélik), sirbo-xirwatî челик / čelik. Lê di piraniya zimanên tirkîkî de peyva esil-îranî polat li kar e.


çelik

glosses: dar an jî hesinê kinik ku di keştiyan de xelat lê tê pêçandin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çelik.wav


yapmak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yapmak.wav


êvitandin

glosses:
werimandin, perçivandin, pif kirin, qelew kirin, mezin kirin
(parçeyek leşî bi êşekê mezin kirin)

forms:
têvitînim (present)
têvitînî (present)
têvitîne (present)
têvitînin (present)
bêvitîne (imperative singular)
bêvitînin (imperative plural)
êvitand (past)
êvitand (past)
êvitand (past)
êvitand (past)
–êvitîn– (root present)
–êvitand– (root past)
ez têvitînim (indicative present positive)
ez nayêvitînim (indicative present negative)
min êvitand (indicative past positive)
min neyêvitand (indicative past negative)
tu têvitînî (indicative present positive)
tu nayêvitînî (indicative present negative)
te êvitand (indicative past positive)
te neyêvitand (indicative past negative)
ew têvitîne (indicative present positive)
ew nayêvitîne (indicative present negative)
wê/wî êvitand (indicative past positive)
wê/wî neyêvitand (indicative past negative)
em têvitînin (indicative present positive)
em nayêvitînin (indicative present negative)
me êvitand (indicative past positive)
me neyêvitand (indicative past negative)
hûn têvitînin (indicative present positive)
hûn nayêvitînin (indicative present negative)
we êvitand (indicative past positive)
we neyêvitand (indicative past negative)
ew têvitînin (indicative present positive)
ew nayêvitînin (indicative present negative)
wan êvitand (indicative past positive)
wan neyêvitand (indicative past negative)
min têvitand (imperfect positive)
min netêvitand (imperfect negative)
min êvitandibû (positive)
min neyêvitandibû (negative)
te têvitand (imperfect positive)
te netêvitand (imperfect negative)
te êvitandibû (positive)
te neyêvitandibû (negative)
wê/wî têvitand (imperfect positive)
wê/wî netêvitand (imperfect negative)
wê/wî êvitandibû (positive)
wê/wî neyêvitandibû (negative)
me têvitand (imperfect positive)
me netêvitand (imperfect negative)
me êvitandibû (positive)
me neyêvitandibû (negative)
we têvitand (imperfect positive)
we netêvitand (imperfect negative)
we êvitandibû (positive)
we neyêvitandibû (negative)
wan têvitand (imperfect positive)
wan netêvitand (imperfect negative)
wan êvitandibû (positive)
wan neyêvitandibû (negative)
ez ê bêvitînim (future positive)
ez ê neyêvitînim (future negative)
minê êvitandibe (future perfect positive)
minê neyêvitandibe (future perfect negative)
tu yê bêvitînî (future positive)
tu yê neyêvitînî (future negative)
teyê êvitandibe (future perfect positive)
teyê neyêvitandibe (future perfect negative)
ew ê bêvitîne (future positive)
ew ê neyêvitîne (future negative)
wê/wîyê êvitandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neyêvitandibe (future perfect negative)
em ê bêvitînin (future positive)
em ê neyêvitînin (future negative)
meyê êvitandibe (future perfect positive)
meyê neyêvitandibe (future perfect negative)
hûn ê bêvitînin (future positive)
hûn ê neyêvitînin (future negative)
weyê êvitandibe (future perfect positive)
weyê neyêvitandibe (future perfect negative)
ew ê bêvitînin (future positive)
ew ê neyêvitînin (future negative)
wanê êvitandibe (future perfect positive)
wanê neyêvitandibe (future perfect negative)
min êvitandiye (perfect positive)
min neyêvitandiye (perfect negative)
min êvitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neyêvitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te êvitandiye (perfect positive)
te neyêvitandiye (perfect negative)
te êvitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neyêvitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî êvitandiye (perfect positive)
wê/wî neyêvitandiye (perfect negative)
wê/wî êvitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neyêvitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me êvitandiye (perfect positive)
me neyêvitandiye (perfect negative)
me êvitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neyêvitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we êvitandiye (perfect positive)
we neyêvitandiye (perfect negative)
we êvitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neyêvitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan êvitandiye (perfect positive)
wan neyêvitandiye (perfect negative)
wan êvitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neyêvitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bêvitînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neyêvitînim (present subjunctive negative)
(bila) min êvitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neyêvitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bêvitînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neyêvitînî (present subjunctive negative)
(bila) te êvitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neyêvitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bêvitîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neyêvitîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî êvitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyêvitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bêvitînin (present subjunctive positive)
(bila) em neyêvitînin (present subjunctive negative)
(bila) me êvitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neyêvitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bêvitînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neyêvitînin (present subjunctive negative)
(bila) we êvitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neyêvitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bêvitînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neyêvitînin (present subjunctive negative)
(bila) wan êvitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neyêvitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bêvitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neyêvitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min êvitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neyêvitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bêvitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neyêvitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te êvitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neyêvitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bêvitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyêvitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî êvitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyêvitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bêvitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neyêvitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me êvitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neyêvitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bêvitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neyêvitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we êvitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neyêvitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bêvitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neyêvitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan êvitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neyêvitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bêvitanda (present conditional positive)
minê neyêvitanda (present conditional negative)
minê êvitandibûya (preterite conditional positive)
minê neyêvitandibûya (preterite conditional negative)
teyê bêvitanda (present conditional positive)
teyê neyêvitanda (present conditional negative)
teyê êvitandibûya (preterite conditional positive)
teyê neyêvitandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bêvitanda (present conditional positive)
wê/wîyê neyêvitanda (present conditional negative)
wê/wîyê êvitandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neyêvitandibûya (preterite conditional negative)
meyê bêvitanda (present conditional positive)
meyê neyêvitanda (present conditional negative)
meyê êvitandibûya (preterite conditional positive)
meyê neyêvitandibûya (preterite conditional negative)
weyê bêvitanda (present conditional positive)
weyê neyêvitanda (present conditional negative)
weyê êvitandibûya (preterite conditional positive)
weyê neyêvitandibûya (preterite conditional negative)
wanê bêvitanda (present conditional positive)
wanê neyêvitanda (present conditional negative)
wanê êvitandibûya (preterite conditional positive)
wanê neyêvitandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bêvitîne (imperative present positive)
(tu) neyêvitîne (imperative present negative)
(hûn) bêvitînin (imperative present positive)
(hûn) neyêvitînin (imperative present negative)
êftandin
êvtandin

etymology_text: Ji êvit + -andin.

ipa: /eːvɪtɑːnˈdɪn/

hyphenation: ê·vi·tan·din


êvitandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


parêz

glosses: Diyet, rejîm; nexwarina tiştên nesaxlem daku qelew yan nesax nebe.

text: Mirov dikare parêzê xwe zeîf bike.

text: Ez dixwazim parêzê bigirim lê dîsan jî dilê min diçe tiştên şîrîn û dondar.

glosses: Rojiyên fileyan (ku dema wan nabe goşt û rûn bêt xwarin).

forms: perhîz

etymology_text: Ji zimanên îranî*pati-raič-a. Bide ber farisî پرهیز (parhēz / parhiz) û farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (pʾhlyc /pahrēz/).

ipa: /pɑːˈɾeːz/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-parêz.wav

hyphenation: pa·rêz


parêz

forms:
pirêz
firîz

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha pehlewî [skrîpt hewce ye] (pere-deêze), avestayî 𐬞𐬀𐬌𐬭𐬌𐬸𐬛𐬀𐬉𐬰𐬀 (peyri-deêze-) ji 𐬞𐬀𐬌𐬭𐬌 (peyri-, “ber, wek "li ber"”) + 𐬛𐬀𐬉𐬰𐬀 (deêze-, “dîwar”) ji proto-hindûewropî *dheigʷ- (“danîn, bi cih kirin, ava kirin”). Heman peyv ji zimanên îranî wek παράδεισος (paradêysos) ketiye yûnaniya kevn û jê li Ewropayê belav bûye: îngilîzî paradise, fransî paradis, almanî Paradies, îtalî paradiso, portugalî û spanî paraíso... Herwiha wek فردوس (firdews) di erebî û wek պարտեզ (partez, “baxçe”) di ermenî de jî cih girtiye.


parêz girtin

etymology_text: Ji parêz + girtin.

ipa: /pɑːˈɾeːz ɡɪɾˈtɪn/

hyphenation: pa·rêz gir·tin


rûn

glosses: Madeyê ku bi ser şîrî dikeve gava ku tê kan / kilandin û dişibe don, bezî, zeytê, nîvişkî û hwd.

forms:
ڕوون
rîn
rün
rûwn
rwîn
ron

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî *roughmen- (“sertûk, rûn”), ji *rewǝgh- (“meyandin, havên kirin”). Hevreha soranî ڕۆن (ron), kurdiya başûrîrün, zazakî ron, ruwen hewramî ruwen, farisî روغن (rewẍen, rowẍen), belûçî [skrîpt hewce ye] (rugen), avestayî ruwgne-, almanî Rahm (“sertûk”), holendî room, norwecî rømme, îzlendî rjómi, îngilîziya kevn rēam, inglîziya devokî ream...
;Çavkanî:
* Horn, Paul. (1893): Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingehê etîmolojiya farisî] (bi almanî). Strassburg r. 140.,
* Watkins, Calvert, The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots https://web.archive.org/http://www.amazon.com/American-Heritage-Dictionary-Indo-European-Roots/dp/0618082506 arşîv, Houghton Mifflin Co., 2007, çapa 2em, r. 72,
* MacKenzie, David Neil, The dialect of Awroman (Hawraman-i Luhon) Grammatical sketch, texts, and vocabulary, Kommissionaer: Munksgaard (København), 1966, r. 130,
* Etymonline. Online English Etymology Dictionary. <etymonline.com> by Douglas Harper.
* Pokorny, Julius, Ferhenga etîmolojî ya hindûewropî ["Indogermanisches etymologisches Wörterbuch (bi almanî)"], Bern, 1959, r. 873

тлушч

roman: tlušč

жыр

roman: žyr

мас

roman: mas

мазнина́

roman: mazniná

ᎪᎢ

roman: goi

شَحْم

roman: šaḥm

ճարպ

roman: čarp

ქონი

roman: koni

ცხიმი

roman: cximi

चरबी

roman: carbī

שֶׁמֶן

roman: shémen

기름

roman: gireum

유지

roman: yuji

지방

roman: jibang

маст

roman: mast

сало

roman: salo

өөх

roman: ööh

یاغ

roman: yağ

са́ло

roman: sálo

жир

roman: žir

ма́сло

roman: máslo

сма́лец

roman: smálec

கொழுப்பு

roman: koḻuppu

มัน

roman: man

కందెన

roman: kandena

𐰖𐰍

roman: yaɣ

лій

roman: lij

ខ្លាញ់

roman: khlañ

בוימל

roman: boyml

שמאַלץ

roman: shmalts

ipa: /ruːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-rûn.wav

hyphenation: rûn


rojhilatin

glosses: tavhilatin, hetavhilatin, xorhilatin, derketin û bilindbûna rojê ji rojhilatê

glosses: dema ku roj ji rojhilatê xwiya dibe, berbang, spêde

forms:
rojhelatin
rojhelhatin
rojhilhatin
hilatina rojê

etymology_text: Ji roj + hilatin.

해돋이

roman: haedodi

восход солнца

roman: vosxod solnca

схід сонця

roman: sxid soncja

ранкова зоря

roman: rankova zorja

ανατολή ηλίου

roman: anatolí ilíou

ανατολή ήλιου

roman: anatolí íliou


tavhilatin

glosses: rojhilatin, hetavhilatin, xorhilatin, derketin û bilindbûna rojê ji rojhilatê

glosses: dema ku roj ji rojhilatê xwiya dibe, spêde, berbang, destpêka rojê

forms:
hetavhelatin
hetavhilatin
hetawhelatin
hetawhilatin
hetavhelhatin
hetavhilhatin
hetawhelhatin
hetawhilhatin
tavhelhatin
tawhelhatin
tawhilhatin

etymology_text: Ji tav + hilatin.


xorhilatin

glosses: rojhilatin, tavhilatin, hetavhilatin, derketin û bilindbûna rojê ji rojhilatê

forms:
xorhelatin
xurhelhatin
xurhilhatin

etymology_text: Ji xor + hilatin.


tele

text: Cîranê teleyek dezî jê xwastiye, nedaye


atayalî

ipa: /ɑːtɑːjɑːˈliː/

hyphenation: a·ta·ya·lî


sebwanoyî

glosses: zimanek e li giravê Sebu li Filipînê têt peyivîn


aho

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: bi vî awahî, awiha, wiha, hosa, bi vî awayî

forms:
aha
ahe
amo
apo
aso

etymology_text: a- + ho (wiha)


aho

audio: LL-Q8752 (eus)-Aioramu-aho.wav

audio: LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-aho.wav


aho

glosses: zeviya hişk ya ku êdî nayê çandin lê hê nebûye daristan


aso

glosses: horîzon, ufuq, cihê ku mirov dibêje qey erd û esman lê digihin hev

text: Ez nikarim heta wê derê, ku derya û aso bi hev re dibin yek, werim.'

forms:
ئاسۆ
aho
amo
apo

etymology_text: Ji akadî [skrîpt hewce ye] (esû) (hilhatinarojê) ku herwiha bi rêya yûnanî serekaniya peyva Asya ye jî. Bide ber Ewropa.

수평선

roman: supyeongseon


aso

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: berbang, berê derketina rojê destpêka sorbûna ewrê


horîzon

glosses: aso, kevan, ufuq, cihê ku mirov dibêje qey erd û esman lê digihin hev

text: Roj ji horîzonê hilhat.

text: Roj li horîzonê ava bû.

text: Min li keştiyê nerî ta ku li horîzonê winda bû.

text: Horîzonek geş li pêş gelê kurd e.

forms: orîzon

ipa: /hoːɾiːˈzoːn/

hyphenation: ho·rî·zon


ufuq

glosses: Cihê ku mirov dibêje qey erd û esman lê digihin hev.

text: Roj ji ufuqê hilhat.

text: Roj li ufuqê ava bû.

text: Min li keştiyê nerî ta ku li ufuqê winda bû.

text: Ufuqek geş li pêş gelê kurd e.

forms: afaq

etymology_text: Ji erebî أُفُق (ʾufuq).

хоризонт

roman: xorîzont

افق

roman: ufuq

горизонт

roman: gorîzont

ορίζων

roman: orízon

ipa: /ʊˈfʊq/

hyphenation: u·fuq


dina

audio: LL-Q33070 (ban)-Siti Noviali-dina.wav


dina

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q33549 (jav)-Déwata Cengkar (Wirjadisastra)-dina.wav

audio: LL-Q33549 (jav)-Dewinta88-dina.wav

audio: LL-Q33549 (jav)-Tetheow-dina.wav

audio: LL-Q33549 (jav)-Uruma Shun-dina.wav


zon

forms: zom

etymology_text: Ji fransî zone yan ji îngilîzî zone (“dever, navçe”) ji latînî zōna ji yûnanî ζώνη (zóni, “kemer; dever”) ji proto-hindûewropî *yas-na- (“kemer”) ji *yos- (“girê dan, li xwe kirin”).

지대

roman: jidae

зона

roman: zóna

ζώνη

roman: zóni

ipa: /zoːn/

hyphenation: zon


zon

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-zon.wav


şems

glosses: stêrka ku cîhan li dora wê dizivire û ronahiyê û germahiyê jê distîne

text: Ev neqş û misalên di xeyalatê 'edem daMîm metle'ê şemsa ehed ayîne sifet kirLami' ji 'ereb berqê li fexxarê 'ecem da

forms: qemer

etymology_text: Ji erebî شمس (şems), hevreha aramî ܫܡܫܐ / שמשא (şimşa), akadî şemeş, şemşu.


sibat

glosses: Meha duyem ji salnameya zayînî ye ku kurttirîn meha salê ye û ji 28 yan - her çar salan carekê - 29 rojan pêk tê; meha dawîn ya zivistanê.

text:
Sibata tiroviro
Adara bîst û du ro
Nîsan a me ye
Gulan textirme ye

ref: metelokek kurdî ye

forms:
سبات
сьбат
şibat
subat
şubat
sebt

etymology_text:
Bi rêya erebî شباط (şubaț) yan aramî ܫܒܛ (şubaṭ) ji îbranî שבט (şibat /şivat) ji akadî 𒌗𒍩 (šabāṭu, “meha çandinê - meha 11 ya salnameya babîlî ku diket dawiya meha yek û destpêka meha 2 ya salnameya zayînî”).
Sebebê guherîna /ş/ bi /s/ di vê peyvê de di devokên kurmancî de nayê zanîn.
Piraniya navên mehên din jî yên zimanên Rojhilata Navîn ji akadî yan bi rêya akadî ji sûmerî ne: adar, nîsan, ayar, temûz, ab, îlon, çirî. Peyva gulan ("meha gulan, meha guldanê") wergera yekser ji hevwateya wê ya ayar ya ji akadî ye.
Ji bilî kurdî, tirkî jî vê peyvê bi forma şubat bi berfirehî bi kar tîne. Lê wek navê meha duyem ya salnameya zayînî erebî êdî kêm vê peyvê bi kar tîne û farisî teqrîben êdî qet wê bi kar naîne.

شوبات

roman: şubat

мазахӏван

roman: māzāḥvān

жәабран

roman: ž°ābrān

мэзай

roman: măzāj

ፌብሩወሪ

roman: februwäri

ܐܸܫܒ݂ܲܛ

roman: išwat

февраль

roman: fevral’

лю́ты

roman: ljúty

ফেব্রুয়ারি

roman: phebruẏari

февруа́ри

roman: fevruári

ဖေဖော်ဝါရီ

roman: hpehpauwari

နှစ်လ

roman: hnacla.

སྤྱི་ཟླ་གཉིས་པ།

roman: spyi zla gnyis pa

Чиллан-бутт

roman: Čillan-butt

ᎧᎦᎵ

roman: kagali

эрйүә

roman: eryüə

二月

roman: ngi-ngie̍t

二月

roman: jī-go̍eh, jī-ge̍h, jī-gōe, lī-go̍eh, lī-ge̍h, lī-gōe

чьачанльоргын

roman: čʹačanlʹorgyn

ынпыԓювԓен

roman: ynpyḷjuvḷen

нарӑс

roman: narăs

ފެބްރުއަރީ

roman: februarī

فِبْرَايِر

roman: fibrāyir

شُبَاط

roman: šubāṭ

شهر جوج

roman: šhar jūj

փետրվար

roman: pʻetrvar

փեբրուարիոս

roman: pʻebruarios

даволков

roman: davolkov

فوریه

roman: fevriye

فبریر

roman: febrir

فبروری

roman: fibruwarî

ફેબ્રુઆરી

roman: phebruārī

თებერვალი

roman: tebervali

फ़रवरी

roman: farvarī

פֶבְּרוּאָר

roman: fébruar

лу сар

roman: lu sar

ಫೆಬ್ರುವರಿ

roman: phebruvari

февраль

roman: fevralʹ

පෙබරවාරි

roman: pebarawāri

урасьӧм

roman: urasʹöm

이월

roman: iwol

ກຸມພາ

roman: kum phā

эхем

roman: èχem

ᠵᡠᠸᡝ ᠪᡳᠶᠠ

roman: juwe biya

फेब्रुवारी

roman: phebruvārī

ფურთუთა

roman: purtuta

февральков

roman: fevralʹkov

хоёрдугаар сар

roman: hojordugaar sar

ଫେବୃଆରୀ

roman: phebruarī

فېۋرال

roman: fëwral

ئىككىنچى ئاي

roman: ikkinchi ay

فبروري

roman: februwarí

فروري

roman: farwarí

ақпан

roman: aqpan

ⲫⲉⲃⲣⲟⲩⲁⲣⲓⲟⲥ

roman: phebrouarios

февра́ль

roman: fevrálʹ

сѣчьнъ

roman: sěčĭnŭ

феврал

roman: fevral

பெப்ரவரி

roman: pepravari

ఫిబ్రవరి

roman: phibravari

февраль

roman: fewral’

тулыспал

roman: tulyspal

лю́тий

roman: ljútyj

កុម្ភៈ

roman: komphĕəʼ

Олунньу

roman: Olunńu

פֿעברואַר

roman: februar

Φεβρουάριος

roman: Fevrouários

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-sibat.wav


şubat

glosses: reşemeh, reşemî, sibat, (duyem meha salê li gor salnameya zayînî)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şubat.wav


xirxote

glosses: Erebe qemyon yan jî tiştên wekî wan ko ji hev ketine, pir kevn bûne, pir caran xera dibe yan arîza dide

forms: xirxope


nîsan

text: Hêstir diwerîn 'ele t-tewalî'Eynî te digo di fesl-i nîsanDerya rijiya ji 'ewr-i dîsan

forms: نيسان

etymology_text:
Ji erebî نيسان (nîsan), ji aramî yan ji îbranî נסן (nisan), ji akadî 𒌗𒁈 (nissani, “1. yekem meha salê, 21.3.-20.4., bide ber kurdî newroz 2. nûber, berhemê nû yan yekem yê çandinê”), ji sûmerî [skrîpt hewce ye] (nisennu, “1. yekem meha salê [bide ber kurdî "newroz"] 2. nûber, berhemê nû yan yekem yê çandinê”).
Hevwateya wê "avrêl" ji fransî avril e lê bi texmîna ku ew "kurdîtir" be anku ji "av + rêl" be gelek kes wê tercîh dikin lê ew peyv eslen ne di kurdiya di nav gel de heye û ne jî ji peyvên "av + rêl" hatiye çêkirin.
Piraniya navên mehên din jî ji akadî yan sûmerî hatine: sibat, adar, nîsan, ayar, hezîran, temûz, ab, îlon / eylûl, çirî.

апрель

roman: āprel

мшаҧы

roman: mšāpə

мэлылъфэгъу

roman: măləłfăġ°

ኤፕረል

roman: ʾepräl

ܢܝܼܣܵܢ

roman: nīsan

красаві́к

roman: krasavík

এপ্রিল

roman: epril

апри́л

roman: apríl

ဧပြီ

roman: e-pri

སྤྱི་ཟླ་བཞི་པ།

roman: spyi zla bzhi pa

Оханан-бутт

roman: Oχanan-butt

ᎧᏬᏂ

roman: kawoni

四月

roman: sei³ jyut⁶

сыйүә

roman: sɨyüə

四月

roman: si-ngie̍t

四月

roman: sìyuè

四月

roman: sì-go̍eh, sì-ge̍h, sì-gōe

гыройъэлгын

roman: gyrojʺėlgyn

гыройъэԓгын

roman: gyrojʺėḷgyn

ака

roman: aka

އެޕްރީލް

roman: eprīl

أَبْرِيل

roman: ʾabrīl

نِيسَان

roman: nīsān

ապրիլ

roman: april

чадыков

roman: čadykov

آوریل

roman: âvril

آپریل

roman: âpril

اپریل

roman: aprêl

აპრილი

roman: aṗrili

अप्रैल

roman: aprail

мөрн сар

roman: mörn sar

апрель

roman: aprelʹ

අප්රියෙල්

roman: apriyel

사월

roman: sawol

ເດືອນເມສາ

roman: dư̄an mē sā

нава

roman: nava

ഏപ്രിൽ

roman: ēpril

ᡩᡠᡳᠨ ᠪᡳᠶᠠ

roman: duin biya

პირელი

roman: ṗireli

дөрөвдүгээр сар

roman: dörövdügeer sar

ଅପ୍ରେଲ

roman: ôprelô

ئاپرېل

roman: aprël

ئاپريل

roman: apryl

تۆتىنچى ئاي

roman: tötinchi ay

اپرېل

roman: aprél

ਅਪਰੈਲ

roman: aparail

сәуір

roman: säuır

ⲁⲡⲣⲓⲗⲓⲟⲥ

roman: aprilios

апре́ль

roman: aprélʹ

आंग्लवर्षस्य चतुर्थमास

roman: āṃglavarṣasya caturthamāsa

брѣзьнъ

roman: brězĭnŭ

апрел

roman: aprel

ஏப்ரல்

roman: ēpral

апрель

roman: aprel’

оштолэзь

roman: oštolezʹ

кві́тень

roman: kvítenʹ

មេសា

roman: meisaa

Муус устар

roman: Muus ustar

Απρίλιος

roman: Aprílios

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-nîsan.wav

hyphenation: nî·san


xewixîn

glosses:
ji birçîna mirin, ji ber birsê telifîn,
zêde birçî bûn, bêqam birçî bûn:

glosses: xew de çûn, hênijîn, ji xew de nekarîn hişyar bûn

forms:
خهوخین
xewixan

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

굶주리십시욢

roman: gumjurisipsiyop

λιμοκτονώ

roman: limoktonó


xewixîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


ayar

forms: eyar

etymology_text:
Ji erebî أيار (eyyar) ji aramî [Peyv?] yan ji îbranî אייר (ayar, iyar) ji akadî 𒌗𒄞 (ayari, “guldan, bişkivîn - bide ber gulan”).
Piraniya navên mehên din jî yên kurdî ji îbrî yan aramî ne: sibat, nîsan, ayar, temûz, ab, îlon, teşrîn.

май

roman: maj

ಮೇ

roman: mē

ipa: /ɑːˈjɑːɾ/

hyphenation: a·yar


ayar

text: ses ayarını yaptım

text: memleket saat ayarı

text: 24 ayar altın

text: bizim işçinin ayarı yok

text: bu ayarda bir kimseden ancak böyle bir davranış beklenir

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ayar.wav


şeniqîn

glosses:
ji tîna mirin, pirr zêde tî bûn,
ji ber tinebûna avê yan venexwarinê mirin

forms: شهنقین

etymology_text: Ji şenq + -în.


xewixandin

glosses: ji birçîna kuştin, xwarin nedanê ta ku bimire

forms:
dixewixînim (present)
dixewixînî (present)
dixewixîne (present)
dixewixînin (present)
bixewixîne (imperative singular)
bixewixînin (imperative plural)
xewixand (past)
xewixand (past)
xewixand (past)
xewixand (past)
–xewixîn– (root present)
–xewixand– (root past)
ez dixewixînim (indicative present positive)
ez naxewixînim (indicative present negative)
min xewixand (indicative past positive)
min nexewixand (indicative past negative)
tu dixewixînî (indicative present positive)
tu naxewixînî (indicative present negative)
te xewixand (indicative past positive)
te nexewixand (indicative past negative)
ew dixewixîne (indicative present positive)
ew naxewixîne (indicative present negative)
wê/wî xewixand (indicative past positive)
wê/wî nexewixand (indicative past negative)
em dixewixînin (indicative present positive)
em naxewixînin (indicative present negative)
me xewixand (indicative past positive)
me nexewixand (indicative past negative)
hûn dixewixînin (indicative present positive)
hûn naxewixînin (indicative present negative)
we xewixand (indicative past positive)
we nexewixand (indicative past negative)
ew dixewixînin (indicative present positive)
ew naxewixînin (indicative present negative)
wan xewixand (indicative past positive)
wan nexewixand (indicative past negative)
min dixewixand (imperfect positive)
min nedixewixand (imperfect negative)
min xewixandibû (positive)
min nexewixandibû (negative)
te dixewixand (imperfect positive)
te nedixewixand (imperfect negative)
te xewixandibû (positive)
te nexewixandibû (negative)
wê/wî dixewixand (imperfect positive)
wê/wî nedixewixand (imperfect negative)
wê/wî xewixandibû (positive)
wê/wî nexewixandibû (negative)
me dixewixand (imperfect positive)
me nedixewixand (imperfect negative)
me xewixandibû (positive)
me nexewixandibû (negative)
we dixewixand (imperfect positive)
we nedixewixand (imperfect negative)
we xewixandibû (positive)
we nexewixandibû (negative)
wan dixewixand (imperfect positive)
wan nedixewixand (imperfect negative)
wan xewixandibû (positive)
wan nexewixandibû (negative)
ez ê bixewixînim (future positive)
ez ê nexewixînim (future negative)
minê xewixandibe (future perfect positive)
minê nexewixandibe (future perfect negative)
tu yê bixewixînî (future positive)
tu yê nexewixînî (future negative)
teyê xewixandibe (future perfect positive)
teyê nexewixandibe (future perfect negative)
ew ê bixewixîne (future positive)
ew ê nexewixîne (future negative)
wê/wîyê xewixandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nexewixandibe (future perfect negative)
em ê bixewixînin (future positive)
em ê nexewixînin (future negative)
meyê xewixandibe (future perfect positive)
meyê nexewixandibe (future perfect negative)
hûn ê bixewixînin (future positive)
hûn ê nexewixînin (future negative)
weyê xewixandibe (future perfect positive)
weyê nexewixandibe (future perfect negative)
ew ê bixewixînin (future positive)
ew ê nexewixînin (future negative)
wanê xewixandibe (future perfect positive)
wanê nexewixandibe (future perfect negative)
min xewixandiye (perfect positive)
min nexewixandiye (perfect negative)
min xewixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nexewixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te xewixandiye (perfect positive)
te nexewixandiye (perfect negative)
te xewixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nexewixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî xewixandiye (perfect positive)
wê/wî nexewixandiye (perfect negative)
wê/wî xewixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nexewixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me xewixandiye (perfect positive)
me nexewixandiye (perfect negative)
me xewixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nexewixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we xewixandiye (perfect positive)
we nexewixandiye (perfect negative)
we xewixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nexewixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan xewixandiye (perfect positive)
wan nexewixandiye (perfect negative)
wan xewixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nexewixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bixewixînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nexewixînim (present subjunctive negative)
(bila) min xewixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nexewixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bixewixînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nexewixînî (present subjunctive negative)
(bila) te xewixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nexewixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bixewixîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nexewixîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî xewixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nexewixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bixewixînin (present subjunctive positive)
(bila) em nexewixînin (present subjunctive negative)
(bila) me xewixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nexewixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bixewixînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nexewixînin (present subjunctive negative)
(bila) we xewixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nexewixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bixewixînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nexewixînin (present subjunctive negative)
(bila) wan xewixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nexewixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bixewixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nexewixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min xewixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nexewixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bixewixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nexewixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te xewixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nexewixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bixewixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nexewixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî xewixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nexewixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bixewixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nexewixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me xewixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nexewixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bixewixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nexewixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we xewixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nexewixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bixewixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nexewixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan xewixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nexewixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bixewixanda (present conditional positive)
minê nexewixanda (present conditional negative)
minê xewixandibûya (preterite conditional positive)
minê nexewixandibûya (preterite conditional negative)
teyê bixewixanda (present conditional positive)
teyê nexewixanda (present conditional negative)
teyê xewixandibûya (preterite conditional positive)
teyê nexewixandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bixewixanda (present conditional positive)
wê/wîyê nexewixanda (present conditional negative)
wê/wîyê xewixandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nexewixandibûya (preterite conditional negative)
meyê bixewixanda (present conditional positive)
meyê nexewixanda (present conditional negative)
meyê xewixandibûya (preterite conditional positive)
meyê nexewixandibûya (preterite conditional negative)
weyê bixewixanda (present conditional positive)
weyê nexewixanda (present conditional negative)
weyê xewixandibûya (preterite conditional positive)
weyê nexewixandibûya (preterite conditional negative)
wanê bixewixanda (present conditional positive)
wanê nexewixanda (present conditional negative)
wanê xewixandibûya (preterite conditional positive)
wanê nexewixandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bixewixîne (imperative present positive)
(tu) nexewixîne (imperative present negative)
(hûn) bixewixînin (imperative present positive)
(hûn) nexewixînin (imperative present negative)
خهوخاندن

изголодаться

roman: izgolodatʹsja

ipa: /xɛwɪxɑːnˈdɪn/

hyphenation: xe·wi·xan·din


hezîran

forms:
خهزیران
hazîran
(di bin tesîra tirkî de)
xezîran

etymology_text:
Ji erebî حَزِيرَان (ḥazīrān) ji aramî ܚܙܝܼܪܵܢ (xizîran) ji ܚܙܝܪܐ (xzîra, “beraz, xenzîr”) hevreha peyva erebî خنزير (xinzîr) ku têkildarî stêra Quruxê ye.
Piraniya navên mehên salê yên din jî ji zimanên samî ne: sibat, adar, nîsan, temûz, tebax, ab, îlon / êlûl, çirî, kanûn.

пхынхъа

roman: pxənqā

рашәара

roman: rāš°ārā

мэкъуогъу

roman: măq°oġ°

ጁን

roman: ǧun

חזיִרָן

roman: ḥzīrān

ܚܙܝܼܪܵܢ

roman: ḳzīran

ܚܙܝܪܢ

roman: hzirin

чэ́рвень

roman: čérvjenʹ

জুন

roman: jun

ю́ни

roman: júni

ဇွန်

roman: jwan

ခြောက်လ

roman: hkraukla.

སྤྱི་ཟླ་དྲུག་པ།

roman: spyi zla drug pa

Мангалан-бутт

roman: Mangalan-butt

ᏕᎭᎷᏱ

roman: dehaluyi

六月

roman: luk⁶ jyut⁶

люйүә

roman: li͡uyüə

六月

roman: liuk-ngie̍t

六月//6月

roman: liùyuè

六月

roman: la̍k-go̍eh, la̍k-ge̍h, la̍k-gōe

кыткытйъэлгын

roman: kytkytjʺėlgyn

ҫӗртме

roman: śĕrtme

ޖޫން

roman: jūn̊

يُونِيُو

roman: yūniyō

حَزِيرَان

roman: ḥazīrān

հունիս

roman: hunis

յունիս

roman: yunis

аштемков

roman: aštemkov

ژوئن

roman: žu'an

یون

roman: yun

جون

roman: jûn

ივნისი

roman: ivnisi

जून

roman: jūn

יוּנִי

roman: yúni

ಜೂನ

roman: jūna

июнь

roman: iyunʹ

ජූනි

roman: jūni

유월

roman: yuwol

6월

roman: yuweol

류월

roman: ryuwol

ເດືອນມິຖຸນາ

roman: dư̄an mi thu nā

къамуг

roman: q̄amug

јуни

roman: juni

ജൂൺ

roman: jūṇ

ᠨᡳᠩᡤᡠᠨ ᠪᡳᠶᠠ

roman: ninggun biya

მანგი

roman: mangi

зургадүгаар сар

roman: zurgadügaar sar

июнь

roman: ijunʹ

ئىيۇن

roman: iyun

ئالتىنچى ئاي

roman: altinchi ay

маусым

roman: mausym

ⲓⲟⲩⲛⲓⲟⲥ

roman: iounios

ию́нь

roman: ijúnʹ

изокъ

roman: izokŭ

ஜூன்

roman: jūṉ

июнь

roman: iyun’

инвожо

roman: invožo

че́рвень

roman: čérvenʹ

មិថុនា

roman: mithoniə

Бэс ыйа

roman: Bes ıya

יוני

roman: yuni

Ιούνιος

roman: Ioúnios

Ιούνης

roman: Ioúnis

Θεριστής

roman: Theristís

ipa: /hɛziːˈɾɑːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hezîran.wav

hyphenation: he·zî·ran


ஜூன்

glosses:
pûşber, hezîran, meha 6ê
 (ji salnameya romî)

audio: LL-Q5885 (tam)-Sriveenkat-ஜூன்.wav


xox

glosses: Fêkiyeke mîna sêvan e lê berikê wê gir e û pûrtik bi rûyê wê ve heye; Prunus persica.

forms:
خۆخ
mişmiş

etymology_text: Ji erebî خوخ (xewx, bi devokî "xox"), hevreha aramî ܚܚܐ (xexxa).

ܐܝܼܠܵܢܵܐ ܕܚܵܘܚܵܐ

roman: īlana d-ḳawḳa

пра́скова

roman: práskova

桃樹

roman: táoshù

դեղձենի

roman: deġjeni

هلو

roman: holu

شفتالو

roman: šaftâlu

ატამი

roman: aṭami

ატმის ხე

roman: aṭmis xe

אֲפַרְסֵק

roman: afarsék

шабдалы

roman: şabdalı

복사나무

roman: boksanamu

ໝາກພິດຄ

roman: māk phit kha

ໄຄ້

roman: khai

пра́ска

roman: práska

тоор

roman: toor

тоор мод

roman: toor mod

桃

roman: むむ, mumu

шабдалы

roman: şabdaly

пе́рсик

roman: pérsik

пе́рсиковое де́рево

roman: pérsikovoje dérevo

пе́рсик

roman: pérsyk

пе́рсикове де́рево

roman: pérsykove dérevo

ροδάκινον

roman: rodákinon

ροδακινιά

roman: rodakiniá

атама

roman: āṭāmā

ኮክ

roman: kok

ܚܵܘܚܵܐ

roman: ḳawḳa

пе́рсік

roman: pjérsik

পীচ

roman: pic

မက်မွန်

roman: makmwan

ᏆᏅ

roman: quanv

桃

roman: tou⁴⁻²

桃子

roman: tou⁴ zi²

蜜桃

roman: mat⁶ tou⁴

桃

roman: táo

桃子

roman: táozi

桃

roman: to

خَوْخ

roman: ḵawḵ

خَوْخَة

roman: ḵawḵa

دُرَّاق

roman: durrāq

فِرْسِك

roman: firsik

خوخ

roman: ḵōḵ

خوحة

roman: ḵōḵa

خوخ

roman: ḵūḵ

دراق

roman: dirrāʕ

դեղձ

roman: deġj

आड़ू

roman: āṛū

शफतालु

roman: śaphtālu

शफ़तालु

roman: śaftālu

복숭아

roman: boksung-a

шаптал

roman: şaptal

ᡨᠣᡵᠣ

roman: toro

ࡊࡀࡅࡊࡀ

roman: ḵawḵā

тоор жимс

roman: toor žims

персик

roman: persik

шабдал

roman: şabdal

شاپتۇل

roman: shaptul

شلتالو

roman: shaltâlu

شوتالو

roman: šawtâlu

броскы́ня

roman: broskŷ́nja

шафтолу

roman: šaftolu

ท้อ

roman: tɔ́ɔ

พีช

roman: pîich

ኩኽ

roman: kux

פֿערשקע

roman: fershke

ροδάκινο

roman: rodákino

περσικόν

roman: persikón

δωράκιον

roman: dōrákion

ipa: /xoːx/

hyphenation: xox


şeftalî

glosses: Şeftelî, xox, fêkiyek mîna sêvan e lê berikê wê gir e û pûrtik bi rûyê wê ve heye.

glosses: Darşeftalî, darxox, dara ku ew mêwe pê ve çêdibe.

forms:
şeftalû
şiftalî
şiftalû
şeftelî
çeftelî

etymology_text: şeft hevreha Partî şift (şîr), şifteg (şîrîn) + alû (hilûk, hilû), bide ber zerdelî. Herwiha peyva şit (şîr) ya Zazakî û şiftî (zebeş) hevreh in.


çolter

glosses: Devera ku kêm mal û mirov lê dijîn yan qet lê najîn.

text: Beriya serdegirtinê weke her carê govend gerandin, xelat parvekirin û xatirê çûn û nehatinê ji hev xwestin. Ber destê sibê êrîşa li ser Çiyayê Pîrêz dest pê kir. Yekîneyan zû xwe gihandin hedefan. Pevçûnên herî giran li çoltera Girê Mîran çêbû.

ref: Orhan Çaçan, Aşûda Koran https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=O-TgDwAAQBAJ&pg=PA34&dq=%22%C3%A7oltera%22&hl=&cd=3&source=gbs_api arşîv, Na Yayınları, 2017, r. 34

etymology_text: Ji çol + ter.

деревня

roman: derevnja

αγρός

roman: agrós


sofî

text: Hate destê mi bi cellabê du'aSofîyê xelwenişîn bêne sucûdHerdu birhên te ne mihrabê du'a

glosses: (bi berfirehkirinê) mûmin, bawermend, dîndar, oldar, teqwa

forms:
سۆفی
sûfî

etymology_text: Ji erebî صوفي (șûfî) ji yûnanî σοφός (sofós) (sofos: zana, alim) ji σοφία (sofîa: zanîn, ilm, hişmendî, hişyarî, aqildarî) ku herwiha serekaniya van peyvan e: fîlo-sof, felsefe, feylesof, sofîst, sofîzm, Sofya... Bi berfirehî tê bawerkirin ku sofî ji peyva erebî صوفي (șûfî, “cilê ji hiriyê”) ji صوف (șûf, “hirî”) ye lê ew etîmolojiya gelêrî ye û wisa diyar e ku wê texmînê bi xwe tesîr li sofiyan kiriye: wan bawer kiriye ku navê wan maneya "kesên bi cilên ji hiriyê" dide loma wan xwe bi wan cilan xemilandiye. Gelek peyvên din jî yên dînî bi rêya erebî ji yûnanî hatine wergirtin, bo nimûne: decal, Incîl, iblîs, isqof...

صوفى

roman: sûfî


tesewif

forms: tesewuf

etymology_text: Ji erebî تَصَوُّف (taṣawwuf).

تَصَوُّف

roman: taṣawwuf


ewtin

text: Ji çepên [tirkan] û misilmanên wan bigirin heta bi komunîst û rast[gir]ên wan bi yekdengî diewtin û daxwaza dagîrkirina Kurdistana azad dikin.

ref: Tirk har bûn, Lotikxane.com, 7/2006

forms:
hewtin
'ewtin
hewîn
hew-hew
kirin.
reyîn
rewîn

брехать

roman: brexatʹ

ipa: /ɛwˈtɪn/

hyphenation: ew·tin


hewîn

glosses: vehewîn, tebitîn, hedirîn, bi cih bûn, sekinîn, arimîn, rehet bûn, hêmin bûn, hêwir bûn

text: Ji muhbeta kê ditewî?Şevtariyan qet nahewîTu j'emrê kê ve lez ketê

forms:
حهوین
hewan
hewhan
hewihan
hewhîn
hewihîn
hewiyan
hewîyan
hewyan
hewnî
vehewîn
vehewiyan

etymology_text: Ji erebî حَوَى (ḥawā)

ipa: /hɛˈwiːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hewîn.wav

hyphenation: he·wîn


hewîn

glosses: Guhartoyeke ewtin (“dengê kûçikan kirin”).


hewan

ipa: /hɛˈwɑːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hewan.wav

hyphenation: he·wan


pena

glosses:
sitare, sitargeh, cihê ewle, dera temîn,
cihê ku mirov diçiyê daku ji bela û talûkeyan bireve û bifilite

forms: پهنا

etymology_text: Ji soranî پهنا (pena) yan bi rêya soranî ji farisî پناه (penah), hevreha pehlewî 𐭯𐭭𐭠𐭧 (penah). Peyva "pena" vê dawiyê bi rêya zimanê nivîskî ketiye nav gel, di devokên kurmancî bi xwe de nîne. penah ya tirkî, پناه (penah) ya urdûyî û पनाह (penah) ya hindî ji îranî - bi taybetî ji farisî - hatine wergirtin.

убежище

roman: ubežište

убежище

roman: ubežišče

притулок

roman: prytulok

порятунок

roman: porjatunok

сховатися

roman: sxovatysja

утіха

roman: utixa

καταφύγιο

roman: katafýgio


sitare

glosses:
pena, penageh, sitargeh, cihê ewle, dera temîn,
cihê ku mirov diçiyê daku ji bela û talûkeyan bireve û bifilite

forms: stare

etymology_text: Ji sitar + -e.


penageh

glosses: Cihê ku mirov diçiyê daku ji bela û talûkeyan bireve û bifilite.

forms:
penaga
penagah
penage
penagih

etymology_text: Ji pena + -geh

ipa: /pɛnɑːˈɡɛh/

hyphenation: pe·na·geh


sitargeh

glosses:
Sitare, penageh, pena, cihê ewle, dera temîn.
Cihê ku mirov diçiyê daku ji bela û talûkeyan bireve û bifilite.

text: Herêma Kurdistanê: Sala borî 382 jin çûn sitargehan

ref: Rudaw.net, 9/2010

forms:
sitarga
sitargah
sitarge
sitargih
starga
stargah
starge
stargeh
stargih

etymology_text: Ji sitar + -geh

ipa: /sɪtɑːɾˈɡɛh/


stargeh

text: Her ku diçûn kafeyekê, restorantekê an jî stargeheke evînê, pirr tê ve nediçû, mêvaniya wan diqediya û xwe diqewirandin ji bêsebiriyê.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 64, ISBN 9786054497010

ipa: /stɑːɾˈɡɛh/


sitar

glosses:
sitirandin yan sitirîn, parastin, hevz, felat, qurtal,
xilasiya ji bela û talûkeyan

text:
Çunkî bê emrê ji Adem bûzîhar
Nûr ji eniyê hate piştê bû sitar
Nê ji darê xwarin herdukan şîrîn
Hulleê[164] Cennet ji bejnê da firîn
“Ihbitû minha cemî'en” hate emr
Adema dî pêkve lakîn bi sebir

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

forms:
star
stêr

etymology_text: Ji erebî سَتَّار (sattār, “yê ku vedişêre û diparêze”).

охрана

roman: ohrana

保护

roman: bǎohù

보호

roman: boho

защита

roman: zaščíta

సంరక్షణ

roman: saṃrakṣaṇa

προστασία

roman: prostasía

ipa: /sɪˈtɑːɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-sitar.wav

hyphenation: si·tar


star

text: Min got ez ê herime al wê, bi sî û stara wê bikevim...

ref: Înan Eroglu, Têbîniyek, Weşanên Avesta, 2019, r. 37, ISBN 9786052246474


star

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-star.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-star.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-star.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-star.wav


mişmiş

glosses: Fêkiyek anku mêweyek mîna xoxan e lê hûriktir e, (bi xavî tê xwarin lê herwiha xweşav jî jê tê çêkirin).

glosses: Dara ku ew fêkî anku mêwe pê ve çêdibe..

forms:
مژمژ
mijmije
mijmij
mişmişe

etymology_text: Ji erebî مِشْمِش (mišmiš), hevreha akadî akadî 𒌑𒂊𒈦𒈦 (masmas). Di îbranî de jî wek משמש (mişmeş) heye lê ji erebî hatiye wergirtin.

аҷара́мҵла

roman: āč̣̍ārā́mc̣lā

өрөк

roman: örök

абрыко́с

roman: abrykós

ка́йсия

roman: kájsija

杏樹

roman: xìngshù

ծիրանենի

roman: ciraneni

درخت زردآلو

roman: deraxt-e zard-âlu

ჭერამი

roman: č̣erami

გარგარი

roman: gargari

ख़ूबानी

roman: xūbānī

ज़र्दालू

roman: zardālū

살구나무

roman: salgunamu

ກຄາຍ

roman: ka khāi

абрико́с

roman: abrikós

زرد آلو

roman: zard ālū

βερικοκιά

roman: verikokiá

аҷарам

roman: āč̣̍ārām

абрикос

roman: ābrikos

شیلان

roman: šilān

ኮክ መሳይ የፍራፍሬ አይነት

roman: kok mäsay yäfrafre ʾäynät

ܡܸܫܡܸܫܬܵܐ

roman: mišmišta

খুবানি

roman: khubani

кайси́я

roman: kajsíja

за́рзала

roman: zárzala

зарзали́я

roman: zarzalíja

туьрк

roman: türk

杏桃

roman: hang⁶ tou⁴, hang⁶ tou⁴⁻²

黃梅

roman: wong⁴ mui⁴, wong⁴ mui⁴⁻²

хын

roman: hɨn

杏

roman: xìng

杏子

roman: xìngzi

杏實

roman: xìngshí

杏

roman: hēng

مِشْمِش

roman: mišmiš

مشماش

roman: mušmāš

مشمش

roman: mešmeš

مشماش

roman: mašmāš

ծիրան

roman: ciran

պարկուկ

roman: parkuk

زردآلو

roman: zard-âlu

מִשְׁמֵשׁ

roman: mishmesh

хуэрэджэ

roman: x°ărăǯ̍ă

ಜರ್ದಾಳು

roman: jardāḷu

өрүк

roman: örük

абрикос

roman: abrikos

살구

roman: salgu

ໝາກຄາຍ

roman: māk khāi

ᦖᦱᧅᦚᦳᧂ

roman: ṁaakḟung

кајсија

roman: kajsija

ജലദാലു

roman: jaladālu

जर्दाळू

roman: jardāḷū

მარგული

roman: marguli

чангаанз

roman: čangaanz

гүйлс

roman: güjls

къерами

roman: k’erami

чъерами

roman: ḱ’erami

قیصی

roman: kaysi, kayısı

زردالو

roman: zardālú

ਖ਼ੁਰਮਾਨੀ

roman: xurmānī

өрік

roman: örık

жердёла

roman: žerdjóla

зардолу

roman: zardolu

өрек

roman: örek

ምሽምሽ

roman: məšmš

མངའ་རིས་ཁམས་བུ

roman: mnga' ris khams bu

אַפּריקאָס

roman: aprikos

βερίκοκο

roman: veríkoko

πραικόκιον

roman: praikókion

ἀρμενιακόν

roman: armeniakón

βερίκοκκον

roman: beríkokkon


qeysî

glosses: Fêkiyek anku mêweyek mîna xoxan e lê hûriktir e (bi xavî tê xwarin lê herwiha xweşav jî jê tê çêkirin).

text:
Ferhad ji rengê eşkê xwînrîz
Leyla te kire bela li Qeysî
Ramîn bi te ram bû li Weysî

ipa: /qɛjˈsiː/

hyphenation: qey·sî


zerdelî

glosses: Fêkiyeke anku mêweyeke mîna xoxan e lê hûriktir e, (bi xavî têt xwarin lê herwiha xweşav jî jê têt çêkirin).

forms:
zerdalî
zerdele
zerdelo

etymology_text: Ji zerd (“zer”) + alû (“hilûk, hilû”), bide ber şeftalî.

кайсия

roman: kaysiya

ծիրան

roman: ciran

زردالو

roman: zerdalû

чангаанз

roman: čangaanz

абрикос

roman: abrikos

βερύκκοκο

roman: verýkkoko


hêrûg

forms:
arong
arûng
hêrog
hîrog

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /heːˈɾuːɡ/

hyphenation: hê·rûg


hilûk

glosses:
Încas, hêrûg, alûçe, şilor
mêweyek anku fêkiyek yekberik û rûhilû (ne gir) e
(bi gelemperî rengê wê mor yan sorê tarî ye).

glosses: Darhilûk, darîncas, dara ku vê mêweyê dide.

forms:
halû
helû
helûk
herû
herûk
hilîk
hulîk
hulûk
حلووک

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha din ya kurmancî hêrûk, soranî ههلووژه (helûje), ههڵووچه (hełûçe), kirmanşanî alûçe, farisî آلو (alû), آلوچه (alûçe), pehlewî alûg, ji zimanên îranî, herwiha hevreha sanskrîtî आलू (alû), latînî allium (pîvaz, sîr)... hemû ji proto-hindûewropî*h₂eHlu- (“reh, kixs”). Herwiha bide ber sûmerî 𒄩𒇻𒂠 (ḫa-lu-ub₂ /ḫalub/, “hilûk”). ալոճ (aloç) ya ermenî û herwiha alıç û erik yên tirkî ji zimanên îranî hatine wergirtin.

モマニ

roman: momani

սալորենի

roman: saloreni

자두나무

roman: jadunamu

слива

roman: sliva

сли́ва

roman: slíva

פֿלוימענבוים

roman: floymenboym

δαμασκηνιά

roman: damaskiniá

προύμνη

roman: proúmnē

ܒܲܪܩܘܿܩܵܐ

roman: bārqoqa

モマ

roman: moma

ᏆᏄᎾᏍᏗᎢ

roman: quanunasdii

李

roman: lei⁵⁻²

李子

roman: lei⁵ zi²

布冧

roman: bou³ lam¹

李子

roman: lǐzi

李仔

roman: lí-á

李

roman: lí

بَرْقُوق

roman: barqūq

برقوق

roman: barʔūʔ

برقوقة

roman: barʔūʔa

بخارى

roman: buḵāra

برقوقة

roman: barqūqa

خوخ

roman: xox

սալոր

roman: salor

շլոր

roman: šlor

آلو

roman: âlu

ქლიავი

roman: kliavi

आलूचा

roman: ālūcā

आलूबुखारा

roman: ālūbukhārā

बेर

roman: ber

שְׁזִיף

roman: sh'zíf

кайналы

roman: kaynalı

кара өрүк

roman: kara örük

자두

roman: jadu

서양자두

roman: seoyangjadu

오얏

roman: oyat

ໝາກໝັ້ນ

roman: māk man

പ്ലം

roman: plaṃ

ആലുചാ

roman: ālucā

اریك

roman: erik

ਆਲੂਬੁਖ਼ਾਰਾ

roman: ālūbuxārā

ਅਲੂਚਾ

roman: alūcā

алхоры

roman: alxory

қараөрік

roman: qaraörık

พลัม

roman: plam

พรุน

roman: prun

караҗимеш

roman: qaracimeş

በርቁቕ

roman: bärḳuḳʰ

ፕሩኞ

roman: pəruño

ཤིང་ཏོག་པ་ལམ

roman: shing tog pa lam

дампӏул

roman: damṗul

сли́ва

roman: slýva

ម៉ាក់ប្រាង

roman: makpraang

פֿלוים

roman: floym

δαμάσκηνο

roman: damáskino

προῦμνον

roman: proûmnon

hyphenation: hi·lûk


încas

forms:
incas
incaz
încaz

etymology_text: Ji erebî إِجَّاص (ʾijjāṣ), hevreha maltayî lanġasa (< *al-anġasa), îbranî אגס (agas), akadî 𒄑𒀭𒂵𒋗 (angašu).


hirmî

text: Heft çîrokên hirçê hene, her heft jî li ser hirmiyê ne.

text: Her celeb, her texlît dar hebûn. Darên biber, darên bêber, zirav, qalind, kin qayîm û kevnar her babet hebûn. Darên qeysiyan, mişmişan, hirmiyan pir bûn.

ref: Tu, Mehmed Uzun, 1984

forms:
hirm
hermî
hermîk
hirmîk
hurmî
hurmîk
هرمی
һьрми
bih, biyok
hejîr
hilûk
încas
mandalîn
mişmiş
mûz
pirteqal
sêv
sindî
xox

etymology_text:
Hevreha soranî ھەرمێ (hermê) û ھەمرۆ (hemro), kurdiya başûrîemrû, lekî merû, farisî امرود (emrûd) û ارمود (ermûd), pehlewî urmot û enberot, tacikî мурӯд (murüd), hewramî miro, zazakî miroy, mûriye, talişî آمبو (ambû) û امبلو (embilû)... Hemû ihtimalen ji elamî𒌝𒊒𒁕 (/umruda, umruta/) yan jî ya elamî ji zimanên îranî hatiye wergirtin.
Ketina D ji dawiya peyvê diyardeyeka berbelav ya ziman û zaravayên îraniya bakur-rojavayî ye. Bidin ber kurmancî "ba, bû" lê farisî "bad, bûd".
armud ya azerî, آرمود (armud, armut) ya osmanî, armut ya tirkî, армут (armut) ya teterî, ئامۇت (amut) ya oygurî û алмұрт (almūrt) ya qazaxî ji zimanên îranî - ihtimalen farisî - hatine wergirtin. Herwiha عرموط ('ermûṭ) ya erebiya kendavî ji zimanên îranî hatiye wergirtin.
Forma hermût ya Efrînê û hin deverên din bi rêya tirkî armut ji farisî ye.

ھەرمێ

roman: hermê

ھەمرۆ

roman: hemro

ئەمروو

roman: emrû

مەروو

roman: merû

аҳа

roman: āḥā

ܟܘܼܡܵܬܪܵܐ

roman: kumatra

гру́ша

roman: hrúša

নাশপাতি

roman: naśpati

кру́ша

roman: krúša

кхор

roman: qor

ᏗᎦᏛᏗ

roman: digadvdi

梨

roman: lei⁴⁻²

雪梨

roman: syut³ lei⁴⁻²

沙梨

roman: sa¹ lei⁴⁻²

啤梨

roman: be¹ lei⁴⁻²

ли

roman: li

лир

roman: lir

梨仔

roman: lì-é

梨

roman: lí

梨子

roman: lízi

梨

roman: lâi

梨仔

roman: lâi-á

ނާޝްޕަތީ

roman: nāšpatī

كُمَّثْرَى

roman: kummaṯrā

إِجَّاص

roman: ʾijjāṣ

كمترة

roman: kummitra

كمتراية

roman: kummitrāya

عرموط

roman: ʿarmūṭ

بوعويد

roman: buʕwīd

إجاص

roman: ijjāṣ

տանձ

roman: tanj

گلابی

roman: golâbi

امرود

roman: amrud

ارمود

roman: armud

მსხალი

roman: msxali

नाशपाती

roman: nāśpātī

אַגָּס

roman: agás

кедмн

roman: kedmn

алмурут

roman: almurut

පෙයා

roman: peyā

서양배

roman: seoyangbae

배

roman: bae

ໝາກຈອງ

roman: māk chǭng

чуьхвер

roman: čüχ°er

круша

roman: kruša

സബർജൽ

roman: sabarjal

ᡧᡠᠯᡥᡝ

roman: šulhe

лийр

roman: lijr

ᠠᠯᠢᠮ ᠠ

roman: alim--a

кӕрдо

roman: kærdo

ئامۇت

roman: amut

ناک

roman: nāk

алмұрт

roman: almūrt

гру́ша

roman: grúša

امبورو

roman: amburu

албырт

roman: albırt

жихир

roman: žiχir

мурӯд

roman: murüd

ношпотӣ

roman: nošpotī

нок

roman: nok

آمبو

roman: âmbu

خج

roman: xəj

امبلو

roman: ambəlu

گلاوی

roman: golâvi

பேரிக்காய்

roman: pērikkāy

груша

roman: gruşa

армут

roman: armut

ፔረ

roman: perä

ភា

roman: phiə

ផ្លែភា

roman: phlaephiə

សារី

roman: saarii

באַר

roman: bar

αχλάδι

roman: achládi

ἄπιον

roman: ápion

ἀχράς

roman: akhrás

ܐܝܼܠܵܢܵܐ ܟܘܼܡܵܬܪܵܐ

roman: īlana d-kumatra

梨树

roman: líshù

տանձենի

roman: tanjeni

배나무

roman: baenamu

αχλαδιά

roman: achladiá

ἄπιος

roman: ápios

ipa: /hɪɾˈmiː/


hirmê

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa çemandî ya yekjimar a binavkirî ya hirm.

forms:
hirman (feminine definite oblique plural)
hirmino (feminine definite vocative plural)


karçîn

glosses:
Mêweyek anku fêkiyek şibî sêvan e
(bi taybetî yên beyaristanan).

glosses: Darkarçîn, dara ku ev mêwe anku fêkî pê ve çêdibe.

forms: darçîn

etymology_text: kar(?) + Çîn, bide ber darçîn (dara Çînê) û çinar ("Çîn-dar"), ji zimanên îranî

круша

roman: kruša


میوه

forms: mive (romanization)

آب میوه

roman: âbmive

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-میوه.wav

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-میوه.wav


rewnaq

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: mirêsdar, şemal, ihtişamî, wurşedar, bihişmet, debdebe, mihteşem

text: A girîng, Kawayê hundirê me ye, ji ber ku weke berxwedêr û serhildêrekî ku ji tevgera xwe encameke bilind bidestxistî, tecrûbeya wî ya azadiyê heye, ew jî bi qasî Odysseusî xwedî serpêhatiyên rewnaq e. Heger em li hundirê xwe guhdarî bikin ew ê ji me re mezinbûn û hêjabûna serbestiyê vebêje her wiha ew ê ji me re rê û rêbazên ku mirov çawa dikare bi wan azad bibe jî wê vebêje. Heger em li hundirê xwe ango em li wî guhdarî nekin em ê nikaribin serbestiyê watedar bikin; “mezinbûn” wê ji bo me diyardeyeke “biçûk” be.

ref: Rênas Jiyan: Kawayê hundirê me, Welat.com, 7/2006

glosses: ron, geş, rewşen, birqok, birqonek, betroske, çirisok


xela

glosses: kulb, sov, naştayî, axilve, tinebûna xwarinê û birçîmana xelkê herêmekê

text: Kes nehin mehrûm ji navêLê tinê bo min xela yeBênesîb min dî ji camê

forms:
خهلا
xelag
xele
xelê

ケㇺ

roman: kem

аслыҡ

roman: aslïq

йот

roman: yot

го́лад

roman: hólad

глад

roman: glad

ᎠᎪᎾ

roman: agona

饑荒

roman: jīhuāng

مَجَاعَة

roman: majāʿa

սով

roman: sov

قحطی

roman: qahti

گرسنگی

roman: gorosnegi

𐌷𐌿𐌷𐍂𐌿𐍃

roman: hūhrus

შიმშილი

roman: šimšili

შიმშილობა

roman: šimšiloba

अकाल

roman: akāl

רָעָב

roman: ra'áv

ачтык

roman: açtık

기아

roman: gia

기근

roman: gigeun

പട്ടിണി

roman: paṭṭiṇi

өлсгөлөн

roman: ölsgölön

ашаршылық

roman: aşarşylyq

аштық

roman: aştyq

ϩⲕⲟ

roman: hko

го́лод

roman: gólod

гладъ

roman: gladŭ

гуруснагӣ

roman: gurusnagī

ทุพภิกขภัย

roman: túp-pík-kà-pai

ข้าวยากหมากแพง

roman: kâao yâak màak paeng

ачлык

roman: açlıq

མུ་གེ

roman: mu ge

го́лод

roman: hólod

ទុរ្ភិក្ស

roman: tu’rəpʰik

הונגער

roman: hunger

λιμός

roman: limós

πείνα

roman: peína

ipa: /xɛˈlɑː/, /ɣɛˈlɑː/

hyphenation: xe·la


xela

glosses: forma binavkirî ya yekhejmar ya peyva xel

ipa: /xɛˈlɑː/, /ɣɛˈlɑː/


quntar

text: Gund di quntara çiyê de bû.

text: Kurdistanî Nwê radigihîne ku duhpasdarên îranî dest bi topbarankirina quntara çiyayê Qendîlî kirine.

ref: Netkurd.com, 7/2006

forms:
qûntar
qûntax

వాలు

roman: vālu


qûntax

forms:
qundax
quntax
qûndax
quntar

etymology_text: Ji qûn + -tax.


gun

glosses:
hêlik, ritil, testîs,
herdu gogikên biçûk yên li ber kîrî yên ku tovava mêran tê de ye

text: Çawîş ber bi wî çû, xwe avêt milên wî, ew ber bi xwe ve kişand û bi hêz çoka xwe li gunê wî xist.

forms:
گون
gan
gon
gûn
gen
gonxwarin

etymology_text: Hevreha soranî گون (gun), lûrî gin, farisiya devokî گند (gond), pehlewî gwnd, avestayî 𐬔𐬎𐬧𐬛𐬀 (guṇda-). Herwiha hevreha peyva gund ya kurmancî. Heman peyv ji zimanên îranî wek գունդ (gund) ketiye ermenî.

аҟəалҭас

roman: āq̇əāltās

аҟəалҭара

roman: āq̇əāltārā

аҟəалаҕ

roman: āq̇əālāγ

акәҭаҕь

roman: āḳ°tāγ̍

гэ

roman: ɣă

кӏэнкӏэ

roman: č̣̍ănč̣̍ă

পেল

roman: pel

শুক্ৰাশয়

roman: xukraxoy

хӏан

roman: ḥan

ノㇰ

roman: nok

ノㇰピ

roman: nokpi

күкәй

roman: kükäy

яе́чка

roman: jajéčka

тэсці́кула

roman: tescíkula

শুক্রাশয়

roman: śukraśôẏ

বীচি

roman: bici

те́стис

roman: téstis

тести́кул

roman: testíkul

ကပ်ပယ်

roman: kappai

зирх

roman: zirχ

ᎤᎪᏅ

roman: ugonv

睪丸

roman: gou¹ jyun⁴⁻²

睪丸

roman: gāowán

精巢

roman: jīngcháo

卵子

roman: luǎnzi, luǎnzǐ, lǎnzǐ

އޮށް

roman: oṣ̊

بَيْضَة

roman: bayḍa

خُصْيَة

roman: ḵuṣya

بيضة

roman: béḍa

خصية

roman: ḵéṣya

ամորձի

roman: amorji

ձու

roman: ju

خایه

roman: xâye

بیضه

roman: beyze

სათესლე

roman: satesle

სათესლე ჯირკვალი

roman: satesle ǯirḳvali

კვერცხი

roman: ḳvercxi

ყვერი

roman: q̇veri

კაკალი

roman: ḳaḳali

अंड

roman: aṇḍ

अंडकोष

roman: aṇḍkoṣ

फ़ोता

roman: fotā

אֶשֶׁךְ

roman: éshekh

эн

roman: en

таш

roman: taş

고환

roman: gohwan

불알

roman: bural

불

roman: bul

ກະໂປກ

roman: ka pōk

ອັນທະ

roman: ʼan tha

ໄຂ່ຫຳ

roman: khai ham

тестис

roman: testis

വൃഷണം

roman: vr̥ṣaṇaṃ

ᡠᡥᠠᠯᠠ

roman: uhala

ᠵᡳᠨᠵᠠᡥᠠ

roman: jinjaha

төмсөг

roman: tömsög

засаа

roman: zasaa

ᠲᠥᠮᠦᠰᠦᠭᠡ

roman: tömüsüge

ᠵᠠᠰᠠᠭᠠ

roman: ǰasaɣ-a

بیضه

roman: beyza

خوټه

roman: xwëṭa

жұмалақ

roman: jūmalaq

яи́чко

roman: jaíčko

тести́кула

roman: testíkula

अण्ड

roman: aṇḍa

хоя

roman: xoya

அண்டம்

roman: aṇṭam

விரை

roman: virai

ลูกอัณฑะ

roman: lûuk-an-thá

వృషణాలు

roman: vr̥ṣaṇālu

སྒོང་རྡོག

roman: sgong rdog

རླིག་རིལ

roman: rlig ril

чуурга

roman: çuurga

пуз

roman: puz

выйтэт

roman: vyjtet

𐎜𐎌𐎋

roman: ủšk

انڈکوش

roman: aṇḍkoś

خصیہ

roman: xṣeh

яє́чко

roman: jajéčko

ពងស្វាស

roman: pɔɔngsvaah

ពង

roman: pɔɔng

טעסטאַקאַל

roman: testakal

όρχις

roman: órchis

αρχίδι

roman: archídi

ὄρχις

roman: órkhis

ipa: /ɡʊn/


gun

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-gun.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-gun.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-gun.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-gun.wav


gogik

forms:
gok
gokik

etymology_text: Ji gog + -ik.

ipa: /ɡoːˈɡɪk/

hyphenation: go·gik


teb

glosses:
atî, fê, edr, hedr, keps, edir, da epîlepsî,
êşek e car-car tavilê têt mirovî û mirov bêhiş dibe û bêhemdî xwe dilive

text: Naçar gelek bi şîr fena bûnHetta ko hinek bi dîn teba bûn

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

glosses: epîlepsî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
tep
tib

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].

간질

roman: ganjil

епілепсія

roman: epilepsija

επιληψία

roman: epilipsía


tep

glosses: lêdana bi kefa destî yan bi tiştek din yê pan

text: Ji bo kêfa jina min lê neşikê û wê tempoya xwe dewam bike, bêyî ku kes bibîne min li mitfaxê lêvên wê maçî kir, tepek li kulîmeka wê ya rastê xist, bi çend gotinan pesnê wê da, pê rê bişirîm, paşê dageriyam odeya rûniştinê û min mêvan keremî xwarinê kirin.

ref: Firat Cewerî, Payiza Dereng, Avesta, 2014, r. 16

glosses: dengê ku têt bîstin dema tiştek bi hêz dikeve erdê

forms:
تهپ
hutik
kulm
lot
mist
pên
zît

шамар

roman: šamar

шляпвам

roman: šljapvam

철석 때림

roman: cheolseok ttaerim

шлепок

roman: šlepok

нашлепать

roman: našlepatʹ

прямо

roman: prjamo

ตบ

roman: dtòp

ραπίζω

roman: rapízo

notes:
tep lê dan
teplêdan
teplêdayî


tep

glosses: epîlepsî, keftin, vegirtin, ew kesê/a tep heyî hindek caran demildest dîn û har dibin


şeq

text:
Muhbetê hingavt û şeq bû ew qelem
Ma li ser lewhê nivîsî dem bi dem

glosses: navbera her tiştê ku li derekê yek parçe lê li wek din cihek vala dikeve navbera wan

forms: şeqe

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *sek- (“birîn, ker kirin, şeq kirin, jê kirin - anku "şkeft" beşeke şeqkirî ya çiyayî ye”), hevrehên kurmancî şkestin û şkandin, soranî ئهشکهوت (eşkewt) (şkeft), شکان (şkan) (şkestin) û شکاندن (şkandin), zazakî eşkewt, farisî شکفت (şikeft) û شکافتن (şikaften, “şeq kirin, ker kirin”), latînî secare (“birîn”), slaviya kevn сѣщи (sêşti, “jê kirin, şeq kirin”), îngilîzî saw (“birrek, mişar”)...

ساق

roman: sāq

가랑이

roman: garang-i

развилина

roman: razvilina

καβάλοσ

roman: kaválos

διχάλα

roman: dichála

διάσκελο

roman: diáskelo


şeq bûn

glosses: ji hev vebûn, du alî jêkvebûn, qed bûn, ji hev cuda bûn

forms:
şeq dibim (present)
şeq dibî (present)
şeq dibe (present)
şeq dibin (present)
şeq bibe (imperative singular)
şeq bibin (imperative plural)
şeq bûm (past)
şeq bûyî (past)
şeq bû (past)
شەق بوون

etymology_text: Ji şeq + bûn.

ipa: /ʃɛq buːn/

hyphenation: şeq bûn


şeq kirin

glosses:
ker kirin, parçe kirin, pirtpirt kirin, qed kirin, beş kirin
 kirin du alî, kirin du rex, kirin du parçe

forms:
şeq dikim (present)
şeq dikî (present)
şeq dike (present)
şeq dikin (present)
şeq bike (imperative singular)
şeq bikin (imperative plural)
şeq kir (past)
şeq kir (past)
şeq kir (past)
şeq kir (past)
şeq –k– (root present)
şeq –kir– (root past)
ez şeq dikim (indicative present positive)
ez şeq nakim (indicative present negative)
min şeq kir (indicative past positive)
min şeq nekir (indicative past negative)
tu şeq dikî (indicative present positive)
tu şeq nakî (indicative present negative)
te şeq kir (indicative past positive)
te şeq nekir (indicative past negative)
ew şeq dike (indicative present positive)
ew şeq nake (indicative present negative)
wê/wî şeq kir (indicative past positive)
wê/wî şeq nekir (indicative past negative)
em şeq dikin (indicative present positive)
em şeq nakin (indicative present negative)
me şeq kir (indicative past positive)
me şeq nekir (indicative past negative)
hûn şeq dikin (indicative present positive)
hûn şeq nakin (indicative present negative)
we şeq kir (indicative past positive)
we şeq nekir (indicative past negative)
ew şeq dikin (indicative present positive)
ew şeq nakin (indicative present negative)
wan şeq kir (indicative past positive)
wan şeq nekir (indicative past negative)
min şeq dikir (imperfect positive)
min şeq nedikir (imperfect negative)
min şeq kiribû (positive)
min şeq nekiribû (negative)
te şeq dikir (imperfect positive)
te şeq nedikir (imperfect negative)
te şeq kiribû (positive)
te şeq nekiribû (negative)
wê/wî şeq dikir (imperfect positive)
wê/wî şeq nedikir (imperfect negative)
wê/wî şeq kiribû (positive)
wê/wî şeq nekiribû (negative)
me şeq dikir (imperfect positive)
me şeq nedikir (imperfect negative)
me şeq kiribû (positive)
me şeq nekiribû (negative)
we şeq dikir (imperfect positive)
we şeq nedikir (imperfect negative)
we şeq kiribû (positive)
we şeq nekiribû (negative)
wan şeq dikir (imperfect positive)
wan şeq nedikir (imperfect negative)
wan şeq kiribû (positive)
wan şeq nekiribû (negative)
ez ê şeq bikim (future positive)
ez ê şeq nekim (future negative)
minê şeq kiribe (future perfect positive)
minê şeq nekiribe (future perfect negative)
tu yê şeq bikî (future positive)
tu yê şeq nekî (future negative)
teyê şeq kiribe (future perfect positive)
teyê şeq nekiribe (future perfect negative)
ew ê şeq bike (future positive)
ew ê şeq neke (future negative)
wê/wîyê şeq kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê şeq nekiribe (future perfect negative)
em ê şeq bikin (future positive)
em ê şeq nekin (future negative)
meyê şeq kiribe (future perfect positive)
meyê şeq nekiribe (future perfect negative)
hûn ê şeq bikin (future positive)
hûn ê şeq nekin (future negative)
weyê şeq kiribe (future perfect positive)
weyê şeq nekiribe (future perfect negative)
ew ê şeq bikin (future positive)
ew ê şeq nekin (future negative)
wanê şeq kiribe (future perfect positive)
wanê şeq nekiribe (future perfect negative)
min şeq kiriye (perfect positive)
min şeq nekiriye (perfect negative)
min şeq kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min şeq nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te şeq kiriye (perfect positive)
te şeq nekiriye (perfect negative)
te şeq kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te şeq nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî şeq kiriye (perfect positive)
wê/wî şeq nekiriye (perfect negative)
wê/wî şeq kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî şeq nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me şeq kiriye (perfect positive)
me şeq nekiriye (perfect negative)
me şeq kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me şeq nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we şeq kiriye (perfect positive)
we şeq nekiriye (perfect negative)
we şeq kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we şeq nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan şeq kiriye (perfect positive)
wan şeq nekiriye (perfect negative)
wan şeq kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan şeq nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez şeq bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez şeq nekim (present subjunctive negative)
(bila) min şeq kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min şeq nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu şeq bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu şeq nekî (present subjunctive negative)
(bila) te şeq kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te şeq nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew şeq bike (present subjunctive positive)
(bila) ew şeq neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî şeq kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî şeq nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em şeq bikin (present subjunctive positive)
(bila) em şeq nekin (present subjunctive negative)
(bila) me şeq kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me şeq nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn şeq bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn şeq nekin (present subjunctive negative)
(bila) we şeq kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we şeq nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew şeq bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew şeq nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan şeq kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan şeq nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min şeq bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min şeq nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min şeq kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min şeq nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te şeq bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te şeq nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te şeq kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te şeq nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî şeq bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî şeq nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî şeq kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî şeq nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me şeq bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me şeq nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me şeq kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me şeq nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we şeq bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we şeq nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we şeq kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we şeq nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan şeq bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan şeq nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan şeq kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan şeq nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê şeq bikira (present conditional positive)
minê şeq nekira (present conditional negative)
minê şeq kiribûya (preterite conditional positive)
minê şeq nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê şeq bikira (present conditional positive)
teyê şeq nekira (present conditional negative)
teyê şeq kiribûya (preterite conditional positive)
teyê şeq nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê şeq bikira (present conditional positive)
wê/wîyê şeq nekira (present conditional negative)
wê/wîyê şeq kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê şeq nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê şeq bikira (present conditional positive)
meyê şeq nekira (present conditional negative)
meyê şeq kiribûya (preterite conditional positive)
meyê şeq nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê şeq bikira (present conditional positive)
weyê şeq nekira (present conditional negative)
weyê şeq kiribûya (preterite conditional positive)
weyê şeq nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê şeq bikira (present conditional positive)
wanê şeq nekira (present conditional negative)
wanê şeq kiribûya (preterite conditional positive)
wanê şeq nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) şeq bike (imperative present positive)
(tu) şeq neke (imperative present negative)
(hûn) şeq bikin (imperative present positive)
(hûn) şeq nekin (imperative present negative)
شەق کرن

etymology_text: Ji şeq + kirin.

ipa: /ʃɛq kɪˈɾɪn/

hyphenation: şeq ki·rin


şeqbûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: شهقبوون


şeqkirin

forms: شهقكرن


kefçî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kevçî.

ipa: /kɛfˈt͡ʃiː/

hyphenation: kef·çî


piyale

glosses:
perdaq, glas, şûşe,
amana şûşeyî ya bi gelemperî zirav û dirêj ya mirov pê avê û şileyên din vedixwe

glosses: cam, belûr, krîstal, qedeh^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
peyale
peyal

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha soranî پییاڵە (pîyalle), farisî پیاله (piyalê), pehlewî peygal. Heman peyv di yûnaniya kevn de jî wek φιάλη (phiálê, “tirar”) hatiye qeydkirin ku jê ketiye zimanên ewropî: latînî phiala (“tirar”), fransî phiale, îngilîzî phial (“tirar”)...

잔

roman: jan

แก้ว

roman: gɛ̂ɛo


çeqo

glosses: Amûrek e tişt pê tên birîn (biçûk e û mirov dikare di berîka xwe de hilgire).

forms:
چەقۆ
bivir
das

etymology_text: Ji soranî [Peyv?], ji proto-hindûewropî *kekus. Hevreha çek (1) û çekûç.

سكين

roman: sikkîn

کارد

roman: kard

нош

roman: noš


şefir

forms:
şefer
şerîf
şeref
bivir
das


narkoman

glosses:
tilyakkêş, esrarkeş, bengiyê tilyakê, bengiyê narkotîkê,
kesa/ê ku bê tilyak nikare îdare bike

τζάνκι

roman: tzánki


îdare

forms: daîre

etymology_text: Ji erebî إدارة (ʾidāra).

إدارة

roman: ʾidāra

администрация

roman: administracija


îdare bûn

forms:
îdare dibim (present)
îdare dibî (present)
îdare dibe (present)
îdare dibin (present)
îdare bibe (imperative singular)
îdare bibin (imperative plural)
îdare bûm (past)
îdare bûyî (past)
îdare bû (past)

etymology_text: Ji îdare + bûn.

ipa: /iːdɑːˈɾɛ buːn/

hyphenation: î·da·re bûn


îdare kirin

glosses: bi rê ve birin, meşandin, serperiştî kirin, rêberiya yan pêşengiya karekî kirin

forms:
îdare dikim (present)
îdare dikî (present)
îdare dike (present)
îdare dikin (present)
îdare bike (imperative singular)
îdare bikin (imperative plural)
îdare kir (past)
îdare kir (past)
îdare kir (past)
îdare kir (past)
îdare –k– (root present)
îdare –kir– (root past)
ez îdare dikim (indicative present positive)
ez îdare nakim (indicative present negative)
min îdare kir (indicative past positive)
min îdare nekir (indicative past negative)
tu îdare dikî (indicative present positive)
tu îdare nakî (indicative present negative)
te îdare kir (indicative past positive)
te îdare nekir (indicative past negative)
ew îdare dike (indicative present positive)
ew îdare nake (indicative present negative)
wê/wî îdare kir (indicative past positive)
wê/wî îdare nekir (indicative past negative)
em îdare dikin (indicative present positive)
em îdare nakin (indicative present negative)
me îdare kir (indicative past positive)
me îdare nekir (indicative past negative)
hûn îdare dikin (indicative present positive)
hûn îdare nakin (indicative present negative)
we îdare kir (indicative past positive)
we îdare nekir (indicative past negative)
ew îdare dikin (indicative present positive)
ew îdare nakin (indicative present negative)
wan îdare kir (indicative past positive)
wan îdare nekir (indicative past negative)
min îdare dikir (imperfect positive)
min îdare nedikir (imperfect negative)
min îdare kiribû (positive)
min îdare nekiribû (negative)
te îdare dikir (imperfect positive)
te îdare nedikir (imperfect negative)
te îdare kiribû (positive)
te îdare nekiribû (negative)
wê/wî îdare dikir (imperfect positive)
wê/wî îdare nedikir (imperfect negative)
wê/wî îdare kiribû (positive)
wê/wî îdare nekiribû (negative)
me îdare dikir (imperfect positive)
me îdare nedikir (imperfect negative)
me îdare kiribû (positive)
me îdare nekiribû (negative)
we îdare dikir (imperfect positive)
we îdare nedikir (imperfect negative)
we îdare kiribû (positive)
we îdare nekiribû (negative)
wan îdare dikir (imperfect positive)
wan îdare nedikir (imperfect negative)
wan îdare kiribû (positive)
wan îdare nekiribû (negative)
ez ê îdare bikim (future positive)
ez ê îdare nekim (future negative)
minê îdare kiribe (future perfect positive)
minê îdare nekiribe (future perfect negative)
tu yê îdare bikî (future positive)
tu yê îdare nekî (future negative)
teyê îdare kiribe (future perfect positive)
teyê îdare nekiribe (future perfect negative)
ew ê îdare bike (future positive)
ew ê îdare neke (future negative)
wê/wîyê îdare kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê îdare nekiribe (future perfect negative)
em ê îdare bikin (future positive)
em ê îdare nekin (future negative)
meyê îdare kiribe (future perfect positive)
meyê îdare nekiribe (future perfect negative)
hûn ê îdare bikin (future positive)
hûn ê îdare nekin (future negative)
weyê îdare kiribe (future perfect positive)
weyê îdare nekiribe (future perfect negative)
ew ê îdare bikin (future positive)
ew ê îdare nekin (future negative)
wanê îdare kiribe (future perfect positive)
wanê îdare nekiribe (future perfect negative)
min îdare kiriye (perfect positive)
min îdare nekiriye (perfect negative)
min îdare kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min îdare nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te îdare kiriye (perfect positive)
te îdare nekiriye (perfect negative)
te îdare kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te îdare nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî îdare kiriye (perfect positive)
wê/wî îdare nekiriye (perfect negative)
wê/wî îdare kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî îdare nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me îdare kiriye (perfect positive)
me îdare nekiriye (perfect negative)
me îdare kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me îdare nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we îdare kiriye (perfect positive)
we îdare nekiriye (perfect negative)
we îdare kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we îdare nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan îdare kiriye (perfect positive)
wan îdare nekiriye (perfect negative)
wan îdare kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan îdare nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez îdare bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez îdare nekim (present subjunctive negative)
(bila) min îdare kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min îdare nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu îdare bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu îdare nekî (present subjunctive negative)
(bila) te îdare kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te îdare nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew îdare bike (present subjunctive positive)
(bila) ew îdare neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî îdare kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî îdare nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em îdare bikin (present subjunctive positive)
(bila) em îdare nekin (present subjunctive negative)
(bila) me îdare kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me îdare nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn îdare bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn îdare nekin (present subjunctive negative)
(bila) we îdare kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we îdare nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew îdare bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew îdare nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan îdare kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan îdare nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min îdare bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min îdare nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min îdare kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min îdare nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te îdare bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te îdare nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te îdare kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te îdare nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî îdare bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî îdare nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî îdare kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî îdare nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me îdare bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me îdare nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me îdare kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me îdare nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we îdare bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we îdare nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we îdare kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we îdare nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan îdare bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan îdare nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan îdare kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan îdare nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê îdare bikira (present conditional positive)
minê îdare nekira (present conditional negative)
minê îdare kiribûya (preterite conditional positive)
minê îdare nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê îdare bikira (present conditional positive)
teyê îdare nekira (present conditional negative)
teyê îdare kiribûya (preterite conditional positive)
teyê îdare nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê îdare bikira (present conditional positive)
wê/wîyê îdare nekira (present conditional negative)
wê/wîyê îdare kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê îdare nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê îdare bikira (present conditional positive)
meyê îdare nekira (present conditional negative)
meyê îdare kiribûya (preterite conditional positive)
meyê îdare nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê îdare bikira (present conditional positive)
weyê îdare nekira (present conditional negative)
weyê îdare kiribûya (preterite conditional positive)
weyê îdare nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê îdare bikira (present conditional positive)
wanê îdare nekira (present conditional negative)
wanê îdare kiribûya (preterite conditional positive)
wanê îdare nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) îdare bike (imperative present positive)
(tu) îdare neke (imperative present negative)
(hûn) îdare bikin (imperative present positive)
(hûn) îdare nekin (imperative present negative)
ئیدارە کرن

etymology_text: Ji îdare + kirin.

ipa: /iːdɑːˈɾɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: î·da·re ki·rin


wezaret

glosses: her beşa hikûmetê ya ku karûbarek taybet bi rê ve dibe

forms: wezîrxane

etymology_text: Ji erebî وِزَارَة (wizāra) an وَزَارَة (wazāra), têkildarî wezîr.

міністэ́рства

roman: ministérstva

মন্ত্রক

roman: môntrôk

ওজারত

roman: ojarôt

министе́рство

roman: ministérstvo

部

roman: bù

وِزَارَة

roman: wizāra

նախարարություն

roman: naxararutʻyun

وزارت

roman: vezârat

სამინისტრო

roman: saminisṭro

मंत्रालय

roman: mantrālay

מִשְׂרָד

roman: misrád

министерство

roman: ministerstvo

부

roman: bu

성

roman: seong

ກະຊວງ

roman: ka sūang

മന്ത്രാലയം

roman: mantrālayaṃ

санваартан

roman: sanvaartan

яам

roman: jaam

مىنىستىرلىك

roman: ministirlik

وزارت

roman: wezārát

министрлік

roman: ministrlık

вазорат

roman: vazorat

அமைச்சகம்

roman: amaiccakam

وزارت

roman: vizārat

ក្រសួង

roman: krɑɑsuəng

министиэристибэ

roman: ministieristibe

υπουργείο

roman: ypourgeío


şalyarxane

forms: şaryarxane

etymology_text: Ji şalyar + -xane.

내각

roman: naegak


wezîr

glosses: Seroka/ê wezaretekê; yek ji çend kesên herî payebilind yê hikûmetê.

text: Te digo ko dinê û axiret bûTacdîn weledê wezîrê dîwanMem jî xelefê debîrê dîwan

glosses: Cûnê kevirekî kişikê yê herî xurt (yek bo her lîstikvanî) yê ku dikare bilive her alî.

forms:
وهزیر
gizîr

etymology_text: Ji erebî وَزِير (wezîr), ji zimanên îranî, hevrehên farisiya navîn guzîr û viçîr, avestayî viçîre-, belkî têkilî vec- (aram kirin) ya parsî û/yan vezirke- (mezin) ya hexamenişî, bozorg (mezin) ya farisî û/yan gir / girs (zexm, mezin) ya kurmancî. Heta niha jî di çîrokên kurdî de bi forma "wezîr û gizîr" heye. Li serdema ebasiyan ev peyv derbasî erebî bûye û bi wî kirasê erebî li kurdî û farisî vegeriye. Di erebî de li gor rêzimana erebî peyvên وزارة (wizareᵗ, “wezaret”) û وزراء (wuzerai, “koma wezîran”) jî jê hatine çêkirin.

মন্ত্ৰী

roman: montri

উজীৰ

roman: uzir

মিনিষ্টাৰ

roman: ministar

министр

roman: ministr

міні́стр

roman: minístr

міні́стар

roman: minístar

міні́стрка

roman: minístrka

міні́старка

roman: minístarka

মন্ত্রী

roman: môntri

উজির

roman: ujir

мини́стър

roman: minístǎr

мини́стърка

roman: minístǎrka

ဝန်ကြီး

roman: wankri:

ވަޒީރު

roman: vazīru

وَزِير

roman: wazīr

وَزِيرَة

roman: wazīra

նախարար

roman: naxarar

туростор

roman: turostor

وَزیر

roman: vazir

મંત્રી

roman: mantrī

მინისტრი

roman: minisṭri

वज़ीर

roman: vazīr

שַׂר

roman: sar

שָׂרָה

roman: sará

ಮಂತ್ರಿ

roman: mantri

대신

roman: daesin

장관

roman: janggwan

ລັດຖະມົນຕີ

roman: lat tha mon tī

министер

roman: minister

министерка

roman: ministerka

сайд

roman: sajd

ᠰᠠᠶᠢᠳ

roman: sayid

ମନ୍ତ୍ରୀ

roman: môntrī

ۋەزىر

roman: wezir

уәзір

roman: uäzır

मन्त्रिन्

roman: mantrin

அமைச்சர்

roman: amaiccar

மந்திரி

roman: mantiri

вәзир

roman: wäzir

བློན་པོ

roman: blon po

រដ្ឋមន្ត្រី

roman: rɔɔtthɑɑmntrəy

មន្ត្រី

roman: mɔɔmŭəntrəy

υπουργός

roman: ypourgós

ὑπουργός

roman: hupourgós

ipa: /wɛˈziːɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-wezîr.wav

hyphenation: we·zîr


şalyar

glosses:
wezîr, seroka/ê wezaretekê,
yek ji çend kesên herî payebilind yên hikûmetê

forms:
şaryar
şaredar

etymology_text: Ji şar + -yar. ?


petrol

glosses: Şileyek agirgir e ji bin erdê têt derxistin û paqijkirî wek benzînê jî têt bikaranîn.

text: petrola xav; petrola palaftî

text: kêlga petrolê; lûla petrolê; boriya neftê

text: qatê petrolê; kana petrolê; pîşesaziya petrolê

text: Keştiya petrolkêş.

text: Kerkûk bi petrolê navdar e.

etymology_text: Ji fransî pétrole, ji latîniya serdema navîn petroleum, ji petra (“kevir”) + oleum (“rûn”) ("rûnê kevirê").


neft

text: nefta xav; nefta palaftî

text: kêlga neftê; lûla neftê; boriya neftê

text: qatê neftê; kana neftê; pîşesaziya neftê

text: Keştiya neftbir (keştiya petrolkêş).

text: Kerkûk bi neftê navdar e.

text:
Hişyarî ko dayeyê didayê
Agir te digo gihande neftê
Pêt jê diçû asimanê heftê

forms:
نەفت
нәфт

etymology_text: Hevreha farisî نفت (neft), hexamenişî [skrîpt hewce ye] (nepte-, “neft”), avestayî [skrîpt hewce ye] (nepte-, “şil”) ji akadî [skrîpt hewce ye] (nepṭu) ji [skrîpt hewce ye] (nebaṭu, “sotin, şewitîn”). Ji zimanên îranî ketiye erebî wek نَفْط (neft) û yûnaniya kevn wek ναφθα (naphtha) yan ναφθος (naphthos) û jê belav bûye zimanên din jî yên ewropî, wek îngilîzî naphtha û fransî naphta.

ፔትሮሊየም

roman: petroliyäm

נפטא

roman: nefṭā, nefṭo

май

roman: may

на́фта

roman: náfta

পেট্রোলিয়াম

roman: peṭroliẏam

нефт

roman: neft

нафт

roman: naft

петро́л

roman: petról

ရေနံ

roman: renam

газарай тоһон

roman: gazaraj tohon

石油

roman: sek⁶ jau⁴

шыю

roman: šɨi͡u

дию

roman: dii͡u

石油

roman: shíyóu

石油

roman: chio̍h-iû

石油

roman: zaq hhieu

نَفْط

roman: nafṭ

زَيْت

roman: zayt

նավթ

roman: navtʻ

քարյուղ

roman: kʻaryuġ

յուղ

roman: yuġ

تیل خاک

roman: teyl-e xâk

પેટ્રોલિયમ

roman: peṭroliyam

ნავთი

roman: navti

ნავთობი

roman: navtobi

शिलारस

roman: śilāras

שֶׁמֶן

roman: shémen

ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್

roman: peṭrōliyam

нефть

roman: neftʹ

мунай

roman: munay

ඛනිජ තෙල්

roman: khanija tel

ඛණිජ තෙල්

roman: khaṇija tel

기름

roman: gireum

석유

roman: seogyu

ນ້ຳມັນ

roman: nam man

ປິໂຖລັຽມ

roman: pi thō liam

нафта

roman: nafta

എണ്ണ

roman: eṇṇa

പെട്രോളിയം

roman: peṭrōḷiyaṃ

газрын тос

roman: gazryn tos

ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠤᠨ ᠲᠣᠰᠤ

roman: ɣaǰar-un tosu

чулуун тос

roman: čuluun tos

ᠴᠢᠯᠠᠭᠤᠨ ᠲᠣᠰᠤ

roman: čilaɣun tosu

напт

roman: napt

نېفىت

roman: nëfit

мұнай

roman: mūnai

ⲛⲉϩⲱⲛⲓ

roman: nehōni

петро́леум

roman: petróleum

ро́па

roman: rópa

ၼမ်ႉမၼ်း

roman: nâ̰m mán

చమురు

roman: camuru

нефть

roman: neft’

ነዳዲ ዘይቲ

roman: nädadi zäyti

мувӧй

roman: muvöj

ប្រេងកាត

roman: preengkaat

ប្រេង

roman: preeng

πετρέλαιο

roman: petrélaio

ορυκτέλαιο

roman: oryktélaio

νάφθα

roman: náphtha

ῥαδινάκη

roman: rhadinákē

ipa: /nɛftˈˤ/


benzîn

glosses:
gazolîn,
nefta palaftî anku paqijkirî ya ku bi taybetî bo livîna tirimpêlan têt bikaranîn

forms:
banzîn
bênzîn
panzîn
penzîn
benzen

etymology_text: Ji latînî

ቤንዚን

roman: benzin

бензі́н

roman: bjenzín

পেট্রল

roman: peṭrôl

бензи́н

roman: benzín

ဓာတ်ဆီ

roman: dhathci

ᎨᏐᎵᏂ

roman: gesolini

電油

roman: din⁶ jau⁴

汽油

roman: hei³ jau⁴

чию

roman: čii͡u

бензин

roman: bi͡ənzin

汽油

roman: hi-yù

電油

roman: thien-yù

汽油

roman: khì-iû

بَنْزِين

roman: banzīn

ليسانص

roman: lisanṣ

پِتْرول

roman: petrôl

પેટ્રોલ

roman: peṭrol

ბენზინი

roman: benzini

गैसोलीन

roman: gaisolīn

बेंज़ीन

roman: benzīn

ಪೆಟ್ರೋಲು

roman: peṭrōlu

පෙට්රල්

roman: peṭral

가솔린

roman: gasollin

휘발유

roman: hwibaryu

기름

roman: gireum

ນ້ຳມັນແອັດຊັງ

roman: nam man ʼæt sang

പെട്രോളിയം

roman: peṭrōḷiyaṃ

ᠪᠧᠨᠽᠢᠨ

roman: bēnzin

ᠴᠢᠶᠢᠦ

roman: čiyiü

ପେଟ୍ରୋଲ

roman: peṭrolô

بېنزىن

roman: bënzin

ਪੈਟਰੋਲ

roman: paiṭrol

கல்நெய்

roman: kalney

பெட்ரோல்

roman: peṭrōl

பெற்றோல்

roman: peṟṟōl

గ్యాసోలిన్

roman: gyāsōlin

በንዚን

roman: bänzin

གཟིམ་སྣུམ

roman: gzim snum

སྣུམ

roman: snum

པེ་ཊོལ

roman: pe ṭol

མོ་ཊའི་སྣུམ

roman: mo ṭa'i snum

རླངས་སྣུམ

roman: rlangs snum

бензи́н

roman: benzýn

ប្រេងសាំង

roman: preengsang

សាំង

roman: sang

βενζίνη

roman: venzíni

ipa: /bɛnˈziːn/

hyphenation: ben·zîn


gazolîn

glosses:
benzîn,
nefta palaftî anku paqijkirî ya ku bi taybetî bo livîna tirimpêlan têt bikaranîn

forms:
xalozîn
gaz

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

бензин

roman: benzin


sîleh

glosses:
çek, çekûçol,
tiştên şer pê tê kirin (wek: tifeng, top, moşek, şûr)

etymology_text: Ji erebî سِلَاح (silāḥ)

оружие

roman: oružije

όπλο

roman: óplo


bombe

glosses:
çeka ku diteqe û ziyaneke mezin digihîne derdorên xwe
(li cihekî tên bicihkirin û bo teqînê tên eyarkirin yan jî tên avêtin û bi ketinê re diteqin)

forms:
bimba
bimbe
bomba
bumba
bumbe

etymology_text: Ji yûnaniya kevn βόμβος (bombos) anku bum, gurm, hurm

бомба

roman: bomba

βόμβα

roman: vómva

ipa: /boːmˈbɛ/

hyphenation: bom·be


gêlaz

glosses: Qeresî, fêkiyek mîna hilûkan lê hûrtir û tirş e.

text: Lêveke ji xwe ber sor û bi goşt wekî gêlazan.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 76, ISBN 9786054497010

glosses: Dargêlaz, darqeresî, dara ku vê mêweyê anku vî fêkî dide.

text:
Li bin sîtava dareke Gêlazê
Li ber awa û girîna
Latekî Lêlunê
Ji Yezdan re
Li mêjke!

ref: Dr. Ebdilcemît Şêxo, r. 22, Tu bi Xwedêkê Medêgrî! https://web.archive.org/https://archive.org/details/tubixwedeke arşîv

forms:
gelas
gelaz
gelyas
gelyaz
gêras
gêraz
gêryas
gêryaz
gilas
gilaz
gilyas
gilyaz
keraz
kêras
kêraz
kîraz
glas
gilîz

etymology_text: hevrehafarisî گیلاس (gîlâs), erebî كَرَز (karaz) û قَرَاسِيَا (qarāsiyā), tirkî kiraz, ermenî կեռաս (keṙas)... hemû yûnaniya kevn κεράσιον (kerásion) ku herwiha serekaniya peyvên hevmane yên piraniya zimanên ewropî ye jî, bo nimûne: fransî cerise, almanî Kirsche û îngilîzî cherry.

ܩܸܪܲܣܝܵܐ

roman: qirrāsya

ܓܝܼܠܵܣܬܵܐ

roman: gīlasta

багӏли

roman: baʿli

чарэ́шня

roman: čaréšnja

ві́шня

roman: víšnja

চেরি

roman: ceri

করজ

roman: kôrôj

чере́ша

roman: čeréša

ви́шна

roman: víšna

ချယ်ရီ

roman: hkyairi

ᎩᏔᏯ

roman: gitaya

車厘子

roman: ce¹ lei⁴ zi²

櫻桃

roman: jing¹ tou⁴

櫻桃

roman: yīngtáo

чие ҫырли

roman: čie śyrli

كَرَز

roman: karaz

كَرَزَة

roman: karaza

حَبّ المُلُوك

roman: ḥabb al-mulūk

قَرَاسِيَا

roman: qarāsiyā

كريز

roman: krez

حب الملوك

roman: ḥabb el-mallūk

կեռաս

roman: keṙas

բալ

roman: bal

گیلاس

roman: gilâs

ბალი

roman: bali

ალუბალი

roman: alubali

आलूबालू

roman: ālūbālū

ओलची

roman: olcī

गिलास

roman: gilās

דובדבן \ דֻּבְדְּבָן

roman: duvd'van

پرَٛبٕدٔر

roman: praٛbụdạr

чие

roman: çiye

алча

roman: alça

멎

roman: mèc

버찌

roman: beojji

체리

roman: cheri

жие

roman: jiye

ໝາກເຊີຣິ

roman: māk sœ̄ ri

მბული

roman: mbuli

ვიშნე

roman: višne

цре́ша

roman: créša

ᡳᠩᡨᠣᡵᡳ

roman: ingtori

интоор

roman: intoor

аьлбел

roman: älbel

گىلاس

roman: gilas

ਚੈਰੀ

roman: cairī

ਸ਼ਾਹਦਾਣਾ

roman: śāhdāṇā

ਗਲਾਸ

roman: galās

шие

roman: şie

чере́шня

roman: čeréšnja

ჰებრა

roman: hebra

гелос

roman: gelos

олуболу

roman: olubolu

சேலாப்பழம்

roman: cēlāppaḻam

чия

roman: çiya

སེའུ

roman: se'u

چیری

roman: cerī

ви́шня

roman: výšnja

קאַרש

roman: karsh

κεράσι

roman: kerási

κεράσιον

roman: kerásion

ipa: /ɡeːˈlɑːz/


gelas

glosses: (mêweyek anku fêkiyek hûrik) Guhartoyeke gêlaz.


gelas

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-gelas.wav