xeniqandin

glosses: di avê de kuştin, bi avê kuştin (ji ber nebûna nefesê)

glosses: fetisandin, ji bi nehêlana nefesê kuştin

glosses: li sêdarê dan, bi dar ve kirin, îdamkirin, şenq kirin

forms:
dixeniqînim (present)
dixeniqînî (present)
dixeniqîne (present)
dixeniqînin (present)
bixeniqîne (imperative singular)
bixeniqînin (imperative plural)
xeniqand (past)
xeniqand (past)
xeniqand (past)
xeniqand (past)
–xeniqîn– (root present)
–xeniqand– (root past)
ez dixeniqînim (indicative present positive)
ez naxeniqînim (indicative present negative)
min xeniqand (indicative past positive)
min nexeniqand (indicative past negative)
tu dixeniqînî (indicative present positive)
tu naxeniqînî (indicative present negative)
te xeniqand (indicative past positive)
te nexeniqand (indicative past negative)
ew dixeniqîne (indicative present positive)
ew naxeniqîne (indicative present negative)
wê/wî xeniqand (indicative past positive)
wê/wî nexeniqand (indicative past negative)
em dixeniqînin (indicative present positive)
em naxeniqînin (indicative present negative)
me xeniqand (indicative past positive)
me nexeniqand (indicative past negative)
hûn dixeniqînin (indicative present positive)
hûn naxeniqînin (indicative present negative)
we xeniqand (indicative past positive)
we nexeniqand (indicative past negative)
ew dixeniqînin (indicative present positive)
ew naxeniqînin (indicative present negative)
wan xeniqand (indicative past positive)
wan nexeniqand (indicative past negative)
min dixeniqand (imperfect positive)
min nedixeniqand (imperfect negative)
min xeniqandibû (positive)
min nexeniqandibû (negative)
te dixeniqand (imperfect positive)
te nedixeniqand (imperfect negative)
te xeniqandibû (positive)
te nexeniqandibû (negative)
wê/wî dixeniqand (imperfect positive)
wê/wî nedixeniqand (imperfect negative)
wê/wî xeniqandibû (positive)
wê/wî nexeniqandibû (negative)
me dixeniqand (imperfect positive)
me nedixeniqand (imperfect negative)
me xeniqandibû (positive)
me nexeniqandibû (negative)
we dixeniqand (imperfect positive)
we nedixeniqand (imperfect negative)
we xeniqandibû (positive)
we nexeniqandibû (negative)
wan dixeniqand (imperfect positive)
wan nedixeniqand (imperfect negative)
wan xeniqandibû (positive)
wan nexeniqandibû (negative)
ez ê bixeniqînim (future positive)
ez ê nexeniqînim (future negative)
minê xeniqandibe (future perfect positive)
minê nexeniqandibe (future perfect negative)
tu yê bixeniqînî (future positive)
tu yê nexeniqînî (future negative)
teyê xeniqandibe (future perfect positive)
teyê nexeniqandibe (future perfect negative)
ew ê bixeniqîne (future positive)
ew ê nexeniqîne (future negative)
wê/wîyê xeniqandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nexeniqandibe (future perfect negative)
em ê bixeniqînin (future positive)
em ê nexeniqînin (future negative)
meyê xeniqandibe (future perfect positive)
meyê nexeniqandibe (future perfect negative)
hûn ê bixeniqînin (future positive)
hûn ê nexeniqînin (future negative)
weyê xeniqandibe (future perfect positive)
weyê nexeniqandibe (future perfect negative)
ew ê bixeniqînin (future positive)
ew ê nexeniqînin (future negative)
wanê xeniqandibe (future perfect positive)
wanê nexeniqandibe (future perfect negative)
min xeniqandiye (perfect positive)
min nexeniqandiye (perfect negative)
min xeniqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nexeniqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te xeniqandiye (perfect positive)
te nexeniqandiye (perfect negative)
te xeniqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nexeniqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî xeniqandiye (perfect positive)
wê/wî nexeniqandiye (perfect negative)
wê/wî xeniqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nexeniqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me xeniqandiye (perfect positive)
me nexeniqandiye (perfect negative)
me xeniqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nexeniqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we xeniqandiye (perfect positive)
we nexeniqandiye (perfect negative)
we xeniqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nexeniqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan xeniqandiye (perfect positive)
wan nexeniqandiye (perfect negative)
wan xeniqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nexeniqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bixeniqînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nexeniqînim (present subjunctive negative)
(bila) min xeniqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nexeniqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bixeniqînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nexeniqînî (present subjunctive negative)
(bila) te xeniqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nexeniqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bixeniqîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nexeniqîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî xeniqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nexeniqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bixeniqînin (present subjunctive positive)
(bila) em nexeniqînin (present subjunctive negative)
(bila) me xeniqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nexeniqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bixeniqînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nexeniqînin (present subjunctive negative)
(bila) we xeniqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nexeniqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bixeniqînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nexeniqînin (present subjunctive negative)
(bila) wan xeniqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nexeniqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bixeniqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nexeniqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min xeniqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nexeniqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bixeniqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nexeniqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te xeniqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nexeniqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bixeniqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nexeniqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî xeniqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nexeniqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bixeniqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nexeniqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me xeniqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nexeniqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bixeniqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nexeniqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we xeniqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nexeniqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bixeniqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nexeniqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan xeniqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nexeniqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bixeniqanda (present conditional positive)
minê nexeniqanda (present conditional negative)
minê xeniqandibûya (preterite conditional positive)
minê nexeniqandibûya (preterite conditional negative)
teyê bixeniqanda (present conditional positive)
teyê nexeniqanda (present conditional negative)
teyê xeniqandibûya (preterite conditional positive)
teyê nexeniqandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bixeniqanda (present conditional positive)
wê/wîyê nexeniqanda (present conditional negative)
wê/wîyê xeniqandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nexeniqandibûya (preterite conditional negative)
meyê bixeniqanda (present conditional positive)
meyê nexeniqanda (present conditional negative)
meyê xeniqandibûya (preterite conditional positive)
meyê nexeniqandibûya (preterite conditional negative)
weyê bixeniqanda (present conditional positive)
weyê nexeniqanda (present conditional negative)
weyê xeniqandibûya (preterite conditional positive)
weyê nexeniqandibûya (preterite conditional negative)
wanê bixeniqanda (present conditional positive)
wanê nexeniqanda (present conditional negative)
wanê xeniqandibûya (preterite conditional positive)
wanê nexeniqandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bixeniqîne (imperative present positive)
(tu) nexeniqîne (imperative present negative)
(hûn) bixeniqînin (imperative present positive)
(hûn) nexeniqînin (imperative present negative)
خهنقاندن
xendiqandin
xenqandin
xenikandin
xenkandin
xendikandin
xinqandin
xiniqandin
xindiqandin
xindikandin
xinikandin
xinkandin
fetisîn
noqîn

etymology_text: Ji erebî خنق (/xeneqe) + -andin, hevreha aramî ܚܩܐ (xeneqe), îbranî חנק (xeneq). Bo forma "xendiqandin" anku zêdebûna D li dûv N bide ber: qalind, elind, mindal.

ipa: /xɛnɪqɑːnˈdɪn/

hyphenation: xe·ni·qan·din


xeniqandin

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


dîwar

glosses: Taq, rexên xanî, aliyên odeyê; yên ku bi gelemperî pace anku pencere lê ne; rexê serî û yê binî ne tê de.

text: شێرزادی کرە غار بەرەڤ پشیکێ چۆ و پشیکێ کرە غار ژ جھەکی بۆ جھەکی ھەتا چوویە ل پشت دیوارەکی...

roman: Şêrzadî kire ẍar berev pişîkê ço û pişîkê kire ẍar ji cihekî bo cihekî heta çûye li pişt dîwarekî...

ref: Leylan Îsmeîl, Bêrîvan û Hîvî (Çîrokêt Zarokan), Çapxana Xanî, Dihok, 2012, r. 29

text: Tu hudûsê we mebîn qenc-i nezer dê carekêLi esasê qidemê daniye dîwarê hudûs

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms:
دیوار
diwêr
dîwêr
dewar

etymology_text: Hevreha دیوار (dîwar) ya soranî, دیوال (dîwal) ya belûçî, دیوار (dîvar) ya farisî, [skrîpt hewce ye] (dîvar) ya pehlewî, diẍe-vare- ji diẍe- (libin) + vare- (-war) ji proto-hindûewropîद्वार (dvā́ra) ya sanskrîtî, дворъ (dvoru) ya slavoniya kevn, dvãras ya lîtwanî û forum ta latînî, hemû ji proto-hindûewropî *dʰeigʰ- (sitirandin - hevîr û gêç û tiştên wisa)

аҭʒамц

roman: ātʒāmc

агәар

roman: āg°ār

сцяна́

roman: scjaná

দেওয়াল

roman: deoẏal

стена́

roman: stená

зид

roman: zid

дува́р

roman: duvár

чён

roman: či͡on

牆壁

roman: qiángbì

جِدَار

roman: jidār

حيط

roman: ḥēṭ

طوفة

roman: ṭōfa

جُدار

roman: judār

حيط

roman: ḥayṭ, ḥīṭ

պատ

roman: pat

دیوار

roman: divâr

კედელი

roman: ḳedeli

दीवार

roman: dīvār

भीत

roman: bhīt

دیفال

roman: difâl

קיר

roman: kir

дубал

roman: dubal

стена

roman: stena

кереге

roman: kerege

ຝາກັ້ນ

roman: fā kan

ຝາ

roman: fā

цал

roman: cal

ѕид

roman: dzid

മതിൽ

roman: matil

भिंत

roman: bhinta

хана

roman: hana

भित्ता

roman: bhittā

تام

roman: tam

қабырға

roman: qabyrğa

ⴰⴳⴰⴷⵉⵔ

roman: agadir

ⴰⵖⵔⴰⴱ

roman: aɣrab

ฝา

roman: fǎa

дивар

roman: diwar

бару

roman: baru

борд

roman: bord

стіна́

roman: stiná

ជញ្ជាំង

roman: cɔɔcŭəñcĕəng

истиэнэ

roman: istiene

וואַנט

roman: vant

מויער

roman: moyer

τοίχος

roman: toíchos

τοῖχος

roman: toîkhos

τειχίον

roman: teikhíon

ὑποδομή

roman: hupodomḗ

ipa: /diːˈwɑːɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-dîwar.wav

hyphenation: dî·war


taq

text: Çi xûn uftad-i der dilha«Di vê taqê di vê xanêMe 'eyş û êminî kanê

glosses:
dîwar, rexên xanî, aliyên odeyê
(yên ku bi gelemperî pace anku pencere lê ne; rexê serî û yê binî ne tê de)

glosses: paceya biçûk a di jorê xanî de hatî vekirin ji bo ronîyê û dû-hilkişînê, kulek *Gava tu bixwazî bi biwêjkî bibêjî ku evîya ji wîya xerabtir e: Sola wî d' taqê re avêtiye. (Huseyn Zana)

forms:
تاق
qat

etymology_text: Hevreha soranî تاق (taq), farisî طاق (taq), herdu bi rêya erebî yan di bin tesîra erebî طاق (ṭaq) de, ji zimanên îranî, bide ber pehlewî [skrîpt hewce ye] (tak). طاق (ṭaq) ya erebî û tak ya tirkî ji zimanên îranî hatine wergirtin.

ipa: /tɑːq/

hyphenation: taq


ban

text:
Min dê 'elema kelamê mewzûn
'Alî bikira li banê gerdûn
Bîna ve rûha Melê Cizîrî

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
بان
bên

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha soranî بان (ban), farisî بان (ban, “xanî”), pehlewî ban, avestayî dimane- (bi ketina "di-" û guherîna M bi B. Maneya peyva kurdî ya niha kurtkirina peyva "serban"î ye anku "serê banî/xanî". Herwiha bide ber bin.

ахыб

roman: āxəb

шъхьэ

roman: ŝḥă

ጣራ

roman: ṭara

アリㇷ゚

roman: arip

チェカ

roman: ceka

キタイ

roman: kitay

түбә

roman: tübä

дах

roman: dax

кры́ша

roman: krýša

страха́

roman: straxá

ছাদ

roman: chad

по́крив

roman: pókriv

орой

roman: oroj

тхов

roman: tχow

ᎦᏌᎾᎵ

roman: gasanali

屋頂

roman: uk¹ deng²

房頂

roman: fong⁴ deng²

динзы

roman: dinzɨ

屋頂

roman: wūdǐng

房頂

roman: fángdǐng

厝頂

roman: chhù-téng

سَقْف

roman: saqf

سَطْح

roman: saṭḥ

سَطُوح

roman: saṭūḥ

سقف

roman: sqaf

տանիք

roman: tanikʻ

կտուր

roman: ktur

بام

roman: bâm

𐌷𐍂𐍉𐍄

roman: hrōt

છત

roman: chat

სახურავი

roman: saxuravi

ბურული

roman: buruli

ბანი

roman: bani

ბედედი

roman: bededi

גַּג

roman: gag

ಛಾವಣಿಯ

roman: chāvaṇiya

гис

roman: gis

чатыр

roman: çatır

ඡදන

roman: chadana

지붕

roman: jibung

ຫຼັງຄາ

roman: lang khā

покрив

roman: pokriv

മേൽക്കൂര

roman: mēlkkūra

ᠣᠶᠣ

roman: oyo

кудбря

roman: kudbrja

дээвэр

roman: deever

ᠳᠡᠭᠡᠪᠦᠷ

roman: degebür

छाना

roman: chānā

ଛାତ

roman: chatô

ପକା

roman: pôka

уӕлхӕдзар

roman: wælxæʒar

طام

roman: dam

ئۆگزە

roman: ögze

بام

roman: bām

ਛੱਤ

roman: chatta

шатыр

roman: şatyr

төбе

roman: töbe

кров

roman: krov

строп

roman: strop

стреха́

roman: strexá

छदि

roman: chadi

стрѣха

roman: strěxa

кровъ

roman: krovŭ

стропъ

roman: stropŭ

бом

roman: bom

بون

roman: bun

கூரை

roman: kūrai

కప్పు

roman: kappu

ናሕሲ

roman: naḥsi

ཐོག།

roman: thog

крыша

roman: krışa

𐎂𐎂

roman: gg

стрі́ха

roman: stríxa

покрі́вля

roman: pokrívlja

ដំបូល

roman: dɑmboul

דאַך

roman: dakh

στέγη

roman: stégi

σκεπή

roman: skepí

οροφή

roman: orofí

ὀροφή

roman: orophḗ

τέγος

roman: tégos

στέγος

roman: stégos

ipa: /bɑːn/


ban

audio: LL-Q10199 (zza)-Mirzali-ban.wav


ban

pos: verb

pos_title: Lêker

audio: LL-Q1860 (eng)-Fake estate-ban.wav


ban

glosses: Nasnavê ku di dema împeretoriya Osmanî de didan mîrên sancaxên Macaristan û Hirwatistanê û mîrekên biçûk.


serban

text: Nîvê şevê tête serbanê ku belê deng û hîs tunine hemû razane.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 63, ISBN 978-605-5683-27-6

glosses: banî, kaşxank^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: binban

etymology_text: Ji ser + ban


binban

glosses: banê binî, ban ji rexê binî ve, ban ji rexê hindirî xanî ve

forms: serban

etymology_text: Ji bin + ban.

ساپیتک

roman: sapîtk

بنمیچ

roman: binmîç

سقف

roman: saqf


Mûsil

pos: name

pos_title: Serenav

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


wergerandin

glosses: serberjêr kirin, qulipandin, rexê binî birin serî û yê serî birin binî

glosses: Rexê diyar veşartin û rexê nediyar berçav kirin

forms:
werdigerînim (present)
werdigerînî (present)
werdigerîne (present)
werdigerînin (present)
wergerîne (imperative singular)
wergerînin (imperative plural)
wergerand (past)
wergerand (past)
wergerand (past)
wergerand (past)
wer –gerîn– (root present)
wer –gerand– (root past)
ez werdigerînim (indicative present positive)
ez wernagerînim (indicative present negative)
min wergerand (indicative past positive)
min wernegerand (indicative past negative)
tu werdigerînî (indicative present positive)
tu wernagerînî (indicative present negative)
te wergerand (indicative past positive)
te wernegerand (indicative past negative)
ew werdigerîne (indicative present positive)
ew wernagerîne (indicative present negative)
wê/wî wergerand (indicative past positive)
wê/wî wernegerand (indicative past negative)
em werdigerînin (indicative present positive)
em wernagerînin (indicative present negative)
me wergerand (indicative past positive)
me wernegerand (indicative past negative)
hûn werdigerînin (indicative present positive)
hûn wernagerînin (indicative present negative)
we wergerand (indicative past positive)
we wernegerand (indicative past negative)
ew werdigerînin (indicative present positive)
ew wernagerînin (indicative present negative)
wan wergerand (indicative past positive)
wan wernegerand (indicative past negative)
min werdigerand (imperfect positive)
min wernedigerand (imperfect negative)
min wergerandibû (positive)
min wernegerandibû (negative)
te werdigerand (imperfect positive)
te wernedigerand (imperfect negative)
te wergerandibû (positive)
te wernegerandibû (negative)
wê/wî werdigerand (imperfect positive)
wê/wî wernedigerand (imperfect negative)
wê/wî wergerandibû (positive)
wê/wî wernegerandibû (negative)
me werdigerand (imperfect positive)
me wernedigerand (imperfect negative)
me wergerandibû (positive)
me wernegerandibû (negative)
we werdigerand (imperfect positive)
we wernedigerand (imperfect negative)
we wergerandibû (positive)
we wernegerandibû (negative)
wan werdigerand (imperfect positive)
wan wernedigerand (imperfect negative)
wan wergerandibû (positive)
wan wernegerandibû (negative)
ez ê wergerînim (future positive)
ez ê wernegerînim (future negative)
minê wergerandibe (future perfect positive)
minê wernegerandibe (future perfect negative)
tu yê wergerînî (future positive)
tu yê wernegerînî (future negative)
teyê wergerandibe (future perfect positive)
teyê wernegerandibe (future perfect negative)
ew ê wergerîne (future positive)
ew ê wernegerîne (future negative)
wê/wîyê wergerandibe (future perfect positive)
wê/wîyê wernegerandibe (future perfect negative)
em ê wergerînin (future positive)
em ê wernegerînin (future negative)
meyê wergerandibe (future perfect positive)
meyê wernegerandibe (future perfect negative)
hûn ê wergerînin (future positive)
hûn ê wernegerînin (future negative)
weyê wergerandibe (future perfect positive)
weyê wernegerandibe (future perfect negative)
ew ê wergerînin (future positive)
ew ê wernegerînin (future negative)
wanê wergerandibe (future perfect positive)
wanê wernegerandibe (future perfect negative)
min wergerandiye (perfect positive)
min wernegerandiye (perfect negative)
min wergerandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min wernegerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te wergerandiye (perfect positive)
te wernegerandiye (perfect negative)
te wergerandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te wernegerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî wergerandiye (perfect positive)
wê/wî wernegerandiye (perfect negative)
wê/wî wergerandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî wernegerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me wergerandiye (perfect positive)
me wernegerandiye (perfect negative)
me wergerandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me wernegerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we wergerandiye (perfect positive)
we wernegerandiye (perfect negative)
we wergerandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we wernegerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan wergerandiye (perfect positive)
wan wernegerandiye (perfect negative)
wan wergerandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan wernegerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez wergerînim (present subjunctive positive)
(bila) ez wernegerînim (present subjunctive negative)
(bila) min wergerandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min wernegerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu wergerînî (present subjunctive positive)
(bila) tu wernegerînî (present subjunctive negative)
(bila) te wergerandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te wernegerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew wergerîne (present subjunctive positive)
(bila) ew wernegerîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî wergerandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî wernegerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em wergerînin (present subjunctive positive)
(bila) em wernegerînin (present subjunctive negative)
(bila) me wergerandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me wernegerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn wergerînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn wernegerînin (present subjunctive negative)
(bila) we wergerandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we wernegerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew wergerînin (present subjunctive positive)
(bila) ew wernegerînin (present subjunctive negative)
(bila) wan wergerandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan wernegerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min wergeranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min wernegeranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min wergerandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min wernegerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te wergeranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te wernegeranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te wergerandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te wernegerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî wergeranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî wernegeranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî wergerandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî wernegerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me wergeranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me wernegeranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me wergerandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me wernegerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we wergeranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we wernegeranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we wergerandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we wernegerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan wergeranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan wernegeranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan wergerandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan wernegerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê wergeranda (present conditional positive)
minê wernegeranda (present conditional negative)
minê wergerandibûya (preterite conditional positive)
minê wernegerandibûya (preterite conditional negative)
teyê wergeranda (present conditional positive)
teyê wernegeranda (present conditional negative)
teyê wergerandibûya (preterite conditional positive)
teyê wernegerandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê wergeranda (present conditional positive)
wê/wîyê wernegeranda (present conditional negative)
wê/wîyê wergerandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê wernegerandibûya (preterite conditional negative)
meyê wergeranda (present conditional positive)
meyê wernegeranda (present conditional negative)
meyê wergerandibûya (preterite conditional positive)
meyê wernegerandibûya (preterite conditional negative)
weyê wergeranda (present conditional positive)
weyê wernegeranda (present conditional negative)
weyê wergerandibûya (preterite conditional positive)
weyê wernegerandibûya (preterite conditional negative)
wanê wergeranda (present conditional positive)
wanê wernegeranda (present conditional negative)
wanê wergerandibûya (preterite conditional positive)
wanê wernegerandibûya (preterite conditional negative)
(tu) wergerîne (imperative present positive)
(tu) wernegerîne (imperative present negative)
(hûn) wergerînin (imperative present positive)
(hûn) wernegerînin (imperative present negative)
wergêran
wergêrran
wergêrrandin
wergêrandin
welgerandin
welgêran
welgêrran
welgêrrandin
welgêrandin
vegerrandin
zivirandin

etymology_text: Ji wer- + gerandin.

vika

sense: serberjêr kirin

ipa: /wɛɾɡɛɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: wer·ge·ran·din


wergerandin

ipa: /wɛɾɡɛɾɑːnˈdɪn/


veşartin

glosses: Berşê kirin, ji ber çavan hinda kirin, danîn cihekî wisa ku neyê dîtin, nepenî kirin, nihînî kirin.

text: Ew çiyayî dema xwe veşêrin xwe ûsa vedişêrin ku şeytan jî nikare wan bibîne.

ref: Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî

text: Awirên hîvê yên xwe ji şevê vedidizin, yên ku ji şermê rûyê xwe ji şevê vedişêrin, dikin ku şev li sîya xwe bilikume.

ref: Îrfan Amîda, Şevek Şîzofren, Weşanên Lîs, 2018, r. 5, ISBN 9786058152175

text:
Çendekê taqet didêrim
Bim xubar bedrê veşêrim
Ger ji çehvan ez biwêrim

text: (...) ma qey nabe ku em wî li vî gundî veşêrin, li bin van darên hênik...

ref: Dara Hinarê, Yaşar Kemal, Weşanên Nûdem

forms:
vedişêrim (present)
vedişêrî (present)
vedişêre (present)
vedişêrin (present)
veşêre (imperative singular)
veşêrin (imperative plural)
veşart (past)
veşart (past)
veşart (past)
veşart (past)
ve –şêr– (root present)
ve –şart– (root past)
ez vedişêrim (indicative present positive)
ez venaşêrim (indicative present negative)
min veşart (indicative past positive)
min veneşart (indicative past negative)
tu vedişêrî (indicative present positive)
tu venaşêrî (indicative present negative)
te veşart (indicative past positive)
te veneşart (indicative past negative)
ew vedişêre (indicative present positive)
ew venaşêre (indicative present negative)
wê/wî veşart (indicative past positive)
wê/wî veneşart (indicative past negative)
em vedişêrin (indicative present positive)
em venaşêrin (indicative present negative)
me veşart (indicative past positive)
me veneşart (indicative past negative)
hûn vedişêrin (indicative present positive)
hûn venaşêrin (indicative present negative)
we veşart (indicative past positive)
we veneşart (indicative past negative)
ew vedişêrin (indicative present positive)
ew venaşêrin (indicative present negative)
wan veşart (indicative past positive)
wan veneşart (indicative past negative)
min vedişart (imperfect positive)
min venedişart (imperfect negative)
min veşartibû (positive)
min veneşartibû (negative)
te vedişart (imperfect positive)
te venedişart (imperfect negative)
te veşartibû (positive)
te veneşartibû (negative)
wê/wî vedişart (imperfect positive)
wê/wî venedişart (imperfect negative)
wê/wî veşartibû (positive)
wê/wî veneşartibû (negative)
me vedişart (imperfect positive)
me venedişart (imperfect negative)
me veşartibû (positive)
me veneşartibû (negative)
we vedişart (imperfect positive)
we venedişart (imperfect negative)
we veşartibû (positive)
we veneşartibû (negative)
wan vedişart (imperfect positive)
wan venedişart (imperfect negative)
wan veşartibû (positive)
wan veneşartibû (negative)
ez ê veşêrim (future positive)
ez ê veneşêrim (future negative)
minê veşartibe (future perfect positive)
minê veneşartibe (future perfect negative)
tu yê veşêrî (future positive)
tu yê veneşêrî (future negative)
teyê veşartibe (future perfect positive)
teyê veneşartibe (future perfect negative)
ew ê veşêre (future positive)
ew ê veneşêre (future negative)
wê/wîyê veşartibe (future perfect positive)
wê/wîyê veneşartibe (future perfect negative)
em ê veşêrin (future positive)
em ê veneşêrin (future negative)
meyê veşartibe (future perfect positive)
meyê veneşartibe (future perfect negative)
hûn ê veşêrin (future positive)
hûn ê veneşêrin (future negative)
weyê veşartibe (future perfect positive)
weyê veneşartibe (future perfect negative)
ew ê veşêrin (future positive)
ew ê veneşêrin (future negative)
wanê veşartibe (future perfect positive)
wanê veneşartibe (future perfect negative)
min veşartiye (perfect positive)
min veneşartiye (perfect negative)
min veşartibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min veneşartibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te veşartiye (perfect positive)
te veneşartiye (perfect negative)
te veşartibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te veneşartibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî veşartiye (perfect positive)
wê/wî veneşartiye (perfect negative)
wê/wî veşartibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî veneşartibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me veşartiye (perfect positive)
me veneşartiye (perfect negative)
me veşartibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me veneşartibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we veşartiye (perfect positive)
we veneşartiye (perfect negative)
we veşartibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we veneşartibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan veşartiye (perfect positive)
wan veneşartiye (perfect negative)
wan veşartibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan veneşartibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez veşêrim (present subjunctive positive)
(bila) ez veneşêrim (present subjunctive negative)
(bila) min veşartibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min veneşartibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu veşêrî (present subjunctive positive)
(bila) tu veneşêrî (present subjunctive negative)
(bila) te veşartibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te veneşartibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew veşêre (present subjunctive positive)
(bila) ew veneşêre (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî veşartibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî veneşartibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em veşêrin (present subjunctive positive)
(bila) em veneşêrin (present subjunctive negative)
(bila) me veşartibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me veneşartibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn veşêrin (present subjunctive positive)
(bila) hûn veneşêrin (present subjunctive negative)
(bila) we veşartibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we veneşartibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew veşêrin (present subjunctive positive)
(bila) ew veneşêrin (present subjunctive negative)
(bila) wan veşartibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan veneşartibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min veşarta (imperfect subjunctive positive)
(bila) min veneşarta (imperfect subjunctive negative)
(bila) min veşartibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min veneşartibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te veşarta (imperfect subjunctive positive)
(bila) te veneşarta (imperfect subjunctive negative)
(bila) te veşartibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te veneşartibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî veşarta (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî veneşarta (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî veşartibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî veneşartibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me veşarta (imperfect subjunctive positive)
(bila) me veneşarta (imperfect subjunctive negative)
(bila) me veşartibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me veneşartibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we veşarta (imperfect subjunctive positive)
(bila) we veneşarta (imperfect subjunctive negative)
(bila) we veşartibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we veneşartibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan veşarta (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan veneşarta (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan veşartibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan veneşartibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê veşarta (present conditional positive)
minê veneşarta (present conditional negative)
minê veşartibûya (preterite conditional positive)
minê veneşartibûya (preterite conditional negative)
teyê veşarta (present conditional positive)
teyê veneşarta (present conditional negative)
teyê veşartibûya (preterite conditional positive)
teyê veneşartibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê veşarta (present conditional positive)
wê/wîyê veneşarta (present conditional negative)
wê/wîyê veşartibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê veneşartibûya (preterite conditional negative)
meyê veşarta (present conditional positive)
meyê veneşarta (present conditional negative)
meyê veşartibûya (preterite conditional positive)
meyê veneşartibûya (preterite conditional negative)
weyê veşarta (present conditional positive)
weyê veneşarta (present conditional negative)
weyê veşartibûya (preterite conditional positive)
weyê veneşartibûya (preterite conditional negative)
wanê veşarta (present conditional positive)
wanê veneşarta (present conditional negative)
wanê veşartibûya (preterite conditional positive)
wanê veneşartibûya (preterite conditional negative)
(tu) veşêre (imperative present positive)
(tu) veneşêre (imperative present negative)
(hûn) veşêrin (imperative present positive)
(hûn) veneşêrin (imperative present negative)
ڤهشارتن
beşartin

etymology_text:
ve- + şartin, ji proto-hindûewropî *ḱel- (“veşartin”), proto-hindûewropî *ser-; hevreha avestayî ser- (penageh, stargeh), pehlewî û partî s'rw'r (“kum, zirx”), hewramî ئەۋەشارای (eweşaray), soranî û kurdiya başûrî شاردنەوە (şardnewe) û حهشار (heşar), sanskrîtî şárman, rusî шлем (şlêm), latînî celare, îrlendiya kevn celim, almaniya bilind a kevn helan, almanî Helm, îngilîzî helmet, gotî huljan (huljan)... Şêweya beşartin ew rûdava bi tenê ye di kurdî da kû ve- keftiye -be-. Netêkildarî zazakî wedardene, ewa yeksanî we- (“hil-”) + dardene (“dêran, girtin, pê hebûn”) anku hilgirtin; nê bandora kurmancî veşartin lê hebûye.
;Çavkanî:
* Cheung, Johnny, Etymological Dictionary of the Iranian Verb, Leiden, 2007, r. 335-6 (ku herdu peyvên soranî, ya hewramî û yên din dide lê ya kurmancî ji bîr kiriye)

јажырар

roman: ǰažïrar

ܛܲܫܹܐ

roman: ṭašē

লুকা

roman: luka

লুকুৱা

roman: lukua

йәшереү

roman: yäšerew

хава́ць

roman: xavácʹ

схава́ць

roman: sxavácʹ

скрыва́ць

roman: skryvácʹ

скры́ць

roman: skrýcʹ

уто́йваць

roman: utójvacʹ

таі́ць

roman: taícʹ

утаі́ць

roman: utaícʹ

লুকানো

roman: lukano

кри́я

roman: kríja

скрива́м

roman: skrivám

скри́я

roman: skríja

ဝှက်

roman: hwak

ပုန်း

roman: pun:

လျှို

roman: hlyui

ကွယ်

roman: kwai

收埋

roman: sau¹ maai⁴

藏

roman: cáng

韞

roman: yùn

أَخْفَى

roman: ʾaḵfā

خفى

roman: ḵaffā

خبى

roman: ḵabbā

թաքցնել

roman: tʻakʻcʻnel

پنهان کردن

roman: panhân kardan

نهفتن

roman: nahoftan

დამალვა

roman: damalva

მალვა

roman: malva

დაფარვა

roman: daparva

छिपान

roman: chipān

छुपाना

roman: chupānā

छिपाना

roman: chipānā

लुकाना

roman: lukānā

הִסְתִּיר

roman: histír

הֶחְבִּיא

roman: hebikh

העלים

roman: he'elím

חָבָא

roman: ḥabbá

숨기다

roman: sumgida

감추다

roman: gamchuda

가리다

roman: garida

крие

roman: krie

сокрие

roman: sokrie

മറയ്ക്കുക

roman: maṟaykkuka

ഒളിപ്പിക്കുക

roman: oḷippikkuka

ᡩᠠᠯᡩᠠᠮᠪᡳ

roman: daldambi

нуух

roman: nuuh

далдлах

roman: daldlah

ଲୁଚିବା

roman: luciba

ਲੁੱਕ

roman: lukka

пря́тать

roman: prjátatʹ

спря́тать

roman: sprjátatʹ

скрыва́ть

roman: skryvátʹ

скрыть

roman: skrytʹ

ута́ивать

roman: utáivatʹ

таи́ть

roman: taítʹ

утаи́ть

roman: utaítʹ

копи́ть

roman: kopítʹ

накопи́ть

roman: nakopítʹ

пе̄ҋҋтэ

roman: pʹēj̥j̥te

गूहति

roman: gūhati

ཡིབ

roman: yip

пинҳон кардан

roman: pinhon kardan

руст кардан

roman: rust kardan

மறை

roman: maṟai

ஒளி

roman: oḷi

ซ่อน

roman: sɔ̂ɔn

บัง

roman: bang

దాచు

roman: dācu

གབ

roman: gab

ཡིབ

roman: yib

хова́ти

roman: xováty

схова́ти

roman: sxováty

ута́ювати

roman: utájuvaty

таї́ти

roman: tajíty

утаї́ти

roman: utajíty

លាក់

roman: lĕək

באַהאַלטן

roman: bahaltn

פֿאַרשטעלן

roman: farshteln

אויסבאַהאַלטן

roman: oysbahaltn

κρύβω

roman: krývo

κρύπτω

roman: krúptō

κεύθω

roman: keúthō

ipa: /vɛʃɑːɾˈtɪn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-veşartin.wav

hyphenation: ve·şar·tin


veşartin

glosses:
berşêkirin, dûrxistina ji ber çavan,
danîna cihekî wisa ku vedîtin dijwar bibe:

ipa: /vɛʃɑːɾˈtɪn/


berşê

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: veşartî, neberçav, nediyar, nepenî, nehînî

forms:
berşêtir (comparative)
herî berşê (superlative)
berşêtirîn (superlative)


mêrg

glosses:
çîmen, çayir, cihê giya lê şên dibe
(bi taybetî cihê têrav yê giyayê kurt û nizm lê heye)

text: îro qewî j'mi tê girinSosin li mêrgan xeyirînSed heyfa lêvê şekirîn

ref: Feqiyê Teyran,

forms:
مێرگ
merg
mêrik

etymology_text: Hevreha parsî merg, farisî مغ (merẍ), avestayî marĕγā (meriẍa) ji zimanên îranî. Peyvên ermenî մարգ (marg), aramî ܡܪܓܐ (merga) û erebî مرج (merc) ya bi maneya "mêrg" ji zimanên îranî hatine wergirtin.

ак јер

roman: ak ǰer

болон

roman: bolon

луг

roman: luh

паля́на

roman: paljána

তৃণক্ষেত্র

roman: trinôkkhetr

তৃণভূমি

roman: trinbhumi

лива́да

roman: liváda

поля́на

roman: poljána

မြက်ခင်း

roman: mrakhkang:

ᏠᎨᏏ

roman: tlogesi

草地

roman: cou² dei⁶

цотан

roman: cotan

草地

roman: cǎodì

草地

roman: chháu-tōe / chháu-tē

مَرْج

roman: marj

مرج

roman: marg

մարգագետին

roman: margagetin

مرغزار

roman: marğzâr

علفزار

roman: 'alafzâr

راود

roman: râvad

راغ

roman: râğ

მდელო

roman: mdelo

चरागाह

roman: carāgāh

तृणभूमि

roman: tŕṇbhūmi

אָחוּ

roman: 'akhu

жайыт

roman: cayıt

들

roman: deul

초지

roman: choji

отлав ер

roman: otlaw yer

биченлик

roman: biçenlik

ທົ່ງຫຍ້າ

roman: thong nyā

ливада

roman: livada

нуга

roman: nuga

چىمەنلىك

roman: chimenlik

ورشو

roman: waršo

жайылым

roman: jaiylym

шабындық

roman: şabyndyq

шалғын

roman: şalğyn

луг

roman: lug

چمند

roman: čamand

दान

roman: dāna

лѫгъ

roman: lǫgŭ

*лугъ

roman: *lugŭ

марғзор

roman: marġzor

чаман

roman: čaman

чарогоҳ

roman: čarogoh

болын

roman: bolın

វាលស្មៅ

roman: viəlsmaw

לאָנקע

roman: lonke

λιβάδι

roman: livádi

λειμών

roman: leimṓn

λιβάδιον

roman: libádion


zozan

glosses: Deverên çiyayî yên koçer havînan malên xwe bar dikinê ji ber ku hênik in.

forms: زۆزان

etymology_text: Ji proto-hindûewropî*ǵʰim-, *ǵʰyem- (zivistan, sarma), proto-îranî*zima- ("zivistan, sarma") + *sta- ("dever" yan "dem" > -stan) anku "sarmastan, devera sar", hevreha farisiya navîn zem (sar), zazakî zime, avestayî "zimo-" (zivistan), farisî "zimistan", kurmancî zivistan", soranî zistan.

плато́

roman: plató

плато

roman: plato

高原

roman: gāoyuán

هَضْبَة

roman: haḍba

هَضَبة

roman: haḏ̣aba

բարձրավանդակ

roman: barjravandak

սարահարթ

roman: sarahartʻ

فلات

roman: falât

ზეგანი

roman: zegani

स्थिरांक

roman: sthirāṅk

पठार

roman: paṭhār

ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ

roman: prasthabhūmi

고원

roman: gowon

өндөрлөг

roman: öndörlög

плоского́рье

roman: ploskogórʹje

ས་མཐོའི་ཐང་ཆེན

roman: sa mtho'i thang chen

མཐོ་སྒང

roman: mtho sgang

ខ្ពង់រាប

roman: khpŭəngriəp

οροπέδιο

roman: oropédio

hyphenation: zo·zan


hênik

forms:
hêniktir (comparative)
herî hênik (superlative)
hêniktirîn (superlative)
hînik
hûnik
hên
hîn
hûn
hênk
hînk
hûnk

etymology_text: Hevrehasoranî فێنک (fênk), kurdiya başûrî húnik, zazakî honik û farisî خنک (xonak) ji îraniya kevn *xonak.

فێنک

roman: fênik

һалҡын

roman: halqïn

халаднава́ты

roman: xaladnaváty

အေး

roman: e:

涼快

roman: liángkuài

清涼

roman: qīngliáng

بَارِد

roman: bārid

سقعان

roman: saʔʕān

զով

roman: zov

հով

roman: hov

خنک

roman: xonak

გრილი

roman: grili

צונן

roman: tzonen

쌀쌀하다

roman: ssalssalhada

시원하다

roman: siwonhada

थंड

roman: thaṇḍa

прохла́дный

roman: proxládnyj

холоднова́тый

roman: xolodnovátyj

เย็น

roman: yen

прохоло́дний

roman: proxolódnyj

קיל

roman: kil

ipa: /heːˈnɪk/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-hênik.wav

hyphenation: hê·nik


hember

glosses: hevber, beramber, miqabil, dij, ters, zid, eks, pêşber, wekhev, beraber

text: Serfê Mewlûda me yek derhem fereHemberê yek guhê zêrê ehmereFî sebîl-îllah bi bexşî her feqîr

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

forms:
ههمبهر
himber
hemberî
himberî

etymology_text: Ji hem- + -ber.

ipa: /hɛmˈbɛɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hember.wav

hyphenation: hem·ber


dê

glosses: Dayik, day, deyk, dayk, da, dadê, mak, jina kesek ku jê welidiye.

text: Gava Xezal hate malê diya xwe maçî kir, rûnişt û nanê xwe xwar."

ref: Sîma Semend, Xezal, Weşanên Nûdem, 1996

text: Ger ev diya min bûya, wê mîna dayikan bi min re bida û bistanda (...)

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

forms:
دێ
де

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *dhē(i)- (“mêtin”), hevrehên kurmancî dayik, dayên û dêl, soranî دایک (dayk, “dayik”), دهڵ (deł, “dêl”) û دێڵ (dêł, “dêl”), hewramî [skrîpt hewce ye] (eḏa, “dayik”) û [skrîpt hewce ye] (dełe, “dêl”), farisî دایه (dayê, “dayên”), yûnaniya kevn θηλυς (thēlus, “mê”) û θήλή (thḗlḗ, “sermemik, serçiçik”). Heman rehê proto-hindûewropî serekaniya peyva dotin ya kurdî ye jî. Bi rêya proto-hindûewropî *dʰugh₂tḗr belkî ew jî ji *dhē(i)- herwiha hevreha dot (“keça kesekî/ê”) ya kurmancî, دختر (duxter) ya farisî, daughter ya îngilîzî... Bo zêdetir agahiyan li ser wan binere: dot. დედა (deda, “dayik”) ya gurcî û daduli (“dêl”) ya lazî bi ihtimaleke mezin ji zimanên îranî hatine wergirtin.

ܐܡܐ

roman: imā

мати

roman: mati

маці

roman: maci

майка

roman: majka

母亲

roman: mǔqīn

մայր

roman: mayr

مادر

roman: mâdar

დედა

roman: deda

माँ

roman: māṃ

माता

roman: mātā

אם

roman: em

ᐊᓈᓇ

roman: anaana

엄마

roman: eomma

어머니

roman: oemoeni

мајка

roman: majkа

അമ്മ

roman: amma

आई

roman: āī

დიდა

roman: dida

आम

roman: āma

مور

roman: mwr

мать

roman: mat’

मातृ

roman: mātr̩

தாய்

roman: tāy

แม่

roman: mâe

มารดา

roman: maandaa

ཡུམ

roman: yum

мати

roman: máty

ម្ដាយ

roman: mdai

ម៉ែ

roman: mai

μήτηρ

roman: mếtêr

μητέρα

roman: mitéra

μάνα

roman: mána

ipa: /deː/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-dê.wav

hyphenation: dê


dê

etymology_text: Ji proto-îranî *desyu- (“warê dijminan, welatê dijminan”), hevreha sanskrîtî [skrîpt hewce ye] (desyu-, “dijmin”), avestayî [skrîpt hewce ye] (dexyu-, “war, welat”), farisiya kevn [skrîpt hewce ye] (dehyu-), pehlewî [skrîpt hewce ye] (dêh), dih ya hin devokên kurmancî (derdorên Elbistanê) û navên bajarên Dih û Dihokê ("gundê biçûk"), دێ (dê, “gund”) ya soranî, dew (gund) ya zazakî û ده (dih, “gund”) ya farisî.


dê

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: Peyvikek alîkar dikeve gel lêkerên tewandî û diyar dike ku bûyerek dê di pêşerojê anku dema bêt de biqewime.

text: Ez dê sibê biçim.

text: Ew dê sala bêt bigihe vir.

text: Dema mezin bibî, dê ji bîr bikî.

forms:
dikê
kê

etymology_text: Hevreha zazakî do, ji divê (bide ber îngilîzî will = "dê" ji will= vîn, îrade) yan ji "dike" wek "ew dike biçe".

ще

roman: šte

နောင်

roman: naung

မည်

roman: many

အံ့

roman: am.

會

roman: wui⁵, wui³

將

roman: jiāng

要

roman: yào

將要

roman: jiāngyào

會

roman: huì

سَوْفَ

roman: sawfa

سَـ

roman: sa-

هـ

roman: ha-

رح

roman: raḥ

حـ

roman: ḥa-

باش

roman: bēš

ᆯ 것이다

roman: l geosida

ᆯ게

roman: lge

ຈະ

roman: cha

ຈິ

roman: chi

ຊິ

roman: si

ຈັກ

roman: chak

ќе

roman: ḱe

будет

roman: budet

จะ

roman: jà

នឹង

roman: nɨng

וועלן

roman: veln


dê

pos: adv

pos_title: Hoker

text: Dê were!

text: Dê bêje!

text: Dê bixwin!

text: دێ کەرەمکەن، شەرم نەکەن، مالا ھەوە یە.

roman: Dê keremken, şerm neken, mala hewe ye.

ref: Leylan Îsmeîl, Bêrîvan û Hîvî (Çîrokêt Zarokan), Çapxana Xanî, Dihok, 2012, r. 26

快一點！

roman: kuài yīdiǎn!

արագացրու

roman: aragacʻru

د بیا

roman: de biyâ

یالّا

roman: yâllâ

آهان د

roman: âhân de

بجنب

roman: bejonb

а́јде

roman: ájde

айда́!

roman: ajdá!

пошли́

roman: pošlí

пое́хали

roman: pojéxali

пойдёмте

roman: pojdjómte

มาเลย

roman: mā ley

εἶα

roman: eîa


ê

pos: character

pos_title: Tîp

glosses: Heftem tîpa û sêyem dengdêra alfabeya kurdî ye û nîşana dengek dirêj e.

forms:
ێ
e
э

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-ê.wav

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ê.wav


ê

glosses: Li şûna peyvên yekjimar yên zayendnêr yên diyar.

text: Ê min giran e

glosses: Li şûna navdêrên zayendnêr daku navdêr neyê dubarekirin.

text: Kar ê wan e

glosses: Dikeve navbera du diyarkeran yên ku li dû peyvek yekjimar ya zayendnêr tên.

text: Saqoyê reş ê li erdê.

text: Ê wî got, me ji mêj ve dizanî

glosses: Ji çend kesan yan tiştan yekî diyar yê zayendnêr

text: Du kurr bûn. Ê bejndirêj pirçreş bû

text: Sê kes bûn: yek mîr, yek kurrmîr û yek jî xulam. Navê ê xulam Xelîl bû.

text: Ez ê sibê biçim.

text: Ew ê sala bêt bigihe vir.

text: Dema mezin bibî, tu ê ji bîr bikî.

glosses: Peyvikek e tê gotin dema kesa/ê diaxive piçekê radiweste û difikire berî ku axiftina xwe bidomîne.

text: Navê wî... êêê... Azad bû, ...êêê, ... kurrê Ehmedî bû.

glosses: Peyvikek e kesa/ê guhdar dibêje bi armanca diyarkirina hindê ku guh dide axiftinê yan dixwaze kesa/ê diaxive gotina xwe bidomîne.

text:
– Ez çûm Kurdistanê...
– Êêê...
– Û li gelek bajarran gerriyam.

glosses: Di hin devokan de dikeve pey kirdeyên anku subjeyên yekjimar yên zayendnêr û wateya berdewamiya kirinê didiyê.

text: Cemal ê dinivîse.

text: Ez ê dixwim.

text: Tu ê dixwînî.

text: Ew ê dibêje.

glosses: Di hin devokan de lêkera "bûn" di rewşa yekjimar ya dema nihoyî de bo kirdeyên yekjimar yên zayendnêr dide.

text: Azad ê li malê.

text: Ez ê li malê nînim.

glosses: Di hin devokan de di dema borî ya dûdar de li bireserên (objeyên) yekjimar yên zayendnêr zêde dibe.

text: Min ew qapût ê kirriye.

glosses: Di hin devokan de li şûna "Î" ya forma dema nihoyî ji lêkera bûn bo cînavê duyem yê yekjimar.

text: Tu çawan ê.

forms:
yê
a
ya
-ê

etymology_text: Bi maneya "ê ku, yê ku" ji proto-hindûewropî *éy, hevreha avestayî 𐬫𐬋 (yō), sanskrîtî यद् (yád), yûnaniya kevn ὅς (hós), ἥ (hḗ), ὅ (hó), latînî ea, id, is, îngilîzî the, almanî er, slavoniya kevn ижє (iže), єижє (eiže)...


dengdêr

glosses:
tîpên bizwên, tîpên deng heye
(di kurdî de: a, e, ê, i, î, o, u, û)

forms: dengdar

etymology_text: Ji deng + -dêr.


fetişandin

glosses: pişkinandin, vekolîn, lê kolîn, teftîş kirin, lê gerîn

text: [m]alên nivîskarên rojnameya Özgur Politikayê … ji aliyê polîsan ve hatin fetişandin.

ref: "Hikumeta elmanî Özgür Politika qedexe kir", sernavê nûçeyekê, Amude.com, 9/2005

forms: fetşandin

etymology_text: Têkildarî teftîş

ipa: /fɛtɪʃɑːnˈdɪn/

hyphenation: fe·ti·şan·din


fetişandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /fɛtɪʃɑːnˈdɪn/


iskud

glosses: bêdeng, bêpêjn, kesa/ê yan tişta/ê ti deng anku pêjn jê nayê

forms:
iskudtir (comparative)
herî iskud (superlative)
iskudtirîn (superlative)
hiskid
hiskit
hiskud
hiskut
huskid
huskit
huskud
huskut
iskid
iskit
iskut
uskid
uskit
uskud
uskut
wiskid
wiskit
wiskud
wiskut
wuskid
wuskit
wuskud
wuskut

etymology_text: Ji erebî [Peyv?] hevreha sikût.

hyphenation: is·kud


iskud bûn

forms:
iskud dibim (present)
iskud dibî (present)
iskud dibe (present)
iskud dibin (present)
iskud bibe (imperative singular)
iskud bibin (imperative plural)
iskud bûm (past)
iskud bûyî (past)
iskud bû (past)

etymology_text: Ji iskud + bûn

ipa: /ɪsˈkʊd buːn/

hyphenation: is·kud bûn


iskud kirin

forms:
iskud dikim (present)
iskud dikî (present)
iskud dike (present)
iskud dikin (present)
iskud bike (imperative singular)
iskud bikin (imperative plural)
iskud kir (past)
iskud kir (past)
iskud kir (past)
iskud kir (past)
iskud –k– (root present)
iskud –kir– (root past)
ez iskud dikim (indicative present positive)
ez iskud nakim (indicative present negative)
min iskud kir (indicative past positive)
min iskud nekir (indicative past negative)
tu iskud dikî (indicative present positive)
tu iskud nakî (indicative present negative)
te iskud kir (indicative past positive)
te iskud nekir (indicative past negative)
ew iskud dike (indicative present positive)
ew iskud nake (indicative present negative)
wê/wî iskud kir (indicative past positive)
wê/wî iskud nekir (indicative past negative)
em iskud dikin (indicative present positive)
em iskud nakin (indicative present negative)
me iskud kir (indicative past positive)
me iskud nekir (indicative past negative)
hûn iskud dikin (indicative present positive)
hûn iskud nakin (indicative present negative)
we iskud kir (indicative past positive)
we iskud nekir (indicative past negative)
ew iskud dikin (indicative present positive)
ew iskud nakin (indicative present negative)
wan iskud kir (indicative past positive)
wan iskud nekir (indicative past negative)
min iskud dikir (imperfect positive)
min iskud nedikir (imperfect negative)
min iskud kiribû (positive)
min iskud nekiribû (negative)
te iskud dikir (imperfect positive)
te iskud nedikir (imperfect negative)
te iskud kiribû (positive)
te iskud nekiribû (negative)
wê/wî iskud dikir (imperfect positive)
wê/wî iskud nedikir (imperfect negative)
wê/wî iskud kiribû (positive)
wê/wî iskud nekiribû (negative)
me iskud dikir (imperfect positive)
me iskud nedikir (imperfect negative)
me iskud kiribû (positive)
me iskud nekiribû (negative)
we iskud dikir (imperfect positive)
we iskud nedikir (imperfect negative)
we iskud kiribû (positive)
we iskud nekiribû (negative)
wan iskud dikir (imperfect positive)
wan iskud nedikir (imperfect negative)
wan iskud kiribû (positive)
wan iskud nekiribû (negative)
ez ê iskud bikim (future positive)
ez ê iskud nekim (future negative)
minê iskud kiribe (future perfect positive)
minê iskud nekiribe (future perfect negative)
tu yê iskud bikî (future positive)
tu yê iskud nekî (future negative)
teyê iskud kiribe (future perfect positive)
teyê iskud nekiribe (future perfect negative)
ew ê iskud bike (future positive)
ew ê iskud neke (future negative)
wê/wîyê iskud kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê iskud nekiribe (future perfect negative)
em ê iskud bikin (future positive)
em ê iskud nekin (future negative)
meyê iskud kiribe (future perfect positive)
meyê iskud nekiribe (future perfect negative)
hûn ê iskud bikin (future positive)
hûn ê iskud nekin (future negative)
weyê iskud kiribe (future perfect positive)
weyê iskud nekiribe (future perfect negative)
ew ê iskud bikin (future positive)
ew ê iskud nekin (future negative)
wanê iskud kiribe (future perfect positive)
wanê iskud nekiribe (future perfect negative)
min iskud kiriye (perfect positive)
min iskud nekiriye (perfect negative)
min iskud kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min iskud nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te iskud kiriye (perfect positive)
te iskud nekiriye (perfect negative)
te iskud kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te iskud nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî iskud kiriye (perfect positive)
wê/wî iskud nekiriye (perfect negative)
wê/wî iskud kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî iskud nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me iskud kiriye (perfect positive)
me iskud nekiriye (perfect negative)
me iskud kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me iskud nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we iskud kiriye (perfect positive)
we iskud nekiriye (perfect negative)
we iskud kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we iskud nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan iskud kiriye (perfect positive)
wan iskud nekiriye (perfect negative)
wan iskud kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan iskud nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez iskud bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez iskud nekim (present subjunctive negative)
(bila) min iskud kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min iskud nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu iskud bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu iskud nekî (present subjunctive negative)
(bila) te iskud kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te iskud nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew iskud bike (present subjunctive positive)
(bila) ew iskud neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî iskud kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî iskud nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em iskud bikin (present subjunctive positive)
(bila) em iskud nekin (present subjunctive negative)
(bila) me iskud kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me iskud nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn iskud bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn iskud nekin (present subjunctive negative)
(bila) we iskud kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we iskud nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew iskud bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew iskud nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan iskud kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan iskud nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min iskud bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min iskud nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min iskud kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min iskud nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te iskud bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te iskud nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te iskud kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te iskud nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî iskud bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî iskud nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî iskud kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî iskud nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me iskud bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me iskud nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me iskud kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me iskud nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we iskud bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we iskud nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we iskud kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we iskud nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan iskud bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan iskud nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan iskud kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan iskud nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê iskud bikira (present conditional positive)
minê iskud nekira (present conditional negative)
minê iskud kiribûya (preterite conditional positive)
minê iskud nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê iskud bikira (present conditional positive)
teyê iskud nekira (present conditional negative)
teyê iskud kiribûya (preterite conditional positive)
teyê iskud nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê iskud bikira (present conditional positive)
wê/wîyê iskud nekira (present conditional negative)
wê/wîyê iskud kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê iskud nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê iskud bikira (present conditional positive)
meyê iskud nekira (present conditional negative)
meyê iskud kiribûya (preterite conditional positive)
meyê iskud nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê iskud bikira (present conditional positive)
weyê iskud nekira (present conditional negative)
weyê iskud kiribûya (preterite conditional positive)
weyê iskud nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê iskud bikira (present conditional positive)
wanê iskud nekira (present conditional negative)
wanê iskud kiribûya (preterite conditional positive)
wanê iskud nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) iskud bike (imperative present positive)
(tu) iskud neke (imperative present negative)
(hûn) iskud bikin (imperative present positive)
(hûn) iskud nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji iskud + kirin.

ipa: /ɪsˈkʊd kɪˈɾɪn/

hyphenation: is·kud ki·rin


iskudbûn

etymology_text: Ji iskud + bûn.


iskudkirin

ipa: /ɪskʊdkɪˈɾɪn/


mendehoş

text: Coşa Mîhrîcanê ez mendehoş kirim

ref: sernavê nivîsarek Jîr Dilovan, Rojev.com, 9/2005

forms:
mendehoştir (comparative)
herî mendehoş (superlative)
mendehoştirîn (superlative)
mendehiş

etymology_text: Ji mend + -e- + hoş.

ipa: /mɛndɛˈhoːʃ/


sersar

glosses: xemsar, ne jidil, ne cidî, kesa/ê ku naxwaze karê xwe wek ku pêdivî ye bike

forms:
sersartir (comparative)
herî sersar (superlative)
sersartirîn (superlative)

etymology_text: Ji ser + sar.


xemsar

glosses:
sersar, ne jidil, ne cidî,
kesa/ê xeman ji karê xwe naxwe,
kesa/ê ku naxwaze karê xwe wek ku pêdivî ye bike
 kesê/a ku karê xwe bi diristî encam nede

forms:
xemsartir (comparative)
herî xemsar (superlative)
xemsartirîn (superlative)
خەمسار
(dengnasî: خەمصار)

etymology_text: Ji xem + sar.

нядбайны

roman: njadbajny

неасцярожны

roman: njeascjaróžny

অসাবধান

roman: ôśabdhan

যত্নহীন

roman: jôtnhin

невнима́телен

roman: nevnimátelen

безгри́жен

roman: bezgrížen

ފަރުވާކުޑަވުން

roman: faruvākuḍavun̊

غَيْر مُبَالِي

roman: ḡayr mubālī

անուշադիր

roman: anušadir

անփույթ

roman: anpʻuytʻ

બેદરકાર

roman: bedarkār

დაუდევარი

roman: daudevari

დაუფიქრებელი

roman: daupikrebeli

უგულისყურო

roman: ugulisq̇uro

გაუფრთხილებელი

roman: gauprtxilebeli

წინდაუხედავი

roman: c̣indauxedavi

უყურადღებო

roman: uq̇uradɣebo

רשלן

roman: rashlan

невнима́тельный

roman: nevnimátelʹnyj

небре́жный

roman: nebréžnyj

неради́вый

roman: neradívyj

สะเพร่า

roman: sàprâo

శ్రద్ధలేని

roman: śraddhalēni

недба́лий

roman: nedbályj

неува́жний

roman: neuvážnyj

ធ្វេសប្រហែស

roman: thveihprɑɑhaeh

απρόσεκτος

roman: aprósektos

απερίσκεπτος

roman: aperískeptos

αμελής

roman: amelís

ἀμελής

roman: amelḗs

ipa: /xɛm'sˤɑːɾ/


jidil

glosses: cidî, samîmî, ciddî, ne henek, ne galte, ne qerf, ne yarî, ne tinazî, ne tirrane

text: Serokê herêma Kurdistanê, di projeya reformê de, jidil û rijd e û dixwaze bigihê encamekê. Lê ev kar bi tenê nayê kirin.

ref: Edhem Barzanî: Îran bi awayekî aşkere sînorê Kurdistanê binpê dike, 2011-08-04; .nefel.com

etymology_text: Ji ji + dil.

σοβαρός

roman: sovarós


cidî

glosses: jidil, ne henek, ne galte, ne qerf, ne yarî, ne tinazî, ne tirrane

forms: ciddî

etymology_text: Ji erebî جِدِّيّ (jiddiyy)

етди

roman: yetdi

сур'ё́зны

roman: surʺjózny

важен

roman: važen

сериозен

roman: seriozen

認真

roman: rènzhēn

嚴重

roman: yánzhòng

沉重

roman: chénzhòng

جَدِّيّ

roman: jaddiyy

جَادّ

roman: jādd

լուրջ

roman: lurǰ

მნიშვნელოვანი

roman: mnišvnelovani

საყურადღებო

roman: saq̇uradɣebo

ღრმააზროვანი

roman: ɣrmaazrovani

სერიოზული

roman: seriozuli

רציני

roman: r'tsiní

심각한

roman: simgakhan

серьёзный

roman: serʹjóznyj

गुरु

roman: guru

серйо́зний

roman: serjóznyj

ដុនដាប

roman: don daap

σπουδαῖος

roman: spoudaîos

hyphenation: ci·dî


hewşengeh

glosses: yarîgeh, lîstingeh, lîstikgeh, sahe, stadyûm, arena, meydan, gorepan, com, gom, zom

text: Gelo dê Hewşengeha Rhein Energi ya Kolnê were dagirtin an na?

ref: Jîr Dilovan: Coşa Mîhrîcanê ez mendehoş kirim, Rojev.com, 9/2005

forms:
hewşanga
hewşange
hewşangeh
hewşangih
hewşenga
hewşenge
hewşengih

etymology_text: * hewş + -en- + geh


yarîgeh

glosses: lîstikgeh, lîstingeh, sahe, hewşangeh, stadyûm, arena, meydan, gorepan, com, gom, zom

glosses: werzişgeh, bazîgeh^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
yarîga
yarîge
yarîgih

etymology_text: * Ji yarî + -geh


lîstikgeh

text: Îmkaniyetên wê bêsinor in: / hûn dikarin Zemînê bikin biheşt / û Valahiyê lîstikgeh ji zarrokên xwe re.

ref: Husein Muhammed: Mirovno (helbest), Mehname, hejmar 1 test, 1999

forms:
leyîstgeh
leystgeh
leystikgeh
leyztikgeh
lîstgeh
lîstingeh
leystikgih

etymology_text: Ji lîstik + -geh.

hyphenation: lîs·tik·geh


cûn

glosses: Dan ber didanan, diran lê dan (tiştek çir yê hûr nebe, wek benîşt anku qajik).

forms:
dicûm (present)
dicûyî (present)
dicû (present)
dicûn (present)
bicû (imperative singular)
bicûn (imperative plural)
cû (past)
cû (past)
cû (past)
cû (past)
–cû– (root present)
ez dicûm (indicative present positive)
ez nacûm (indicative present negative)
min cû (indicative past positive)
min necû (indicative past negative)
tu dicûyî (indicative present positive)
tu nacûyî (indicative present negative)
te cû (indicative past positive)
te necû (indicative past negative)
ew dicû (indicative present positive)
ew nacû (indicative present negative)
wê/wî cû (indicative past positive)
wê/wî necû (indicative past negative)
em dicûn (indicative present positive)
em nacûn (indicative present negative)
me cû (indicative past positive)
me necû (indicative past negative)
hûn dicûn (indicative present positive)
hûn nacûn (indicative present negative)
we cû (indicative past positive)
we necû (indicative past negative)
ew dicûn (indicative present positive)
ew nacûn (indicative present negative)
wan cû (indicative past positive)
wan necû (indicative past negative)
min dicû (imperfect positive)
min nedicû (imperfect negative)
min cûbû (positive)
min necûbû (negative)
te dicû (imperfect positive)
te nedicû (imperfect negative)
te cûbû (positive)
te necûbû (negative)
wê/wî dicû (imperfect positive)
wê/wî nedicû (imperfect negative)
wê/wî cûbû (positive)
wê/wî necûbû (negative)
me dicû (imperfect positive)
me nedicû (imperfect negative)
me cûbû (positive)
me necûbû (negative)
we dicû (imperfect positive)
we nedicû (imperfect negative)
we cûbû (positive)
we necûbû (negative)
wan dicû (imperfect positive)
wan nedicû (imperfect negative)
wan cûbû (positive)
wan necûbû (negative)
ez ê bicûm (future positive)
ez ê necûm (future negative)
minê cûbe (future perfect positive)
minê necûbe (future perfect negative)
tu yê bicûyî (future positive)
tu yê necûyî (future negative)
teyê cûbe (future perfect positive)
teyê necûbe (future perfect negative)
ew ê bicû (future positive)
ew ê necû (future negative)
wê/wîyê cûbe (future perfect positive)
wê/wîyê necûbe (future perfect negative)
em ê bicûn (future positive)
em ê necûn (future negative)
meyê cûbe (future perfect positive)
meyê necûbe (future perfect negative)
hûn ê bicûn (future positive)
hûn ê necûn (future negative)
weyê cûbe (future perfect positive)
weyê necûbe (future perfect negative)
ew ê bicûn (future positive)
ew ê necûn (future negative)
wanê cûbe (future perfect positive)
wanê necûbe (future perfect negative)
min cûye (perfect positive)
min necûye (perfect negative)
min cûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min necûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te cûye (perfect positive)
te necûye (perfect negative)
te cûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te necûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî cûye (perfect positive)
wê/wî necûye (perfect negative)
wê/wî cûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî necûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me cûye (perfect positive)
me necûye (perfect negative)
me cûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me necûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we cûye (perfect positive)
we necûye (perfect negative)
we cûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we necûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan cûye (perfect positive)
wan necûye (perfect negative)
wan cûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan necûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bicûm (present subjunctive positive)
(bila) ez necûm (present subjunctive negative)
(bila) min cûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) min necûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bicûyî (present subjunctive positive)
(bila) tu necûyî (present subjunctive negative)
(bila) te cûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) te necûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bicû (present subjunctive positive)
(bila) ew necû (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî cûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî necûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bicûn (present subjunctive positive)
(bila) em necûn (present subjunctive negative)
(bila) me cûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) me necûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bicûn (present subjunctive positive)
(bila) hûn necûn (present subjunctive negative)
(bila) we cûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) we necûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bicûn (present subjunctive positive)
(bila) ew necûn (present subjunctive negative)
(bila) wan cûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan necûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bicûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) min necûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) min cûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min necûbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bicûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) te necûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) te cûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te necûbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bicûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî necûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî cûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî necûbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bicûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) me necûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) me cûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me necûbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bicûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) we necûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) we cûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we necûbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bicûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan necûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan cûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan necûbûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bicûya (present conditional positive)
minê necûya (present conditional negative)
minê cûbûya (preterite conditional positive)
minê necûbûya (preterite conditional negative)
teyê bicûya (present conditional positive)
teyê necûya (present conditional negative)
teyê cûbûya (preterite conditional positive)
teyê necûbûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bicûya (present conditional positive)
wê/wîyê necûya (present conditional negative)
wê/wîyê cûbûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê necûbûya (preterite conditional negative)
meyê bicûya (present conditional positive)
meyê necûya (present conditional negative)
meyê cûbûya (preterite conditional positive)
meyê necûbûya (preterite conditional negative)
weyê bicûya (present conditional positive)
weyê necûya (present conditional negative)
weyê cûbûya (preterite conditional positive)
weyê necûbûya (preterite conditional negative)
wanê bicûya (present conditional positive)
wanê necûya (present conditional negative)
wanê cûbûya (preterite conditional positive)
wanê necûbûya (preterite conditional negative)
(tu) bicû (imperative present positive)
(tu) necû (imperative present negative)
(hûn) bicûn (imperative present positive)
(hûn) necûn (imperative present negative)
جوون
cûtin
cûyan
cûyîn
cîn
cîtin
cwîn
cwîtin
cwîyîn
çûn

etymology_text:
Ji *proto-hindûewropî: *ģyeu- ("cûn, cûtin, gestin, gezandin, leq lê dan"),
proto-îranî: *jyau- ("cûn, cûtin"),
partî: j'w- ("cûn, cûtin"),
pehlewî: jw- ("cûn, cûtin"),
farisî: javīdan / jav- ("cûn, cûtin") ^(alfabeya arî),
kurdî: cûn, cûtin (-cû-) ("cûn, cûtin"),
(zazakî: cawîten / caw- ("cûn, cûtin"),
rusî: жевать (ževát’) ("cûn, cûtin"),
îngilîzî: chew ("cûn, cûtin"),
almanî: kauen ("cûn, cûtin") ,
Çavkanî: Cheung p.226 | Pokorny: 400
 Hevreh: cênîk

الزامة

roman: az-zāma

жевать

roman: ževatʹ

ipa: /d͡ʒuːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-cûn.wav

hyphenation: cûn


cûn

glosses: (yên hinekî ji hev cuda) çeşîd, cure, texlîd, tewir, terz, newh

forms:
cîn
cwîn

etymology_text:
Hevreha avestayî gewne- (reng; cûn, core), pehlewî gûn, farisî گون (gûn). գոյն (goyn: reng) ya ermenî ji zimanekî îranî hatiye deynkirin. ܓܘܢܐ (gewna) ya aramî ji îranî hatiye wergirtin. Lê guherîna g>c bêşirove dimîne.
Pêguherane, dikare hevreha-ê- bibe ku di evistayî de wek "𐬫𐬀𐬊𐬥𐬀"(yewne) hatiye qeydkirin û di farisî de jî wek جن(cen) ku her du wateya "alî, rex, tenişt" didin. Herçiqas ev ji bo guherîna dengê y>c guncantir bibe jî (li şûna g>c, ku tenê di peyvên bi tesîra erebî de pêk tê; g'ên di serî de ên îranîkiya kevnar wek g dimînin), guherîna wateyê û hebûna peyvên heman awayî û hevwate ên di zimanên din ên îranî de vê bêencam dihêle.

γένος

roman: génos


cûn

glosses: çûr, sîs, spî, spîçole, spîçolkî, boz, sîxboz, cûnekî


cûtin

text: (...) mîna ku di devê hespekî dîn de hatibe cûtin, ev kumê ha jî bi lêdana keviran quiqulî bûye (...)

ref: Hesenê Metê, Labîrenta Cinan, Weşanên Welat, 1994

text: — Baş bicû û bixwe ko ji bona careke din tu baş, bi nîzamî û bi dengekî berz komûta xwe bide (...)

ref: Bûbê Eser, Gardiyan, Weşanxaneya Nefel, 2002

text: Kavo rahişt kûfteyek din, bi behntengiyek diyar ew cût û daqurtand (...)

ref: Fawaz Husên, Siwarên Êşê, Weşanên Welat, 1994, ISBN 91-97 21 97-0-3

forms:
dicûm (present)
dicûyî (present)
dicû (present)
dicûn (present)
bicû (imperative singular)
bicûn (imperative plural)
cût (past)
cût (past)
cût (past)
cût (past)
–cût– (root past)
min cût (indicative past positive)
min necût (indicative past negative)
te cût (indicative past positive)
te necût (indicative past negative)
wê/wî cût (indicative past positive)
wê/wî necût (indicative past negative)
me cût (indicative past positive)
me necût (indicative past negative)
we cût (indicative past positive)
we necût (indicative past negative)
wan cût (indicative past positive)
wan necût (indicative past negative)
min dicût (imperfect positive)
min nedicût (imperfect negative)
min cûtibû (positive)
min necûtibû (negative)
te dicût (imperfect positive)
te nedicût (imperfect negative)
te cûtibû (positive)
te necûtibû (negative)
wê/wî dicût (imperfect positive)
wê/wî nedicût (imperfect negative)
wê/wî cûtibû (positive)
wê/wî necûtibû (negative)
me dicût (imperfect positive)
me nedicût (imperfect negative)
me cûtibû (positive)
me necûtibû (negative)
we dicût (imperfect positive)
we nedicût (imperfect negative)
we cûtibû (positive)
we necûtibû (negative)
wan dicût (imperfect positive)
wan nedicût (imperfect negative)
wan cûtibû (positive)
wan necûtibû (negative)
minê cûtibe (future perfect positive)
minê necûtibe (future perfect negative)
teyê cûtibe (future perfect positive)
teyê necûtibe (future perfect negative)
wê/wîyê cûtibe (future perfect positive)
wê/wîyê necûtibe (future perfect negative)
meyê cûtibe (future perfect positive)
meyê necûtibe (future perfect negative)
weyê cûtibe (future perfect positive)
weyê necûtibe (future perfect negative)
wanê cûtibe (future perfect positive)
wanê necûtibe (future perfect negative)
min cûtiye (perfect positive)
min necûtiye (perfect negative)
min cûtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min necûtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te cûtiye (perfect positive)
te necûtiye (perfect negative)
te cûtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te necûtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî cûtiye (perfect positive)
wê/wî necûtiye (perfect negative)
wê/wî cûtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî necûtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me cûtiye (perfect positive)
me necûtiye (perfect negative)
me cûtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me necûtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we cûtiye (perfect positive)
we necûtiye (perfect negative)
we cûtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we necûtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan cûtiye (perfect positive)
wan necûtiye (perfect negative)
wan cûtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan necûtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) min cûtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min necûtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) te cûtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te necûtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) wê/wî cûtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî necûtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) me cûtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me necûtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) we cûtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we necûtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) wan cûtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan necûtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bicûta (imperfect subjunctive positive)
(bila) min necûta (imperfect subjunctive negative)
(bila) min cûtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min necûtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bicûta (imperfect subjunctive positive)
(bila) te necûta (imperfect subjunctive negative)
(bila) te cûtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te necûtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bicûta (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî necûta (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî cûtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî necûtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bicûta (imperfect subjunctive positive)
(bila) me necûta (imperfect subjunctive negative)
(bila) me cûtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me necûtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bicûta (imperfect subjunctive positive)
(bila) we necûta (imperfect subjunctive negative)
(bila) we cûtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we necûtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bicûta (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan necûta (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan cûtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan necûtibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bicûta (present conditional positive)
minê necûta (present conditional negative)
minê cûtibûya (preterite conditional positive)
minê necûtibûya (preterite conditional negative)
teyê bicûta (present conditional positive)
teyê necûta (present conditional negative)
teyê cûtibûya (preterite conditional positive)
teyê necûtibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bicûta (present conditional positive)
wê/wîyê necûta (present conditional negative)
wê/wîyê cûtibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê necûtibûya (preterite conditional negative)
meyê bicûta (present conditional positive)
meyê necûta (present conditional negative)
meyê cûtibûya (preterite conditional positive)
meyê necûtibûya (preterite conditional negative)
weyê bicûta (present conditional positive)
weyê necûta (present conditional negative)
weyê cûtibûya (preterite conditional positive)
weyê necûtibûya (preterite conditional negative)
wanê bicûta (present conditional positive)
wanê necûta (present conditional negative)
wanê cûtibûya (preterite conditional positive)
wanê necûtibûya (preterite conditional negative)

ipa: /d͡ʒuːˈtɪn/


cwîn

glosses: Bi alfabeya latînî nivîsina جوین (cwîn).


benîşt

glosses: Tiştek çir e mirov dicûn lê dana'ûrîne, çeqe, caçke, binêşt

forms:
بهنیشت
bênîşt

etymology_text: Nayê zanîn, hevreha soranî بنێشت (binêşt), belkî têkilî "ben". Herwiha bide ber luksembûrgî Knätsch (kinêtş).

һағыҙ

roman: hağïð

жава́льная гу́мка

roman: žaválʹnaja húmka

жу́йка

roman: žújka

চ্যুইং গাম

roman: cjuiṅ gam

дъ́вка

roman: dǎ́vka

ᎠᏜ

roman: adla

香口膠

roman: hoeng¹ hau² gaau¹

口香糖

roman: kǒuxiāngtáng

橡奶糖

roman: chhiǔⁿ-lin-thn̂g, chhiūⁿ-ni-thn̂g, chhiū-leng-thn̂g, chhiū-ni-thn̂g

عِلْكَة

roman: ʿilka

لُبَان

roman: lubān

لبان

roman: libān

مستيكة

roman: mastīka

عِلْچ

roman: ʕilč

مسكة

roman: maska

ծամոն

roman: camon

մաստակ

roman: mastak

آدامس

roman: âdâms

ચિંગમ

roman: ciṅgam

საღეჭი რეზინი

roman: saɣeč̣i rezini

კევი

roman: ḳevi

चूइंग गम

roman: cūiṅg gam

जुगल

roman: jugal

גּוּמִי לְעִיסָה

roman: gumi le'isa

מַסְטִיק

roman: mástik

сагыз

roman: sagız

껌

roman: kkeom

츄잉껌

roman: chyu-ingkkeom

ໝາກຝະຫລັ່ງ

roman: māk fa lang

ຫມາກຝຣັ່ງ

roman: māk fa rang

гума за џвакање

roman: guma za džvakanje

мастика

roman: mastika

бохь

roman: bohʹ

سېغىز

roman: sëghiz

ژاوله

roman: žãwla

сағыз

roman: sağyz

жева́тельная рези́нка

roman: ževátelʹnaja rezínka

жва́чка

roman: žváčka

жева́чка

roman: ževáčka

жва́чый ґу́мій

roman: žváčŷj gúmij

сақич

roman: saqič

сагыз

roman: sağız

چوئنگ گم

roman: cūing gam

жува́льна гу́мка

roman: žuválʹna húmka

жува́чка

roman: žuváčka

ស្ករកៅស៊ូ

roman: skɑɑkawsuu

קײַגומע

roman: kaygume

τσίχλα

roman: tsíchla

μαστίχα

roman: mastícha

ipa: /bɛˈniːʃt/

hyphenation: be·nîşt


qajik

glosses:
benîşt, bênîşt, ilk,
tiştek çir e mirov dicûn lê dana'ûrin

forms:
qacik
qack
qaçik
qaçik
qajk

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /qɑːˈʒɪk/

hyphenation: qa·jik


giyar

glosses: meydan, qad, gorepan, com, gom, arena, sahe

glosses: guher, bazar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
gihar
gîhar
gîyar
giharî


gihar

glosses: tenik, nekûr, req, teyar (ji bo çem, robar û hwd) : sığ su ava gihar, bihurê gihar: suyun sığ yeri gihara avê

glosses: serkî, rûxarkî (raman û hizra ku kûrbûna wê nîn e) : sığ düşünce ramaneke gihar


peregende

glosses: hejar, belengaz, jar, feqîr, perîşan, reben, goyîn, nedar, belingaz

text: Ma qey li dinyayê kesî dîtî ku neteweyek 50 milyon bi dîroka xwe a hewqas kevnare, bi keda xwe a ji bo dergoşvaniya mirovahiyê a herî yekemîn... bi ev qas trajedî pergende û bindestê dinyayê bimîne?

ref: Xelîl Xemgîn di hevpeyivînekê de li gel Mehdî Cilgin, Netkurd.com, 2/2007

forms:
peregendetir (comparative)
herî peregende (superlative)
peregendetirîn (superlative)
pergende
perkende

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha farisî پراگنده (peragende), pehlewî peregendek, têkilî ber + îraniya kevn *ken- (avêtin)


êrdim

glosses: dever, herêm, navçe, menteq, der, cih, war, geh

text: Ev camêr dîsa ji êrdima Mirdês ji gundê Xêştûrê ye.

ref: Samî Tan: Wekî nivîskarekî Hawarê Osman Sebrî, Azadiyawelat.com, 2005

forms: hêrdim


tehr

glosses: awa, şêwe, stîl, şikil, reng, çawanî, dirûv

text: Ew pesna sorgula xwe bi tehrekî wisa dide ku wê di ser Leylaya Mecnûn re digire.

forms:
tehir
tehre

ipa: /tɛhɾ/

hyphenation: tehr


sîqlesihar

glosses: spêdeyê pirr zû, berbang, spêde, sihara zû, serê sibê zû

etymology_text: Ji sîqle + sihar.

ipa: /siːqlɛsɪˈhɑːɾ/

hyphenation: sîq·le·si·har


sihar

glosses: spêde, serê sibê, berbang, destpêka rojê, sibê, sibeh, sebah

text: Ew jî siharê zû ji nav nivînan derkeft û rûnişte ber serê dayika xwe

ref: Sidqî Hirorî, Kurê Zinarê Serbilind, Weşanên Nûdem, Stokholm, 1996

text: Ma her sihar bi we zarokên ku niha jî bi dû zimanê bav û kalan xwe de li kolanê, li devê deriyê dibistanê hînî tirkî dibin, vê sirûdê bi we nadin jiberkirin: "Tirk im, rast im, jêhatî me."

ref: Arjen Arî: Zarokno, Diyarname.com, 1/2008

forms:
seher
shar
سحار

etymology_text: herwiha seher (di klasîkan de), ji erebî سحر (seḥer), hevreha îbrî שחר (şexer), ugarîtî 𐎌𐎈𐎗 (šḥr), aramî שחרא (şexra), akadî şêru


destpêk

glosses: pêşî, bidayet, ser, sereta, serekanî, cihê yan qonaxa tiştek jê tê

forms:
despêk
دەستپێک

etymology_text: dest pê kirin

авал

roman: awal

пача́так

roman: pačátak

нача́ло

roman: načálo

အာဒိ

roman: adi.

開始

roman: kāishǐ

بِدَايَة

roman: bidāya

սկիզբ

roman: skizb

𐍆𐍂𐌿𐌼𐌹𐍃𐍄𐌹

roman: frumisti

𐍆𐍂𐌿𐌼

roman: frum

𐌰𐌽𐌰𐍃𐍄𐍉𐌳𐌴𐌹𐌽𐍃

roman: anastōdeins

დაწყება

roman: dac̣q̇eba

शुरू

roman: śurū

시작

roman: sijak

처음

roman: cheo-eum

почеток

roman: početok

തുടക്കം

roman: tuṭakkaṃ

ആരംഭം

roman: ārambhaṃ

ଆରମ୍ଭ

roman: arômbhô

आद

roman: āda

आरम्भ

roman: ārambha

आदि

roman: ādi

ஆரம்பம்

roman: ārampam

ஆதி

roman: āti

ప్రారంభం

roman: prārambhaṃ

మొదలు

roman: modalu

поча́ток

roman: počátok

ការចាប់ផ្ដើម

roman: kaacapphdaəm

אָנהייב

roman: onheyb

ἀρχή

roman: arkhḗ

ipa: /dɛstˈpeːk/

hyphenation: dest·pêk


bahorre

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bahore.

ipa: /bɑːhoːɾˈɾɛ/

hyphenation: ba·hor·re


bahor

text: Dûrzan Cîrano: Bahor yan bahorî li derdora Stewrê ji "Nezle"ya bi Tirkî re dihê gotin.

ref: Koma "Zimanê Kurdî" li ser Rûnameyê, 6/2012

glosses: grîp, arsim, bapêş^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
bahorî
bahore
bahoz

etymology_text: ba + [h] ya Botanî + or

ipa: /bɑːˈhoːɾ/

hyphenation: ba·hor


bahorr

ipa: /bɑːˈhoːr/

hyphenation: ba·horr


bahore

forms:
bahorr
bahorre
bahor

etymology_text: Ji ba + hore.

ipa: /bɑːhoːˈɾɛ/


mixabin

glosses: çi heyf e ku, maalesef, efsûs, çi mixab, bi dax e, sedkorayî, çi heyf, heyf û xebînet, cihê daxê ye, xwezî ne lê belê

text: Sed xizmê di xa'in û munafiqQurban bike qet mebê mixabinÇi d'kî bi kesan ko bêwefa bin

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

glosses: lîlesef^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
mexabin
mexabinî
mixabinî
muxabin
muxabinî

etymology_text: Ji erebî مُخَائِبَن (muḵāʾiban, “mixabkî, bi mixabî”), ji مُخَائِب (muḵāʾib, “mixab, şkestî, binketî”) (>mixab), ji خاب (ḵāb, “bi jêr ketin”).

ҡыҙғанысҡа ҡаршы

roman: qïðğanïsqa qaršï

на жа́ль

roman: na žálʹ

за жа́лост

roman: za žálost

不幸的

roman: bùxìng de

不巧

roman: bùqiǎo

可惜

roman: kěxí

لِلْأَسَف

roman: li-l-ʔasaf

لِسُوءِ الْحَظِّ

roman: lisūʾi l-ḥaẓẓi

للأسف

roman: le-l-ʔasaf

դժբախտաբար

roman: džbaxtabar

متاسفانه

roman: mota'assefâne

بدبختانه

roman: badbaxtâne

სამწუხაროდ

roman: samc̣uxarod

საუბედუროდ

roman: saubedurod

दुर्भाग्यवश

roman: durbhāgyavaś

दुर्भाग्य से

roman: durbhāgya se

למרבה הצער

roman: l'marbé hatsá'ar

불행하게도

roman: bulhaenghagedo

유감스럽게도

roman: yugamseureopgedo

за жал

roman: za žal

к сожале́нию

roman: k sožaléniju

к несча́стью

roman: k nesčástʹju

жаль

roman: žalʹ

δυστυχώς

roman: dystychós


mixabinî

glosses: rewşa mixabin ji bo wê tê gotin, Rewşek ku mirov dixwast ku çêneba lê heye û çêbûye

text: Wezîrê perwerdeyê yê hukumeta Kurdistanê Dilşad Ebdurrehman di hevpeyivîna xwe de ya ku duh rojnameya Kurdistanî Nwê pê re kiriye, bi mixabiniyeka mezin hebûna perwerdeyê li devera Bahdînan a bi zaravayê kurmancî xeteraka mezin dibîne.

forms: مخابنی

etymology_text: Ji mixabin + -î.

ipa: /mɪxɑːbɪˈniː/

hyphenation: mi·xa·bi·nî


gurmist

text: ...Gurmista yekemîn pir pihêt hat. Polîsê li hember te rûniştî, pir zû û pihêt, gurmist di nav rûyê te hingaft. Te fersend nedît ku tu xwe bilivînî.


mist

text: Vebestin lew hewa bû 'enberamîzJi axa asitanê mistekê bînLi daxan da bibînim xweş seba tîz

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms:
kulim
mist
kut
kulm
kulmik
mist
gurm
kulm
hurmiz
kûlm
qulm
gurmist
hulmik
kulmik
dest
kef

etymology_text: Ji zimanên îranî. Bide ber farisî مشت (moşt), pehlewî "muşt". Ji eynî rehî: mişt.


mist

glosses: mij, xunav, şewnim, tem, temûmij, perde (li ser çavan)

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-mist.wav


kulm

text: Bêî ku bihêlin Muxtar bipeyive, wan bi kulm û pehînan ew li cîpê siwar kirin.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

glosses: Destek tijî, ji bo pîvanê destê pirr ji tiştek an jî keresek.

бжым

roman: bžəm

јудрук

roman: ǰudruk

йоҙроҡ

roman: yoðroq

кула́к

roman: kulák

মুষ্টি

roman: muśṭi

কিল

roman: kil

юмрук

roman: jumruk

လက်သီး

roman: laksi:

буй

roman: buj

ᏍᏇᏅᎢ

roman: squenvi

拳頭

roman: kyun⁴ tau⁴

чуйту

roman: čuytu

拳頭

roman: khièn-thèu

拳頭嫲

roman: khièn-thèu-mà

拳頭

roman: quántou

拳頭母

roman: gùng-tàu-mō̤

拳頭母

roman: kûn-thâu-bú, kûn-thâu-bó

拳頭

roman: kûn-thâu

чышка

roman: čyška

чӑмӑр

roman: čămăr

قَبْضَة

roman: qabḍa

قبضة

roman: ʔabḍa

بونية

roman: buneya

بوكس

roman: boks

بونية

roman: bunya

բռունցք

roman: bṙuncʻkʻ

مشت

roman: mošt

મૂક્કો

roman: mūkko

მუშტი

roman: mušṭi

მუჭი

roman: muč̣i

მჯიღი

roman: mǯiɣi

मुट्ठी

roman: muṭṭhī

אֶגרוֹף

roman: egróf

موُشؕٹی

roman: muṣṭí

нудрм

roman: nudrm

ಮುಷ್ಟಿ

roman: muṣṭi

муштум

roman: muştum

жудурук

roman: cuduruk

හස්තය

roman: hastaya

주먹

roman: jumeok

юмурукъ

roman: yumuruq

ໝັດ

roman: mat

ເງຶ້ອມມື

roman: ngưam mư̄

ມຸດຖິ

roman: mut thi

ກຳປ້ັນ

roman: kam pan

тупаница

roman: tupanica

ᠨᡠᠵᠠᠨ

roman: nujan

میس

roman: mis

нударга

roman: nudarga

ᠨᠢᠳᠤᠷᠭᠠ

roman: nidurɣ-a

юмырык

roman: yumırık

ମୁଥ

roman: muthô

тымбылкъух

roman: tymbylk’ux

мустучъи

roman: mustuḱ’i

یمرق

roman: yumruk

مۇشت

roman: musht

سوک

roman: suk

ګورمټ

roman: gurmáṭ

жұдырық

roman: jūdyryq

ϧⲟⲣⲡⲥ

roman: xorps

ϭⲁϫⲙⲏ

roman: cajmē

мушт

roman: mušt

పిడికిలి

roman: piḍikili

йомрык

roman: yomrıq

йодрык

roman: yodrıq

མུར་རྫོག

roman: mur rdzog

མཛོག་རུམ

roman: mdzog rum

нюдуруӄ

roman: ńuduruq

чудурук

roman: çuduruk

мыжык

roman: myžyk

кимыж

roman: kimyž

мунзурух

roman: munzurux

нузурух

roman: nuzurux

កណ្ដាប់ដៃ

roman: kɑɑndapday

сутурух

roman: suturux

сутурук

roman: suturuk

פֿויסט

roman: foyst

γροθιά

roman: grothiá

πυγμή

roman: pugmḗ

ipa: /kʊlm/


gurmiç

forms:
gulmiç
gulmiçk
gurmiçk
gurmisk
dest
kef


hem

text: Qedrê Mewlûdê bizanin hûn kebîrHem ji bo Bekr û 'Umer hat ev xeber

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

forms:
him
hem-
hema
heman
hev

etymology_text:
* proto-hindûewropî: *som-o("heman, eynî")
*:proto-îranî:
::avestayî: ham("heman, eynî")
::farisiya kevn: ham("heman, eynî")
::pehlewî: ham ("heman, eynî")
::farisî: ham ("heman, eynî")
::kurdî: ham ("heman, eynî")
::belûçî: ham ("heman, eynî")
::osetî: ām ("heman, eynî") ...
::(zazakî: ham) ^(alfabeya arî)
:sanskrîtî: sama("heman, eynî")
:ermenî: ham ("heman, eynî")
:yûnanî: homo ("heman, eynî")
:latînî: similis ("heman, eynî")
:îngilîzî: same ("heman, eynî") ...
Çavkanî: Horn p.246, Watkins p.75, Etymonline
Hevreh: heman

ipa: /hɛm/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hem.wav

hyphenation: hem


hem

glosses: daw, dawên, dehmen, livîn, perawêz, hindav


him

glosses: Dengek nizm e ku mirov pê bersiva erê yan jî nîşana pûnijîna kûr dide.

forms: هم


him

text: Do you know him?

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-him.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-him.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-him.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-She animates-him.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-him.wav


hema

glosses: bila bila, bila bibe, bila bi qewime, herêkirina ne ji dil, tiştek nabe

forms:
hema hema
hemahema
hema-hema
hemen-hemen
hemen-hemen
hima
himahima
hima-hima
hem
heman


herwe

text: Fetweya pîrî Mela yan tu bi ilhamê nebîVê meyê herwe dinoşî bi helalî şeb û roz

forms: herwa

etymology_text: her + we (wisan / wilo / welê)

ipa: /hɛɾˈwɛ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-herwe.wav

hyphenation: her·we


herwe

glosses: belaş, ji qesta, pûç, zeê, bêpere, bêpare

etymology_text: Dibe ku ji proto-îranî *harwátaHth (“tevahî, tevavî, giştî”), proto-hindûîranî *sarwátaHts, ji proto-hindûewropî *solh₂-wó-teh₂ts, ji *solh₂-, hevreha her. Wek *herweta (wek di avestayî 𐬛𐬭𐬎𐬎𐬀𐬙𐬁𐬝 (druuatāt̰) û îraniya rojavanî *druweta, -t- a dawîn namîne) > *herwed > *herwe. Ev bêje navê xwedayekî têkilî pare û dêrahiyê jî bûbû û hevreha farisî خرداد (xordad) e ku niha li Îranê maye wek navê mehekê û ji avestayî 𐬵𐬀𐬎𐬭𐬎𐬎𐬀𐬙𐬁𐬝 (haᵘruuatāt̰) hatiye deyn kirin. Dibe ku hevreha havil jî.


herwiha

glosses: Hem, him, lê zêde.^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
heraha
herweha
herwuha
herçiqas
herçima
herçawa
herçend
herkû
herçi
herwekî
herwisa

etymology_text: Ji her + wiha.

و

roman: w

ipa: /hɛɾwɪˈhɑː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-herwiha.wav

hyphenation: her·wi·ha


herwisa

forms:
herwa
herweha
herwesa
herwesan
herwiha
herwisan
herwusa
herwusan

etymology_text: Ji her + wisa.


girîn

glosses: kizîn, girî kirin, şîn kirin, dadûferyad kirin, şîwan kirin, rondik barandin, ji çavan hatin, hêsir barandin (û dengek jê hatin, bi taybetî ji ber xemgîniyekê)

text: Wan ji bala lê dibarin wek birûskan remz û nazKê xeber dabit ji 'işqê key ji ber westa giritGerçi rah ez zerre zerre sînesûz û cangudaz

forms:
digirîm (present)
digiriyî (present)
digirî (present)
digirîn (present)
bigirî (imperative singular)
bigirîn (imperative plural)
girîm (past)
girîyam (past)
girîyayî (past)
girîya (past)
girîyan (past)
–girî– (root present)
–girî– / –girîya– (root past)
ez digirîm (indicative present positive)
ez nagirîm (indicative present negative)
ez girîm / girîyam (indicative past positive)
ez negirîm / negirîyam (indicative past negative)
tu digiriyî (indicative present positive)
tu nagiriyî (indicative present negative)
tu girî / girîyayî (indicative past positive)
tu negirî / negirîyayî (indicative past negative)
ew digirî (indicative present positive)
ew nagirî (indicative present negative)
ew girî / girîya (indicative past positive)
ew negirî / negirîya (indicative past negative)
em digirîn (indicative present positive)
em nagirîn (indicative present negative)
em girîn / girîyan (indicative past positive)
em negirîn / negirîyan (indicative past negative)
hûn digirîn (indicative present positive)
hûn nagirîn (indicative present negative)
hûn girîn / girîyan (indicative past positive)
hûn negirîn / negirîyan (indicative past negative)
ew digirîn (indicative present positive)
ew nagirîn (indicative present negative)
ew girîn / girîyan (indicative past positive)
ew negirîn / negirîyan (indicative past negative)
ez digiriyam / digirîyam (imperfect positive)
ez nedigiriyam / nedigirîyam (imperfect negative)
ez girîbûm / girîyabûm (positive)
ez negirîbûm / negirîyabûm (negative)
tu digiriyayî / digirîyayî (imperfect positive)
tu nedigiriyayî / nedigirîyayî (imperfect negative)
tu girîbûyî / girîyabûyî (positive)
tu negirîbûyî / negirîyabûyî (negative)
ew digiriya / digirîya (imperfect positive)
ew nedigiriya / nedigirîya (imperfect negative)
ew girîbû / girîyabû (positive)
ew negirîbû / negirîyabû (negative)
em digiriyan / digirîyan (imperfect positive)
em nedigiriyan / nedigirîyan (imperfect negative)
em girîbûn / girîyabûn (positive)
em negirîbûn / negirîyabûn (negative)
hûn digiriyan / digirîyan (imperfect positive)
hûn nedigiriyan / nedigirîyan (imperfect negative)
hûn girîbûn / girîyabûn (positive)
hûn negirîbûn / negirîyabûn (negative)
ew digiriyan / digirîyan (imperfect positive)
ew nedigiriyan / nedigirîyan (imperfect negative)
ew girîbûn / girîyabûn (positive)
ew negirîbûn / negirîyabûn (negative)
ez ê bigirîm (future positive)
ez ê negirîm (future negative)
ez ê girîbim / girîyabim (future perfect positive)
ez ê negirîbim / negirîyabim (future perfect negative)
tu yê bigiriyî (future positive)
tu yê negiriyî (future negative)
tu yê girîbî / girîyabî (future perfect positive)
tu yê negirîbî / negirîyabî (future perfect negative)
ew ê bigirî (future positive)
ew ê negirî (future negative)
ew ê girîbe / girîyabe (future perfect positive)
ew ê negirîbe / negirîyabe (future perfect negative)
em ê bigirîn (future positive)
em ê negirîn (future negative)
em ê girîbin / girîyabin (future perfect positive)
em ê negirîbin / negirîyabin (future perfect negative)
hûn ê bigirîn (future positive)
hûn ê negirîn (future negative)
hûn ê girîbin / girîyabin (future perfect positive)
hûn ê negirîbin / negirîyabin (future perfect negative)
ew ê bigirîn (future positive)
ew ê negirîn (future negative)
ew ê girîbin / girîyabin (future perfect positive)
ew ê negirîbin / negirîyabin (future perfect negative)
ez girîme / girîyame (perfect positive)
ez negirîme / negirîyame (perfect negative)
ez girîbûme / girîyabûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez negirîbûme / negirîyabûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu giriyî / girîyayî (perfect positive)
tu negiriyî / negirîyayî (perfect negative)
tu girîbûyiye / girîyabûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu negirîbûyiye / negirîyabûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew giriye / girîyaye (perfect positive)
ew negiriye / negirîyaye (perfect negative)
ew girîbûye / girîyabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew negirîbûye / negirîyabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em girîne / girîyane (perfect positive)
em negirîne / negirîyane (perfect negative)
em girîbûne / girîyabûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em negirîbûne / negirîyabûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn girîne / girîyane (perfect positive)
hûn negirîne / negirîyane (perfect negative)
hûn girîbûne / girîyabûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn negirîbûne / negirîyabûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew girîne / girîyane (perfect positive)
ew negirîne / negirîyane (perfect negative)
ew girîbûne / girîyabûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew negirîbûne / negirîyabûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bigirîm (present subjunctive positive)
(bila) ez negirîm (present subjunctive negative)
(bila) ez girîbim / girîyabim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez negirîbim / negirîyabim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bigiriyî (present subjunctive positive)
(bila) tu negiriyî (present subjunctive negative)
(bila) tu girîbî / girîyabî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu negirîbî / negirîyabî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bigirî (present subjunctive positive)
(bila) ew negirî (present subjunctive negative)
(bila) ew girîbe / girîyabe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew negirîbe / negirîyabe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bigirîn (present subjunctive positive)
(bila) em negirîn (present subjunctive negative)
(bila) em girîbin / girîyabin (preterite subjunctive positive)
(bila) em negirîbin / negirîyabin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bigirîn (present subjunctive positive)
(bila) hûn negirîn (present subjunctive negative)
(bila) hûn girîbin / girîyabin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn negirîbin / negirîyabin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bigirîn (present subjunctive positive)
(bila) ew negirîn (present subjunctive negative)
(bila) ew girîbin / girîyabin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew negirîbin / negirîyabin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez bigiriyama / bigirîyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez negiriyama / negirîyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez girîbûma / girîyabûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez negirîbûma / negirîyabûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu bigiriyayî / bigirîyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu negiriyayî / negirîyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu girîbûyayî / girîyabûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu negirîbûyayî / negirîyabûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bigiriyaya / bigirîyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew negiriyaya / negirîyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew girîbûya / girîyabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew negirîbûya / negirîyabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em bigiriyana / bigirîyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em negiriyana / negirîyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em girîbûna / girîyabûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em negirîbûna / negirîyabûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn bigiriyana / bigirîyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn negiriyana / negirîyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn girîbûna / girîyabûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn negirîbûna / negirîyabûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bigiriyana / bigirîyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew negiriyana / negirîyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew girîbûna / girîyabûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew negirîbûna / negirîyabûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê bigiriyama / bigirîyama (present conditional positive)
ez ê negiriyama / negirîyama (present conditional negative)
ez ê girîbûma / girîyabûma (preterite conditional positive)
ez ê negirîbûma / negirîyabûma (preterite conditional negative)
tu yê bigiriyayî / bigirîyayî (present conditional positive)
tu yê negiriyayî / negirîyayî (present conditional negative)
tu yê girîbûyayî / girîyabûyayî (preterite conditional positive)
tu yê negirîbûyayî / negirîyabûyayî (preterite conditional negative)
ew ê bigiriyaya / bigirîyaya (present conditional positive)
ew ê negiriyaya / negirîyaya (present conditional negative)
ew ê girîbûya / girîyabûya (preterite conditional positive)
ew ê negirîbûya / negirîyabûya (preterite conditional negative)
em ê bigiriyana / bigirîyana (present conditional positive)
em ê negiriyana / negirîyana (present conditional negative)
em ê girîbûna / girîyabûna (preterite conditional positive)
em ê negirîbûna / negirîyabûna (preterite conditional negative)
hûn ê bigiriyana / bigirîyana (present conditional positive)
hûn ê negiriyana / negirîyana (present conditional negative)
hûn ê girîbûna / girîyabûna (preterite conditional positive)
hûn ê negirîbûna / negirîyabûna (preterite conditional negative)
ew ê bigiriyana / bigirîyana (present conditional positive)
ew ê negiriyana / negirîyana (present conditional negative)
ew ê girîbûna / girîyabûna (preterite conditional positive)
ew ê negirîbûna / negirîyabûna (preterite conditional negative)
(tu) bigirî (imperative present positive)
(tu) negirî (imperative present negative)
(hûn) bigirîn (imperative present positive)
(hûn) negirîn (imperative present negative)
گرین
giriyan
girîyan
giryan
gîrîn

etymology_text: Ji girî + -n, ji proto-hindûewropî *greid- (“qîrîn”), proto-îranî *gāθram, avestayî [skrîpt hewce ye] (gāθrō), hevreha soranî giryan, farisî گریه (girye), گریستن (girîsten), latînî cridare (bixwîne: krîdarê "girîn, qîrîn"), îngilîzî cry (bixwîne: kray, "girîn; qîrîn"), îriya navîngrith ("girî"), weylsî gryd (qîjîn), spanî gritar, romanî cridar, elmanî kreissen, swêdî û norwecî gråta...

কান্দ

roman: kand

илау

roman: ilaw

пла́каць

roman: plákacʹ

কাঁদা

roman: kãda

কান্দা

roman: kanda

ক্রন্দন করা

roman: krôndôn kôra

пла́ча

roman: pláča

ငို

roman: ngui

делха

roman: delχa

ᎠᏦᏱᎭ

roman: atsoyiha

流眼淚

roman: lau⁴ ngaan⁵ leoi⁶

кў

roman: kw

哭

roman: kū

流眼淚

roman: liú yǎnlèi

流淚

roman: liúlèi

泣

roman: qì

啼

roman: tî

啼嘛

roman: tiè-mà

啼

roman: tiè

吼

roman: háu

哭

roman: khàu

мэрэтчак

roman: mėrėtčak

بَكَى

roman: bakā

عَيَّط

roman: ʿayyaṭ

بچى

roman: biča

بِكي

roman: biki

լալ

roman: lal

լաց լինել

roman: lacʻ linel

گریستن

roman: geristan

گریه کردن

roman: gerye kardan

𐌲𐍂𐌴𐍄𐌰𐌽

roman: grētan

ტირილი

roman: ṭirili

रोना

roman: ronā

בָּכָה

roman: bakhá

уульх

roman: uul'x

وَدُن

roman: vadun

ыйлоо

roman: ıyloo

අඬනවා

roman: aⁿḍanawā

울다

roman: ulda

흐느끼다

roman: heuneukkida

йыламакъ

roman: yılamaq

ກຳສວນ

roman: kam sūan

ຍົມ

roman: nyom

плаче

roman: plače

കരയുക

roman: karayuka

ᠰᠣᠩᡤᠣᠮᠪᡳ

roman: songgombi

रडणे

roman: raḍaṇe

sír#Hungarian-to-cry

roman: sír

уйлах

roman: ujlah

آغلامق

roman: ağlamak

يىغلىماق

roman: yighlimaq

ژړل

roman: žaṛᶕl

жылау

roman: jylau

ⲣⲓⲙⲉ

roman: rime

пла́кать

roman: plákatʹ

рыда́ть

roman: rydátʹ

лӯҋҋкэ

roman: lūj̥j̥ke

रोदिति

roman: roditi

ꠇꠣꠘ꠆ꠖꠣ

roman: xanda

плакати

roman: plakati

ылғарға

roman: ılğarğa

அழு

roman: aḻu

ఏడ్చు

roman: ēḍcu

еларга

roman: elarga

𐎁𐎋𐎊

roman: bky

𐎄𐎎𐎓

roman: dmʿ

пла́кати

roman: plákaty

យំ

roman: yum

וויינען

roman: veynen

κλαίω

roman: klaío

κλαίω

roman: klaíō

δακρύω

roman: dakrúō

ipa: /ɡɪˈɾiːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-girîn.wav

hyphenation: gi·rîn


giriyan

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: Dema borî ya sade kesa yekem/duyem/sêyem pirjimar ya girîn.

ipa: /ɡɪɾɪˈjɑːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-girîyan.wav

hyphenation: gi·ri·yan


olan

glosses: Dengê ji derekê tê û li derek din dubare dibe.

text: Gelo vê gotinê çima ewqas olan da?

ref: Vîldan Tanrikulu: Gotinên “bi sêhir" (efsûn)!, Nefel.com, 9/2005

forms:
holan
veholan
hêlan

בת־קול

roman: bat-kol

ехо

roman: eho

ηχώ

roman: ichó

αντήχηση

roman: antíchisi

αντίλαλος

roman: antílalos


olan

text: Malından olan bu.

text: Beş çocuğu olan bir baba.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-olan.wav