pistandin

glosses:
tiştek bi dengek pirr nizm gotin
(bi taybetî li ber guhê kesekî daku ti kes din nebîze)

forms:
dipistînim (present)
dipistînî (present)
dipistîne (present)
dipistînin (present)
bipistîne (imperative singular)
bipistînin (imperative plural)
pistand (past)
pistand (past)
pistand (past)
pistand (past)
–pistîn– (root present)
–pistand– (root past)
ez dipistînim (indicative present positive)
ez napistînim (indicative present negative)
min pistand (indicative past positive)
min nepistand (indicative past negative)
tu dipistînî (indicative present positive)
tu napistînî (indicative present negative)
te pistand (indicative past positive)
te nepistand (indicative past negative)
ew dipistîne (indicative present positive)
ew napistîne (indicative present negative)
wê/wî pistand (indicative past positive)
wê/wî nepistand (indicative past negative)
em dipistînin (indicative present positive)
em napistînin (indicative present negative)
me pistand (indicative past positive)
me nepistand (indicative past negative)
hûn dipistînin (indicative present positive)
hûn napistînin (indicative present negative)
we pistand (indicative past positive)
we nepistand (indicative past negative)
ew dipistînin (indicative present positive)
ew napistînin (indicative present negative)
wan pistand (indicative past positive)
wan nepistand (indicative past negative)
min dipistand (imperfect positive)
min nedipistand (imperfect negative)
min pistandibû (positive)
min nepistandibû (negative)
te dipistand (imperfect positive)
te nedipistand (imperfect negative)
te pistandibû (positive)
te nepistandibû (negative)
wê/wî dipistand (imperfect positive)
wê/wî nedipistand (imperfect negative)
wê/wî pistandibû (positive)
wê/wî nepistandibû (negative)
me dipistand (imperfect positive)
me nedipistand (imperfect negative)
me pistandibû (positive)
me nepistandibû (negative)
we dipistand (imperfect positive)
we nedipistand (imperfect negative)
we pistandibû (positive)
we nepistandibû (negative)
wan dipistand (imperfect positive)
wan nedipistand (imperfect negative)
wan pistandibû (positive)
wan nepistandibû (negative)
ez ê bipistînim (future positive)
ez ê nepistînim (future negative)
minê pistandibe (future perfect positive)
minê nepistandibe (future perfect negative)
tu yê bipistînî (future positive)
tu yê nepistînî (future negative)
teyê pistandibe (future perfect positive)
teyê nepistandibe (future perfect negative)
ew ê bipistîne (future positive)
ew ê nepistîne (future negative)
wê/wîyê pistandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nepistandibe (future perfect negative)
em ê bipistînin (future positive)
em ê nepistînin (future negative)
meyê pistandibe (future perfect positive)
meyê nepistandibe (future perfect negative)
hûn ê bipistînin (future positive)
hûn ê nepistînin (future negative)
weyê pistandibe (future perfect positive)
weyê nepistandibe (future perfect negative)
ew ê bipistînin (future positive)
ew ê nepistînin (future negative)
wanê pistandibe (future perfect positive)
wanê nepistandibe (future perfect negative)
min pistandiye (perfect positive)
min nepistandiye (perfect negative)
min pistandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nepistandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te pistandiye (perfect positive)
te nepistandiye (perfect negative)
te pistandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nepistandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî pistandiye (perfect positive)
wê/wî nepistandiye (perfect negative)
wê/wî pistandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nepistandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me pistandiye (perfect positive)
me nepistandiye (perfect negative)
me pistandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nepistandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we pistandiye (perfect positive)
we nepistandiye (perfect negative)
we pistandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nepistandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan pistandiye (perfect positive)
wan nepistandiye (perfect negative)
wan pistandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nepistandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bipistînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nepistînim (present subjunctive negative)
(bila) min pistandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nepistandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bipistînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nepistînî (present subjunctive negative)
(bila) te pistandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nepistandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bipistîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nepistîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî pistandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nepistandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bipistînin (present subjunctive positive)
(bila) em nepistînin (present subjunctive negative)
(bila) me pistandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nepistandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bipistînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nepistînin (present subjunctive negative)
(bila) we pistandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nepistandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bipistînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nepistînin (present subjunctive negative)
(bila) wan pistandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nepistandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bipistanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nepistanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min pistandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nepistandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bipistanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nepistanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te pistandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nepistandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bipistanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nepistanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî pistandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nepistandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bipistanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nepistanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me pistandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nepistandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bipistanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nepistanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we pistandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nepistandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bipistanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nepistanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan pistandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nepistandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bipistanda (present conditional positive)
minê nepistanda (present conditional negative)
minê pistandibûya (preterite conditional positive)
minê nepistandibûya (preterite conditional negative)
teyê bipistanda (present conditional positive)
teyê nepistanda (present conditional negative)
teyê pistandibûya (preterite conditional positive)
teyê nepistandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bipistanda (present conditional positive)
wê/wîyê nepistanda (present conditional negative)
wê/wîyê pistandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nepistandibûya (preterite conditional negative)
meyê bipistanda (present conditional positive)
meyê nepistanda (present conditional negative)
meyê pistandibûya (preterite conditional positive)
meyê nepistandibûya (preterite conditional negative)
weyê bipistanda (present conditional positive)
weyê nepistanda (present conditional negative)
weyê pistandibûya (preterite conditional positive)
weyê nepistandibûya (preterite conditional negative)
wanê bipistanda (present conditional positive)
wanê nepistanda (present conditional negative)
wanê pistandibûya (preterite conditional positive)
wanê nepistandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bipistîne (imperative present positive)
(tu) nepistîne (imperative present negative)
(hûn) bipistînin (imperative present positive)
(hûn) nepistînin (imperative present negative)

etymology_text: Ji pist + -andin.


pistandin

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


dalan

text: Di her îstegehê de li bajare Parîse koşiken paketfiroşan û meyxane hebûn û wî ji xwe re got ku ew e di we îstegehe de jî hebûna. Ew ket nava gelek dalan û dehlîzan. Wî nizanîbû ku îstegeh wiqasî fireh bû.

ref: Fawaz Husên, Siwarên Êşê, Weşanên Welat, 1994, r. 13, ISBN 91-97 21 97-0-3

text: Raymond, her du destên wî di bêrîkên berdilkê wî de, di dalanên navendê re dimeşiya, ji deriyekî berê xwe dabû deriyekî din.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 89, ISBN 9786054497010

text:
Dil ji min bir dil ji min
Zulf û xalan nûn û dalan
Wan ji min dil bir bi talan

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

glosses: Cog an jî çavika navber ku çavikan bi hev re girê dide, navbeynkarî dike ji bo derbasbûna ji çavikek ber bi ya din.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /dɑːˈlɑːn/


hîvalek

glosses:
gezik, sivnik, şijing, sivirge, melkes, kinûşke,
gurza giyayî yan firçeya ku erd pê tê malîn

forms: hêvalek

etymology_text: Ji ermenî ավել (avel) ji ermeniya kevn աւել (awel), hevreha yûnaniya kevn ὄφελμα (ophélma) ji ὀφέλλω (ophéllō: malîn, maliştin) ji proto-hindûewropî *obʰel-. Heman peyva ermenî ketiye gurcî jî: ავლი (avli), ავლინი (avlini).

метла

roman: metla

σκούπα

roman: skoúpa

ipa: /hiːvɑːˈlɛk/


cacim

forms: cacîm

ipa: /d͡ʒɑːˈd͡ʒɪm/


seba

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: ji ber, ji bo, bo, bo xatirê, bi sedemê, ji sebebê

text: Seba pariyek nanî mêran ji hev dikujin!

text: Lew seher cewlan didit bayê sebayê rast û çepLew seher cewlan didit bayê sebayê rast û çep

glosses: pêxemet, sera, sebeb^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
seb
sebî
sev
seva
sevî
sew
sewa
sawa
sewî
sama

etymology_text: Ji sebeb


sewî

glosses: (zaroka/ê ku dêbavên wê / wî mirine) Guhartoyeke sêwî.


sewî

glosses: (ji ber, ji bo, bo xatirê, bi sedemê) Guhartoyeke seba.


sevî

glosses: zembîl, sepet, çapûk, qufik, sevik, selik, le bi taybetî ji bu fêqî u keskeyî

forms: sevîk

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevrehasebed ya ji farisî. Bo guherîna /BV bidin ber kurdî sêv û farisî sîb, bo guherîna E/Î bidin ber kurdî xanî û farisî "xane/xanê" û bo ketina D jî bidin ber kurdî ba û farisî "bad" yan kurdî "bû" (bûn) û farisî "bûd" (bûden).


adem

text:
nûr î tu di husn-i rûyê dildar
nar î tu di qelbê ‘aşiqê zar
şem’ î, ne ji qismê nûr û nar î
şems î, ji ‘eyan tu perdedar î
genc î tu di nêv tilismê ‘alem
kenz î tu ‘eyan ji ismê adem
ev ‘alem û ademî û meşhûd
ev mumkin û masiwayê mewcûd

ref: Dîwana Memozîn ya Ehmedê Xanî]

etymology_text: Bi rêya erebî ji îbranî

ipa: /ɑːˈdɛm/

hyphenation: a·dem


adem

glosses: gava bi peyvên Osmanî re bi yek dibe wateya bê, î, tî, asî dide


Adem

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: li gor Quranê û Pîroznameyê yekem mirovê dinyayê û bavkalê hemû mirovên din

forms: ئادهم

etymology_text: Ji erebî آدَم (ʾādam)îbranî אדם (Adam), hevreha akadî 𒁁𒈪 (adamu: mêr, zelam), fonîkî 𐤀𐤃𐤌 (ʾdm), ugarîtî 𐎀𐎄𐎎 (adm), erebiya başûrî𐩱𐩵𐩣 (bindest), ge'ezîዶም (dom: kole, bendî). Heman peyv ji îbrî bi rêya yûnanî û latînî wek Adam ketiye zimanên ewropî jî.

አዳም

roman: ʾädam

ܐܕܡ

roman: ʾāḏām

আদম

roman: adom

Әҙәм

roman: Äðäm

আদম

roman: adôm

အာဒန်

roman: adan

亞當

roman: aa³ dong¹

亞當

roman: Yǎdāng

阿丹

roman: Ādān

آدَم

roman: ʾādam

Ադամ

roman: Adam

آدم

roman: âdam

𐌰𐌳𐌰𐌼

roman: adam

આદમ

roman: ādam

ಆದಾಮನು

roman: ādāmanu

А́дам

roman: Ádam

ആദാം

roman: ādāṃ

ଆଦମ

roman: adômô

Ада́м

roman: Adám

آدم

roman: ādamu

ꠀꠖꠝ

roman: adomo

адамъ

roman: adamŭ

ஆதாம்

roman: ātām

ఆదాము

roman: ādāmu

ཨ་དམ

roman: a dam

آدم

roman: ādm

អ័ដាម

roman: ʼadaam


Hewa

glosses:
li gor Quranê û Pîroznameyê yekem jin,
jina Adem,
dayika nijadê mirovan

forms:
Hewa
Hewê
Hewik
حاوا
hewa

etymology_text: Ji erebî حواء (ḧewa')îbranî חוה (Xewa, Xeva) ji חי (xey: jîndar, zindî, sax), hevreha navê Heyatê. Heman peyv ji îbranî bi rêya yûnanî Εὔα (Eὔa) ketiye zimanên ewropî jî: almanî, portugalî û spanî Eva, fransî Ève, îngilîzî Eve, rusî Е́ва (Yêva)...

ሕይዋን

roman: hHiyiwani

حواء

roman: Hawa’

Ева

roman: Jeva

Хауа

roman: Xaua

Ева

roman: Eva

ஏவாள்

roman: ēvāḷ

อีฟ

roman: èef

Εὔα

roman: Eúa

Εύα

roman: Éva

ipa: /ħɛˈwɑː/


nijad

glosses:
regez, irq,
komeke mezin ya mirovan ya ku rengê wan mîna hev e lê ji rengê komên din cuda ye

forms:
نژاد
nejad
nîjad
ejdad
nesl
nifş

etymology_text: Belkî bi metatezê *jinad > nijad ji proto-hindûewropî *ǵénh₁os (nijad) ku herwiha serekaniya जनस् (cenes) ya sanskrîtî, γένος (gênos) ya yûnanî û genus ya latînî ye. "Cins" ya kurdî bi rêya erebî جنس (cins) ji yûnanî γένος (gênos) e. "Genus" ya latînî maka genre ya fransî û gender ya îngilîzî ye jî.

인종

roman: injong

раса

roman: rasa

φυλή

roman: fylí

ipa: /nɪˈʒɑːd/

hyphenation: ni·jad


regez

glosses: Komek mezin ya mirovan ya ku rengê wan mîna hev e lê ji rengê komên din cuda ye.

text: Regez spî, regez reş

text: Regeza rêzimanî

forms:
rêgez
ejdad
nesl
nifş

hyphenation: re·gez


irq

glosses:
nijad, regez,
komek mezin ya mirovan ya ku rengê wan mîna hev e lê ji rengê komên din cuda ye

text: nijadê spî, nijadê reş, nijadê arî, nijadî mongolîdî, nijadî qefqasî, nijadî negrî

forms:
kurdî-erebî:
عرق
'irq
ejdad
nesl
nifş

etymology_text: Ji erebî عِرْق ('erq, “rih, rîş”).


عرق

forms: 'ereq (romanization)

etymology_text: Ji erebî عَرَق (ʿaraq).

عرق کردن

roman: 'ereq kerden


ejdad

forms: ijdad

ipa: /ɛʒˈdɑːd/

hyphenation: ej·dad


torin

glosses:
malmezin, sergewer, xanedan, arîstokrat, zadegan, esilzade, tovrind,
kesa/ê ji malbatek zengîn yan navdar,
endama/ê çîna bilind yan serdest ya civakê

forms:
torîn
torn
torrin
torrîn
nevis

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî * tor-, pileya o ji * ter- ya ku herwiha serekaniya terr ya kurdî ye. Ji proto-îranî *tewrun-, Hevreha avestayî tewrune (zarok; têjik), sanskrîtî तरुण (táruṇe: ciwan, genc), तर्ण (terṇe: golik), तर्णक (terṇeke: têjik), osetî тырын (tirî: xort, genc), ermeniya kevn թոռն (tʿoṙn), ku serekaniya թոռ (t’oṙ) ya ermeniya nû ye, bi ihti ihtimaleke mezin ji kurdî ye. Herwiha torun ya tirkî û zimanên din yên tirkîkî jî ji heman rehê îranî hatiye deynkirin.
"Torin" hevreha peyvên kurmancî "tolaz" (xort), "tûle" (têjikan seyan/kûçikan, cewrik) û "terr" e. Lê bi ihtimaleke mezin "torin" bi xwe formeke ermenî ye ji ber ku di kurdî de ew bi piranî tenê li wan cihan tê bikaranîn ku ermenî lê hebûne. Wek din di zaravayên kurdî û di zimanên din yên îranî yên niha de ne xuya ye. "Tewrune" ya avestayî û "terune" ya sanskrîtî herdu jî nêzîkî maneya "tolaz" û "tûle" ne. Herwiha "r" ya îraniya kevn bi piranî di zimanên îranî yên niha de bûye "l" loma ihtimalen "tewrune > tûle/tolaz", ne "tewrune > torin".

внук

roman: vnuk

внучка

roman: vnučka

حفيد

sense: zarokên keça kesekî yan zarokên kurê kesekî

손주

roman: sonju

онука

roman: onuka

онук

roman: onuk

εγγόνι

roman: engóni

εγγονόσ

roman: engonós

εγγονή

roman: engoní


nevis

glosses:
kurhilî, zirkur, zirkeç, kurmarî, keçmarî, dûtmarî, pismarî, keçhilî, nevisî,
zarokên jina kesekî lê ne yên wî bi xwe

glosses:
kurhilî, keçhilî,
zarokên mêrê kesekî lê ne yên wê bi xwe

forms:
nevise
nevisî
nevî

etymology_text: Yan ji ne- + pis (anku "ne-kur") û hevreha farisî ناپسری (napiserî) yan jî ji proto-hindûewropî * h₂népōts (nevî), proto-îranî *nepats, hevrehanevî ya kurmancî, نوه (neve) ya farisî, nep ya pehlewî, 𐎴𐎱𐎠 (nepa) ya farisiya kevn, 𐬥𐬀𐬞𐬁𐬙 (nepat) ya avestayî, नपात् (nepat) ya sanskrîtî, nepōs ya latînî, ἀνεψιός (kinêz, kuzen) ya yûnaniya kevn, nefa ya inglîziya kevn û nephew ya inglîziya nû.

пасынок

roman: pasynok

προγονή

roman: progoní


qebhet

glosses: şerm, şermezarî, fedî, eyb, fihêt, rûreşî

text: Kenan Evrenî got qebahet ya wan e ko wan di dema xwe de rê li ber vê prosesê negirt.

ref: Nefel.com, 2/2007

forms: qebahet

etymology_text: Ji erebî قَبَاحَة (qabāḥa)


amil

glosses: kedkar, karker, rêncber, pale, xebatkar, şolker

forms:
'amil
hemal

etymology_text: Ji erebî عَامِل (ʿāmil), têkildarî emel.


'amil

ipa: /ʕɑːˈmɪl/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'amil.wav

hyphenation: 'a·mil


tarîx

text: Tarîx xwe dubare dike.

text: Şerefxanê Bedlîsî wek bavê tarîxa kurdan tê nasîn.

glosses: Dema ku tiştek qewimiye yan hatiye kirin.

text: Ev name di tarîxa 1.8.2006 de hatiye nivîsîn.

text: Tarîxa derketina vê pirtûkê ne diyar e.

text: Lewra ko dema ji xeybê fek bûTarîx hezar û şêst û yek bûÎsal gihişte çill û çaran

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
terîx
teirîx
wext
dem
kêlîk

etymology_text: Ji erebî تَارِيخ (tārīḵ)

история

roman: istorija

ιστορία

roman: istoría

date

roman: time

датум

sense: dema ku tiştek qewimiye yan hatiye kirin

తేది

roman: tēdi


tarîx

glosses: Bi alfabeya latînî nivîsina تاریخ (tarîx).


hemal

glosses: Kesa/ê ku karê wî hilgirtina tiştan e (bi taybetî kesa/ê ku tiştên xelkê bi pare ji derekê dibe derek din).

forms:
حەمال
hamal
amil

etymology_text: Ji erebî حَمَّال (ḥammāl).

ভাৰী

roman: bhari

কুলি

roman: kuli

মটীয়া

roman: motia

носач

roman: nosač

حَمَّال

roman: ḥammāl

բեռնակիր

roman: beṙnakir

بارکش

roman: bâr-keš

باربر

roman: bâr-bar

حمال

roman: hammâl

کولبر

roman: kul-bar

क़ुली

roman: qulī

कुली

roman: kulī

वाहक

roman: vāhak

बैरा

roman: bairā

मोटिया

roman: moṭiyā

짐꾼

roman: jimkkun

но́сач

roman: nósač

носи́льщик

roman: nosílʹščik

гру́зчик

roman: grúzčik

वाहक

roman: vāhaka

טרעגער

roman: treger

αχθοφόρος

roman: achthofóros

σκευόφορος

roman: skeuóphoros

ipa: /ħɛˈmɑːl/


hamal

glosses: bargir, barkêş, berbar, barhilgir, piştîvan, piştîkêş, hemal


hilgir

glosses: kesa/ê ku tiştekî ji derekê dibe derek din

glosses:
hemal, kesa/ê ku karê wî hilgirtina tiştan e
(bi taybetî kesa/ê ku tiştên xelkê bi pare ji derekê dibe derek din)

glosses:
kesa/ê yan ajela ku bi xwe sax e lê êşek tê de heye ku dikare bigihe kesek din
(bi taybetî zarokên kesa/ê ku ew êş tê de heye)

text: Li gor amara Rêxistina Tendirustî ya Cîhanî WHO hejmara hilgirên virusa HIV li cîhanê gihiştiye zêdeyî 33 milyon kesan.

forms:
helgir
bergir
dagir
ragir
vegir
wergir

etymology_text: hilgirtin - -tin

ipa: /hɪlˈɡɪɾ/


mişkîle

glosses: girift, tengeje, alozî, gelş, gelemşe, krîz, qeyran, dîlema, pirs, doz, bela, nexweşî, mesele^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
mişkûle
muşkîle
muşkûle

etymology_text: Ji erebî مُشْكِلَة (muškila).


tarîxî

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: giring, muhim, tişta/ê ku ihtimal e dê paşî di dîrokê de basa wê bêt kirin

forms:
terîxî
teirîxî

etymology_text: Ji tarîx + -î


mêjûyî

forms: مێژوویی

etymology_text: Ji mêjû + -yî


rext

glosses: Kemera fîşekan ya ku mirov li dor xwe dialîne û dema hewce fîşekan jê dike tifenga xwe.

text: Îro mecal lê hat û wextDîsa ciwan bû min di rextEw lami'a dayî ji text

forms:
bext
next
sext
text
zext
cext
lext
wext

etymology_text:
Ji raxistin
merş
: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /rɛxt/

hyphenation: rext


kemer

glosses: qayiş, doxîn, benê ku li navtengê têt şidandin daku pantolon danekeve

text:
Exterê iqbal û meha birca bext
Mihra sipihrê kemer û text û tac
Kos-i ko hingaft-i bi şahî li text

glosses: benê ku mirov xwe yan tiştekî pê asê dike, navteng

text: Dema tirimpêl tê ajotin, divê mirov kemera xwe ya ewlehiyê girê bide.

forms:
kember
kêmber
کهمهر
kerem

etymology_text: Herwiha kember, hevreha farisî کمر (kemer), pehlewî kemer, avestayî kemera-, ji proto-hindûewropî *kh₂em- (çemandin, tewandin, badan). Ji zimanên îranî ketiye gelek zimanên din jî: erebî كمر (kemer), tirkî kemer, azerî kəmər, aramî ܩܡܪܐ (qemra), îbrî קמר (qemer), urdûyî کمر (kemer), hindî कमर (kemer), bulgarî кемѐр (kemѐr), yûnanî κεμέρι (keméri), romanî chimír, chimér, bengali: কোমর (komôr), gurcî ქამარი (kamari), gujaratî કમર (kamar)... Ji eynî rehî: kevan, kamera û belkî çemandin û çemîn.

حزام

roman: ḧizam

کمربند

roman: kemerbend

кур

roman: kur

илгич

roman: ilgiç

кемер

roman: kemer

белбеу

roman: belbeu

белдік

roman: beldık

ремень

roman: remenʹ

пояс

roman: poyas

каеш

roman: qayeş

ζώνη

roman: zóni


kemer

text: Bu köprü dört kemer üzerine inşa edilmiş.

text: Ayak kemeri.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-kemer.wav


kember

forms: کەمبەر

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


qayiş

glosses: kemer, doxîn, benê ku li navtengê têt şidandin daku pantolon danekeve

glosses: benê ku mirov xwe yan tiştekî pê asê dike

text: Dema tirimpêl tê ajotin, divê mirov qayişa xwe ya ewlehiyê girê bide.

text: Tu qayişê bi min re dikşînî?.. bi min re ketiye qayişê... mirovekî pirr bi qayîş e.

forms:
qawûş
qaîş
qayîş
qarîş

etymology_text: Ji tirkî kayış, hevreha başkîrî ҡайыш (qayïš) ji osmanî قایش (qayış) tirkiya kevin koğış. Ji tirkî wek قایش (qayiş) ketiye nav soranî û farisî û herwiha wek ղայիշ (ġayiš) ketiye ermeniya devokî jî.

ipa: /qɑːˈjɪʃ/

hyphenation: qa·yiş


kêmber

text: îsal frîngiyên me ji ber bêaviyê kêmber in.


biçam

pos: prep

pos_title: Daçek


karîte

glosses:
kêran, max, beşt, nîre, ribanek, girş, şeqle, gelender, onî, mertek, mirdiyaq,
darê dirêj û qayîm (bi taybetî yê ku ban xwe li ser radigire)

forms:
كاریته
garîte

etymology_text: Ji aramî [Peyv?]qarîta

کاریتە

roman: karîte

ڕاژە

roman: raje

балка

roman: balka

бревно

roman: brevno

брус

roman: brus

ipa: /kɑːɾiːˈtɛ/

hyphenation: ka·rî·te


kêran

glosses: Darê yan asinê dirêj û qayîm (bi taybetî yê ku ban xwe li ser radigire).

text: STUN: Ev peyva kurdî di nava trikî de bi awayê rojane tê bikaranîn, xasma jî di çapemeniyê de… Dema Kurd xanî ava dikin, ew kêranê ku jê re “pir” tê gotin, di nava xênî de didin binî da zexm be û banê xanî li ser xwe ragire.

ref: Zeynelabidin Zinar, Peyv û Termên Kurdî Di Tirkî De... https://web.archive.org/http://occomahabad.blogspot.com/2019/06/peyv-u-termen-kurdi-di-tirki.html arşîv, occomahabad.blogspot.com, 2019

text: Divê em bi destên xwe pêşeroja xwe tarî nekin û zarokên xwe bi xwebûna wan ango bi çanda wan mezin bikin. Ji bîr nekin çand kêranê civakê ye, ziman jî stûna çandê ye.

ref: Mehmet Esen, Çand kêranê civakê ye, ziman jî stûna çandê ye https://web.archive.org/https://e-rojname.com/bs-nerin/31382/ arşîv, e-rojname.com, 19.02.2019

text: Ev sê sal bû ez ji van deran dûr bûm. Apê min û jina wî çiqas pîr bûbûn. Kes li gund nemabû. Min çavên xwe kuta kêranan, leyistokên min û xwişka min hatin bîra min, bi şev di nav cî de me kêran dijmartin, ew li ber çavên xwe dikirin, gur, hirç, zîha, perî.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, çapa 2em, r. 82, ISBN 978-605-5585-41-9

forms:
کێران
kêlan


kêran

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa çemandî ya pirjimara a binavkirî ya kêr.

forms: kêrê (feminine definite oblique singular)


kêran

glosses: Rewşa çemandî ya pirjimar a binavkirî ya kêr.

forms: kêrî (masculine definite oblique singular)


max

text: Di oda herî mezin ya mala me de hêlîneke wê hebû. Hêlîna wê di nav maxan de bû.

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

forms:
mix
mîx
mox

ipa: /mɑːx/

audio: LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-max.wav

hyphenation: max


beşt

glosses:
karîte, max, kêran, nîre, ribanek, girş, şeqle, gelender, onî, mertek, mirdiyaq, garîte,
darê yan asinê dirêj û qayîm (bi taybetî yê ku ban xwe li ser radigire)

forms: best

ipa: /bɛʃt/

hyphenation: beşt


best

glosses: devera ku pir kevir lê hene, dera kevirîn

text: Min dî seher zulfên di mestHatin sema ihram-i bestÇûn secdeya xalê bi qest

glosses: berav, berçem, berderya, cihê bixîz yê ber avekê

glosses: gelî, dol, newal, nihal, cihê nizm yê navbera du çiyayan yan girikan

glosses: girê, helboq, îşk, bendkirî, gogirê, korgirê, boq, baq, bizm, bizmik

forms:
بهست
beste
beşt


best

glosses:
baştirîn, çêtirîn, qenctirîn,
ji hemûyan baştir

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-best.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-best.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-best.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-best.wav


nîre

glosses:
karîte, max, kêran, beşt, ribanek, girş, şeqle, gelender, onî, mertek, mirdiyaq, garîte,
darê yan asinê dirêj û qayîm (bi taybetî yê ku ban xwe li ser radigire)

forms:
نیره
nîr

اللاطة

roman: al-lāṭa

ipa: /niːˈɾɛ/

hyphenation: nî·re


ribanek

glosses:
karîte, max, kêran, beşt, nîre, girş, şeqle, gelender, onî, mertek, mirdiyaq, garîte,
darê yan asinê dirêj û qayîm (bi taybetî yê ku ban xwe li ser radigire)

forms:
rubanek
rimane
rikmane

ipa: /rɪbɑːˈnɛk/

hyphenation: ri·ba·nek


girş

glosses:
karîte, max, kêran, beşt, ribanek, nîre, şeqle, gelender, onî, mertek, mirdiyaq, garîte,
darê yan asinê dirêj û qayîm (bi taybetî yê ku ban xwe li ser radigire)

text: Li ber girşê lempê, li ser kursîyekî darî, jineke rût û tût rûniştî...

ref: Nûdem Hezex:Bîr, Weşanên Dara, 2018, r.7

forms:
گرش
girs
qirş

ipa: /ɡɪɾʃ/

hyphenation: girş


şeqle

glosses:
karîte, max, kêran, beşt, ribanek, nîre, girş, gelender, onî, mertek, mirdiyaq, garîte,
darê yan asinê dirêj û qayîm (bi taybetî yê ku ban xwe li ser radigire)

ipa: /ʃɛqˈlɛ/

hyphenation: şeq·le


gelender

glosses:
karîte, max, kêran, beşt, ribanek, nîre, şeqle, girş, onî, mertek, mirdiyaq, garîte,
darê yan asinê dirêj û qayîm (bi taybetî yê ku ban xwe li ser radigire)

forms:
gelendir
gelinder
gelindir
gelemper

ipa: /ɡɛlɛnˈdɛɾ/

hyphenation: ge·len·der


onî

glosses:
karîte, max, kêran, beşt, ribanek, nîre, şeqle, girş, gelender, mertek, mirdiyaq, garîte,
darê yan asinê dirêj û qayîm (bi taybetî yê ku ban xwe li ser radigire)

forms: onu

ipa: /oːˈniː/

hyphenation: o·nî


mertek

glosses:
karîte, max, kêran, beşt, ribanek, nîre, şeqle, girş, onî, gelender, mirdiyaq, garîte,
darê yan asinê dirêj û qayîm (bi taybetî yê ku ban xwe li ser radigire)

forms:
martag
martak
merteg

ipa: /mɛɾˈtɛk/

hyphenation: mer·tek


mertek

glosses: karîte, max, kêran, beşt, ribanek, nîre, şeqle, girş, onî, gelender, mirdiyaq, garîte, mertek


mirdiyaq

glosses:
karîte, max, kêran, beşt, ribanek, nîre, şeqle, girş, gelender, mertek, onî, garîte,
darê yan asinê dirêj û qayîm (bi taybetî yê ku ban xwe li ser radigire)

text: ...di ser diwaran re bi çend bihustan ji hev dûr, beştînên darên dirêj seranser dirêj kiribûn û bi mirdiyaqan ve navbera beştan dagirtibûn...

forms: merdiyaq

ipa: /mɪɾdɪˈjɑːq/

hyphenation: mir·di·yaq


berpeyv

glosses: bervêder, mixateb, kesa/ê ku jê re têt peyivîn, guhdar, bîser

forms:
berpeyiv
berpirs

etymology_text: Ji ber- + peyv.


tevizandin

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: gêj kirin, bêhiş kirin, ji ser hişan birin

text: Beng giyayekî tevzînok e; giyayek e ku mirovan ditevizîne û gêj dike.

ref: Dema Nû, , M. Emîn Bozarslan, hj. 163, 7/2006

text: Behsa êşa dilê xwe ya ku ew bi saetan tevizandibû nekiribû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 122, ISBN 9786054497010

text: Min xwe ji kabûsekî tarî, di gewriya min de wekî gurmistekî rûniştî, her diçe rehên min hişk û ziwa dike, laşê min ditevizîne, xwîn ji damarên min vedikêşe, xeyaletê tim li pey min vedijine, çawa xilas kir?

ref: Îlhamî Sîdar, Tehma Xweliyê https://web.archive.org/https://diyarname.com/news.php?Idx=2886 arşîv, diyarname.com, 2009

forms:
ditevizînim (present)
ditevizînî (present)
ditevizîne (present)
ditevizînin (present)
bitevizîne (imperative singular)
bitevizînin (imperative plural)
tevizand (past)
tevizand (past)
tevizand (past)
tevizand (past)
–tevizîn– (root present)
–tevizand– (root past)
ez ditevizînim (indicative present positive)
ez natevizînim (indicative present negative)
min tevizand (indicative past positive)
min netevizand (indicative past negative)
tu ditevizînî (indicative present positive)
tu natevizînî (indicative present negative)
te tevizand (indicative past positive)
te netevizand (indicative past negative)
ew ditevizîne (indicative present positive)
ew natevizîne (indicative present negative)
wê/wî tevizand (indicative past positive)
wê/wî netevizand (indicative past negative)
em ditevizînin (indicative present positive)
em natevizînin (indicative present negative)
me tevizand (indicative past positive)
me netevizand (indicative past negative)
hûn ditevizînin (indicative present positive)
hûn natevizînin (indicative present negative)
we tevizand (indicative past positive)
we netevizand (indicative past negative)
ew ditevizînin (indicative present positive)
ew natevizînin (indicative present negative)
wan tevizand (indicative past positive)
wan netevizand (indicative past negative)
min ditevizand (imperfect positive)
min neditevizand (imperfect negative)
min tevizandibû (positive)
min netevizandibû (negative)
te ditevizand (imperfect positive)
te neditevizand (imperfect negative)
te tevizandibû (positive)
te netevizandibû (negative)
wê/wî ditevizand (imperfect positive)
wê/wî neditevizand (imperfect negative)
wê/wî tevizandibû (positive)
wê/wî netevizandibû (negative)
me ditevizand (imperfect positive)
me neditevizand (imperfect negative)
me tevizandibû (positive)
me netevizandibû (negative)
we ditevizand (imperfect positive)
we neditevizand (imperfect negative)
we tevizandibû (positive)
we netevizandibû (negative)
wan ditevizand (imperfect positive)
wan neditevizand (imperfect negative)
wan tevizandibû (positive)
wan netevizandibû (negative)
ez ê bitevizînim (future positive)
ez ê netevizînim (future negative)
minê tevizandibe (future perfect positive)
minê netevizandibe (future perfect negative)
tu yê bitevizînî (future positive)
tu yê netevizînî (future negative)
teyê tevizandibe (future perfect positive)
teyê netevizandibe (future perfect negative)
ew ê bitevizîne (future positive)
ew ê netevizîne (future negative)
wê/wîyê tevizandibe (future perfect positive)
wê/wîyê netevizandibe (future perfect negative)
em ê bitevizînin (future positive)
em ê netevizînin (future negative)
meyê tevizandibe (future perfect positive)
meyê netevizandibe (future perfect negative)
hûn ê bitevizînin (future positive)
hûn ê netevizînin (future negative)
weyê tevizandibe (future perfect positive)
weyê netevizandibe (future perfect negative)
ew ê bitevizînin (future positive)
ew ê netevizînin (future negative)
wanê tevizandibe (future perfect positive)
wanê netevizandibe (future perfect negative)
min tevizandiye (perfect positive)
min netevizandiye (perfect negative)
min tevizandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min netevizandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te tevizandiye (perfect positive)
te netevizandiye (perfect negative)
te tevizandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te netevizandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî tevizandiye (perfect positive)
wê/wî netevizandiye (perfect negative)
wê/wî tevizandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî netevizandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me tevizandiye (perfect positive)
me netevizandiye (perfect negative)
me tevizandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me netevizandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we tevizandiye (perfect positive)
we netevizandiye (perfect negative)
we tevizandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we netevizandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan tevizandiye (perfect positive)
wan netevizandiye (perfect negative)
wan tevizandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan netevizandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bitevizînim (present subjunctive positive)
(bila) ez netevizînim (present subjunctive negative)
(bila) min tevizandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min netevizandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bitevizînî (present subjunctive positive)
(bila) tu netevizînî (present subjunctive negative)
(bila) te tevizandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te netevizandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bitevizîne (present subjunctive positive)
(bila) ew netevizîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî tevizandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî netevizandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bitevizînin (present subjunctive positive)
(bila) em netevizînin (present subjunctive negative)
(bila) me tevizandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me netevizandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bitevizînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn netevizînin (present subjunctive negative)
(bila) we tevizandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we netevizandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bitevizînin (present subjunctive positive)
(bila) ew netevizînin (present subjunctive negative)
(bila) wan tevizandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan netevizandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bitevizanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min netevizanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min tevizandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min netevizandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bitevizanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te netevizanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te tevizandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te netevizandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bitevizanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî netevizanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî tevizandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî netevizandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bitevizanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me netevizanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me tevizandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me netevizandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bitevizanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we netevizanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we tevizandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we netevizandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bitevizanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan netevizanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan tevizandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan netevizandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bitevizanda (present conditional positive)
minê netevizanda (present conditional negative)
minê tevizandibûya (preterite conditional positive)
minê netevizandibûya (preterite conditional negative)
teyê bitevizanda (present conditional positive)
teyê netevizanda (present conditional negative)
teyê tevizandibûya (preterite conditional positive)
teyê netevizandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bitevizanda (present conditional positive)
wê/wîyê netevizanda (present conditional negative)
wê/wîyê tevizandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê netevizandibûya (preterite conditional negative)
meyê bitevizanda (present conditional positive)
meyê netevizanda (present conditional negative)
meyê tevizandibûya (preterite conditional positive)
meyê netevizandibûya (preterite conditional negative)
weyê bitevizanda (present conditional positive)
weyê netevizanda (present conditional negative)
weyê tevizandibûya (preterite conditional positive)
weyê netevizandibûya (preterite conditional negative)
wanê bitevizanda (present conditional positive)
wanê netevizanda (present conditional negative)
wanê tevizandibûya (preterite conditional positive)
wanê netevizandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bitevizîne (imperative present positive)
(tu) netevizîne (imperative present negative)
(hûn) bitevizînin (imperative present positive)
(hûn) netevizînin (imperative present negative)
تهڤزاندن
tevzandin
tewizandin

etymology_text: Ji tevz + -andin.

ipa: /tɛvɪzɑːnˈdɪn/

hyphenation: te·vi·zan·din


tevizandin

text: “Hukimeta AKPê ku di destpêkê de parêzbendiya parlamenteran rakir û piştre hewldana darbeya 15ê Tîrmehê weke firsendekê bi kar anî, bi Rewşa Awarte û KHKan welêt bi rê ve dibe û darbeya xwe dimeşîne, bi tevizandina meclisê re Tirkiye veguherandiye 'Komara Qeyûm'.

ref: HDPê karên xwe yên li meclîsê da sekinandin https://web.archive.org/http://bianet.org/kurdi/print/180498-hdpe-karen-xwe-yen-li-meclise-da-sekinandin arşîv, bianet.org, 2016

text: Serketina Erdogan li ser darbekaran, ew nîmeta Xwedê bû ku Erdogan li benda wê bû bo tevizandina beşekî eskeran. Herwiha dûrxistina sîber û heybeta wan li ser wê dewleta polîsî ku Erdogan qonax bi qonax, bi eşkere û nihênî, mijûlî damezrandina wê ye wek dezgeheke polayî li hember dezgeha artêşê.

ref: Berzan Ferec, Dirêjtirîn şeva Tirkiyê https://web.archive.org/https://www.rudaw.net/kurmanci/opinion/18072016 arşîv, rudaw.net, 2016


seksomniya

glosses: seksa di xewê de, seksa ku kesa/ê nivistî dike bêyî ku hay ji xwe hebe

forms: sekssomniya

etymology_text: Ji seks + -somniya.

ipa: /sɛksoːmnɪˈjɑː/

hyphenation: sek·som·ni·ya


sîlîkon

glosses: maddeyek naylonî yê mîna leşî ye û bi taybetî bo mezinkirina memikên jinan têt bikaranîn

ipa: /siːliːˈkoːn/

hyphenation: sî·lî·kon


qeşartin

glosses:
ker kirin, parçe kirin
(bi taybetî bi kêrê)

text: Dibêjin piştî ku Volkova çend heftan yekî bi navê Perwîz naskiriye û bi lotikên wî bextewar bûye, îcar sûnd xwariye ku nema balêse û tenê xiyaran biqeşêre.

ref: Lotikxane.com, 3/2007

glosses: rakirina qalikên zirav wek yê fêkiyan, bi taybetî qalikên zirav wek yên petêxan, xoxan û qalikê hêkan

text: bi mihkutî dikutin, da qaşûla wî ji ser rabe û bê qeşartin.

forms:
qeşirandin
qelaştin

ipa: /qɛʃɑːɾˈtɪn/

hyphenation: qe·şar·tin


qeşartin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /qɛʃɑːɾˈtɪn/


zirav bûn

forms:
zirav dibim (present)
zirav dibî (present)
zirav dibe (present)
zirav dibin (present)
zirav bibe (imperative singular)
zirav bibin (imperative plural)
zirav bûm (past)
zirav bûyî (past)
zirav bû (past)

etymology_text: Ji zirav + bûn.

ipa: /zɪˈɾɑːv buːn/

hyphenation: zi·rav bûn


zirav kirin

forms:
zirav dikim (present)
zirav dikî (present)
zirav dike (present)
zirav dikin (present)
zirav bike (imperative singular)
zirav bikin (imperative plural)
zirav kir (past)
zirav kir (past)
zirav kir (past)
zirav kir (past)
zirav –k– (root present)
zirav –kir– (root past)
ez zirav dikim (indicative present positive)
ez zirav nakim (indicative present negative)
min zirav kir (indicative past positive)
min zirav nekir (indicative past negative)
tu zirav dikî (indicative present positive)
tu zirav nakî (indicative present negative)
te zirav kir (indicative past positive)
te zirav nekir (indicative past negative)
ew zirav dike (indicative present positive)
ew zirav nake (indicative present negative)
wê/wî zirav kir (indicative past positive)
wê/wî zirav nekir (indicative past negative)
em zirav dikin (indicative present positive)
em zirav nakin (indicative present negative)
me zirav kir (indicative past positive)
me zirav nekir (indicative past negative)
hûn zirav dikin (indicative present positive)
hûn zirav nakin (indicative present negative)
we zirav kir (indicative past positive)
we zirav nekir (indicative past negative)
ew zirav dikin (indicative present positive)
ew zirav nakin (indicative present negative)
wan zirav kir (indicative past positive)
wan zirav nekir (indicative past negative)
min zirav dikir (imperfect positive)
min zirav nedikir (imperfect negative)
min zirav kiribû (positive)
min zirav nekiribû (negative)
te zirav dikir (imperfect positive)
te zirav nedikir (imperfect negative)
te zirav kiribû (positive)
te zirav nekiribû (negative)
wê/wî zirav dikir (imperfect positive)
wê/wî zirav nedikir (imperfect negative)
wê/wî zirav kiribû (positive)
wê/wî zirav nekiribû (negative)
me zirav dikir (imperfect positive)
me zirav nedikir (imperfect negative)
me zirav kiribû (positive)
me zirav nekiribû (negative)
we zirav dikir (imperfect positive)
we zirav nedikir (imperfect negative)
we zirav kiribû (positive)
we zirav nekiribû (negative)
wan zirav dikir (imperfect positive)
wan zirav nedikir (imperfect negative)
wan zirav kiribû (positive)
wan zirav nekiribû (negative)
ez ê zirav bikim (future positive)
ez ê zirav nekim (future negative)
minê zirav kiribe (future perfect positive)
minê zirav nekiribe (future perfect negative)
tu yê zirav bikî (future positive)
tu yê zirav nekî (future negative)
teyê zirav kiribe (future perfect positive)
teyê zirav nekiribe (future perfect negative)
ew ê zirav bike (future positive)
ew ê zirav neke (future negative)
wê/wîyê zirav kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê zirav nekiribe (future perfect negative)
em ê zirav bikin (future positive)
em ê zirav nekin (future negative)
meyê zirav kiribe (future perfect positive)
meyê zirav nekiribe (future perfect negative)
hûn ê zirav bikin (future positive)
hûn ê zirav nekin (future negative)
weyê zirav kiribe (future perfect positive)
weyê zirav nekiribe (future perfect negative)
ew ê zirav bikin (future positive)
ew ê zirav nekin (future negative)
wanê zirav kiribe (future perfect positive)
wanê zirav nekiribe (future perfect negative)
min zirav kiriye (perfect positive)
min zirav nekiriye (perfect negative)
min zirav kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min zirav nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te zirav kiriye (perfect positive)
te zirav nekiriye (perfect negative)
te zirav kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te zirav nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî zirav kiriye (perfect positive)
wê/wî zirav nekiriye (perfect negative)
wê/wî zirav kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî zirav nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me zirav kiriye (perfect positive)
me zirav nekiriye (perfect negative)
me zirav kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me zirav nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we zirav kiriye (perfect positive)
we zirav nekiriye (perfect negative)
we zirav kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we zirav nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan zirav kiriye (perfect positive)
wan zirav nekiriye (perfect negative)
wan zirav kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan zirav nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez zirav bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez zirav nekim (present subjunctive negative)
(bila) min zirav kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min zirav nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu zirav bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu zirav nekî (present subjunctive negative)
(bila) te zirav kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te zirav nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew zirav bike (present subjunctive positive)
(bila) ew zirav neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî zirav kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî zirav nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em zirav bikin (present subjunctive positive)
(bila) em zirav nekin (present subjunctive negative)
(bila) me zirav kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me zirav nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn zirav bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn zirav nekin (present subjunctive negative)
(bila) we zirav kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we zirav nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew zirav bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew zirav nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan zirav kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan zirav nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min zirav bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min zirav nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min zirav kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min zirav nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te zirav bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te zirav nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te zirav kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te zirav nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî zirav bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî zirav nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî zirav kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî zirav nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me zirav bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me zirav nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me zirav kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me zirav nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we zirav bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we zirav nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we zirav kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we zirav nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan zirav bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan zirav nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan zirav kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan zirav nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê zirav bikira (present conditional positive)
minê zirav nekira (present conditional negative)
minê zirav kiribûya (preterite conditional positive)
minê zirav nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê zirav bikira (present conditional positive)
teyê zirav nekira (present conditional negative)
teyê zirav kiribûya (preterite conditional positive)
teyê zirav nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê zirav bikira (present conditional positive)
wê/wîyê zirav nekira (present conditional negative)
wê/wîyê zirav kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê zirav nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê zirav bikira (present conditional positive)
meyê zirav nekira (present conditional negative)
meyê zirav kiribûya (preterite conditional positive)
meyê zirav nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê zirav bikira (present conditional positive)
weyê zirav nekira (present conditional negative)
weyê zirav kiribûya (preterite conditional positive)
weyê zirav nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê zirav bikira (present conditional positive)
wanê zirav nekira (present conditional negative)
wanê zirav kiribûya (preterite conditional positive)
wanê zirav nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) zirav bike (imperative present positive)
(tu) zirav neke (imperative present negative)
(hûn) zirav bikin (imperative present positive)
(hûn) zirav nekin (imperative present negative)

etymology_text: ziravkirî

ipa: /zɪˈɾɑːv kɪˈɾɪn/

hyphenation: zi·rav ki·rin


ziravkirin

etymology_text: Ji zirav + kirin.


tomerî

pos: pron

pos_title: Cînav


tomerî

text: Kuştina birêz [Mele Ismet] Kilicaslan li Îzmirê, di qezaya trafîkê de, windakirineke mezin e ji bona tomeriya gelê Kurd

ref: Netkurd.com, 8/2006


tewaş

forms: tewş


zeyt

text: Agir ji ruxê me herdiwan bûZeytê me û agirê me dîsaBer bû me we dil me pê eyîsa

glosses:
rûn, don, tewaş
(bi taybetî yê ron anku ne hişk yê ji riwekan)

forms:
زهیت
zêt

etymology_text: Ji erebî زيت (zeyt: zeyt), hevreha aramî זיתא (zeyta), îbranî זית (zayit), fênîkî zeyt-. Peyva "zeyt" ji zimanekî samî ketibû pehlewî jî. Herwiha eynî peyva erebî serekaniya peyva aceite ya spanî ye jî. Ji heman rehî herwiha: zeytûn

𒉌𒄑

roman: šamnu, Ì.GIŠ

ዘይት

roman: zäyt

তেল

roman: tel

май

roman: may

але́й

roman: aljéj

ма́сла

roman: másla

о́лио

roman: ólio

масло́

roman: masló

ма́сло

roman: máslo

ဆီ

roman: hci

даьтта

roman: dätta

ᎪᎢ

roman: goi

ю

roman: i͡u

油

roman: yóu

油

roman: iû

زَيْت

roman: zayt

زيت

roman: zét

زيت

roman: zēt

زيت

roman: zīt

յուղ

roman: yuġ

ձեթ

roman: jetʻ

روغن

roman: rowğan

تیل

roman: teyl

ზეთი

roman: zeti

שֶׁמֶן

roman: shémen

ಎಣ್ಣೆ

roman: eṇṇe

기름

roman: gireum

유

roman: yu

ນ້ຳມັນ

roman: nam man

ມັນ

roman: man

масло

roman: maslo

зејтин

roman: zejtin

എണ്ണ

roman: eṇṇa

油

roman: あっゔぁ, avva

тос

roman: tos

ᠲᠣᠰᠤ

roman: tosu

油

roman: あんだ, anda

ତେଲ

roman: telô

یاغ

roman: yağ

ياغ

roman: yagh

غوړ

roman: ǧwaṛ

ਤੇਲ

roman: tēl

май

roman: mai

तैल

roman: taila

ၼမ်ႉမၼ်း

roman: nâ̰m mán

равған

roman: ravġan

எண்ணெய்

roman: eṇṇey

నూనె

roman: nūne

ዘይቲ

roman: zäyti

𐰖𐰍

roman: yaɣ

སྣུམ

roman: snum

འབྲུ་མར

roman: 'bru mar

олі́я

roman: olíja

ខ្លាញ់

roman: klañ

אייל

roman: eyl

λάδι

roman: ládi

έλαιο

roman: élaio

ἔλαιον

roman: élaion


şahinşah

glosses:
şahê şahan, bilindtirîn şah
(bernavê şahên Îranê berî sala 1979 ku hingê îslamiyan şah ji ser desthilatdariyê avêt)

forms:
şahenşa
şahenşah
şahinşa
şahînşa
şahînşah
şehînşah

etymology_text: şah + -in + şah

ipa: /ʃɑːhɪnˈʃɑːh/

hyphenation: şa·hin·şah


-in

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: Paşgirek e dema ji forma lêkera rader bêt avêtin rayê demên borî jê çêdibe.

text: birin → bir; xwarin → xwar; avêtin → avêt; meyandin → meyand û hwd.

glosses: Paşgira kesîn e bo cînavên pirjimar ger rayê dema niha yê lêkerê bi dengdarekê bi dawî bêt.

text: em dikin, hûn dizanin, ew dibêjin

glosses: Paşgira hinekîtiyê (paucal) anku pirrjimara nebinavkirî.

text: kurd → kurdin

text: tişt → li tiştinan

text: kesên xirab → kesine / kesinên xirab

glosses: Negerrguhêz ên lêkerên gerguhêz ên bi -andin çêdike.

text: meyandin → meyinîn

text: Li erdê şîn bû nebat e / Pê zeyinî (hat zeyandin), zendî kinyat e

ref: Qewlê Afirîna Dinê

forms:
-inî
-nî
-în

etymology_text:
Raman 1: Hevreha soranî -in, belûçî -in, zazakî -ene, farisî -en, inglîziya kevn û almanî -en ji proto-hindûewropî *-onom.
Raman 2: Ji proto-hindûewropî *h₁sénti (“ew in”) (ji *h₁es-), proto-îranî *-end (“ew -in”), hevreha-in, -n û ne (bi maneya "ew in") yên kurmancî, farisî [skrîpt hewce ye] (-end, “ew -in”), soranî -(i)n, ermenî են (en, “ew in”), latînî sunt (“ew in”), fransî sont (/son/, “ew in”), îtalî son (“ew in”)...
Hêjayî gotinê ye ku formên proto-hindûewropî û yên proto-îranî yên bo kesê yekem yê pirrjimar (em) û kesê duyem yê pirrjimar (hûn) ji kurdî winda bûne û forma sêyem ya pirrjimar (ew) li cihê wan jî tê bikaranîn. Bo nimûne, di farisî de forma -îm li gel peyva ma (em) û ya -îd jî li gel peyva şuma (hûn) tê bikaranîn û forma -end (hevbera "-in") ya kurdî tenê li gel îşan/anha/anan (ew/wan) tê xebitandin. Herwiha -î, -e û -in jî ji heman rehê *h₁es- yê proto-hindûewropî ne.
Raman 3: Ji hin; wek tiştek = tişt-yek, tiştin = tişt-hin.
Raman 4: Paşvesazî ji -andin.


-in

glosses: Paşgirek e ku ji navdêrên nêr û nêtar navdêrên mê çêdike:


hwd.

pos: abbrev

pos_title: Kurtenav

glosses: her wekî din, ta dawiyê, yên din jî wek wan

и т.и.

roman: i t.i.

κλπ

roman: klp

κτλ

roman: ktl


htd

forms: هتد

etymology_text: Li Dihokê; ji ber perwerdeyî soranî. Ji heta dwîmahîyê.


pêvajo

glosses:
prose, qonax, doman, derax, demajo, vetîre,
xelekek kirinan yan qewimînan ta ku dibe encamek:

text: Evîn û hezkirin di pêvejoya destpêka jiyanê û heya vê demê de mijarên ku di derbarê van de herî zedê tişt hatine gotinin.

ref: Di Helbestên Melayê Bateyî de Evîn û Hezkirin, Reşît Rojdar Yildiz, Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi

forms: pêvajok

etymology_text: * pê + ve + -ajo

విధానం

roman: vidhānaṃ

διεργασία

roman: diergasía


puwazk

glosses: Tişta/ê pirrgoşeyî, pir kenariye û xwediyê gelek rûyane.

text: Ev nimûneya guherîna çandî ya derketî, weke paşmaya “Her Çar Gavên” (1776, Meek 1978) Smith e, û Civaka Kevnare ya Morgan e (Leacock, ed., 1963), lê ev bi tenê piştî wergerandina puwazka (prism) Weld-Blundell (Jacobsen 1939) qewimî û pêkanîna ji nû ve avakirinapûtxaneya Manishtushu ya akadî li Nînewa...

ref: Harvey Weiss: Leylan, Projeyê Şahinşahiya Akadan wergerrandin: Zagrosê Hajo

glosses: Alavek optîkî ye ronahî pê dibe spektir.

forms: piwazk


fîzîk

glosses: Çeqeke zanistê ye ku vekolînan li ser madde, enerjî, cih û demê û têkiliyên navbera wan dike. Bo nimûne, livîna ronahiyê, leza wê û hêza wê hin vekolînên fîzîkê ne.

text: Fîzîka wî lêkdayî ye.

forms:
fizîk
fîziya
fîzya
biyolojî
kîmya
matematîk

etymology_text: Ji yûnaniya kevn φυσικός (fusîkos, “siriştî”) ji φύσις (füsîs, “sirişt”).

ፊዚክስ

roman: fiziks

фі́зіка

roman: fízika

পদার্থবিজ্ঞান

roman: pôdarthbiggan

পদার্থবিদ্যা

roman: pôdarthbidja

དངོས་ཁམས་རིག་པ

roman: dngos khams rig pa

物理學

roman: mat⁶ lei⁵ hok⁶

物理學

roman: vu̍t-lî-ho̍k

物理學

roman: wùlǐxué

物理學

roman: bu̍t-lí-ha̍k

ފީޒިޔާއީ އިލްމު

roman: fīziyāī ilmu

فِيزِيَاء

roman: fīziyāʾ

فِيزِيقَا

roman: fīzīqā

فيزيا

roman: fezya

فيزيا

roman: fīzya

ֆիզիկա

roman: fizika

فیزیک

roman: fizik

ભૌતિકવિજ્ઞાન

roman: bhautikvijñān

ફિઝીક્સ

roman: phijhīks

ფიზიკა

roman: piziḳa

भौतिक शास्त्र

roman: bhautik śāstra

भौतिकी

roman: bhautikī

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ

roman: bhautaśāstra

භෞතික විද්යාව

roman: bhautika widyāwa

물리학

roman: mullihak

물리

roman: mulli

ວັດຖຸວິທະຍາ

roman: wat thu wi tha nyā

ວັດຖຸສາດ

roman: wat thu sāt

ຟີຊິກ

roman: fī sik

भौतिकशास्त्र

roman: bhautikśāstra

भाैतिक शास्त्र

roman: bhāaitik śāstra

فزيک

roman: fezík

ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ

roman: bhautik vigiāna

ပၢႆးႁၢင်ႈ

roman: páay hāang

பெளதிகம்

roman: peḷatikam

طبیعیات

roman: tabī'iyyāt

фі́зика

roman: fízyka

រូបសាស្ត្រ

roman: ruupsaastrɑɑ

រូបវិទ្យា

roman: ruupvityiə

φυσική

roman: fysikí

ipa: /fiːˈziːk/

hyphenation: fî·zîk


vekolîn

glosses:
lê kolîn, taqî kirin, ezmûn kirin, azmayîş kirin,
 lê gerîn yan ceribandin daku agahiyan jê werbigire

forms:
vedikolim (present)
vedikolî (present)
vedikole (present)
vedikolin (present)
vekole (imperative singular)
vekolin (imperative plural)
vekolîm (past)
vekoliyam (past)
vekolî (past)
vekoliyayî (past)
vekolî (past)
vekoliya (past)
vekoliyan (past)
ڤهکۆلین
vekolan
vekolandin

etymology_text: Ji ve- + kolîn.

ipa: /vɛkoːˈliːn/

hyphenation: ve·ko·lîn


lê kolîn

glosses:
vekolîn, taqî kirin, ezmûn kirin, azmayîş kirin,
bo zanîna tiştekî xebitîn,
lê gerîn yan ceribandin daku agahiyan jê werbigire

glosses: pişkinîn, axulme, teftîş, saxtî, ezmûn, kontrol, hilkolîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
lê dikolim (present)
lê dikolî (present)
lê dikole (present)
lê dikolin (present)
lê bikole (imperative singular)
lê bikolin (imperative plural)
lê kolî (past)
lê koliya (past)
lê kolî (past)
lê koliya (past)
lê kolî (past)
lê koliya (past)
lê kolî (past)
lê koliya (past)
لێ کۆلین
lê kolandin

etymology_text: Ji lê (2) + kolîn.

গৱেষণা কৰা

roman: gowexona kora

дасле́даваць

roman: dasljédavacʹ

изсле́двам

roman: izslédvam

研究

roman: yánjiū

بَحَثَ

roman: baḥaṯa

հետազոտել

roman: hetazotel

پژوهیدن

roman: pežuhidan

연구하다

roman: yeon-guhada

истражува

roman: istražuva

истражи

roman: istraži

судлах

roman: sudlah

зерттеу

roman: zertteu

иссле́довать

roman: isslédovatʹ

пажуҳидан

roman: pažuhidan

పరిశోధించు

roman: pariśōdhiñcu

дослі́джувати

roman: doslídžuvaty

досліди́ти

roman: doslidýty

ស្រាវជ្រាវ

roman: sraawcriəw

ipa: /leː koːˈliːn/

hyphenation: lê ko·lîn


kolîn

glosses: kilêb kirin, kirêb kirin, rakirina axê bi merrê yan makîneyekê

text: zevî kolîn; bûstan kolîn; co kolîn.

forms:
dikolim (present)
dikolî (present)
dikole (present)
dikolin (present)
bikole (imperative singular)
bikolin (imperative plural)
kolî (past)
koliya (past)
kolî (past)
koliya (past)
kolî (past)
koliya (past)
kolî (past)
koliya (past)
–kol– (root present)
–kolî– (root past)
ez dikolim (indicative present positive)
ez nakolim (indicative present negative)
min kolî (indicative past positive)
min nekolî (indicative past negative)
tu dikolî (indicative present positive)
tu nakolî (indicative present negative)
te kolî (indicative past positive)
te nekolî (indicative past negative)
ew dikole (indicative present positive)
ew nakole (indicative present negative)
wê/wî kolî (indicative past positive)
wê/wî nekolî (indicative past negative)
em dikolin (indicative present positive)
em nakolin (indicative present negative)
me kolî (indicative past positive)
me nekolî (indicative past negative)
hûn dikolin (indicative present positive)
hûn nakolin (indicative present negative)
we kolî (indicative past positive)
we nekolî (indicative past negative)
ew dikolin (indicative present positive)
ew nakolin (indicative present negative)
wan kolî (indicative past positive)
wan nekolî (indicative past negative)
min dikolî (imperfect positive)
min nedikolî (imperfect negative)
min kolîbû (positive)
min nekolîbû (negative)
te dikolî (imperfect positive)
te nedikolî (imperfect negative)
te kolîbû (positive)
te nekolîbû (negative)
wê/wî dikolî (imperfect positive)
wê/wî nedikolî (imperfect negative)
wê/wî kolîbû (positive)
wê/wî nekolîbû (negative)
me dikolî (imperfect positive)
me nedikolî (imperfect negative)
me kolîbû (positive)
me nekolîbû (negative)
we dikolî (imperfect positive)
we nedikolî (imperfect negative)
we kolîbû (positive)
we nekolîbû (negative)
wan dikolî (imperfect positive)
wan nedikolî (imperfect negative)
wan kolîbû (positive)
wan nekolîbû (negative)
ez ê bikolim (future positive)
ez ê nekolim (future negative)
minê kolîbe (future perfect positive)
minê nekolîbe (future perfect negative)
tu yê bikolî (future positive)
tu yê nekolî (future negative)
teyê kolîbe (future perfect positive)
teyê nekolîbe (future perfect negative)
ew ê bikole (future positive)
ew ê nekole (future negative)
wê/wîyê kolîbe (future perfect positive)
wê/wîyê nekolîbe (future perfect negative)
em ê bikolin (future positive)
em ê nekolin (future negative)
meyê kolîbe (future perfect positive)
meyê nekolîbe (future perfect negative)
hûn ê bikolin (future positive)
hûn ê nekolin (future negative)
weyê kolîbe (future perfect positive)
weyê nekolîbe (future perfect negative)
ew ê bikolin (future positive)
ew ê nekolin (future negative)
wanê kolîbe (future perfect positive)
wanê nekolîbe (future perfect negative)
min koliye (perfect positive)
min nekoliye (perfect negative)
min kolîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nekolîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te koliye (perfect positive)
te nekoliye (perfect negative)
te kolîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nekolîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî koliye (perfect positive)
wê/wî nekoliye (perfect negative)
wê/wî kolîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nekolîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me koliye (perfect positive)
me nekoliye (perfect negative)
me kolîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nekolîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we koliye (perfect positive)
we nekoliye (perfect negative)
we kolîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nekolîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan koliye (perfect positive)
wan nekoliye (perfect negative)
wan kolîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nekolîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bikolim (present subjunctive positive)
(bila) ez nekolim (present subjunctive negative)
(bila) min kolîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nekolîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bikolî (present subjunctive positive)
(bila) tu nekolî (present subjunctive negative)
(bila) te kolîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nekolîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikole (present subjunctive positive)
(bila) ew nekole (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî kolîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekolîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bikolin (present subjunctive positive)
(bila) em nekolin (present subjunctive negative)
(bila) me kolîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nekolîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bikolin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nekolin (present subjunctive negative)
(bila) we kolîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nekolîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikolin (present subjunctive positive)
(bila) ew nekolin (present subjunctive negative)
(bila) wan kolîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nekolîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bikoliya (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nekoliya (imperfect subjunctive negative)
(bila) min kolîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nekolîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bikoliya (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nekoliya (imperfect subjunctive negative)
(bila) te kolîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nekolîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bikoliya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekoliya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî kolîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekolîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bikoliya (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nekoliya (imperfect subjunctive negative)
(bila) me kolîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nekolîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bikoliya (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nekoliya (imperfect subjunctive negative)
(bila) we kolîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nekolîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bikoliya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekoliya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan kolîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekolîbûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bikoliya (present conditional positive)
minê nekoliya (present conditional negative)
minê kolîbûya (preterite conditional positive)
minê nekolîbûya (preterite conditional negative)
teyê bikoliya (present conditional positive)
teyê nekoliya (present conditional negative)
teyê kolîbûya (preterite conditional positive)
teyê nekolîbûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bikoliya (present conditional positive)
wê/wîyê nekoliya (present conditional negative)
wê/wîyê kolîbûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nekolîbûya (preterite conditional negative)
meyê bikoliya (present conditional positive)
meyê nekoliya (present conditional negative)
meyê kolîbûya (preterite conditional positive)
meyê nekolîbûya (preterite conditional negative)
weyê bikoliya (present conditional positive)
weyê nekoliya (present conditional negative)
weyê kolîbûya (preterite conditional positive)
weyê nekolîbûya (preterite conditional negative)
wanê bikoliya (present conditional positive)
wanê nekoliya (present conditional negative)
wanê kolîbûya (preterite conditional positive)
wanê nekolîbûya (preterite conditional negative)
(tu) bikole (imperative present positive)
(tu) nekole (imperative present negative)
(hûn) bikolin (imperative present positive)
(hûn) nekolin (imperative present negative)
کۆلین
kêlan
kêlandin
kêlîn
kolan
kolandin
xepirandin

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî *kʷerH- (“kolandin, kêlan”),
proto-îranî *karH- (“kolandin, kêlan”),
avestayî: kar- ("kolan, kêlan"),
partî: k'r- ("kolandin, kêlan"),
pehlewî: kār- ("kolandin, kêlan"),
sogdî: kyr- ("kolandin, kêlan"),
hotenî: kār- ("kolandin, kêlan"),
hawsayî: k'ry- ("kolandin, kêlan"),
farisî: kištan/kār- ("kolandin, kêlan"),
osetî: kēlyn/kald- ("kolandin, kêlan"),
sîvendî: kišt/kār- ("kolandin, kêlan"),
kurmancî: kēlān/kēl- ("kolandin, kêlan"),
zazakî: kariten/kar- ("kolandin, kêlan"),
sanskrîtî: kār- ("kolandin, kêlan"),
latînî: colo- ("çandin")
Çavkanî: Cheung p.240

ipa: /koːˈliːn/

hyphenation: ko·lîn


kolîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


kolîn

text: Zarokê xwe di kolîna xwe kir.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


kolandin

forms:
dikolînim (present)
dikolînî (present)
dikolîne (present)
dikolînin (present)
bikolîne (imperative singular)
bikolînin (imperative plural)
koland (past)
koland (past)
koland (past)
koland (past)
–kolîn– (root present)
–koland– (root past)
ez dikolînim (indicative present positive)
ez nakolînim (indicative present negative)
min koland (indicative past positive)
min nekoland (indicative past negative)
tu dikolînî (indicative present positive)
tu nakolînî (indicative present negative)
te koland (indicative past positive)
te nekoland (indicative past negative)
ew dikolîne (indicative present positive)
ew nakolîne (indicative present negative)
wê/wî koland (indicative past positive)
wê/wî nekoland (indicative past negative)
em dikolînin (indicative present positive)
em nakolînin (indicative present negative)
me koland (indicative past positive)
me nekoland (indicative past negative)
hûn dikolînin (indicative present positive)
hûn nakolînin (indicative present negative)
we koland (indicative past positive)
we nekoland (indicative past negative)
ew dikolînin (indicative present positive)
ew nakolînin (indicative present negative)
wan koland (indicative past positive)
wan nekoland (indicative past negative)
min dikoland (imperfect positive)
min nedikoland (imperfect negative)
min kolandibû (positive)
min nekolandibû (negative)
te dikoland (imperfect positive)
te nedikoland (imperfect negative)
te kolandibû (positive)
te nekolandibû (negative)
wê/wî dikoland (imperfect positive)
wê/wî nedikoland (imperfect negative)
wê/wî kolandibû (positive)
wê/wî nekolandibû (negative)
me dikoland (imperfect positive)
me nedikoland (imperfect negative)
me kolandibû (positive)
me nekolandibû (negative)
we dikoland (imperfect positive)
we nedikoland (imperfect negative)
we kolandibû (positive)
we nekolandibû (negative)
wan dikoland (imperfect positive)
wan nedikoland (imperfect negative)
wan kolandibû (positive)
wan nekolandibû (negative)
ez ê bikolînim (future positive)
ez ê nekolînim (future negative)
minê kolandibe (future perfect positive)
minê nekolandibe (future perfect negative)
tu yê bikolînî (future positive)
tu yê nekolînî (future negative)
teyê kolandibe (future perfect positive)
teyê nekolandibe (future perfect negative)
ew ê bikolîne (future positive)
ew ê nekolîne (future negative)
wê/wîyê kolandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nekolandibe (future perfect negative)
em ê bikolînin (future positive)
em ê nekolînin (future negative)
meyê kolandibe (future perfect positive)
meyê nekolandibe (future perfect negative)
hûn ê bikolînin (future positive)
hûn ê nekolînin (future negative)
weyê kolandibe (future perfect positive)
weyê nekolandibe (future perfect negative)
ew ê bikolînin (future positive)
ew ê nekolînin (future negative)
wanê kolandibe (future perfect positive)
wanê nekolandibe (future perfect negative)
min kolandiye (perfect positive)
min nekolandiye (perfect negative)
min kolandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nekolandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te kolandiye (perfect positive)
te nekolandiye (perfect negative)
te kolandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nekolandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî kolandiye (perfect positive)
wê/wî nekolandiye (perfect negative)
wê/wî kolandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nekolandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me kolandiye (perfect positive)
me nekolandiye (perfect negative)
me kolandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nekolandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we kolandiye (perfect positive)
we nekolandiye (perfect negative)
we kolandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nekolandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan kolandiye (perfect positive)
wan nekolandiye (perfect negative)
wan kolandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nekolandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bikolînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nekolînim (present subjunctive negative)
(bila) min kolandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nekolandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bikolînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nekolînî (present subjunctive negative)
(bila) te kolandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nekolandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikolîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nekolîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî kolandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekolandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bikolînin (present subjunctive positive)
(bila) em nekolînin (present subjunctive negative)
(bila) me kolandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nekolandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bikolînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nekolînin (present subjunctive negative)
(bila) we kolandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nekolandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikolînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nekolînin (present subjunctive negative)
(bila) wan kolandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nekolandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bikolanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nekolanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min kolandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nekolandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bikolanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nekolanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te kolandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nekolandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bikolanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekolanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî kolandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekolandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bikolanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nekolanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me kolandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nekolandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bikolanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nekolanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we kolandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nekolandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bikolanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekolanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan kolandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekolandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bikolanda (present conditional positive)
minê nekolanda (present conditional negative)
minê kolandibûya (preterite conditional positive)
minê nekolandibûya (preterite conditional negative)
teyê bikolanda (present conditional positive)
teyê nekolanda (present conditional negative)
teyê kolandibûya (preterite conditional positive)
teyê nekolandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bikolanda (present conditional positive)
wê/wîyê nekolanda (present conditional negative)
wê/wîyê kolandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nekolandibûya (preterite conditional negative)
meyê bikolanda (present conditional positive)
meyê nekolanda (present conditional negative)
meyê kolandibûya (preterite conditional positive)
meyê nekolandibûya (preterite conditional negative)
weyê bikolanda (present conditional positive)
weyê nekolanda (present conditional negative)
weyê kolandibûya (preterite conditional positive)
weyê nekolandibûya (preterite conditional negative)
wanê bikolanda (present conditional positive)
wanê nekolanda (present conditional negative)
wanê kolandibûya (preterite conditional positive)
wanê nekolandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bikolîne (imperative present positive)
(tu) nekolîne (imperative present negative)
(hûn) bikolînin (imperative present positive)
(hûn) nekolînin (imperative present negative)

ipa: /koːlɑːnˈdɪn/

hyphenation: ko·lan·din


makîne

glosses:
sîkene, alet, amûr, hacet, alav, amraz
(bi taybetî ya karebayî yan mekanîkî)

text: Dû re hemû leşkeran xwe avêtin makînên xwe û ji gund derketin.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

forms:
ماكینه
makîna
mekîne

etymology_text: Ji tirkî makine, ji osmanî ماكینه (makina), ji îtalî macchina, latînî machina, ji yûnaniya kevn μαχανά (makhaná). Cotrehê maşîn.

ማሽን

roman: mašn

শাল

roman: xal

কল

roman: kol

যন্ত্ৰ

roman: zontro

машы́на

roman: mašýna

মেশিন

roman: meśin

যন্ত্র

roman: jôntr

маши́на

roman: mašína

စက်

roman: cak

ᎪᏢᏅᏙᏗ

roman: gotlvnvdodi

җичи

roman: žiči

機

roman: jī

機械

roman: ki-hâi

機器

roman: ke-khì

آلَة

roman: ʾāla

مَاكِينَة

roman: mākīna

آلة

roman: ʔāla

مكنة

roman: makana

مَكِينَة

roman: makīna

آلة

roman: ʔāle

մեքենա

roman: mekʻena

ماشین

roman: mâšin

آلت

roman: âlat

યંત્ર

roman: yantra

મશીન

roman: maśīn

მანქანა

roman: mankana

מְכוֹנָה

roman: m'khoná

машина

roman: maşina

යන්ත්රය

roman: yantraya

기계

roman: gigye

머신

roman: meosin

ເຄື່ອງ

roman: khư̄ang

ກົນ

roman: kon

ກົນຈັກ

roman: kon chak

ເຄື່ອງຈັກ

roman: khư̄ang chak

ма́шина

roman: mášina

у́стројство

roman: ústrojstvo

യന്ത്രം

roman: yantraṃ

машин

roman: mašin

ଯନ୍ତ୍ର

roman: jôntrô

ماكینه

roman: makina

چرخ

roman: çarh

ماشىنا

roman: mashina

ماشين

roman: māšin

آله

roman: āla

ਜੰਤਰ

roman: jantar

механи́зм

roman: mexanízm

аппара́т

roman: apparát

устройство

roman: ustrojstvo

маши́нка

roman: mašínka

мошин

roman: mošin

мошина

roman: mošina

олат

roman: olat

дастгоҳ

roman: dastgoh

எந்திரம்

roman: entiram

เครื่อง

roman: krʉ̂ʉang

กล

roman: gol

యంత్రము

roman: yantramu

መኪና

roman: mäkina

འཕྲུལ་འཁོར

roman: 'phrul 'khor

យន្ត

roman: yɔɔyŭəntɑɑ

គ្រឿង

roman: krɨəng

ម៉ាស៊ីន

roman: maasiin

массыына

roman: massıına

מאַשין

roman: mashin

μηχανή

roman: michaní

μηχανισμός

roman: michanismós

μηχάνημα

roman: michánima

μηχανή

roman: mēkhanḗ

μαχανά

roman: makhaná

ipa: /mɑːkiːˈnɛ/

hyphenation: ma·kî·ne


kamera

glosses: Makîneya wênegirtinê; amûra ku mirov wêneyan pê digire.

forms:
kamere
kamêra
kamêre
kamîra
kamîre

etymology_text:
Navmiletî bide ber îngilîzî camera yan fransî caméra, deyna hînbûyî ji latînî camera (“jûr, jûrê nivînê”), ji yûnaniya kevn καμάρα (kamára, “çi tiştekî bi nixaveke çemandî, bareke niximandî, qentere”), ji binyateke iraniya kevn, ji proto-îranî *kamarā- (“çemandî”), ji *kamárati, ji *kmárati, dawiyê ji proto-hindûewropî *kh₂em- (“çemîn, vetewîn”). Binêre li çemîn, hevreha kevan, kemer.
Navê amûrê qusandin ji camera obscura (“jûrê tarî”), ji ber ku kamerayên pêşîn odeyeke tarî bi kar tanîn.

апатреҭҭыхга

roman: āṗāṭrettəxgā

ካሜራ

roman: kamera

ܣܩܹܘܵܐ ܕܨܲܝܵܪܘܼܬܵܐ

roman: sqēwā d-ṣayyārutā

কেমেৰা

roman: kemera

фатаапара́т

roman: fataaparát

ка́мера

roman: kámjera

фатака́мера

roman: fatakámjera

ক্যামেরা

roman: kjamera

фотоапара́т

roman: fotoaparát

фотока́мера

roman: fotokámera

ᏗᏓtᎵᎶᏍᏙᏗ

roman: didatlilosdodi

相機

roman: soeng³⁻² gei¹

影相機

roman: jing² soeng³⁻² gei¹

җощёнҗи

roman: žoxi͡onži

照相機

roman: zhàoxiàngjī

相機

roman: xiàngjī

翕像機

roman: hip-siōng-ki

كَامِيرَا

roman: kāmērā

آلَة تَصْوِير

roman: ʔālat taṣwīr

مُصَوِّرَة

roman: muṣawwira

كَمِرة

roman: kamira

ֆոտոխցիկ

roman: fotoxcʻik

دوربین

roman: durbin

کامرا

roman: kâmerâ

کمره

roman: kamra

કેમેરા

roman: kemerā

ფოტოაპარატი

roman: poṭoaṗaraṭi

कैमरा

roman: kaimrā

מַצְלֵמָה

roman: matslemá

ಕ್ಯಾಮೆರಾ

roman: kyāmerā

фотоаппарат

roman: fotoapparat

කැමරාව

roman: kæmarāwa

사진기

roman: sajin-gi

ກ້ອງຖ່າຍຮູບ

roman: kǭng thāi hūp

ກ້ອງຊັກຮູບ

roman: kǭng sak hūp

ഛായാഗ്രാഹി

roman: chāyāgrāhi

कॅमेरा

roman: kĕmerā

зургийн аппарат

roman: zurgijn apparat

фото аппарат

roman: foto apparat

камер

roman: kamer

كامېرا

roman: kamëra

کامره

roman: kāmrá

کېمره

roman: kemrá

фотоаппара́т

roman: fotoapparát

ка́мера

roman: kámera

суратгирак

roman: suratgirak

аксбардорак

roman: aksbardorak

дурбини аккосӣ

roman: durbini akkosī

கேமரா

roman: kēmarā

กล้อง

roman: glɔ̂ɔng

ካመራ

roman: kamära

པར་ཆས

roman: par chas

དཔར་ཆས

roman: dpar chas

គ្រឿងថត

roman: kreuangthât

ម៉ាស៊ីនថតរូប

roman: masinthâtrub

אַפּאַראַט

roman: aparat

פֿאָטאָגראַפֿישער אַפּאַראַט

roman: fotografisher aparat

פֿאָטאָאַפּאַראַט

roman: fotoaparat

קאַמערע

roman: kamere

φωτογραφική μηχανή

roman: fotografikí michaní

hyphenation: ka·me·ra


kamîra

ipa: /kɑːmiːˈɾɑː/

hyphenation: ka·mî·ra


vîdyo

glosses: makîneya ku kasetên filmên livok pê dixebitin

forms: awdiyo

etymology_text: Ji latînî video (ez dibînim) ji videre (dîtin)

ві́дэа

roman: vídea

ভিডিও

roman: bhiḍio

ви́део

roman: vídeo

ဗီဒီယို

roman: bidiyui

視頻

roman: shìpín

影片

roman: yǐngpiàn, yǐngpiān

فِيدِيُو

roman: fīdiyū

ڤيديو

roman: vīdyu

վիդէո

roman: vidēo

վիտէօ

roman: vitēō

վիդեո

roman: video

ویدیو

roman: vidiyo

દૂરદર્શન

roman: dūrdarśan

वीडियो

roman: vīḍiyo

וִידֵאוֹ

roman: víde'o

үзллт

roman: üzllt

көрмө

roman: körmö

비디오

roman: bidio

ວິດີໂອ

roman: wi dī ʼō

ۋىدېئو

roman: widë'o

бейне

roman: beine

видео

roman: wideo

វីដេអូ

roman: viideeʼou

βίντεο

roman: vínteo


kaset

glosses:
şelît, şerît, band, newar,
amûra ku deng yan wêne yan jî herdu li ser tên tomarkirin

forms:
kasêt
qaset
qasêt

etymology_text: Ji fransî [Peyv?] yan îngilîzî cassette


qap

glosses:
tişta/ê ku tiştekî dikin tê de,
tişta/ê ku bo parastina tiştek din tê bikaranîn

forms:
qepax
qape

etymology_text: Hevreha tirkî kap, erebî قب, aramî / îbrî qeb, yûnanî κaβοσ (kabos), sogdî kebe-, hemû ji zimanên îranî.


qepax

glosses:
derdank, devdank, serdank ,
serikê amanan yê ku dikare bêt vekirin û girtin

glosses: hin tiştên din yên dikarin bên vekirin û girtin

forms:
qapax
qap

etymology_text: Ji tirkî kapak.


qapax

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre qepax.

text: Qapax bi carekê ve firiya û hinek ji gazozê rijiya erdê.


berg

glosses:
cilûberg, cil, kinc, libas, çak ,çek, saye, cilûberg,
tiştên ku mirov li xwe dike daku xwe ji sarmayê û şermê biparêze

forms:
belg
berk

etymology_text: Hevreha belg, pelg, pel, per ji proto-hindûewropî *wel-

ipa: /bɛɾɡ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-berg.wav

hyphenation: berg


berg

glosses:
cild, qepax,
tiştê qayim yê bi ser tiştek nazik ve daku yê nazik pûç nebe


berg

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-berg.wav


berg

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-berg.wav


libas

glosses:
Tiştên ku mirov li xwe dike daku xwe ji sarmayê û şermê biparêze
(wek pantolon, kiras, gumlek, derpî, qapût, saqo, derpîkurtk, fanêl)

text: Husna munezzeh bê misalSer de libasê xett û xalSergeşte heyran ma û lal

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms:
لباس
elbîse
lîbas

etymology_text: Hevreha farisî لباس (libas), ji erebî لباس (libas) ji لبس (libs, “cil”) ji لبس (lebise, “cil li xwe kirin / kirin ber xwe”), hevreha îbrî לבוש (ləḇûš), aramî ܠܒܘܫܐ (levûşa).

ipa: /lɪˈbɑːs/

hyphenation: li·bas


gumlek

glosses:
qemîs, îşlig
cilê ku ji navtengê berjor ta ber stuyî digire û bihuçik û bipistok e
(bi gelemperî li ser fanêlan lê li bin cakêtan têt bikaranîn û carine stubend jî li ser tê girêdan)

forms:
gomlek
cakêt
fanêl
tîşort

etymology_text: Ji tirkîgömlek ji tirkiya kevn köɳül (sîng, bi tirkiya niha göğüs) + -ek ya tirkî. Bi heman paşgira-ek herwiha: êlek, etek.

پیران

roman: pirān

кӱнек

roman: künek

ሸሚዝ

roman: šämiz

ܩܡܝܨܬܐ

roman: qamīṣtāʾ

ܩܡܨܬ̤ܐ

roman: ḳameṣčaʾ

চোলা

roman: süla

күлдәк

roman: küldäk

кашу́ля

roman: kašúlja

саро́чка

roman: saróčka

руба́шка

roman: rubáška

শার্ট

roman: śarṭ

ри́за

roman: ríza

အင်္ကျီ

roman: angkyi

самса

roman: samsa

коч

roman: koč

恤衫

roman: seot¹ saam¹

襯衫

roman: chènshān

襯衣

roman: chènyī

мычыквын

roman: myčykvyn

ގަމީސް

roman: gamīs

قَمِيص

roman: qamīṣ

قميص

roman: ʔamīṣ

قميص

roman: gamīṣ

قميجة

roman: qamīja

վերնաշապիկ

roman: vernašapik

շապիկ

roman: šapik

پیراهن

roman: pirâhan

کرته

roman: korte

ખમીસ

roman: khamīs

პერანგი

roman: ṗerangi

क़मीज़

roman: qamīz

חולצה \ חֻלְצָה

roman: khultsá

ಅಂಗಿ

roman: aṅgi

кёлек

roman: kölek

көйнөк

roman: köynök

셔츠

roman: syeocheu

와이셔츠

roman: waisyeocheu

남방

roman: nambang

гёлек

roman: gölek

ເສື້ອເຊີດ

roman: sư̄a sœ̄t

ფორჩა

roman: porča

кошула

roman: košula

маица

roman: maica

കുപ്പായം

roman: kuppāyaṃ

ഷർട്ട്

roman: ṣarṭṭŭ

дотуур цамц

roman: dotuur tsamts

цамц

roman: tsamts

सर्ट

roman: sarṭ

कमीज

roman: kamīj

ଶାର୍ଟ

roman: śarṭô

ଅଙ୍ଗି

roman: ôṅgi

گوملك

roman: gömlek

پیراهن

roman: pirahen

كۆينەك

roman: köynek

خت

roman: xət

жейде

roman: jeide

көйлек

roman: köilek

соро́чка

roman: soróčka

срачица

roman: sračica

коьйлек

roman: köylek

курта

roman: kurta

пироҳан

roman: pirohan

شوی

roman: šavi

சட்டை

roman: caṭṭai

เสื้อ

roman: sʉ̂ʉa

చొక్కా

roman: cokkā

күлмәк

roman: külmäq

སྟོད་ཐུང

roman: stod thung

འོག་འཇུག

roman: 'og 'jug

སྐུ་སྟོད

roman: sku stod

хөйлең

roman: xöyleñ

дэрэм

roman: derem

قمیص

roman: qamīs

кошу́ля

roman: košúlja

гӧльмек

roman: göĺmek

кӧльмек

roman: köĺmek

кӧгенек

roman: kӧgenek

អាវ

roman: ʼaaw

ырбаахы

roman: ırbaaxı

העמד

roman: hemd

πουκάμισο

roman: poukámiso

ipa: /ɡʊmˈlɛk/

hyphenation: gum·lek


qemîs

glosses:
gumlek, îşlig,
cilê ku ji navtengê berjor ta ber stuyî digire û bihuçik û bipistok e
(bi gelemperî li ser fanêlan lê li bin cakêtan têt bikaranîn û carine stubend jî li ser tê girêdan)

forms:
qemûs
qemwîs
قهمیس
cakêt
fanêle
tîşort

etymology_text: Ji erebî قميص (qemîs) ji fransî chemise ji latînî camisia ji zimanekî cermenî ji proto-hindûewropî *ḱam- (cil, caw, cang) ku ihtimalen herwiha serekaniya peyvên kurdî cang û caw û peyva îngilîzî hame e. Ji heman rehî: qumaş.

ipa: /qɛˈmiːs/

hyphenation: qe·mîs


şîfa

glosses:
saxbûna ji nesaxiyan,
çarebûna nexweşiyan, nemana êşan

etymology_text: Ji erebî شفاء

notes:
şîfa bûn
şîfa kirin
şîfabûn
şîfakirin
şîfabûyî
şîfakirî


şîfa bûn

forms:
şîfa dibim (present)
şîfa dibî (present)
şîfa dibe (present)
şîfa dibin (present)
şîfa bibe (imperative singular)
şîfa bibin (imperative plural)
şîfa bûm (past)
şîfa bûyî (past)
şîfa bû (past)

etymology_text: Ji şîfa + bûn.

ipa: /ʃiːˈfɑː buːn/

hyphenation: şî·fa bûn


şîfa kirin

forms:
şîfa dikim (present)
şîfa dikî (present)
şîfa dike (present)
şîfa dikin (present)
şîfa bike (imperative singular)
şîfa bikin (imperative plural)
şîfa kir (past)
şîfa kir (past)
şîfa kir (past)
şîfa kir (past)
şîfa –k– (root present)
şîfa –kir– (root past)
ez şîfa dikim (indicative present positive)
ez şîfa nakim (indicative present negative)
min şîfa kir (indicative past positive)
min şîfa nekir (indicative past negative)
tu şîfa dikî (indicative present positive)
tu şîfa nakî (indicative present negative)
te şîfa kir (indicative past positive)
te şîfa nekir (indicative past negative)
ew şîfa dike (indicative present positive)
ew şîfa nake (indicative present negative)
wê/wî şîfa kir (indicative past positive)
wê/wî şîfa nekir (indicative past negative)
em şîfa dikin (indicative present positive)
em şîfa nakin (indicative present negative)
me şîfa kir (indicative past positive)
me şîfa nekir (indicative past negative)
hûn şîfa dikin (indicative present positive)
hûn şîfa nakin (indicative present negative)
we şîfa kir (indicative past positive)
we şîfa nekir (indicative past negative)
ew şîfa dikin (indicative present positive)
ew şîfa nakin (indicative present negative)
wan şîfa kir (indicative past positive)
wan şîfa nekir (indicative past negative)
min şîfa dikir (imperfect positive)
min şîfa nedikir (imperfect negative)
min şîfa kiribû (positive)
min şîfa nekiribû (negative)
te şîfa dikir (imperfect positive)
te şîfa nedikir (imperfect negative)
te şîfa kiribû (positive)
te şîfa nekiribû (negative)
wê/wî şîfa dikir (imperfect positive)
wê/wî şîfa nedikir (imperfect negative)
wê/wî şîfa kiribû (positive)
wê/wî şîfa nekiribû (negative)
me şîfa dikir (imperfect positive)
me şîfa nedikir (imperfect negative)
me şîfa kiribû (positive)
me şîfa nekiribû (negative)
we şîfa dikir (imperfect positive)
we şîfa nedikir (imperfect negative)
we şîfa kiribû (positive)
we şîfa nekiribû (negative)
wan şîfa dikir (imperfect positive)
wan şîfa nedikir (imperfect negative)
wan şîfa kiribû (positive)
wan şîfa nekiribû (negative)
ez ê şîfa bikim (future positive)
ez ê şîfa nekim (future negative)
minê şîfa kiribe (future perfect positive)
minê şîfa nekiribe (future perfect negative)
tu yê şîfa bikî (future positive)
tu yê şîfa nekî (future negative)
teyê şîfa kiribe (future perfect positive)
teyê şîfa nekiribe (future perfect negative)
ew ê şîfa bike (future positive)
ew ê şîfa neke (future negative)
wê/wîyê şîfa kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê şîfa nekiribe (future perfect negative)
em ê şîfa bikin (future positive)
em ê şîfa nekin (future negative)
meyê şîfa kiribe (future perfect positive)
meyê şîfa nekiribe (future perfect negative)
hûn ê şîfa bikin (future positive)
hûn ê şîfa nekin (future negative)
weyê şîfa kiribe (future perfect positive)
weyê şîfa nekiribe (future perfect negative)
ew ê şîfa bikin (future positive)
ew ê şîfa nekin (future negative)
wanê şîfa kiribe (future perfect positive)
wanê şîfa nekiribe (future perfect negative)
min şîfa kiriye (perfect positive)
min şîfa nekiriye (perfect negative)
min şîfa kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min şîfa nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te şîfa kiriye (perfect positive)
te şîfa nekiriye (perfect negative)
te şîfa kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te şîfa nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî şîfa kiriye (perfect positive)
wê/wî şîfa nekiriye (perfect negative)
wê/wî şîfa kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî şîfa nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me şîfa kiriye (perfect positive)
me şîfa nekiriye (perfect negative)
me şîfa kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me şîfa nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we şîfa kiriye (perfect positive)
we şîfa nekiriye (perfect negative)
we şîfa kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we şîfa nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan şîfa kiriye (perfect positive)
wan şîfa nekiriye (perfect negative)
wan şîfa kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan şîfa nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez şîfa bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez şîfa nekim (present subjunctive negative)
(bila) min şîfa kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min şîfa nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu şîfa bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu şîfa nekî (present subjunctive negative)
(bila) te şîfa kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te şîfa nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew şîfa bike (present subjunctive positive)
(bila) ew şîfa neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî şîfa kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî şîfa nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em şîfa bikin (present subjunctive positive)
(bila) em şîfa nekin (present subjunctive negative)
(bila) me şîfa kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me şîfa nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn şîfa bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn şîfa nekin (present subjunctive negative)
(bila) we şîfa kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we şîfa nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew şîfa bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew şîfa nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan şîfa kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan şîfa nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min şîfa bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min şîfa nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min şîfa kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min şîfa nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te şîfa bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te şîfa nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te şîfa kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te şîfa nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî şîfa bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî şîfa nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî şîfa kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî şîfa nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me şîfa bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me şîfa nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me şîfa kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me şîfa nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we şîfa bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we şîfa nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we şîfa kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we şîfa nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan şîfa bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan şîfa nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan şîfa kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan şîfa nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê şîfa bikira (present conditional positive)
minê şîfa nekira (present conditional negative)
minê şîfa kiribûya (preterite conditional positive)
minê şîfa nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê şîfa bikira (present conditional positive)
teyê şîfa nekira (present conditional negative)
teyê şîfa kiribûya (preterite conditional positive)
teyê şîfa nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê şîfa bikira (present conditional positive)
wê/wîyê şîfa nekira (present conditional negative)
wê/wîyê şîfa kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê şîfa nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê şîfa bikira (present conditional positive)
meyê şîfa nekira (present conditional negative)
meyê şîfa kiribûya (preterite conditional positive)
meyê şîfa nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê şîfa bikira (present conditional positive)
weyê şîfa nekira (present conditional negative)
weyê şîfa kiribûya (preterite conditional positive)
weyê şîfa nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê şîfa bikira (present conditional positive)
wanê şîfa nekira (present conditional negative)
wanê şîfa kiribûya (preterite conditional positive)
wanê şîfa nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) şîfa bike (imperative present positive)
(tu) şîfa neke (imperative present negative)
(hûn) şîfa bikin (imperative present positive)
(hûn) şîfa nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji şîfa + kirin.

ipa: /ʃiːˈfɑː kɪˈɾɪn/

hyphenation: şî·fa ki·rin


saxlemî

glosses:
silametî, saxî, tendiristî, sehet,
tinebûna êşan, saxlembûn

glosses: sax^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
ساخلهمی
saxlamî
saxlamîtî
saxlamtî
saxlemîtî
saxlemtî

etymology_text: Ji saxlem + -î

здоровые

roman: zdorovyje

υγεία

roman: ygeía

ipa: /sɑːxlɛˈmiː/

hyphenation: sax·le·mî


silametî

glosses: saxlemî, saxî, tendiristî, sehet, silamet, tinebûna êşan, saxbûn, saxlembûn

text: wezareta silametiyê; pergala silametiyê; karûbarên silametiyê

text: ...li wicûda wî nêrî ku cihekî selamet di wicûda melayî nemaye,xurd û xaş bûye.

ref: Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, 2022 ["1857"], r. 149

forms:
سلامهتی
selamet
selametî
silamet

etymology_text: Ji erebî سَلَامَة (salāma), têkildarî selam.


saxî

glosses:
saxlemî, silametî, tendiristî, sehet,
tinebûna êşan, saxlembûn

text: Lawo, ma qey nayê bîra we ku van bi saxî kurd dixistin kîsan û davêtin binê golan.

forms:
saxîtî
saxtî
sexî

etymology_text: Ji sax + -î


saxtî

glosses: taqî, teftîş, ezmayîş, axulme, kontrol, çavdêrî, sehkirin, pişkinîn, temaşekirin

text: Polîsên Danîmarkî heyeta wezareta Tirkiyê di sînor de rawestand û doxîn li wan sist kir. Heyeta ku bi serokatiya Wezîrê Dewletê Alî Babacan ji Swêdê vedigerîyan Danîmarkayê, di sînor de ji alî polîsên Danîmarkî ve hatin sekinandin û hetanî bi derpîyên wan saxtî kirin.

ref: Lotikxane.com, 11/2006

glosses: venerîn, ezmûn, azmayîş, vekolîn, miayene, test, ceribandin, îmtîhan, fehs, lê kolîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

notes:
saxtî kirin
saxtîkirin
saxtîkirî


tendirustî

forms:
tendiristî
tendristî
tendrustî
tenduristî
tendurustî

etymology_text: Ji tendirust + -î.

𒁲

roman: šulmu, SILIM

ጤና

roman: ṭena

ܚܘܼܠܡܵܢܵܐ

roman: ḵulmānā

сахлъи

roman: saχłi

һаулыҡ

roman: hawlïq

здаро́ўе

roman: zdaróŭje

স্বাস্থ্য

roman: śaśtth

আরোগ্য

roman: arogjô

здра́ве

roman: zdráve

элүүр

roman: elüür

могушалла

roman: mogušalla

健康

roman: gin⁶ hong¹

җянкон

roman: ži͡ankon

健康

roman: khien-không / khian-không

健康

roman: jiànkāng

身體

roman: shēntǐ

健康

roman: giông-kŏng

健康

roman: kiān-khong / kiàn-khong

сывлӑх

roman: syvlăh

صِحَّة

roman: ṣiḥḥa

عَافِيَة

roman: ʿāfiya

سَلَامَة

roman: salāma

صحة

roman: ṣeḥḥa

صحة

roman: ṣaḥḥa

صحة

roman: ṣaḥḥa, ṣeḥḥa

առողջություն

roman: aṙoġǰutʻyun

шумбрачи

roman: šumbrači

авгара

roman: awgara

سلامت

roman: salâmat

سلامتی

roman: salâmati

صحت

roman: sehhat

આરોગ્ય

roman: ārogya

ჯანმრთელობა

roman: ǯanmrteloba

तबीयत

roman: tabīyat

स्वास्थ्य

roman: svāsthya

सेहत

roman: sehat

בְּרִיאוּת

roman: bri’út

могашал

roman: mogašal

ಆರೋಗ್ಯದ

roman: ārōgyada

ಆರೋಗ್ಯ

roman: ārōgya

саламаттык

roman: salamattık

සනීප

roman: sanīpa

건강

roman: geon-gang

ສຸຂະພາບ

roman: su kha phāp

здравје

roman: zdravje

ആരോഗ്യം

roman: ārōgyaṃ

эрүүл мэнд

roman: erüül mend

эрүүл

roman: erüül

мэнд

roman: mend

उसाँय्

roman: usā̃y

سالامەتلىك

roman: salametlik

ساغلاملىق

roman: saghlamliq

سەھىيە

roman: sehiye

روغتيا

roman: roǧtyã

ਸਿਹਤ

roman: sihat

денсаулық

roman: densaulyq

здоро́вье

roman: zdoróvʹje

здра́вие

roman: zdrávije

здоро́вя

roman: zdoróvja

कल्य

roman: kalya

съдравьѥ

roman: sŭdravĭje

съдоровие

roman: sŭdorovie

саломат

roman: salomat

саломатӣ

roman: salomatī

сиҳатӣ

roman: sihatī

நலம்

roman: nalam

ఆరోగ్యము

roman: ārōgyamu

ⴰⴷⵡⴰⵙ

roman: adwas

сәламәтлек

roman: sälamätlek

ጥዕና

roman: ṭəʿna

འཕྲོད་བསྟེན

roman: 'phrod bsten

صحت

roman: sihhat

طبیعت

roman: tabī'at

здоро́в'я

roman: zdoróvʺja

សុខភាព

roman: sokphiəp

доруобуйа

roman: doruobuya

געזונט

roman: gezunt

געזונטהייַט

roman: gezunthayt

ὑγεία

roman: hugeía

ipa: /tɛndɪɾʊsˈtiː/

hyphenation: ten·di·rus·tî


tenduristî

text: Gundê Hewrê ku girêdayî navçeya Karaza Amedê ye, ji ber ku deriyêBinkeya Tenduristiyê ya gund ev nêzî 10 sal in bi sedema tunebûna personelên tenduristiyê hatiye girtin, ji xizmeta tenduristiyê bêpar e.

ref: Yeniozgurpolitika.org, 10/2006


سلامت

glosses: saxlemî, tendiristî, saxî, silamet, silametî


gamêş

glosses:
heywanek gir yê kedî û ji binemala çevriyan
(bo goştê wan, cotpêkirinê û lêsiwarbûnê tên bikaranîn)

text: Tu nizanî felankeso çi gamêşê herîyê ye.

forms: گامێش

etymology_text: Ihtimalen ji farsiya navîn (pehlewî) 𐭲𐭥𐭥𐭠𐭬𐭩𐭱 (gāwmēš), hevreha soranî گاومێش (gawmêş) (gamêş), kurdiya başûrîgamîş / gamêş, zazakî gameş, farisî گاومیش (gavmîş), bi farisiya devokî گامیش (gamîş), ji zimanên îranî, têkilî ga (bi farisî gav) û mih (bi farisî mîş) anku herfiyen "ga-mih". ܓܡܘܫܐ (gamoşa) ya aramî, جاموس (camûs) ya erebî, kömüş ya tirkî, გამეში (gamêşi) û კამეჩი (kameç’i) yên gurcî, գոմեշ (gomêş) ya ermenî, гомаш ya çeçenî... ji zimanên îranî hatine wergirtin.

جاموسة

roman: camûseᵗ

گاومیش

roman: gamîş

буйвол

roman: bouïvol

βουβάλι

roman: vouváli

ipa: /ɡɑːˈmeːʃ/

hyphenation: ga·mêş


camûs

glosses:
gamêş,
ajelek gir yê kedî û ji binemala çevriyan
(bo goştê wan, cotpêkirinê û lêsiwarbûnê tên bikaranîn)

etymology_text: Bi riya erebîجاموس (ǰāmūs) ji pehlewîTWRAmyš (gāwmēš).

бык

roman: byk

бол

roman: bol

βωδινό

roman: vodinó


çevrî

glosses:
gareş, dewarên reş,
navê hevbeş yê gayan û çêlan û golikan û gamêşan û nehgonan

карова

roman: karóva

говедо

roman: govedo

корова

roman: korova


gareş

glosses: Navê hevbeş yê gayan û çêlan û golikan û gamêşan û nehgonan.

etymology_text: Ji ga + reş.

牛

roman: niú

bovino

roman: bov´ in´o

소

roman: so

скот

roman: skot

βόδι

roman: vódi


werar

glosses: peresîn, pêşketin, pêşveçûn, geşekirin, nûjenbûn, peresandin, pêşvebirin, pêşxistin, nûjenkirin

text: Derbirrîn dê ne hêsan be çunkî civak bi xwe wan takekesan diçewsîne, kêm dibîne, belê di heman kat de takekes gunnehkar e çunkî ew jî civakê xwe kêm dibîne û bi hoyê nebûn, yan lawaziya derbirrînê, bandorên nerênî digehin prosesa efrandin û bîndariyê û weha werara takekes û civakan pêkve girêdayî dimîne, herweha werara romanê jî.

ref: Sebrî Silêvanî: Helîm Yûsif: destpêşxerî û hêvîxwazî, Rojava.net, 6/2006

forms:
وەرار
wêrar

notes:
werar bûn
werar kirin
werar dan
werarbûn
werarkirin
werardan
werarbûyî
werarkirî


Muslim

forms: Mislim

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], ji mislim, hevwateyamisilman.


palîndrom

glosses: Peyvên yan hevokên yan hejmarên ku ji pêş û paşve dikarin wek hev bên gotin.

etymology_text: Ji îngilîzî palindrome ji yûnaniya kevn παλίνδρομος (palíndromos, “ji paş ve revîn”), ji πάλιν (pálin, “paş, dîsa”) + δρόμος (drómos, “revîn”)

ipa: /pʰɑːliːndˈɾoːm/


holîgan

glosses:
belakir, şerfiroş,
kesa/ê ku dixwaze nearamiyê peyda bike

text: Heyran bi serê we, me henekê xwe bi xelkê û holîganên wan ên fûtbolê dikir û me digot, "waweylêêêêê! Kuro qey ev dîn in ku jibo fûtbolê hevdu dikujin bavoo" û em ecêbmayî diman. Îcar derket holê ku Kurdên me ji holîganên xelkê bi sedqatî fanatîktir in...

ref: Lotikxane.com, 8/2006

glosses: şerxwaz, êrîşker, milîtan^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: hulîgan


start

text: [Wezîrê werzişê û gêncan] Taha Berwarî start da festîvala gêncan

etymology_text: Ji îngilîzî start.


start

audio: En-uk-to start.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-start.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-start.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-start.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-start.wav


kongre

glosses:
civîn, konferans, kombûn, civat, semînar,
berhevbûna komek mirovan li derekê bi taybetî daku danûstandinan li ser hin mijaran bikin

forms:
kongire
kongires
kongirês
kongres
kongrês

etymology_text: Ji latînî

महासभा

roman: mahāsbhā


meclis

text: Wê bi mîzan herdû şîrazî çevandin mah-i newDaxilê meclis bûyî îşev Nişanî lew ko xefCam-i rûhanî li ehlê dil nişandin mah-i new

glosses: civat, civîn, kombûn, konferans, kongre, semînar, bezm

glosses: dîwan, civan, civangeh, cihê berhevbûna komek mirovan

forms: meclîs

etymology_text: Ji erebî مجلس (meclis) ji me- + جلس (celese, “rûniştin”). Heman peyv wek navê parlemanên welatên misilmanan ketiye gelek zimanên din jî: farisî û urdûyî مجلس (meclis), tirkî û azerî meclis, ermenî մեջլիս (meclis), hindî मजलिस (meclis), gurcî მეჯლისი (mêclîsî), rusî меджли́с (mêclîs), îngilîzî û fransî majlis, almanî Madschlis...

парламент

roman: parlament


şêwirîn

glosses:
rawêj kirin, danişîn, şîret xwestin,
daxwaza şîret û nesîhetan ji kesekî kirin,
raya xelkê li ser karê xwe pirsîn

text: Fikran rê nedidane hev, çawa bike, bi ku de here, bi kê bişêwire?

ref: Dê û Dêmarî, Egîdê Xudo, Weşanên Nûdem

forms:
شێورین
şêwiran
şêwiriyan
şêwiryan
şêwran
şêwriyan
şêwrîn

etymology_text: Ji şêwir + -în.

ipa: /ʃeːwɪˈɾiːn/

hyphenation: şê·wi·rîn


şêwirîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /ʃeːwɪˈɾiːn/