gez

etymology_text:
* proto-îranî:*gaz- ("gezandin, gestin; pê vedan")
:farisiya kevn: gc- ("pê vedan; gestin, gezandin")
* Almanî: Biss → de
:partî: gšt ("gestin, gezandin; pê vedan")
:farisî: gazidan ("gestin, gezandin; pê vedan"), gazā ("ajelek pêveder")
:belûçî: gast ("gestin, gezandin") ^(alfabeya arî)
:kurmancî: gestin ("gezandin, gestin")
:zazakî: gāz ("gestin, gezandin")


gez

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: kirtika qemça tîrê ya ku dikeve ji yê kevanê


gez kirin

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

text: Qoço kulmikên xwe gez kirin û wî pilingê ko çiya dihejandin ji bo cara pêşîn girt (...)

text: Çi kesê ku wî didît, jê re lêva xwe gez dikir.

ref: Xelîl Duhokî, Antolojiya Çîroka Nû ya Kurmancên Başûr, Weşanên Nûdem, Stockholm, 1994, r. 27

forms:
gez dikim (present)
gez dikî (present)
gez dike (present)
gez dikin (present)
gez bike (imperative singular)
gez bikin (imperative plural)
gez kir (past)
gez kir (past)
gez kir (past)
gez kir (past)
gez –k– (root present)
gez –kir– (root past)
ez gez dikim (indicative present positive)
ez gez nakim (indicative present negative)
min gez kir (indicative past positive)
min gez nekir (indicative past negative)
tu gez dikî (indicative present positive)
tu gez nakî (indicative present negative)
te gez kir (indicative past positive)
te gez nekir (indicative past negative)
ew gez dike (indicative present positive)
ew gez nake (indicative present negative)
wê/wî gez kir (indicative past positive)
wê/wî gez nekir (indicative past negative)
em gez dikin (indicative present positive)
em gez nakin (indicative present negative)
me gez kir (indicative past positive)
me gez nekir (indicative past negative)
hûn gez dikin (indicative present positive)
hûn gez nakin (indicative present negative)
we gez kir (indicative past positive)
we gez nekir (indicative past negative)
ew gez dikin (indicative present positive)
ew gez nakin (indicative present negative)
wan gez kir (indicative past positive)
wan gez nekir (indicative past negative)
min gez dikir (imperfect positive)
min gez nedikir (imperfect negative)
min gez kiribû (positive)
min gez nekiribû (negative)
te gez dikir (imperfect positive)
te gez nedikir (imperfect negative)
te gez kiribû (positive)
te gez nekiribû (negative)
wê/wî gez dikir (imperfect positive)
wê/wî gez nedikir (imperfect negative)
wê/wî gez kiribû (positive)
wê/wî gez nekiribû (negative)
me gez dikir (imperfect positive)
me gez nedikir (imperfect negative)
me gez kiribû (positive)
me gez nekiribû (negative)
we gez dikir (imperfect positive)
we gez nedikir (imperfect negative)
we gez kiribû (positive)
we gez nekiribû (negative)
wan gez dikir (imperfect positive)
wan gez nedikir (imperfect negative)
wan gez kiribû (positive)
wan gez nekiribû (negative)
ez ê gez bikim (future positive)
ez ê gez nekim (future negative)
minê gez kiribe (future perfect positive)
minê gez nekiribe (future perfect negative)
tu yê gez bikî (future positive)
tu yê gez nekî (future negative)
teyê gez kiribe (future perfect positive)
teyê gez nekiribe (future perfect negative)
ew ê gez bike (future positive)
ew ê gez neke (future negative)
wê/wîyê gez kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê gez nekiribe (future perfect negative)
em ê gez bikin (future positive)
em ê gez nekin (future negative)
meyê gez kiribe (future perfect positive)
meyê gez nekiribe (future perfect negative)
hûn ê gez bikin (future positive)
hûn ê gez nekin (future negative)
weyê gez kiribe (future perfect positive)
weyê gez nekiribe (future perfect negative)
ew ê gez bikin (future positive)
ew ê gez nekin (future negative)
wanê gez kiribe (future perfect positive)
wanê gez nekiribe (future perfect negative)
min gez kiriye (perfect positive)
min gez nekiriye (perfect negative)
min gez kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min gez nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te gez kiriye (perfect positive)
te gez nekiriye (perfect negative)
te gez kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te gez nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî gez kiriye (perfect positive)
wê/wî gez nekiriye (perfect negative)
wê/wî gez kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî gez nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me gez kiriye (perfect positive)
me gez nekiriye (perfect negative)
me gez kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me gez nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we gez kiriye (perfect positive)
we gez nekiriye (perfect negative)
we gez kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we gez nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan gez kiriye (perfect positive)
wan gez nekiriye (perfect negative)
wan gez kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan gez nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez gez bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez gez nekim (present subjunctive negative)
(bila) min gez kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min gez nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu gez bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu gez nekî (present subjunctive negative)
(bila) te gez kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te gez nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew gez bike (present subjunctive positive)
(bila) ew gez neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî gez kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî gez nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em gez bikin (present subjunctive positive)
(bila) em gez nekin (present subjunctive negative)
(bila) me gez kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me gez nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn gez bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn gez nekin (present subjunctive negative)
(bila) we gez kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we gez nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew gez bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew gez nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan gez kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan gez nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min gez bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min gez nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min gez kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min gez nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te gez bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te gez nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te gez kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te gez nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî gez bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî gez nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî gez kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî gez nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me gez bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me gez nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me gez kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me gez nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we gez bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we gez nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we gez kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we gez nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan gez bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan gez nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan gez kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan gez nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê gez bikira (present conditional positive)
minê gez nekira (present conditional negative)
minê gez kiribûya (preterite conditional positive)
minê gez nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê gez bikira (present conditional positive)
teyê gez nekira (present conditional negative)
teyê gez kiribûya (preterite conditional positive)
teyê gez nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê gez bikira (present conditional positive)
wê/wîyê gez nekira (present conditional negative)
wê/wîyê gez kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê gez nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê gez bikira (present conditional positive)
meyê gez nekira (present conditional negative)
meyê gez kiribûya (preterite conditional positive)
meyê gez nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê gez bikira (present conditional positive)
weyê gez nekira (present conditional negative)
weyê gez kiribûya (preterite conditional positive)
weyê gez nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê gez bikira (present conditional positive)
wanê gez nekira (present conditional negative)
wanê gez kiribûya (preterite conditional positive)
wanê gez nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) gez bike (imperative present positive)
(tu) gez neke (imperative present negative)
(hûn) gez bikin (imperative present positive)
(hûn) gez nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji gez + kirin.

ipa: /ɡɛz kɪˈɾɪn/

hyphenation: gez ki·rin


tejî

glosses: (kûçikê nêçîrê) Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre tajî.


behle

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: peledîn, aqilsivik, tirredîn, delodîn, hol, cahil, nezan, nefam, bêhiş, bêaqil

text: Peyva “Behle” bi taybetî li herêma Botan, ji kesên “Sersar, tewtewe, zirtolek, aqilsivik, tiral...” re tê gotin. Bi giştî, ji merivên kêrnehatî re bûye bernavek...

ref: Evdile Koçer: Behleyên xwedêjêstandî, Avestakurd.net, 12/2001

forms:
behletir (comparative)
herî behle (superlative)
behletirîn (superlative)

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


mirûz

text: Weko êvarê paşa tête heramseraye, dibine ku xanim bi mirûz e. Pirs diketin ku te çi ye, ji boyê çi bêkêf i?

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 71, ISBN 978-605-5683-27-6

text: Tu dibêjî qey mad û miruzê wî bi destê wênesazê malê Kenan Evren ve hatiye xêz kirin.

ref: Evdile Koçer: Taya faşîzmê û deh kurên pîrê, nefel.com, 3/2007

glosses: meyl, bij, mijaj, arezû, îşteh, mereq, dilxwazî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
مرووز
miruz
murûz
miraz

ipa: /mɪˈɾuːz/

hyphenation: mi·rûz


-ka

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: pêşgirek e ku pê hin hoker ji hin rengdêran tên çêkirin:

etymology_text: Bibîne -kî.


serkirde

glosses: bilindtirîn kesa/ê desthilat yan hêz di destî de li dewletekê yan rêkxistinekê yan dezgehekê

forms: serikiride

etymology_text: Ji ser + kirde.

راع

roman: rāʿ

notes:
serkirde bûn
serkirde kirin
serkirdebûn
serkirdekirin
serkirdebûyî
serkirdekirî


gêwl

glosses: zewq, meyl, bij, mijaj, arezû, dilbijîn, îşteh, mereq, mad, mirûz, dilxwazî, keyf, kêf

glosses: rû^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: gêwil

ipa: /ɡeːwl/

hyphenation: gêwl


îşteh

glosses: meyl, gêwl bij, mijaj, arezû, dilbijîn, mad, mereq, mirûz, dilxwazî

glosses: bij, miciz, gêwl^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
işteh
îştah
işteh

etymology_text: Ji erebî اِشْتِهاء (ištihāʾ)


morg

glosses: Li nexweşxaneyan odeya kesên mirî lê hê ne binaxkirî.

text: Cesedên gerîllayan hê li morga Nexweşxaneya Qulpê ne.

ref: Netkurd.com, 3/2007

forms: merg

etymology_text: Ji fransî morgue yan îngilîzî morgue

νεκροτομείο

roman: nekrotomeío

hyphenation: morg


nexweşxane

glosses: Avahiyê ku nojdar lê nesaxan derman dikin.

text: (...) bi Ferzend re ber bi nexweşxanê ve dilezandin.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

forms: nexoşxane

etymology_text: Ji nexweş + -xane.

ахәшәтәырҭа

roman: āx°š°ṭ°ərtā

ሐኪም ቤት

roman: ḥäkim bet

ሆስፒታል

roman: hospital

ܒܹܝܬ ܟܪ̈ܝܼܗܹܐ

roman: bēt krīhe

дауахана

roman: dawaxana

хәстәхана

roman: xästäxana

бальні́ца

roman: balʹníca

бо́льніца

roman: bólʹnica

шпіта́ль

roman: špitálʹ

ляка́рня

roman: ljakárnja

اسپتال

roman: ispatāl

হাসপাতাল

roman: haśpatal

бо́лница

roman: bólnica

эмнэлгэ

roman: emnelge

больница

roman: bol’nica

ᏧᏂᏢᎩᎢ

roman: tsunitlvgii

醫院

roman: ji¹ jyun⁶

бинйүан

roman: binyüan

病院

roman: phiang-yen, piô-yín, phiang-yan

醫院

roman: yīyuàn

醫院

roman: ĭ-iêng

病院

roman: pēⁿ-īⁿ, pīⁿ-īⁿ, pēⁿ-ìⁿ, pīⁿ-ìⁿ, pǐⁿ-ǐⁿ

пульница

roman: pulʹnitsa

އަސްފަތާލު

roman: asfatālu

ހޮސްޕިޓަލު

roman: hospiṭalu

مُسْتَشْفًى

roman: mustašfan

مَارِسْتَان

roman: māristān

مستشفة

roman: mustašfa

سبيطار

roman: sbīṭār

հիվանդանոց

roman: hivandanocʻ

ормакудо

roman: ormakudo

بیمارستان

roman: bimârestân

شفاخانه

roman: šafâxâna

રુગ્ણાલય

roman: rugṇālya

ઈસ્પિતાલ

roman: īspitāl

საავადმყოფო

roman: saavadmq̇opo

ჰოსპიტალი

roman: hosṗiṭali

अस्पताल

roman: aspatāl

चिकित्सालय

roman: cikitsālay

शफाखाना

roman: śaphākhānā

בֵּית חוֹלִים

roman: beit kholím

ಆಸ್ಪತ್ರೆ

roman: āspatre

оорукана

roman: oorukana

ආරෝග්යශාලා

roman: ārōgyaśālā

රෝහල්

roman: rōhal

병원

roman: byeong-won

의원

roman: uiwon

ໂຮງໝໍ

roman: hōng mǭ

ໂຮງພະຢາບານ

roman: hōng pha yā bān

ആശുപത്രി

roman: āśupatri

रुग्णालय

roman: rugṇālay

эмнэлэг

roman: emneleg

эмнэлэг хороо

roman: emneleg horoo

госпиталь

roman: gospitalʹ

больниц

roman: bolʹnits

ᠡᠮᠨᠡᠯᠭᠡ ᠬᠣᠷᠢᠶᠠ

roman: emnelge qoriy-a

ᠾᠣᠰᠫᠢᠲᠠᠯᠢ

roman: hospitali

ᠪᠣᠯᠢᠨᠢᠼᠠ

roman: bolinica

चिकित्सालय

roman: cikitsālaya

ଡାକ୍ତରଖାନା

roman: ḍaktôrôkhana

рынчындон

roman: rynḱyndon

دوختورخانا

roman: doxtorxana

دوختۇرخانا

roman: doxturxana

روغتون

roman: roǧtun

شفاخانه

roman: šafāxāna

هاسپيټل

roman: hāspiṭal

هسپټال

roman: hasрaṭāl

ਹਸਪਤਾਲ

roman: haspatāl

аурухана

roman: auruxana

больни́ца

roman: bolʹníca

го́спиталь

roman: góspitalʹ

кли́ника

roman: klínika

лече́бница

roman: lečébnica

бо́лниця

roman: bólnycja

шпіта́льня

roman: špitálʹnja

бемористон

roman: bemoriston

касалхона

roman: kasalxona

беморхона

roman: bemorxona

மருத்துவமனை

roman: maruttuvamaṉai

ఆసుపత్రి

roman: āsupatri

వైద్యశాల

roman: vaidyaśāla

దవాఖానా

roman: davākhānā

చికిత్సాశాల

roman: cikitsāśāla

చికిత్సాలయము

roman: cikitsālayamu

хастаханә

roman: xastaxanä

шифаханә

roman: şifaxanä

ipa: /nɛxʷɛʃxɑːˈnɛ/


xestexane

forms: خهستهخانه

etymology_text: Ji xeste + -xane.


bîmaristan

text: Hatina dostan bi bîmaristanê bixatira

ref: Mawlana Jalal al-Din Rumi (wergêr Mela Ahmedê Şerefxanî), MESNEWÎ https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=R9DREAAAQBAJ&pg=PT370&dq=%22b%C3%AEmaristan%C3%AA%22&hl=&cd=1&source=gbs_api arşîv, Konya Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları, 2021

text: Herweha mîna dehlîz (konê/çadira/xanîyê darîn yê siltan û mahîyeta wî di ceng û nêçîr û rêwingîyan de) û Dîwan (ku nûnerên 10-16 erkên: mîna wezîrtî, katibê sirê/nihênîyê, çavdêrê sipahê, çavdêrê karûbarên girîng, çavdêrê xass/taybetî, çavdêrê gencîneyê/xeznedar, çavdêrê bimaristanê, çavdêrê mizgeftan, çavdêrê silahxaneyê, çavdêrê biyûtan (mal û xanên siltanîyê), çavdêrê Beyt ul-malê, çavdêrê dîwana dîlan, çavdêrê bazar û bazirganîyê, çavdêrê navenda postê, çavdêrê embarên zad û kelxaneyê/darêjxanê endamên wê ne).

ref: Murad Ciwan, Kitêbeka gellek hêja: Tarîxa Dewleta Kurdan https://web.archive.org/https://muradciwan.com/2016/05/27/kitebeka-gellek-heja-tarixa-dewleta-kurdan/ arşîv, muradciwan.com, 2016

text: Lêbelê li Amedî di bîmaristana (nexweşxane) leşkeriyê de kar dikir.

ref: Mela Ehmed Yalar, Dîwana ‘Işqê https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=_UeeEAAAQBAJ&pg=PA128&dq=%22b%C3%AEmaristana%22&hl=&cd=1&source=gbs_api arşîv, PAK AJANS YAYINCILIK TURİZM VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ, 2022, r. 128

etymology_text: Ji farisî بیمارستان (bîmaristan), wekheva bîmar + -istan.


misteşfe

forms:
misteşfa
musteşfa
musteşfe

etymology_text: Ji erebî مستشفى.


bîmar

text: Mela nemrit bi dayê xweMesîhayê li bîmaranKesên geztî du reşmaran

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

etymology_text: Ji farisî بيمار (“bîmar”), hevreha kurmancî bîvêr û pehlewî wêmar.

hyphenation: bî·mar


bîmarî

forms:
bîmarîtî
bîmartî

etymology_text: * Ji bîmar + -î


hospitaal

glosses: nexweşxane, xestexane, bîmaristan, misteşfe

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-hospitaal.wav


hospital

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-hospital.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-hospital.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-hospital.wav


hospital

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-hospital.wav


hospital

audio: LL-Q1321 (spa)-Eavqwiki-hospital.wav


hospitalo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-hospitalo.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-hospitalo.wav


بیمارستان

etymology_text: Ji بیمار + -ستان.


hôpital

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-hôpital.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-hôpital.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-hôpital.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-hôpital.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Estrie-hôpital.wav


rumah sakit

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-rumah sakit.wav


ospedale

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-ospedale.wav


病院

forms: phiang-yen, piô-yín, phiang-yan (romanization)


病院

forms: pēⁿ-īⁿ, pīⁿ-īⁿ, pēⁿ-ìⁿ, pīⁿ-ìⁿ, pǐⁿ-ǐⁿ (romanization)


ziekenhuis

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-ziekenhuis.wav


sykehus

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-sykehus.wav


hastane

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hastane.wav


rideti

etymology_text: Ji ridi (“kenîn”) + -et-.

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-rideti.wav


lächeln

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-lächeln.wav


uśmiechać

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-uśmiechać.wav


sorrir

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-sorrir.wav


zâmbi

audio: LL-Q7913 (ron)-Filosoful-zâmbi.wav


gülümsemek

glosses: bişirîn, girnijîn, bişkurrîn, mizicîn, besimîn


çêbûyî

glosses: sazbûyî, diristbûyî, rastbûyî, peydabûyî, çêkirî

glosses: dirist^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: çêbûn


واجب

glosses: peywir, erk, vatinî, delamet, wezîfe, berpirsiyarî, wacib


devoir

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-devoir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-devoir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Pamputt-devoir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-devoir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-devoir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-devoir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-devoir.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-devoir.wav


devoir

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-devoir.wav


Pflicht

glosses: peywir, erk, vatinî, delamet, wezîfe, berpirsiyarî, wacib, ferz


dovere

audio: LL-Q652 (ita)-Happypheasant-dovere.wav

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-dovere.wav


долг

audio: LL-Q7737 (rus)-Tatiana Kerbush-долг.wav


daga

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-daga.wav


derewîn

glosses:
derewker, virrker,
kesa/ê ku derewan dike


meer

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-meer.wav


meer

glosses: pirtir, gelektir, zêdetir, hê, hêj, hîna

forms: Meer

audio: LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-meer.wav


Meer

forms: meer

audio: LL-Q188 (deu)-CamelCaseNick-Meer.wav


justice

glosses: dad, dadî, edalet, dadperwerî, dadmendî, heqîqet

glosses: dadgêrr, dadwer (bi taybetî yên dadgeha bilind)

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-justice.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-justice.wav


slag

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-slag.wav


gulang

glosses: cênîk, rûçik, dêm, navbera guhan û çavan

glosses:
cênîk, gêsû,
 mûyên ku li navbera guh û çavên zelaman,
riyên li herdu aliyên rûyê zelaman,
cihê ku por û rî lê digihin hev


ola

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa îzafeyî ya yekjimar a binavkirî ya ol.

forms: olên (feminine definite construct plural)


madenî

forms:
mahdenî
mehdenî
ma'denî
me'denî

etymology_text: Ji maden + -î


suçlu

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-suçlu.wav


campagne

glosses: şiryar, çolter, çolwar, ladê, gundewar, gund û deverên din yên derî bajaran

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-campagne.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Exilexi-campagne.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines3-campagne.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines2-campagne.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines1-campagne.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines4-campagne.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines5-campagne.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines6-campagne.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-campagne.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-campagne.wav


campagna

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-campagna.wav


деревня

glosses: gund, şiryar, çolter, çolwar, ladê, gundewar, gund û deverên din yên derî bajaran


çolwar

glosses: şiryar, çolter, çol, ladê, gundewar, gund û deverên din yên derî bajaran

glosses: çolistan, pesar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji çol + war.


talk

audio: En-uk-to talk.ogg

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Let’s go to my office and talk. ― I like to talk with you, Ms. Weaver.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-talk.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-talk.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-talk.wav


talk

audio: Let’s go to my office and talk. ― I like to talk with you, Ms. Weaver.ogg


pet

glosses:
dilberîk
(ajelên kedî yên ku mirov bo kêfa xwe xwedî dike, wek pisîk yan se)


miwazif

glosses: karmend, fermanber, memûr, wezîfedar, erkedar, peywirdar

glosses: karker, kedkar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: muwazif

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]: mi- + wezîfe


pura

etymology_text: Ji latînî pūrus.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pura.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-pura.wav


palas

text:
Zîn rabû we çûye xelweta xas
Tacdîn ne ma ne cil ne palas
Esbab û tecemmul û defîne

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692


hit

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-hit.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-hit.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-hit.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-hit.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-hit.wav


dilmayî

glosses: xeyidandî, xeyidî, azarde, rencîde, dilşikestî, acizkirî, acizbûyî, sil

glosses: tûre, bêzar, tengezar, enirî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: dil man

hyphenation: dil·ma·yî


azarde

glosses: xeyidandî, xeyidî, dilmayî, rencîde, dilşikestî, acizkirî, acizbûyî, sil

forms:
azardetir (comparative)
herî azarde (superlative)
azardetirîn (superlative)

etymology_text: Ji farisî [Peyv?], têkildarî azar


çîkasawî

glosses:
zimanê çîkasawan
(zimanek hindiyanî ye û bi taybetî li Oklahomayê tê peyivîn)

etymology_text: Ji çîkasaw + -î


infanta

glosses: dotmîr, keçmîr, prenses, keça mîrî, qîza paşayekî, dota keyekî, zaroka qiralekî


henbelî

glosses: yek ji çar mezhebên serekî yên îslama sinî

forms:
hembelî
ḧembelî
ḧembelî


malikî

forms: malîkî


şafiî

forms:
şafi'î
şafîî
şafî'î

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


Anglo-Saxon

pos: name

pos_title: Serenav

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Anglo-Saxon.wav


alenbo

glosses: keskesor, bûka baranê, keskûala, qozeqer


Bastard

glosses: bîjî, bîje, heramzade, weledzina, xwînheram, pîç

forms: bastard


bastardo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-bastardo.wav


bâtard

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-bâtard.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-bâtard.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Idéalités-bâtard.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DenisdeShawi-bâtard.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-bâtard.wav


tolerans

glosses: tehemil, misamehe, sebr, bêhnfirehî, baldirêjî

forms: tolêrans


Treubruch

glosses: îxanet, bêbextî, xayînî, xiniztî, xiyanet


خيانة

etymology_text: Ji rehê خ و ن (ḵ-w-n).


خیانت

forms: xiyânat (romanization)

etymology_text: Ji erebî خِيَانَة (ḵiyāna, “îxanet”).

خیانتکار

roman: xiyânat-kâr

خیانت کردن

roman: xiyânat kardan


perfido

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Juliano P. Junho (Jjunho)-perfido.wav


trahison

audio: LL-Q150 (fra)-VictorDtmtc-trahison.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-trahison.wav


perfidy

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-perfidy.wav


disloyalty

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-disloyalty.wav


sellout

glosses: nêrîn, temaşe kirin, berê xwe dan, seh kirin, fe kirin


defection

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-defection.wav


tradimento

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-tradimento.wav


vrugteloos

glosses: bêber, bêkêr, bêwec, bêmifa, bêsûde, bêkelk, pûç, bêber, bêxêr, xirab, nebaş


nutzlos

glosses: bêkêr, bêwec, bêmifa, bêsûde, bêkelk, pûç, bêber, bêxêr, xirab, nebaş


senutila

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-senutila.wav


vruchteloos

glosses: bêber, bêkêr, bêwec, bêmifa, bêsûde, bêkelk, pûç, bêxêr, xirab, nebaş


söz

etymology_text: Ji proto-tirkî *söŕ.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-söz.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-söz.wav


kata

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-kata.wav


kano

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-kano.wav


roseau

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-roseau.wav


canya

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-canya.wav


canna

glosses: giyayek devera yeksanekerî guldar belgpan e

audio: LL-Q1860 (eng)-Persent101-canna.wav


cana

audio: LL-Q5146 (por)-Wiktionairy-cana.wav


caña

audio: LL-Q1321 (spa)-AdrianAbdulBaha-caña.wav


finger

glosses:
til, tilî, tibl, pêçî
(yên destan, ne yên piyan)

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-finger.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-finger.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-finger.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-finger.wav


finger

glosses: tilê nîşan dan, tila xwe lê dan, tila xwe danîn ser


ancora

pos: adv

pos_title: Hoker

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-ancora.wav

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-ancora.wav


ceyran

forms:
ceryan
cêran
heyran
seyran

etymology_text: Ji tirkî cereyan ji erebî جريان (cereyan, “herik”) ji جرا (cera, “herikîn”).

ipa: /d͡ʒɛjˈɾɑːn/


samskipan

glosses: rêkxistin, organîzasyon, sazman, teşkîlat, kom


organisation

forms: organization


organization

glosses: sazî, rêkxistin, organîzasyon, sazman, teşkîlat, kom

forms: organisation


rû dan

glosses: qewimîn, (bûyerek) çêbûn yan bi serê kesekî hatin

text: Raymond hindik mabû hiş biavêta. Vê dîmena ku li ber çavên wî rû dabû, ew xistibû nava şokeke mezin.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 99, ISBN 9786054497010

glosses: çêbûn, bûn, peyda bûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

text: No ... Ne bi gora gotina wan e . Heçî ko bi dilpakî rùyê xwe dane. Xwedê û dest bi qenciyê kirine , li nik, Xwedê sewaba wan heye û ji bo wan tirsa ezabî nîne û ew xemdar na bin.

ref: Hawar, Tefsîra Quranê, Nûdem, cîld 1, hj. 30, 1932-1933, r. 746

forms: ڕوو دان

etymology_text: Ji rû + dan.

ipa: /ruː dɑːn/

hyphenation: rû dan


qewam

glosses: bûyer, rûdan, qewimîn, tişta/ê ku qewimiye yan diqewime

text: Efxan digihane çerx-i etlesZînê ko nema qewam û quwwetNalî biriyan û ket ji qudret

glosses: gertev, serpêhatî, teşqele, bûniş, bûn, çêbûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: qewim

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

ipa: /qɛˈwɑːm/

hyphenation: qe·wam


terbiyetder

glosses: perwerdeker, fêrker, elimîner, hînker, taşîner, mamoste, dersder

glosses: waneder, wanebêj, lektor, mideris, dersbêj, ilimder^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: terbiyeder

etymology_text: Ji terbiyet + -der.


kouluttaja

glosses: perwerdeker, fêrker, elimîner, hînker, taşîner, mamoste, dersder, terbiyetder


terbiyet

glosses:
perwerde, fêrkirin, elimandin, hînkirin, taşandin, ders,
 rê û şêwazên ku dêbav zarokên xwe hîn dikin

forms:
تەربیەت
terbiye

etymology_text: Ji erebî تَرْبِيَة (tarbiya).

تَرْبِيَة

roman: tarbiya


mirqî

glosses:
dijûn, dijmîn, sixêf, zêf, zêv, siqêf, çêr, kufrî, xeber,
gotinên pirr xirab yên kesek di derbareyî kesekî de dibêje

glosses: şor^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


neyarî

glosses:
dijminatî, dijberî, reqabet, reqîbî, mixalifî, hisûmet, xisûmet
ne hevaltî, ne dostî,
neyarên hev bûn

forms:
نەیاری
neyaratî
neyarîtî
neyartî
neyaretî

etymology_text: Ji neyar + -î

ipa: /nɛjɑːˈɾiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-neyarî.wav

hyphenation: ne·ya·rî


deynder

glosses: Kesa/ê ku pare yan tiştan bi deyn dide xelkê.

etymology_text: Ji deyn + -der.


tûjî

forms:
tîjî
tîjîtî
tîjtî
tûjîtî
tûjtî
twîjî
twîjîtî
twîjtî

etymology_text: Ji tûj + -î


esehî

glosses: bêgumanî, ekîdî, misogerî, tekîd, piştrastî, bêşikî, bê dudilî

forms:
esehîtî
esehtî

etymology_text: Ji eseh + -î

hyphenation: e·se·hî


weşanxane

glosses: dezgeha ku pirtûkan yan kovaran yan rojnameyan diweşîne anku çap û belav dike.

forms: weşangeh

нәшриәт

roman: näšriät

выдаве́цтва

roman: vydavjéctva

ပုံနှိပ်တိုက်

roman: pumhniptuik

出版社

roman: chūbǎnshè

書局

roman: shūjú

書社

roman: shūshè

دَار نَشْر

roman: dār našr

نَشْر

roman: našr

հրատարակչություն

roman: hratarakčʻutʻyun

출판사

roman: chulpansa

баспа

roman: baspa

изда́тельство

roman: izdátelʹstvo

பதிப்பகம்

roman: patippakam

видавни́цтво

roman: vydavnýctvo

εκδοτικός οίκος

roman: ekdotikós oíkos

ipa: /wɛʃɑːnxɑːˈnɛ/

hyphenation: we·şan·xa·ne


bos

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-bos.wav


artîkel

glosses: peyvik, peyvên neserbixwe yên ku peyvên din diyar dikin

etymology_text: Deyn ji fransî article, ew jî ji latînî articulus.

anlaşma

sense: bend, madde

أَدَاة اَلتَّعْرِيف

roman: ʾadā(t) at-taʿrīf

관사

roman: gwansa

אַרטיקל

roman: artikl

άρθρο

roman: árthro


bêwefatî

glosses:
bêwijdanî, îxanet, xayînî, xiniztî, xiyanet,
ziyankirin li dijî welatê xwe yan gelê xwe yan hevalên xwe,
dijî welatê xwe yan gelê xwe yan hevalên xwe alîkariya dijminan kirin

glosses:
bêwijdanî, îxanet, nesadiqî (li gel jina xwe yan mêrê xwe),
têkiliyên zayendî li gel kesekî hebûn tevî ku kesek din jina wî yan mêrê ye

forms:
bêwefahî
bêwefayî

etymology_text: Ji bêwefa + -tî.


nesadiqî

glosses:
bêwijdanî, îxanet, bêwefatî (li gel jina xwe yan mêrê xwe),
têkiliyên zayendî li gel kesekî hebûn tevî ku kesek din jina wî yan mêrê ye

etymology_text: Ji ne- + sadiqî.


Hesen

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî hisn


Hisna

forms:
Hisne
Hizna
Hizne
Husna
Husne
Huzna
Huzne

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]: hisn + -a


qayde

glosses: Prensîba ko binyata hunerek, zanistek, fikrek an jî lebatekê ye, nîzam, rêzik.

forms: qeyde

etymology_text: Ji erebî قَاعِدَة (qāʿida).

ipa: /qɑːjˈdɛ/

hyphenation: qay·de


qayde

glosses: Guncaw, minasib, bikêrhatî, li gor qeyd û regezan dirist.


sûmerî

forms:
somerî
sumerî

Sumerische

sense: zimanê Sûmerê

சுமேரிய மொழி

roman: cumēriya moḻi

Σουμεριακή

roman: Soumeriakí


Sûmer

glosses: welatek û şaristaniyek bû li başûrê Mezopotamyayê li hezarsalên 4em û 3yêm bz

forms:
Somer
Sumer
Akad
Aşûr
Babîlonya
Medya

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


bêxwedî

glosses: bêxwedan, bêxudan, tişta/ê ku ti xwedî anku xwedan nîne

glosses: bêkes, tenê, sêwî, êtîm, mirova/ê bê kesûkar yan heval

etymology_text: Ji bê- + xwedî.


bêxwedan

glosses: bêxwedî, bêxwedî, tişta/ê ku ti xwedî anku xwedan nîne

glosses: kesa/ê yan tişta/ê ku ti kes xwe lê nake xwedî

glosses: bêxwedî, bêxwedî, bêkes, tenê, sêwî, êtîm, mirova/ê bê kesûkar yan heval

forms:
bêxwedantir (comparative)
herî bêxwedan (superlative)
bêxwedantirîn (superlative)
bêxudan
bêxwida

etymology_text: Ji bê- + xwedan.


abîde

glosses:
bîrdarî, bîrhatin, bîranîn, monûment,
tiştên dîrokî,
 tiştên ku dîrokê û bûyerên berê tînin bîra mirovî
(bi taybetî peykel)

text: Ez naxwazim li vir zêde li ser meha adarê, li ser peqîna çirûska pêt û agirî û bişkivîna kulîlkên Newrozê rawestim. Ji roja serê vê mehê heta roja dawiya wê, her rojek ya vê mehê bo miletê kurd abîdeyek e; kurd dikarin ji nav dazdeh mehên salê cihekê xweser bidin vê mehê û li gorî wê xweseriyê, sifatekê jî jê re bibinînin û bikin “motoreka” jinûveavakirina zihniyet û berhênana neteweyî.

ref: Mihemed Evdila: Gelo dema wê nehatiye kurd derba dawiyê li nîrê dagirkeriyê bidin?, Nefel.com, 3/2007

forms: abîd

etymology_text: Ji erebî آبِدة (ʾābida).

ipa: /ɑːbiːˈdɛ/

hyphenation: a·bî·de


monûment

glosses:
abîde, bîrdarî, bîrhatin, bîranîn,
tiştên dîrokî,
 tiştên ku dîrokê û bûyerên berê tînin bîra mirovî
(bi taybetî peykel)

forms: monument

ipa: /moːnuːˈmɛnt/

hyphenation: mo·nû·ment


large

audio: LL-Q150 (fra)-Johanboss-large.wav

audio: LL-Q150 (fra)-XANA000-large.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-large.wav


large

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-large.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-large.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-large.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-large.wav


objective

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-objective.wav


aim

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-aim.wav


nisxe

glosses:
kopî, qopî, rûnivîs, jibergirtî,
 tişta/ê ku li ber tiştek din hatiye çêkirin

glosses: ferk, lasa, texlîd, dubare, dupat, liberçêkirî

forms:
نسخە
nusxe

etymology_text: Ji erebî نسخة (nusxeᵗ) ji aramî נסחא (nusxa), hevreha akadî nusxu


dona

audio: LL-Q7026 (cat)-Millars-dona.wav


fazer

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-fazer.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-fazer.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-fazer.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Waldyrious-fazer.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Sillim-fazer.wav


bêber

glosses: bê berhem, bê zarok, ne berhemdar tişta/ê ku ber nîne yan ber nade; neberdar

forms:
bêbertir (comparative)
herî bêber (superlative)
bêbertirîn (superlative)
بێبەر

etymology_text: Ji bê- + ber.


hêsanî

glosses:
sanahîtî, sehlî, ne zehmetî, ne dijwarî,
hêsanbûn anku sanahîbûn

forms:
ئاسانی
asanî
asanîtî
asantî
hêsanîtî
hêsantî
asayî

etymology_text: Ji hêsan + -î.

лекота

roman: lekota

леснина

roman: lesnina

എളുപ്പം

roman: eḷuppaṃ

лёгкость

roman: ljóxkostʹ

ῥᾳστώνη

roman: rhāistṓnē


pê ketin

text: Min ber deste vê êvarê hinek qeysî xwarin û ez pê ketim.

text: Ez her rojê Xwedê ji te re dibêjim golikan li ber onca Apê Sêvdîn re nebe, îro giş bi oncê ketin. Wisa werimîn wisa werimîn ku zikê wan li ser pişta wan ket. Me go wê biteqin

forms:
pê dikevim (present)
pê dikevî (present)
pê dikeve (present)
pê dikevin (present)
pê bikeve (imperative singular)
pê bikevin (imperative plural)
pê ketim (past)
pê ketî (past)
pê ket (past)
pê –kev– (root present)
pê –ket– (root past)
ez pê dikevim (indicative present positive)
ez pê nakevim (indicative present negative)
ez pê ketim (indicative past positive)
ez pê neketim (indicative past negative)
tu pê dikevî (indicative present positive)
tu pê nakevî (indicative present negative)
tu pê ketî (indicative past positive)
tu pê neketî (indicative past negative)
ew pê dikeve (indicative present positive)
ew pê nakeve (indicative present negative)
ew pê ket (indicative past positive)
ew pê neket (indicative past negative)
em pê dikevin (indicative present positive)
em pê nakevin (indicative present negative)
em pê ketin (indicative past positive)
em pê neketin (indicative past negative)
hûn pê dikevin (indicative present positive)
hûn pê nakevin (indicative present negative)
hûn pê ketin (indicative past positive)
hûn pê neketin (indicative past negative)
ew pê dikevin (indicative present positive)
ew pê nakevin (indicative present negative)
ew pê ketin (indicative past positive)
ew pê neketin (indicative past negative)
ez pê diketim (imperfect positive)
ez pê nediketim (imperfect negative)
ez pê ketibûm (positive)
ez pê neketibûm (negative)
tu pê diketî (imperfect positive)
tu pê nediketî (imperfect negative)
tu pê ketibûyî (positive)
tu pê neketibûyî (negative)
ew pê diket (imperfect positive)
ew pê nediket (imperfect negative)
ew pê ketibû (positive)
ew pê neketibû (negative)
em pê diketin (imperfect positive)
em pê nediketin (imperfect negative)
em pê ketibûn (positive)
em pê neketibûn (negative)
hûn pê diketin (imperfect positive)
hûn pê nediketin (imperfect negative)
hûn pê ketibûn (positive)
hûn pê neketibûn (negative)
ew pê diketin (imperfect positive)
ew pê nediketin (imperfect negative)
ew pê ketibûn (positive)
ew pê neketibûn (negative)
ez ê pê bikevim (future positive)
ez ê pê nekevim (future negative)
ez ê pê ketibim (future perfect positive)
ez ê pê neketibim (future perfect negative)
tu yê pê bikevî (future positive)
tu yê pê nekevî (future negative)
tu yê pê ketibî (future perfect positive)
tu yê pê neketibî (future perfect negative)
ew ê pê bikeve (future positive)
ew ê pê nekeve (future negative)
ew ê pê ketibe (future perfect positive)
ew ê pê neketibe (future perfect negative)
em ê pê bikevin (future positive)
em ê pê nekevin (future negative)
em ê pê ketibin (future perfect positive)
em ê pê neketibin (future perfect negative)
hûn ê pê bikevin (future positive)
hûn ê pê nekevin (future negative)
hûn ê pê ketibin (future perfect positive)
hûn ê pê neketibin (future perfect negative)
ew ê pê bikevin (future positive)
ew ê pê nekevin (future negative)
ew ê pê ketibin (future perfect positive)
ew ê pê neketibin (future perfect negative)
ez pê ketime (perfect positive)
ez pê neketime (perfect negative)
ez pê ketibûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez pê neketibûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu pê ketiyî (perfect positive)
tu pê neketiyî (perfect negative)
tu pê ketibûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu pê neketibûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew pê ketiye (perfect positive)
ew pê neketiye (perfect negative)
ew pê ketibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew pê neketibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em pê ketine (perfect positive)
em pê neketine (perfect negative)
em pê ketibûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em pê neketibûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn pê ketine (perfect positive)
hûn pê neketine (perfect negative)
hûn pê ketibûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn pê neketibûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew pê ketine (perfect positive)
ew pê neketine (perfect negative)
ew pê ketibûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew pê neketibûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez pê bikevim (present subjunctive positive)
(bila) ez pê nekevim (present subjunctive negative)
(bila) ez pê ketibim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez pê neketibim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu pê bikevî (present subjunctive positive)
(bila) tu pê nekevî (present subjunctive negative)
(bila) tu pê ketibî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu pê neketibî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew pê bikeve (present subjunctive positive)
(bila) ew pê nekeve (present subjunctive negative)
(bila) ew pê ketibe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew pê neketibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em pê bikevin (present subjunctive positive)
(bila) em pê nekevin (present subjunctive negative)
(bila) em pê ketibin (preterite subjunctive positive)
(bila) em pê neketibin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn pê bikevin (present subjunctive positive)
(bila) hûn pê nekevin (present subjunctive negative)
(bila) hûn pê ketibin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn pê neketibin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew pê bikevin (present subjunctive positive)
(bila) ew pê nekevin (present subjunctive negative)
(bila) ew pê ketibin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew pê neketibin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez pê biketama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez pê neketama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez pê ketibûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez pê neketibûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu pê biketayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu pê neketayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu pê ketibûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu pê neketibûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew pê biketa (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew pê neketa (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew pê ketibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew pê neketibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em pê biketana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em pê neketana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em pê ketibûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em pê neketibûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn pê biketana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn pê neketana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn pê ketibûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn pê neketibûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew pê biketana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew pê neketana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew pê ketibûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew pê neketibûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê pê biketama (present conditional positive)
ez ê pê neketama (present conditional negative)
ez ê pê ketibûma (preterite conditional positive)
ez ê pê neketibûma (preterite conditional negative)
tu yê pê biketayî (present conditional positive)
tu yê pê neketayî (present conditional negative)
tu yê pê ketibûyayî (preterite conditional positive)
tu yê pê neketibûyayî (preterite conditional negative)
ew ê pê biketa (present conditional positive)
ew ê pê neketa (present conditional negative)
ew ê pê ketibûya (preterite conditional positive)
ew ê pê neketibûya (preterite conditional negative)
em ê pê biketana (present conditional positive)
em ê pê neketana (present conditional negative)
em ê pê ketibûna (preterite conditional positive)
em ê pê neketibûna (preterite conditional negative)
hûn ê pê biketana (present conditional positive)
hûn ê pê neketana (present conditional negative)
hûn ê pê ketibûna (preterite conditional positive)
hûn ê pê neketibûna (preterite conditional negative)
ew ê pê biketana (present conditional positive)
ew ê pê neketana (present conditional negative)
ew ê pê ketibûna (preterite conditional positive)
ew ê pê neketibûna (preterite conditional negative)
(tu) pê bikeve (imperative present positive)
(tu) pê nekeve (imperative present negative)
(hûn) pê bikevin (imperative present positive)
(hûn) pê nekevin (imperative present negative)

etymology_text: Ji pê + ketin.

ipa: /peː kɛˈtɪn/

hyphenation: pê ke·tin


sinî

forms:
sine
sinne
sune
sunî
şîî

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî sinet, sunet

ipa: /sɪˈniː/


panî

forms:
پانی
pahnî
pehnî
pehnahî
pehnatî

etymology_text: Hevreha Pehelwî paşneg. Belkî ji paş + nig, ling.

腳跟

roman: jĭaogēn

پاشنه کف

roman: pāšne kaf

𐍆𐌰𐌹𐍂𐌶𐌽𐌰

roman: fairzna

एड़ी

roman: eṛī

발뒤꿈치

roman: balduekkumchi

пятка

roman: pjátka

пета

roman: peta

ایڑی

roman: اyṛī

φτέρνα

roman: ftérna


serberjêr

glosses:
nixim, sernişîv, qulipandî, qulipî,
serê tiştekî ber bi jêr û binê wî ber bi jor

forms:
serberjêrtir (comparative)
herî serberjêr (superlative)
serberjêrtirîn (superlative)
سەربەرژێر

etymology_text: Ji ser- + berjêr.

notes:
serberjêr kirin
serberjêr bûn
serberjêrbûn
serberjêrkirin
serberjêrbûyî
serberjêrkirî


beng

glosses:
kinif, kindir, kirkirk,
giyayek jehrewî ye û carinan wek tilyakê tê bikaranîn

text:
Hestiyan girtiye nasûr û mejî da heye jeng
Lew ne hişyar û xumar în me nexwarî mey û beng

forms:
بهنگ
benc
bang
benk
ceng
çeng
deng
heng
jeng
peng
reng
şeng
teng
veng
weng
zeng

etymology_text: Hevreha soranî بهنگ (beng), farisî بنگ (beng), sanskrîtî भङ्ग (bhenge-), hindî भांग (baŋ), urdûyî بھانگ (bhang), hemû ji proto-îranî. Wek bhang ketiye hin zimanên ewropî jî.

блян

roman: bljan

попадийка

roman: popadijka

белена

roman: belena

блекота

roman: blekota

бешеная трава

roman: bešenaja trava

бешенница

roman: bešennica

зубник

roman: zubnik

короста

roman: korosta

ipa: /bɛnɡ/

hyphenation: beng


leşkirr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre leşkir.


element

glosses: parçe, pirt, pirtik, par, pişk, insûr, hemû parçeyên ku tiştek jê pêk hatiye

forms: eleman


element

glosses: element, parçe, pirt, pirtik, par, pişk, insûr, hemû parçeyên ku tiştek jê pêk hatiye


element

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-element.wav


insûr

forms:
unsûr
'unsur
'insûr
'insûr

etymology_text: Ji erebî عُنْصُر (ʿunṣur)

ipa: /ɪnˈsuːɾ/

hyphenation: in·sûr


klasîk

glosses:
berhema kevnare lê dîsan jî bihagiran,
berhema ku borîna demê nirxê wê kêm nake

forms: kilasîk

hyphenation: kla·sîk


klasîk

text: Di edebiyata klasîk de bi gelemperî evîndar ji sakiyê şerabê dixwaze ku bi evîna xwe serxweş bibe. Lê belê Bateyî hingî evîndar e, bê bade serxweş dibe ango bandora yara wî ya li ser ramanên wî gelekî dijwar e.

ref: Di Helbestên Melayê Bateyî de Evîn û Hezkirin, Reşît Rojdar Yildiz, Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi

etymology_text: Ji îngilîzî classic ji fransî classique, ji latînî classicus (“yên ku li ser klasên welatiyên romayê, nexasim yên herî mezin”), ji classis


antîk

glosses:
kevnare, qedîm, dîrokî, mêjûyî, tarîxî,
tiştên zemanê berê

forms:
antîktir (comparative)
herî antîk (superlative)
antîktirîn (superlative)
entîke


old

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-old.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-old.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Exilexi-old.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-old.wav


şênî

text: Ez şêniyê Dihokê me.

text: Ev pênc sal e ku ew şêniya Spanyayê ye.

glosses: Hemû mirovên ku li welatekî yan bajarekî yan gundekî dijîn.

etymology_text: Ji şên (“ava”) + -î.

жыха́р

roman: žyxár

жыха́рка

roman: žyxárka

насе́льнік

roman: nasjélʹnik

насе́льніца

roman: nasjélʹnica

жы́цель

roman: žýcjelʹ

жы́целька

roman: žýcjelʹka

বাসিন্দা

roman: baśinda

жи́тел

roman: žítel

жи́телка

roman: žítelka

обита́тел

roman: obitátel

обита́телка

roman: obitátelka

ᎡᎯ

roman: ehi

居民

roman: jūmín

居住者

roman: jūzhùzhě

нымытваԓьын

roman: nymytvaḷʹyn

سَاكِن

roman: sākin

سَاكِنَة

roman: sākina

سُكَّان

roman: sukkān

أَهْل

roman: ʾahl

բնակիչ

roman: bnakičʻ

ساکن

roman: sâken

مقیم

roman: moqim

اهل

roman: ahl

მაცხოვრებელი

roman: macxovrebeli

მკვიდრი

roman: mḳvidri

მცხოვრები

roman: mcxovrebi

निवासी

roman: nivāsī

रहनेवाला

roman: rahnevālā

תושב \ תּוֹשָׁב

roman: tosháv

תּוֹשֶׁבֶת \ תושבת

roman: toshévet

тургун

roman: turgun

주민

roman: jumin

거주자

roman: geojuja

жител

roman: žitel

жителка

roman: žitelka

суугч

roman: suugč

ਵਸਨੀਕ

roman: vasnīk

ਬਾਸ਼ਿੰਦਾ

roman: bāśindā

тұрғын

roman: tūrğyn

мекендеуші

roman: mekendeuşı

жи́тель

roman: žítelʹ

жи́тельница

roman: žítelʹnica

обита́тель

roman: obitátelʹ

обита́тельница

roman: obitátelʹnica

жител҄ь

roman: žitelʹĭ

жителинъ

roman: žitelinŭ

сокин

roman: sokin

నివాసి

roman: nivāsi

черлеғші

roman: çerleğşi

ме́шканець

roman: méškanecʹ

ме́шканка

roman: méškanka

жи́тель

roman: žýtelʹ

жи́телька

roman: žýtelʹka

អ្នកស្រុក

roman: ʼnɑɑksrok

κάτοικος

roman: kátoikos

οἰκήτωρ

roman: oikḗtōr

ipa: /ʃeːˈniː/


miswede

glosses: Tişta/ê ku cara yekem tê nivîsîn û dê paşî dirûvê xwe yê dawîn bigire.

forms: muswede

etymology_text: Ji erebî مُسَوَّدَة (musawwada).


sosyolog

glosses:
civaknas, komelnas, pisporê/a sosyolojiyê,
zanistvanên ku lêkolînan li ser jiyana civakî dikin

text: Sosyolog Îsmaîl Beşîkçî li ser daxwaza kurdan wisa got: "Kurd divê ne aştiyê, lë wekheviyê bixwazin."

ref: Diyarname.com, 11/2008

etymology_text: Ji latînî socius (“civak”) û yûnanî λόγος (lógos, “zanist, ilm”).


sosyolojî

glosses: Zanista ku lêkolînan li ser jiyana civakî dike.

forms: sosyologî

etymology_text: Ji latînî socius (“civak”) + yûnaniya kevn λόγος (lógos, “zanist, ilm, -nasî”).


jîrî

glosses:
aqil, zeka, zîrekî, jêhatin, hêginî, lîmet, hiş, dahîtî, jîrbûn, taybetmendiya kesên jîr,
hinêra famkirin û fêrbûna tiştan

glosses: awiz, hişyarî, hişmendî, têgihiştin, famatî, fama, çelengî, fêrisî, egîdî, gernasî, çalakî, aktîvî, xurtî, rewanî, segvanî, zîrekbûn, zekîtî, deha, jêhatîtî, mejî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
ژیری
jîrîtî
jîrtî

etymology_text: Ji jîr + -î

inteligencija#Croatian

roman: inteligencija

inteligenca#Slovenian

roman: inteligenca

ipa: /ʒiːˈɾiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-jîrî.wav

hyphenation: jî·rî


zeka

glosses:
jîrî, zîrekî, jêhatin, hêginî, lîmet, aqil, hiş, dahîtî, jîrbûn, taybetmendiya kesên jîr,
hinêra famkirin û fêrbûna tiştan

glosses: awiz, hişmendî, behremendî, bilîmetî, behredarî, dahîbûn, têgihiştin, çelengî, fêrisî, egîdî, çalakî, aktîvî, xurtî, rewanî, segvanî, zîrekbûn, zekîtî, deha, jêhatîtî, hişyarî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji erebî ذَكَاء (ḏakāʾ), têkildarî zekî.


lîmet

glosses:
jîrî, zîrekî, jêhatin, hêginî, zeka, zekîtî, aqil, hiş, deha, jîrbûn, taybetmendiya kesên jîr,
hinêra famkirin û fêrbûna tiştan

glosses: dahîtî, çelengî, fêrisî, egîdî, gernasî, çalakî, aktîvî, xurtî, rewanî, segvanî, zîrekbûn, jêhatîtî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


naz

glosses: Tiştek kirin daku bala kesekî bikêşe ser xwe.

text:
Eşkên me bes in dîde'ê xemmaz-i çi hacet
Herlehze çi hacet ko bi nazan bikujî min
Cana ji xwe qurbana te me naz-i çi hacet

forms:
ناز
nazik
nige

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *nega-, proto-îranî *naiz-, hevreha farisî ناز (naz), parsî naz-, rusî нега (nêga: luks; bextiyarî), нежный (nêjniy: nazik, nerm), têkilî nazik, nazenîn, nazdar

ipa: /nɑːz/


naz

text: O da çok naz yapıyor.

text: Onun nazlarını çekemem.


têkoşer

glosses:
xebatker, berxweder, serhilder, cehdder, hewlder, mihawileker,
kesa/ê ku tê dikoşe

forms: tekoşer

etymology_text: * tê koşîn


brîtanî

glosses: Rûniştvanê/a Brîtanyayê yan kesa/ê ji Brîtanyayê.

glosses: Rûniştvanê/a Keyaniya Yekbûyîyê yan kesa/ê ji Keyaniya Yekbûyîyê.

英國人

roman: jing¹ gwok³ jan³

英國人

roman: yīngguórén

بِرِيطَانِيّ

roman: biriṭāniyy

بِرِيطَانِيَّة

roman: biriṭāniyya

بریتانیایی

roman: beritâniyâyi

ब्रिटिश

roman: briṭiś

अंग्रेज़ी

roman: aṅgrezī

Британци

roman: Britanci

брита́нец

roman: británec

брита́нка

roman: británka

брита́нцы

roman: británcy

Βρετανός

roman: Vretanós

Βρετανή

roman: Vretaní

अंग्रेज़

roman: aṅgrez

अंग्रेज़िन

roman: aṅgrezin

בריטי

roman: briti

ipa: /bɾiːtɑːˈniː/

hyphenation: brî·ta·nî


brîtanî

glosses: awayê îngilîzî yê ku li Brîtanyayê tê peyivîn


brîtanî

glosses: tişta/ê Brîtanyayê yan miletê wê yan yê ku li wir hatiye çêkirin

forms:
berîtanî
berîtanyayî
birîtanî
birîtanyayî
brîtanyayî

etymology_text: Brîtanya - -ya + -î

ব্ৰিটিছ

roman: britis

বিলাতী

roman: bilati

брыта́нскі

roman: brytánski

брита́нски

roman: británski

英國的

roman: Yīngguó de

بَرِيطَانِيّ

roman: barīṭāniyy

բրիտանական

roman: britanakan

ბრიტანული

roman: briṭanuli

британиялык

roman: britaniyalık

영국-의

roman: yeonggugui

британски

roman: britanski

برىتانىيىلىك

roman: britaniyilik

برىتانىيە

roman: britaniye

британдық

roman: britandyq

британиялық

roman: britaniälyq

брита́нский

roman: británskij

британӣ

roman: britanī

بَرْطانْوِی

roman: bart̤ānvī

بِرْٹِش

roman: birṭiś

اَن٘گْریزی

roman: اaṉgrezī

брита́нський

roman: brytánsʹkyj

ប៊្រីតថេន

roman: priittheen

בריטיש

roman: british

βρετανικός

roman: vretanikós


-de

glosses: Paşgirek e ku livîna yan livandin ber bi aliyekî ve diyar dike

glosses: Paşgirek e ku hin peyvên nû ji yên heyî pê tên çêkirin

forms:
-da
-re
-ve


psovka

glosses: dijûn, çêr, dijmîn, sixêf, zêf, zêv, siqêf, mirqî, kufrî, xeber


juron

audio: LL-Q150 (fra)-VictorDtmtc-juron.wav


gros mot

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-gros mot.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-gros mot.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-gros mot.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-gros mot.wav


dirty word

audio: en-au-dirty word.ogg


parolaccia

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-parolaccia.wav


küfür

glosses: dijûn, çêr, dijmîn, sixêf, mirqî, kufrî, xeber

etymology_text: Ji erebî كفر.


sterk

glosses: xurt, bihêz, qewî, qayîm, biqewet, bizever, bitaqet, bişiyan

audio: LL-Q14196 (afr)-Anon1314-sterk.wav


schwer

audio: LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-schwer.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-schwer.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Student16 de-schwer.wav

audio: LL-Q188 (deu)-CamelCaseNick-schwer.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-schwer.wav


powerful

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-powerful.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-powerful.wav


potent

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-potent.wav


tough

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-tough.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-tough.wav


stærk

glosses: xurt, bihêz, qewî, qayîm, tund, biqewet, bizever, bitaqet, bişiyan


potenca

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-potenca.wav


forta

etymology_text: ji latînîfortis

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-forta.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-forta.wav


עז

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-עז.wav


duru

text: duru su


tare

glosses: zîwan, firîzî, kêşa berg, qalik yan amanê tişt tê de, kêmkirina vê kêşê, kêşa hevseng


kuvvetli

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-kuvvetli.wav


hunt

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-hunt.wav


hunt

glosses: nêçîr kirin, raw kirin, seyd kirin, girtin


seyd

glosses: nêçîr, rav, raw, kuştina yan girtina ajelên kûvî

text: Xezalek wê di fitrakêBi cayî seydê ez bûmaDi wê fitrak û bendê da

glosses: gerîna li tiştekê/î û zeftkirina yan peydakirina wê / wî tiştî

forms:
seîd
seyîd

etymology_text: Ji erebî صيد (ṣeyd), hevreha aramî ܨܝܕܐ (ṣeyda) û îbranî ציד (tsáyid), akadî [Peyv?] (ṣâdu)

شکار

roman: şekar

शिकार

roman: šikār

מצוד

roman: metsûd

사냥

roman: sanyang

വേട്ട

roman: vēṭṭa

охота

roman: oχóta

lov#Serbian

roman: lov

వేట

roman: vēṭa

κυνήγι

roman: kynígi


Garten

text: 'Gulistan' das heißt auch garten auf kurdisch von Kurmanci.


trädgård

glosses: baxçe, gulistan, bax, asîtan, hewş, hewd


jardin

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-jardin.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-jardin.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-jardin.wav


حديقة

glosses: baxçe, gulistan, bax, asîtan, hewş, hewd, hedîqe


bahçe

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-bahçe.wav


hedîqe

text: Manend-i dizan bi kes tetebbu'Nûrestê hedîqeyê fu'ad eMe'sûm e 'efîf e xanezad e

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

ipa: /hɛdiːˈqɛ/

hyphenation: he·dî·qe


ĝardeno

audio: LL-Q143 (epo)-Remux-ĝardeno.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ĝardeno.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-ĝardeno.wav


tuin

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-tuin.wav


giardino

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-giardino.wav


vườn

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-vườn.wav


сад

audio: LL-Q7737 (rus)-Tatiana Kerbush-сад.wav


üert

pos: unknown

pos_title: Mane


jardim

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-jardim.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-jardim.wav


skin

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-skin.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Greenman-skin.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-skin.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-skin.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-SpringProof-skin.wav


wild

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-wild.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-wild.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-wild.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-wild.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-wild.wav


nou

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-nou.wav


nou

glosses: niha, nika, niho, noke, vê gavê, vê demê


nou

audio: LL-Q7026 (cat)-Millars-nou.wav


nou

audio: LL-Q7913 (ron)-Andreea Teodoraa-nou.wav


firm

audio: EN-AU ck1 firm.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-firm.wav


cruel

audio: EN-AU ck1 cruel.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-cruel.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-cruel.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-cruel.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Sudokara-cruel.wav


cruel

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-cruel.wav


мобилен телефон

glosses: telefona destan, telefona berîkê, telefona bêtêl, telefona mobîl


Handy

glosses: desttêl, telefona destan, telefona berîkê, telefona bêtêl, telefona mobîl

forms: handy

audio: LL-Q188 (deu)-Beat Ruest-Handy.wav


cellular phone

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-cellular phone.wav


cellulare

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-cellulare.wav


mobiltelefon

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-mobiltelefon.wav


celular

audio: LL-Q5146 (por)-Wiktionairy-celular.wav


cep telefonu

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-cep telefonu.wav


pakrewan

glosses:
şehîd, kesa/ê ku ji ber doza xwe hatiye kuştin,
kesa/ê di şer de hatiye kuştin

text: Gelo nayê wê wateyê ku gelê kurd li Sûriyê xisara herî mezin kir, pakrewanên xwe dan, û bi hezaran jî hatin girtin, û derfetek hew di ser re hate dayin ji Tevgera Kurdî li Suriyê re ku bikaribe bê şerm li hev guhdar bike, bê ku ti kes xwe kêm bike û vexwendina lêvegerekê kurdî bixwaze?

ref: Kerem Yûsiv: 12ê Avdarê ji Tevgera Kurdî li Suriyê re ezmûneya dawî bû, Amude.de, 3/2007

etymology_text: Ji pak + rewan, bide ber farisî روانپاک (rewanpak).

شَهِيد

roman: šahīd

순교자

roman: sun-gyoja


karsaz

text: Soz?” Mêrik qîriya, “Em ji zûde ye li cem hev in. Em bi hev re dijîn. Keçeke me heye. Em dixwazin di pêşerojê de li ser zarokekî dinê jî bifikirin. Min fam nekir ka tu bavê me ye an jî karsazê me? Ji te re çi?” Mêrik êdî ji bîra kiribû.

ref: Sirri Ayhan, yaqob Tilermenî, Rêçên Di Neynikê De https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=yVjjDwAAQBAJ&pg=PA27&dq=%22karsaz%C3%AA%22&hl=&cd=2&source=gbs_api arşîv, Na Yayınları, r. 27

etymology_text: Ji kar + -saz.

ipa: /kɑːɾˈsɑːz/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-karsaz.wav

hyphenation: kar·saz


beşavend

glosses: Kîteya yan kîteyên ku li dawiya hemû yan hin rêzên helbestê dubare dibe.

text:
Ma hûn hê dinivîsin!
Binivîsin, binivîsin!
 Beşavenda zimanekî zirz î miz.

ref: Kawa Nemir, Xwejen.blogspot.com, 3/2007

forms:
بەشاڤەند
beşawend

рифма

roman: rifma

ipa: /bɛʃɑːˈvɛnd/


tirb

glosses:
gor, qebir, merqed, mezar, ziyaret,
cihê kesek mirî lê hatiye binaxkirin

text: Bila tirba min li Kurdistanê be.

forms:
ترب
tirbe
tûm
tûmik
sertûmik
sertûm
tûp
tilp

etymology_text: Ji erebî تربة (tirbeᵗ, “gorr, ax”), têkilî تراب (turab, “ax”).

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-tirb.wav

hyphenation: tirb


qebir

text: Dibêjin Xoce bê debr eDi menê da dikan qebr eTijî toz e tijî xebr e

ref: Feqiyê Teyran,

glosses: mezar, merqed, ziyaret, mezel^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
qebr
qevr
qewr

etymology_text: Ji erebî قبر

ipa: /qɛˈbɪɾ/

hyphenation: qe·bir


sedaqet

glosses: dilsozî, wefa, pêgirî, loyalîte, sadiqbûn, pêbawerî

glosses: sozdarî, pabendî, wefadarî, dilsozbûn, wefadarbûn, pêgirbûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
sedeqe
sedeqet

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî sadiq


wefa

glosses:
dilsozî, sozdarî, sedaqet, pêgirî, loyalîte, sadiqbûn, wefadarî,
bicihanîna erk û sozên xwe

text: Bi cehanê mebe mexrûr ko cehan 'eyni serab eSerkeşî, şîwe'ê erbabê wefa nîne, rihê minTe ji dil sohtî Mela bes bi Melê ra bi cefa be

glosses: pabendî, dilsozbûn, wefadarbûn, pêgirbûn, pêbawerî, qunêtîbûn, sozdarbûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: wefat

etymology_text: Ji erebî وَفَاء (wafāʾ).


dilsozî

glosses:
wefa, sozdarî, sedaqet, pêgirî, pabendî, sadiqî, loyalîte, dilsozbûn, wefadarî, wefadarbûn,
bicihanîna erk û sozên xwe

forms:
دلسۆزی
dilsozîtî
dilsoztî
dilsojî

etymology_text: Ji dilsoz + -î

hyphenation: dil·so·zî


dilsoz

glosses:
sozdar, wefadar, pabend, pêgir, loyal, sadiq, hevsoz,
kesa/ê ku erk û sozên xwe bi cih tîne,
kesa/ê ku xayîntî yan bêbextiyê nake,
kesa/ê heval û hevrêyên xwe bi tenê yan bê alîkarî nahêle

forms:
dilsoztir (comparative)
herî dilsoz (superlative)
dilsoztirîn (superlative)
dilsoj

etymology_text: Ji dil + soz.

بار

roman: bār

верный

roman: vernyj

hyphenation: dil·soz


miteber

text: Profesorê naskirî yê hiqûqa nêvneteweyî James R. Crawford di raporeka 15-rûperî de qanûna petrolê ya Kurdistanê bi destûra Iraqê re miqayese dike û dibêje mafê hikûmeta Kurdistanê heye ko kontrola petrol û gaza ko li Kurdistanê derdikeve bike û dibêje kontraktên hikûmeta Kurdistanê yên ji sala 1992-yê ve jî qanûniyen miteber in.

ref: Nefel.com, 2/2008

forms:
mitebertir (comparative)
herî miteber (superlative)
mitebertirîn (superlative)
muteber

etymology_text: Ji erebî مُعْتَبَر (muʿtabar).


evzel

glosses: hêja, nirxdar, maqûl, meqbûl, derbasdar, mer'î, miteber

forms:
evzeltir (comparative)
herî evzel (superlative)
evzeltirîn (superlative)

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


maqûl

glosses: hêja, jêhatî, nirxbilind, biserûber, miteber, meqbûl, nirxdar, derbasdar, evzel

text: (...) ji bo karekî wusan ne maqûl bûn.

ref: M. Elî Kut, Mehkûm, Weşanxaneya Nefel

text: Kefa behrê Yûsif xare / Dine pîr e, ne meqûl e / Ew pê xor e ya milxûl e

forms:
maqûltir (comparative)
herî maqûl (superlative)
maqûltirîn (superlative)
ماقویل
mahqûl
maqwîl
ma'qûl
mehqûl
me'qûl

etymology_text: Ji erebî مَعْقُول (maʿqūl).


xwedîtî

glosses: xwedanî, xudanîtî, xweyîtî, xwedîbûn, sahîbî, milkiyet

etymology_text: Ji xwedî + -tî.


involve

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-involve.wav


consider

glosses: raçavkirin, hesibandin, li ber çav girtin

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-consider.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-consider.wav


şîîtî

forms:
şî'îtî
sinîtî

etymology_text: Ji şîî + -tî.


-en

glosses: Paşgirek e ku pê hoker ji rengdêran yan navdêran tên çêkirin:

forms: -yen


-en

etymology_text: Ji *en ("li, di") ku bi kurdiya îro li bûye, binêre li. Anku ez kenan = ez li kirinê me, ez di kirinê de me. Bide ber kurmancî di-.


sreća

glosses: bextewerî, dilşadî, dilxweşî, seadet, kamiranî, siûd, iqbal


feliĉo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-feliĉo.wav


bonheur

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-bonheur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-bonheur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Touam-bonheur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sarah2149-bonheur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-bonheur.wav


felicità

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-felicità.wav


gioia

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-gioia.wav


愉快

glosses: bextiyarî, bextewerî, dilşadî, dilxweşî, seadet, kamiranî, siûd, iqbal


hạnh phúc

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-hạnh phúc.wav


alegria

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-alegria.wav


glede

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-glede.wav


glede

audio: LL-Q9043 (nor)-EdoAug-glede.wav


müde

glosses: westiyayî, mandî, betilî, tehibî, kerixî, qerimî, bêtaqet

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-müde.wav


laca

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-laca.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-laca.wav


fatigué

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-fatigué.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-fatigué.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Josette (O2)-fatigué.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Louis (O2)-fatigué.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-fatigué.wav


stanco

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-stanco.wav


cansada

pos_title: Formeke rengdêrê

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-cansada.wav


cansada

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-cansada.wav


yorgun

glosses: westiyayî, mandî, betilî, tehibî, kerixî, qerimî, bêtaqet, rihat

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yorgun.wav


traj

glosses: hejmara kopiyên ku ji rojnameyekê tê çapkirin û firotin

forms:
تراژ
tîraj
tiraj


zîrekî

glosses:
çelengî, fêrisî, egîdî, çalakî, aktîvî, xurtî, rewanî, segvanî, jêhatîtî, jîrî, lîmet, zeka,
zîrekbûn

glosses: mêrxasî, wêrekî, bistehî, pelewanî, qehremanî, xebat, ked, kesp, aktîvîte, kar, mijûlahî, xweşmêrî, taybetî, dahîtî, aqil, hêginî, hiş, jîrbûn, zekîtî, deha^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
زیرهكی
zirengî
zirenkî
ziringî
zirinkî
zîrengî
zîrenkî
zirengîtî
zirenkîtî
ziringîtî
zirinkîtî
zîrekîtî
zîrengîtî
zîrenkîtî
zirengtî
zirenktî
ziringtî
zirinktî
zîrektî
zîrengtî
zîrenktî

etymology_text: * Ji zîrek + -î


cûce

forms: cwîce

قزم

roman: qezem


bejnbost

forms:
bejnbosttir (comparative)
herî bejnbost (superlative)
bejnbosttirîn (superlative)
bejnbihost
bejnbihust
bejinbihist
bejinbihost
bejinbost
bejinbuhist
bejinbuhost
bejinbuhust

etymology_text: Ji bejn + bost.


viisas

glosses: hişmend, biaqil, aqildar, aqilmend, zekî, jîr


viisaus

glosses: hişmendî, aqildarî, aqilmendî, hişyarî, zeka, jîrî

etymology_text: * viisas


lingvo

etymology_text: Deyn ji latînî lingua.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-lingvo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-lingvo.wav


neşe

text: Cejna newrozê li nik me kurdan bi awayekê geş û neşe û nemayeka nûciwanane tê pîroz kirin. Ji ber ko di dîroka me de cihekê giring digirit. Herweha bi tewafuqî serê biharê ye û ji nû ve jîyan destpê dikit. Li xaka Kurdistanê gul û beybûn û nêrgizên reng û reng dibişkivin. Bêguman ev tesîrek erênî li ser rûhanîyeta însanî dikit.

ref: Ronî Evdirehman: Bedîuzzeman û cejna newrozê, Nefel.com, 3/2007

forms: newşe

etymology_text: Ji tirkî neşe, erebî نَشْوِةٌ (našwiatun).

hyphenation: ne·şe


neşe

glosses: neşwe, gewzî, şahî, kêfxweşî, beşerxweşî, kêf, dilşahî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-neşe.wav


ehemiyet

glosses: giringî, pêdivîtî, muhimî, giringbûn, muhimbûn

text: Şagirtekê wî yê bi navê Muhsin hebû li Stenbolê. Muhsin dibêje seyda Bedîuzzeman gelik ji gera biharê hez dikir. Bi hatina biharê pir kêfxweş û şadman dibû. Dixwest seyr û temaşaya mexlûqatên kaînatê bikit û tefekkûrê li ser bigerînit. Roja newrozê em bi xwe re birin geştê. Ji me re behsa ehemmîyeta newrozê kir. Got newroz cejna mexlûqatan e. Li wê derê hinek kûçik hebûn. Hinek nan da wa kûçikan. Got îro rojeka weqas pîroz e hita ko behra van kûçikan jî di vê newrozê de heye. Ew jî tevlî newroza vê kaînatê bibin. Welê dîyar bû ko roja newrozê gelik kêfxweş dibit.

forms: ehemmiyet

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

hyphenation: e·he·mi·yet


ehemmiyet

glosses: giringî, pêdivîtî, mihimî, giringbûn, mihimbûn

forms: ehemiyet


miezzem

forms:
miezzemtir (comparative)
herî miezzem (superlative)
miezzemtirîn (superlative)
muezzem

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî ezîm


cezb

glosses:
naz, niwaz, mereq, dilwazî, dilkêşî, dênkêşî,
 mereqa kesekî kêşan ser xwe

text: Dilê min ji wateyên îbretê holî girî:— Ya Reb! Her jîndî bi temaşagehê husna te ji her derî têne seyrê. Ji nişûvî ji evrazî wekî delalan binîda û bi avazekê... Dem dem ji cemala neqşê te tên reqsê… ji kemala sun‘ê te xweş xweş bi gazî... Ji şirînî awazîya xwe hey hey dinazê... Ji ber wê hatîne reqsê cezbê dixwazin...

forms:
جەزب
cezbe

etymology_text: Ji erebî جَذْب (jaḏb).

hyphenation: cezb


şayan

text: Şayanî gotinê ye ku...

etymology_text: Hevreha şiyan, soranî شایان (şayan), farisî شایان (şayan) û شايستن (şayisten, “hejî bûn”), avestayî xşay- / xşiy- (şiyan, karîn, hêzdarbûn) ji proto-hindûewropî *ksê- (> şiyan). Maneya hêja ji farisî hatiye wergirtin lê di zazakî de hê maneya "pêkan" dide.


bêkes

glosses:
kesa/ê ku ti kesûkar yan heval yan alîkar nînin,
bêxwedî, sêwî, êtîm, bêxwedan, bêxudan, bêdost, bêheval

text:
Ah ji dest cewra evînê çi bikirim min bende em
Sebr û taqet min neman lê bêkes û dermande em
Ger bixwanî wer beranî bende em ta zinde em

forms:
bêkestir (comparative)
herî bêkes (superlative)
bêkestirîn (superlative)
بێکەس
бекәс

etymology_text: Ji bê- + kes.

ipa: /beːˈkɛs/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-bêkes.wav

hyphenation: bê·kes


dilsoj

glosses:
dilpêve, xemgîn, keserkûr, dilşewat,
kesa/ê ku dilê wê / wî bi xelkê dişewite,
kesa/ê ku guneha wê / wî bi xelkê tê

text: Her tişt di nav bêdengiyeke bi keser û dilsoj de bû.

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

text:
Dema lêxe xwe ew deng e
Ne dilsoj e, ne xemxwar e

forms:
dilsojtir (comparative)
herî dilsoj (superlative)
dilsojtirîn (superlative)
dilsoz

etymology_text: Ji dil + -soj (“sotin”).

ipa: /dɪlˈsoːʒ/


dilsojî

glosses: dilpêvehî, xemgînî, keserkûrî, derdgiranî, dilpêşewitîn, gunehpêhatin

glosses: dil man pê ve, dil pê sotin, dilşewat, li ber ketin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
dilsojîtî
dilsojtî
dilsozî

etymology_text: Ji dilsoj + -î

ipa: /dɪlsoːˈʒiː/

hyphenation: dil·so·jî


inko

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-inko.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-inko.wav


encre

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-encre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-encre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-encre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-encre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Helenou66-encre.wav


blekk

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-blekk.wav


inchiostro

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-inchiostro.wav


inga

audio: LL-Q33973 (scn)-XANA000-inga.wav


wino

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-wino (wine).wav


play

glosses: jenandin, lê dan, lê xistin (li amûrek muzîkê)

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-play.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-play.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-play.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-play.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-play.wav


herra

glosses:
camêr, birêz, rêzdar, hêja
(tenê bo zelaman)


şeng

glosses: neşedar, coşdar, bikêf, bizewq, zewqî, şad, xweş

text:
Herçi li min kirî Mela cama meya dusale kir
Şengê bi naz-i meşşiha misk û zubad-i weşşiha
Rûy ma dibin piyane hêj zêde li min delale kir

forms:
şengtir (comparative)
herî şeng (superlative)
şengtirîn (superlative)
seng

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha farisî شنگ (şeng) û belûçî شنگ (şing)

ipa: /ʃɛnɡ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şeng.wav

hyphenation: şeng


şox

glosses: neşedar, coşdar, bikêf, bizewq, zewqî, şad, xweş, şeng

text: Şox û şengê zuhrerengê , dil ji min bir, dil ji min

text:
Belqîssifet mesken Seba
Şox û şepala meyperest
Ew zalima hişyar û mest

text: Halê niștecihên wê xweş bû, bi qasî ku dixuya, û dîsa jî hemûyan bi rik hewl dida ku xweștir bibe, û kara ku ji wan re dima bi şoxî nimayîş dikirin; lewma camekanên dikanan, weku refek firoşkarên jin ên devliken, bi hewayeke dawetkar li devê wê kolanê rêz bûbûn.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 11, ISBN 978-605-2246-80-1

forms:
şoxtir (comparative)
herî şox (superlative)
şoxtirîn (superlative)
şax
şêx

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /ʃoːx/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şox.wav

hyphenation: şox


hisn

glosses:
delalî, bedewî, spehîtî, xweşikî, rindî, ciwanî, cemal,
delalbûn, taybetmendiya kesên yan tiştên delal

text: Îro ji Dest Husna Hebîbîro ji dest husna hebîb

glosses: spehî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
hisin
husin
husn

etymology_text: Ji erebî حُسْن (ḥusn).


bixwê

glosses:
sûr, şor, têrxwê, bixwê,
tişta/ê ku xwê di nav de heye

forms:
bixwêtir (comparative)
herî bixwê (superlative)
bixwêtirîn (superlative)

etymology_text: Ji bi- + xwê.


bi nan û xwê

forms:
bi nan û xwêtir (comparative)
herî bi nan û xwê (superlative)
bi nan û xwêtirîn (superlative)


bi-nan-û-xwê

glosses:
pêbawer, wefadar, sadiq, dilsoz, sozdar, xwedî soza xwe,
kesa/ê ku sozên xwe bi cih tîne

forms:
bi-nan-û-xwêtir (comparative)
herî bi-nan-û-xwê (superlative)
bi-nan-û-xwêtirîn (superlative)
bi nan û xwê
binanûxwê

etymology_text: bi- + nan + û + xwê


valahî

glosses:
xalîtî, bênaverokî, ne tijîtî, ne miştî, ne dagirtîtî,
valabûn, cihê vala anku xalî

glosses: valageh, feza, balageh, gerdûn, kaînat, unîvers, bûşayî

forms:
valatî
valayî
valehî
valetî
valeyî

etymology_text: Ji vala + -hî.

празнота

roman: praznota

空虛

roman: kōngxū

空洞

roman: kōngdòng

रिक्तता

roman: riktatā

ריקנות

roman: reikanút

пустота́

roman: pustotá

порожне́ча

roman: porožnéča

κενότητα

roman: kenótita

κενότης

roman: kenótēs


feza

glosses: Valahiya bêsinor ya ku hemû stêr û exter tê de ne.

etymology_text: Ji erebî فَضَاء (faḍāʾ).

ጠፈር

roman: ṭäfär

মহাকাশ

roman: mohakax

йыһан

roman: yïhan

ко́смас

roman: kósmas

মহাশূন্য

roman: môhaśunjô

মহাকাশ

roman: môhakaś

ко́смос

roman: kósmos

အာကာသ

roman: akasa.

太空

roman: tàikōng

宇宙

roman: yǔzhòu

空間

roman: kōngjiān

فَضَاء

roman: faḍāʾ

տիեզերք

roman: tiezerkʻ

فضا

roman: fazâ

اسپاش

roman: espâš

კოსმოსი

roman: ḳosmosi

კოსმოსური სივრცე

roman: ḳosmosuri sivrce

अंतरिक्ष

roman: antrikṣ

חָלָל

roman: khalál

санср

roman: sansr

космос

roman: kosmos

අභ්යවකාශය

roman: abhyawakāśaya

우주

roman: uju

ອະວະກາດ

roman: ʼa wa kāt

вселена

roman: vselena

сансар

roman: sansar

огторгуй

roman: ogtorguj

अन्तरीक्ष

roman: antarīkṣa

پەزا

roman: peza

فضا

roman: fazã

ғарыш

roman: ğaryş

простра́нство

roman: prostránstvo

आकाश

roman: ākāśa

अन्तरिक्ष

roman: antarikṣa

фазо

roman: fazo

అంతరిక్షము

roman: antarikṣamu

వ్యోమము

roman: vyōmamu

фәза

roman: fäza

галәми фәза

roman: ğalämi fäza

خلاء

roman: xalā'

فَضا

roman: fazā

អវកាស

roman: ʼɑɑwkaah

διάστημα

roman: diástima

hyphenation: fe·za


navmalî

glosses: tişta/ê ku li malê (lê ne li derve) tê kirin yan heye

forms:
ناڤمالی
nêvmalî

etymology_text: nav- + mal + -î

de yapılan iş ve uğraşlar

sense: tiştê ku li malê tê kirin

o haneden olan

sense: kesên ji malê


courber

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-courber.wav


natuur

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-natuur.wav


natuur

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-natuur.wav


natura

audio: LL-Q29507 (ast)-Limotecariu-natura.wav


natura

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-natura.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Happypheasant-natura.wav


প্রকৃতি

audio: LL-Q9610 (ben)-Titodutta-প্রকৃতি.wav

audio: LL-Q9610 (ben)-Tahmid-প্রকৃতি.wav


自然

forms: zìrán (romanization)

audio: LL-Q9192 (cmn)-CanonNi-自然.wav


natur

forms: Natur

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-natur.wav


naturo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-naturo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-naturo.wav


luonne

glosses:
taybetmendî, xusûsiyet, sirişt, xweza, xwerist, tebîet, natûr
(ya kesekî)


자연

audio: LL-Q9176 (kor)-HappyMidnight-자연.wav


natureza

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-natureza.wav


స్వభావము

audio: LL-Q8097 (tel)-Kasyap-స్వభావము.wav


doğa

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-doğa.wav


tabiat

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-tabiat.wav


khoa học

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-khoa học.wav


aleyh

glosses: dij, hember, dijî, ters, zid, nixûn, dijber

text: Koletî û bindestî li gorî hêsîrtî û girtîtiyê bêtir sosyolojîk û ontolojîk e; û hêsîrtî û girtîtî jî li gorî wan bêtir polîtîk e. Weke hebûn, koleyek an jî bindestek dikare kole an jî bindest ji diya xwe çêbibe; lê hêsîr û girtiyek tu carî na. Hêsîr û girtî ji ber ku pêvajo di aleyhê wan de şixuliye ketine wê rewşê.

ref: Rênas Jiyan: Koletî, Welat.com, 3/2007

forms:
aleh
eleh


nixûn

glosses: girtî, sergirtî, zimnî, veşartî, dernixûn, sernixûn, devnixûn, poznixûn, nihênî, nepenî, nependî, rûnixûn

glosses: dij, hember, dijî, ters, zid, aleyh, dijber, eleh, aleh

forms:
nixwîn
nuxûn


being

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-being.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-being.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-being.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Robust Footman-being.wav


towards

pos: prep

pos_title: Daçek

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-towards.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-towards.wav


toward

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/“China has claimed that South Korea’s dust flies toward Shanghai.ogg


vers

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-vers.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-vers.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-vers.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Estrie-vers.wav


maskara

glosses: Rengê reş yê jin li bijangên çavên xwe didin (daku bijang tarîtir yan bihêztir yan stûrtir bibin).

hyphenation: mas·ka·ra


maskara

glosses: qeşmer, qirdik, pêyarîk, pêşkenî, tone, pêkenî, lihbok, mesqere, misqer


antiek

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-antiek.wav


uralt

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-uralt.wav


antikva

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-antikva.wav


antique

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-antique.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DenisdeShawi-antique.wav


antique

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-antique.wav


ancien

text: Les anciens du village jouent aux cartes tous les jeudis.

forms: ancienne (feminine)

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-ancien.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Arthur Crbz-ancien.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-ancien.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-ancien.wav


ancien

text: L′ancien premier ministre

text: Cette église est très ancienne. Elle a été construite au XIIe siècle.


ancient

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-ancient.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-ancient.wav


antico

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-antico.wav


antigo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-antigo.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-antigo.wav


velho

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-velho.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-velho.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-velho.wav


antika

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-antika.wav


leveä

audio: LL-Q1412 (fin)-Susannaanas-leveä.wav


sight

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-sight.wav


scene

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-scene.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-scene.wav


landscape

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-landscape.wav


spectacle

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Mélange a trois-spectacle.wav


vista

glosses: xudaya agirê koçkê li nik romanan, kurte darikê şixa�teyê


vista

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-vista.wav


vue

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-vue.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-vue.wav

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-vue.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-vue.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-vue.wav


manzara

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-manzara.wav


görüntü

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-görüntü.wav


вид

audio: LL-Q7737 (rus)-Tatiana Kerbush-вид.wav


perhaps

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-perhaps.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-perhaps.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-perhaps.wav


maybe

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Okay. See you later, maybe. - Maybe I’ll see you later.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-maybe.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-She animates-maybe.wav


subject

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-subject.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-subject.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-subject.wav


subject

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-subject.wav


antagonism

glosses: dijberî, dijminatî, rikeberî, hevrikî, dijîtî


effort

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-effort.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-effort.wav


bill

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-bill.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-bill.wav


laugh

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-laugh.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-laugh.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-laugh.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-laugh.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-laugh.wav


vie

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-vie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-vie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-vie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-vie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Opsylac-vie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-vie.wav


vie

glosses: li ber xwe dan, dijberî kirin, dijî rabûn

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-vie.wav


wife

audio: LL-Q1860 (eng)-Greenman-wife.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-wife.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-wife.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-wife.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Opsylac-wife.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-SpringProof-wife.wav


that

pos: pron

pos_title: Cînav

glosses: ew, ewa han, ewa he (spoken Kurdish); (this is a difference between Kurmanji and Behdini: in Duhok, Zakho etc. you will hear ew kitêbe (this book) instead of ew kitêb, or ew kitêba he)

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-that.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Greenman-that.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-that.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-that.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Opsylac-that.wav


horse

audio: en-uk-a horse.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-horse.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-horse.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-horse.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-horse.wav


altyd

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-altyd.wav


immer

glosses: herdem, hertim, hergav, hemîşe, daîmen, heme

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-immer.wav


always

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-always.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-always.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-always.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-always.wav


atav

audio: LL-Q12107 (bre)-Arzhela Aelia-atav.wav


sempre

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-sempre.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-sempre.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-sempre.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Sillim-sempre.wav


siempre

audio: LL-Q1321 (spa)-Rodrigo5260-siempre.wav


ĉiam

etymology_text: ĉi-(jêderka peyvê) + -am(qertafa hokerrê)'

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ĉiam.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-ĉiam.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Wierzbowski-ĉiam.wav


toujours

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-toujours.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Jules78120-toujours.wav

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-toujours.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-toujours.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-toujours.wav


selalu

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-selalu.wav


alltid

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-alltid.wav


altijd

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-altijd.wav


sempri

audio: LL-Q33973 (scn)-XANA000-sempri.wav


luôn

audio: LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-luôn.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-luôn.wav


her zaman

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-her zaman.wav


gelac

glosses: kone, şatir, hîlebaz, cambaz, lêbker, pespaye

text: Xeloyê gelac: Xelo yekî kalê fena rovî, hudhudî bû. Kesî jê hez nedikir û merhaba nedidayê. Li her gundiyekî xirabiyek kiribû.

ref: Xurşîd Mîrzengî: Xeloyê gelac, Amidakurd.com, 3/2007

glosses: fêlbaz, şeytan, rûvî, lêbok, qurnaz, xapîner, mizewir^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
gelactir (comparative)
herî gelac (superlative)
gelactirîn (superlative)

hyphenation: ge·lac


mamostetî

glosses:
fêrkarî, hînkarî, perwerdekarî, lalatî, dersderî, wanederî, ilimderî, mielimî,
karên mamosteyan

forms:
mamhostatî
mamhostetî
mamostatî
mamwestatî
mamwestetî
mamwistatî
mamwistetî
mamhustatî
mamhustetî
mamustatî
mamustetî
mamistatî
mamistetî
mamhistatî
mamhistetî
mamwustatî
mamwustetî

etymology_text: Ji mamoste + -tî.

hyphenation: ma·mos·te·tî


hukimran

glosses: serwer, serdest, serdar, deshilatdar, zal, zoran, hakim, hukimdar, fermanrewa, ya/ê ku hukim di destî de

glosses: rayedar, karbidest, xweser, serok, pêşeng, pêşewa, lîder, rêber, fermandar, pêşkêş, serbest, azad, rizgar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
hikimran
hikumran
hukumran
hikûmran
hukûmran

etymology_text: Ji farisî حکمران (ḣukimran) ji erebî حكم (ḣukum, “hukim”) + farisî ران- (-ran, “-ajo, -ber, birêveber > -ran”) ji راندن (randen, “ajotin, birin”), têkilî رفتن (reften, “çûn”), rehê dema niha -rev- > -rew.


rêncberî

glosses: ked, kesp, paletî, kar, rênc, zehmetkêşî

glosses: renc, xebat, şol, şuxl, çalakî, kiryar, kedkarî, îş, karkerî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
rencberî
rencberîtî
rencbertî
rêncberîtî
rêncbertî

etymology_text: Ji rêncber + -î


rêncber

glosses: kedkar, karker, pale, zehmetkêş, xebatkar, şolker, cotkar

forms:
رێنجبەر
rencber

etymology_text: Ji rênc + -ber, hevreha farisî رنجبر (rencber), herdu ji zimanên îranî, binere renc û rencîde.


karxane

glosses: Cihê ku kar lê tê kirin, dezgeha ku tişt lê tên çêkirin.

forms:
كارخانه
kerxane

etymology_text: Ji kar + -xane.

завод

roman: zavod

фабрика

roman: fabrika


sazgeh

glosses: Cih ku tişt lê tên çêkirin anku sazkirin.

forms:
sazga
sazgah
sazge
sazgih
sazxane

etymology_text: Ji saz + -geh.


fabrîqe

glosses:
sazgeh, karxane, kargeh, mehmele,
cihê ku tişt lê tên çêkirin anku sazkirin

forms:
فابریقە
fabrîka
fabrîqa
febrîqe

etymology_text: Bi rêya fransî fabrique ji latînî fabrica ji faber


mehmele

glosses:
sazgeh, karxane, kargeh, fabrîqe,
cihê ku tişt lê tên çêkirin anku sazkirin

forms:
mamele
mahmele
ma'mele
me'mele
miamele

etymology_text: Bi erebî: mi- + emel


fabriek

glosses: sazgeh, karxane, kargeh, fabrîqe, mehmele

audio: LL-Q14196 (afr)-Anon1314-fabriek.wav


fabrika

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fabrika.wav


Fabrik

forms: fabrik


fabrik

forms: Fabrik


factory

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-factory.wav


fábrica

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-fábrica.wav


fabriko

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-fabriko.wav


fabrique

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-fabrique.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-fabrique.wav


usine

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-usine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-usine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-usine.wav


bengkel

audio: LL-Q9240 (ind)-Titanboo-bengkel.wav


fabbrica

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-fabbrica.wav


fabrikk

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-fabrikk.wav


mind

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-mind.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-mind.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-mind.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-mind.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-mind.wav


xweşmirov

forms:
xweşmirovtir (comparative)
herî xweşmirov (superlative)
xweşmirovtirîn (superlative)
خوەشمرۆڤ
xoşmirov

etymology_text: Ji xweş + mirov.


commencement

glosses: destpêk, pêşî, bidayet, ser, sereta, serekanî

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-commencement.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ltrlg-commencement.wav


komenciĝo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-komenciĝo.wav


début

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-début.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-début.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-début.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Yug-début.wav


başlangıç

glosses: êngî, destpêk, pêşî, bidayet, ser, sereta, serekanî

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-başlangıç.wav


cep

audio: LL-Q7026 (cat)-Unjoanqualsevol-cep.wav


cep

glosses: berî, berîk, cêb, cêbik, cêv, cêvik, girfan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-cep.wav


bors

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-bors.wav


Brust

audio: LL-Q188 (deu)-Student16 de-Brust.wav


breast

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-breast.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-breast.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-breast.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Exilexi-breast.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-SpringProof-breast.wav


chest

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-chest.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-chest.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-chest.wav


bryst

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-bryst.wav


pecho

audio: LL-Q1321 (spa)-Rodelar-pecho.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-pecho.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-Guergana-pecho.wav


brusto

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-brusto.wav

audio: LL-Q143 (epo)-NMaia-brusto.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-brusto.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Poslovitch-brusto.wav


poitrine

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-poitrine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Roll-Morton-poitrine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-poitrine.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-poitrine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-poitrine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GAllegre-poitrine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-poitrine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Opsylac-poitrine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ash Crow-poitrine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-poitrine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-poitrine.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-poitrine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Madehub-poitrine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Kaderousse-poitrine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-poitrine.wav


colo

audio: LL-Q5146 (por)-Ed Guimaraes-colo.wav


peito

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-peito.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-peito.wav


borst

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-borst.wav


dada

audio: LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-dada.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-dada.wav


petto

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-petto.wav


domuz

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-domuz.wav


bob

audio: EN-AU ck1 bob.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-bob.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-bob.wav


poem

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-poem.wav


cemse

glosses: tirimpêlên eskerî yên ku mîna kamyonan lê kurttir in

text: Medyaya tirkan ji bo xurtkirina van îdiayên xwe fotoyên cemse û TIR-ên eskerî yên kevin ji arşîvan derdixe û digel ”nûçeyên” xwe belav dike.

ref: Nefel.com, 3/2007

forms: cemser

etymology_text: Ji îngilîzî kurtenava GMC (General Motors Truck Company).


Sêgirkê

glosses: bajarkek e li parêzgeha Şirnexê li Bakurê Kurdistanê

text: Medyaya tirkan van rojan îdia dike ko ordiya wan ji bo operasyoneka eskerî li hemberî başûrê Kurdistanê xwe amade dike û li devera Sêgirkê (Şenoba), Gundikê Melî (Balveren) û cihên dî yên nêzîkî tixûbî hêzên xwe kom dike.

forms: Sêgirk


beoir

audio: LL-Q9142 (gle)-Ériugena-beoir.wav


TIR

glosses: Peymanek navneteweyî ya li ser raguhezandina barên eşyayî ye.

etymology_text: Ji fransîTransports Internationaux Routiers ("Raguhezandina navneteweyî li ser rêyan")


seytere

text: Li wan cihên ko medyaya tirkan behsê dike tevgereka eskerî ya ”nenormal” nîne û xelkê ti konvoyên eskerî jî nedîtine. Otomobîlên eskerî yên ko diyar dibin jî ew in yên ko diçin bo karakol û merkezên eskerî yên berê. Li seytereyên eskerî yên wekî Qesirgê, Şirnex, Gundikê Melî, Sêgirkê û cihên dî kontrol ji berê zêdetir û dijwartir e û xelkê vê deverê wê jî bi hatina newrozê ve girêdide û difikire ko esker dixwaze hebûna xwe nîşan bide û xwe bîne bîra xelkê.

glosses: niqteyên ku esker yan polîs mirovan lê li ser rêyan radiwestînin daku kontrol bikin

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].


tundî

glosses:
tûjî, tîjî, dijwarî, şîdet, xurtî, tade, zor, hişîk,
ne nermî, ne aramî

text: Da me şehzade bi destê xwe mubarek qedehekNe xubarek ji xumarî û ne tundî û ne xeşDu qedeh mey bi Nişanî diderit reng-i bi reng

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

glosses: zorî, zehmetî, şidet, hêz, kotekî, stem, zilm, mecbûrî, bêdilî, darê zorê, asêtî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
توندی
tindî
tindîtî
tindtî
tundîtî
tundtî

etymology_text: * Ji tund + -î


ronakbîrî

glosses:
rewşenbîrî, roşenbîrî, entelekt, entelektuelî, entelîjensiya, sekafet, pêşverotî, hişmendî, hişyarî,
aqilmendî, aqildarî, hiş, zihn, feraset, zihniyet, aqil,
ronakbîrbûn, kar û jiyana ronakbîran

glosses: marîfet, irfan, zanîn, têgihiştin, şarezayî, pisporî, ilm, zanist, jîrî, zeka, haydarî, biaqilî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
ronakbîrîtî
ronakbîrîtî

etymology_text: * Ji ronakbîr + -î


vedizîn

glosses: xwe jê dan alî, nekirin, jê revîn, xwe ji kirina tiştekî dûr xistin, nexwestin tiştekî bike

raw_tags: bi gelemperî wek xwe jê vedizîn tê bikaranîn

text: Qadir Ezîz diltengiya xelkê Kurdistanê vegerand bo wê demê ku beramber bicîhanina madeya 58-ê a destûra miweqet ya Iraqê hebûne ko çawa hikumeta Iraqê xwe ji bicîhanîna wê madeyê xwe vedidizî di herdu kabîneyên Ellawî û Ceferî ko her yek ji wan bi hincetekê xwe ji bicîhanîna wê madeyê vedidizî û di encam de bicîh neanîn.

ref: Pukmedia.com, 3/2007

text: Awirên hîvê yên xwe ji şevê vedidizin, yên ku ji şermê rûyê xwe ji şevê vedişêrin, dikin ku şev li sîya xwe bilikume.

ref: Îrfan Amîda, Şevek Şîzofren, Weşanên Lîs, 2018, r. 5, ISBN 9786058152175

forms:
vedidizim (present)
vedidizî (present)
vedidize (present)
vedidizin (present)
vedize (imperative singular)
vedizin (imperative plural)
vedizîm (past)
vediziyam (past)
vedizî (past)
vediziyayî (past)
vedizî (past)
vediziya (past)
vediziyan (past)
ڤهدزین

etymology_text: Ji ve- + dizîn.

abstenir

sense: xwe jê vedizîn

ipa: /vɛdɪˈziːn/

hyphenation: ve·di·zîn


vedizîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


xwe jê vedizîn

ipa: /xʷɛ ʒeː vɛdɪˈziːn/

hyphenation: xwe jê ve·di·zîn


pêkhate

glosses:
hemû tiştên ku di nav tiştekî de hene,
hemû tiştên ku tiştek jê çêbûye,
hemû tiştên ku tiştek jê peyda bûye,
 giş tiştên ku tiştek jê pêk hatiye

text: Di sedsala dawîn detexrîbata li ser erdnîgarî, rih û derûniya kurdan hatiye kirin bi demê re bûye perçeyek ji bîra hevpar a kurdan ku dîroka nêzîk, serpêhatiyên takekesî, hişmendiya zimên a têkçûyî, bişaftinên pirr-alî, karesatên mezin pêkhateyên vê texrîbata domdirêj in.

ref: Wêje û Rexne, Ömer Delikaya,"Bîra Hevpar û Serpêhatiyeke Trawmatîk di Çinara Mihemed Ronahî de", hejmar:4 r:173

glosses: hemû merivên yan miletên ku li welatekî yan herêmekê dijîn

forms:
pêkhat
pirpêkhate

etymology_text: pêk hatin