önem vermemek

glosses: giringî pê nedan, bayex pê nedan, qeşe pê nedan guh pê nekirin


önemli

pos: adj

pos_title: Rengdêr

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-önemli.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-önemli.wav


önemli oranda

pos: unknown

pos_title: Mane

text: Yasa maddelerini önemli oranda değiştirmişler.


öneri

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: pêşniyaz, pêşniyar, pêşnihat, tewqe, teklîf

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-öneri.wav


öneride bulunmak

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: pêşniyaz kirin, tewqe lê kirin, teklîf lê kirin


öneriş

glosses: pêşniyazkirin, tewqkirin (ji bo awa û karê pêşniyazkirinê)


önermek

glosses: pêşniyaz kirin, tewqe kirin, teklîf kirin, berbijar kirin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-önermek.wav


öngörülemez

glosses: Tişta nayê vezanîn Tişta nayê texmin kirin


önlem almak

glosses: rê li ber girtin, pêşî li ber girtin, tedbîr stendin, tedbîr girtin, bergirî kirin, bergirî lê kirin, pêşgirî lê kirin


önlemek

glosses: ber lê girtin, ber girtin, pêşî lê girtin, bergirî lê kirin, pêş lê girtin


önlenmek

glosses: ber lê hatin girtin, pêşî lê girtin, bergirî lê hatin kirin


önlük

glosses: pêşmalk, pêştemal, şalik, bervank, singpêşî

glosses: berkoş, berdilk (ji bo pitikan, bebekan)

glosses: forma (cilê ku xwendekarê dibistana seretayî li xwe dikin)


önünde ardında gidilmez

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: mirov ne li pey (yekî) kare here û ne jî li pêşiya (wî)


önüne arkasına bakmadan

glosses: li paşî û pêşiya xwe nanihêre, hesabê paşî û pêşiya xwe nake, li paşî û pêşiya xwe nafikire


önüne bakmak

glosses: guh dapêlî kirin, serî kirin ber xwe, serê xwe kirin ber xwe, şermî bûn


önüne dikilmek

glosses: tu dê min ji xwe re bibînî (gava ku mirov bixwaze ji yekî re bibe manî, vê gotinê dibêje)


önüne düşmek

glosses: ketin pêşiya (yekî), dan pêşiya (yekî) (rêberî ji yekî re kirin)


önüne gelen

text: Önüne gelene derdini anlatıyor.


önüne geleni kapar, ardına geleni teper

glosses: tu didî pêşiyê bi gezan tê, tu didî pey bi refesan tê


önüne çıkmak

glosses: derketin pêş çavê (yekî), derketin pêşberî (yekî)


önünü kesmek

glosses: pêşî birin, pêşî lê birin, berbend kirin, avêtin pêşiyê, ber lê girtin

glosses: pêşî girtin, pêşî birin, pêşiya () girtin, berbend kirin (ji bo çem û avan)


öpülmek

glosses: hatin ramûsandin, hatin maçkirin, hatin paçkirin


öpüp de başına koymak

glosses: te xerab dîtin de îcar qencan bişêkirine, de îcar (yek) dan ser serê xwe, de îcar (yek) bi bîr anîn


öpüş

glosses: ramûsîn, maçkirin, paçkirin (awa û kare paçkirinê)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-öpüş.wav


öpüşmek

glosses: hev ramûsîn, hev maç kirin, çûn rûyê hev


ördek

text: Yaban ördeği.

glosses: lazi-moka ku nexweşên mêr tê de destava xwe ya biçûk dikin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ördek.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Basak-ördek.wav


ördürmek

glosses: dan hîzavtin, dan refandin, dan veçinandin


ören

glosses: wêran, kanbax, pag, xopan, dêris, kavil, xerabe, xanxerabe, kelef, xan û xerabe


örgü

glosses: kors (nexşê ku bi nîk, şîşik û tiştê wisa tê kirin)

glosses: honan, honak (xeta sereke ya leyhistikê, avaniya leyhistikê)


örgütlemek

glosses: bi rêxistin kirin, bi rê xistin, rêxistî kirin, eyvazandin


örgütlendirilmek

glosses: hatin birêxistinkirin, bi rê hatin xistin, hatin eyvezandin


örgütlendirmek

glosses: bi rêxistin kirin, bi rê xistin, eyvezandin


örgütlenmek

glosses: rêxistî bûn, organize bûn, bi hev ketin, bi rê ketin


örgütsüzlük

glosses: bêrêxistinî, bêrexistinîbûn, nerêxistîbûn, birênexistîtî


örk

glosses: qet, qetik, kab, kabik, ohr (qetikê ku di heyna çêrandinê de pê heywanan girê didin)


örklemek

glosses: tewilandin, (bi qetan) girê dan, ohr kirin


örme

glosses: honandin, hûnandin, raçan, vehandin, vehonan, mûnandin

glosses: honandin, vegirtin (ji bo vegirtina keziyan)

glosses: honandin, vehandin, darêjtin, darêtin (di warê muzîk, wêje û hwd de)


örmek

glosses: honandin, hûnandin, raçandin, vehandin, vehonandin, hûnandin, mûnandin, wûnandin (honandina bi ben, rîs, şivik, qamîş û tiştên wisa)

text: Çorap örmek.

text: Sepet örmek.

glosses: refandin, hîzvatin, veçinandin (bi ben û ta honandina qulê di qumaşan de)

text: Pantalonum diz kısmındaki deliği ördüm.

text: Kız saçlarını bir güzel örmüştü.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-örmek.wav


örnek almak

text: Ben çalışkan ve dürüst insanları örnek alırım.


örnek olmak

text: Kişiliğiyle herkese örnek oldu.


örneklik

glosses: nimûne, mostere, mestere (ê ji bo nimûneyê)


örneğin

pos: prep

pos_title: Daçek

glosses: wekî mînak, mîna ku, weka ku, wekî nimûne, her wekî, mesela

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-örneğin.wav


örneğini çıkarmak

glosses: ji berê derxistin, nimûne ji berê derxistin


örs

glosses: sindan (hesinê ku hesin li serê tê kutan)


örselemek

text: Rüzgâr çiçeklerin yapraklarını örselemişti.

text: Bu hastalık onu örselemiş.


örselenmek

glosses: hatin pincirandin, hatin kuncinandin, hatin quşandin


örtenek

glosses: çerm (ji bo pirç, mû pûl ku bedena heywanan tevde dipêçe)


örtme

glosses: nixumandin, nixamtin, hefidandin, poşandin, pûşîn, porkirin, dapoşîn, tenartin

glosses: girtin (ji bo girtina derî, pacê û tiştê welê)


örtmek

glosses: nixumandin, nixamtin, hefidandin, poşandin, pûşîn, por kirin, dapoşîn, tenartin, nixaftin, werkirin (sergirtina tiştekî)

text: Üstünü örttük.

glosses: girtin, dan berê, kirin cih, dan cih (ji bo derî pencere û tiştên wisa)

text: Pencereyi ört.

text: Bulutlar gökyüzünü örttü.

text: Sarmaşıklar duvarı örtmüş.

glosses: veşartin, nixumandin (bincilkirina eyb û tiştê nelirê)

text: Yeter ya, sen hep onun suçlarım örtüyorsun.

text: Ört ki ölem.

etymology_text: Ji osmanî اورتمك (örtmek).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-örtmek.wav


örtmek

glosses: girtin, daxistin, daêxistin, qepat kirin


örttürmek

glosses: dan nixumandin, dan nixamtin, dan hefidandin


örtük

glosses: nixamtî, nixumandî, poşandî, poşayî, dapoşî

text: Kapı örtüktü.


örtülmek

glosses: hatin nixumandin, hatin nixamtin, hatin hefidandin


örtülü

glosses: sergirtî, serpêçandî, girtî, sernixamtî, nixumandî, nixamtî (ji bo mirovan)

text: Orta yaşlı, başı örtülü bir kadın yanımda oturuyordu.

text: Yerler çimenlerle örtülü.


örtünmek

glosses: xwe nixamtin, xwe nixumandin, xwe poşandin

glosses: xwe nixamtin, xwe nixumandin, xwe girtin (xwe nixamtina jin û keçan)

text: Kız on beş yaşına gelince örtündü.

glosses: xwe pêçan (gava ku mirov derdikeve derve, xwe baş girê bide, cil wergire)


örtüsüz

glosses: nenixumandî, nenixamtî, pas (tiştê li pasê)

glosses: nenixumandî, nenixamtî, serqot, servekirî

glosses: negirtî, neliber (ji bo derî, pencere û tiştên wisa)


örtüş

glosses: girtin, nixamtin, zeftkirin (ji bo kar û awayê nixamtinê)


örü

glosses: refandin, hîvaztin (pî-nekirina bi awayê honandinê)


örük

glosses: qet, qetik, kab, kabik (qetê ku dikin stûyê heywanan û li çêrê diçêrin)


örüklü peynir

glosses: penêrê kezî, penêrê vegirtî, penêrê riçal


örülmek

glosses: hatin hîzavtin, hatin refandin, hatin veçinandin


örümcek

glosses: pilindir, pîrik, pindepîr, bilo, bindir, gindir, pîravok, pîrhevok, pîrepind, pîravtonk, pîrepindik, tevngirk, dapîrok, kêzika konê pîrê, calcaloke, Aranea, pîpîyoşk

glosses: tevnepîr, tevnepîrik, konê pîrê, pilindir (tevna pilindirê)

glosses: girgirok, ereboka zarokan (ji bo ku pê bi ser piyan bikevin û bimeşin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-örümcek.wav


örümcek ağı

glosses: pîrîk, tevnepîrik, tepûtor, tevnepîr, tevnik, konê pîrê, pîrik, dew, dewa pindirê, konepîrik, pîravtonk, pîrbendik

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-örümcek ağı.wav


örümcek bağlanmak

glosses: pîrik lê girê dan, pîrik lê danîn, pîrik avêtin (tiştekî)


örümceklenme

glosses: pîrikgirtin, pîrikîbûn, pîrkoyîbûn, pîravokîbûn


örümceklenmek

glosses: pîrik girtin, pîrikî bûn, pîrkoyî bûn, pîravokî bûn

glosses: pîrkoyî bûn, pîravokî bûn (cihê ku lê xweytî nehatiye kirin, dev jê hatiye berdan)

glosses: pîrkoyî bûn, pîravokî bûn (di heyna nexweşînên bihelepel de)


örümcekli

glosses: pîrikgirtî, pîrikî, tevnikî, pîrkoyî, pîravokî


örümceğimsiler

glosses: famîleya pindepîran, famîleya pilindiran


östaki

glosses: (ji navê fizîknasê Îtalî Eustachio) ostakî


öte

text: Yolun ötesi.

glosses: yê din, ya din (beşa tiştekî ku li pey e)

text: Ötekini bana bırak.

text: Evimizin bir yanı bahçe öte yanı sokak.

text: Irmağın öte yakası.

text: Eşekten de öte bir adam.


öte yandan

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: ji aliyê din ve, li hêla din, ji milê din


öteberi

glosses: hûr û mûr, kirt û pirt, ker û per, cil û cor, kal û mal, kel û pel, tiştik û miştik, teftal, hûrmûr


öteden beri

glosses: ji mêj ve, ji roja ewil de, ji roja roj de


öteki

text: Bu kalemi değil öteki kalemi ver.

etymology_text: Ji osmanî اوتهكی (öteki), wekheva öte + -ki.


ötekisi

pos: pron

pos_title: Cînav

glosses: ê dinê, a dinê beriki kursi kırık ötekisini al= ev kursî şikestî ye, rahêje ya dinê


ötesi berisi

glosses: kirt û pirtê wî, ker û perê wî, hal û malê wî

text: Bu işin ötesi berisi yok.


ötesi var mı?

glosses: jê û pê de (tiştek heye)?, jê û ber-jor?


ötesinde

text: onun ötesinde bir durum söz konusu


ötme

glosses: wîçîn, wîtîn, wîçînî, wîtînî, fîtîn, xwendin (ji bo firende, teyr û tûran û kê-zikan)

glosses: qubîn, qebqebkirin, qaqibokirin (ji bo kewan)

glosses: bangdan, xulxulandin, qîkirin, azandan (ji bo bangdana dîk)

glosses: qiştîn, qirîn, qîjeqîjkirin (ji bo qijik û qirikan)


ötmek

glosses: wîçîn, wîtîn, fîtîn, xwendin ji bo firende, teyr û tûran û kêzikan)

text: Bülbül ağaca konmuş ötüyor.

text: Kuşlar ne güzel ötüyor.

glosses: qubîn, qebqeb kirin, qaqibo kirin (ji bo kewan)

glosses: bang dan, xulxulandin, qî kirin, azan dan (ji bo bangdana dîk)

glosses: qiştîn, qirîn, qîjeqîj kirin (ji bo qijik û qirikan)

text: Düdük ötmüyor.

text: Kaval iyi ötmüyor.

text: Kube ötüyor.

glosses: li xwe danîn, çi hebûn gotin (ji bo kesê ku li xwe mukur bê û çi zanebe bibêje)


ötürü

glosses: lewma, ji lew re, loma, ji ber ku, ji rûyê, kêlî, lema

text: Çocuklarına karşı vazifelerini yapmamaktan ötürü.


ötüşmek

glosses: kirin wîçewîç, kirin wîtewît, kirin wîçînî, kirin fîtefît

text: Ağaçtaki kuşlar ötüşüyordu.


övgü

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-övgü.wav


övgücü

glosses: pesnoyî, pesnker, pesndar, senakar, methker


övülmek

glosses: hatin pesndan, pesnê (yekî) hatin dayîn, hatin methkirin


övüngen

glosses: fortek, pesnok, pesnoyî, zirtoyî, zirtek, zirtok, pesndar, pesnker, pesnwer


övüngenlik

glosses: fortekî, pesnokî, pesnoyîtî, zirtoyîtî, zirtokî, pesndarî, pesnkerî, pesnwerî


övünmek

text: Çok övünüyor.

text: Seninle övündük.


övünmek gibi olmasın

text: Övünmek gibi olmasın sesim güzeldir.


öykü

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-öykü.wav


öykünmek

glosses: xwezil pê anîn, xwezîpê anîn, havjiya xwe pê anîn, hewes pê anîn, hewesa xwe pê anîn

glosses: bi zarî kirin, bi zar ve kirin, lasayî kirin, teqlîd kirin


öyle

glosses: wisa, welê, wer, wilo, werg, wakîno, wanîko, wanî, wang, werganî, wirge (tiştê wekî wê, manendê wê)

text: Öyle bir şey yok.

text: O delidir, ben öyle olmak istemem.

glosses: wisa, welê, wer, wilo (di wê terzê de, di wê rê de, weka wê)

text: Öyle tembel tembel gezip dolaşma.

text: Öyle de değil.

glosses: wisa, welê, wilo (di dawiya hevokê de û di maneya şaşwaziyê de)

text: O nasıl iş öyle!

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-öyle.wav


öyle değil mi?

glosses: ma ne wisan e?, qey ne wilo ye?, ma ne welê ye?


öyle olsun

glosses: bila wisa be, bila wilo be, bila weld be


öyle öyle

glosses: wisa wisa, wilo wilo, welê welê, bere bere


öyle şey

glosses: yok! tiştê wisa çênabe!, tiştê wilo nabe!


öylesi

text: Bu adam öylesi bir adam değil.


öylesine

text: "Öylesine güldüm.

text: Öylesine gelmiştim.


öyleyse

glosses: nexwe, hevtone, ku wisa be, heke welê be, îcar çi, lê


öz

text: Sözleri özümü dokunuyor.

text: Asıl kriz şirketin özünde.

text: Öz eleştiri.

text: Meyve özü.

glosses: goşt (goştê kînorê ku piştî kêmê jê derdikeve)

glosses: hur, heq, helal, heqîqî (ji bo lêzim-tiyê)

text: Öz kardeşim.

text: Öz amcam.

glosses: hus, ji hus rizaye xwe de sedeqeya xwe da feqîrî. Ew hevalê min ê hus e.^([Ji bo vê maneyê çavkanî hewce ye. (+) ])


öz be öz

text: Öz be öz Silvanlı.


öz eleştiri vermek

glosses: xwe rexne kirin, li xwe rexne girtin, rexne li xwe girtin


öz kardeş

glosses: birayên hev ên heq, xwişk û birayên hev ên hur


öz su

glosses: şîrik, şîlg, şîrav, avşolk (ji bo riwekan)

text: Mide öz suyu.


özcesi

glosses: puxteya gotinê, bi kurtasî, kurtegotin, kurtasî, xulase


özdek

glosses: mal, eşya, têkber (eşyayê ku ji bikaranîn, veguhastin û herckirinê re hazir e)

glosses: ayniyat (li kargehan, beşa ku bi eşya û hûrmûran re eleqedar dibe)


öze

text: Gülmek insana öze bir durumdur.


özel girişim

glosses: rahijmendiya serbest, teşebûsa hur, teşebûsa kesîdeyî, sektora arizî


özel girişimcilik

glosses: rahijmendiya serbest, muteşebîsiya hur (biriyle )


özelleştirmek

glosses: arizî kirin, xwemalî kirin, kesîdeyî kirin


özellikle

glosses: bi taybetî, nemaze, nefsê, xesma, nexasim, bîlhesa

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-özellikle.wav


özemek

glosses: ron kirin, riwîn kirin, tenik kirin (ronkirina mast, dims û tiştê wisa)


özeniş

glosses: xwezîpêanîn (ji bo kar û awayê xwezîpêanînê)


özenli

glosses: pêtepêdayî, bayexpêdayî (karê ku pûte pê hatiye dayîn)

glosses: pûtepêder, bayexpêder (kesê ku gava ku karê xwe dike pir di ber de diricife)


özenmek

text: Herkes ona özeniyor.

glosses: hewesîn, jê re hewes kirin, jê re hewes hebûn

text: Şairliğe özeniyor.

glosses: bi zarê (yekî) ve kirin, bi qaydeyê (yekî) kirin

text: Sen de ona özeniyorsun, sanki bilmiyor muyum.


özensiz

glosses: serobero, pûtepênedayî (karê ku zêde pûte pê nehatiye dayîn)

glosses: pûtepêneder (ê ku zêde serê xwe bi karê xwe naêşîne, di ser guhê xwe re diavêje)


özerk

etymology_text:
Ji öz (“xwe”) + erk (“desthilat”), wek wergerandina yekser ji fransî autonome hatiye çêkirin.
;Çavkanî:
* Nişanyan, Sevan, Çağdaş Türkçenin Etimolojisi [Etîmolojiya Tirkiya Niha] (bi tirkî): özerk


özerklik

glosses: xweserî, xudmuxtarî, muxtariyet, otonomî

etymology_text: Ji özerk + -lik.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-özerklik.wav


özetlemek

glosses: kurtasî kirin, kurte kirin, xulase kirin


özgü

text: Yanlızlık Allaha özgüdür.


özgün

glosses: nûser, resen (dahênana ku naşibe tu tiştî, bixweser e)

glosses: resen, esl (tiştê ku ne werger e, resen e)


özgür

glosses: serbest, azad, azade, aza, hur (kesê ku tu zordarî û zêfanî li serê tune)

glosses: azad, serbest, serbixwe (welat û neteweya ku bi serê xwe ye, ne bi tu kesî ve ye)

text: Özgür ülkeler.

glosses: serbest, azad, azade, aza, hur (kesê ku kare bi serê xwe tevgere, bi serê xwe biryara xwe bide û ne bi kesî ve)

text: Herkes özgür, istediği gibi davranır.

glosses: azad, serbest, gerdenazad, hur (kesê ku ne bende û kolê yekî dî ye)

text: Demokrasi özgür bireylerin oluşturduğu bir düzendir.

glosses: azad, serbest, hur (kes û tiştê ku serbixwe ye, ne di bin pişkinin û kontrola yekî de ye)

text: Özgür basın.

glosses: azad, serbest, hur (kesê ku ji pest û pêkutiyên civakî re mil danayne)


özgürce

glosses: azadane, serbestane, bi serbestî, bi azadî


özgürlük

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-özgürlük.wav


özgürlükçü

glosses: azadîxwaz, serbestîxwaz, azadîperwer, azadîpurest, azadîparêz


özgürlükçülük

glosses: azadîxwazî, serbestîxwazî, azadîperwerî, azadîperestî, azadîparêzî


özlem duymak

glosses: kurmê () hatinê, kurmê () kirin, bêriya (yekî) kirin


özleyiş

glosses: bêrî, bêrîkirin (ji bo kar û awayê bê-rîkirinê)


özleşmek

text: Kuru fasulye özleşmiş.


özleştirme

glosses: xwerûkirin, arîkirin, sadekirin, safîkirin


özleştirmeci

glosses: xwerûker (xwerûkirina zimanekî ji peyvên biyanî)


özleştirmek

glosses: xwerû kirin, arî kirin, sade kirin, safî kirin


özlü

text: Özlü çamur.


özne

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-özne.wav


özümleme

glosses: xunaf, ferikan, dehan, gewiran, anabolizma


özümlemek

glosses: xunaftin, ferikandin, bişaftin, xunifandin, dehandin, gewirandin, givêrandin


özümlenme

glosses: xunifîn, ferikîn, gewirîn, dehîn, bişivîn


özür

text: Adamın özürlerini hep saklıyor.

text: Bu elbisenin bir özrü var.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-özür.wav


özür dilemek

glosses: lê borîn, lê negirtin, uzr xwestin, merzandin

text: Özür diliyorum.

glosses: uzrê xwe xwestin, lêborina xwe xwestin, bexşana xwe xwestin (ji ber kirina şaşîyekê)


özür dilerim

glosses: Bibexşîne, bibore, lêborînê dixwazim. Min bibexşîne, li min bibore.


öç alma

glosses: tolbazî, tolhilanîn, tolvekirin, heyfstendin


öç almak

glosses: tol hilanîn, tol hildan, tol vekirin, tol stendin, tol vedan, avdeyn hildan, heyf stendin, heyf girtin, heyf hilanîn, heyf vekirin, ewd hilanîn, avdeyn hildan


öğe

glosses: hêman (ew parçeyê ku tiştekî hevedu-danî anîne pê)

text: Cümlenin öğeleri.


öğle

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-öğle.wav


öğle yemeği

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-öğle yemeği.wav


öğleden sonra

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-öğleden sonra.wav


öğlenci

glosses: xwendekarê danê êvarê (xwendekarê ku piştî nîvro diçe dibistanê)


öğrencelik

glosses: hînkarî (tiştê ku cara pêşîn ji bo hînbûnê tê kirin)


öğrencilik

glosses: xwendekarî, suxtetî, qutabîtî, telebetî, şagirtî


öğrenilmek

glosses: hatin hewisandin, hatin hînkirin, hatin fêrkirin, hatin elimandin


öğrenim

text: Yüksek öğrenimini tamamlamış.


öğrenim belgesi

glosses: belgenameya xwendinê, belgeya tehsîlê, tesdîqname

glosses: sertifika (ku di kurs û tiştê wisa de didine xwendekaran)


öğreniş

glosses: hînbûyîn, hobûyîn, hutbûyîn, hewisîn, fêrbûyîn, elimîn (awa û karê hewisînê)


öğrenme

glosses: hînbûn, hobûn, hutbûn, hewisîn, fêrbûn, elimîn


öğrenmek

glosses: hîn bûn, ho bûn, hut bûn, hewisîn, fêr bûn, elimîn, hû bûn, hêra bûn

text: Dersini öğren.

glosses: hînî (tiştekî) bûn, ferî (tiştekî) bûn, hoyî (tiştekî) bûn (hînî pîr û merîfetekê bûn)

text: Okuma yazmayı öğrenmiş.

glosses: fer bûn, elimîn (der barê tiştekî de agahî bi dest xistin)

text: Araştırdım hiç bir şey öğrenmedim.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-öğrenmek.wav


öğretici

glosses: hînker, hutker, fêrker, hewisîner, hînder


öğretim yardımcıları

glosses: alîkarên hîndekariyê, pisporên hîndekariyê


öğretiş

glosses: hînkirin, hokirin, hewisandin, fêrkirin, elimandin (kar û awayê hewisandinê)


öğretme

glosses: hînkirin, hokirin, hewisandin, fêrkirin, elimandin


öğretmek

glosses: hîn kirin, ho kirin, hewisandin, fêr kirin, elimandin, êwisandin, hû kirin, hîra kirin, hêra kirin

glosses: hînî (yekî) kirin, ferî (yekî) kirin (pîr û merîfet hînî yekî kirin)

glosses: ferî (yekî) kirin (der barê tiştekî de agahî dan yekî, ew agahdar kirin)


öğüdünü dinlemek

glosses: li şîretên (yekî) guhdarî kirin, dan pey şîreta (yekî)


öğün

text: Onlara günde üç öğün yemek veriliyor.


öğür olmak

glosses: hînî hev bûn, hutî hev bûn, ferî hev bûn


öğüreceği gelmek

glosses: bîzê (yekî) jê li hev ketin, bîzê (yekî) jê çûn


öğürleşmek

glosses: hînî hev bûn, ferî hev bûn, hutî hev bûn


öğürme

glosses: hêlincîn, hilqîn, arqîn, arq (ji bo dengê vereşînê)


öğürtü

text: Hastanın öğürtüleri.


öğürtücü

glosses: hilqonekî (tiştê ku hilqîna mirov pê tê)


öğürtüsü gelmek

glosses: hilqehilq hatin (yekî), hilqînî hatin (yekî)


öğüt vermek

glosses: şîret kirin, pend lê kirin, şîret lê kirin

text: Arasıra bana öğütte bulunuyor.

etymology_text: Ji öğüt + vermek.


öğütlemek

glosses: lê pend kirin, lê şîrit kirin, lê nesîhet kirin


öğütlerini dinlemek

glosses: guhdariya şîretên (yekî) kirin, dan pey pendên (yekî)


öğütçü

glosses: şîretker, şîretmend, şîretkar, şîretgêr, amojgar


öğütçülük

glosses: şîretkerî, şîretmendî, şîretkarî, şîretgêrî, amojgarî


öğütücü

text: Öğütücü makine.


öğütücü diş

glosses: diranê kursî, diranê paşî, diranê axiriyê


ü

pos: character

pos_title: Tîp

glosses: Tîpeke alfabeya latînî ya kurdiya başûrî ye.

forms:
kurdî-erebî:
ۊ


ü

glosses: Tîpa bîst û şeşemîn ya alfabeya tirkî ye û ji aliyê denganiyê ve tîpeke dengdêr a zirav, teng û gilover e.


übvansiyon

glosses: mêcbêtî, subvansiyon, destekkirin (ji aliyê dewletê ve)


ücra

text: İstanbul'un en ücra bir yerine yerleştim.


ücret

glosses: miz, mize, destmiz, pêrenç, mizd, ucret, heq (dirav û malê ku di bergîdana xebatê de tê dayîn)

text: Ücret emeğin karşılığıdır.

text: Kira ücreti.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ücret.wav


ücretli

glosses: mizedar, mûçekar, mişekar (kesê ku bi mizê dixebite)

glosses: biheq, bimişe, mizedar (tiştê ku bi heq tê kirin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ücretli.wav


ücretsiz

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ücretsiz.wav


üflemek

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-üflemek.wav


üleştirilmek

glosses: hatin parîkirin, hatin biparvekirin, hatin lêkvekirin


üleştirmek

glosses: parî kirin, debaş kirin, bi par ve kirin

glosses: li hev par kirin, lêk ve kirin, tewzîh kirin


ülke

glosses: welat, memleket (herêma ku ji ji ber taybetiyeke xwe lê tê fıkirîn)

text: Dünyanın gelişmemiş ülkelerini geziyorum

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ülke.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-ülke.wav


ülkü

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ülkü.wav


ümit

etymology_text: Deyn ji farisî امید (omid).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ümit.wav


ümit bağlamak

glosses: hêviya xwe pê girê dan, pişta xwe pê girê dan, heviya (yekî) pê bûn


ümit dünyası

glosses: bihara dilan, her kes biharan bi dilê xwe tîne


ümit uyanmak

glosses: hêvî Xweda (tiştek) hebûn, umûd pê re çêbûn, hêvî jê re çêbûn


ümitlendirme

glosses: hêvîdarkirin, umûdwarkirin, meferdarkirin, bihêvîkirin


ümitlendirmek

glosses: hêvîdar kirin, umûdwar kirin, meferdar kirin, bi hêvî kirin


ümitlenme

glosses: bihêvîbûn, hêvîdarbûn, meferdarbûn, umûdwarbûn


ümitlenmek

glosses: bi hêvî bûn, hêvîdar bûn, meferdar bûn, umûdwar bûn


ümitli

glosses: hêvîdar, bihêvî, umûdwar, biumûd, meferdar, bimefer


ün almak

glosses: nav dan, deng dan, nav girtin, nav û deng dan, nav ji xwe berdan


ünden düşen bin parça olmak

glosses: li mirûzê (yekî) wekî çiyayê berf lê bibare


üniforma

glosses: unîforma (cil û bergên fermî yên hêzên çekdar)


ünite

text: Dersin birinci ünitesi.

text: Askeri ünite.


üniversitelerarası

text: Üniversitelerarası kurul.


üniversiteli

glosses: zanîngehvanî, unîversîtevanî, xwendekarê zankoyê


ünlem işareti

glosses: nîşaneka baneşanê, bangnîşan, nuqtebang, xala sersûmê


ünlendirmek

glosses: ravdar kirin, nav bi dû xistin, navê (yekî) derxistin


ünlenme

glosses: navdarbûn, navdan, dangpêketin, navdayîbûn, navûdengdan


ünlenmek

glosses: navdar bûn, nav dan, nav girtin, dang pê ketin, navdayî bûn, nav û deng dan, nav bi dû ketin


ünlü

glosses: navdar, namîdar, gîzanî, binavûdeng, navdayî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ünlü.wav


üremek

glosses: zêde bûn,zêdîn,lêzêdîn,têzêdîn,lêzan,têzan,çêbûn, çar bûn

text: Altı yedi ay içinde küçük sürü üredi.


üremi

glosses: uremî, di tipê de di xwîna mirovde zêdebûna ureyê


üretici

glosses: hilberîner, berhemdêr, berhêner, mustehsîl

glosses: berhemdêr (tiştê ku hilbirînê peyde dike û pê eleqedar e)


üretmek

glosses: xweyî kirin (ji bo zêdekirinê ajel xwedî kirin)

glosses: hilberandin, xetandin (ji bo mebestên aborî)


ürkek

glosses: bizdok, bizdonek, habtoyî, tirsok, newêrek


ürkekleşme

glosses: bizdonekîbûn, bizdokîbûn, habtoyîbûn, newêrekîbûn


ürkekleşmek

glosses: bizdonekî bûn, bizdokî bûn, habtoyî bûn, newêrekî bûn


ürkme

glosses: bizdîn, veciniqîn, ciniqîn, bizîn, ferihîn, hilfirîn, hilciniqîn, liçinîn, habitîn, silikîn, çoqîn, hilçenîn


ürkütme

glosses: bizdandin, veciniqandin, fenhandin, hilciniqandin, ciniqandin, liçmandin, habitandin, çoqandin, silikandin, hilçenandin


ürkütmek

glosses: bizdandin, veciniqandin, fenhandin, hilciniqandin, ciniqandin, liçinandin, habitandin, çoqandin, silikandin, hilçenandin

text: Bu adamın konuşmaları beni ürkütüyor.


ürpermek

glosses: cefilîn, girizîn, girûzî bûn, silikîn, lerzî hatin (yekî), pirçûk hatin (yekî)


ürpertmek

glosses: cefilandin, girizandin, lerzî (yekî) dan


word: ürümesini bilmeyen köpek sürüye kurt getirir


ürün

glosses: ber (tiştê ku di warê pîşesaziyê de ji madeyên xam tê bidestxistin)


ürüşmek

glosses: bi hev re reyîn, pev re reyîn, bi hev re hewtîn, pev re hewtîn


üs

glosses: baregeh, wargeh, êwrgeh (cihê ku avahî û kereseyên ji bo pêkanîna erkekê, hatıye çekırin)«

text: Hava üsü.


üslupçu

glosses: şêwazparêz (nivîskarê ku şêwaza wî tê ecibandin)


üst

text: Damın üstü.

text: Taşın üstünden inip yere oturdu.

text: Lokmayı dilinin üstünde gezdiriyordu.

text: Üstünü değiştir.

text: Onun üstü.

text: Üstü sana kalsın.

text: Üst makara.

text: Akşam üstü bize uğra.

text: Üstünden atmak.


üst düzey

text: Üst düzey kimse.


üst baş

glosses: ser û bin, ser û guh (ji bo cil û bergan)


üstat

glosses: mamoste (di axaftinanavbera mêra'n de ji bo denglêkirinê tê bikaranîn


üstelenme

glosses: rikandin, libergerîn, dibergerîn, israrkirin


üstelenmek

glosses: rikandin, li ber gerin, di ber gerin, israr kirin, bi ser ruhê (yekî) ketin


üstelik

text: Saatimi değiştirdim, üstelik olarak da para aldım.

text: Üstelik günde üç dört sefer istiyor.

text: Üstelik daha az söylüyorum..


üstenme

glosses: lixwegirtin, lixwegiran, girtina ser xwe, teahût


üstenmek

glosses: li xwe girtin, girtin ser xwe, xwe li ber girtin, teahût kirin


üstesinden gelmek

glosses: ji heqê tiştekî derketin, ji heq derketin


üstte olmak

text: Üste kim var.


üstü başı dökülmek

glosses: rîtolên (yekî) li ba bûn, star di cilên (yekî) de neman


üstüme iyilik sağlık

glosses: em di bin stara Xwedê de bin, Xwedê hîfza (me) jê bike

glosses: wehda Xwedê be (gava mirov şaşwaziya xwe diyar dike vê dibêje)

glosses: Xwedê me jê dûr bide (gava ji tiştekî nepak tê axaftin ev tê gotin)


üstün

text: Onlara göre mal ve para her şeyden üstündür.

text: El elden üstündür arşa kadar.


üstün niteliklere sahip olmak

glosses: (yek) di ser xwe re bûn, di ser pozê xwe re bûn


üstünde kalmak

glosses: li serê man, li ser (yekî) man (gava ku mal bi riya mazatê li ser yekî bimîne)

glosses: di stûyê (yekî) de man (ji bo sûc û qebahet)


üstünde olmak

text: Üstünde ne vardı?


üstündeki üstünde, başındaki başında

glosses: bi cilê ser xwe tenê (ji bo rewşa kesê ku ji bilî kincên ser xwe tiştek nebiriye)


üstünden akmak

text: Tembellik üstünden akıyor.


üstünden atlamak

glosses: xwe di ser re avêtin, di ser re qevaz dan, xwe di ser re qîl kirin


üstünden atmak

glosses: avêtin pişt guhê xwe, di ser xwe re avêtin


üstünden geçmek

glosses: dest avêtin (yekê), namusa (yekê) kirin nav dest û piyan, namûsa (yekî) paymal kirin


üstünden zaman geçmek

glosses: (ew qas roj) di ser de derbas bûn, bi ser qewlê xwe xistin


üstüne

text: Aşk ve evlilik üstüne konuştular.

text: Hesabı üstüme yaz.

text: Paris'e hesap üstüne gitti.

text: Bu yorgunluk üstüne kahve içilir.


üstüne almak

glosses: girtin ser xwe, dan milê xwe, li xwe girtin


üstüne atlamak

glosses: xwe tê werkirin, xwe avêtin serê, xwe zerî () kirin


üstüne atmak

glosses: kirin stûyê (yekî), bi (yekî) de gêr kirin, pê de gêr kirin

text: Yorganı üstüne at.


üstüne basmak

glosses: gotineke bi cih gotin, gotineke bi keys gotin, li nava nîşanê xistin

text: Üstüne basarak söyledi.


üstüne başına etmek

glosses: rîn devê bavê (yekî) (argo), aşax û oşax jê re nehiştin, (yek) hetikandin, tiştek jê re nehiştin


üstüne bir bardak soğuk su içmek

glosses: tasek av bi ser (tiştekî) de vexwarin (tinaz)


üstüne bir iki güneş doğmak

glosses: roj lê hatin çi çaxan, roj lê hatin nîvro, kûsî li ber qûna (yekî) bazarê kirin (argo)


üstüne eklemek

text: Sen de biraz para ekle.

glosses: bi ser de kirin, pê ve danîn, lê zêde kirin

text: Bu kadarı da olmaz, bence biraz eklemişler.


üstüne evlenmek

glosses: jin anîn ser jina xwe, di ser jina xwe de jin anîn


üstüne geçirmek

glosses: li ser navê xwe lê xistin, li ser navê xwe çêkirin

text: Tapuyu üstüne geçirdi.

glosses: li pişt xwe lê xistin, li pişt xwe qeyd kirin

text: Çocuğu üstüne geçirdi.


üstüne gitmek

glosses: bi ser de çûn, bi ser () de çûn, jê venegerin, dengê xwe jê re kirin


üstüne gül koklamamak

glosses: di ser (yekî) de çavê xwe negerandin, di ser (yekî) de dil nehebandin, li ser re tu gul neçilpandin


üstüne kalem çekmek

glosses: pênûs kişandin serê, qelem kişandin serê


üstüne kalmak

glosses: li ser pişta (yekî) man, li (yekî) man, lê man


üstüne kapanmak

glosses: xwe dan (tiştekî), sekn jê re tune bûn, rehtbûn jê re tune bûn


üstüne karanlık çökmek

glosses: şev lê bûn tarî, tarî lê ketin erdê, şev bi ser de hatin (an jî ketin)


üstüne oturmak

glosses: li ser malê (yekî) rûniştin, lê asê bûn, dest danîn serê


üstüne perde çekmek

glosses: perde kişandin ser (tiştekî), sabûn di ser dan, bincil kirin, bindoşek kirin, kirin binê cilikê


üstüne sevmek

glosses: di ser re ji (yekî) hez kirin, di ser de dil hebandin, di ser de çavê xwe gerandin


üstüne toz kondurmamak

glosses: nehiştin xeta hatin serê, qusûr neanîn ser xwe, leke neanîn ser xwe


üstüne tuz biber ekmek

glosses: agir dan ber barûdê, agir û barûd nêzî hev kirin, heycar agir xweş kirin, (yek) pif kirin agir, (tiştek) hey car zêde kirin


üstüne türkü yakmak

glosses: kilam avêtin ser (yekî), stran li serê derxistin


üstüne vazife olmamak

glosses: çi kare te pê ketiye, îşê te çi pê ketiye, îşê te pê neketiye, ew ne wezîfeya te ye, eleqeya (yekî) pê neketin


üstüne yaptırmak

glosses: li ser xwe dan çêkirin, li ser xwe dan lê xistin


üstüne yıkmak

glosses: sûcê xwe kirin stûyê (yekî), bi ser (yekî) de gêr kirin


üstüne yüklenmek

glosses: radan ser (yekî), direjî (yekî) kirin, li stûyê (yekî) siwar bûn


üstüne yürümek

glosses: bi ser ruhê (yekî) ketin, bi ser de çûn, bi ser de hilbûn bezîn (yekî), radan ser (yekî) (ji bo çavtirsandinê)


üstüne çıkmak

glosses: derketin serê, rabûn serê, ketin ser dilê (), ketin serê (ji aliye cînsî ve)


üstüne ölü toprağı serpilmiş gibi

glosses: tu dibêjî qey xwelî pê de hatiye bêjingkirin


üstüne üstüne

glosses: (çekmek, yapmak, etmek vb) dubarekirina karekî


üstünkörü

glosses: serobero, serebere, seroberokî, serabera, kerambera, kef û şel


üstünlük derecesi

glosses: pileya rasertiyê, di Kurdî bi herî, tewrî û tirînê ev yek tê pê

text: En güzel kız sensin.


üstünlük duygusu

glosses: (üstünlük kompleksi) kompleksa raserbûnê


üstünü görmek

glosses: li ser dîtin (ji bo jinan ku gava hemîle be)


ütmek

glosses: jê birin jê vexwerin(ji bo leystik û qumarê)


ütücü

glosses: kewîker, ûtîker (kesê ku cil û bergan ûtî dike)


ütüsüz

glosses: netivandî, nekewîkirî, bêûtî, neûtîkirî, ûtînekirî


üvey

glosses: zir (önek olar kulanır), marî (sonek olarak), ne helal, hilî (sonek olarak kullanılır)


üvey evlât

glosses: nevisî, kurhilî, zirkur (ji bo kuran), keçhilî, qîzhilî, zirkeç, keçmarî (ji bo keçan)


üvey evlât gibi tutmak

glosses: ji damariyê hesibandin, ji damariyê bûn, ji (jinbava) Eyşika Ereb bûn, kurê jinbavê bûn


üvey kardeş

glosses: zirbira, biramarî (ji bo kuran), zirxwişk, xwişkmarî, zirxweng, zirxweh (ji bo keçan) kaynana zirxwesî


üveyik

glosses: tivîlk, goyîn, tivirg (Streptopelia turtur)


üzengi

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-üzengi.wav


üzengilemek

glosses: pehnî dan (hesp), zengû lê dan, zengû kirin, zengû avêtin xafika hesp, zengû li xafikê xistin


üzengilenmek

glosses: pehnî lê hatin dayîn, zengû lê hatin dayîn


üzere

text: Gitmek üzere kalktı.

text: Vermek üzere kitabı aldı.

text: Akşam olmak üzere.

text: Daha önce belirtildiği üzere.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-üzere.wav


üzeri

text: Evin üzeri.

text: Öğle üzerleri gel.

text: Üzerine almak.


üzerinde

text: Yolun üzerinde.

text: Kitaplar üzerinde çalıştım.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-üzerinde.wav


üzerinde kalmak

text: Artırma üzerinde kaldı.

text: Bu iş senin üzerinde kaldı.


üzerinden atlamak

glosses: di ser de derbas bûn di ser de qevaz dan, di ser re qevizîn, xwe di ser re çeng kirin, xwe di ser re avêtin


üzerine

text: Bu sözler üzerine herkes rahat etti.

text: Yemek üzerine su içilince.


üzerine almak

glosses: jin anîn serê (ji bo mêr ku bi ser jina xwe de dizewice)


üzerine atlamak

glosses: xwe çengê (yekî) kirin, xwe tê werkirin, xwe zerî () kirin, tê werbûn, xwe tê zer kirin, çengî serê bûn


üzerine atmak

glosses: kirin stûyê (yekî), bi ser (yekî) de gêr kirin


üzerine bir iki güneş doğmak

glosses: roj lê hatin çi çaxan, roj lê hatin nîvro, kûsî li ber qûna (yekî) bazarê kirin (argo)


üzerine evlenmek

glosses: anîn serê, jin anîn ser jina xwe, di ser jina xwe de jin anîn


üzerine kafa yormak

glosses: serê xwe pê êşandin, serê xwe pê mijûl kirin, serê xwe li serê êşandin


üzerine oturmak

glosses: li serê rûniştin, lê asê bûn, dest danîn ser (tiştekî)


üzerine saldırmak

glosses: radan ser (yekî), êrhişî ser (yekî) kirin, dirêjî ser (yekî) kirin, xîşî () kirin


üzerine söz vermek

glosses: li ser (tiştekî) son dan, li ser (tiştekî) son xwarin


üzerine tuz biber ekmek

glosses: (tiştekî) hey car zêde kirin, hey car xweş kirin, agir dan ber barûdê


üzerine varmak

glosses: bi ser (yekî) de çûn, dirêjî ser (yekî) kirin


üzerine yaptırmak

glosses: li ser xwe çêkirin, li ser xwe lê xistin, li ser xwe qeyd kirin


üzerine yürümek

glosses: bi ser de çûn, dirêjî (yekî) kirin, bi ser (yekî) de çûn


word: üzerine ölü toprağı serpilmiş gibi uyumak


üzerlik

glosses: spind, îsfend, espender, ûzelg, ûzlerik, sipend, ûzelik


üzgün

glosses: xemgîn, xembar, xemgîr, xemdar, melûl, berketî, pozxîn

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-üzgün.wav


üzgünlük

glosses: xemgînî, xembarî, xemgîrî, xemdarî, melûlî, pozxînî


üzmek

glosses: kesirandin, kedirandin, pozxîn kirin, dilê (yekî) êşandin

text: Semer katırın sırtını üzmüş.


üzücü

glosses: xemnak, kesernak, kedrnak (tiştê ku mirov pê dikedire, pê dikesire)


üzülme

glosses: kesirîn, kedirîn, keribîn, biberketin, pozxînbûn


üzülmek

glosses: kesirîn, şayişîn, nîgerîn, kedirîn, keribîn, bi ber ketin, pozxîn bûn, xemgîn bûn, pê êşîn, dilê (yekî) xera bûn

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-üzülmek.wav


üzüm üzüm

glosses: (bi alîkariya lêkerên üzmek û üzülmek) têr

text: Onu üzüm üzüm üzüyor.


üzüm üzüme baka baka kararır

glosses: gul li gulê dinêre dipeqe, mirov li ba kê be exlaqê wî hiltîne, keran li ba keran girê medin


üzümün çöpü armudun sapı var demek

glosses: Guhartoyeke armudun sapı var üzümün çöpü var demek.


üzümünü ye de bağını sorma

glosses: tirî bixwe li rez mepirse, tu xweyê xwarina xweyî, te çi jê ye


üzüntü

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-üzüntü.wav


üç

glosses: sê, sisê (navê hejmara ku piştî dwuduyan tê û reqema ku vê hejmarê dide nîşan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-üç.wav


üç aylar

glosses: sê meh (li gorî salnameya heyvê mehên receb, şeban û remezanê)


üç beş

glosses: sê çar (ji aliyê çendaniyê ve tiştê ku hindik e)

text: Üç beş kuruş.


üç buçuk atmak

glosses: qûna (yekî) vitvitk lê xistin, qûna (yekî) çarderî avêtin (argo), nava (yekî) çar gopal lê xistin


üç otuzunda

glosses: (kesê) hilhilî ji bo mirovên pir emirkirî tê gotin)


üçkâğıda bağlamak

glosses: bi dek û dolaban (yek) xapandin, fen û fût anîn serê (yekî)


üçkâğıtçı

glosses: kesê ku qumara bi sê kaxidan dide leyîstandin


üçleme

glosses: sisiyane (strana ku bêndên wê sê rêz in)


üçlü

text: Üçlü kâğız.


üçüncü

text: Üçüncü gün oğlunun bedenini sırtlanıp eve getirdi.


üçüz

glosses: sêwîk (sê zarokên ku ji yek diyekê bi hev re hatine dinyayê)

glosses: sêbare (tiştê ku sê aliyê wê, sê parçê wê heye, sêmilî)


üşengeç

glosses: (üşengen) kasil, xwerenedîtî, xwerenedîk, bixwerenedîk, bixwerenedîtî, sersar


üşenmek

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-üşenmek.wav


üşüme

glosses: efsirîn, sirîn, cemidîn, qefilîn, qufilîn, qerisîn


üşümek

glosses: efsirîn, sirîn, cemidîn, qefilîn, qerisîn, qerisîn, lê sar bûn


üşüntü etmek

text: Köpek mandayı paralar.


üşürmek

glosses: piçikandin, xuricandin, gerikandin, hêwirandin


üşütme

glosses: efsirandin, efsartin, sirandin, cemidandin, qerisandin, qefilandin


üşütmek

glosses: efsirandin, efsartin, sirandin, cemidandin, qufilandin, qefilandin, qerisandin

glosses: serma girtin, xwe cemidandin, xwe sirandin


ğ

glosses: tîpa nehemîn a alfabeya Tirkî ye û ji aliyê denganiyê ve, jêderka vê bi deng- dêrên zirav re arîka devî ya pêş û bi dengdêrên stûr re jî, arîka devî ya paş e Ev tîpa ku jê re di Tirkî de geya nermik tê gotin, di serê peyvan de peyde nabe Di dawiya peyvan de jî, bi giştî di nava peyvên yekkîteyî de xuya dibe

glosses: Di dema senifandin û rêzkirinê de tê serê madeya nehemîn

forms:
ẍ
(kurdî)


şaban

glosses: debang, bomik, evdal, xêt, xêtik, xêv (argo)


şafak atmak

glosses: heyirî man (gava ku bi tiştekî giring re rû bi rû bê mayın tê gotin)


şafak sökmek

glosses: berbang lê dan, tav dan, tav avêtin, berbang avêtin, sibeh dan, sibeh zelal bûn, bûn sibeh, sibeh safî bûn, şefeq dan, şefeq lê dan


şafak sökümü

glosses: elinda sibehê, sariya sibehê, kubara sibehê


şah iken şahbaz olmak

glosses: serkelebû îro bûye qûş (bi awayekî tinaz ji bo kesên ku her diçe rewşa wî xerab dibe û qedrê wî namîne)

glosses: heyv û roj bû îro bûye pêşkeniyê hevalan (ji bo kesê ku her diçe cira wan ne xvveşik dibe)

text: Şahımı bu kadar severim.

glosses: pêdar (rabûna hespê ya li ser lingên paşîn)


şahadet parmağı

glosses: tiliya nîşandekê, tiliya îşaretê, tiliya eşhedê


şahadetname

glosses: guvahname, şahadetname (belgeya pesendkiri)


şahane

glosses: derasa, ecêb, şahanî, şehyane (tiştê ku xweserî şahan e )

glosses: şahwer (tiştê ku babet û liyaqî şahan e)

etymology_text: Ji şah + -ane yan jî ji farisî شاهانه (šâhâne, “mîrane”).


şahane

glosses: şahane, şahanî, şehyane (tiştê ku xweserî şahan e )

glosses: şahane, şahwer (tiştê ku babet û liyaqî şahan e)

etymology_text: Ji farisî شاهانه.


şaheser yaratmak

glosses: berhemeke nemir afirandin, berhemeke nemir çêkirin


şahin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şahin.wav


şahıs

text: Üçüncü şahıs zamiri.


şahit

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şahit.wav


şahitlik etmek

glosses: guvahî dan, şahidî dan, govanî kirin, şahidî kirin


şahmerdan

glosses: şahmerdan (makîneya ku singên avahiyekê dikute erdê)


şahsen

text: Onu şahsen tanıyorum.


şahsiyat

glosses: karên kesîdeyî (karên ku aîdî kesekî ne)

glosses: kesîdeyî (gotinên ku li ser jiyana taybet tên gotin)


şahsiyat yapmak

glosses: li ser kesatî sekinîn, li ser aliyên ne baş ên kesan sekinîn, jê behs kirin


şahsiyet

glosses: kesîtî, kesatî, kesayî, kesayetî, şexsiyet


şahsiyetli

glosses: xweykesayetî, xweykesatî, xwedî kesayetî, bişexsiyet, xweyşexsiyet


şairane

glosses: helbestvane, şairane (kesê ku xwediyê wesfên helbestvaniyê ye)


şak

text: Şak diye yüzüne vurdu.


şak etmek

glosses: qelişîn, terikîn, qelş lê ketin, şeq lê ketin


şaka etmek

glosses: henek pê kirin, yarî pê kirin, galte pê kirin, hewes pê kirin, yaranî pê kirin


şaka gibi gelmek

glosses: jê re wekî henekan hatin, jê re mîna yaraniyan hatin, jê re nola hewesan hatin


şaka götürmemek

glosses: (tiştek) ne îşê henekan e, (tiştek) ne karê zarokan e, ne ê hewesan bûn (karekî ku pir cidî ye, mirov nikare giringiyê nedê)

glosses: pîrê (yekî) bi henekan tune bûn, ji yariyan hez nekirin


şaka iken kaka olmak

glosses: henek dibin genek, henek (an jî hewes) bûn bûn bera


şaka kaldırmak

glosses: ji henekan nexeyîdîn, ji henekan (yariyan) neinitîn, henek di xwe de bihartin


şaka yapmak

glosses: henek kirin, galte kirin, leq kirin, hewes kirin, yaranî kirin, yarî kirin


şaka yoluyla

glosses: bi henekan, bi qestûkan, bi henekî, bi yarîkan


şakacı

glosses: henekoyî, heneker, henekbaz, henekvan, yariker, tewzeker, hewesker, galteker, yaranîker, tiraneker, henekhez, laqirdîhez


şakacıktan

glosses: bi qestûkan, bi henekan (di zimanê zarokan de)

text: Şakacıktan söyledim, ağlama.

glosses: bi hewesan, bi henekî, bi henekan, bi qestûkan (wekî ku henekan bike)

text: Şakacıktan epey iş görmüşüz.


şakacılık

glosses: henekoyîtî, henekerî, henekbazî, henekvanî, yarikerî, tewzekerî, galtekerî, yaranîkerî, tiranekerî


şakadan

glosses: bi qestûkan, bi henekan, bi hewes, qestûka, heneka


şakaları birine dokunmak

glosses: henekên (yekî) dilê (yekî dî) girtin, hewesên (yekî) dilê (yekî din) girtin


şakalaşma

glosses: bihevhenekkirin, pevyarîkirin, bihevgaltekirin, pevhenekkirin, pevleqkirin, pevgaltekirin


şakalaşmak

glosses: bi hev henek kirin, bi hev yarî kirin, bi hev galte kirin, pev henek kirin, pev leq kirin


şakası yok

glosses: guh nedan (kesî), paxav bi (kesî) nekirin, pax ji kesî hilnedan

text: Bu herîfin şakası yok.

text: Bu hastalığın şakası yok.


şakasız

glosses: bêhenek, bêyarî, bêgalte, bêtirane, bêhewes, bêyaranî

text: Şakasız söylüyorum.


şakaya almak

glosses: girtin henekan, girtin hewesan (an jî yaraniyan)

text: Bu söylediklerimi şakaya alma.


şakaya gelmek

glosses: henek di xwe de bihartin, pîrê (yekî) bi henekan hebûn


şakaya gelmemek

glosses: henek di xwe de nebihartin, pîrê (yekî) bi henekan tune bûn

glosses: li ba xwe bi tiştekî hesab nkirin, biçûk dîtin


şakaya getirmek

glosses: anîn ser henekan, anîn ser hewesan (an jî yariyan)

text: Şakaya getirip söyledim.


şakaya vurmak

glosses: anîn li hewesan xistin, anîn li henekan xistin


şakıma

glosses: wîçîn, vîçîn

glosses: şîqîn, şeqîn (ji bo xwendina stran û helbestan)


şakımak

glosses: wîçîn, vîçîn, vîçevîç kirin, kirin wîçînî, kirin wîçewîç (ji bo çivîkên ku dixwînin)

glosses: şîqîn, şeqîn, kirin şîqînî, şîqînî pê ketin (ji bo xwendina stran û helbestan)


şakır şakır

glosses: şireşir, xuşexuş, gujeguj (ji bo dengê şiliyê)

glosses: şîqeşîq, şeqeşeq, reqereq, şiqeşiq (ji bo dengê tiştên din)

glosses: xweş, bi rihetî, weka bilbil, bi awayekî baş

text: Şakır şakır Kürtçe konuşuyor.


şakırdamak

glosses: kirin şîqînî, kirin şeqînî, şîqînî jê hatin, şeqînî jê hatin kirin şeqeşek, kirin reqereq, şîqeşîq jê hatin, şîqeşîq jê çûn (ji bo deng)

glosses: kirin xuşînî, kirin şirînî, kirin gujînî (ji bo baranê ku bi şireşir tê)

text: Yağmur şakırdayarak yağıyor.


şakırdatma

glosses: şîqandin, şeqandin, rikrikandin, reqandin


şakırdatmak

glosses: şîqandin, şeqandin, rikrikandin, reqandin, şeqînî jê anîn, reqînî jê anîn

text: Ağzındaki dişleri şakırdatıyor.


şakırtı

glosses: wîçînî, vîçînî


şakırtılı

glosses: bişîqînî, bitepîn, bireqîn, biçeqîn, bişeqîn, birikîn


şakırtısız

glosses: bêwîçînî, bêvîçînî

glosses: bêşîqînî, bêşeqînî, bêçeqînî, bêşîrqînî, bêreqînî, bêrikînî


şaklaban

glosses: şên, yarîker, henekvan, qerfok, şeqlevan


şaklabanlık

glosses: şênbûn, yarikerî, henekvanî, qerfokî, şeqlevanî


şaklamak

glosses: kirin şeqînî, kirin şîrqînî, kirin çelpînî, şîrqînî jê çûn, şeqînî jê çûn


şaklatma

glosses: şelpandin, çelpandin, şîrqandin, daşeqandin, çerpandin, şeqandin, çeqandin


şaklatmak

text: Bir tane yüzene şaklattı.


şakrak

text: Şakrak bir kahkaha.

text: Şakrak bir kız.


şakşakçı

glosses: şeqşeqker (kesê ku çepikanji bo pesndana kirinên kesekî an jî, ji bo wî kesî bi xwe dide)

glosses: şeqşeqker (ew kesê ku li şanoyê bi pereyan hatiye girtin da ku lı çepikan bide)


şallak

glosses: şapûle, şapoşewlo (kesê ku guh nade lixwekirina xwe)


şalvar

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şalvar.wav


şalvar gbi

glosses: wekî şalwar e, eynî şalwar e (pir fireh û bol)


şam baba

glosses: şambaba (cureyeke şîraniyê ku ji hevîr tê çêkirin)

glosses: bavê bêxêr (ku berpirsiya xwe nayne cih)


şamama

glosses: şemamok, lema şemamokê (Cucumis dudaim), lema şemamokê (Cucumis dudaim)


şamama gibi

glosses: şemamok, wekî şemamokê (ji bo kesên hûrik û cirxweş)


şamandıra

glosses: şamandira (ew heybera ku li ser avê ye û deryavan pê riya xwe derdixin)

glosses: şamandira (goga ku pergala girtinê tîne pê û jietal an jî plastîkê hatiye çêkirin û li ser avê dimîne)


şamar

glosses: palm, pam, tep, lemat, terpûsk, şeqam, şelpe, tepik, şemar


şamar atmak

glosses: lamat danîn (yekî), lemat lê xistin, palm danîn (yekî), tep avêtin (yekî), şeqam lê xistin


şamar oğlanı

glosses: sere sebeban (ew kesê ku sebebê her tiştî tê dîtin û tim tê azardan)


şamarlamak

glosses: şelpandin (yekî), şeqam lê xistin, çelpandin (yekî), dan ber şîrqaman


şamata

glosses: heytehol, hêwirze, helahela, hilborik, xirecir, hengame, şemete


şamata etmek

glosses: heytehol kirin, xirecir kirin, xirecir derxistin, xirecir rakirin


şamatacı

glosses: circiro, circirok, berberok, qîrqîrok (ew kesê ku heytehol dike, şemete dike)


şamatalı

glosses: bicirecir, bibereber, biheytehol, bi xirecir, bihêwirze, bişemete


şamatasız

glosses: bêcirecir, bêbereber, bêheytehol, bêxirecir, bêhêwirze, bêşemete


şamdan

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-şamdan.wav


şamdancı

glosses: şamdankvan (ew ê ku li serayan bi karê ronîkirinê re eleqedar bû)


şampanyalı

text: Şampanyalı yemek.


şampiyonluk

glosses: qehremanî, qehremantî, şampiyonî, şampiyontî


şangır şungur

glosses: şingîn û çingîn, şeqîn û teqîn, çingîn û şingîn

text: Ayna şangır şungur kırıldı.


şangırdamak

glosses: şingîn, çingîn, çeqîn, şeqîn (ji bo firaq, piyan û tiştên wisa)


şangırtı

glosses: şingînî, çingînî, şeqînî, xuşînî (ji bo firaq, piyan û tiştên wisa)

text: Cam şangırtısı.


şanından olmak

glosses: bi nav û denge (yekî) ketin, babet û liyaqî nav û dengê (yekî) bûn


şanlı şöhretli

glosses: binavûdeng şano şano (di tiyatroyê de sehne)


şans tanımak

glosses: derfet dan (yekî), îmkan dan (yekî), firsend dan (yekî), şans dan (yekî)


şansa kalmak

glosses: (tiştek) man li ser talih û siûdê, man li ser şans û îqbalê, em û şansê xwe


şansı dönmek

glosses: feleka (yekî) çep gerîn, felek berê xwe jê guhastin, felek kumê xwe li (yekî) xwar kirin, siûda (yekî) çep gerîn


şansı yaver gitmek

glosses: jê re lê hatin, siûda (yekî) lê hatin, şansê (yekî) lê xistin, kew li pelendarê ketin, kew li dar ketin, şans û siûda (yekî) lê xistin


şanslı

glosses: bextyar, bextewer, bişans, bitalih, bisiûd, bextfireh, xweşbext


şanslılık

glosses: bextyarî, bextewerî, bişansbûn, bitalihbûn, bisiûdbûn


şanssızlık

glosses: bedbextî, bextbireşî, bêtalihî, bêşansî, bêsiûdî


şansölye

glosses: şansölye (li Federal Almanya û li Awistiryayê serokê hikûmetê)


şap

text: Şap diye elinden öptü.


şaphane

glosses: kana zaxê, kana şebê (cihê ku şeb jê tê derxistin)


şapır şapır

glosses: çelp çelp (gava ku xwarin tê xwarin dengê ji dev derdikeve)


şapır şıpur

glosses: mirçemirç, milçemilç (ji bo dengê maçkirinê)

glosses: çelpeçelp (dengê ku dema xwarin tê xwarin ji dev derdikeve)


şapırdamak

glosses: kirin mirçînî, kirin mirçemirç (ji bo dengê maçkirinê)

glosses: kirin çelpeçelp kirin çelpînî, kirin çelqinî (ji bo dengê ku dema xwarin tê xwarin ji dev derdikeve)


şapırdatmak

glosses: mirçandin, mirçînî jê anîn (ji bo dengê maçkirinê)

glosses: çelpandin, çelqandin, çelpînî jê anîn (dengê ku dema xwarin tê xwarin ji dev derdikeve)


şapka

glosses: kumik, gupik (ji bo riwekan, bi taybetî jî, ji bo kuvarikê, gupika serî)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şapka.wav


şapkalı

glosses: bikimik (ji bo riwekên ku kimika wan heye)


şapkalık

glosses: ê şewqan (tiştê ku bi kêrî çêkirina şewqeyê tê)


şaplamak

glosses: şelpîn, şelpîn jê çûn, şelpîn jê hatin (gava ku li tiştek tê xistin û deng jê dertê)

glosses: şeb kirin, şeb lê xistm (ji bo şeba ku li binê xaniyan dixin)


şaplatmak

text: Onu şaplatarak öptü.

glosses: şelpandin, şîrqandin, çîrpandin, çelpandin, şerpandin

text: Yüzüne bir tokat şaplattı.


şapşal

glosses: şapûle, teptepe (kesê ku guh nade xwe û kincên nexweşik li xwe dike)


şarabi

glosses: xemrî, xumrî, şerabî (tiştê ji rengê meya sor e)


şarap

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şarap.wav


şarıldama

glosses: şirin, şûrîn, şûreşûrkirin, şireşir kirin


şarıldamak

glosses: şirin, şûrîn, kirin şireşir, kirin şûreşûr (ji bo dengê ave)


şarıltı

text: Derenin şırıltısı buradan duyuluyor.


şarj etmek

glosses: destpekırina serwextbûna ji tiştekî (argo)


şark

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şark.wav


şarkı

glosses: stran (sîstema deng a ku bi aheng e û hin hîsan hişyar dike)

glosses: di muzîka Tirkî de parçeyê ku li ser evînê ye û xwediyê naqarat û naxmeyê ye

glosses: awayeke helbestê ku di rewşa çarineyê de ye û ji bo ku bê bestekirin tê nivîsîn

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şarkı.wav


şarkı söylemek

glosses: strîn, stran gotin, kilam gotin, stran strîn


şarkıcı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şarkıcı.wav


şarkışla

glosses: Şarqije (Navçeyeke girêdayî Sêwasê) Navê wê ji Dimilkî tê û " Şarqije - şarê qicik, şarê piçûk, bajarê piçûk" ye


şart olsun

glosses: qerarê Xwedê li canê min şikestî be, bi telaqê bêfetwa, hema bi soz


şartlandırmak

glosses: serî dagirtin, serî tijekirin, di serî de xwendin

glosses: Serê wî bi derewan dagirtibû, ji bo li min bixe, di serê wî de xwendibû


şartlanmak

glosses: demîn girtin, demîna xwe girtin, rahênîn


şathiye

glosses: şethiye (berhema menzum a ku cih dide henek û hîcwê)

glosses: şethiye (cureyeka helbestê ya tekyayê ye ku te de bi awayekî henekî bi Xwedê re tê axaftin)


şatır

glosses: şatir (erkedaren ku di dema merasîman de li cem padişah û wezîran dimeşin)


şato

text: Dewletên ku bingehê xwe li ser nehezkirina mîrovatiyê ava kirine zû an dereng bi ruxandinê ra mehkûm in. Îro hemû dewletên dagirker li ser bingehek wisa ava bûne, ji ber vê ew şatoyên derewan in.

ref: Newroz.com, 10/2010

etymology_text: Ji fransî château ji latînî castrum ji proto-hindûewropî *kes- (birîn, veqetandin, qut kirin). Bo zêdetir agahiyan binere: qesr.


şav

text: Şav duvar.


şavaş narası

glosses: Halan Halanên şerê Qîja ji bo şerê Hawara ku vedixwîne şerê Mînak: halla halla!


şayak

glosses: şeyax (cureyek qûmaşê qalind e ku ji hiriyê hatiye raçandin)

glosses: şeyax (tiştê ku ji vî qumaşî hatiye çêkirin)


şayia

glosses: gotegot, nûçeya belavbûyî, gotegota belavbûyî


şaz

glosses: Ew peyvên ku na çina li jêr xana rêsayan ve.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


şaşakalma

glosses: şaşwazman, metelmayîn, heyîrîmayîn, şaşmîmayîn, behitîmayîn, kişmatî


şaşakalmak

glosses: şaşwaz man, metel man, heyîrî man, şaşmî man, behitî man, kişmatî man, ecêbgirtî man, lê ecêb man, jê re ecêb man, jê re heyret man, ecêba (yekî) jê re çêbûn, lê ecêbmayî bûn, di cihê xwe de sar bûn, rê li berê winda bûn


şaşalama

glosses: heyirîn, şaşwazbûn, behitîn, şepiîn, hebitîn


şaşalamak

glosses: heyirîn, şaşwazbûn, behitîn, şepilîn, hebitîn


şaşalatma

glosses: heyirandin, şaşwazkirin, behitandin, şepilandin, hebitandin


şaşalatmak

glosses: heyirandin, şaşwaz kirin, behitandin, şepilandin, hebitandin


şaşı

glosses: şaş, çavşaş, nixêl, çavnixêl, şehla, çavwir, wir, hewl, qir, şetat


şaşılaşma

glosses: çavşaşîbûn, xêlbûn, qîçbûn, hewlbûn, wirbûn, şehlabûn


şaşılaşmak

glosses: çavşaşî bûn, xêl bûn, nixêl bûn, çavnixêl bûn, qîç bûn, hewl bûn, çavwir bûn, wir bûn, şehla bûn


şaşılma

glosses: şaşwazbûn, metelbûn, şaşmîbûn, behitîman, şeqizman, sersûrman


şaşılmak

glosses: şaşwaz bûn, metel bûn, metel man, heyirî man, şaşmî bûn, behitî man, şeqiz man, tewişîn

text: Şaşılacak şeyler yapıyor.


şaşırış

glosses: behitîn, heyirîn, şaşmayîn, şaşbûyîn, şeqizmayîn


şaşırma

glosses: behitîn, heyirîn, şaşman, şaşbûn, şeqizman


şaşırmak

glosses: behitîn, heyirîn, şaş man, şaş bûn, şeqiz man, şelişîn, ecêbmayî man, sersûr man, aşiftin, golîn

text: Bundan nasıl çıkacağımı ben de şaşırdım.

glosses: şaş kirin, şeyîtîn, dilihîn, xalifîn, xelet kirin (ji bo ji hev dernexistina tiştekî rast û şaş)

text: Yolunu şaşırdı.

text: Beni görünce şaşırdı.

text: Şaşırıp kalmak.


şaşırtıcı

glosses: şaşker, behitîhişt, metelhişt (tiştê ku mirov şaş dike), sosret, seyr, ecêb


şaşırtma

glosses: behîtandin, heyirandin, metelhîştin, aşiftandin, golandin, şelişandin, şaşwaz kirin

glosses: tewişandin, şilihandin, dilihandin, xelitandin

glosses: karê guherandina cihê şaxên daran an jî yê şitlê çîçekan, da ku hîn bêhtir mezin bibin


şaşırtmaca

glosses: şaşmîtî (deka ku ji bo şaşkirinê tê kirin)


şaşırtmak

glosses: behîtandin, heyirandin, aşiftandin, golandin, şelişandin, şaşwaz kirin, metel hîştin

glosses: tewişandin, şilihandin, dêlandin, dilihandin, xalifandin, xelitandin (ji bo xelitandinê)

text: Sen burda durup beni şaşırtıyorsun.

glosses: guherandina cihê şaxên daran an jî yê şitlê çîçekan, da ku hîn bêhtir mezin bibin


şaşkın

glosses: şaşwaz, behitî, metel, metelmayî, heyirî, şepilî, mitrî, aşifte, sersûr, hêtbet, sersûrmayî, ecêbmayî (kesê ku ramanên wî belawela bûne, li nava hev ketine)


şaşkın şaşkın

glosses: bi awayekî şaş û metelmayî, heyirîmayî, şaşmayî


şaşkına dönmek

glosses: (yek) şaşwazî bûn, heyirî bûn, metelî bûn, li hev şaşomaşo bûn, li hev heyirîn, li hev metel man


şaşkına çevirmek

glosses: (yek) şaşmayî kirin, (yek) şaşwazî kirin


şaşkınca

glosses: şaşwazkî, behitkî, metelkî, bi şaşwazî, bi awayekî şaşbûyî, bi şêweyeke heyîrîmayî


şaşkınlaşma

glosses: behitîbûn, metelîbûn, şaşwazîbûn, şepilîbûn, mitrîbûn, heyirîbûn


şaşkınlaşmak

glosses: behitî bûn, metelî bûn, şaşwazî bûn, şepilî bûn, mitrî bûn, heyirî bûn

glosses: gêj bûn, gêjoyî bûn, şêwî bûn, hêbetî bûn


şaşkınlık

glosses: behitîtî, metelîtî, şaşwazî, şepilîtî, heyirîtî, hêtbetî, sersûrî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şaşkınlık.wav


şaşma

glosses: şaşbûn, heyirîn, behîtîn, metelman, şaşwazman, heyirîman, ecêbmayîman, şilihîn, dilihîn


şaşmak

glosses: şaş bûn, heyirîn, behîtîn, metel man, şaşwaz man, heyirî man, ecêbmayî man, dilihîn, şilihîn

text: O, bildiğinden şaşmaz.

text: Yolunu şaşmak.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şaşmak.wav


şaşmaz

glosses: şaşnebar (tiştê ku xwediyê wesfa ku naguhere ye)


şebnemi düşmek

glosses: avî ketin, avî lê kirin şecaat mêrxasî, mêranî, egîdî, dilêrî, secaet


şedaraban

glosses: di muzîka Tirkî de meqamek şeddadî (avahiya) pir mezin û zexm şedde bedîd, şede


şeddeli eşek

glosses: (kesê) qubede, bêkêr(argo) şedit tund, dijwar, no, bişidet


şeffaf

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şeffaf.wav


şefkat etmek

glosses: piyan lê kirin şefkatli piyar, rehmdar, bişefqet


şefkatsizlik

glosses: nepiyarî, dilhişkî, nedilovanî, bêşefqetî


şeftali

glosses: xox, şeftalî, dara xoxê (Persica vulgaris)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şeftali.wav


şehirci

glosses: bajarsaz, şehrsaz, şaresaz (pisporê bajarsaziyê)


şehircilik

glosses: bajarsazî, şehrsazî, bajar vanî, avasazî

glosses: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı : Wezareta Hawirdor û Avasaziyê


şehirlerarası

text: Şehirlerarası telefon.


şehirleşme

glosses: bajarbûyîn, şehrbûyîn (pêvajoyaezinbûna warê bajêr bi taybetî bi geşbûna pîşesaziyê re)


şehit

etymology_text: Ji osmanî شهید (şehîd), ji erebî شَهِيد (šahīd).


şehname

glosses: şahname (menzûmeya ku bi awayê mesnewî hatiye nivisîn û tê de pesnê hikumdaran tê dayîn)vv//m

glosses: şahname (dîroka ku bi awayêenzûmî hatiye nivîsandin)


şehnameci

glosses: şahnamenivîs (di dema Osmaniyan de beriya weqanivîstiyê, dîroknivîsê fermî)


şehremanetî

glosses: şehremanetî (di dema Osmaniyan de rêveberiya cîgahî ya ku karê zabitiya belediyeya îro dikir û bi karê paqijî û xweşikkirina bajêr ve mijûl dibû)

glosses: şareyar, şaredar, şehremanetî (li Tirkiyeyê şeklê pêşîn ê belediyeyê)


şehvet

glosses: şehwet (daxwaza pir zêde, xwesteke pir zêde)


şehvetli

glosses: baperest, şehwetpe rest (ew kesê pir bişehwet e)


şeker kamışı

glosses: levenê şekir, neyşeker, şewender (Saccarum officinarum)


şeker pancarı

glosses: çewênder, silk, silq, silqok, siyele (Beta vulgaris varapa)


şekerci

glosses: şekirfiroş, dukana şekirfiroşiyê (cihê ku şekir lê tê fırotin)


şekerlik

glosses: ê şekiran (tiştê ku bi kêrî çêkirina şekir tê)


şekerrenk

glosses: bi serê poz (ji bo nexweşbûna têkiliya dı navbera du kesan de)


şekil vermek

glosses: şekil dan (tiştekî), dirûv dan (tiştekî) (bir)


şekilci

glosses: şêweperest, şêweparêz, awaperest, teşeperest, teşeparêz, şekilperest, şekilparêz, formalîst


şekilci olmak

glosses: bûn şêweperest, bûn şekilperest, bûn teşeparêz


şekilcilik

glosses: şêweperestî, şêweparêzî, awaperestî, teşeperestî, şekilperestî, şekilparêzî, teşeparêzî


şekillendirme

glosses: şêwandin, dirûvandin, şekilandin, dirûvdan, şekildan


şekillendirmek

glosses: şêwandin, dirûvandin, şekilandin, dirûv dan, şekil dan


şekillenme

glosses: dirûvîn, şêwîn, şêwegirtin, şêwegirtin, teşegirtin, şekilgirtin


şekillenmek

glosses: dirûvîn, şêwîn, şêwe girtin, teşe girtin, şekil girtin


şekilsizlik

glosses: bêşêwetî, bêawatî, bêdrûvî, bêşekilî, bêlewnî


şenelmek

glosses: şên bûn, şênayî bûn (şên û ava bûna cihekî vala û xalî)

glosses: edilîn, çêbûn, li xwe xistin (ji bo riwekan)

text: Geçen sene diktiğimiz fidanlar şenelmiş.


şeneltmek

glosses: şênayî kirin, şên kirin (avakirina cihekî vala)


şenlenmek

glosses: şênayî bûn, ava bûn (ji bo avakirina cihekî)


şenlik

text: Bu adam gittiği yere şenlik götürür.


şenlikli

text: Şenlikli bir köy.


şenliksiz

text: Şenliksiz bir yer.


şerbetlemek

glosses: avsûn kirin, şerbet xwarin, dev girê dan (ji bo pêvenedanan mar û ajelên wisa)

glosses: avzibil kirin, avqesar kirin, avrêx kirin (bi taybetî ava qesarê ango rêxa biharê di avê de dipişêvin û ava wê berî ser riwekan didin)


şerbetlenmek

glosses: hatin avzibilkirin, hatin avqesarkirin, hatin avrêxkirin


şerbetli

glosses: avsûnkirî, şerbetxwarî (ji bo kesê ku mar û tiştên wisa bi wan vedide jî tiştek bi wan nabe)

glosses: nepak (kese ku nepakî ji xwe re kiriye xûy û adet)

glosses: hînbûyî (ew kesê ku hînî nepakîkirinê bûye)


şerbetlik

glosses: şerbete (ew tiştê ku bi kêrî şerbetçêkirinê tê an jî, ji bo şerbetê hatiye veqetandin)


şerbetsiz

glosses: avzibilnekirî, avqesarnekirî, avrêxnekirî (ew riweka ku şerbet nedanê)


şerbetçi

glosses: şerbetfiroş (cihê ku şerbet lê tê fırotan)


şeref locası

glosses: locaya rûmetiyê (locaya taybet ku li cihê wekî tiyatro û sînemayê ji mêvanê rûmetiyê re hatiye cihêkirin)


şeref vermek

glosses: şeref dan (yekî), rûmet dan (yekî), şerefyar kirin


şeref yeri

glosses: cihê mêvanê rûmetê e (veya şerefinize) ji şerefa te (an jî, ji şerefa we) re, badenoş, noşî canê te (an jî we) be


şerefe

glosses: noşîcan be, noşenoş, bi saxiya dê û bavan (ji bo gava ku alkol tê vexwarin)

glosses: şerefe, qatke (cihê ku li serinareye bang lê tê dayîn)


şerefine içmek

glosses: ji şerefa (yekî) re vexwarin (ji bo pîrozkirina kes an tiştekî vexwarina alkolê)


şereflendirmek

glosses: firazwer kirin, şerefyar kirin rûmetdar kirin


şereflenmek

glosses: firazwer bûn, şerefyar bûn, rûmetdar bûn


şerefli

glosses: firazwer, şerefyar, rûmetdar, bişeref, şerefdar, şerefnak, birûmet

glosses: şerefyar, rûmetdar (tiştê ku şerefe dide)


şeriatın kestiği parmak acımaz

glosses: pêçiya ku şe'r (an jî şerîet) jê bike xwîn jê nayê


şerif

glosses: şerif (li Brîtanyayê birêveberê ku li herêma xwe kral dinimîne)

glosses: şerif (li Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê rêveberê ku bi hilbijartinê tê ser kar û ku rayeya wî ya hiqûqî sînorkirî ye)


şerik

glosses: Lûleya ku av û çirav têre derbas dibe ber bi jêr, cihoka biçûk.

forms: şirik


şerit

glosses: bendik, terîş, qeytan (ev ji bo zûlên caw û qumaş tê gotin)

text: İpek şerit.

text: Deniz şeridi.

text: Daktilo şeridi.

text: Sol şerit geçişe ayrılmış.


şevk vermek

text: Bu iş bana şevk vermiyor.


şevket

glosses: (bi taybetî ji bo padîşahan) mezinatî, heybet


şevketli

glosses: xwedîkarin û hêz, mezinahî (ji bo padîşahan)


şevkı kırılmak

glosses: kêfa (yekî) jê şikestin, eşqa (yekî) jê şikin


şevlan örümceği

glosses: pîrika ku tevi tevna xwe xwe bi bayê re berdide û li hewaye dıçe


şevval

glosses: şewal (li gorî salnameya heyvêeha dehemîn)


şeyh

text: tarikat şeyhi


şeyhin kerameti kendinden menkul

glosses: ji serê xwe mezintir xeber dide (ji bo pêwarnebûna gotinên kesekî tê gotin)


şeytan aldatmak

glosses: şeytan (yek) xirandin, bi şeytanê xwe nekarin, bi nefsa xwe nekarîn


şeytan arabası

glosses: pisîng, pisîk (toximê hin riwekan ku li hewayê difire)


şeytan azabta gerek

glosses: heq kiriye (gava ku yek ketibe tengasiyê heq kiribe tê gotin)


şeytan dürtmek

glosses: şeytan zixta xwe tê re kirin, şeytan tiliya xwe tê re kirin


şeytan gibi

glosses: wekî şeytan, eynî şeytan e (ji bo zarokên jîr û qanos)


şeytan görsün yüzünü

glosses: bila şeytan (yekî) bibîne, nelet lê bibare, ez naxwazim çav bi serê (wî) bikim (ji bo kesên ku nayên hezkirin û mirov naxwaze rûyên wan bibîne)


şeytan kulağına kurşun

text: Şeytan kulağına kurşun, hiç birimiz hastalanmadık.


şeytan uçurtması

glosses: cureyek firfiroka ku ji kaxiz tê çêkirin


şeytan çekici

glosses: qanos, şeytanok (zaroke jîr, nehs û şîrîn)


şeytana külahı ters giydirmek

glosses: sola şeytan ters kirin piyê wî, şeytan ku şeytan e nikare wî bixirîne (ji bo kesên pir kone)


şeytana parmak ısırtmak

glosses: şeytan jê re heyirî man(ew kesê ku karên çepel û kirêt dike)


şeytanın kıç bacağı

glosses: tu dibêjî qey şeytan e (zarokê jîr, qanos û nerihet)


şeytanlık etmek

glosses: şeytanî kirin, konetî kirin, qurnazî kirin


şiddet

text: Rüzgârın şiddeti.

glosses: şidî, zêdeyîtî, aşirîtî (ji bo hest û şêlan)


şiddete baş vurmak

glosses: dest avêtin darê zorê, bikaranîna şidetê


şifa vermek

glosses: şîfa dan (yekî), baş kirin, deriyê rehmê lê vekirin


şifayı bulmak

glosses: nexweş ketin, pê ketin, hîleya xwe hilanîn (bi nexweşînê an jî şobayekê)


şiflemek

text: Pamuğu şifledim.


şifreci

glosses: şîfreker (ew kesê ku nivîsarekî şifre dike)

glosses: şîfrexwîn (ew kesê ku şîfreyan ji hev derdixe)


şifreli

text: Şifreli mektup.

text: Şifreli kasa.


şifreyi çözmek

glosses: bi şîfreyê derxistin, pê derxistin (a şîfreyan)


şiirli

glosses: helbestî (tiştê di hewaya helbestê de ye)

text: Şiirli isimler.


şiirsel

glosses: helbestkî, honraweyî, şiîrî (tiştê wekî helbestan e)

text: Şiirsel bir dille yazmış.


şık

glosses: fîtoz, poşte, şik (kesê ku li gorî modayê bi awayekî xweşik cil wergirtine)

text: Şık bir cevap.


şikayet etmek

glosses: gazine (gazin) jê kirin, jê gazinin, gil û gazind kirin


şikayette bulunmak

glosses: lê gilî kirin, li (yekî) gilî kirin, lê şikayet kirin


şike yapmak

glosses: ji dêla beijewendiyekê de kirina karekî)


şikemperver

glosses: çil, çilek, nefsek (kesê miriyê zikê xwe ye)


şıkır şıkır oynamak

glosses: çipeçipa (yekî) bûn leyîstin, wekî çipikê leyîstin (sivik sivik leyistin, bi awayekî sivik govend girtin)

glosses: çipeçipa (yekî) bûn leyîstin, ji kêfan dan lotikan


şıkırdamak

glosses: şingîn, kirin şingînî (ji bo dengê ku ji tiştê metalik û yên wekî wan tê)


şıldır şıldır

text: Gözleri şıldır şıldır.


şilin

glosses: şîlîn (yekeya diravê ku li hin welatan û liêtingehên Ingilîzan tê bikaranîn)


şilt

text: Kara kuvvetleri şilti.


şımarık

glosses: şaqizî, gewî, şûm, sirtikî, bifirî, alos, lixçor, cilq, dilq, horinî, pindoyî, rûdîtî, gevel, xag

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şımarık.wav


şımarık yetiştirmek

glosses: şûm rakirin, gewî mezin kirin, netebt rakirin


şımarıklık

glosses: şaqizîtî, gewîtî, sirtiktî, bifirtî, alostî, şûmîtî


şımarıkça

glosses: şaqizkî, şûmkî, bi gewîld, bifirkî, bi sirtikî


şımarış

glosses: şaqizîbûyîn, gewîbûyîn, bifirbûyîn, sirtikîbûyîn, şûmbûyîn


şımarma

glosses: deliqîn, çiliqîn, şaqizîbûn, gewîbûn, bifirbûn, sirtikîbûn, şûmbûn, honnîbûn, pindoyîbûn, rûdîtin, rûgirtin


şımarmak

glosses: deliqîn, çiliqîn, şaqizîn, gewî bûn, bifir bûn, sirtikî bûn, şûm bûn, honnı bûn pindoyî bûn, rû ditin, rû girtin


şımartılmak

glosses: hatin deliqandin, hatin ciliqandin, hatin şaqizîkirin, hatin gewîkirin, hatin bifirkirin, hatin sirtikîkirin


şımartma

glosses: deliqandin, çiliqandin, şaqizîkirin, gewîkirin, bifirkirin, şûmîkirin, alosîkirin, sirtikîkirin


şımartmak

glosses: deliqandin, çiliqandin, şaqizî kirin, gewî kirin, bifir kirin, şûmî kirin, sirtikî kirin, alosî kirin


şimdi

glosses: niha, nika, nûka, niho, nokenûke, naha, vê gavê (vêga), îcar

text: Şimdi daha güzel bir haberî duyacağız.

text: Anne şimdi gelir, ağlama.

text: Otubüs şimdi geçti.

text: Ben görevimi yaptım şimdi onlar gereğini düşünsünler.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şimdi.wav


şimdiki

text: Şimdiki gençler.


şimşek

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-şimşek.wav


şimşek gibi

glosses: wekî birq û birûskê, notila bayê birûskê


şimşek çakmak

glosses: birûsk vejandin, birûsk vedan, birûsk dan, birûsk lê dan


şimşeklenmek

glosses: birûsk vejandin, birûsk vedan, birûskdan


şimşir

glosses: kevot, şimşad, şimşir (Buxus sempervirens)

glosses: şimşad (tiştê ku ji vê darê hatiye çêkirin; wekî kevçiyê kevot)


şıngırdamak

glosses: şingîn, çingîn, kirin şingînî, kirin çerqînî, şingînî jê hatin

text: Avluda çıngırak şıngırdadı.


şiniklemek

glosses: çap kirin, li çapê xistin (ji bo genim û tiştên wisa)


şıp diye

text: Şıp diye geliverdiler.

text: Şıp diye anlayıverdi.


şıpın işi

glosses: karekî hêsan, tiştê ku bi hêsanî û zûka tê kirin


şıpırdamak

glosses: kirin çirpeçirp, kirin çirpînî, kirin çipeçip, kirin çipînî (ji bo av û tiştên wisa ku bêatlebûn li pey hev tê)


şıpsevdilik

glosses: dilkoçerî, dilparsekî, dilçûçikî, dilsetî


şipşakçı

glosses: wênekêşê ku li kuçeyê di nava pênc deh deqîqeyan de wêne dikişine û difıroşe


şipşakçılık

glosses: karê wênekêşiya li kuçeyê ku di nava pênc deh deqîqeyan de wêne dikişine û difıroşe


şıralı

text: Şıralı üzüm.


şirazeden çıkmak

glosses: îman ji serê (yekî) derketin, xwe winda kirin


şırıldamak

glosses: şirşirîn, kirin şirînî, kirin şireşir, kirin şûrînî


şırıltı

glosses: şirînî, şûrînî


şirin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şirin.wav


şırınga

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şırınga.wav


şirk koşmak

glosses: ji Xwedê re şirik çêkirin, ji Xwedê re şirik dîtin


Şırnak

pos: name

pos_title: Serenav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Şırnak.wav


şist

glosses: şekirok, kevirê vereqê (kevirê birqok, kevirê ku perik dide)

glosses: navê zanistî yê molozan jeo şistli kevirê şekirokî


şitaiye

glosses: şîtaiye (di edebiyata dîwanê de helbesta ku ji xwe re zivistanê dike mijar)

glosses: şîtaiye (destpêka qesîdeya ku li ser zivistanê ye)


şivesiz

glosses: devokxerab (kesê ku devoka wi/wê ne xweş e, xerab e)


şıvgın

glosses: fidan, hodar (fidana ku li guliyê dara kevnar dikevin)


şizofren

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şizofren.wav


şizofreni

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şizofreni.wav


şiş

glosses: wermî, perçifandî, werimandî, pingurandî, pifdayî, himandî

glosses: werm, dindoq, doq, kol, kolî, hewdan, nepx, coq, pûf, mitilok, perç, pol, polbus (cihê ku werimiye)

glosses: lişîşêxistî, şîşkirî (ji bo tiştên ku li şîşê hatiye xistin û wisa hatiye pehtin)


şişe

text: Bir şişe şarab.

glosses: çîtik (ku pê derzên textikên xaniyan digirin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şişe.wav


şişinmek

glosses: xwe qure kirin, kuşpenetî kirin, pişikê xwe mezin kirin, xwe nepixandin

glosses: pifpifîn, pingurîn (mirûzê xwe kirin, mehdê xwe kirin)

glosses: xwe gij kirin (hin ajel gava ku êrîşek tê ser wan hemû pirç û basken xwe rep dikin)


şişirilmek

glosses: hatin pifdan, hatin nepixandin, hatin werimandin, hatin perçivandin, hatin himandinî hatin nefiqandin, hatin zifirandin


şişirme

glosses: nepixandin, nixifandin, werimandin, perçivandin, pifdan, himandin, nefiqandin, werpixandin, zifirandin


şişirmek

glosses: nepixandin, nixifandin, werimandin, perçivandin, pif dan, himandin, nefiqandin, werpixandin, zifirandin

glosses: mezin kirin, gir kirin, dirêj kirin (ji bo gotin û nivîsê)


şişirtmek

glosses: dan nepixandin, dan nixifandin, dan werimandin, dan perçivandin, dan pifdan


şişkin

glosses: nepixandî, werimandî, nixaftî, perçivandî, pişpişandî, pifdayî


şişkinlik

glosses: nepixandîbûn, nixaftîbûn, werimandîbûn, perçivandîbûn, pişpişandîbûn, pifdayîbûn


şişko

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şişko.wav


şişlemek

glosses: şîş kirin, xişt kirin, zerg kirin, xişt lê dan, şîş lê xistin


şişlenmek

glosses: hatin şîşkirin, hatin zergkirin, şîş lê hatin xistin, xişt lê hatin dan


şişmanlamak

glosses: qelew bûn, şişman bûn, berboq bûn, çermê (yekî) qalind bûn


şişme

glosses: nepixîn, nixifîn, werimîn, hemîn, nefiqîn, pifîn, werpixîn, zifirîn


şişmek

glosses: perçivîn, perçiftin (ji bo tiştê ku av dıgıre û hecma wê mezin dibe)

text: Kapı sudan dolayı şişmiş.

text: Ağlamaktan gözleri şişmiş.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şişmek.wav


şom ağızlı

glosses: devbêyewm (kesê ku devê xwe ji xêrê re venake, bêqidoş)


şorlamak

glosses: kirin şûrînî, kirin şirinî, şureşur kirin


şort

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şort.wav


şu

glosses: wê, wî (di rewşa tewandî de), ew (di rewşa netewandî de)

text: Şu evin önünde.

text: Şu adamı görüyor musun?

text: Şu söylediğiniz ad.

text: Şunu bir daha söyler misiniz?

text: Bunu istemem, şunu isterim.

glosses: han, ha (ji bo cînavka îşarkî) anda vê gavê, niha bu filankes bêvankes

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şu.wav


şu günlerde

glosses: di rojên pêş de, di van rojên nêzik de, di van rojan de

glosses: van rojan halde nexwe, heke wisa be şua tîrêj


şufa hakkı

glosses: mafê şûfayê hiq şuh şox, şûx (ji bo jinan)


şuna

glosses: (li) wê, (li) wî, lê, jê re (ji wî re, ji wê re), pê de (bi wî de, bi wê de)

text: Şuna bak.


şuna veya buna kalsa

text: Bana kalırsa siz doğru söylemiyorsunuz.

glosses: ku jê bê, eger pê bimîne, pê be, bi (yekî) be, heke ji destê (yekî) bê

text: Ona kalsa, bizse bir şey vermez.


şunda

text: Benim param şunda kaldı.


şunlar

glosses: ew (ew ji bo rewşa netewandî) wan (ev jî ji bo rewşên tewandî) c


şunu bunu bilmemek

glosses: filan û bêvan nizanîn (qebûlnekirina mezeretê)


şura

text: Şuraya oturmuştu.


şuracık

text: Şuracıkta oturmuştu.


şuralı buralı

text: Şuralı buralı bir takım insanlar.


şurası

glosses: ew der (ji bo rewşa netewandî) we derê (ji bo rewşa tewandî)

text: Şurası iyi değil buraya geçin.

text: Şurasının manzarası daha güzel.

glosses: wê, wî (ji bo tiştekî ku li serê tê axaftin)

text: Şurasını unutmayın ki bilgisizlik her türlü felâkete yol açar.


şurup

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şurup.wav


şuur

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şuur.wav


şâhıs

glosses: rewta ku pê erd tê pîvan û bi kirt û işaret e


şöhret salmak

glosses: nav û dengê (kesekî) belav bûn, derketin


şölen

glosses: çeşn (civîna xwarinê a di wesfeke dînî de)


şövalye

glosses: şovalye (di dema Romaya Berê de ji sê çînan endamê çîna duyemîn)

glosses: şovalye (di Awrûpaya Serdema Navîn de nêçîrvanê siwar ê esilzade ku ji bo hin mebestan hatiye hêvotin)

glosses: şovalye (di pergala derebegîtiyê de nasnava herî biçûk)

glosses: şovalye (di roja me deişane û belgeya şerefê ku hikûmeta fransî dide)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-şövalye.wav


şövalye yüzüğü

glosses: gustîrka qaşmezin (gustîrka ku qaşa wê stûr û bigoşe ye)


şövalyelik

glosses: şovalyetî (damezraweya derebegitiyê ya ku şovalye pêgirê wê ye)


şöyle

text: Şöyle bir yazı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şöyle.wav


şöyle bir bakmak

glosses: hema wisa çavek avêtinê, hema wisa çavek lê gerandin


şöyle dursun

glosses: bila ew li dera hanê be, ew li dera hanê


şöylece

text: Şöylece söylenmeli.


şöylesine

text: Öylesine baş vurdu.


şükran

glosses: spasî, şikrîm, şêkirdarî, stayîş, minêkarî, minetdarî, şûkran


şükretme

glosses: evrandin, şêkirandin, spaskirin, şikurkirin


şükretmek

glosses: evrandin, şêkirandin, spas kirin, şikur kirin


şükür

text: Allaha şükürler olsun.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şükür.wav


şüphe

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şüphe.wav


şüphe duymak

glosses: guman jê birin, guman lê çûn, jê guman kirin


şüphe etmek

glosses: guman kirin, gumana (kesekî) çûn (yekî), şik birin


şüphe kurdu

glosses: şika ku mirovan pir diqilqilîne yok şik nîn e, guman nîn e, wekî din nabe


şüpheci

glosses: gumanker, şikber, gumanza, şikak, şupeker


şüphecilik

glosses: gumankerî, şikberî, bedgumanî, şupekerî, septisîzm


şüphelenmek

glosses: guman kirin, şik kirin, şik birin, lê hove dan (birinden) jê guman kirin, guman tê çûn, guman çûn ser (yekî) , şik çûn ser (yekî) , gumana (yekî) tê re çûn, şik çûn (yekî), şik tê de çûn, şika (yekî) çûn ser (yekî din)


şüpheli

glosses: gumandar, gumanbar, hulhulî, şikdar, şikbar, şupedar, biguman, bişupe, bişik


şüpheye düşürmek

glosses: xistin gumanê, xistin şikê, xistin şupeyê


şürekâ bulmak

glosses: (ji aliyê her kesî ve) bihîstin, belav bûn


durmak

text: O duruyor.

text: Durun hele, bakalım ne olacak.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-durmak.wav


versuchst

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera versuchen.


schickst

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera schicken.


rasierst

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera rasieren.


içinde

pos: postp

pos_title: Paşdaçek

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-içinde.wav


gerekmek

glosses: hewce bûn, gerek bûn, pêwist bûn, lazim bûn


iç

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-iç.wav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-iç.wav


biri

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-biri.wav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-biri.wav


gerçekten

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-gerçekten.wav


seyretmek

glosses: temaşe kirin, sêr kirin, lê nihêrînfericîn


bêl bûn

forms:
bêl dibim (present)
bêl dibî (present)
bêl dibe (present)
bêl dibin (present)
bêl bibe (imperative singular)
bêl bibin (imperative plural)
bêl bûm (past)
bêl bûyî (past)
bêl bû (past)

etymology_text: Ji bêl + bûn.


abase

glosses: rûreş kirin, şermezar kirin, dan şermê, biçûk xistin, sivikatî lê kirin


abbey

raw_tags: avahiyê ku abid tê ve dijîn û îbadetê dikin


schwanger sein

glosses: avis bûn, (ajal) heml girtin/ ber girtin


schleudern

glosses: belapêşkarî -avêtina ser êrîşa ji nişkê ve


werfen

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-werfen.wav


watery

forms: watry

etymology_text: Ji îngilîziya navîn watery, wattry, ji îngilîziya kevn wæteriġ (“avi”), ji proto-cermeniya rojava *watarīg. Wekheva water + -y.


importierst

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera importieren.


suchst

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera suchen.


sucht

glosses: Kesê duyem pirrjimarr dema niha ji lêkera suchen.


entdeckt

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera entdecken.

glosses: Kesê duyem pirrjimarr dema niha ji lêkera entdecken.


bringt

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera bringen.

glosses: Kesê duyem pirrjimarr dema niha ji lêkera bringen.


klar

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-klar.wav


klar

audio: LL-Q9043 (nor)-Teodor605-klar.wav


Zukunft

audio: LL-Q188 (deu)-Poslovitch-Zukunft.wav


selbständig

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-selbständig.wav


ledig

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-ledig.wav


whirlwind

glosses: babelîsk, bayê dijwar û hêzdar ê ku dizivire û ziyanê digihîne dorhêlê


title: Mühler

redirect: Mühle

pos: hard-redirect


title: Mülle

redirect: Müller


endlich

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-endlich.wav


Energie

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Michael Schoenitzer (MichaelSchoenitzer)-Energie.wav


entdecken

glosses: eyan kirin, kifş kirin, peyda kirin, peyda kirin

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-entdecken.wav


Ente

audio: LL-Q188 (deu)-BlaueErbse12-Ente.wav


entfernt

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-entfernt.wav


entfernt werden

glosses: hatin dûr xistin, hatin jê rakirin, hatin jê dûrxistin


enthüllen

glosses: aşkere kirin, der dan, keşf kirin, kifş kirin, pas kirin, xuya kirin, xwanê kirin


entkommen

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-entkommen.wav


entlassen

glosses: der xistin, ji îş derxistin, ji kar derxistin


entnehmen

glosses: fehm kirin, tê derxistin, tê der kirin, tê gihîştin

etymology_text: Ji ent- + nehmen.


entscheiden

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-entscheiden.wav


entscheidend

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


entschuldigen

glosses: borandin, dan bin lingan, lê yekî ne girtin, lêborîn


sich entspannen

glosses: bîhna xwe dan, xwe rihet kirin, vêsî kirin


entstehen

glosses: derketin holê, hatin holê, hatin pê, kifş bûn, pêk hatin, qewimîn


entzweien

glosses: qelaştin, qetandin, qetiyan, qetîn, qut kirin, ji hev kirin


erbitten

glosses: rica kirin, lava kirin, li ber geriyan, li ber gerîn


erbrechen

audio: LL-Q188 (deu)-Ionenlaser-erbrechen.wav


title: Entfremdeter

redirect: entfremdet


title: entnehmen aus

redirect: entnehmen


alışveriş

glosses: sohbet, mizakere, gotûbêj, mitalekirina li ser mijareke

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-alışveriş.wav


mesela

glosses: wek mînak, bo nimûne, meselen, wek nimûne, me girtî, min girtî


ł

glosses: l-ya qelew: tê xwendin, "welat" wek "wełat", "lep" wek "łep", "çepel" wek "çepeł"

forms:
ll
ڵ
kurdî-kirîlî:
л’


kedxuda

text: Nok Ji alîyê proteîn, mîneral û vîtamînan de pir kedxuda ye ( zengîn e).

ref: Bavê Jîndar, Lotikxane.com, 3/2009

etymology_text: ked- (mal), hevrehake- / ka- di peyva kevanî / kabanî de, hevreha farisî کدخدا (kedxuda, “malxwê”) ji كد (ked, “mal”), pehlewî kedek (mal), avestayî kete- (ode, hemû ji zimanên îranî. Herwiha hevreha key (gund), keya (muxtar), keye (mal)...


kulîçe

glosses:
kade, kadik, kesme, kêk, kulîparçe,
nanikên şîrîn yan şirînahî di nav re

glosses: kulêre, perxaç, poxaça^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: کولیچە

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha farisî کلوچه (kolūçe), pehlewî, kulaçek

کولیچە

roman: kulîçe

کولیچە

roman: kwilîçe

کولیچێ

roman: kulîçê


mekîk

forms: mekûk

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha farisî مکوک, pehlewî makok. Wek mekik ji zimanekî îranî ketiye tirkî jî.


kochst

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera kochen.


kochen

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-kochen.wav


schreibst

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera schreiben.


vertreibst

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera vertreiben.


hilfst

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera helfen.


awartin

forms:
diawêrim (present)
diawêrî (present)
diawêre (present)
diawêrin (present)
bawêre (imperative singular)
bawêrin (imperative plural)
awart (past)
awart (past)
awart (past)
awart (past)
ئاوارتن

ipa: /ɑːwɑːɾˈtɪn/

hyphenation: a·war·tin


awartin

ipa: /ɑːwɑːɾˈtɪn/


awilandin

ipa: /ɑːwɪlɑːnˈdɪn/


awilîn

ipa: /ɑːwɪˈliːn/


axze

forms: axize


ayisandin

forms: ئایساندن


ayisîn

forms: ئایسین

ipa: /ɑːjɪˈsiːn/


azî

ipa: /ɑːˈziː/

hyphenation: a·zî


açixî

glosses: tinazeyên ku xîreta mirovî dişkînin -açixî dan

etymology_text: Ji açix + -î.


aş kirin

text: Rûyê wê xistibû nava kefa destên xwe, lêvên wê yên sorik û biziyayî maç kiribû aş kiribû tirsên wê û ew hembêz kiribû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 71, ISBN 9786054497010

text: Bi girîn û qêrînîya jinikê re tevekên gundîya hatine dorê û wê aş kirin, ber dilê wî dan, semax danê, wê debirandin...

ref: Zeynelabidîn Zinar, Xwençe 1, Weşanxana Çanda Kurdî, 1989, r. 270

text: Piştê ku Narîn pê hesiya ku Mehsum şehîd ketiye, qîre qîra wê û zara zara wê bûn. Hevalên wê, ew aş kirin. Gotin megrî.

ref: Lokman Polat: Çîrokên Rengîn, Helwest Förlag, 2007, 35

forms:
aş dikim (present)
aş dikî (present)
aş dike (present)
aş dikin (present)
aş bike (imperative singular)
aş bikin (imperative plural)
aş kir (past)
aş kir (past)
aş kir (past)
aş kir (past)
aş –k– (root present)
aş –kir– (root past)
ez aş dikim (indicative present positive)
ez aş nakim (indicative present negative)
min aş kir (indicative past positive)
min aş nekir (indicative past negative)
tu aş dikî (indicative present positive)
tu aş nakî (indicative present negative)
te aş kir (indicative past positive)
te aş nekir (indicative past negative)
ew aş dike (indicative present positive)
ew aş nake (indicative present negative)
wê/wî aş kir (indicative past positive)
wê/wî aş nekir (indicative past negative)
em aş dikin (indicative present positive)
em aş nakin (indicative present negative)
me aş kir (indicative past positive)
me aş nekir (indicative past negative)
hûn aş dikin (indicative present positive)
hûn aş nakin (indicative present negative)
we aş kir (indicative past positive)
we aş nekir (indicative past negative)
ew aş dikin (indicative present positive)
ew aş nakin (indicative present negative)
wan aş kir (indicative past positive)
wan aş nekir (indicative past negative)
min aş dikir (imperfect positive)
min aş nedikir (imperfect negative)
min aş kiribû (positive)
min aş nekiribû (negative)
te aş dikir (imperfect positive)
te aş nedikir (imperfect negative)
te aş kiribû (positive)
te aş nekiribû (negative)
wê/wî aş dikir (imperfect positive)
wê/wî aş nedikir (imperfect negative)
wê/wî aş kiribû (positive)
wê/wî aş nekiribû (negative)
me aş dikir (imperfect positive)
me aş nedikir (imperfect negative)
me aş kiribû (positive)
me aş nekiribû (negative)
we aş dikir (imperfect positive)
we aş nedikir (imperfect negative)
we aş kiribû (positive)
we aş nekiribû (negative)
wan aş dikir (imperfect positive)
wan aş nedikir (imperfect negative)
wan aş kiribû (positive)
wan aş nekiribû (negative)
ez ê aş bikim (future positive)
ez ê aş nekim (future negative)
minê aş kiribe (future perfect positive)
minê aş nekiribe (future perfect negative)
tu yê aş bikî (future positive)
tu yê aş nekî (future negative)
teyê aş kiribe (future perfect positive)
teyê aş nekiribe (future perfect negative)
ew ê aş bike (future positive)
ew ê aş neke (future negative)
wê/wîyê aş kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê aş nekiribe (future perfect negative)
em ê aş bikin (future positive)
em ê aş nekin (future negative)
meyê aş kiribe (future perfect positive)
meyê aş nekiribe (future perfect negative)
hûn ê aş bikin (future positive)
hûn ê aş nekin (future negative)
weyê aş kiribe (future perfect positive)
weyê aş nekiribe (future perfect negative)
ew ê aş bikin (future positive)
ew ê aş nekin (future negative)
wanê aş kiribe (future perfect positive)
wanê aş nekiribe (future perfect negative)
min aş kiriye (perfect positive)
min aş nekiriye (perfect negative)
min aş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min aş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te aş kiriye (perfect positive)
te aş nekiriye (perfect negative)
te aş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te aş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî aş kiriye (perfect positive)
wê/wî aş nekiriye (perfect negative)
wê/wî aş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî aş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me aş kiriye (perfect positive)
me aş nekiriye (perfect negative)
me aş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me aş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we aş kiriye (perfect positive)
we aş nekiriye (perfect negative)
we aş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we aş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan aş kiriye (perfect positive)
wan aş nekiriye (perfect negative)
wan aş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan aş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez aş bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez aş nekim (present subjunctive negative)
(bila) min aş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min aş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu aş bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu aş nekî (present subjunctive negative)
(bila) te aş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te aş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew aş bike (present subjunctive positive)
(bila) ew aş neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî aş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî aş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em aş bikin (present subjunctive positive)
(bila) em aş nekin (present subjunctive negative)
(bila) me aş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me aş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn aş bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn aş nekin (present subjunctive negative)
(bila) we aş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we aş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew aş bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew aş nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan aş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan aş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min aş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min aş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min aş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min aş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te aş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te aş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te aş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te aş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî aş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî aş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî aş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî aş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me aş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me aş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me aş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me aş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we aş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we aş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we aş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we aş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan aş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan aş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan aş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan aş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê aş bikira (present conditional positive)
minê aş nekira (present conditional negative)
minê aş kiribûya (preterite conditional positive)
minê aş nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê aş bikira (present conditional positive)
teyê aş nekira (present conditional negative)
teyê aş kiribûya (preterite conditional positive)
teyê aş nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê aş bikira (present conditional positive)
wê/wîyê aş nekira (present conditional negative)
wê/wîyê aş kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê aş nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê aş bikira (present conditional positive)
meyê aş nekira (present conditional negative)
meyê aş kiribûya (preterite conditional positive)
meyê aş nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê aş bikira (present conditional positive)
weyê aş nekira (present conditional negative)
weyê aş kiribûya (preterite conditional positive)
weyê aş nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê aş bikira (present conditional positive)
wanê aş nekira (present conditional negative)
wanê aş kiribûya (preterite conditional positive)
wanê aş nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) aş bike (imperative present positive)
(tu) aş neke (imperative present negative)
(hûn) aş bikin (imperative present positive)
(hûn) aş nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji aş + kirin.

ipa: /ɑːʃ kɪˈɾɪn/


aşiyan

text: Sed car diketine asitananHetta ko gihane aşiyananHerçend gihiştine meqaman

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

etymology_text: Ji farisî آشیان (âšiyân, “hêlîn”) / آشیانه (âšiyâne, “hêlîn”).


aşofandin

etymology_text: Ji *aşoftin/*aşotin ("aciz kirin, xeyidandin, rencandin"), hevrehafarisîآشفتن (aşuften) û آشفته (aşufte) (>kurdî aşifte). Ji a- + *şotin, ji pêş-îranîkî*xšawb- (xşewb-, “xişexiş kirin, lerizîn”) ji pêş-hindûewropî*k⁽ʷ⁾sewbʰ- (“hejikandin, lerizîn”). Hevreha ingilîzî shove

ipa: /ɑːʃoːfɑːnˈdɪn/


badefiroş

text: Mexmûr e û badenoş û serxweşLew badefiroş e û muşewweşHerçî ko dibêjitin hewa ye

etymology_text: Ji bade + -firoş

ipa: /bɑːdɛfɪˈɾoːʃ/

hyphenation: ba·de·fi·roş


bafûr

glosses: madenekê ku jê amanên malê û hwd tên çêkirin


bagurdan

glosses: Kevira mezina gilover a ku ji bo dewisandin a axa ser banê xanî tê gerandin.

forms:
باگوردان
bangurdan
bagerdan
banger
bangor
bangur
bangeran
bangerok
bangerîn
bankutk
bandang

ipa: /bɑːɡʊɾˈdɑːn/


bah

glosses: arezû^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bahî

glosses: biarezû^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
bahîtir (comparative)
herî bahî (superlative)
bahîtirîn (superlative)

etymology_text: Hevreha bû, bûk, şîrbayî.


bajarî bûn

forms:
bajarî dibim (present)
bajarî dibî (present)
bajarî dibe (present)
bajarî dibin (present)
bajarî bibe (imperative singular)
bajarî bibin (imperative plural)
bajarî bû (past)
bajarî bû (past)
bajarî bû (past)
bajarî bû (past)
bajarî –b– (root present)
bajarî –bû– (root past)
ez bajarî dibim (indicative present positive)
ez bajarî nabim (indicative present negative)
min bajarî bû (indicative past positive)
min bajarî nebû (indicative past negative)
tu bajarî dibî (indicative present positive)
tu bajarî nabî (indicative present negative)
te bajarî bû (indicative past positive)
te bajarî nebû (indicative past negative)
ew bajarî dibe (indicative present positive)
ew bajarî nabe (indicative present negative)
wê/wî bajarî bû (indicative past positive)
wê/wî bajarî nebû (indicative past negative)
em bajarî dibin (indicative present positive)
em bajarî nabin (indicative present negative)
me bajarî bû (indicative past positive)
me bajarî nebû (indicative past negative)
hûn bajarî dibin (indicative present positive)
hûn bajarî nabin (indicative present negative)
we bajarî bû (indicative past positive)
we bajarî nebû (indicative past negative)
ew bajarî dibin (indicative present positive)
ew bajarî nabin (indicative present negative)
wan bajarî bû (indicative past positive)
wan bajarî nebû (indicative past negative)
min bajarî dibû (imperfect positive)
min bajarî nedibû (imperfect negative)
min bajarî bûbû (positive)
min bajarî nebûbû (negative)
te bajarî dibû (imperfect positive)
te bajarî nedibû (imperfect negative)
te bajarî bûbû (positive)
te bajarî nebûbû (negative)
wê/wî bajarî dibû (imperfect positive)
wê/wî bajarî nedibû (imperfect negative)
wê/wî bajarî bûbû (positive)
wê/wî bajarî nebûbû (negative)
me bajarî dibû (imperfect positive)
me bajarî nedibû (imperfect negative)
me bajarî bûbû (positive)
me bajarî nebûbû (negative)
we bajarî dibû (imperfect positive)
we bajarî nedibû (imperfect negative)
we bajarî bûbû (positive)
we bajarî nebûbû (negative)
wan bajarî dibû (imperfect positive)
wan bajarî nedibû (imperfect negative)
wan bajarî bûbû (positive)
wan bajarî nebûbû (negative)
ez ê bajarî bibim (future positive)
ez ê bajarî nebim (future negative)
minê bajarî bûbe (future perfect positive)
minê bajarî nebûbe (future perfect negative)
tu yê bajarî bibî (future positive)
tu yê bajarî nebî (future negative)
teyê bajarî bûbe (future perfect positive)
teyê bajarî nebûbe (future perfect negative)
ew ê bajarî bibe (future positive)
ew ê bajarî nebe (future negative)
wê/wîyê bajarî bûbe (future perfect positive)
wê/wîyê bajarî nebûbe (future perfect negative)
em ê bajarî bibin (future positive)
em ê bajarî nebin (future negative)
meyê bajarî bûbe (future perfect positive)
meyê bajarî nebûbe (future perfect negative)
hûn ê bajarî bibin (future positive)
hûn ê bajarî nebin (future negative)
weyê bajarî bûbe (future perfect positive)
weyê bajarî nebûbe (future perfect negative)
ew ê bajarî bibin (future positive)
ew ê bajarî nebin (future negative)
wanê bajarî bûbe (future perfect positive)
wanê bajarî nebûbe (future perfect negative)
min bajarî bûye (perfect positive)
min bajarî nebûye (perfect negative)
min bajarî bûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min bajarî nebûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te bajarî bûye (perfect positive)
te bajarî nebûye (perfect negative)
te bajarî bûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te bajarî nebûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî bajarî bûye (perfect positive)
wê/wî bajarî nebûye (perfect negative)
wê/wî bajarî bûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî bajarî nebûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me bajarî bûye (perfect positive)
me bajarî nebûye (perfect negative)
me bajarî bûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me bajarî nebûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we bajarî bûye (perfect positive)
we bajarî nebûye (perfect negative)
we bajarî bûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we bajarî nebûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan bajarî bûye (perfect positive)
wan bajarî nebûye (perfect negative)
wan bajarî bûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan bajarî nebûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bajarî bibim (present subjunctive positive)
(bila) ez bajarî nebim (present subjunctive negative)
(bila) min bajarî bûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) min bajarî nebûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bajarî bibî (present subjunctive positive)
(bila) tu bajarî nebî (present subjunctive negative)
(bila) te bajarî bûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) te bajarî nebûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bajarî bibe (present subjunctive positive)
(bila) ew bajarî nebe (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî bajarî bûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî bajarî nebûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bajarî bibin (present subjunctive positive)
(bila) em bajarî nebin (present subjunctive negative)
(bila) me bajarî bûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) me bajarî nebûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bajarî bibin (present subjunctive positive)
(bila) hûn bajarî nebin (present subjunctive negative)
(bila) we bajarî bûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) we bajarî nebûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bajarî bibin (present subjunctive positive)
(bila) ew bajarî nebin (present subjunctive negative)
(bila) wan bajarî bûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan bajarî nebûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bajarî bibûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) min bajarî nebûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) min bajarî bûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min bajarî nebûbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bajarî bibûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) te bajarî nebûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) te bajarî bûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te bajarî nebûbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bajarî bibûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî bajarî nebûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bajarî bûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî bajarî nebûbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bajarî bibûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) me bajarî nebûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) me bajarî bûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me bajarî nebûbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bajarî bibûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) we bajarî nebûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) we bajarî bûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we bajarî nebûbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bajarî bibûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan bajarî nebûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan bajarî bûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan bajarî nebûbûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bajarî bibûya (present conditional positive)
minê bajarî nebûya (present conditional negative)
minê bajarî bûbûya (preterite conditional positive)
minê bajarî nebûbûya (preterite conditional negative)
teyê bajarî bibûya (present conditional positive)
teyê bajarî nebûya (present conditional negative)
teyê bajarî bûbûya (preterite conditional positive)
teyê bajarî nebûbûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bajarî bibûya (present conditional positive)
wê/wîyê bajarî nebûya (present conditional negative)
wê/wîyê bajarî bûbûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê bajarî nebûbûya (preterite conditional negative)
meyê bajarî bibûya (present conditional positive)
meyê bajarî nebûya (present conditional negative)
meyê bajarî bûbûya (preterite conditional positive)
meyê bajarî nebûbûya (preterite conditional negative)
weyê bajarî bibûya (present conditional positive)
weyê bajarî nebûya (present conditional negative)
weyê bajarî bûbûya (preterite conditional positive)
weyê bajarî nebûbûya (preterite conditional negative)
wanê bajarî bibûya (present conditional positive)
wanê bajarî nebûya (present conditional negative)
wanê bajarî bûbûya (preterite conditional positive)
wanê bajarî nebûbûya (preterite conditional negative)
(tu) bajarî bibe (imperative present positive)
(tu) bajarî nebe (imperative present negative)
(hûn) bajarî bibin (imperative present positive)
(hûn) bajarî nebin (imperative present negative)
bajarrî bûn

etymology_text: Ji bajarî + bûn.

ipa: /bɑːʒɑːˈɾiː buːn/


balî

glosses: xwezî, qe nebe; Balî ti zî biameynê: Xwezî tu jî bihatana


bandêr

glosses: makîneyeke ku wekî bangurdanan e pê xişirê rê û kolanan tê tepisandin


bangurdan

glosses: Kevirekî dûvdirêjkî û girover ê ku li ser axebanan digerînin da ku baş bitepise hev û ew ban dilop neke.

forms:
bagurdan
bagerdan
banger
bangor
bangur
bangeran
bangerok
bangerîn
bankutk
bandang

بانگلێر

roman: bangelêr

بانگردێن

roman: bangiredên

بانگلان

roman: bangelan


bangîn

forms:
bangîntir (comparative)
herî bangîn (superlative)
bangîntirîn (superlative)


banzdok

glosses: berava berteng a ku mirov dikare bi ser re baz de aliyê din


baqilk

glosses: cureyekî çêreya ku tovên wê kelandî tên xwarin

forms:
baqil
باقلك

ipa: /bɑːˈqɪlk/

hyphenation: ba·qilk


barbû

glosses: xêr û alîkarî -barbû dan hev destyarî berhev kirin