vîn

glosses: îrade, tişta/ê ku mirovî divê, tişta/ê mirov dixwaze, tişta/ê mirov hez dike

text: Me divê periya dilberê / Lê hê li uslûba berê

glosses: gerek bûn, divê, lazim bûn, pêdivî bûn, pêwîst bûn

text: Divê em kurd bibin yek.

text: Min diviya ew kiçik wekî te ba... Min diviya ji ciwanya te ba... Ji giyanê te ba...

ref: Xelîl Duhokî, Antolojiya Çîroka Nû ya Kurmancên Başûr, Weşanên Nûdem, Stockholm, 1994

forms:
divêm (present)
divêyî (present)
divê (present)
divên (present)
bivê (imperative singular)
bivên (imperative plural)
viya (past)
viya (past)
viya (past)
viya (past)
–vê– (root present)
–viya– (root past)
ez divêm (indicative present positive)
ez navêm (indicative present negative)
min viya (indicative past positive)
min neviya (indicative past negative)
tu divêyî (indicative present positive)
tu navêyî (indicative present negative)
te viya (indicative past positive)
te neviya (indicative past negative)
ew divê (indicative present positive)
ew navê (indicative present negative)
wê/wî viya (indicative past positive)
wê/wî neviya (indicative past negative)
em divên (indicative present positive)
em navên (indicative present negative)
me viya (indicative past positive)
me neviya (indicative past negative)
hûn divên (indicative present positive)
hûn navên (indicative present negative)
we viya (indicative past positive)
we neviya (indicative past negative)
ew divên (indicative present positive)
ew navên (indicative present negative)
wan viya (indicative past positive)
wan neviya (indicative past negative)
min diviya (imperfect positive)
min nediviya (imperfect negative)
min viyabû (positive)
min neviyabû (negative)
te diviya (imperfect positive)
te nediviya (imperfect negative)
te viyabû (positive)
te neviyabû (negative)
wê/wî diviya (imperfect positive)
wê/wî nediviya (imperfect negative)
wê/wî viyabû (positive)
wê/wî neviyabû (negative)
me diviya (imperfect positive)
me nediviya (imperfect negative)
me viyabû (positive)
me neviyabû (negative)
we diviya (imperfect positive)
we nediviya (imperfect negative)
we viyabû (positive)
we neviyabû (negative)
wan diviya (imperfect positive)
wan nediviya (imperfect negative)
wan viyabû (positive)
wan neviyabû (negative)
ez ê bivêm (future positive)
ez ê nevêm (future negative)
minê viyabe (future perfect positive)
minê neviyabe (future perfect negative)
tu yê bivêyî (future positive)
tu yê nevêyî (future negative)
teyê viyabe (future perfect positive)
teyê neviyabe (future perfect negative)
ew ê bivê (future positive)
ew ê nevê (future negative)
wê/wîyê viyabe (future perfect positive)
wê/wîyê neviyabe (future perfect negative)
em ê bivên (future positive)
em ê nevên (future negative)
meyê viyabe (future perfect positive)
meyê neviyabe (future perfect negative)
hûn ê bivên (future positive)
hûn ê nevên (future negative)
weyê viyabe (future perfect positive)
weyê neviyabe (future perfect negative)
ew ê bivên (future positive)
ew ê nevên (future negative)
wanê viyabe (future perfect positive)
wanê neviyabe (future perfect negative)
min viyaye (perfect positive)
min neviyaye (perfect negative)
min viyabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neviyabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te viyaye (perfect positive)
te neviyaye (perfect negative)
te viyabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neviyabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî viyaye (perfect positive)
wê/wî neviyaye (perfect negative)
wê/wî viyabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neviyabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me viyaye (perfect positive)
me neviyaye (perfect negative)
me viyabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neviyabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we viyaye (perfect positive)
we neviyaye (perfect negative)
we viyabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neviyabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan viyaye (perfect positive)
wan neviyaye (perfect negative)
wan viyabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neviyabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bivêm (present subjunctive positive)
(bila) ez nevêm (present subjunctive negative)
(bila) min viyabe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neviyabe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bivêyî (present subjunctive positive)
(bila) tu nevêyî (present subjunctive negative)
(bila) te viyabe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neviyabe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bivê (present subjunctive positive)
(bila) ew nevê (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî viyabe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neviyabe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bivên (present subjunctive positive)
(bila) em nevên (present subjunctive negative)
(bila) me viyabe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neviyabe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bivên (present subjunctive positive)
(bila) hûn nevên (present subjunctive negative)
(bila) we viyabe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neviyabe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bivên (present subjunctive positive)
(bila) ew nevên (present subjunctive negative)
(bila) wan viyabe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neviyabe (preterite subjunctive negative)
(bila) min biviyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neviyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) min viyabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neviyabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te biviyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neviyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) te viyabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neviyabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biviyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neviyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî viyabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neviyabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me biviyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neviyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) me viyabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neviyabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we biviyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neviyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) we viyabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neviyabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan biviyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neviyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan viyabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neviyabûya (pluperfect subjunctive negative)
minê biviyaya (present conditional positive)
minê neviyaya (present conditional negative)
minê viyabûya (preterite conditional positive)
minê neviyabûya (preterite conditional negative)
teyê biviyaya (present conditional positive)
teyê neviyaya (present conditional negative)
teyê viyabûya (preterite conditional positive)
teyê neviyabûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê biviyaya (present conditional positive)
wê/wîyê neviyaya (present conditional negative)
wê/wîyê viyabûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neviyabûya (preterite conditional negative)
meyê biviyaya (present conditional positive)
meyê neviyaya (present conditional negative)
meyê viyabûya (preterite conditional positive)
meyê neviyabûya (preterite conditional negative)
weyê biviyaya (present conditional positive)
weyê neviyaya (present conditional negative)
weyê viyabûya (preterite conditional positive)
weyê neviyabûya (preterite conditional negative)
wanê biviyaya (present conditional positive)
wanê neviyaya (present conditional negative)
wanê viyabûya (preterite conditional positive)
wanê neviyabûya (preterite conditional negative)
(tu) bivê (imperative present positive)
(tu) nevê (imperative present negative)
(hûn) bivên (imperative present positive)
(hûn) nevên (imperative present negative)
ڤین
viyan
vîyan

etymology_text:
Ji epayesten a pehlewî bi wateya pêwîstin
Evîn, hevîn, hewîstin, wîstin,

ipa: /viːn/

notes: 1) Mîna lêkerên şên û dêrîn (bi maneya hebûn, xwedî bûn), dema niha a neyînî li hin cihan na- nîne lê ne- ye. Wek divê/navê na lê divê/nevê.

notes: 2) Bi ramana xwestinê, tenê bo xwestina bûyeran, rûdanan û kirina lêkeran tê karanîn; ne ji bo xwestina bireserekê. Bo bireseran xwestin li kar e. Anku "ez sêvekî divêm/min sêvekî viya" nayê gotin, "ez divêm sêvekî bixwim/ez viyam sêvekî bixwim".

notes: 3) Bi wateya pêwîst bûn, bi pê tê bikaranîn. Wek "bi min divê" (bi min hewce ye, bi min pêwîst dibe); gelek caran bi tê daqurtandin. Di vê kontekstê de, kirde dibe ê/a ku hewce ye; anku "bi min tu divêyî", "bi te ez divêm"...


vîn

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: îrade, daxwaz, tişta/ê ku mirovî divê, tişta/ê mirov dixwaze, tişta/ê mirov hez dike

text: A rast, Cécileê baş bi xwe dizanibû, hewildanên ji derveyê vîna wê ew dienitand.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 75, ISBN 9786054497010

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


îrade

glosses: vîn, tişta/ê mirovî divê, tişta/ê mirov dixwaze, tişta/ê mirov hez dike

etymology_text: Ji erebî إِرَادَة (ʾirāda).


gerek

pos: adj

pos_title: Rengdêr

text: Gerek tu bi lez herî mekteba xwe. Ger vê carê jî tu ji dersên xwe bimînî, wê bavê te li te bixe.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

forms: gere

etymology_text: Ji tirkî gerek, hevreha mongolî гэрэгэ (gerege, “ferman, emir”).

hyphenation: ge·rek


gerek

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-gerek.wav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-gerek.wav


lazim

glosses: pêdivî, pêwîst, hewce, gerek, divê, tişta/ê bêyî wê / wî nabe

text:
Êdî nişan nabin xwiya
Têkil kirin lazim seba
Min dî seba dayê seher

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms:
lazimtir (comparative)
herî lazim (superlative)
lazimtirîn (superlative)
elzem
لازم
лазьм

etymology_text: Ji erebî لَازِم (lāzim).

لَازِم

roman: lāzim

ipa: /lɑːˈzɪm/

hyphenation: la·zim


gerekî

glosses: hewcehî, pêwîstî, xwazok, parsekî, parskerî, kuçegêrî, gerokî, pêdivîtî, lazimî, mecbûrî, lazim bûn, hewce bûn, pêwîst bûn, pêdivî, vêtinî, divêtî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
gerekîtî
gerektî

etymology_text: * Ji gerek + -î


lazimî

glosses: pêdivîtî, hewcehî, gerekî, pêwîstî, mecbûrî, lazim bûn, hewce bûn, pêwîst bûn, pêdivî, ihtiyac, neçarî, bêçaretî, muhtacbûn, divêtî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
lazimîtî
lazimtî

etymology_text: Ji lazim + -î

ipa: /lɑːzɪˈmiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-lazimî.wav

hyphenation: la·zi·mî


pêdivîtî

glosses: pêwîstî, hewce, hewcehî, lazim, pêwîst bûn, giringî, muhimî, giringbûn, muhimbûn, mihimbûn, lazimî, gerekî, mecbûrî, lazim bûn, hewce bûn, ehemmiyet, berpirsiyarî, erk, wezîfe, pêdawîstî, neçarî, divêtî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: pêdivî

etymology_text: Ji pêdivî + -tî.


pêwîstî

glosses: gerekî, hewcehî, hewce, pêdivîtî, lazim, pêwîst bûn, lazimî, mecbûrî, lazim bûn, hewce bûn, pêdivî, vêtinî, şert, berpirsiyarî, erk, wezîfe, pêdawîstî, divêtî, neçarî, heş^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
پێویستی
pêwistî

etymology_text: * Ji pêwîst + -î

حاجة

roman: ḥāja

داع

roman: dāʿ


hewcehî

text: Pêxemberan aqil hebûQet hewceyî pirsan nebûWan dest gihabû sohbetê

ref: Feqiyê Teyran,

glosses: pêdivî, birçîbûn, pêdivîtî, mihtac, lazimî, gerekî, pêwîstî, mecbûrî, lazim bûn, hewce bûn, pêwîst bûn

forms:
هەوجەهی
hewcedarî
hewcetî
hewceyî

etymology_text: Ji hewce + -hî.


hewcedarî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre hewcehî.

text: Civatê (...) sal û zemanan hewcedariyên me yên hinerî bi cih aniye, di vî warî de em têr kirine.

ref: Salihê Kevirbirî, Filîtê Quto, Weşanxaneya Nefel, 2002


divêtî

glosses: rewşa tiştek divê, rewşa tiştek bo pêdivî ye anku lazim e anku gerek e

glosses: îcab, hewcehî, pêdivî, pêwîstî, gerekî, lazimî, pêdivîtî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: divêyî

etymology_text: Ji divê + -tî.


bêîrade

forms:
bêîradetir (comparative)
herî bêîrade (superlative)
bêîradetirîn (superlative)

etymology_text: Ji bê- + îrade.


vîndar

forms:
vîndartir (comparative)
herî vîndar (superlative)
vîndartirîn (superlative)
viyandar
vîyandar

etymology_text: Ji vîn + -dar.


-dar

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: Paşgirek e maneya "ya / yê tiştek heye" dide hin peyvan.

text: birîndar, deyndar, maldar

etymology_text: Herwiha -dêr, hevreha yan ji farisî ـدار (-dar) (ji داشتن (daşten, “hebûn, xwedî bûn”), farisiya kevn dareye, avestayî -dar, hemû ji proto-hindûewropî *dʰer- (“hebûn, xwedî bûn”)


birîndar

text: Şefqê bi dîdarê xwe kitQesta birîndarê xwe kitŞehîdê reşmarê xwe kit

forms:
بریندار
brîndar
birrîndar
kulek
seqet

etymology_text: Ji birîn + -dar.

пара́нены

roman: paránjeny

ра́нены

roman: ránjeny

ра́нен

roman: ránen

нара́нен

roman: naránen

負傷

roman: fùshāng

جَرِيح

roman: jarīḥ

مَجْرُوح

roman: majrūḥ

վիրավոր

roman: viravor

مجروح

roman: majruh

घायल

roman: ghāyal

부상한

roman: busanghan

ра́неный

roman: ránenyj

زخمی

roman: zxmī

пора́нений

roman: poránenyj

τραυματισμένος

roman: travmatisménos

ipa: /bɪɾiːnˈdɑːɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-birîndar.wav

hyphenation: bi·rîn·dar


birîndar

forms:
birîndartir (comparative)
herî birîndar (superlative)
birîndartirîn (superlative)

ipa: /bɪɾiːnˈdɑːɾ/


birîndar

glosses: Birîndar; kes yan jî tiştê ku birîn girtiye.


birîn

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: bi kêrê yan bivirî yan amûrek devtûj parçe kirin yan qet kirin yan ker kirin

glosses: sekinandin, rawestandin, dawî lê anîn, bes kirin

forms:
dibirim (present)
dibirî (present)
dibire (present)
dibirin (present)
bibire (imperative singular)
bibirin (imperative plural)
birî (past)
birî (past)
birî (past)
birî (past)
–bir– (root present)
–birî– (root past)
ez dibirim (indicative present positive)
ez nabirim (indicative present negative)
min birî (indicative past positive)
min nebirî (indicative past negative)
tu dibirî (indicative present positive)
tu nabirî (indicative present negative)
te birî (indicative past positive)
te nebirî (indicative past negative)
ew dibire (indicative present positive)
ew nabire (indicative present negative)
wê/wî birî (indicative past positive)
wê/wî nebirî (indicative past negative)
em dibirin (indicative present positive)
em nabirin (indicative present negative)
me birî (indicative past positive)
me nebirî (indicative past negative)
hûn dibirin (indicative present positive)
hûn nabirin (indicative present negative)
we birî (indicative past positive)
we nebirî (indicative past negative)
ew dibirin (indicative present positive)
ew nabirin (indicative present negative)
wan birî (indicative past positive)
wan nebirî (indicative past negative)
min dibirî (imperfect positive)
min nedibirî (imperfect negative)
min birîbû (positive)
min nebirîbû (negative)
te dibirî (imperfect positive)
te nedibirî (imperfect negative)
te birîbû (positive)
te nebirîbû (negative)
wê/wî dibirî (imperfect positive)
wê/wî nedibirî (imperfect negative)
wê/wî birîbû (positive)
wê/wî nebirîbû (negative)
me dibirî (imperfect positive)
me nedibirî (imperfect negative)
me birîbû (positive)
me nebirîbû (negative)
we dibirî (imperfect positive)
we nedibirî (imperfect negative)
we birîbû (positive)
we nebirîbû (negative)
wan dibirî (imperfect positive)
wan nedibirî (imperfect negative)
wan birîbû (positive)
wan nebirîbû (negative)
ez ê bibirim (future positive)
ez ê nebirim (future negative)
minê birîbe (future perfect positive)
minê nebirîbe (future perfect negative)
tu yê bibirî (future positive)
tu yê nebirî (future negative)
teyê birîbe (future perfect positive)
teyê nebirîbe (future perfect negative)
ew ê bibire (future positive)
ew ê nebire (future negative)
wê/wîyê birîbe (future perfect positive)
wê/wîyê nebirîbe (future perfect negative)
em ê bibirin (future positive)
em ê nebirin (future negative)
meyê birîbe (future perfect positive)
meyê nebirîbe (future perfect negative)
hûn ê bibirin (future positive)
hûn ê nebirin (future negative)
weyê birîbe (future perfect positive)
weyê nebirîbe (future perfect negative)
ew ê bibirin (future positive)
ew ê nebirin (future negative)
wanê birîbe (future perfect positive)
wanê nebirîbe (future perfect negative)
min biriye (perfect positive)
min nebiriye (perfect negative)
min birîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nebirîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te biriye (perfect positive)
te nebiriye (perfect negative)
te birîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nebirîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî biriye (perfect positive)
wê/wî nebiriye (perfect negative)
wê/wî birîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nebirîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me biriye (perfect positive)
me nebiriye (perfect negative)
me birîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nebirîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we biriye (perfect positive)
we nebiriye (perfect negative)
we birîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nebirîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan biriye (perfect positive)
wan nebiriye (perfect negative)
wan birîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nebirîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bibirim (present subjunctive positive)
(bila) ez nebirim (present subjunctive negative)
(bila) min birîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nebirîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bibirî (present subjunctive positive)
(bila) tu nebirî (present subjunctive negative)
(bila) te birîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nebirîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bibire (present subjunctive positive)
(bila) ew nebire (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî birîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nebirîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bibirin (present subjunctive positive)
(bila) em nebirin (present subjunctive negative)
(bila) me birîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nebirîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bibirin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nebirin (present subjunctive negative)
(bila) we birîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nebirîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bibirin (present subjunctive positive)
(bila) ew nebirin (present subjunctive negative)
(bila) wan birîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nebirîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bibiriya (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nebiriya (imperfect subjunctive negative)
(bila) min birîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nebirîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bibiriya (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nebiriya (imperfect subjunctive negative)
(bila) te birîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nebirîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bibiriya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nebiriya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî birîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nebirîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bibiriya (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nebiriya (imperfect subjunctive negative)
(bila) me birîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nebirîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bibiriya (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nebiriya (imperfect subjunctive negative)
(bila) we birîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nebirîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bibiriya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nebiriya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan birîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nebirîbûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bibiriya (present conditional positive)
minê nebiriya (present conditional negative)
minê birîbûya (preterite conditional positive)
minê nebirîbûya (preterite conditional negative)
teyê bibiriya (present conditional positive)
teyê nebiriya (present conditional negative)
teyê birîbûya (preterite conditional positive)
teyê nebirîbûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bibiriya (present conditional positive)
wê/wîyê nebiriya (present conditional negative)
wê/wîyê birîbûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nebirîbûya (preterite conditional negative)
meyê bibiriya (present conditional positive)
meyê nebiriya (present conditional negative)
meyê birîbûya (preterite conditional positive)
meyê nebirîbûya (preterite conditional negative)
weyê bibiriya (present conditional positive)
weyê nebiriya (present conditional negative)
weyê birîbûya (preterite conditional positive)
weyê nebirîbûya (preterite conditional negative)
wanê bibiriya (present conditional positive)
wanê nebiriya (present conditional negative)
wanê birîbûya (preterite conditional positive)
wanê nebirîbûya (preterite conditional negative)
(tu) bibire (imperative present positive)
(tu) nebire (imperative present negative)
(hûn) bibirin (imperative present positive)
(hûn) nebirin (imperative present negative)
بڕین
birrîn

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî: *bʰrei- ("birîn"),
proto-îranî: *brai- ("birîn"),
avestayî: pairi.brī- ("birîn"),
partî: bryn- ("birîn"),
pehlewî: bryn- ("birîn"),
farisî: burrīdan / burr- ("birîn"),
belûçî: burrit / burr- ("birîn"),
xunsarkî: brīnā / brīn- ("birîn")^(alfabeya arî),
kurdî: Kurm. birīn / bir,
soranî:birrîn (-birr-), wirrîn (-wirr-) ("birîn"),
hewramî: birriyay / birr- ("birîn") ,
zazakî: birrnayene / birrn - ("birîn"),
sanskrîtî: bhrī- ("ziyan danê"),
rusî: brit ("hatin tiraşîn")
Çavkanî: Cheung p.22, Watkins p.13, Etymonline | Pokorny: 166

кес

roman: kes

кезер

roman: kezer

切るり

roman: きるり, kiruri

切りゅむっ

roman: きりゅむっ, kiryum

መቁረጥ

roman: mäquräṭ

কটা

roman: kota

কাটা

roman: kata

киҫеү

roman: kiθew

ҡырҡыу

roman: qïrqïw

киртеү

roman: kirtew

рэ́заць

roman: rézacʹ

секчы́

roman: sjekčý

рубі́ць

roman: rubícʹ

কাটা

roman: kaṭa

ре́жа

roman: réža

ကိုက်

roman: kuik

ဆုန်း

roman: hcun:

တစ်

roman: tac

切

roman: qiē

быс

roman: bïs

جَرَحَ

roman: jaraḥa

جرح

roman: jaraḥ

قطع

roman: gaṭaʿ

կտրել

roman: ktrel

минэми

roman: minəmi

хусчами

roman: husçami

بریدن

roman: boridan

გაჭრა

roman: gač̣ra

გაკვეთა

roman: gaḳveta

काटना

roman: kāṭnā

חתך

roman: khatákh

ژَٹُن

roman: ċaṭun

切ゆい

roman: ちゆい, chiyui

кесүү

roman: kesüü

끊다

roman: kkeunta

гесмек

roman: gesmek

туврамакъ

roman: tuwramaq

тилмек

roman: tilmek

切ん

roman: ちん, chin

ຕັດ

roman: tat

сече

roman: seče

реже

roman: reže

ᡤᡳᡵᡳᠮᠪᡳ

roman: girimbi

ᠮᡝᡳᡨᡝᠮᠪᡳ

roman: meitembi

ᡶᡠᡵᡠᠮᠪᡳ

roman: furumbi

切

roman: きぃー, ksïï

хяргах

roman: hjargah

кесуьв

roman: kesüv

切ゅん

roman: きゅん, kyun

切ーん

roman: ちーん, chīn

кесу

roman: kesu

ре́зать

roman: rézatʹ

поре́зать

roman: porézatʹ

руби́ть

roman: rubítʹ

поруби́ть

roman: porubítʹ

छिनत्ति

roman: chinátti

कृन्तति

roman: kṛntáti

ꠇꠣꠐꠣ

roman: xaṭa

кес-

roman: kes-

வெட்டு

roman: veṭṭu

நறுக்கு

roman: naṟukku

அரி

roman: ari

ตัด

roman: dtàt

кисү

roman: kisü

ቁረጽ

roman: ḳuräṣ

кеъсер

roman: ke"ser

切りぃ

roman: きりぃ, kirï

быжыр

roman: bıjır

рі́зати

roman: rízaty

руба́ти

roman: rubáty

кизерге

roman: kizerge

កាត់

roman: kat

切すん

roman: きぃすん, kïsun

быс

roman: bıs

האַקן

roman: hakn

שנײַדן

roman: shnaydn

切ん

roman: つん, tsun

τέμνω

roman: témnō

ipa: /bɪˈriːn/

ipa: /bɪˈɾiːn/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-birîn.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-birîn.wav

hyphenation: bi·rîn


birîn

glosses:
Ziyana li leşî, şkestina derekî yan xwînhatina ji parçeyekî leşî
 (bi taybetî ji ber ku fîşekek pê ketibe).

text: Avek mehîn im kemter imMin cerg û dil bûne birînSewda û dîn û ebter im

text: Û hindek ji wan heyîn esmayêd suryanî, hûrî bûne(fêr bûne), dixwînin. Û bi şîr û bi kêrê bedena xwe dibirrin û birîndar dikin. Lakin xwîn ji birînê bidernakevitin. Dîsanî filhal xweş dibitin û cihê birînê xuya nakitin.

ref: Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 128, ISBN 9789944360678

etymology_text: hevrehasoranî برین (birîn), farisî برین (birîn)... hemû têkildarî birîn (jê kirin, qet kirin) - li jortir binêrin.

ахәра

roman: āx°rā

яра

roman: yara

йәрәхәт

roman: yäräxät

ра́на

roman: rána

ক্ষত

roman: kkhôt

জখম

roman: jôkhôm

ঘাত

roman: ghat

ဒဏ်ရာ

roman: danra

чов

roman: čow

ᎤᏐᏅᏅ

roman: usonvnv

傷口

roman: shāngkǒu

傷害

roman: shānghài

суран

roman: suran

جُرْح

roman: jurḥ

جرح

roman: gurḥ

վերք

roman: verkʻ

сэредькс

roman: seredʹks

керявкс

roman: kerjavks

хуи

roman: huji

хуе

roman: huje

زخم

roman: zaxm

ჭრილობა

roman: č̣riloba

घाव

roman: ghāv

פֶּצַע

roman: pétsa

פְּגִיעָה

roman: p'gi'á

жара

roman: cara

жаракат

roman: carakat

жараат

roman: caraat

තුවාලය

roman: tuwālaya

상처

roman: sangcheo

ບາດແຜ

roman: bāt phǣ

ບາດ

roman: bāt

ແຜ

roman: phǣ

ᡶᡝᠶᡝ

roman: feye

ᡶᡠᡵᡩᠠᠨ

roman: furdan

сярядькс

roman: sjarjadʹks

керф

roman: kerf

шарх

roman: šarh

цӕф

roman: cæf

хъӕдгом

roman: qædgom

جاراھەت

roman: jarahet

زخم

roman: záxәm

жара

roman: jara

жарақат

roman: jaraqat

зақым

roman: zaqym

ране́ние

roman: ranénije

тра́вма

roman: trávma

क्षति

roman: kṣati

புண்

roman: puṇ

காயம்

roman: kāyam

గాయము

roman: gāyamu

җәрәхәт

roman: cäräxät

རྨ

roman: rma

балыг

roman: balıg

របួស

roman: rɔbuəh

баас

roman: baas

וווּנד

roman: vund

πληγή

roman: pligí

πλήγωμα

roman: plígoma

λαβωματιά

roman: lavomatiá

τραῦμα

roman: traûma

ὠτειλή

roman: ōteilḗ


birîn

forms:
biran
birhan
birhîn
birihan
birihîn
biriyan
birîyan
biryan
vebiryan


birîn

glosses:
jêkirin, kerkirin, qetkirin:
birîna darên daristanê,
birîna destê xwe bi bêdestî

рязане

roman: rjazane

გაჭრა

roman: gač̣ra

חיתוך

roman: khitúkh

ре́зание

roman: rézanije

κόψιμο

roman: kópsimo


birîn

выміра́нне

roman: vymiránnje

загасване

roman: zagasvane

потушаване

roman: potušavane

vyhynutí

sense: qirbûn, kokbirbûn, qet neman

滅絕

roman: mièjué

اِنْقِرَاض

roman: inqirāḍ

გადაშენება

roman: gadašeneba

ამოწყვეტა

roman: amoc̣q̇veṭa

მოსპობა

roman: mosṗoba

ამოხოცვა

roman: amoxocva

ამოწყდომა

roman: amoc̣q̇doma

הכחדה

roman: hakkhada

멸종

roman: myeoljong

жойылу

roman: joiylu

қырылу

roman: qyrylu

вымира́ние

roman: vymiránije

вимира́ння

roman: vymyránnja


birîn

glosses: Birîn, şûna lêdana ku şop hiştiye, derd.


birîndarî

glosses: birîn, derd^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
birîndarîtî
birîndartî
kulekî
seqetî
şelî

etymology_text: Ji birîndar + -î

ipa: /bɪɾiːndɑːˈɾiː/

hyphenation: bi·rîn·da·rî


kulekî

glosses: lengî, seqetî, kûdî, qorimî, kopî, qotîk, lingerî, seqet, kêmendamî, qotbûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
kulekîtî
kulektî
birîndarî
seqetî
şelî

etymology_text: Ji kulek + -î


kulek

glosses: Kesa/ê normal nameşe ji ber ku lingê wê / wî diêşe.

forms: کولەک

etymology_text: Nayê zanîn belkî ji kul.

а́цыркь

roman: ā́cərḳ̍

а́цыркьзаара

roman: ā́cərḳ̍zāārā

ацыркьыԥа

roman: ācərḳ̍əpā

аҭуԥа́л

roman: ātupā́l

акәылԥаа́

roman: āḳ°əlpāā́

𐕄𐔰𐔾𐔰

roman: ḳala

аҡһаҡ

roman: aqhaq

сатан

roman: satan

кульга́вы

roman: kulʹhávy

куц

roman: kuc

蹇

roman: jiān

瘸腿

roman: quétuǐ

跛

roman: bǒ

跛足

roman: bǒzú

瘸

roman: qué

أَعْرَج

roman: ʾaʿraj

أَكْسَح

roman: ʾaksaḥ

أَشَلّ

roman: ʾašall

أعرج

roman: aʕrag

أعرج

roman: ʔaʕraj

կաղ

roman: kaġ

لنگ

roman: lang

კოჭლი

roman: ḳoč̣li

მკელობელი

roman: mḳelobeli

लंग

roman: laṅg

अपंग

roman: apaṅg

पंगु

roman: paṅgu

צוֹלֵעַ

roman: tzoléa'

ᡩᠣᡥᠣᠯᠣᠨ

roman: doholon

доголон

roman: dogolon

къуылых

roman: k’°ylyx

хромо́й

roman: xromój

хрома́ющий

roman: xromájuščij

కుంటి

roman: kuṇṭi

кульга́вий

roman: kulʹhávyj

κοτσός

roman: kotsós

ξεροπόδαρος

roman: xeropódaros

χωλός

roman: cholós

κουτσός

roman: koutsós

χωλός

roman: khōlós

σκιμβός

roman: skimbós

ipa: /kʊˈlɛk/

audio: LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-kulek.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kulek.wav

hyphenation: ku·lek


kulek

text: Deh kulek, du ga, ker û qantirek li axur tewilandî ne.

ref: Arjen Arî: Hewldan û nivîs, Diyarname.com, 7/2007


kulek

glosses: rojing, boriya ku dûkêlê sopeyan tê re derdikeve derveyî xanî


kulek

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa navkî ya mê ya yekjimar a nebinavkirî ya kul.

forms: kulin (feminine indefinite nominative plural)


êşîn

text: Begên Kurd bi van gotinên Ehmed ne êşîyan û dilteng nebûn.

ref: Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî

forms:
têşim (present)
têşî (present)
têşe (present)
têşin (present)
bêşe (imperative singular)
bêşin (imperative plural)
êşîm (past)
êşî (past)
êşî (past)
ئێشین
ziqitîn

etymology_text: Ji êş + -în.


êşîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


êşandin

glosses: azirandin, êş gihandin tiştekê/î, bûn sedema êşê

glosses: xeyidandin, qehirandin, arandin, aciz kirin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
têşînim (present)
têşînî (present)
têşîne (present)
têşînin (present)
bêşîne (imperative singular)
bêşînin (imperative plural)
êşand (past)
êşand (past)
êşand (past)
êşand (past)
–eşîn– (root present)
–êşand– (root past)
ez dieşînim (indicative present positive)
ez nayeşînim (indicative present negative)
min êşand (indicative past positive)
min neyêşand (indicative past negative)
tu dieşînî (indicative present positive)
tu nayeşînî (indicative present negative)
te êşand (indicative past positive)
te neyêşand (indicative past negative)
ew dieşîne (indicative present positive)
ew nayeşîne (indicative present negative)
wê/wî êşand (indicative past positive)
wê/wî neyêşand (indicative past negative)
em dieşînin (indicative present positive)
em nayeşînin (indicative present negative)
me êşand (indicative past positive)
me neyêşand (indicative past negative)
hûn dieşînin (indicative present positive)
hûn nayeşînin (indicative present negative)
we êşand (indicative past positive)
we neyêşand (indicative past negative)
ew dieşînin (indicative present positive)
ew nayeşînin (indicative present negative)
wan êşand (indicative past positive)
wan neyêşand (indicative past negative)
min têşand (imperfect positive)
min netêşand (imperfect negative)
min êşandibû (positive)
min neyêşandibû (negative)
te têşand (imperfect positive)
te netêşand (imperfect negative)
te êşandibû (positive)
te neyêşandibû (negative)
wê/wî têşand (imperfect positive)
wê/wî netêşand (imperfect negative)
wê/wî êşandibû (positive)
wê/wî neyêşandibû (negative)
me têşand (imperfect positive)
me netêşand (imperfect negative)
me êşandibû (positive)
me neyêşandibû (negative)
we têşand (imperfect positive)
we netêşand (imperfect negative)
we êşandibû (positive)
we neyêşandibû (negative)
wan têşand (imperfect positive)
wan netêşand (imperfect negative)
wan êşandibû (positive)
wan neyêşandibû (negative)
ez ê beşînim (future positive)
ez ê neyeşînim (future negative)
minê êşandibe (future perfect positive)
minê neyêşandibe (future perfect negative)
tu yê beşînî (future positive)
tu yê neyeşînî (future negative)
teyê êşandibe (future perfect positive)
teyê neyêşandibe (future perfect negative)
ew ê beşîne (future positive)
ew ê neyeşîne (future negative)
wê/wîyê êşandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neyêşandibe (future perfect negative)
em ê beşînin (future positive)
em ê neyeşînin (future negative)
meyê êşandibe (future perfect positive)
meyê neyêşandibe (future perfect negative)
hûn ê beşînin (future positive)
hûn ê neyeşînin (future negative)
weyê êşandibe (future perfect positive)
weyê neyêşandibe (future perfect negative)
ew ê beşînin (future positive)
ew ê neyeşînin (future negative)
wanê êşandibe (future perfect positive)
wanê neyêşandibe (future perfect negative)
min êşandiye (perfect positive)
min neyêşandiye (perfect negative)
min êşandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neyêşandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te êşandiye (perfect positive)
te neyêşandiye (perfect negative)
te êşandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neyêşandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî êşandiye (perfect positive)
wê/wî neyêşandiye (perfect negative)
wê/wî êşandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neyêşandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me êşandiye (perfect positive)
me neyêşandiye (perfect negative)
me êşandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neyêşandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we êşandiye (perfect positive)
we neyêşandiye (perfect negative)
we êşandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neyêşandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan êşandiye (perfect positive)
wan neyêşandiye (perfect negative)
wan êşandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neyêşandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez beşînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neyeşînim (present subjunctive negative)
(bila) min êşandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neyêşandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu beşînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neyeşînî (present subjunctive negative)
(bila) te êşandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neyêşandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew beşîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neyeşîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî êşandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyêşandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em beşînin (present subjunctive positive)
(bila) em neyeşînin (present subjunctive negative)
(bila) me êşandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neyêşandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn beşînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neyeşînin (present subjunctive negative)
(bila) we êşandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neyêşandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew beşînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neyeşînin (present subjunctive negative)
(bila) wan êşandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neyêşandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bêşanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neyêşanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min êşandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neyêşandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bêşanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neyêşanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te êşandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neyêşandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bêşanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyêşanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî êşandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyêşandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bêşanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neyêşanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me êşandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neyêşandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bêşanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neyêşanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we êşandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neyêşandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bêşanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neyêşanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan êşandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neyêşandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bêşanda (present conditional positive)
minê neyêşanda (present conditional negative)
minê êşandibûya (preterite conditional positive)
minê neyêşandibûya (preterite conditional negative)
teyê bêşanda (present conditional positive)
teyê neyêşanda (present conditional negative)
teyê êşandibûya (preterite conditional positive)
teyê neyêşandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bêşanda (present conditional positive)
wê/wîyê neyêşanda (present conditional negative)
wê/wîyê êşandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neyêşandibûya (preterite conditional negative)
meyê bêşanda (present conditional positive)
meyê neyêşanda (present conditional negative)
meyê êşandibûya (preterite conditional positive)
meyê neyêşandibûya (preterite conditional negative)
weyê bêşanda (present conditional positive)
weyê neyêşanda (present conditional negative)
weyê êşandibûya (preterite conditional positive)
weyê neyêşandibûya (preterite conditional negative)
wanê bêşanda (present conditional positive)
wanê neyêşanda (present conditional negative)
wanê êşandibûya (preterite conditional positive)
wanê neyêşandibûya (preterite conditional negative)
(tu) beşîne (imperative present positive)
(tu) neyeşîne (imperative present negative)
(hûn) beşînin (imperative present positive)
(hûn) neyeşînin (imperative present negative)
ئێشاندن

etymology_text: Ji êş + -andin.

إذاء

roman: ʾiḏāʾ

เจ็บ

roman: jèp

ipa: /eːʃɑːnˈdɪn/

hyphenation: ê·şan·din


êşandin

ipa: /eːʃɑːnˈdɪn/


jan

glosses: êş, azar, ezyet, ezab, şkence, brîn, tazîb, nexweşî, kul, derd, elem, nesaxî

text: jana didanan; jana dilî

text: Mepirsin mihneta 'işqêÇi zanin bê xeber janaDilê dax û keser tê da

forms:
ژان
жан

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *gʷʰénti (“lêdan, lêxistin, kuştin”), proto-hindûîranî *źʰánti, proto-îranî*ǰánti; hevreha avestayî 𐬘𐬀𐬌𐬧𐬙𐬌 (jaiṇti), hexamenişî 𐎩𐎫𐎡𐎹 (j-t-i-y /jaⁿtiy/), partî 𐫋𐫗𐫏𐫅 (zanēd), farisî زدن (zadan), hevreha din ya kurdî jenîn. Bi wateya "êş, derd" peyv tenê di kurmancî û soranî de peyda dibe, bi zimanên lêzim ew bi wateya "lêdan, lêxistin, kuştin" e.

ахьаа

roman: āx̍āā

узы

roman: wzə

уз

roman: wz

аарыг

roman: aarïg

оору

roman: ooru

сыс

roman: sïs

ጣረሞት

roman: ṭarämot

বিষ

roman: bix

ауыртыу

roman: awïrtïw

боль

roman: bolʹ

ব্যথা

roman: bjôtha

бо́лка

roman: bólka

ဒုက္ခ

roman: dukhka.

лазар

roman: lazar

ᎠᎩᏟᏱ

roman: agitliyi

тын

roman: tɨn

疼痛

roman: téngtòng

苦痛

roman: kǔtòng

疼

roman: téng

痛

roman: tòng

痛苦

roman: tòngkǔ

ырату

roman: yratu

أَلَم

roman: ʾalam

وَجَع

roman: wajaʿ

ألم

roman: ʔalam

ցավ

roman: cʻav

درد

roman: dard

પીડા

roman: pīḍā

ტკივილი

roman: ṭḳivili

पीड़ा

roman: pīṛā

व्यथा

roman: vyathā

כְּאֵב

roman: ke'év

ನೋವು

roman: nōvu

ಬೇನೆ

roman: bēne

වේදනාව

roman: wēdanāwa

висьӧм

roman: visʹöm

아픔

roman: apeum

통증

roman: tongjeung

고통

roman: gotong

ຄວາມເຈັບ

roman: khuām chep

болка

roman: bolka

വേദന

roman: vēdana

маряма

roman: marjama

өвчин

roman: övčin

ᠡᠪᠡᠳᠴᠢᠨ

roman: ebedčin

ପିଠ

roman: piṭhô

କ୍ଳେଶ

roman: kḷeśô

рыст

roman: ryst

рис

roman: ris

آغری

roman: ağrı

ئاغرىق

roman: aghriq

ئەلەم

roman: elem

دەرد

roman: derd

دړد

roman: daṛd

ਦਰਦ

roman: darad

پِیڑ

roman: pīṛ

ڈول

roman: ḍol

ауру

roman: auru

жара

roman: jara

сыздау

roman: syzdau

біль

roman: bilʹ

बाधा

roman: bādhā

боль

roman: bolĭ

வலி

roman: vali

வேதனை

roman: vētaṉai

నొప్పి

roman: noppi

ачы

roman: açı

авырту

roman: awırtu

сызлау

roman: sızlau

ቃንዛ

roman: ḳanza

ཟུག

roman: zug

аарыг

roman: aarıg

аарышкылыы

roman: aarışkılıı

ជំហឺ

roman: cumhəɨ

ការឈឺចាប់

roman: kaachɨɨcap

ыарыы

roman: ıarıı

ווייטיק

roman: veytik

וויי

roman: vey

יסורים

roman: yesurim

פּײַן

roman: payn

מיחוש

roman: meykhesh


bê-êş

glosses: ya / yê ku êşê nade, ya / yê ku nabe sedema êşê

forms:
bê-êştir (comparative)
herî bê-êş (superlative)
bê-êştirîn (superlative)
bêêş

etymology_text: Ji bê- + êş.


meşûr

glosses: navdar, binavûdeng, nas, naskirî, kesa/ê pirr tê nasîn

text: Rabin ji amê dûr bikinNabit surrê meşhûr bikinBi derkevin ji Hêşetê *

glosses: bernas^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: meşhûr

etymology_text: Ji erebî مَشْهُور (mašhūr).


navdar

text: Xidro kesekê navdar bû li Dihokê.

forms:
navdartir (comparative)
herî navdar (superlative)
navdartirîn (superlative)
nam
namdar
nawdar
nêvdar
nêwdar

etymology_text: Ji nav + -dar, hevreha farisî نامدار (namdar) ji zimanên îranî.


binavûdeng

glosses:
navdar, nas, naskirî, meşhûr, bernas, meşûr,
 kesa/ê yan tişta/ê pirr tê nasîn

forms:
binavûdengtir (comparative)
herî binavûdeng (superlative)
binavûdengtirîn (superlative)
bi nav û deng
bi navûdeng

etymology_text: bi- + nav + û + deng


deng

glosses:
Pêjn, sewt, awaz, seda, dey, gazî, bang, hawar, hewar,
tiştê dikare bêt bîstin anku guhlêbûn.

text: Deng jê nedihat.

text: Dengê wî bo stranan gelek xweş e.

text: Dengê xuşîna avê.

text:
Ji şuhret pê hisîn 'amî
Bi deng û bang û awazê
Dibêjit nexmeya sazê

glosses: Ray, rey, re'î, bijartina fermî bo yan dijî tiştekê/î yan kesekê/î.

text: Te dengê xwe di hilbijartinan de bi kar anî?

forms:
دهنگ
bang
gazî
hawar
qerebalix
hes

etymology_text:
Hevreha soranî دهنگ (deng), farisî دنگ (deng), osetî deng, zazakî veng, pehlewî veng, têkilî bang, zazakî vac- ku rehê dema niha ji lêkera vatene (gotin) e, avestayî veçeh-, sanskrîtî vac-, îngilîzî "voice", latînî "vox"... hemû ji proto-hindûewropî.
:Çavkanî: Cheung p.404, Horn p.41, Watkins p.97, Etymonline
:Hevreh: bang, gotin

دهنگ

roman: deng

абжьы

roman: ābž̍ə

макъэ

roman: māqă

𐕄𐔰𐕅

roman: ḳal'

𑜏𑜢𑜂𑜫

roman: siṅ

ድምፅ

roman: dəmṣ́

মাত

roman: mat

гьаракь

roman: harakḷ

イタㇰ

roman: itak

イタキ

roman: itaki

イタキヒ

roman: itakihi

ハゥ

roman: haw

тауыш

roman: tawïš

го́лас

roman: hólas

توار

roman: tawár

সর

roman: śôr

глас

roman: glas

хоолой

roman: xooloj

аз

roman: az

ᎧᏁᎬᎤᏃᏴᎬ

roman: kanegvunoyvgv

聲音

roman: sing¹ jam¹

шынйин

roman: šɨnyin

聲音

roman: sâng-yîm

聲音

roman: shēngyīn

聲

roman: shēng

音聲

roman: yīnshēng

聲音

roman: siăng-ĭng

聲音

roman: siaⁿ-im

сасӑ

roman: sasă

صَوْت

roman: ṣawt

صوت

roman: ṣōt

ձայն

roman: jayn

вайгель

roman: vajgelʹ

дилган

roman: ʒilgan

дылган

roman: dilgan

آوا

roman: âvâ

صدا

roman: sedâ

آواز

roman: âvâz

دنگ

roman: dong

بانگ

roman: bâng

صوت

roman: sowt

𐍃𐍄𐌹𐌱𐌽𐌰

roman: stibna

અવાજ

roman: avāj

ხმა

roman: xma

आवाज़

roman: āvāz

קוֹל

roman: kol

оаз

roman: oaz

гӀар

roman: ġar

дун

roman: dun

ಕೊರಳು

roman: koraḷu

үн

roman: ün

добуш

roman: dobuş

හඬ

roman: haⁿḍa

කෑ

roman: kǣ

гӧлӧс

roman: gölös

гор

roman: gor

목소리

roman: moksori

소리

roman: sori

음성

roman: eumseong

ສຽງ

roman: sīang

сес

roman: ses

ᦵᦉᧂ

roman: ṡeng

ശബ്ദം

roman: śabdaṃ

ᠵᡳᠯᡤᠠᠨ

roman: jilgan

турсуй

roman: tursuj

आवाज

roman: āvāj

вайгяль

roman: vajgjalʹ

дуу

roman: duu

ᠳᠠᠭᠤ

roman: daɣu

ᠳᠠᠭᠤᠤ

roman: daɣuu

ыу

roman: əu

声

roman: くぃー, kwī

ସ୍ୱର

roman: swôrô

хъӕлӕс

roman: qælæs

ئاۋاز

roman: awaz

غږ

roman: ǧaģ

آواز

roman: āwāz

صوت

roman: sawt

ږغ

roman: ẓaǧ

дауыс

roman: dauys

го́лос

roman: gólos

го́лос

roman: hólos

स्वर

roman: svara

वाच्

roman: vāc

гласъ

roman: glasŭ

голосъ

roman: golosŭ

သဵင်

roman: sěng

садо

roman: sado


guh lê bûn

glosses:
bîstin, bihîstin, bi guhan pê hesîn,
(dengek) hatin guhî, bi ber guhî ketin,
ketin ber guhî, bi guhên xwe hay / aga jê bûn

forms:
guh lê dibim (present)
guh lê dibî (present)
guh lê dibe (present)
guh lê dibin (present)
guh lê bibe (imperative singular)
guh lê bibin (imperative plural)
guh lê bûm (past)
guh lê bûyî (past)
guh lê bû (past)
go lê bûn
gu lê bûn
gulê bûn
guhlêbûn
gulêbûn
dîtin
pê hesîn

etymology_text: Ji guh + lê + bûn.

ipa: /ɡʊh leː buːn/

hyphenation: guh lê bûn


pê hesîn

glosses: Hay jê bûn, jê agadar bûn, zanîn, hest pê kirin<

text: Ez bi wê yekê nehesiyam.

text: Gelo tu pê dihesî ku hewa sartir dibe?

forms:
pê dihesim (present)
pê dihesî (present)
pê dihese (present)
pê dihesin (present)
pê bihese (imperative singular)
pê bihesin (imperative plural)
pê hesîm (past)
pê hesî (past)
pê hesî (past)
pê –hes– (root present)
pê –hesî– / –hesiya– (root past)
ez pê dihesim (indicative present positive)
ez pê nahesim (indicative present negative)
ez pê hesîm / pê hesiyam (indicative past positive)
ez pê nehesîm / pê nehesiyam (indicative past negative)
tu pê dihesî (indicative present positive)
tu pê nahesî (indicative present negative)
tu pê hesî / pê hesiyayî (indicative past positive)
tu pê nehesî / pê nehesiyayî (indicative past negative)
ew pê dihese (indicative present positive)
ew pê nahese (indicative present negative)
ew pê hesî / pê hesiya (indicative past positive)
ew pê nehesî / pê nehesiya (indicative past negative)
em pê dihesin (indicative present positive)
em pê nahesin (indicative present negative)
em pê hesîn / pê hesiyan (indicative past positive)
em pê nehesîn / pê nehesiyan (indicative past negative)
hûn pê dihesin (indicative present positive)
hûn pê nahesin (indicative present negative)
hûn pê hesîn / pê hesiyan (indicative past positive)
hûn pê nehesîn / pê nehesiyan (indicative past negative)
ew pê dihesin (indicative present positive)
ew pê nahesin (indicative present negative)
ew pê hesîn / pê hesiyan (indicative past positive)
ew pê nehesîn / pê nehesiyan (indicative past negative)
ez pê dihesiyam (imperfect positive)
ez pê nedihesiyam (imperfect negative)
ez pê hesîbûm / pê hesiyabûm (positive)
ez pê nehesîbûm / pê nehesiyabûm (negative)
tu pê dihesiyayî (imperfect positive)
tu pê nedihesiyayî (imperfect negative)
tu pê hesîbûyî / pê hesiyabûyî (positive)
tu pê nehesîbûyî / pê nehesiyabûyî (negative)
ew pê dihesiya (imperfect positive)
ew pê nedihesiya (imperfect negative)
ew pê hesîbû / pê hesiyabû (positive)
ew pê nehesîbû / pê nehesiyabû (negative)
em pê dihesiyan (imperfect positive)
em pê nedihesiyan (imperfect negative)
em pê hesîbûn / pê hesiyabûn (positive)
em pê nehesîbûn / pê nehesiyabûn (negative)
hûn pê dihesiyan (imperfect positive)
hûn pê nedihesiyan (imperfect negative)
hûn pê hesîbûn / pê hesiyabûn (positive)
hûn pê nehesîbûn / pê nehesiyabûn (negative)
ew pê dihesiyan (imperfect positive)
ew pê nedihesiyan (imperfect negative)
ew pê hesîbûn / pê hesiyabûn (positive)
ew pê nehesîbûn / pê nehesiyabûn (negative)
ez ê pê bihesim (future positive)
ez ê pê nehesim (future negative)
ez ê pê hesîbim / pê hesiyabim (future perfect positive)
ez ê pê nehesîbim / pê nehesiyabim (future perfect negative)
tu yê pê bihesî (future positive)
tu yê pê nehesî (future negative)
tu yê pê hesîbî / pê hesiyabî (future perfect positive)
tu yê pê nehesîbî / pê nehesiyabî (future perfect negative)
ew ê pê bihese (future positive)
ew ê pê nehese (future negative)
ew ê pê hesîbe / pê hesiyabe (future perfect positive)
ew ê pê nehesîbe / pê nehesiyabe (future perfect negative)
em ê pê bihesin (future positive)
em ê pê nehesin (future negative)
em ê pê hesîbin / pê hesiyabin (future perfect positive)
em ê pê nehesîbin / pê nehesiyabin (future perfect negative)
hûn ê pê bihesin (future positive)
hûn ê pê nehesin (future negative)
hûn ê pê hesîbin / pê hesiyabin (future perfect positive)
hûn ê pê nehesîbin / pê nehesiyabin (future perfect negative)
ew ê pê bihesin (future positive)
ew ê pê nehesin (future negative)
ew ê pê hesîbin / pê hesiyabin (future perfect positive)
ew ê pê nehesîbin / pê nehesiyabin (future perfect negative)
ez pê hesîme / pê hesiyame (perfect positive)
ez pê nehesîme / pê nehesiyame (perfect negative)
ez pê hesîbûme / pê hesiyabûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez pê nehesîbûme / pê nehesiyabûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu pê hesiyî / pê hesiyayî (perfect positive)
tu pê nehesiyî / pê nehesiyayî (perfect negative)
tu pê hesîbûyiye / pê hesiyabûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu pê nehesîbûyiye / pê nehesiyabûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew pê hesiye / pê hesiyaye (perfect positive)
ew pê nehesiye / pê nehesiyaye (perfect negative)
ew pê hesîbûye / pê hesiyabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew pê nehesîbûye / pê nehesiyabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em pê hesîne / pê hesiyane (perfect positive)
em pê nehesîne / pê nehesiyane (perfect negative)
em pê hesîbûne / pê hesiyabûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em pê nehesîbûne / pê nehesiyabûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn pê hesîne / pê hesiyane (perfect positive)
hûn pê nehesîne / pê nehesiyane (perfect negative)
hûn pê hesîbûne / pê hesiyabûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn pê nehesîbûne / pê nehesiyabûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew pê hesîne / pê hesiyane (perfect positive)
ew pê nehesîne / pê nehesiyane (perfect negative)
ew pê hesîbûne / pê hesiyabûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew pê nehesîbûne / pê nehesiyabûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez pê bihesim (present subjunctive positive)
(bila) ez pê nehesim (present subjunctive negative)
(bila) ez pê hesîbim / pê hesiyabim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez pê nehesîbim / pê nehesiyabim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu pê bihesî (present subjunctive positive)
(bila) tu pê nehesî (present subjunctive negative)
(bila) tu pê hesîbî / pê hesiyabî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu pê nehesîbî / pê nehesiyabî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew pê bihese (present subjunctive positive)
(bila) ew pê nehese (present subjunctive negative)
(bila) ew pê hesîbe / pê hesiyabe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew pê nehesîbe / pê nehesiyabe (preterite subjunctive negative)
(bila) em pê bihesin (present subjunctive positive)
(bila) em pê nehesin (present subjunctive negative)
(bila) em pê hesîbin / pê hesiyabin (preterite subjunctive positive)
(bila) em pê nehesîbin / pê nehesiyabin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn pê bihesin (present subjunctive positive)
(bila) hûn pê nehesin (present subjunctive negative)
(bila) hûn pê hesîbin / pê hesiyabin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew pê bihesin (present subjunctive positive)
(bila) ew pê nehesin (present subjunctive negative)
(bila) ew pê hesîbin / pê hesiyabin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew pê nehesîbin / pê nehesiyabin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez pê bihesiyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez pê nehesiyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez pê hesîbûma / pê hesiyabûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu pê bihesiyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu pê nehesiyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew pê bihesiyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew pê nehesiyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew pê hesîbûya / pê hesiyabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em pê bihesiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em pê nehesiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em pê hesîbûna / pê hesiyabûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn pê bihesiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn pê nehesiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn pê hesîbûna / pê hesiyabûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew pê bihesiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew pê nehesiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew pê hesîbûna / pê hesiyabûna (pluperfect subjunctive positive)
ez ê pê bihesiyama (present conditional positive)
ez ê pê nehesiyama (present conditional negative)
ez ê pê hesîbûma / pê hesiyabûma (preterite conditional positive)
ez ê pê nehesîbûma / pê nehesiyabûma (preterite conditional negative)
tu yê pê bihesiyayî (present conditional positive)
tu yê pê nehesiyayî (present conditional negative)
tu yê pê hesîbûyayî / pê hesiyabûyayî (preterite conditional positive)
ew ê pê bihesiyaya (present conditional positive)
ew ê pê nehesiyaya (present conditional negative)
ew ê pê hesîbûya / pê hesiyabûya (preterite conditional positive)
ew ê pê nehesîbûya / pê nehesiyabûya (preterite conditional negative)
em ê pê bihesiyana (present conditional positive)
em ê pê nehesiyana (present conditional negative)
em ê pê hesîbûna / pê hesiyabûna (preterite conditional positive)
em ê pê nehesîbûna / pê nehesiyabûna (preterite conditional negative)
hûn ê pê bihesiyana (present conditional positive)
hûn ê pê nehesiyana (present conditional negative)
hûn ê pê hesîbûna / pê hesiyabûna (preterite conditional positive)
hûn ê pê nehesîbûna / pê nehesiyabûna (preterite conditional negative)
ew ê pê bihesiyana (present conditional positive)
ew ê pê nehesiyana (present conditional negative)
ew ê pê hesîbûna / pê hesiyabûna (preterite conditional positive)
ew ê pê nehesîbûna / pê nehesiyabûna (preterite conditional negative)
(tu) pê bihese (imperative present positive)
(tu) pê nehese (imperative present negative)
(hûn) pê bihesin (imperative present positive)
(hûn) pê nehesin (imperative present negative)
pê hesan
pê heshan
pê hesihan
pê hesiyan
pê hesîyan
pê hesyan
pê hisan
pê hishan
pê hisihan
pê hisîn
pê hisiyan
pê hisîyan
pê hisyan
pê hîsan
pê hîshan
pê hîsihan
pê hîsîn
pê hîsiyan
pê hîsîyan
pê hîsyan
pê ḧesan
pê ḧeshan
pê ḧesihan
pê ḧesîn
pê ḧesiyan
pê ḧesîyan
pê ḧesyan
pê ḧisan
pê ḧishan
pê ḧisihan
pê ḧisîn
pê ḧisiyan
pê ḧisîyan
pê ḧisyan
pê ḧîsan
pê ḧîshan
pê ḧîsihan
pê ḧîsîn
pê ḧîsiyan
pê ḧîsîyan
pê ḧîsyan

etymology_text: Ji pê + hesîn.

ধৰা পেলোৱা

roman: dhora pelüa

заўважа́ць

roman: zaŭvažácʹ

заўва́жыць

roman: zaŭvážycʹ

забеля́звам

roman: zabeljázvam

забеле́жа

roman: zabeléža

ᎠᏕᎶᎣᏍᎦ

roman: adeloosga

注意

roman: zhùyì

لَاحَظَ

roman: lāḥaẓa

اِنْتَبَهَ

roman: intabaha

متوجه شدن

roman: motavajje šodan

ध्यान देना

roman: dhyān denā

שָׂם לֵב

roman: sam lev

알아차리다

roman: aracharida

깨닫다

roman: kkaedatda

забележува

roman: zabeležuva

забележи

roman: zabeleži

замеча́ть

roman: zamečátʹ

заме́тить

roman: zamétitʹ

дида мондан

roman: dida mondan

поміча́ти

roman: pomičáty

помі́тити

roman: pomítyty

διακρίνω

roman: diakríno

παρατηρώ

roman: paratiró

προσέχω

roman: prosécho

ipa: /peː ħɛˈsiːn/

hyphenation: pê he·sîn


pêhesîn

forms:
pêhesan
pêheshan
pêhesihan
pêhesiyan
pêhesîyan
pêhesyan
pêhisan
pêhishan
pêhisihan
pêhisîn
pêhisiyan
pêhisîyan
pêhisyan
pêhîsan
pêhîshan
pêhîsihan
pêhîsîn
pêhîsiyan
pêhîsîyan
pêhîsyan
pêḧesan
pêḧeshan
pêḧesihan
pêḧesîn
pêḧesiyan
pêḧesîyan
pêḧesyan
pêḧisan
pêḧishan
pêḧisihan
pêḧisîn
pêḧisiyan
pêḧisîyan
pêḧisyan
pêḧîsan
pêḧîshan
pêḧîsihan
pêḧîsîn
pêḧîsiyan
pêḧîsîyan
pêḧîsyan


hesîn

glosses: pê hesîn, hay jê bûn, jê agadar bûn, hest pê kirin

text: Te her carê ez hembêz dikirim min bêtir ji dinyayê hez dikir, bêtir bi bişkivîna dar û beran dihesiyam.

ref: Rûbar Elî, Spêle, Nûbihar, 2022, r. 33

text: Te ji zulfê butan sihhet Mela reştir e tali'Yarê te seher bêt û biret pê nehesî tu

forms:
heshan
hesihan
hesiyan
hesîyan
hesyan
hisan
hishan
hisihan
hisîn
hisiyan
hisîyan
hisyan
hîsan
hîshan
hîsihan
hîsîn
hîsiyan
hîsîyan
hîsyan
ḧesan
ḧeshan
ḧesihan
ḧesîn
ḧesiyan
ḧesîyan
ḧesyan
ḧisan
ḧishan
ḧisihan
ḧisîn
ḧisiyan
ḧisîyan
ḧisyan
ḧîsan
ḧîshan
ḧîsihan
ḧîsîn
ḧîsiyan
ḧîsîyan
ḧîsyan

etymology_text: Ji hes + în.

hyphenation: he·sîn


agadar

text: Mirov bi xwendina helbestên wî ra agadar dibe (...)

ref: Frîda Hecî Cewarî, Bîranînên Min, Weşanên Lîmûş, 2010

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-agadar.wav


agadar

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: aga (di derheqê tiştekî de xwedî malumat bûyinê.)


agahdar

glosses: ya / yê tiştekî dizane, ya / yê hay ji tiştekî heye, ya / yê aga ji tiştekî heye, pêhesiyayî, pêhesandî

text: Çîvîroglu da zanîn ku Bîden ji bo ku demeke dirêj senatorî kiriye ji cîhanê 'agahdar e, ji pirsgirêkên cîhanê bi taybetî ji pirsgirêka kurdan agahdar e û wiha got: “Tê zanîn ku ji ber Trump ne ji nav siyasetê hatibû dihat rexnekirin. Bîden berovajî vê yekê ji nav siyasetê hatiye û xwedî tecrube ye.

ref: Bêrîvan Kayi, Ger neguhere danekirin li ber derî ne https://web.archive.org/https://xwebun.org/ger-neguhere-danekirin-li-ber-deri-ne arşîv, 17.11.2020

forms:
agahdartir (comparative)
herî agahdar (superlative)
agahdartirîn (superlative)
agadar
agedar
agehdar

etymology_text: Ji agah + -dar.

ipa: /ɑːɡɑːhˈdɑːɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-agahdar.wav

hyphenation: a·gah·dar


agedar

forms:
agedartir (comparative)
herî agedar (superlative)
agedartirîn (superlative)


agehdar

forms:
agehdartir (comparative)
herî agehdar (superlative)
agehdartirîn (superlative)


hesan

glosses: Kevîrek anku berek e devê amûrên birrek pê tê xweşkirin daku baş bibirrin.

forms:
san
hesin

etymology_text: Ji he- + proto-hindûewropî *ḱōro-, ji *ḱō- (“sûn, hesûn, sûtin"”), hevreha san, sûn, hesûn, sûtin, şûr yên kurdî, سان (san) ya farisî, शूल (śū'la: amûrên tûj) ya sanskrîtî, սուր (sur: şûr; tûj) û հեսան (hesan: hesan) yên ermenî, cōt (hesan) û catus (jîr) yên latînî.

асялок

roman: asjalók

точило

roman: točilo

брус

roman: brus

磨刀石

roman: módāoshí

磨石

roman: móshí

مِسَنّ

roman: misann

مِجْلَخَة

roman: mijlaḵa

مِشْحَذ

roman: mišḥaḏ

հեսան

roman: hesan

افسان

roman: afsân

فسان

roman: fasân

سان

roman: sân

ھەسان

roman: hasān

אבן השאה

roman: éven hasaá

אבן משחזת

roman: éven mashkhézet

숫돌

roman: sutdol

билүү

roman: bilüü

хайлга

roman: hajlga

بلگو

roman: bileği

осело́к

roman: oselók

точи́льный ка́мень

roman: točílʹnyj kámenʹ

точи́ло

roman: točílo

осла́

roman: oslá

ថ្មសំលៀងកាំបិត

roman: thmɑɑsɑmliəngkambət

ακόνι

roman: akóni

ἀκόνη

roman: akónē

θηγάνη

roman: thēgánē

hyphenation: he·san


hesan

glosses: Guhartoyeke hesîn (“pê hesîn, hay jê bûn”).


birrîn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre birîn.

forms:
dibirrim (present)
dibirrî (present)
dibirre (present)
dibirrin (present)
bibirre (imperative singular)
bibirrin (imperative plural)
birrî (past)
birrî (past)
birrî (past)
birrî (past)

ipa: /bɪɾˈɾiːn/

hyphenation: bir·rîn


birrek

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre birek.

text: Rasterast berê xwe dabû xwaringehê. Hêwirze û himhima birrek kesên berdilk spî... Ketibû dora xwarinê.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 23, ISBN 9786054497010

text: Li jorê mîna xilxalekê diteyisî, ez dikeniyam, li jorê li ba dibû, perîkên wê perweze didan, hişê min devnexûnî hev bû, birrek xweşdiviyên min bi ro de çûn, min go bila nebêje û ez keniyam.

ref: Înan Eroglu, Têbîniyek, Weşanên Avesta, 2019, r. 37, ISBN 9786052246474


birek

glosses: Alava pêbirînê, amûra tişt pê tên birîn.

glosses: Nîşana zêdebûn an jî ji hedê derbûna tiştekî; pêşek, lodek.

forms:
بڕەک
berek
birrek

etymology_text: Ji bir + -ek.

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-birek.wav

hyphenation: bi·rek


kêr

glosses: Amûrek e tişt pê tên birîn (biçûk e û mirov dikare di berîka xwe de hilgire).

text: Kêra te kot bûye goşt nabire.

forms:
bivir
das
kahûr

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî *(s)ker- > *(s)ker-t- ("birrîn, ker kirin")
:proto-hindûarî: *krtî- ("kêr"), *kert- ("birrîn")
::avestayî: kareta- ("kêr"), kert- ("birrîn")
::fam: kart ("kêr")
::farisî: kard ("kêr")
::kurdî: kêr ("kêr"), ker] (parçe, pirt)
::nuxalk: karç ("kêr")
::osetî: kard ("kêr")
::hewramî: kard ("kêr")
::(zazakî: kard ("kêr")
:sanskrîtî: krti- ("kêr"), kert- ("birrîn")
:yûnanî: keirein ("birrîn, ker kirin")
:latînî: curtus ("kurt, kin")
:îngilîzî: short ("kurt, kin"), share ("parve kirin"), shear ("birrîn") ...

ацҳа

roman: ācḥā

сэ

roman: să

бычак

roman: bïčak

ቢላ

roman: bila

סכינא

roman: sakkīnā

ܣܲܟܝܼܢܵܐ

roman: sakīnā

ܣܟܝܼܢܬܵܐ

roman: skīntā

ছুৰী

roman: suri

нус

roman: nus

бысаҡ

roman: bïsaq

ნეკ

roman: neḳ

нож

roman: nož

ছুরি

roman: churi

চাকু

roman: caku

ဓား

roman: dha:

хутага

roman: xutaga

ཀ་ཀྲ་ལ

roman: ka kra la

урс

roman: urs

ᎭᏰᎳᏍᏗ

roman: hayelasdi

до

roman: do

刀

roman: tô

刀

roman: dāo

刀子

roman: dāozi

刀

roman: dŏ̤

刀

roman: to

ҫӗҫӗ

roman: śĕśĕ

ވަޅި

roman: vaḷi

баһак

roman: bahak

سِكِّين

roman: sikkīn

مُدْيَة

roman: mudya

سكينة

roman: sikkīna

سكينة

roman: sakkīna

موس

roman: muus

դանակ

roman: danak

пеель

roman: pejelʹ

пурта

roman: purta

کارد

roman: kârd

چاقو

roman: čâqu

છરી

roman: charī

დანა

roman: dana

छुरी

roman: churī

चाक़ू

roman: cāqū

סַכִּין

roman: sakín

ಚಾಕು

roman: cāku

ಕತ್ತಿ

roman: katti

бычакъ

roman: bıçaq

бычак

roman: bıçak

දණහිස

roman: daṇahisa

칼

roman: kal

나이프

roman: naipeu

вʼала

roman: wala

ᒨᐦᑯᒫᓐ

roman: moohkomaan

бичакъ

roman: biçaq

ມີດ

roman: mīt

ພ້າ

roman: phā

ხამი

roman: xami

ᦙᦲᧆ

roman: miid

ᡥᡠᠸᡝᠰᡳ

roman: huwesi

सुरी

roman: surī

ხამუ

roman: xamu

хутга

roman: hutga

ᠬᠢᠲᠤᠭᠠ

roman: qituɣ-a

चक्कु

roman: cakku

कुँइँ

roman: kum̐im̐

кард

roman: kard

سكین

roman: sikkin

پىچاق

roman: pichaq

چاقو

roman: čâqú

چاړه

roman: čāṛᶕ

ਚਾਕੂ

roman: cākū

пышақ

roman: pyşaq

ⲑⲟⲕ

roman: thok

ϭⲟⲣⲧⲉ

roman: corte

но́жик

roman: nóžik

костура

roman: kostura

چاقون

roman: cāqūṁ

ꠍꠥꠞꠤ

roman: súri

ножь

roman: nožĭ

გა̈ჩ

roman: gäč

ၽႃႉ

roman: phâ̰a

གྲིག

roman: thrik

пычақ

roman: pıçaq

корд

roman: kord

чоқу

roman: čoqu


kêr

glosses: mifa, feyde, sûde, kelk, qazanc, qezenc, kar

text: Ji mexmûrê di pêçayê / Qumaş kevn e bi kêr nayê

text: (...) ka ca tu bi kêrî vî karî têyî yan na!

ref: Zeynelabidîn Zinar, Xwençe 1, Weşanxana Çanda Kurdî, 1989

text: Ez bûm xwediyê ders û tecrubeyên bêhempa, – ko niha êdî bi kêrî çu tiştî nayên.

ref: Mehmed Uzun, Hawara Dîcleyê 1, Weşanên Nefel, 2003

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

audio: LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-kêr.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kêr_1.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kêr_2.wav

hyphenation: kêr


berîk

glosses: Cihên li cilê mirovî yê ku mirov dikare tiştan bike tê de.

forms:
بەریک
beri
berok
bêrîk

etymology_text: Ji berî (“pêşî”) + -k.

джыбэ

roman: ǯ̍əbă

карман

roman: karman

ܟܝܣܐ

roman: kīsāʾ

জেপ

roman: zep

чванта

roman: čwanta

кеҫә

roman: keθä

кішэ́нь

roman: kišénʹ

পকেট

roman: pôkeṭ

জেব

roman: jeb

джоб

roman: džob

အိတ်

roman: it

киса

roman: kisa

ᎠᏜᏩᏛᎢ

roman: adlawadvi

衫袋

roman: saam¹ doi²

褲袋

roman: fu³ doi²

口袋

roman: hau² doi⁶⁻²

口袋

roman: kǒudài

荷包

roman: hébāo

口袋

roman: khió-tēr

جَيْب

roman: jayb

جيب

roman: gēb

جيب

roman: jīb

գրպան

roman: grpan

ջեբ

roman: ǰeb

зепе

roman: zepe

جیب

roman: jib

ખિસ્સું

roman: khissũ

ჯიბე

roman: ǯibe

चेद

roman: ced

כִּיס

roman: kis

жып

roman: žəp

ಕಿಸೆ

roman: kise

чөнтөк

roman: çöntök

පොකට්

roman: pokaṭ

සාක්කුව

roman: sākkuwa

호주머니

roman: hojumeoni

포켓

roman: poket

주머니

roman: jumeoni

ᐊᓯᐊᐧᒋᑲᐣ

roman: asiaycikan

ກະເປົາ

roman: ka pao

ຖົງ

roman: thong

ພົກ

roman: phok

ຖົງເສື້ອ

roman: thong sư̄a

жибин

roman: žibin

џеб

roman: džeb

കീശ

roman: kīśa

പോക്കറ്റ്

roman: pōkkaṟṟŭ

മടിശ്ശീല

roman: maṭiśśīla

кӹшӓн

roman: kÿšän

халаас

roman: halaas

ᠬᠠᠯᠠᠭᠠᠰᠤ

roman: qalaɣasu

ᠬᠠᠷᠮᠠᠨ

roman: qarman

खल्ती

roman: khaltī

дзыпп

roman: ʒypp

جیب

roman: ceb

يانچۇق

roman: yanchuq

ਜੇਬ

roman: jēb

қалта

roman: qalta

жемсау

roman: jemsau

карма́н

roman: karmán

карма́шек

roman: karmášek

ꠎꠦꠛ

roman: zeb

кисса

roman: kissa

ҷайбак

roman: jaybak

جیف

roman: jif

பாக்கெட்

roman: pākkeṭ

జేబు

roman: jēbu

кесә

roman: kesä

ጁባ

roman: ǧuba

ཨམ་ཕྲག

roman: am phrag

པ་ཀིར

roman: pa kir

һармаан

roman: harmaan

джиб

roman: ǯib

кише́ня

roman: kyšénja

ізеп

roman: ízep

ហោប៉ៅ

roman: haopaw

сиэп

roman: siep

קעשענע

roman: keshene

טאַש

roman: tash

τσέπη

roman: tsépi

θύλακας

roman: thýlakas

ipa: /bɛˈɾiːk/


bêrîk

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre berîk.

text: Wî destê xwe xiste bêrîka xwe û pakêta cigarê derxist.


pê hesandin

glosses: agadar kirin, haydar kirin, pê dan zanîn, wa kirin ku kesek pê bihese

forms:
pê hisandin
pê hîsandin
pê ḧesandin
pê ḧisandin
pê ḧîsandin

etymology_text: Ji pê + hesandin.

ipa: /peː hɛsɑːnˈdɪn/

hyphenation: pê he·san·din


pêhesandin

glosses: agadarkirin, haydarkirin, pê dan zanîn, wa kirin ku kesek pê bihese

forms:
پێحهساندن
pêhisandin
pêhîsandin
pêḧesandin
pêḧisandin
pêḧîsandin


hesandin

glosses: pê hesandin, agadarkirin, haydarkirin, pê dan zanîn, wa kirin ku kesek pê bihese, haydar kirin

forms:
dihesînim (present)
dihesînî (present)
dihesîne (present)
dihesînin (present)
bihesîne (imperative singular)
bihesînin (imperative plural)
hesand (past)
hesand (past)
hesand (past)
hesand (past)
hisandin
hîsandin
ḧesandin
ḧisandin
ḧîsandin

etymology_text: Ji hes + -andin.

ipa: /hɛsɑːnˈdɪn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hesandin.wav

hyphenation: he·san·din


hesandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


haydar

forms:
haydartir (comparative)
herî haydar (superlative)
haydartirîn (superlative)
biha
bihay
hadar
hajê
hajêhe
hayjê
hayjêhe

etymology_text: Ji hay + -dar.

ipa: /hɑːjˈdɑːɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-haydar.wav

hyphenation: hay·dar


biha

glosses: nirx, qîmet, fiyet, giranî, heq, qedir, giramî

text:
Qebde'ê bîne ji beyda'ê zemîn
Ew dilê erdê û hem husn û biha

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

forms:
beha
buha
بهـا

etymology_text:
proto-hindûewropî: *wes- ("kirrîn û firotin") > *wes-no- ("biha, nirx")
:proto-îranî: wahna- ("biha, nirx")
::pehlewî: wahāg ("bazarr, ticaret")
::sogdî: xw'qr- ("dikandar, firoşkar")
::farisî: bahā ("biha, nirx") …
::soranî : bayî ("biha, nirx")
::(zazakî: vay ("biha, nirx") ^(alfabeya arî)
:sanskrîtî: vasná- ("biha, nirx")
:ermenî: gin ("biha, nirx")
:latînî: vênum ("firotin")
Çavkanî: Watkins p.100 | Pokorny: 1173
Hevreh: bazar, bajar

ахә

roman: āx°

𐔸𐕒𐔲

roman: tog

ዋጋ

roman: waga

মূল্য

roman: muillo

багьа

roman: baha

къимат

roman: q̇̄imat

хаҡ

roman: xaq

цана́

roman: caná

кошт

roman: košt

দাম

roman: dam

মূল্য

roman: mullô

цена́

roman: cená

ဈေး

roman: jhe:

мах

roman: maχ

價錢

roman: gaa³ cin⁴

價格

roman: gaa³ gaak³

җячян

roman: ži͡ači͡an

җя

roman: ži͡a

價錢

roman: ka-chhièn

價格

roman: jiàgé

價錢

roman: jiàqian

價

roman: jià

價數

roman: kè-siàu

價聲

roman: kè-siaⁿ / kèe-siaⁿ

價跤

roman: kè-kha

хак

roman: hak

ثَمَن

roman: ṯaman

سِعْر

roman: siʿr

تمن

roman: tamn, taman

գին

roman: gin

таман

roman: taman

قیمت

roman: qeymat

بها

roman: bahâ

ارژ

roman: arž

نرخ

roman: nerx

𐌰𐌽𐌳𐌰𐍅𐌰𐌹𐍂𐌸𐌹

roman: andawairþi

કિંમત

roman: kimmat

ფასი

roman: pasi

मूल्य

roman: mūlya

दाम

roman: dām

क़ीमत

roman: qīmat

מְחִיר

roman: m'khir

ಬೆಲೆ

roman: bele

баа

roman: baa

මිල

roman: mila

값

roman: gap

가격

roman: gagyeok

ລາຄາ

roman: lā khā

ຄ່າ

roman: khā

къимет

roman: q̄imet

цена

roman: cena

വില

roman: vila

үнэ

roman: üne

ᠦᠨᠡ

roman: ün-e

मुल्य

roman: mulya

аргъ

roman: arǧ

بها

roman: bahã

بيع

roman: báy'

بيه

roman: báya

قيمت

roman: qimát

نرخ

roman: nǝrx

ਕੀਮਤ

roman: kīmat

ਦਰ

roman: dar

ਮੁੱਲ

roman: mulla

баға

roman: bağa

сто́имость

roman: stóimostʹ

अर्घ

roman: argha

цѣна

roman: cěna

қимат

roman: qimat

нарх

roman: narx

баҳо

roman: baho

விலை

roman: vilai

ค่า

roman: kâa

ధర

roman: dhara

వెల

roman: vela

бәя

roman: bäya

бәһа

roman: bäha

གོང

roman: gong

той

roman: toj

дун

roman: dun

ціна́

roman: ciná


biha

glosses: bihadar, binirx, biqîmet, bihagiran, nirxbilind, giran, ne erzan

ipa: /bɪˈhɑː/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-biha.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-biha.wav

hyphenation: bi·ha


nirx

glosses: biha, qîmet, fiyet, giranî, heq, qedir, giramî

text: Nirxên neteweyî.

text: Ez dê xwe kem nirxê azadiya gelê xwe.

forms:
نرخ
nerx

etymology_text: Hevreha soranî نرخ (nirx), hevreha farisî yan jî deyn ji farisî نرخ (nerx) ji zimanên îranî.

نرخ

roman: nerx

ipa: /nɪɾx/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-nirx.wav

hyphenation: nirx


-andin

glosses: Paşgirek e pê lêkerên gerguhêz ji hin navdêrên sade tên çêkirin.

forms:
ـاندن
-endin
-în

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha soranî ـاندن (-andin), farisî ـاندن (-anden), pehlewî -anden, zazakî -tene.


-în

glosses: Paşgirek e pê lêkerên negerguhêz ji hin navdêrên sade tên çêkirin.

text: êş → êşîn; cemed → cemidîn, ken → kenîn

forms:
-yîn
-andin
-endin

etymology_text:
Ji berê *-îhin < *-îdin, ji *-îd + -in. Piştî kupiraniya d'ên dawîn ên kurdîketin/bişivîn, augmenta gelek zimanên hindûewropî /a/ hatiye ku ramana dema bihûrî bide û bûye /-iya/; ji proto-hindûewropî *h₁é (“û”). Guherînadengdêradawîn bi /a/ jî lêkerangerguhêz dike anku *-îdin (ngg) > *-adin (gg) ku paşê bûye -an û -andin, bo zêdetiragahî binêre li wan.
Hevrehên din yên kurmancî -iyan, -ihan, soranî ـان (-an), zazakî -ayene, farisî ـيدن (-îden), ji pêş-îranîkî*-áyati (-eyeti), ji pêş-hindûîranîkî*-áyati, ji pêş-hindû-ewropî*-éyeti, bi paşgira-in.


-în

glosses: Paşgirek e pê hin rengdêr ji hin navdêran tên çêkirin.

text: agir → agirîn, şev → şevîn

forms:
-yîn
-î
-yî

etymology_text: (Paşgira rengdêran): Hevreha soranî û farisî ـین (-în), hexamenişî [skrîpt hewce ye] (-eyne), avestayî [skrîpt hewce ye] (-eêne), sanskrîtî [skrîpt hewce ye] (-êne), latînî -īnus, yûnaniya kevn -ινος (-inos), ji proto-hindûewropî *-iHnos.


agirîn

forms:
agirîntir (comparative)
herî agirîn (superlative)
agirîntirîn (superlative)
agirî

etymology_text: Ji agir + -în.


agirî

text: Butxane bi agirî dişûştinAteşgede cumlekî vekuştin

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
agirîtir (comparative)
herî agirî (superlative)
agirîtirîn (superlative)
agirîn

etymology_text: Ji agir + -î

ipa: /ɑːɡɪˈɾiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-agirî.wav

hyphenation: a·gi·rî


agirî

glosses: Rewşa çemandî ya yekjimar a binavkirî ya agir.

forms: agiran (masculine definite oblique plural)


tewandî

glosses: ya / yê ku hatiye tewandin anku çemandin

etymology_text: Ji tewand + -î.


çemandî

glosses: ya / yê ku hatiye çemandin anku tewandin

etymology_text: Ji çemand + -î.

ipa: /t͡ʃɛmɑːnˈdiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-çemandî.wav

hyphenation: çe·man·dî


hilbijartin

glosses: jêgirtin, bijartina kesan yan tiştan bi dengdanê anku reydanê

text: Gelo ez ê çawa binivîsim, çîroka kîjanê hilbijêrim, di nav van çîrokên şikestî de?

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, çapa 2em, r. 83, ISBN 978-605-5585-41-9

forms:
hildibijêrim (present)
hildibijêrî (present)
hildibijêre (present)
hildibijêrin (present)
hilbijêre (imperative singular)
hilbijêrin (imperative plural)
hilbijart (past)
hilbijart (past)
hilbijart (past)
hilbijart (past)
hil –bijêr– (root present)
hil –bijart– (root past)
ez hildibijêrim (indicative present positive)
ez hilnabijêrim (indicative present negative)
min hilbijart (indicative past positive)
min hilnebijart (indicative past negative)
tu hildibijêrî (indicative present positive)
tu hilnabijêrî (indicative present negative)
te hilbijart (indicative past positive)
te hilnebijart (indicative past negative)
ew hildibijêre (indicative present positive)
ew hilnabijêre (indicative present negative)
wê/wî hilbijart (indicative past positive)
wê/wî hilnebijart (indicative past negative)
em hildibijêrin (indicative present positive)
em hilnabijêrin (indicative present negative)
me hilbijart (indicative past positive)
me hilnebijart (indicative past negative)
hûn hildibijêrin (indicative present positive)
hûn hilnabijêrin (indicative present negative)
we hilbijart (indicative past positive)
we hilnebijart (indicative past negative)
ew hildibijêrin (indicative present positive)
ew hilnabijêrin (indicative present negative)
wan hilbijart (indicative past positive)
wan hilnebijart (indicative past negative)
min hildibijart (imperfect positive)
min hilnedibijart (imperfect negative)
min hilbijartibû (positive)
min hilnebijartibû (negative)
te hildibijart (imperfect positive)
te hilnedibijart (imperfect negative)
te hilbijartibû (positive)
te hilnebijartibû (negative)
wê/wî hildibijart (imperfect positive)
wê/wî hilnedibijart (imperfect negative)
wê/wî hilbijartibû (positive)
wê/wî hilnebijartibû (negative)
me hildibijart (imperfect positive)
me hilnedibijart (imperfect negative)
me hilbijartibû (positive)
me hilnebijartibû (negative)
we hildibijart (imperfect positive)
we hilnedibijart (imperfect negative)
we hilbijartibû (positive)
we hilnebijartibû (negative)
wan hildibijart (imperfect positive)
wan hilnedibijart (imperfect negative)
wan hilbijartibû (positive)
wan hilnebijartibû (negative)
ez ê hilbijêrim (future positive)
ez ê hilnebijêrim (future negative)
minê hilbijartibe (future perfect positive)
minê hilnebijartibe (future perfect negative)
tu yê hilbijêrî (future positive)
tu yê hilnebijêrî (future negative)
teyê hilbijartibe (future perfect positive)
teyê hilnebijartibe (future perfect negative)
ew ê hilbijêre (future positive)
ew ê hilnebijêre (future negative)
wê/wîyê hilbijartibe (future perfect positive)
wê/wîyê hilnebijartibe (future perfect negative)
em ê hilbijêrin (future positive)
em ê hilnebijêrin (future negative)
meyê hilbijartibe (future perfect positive)
meyê hilnebijartibe (future perfect negative)
hûn ê hilbijêrin (future positive)
hûn ê hilnebijêrin (future negative)
weyê hilbijartibe (future perfect positive)
weyê hilnebijartibe (future perfect negative)
ew ê hilbijêrin (future positive)
ew ê hilnebijêrin (future negative)
wanê hilbijartibe (future perfect positive)
wanê hilnebijartibe (future perfect negative)
min hilbijartiye (perfect positive)
min hilnebijartiye (perfect negative)
min hilbijartibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min hilnebijartibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te hilbijartiye (perfect positive)
te hilnebijartiye (perfect negative)
te hilbijartibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te hilnebijartibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî hilbijartiye (perfect positive)
wê/wî hilnebijartiye (perfect negative)
wê/wî hilbijartibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî hilnebijartibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me hilbijartiye (perfect positive)
me hilnebijartiye (perfect negative)
me hilbijartibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me hilnebijartibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we hilbijartiye (perfect positive)
we hilnebijartiye (perfect negative)
we hilbijartibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we hilnebijartibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan hilbijartiye (perfect positive)
wan hilnebijartiye (perfect negative)
wan hilbijartibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan hilnebijartibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez hilbijêrim (present subjunctive positive)
(bila) ez hilnebijêrim (present subjunctive negative)
(bila) min hilbijartibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min hilnebijartibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu hilbijêrî (present subjunctive positive)
(bila) tu hilnebijêrî (present subjunctive negative)
(bila) te hilbijartibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te hilnebijartibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew hilbijêre (present subjunctive positive)
(bila) ew hilnebijêre (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî hilbijartibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî hilnebijartibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em hilbijêrin (present subjunctive positive)
(bila) em hilnebijêrin (present subjunctive negative)
(bila) me hilbijartibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me hilnebijartibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn hilbijêrin (present subjunctive positive)
(bila) hûn hilnebijêrin (present subjunctive negative)
(bila) we hilbijartibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we hilnebijartibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew hilbijêrin (present subjunctive positive)
(bila) ew hilnebijêrin (present subjunctive negative)
(bila) wan hilbijartibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan hilnebijartibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min hilbijarta (imperfect subjunctive positive)
(bila) min hilnebijarta (imperfect subjunctive negative)
(bila) min hilbijartibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min hilnebijartibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te hilbijarta (imperfect subjunctive positive)
(bila) te hilnebijarta (imperfect subjunctive negative)
(bila) te hilbijartibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te hilnebijartibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî hilbijarta (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî hilnebijarta (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî hilbijartibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî hilnebijartibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me hilbijarta (imperfect subjunctive positive)
(bila) me hilnebijarta (imperfect subjunctive negative)
(bila) me hilbijartibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me hilnebijartibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we hilbijarta (imperfect subjunctive positive)
(bila) we hilnebijarta (imperfect subjunctive negative)
(bila) we hilbijartibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we hilnebijartibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan hilbijarta (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan hilnebijarta (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan hilbijartibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan hilnebijartibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê hilbijarta (present conditional positive)
minê hilnebijarta (present conditional negative)
minê hilbijartibûya (preterite conditional positive)
minê hilnebijartibûya (preterite conditional negative)
teyê hilbijarta (present conditional positive)
teyê hilnebijarta (present conditional negative)
teyê hilbijartibûya (preterite conditional positive)
teyê hilnebijartibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê hilbijarta (present conditional positive)
wê/wîyê hilnebijarta (present conditional negative)
wê/wîyê hilbijartibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê hilnebijartibûya (preterite conditional negative)
meyê hilbijarta (present conditional positive)
meyê hilnebijarta (present conditional negative)
meyê hilbijartibûya (preterite conditional positive)
meyê hilnebijartibûya (preterite conditional negative)
weyê hilbijarta (present conditional positive)
weyê hilnebijarta (present conditional negative)
weyê hilbijartibûya (preterite conditional positive)
weyê hilnebijartibûya (preterite conditional negative)
wanê hilbijarta (present conditional positive)
wanê hilnebijarta (present conditional negative)
wanê hilbijartibûya (preterite conditional positive)
wanê hilnebijartibûya (preterite conditional negative)
(tu) hilbijêre (imperative present positive)
(tu) hilnebijêre (imperative present negative)
(hûn) hilbijêrin (imperative present positive)
(hûn) hilnebijêrin (imperative present negative)
هلبژارتن
helbijartin

etymology_text: Ji hil- + bijartin.

решавам, спирам се на

roman: rešavam, spiram se na

選擇

roman: xuǎnzé

ընտրել

roman: əntrel

решава

roman: rešava

реши

roman: reši

выбира́ть

roman: vybirátʹ

вы́брать

roman: výbratʹ

διαλέγω

roman: dialégo

абіра́ць

roman: abirácʹ

абра́ць

roman: abrácʹ

выбіра́ць

roman: vybirácʹ

вы́браць

roman: výbracʹ

избирам

roman: izbiram

選舉

roman: xuǎnjǔ

اِنْتَخَبَ

roman: intaḵaba

انتخب

roman: intaḵab

선거하다

roman: seon-geohada

ເລືອກຕັ້ງ

roman: lư̄ak tang

изгласува

roman: izglasuva

изгласа

roman: izglasa

избира́ть

roman: izbirátʹ

избра́ть

roman: izbrátʹ

обира́ти

roman: obyráty

обра́ти

roman: obráty

вибира́ти

roman: vybyráty

ви́брати

roman: výbraty

បោះឆ្នោត

roman: bɑhchnaot

εκλέγω

roman: eklégo

ἀρχαιρεσίαζω

roman: arkhairesíazō

αἱρέομαι

roman: hairéomai

χειροτονέω

roman: kheirotonéō

προχειρίζομαι

roman: prokheirízomai

ipa: /hɪlbɪʒɑːɾˈtɪn/

hyphenation: hil·bi·jar·tin


hilbijartin

ምርጫ

roman: mərč̣a

নিৰ্বাচন

roman: nirrason

вы́бары

roman: výbary

নির্বাচন

roman: nirbacôn

ইন্তেখাব

roman: intekhab

и́збори

roman: ízbori

選舉

roman: syun² geoi²

щүанҗү

roman: xüanžü

選舉

roman: xyon³ jy³

選舉

roman: PFS: sién-kí; Guangdong: xiên³ mu³

選舉

roman: xuǎnjǔ

選舉

roman: sōng-gṳ̄

選舉

roman: soán-kú / soán-kír / soán-kí

اِنْتِخَاب

roman: intiḵāb

اِنْتِخَابَات

roman: intiḵābāt

ընտրություններ

roman: əntrutʻyunner

𐭥𐭩𐭧𐭲𐭭

roman: ʿyḥtn

انتخابات

roman: entexâbât

ચૂંટણી

roman: cū̃ṭṇī

არჩევნები

roman: arčevnebi

चुनाव

roman: cunāv

इंतिख़ाबात

roman: intixābāt

निर्वाचन

roman: nirvācan

בְּחִירוֹת

roman: bkhirot

ಚುನಾವಣೆ

roman: cunāvaṇe

шайлоо

roman: şayloo

මැතිවරණය

roman: mætiwaraṇaya

선거

roman: seon-geo

ການເລືອກຕັ້ງ

roman: kān lư̄ak tang

избори

roman: izbori

തിരഞ്ഞെടുപ്പ്

roman: tiraññeṭuppŭ

ڤيليهن راي

roman: pilihan raya

сонгууль

roman: songuulʹ

ᠰᠣᠩᠭᠤᠭᠤᠯᠢ

roman: songɣuɣuli

ନିର୍ବାଚନ

roman: nirbacônô

سايلام

roman: saylam

ټاکنه

roman: ṭākǝ́na

انتخابات

roman: entexābãt

ਚੋਣ

roman: coṇ

сайлау

roman: sailau

ⲯⲩⲫⲟⲥ

roman: psuphos

вы́боры

roman: výbory

निर्वाचनम्

roman: nirvācanam

интихобот

roman: intixobot

தேர்தல்

roman: tērtal

ఎన్నిక

roman: ennika

сайлаулар

roman: saylaular

ምምራጽ

roman: məmraṣ

འོས་བསྡུ

roman: 'os bsdu

འོས་ཤོག

roman: 'os shog

ការបោះឆ្នោត

roman: kaabɑhchnaot

וואַלן

roman: valn

εκλογή

roman: eklogí

εκλογές

roman: eklogés

ἀρχαιρεσίαι

roman: arkhairesíai

αἵρεσις

roman: haíresis

χειροτονία

roman: kheirotonía

ipa: /hɪlbɪʒɑːɾˈtɪn/


neçar

glosses: Mecbûr, bêçare, dema kesekî/ê ti rêyên din nebin, ya / yê ku ti çare anku hel nîne.

forms:
neçartir (comparative)
herî neçar (superlative)
neçartirîn (superlative)
نهچار
naçar
naçare
neçare

etymology_text: ne- + çare, hevreha soranî ناچار (naçar) (naçar), farisî ناچار (naçar), ji zimanên îranî.

ipa: /nɛˈt͡ʃɑːɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-neçar.wav

hyphenation: ne·çar


naçar

text: Herçî ko nekir bi dînî iqrarNaçar gelek bi şîr fena bûnHetta ko hinek bi dîn teba bûn

text: Destê bab û dayê neçûye qetla wî, naçar bûyî anîn, ew zarok di paçikan pêçayî danîne nêv sindûqekê û avetine Nîlê mubarek.

ref: Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, 2022 ["1857"], r. 141

etymology_text: Ji na + çare


bêçare

text:
Tu bixufranê min ê bêçare, ah.
Hate Cebraîl li ba emrê Îlah:
“Ser hilîne, Adema, 'efwa Celîl
Bo te hat û rabe ey zîba cemîl

ref: Mela Hisênê Bateyî

forms:
bêçaretir (comparative)
herî bêçare (superlative)
bêçaretirîn (superlative)
bêçar

etymology_text: Ji bê- + çare.

ipa: /beːt͡ʃɑːˈɾɛ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-bêçare.wav

hyphenation: bê·ça·re


çare

glosses:
hel, havil, çareserî,
xilasbûna ji tiştek nexweş yan ji astengekê yan ji zehmetiyekê

text: Bikêr qûtê xwo zanayêNiha ew qût dibit çareTu qûtê xwe niha çar ke

ref: Feqiyê Teyran,

forms:
چاره
çar
çareser
çareserî
rizgarî
xilasî

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *kʷer- (“kirin”).^([çavkanî hewce ye]) Hevreha soranî چاره (çare), farisî چاره (çare), farisiya navîn çarek, avestayî çara-. Binêre: kirin.

рашэ́нне

roman: rašénnje

развяза́нне

roman: razvjazánnje

развя́зак

roman: razvjázak

реше́ние

roman: rešénie

解

roman: jiě

解決

roman: jiějué

حَلّ

roman: ḥall

լուծում

roman: lucum

چاره

roman: čâre

حل

roman: hall

راه حل

roman: râh-e hall

გამოსავალი

roman: gamosavali

उपाय

roman: upāy

हल

roman: hal

чыгаруу

roman: çıgaruu

чечүү

roman: çeçüü

해결

roman: haegyeol

решение

roman: rešenie

ഉപായം

roman: upāyaṃ

പോംവഴി

roman: pōṃvaḻi

шийдэл

roman: šijdel

шығару

roman: şyğaru

шешу

roman: şeşu

шешім

roman: şeşım

реше́ние

roman: rešénije

рі́шення

roman: ríšennja

розв'яза́ння

roman: rozvʺjazánnja

λύση

roman: lýsi

λύσις

roman: lúsis

ipa: /t͡ʃɑːˈɾɛ/

hyphenation: ça·re


çare

text: Herkes başının çaresine baksın her kes.

text: Tek ölüme çare yok.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çare.wav


hovîtî

forms:
هۆڤتی
hovanî
hovatî
hovbazî
hovî
hovînî
hovtî

etymology_text: Ji hov + -îtî.


mehr

text: Paşê wî xeber şand pey qadî û şahidan; mehra Şahzeman û Dinyazadê hate birîn. Bi wî awayî herdu bira bi herdu xwişkan rezewicîn.

ref: Çîroka Hezar û Şevekê, werger: Serdar Roşan, Weşanên Nûdem

text: Roja berî wê Erdal û Sabahat Alakûş ji bo mehra xwe bibirin tevî şahidan çûn Şaredariya Sûrê. Mehra bûk û zava li ser daxwaza wan bi kurdî hat birîn.

ref: Netkurd.com, 12/2010

forms: mehir

etymology_text: Bi rêya erebî مهر (“mehr”), ya erebî bi xwe zimanên îranî, hevreha hexamenişî 𐎷𐎰𐎼 (mithra: peyman), avestayî 𐬨𐬌𐬚𐬭𐬀 (miθra), sanskrîtî मित्र (mitra)... hemû ji proto-îranî

hyphenation: mehr


mehr

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-mehr.wav


zewac

glosses: Pêwendiya girêbestê ya ku du kes, bi kevneşopî jin û mêr, li hev dikin ku bi hev re wekî zewacek demdirêj an jî heyatî bijîn da ku zarok çêkin û malbatek saz bikin; bûn jinûmêrên hev.

forms:
زهواج
ziwac
zewaj
izdewac
izdiwac
ezdewac
ezdiwac
îzdewac
îzdiwac

etymology_text: Ji erebî زواج (zewac, “zewac, hevserî, jinûmêrî”), têkilî زوج (zewc, “mêr, hevser”) û زوجة (zewceᵗ, “jin, hevsera mê”), ji aramî זוגא (zewga, “hevser, jin yan mêr”) ji yûnanî ζυγός (zygós, “cot, du tiştên li gel hev”) ji proto-hindûewropî *yeug- (“bi hev ve girê dan”) ku herwiha serekaniya cot ya kurdî ye jî. Ji eynî rehî: "zo" ya kurdî ya bi maneya "cot".

𐔾𐔰𐕝𐕄𐕒

roman: laśḳo

ጋብቻ

roman: gabča

বিয়া

roman: bia

никах

roman: nikax

шлюб

roman: šljub

жані́цьба

roman: žanícʹba

заму́жжа

roman: zamúžža

заму́ства

roman: zamústva

শাদি

roman: śadi

বিবাহ

roman: bibah

брак

roman: brak

жени́тба

roman: ženítba

съпру́жество

roman: sǎprúžestvo

စုတ်

roman: cut

လက်ထပ်ခြင်း

roman: lakhtaphkrang:

အိမ်ထောင်

roman: imhtaung

အိမ်ထောင်ရေး

roman: imhtaung-re:

гэрлэлгэ

roman: gerlelge

ᏨᏓᏓᏨᏍᏙᏗ

roman: tsvdadatsvsdodi

婚姻

roman: hūnyīn

結婚

roman: jiéhūn

زَوَاج

roman: zawāj

نِكَاح

roman: nikāḥ

جواز

roman: gawāz

زواج

roman: zwaj

ամուսնություն

roman: amusnutʻyun

ازدواج

roman: ezdevâj

نکاح

roman: nekâh

𐌻𐌹𐌿𐌲𐌰

roman: liuga

લગ્ન

roman: lagna

ქორწინება

roman: korc̣ineba

शादी

roman: śādī

विवाह

roman: vivāh

ब्याह

roman: byāh

נישואין \ נִשּׂוּאִין

roman: nisu'in

ಮದುವೆ

roman: maduve

کھانٛدَر

roman: khāndar

نیتھٕر

roman: nēthụr

нике

roman: nike

결혼

roman: gyeolhon

ການສົມຣົດ

roman: kān som rot

വിവാഹജീവിതം

roman: vivāhajīvitaṃ

വിവാഹം

roman: vivāhaṃ

ᡥᠣᠯᠪᠣᠨ

roman: holbon

гэрлэлт

roman: gerlelt

बिहा

roman: bihā

にーびち

roman: nībichi

ବିବାହ

roman: bibahô

نىكاھ

roman: nikah

واده

roman: wādǝ

نکاح

roman: nekāh

ਵਿਆਹ

roman: viāha

неке

roman: neke

супру́жество

roman: suprúžestvo

жени́тьба

roman: ženítʹba

заму́жество

roman: zamúžestvo

विवाह

roman: vivāha

бракъ

roman: brakŭ

издивоҷ

roman: izdivoj

никоҳ

roman: nikoh

கல்யாணம்

roman: kalyāṇam

పెండ్లి

roman: peṇḍli

వివాహము

roman: vivāhamu

መውስቦ

roman: mäwsbo

اِزْدِواج

roman: izdivāj

نِکاح

roman: nikāh

одру́ження

roman: odrúžennja

замі́жжя

roman: zamížžja

заму́жжя

roman: zamúžžja

ការរៀបការ

roman: kaariəpkaa

זיווגשאַפֿט

roman: zivegshaft

מאַן־און־ווײַב־לעבן

roman: man-un-vayb-lebn

זיווג־לעבן

roman: ziveg-lebn

נישׂואין

roman: nesuen

γάμος

roman: gámos

ipa: /zɛˈwɑːd͡ʒ/

hyphenation: ze·wac


îzdiwac

ipa: /iːzdɪˈwɑːd͡ʒ/

hyphenation: îz·di·wac


îzdewac

ipa: /iːzdɛˈwɑːd͡ʒ/

hyphenation: îz·de·wac


şû

text: Xirqeyê zerq û jengê zuhd min bi meya muxane şûstŞûst û şûyek di meykedê ewwelê kar-i ferd e ferdNeyşekerên şirînzeban mest-i bi cam û bade bên

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

glosses: jina kesekî yan mêrê kesekê, hevser, hevjîn

forms:
şwî
şî

etymology_text: Bi maneya "mêr" di zewacê de, hevreha farisî شوهر (şûher). Wek ku tê zanîn, di kurdî de paşgira "-er" ya peyvên malbatî ji kurdî ketiye: farisî "birader, kurdî bira; "doxter", kurdî "dot-", farisî "x(w)aher", kurdî "xwi-şk"; farisî "mader", kurdî "ma-k" û hwd. Ev "-er" bi rastî ji kurdî ketiye û di farisî de maye, ne ku li farisî zêde bûye. Bi heman awayî di gelek zimanên din jî yên hindûewropî de maye, bo nimûne îngilîzî: broth-er (kurdî: bira, farisî: birader), moth-er (k: ma-k, f: mader), daught-er (f: doxter, k: dot-), fath-er (f: pider, kurdiya zazakî: pî, "bab/bav" ya kurmancî ne ji eynî rehî ye). Lê herwiha hêjayî gotinê ye ku "şû" êdî wek peyveke serbixwe nayê bikaranîn (mirov nabêje "şûyê wê") lê tenê di biwêjên wek "şû kirin" (mêr kirin, jin zewicîn) yan "şûkirî" (jina ku mêr kiriye, jina zewicî) de tê bikaranîn. Vê dawiyê wek "neolojiyekê" dîsa "şû" wek wergera "spouse" (hevser, jin yan mêr) ya îngilîzî tê bikaranîn.


şû kirin

glosses: mêr kirin, zewcîn, xwe kirin jina an jî biçûkên zilamekî

forms:
شوو کرن
şî kirin
jin anîn
berdan

etymology_text: Ji şû + kirin.

ipa: /ʃuː kɪˈɾɪn/

hyphenation: şû ki·rin


şûkirin

forms: شویكرن

ipa: /ʃuːkɪˈɾɪn/


zewicîn

glosses: jin anîn yan mêr kirin, şû kirin, bûn hevser, bûn jin kesekî yan mêrê kesekê:

forms:
dizewicim (present)
dizewicî (present)
dizewice (present)
dizewicin (present)
bizewice (imperative singular)
bizewicin (imperative plural)
zewicîm (past)
zewicî (past)
zewicî (past)
–zewic– (root present)
–zewicî– (root past)
ez dizewicim (indicative present positive)
ez nazewicim (indicative present negative)
ez zewicîm (indicative past positive)
ez nezewicîm (indicative past negative)
tu dizewicî (indicative present positive)
tu nazewicî (indicative present negative)
tu zewicî (indicative past positive)
tu nezewicî (indicative past negative)
ew dizewice (indicative present positive)
ew nazewice (indicative present negative)
ew zewicî (indicative past positive)
ew nezewicî (indicative past negative)
em dizewicin (indicative present positive)
em nazewicin (indicative present negative)
em zewicîn (indicative past positive)
em nezewicîn (indicative past negative)
hûn dizewicin (indicative present positive)
hûn nazewicin (indicative present negative)
hûn zewicîn (indicative past positive)
hûn nezewicîn (indicative past negative)
ew dizewicin (indicative present positive)
ew nazewicin (indicative present negative)
ew zewicîn (indicative past positive)
ew nezewicîn (indicative past negative)
ez dizewiciyam (imperfect positive)
ez nedizewiciyam (imperfect negative)
ez zewicîbûm (positive)
ez nezewicîbûm (negative)
tu dizewiciyayî (imperfect positive)
tu nedizewiciyayî (imperfect negative)
tu zewicîbûyî (positive)
tu nezewicîbûyî (negative)
ew dizewiciya (imperfect positive)
ew nedizewiciya (imperfect negative)
ew zewicîbû (positive)
ew nezewicîbû (negative)
em dizewiciyan (imperfect positive)
em nedizewiciyan (imperfect negative)
em zewicîbûn (positive)
em nezewicîbûn (negative)
hûn dizewiciyan (imperfect positive)
hûn nedizewiciyan (imperfect negative)
hûn zewicîbûn (positive)
hûn nezewicîbûn (negative)
ew dizewiciyan (imperfect positive)
ew nedizewiciyan (imperfect negative)
ew zewicîbûn (positive)
ew nezewicîbûn (negative)
ez ê bizewicim (future positive)
ez ê nezewicim (future negative)
ez ê zewicîbim (future perfect positive)
ez ê nezewicîbim (future perfect negative)
tu yê bizewicî (future positive)
tu yê nezewicî (future negative)
tu yê zewicîbî (future perfect positive)
tu yê nezewicîbî (future perfect negative)
ew ê bizewice (future positive)
ew ê nezewice (future negative)
ew ê zewicîbe (future perfect positive)
ew ê nezewicîbe (future perfect negative)
em ê bizewicin (future positive)
em ê nezewicin (future negative)
em ê zewicîbin (future perfect positive)
em ê nezewicîbin (future perfect negative)
hûn ê bizewicin (future positive)
hûn ê nezewicin (future negative)
hûn ê zewicîbin (future perfect positive)
hûn ê nezewicîbin (future perfect negative)
ew ê bizewicin (future positive)
ew ê nezewicin (future negative)
ew ê zewicîbin (future perfect positive)
ew ê nezewicîbin (future perfect negative)
ez zewicîme (perfect positive)
ez nezewicîme (perfect negative)
ez zewicîbûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez nezewicîbûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu zewiciyî (perfect positive)
tu nezewiciyî (perfect negative)
tu zewicîbûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu nezewicîbûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew zewiciye (perfect positive)
ew nezewiciye (perfect negative)
ew zewicîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nezewicîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em zewicîne (perfect positive)
em nezewicîne (perfect negative)
em zewicîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em nezewicîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn zewicîne (perfect positive)
hûn nezewicîne (perfect negative)
hûn zewicîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn nezewicîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew zewicîne (perfect positive)
ew nezewicîne (perfect negative)
ew zewicîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nezewicîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bizewicim (present subjunctive positive)
(bila) ez nezewicim (present subjunctive negative)
(bila) ez zewicîbim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez nezewicîbim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bizewicî (present subjunctive positive)
(bila) tu nezewicî (present subjunctive negative)
(bila) tu zewicîbî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu nezewicîbî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bizewice (present subjunctive positive)
(bila) ew nezewice (present subjunctive negative)
(bila) ew zewicîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nezewicîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bizewicin (present subjunctive positive)
(bila) em nezewicin (present subjunctive negative)
(bila) em zewicîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) em nezewicîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bizewicin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nezewicin (present subjunctive negative)
(bila) hûn zewicîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn nezewicîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bizewicin (present subjunctive positive)
(bila) ew nezewicin (present subjunctive negative)
(bila) ew zewicîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nezewicîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez bizewiciyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez nezewiciyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez zewicîbûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez nezewicîbûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu bizewiciyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu nezewiciyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu zewicîbûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu nezewicîbûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bizewiciyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nezewiciyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew zewicîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nezewicîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em bizewiciyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em nezewiciyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em zewicîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em nezewicîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn bizewiciyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nezewiciyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn zewicîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nezewicîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bizewiciyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nezewiciyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew zewicîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nezewicîbûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê bizewiciyama (present conditional positive)
ez ê nezewiciyama (present conditional negative)
ez ê zewicîbûma (preterite conditional positive)
ez ê nezewicîbûma (preterite conditional negative)
tu yê bizewiciyayî (present conditional positive)
tu yê nezewiciyayî (present conditional negative)
tu yê zewicîbûyayî (preterite conditional positive)
tu yê nezewicîbûyayî (preterite conditional negative)
ew ê bizewiciyaya (present conditional positive)
ew ê nezewiciyaya (present conditional negative)
ew ê zewicîbûya (preterite conditional positive)
ew ê nezewicîbûya (preterite conditional negative)
em ê bizewiciyana (present conditional positive)
em ê nezewiciyana (present conditional negative)
em ê zewicîbûna (preterite conditional positive)
em ê nezewicîbûna (preterite conditional negative)
hûn ê bizewiciyana (present conditional positive)
hûn ê nezewiciyana (present conditional negative)
hûn ê zewicîbûna (preterite conditional positive)
hûn ê nezewicîbûna (preterite conditional negative)
ew ê bizewiciyana (present conditional positive)
ew ê nezewiciyana (present conditional negative)
ew ê zewicîbûna (preterite conditional positive)
ew ê nezewicîbûna (preterite conditional negative)
(tu) bizewice (imperative present positive)
(tu) nezewice (imperative present negative)
(hûn) bizewicin (imperative present positive)
(hûn) nezewicin (imperative present negative)
زهوجین
zewcîn
zewijîn

etymology_text: Ji zewac + -în.

বিয়া কৰা

roman: bia kora

жані́цца

roman: žanícca

ажані́цца

roman: ažanícca

выхо́дзіць за́муж

roman: vyxódzicʹ zámuž

вы́йсці за́муж

roman: výjsci zámuž

বিবাহ করা

roman: bibah kôra

মিলন করা

roman: milôn kôra

শাদি করা

roman: śadi kôra

оже́нвам се

roman: ožénvam se

оже́ня се

roman: ožénja se

စုံဖက်

roman: cumhpak

ပေါင်း

roman: paung:

маре яхар

roman: mare jaχar

зуд ял яр

roman: zud jal jar

結婚

roman: git³ fan¹

җехун

roman: ži͡əhun

чү

roman: čü

結婚

roman: jiéhūn

嫁

roman: jià

娶

roman: qǔ

做妻子

roman: zuò qīzi

تَزَوَّجَ

roman: tazawwaja

ամուսնանալ

roman: amusnanal

ازدواج کردن

roman: ezdevâj kardan

𐌻𐌹𐌿𐌲𐌰𐌽

roman: liugan

ქორწინდება

roman: korc̣indeba

დაქორწინდება

roman: dakorc̣indeba

უღლდება

roman: uɣldeba

შეუღლდება

roman: šeuɣldeba

शादी करना

roman: śādī karnā

התחתן

roman: hitkhatén

خانٛدَر کَرُن

roman: xāndar karun

نیتھٕر کَرُن

roman: nēthụr karun

үйлөнүү

roman: üylönüü

аял алуу

roman: ayal aluu

катын алуу

roman: katın aluu

결혼하다

roman: gyeolhonhada

장가가다

roman: janggagada

시집가다

roman: sijipgada

ແຕ່ງງານ

roman: tǣng ngān

ສົມລົດ

roman: som lot

гэрлэх

roman: gerleh

гэр бүл болох

roman: ger bül boloh

эхнэр авах

roman: ehner avah

ураглах

roman: uraglah

ᠭᠡᠷᠯᠡᠬᠦ

roman: gerlekü

ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠦ ᠪᠣᠯᠬᠤ

roman: ger bülü bolqu

ᠡᠬᠡᠨᠡᠷ ᠠᠪᠬᠤ

roman: ekener abqu

ᠤᠷᠤᠭᠯᠠᠬᠤ

roman: uruɣlaqu

اولنمك

roman: evlenmek

үйлену

roman: üilenu

әйел алу

roman: äiel alu

қатын алу

roman: qatyn alu

жени́ться

roman: ženítʹsja

выходи́ть за́муж

roman: vyxodítʹ zámuž

вы́йти за́муж

roman: výjti zámuž

брать в жёны

roman: bratʹ v žóny

взять в жёны

roman: vzjatʹ v žóny

зан гирифтан

roman: zan giriftan

хонадор шудан

roman: xonador šudan

издивоҷ кардан

roman: izdivoj kardan

жени́тися

roman: ženýtysja

вихо́дити за́між

roman: vyxódyty zámiž

ви́йти за́між

roman: výjty zámiž

бра́ти шлюб

roman: bráty šljub

одру́жуватися

roman: odrúžuvatysja

одружи́тися

roman: odružýtysja

រៀបការ

roman: riəpkaa

ការ

roman: kaa

παντρεύομαι

roman: pantrévomai

γαμέω

roman: gaméō

γαμέομαι

roman: gaméomai

ipa: /zɛwɪˈd͡ʒiːn/

hyphenation: ze·wi·cîn


jin anîn

glosses: (kurr) zewicîn, keçek kirin jina xwe, bûn mêrê jinekê

forms:
jin hanîn
jin ênan
jin hênan
jin hînan
jin înan
mêr kirin
şû kirin

etymology_text: Ji jin + anîn.

ipa: /ʒɪn ɑːˈniːn/

hyphenation: jin a·nîn


jinanîn

forms:
jinhanîn
jinênan
jinhênan
jinhînan
jinînan
mêrkirin
şûkirin

ipa: /ʒɪnɑːˈniːn/

hyphenation: ji·na·nîn