gül gibi

glosses: eynî gul e, eynî çîçek e (ji bo tiştekî baş û xweşik)


gül gibi bakmak

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: wekî gulê (yek) xweyî kirin (di nav hebûnê de yek xwedî kirin)

glosses: wekî gulê (yek) xweyî kirin (ji bo bi awayekî paqij xweyîkirina tiştekî)

text: Çocuğuna gül gibi bakıyor.


gül gibi geçinmek

glosses: weka gul ji hev hez kirin, xweş bi hev re derbas kirin

glosses: weka gul derbas kirin (di nav derfetên ne ew çend baş de jiyane ke xweş bihartin)


gül üstüne gül koklamamak

glosses: li ser vî dilî dil nehebandin, li ser re tu gul neçilpandin


gülbank

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: gilîbang ango gilî û bang (dua û lavayên dînê elewiyan)


güldür güldür

pos: unknown

pos_title: Mane

text: Dere güldür güldür akıyor.


güldürmek

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: kenandin, kenê (yekî) anîn, bi ken xistin


güldürücü

pos: adj

pos_title: Rengdêr

text: Güldürücü sözler.


güle güle

pos: adv

pos_title: Hoker

text: Güle güle öldük.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-güle güle.wav


güle oynaya

glosses: bi kêf û eşq, bi kêf û şa hî bi ken û kêf


güler yüzlü olmak

glosses: birîyên (yekî) li ken bûn, rûlikenî bûn, devkenokî bûn, devliken bûn


gülerken ısırır

glosses: zimanşîrin e (zarxweş e), lê ne ji dil e


güleç

glosses: kenok, devkenok, kenoke, devliken, rûkenok, rûbiken, devken, rûgeş, girnijok, beşuş


güleçlik

glosses: kenokî, devkenokî, devlikenî, devkenî, girnijokî, beşûşî


güleççe

glosses: kenokî, devkenokî, devlikenî, rûkenokî, girnijokî


güleğen

glosses: kenoke, devjihev, biken (kesê ku tim biken e


gülle gibi

glosses: wekî guleyê ye, eynî risas e (tiştekî ku pir giran e)


gülleri

glosses: guleavêj (kesê ku di werzîşa gu leavêtinê de guleyê diavêje)


güllâbiclik etmek

glosses: bi rûyê (yekî) kenîn, ber bayê (yekî)neketin


güllü

text: Güllü döşek.


gülmek

text: Adamcağız ömründe hiç gülmedi.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-gülmek.wav


gülmekten kırılmak

glosses: (katılmak) ji kenan hişk bûn, ji kenan zikopişto bûn, ji kenan xeriqîn


gülmeye çalışmak

text: Güler misin, ağlar misin!

text: Gülerim! (veya güleyim bari!)


gülü seven dikenine katlanır

glosses: ji bo xatirê gulê mirov şî lavê (şîlanê) jî dihebîne


word: gülü tarif ne hacet, ne çiçektir biliriz

glosses: hewce nake, em bi (wî) dizanin ku çi mal e


gülümsetme

glosses: bişirandin, besimandin, beşişandin, girnijandin, mizicandin, girijandin, bûşişandin, vebişirandin


gülümseyiş

glosses: bişirîn, besimîn, beşişîn, girnijîn, girijîn, mizicîn, berkenîbûyîn, bûşişîn, vebişirîn (awa û karê bişirînê)


gülünç

glosses: pêşkenî, pêkenî, qeşmer, qirdik, awawok, komîk, lepok


gülünçleşme

glosses: pêşkenîbûn, qeşmerokîbûn, pêkenîbûn, awawokîbûn, komîkbûn, lepo kîbûn


gülünçleşmek

glosses: pêşkenî bûn, qeşmerokî bûn, pêkenî bûn, awawokî bûn, komîk bûn, lê pokî bûn


gülünçleştirme

glosses: pêşkenîkirin, qeşmerokîkirin, pêkenîkirin, komîkkirin, lepokîkirin


gülünçleştirmek

glosses: pêşkenî kirin, qeşmerokî kirin, pêkenî kirin, komîk kirin, lepokî kirin


gülünçlük

glosses: pêkenoktî, qeşmeroktî, qirdiktî, lepoktî


gülüp oynamak

glosses: kêf û seyran kirin, di kêf û zewqê de bûn


gülütçü

glosses: qerfnivîs (yê ku gotinên pêkenî amade dike, dinivîse)


güm

text: Güm diye kapıyı kapattı.

text: Araba güm diye ağaca vurdu.


gün dikilmesi

glosses: roj li nîvro bûn, roj li hukmê nîvro bûn


gümbür gümbür

glosses: gurmegurm, xurmexurm, hingehing, lingering, dimedim, hirme hirm, ximexim, dingeding


gümbürdemek

glosses: gurmîn, xurmîn, kirin gurmîn, kirin xurmîn, kirin gumîn, kirin dimînî, kirin himînî, kirin ximînî


gümbürdetme

glosses: gurmandin, hingandin, ringandin, xurmandin, himandin, dingandin


gümbürdeyiş

glosses: gurmandin, hingandin, ringandin, xurmandin, himandin, dingandin (ji bo kar û awayê gurmandinê)


gümbürtü

glosses: gurmînî, xurmînî, hingînî, ringînî, gumînî, dingînî, dimînî, himînî, xumînî


gümbürtülü

glosses: bigurmînî, bixurmînî, biringînî, bigumhinî, bidingînî, bihimînî


güme gitmek

text: Onca yaptığın iyilikler güme gitti.

glosses: av û av çûn, çem û çem çûn, çûn ji kîsî bavê xwe (ji bo mirovan ku cihê beredayî û di ber tiştekî nehêja de dide kuştin)


gümlemek

glosses: gurmîn, gumîn, kirin gumîn, kirin dingînî, dingînî jê çûn, gumîn ketin (cihekî), gumîn jê çûn

text: Güm deyip gitmek.


gümletme

glosses: gurmandin, xurmandin, hingandin, dingandin


gümletmek

glosses: gurmandin, xurmandin, hingandin, dingandin, hing lê xistin Ugbw, gum lê xistin


gümrük

glosses: gumrik, gumrok (baca ku ji male dikeve hundirê welêt an jî jê derdikeve tê stendin)

glosses: gumrik (saziya dewletê ya ku baca gumrikê distîne)

glosses: gumrikxane (cihê ku lê venêrîn û çavdêriya gumrikê ya malên ku dikevin welatekî an jî jê derdikeve


gümrüksüz

glosses: gumriknedayî (tiştê ku baca gumrika wî nehatiye dayîn)


gümrükten mal kaçırır gibi

glosses: ketin lez û bezê, tişt serûbinê hev kirin


gümrükçü

glosses: komisyongir (ê ku bi heqê xwe li ser malê yekî ji bo kar û barê gumrika wî digere)


gümrükçülük

glosses: komisyongirî (bi komisyon ji gumrikê derxistinaal)


gümüş

etymology_text: Ji osmanî كومش (gümüş), ji proto-tirkî *kümüĺ. Hevreha tirkiya kevn 𐰚𐰇𐰢𐱁 (kümüš, “zîv”), oyguriya kevn kwymwš (kümüš, “zîv”), karaxanîdî كُمُشْ (kümüš, “zîv”), çuvaşî кӗмӗл (kĕmĕl, “zîv”).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-gümüş.wav


gümüş

text: gümüş tepsi


gümüş balığı

glosses: masîzîv, masîmircan (Atherîna presbyter)


gümüş kaplamak

glosses: tamzîv kirin, zîv kil dan, zîvhelî kirin


gün almak

text: İki yaşında gün almış.


gün ağarmak

glosses: sibeh zelal (an jî safî) bûn, dinya ronî (an jî gewr) bûn, şefeq zelal bûn, şefeq ronî dan


gün batımı

glosses: hingorî, engore, zeriya rojê(çûna ava ya rojê)


gün beri

glosses: rojnêzk (nuqteya herî nêzik a ku dinya nêzî rojê ye)


gün doğmadan kemliği söylenmez

glosses: mepîvayî ne bêjin sê çap, sibê roj mirov nizane çi çêdi be


gün doğmadan neler doğar

glosses: dar dikeve kes nizane berê wê bi kû de ye, sibeh tê xêr pê re, Osta Necar raze weka her car Xwedê yek e dergeh hezar


gün gibi açık

glosses: weka heyva çardeşevî (aşîkar, li ber çavan e)


gün görmüş

glosses: dinyadî, dinyasan, zemanî, kalê zemanan cîhandîtî

glosses: dinyadîtî, saldîde, salxurde, saldîtî, serhatî, xweytecrûbe


word: gün olur yılı besler, yıl olur günü beslemez

glosses: roj li rojê nanere (di bazirganîyê de car heye kar e, car heye zirar e)


gün tün eşitliği

glosses: wekhevbûna şev û ro jê, ekînoks ast (di 21'ê pûşberê/hezîranê de, ya din jî di şeva herî kin a zivistanê de di 21'ê berfanbarê/kanûnê de diqewime Ji ya pêşîn re rewşa rojê ya havînê û ji ya dîtir re jî rewşa rojê ya zivistanê tê gotin)


gün yapmak

glosses: hev ziyafet kirin (bi taybetî ji bo jinan ku bi dorê hev ziyafet dikin)


günah

glosses: guneh, gune (lebat an ji karê ku ki rina wî ji hêla olî ve sûc e)

glosses: guneh, bed rekî (lebata ne pak ku dike dilê mirov pê bişewite)

text: Bu adama bu kadar eziyet yapmak günahtır.

glosses: guneh (di wateya webal de, berpirsîyê de)

text: Ben söyleyeyim de günah benden gitsin.

etymology_text: Ji farisî گناه (gonâh).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-günah.wav


günah keçisi

glosses: Serê gunehan, kela gunehan, xezala kulman.


günah olmak

text: Bu mala bu kadar para vermek günah olur.


günah çıkarmak

glosses: xwe ji gunehan weşandin (di ola filehtîyê de)


günahı kadar sevmemek

glosses: weka misqaleke bere rojê jê hez nekirin, bi qasî misqalekê jê hez nekirin


günahını almak

glosses: gunehê (yekî) stendin, gunehê (yekî) hilanîn, ketin ber gunehê (yekî)


günahını vermez

glosses: garis ji destê (wî) na rije (ji bo kesê pir çikûs û tima)


günahını çekmek

glosses: gunehê (yekî) kişandin, ayikê (yekî) kişandin


günaydın

pos: intj

pos_title: Baneşan

glosses: rojbaş, beyanîbaş, rojbixêr, sibehxêr, roja we bi xêr be


günbalığı

glosses: cureyek masîyê sorik û deqdeqokî (Julis turcica)


güncel

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-güncel.wav


güncelik

glosses: rojnivîskname (deftera ku lê rojenivîsk tên nivîsandin)


güncelliğini yitirmek

glosses: rojaneyîtiya xwe winda kirin, ji ro jevê derketin, girîngîya (bûyerekê) neman


gündelik

text: Gündelik çalışmalar.

text: Gündelik gazete.

text: Gündeliğin kaça?


gündelikçi kadın

glosses: qewraş, qerwaş (a ku bi rojmiziyê dişixule)


gündeme getirmek

glosses: anîn rastê, avêtin rastê, xistin ro jevê (mijarek aktüel kirin, ev bi awayekî mecazî ye)


günden güne

glosses: her diçe, roj ji rojê çêtir/baştir, roj bi roj


gündönümü

glosses: rojveger (roja ku şev û rojîna hev dibe)


gündüz

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-gündüz.wav


gündüz külâhlı gece silâhlı

glosses: mare pê di zik de (kesê ku her çiqas baş xuya bike jî, lê ew xerab e)


gündüzcü

glosses: rojvan (xwendekarê ku bi roj per werdehîyê dibîne)

glosses: kesê ku bi roj vexu rikê (alkolê) vedixwe


gündüzlü

glosses: neharî (kesê ku ne xwendekarê leylî ye, bi roj diçe dibistanê)


günebakan

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-günebakan.wav


güney

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-güney.wav


güneybatı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-güneybatı.wav


güneyli

glosses: başûrî (kes an jî civata ji herêma başûr)


güneş balçıkla sıvanmaz

glosses: roj bi bêjingê nayê girtin, roj bi bêjingê nayê veşartin


güneş doğmak

glosses: roj hilhatin, roj avêtin, roj derketin, tav avêtin, tav derketin, tav dan


güneş lekeleri

glosses: deqên li rûyê rojê, qirniyên rojê lekeyên li rûyê nojê


güneşlenmek

glosses: xwe berojk kirin, xwe dan ber tavê, xwe dan tavê


güneşli

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-güneşli.wav


günleri sayılı olmak

glosses: rojên xwe jimartin (ê ku mirina wî nêzik e)

glosses: rojên (yekî) bijimar in (hindik rojên wî mane ku ji wê derê here)


günlerini saymak

glosses: rojên xwe jimartin (ji bo nexweşê çûndox)


günlü

text: Günlü yazı.


günlük

glosses: roj, rojîn, roje, rojane, rojinî, rojanî (tiştê wê rojê, yê bi wê rojê re têkildar e)

text: Günlük yumurta.

text: Günlük sohbetlerimizi yazmayı düşünüyorum.

glosses: rojî (tiştê ku wê dire roj derbas bûye an jî dê bibe)

text: On günlük çocuk.

glosses: rojane (tiştê ku her roj tê kirin, her roj tê weşan din)

text: Günlük gazete.

glosses: rojnivîsk (bîreweriyên ku her roj tên nivîsandin)

glosses: rojnivîsk (berhema ku bîre weriyên rojane tê de hatine nivîsan din)

glosses: cureyek benîştê dara ku jê puxûr tê çêkirin


günü birlik

glosses: günü birliğine) bi ro, bi rojkî (wexta di navbera serê sibehê û êvarê de)

text: Sen hep bize günü birlik geliyorsun, akşama da kalmanı istiyoruz.


günü gününe uymamak

glosses: rojên (yekî) li hev nenihêrtin, sibeh û êvara (yekî) li hev nenihêrtin, sibeh û êvara (yekî) tune bûn


günü yetmek

glosses: roja (yekî) temam bûn (wextê mirina yekî hatin)

glosses: li ser rojan bûn (hatina wextê welidîna jina ducanî)


günücü

glosses: çavnebar, zikreş, dexes, dexesok, behecok


günüleme

glosses: çavnebarî kirin, dexesîkirin, zik reşîkirin


günülemek

glosses: çavnebarî kirin, dexesî kirin, zikreşî kirin


günün adamı

glosses: roja (yekî) bûn (ê ku mijülî û hedîse li ser wî ye)


gününü doldurmak

glosses: rojên xwe jimartin, li hêviya rojên xwe bûn


gününü görmek

glosses: roja (yekî) li hev hatin (rojên xweş derbas kirin)

glosses: ketin cilan, ketin hayzan, ketin bênimêjîyan


gününü göstermek

glosses: feleka (yekî) li serê (yekî) şaş kirin, feleka (yekî) li serê (yekî) reş gerandin


gününü gün etmek

glosses: li rojên xwe nihêrtin, rojên xwe derbas kirin (kesê ku ji bilî kêf û eşqê xema tu tiştî naxwe)


gür

glosses: gur, kel, pûnc, gumreh (ji bo por, gi ya û tişten wisa) : gür saçlarını kesti: pore xwe yê gur ji kir

glosses: gur, boş, gungilî (ji bo avê) : gür su: aveke gur, aveke boş


gürbüz

glosses: tixis, rebît, liserxwe, bidestûpê (ê bi dest û pê, li ser xwe û gir)


güreş

glosses: binçenganê, binkefşanê, gulaş, afra, goştilî, pêreçûnk, zexamî, qeb, zoran, pêlewanî, gûleşane

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-güreş.wav


güreş tutmak

glosses: gulaş girtin, gulaş kirin, zoranbazî kirin, afta girtin, zexamî kirin


güreşmek

glosses: gulaş girtin, gulaş kirin, afra girtin, rakirin hev


güreştirmek

glosses: pê gulaş dan girtin, pê afra dan girtin, pê zoranbazî dan kirin


güreşçi

glosses: gulaşgir, koşegir, zoranbaz, afragir, zexam, pêlewan

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-güreşçi.wav


güreşçi köprüsü

glosses: li erdê pîj nebûn, di gu laşgirtinê de li erdê pîjnebûna zoranbaz ku pişta wî mîna pirikê li hewayê dimîne)


güreşçilik

glosses: gulaşgirî, koşegirî, zoranbazî, afragirî, pêlewantî


gürlemek

glosses: kirin gurînî, kirin gurmînî, kirin hingînî, guregur kirin, kirin xurmînî, kirin giregir

text: Gök gürledi.

text: Anası doğum yaptıktan bir kaç gün sonra gürledi.


gürletme

glosses: gurmandin, xumiandin, hingandin, ringandin


gürletmek

glosses: gurmandin, xurmandin, hingandin, ringandin


gürleyiş

glosses: gurbûn, boşbûn, gumrehbûn, pûncbûn (ji bo kar û awayî gurkirinê)


gürleştirme

glosses: gurkirin, boşkirin, gumrehkirin, pûnekirin


gürleştirmek

glosses: gur kirin, boş kirin, gumreh kirin, pûnc kirin


güruh

glosses: êl, xirtol, kotûkeş, revde, gonevêrk (qefleya ji kesê bêkir û beredayî pêkhatî)


gürüldemek

glosses: kirin gurinî, kirin fîrînî, kirin xurinî, kirin xurmînî (ji bo çem, robar û betan)

text: Dere gürüldeyerek akıyor.

glosses: guriîn jê çûn, guregur jê çûn, xurin jê çûn


gürültü

glosses: hengame, hêwirze, şemate, teqereq, teqreq, xirecir, çilîvilî, qalmeqalm, heytehol, qerebalix (dengen ku di navbera wan de a hengek nîn e)

text: Gürültüden dolayı birbirimizi duyamıyoruz.

glosses: teqereq, xirecir, qalmeqalm (pevçûna ku çend kes têkilî navê dibin)

text: İşçiler arasında gürültü çıktı.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-gürültü.wav


gürültülü

glosses: bihêwirze, biqerebalix, bihengame, bişemate

glosses: biteqereq, biqirecir, bi qelmeqelm (tevlihev, ne xweş)

text: Gürültülü bir yaşayış.


gürültüsüz

glosses: bêhêwirze, bêqerebalix, bêşe mate, bêhengame

glosses: seqirî, bêteqereq, bê xirecir, bêqelmeqelm (tiştê ku bala yekî nakişine)


gürültüye gelmek

glosses: ketin nav teqereqê, di nav qal û qire de winda bûn


gürültüye getirmek

glosses: kirin qere balixê, gêjahî çêkirin, kirin gêjahiyê (kesê ji bo bigihije mexseda xwe, daxwaza xwe pê bîne xirecirê çêke û ya dilê xwe bi dest bixîne)


gürültüye pabuç bırakmamak

glosses: jê re mil hildayî bûn, ji gef û guran re mil dananîn, gur ji baranê bitirsiya wê ji xwe re kavilek çêkira (ji gef û guran re sekinadî bûn)


gürültüye vermek

glosses: qerebalix lê çêkirin, li (cihekî) şemate dan çêkirin, qerebalix lê rakirin


gütmek

glosses: ajotin, çêrandin (ji bo biçâre hey wan ajotin)

glosses: kudirandin, rêçikandin, ajotin (di dilê xwe de xweyîkirina armanc û mebestekê )

text: Kin gütmek.

text: Kan davasını güdüyor.

glosses: çêrandin, ajotin (di wateya birêvebirinê de, sewq û îdarekirinê de)

text: Siz hayvan güderken o insan güdüyor.

text: Güttüğüm domuzu bana öğretme.


güve

glosses: xwîrik, bizûz, gizûz, sûs, sic (Tinea pellionel la)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-güve.wav


güvelenmek

glosses: bizûz (tiştek) xwarin, bizûz lê xisitn, sûs (tiştek) xwarin


güven

glosses: ewletî, ewlatî, ewleyî, pêbawerî, îtimad, îtibar


güven beslemek

glosses: ewletiya (yekî) pê hatin, bextê (yekî) pê hatin


güven duymak

glosses: ewletiya xwe pê anîn, ewletiya (yekî) pê hatin, îtîbara xwe pê anîn, bawerî pê hatin, bext pê bûn (an jî hatin), emîniya xwe pê anîn, pê bawerî kirin, bawerî pê kirin


güven kazanmak

glosses: baweriya (yekî) bi xwe anîn, ewletiya (yekî) bi xwe anîn


güven oylaması

glosses: dengdana pêewlebûnê, rayavêtina pêbawerîyê

glosses: dengdana bêewlehiyê, dengdana pêbawerîyê


güvence vermek

glosses: temînat nîşan dan (pere û tiştekî wisa wekî temînat danîn rastê)


güveni olmak

glosses: bawerîya (yekî) pê hebûn, ewletiya (yekî) pê hebûn


güveni sarsılmak

glosses: bawerî jê şi kîn, bawerî pê neman, ewlahî pê neman


güvenilir

glosses: ewlemend, pêewle, pêbawer, ber bext, bawerpêkirî

text: Güvenilir bir kaynak.


güvenilmek

glosses: ewlatî pê hatin, bext pê hatin, bawerî pê hatin


güvenilmez olmak

glosses: bext pê nehatin, bext pê tune bûn, bawerîya (yekî) li ser dev û lêvan bûn, bext jê re tune bûn


güveniş

glosses: pêewlebûyîn (ji bo kar û awayê pêewlebûnê)


güvenlik

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-güvenlik.wav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-güvenlik.wav


güvenlik borusu

glosses: borîya ew lekarîyê (ji bo amrazên dûkelî)


güvenmek

glosses: bext pê anîn, pişt pê girê dan, bawerî pê anîn, bext pê bûn, bext pê hatin, bawerîya xwe pê anîn, bextê xwe pê anîn, pişt jê qewî bûn, pişt pê qalind kirin

text: Güvendiği dağlara kar yağmak (Veya güvendiği dal elinde kalmak).

text: Güvenme dostuna saman doldurur postuna.


güvensiz

glosses: dilbiguman (kesê ku bextê xwe bi kesî nayn s)


güvercin

glosses: kevok, kevotk, kevoter, gogercîn, kevot (Columba)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-güvercin.wav


güvey

glosses: zava (ji bo mal bavê keçikê şûyê qîza wan)


güvey olmadık ama kapı dışında bekledik

glosses: ne em bûn bûk û ne jî em li keran siwar bûn (bi henekî)


güvey yemeği

glosses: danê zavê (nanê ku piş tî peyakirina bûkê ji hêla mal bavê zavê ve tê dayîn)


güveylik

glosses: zavatî, ê zavatiyê (tiştê ku ji bo zava hatine çêkirin û ama dekirin)

text: Güveylik elbise.


güveç

glosses: dîz, dîzik, dîzil (derdana ji xweliyê ku tê de xwarinê çêdikin)


güya

glosses: qaşo, dilxwede, devalêk,qey,qay,goya, ji kula re

glosses: xwedêgiravî, goya, keno, heçku, guva, kenehû


güz

glosses: payîz (ji bo nîvkoda bakur maweya ku mehên rezber, kewçêr û sermawezê di kevinê)

glosses: payîz (werzeya di navbera ye rezber û ê berfanbarê de)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-güz.wav


güzel güzel

text: Çocuklar sokakta güzel güzel oynuyorlar.


güzel olmak

glosses: xweşik bûn, bedew bûn, ciwan bûn, speh bûn, rind bûn, xweş bûn


güzel sanatlar

glosses: hunerên ciwan, hunerên bedew, hunerên spehî


güzel yazı sanatı

glosses: hunera xweşnivîsînê, xweşnivîsî, kaligrafî


güzelce

text: Güzelce bir kız.

text: Kadın etrafı güzelce süpürmüştü.


güzelim

text: Bu güzelim halıya ne olmuş böyle?

glosses: delalê/a min, ru hê min (di axaftinê samîmî de)


güzelleme

glosses: cure helbesteke lîrik a gelêrî ku mijara wê evîn û beng e

glosses: sirûd (awaz û melodiyeke xweser a stranên şên û coşi yi)


güzelleşme

glosses: bedewbûn, xweşikbûn, spehîbûn, ciwanbûn, rindbûn


güzelleşmek

glosses: bedew bûn, xweşik bûn, spehî bûn, ciwan bûn, rind bûn


güzelleştirilmek

glosses: hatin bedewkirin, hatin xweşikkirin, hatin spehîkirin, hatin ciwan kirin, hatin rindkirin


güzelleştirme

glosses: bedewkirin, xweşikkirin, spehîkirin, ciwankirin, rindkirin, spehiyandin, tewisandin, zîwerkirin


güzelleştirmek

glosses: bedew kirin, xweşik kirin, spehî kirin, ciwan kirin, rind kirin, spehiyandin, tewisandin, zîwer kirin


güzellik enstitüsü

glosses: enstîtuya bedewiyê, enstîtuya xweşikbûnê


güzellikle

glosses: bi xweşikayî, bi xweşkî, bi pakî, bi rindî


güzelsin

glosses: Bedew î Spehî yî Xweşik î Tu bedew î Tu spehî yî Tu xweşik î


güzergah

glosses: rêgeh, guzergeh, meşgeh, seyregeh (devera li ser rê ya ku rê pê tê xistin)

glosses: rêgeh, guzergeh, rêbuwarî, derbasgeh, derbasok (devera ku rê pir pê tê xistin)


güzey

glosses: keresî, zimag, nizar, dibûrî (cihê ku pir tavê nabîne, di siyê de ye)


güzlek

glosses: payîz geh (cihê ku werza payîzê lê tê derbaski rin)


güç

text: Eski yazıyı öğrenmek güç bir iş.

glosses: bi kote, bi zorekê, bi zehmetî, bi dijwarî

text: Yaşama gücü.

glosses: pertav, qudûm, mecal, taqet, hêz (hemû cure qeweta ku dibe sedemê qewimîna bûyerekê)

glosses: hêz, karîn, kanîn, qudret (hêza bêsînor)

text: Tanrının gücü.

glosses: hêz, qewet (wesfa ku karîgerî û girîngîya wê heye)

text: Paranın gücü.

glosses: hêz (karê ku di yekeya zeman de tê kirin)

glosses: hêz, qewet (wesfê karîna kirina kar a amraz an jî motorekê)

text: Motorun gücü.

glosses: hêz, qewet (ji aliyê siyasî, aborî, leşkerî û hwd ve)

text: Ekonomik güç.

glosses: hez (potansîyela neteweyekê, artê şekê ji hêla endüstrî, aborî, leşkerî û hwd)

glosses: hêc (kesê ku besahîya xwe û pêewlehî ya xwe daye peyitandin)


güçlendirme

glosses: xurtkirin, xurtandin, zexm kirin, zeximandin


güçlendirmek

glosses: xurt kirin, xurtandin, zexm kirin, zeximandin

glosses: hêzdar kirin, bi hêz kirin, bi qewet kirin


güçleşmek

glosses: zor bûn, dijwar bûn, çetîn bûn, zehmet bûn


güçleştirme

glosses: zorkirin, dijwarkirin, çetînkirin, zehmetkirin


güçleştirmek

glosses: zor kirin, dijwar kirin, çetîn kirin, zehmet kirin


güçlü kuvvetli

glosses: bi zend û bend, xurt û zexm, gir û zexm (ji bo kesan)


güçlük

glosses: dijwarî, çetînî, çetînayî, zorî, zeh metî


güçlük çekmek

glosses: dijwarî kişandin, zeh metî kişandin, tehb dîtin, zor û tehb dîtin


güçlük çıkarmak

glosses: çetînayî derxistin, gelş der xistin, manî derxistin


güçlükle

glosses: bi zorekî, bi dijwarî, bi zehmetî, bi çetînayî


güçsünmek

glosses: dijwar dîtin, zor dîtin, çetîn dîtin (kirina tiştekî ji xwe re dijwar dîtin)


güçsüz

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-güçsüz.wav


güçsüzce

glosses: bi bêhêzî, bi bêbirhî, bi bêqewetî, bi nexurtî


güçten düşmek

glosses: ji hêz ketin, ji qewet ketin, ji derbe ketin


ha babam

glosses: ha bavê min, ha bavê min ha, ha yelah ha (ji bo lêcehdandina yekî)

glosses: ha bavê min, ha bavê min ha, ha yelah ha (gava ku tiştek bêatlehî bê kirin)

text: Ha babam atıştırıyordu.


ha deyince

glosses: hema tu bibêjî ha, hema çi çax bibêjî ha hazir e


ha hoca ali ha ali hoca

glosses: ha Hesen keçel ha Keçel Hesen (an jî ya Hesen keçel ya Keçel Hesen)


habbe

glosses: tene, heb, lib (ji bo dexlên mîna genim, nok û nîskan)

glosses: bilqik, pilqik, pelqik (ji bo pelqikê avê)

glosses: di leyîstika şanoyê ya Hacivat û Karagöz de di wateya epê epê (xwarin xwarin) de


habbesi kalmadı

glosses: hebek jî nema, hebek ji bo derman jî nemaye


habbeyi kubbe yapmak

glosses: piçek e dikin deh piç, (tu tiştan) ew qas mezin dikî, nîsk kirin gîsk, ji hebek tirî mehserek çêkirin


haber ajansı

notes: firat haber ajansı( saloqatîya nûçeyên firatê/ajansa nûçeyên firatê)

notes: Saloqatîya nûçeyên dîcleyê (dicle haber ajansİ)


haber almak

glosses: saloxî girtin, saloxî hildan, derstendin, agahî stendin, helek jêhilanîn, xeber jê hilanîn

text: Geldiğini haber aldım.


haber atlamak

glosses: ji nûçeyê man (di rojnamegeriyê de di wext de nûçe neweşandin)


haber geçmek

glosses: nûçe hinartin, peyam şandin, xeber şandin (bi riya faks, teleks, telefon ü wekî wan)


haber göndermek

glosses: xeber şandin, xeber verê kirin kipi raweya pêşkerî


haber uçurmak

glosses: di binî re xeber şandin, di ker re xeber şandin, xeber gihandin (yekî)


haber vermek

glosses: agahî dan (yekî), xeber dan (yekî), haya (yekî) pê xistin, haja (yekî) pê xistin, xebera (yekî) pê xistin, hay pê xistin, hak pê xistin, ilamê (yekî) pê xistin, ilam dan (yekî), xeber gihandin (yekî), xeber pê xistin

glosses: şanê (tiştekî) bûn, elametê (tiştekî) bûn

text: Haber rüzgâr felaketin haberini veriyordu.


haber çıkmamak

glosses: saloxiyek jê demeketin, xeber jê nehatin, xeber jê derneketin, saloxî jê negirtin


haberci

glosses: peyamber, xeberbêj, xeberdok, xeberdar, qasid, teter

glosses: şan, nîşan, elamet £ bu bulutlar yağmurun habercisi olsa gerek ev ewr ez dibêjim qey şanê baranêe


habercilik

glosses: nûçegihanî, peyamnêrî, nûçevanî, hewalnêrî


haberdar olmak

glosses: agahdar bûn, haydar bûn, hayil bûn, jê hayil bûn, jê agahdar bûn, pê ilam bûn


haberi olmak

glosses: haya (yekî) jê çêbûn, haja (yekî) jê çêbûn, xebera (yekî) jê çêbûn, hay jê hebûn, xeber jê hebûn, hayil jê hebûn, haj pê hebûn, hay jê çêbûn, xebera (yekî) jê hebûn


haberin olsun!

glosses: bila haya te jê hebe!, bila xebera te jê hebe!, bila ilmê te jê hebe!, bila agahiya te jê hebe!


haberli

glosses: agahdar, haydar, xeberdar (kesê ku der barê tiştekî de xwedî agah e)

text: Haberli konuk.

glosses: agahkirî, xeberdarkirî (kesê ku jê xeber wî çêbûyc)

text: Haberli olsaydık hazırlanırdık.


haberlik

glosses: nûçeyî (tiştê ku di rewşa agah û nûçeyê de ye)


habersiz

text: Misafirler habersiz geldiler.


habib

glosses: yar, xwoşewîst, hebîb (ê/a ku jê tê hezkirin)


habire

text: Habire balık kızartıyordu.


habire atıştırmak

glosses: devê (yekî) nesekinîn, heb ji hebê neqetandin


hacamat

glosses: hicam, hicama tije (pêşî canê yekî diçelitinin bi qiloç, qedeh an jî bi şûşeyê ji canê mirov xwînê digirin)


hacamat etmek

glosses: canê (yekî) çelitandin (bi sivikî birîndar kirin) (argo)


hacca gitmek

glosses: çûn hacê (ji bo misilmanan bi mel besta hace çûna Mekeyê)

glosses: çûn hacê (serlêdana filehan li cihên pîroz)


hacet görmek

glosses: pêwîstî pê ditin, hewcetî pê ditin, hewce ditin


hacet kapısı

glosses: derî an jî paceya ku li bere disekinîn û duayan dikin


hacet tepesi

glosses: gire ku tê bawerkirin duayen li serê diçine qebûlê


hacet yok

glosses: hece pê tune, gerek nake, ne hewce ye, pêwist nake, hewcehî pê nîn e


haceti olmak

glosses: destava (yekî) teng e, destava (yekî) ne xweş e


hacetini yapmak

glosses: destava xwe kirin, dest li doxîna xwe xistin


hac etmek

glosses: hec kirin, heca xwe kirin (di wexta hecê de ziyaret û tewafkirina Kabeyê)


hacı

glosses: hacî (misilmanê ku ji bo bicihanîna ferza hacê çûye mala xwedê)

glosses: hacî (filehe ku çuye Qudsê, Efesê an jî cihekî din î pîroz ziyaret kiriye)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hacı.wav


hacı ağa

glosses: hacî axa (zengînê ku li bajarên mezin cihê beredayî zehf pere xerc dike)


hacı bekler gibi beklemek

glosses: (yek) weka ku ji haca şerif bê li hêviyê sekinin


hacılar bayramı

glosses: îda haciyan, cejna haciyan, îda qurbanê, cejna qurbanê


hacimli

glosses: qebaredar, biqebare, barestedar, bitiyen


hacimlice

glosses: qebaredarokî, bariştdarokî (hinek qebaredar, hinek bariştdar)


hacivat

glosses: Hacîwat (kesê ku di leyîstika Qeregoz de xwe di ser gel re digire, xwe li zanebûnê datîne û yê bindestê xwe biçûk dibîne)


hacıyatmaz

glosses: leyîstoka ku tu çawa deynî deyne dîsa wisa tik disekine

glosses: rûviyê lepek (kesê ku dikeve bêkeysiyê jî xwe xelas dike)


haciz

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-haciz.wav


haczetmek

glosses: desteser kirin, hêcz kirin, dest danîn serê


hadde

glosses: kirdinak, hede (amraza pola, ku bi wêadenan dikinîna têlan)


haddehane

glosses: hedexane (etûna ku tê deaden tên helandin)


haddelemek

glosses: kirdinak kirin, hede kirin (bi riya hedeyê şekildana madenan)


hademe

glosses: (piraniya xedm e) berdestî, xedeme, mizûr, feraş


hademei hayrat

glosses: kesê ku ji xêra xwe re paqijî û karên cihê dînî dike


hadi hadi

glosses: haydê haydê, hadê hadê (di şûna kin lê bixe, nema tu me bixapînî, zêde dirêj meke de)

glosses: hadê hadê, haydê haydê (di cihê zû zû bikin, lez bikin de)

text: Hadi hadi gidiyoruz.


hadi hesabı yok

text: Çocuklara şeker getirenin hadi hesabı yok.


hadi mi

text: Haddine mi düşmüş senin, saçımın teline bile ulaşamazsın.


hadi olmamak

text: Bana akıl öğretmek kimsenin haddi değil.


hadi oradan

glosses: de na lo, de na tu jî ha haydin haydên (ji bo piraniya kesê ku mirov deng li wan dike)


hadım

glosses: berdest (zilamên xesandî û yên liberdestê Mîrekî an jî Stîyeke dixebitin. Bi taybetî bi karên polîtîkayê mijûlin û rê nîşanî Mîr û Stiyê didin.)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hadım.wav


hadinden fazla

text: Haddinden fazla yağmur yağdı.


hafazanallah

glosses: Xwedê hîfz bike, Xwedê bistrine, Xwedê bixefirine


hafif

glosses: sivik (tiştê hêsan û rihet, ku mirovan nawestîne)

text: Hafif bir iş.

text: Hafif bir kadın.

glosses: sivik (ji bo xurekên ku hezma wan hêsan e)

text: Hafif yemek.

text: Hafif duman.

text: Dışarda hafif bir sis var.

text: Hafif içki.

text: Hafif bir baş ağrısı.

text: Hafif bir ceza.

glosses: sivik (ji bo xewê, kesê ku zû hişyar dibe)

text: Uykusu hafif.

text: Hafif bir meyilden indik.

text: Hafif bir ses.

text: Bu gün kendimi çok hafif hissediyorum.

etymology_text: Ji erebî خَفِيف (ḵafīf).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hafif.wav


hafif giyinmek

glosses: kincê tenik li xwe kirin, hindik cil li xwe kirin, kincên tenik wergirtin


hafif hafif

text: Hafif hafif sendeleyerek yürüyordum.


hafif sanayi

glosses: pîşesaziya sivik (a ku malên mezaxiyê hildiberine)


hafif siklet

glosses: sikleta sivik (di gulaşê de, di boksê de)


hafife almak

text: Onu hafife alma.


hafiflemek

text: Baş ağrım hafifledi.

text: İkinci görevini bırakınca hafifledi.


hafiflik

text: Banyodan çıkınca bir hafiflik duydum.

glosses: hafif sivikî, çirtikî (rewşa kesê ku lebat û rabûn û rûniştinên wî ne li gorî re û rêzanên sincî yên civakê ne)


hafifsemek

glosses: hindik ditin (pûte pê nedan, biçûk dîtin)

text: Düşmanlarınızı hiç bir zaman hafifsemeyin.


hafiften

text: Hafiften bir rüzgâr esiyor.

text: Bıçak hafiften kesmiş.


hafiftenten almak

glosses: pê re nencıfîn, serê xwe pê re neêşandin


hafifçe

text: Hafifçe başını sola eğdi.


hafiyelik

glosses: şofarî, şeraweyî, xefnêrî, xefiyetî, dedektifî


hafız

glosses: hafiz, haviz (kesê ku Quranê ezbere dizane û dikare bixwîne)

glosses: ê ku ji tiştê ezbere kiriye fêm nake (argo)


hafıza

text: İhtiyar olmasına rağmen hafızası hâlâ yerinde.


hafniyum

glosses: hafniyûm, elementek e ku nimroya wê ya atomê 72, giraniya wê ya atomî 178,6 e ku kêm peyde dibe. Kurtebêjeya wê Hf ye.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-hafniyum.wav


hafta

pos: abbrev

pos_title: Kurtenav

text: We hafta ask for help.

forms:
gonna
gotta
wanna
hafta
hasta
hadta
useta
dya
didja
couldja
wouldja
howdja
whadaya
whadja
wheredja
kinda
lotta
lotsa
Ida
youda
sheda
heda
theyda
weda
cmon
dunno
lemme
s'more
musta


hafta

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hafta.wav


haftalık

glosses: heftane, hefteyî (tiştê ku di heftiyê de carek tê kirin)

text: Haftalık toplantı.

text: İki haftalık iş.

glosses: heftanî (pereye ku ji heftiyê carek tê dayîn)

glosses: heftane, hefteyî (weşana ku heftiyê carek derdiçe)

text: Haftalık gazete.


haftalıklı

glosses: heftanîvanî (yê ku ji heftiyê carek miza xwe distîne)


haftaym

glosses: deqîqeyî ya ku di navbera her du dewreyên


hah

text: Hah, o da geldi.

text: Hah, ben de onu diyecektim.


hahha

glosses: (hahhah) haha (kena ne ji dil, a bitinaz)


hail

glosses: gijik, teyrok, tezre, tamor, zîpik, savarok, silav, gazî

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-hail.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-hail.wav


haile

glosses: trajediya ku bi helbestkî hatiye nivisandin


hain

glosses: xiniz, xinis, cixis, xirb, doxman, xayîn (ê ku xiyanetê dike)

glosses: zexel, xel (kesê ku hez dike zerar û ziyanê bide kesen din)

glosses: xayîn (bi mebesta gazinkirinê):hain, biz seninle böyle mi konuşmuştuk? xayîno, ma em bi hev re wisa peyivîbûn?

glosses: xayîn (kesê ku pê re niyetên xerab hene, xerabiyê dikudirine)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hain.wav


haince

text: Onun haince bakışları var.

glosses: xinizane, bi xinizî, bi xayînî (bi awayekî xinizî)


hainlik etmek

glosses: xiniztî kirin, xayîntî kirin, pê re xayîn gerin


haiz

text: Senin haiz olduğu vasıflar.


hak etmek

glosses: heq kirin (kese ku rewşeke xerab heq dike, musteheq

glosses: hecl kirin (ji ber serketinekê hatin xelatkirin)


hak getire

text: Onda cesaret hak getire.


hak ile yeksan etmek

glosses: bi erdê re kirin yek, bi erdê re dûz kirin, (tiştek) û erd wekî hev kirin


hak ile yeksan olmak

glosses: bi erdê re bûn yek, bi erdê re dûz bûn, (tiştek) û erd bûn we kî hev


hak kazanmak

text: İki yıl sonra emekliliğe hak kazanacak.


hak vermek

glosses: maf dan (yekî), heq dan (yekî), maf pê dan

text: Bu konuda sana hak veriyorum.


hak yerini bulur

glosses: heq li vê dinyayê safî dibin, Xwedê heqan nahêle, heq naçin qiyametê, Xwedê heqilevd e, heq cihê xwe dibînin, Xwedê heqan li vê dinyayê safî dike


hakan

glosses: xan, xaqan, haqan (ji bo xanên Tirk, Moxol û Tataran)


hakikat

text: Hakikati kabul etmen lazım.

text: Dünyanın döndüğü bir hakikattir.

text: Bu köşk hakikat güzel.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-hakikat.wav


hakiki

glosses: bera, heqîqî (tiştê ku wesfê wê neguherîye)

text: Hakiki elmas.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hakiki.wav


hakkaniyet

text: İnsan hakkaniyetten ayrılmamalı.


hakketmek

glosses: lê kolandin, lê nitirandîn (kolandina nivîs an jî şeklan li ser tiştên madenî, dar, kevir û wekî wan)

glosses: jê kolandin, jê rihotin (jêkolandina nivîs an jî şeklan li ser tiştên madenî, dar, kevir û wekî wan)


hakkı geçmek

glosses: heqê (yekî) pê de çûn, heqê (yekî) pê de hatin, heqê (yekî) bi ser de çûn

text: Al bu parayı hakkın bana geçmesin.

text: Teyzemin az mı hakkı bana geçmiş?


hakkı için

glosses: bi heqê () kirin, bi navê () kirin, bi () kirin (gava li ser tiştekî pîroz sond tê xwarin)

text: Allah hakkı için.

text: Kuran hakkı için.


hakkı olmak

glosses: heqê (yekî) tê de hebûn, heqê (yekî) hebûn

glosses: heqê (yekî) hebûn (kesê ku di raman, îdiaya û gotina xwe de mafdar e)


hakkı var

glosses: heqê (wî) heye (ê ku di ramana xwe, di îdiaya xwe, di gotina xwe de mafdar e)

text: Anamın hakkı var, gitmemem lazım.


hakkın rahmetine kavuşmak

glosses: çûn ber rehma Xwedê, çûn ber dilovaniya xwedê, çûn ser rehma xwedê, çûn ser dilovaniya xwe, emrê Xwedê kirin, çûn rehmeta Xwedê, çûn rehmetê, çûn rehma Xwedê, xatir xwestin


hakkında

glosses: derbarê (yekî) de, der mafê (tiştekî) de, der heqê (kesekî) de, di heqê (wî) de, sebaret

text: Bu sözlük hakkında konuşmak istiyor.

text: Hakkında iyi konuşulmamak


hakkında konuşulmak

glosses: jê axaftin (peyivîn an jî xeber dan), giliyê (yekî) kirin


hakkından gelmek

text: Karışmayın, herîfin hakkından geliyor.

text: Bu işin hakkından da geldi.


hakkını helâl etmek

glosses: heqê xwe helal kirin (an jî nekirin), fihêl kirin


hakkını vermek

text: Bu yemeğin hakkını vermemişsin.

text: Bu öğretmen her zaman öğrencilerin hakkını verir.


hakkıyla

text: İşi hakkıyla yapmış.


haklamak

text: Düşmanı haklamışlar.

text: Çocuk oyuncağını hakladı.

glosses: hel kirin, fît kirin (bi tinazî, tiştek xwarin qedandin)

text: Bir ekmeği hakladı.


haklaşmak

glosses: dewdabir bûn (heqê hev dan hev, kes ji kesî re deyndar nema û hev helal kirin)


haklı

glosses: rastî, heq, xwedayî (li cih, li gorî heqiyê)

text: Haklı bir söz.

text: Haklı bir dava.

glosses: mafdar, mafedar, heqdar, barheq (kesê ku daxwaza wî, ramana wî, doza wî xwedayî ye, li cih e)

text: İkisinden hangisi haklı ben de şaşırdım.


hakperest

glosses: xwedayî, rast, durist, rastîparêz, heqperest (kesê ku ji rastiyê averê nabe)


haksız

text: Bu işte arkadaşınız haksız.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-haksız.wav


haksız yere

glosses: ji neheqiyê, cihê beredayî, cihê netune, belaheq


haksızca

text: Bana haksızca davranıyorsun.


haksızlık

text: Bu haksızlığa karşı köpürdü.


hakçası

text: Hakçası ben de suçluyum.


hal almak

glosses: ketin halekî xerab çaresi riya çareyê, çareserî


hal etmek

glosses: ji text de xistin, ji text de anîn xwarê


hal hatır sormak

glosses: li hal û wextê (yekî) pirs kirin, hal û hewal pirsîn, li hal û kêfa (yekî) pirsîn


hala

glosses: garis, genimok, genimê şamî, genimokê şamî, lazût


hala

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hala.wav


halat

glosses: werîs, bizîng, kindir, tenaf, çoban (bendê ku ji kinfan çêdibe)


halay

etymology_text:
Ji kurmancî hilayî ji lêkera hildan.
;Çavkanî:
* Nişanyan, Sevan, Çağdaş Türkçenin Etimolojisi [Etîmolojiya Tirkiya Niha] (bi tirkî): halay


halay çekmek

glosses: govend gerandin, govend girtin, govend kirin, govend kişandin, baz dan


halayık

glosses: cariye, cêrî, xidam (jinika kole, ya bendî)


halaç

glosses: kevanjen, kurinc, libûdî, tavnejen, pereker, libûjen, livajen


halaç pamuğu gibi atmak

glosses: pê girtin û virvirandin, bi navê ketin û virvirandin


halaçlaçlık

glosses: kevanjenî, kurincî, libûdîlî, tavnejenî, perekerî, libûjenî, livajenî


halden anlamak

glosses: bi halê (yekî) zanîn, ji halê (yekî) fem kirin


halden düşmek

glosses: falxes bûn, ji hev de ketin, ji hal ketin, zinzilîn


halden düşürmek

glosses: zinzilandin, ji çermekî derxistin kirin çermekî din


haldır

glosses: xirexir, guregur (bi şid û bi deng xebitîn)

text: Makine haldır haldır çalışıyor.


hale

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-hale.wav


hale

glosses: sîwan (di filehtiyê de roniya ku resman de li dora serê kesê azîz tê xêzkirin)nt

glosses: çêlika hêyvê (roniya wekî çember a dora heyvê)


hale gelmek

glosses: (yek) ji dinyayê derketin, ketin halekî bêhal


halef

glosses: paşewa, paşrew, dewsgir, şûngir, cîhgir, peyhatî, peyrew


halel gelmek

text: Sana halel gelmesini istemiyoruz.


halel vermek

glosses: şehitandin, lepikandin, ziyan gihandin (), zerar danê

text: Savaş ekonomiye halel verdi.


halelenmek

text: Ayın etrafı halelenmiş, yağmur yağacak.


halen

glosses: wergirtin, standin, bi dest ketin, bi dest xistin, girtin


halen

glosses: hîna jî, hê jî, a niha, a nika, nûka, niho


halfa

glosses: riwekeke ji famîleya genim ku biskê wê di çêkirina çewal, kaxiz û û benan de tê bikaranîn (Stipa tenacissima)


halı

glosses: xalî, xalîçe, mehfûr, mafir, kulav, cilik

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-halı.wav


hali duman olmak

glosses: halê yekî (an jî halên wan) xerab bûn, halê (yekî) ne xweş bûn


hali tavrı yerinde

glosses: halê (yekî) bi keys bûn, bi ser û guh bûn


hali vakti yerinde

glosses: hal û wextê (yekî) li cih bûn, halxweş bûn, hal û wextê (yekî) li rê bûn

text: Ailenin hali vakti yerinde.


halıcı

glosses: xalîfiroş, mehfurfiroş (ê ku xaliyan difiroşe)


halife

text: İslam halifesi.

glosses: xelîfe (yek ji nasnavê padîşahên osmanî)


halihazırda

glosses: niha, a nûka, nika, nuha, di van rojan de


halile

glosses: riwekeke ku li rojhilatê Hindistanê hêşîn dibe (Terminallia)


haline bakmamak

glosses: li rewşa xwe nenihêrtin, li halê xwe mêze nekirin


haline gelmek

text: İşler bu hale gelene kadar neler çektik.


haline köpekler gülüyor

glosses: kenê guran pê hatin, ketin halê kûçikan, kûçelanî bûn


halini hatırını sormak

text: Hatırını sormak.


halisane

text: Halisane bir tavsiye.


haliyle

text: Eğer derslerine çalışmasa haliyle sınıfta kalacak.


halk

glosses: gel, xelk (civata gelê ku li heman welatî dijîn, ji heman rajêrî ne)

glosses: gel, xelk (civata mirovan a ku ji heman nîjadî tên û li welatên cuda dijîn

text: Kürt halkı.

text: Yahudi halkı.

glosses: gel, xelk (her koma kesên ku liav sînorên welatekî dijîn û ji hemanîjadî tên

glosses: gel, xelk (tevahiya kesên ku li herêmekê an jî dorhêlekî dijîn)

text: Köy halkı.

text: Mahalle halkı.

glosses: gel, xelk (li gorî rêveberan, tevahiya kesên ku li welatekî dijîn)

glosses: gel, xelk (civata ku li derî rewşenbîran dimîne)

text: Halk ne derse desin bana ne


halka

glosses: çakûç, keçûç


halka

glosses: helqe, heleq, dorez, bazne, şoreb, cerge, gungil

text: Kulağındaki altın halka.

text: Suda halkalar oluştu.

glosses: xelek (koma kesan ku wekî xelekê li hev civiyane)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-halka.wav


halka dönük

text: Halka dönük eğitim.


halka oyunları

glosses: govendên xelekî (govendên ku govendgêr bi destê hev digirin û bi awayekî xelekî dileyîzin)


halka verir talkını kendi yutar salkımı

glosses: şîretan li xwe nake li hevalan dike (kesê ku şîretan li yekî dike û ew bi xwe wan tiştan dike), şîretan li xelkê dike û bi xwe wan bi cih nayîne


halkacı

glosses: xelekvan (kesê ku di lûnaparkan de bi xelekan qûmarê dide leyistikandin)


halkalama

glosses: xelekkirin xelqekirin, xelekî kirin, xelkoyîkirin


halkalamak

glosses: kirin xelek, kirin xelqe, xelekî kirin, xelkoyî kirin

glosses: şoreb kirin, cerge kirin (şoreb li dora tiştan xistin)


halkalanmak

glosses: bûn xelek, bûn xelqe, xelekî bûn, xelekoyî bûn


halkalı

glosses: xelkoyî, xelekdar, bixelek, bihelqe, gungilî

text: Kulağında halkalı bir küpe.


halkalı damar

glosses: reha xelekî ku pê riwek li xwe dixin û dişixulin


halkalı gözler

glosses: çavên bikobe (ên ku kobê çavên wan reş in)


halkçılık

glosses: gelparêzî, gelxwazî, gelperwerî, gelperestî

glosses: gelparêzî, populîzm (rêbaza ku di sedeyê XX de li Fransayê di warê wêjeyê de derketiye holê)


hallenmek

text: Hallenip küllenmek


halletmek

glosses: çareser kirin, hel kirin, safî kirin (ji tiştekî re riya çareye dîtin)

text: İşlerimi hallettim.


hallice

text: Durumu diğerlerinden hallice.


halt karıştırmak

glosses: tiştê ku nebûn kirin, tişt berî nava hev dan


halter

glosses: rişme, lixav, hevsar, serdifin, werîsê sêdareyê, leng, dudil, bersîngek jinan (mirina) sêdare kirin, hevsenger (pêtik), rawestayî

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-halter.wav


halvet

glosses: xelwet, silûs (li cihekî xalî bi tene man)


halvet gibi

glosses: eynî hemam e, tu dibêjî qey hemame (ji bo cih an jî odeya pir germ)


halvethane

glosses: xelwetxane, silûsgeh (cihê ku derwêş ıl çilê xwe tije dikin û bi tena sere xwe lê îbadetê dikin)

glosses: xelwetxane (bere di serayan de odeya ku ketina wê ya hundirû qedexe ye)


halveti

glosses: Xelwetî (teriqeteke ku îbadetên xwe li cihekî tenha dikin)


ham etmek

glosses: em kirin (di zimanê zarokan de hema yek carê de xwarin)


ham hum

glosses: himehim (gava ku gotinên ku jê nayê fêmkirin tê kirin, tê gotin)

text: Ham hum edip durdu, ne dediği anlaşılmadı.


ham hum şaralop

glosses: lê bale çep bûn (bi destsivikî karek, tiştek kirin)


hamail

glosses: hemayîl (nivişta ku çeperast diavêjin stûyê xwe)


hamak

glosses: çincîr, hêlekan, hêlanek (çeşîdek hêlekana ji toran honandî)


hamallık

glosses: bargirî, barkêşî, bargirî, piştîkêşî, piştîvanî, hemalî


hamallığını etmek

glosses: suxreya (karekî) kirin, hemaliya (karekî) kirin


hamam böceği

glosses: zirkêtk, zirqîtik, zirxîtik (Blatta orientalis)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hamam böceği.wav


hamam otu

glosses: toza ku dikin mîna çamûrê û pê pûrta canê xwe radikin


hamama giren terler

glosses: ku mirov kete govendê gere xwe bihejîne, kî bikeve govendê wê xwe bihejîne, ê biçe masiyan qûnziwa venagere, mirovê ku here masiyan qûna wî şil dibe


hamamcı

glosses: hemamvan (kesê ku hemamê dide şixulandin)


hamarat

glosses: çapxûn, êgîn, libak, mikewnî, jina malan (ji bo jinan)


hamaratlaşmak

glosses: çapxûn bûn, êgin bûn, mikevnî bûn, libak bûn


hamaset

glosses: hemaset, mêrxasî, qehremanî, lehengî, gernasî, egîtî, dîlawerî


hamasi

glosses: destan an jî helbesta ku ji mêrxasiyê behs dike


hamel

glosses: çakûç, keçûç


hami

glosses: piştevan, piştvanek, piştvan, piştovan, piştgir, sinêde, parêzmend, piştdar, paşmêr, pêşmêr, parêzker


hamile bırakmak

glosses: ducanî hîştin, duganî hîştin, nesax hîştin, hemîle hîştin


hamile olmak

glosses: bi zarû bûn, bi zarok bûn, ducanî bûn, duganî bûn, hemîle bûn


hamilelik

glosses: ducanîtî, duganîtî, duhalîtî, nesaxî, hemîletî


hamilik

glosses: piştevanî, piştvanekî, piştovanî, sinêdetî, pêşmêrî, paşmêrî, piştdarî, parêzmendî


hamisi olmak

glosses: pişta (yekî) hebûn, bipiştvanek bûn, bipêşmêr bûn


hamisiz

glosses: bêpiştvanek, bêpiştevan, bêpiştovan, bêpiştgir, bêpêşmêr, bêpaşmêr, bêpiştdar, bêparêzmend, bêpişt, bêpenah


hamisizlik

glosses: bêpiştvanekî, bêpiştevanî, bêpiştovanî, bêpiştgirî, bêpêşmêrî, bêpaşmêrî, bêpiştdarî, bêparêzmendî, bêpiştî, bêpenahî


hamla

glosses: bêrikê carek kirin avê û derxistin (di deryavaniyê de)


hamlacı

glosses: kese ku li rûnişteka herî paş, bêrikê dikişîne


hamlama

glosses: qerimîn, xambûn, cewabûn, lihevgerîn, lihevqerimîn, lihevhişkbûn

glosses: beşa fîrinê ya ji bo pijandina derdan û amanên ji axc


hamlamak

glosses: li hev gerin, li hev qerimîn, li hev hişk bûn, xam bûn, qerimîn, cewa bûn

text: Dükkanda otura o tura hamlamış.


hamse

glosses: hemse, di edebiyata dîwanê de berhema ku ji pênc mesnewiyan tê pê


hamsi

glosses: hemsî, hemse, hamsî, kîlke (Engraulis encrasicholus)

etymology_text: Ji yûnanî χαμψί (champsí).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hamsi.wav


hamsin

glosses: maweya pênci roji ya zivistanê ku ji 2'ê rêbendanê dest pê dike


hamur boya

glosses: boyaxa donî ya wênesazan ku weki hevir di hev de hatiye surendin


hamur gibi

glosses: ji hev filitin (ji west û rehtbûnê ji pertavkenna mirov)

glosses: bûn helise, melhem dan hehme dan (ji bo helîmedana xwarinê


hamur yoğurmak

glosses: hevir strandin, hevir vestrandin, hevir surendin hevir kirin


hamursuz

glosses: çorekeke bêhevîrtirş ku Cihû di cejneke xwe de çêdikin


hamursuz bayramı

glosses: cejneke Cihûyan e ku her sal bi boneya derketina ji Misirê pîrozbayî dikin


hamut

glosses: bêhn (tişta ku mirov bi poz anku difinê pê dihese)


han gibi

glosses: eynî xan e (ji bo cihêpir mezin û fireh)


han hamam sahibi

glosses: xweyê aş û dingan e, xweyê col û cobalan e, xwediyê mal û milkan e


handikap

glosses: handîkap (ji bo zorkirina beza hesp, eyarkirina giraniya sivvar û zînê hesp)


hane

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-hane.wav


hane

text: Damada altmış dört hane var.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-hane.wav


hanedan

glosses: xanedan (malbata mezin a ku eslê wan digihîje zadeganan)

glosses: malmezin, xanedan (malbata diyar û ku ji eslekî mezin tê)


hanefilik

glosses: Henîfîtî (yek ji mezhebê ehlê sune yê îslamê)


haneli

text: Yirmi haneli köy.

text: İki hanelik sayı.


hanelik

text: Seksen hanelik köy.


hangar

glosses: balafirxane, pawan, nexasme pawana balafiran


hangi

glosses: kîjan, kîjik, kîjşk (rendêra pirsyariyê)

text: Hangi yıl.

glosses: kîjan (di hevok û lêkera wê daxwaz û mercdaxwaziyê dide nîşan de, têgiha serveyê berfireh dike)

text: Hangi kitabı, açsanız bulursunuz.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-hangi.wav


hangi dağda kurt öldü?

glosses: (nizanim) gur li ku miriye?, nizam gur li kîjan çiyayî miriye?

glosses: gur li ku mirîye? gur li ku mir? bê (bayî) tu anî?


word: hangi peygambere kulluk edeceğini şaşırmak

glosses: em dê ji azana mele bawer bikin an jî ji zirîna kerê


hangi taş pekse başını ona vur

glosses: Guhartoyeke hangi taş katı ise başını ona vur.


hangi taşı kaldırsan, altından çıkar

glosses: Guhartoyeke hangi taşı kaldırsan altında o çıkar.


hanidir

text: Hanidir onu görmüyorum.


hanım

glosses: stî, xanim, xatûn (nasnavê ji bo keç û jinan)

text: Çocuklar hanıma yolu tarif edin.

text: Ali amcamın hanımı.

glosses: xanim, canik, ciwanik (kesa ku xweyê hemû wesfên jinantiyê ye)

text: Çok hanım bir kadın.

glosses: xanim, xatûn (kesa ku rewşa wê ya civakî û aborî xweş e)


hanım hanımcık

glosses: xanima malan, xanim û xatûn, ciwanik (kesa ku bi mala xwe, bi zarên xwe û bi karê xwe ve ye, pir baş lê xweytî dike)

glosses: xanima malan, xanim û xatûn, ciwanik (kesa ku xwedî van şêl û helwestan e)


hanımefendi

glosses: xanim, xanimefendî, ciwanik (ji bo giramî nîşandanê)


hanlık

glosses: xanişîn (welatê di bin serweriya xan de)


hant hant

glosses: hey û hey (bi awayekî pir eşirî tiştek xwestin)

text: Para diye hant hant ötüyor.


hantallaşma

glosses: laşgiranbûn, axgiranbûn, betîbûn, himbilbûn


hantallaşmak

glosses: laşgiran bûn, axgiran bûn, betî bûn, himbil bûn


hantallık

glosses: laşgirî, laşgiranî, axgiranî, betîbûn, himbilî


hanyayı konyayı anlamak

glosses: helik û helwend dîtin (ji esehîya tiştekî fêm kirin)


hançerlemek

glosses: xencer lê xistin, bi xenceren dan, (yek) dan ber xenceren, bi xenceren fîlitîn (yekî)


hap

glosses: hem (di zimanê zarokan de daqurtandina xwarinê)


hapı yutmak

glosses: çûn jê de, pûş kutan (ketin rewşa xerab)


hapır hapır

glosses: (hapır hupur) firefîr (bi firefir xwarin xwarin)


hapis giymek

glosses: heps xwarin, heps dan ser piştê, heps dan (yekî)


hapishane

glosses: girtîgeh, girtîxane, bendîxane, taşxane, hepsxane, hebs

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hapishane.wav


hapishane kaçkını

glosses: mişext, firarê hepsê (ku ceza stendinê lê belê xwe nadine dest)

glosses: serserî, xerab, nepak hapislik girtîtî, hepstî


hapsetmek

glosses: hepsandin, heps kirin (yek kirin cihekî û nehiştin ku jê derkeve)

glosses: heps kirin (jibo ku cezakişandinê yek avêtin gırtıgehe)

glosses: egle kirin, heyirandin, sekinandin (cihê beredayhi yek dan sekirnandin)


hapsolmak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hapsolmak.wav


hapt

glosses: ziq (kirin ku yek nema katibe li berê bipeyîve, bersiv bide)nrf


hapçı

glosses: hepavêj (ê ku hînî efyon û hebên serxweşkirinê bûye û wan dadiqurtîne)


hapşırık

glosses: pênij, pişk, fişk, hilpişk, bênij, xişîk


hapşırıklı

glosses: bênijoyî, bipişkîn, bipişkepişk, bifişkîn


hapşırma

glosses: hilpişkîn, pijmîn, pişkin, pişkinîn, bênijîn, fişkîn, hişkîn, pinujîn, pişikîn


hapşırmak

glosses: hilpişkîn, pijmîn, pişkîn, pişkinîn, bênijîn, fişkîn, hişkîn, pinujîn, pişikîn


hapşırtma

glosses: hilpişkandin, pişikandin, pijminandin, pişkinandin, bênijandin, fişkandin, hişkandin, pinujandin, pişikandin


hapşırtmak

glosses: hilpişkandin, pişikandin, pijminandin, pişkinandin, bênijandin, fîşkandin, hişkandin, pinujandin, pişikandin


harabat

glosses: (piraniya xerabeyan) wêran, kambax, xerabe


harabati

glosses: kesê ku wextên xwe li meyxaneyan derbas dike


harabe

glosses: dêran, kavil, xopan, wêrane, kambax, dêris, ruman, pag, xilbe, xirbe (cihê ku ji serdemên berê mane)

glosses: dêran, kavil, xopan, wêran, kambax, dêris, xirbe (cavahiya ku ditke xera bibe)


harabelik

glosses: dêran, kavil, xopan, wêrane, kambax, dêris, xirbe


harakiri

glosses: harakîrî (di nav Japonan de bi kêrê qelaştina zik û xwe pê kuştin)


haram

glosses: hamoş, heram, bedgen (tiştê ku ji aliyê dînî ve qedexe ye, ne li gorî rêzikên dîn e)


haram bağırsak

glosses: rodiya (an jî rûviya) berate (an jî heram)


haram etmek

glosses: (tiştek) li (yekî) herîmandin, lê herîmandin, lê kirin helalî heram


haram olsun!

glosses: hemam be! li te heram be!, tu xêrfe nebînî!


haram olmak

glosses: (tiştek) li (yekî) bûn helalî heram, (tiştek) lê herîmîn

text: Uyku bana haram oldu.


harap

glosses: wêrane, kanbax, xopan, xapur, ersande (avahiya ku dike bipelişe)

glosses: perişan, bêhal (kesê ku westiyaye, ji pertav ketiye)

etymology_text: Ji erebî خَرَاب (ḵarāb).


haraplaşmak

glosses: wêran bûn, kanbax bûn, xopanbûn, xapurbûn


harar

etymology_text: Deyn ji erebî غِرَارَة (ḡirāra, “tûrik”)


hararet basmak

glosses: wehca (yekî) pir bûn, wehca (yekî) rabûn (pir tî bûn)

glosses: heraret avêtin canê (yekî), agirê canê (yekî) rabûn


hararet kesmek

glosses: wehca (yekî) şikandin, kelewehca (yekî) danandin


hararet vermek

glosses: wehca (yekî) rakirin, kelewehca (yekî) zêde kirin


hararetlenmek

text: Tartışma hararetlendi.


haraç

glosses: xerc, bêş, xerac (di heyna Osmaniyan de baca ku ji xwediyên zeviyan dihate stendin)

glosses: xerc, xerac (di heyna Osmaniyan de baca ku ji kesê ne misilman dihate stendin)

glosses: xûgî, xiwîk, xûk, xerac (pereyê ku bi zorê ji yekî tê stendin)


haraçlı

glosses: xeracdar, xûgîdar (ê ku xerc û xeracê dide)


haraççı

glosses: xûgîxur (kesê ku bi zorê ji xelkê xûgiyê dixwe)


harbi

glosses: dewlet û tebayên ku bi dewleta Osmanî re peyman girê nedabûn

glosses: ecnebiyên ku di nav welatê Osmanî de bi bazirganiyê bilî dibûn


harcama

glosses: zêhakirin, mezaxtin, xerckirin, serfkirin


harcamak

glosses: zêha kirin, mezaxtin, mezixandin, zehî kirin, xerc kirin, serf kirin (pere tê dan)

text: Bu binaya on ton demir harcadık.

text: Adamı boş yere harcadılar.


harcanmak

glosses: hatin zêhakirin, hatin mezaxtin, hatin xerckirin


harcayış

glosses: mezaxtin, xerckirin (kar û awayê xerckirin)


harcı olmak

text: Ata binmek yiğit harcıdır.


hardal

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hardal.wav


hardal tohumlu

glosses: tovxerdel hardaliye şîreya tin ya ku xerdel tê de heye


hareket

glosses: bizav, tevger, liv, libt, leqîn, livak, livek, cole, qelq, bizar, cule, hereket, hereke (rewşa heyberekê, cihguherîna wê)

glosses: liv, lebt, leqîn, cole, qelq (hereketên cest û bedenê)

text: Güzel bir hareket.

text: Hareketimize iki gün kaldı.

text: Özgürlük hareketi.

text: Siyasi hareket.

text: Hareket cetveli.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hareket.wav


hareket etmek

glosses: tev gerin, liv bûn, bizav kirin, tepişîn

glosses: hereket kirin, lebat kirin (leqandina ezayê cestê)

text: Böyle hareket etme, sonun kötü olur.


harekete geçmek

glosses: dest birin xwe, dest hilanîn, tevger kirin


hareketlendirmek

glosses: tevgerandin, livdar kirin, bizavdar kirin, pilpilandin


hareketlenmek

glosses: livdar bûn, bizavdar bûn, tevgerîn, pilpilîn


hareketli

glosses: livdar, livok, bizavdar, bibizav, tevgerdar, bihereket

text: Hareketli bir çocuk.


hareketlilik başlamak

glosses: li hev çûn û hatin, li hev gerîn, li ser hev re çûn û hatin


hareketsiz

glosses: bêliv, bêbizav, bêlebat, bêlebt, bêtevger, bêhereket


hareketsizlik

glosses: bêlivî, bêbizavî, bêlebatî, bêlebtî, bêtevgerî, bêhereketî


harekât

glosses: (gelejimariya liv û bizavan) tevger, herekat, operasyon


hareli

text: Hareli göz.


haremlik

glosses: heramseray, odeya malê, aliyê malê, cihê jinan, herem

text: Sana haremlik yapmam.


harf

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-harf.wav


harfendaz

glosses: herfendaz (ê ku gotinên wisa dike ku pê rûmet û şerefa yekî tê binpêkirin)


harfi harfine

glosses: yek bi yek, herf bi herf (temam, bitûn, tevde)

text: Söyledikleri harfi harfine doğru.


harharyas

glosses: cure semasiyekî xeternak ku dirêjahiya wî digihîje du metreyî (Carcharhinus lamia)


harı geçmek

glosses: kela (yekî) danîn, hêrsa (yekî) danîn, parça (yekî) danîn


hariciye

glosses: nexweşînên derveyî, xarîciye (di bişîjkiyê de)

glosses: xarîciye (li nexweşxanan qawîşa nexweşînên derveyî laş)


harika

glosses: newaze, nuwaze, girtole, berzîş, derberz


harikalar yaratmak

glosses: tiştên nuwaze kirin (çêkirina tiştê ku mirov pê serfiraz dibe)


harıl harıl

glosses: bêsekn, bêatlebûn, bêhn jê re tune, sekn jê re tune

text: Harıl harıl örgü örüyor.

text: Soba harıl harıl yanıyor.


harıldamak

glosses: xulexul kirin, xumxumîn, kirin guregur (tiştek bêrawest herîkîn, şixulîn û şewitîn)


harıltı

glosses: xulînî, gurinî, xumînî, qirçîn (ji bo şewata êzingan)


harim

glosses: cihê ku ji têketina biyanan re qedexe ye, cihê ku pîroz tê dîtin û hêvişandin


harım

glosses: sênc (çît û çeperên li dora bexçe û zeviyan)


harisa olmak

glosses: (tiştek) li ber çavan girtin, li ber çavan hîştin


harisdan silinmek

glosses: (cihek) ji navê rabûn, bi erdê re bi yek bûn


haritacılık

glosses: nexşesazî, kartografî (karê nexşeçêkirinê)


hariç

text: On dakika yürüyünce kasabanın haricine çıkılır.

glosses: derve, xaricî (li/ji derveyî welêt, li/ji welatê dîtir)

text: Şeker hariçten gelirdi.

text: O hariç hepimiz kalacağız.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hariç.wav


hariç olmak

glosses: ji derveyî (tiştekî) bûn, li derveyî (tiştekî) bûn


hariçten gazel okumak

glosses: mala dawetê nizane vartan vartana (wî) ye

glosses: tu nizanî mala dawetê kîjan e te rakiriye kevçiyê xwe


harlı

text: Harlı ateş.


harman

glosses: bênder, bender bêder, coxîngeh (cihê ku gêre lê tê kirin)

text: Tütün harmanı.


harman dövmek

glosses: gêre kirin, gêle kirin, bender hur kirin, hol kirin


harman sonu

glosses: tiştê ku ji karekî mezin an jî serwetekî mezin maye


harman sonu dervişlerin

glosses: serê biskê (kesê ku ji tiştan bara baş a wan e)


harmanlanmak

glosses: sîwan girtin fli dora heyvê sîwan çêbûn)


harp

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-harp.wav


harp

etymology_text: Ji erebî حَرْب (ḥarb).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-harp.wav


harp zengini

glosses: zengînê dema şer (ku di wextên şer de kare nelirê kiriye û pê dewlemend bûye)


hart hart

glosses: xirt xirt, kirt kirt, xirp xirp, kirp kirp

text: Ayvayı hart hart ısırıyor.


hart hurt

glosses: kirpekirp, xirpexirp, kirtekirp, xirtexirt


hartama

glosses: texteyê tenik ku di şûna kiremîtan de tê bikaranîn an jî dikin binê wan


harç

glosses: xerc (pereye ku di pêkanîna muameleyên resmî de didin dewletê)

text: Duvar örmek için harç lazım.

text: Köfte harcı.


harçlı

glosses: xercdar(ji bo kirina karekî, pêwistîbûna bi xercê)

text: Harçlı duvar.


hasar

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-hasar.wav


hasarlı

text: Hasarlı araba.


hasat

glosses: debr (debra ku bi palehiyê hatiye çinîn û dirûn)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hasat.wav


hasatçılık

glosses: paletî (kesê ku bi paletiyê xwe dıdebırine)


hasbetenlillah

glosses: ji bo reza Xwedê, di riya Xwedê de, ji bo Xwedê


hasbi

glosses: xebeta bêbergîdan û ji fedîlê dilê xwe re


hasbi geçmek

glosses: di ser re çûn, guh pê nekirin, pûte ne nedan


hasbilik

glosses: kar û îşkirina bêbergîdan a ji fedîlê dil


haseki

glosses: nasnavê ku di dema Osmaniyan de didan kesê ku di erkekê de emr bihartiye

glosses: di heyna Osmanî de subayê payebiçûk ê Bostancı Ocağıye

glosses: hasekî (delaliya padîşah a ku ji nav qerweşan hatiye hilbijartin)


haseki sultan

glosses: qerwaşa ku ji padîşah bi zarok e, jê zarok aniye


haset

glosses: çavnebarî, zikreşî, kumreşî, bexîlî, pexîlî, dexesî


hasetlik

glosses: çavnebarî, zikreşî, kumreşî, bexîlî, dexesî


hasetçi

glosses: çavnebar, zikreş, kumreş, bexîl, behecok, dexes


hasıl

glosses: debra ku seridiye, simil daye hâsil mêrac, xuya, peyda, diyar


hasıl olmak

glosses: çêbûn, qewimîn, rûdan, xuya bûn, peyda bûn, teşqilîn, hesil bûn


hasım

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hasım.wav


hasır

glosses: zilûk, hesîr, esil, qesîl, barye, qesîr, hêsîr (ji bo cîraxan)

glosses: zilûk, hesîr, qesîl (tiştê ji zilûkan hatiye çêkirin)


hasır altı etmek

glosses: bincil kirin, bindoşek kirin, binxî kirin, bintî kirin, paçîn kirin, temir [[temir kirin


hasır otu

glosses: zil, qamir, qesîl, qeram, berdû, qur (Typha)


hasiyet

glosses: hîkarî, havil, sûd (ji bo xurek û vexurikan)


hasiyetli

glosses: sûdwar, havildar (ji bo xurek û vexurikan)


haspa

glosses: gotineke ku bi henek û tinazî ji keç û jinan re tê gotin


hasret gidermek

text: Uzun zamandır birbirimizi görmemişiz, bırak biraz hasret giderelim.


hasret gitmek

glosses: bi hesreta (tiştekî an jî yekî) çûn, bi kesera (tiştekî/yekî) çûn


hasretini çekmek

glosses: hesreta (tiştekî an jî kesekî) kişandin, bi hesreta (tiştekî an jî yekî) bûn, bi kesera (tiştekî/yekî) bûn (ev ji bo rewşa ku mirov bi hesreta wî tiştî ye lê bi dest naxe)

text: Dünya barışın hasretini çekiyor.


hasretli

glosses: hesretdar, hesretkêş, bêrîkirî, bihesretraf


hasretmek

glosses: terxan kirin, veqetandin (tevahiya tiştekî dan tiştekî an jî jê re qetandin)

text: Bütün vaktini okumaya hasretmişti.


hassas

glosses: zîz, dilzîz, hestgerm (kese ku zû hesgerm dibe)

glosses: hesas, nazik (tişte ku pir zû jî tiştekî hikaridar dibe)

text: Hassas cam.

glosses: hestyar, pejnker (ji bo hacetên ku pir nazik in û pîvangên misoger dide)

text: Hassas terazi.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hassas.wav


hassasiyet

glosses: hestyarî, pejnkerî, pejnbarî, hesasî, hesasiyet

glosses: zîzî, dilzîzî, hestgermî (hestgermbûna bi awayekî pir zû)

glosses: hesasî nazikî (pir zû hîkarîdarbûna ji tiştekî)

glosses: hestyarî pejnkerî (ji bo hacetên ku pir nazik in û pivangenisoger dide)


hassaslık

glosses: zîzî, dilzîzî, hestgermî (hestgermbûna bi awayckî pir zû)

glosses: hesasî, nazikî (pir zû hîkaridarbûna ji tiştekî)

glosses: hestyarî, pejnkerî (ji bo hacetên ku pir nazik in û pivangenisoger dide)


hasta ziyareti

glosses: serdana nexweşan, ziyaretkirina nexweşan


hastabakıcılık

glosses: nexweşnêrî, nesaxnêrî (ji bo rewşa nexweşnêr)


hastahane

glosses: (hastane) nexweşxane, bîmaristan, bimargeh, xestexane


hastahanelik

glosses: ê nexweşxaneyê (nexweşê ku dive mirov wî rake nexweşxaneye)


hastahanelik etmek

glosses: ji hal de xistin, pir zêde li yekî xistin


hastahanelik olmak

glosses: bêhal bûn (nexweşê ku divê be rakirin nexweşxaneyê)


hastahaneye kaldırmak

glosses: rakirin nexweşxaneyê, avêtin nexweşxaneyê, revandin nexweşxaneyê


hastalanmak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hastalanmak.wav


hastalık

glosses: nexweşî (ji aliyê derûnî û hişmendiyê ve)

glosses: nexweşî (ê ku bi awayekî pir zêde miriye tiştekî ye)

text: Temizlik hastası.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hastalık.wav


hastalıklı

glosses: nexweşok, nexweşînok, bîmarî, biêşîk, janoyî, nizar, marazdar, merezoyî


hat bekçisi

glosses: notirvanê xetê, zêrevanê xetê, paswanê xetê


hat çekmek

glosses: xet kişandin (ji bo raxistina telên telefon, elektrik, televizyon û yên mînanî wan)


hataya düşmek

glosses: ketin şaşiyê, ketin xetayê, ketin xeletiyê


hatif

glosses: melekê ku wekî ji xeybê deng dike û xeberêtîne


hatıl

glosses: fîz, girş (dîwarê ku dar dikin nav qorên wê)


hatim sürmek

glosses: xitm xwendin (xwendina xitmê ji bo dawî lê bîne)


hatip

glosses: gotardêr, axivker, bêjer, bêjekar, qiseker

glosses: gotarbêj, gotardêr, xatîb (di camiyan de)


hatiplik

glosses: gotardêrî, axivkerî, bêjerî, bêjekarî, qisekerî


hatır

text: Söyledikleriniz hatırımda.

text: Sakın onun hatırını kırma.

glosses: xatir (giramî û hezkirina ku ji yekî re tê xweyîkirin)

text: Hatırınız için bu işi yaptım.


hatır gönül bilmemek

glosses: xatir nezanîn, rê û rêzan nezanîn, qedr û qîmet nizanîn


hatır hatır

glosses: kirpekir, xirtexirt, qirçeqirç (denge gava ku ji tiştekî req û hişk tê xwarin, tê jêkirin derdikeve)


hatır sormak

glosses: li hal û wext pirsîn, li hal û hewal pirsîn


hatıra

glosses: yadaşt, serhatî, bîrhatî, bîrewerî, bîranîn


hatıra gelmemek

glosses: nehatin bîr û gumana (yekî), nehatin hiş û aqilê (yekî), di gumana (yekî) de nehatin


hatırat

glosses: bîrewerî, bîrhatî, serhatî, bîrayî, xatirat


hatırı için

glosses: (tiştek, kesek) ji bo xatirê (), (tiştek an jî kesek) seba xatirê ()

text: Bu evi arsanın hatırı için aldım.


hatırı sayılır

text: Dışarda hatırı sayılır bir soğuk var.


hatırına bir şey gelmesin

glosses: tiştek neyê dilê te, tiştek neyê ba dile te, tiştek nebî dilê xwe


hatırına gelmek

glosses: hatin bîra (yekî), hatin hişê (yekî), bi bîra (yekî) ketin


hatırında kalmak

glosses: di bîra (yekî) de man, di hişê (yekî) de man


hatırında olmak

glosses: di bîra (yekî) de bûn, di hişê (yekî) de bûn


hatırında tutmak

glosses: kirin bîra xwe, di hişê xwe de girtin, kirin hişê xwe


hatırından geçmemek

glosses: di gumana (yekî) de neçûn, neketin bîr û gumana (yekî)


hatırından çıkmamak

glosses: ji xatirê (yekî) derneketin, xatirê (yekî) neşikandin, xatirê (yekî) nehiştin


hatırını kırmak

glosses: xatirê (yekî) şikandin, xatir nedan (yekî), dile (yekî) hîştin


hatırını saymak

glosses: xatirê (yekî) girtin, qedrê (yekî) girtin


hatırlamak

glosses: bi bîr anîn, anîn bîra xwe, di bîra (yekî) hatin, hatin bîra (yekî)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hatırlamak.wav


hatırlamaya çalışmak

glosses: dan bîra xwe, di bîra xwe anîn, anîn hişê xwe, anîn bîra xwea


hatırlanmak

glosses: bi bîra (yekî) ketin, bi bîra (yekî) hatin


hatırlatmak

glosses: bi bîr xistin, xistin bîra (yekî), bi bîra (yekî) xistin, kirin bîra (yekî)

glosses: hişyar kirin (ji bo ku ji bîr neke, yek hişyar kirin)


hatırlı

glosses: xweyqedr, rêzdar, bixatir, xweyxatir, biqedrûqîmet


hattat

glosses: xweşnivîs, paknivîs, bedewnivîs (ê ku destxetên wî xweşik in)

glosses: hêlkar; xetkar, xetkêş (kesê ku paknivîsiyê dike)


hatun

glosses: xatûn, xewatîn (di maneya jin, pîrekê de)

text: Bu benin hatunum olur.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hatun.wav


hav

glosses: pûrtik (pûrtika li ser rûyê tiştên wekî qedîfe, cilên ji hiriyê)


hava almak

text: Peynir hava almış.

glosses: hewa stendîn, bêhna xwe decxistin (li derve gerin û xwe rihet kirin)

text: Havanı aldın değil mi?


hava açmak

glosses: hewaxweş bûn, dinya vebûn, dinya bûn xweşî


hava basmak

glosses: pir kirin esmanan, pişikê (yekî) mezin bûn (argo)


havlamak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-havlamak.wav


havlu

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-havlu.wav


havsala

glosses: hestiyê kodikê, legen, hewsale (melekeya têgihîştinê)

text: Benim havsalam almıyor.


havsalası almamak

glosses: aqilê (yekî) negirtin, hişê (yekî) negirtin


havsalasına sığmamak

glosses: neketin aqilê (yekî), neketin hişe (yekî), pê serwext nebûn


havuz

text: Kum havuzu.

glosses: hewz (cihê ku keşktî lhe têne tamîrkirin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-havuz.wav


havuzlamak

glosses: kişandin hewzê (ji bo tamîrkirinê kişandina hewzê ya keştiyê)


havuç

glosses: gizêr, gêzer, yarkok, karût, hawic (Daucus carota)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-havuç.wav


havyar kesmek

glosses: ker xesandin (ji bo kese ku betal wetal in, wextê xwe beredayî derbas dikin) (argo)


hay Allah!

text: Hay Allah sana akıl versin.


hay hayı gitmek vay vayı kalmak

glosses: Xalê Remedan e mal çûye maye ken û xeberdan e, xêr tê de neman, bêxêr bûn (ji bo kesê ku pîr û kal bûye an jî, ji ber nexweşînê hal tê de nemaye)


hayal

glosses: xeyal, nîgaş, aşop, sawêr, xiyal (tîştê ku di hiş û zêhn de tê sêwirandin)

text: Hayal ürünü bir hikaye.

text: Çocuk hayaller görüyor.

text: Aynadaki hayaline baktı.

glosses: reşe, reş (tiştê ku baş xuya nake bê çi ye)

glosses: leyistika ku bi sîberan li pişt perdeyê tê leyistikandin, mîna leyistika Karagöz


hayal etmek

glosses: nîgaş kirin, xeyal kirin, sêwirandin gibi zirav, nazik


hayal kırıklığına uğramak

glosses: mirad di ber de man, mexsed di berde man


hayal meyal

text: O günleri hayal meyal hatırlıyorum.


hayal olmak

glosses: jê re bûn mîna xiyalah, bûn bîrewer û serpêhatî


hayalci

glosses: nîgaşwer, aşopbaz, nîgaşperwer, nîgaşperest, xiyalbaz, xiyalker, nîgalperest, xiyalperest

glosses: kesê ku leyîstika Karagöz dide leyîstikandin


hayalcilik

glosses: nîgaşwerî, aşopbazî, nîgaşperwerî, nîgaşperestî, xiyalbazî, xiyalkerî, nigalperestî, xiyalperestî


hayalet

text: Gözümün önünden geçmeyen hayaller var.

glosses: reş, reşe (tiştê ku wekt reşekî tê ber çav lê belê nayê zanîn çi ye)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hayalet.wav


hayalhane

glosses: cihê ku lê leyîstîka Karagöz hat leyîstikandin


hayalifener

glosses: fanosa ku resm li ser cama wê hene û ew sih dikevin ser dîwaran

glosses: şivşivok, tajîlok (kesê pir qirûdî û lewaz)


hayalleri suya düşmek

glosses: xiyalê ku (yek) kirin dev çûn, bazara ku (yek) kirin tev çûn, hîsabê ku (yek) kirin tev çûn


hayat

glosses: jîn, jiyan, heyat (di maneya jî, temen û emr de)

glosses: jîn, jiyan, heyat (awayê jiyanê, hemû şert û mercên ku mirov tê de dijî)

text: Köy hayatı.

text: Öğretmenlik hayatı.

glosses: jîn, jiyan, heyat (tevahiya mercên debar û abûrê)

text: Hayatını yazılarıyla kazanıyor.

text: Bu evde hayat yok.

text: Hayat onları bir araya getirmedi.

glosses: jîn, jiyan, heyat (mercên ku jiyanê temîn dikin)

text: Ayda hayat yok.

glosses: jiyan, jîn, heyat (di maneya biyografiyê de, otobiyografiyê de)

text: İsmail Beşikçi'nin hayatı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hayat.wav


hayat adamı

glosses: kesê ku li xwe namîne heyirî, kesê ku cilika xwe ji avê derdixe


hayat geçirmek

glosses: jiyana xwe derbas kirin, heyata xwe derbas kirin


hayat mücadelesi

glosses: kêferata jiyanê, êsîriya heyatê, cehd û zehmeta ji bo jiyanê


hayat sigortası

glosses: ewletiya jiyanê, ewlehiya jînê, sîgorta jiyanê


hayata atılmak

glosses: ji xwe re kar kirin, dest bi xebatê kirin


hayata gözlerini yummak

glosses: çavê xwe ji dinyayê re girtin, serê xwe danîn ser axa sar, malavayî li jiyanê kirin, koçdawî bûn


hayata küsmek

glosses: dile (yekî) ji dinyayê sar bûn, ji dinyayê sar bûn


hayati

glosses: jînî, jiyanî, jîndarî, heyatî (tiştê bi jiyanê re têkildar)


hayatı kaymak

glosses: feleka (yekî) ters geriyan, keleka (yekî) qelibîn


hayatına girmek

glosses: ketin kevçiyê (yekî), di jiyana (yekî) de cih stendin


hayatını borçlu olmak

glosses: jê re deyndar bûn (jiyana yekî ji hêla yekî dîtir ve hatibe xelaskirin

glosses: jê re deyndar bûn (yek gava ku bi saya yekî din jiyana xwe berdevvam bike)


hayatını kaybetmek

glosses: Jiyana xwe ji dest da, çû ber rehma xwedê (dinsel bir söylem)


haybeci

glosses: beredayî (kesê ku naxebite û ji kîsê xelkê debara xwe dike)


haydamak

glosses: ho kirin (di wateya qewirandinê de) (argo)


haydan gelen huya gider

glosses: tiştê ku ji hayê de bê wê di hayê de jî here, bi baranê re hat lehiyê bir, bi bayê hat bi baranê re çû


haydari

glosses: xirxeyeke milqut, kurt ku derwêş li xwe dikin p


haydut

glosses: rêbir, rêgir, keleş, eşqiya, heydût, nijdevan

glosses: nerihet, nehs (ji bo zarokên şîrîn û netebt)


haydut gibi

glosses: cinawir, tibaret (kesê gir ê ku tirsê dixe dilê mirov)


haydutluk etmek

glosses: rêbirî kirin, eşqiyatî kirin, heydûtî kirin


hayhay

glosses: hayhay, li ser çavan, li ser çav û seran


hayıflanmak

glosses: heyfa xwe anîn, heyfa xwe lê anîn, heyfa (yekî) lê hatin


hayır

glosses: xêr, pîtîfer, qencî, xêrik (qenciya ku bêyî bergîdan tê kirin)

text: Hayır haberdir inşallah.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hayır.wav


hayır

glosses: na (di hevokê neyînî de wateya neyîniyê xurt dike)

text: Hayır, o bir daha gelmez.


hayır etmemek

text: O kadar öğüt ettik, hayır etmedi.


hayır gelmemek

glosses: xêra (yekî) jê re tune bûn, bi kêr nehatin

text: Artık ondan size hayır gelmez.


hayır görmemek

glosses: ji (tiştekî) xêr nedıtin, jê xêr nedîtin


hayır kalmamak

text: Bir iki yıl sonra, evden bir hayır kalmaz.


hayır sahibi

glosses: xwedanxêr, xwedanê xêrê, xwey xêr û xêratan


hayıra alâmet değil

text: Bu olay hayra alâmet değil.


hayırdır inşallah

glosses: xêr e înşalah (gava ku xewn tê tebîrkirin, tê gotin)

glosses: a bixêr, xêr be înşalah (şaşwaziyê derdibe)


hayırdua etmek

glosses: jê re dua kirin, jê re duayên xêrê kirin


hayırlaşmak

glosses: xêr di hev dan (di bazarkirina, di wateya hûn xêr ji bazara xwe bibînin de)


hayırlı

text: Hayırlı bir çocuğu var.


hayırlı olsun

glosses: li ser xêrê be, pîroz be, bi xêr be, a bixêr


hayırlı sabahlar

text: Hayırlı sabahlar güzel delikanlı.


hayırsever

glosses: xêrxwaz, qencîxwaz, xêrperest, xwedanê xêrê


hayırsız

text: Hayırsız evlât.


haykırışmak

glosses: bi hev re qîrîn, bi hev re kirin qîrîn, bi hev re dan qîran


haykırmak

glosses: gazî kirin (gava ku tiştek aşkera li ber çavan be tê bikaranîn)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-haykırmak.wav


haylaz

glosses: şûm, netebt, nehs (ji bo zarokên nerihet)


haymana

glosses: mêrga amê, men'a gund (ku heywanên beredayî berdidinê)


haymana beygiri gibi dolaşmak

glosses: betal wetal gerîn, eware eware ji xwe re gerîn,tor tor ji xwe re gerîn


hayran

glosses: heyran, heyranik, hejmetkar (kesê ku yekî diecibîne)

text: Onun hayranları çok.


hayran bırakmak

glosses: heyirandin, hetifandin, ji xwe re hijmetkar hiştin


hayran kalmak

glosses: jê re heyran man, jê re hejmetkar man, mat man


hayrat

glosses: xêrat (navê tiştê mîna kanî, camî, xan, pir û wekî wan ku ji bo gel jê xêrek bibîne, hatine çêkirin)


hayret

glosses: metel, şaşwazî, matî, şigev, ecêb, heyrî, heyret (şaşwazmayîna li hemberî tiştekî)

glosses: ecêb, matî, sersurman, şigev, heyret (li hemberî tiştekî ku mirov jê re metel dimîne tê gotin)


hayret etmek

glosses: ecêba (yekî) jê re çêbûn, şepilîn, şigev kirin, behitîn, veheyirîn, heyret kirin


hayrete düşmek

glosses: (hayretlere düşmek) metel man, şaşwaz man, ecêbmayî man, heyirî man, behitî man, dest û piyê (yekî) bi erdê ve zeliqîn


hayrette bırakmak

glosses: ecêbmayî hîştin, şaşwaz hîştin, metelmayî hîştin, heyirandin, şepilandin


hayrette kalmak

glosses: metel bûn, şaşwaz bûn, ecêbmayî bûn, behitîn, heyirîn hayrola xêr e, te xêr e


haysiyetine dokunmak

text: Bu söz haysiyetine dokundu.


haysiyetli

glosses: rûmetdar, birûmet, heysiyetdar, biheysiyet


hayvan gibi

glosses: eynî heywan e, wekî dewaran e (ji bo kesê bêaqil û debeng)


hayvan kömürü

glosses: komira ku ji madeyên organik ên mîna xwîn û hestiyan tê çêkirin û di hekîmtiyê de tê bikaranîn


hayvancık

glosses: ajalok, heywanok (ajelên biçûçik ku ancax bi mîkroskopê dikarin bên dîtin)


hayvancılık

glosses: ajaldarî, terşdarî, zandarî (xwedîkirina heywanan)


hayvani

glosses: ajalî, heywanî (tiştê bi ajelan re têkildar e)


word: hayvanlar koklaşa koklaşa, insanlar konuşa konuşa


hayvanlaşmak

text: Sen gittikçe hayvanlaşıyorsun, kendine dikkat et.


hayvanlık

glosses: heywantî, heywanetî, dewartî (wekî dewaran lebat kirin)


hayvansal

glosses: ajalî, heywanî (tiştê ku ji ajalan tê bidestxistin)


hayâ perdesi yırtılmak

glosses: heya xwe avêtin, şerm û heya jê re neman, heya xwe li eniya xwe xîstin


hayâsızca

glosses: bêheyane, bêşermane, bi bêfedîtî, bi bêfehitî, bi bêarî


hayâsızlık

glosses: bêheyatî, bêşermî, bêfedîtî, bêfehitî, bêarî


haz duymak

glosses: li xweşê hatin, li xweşê çûn, jê kêf stendin


hazar

glosses: êleke ku li derdora deryaçeya Hezarê (Qezwînî) jiyaye


hazım

glosses: dehm, herz, dehan, herîsan, ximaf, givêr, hezm


hazımsız

glosses: gircomî, şawêr, negivêrî, nexunafî (kesê ku xwarina xwe namehîne, lê naxunife)

glosses: neberbihêr, bêhnteng (kesê ku gotinan di xwe de derbas nake)


hazır

text: Ben hazırım, gidelim.

glosses: amade, eleste, hazir (tiştê ku ji bikaranînê re, ji tiştekî re hatiye amadekirin)

text: Yemek hazır.

glosses: hazir (tiştê ku ji bo fîrotanê hatiye çêkirin û amadekirin)

text: Hazır elbise.

text: Hazır gidiyorsun, onu da götür.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hazır.wav


hazır bulunmak

text: Saat onda evde hazır ol geleceğim.

glosses: amade bûn, hazir bûn (di rewşa li ser tetikan de bûn)


hazır etmek

glosses: (tiştek) amade kirin, (tiştek) hazir kirin


hazır mezarın ölüsü

glosses: suxre bi olam e olam jî bi xulam e qijik bi qewraş e


hazır olmak

text: Aletler hazır olunca bana haber verin.


hazır yiyici

glosses: malxur, bavê haziro (kesê ku naxebite û malê heyî dixwe)


hazıra dağlar dayanmaz

glosses: avên bîran jî bi sexbêr, mirov bixwe bixwe wê qatiyê xaniyan jî bixwe


haziran

glosses: pûşper, hezîran (meha şeşemîn a salê ku sî roj dikişîne)

etymology_text: Deyn ji erebî حَزِيرَان (ḥazīrān).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-haziran.wav


haziran böceği

glosses: cure kêzikek ku ziyanê dide riwekên çandiniyê (Amphimallus solstitialis)


hazırcevap

glosses: bersîvhazir, hazircewab, hadircewab, habilcewab, gotin di paşilê de, gotin di dev de


hazırcevap olmak

glosses: bersivhazir bûn, qabilcewap bûn, gotina (yekî) di paşila (wî) de hazir bûn


hazırda

text: Hazırda paramız hiç yok.


hazırdan yemek

glosses: ji kîsikê xwe xwarin, ji berê xwe xwarin, wekî deveya ku ji semere xwe dixwe


hazırlanış

glosses: amadebûnî, amadebûyîn (awa û karê amadebûyînê)


hazırlanmak

glosses: xwe hazir kirin, xwe amade kirin, xwe kar kirin

glosses: amade bûn, hazir bûn (an jî hatin amadekirin, hatin hazirkirin

text: Hazırlanıp geliyoruz.


hazırlatmak

glosses: dan amadekirin, dan hazirkirin, dan eyvezandin


hazırlık

glosses: berger, hazirî, tevdêr, tedarek, karûbar, bergeran


hazırlıklı

glosses: amadekirî, bitedarek, bitedarik, bitedbîr


hazırlıksız

glosses: bêamadehî, bêhazirî, bêtedarek, bêtevdêr, bêtedarik, bêtedbîr


hazırlıksız olmak

glosses: bêamadehî bûn, bêtedarek bûn, bêhazirî bûn


hazmedilmek

glosses: dehîn, herisîn, mehîn, mehikîn, gewirîn, givirîn, xunifîn, ferikîn, hezm bûn


hazmetmek

glosses: dehandin, herîsandin, mehandin; mehikandin, gewirandin, givirandin, xunifandin, ferikandin, hezm

glosses: di xwe de derbas kirin di xwe de bihartin, pê de çûn, dil lê bar dan, dil lê ronî dan, daxwarin (gava ku gotin li xweşa yekî neçe jî bersiv nede û di xwe de bibihêre)


hazret

glosses: hezret (nasnavê ku tê pêşiya navê bîn sor bûye)


haçlı

glosses: xaçparêz, xaçperest, xaçhebîn, xaçhilgir, selîbyar (ê ku HZ îsa dihebîne)


haçlılar

glosses: ehlê xaçparêz (navê kesê fileh û rojavahî ku di navbera sedeyê XI û XII de tevî wan seferên ku dixwestin cihên pîroz ji destê misilmanan derxin)


haşa huzurdan

glosses: di hizûra we de bê edebî tê, haşayî cemaeta hazir, dûrî civatê


haşarı

glosses: belhizok, behizok, nehs, şûmî, nerihet, netebt (ji bo zarokê nerihet û belhizok)

text: Çocukluğumdan çok haşarı birisiymişim.


haşarılık

glosses: belhizoktî, nehesî, şûmîtî, nerihetî, netebtî


haşatı çıkmak

glosses: ji hev de ketin, ji hev belawela bûn, teribîn

glosses: ji hal de ketin, ji xwe de ketin (pir westiyan)


haşefe

glosses: tovilik (kîsikê kulîlkan ku tê de bizir heye)


haşere

glosses: hûrmêş, mêşlok,kurmûkêz,mêşûmoz, mêşûmor, kulî û kêz, zêndî, buxik


haşhaş

glosses: xaşxaş, heşîş, xaşxaşik (Papaver somniferum)


haşıl haşil

glosses: çeşîdek şîrêz


haşım haşım

text: Güneş altında haşım haşım haşlandık.


haşin

glosses: sirt, sext, no, gujm, zix, tûj, çors (kesê sirt û dilşikîn)


haşir

glosses: heşr (li gorî dîne îslamê roja qiyametê saxbûnairiyan û çûna wanaehşerê)


haşir neşir etmek

glosses: hînî (wan) kirin, bi wan re canêcanê kirin


haşiv

glosses: cihê beredayî nivîsar an jî axaftinê dirêj kirin


haşiş

glosses: heşîş (esrara ku ji kinfan tê derxistin)


haşlama

glosses: kemitandin, samitandin, kewitandin, zerevekirin, nermijandin

glosses: kelandin, partilandin, rakelandin, xaşandin

glosses: kizirandin, şewitandin (gava ku qeşa li dar û riwikan dixe û wan dişewitîne)

glosses: nîşa, çene, kelandî, xaşandî (xwarinên ku hatine kelandin)

text: Haşlama et.

text: Haşlama pirinç.


haşlamak

glosses: kemitandin, samitandin, kewitandin, zereve kirin, zer kirin, nermijandin (tiştek kirin ava kelandî an jı ava kelandî bi ser tiştekî de kirin)

text: Sebze haşlamak.

text: Nohut haşlamak.

text: Önce kısırlık bulgurunu haşlayın.

glosses: kelandin, partilandin, rakelandin, xaşandin (di avê de pijandin)

text: İki yumurta haşla da yolda yiyelim.

glosses: qemitandin, peritandin (gava şilemeniyek bi tiştekî de dirije û dişewitînê)

text: Kaynar su ayağımı haşladı.

glosses: peritandin (gava ku mêş û mor, kêzik bi canê mirov dixwin, pê vedidin)

glosses: zerav kirin, kelandin (ji bo kelandina cil û kincan)

glosses: peritandin (gava ku mirov bi awayekî sirt berê xwe dide yekî, pê re pev diçe)


haşlanma

glosses: kemitîn, samitîn, kewitîn, zerevebûn, zerbûn, nermijîn


haşlanmak

glosses: kemitîn, samitîn, kewitîn, zereve bûn, zer bûn, nermijîn

glosses: peritîn (an jî hemû lêker bi alîkariya 'hatin'ê dikarin bi vî awayî ben bikaranîn; hatin kemitandin, hatin qemitandin, hatin kelandin, hatin samitandin, hatin zerevekirin, hatin nermijandin)


haşlatmak

glosses: dan kemitandin, dan samitandin, dan kewitandin, dan zerevekirin, dan nermijandin


haşmetli

glosses: xunkar, heşmetîn (ji bo inwanê hukumdaran)


haşviyat

glosses: di nivîsar û gotinê de beşên dirêjkirî, tijekirî


hemen hemen

text: Hemen hemen ortalık kararacak.

glosses: hemen hemen, kêm zêde (nêzikî filan tiştî)

text: Hemen hemen iki yıl oldu buraya gelmemiş.


hemofil

glosses: hemofîl (kesê ku xwîna wî nasekine jê diçe)


hemoglobin

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-hemoglobin.wav


hempa

glosses: hevta, hevber, beramber, heval, kesên yan tiştên li eynî pileyê yan astê

text: Li min pirsek bi dildarîDibit hempayê dîdarîVewesta yim di ferwarî

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

etymology_text: Ji farisî همپا (hempa, “hevpê, hevling”) ji هم (hem, “hev”) + پا (pa, “pê, ling”).


hemşire

glosses: hemşîre (kesên ku ji eynî pêsîrê mijiyane)

glosses: perestar, parêzdar, xwişka dilovaniyê, hemşîre, xweha dilovaniyê (nexweşnêra jin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hemşire.wav


hemşirecilik

glosses: perestarî, parêzdarî, xwişkîtiya dilovaniyê, hemşîre


hendese

etymology_text: ji erebî هندسة (hendeseᵗ) ji zimanên îranî, binere endaze.


hengame

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


hengame

glosses: hengame, teqereq, hêwirze, xirecir, şemate


henüz

glosses: hê, hêj, hîn, hêna, hêja, hîna, hêjta (di hevokên erênî de, di maneya a niha, nû, vêga de)

text: Henüz geldim, eve gitmemişim.

glosses: hê, hêj, hîn, hêna, hêja, hîna, hêjta (di hevokên neyînî de, li şûna hîna jî, hê jî)

text: Yaz sıcakları henüz başlamadı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-henüz.wav


hep beraber

glosses: tev bi hev re, gişt bi hev re, pêkve, tevde, vêkre, têtre


hep bir ağızdan

glosses: tev bi devekî gotin (ji bo bi hev re, pekve, tevde)

text: Bir ağızdan türkü söylemeye başladık.


hepatoloji

glosses: hepatolojî (zanista ku li nexweşîn, anatomî û fizyolojiya kezebê dikole)


hepiniz

glosses: hûn tev, hûn gişt, hûn hemû, hûn tevde, hûn temam, hûn tevek


hepçil

glosses: kesê ku hem bi adanên riwekî û ajalî xwe xwedî dike


word: her boyayı boyadı bir fıstıki yeşil mi kaldı

glosses: Guhartoyeke her boyayı boyadık de bir fıstıki yeşil mi kaldı?.


her dem taze

glosses: her demcihan e (ê ku her tim ciwan xuya dike)

glosses: herdemcihan (riweka ku salek dozdeh mez pelên wê kesk in)


her koyun kendi bacağından asılır

glosses: mih bi piyê xwe bizin bi piyê xwe her kes dikeve gora xwe, her mî bi lingê xwe bi dar de dibe, her pez û pepikê xwe, mî bi lingê xwe bizin bi lingê xwe


her kuşun eti yenmez

glosses: te me li ber aşê dîtiye lê em ne aşvan in, her kesî li rêçekê neajo


her ne ise

glosses: heger çibe, çiqas dibe ew zane, çiqas e evv zane


her nedense

text: Her nedense diğerleri kadar kuvvetli bir etki bırakmadı.


her ot kendi kökü üzerine yeşerir

glosses: her giha li ser helqa xwe dirêze, her giya li ser koka xwe hêşîn dibe


her yerdelik

glosses: liherderêbûn (li her derê hazir û nazirbûna Xwedê)


word: her yokuşun bir inişi her inişin bir yokuşu vardır

glosses: her hevrazek derbejêrek her derbejêrek hevrazek li ber e, her hevrazek nişîvek li dû ye, di pey tengahiyan de firehî di pey firehiyan de jî tengahî hene


word: her şakanın altında bir doğruluk payı vardır


her şey sıcağı sıcağına

glosses: her tişt germegerm, mêrkuştin jî germegerm, mêr kuştin nermenerm, qîzxwestin germegerm


her şeye maydanoz olmak

glosses: bûn heska her girarî, bûn pincara her girarî


her şeyin yenisi, dostun eskisi

glosses: dostê kevn ji birayê mirov çêtir e, dostaniya ku dirêj bike ji birayê mirov çêtir e


hercai

glosses: bêhawa (bêsoz û qirar, bêqeys û qerar, kesê ku bext jê re tune, sibeh û êvara wî li hev nanêrê)

glosses: bêhawa, bêsozûqerar (di evîndariyê de qerar jê re tune bûn)


hercümerç etmek

glosses: serûbinê hev kirin, berî nava hev dan, tarûmar kirin, jendûmend kirin, gijolandin


hercümerç olmak

glosses: serûbinê hev bûn, gijol bûn, jendûmend bûn


herek

glosses: serben, meherş (şiva ku li ber mêw û lobiyan de diçikilîn da ku mêw an jî lobî lê bilefin)


hereklemek

glosses: pêçandin (ji bo danîna serbena li rex mêwan)

glosses: meherş li ber danîn, şiv li ber danîn (ji bo lobiyan)


hergele

glosses: hergele, dewar (ji bo kesê bêpîr û pergal, bêterbiye)


herhangi bir

text: Herhangi bir adamdan farkım yok.


herhangi biri

text: Herhangi birisi gelsin.


herk

forms: herik

ipa: /hɛɾk/


herkes gider mersine o gider tersine

glosses: Guhartoyeke herkes gider mersin'e biz gideriz tersine.


herkes gücüne göre

glosses: silav li qewetê, her kes li gor qeweta xwe


word: herkes kaşık yapar, ama sapını ortaya getirmez

glosses: her kes nikare dîzikan çêke, gere çemilan jî pê ve deyne


herkes kendi derdini bilir

glosses: her kes bi derdê xwe dizane, her çiya di bin berfa xwe de ye


herkes kendisini düşünür

glosses: her kes li xwe ye, her kes di etra derdê xwe de ye, dema ba tê her kes kimê xwe li serê xwe digire


herkes sırasını savar

glosses: her kes li hêviya rêza xwe ye, dinya bi dor e ne bi zor e


herkesin geçtiği köprüden sen de geç

glosses: tiştê kes nekirî meke, hevalan çewa kir tu jî weka wan


herkesin tenceresi kapalı kaynar

glosses: ne malekî ne bi halekî, kes bi mala kesî nizane, mala (yekî) dîzika devgirtî ye


hertz

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-hertz.wav


herzevekil

glosses: ewtere, tewşomewşo (kesê ku tewşik xeber dide)


hesaba almak

glosses: (tiştek, rewşek) kirin hesabê xwe dan ber çavên xwe


hesaba almamak

glosses: (yek) nekirin hesab, yek nekirin ortê (qîmetpê nedan)


hesaba gelmez

glosses: nehatin hesab (ji bo tiştê ku ji hêla hejmar ve gelek e)

glosses: tiştê ku hesab nekiribe (tiştê ku nehatibe hêvîkirin biqewime)


hesaba katmak

text: Beni evlendiriyorlar, ama fikrimi hesaba katmıyorlar.


hesabı yok

glosses: ne îşê hesab e, îşê hesab nîn e, ne hed e ne hesab e

text: İçtiği kahvenin hesabı yok.


hesabına

glosses: ji hêla wî ve, ji aliyê wî ve, ji bo (yekî)

text: Zaten ben kendi hesabıma üzülüyorum.


hesabını bilmek

glosses: hesab û kîtaben xwe zanîn, hesabê paşî u pêşiya xwe kirin


hesabını görmek

glosses: hesabê (yekî) dan ditin (heq û hiqûqê yekî danê)

glosses: hesabê (yekî) dan dîtin (yek ceza kirin)


hesap

text: Bankada hesabım var.

text: Al eline kalemi hesablarımı görüver.

text: Benim hesabıma göre bu kumaş entariye yetmeyecek.

glosses: hesab (tevahiya tedbîran ji bo biserketina tiştekî)

text: Bütün hesablar bozuldu.

text: Seninki de vur hesabı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hesap.wav


hesap açmak

glosses: hesab vekinn kredî vekirin (ji yekî re hesab vekirin, ji bo bi deyn pere dan yekî)


hesap etmek

glosses: hesab kirin, ji xwe re hesab kirin (fikirîn, sêwirîn)


hesap sormak

glosses: hesab pê re dan dîtm (ji bo wî kesê ku karekî ne li rê û xerab kiriye)


hesap vermek

glosses: hîsabê (tiştekî) dan (ji bo hesabdana karekî nelirê)


hesap çıkarmak

glosses: hesab derxistm (rewşa deyndarî û stînkariyê daxuyandin)


hesaplamak

glosses: hesab kirin (tiştekî têr rokirin û pîvan, têr baş li serê fikirîn)

text: İşle ilgili her şeyi hesaplamıştı.


hesaplanış

glosses: hesibandin, hesabkirin (kar û awayê hesabkirinê)


hesaplaşmak

glosses: bi hev re hesab dîtin, hesab bi hev re dîtin (ji bo dan û stendinê)


hesapsız

text: Hesapsız bir işe girişti.


hesapça

text: Hesabça şimdiye kadar gelmiş olmaları lazımdı.


heves duymak

glosses: eşqa (yekî) jê re hebûn, kêfa (yekî) jê re hatin


hevesi kursağında kalmak

glosses: mirad pê nekirin, mirazê (wî) di çavê (wî) de man, mexsed û miradê (yekî) di gewriya (yekî) de man, mexsed û miradê (yekî) di qirika (yekî) de man


hevesi olmak

glosses: eşqa (yekî) jê re hebûn, kêfa (yekî) jê re hebûn


hevesine düşmek

text: Doktor olma hevesine düşmüştü.


hevesini almak

glosses: kêfa (yekî) jê şikestin, kêfa xwe pê kirin, hewesa xwe jê stendin


hevesini kırmak

glosses: kêfa (yekî) şikandin, hewesa (yekî) şikandin


hevesli

glosses: dilxwaz, bidil, arzûmend, hewesdar, heweskar


hey heyamola

glosses: gava ku keştîvan an jî karker bi hev re tiştek kaş dikin di şûna (haydê bikişîn, de bavê de, ha bavê minino ha de dibêjin ile bi bi zehmetî


heybetli

glosses: sawdar, bisehwîr, hêwilnak, heybetdar, biheybet


heyecan vermek

glosses: heyecan dan (yekî), coş û xiroş dan (yekî)


heyecanlandırmak

glosses: peroşandin, xistin nav heyecanêy xistin coş û peroşê


heyecanlanmak

glosses: peroşîn, ketin xiroş û peroşê, ketin heyecanê


heyecansız

glosses: bêperoş, bêxiroş, bêcoşûperoş, bêheyecan


heykel gibi

glosses: vveka heykel, eynî mîna hîkel e (kesê ku nebervekiriye, ne dihilime û ne jî dikilime)

glosses: wekî peykeran e (kesê ku dar û derbên wî li hev in)


heyula gibi

glosses: girî zexm, telaşî dirêj, kerkere, devdeve


hezel

glosses: wergerandina helbestekê an jî parçehelbestekê li şêweyeke pêkenî


hezliyat

glosses: helbestên ku di şeklê hezel'ê de hatine nivîsandin


hicap duymak

glosses: şerm kirin, fedî kirin, bi ber xwe ketin


hicaz

glosses: hîcaz (meqamekî ku li ser qerarê perdeya dugahê ye)

glosses: hîcaz (diuzîka Tirkî de perdeya ku do diyezê dinimîne)


hiddet

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hiddet.wav


hiddetlendirme

glosses: qehirandin, kizkirin, xezibandin, hêrskirin, hêrsxistin


hiddetlendirmek

glosses: qehirandin, kiz kirin, xezibandin, hêrs kirin, hêrs xistin


hiddetleniş

glosses: qehirîn, kizbûn, hêrsketin (awa û karê qehirînê)


hiddetlenme

glosses: qehirîn, kizbûn, hêrsbûn, hêrsketin, xezibîn


hiddetlenmek

glosses: qehirîn, kiz bûn, hêrs bûn, hêrs ketin, xezibîn


hıdiv

glosses: hîdîw (di serdema Osmaniyan de, nasnavê ku piştî Kavalalı Mehmet Ali Paşa dane waliyên Misrê)


hidrobiyoloji

glosses: hîdrobiyolojî (zanista ku li ser candarên di avê de dijîn xebatê dike)

glosses: hîdrobiyolojî (tiştê bi vê zanistê re têkildar e)


hidrodinamik

glosses: hîdrodînamîk (zanista ku li ser tevgerên şilemeniyê dixebite)

glosses: hîdrodînamîk (tiştê bi vê zanistê re tekildar e)


hidrojen

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hidrojen.wav


hidroskopi

glosses: hîdroskopî (lêkolîn û lêgerînên li ser avên binê erdê)


higroskop

glosses: kambîn, hîgroskop (cureyek aletê kampîviyê)


hık

glosses: hîq (dengê hîqikê gava ku ji gewriye te der)

text: Hık demiş (anasının, babasının) burnundan düşmüş

text: Kız hık demiş anasının burnundan düşmüş.


hık etmek

glosses: çiv û çur dan xwe (ji kar revîn, zexelî kirin)

glosses: di devê xwe de birin û anîn, di deve xwe de mizmizandin


hikâye

glosses: çîrok, qiset, serpêhatî, hîkaye (vegotina bûyerekê bi devkî an jî nivîskî)

glosses: kurteçîrok, çîrok (cureya pexşanê ya lê bûyereke rastîn an jî nîgaşî vedibêje)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hikâye.wav


hikâye anlatmak

text: Bize hikaye anlatmaya başladı onu tersledik.


hikâye bileşik zamanı

glosses: raboriya berdest a çîrokî, boriya berdest a çîrokî


hikâye etmek

glosses: vegotin, kitkitandin, jê çêl kirin, hekyat kirin


hikâyeci

glosses: çîroknivîs (ê ku çîrok û kurteçîrokan dinivîse)


hilal

glosses: i dîkik (ku pê nivis tê xwendin da ku şaşî çênebe)


hilat

glosses: xeftenê ku padîşa ji bo dilxweşkirinê li yekî dikirin


hilberîn

forms:
hilbirîn
(maneya 2yem)

제조

roman: jejo

제작

roman: jejak

생산

roman: saengsan

ipa: /hɪlbɛˈɾiːn/

hyphenation: hil·be·rîn


hile hurda bilmez

glosses: fen û benan nizane, şek û pekan nizane, hîle xurde nizane, hîle xurde li balê tune


hile hurda

glosses: fen û ben, şek û pek, dek û pîk, fir û fistan, fen û fol, hîle xurde


hileci

glosses: fenek, hilebaz, hîlekar, delkbaz, fendoyî, dexel, xapînok, felbaz


hilecilik

glosses: fenekî, hîlebazî, hîlekarî, delkbazî, fendoyîtî, dexelî, xapînokî, felbazî


hilekâr

glosses: fenek, delkbaz, fendoyî, finasker, lêbok, xapînok, firibaz, hilebaz, dewlok, rîpkar, fetbaz, sexrbaz, hîlekar


hilekârlık

glosses: fenekî, delkbazî, finaskerî, lêbokî, fendoyîtî, firîbazî, hîlebazî, hîlekarî, dewlokî, rîpkarî, fetbazî, sexrbazî, xapînokî


hileli

glosses: hîledar, bihîle (ku tiştek li nava tiştekî xistibûn)

text: Hileli süt.


hilesiz

text: Hilesiz benzin.


hıltan

glosses: kejik (wekî dirankolkan jî te bikaranîn)


hıltar

glosses: qet, kap, qetik, kapik, kapok (bendê ku dikin stûyê dewaran)


Hilvan

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: Curnê Reş, Hêlewan (Navçeyeke girêdayî Rihayê)


himayesine almak

glosses: kirin bin stara xwe, stara xwe dan serê, kirin bin muhafiza xwe, muhafizeya xwe dan serê


himen

glosses: mêr, zilam, zelam (mirovê nêr yê mezinbûyî)


hımhım

glosses: xîzexîz, xirexir (kesê ku dengê wî ji qirikê dertê)

glosses: xîzexîz, xirexir (awayê derketina deng ji gewriyê)


hımış

glosses: dîwarê ji textan ku bi kelpîç an jî bi tûxlayan hatiyê lêkirin


hindi

glosses: garis, genimok, genimê şamî, genimokê şamî, lazût


hindi

glosses: şamî, şamik, elok, çûlik, eloşîş, eloelo, elelok, coqcok, hulhulî, hulî, cilûx (Meleagris gallopavo)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hindi.wav


hindibaba

glosses: kasnî, talîşk, xêzimok (Cichorium endivia)


Hindoloji

glosses: hindolojî, hindzanî (zanista ku ji xwe re zimanê Hindê dike mijar)


hinduizm

glosses: Hinduîzm (dînekî ku ji Brahmanîzmê cuda ye)


hint keneviri

glosses: kinf, cût, benk, kirkir (Canabis sativa)


hint sarısı

glosses: zerê nêzî karîbanê ku di wêneyê zeytî de tê bikaranîn


hinterland

glosses: melbend, hînterland, devera paş, dor, devera piştkenarî, berdar

forms: hinderland

etymology_text: Deyn ji almanî Hinterland ya ku pêk tê ji: hinter (“paş”) + land (“-stan, war, cih”).


hinterland

glosses: hînterland (herêma paş a li ber deryayê)


hınzır

glosses: wehş, xinzîr (ji bo kesê dilhişk, qeterehm û xedar)

glosses: mizawir (gava ku yekî tiştekî xweş kiribe, bi yarîkan jê re tê gotin)


hınç almak

glosses: kela xwe serê (yekî) de vala kirin, kela xwe di serê (yekî) de hêdî kirin, kela xwe di serê (yekî) de rêtin, tola xwe hildan


hiper

glosses: pêrkîteya ku wateyê berze, zêde, aşiriyê dide


hipertansiyon

glosses: hîpertansiyon, tansiyona zêde, xwînguvaştinî


hipodrom

glosses: hewşenga hespan, hîpodrom (meydana xarana hespa)


hırbo

glosses: kerkere, devdeve, zirteboxe (kesê gir û zexm)


hırdavat

glosses: kelûpel, tiştûmişt, kel û per (tişt miştên beredayî, bêkêr)


hırgür çıkarmak

glosses: hefteheşt kirin, xirecir kirin, teşqele derxistin


hırıldama

glosses: xirîn, xîzîn, xîzexîzkirin, xirexirkirin


hırıldamak

glosses: kirin xirînî, kirin xîzînî, xirexir kirin, xîzexîz kirin


hırıldayış

glosses: xirînî, xîzînî (kar û awayê xirexirkirinê)


hırıldaşmak

glosses: bi hev re kirin xirînî, bi hev re kirin xîzînî

glosses: bi hev re devjenî kirin, bi hev re hefteheşt kirin


hırızma

glosses: xizêm, xizmik, xeleka ku diavêjin poz an jî lêva dewaran

glosses: guhar, xişirên ku keç û jin bi pozê xwe ve diawêzin


hırlama

glosses: hirmijîn, giricîn, girijîn, mirijîn, nirîn (ji bo kûçikan)


hırlamak

glosses: reyîn, hirmijîn (gava ku yek hêrs dibe û gotinên ne xweş dike)


hırlatma

glosses: hirmijandin, girijandin, miricandin, giricandin, nirandin


hırlayış

glosses: hirmijîn, girijîn, miricîn (awa û kare hirmijînê)


hırlaşmak

glosses: hirmijîn hev û din, giricîn hev, mirijîn hev, nirîn hev


hırlı mıdır, hırsız mıdır?

text: Ben onu tanımıyorum, hırlı mıdır hırsız mıdır bilmem.


hırpalamak

glosses: hincirandin (tehde lê kirin, pê re xeyîdîn)


hırpanîlik

glosses: tantirosîtî, xirpanîtî, pergendetî, derbederî


hırsını alamamak

glosses: hêrsa xwe nexwarin, bi hêrsa xwe nekarîn


hırsız

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hırsız.wav


hırsıza yol göstermek

glosses: rê nîşanî (yekî) kirin (gava ku mirov bêhemdî bibe sebebê tiştekî ne baş)


hırsızlık etmek

glosses: dizî kirin, ketin diziyê, ketin diziya ()


hırslanış

glosses: qarîn, qehirîn, hêrsbûn (kar û awayê hêrsbûnê)


hırtı pırtı

glosses: gincir mincir, pirtik mirtik, pirtî mirtî (eşyayê bêkêr û beredayî)


hırtlamba

glosses: pergende, derbeder (kesê ku cil û milên wî ji hev de pergende ye)


hırtlambası çıkmak

glosses: tîş û rîtolê (yekî) li ba bûn (kesê ku kincên wî peritandî ne)


hırçınlaşma

glosses: dexezarîbûn, harharebûn, nojekîbûn, hêrsokîbûn


hırçınlaşmak

glosses: dexezarî bûn, harhare bûn, nojekî bûn, hêrsokî bûn


hırçınlık etmek

glosses: nojekî kirin, dexezarî kirin, harharetî kirin


hısımlık

glosses: xizmatî, xismtî, lêzimî, merivatî, eqrebetî


hisleniş

glosses: hestgermbûn, dilînîbûn, dilzîzbûn, diltenikbûn, dilşoşîbûn (ji bo kar û awayê diltenikbûnê)


hislenme

glosses: hestgermbûn, dilînîbûn, dilzîzbûn, diltenikbûn, dilşoşîbûn


hislenmek

glosses: hestgerm bûn, dilînî bûn, dilzîz bûn, diltenik bûn, dilşoşî bûn


hisse

glosses: pay, par, beş, pişk, behr, lotim, hesa, hêsa

glosses: ders (ji bûyerekê ibret girtin, ji xwe re ders girtin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hisse.wav


hisse kapmak

glosses: ji xwe re jê aqil girtin (ji bûyerekê ders derxistin)


hisse senedi

glosses: belgeya pardariyê, belgeya behrê, seneda pardariyê


hissedar

glosses: pardar, pişkdar, behremend, behredar, behrewer, hesadar


hisseişayia

glosses: ne arizî, para ku ji malê şirîkatiyê nehatiye cihêkirin


hissetmek

glosses: hishisîn, pejinîn, pê hisîn, hest pê kirin, hest kirin

text: Geldiğini hissetmedim.

text: Hasta olduğunu hissediyorduk.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-hissetmek.wav


hissettirme

glosses: hishisandin, pêhesandin, lêwerqilandin, pejinandin


hissettirmek

glosses: hishisandin, pê hesandin, lê werqilandin, pejinandin


hissini vermek

text: Çocuk bana zengin hissini verdi.


hitam bulmak

glosses: dawî lê hatin, kutasî pê hatin, bi dawî bûn


hıyar

glosses: (di kirin û nekirina tiştekî de) serbestî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hıyar.wav


hıyar ağa

glosses: kundirê vala (ji bo kesê bêteşe û bêpîr)


hiyerarşi

glosses: hiyerarşî (rêza meqaman, pergala pileyan)


hız

text: Yağmur hızını artırdı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hız.wav


hız vermek

glosses: şidandin, lez dan (), suret dan (tiştekî)


hiza

glosses: tang, texm, dehm, tax, dûş, hindam, hîza


hizalamak

glosses: kirin tangekê, kirin texmekê, kirin dehmekê, kirin hîzayekê


hizaya gelmek

glosses: ketin texmekê, ketin tangê, hatin hîzayê, ketin hîzayê


hızını alamamak

text: Araba hızını alamadı duvara tosladı.

glosses: xwe negirtin (ji bo kesê ku dikevin hêrsê û xwe nagirin)


hızını almak

text: Fırtına hızını aldı.


hızını kaybetmek

glosses: hukmê (tiştekî) neman, tesîra (tiştekî/yekî) neman, (tiştek) sist bûn

text: Savaş hızını kaybetti.


hizipleşmek

glosses: bendbendî bûn, beşbeşî bûn, partîpartî bûn


hızır gibi yetişmek

glosses: wekî Xocê Xizir li hawara (yekî) hatin, weka Xwedê li hawara (yekî) hatin


hızla

glosses: zûzûka, bi lezûbez, bi lezgînî, bi lezayî


hızlı

glosses: lezgîn, şeil, lezok, çist, zû, bilez, bi hijd, hijdîn

text: Hızlı yürüyorlardı.

text: Hızlı vurmak.

text: Hızlı konuşuyor.

text: Hızlı yürüyorlardı.

text: Hızlı vurmak.

glosses: zû,(zû here xwe di hevalên xwe bigihîne)

text: Hızlı konuşuyor.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hızlı.wav


hızlı sağanak tez geçer

glosses: tiştê zû tê zû diçe, agir li pûş xweş diçe, hema dewama wî tune


hizmet

text: Bu bahçe çok hizmet ister.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hizmet.wav


hizmetçi

glosses: suxrevan, qulixdar, xizmetkar, xidmetkar


hiç

glosses: hîç, hêç, tu, çu, kok, qet (wateya lêkerê xurt dike)

glosses: hîç, tu, çu, qet (di hevokên pirsyariyê de dema nediyarkirî nîşan dide)

text: Hiç ava gittiniz mi?

glosses: hîç, tu, çu, qet (gava ku mirov bersiveke aşkera nede pirsekê)

text: -Ne gördün? -hiç.

text: O benim gözümde bir hiçtir.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-hiç.wav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hiç.wav


hiç de değil

text: Küçük tıpkı dedesi -hiç değil.


hiç değilse

text: Hiç olmasa ben bu kitapları okudum.

text: Hiç olmasa on tane var.


hiç yoktan

glosses: qet cihê tune, hîç, cihê beredayî, bîlesebeb


hiçbi

text: Nevin hiçbir insana kin gütmemişti.


hiçe saymak

glosses: bi tiştekî nehesibandin, qet paxav pê nekirin, bi tu tiştî nehesibandin, tune kirin


hıçkırık

glosses: qulp, qulpik, hîqik, hîqînî, xirikî (ji ber xwarinê û wekî din)

glosses: herzing, hinarî, îskîn, îsk, îskîng, îşk, xîsk, niqrisk, niqilîsk (ji ber girînê)


hıçkırık tutmak

glosses: qulpik pê girtin, qulpik (an jî hîqik) hatin (yekî)

glosses: îskîn pê girtin, îskeîsk pê ketin, herzing hatin (yekî), îskeîsk hatin (yekî), bi niqilîskan ketin


hıçkırmak

glosses: qulpik anîn xwe, hîqik anîn xwe, hîqik jê çûn

glosses: îskîn, xîsikîn, hinarî anîn xwe, herzing anîn xwe /Ibw (ji bo girînê)

text: Hıçkıra hıçkıra.

text: Hıçkıra hıçkıra ağlamak.


hıçkırtmak

glosses: qulpik anîn (yekî), hîqik anîn (yekî), hîqînî jê anîn


hiçlik

glosses: hîçayî, hîçî


hiçten

text: Bu masrafı hiçten yapıyorsun.


hışıltılı

glosses: ir, biirîn, bixîzîn, bixîzexîz, dengê sefirî (ji bo deng)


hışır

glosses: kal, kalik (ji bo zebeş û petêxên negihîştî)


hışırdama

glosses: xuşîn, xuşexuşkirin, xuşînîkirin, xişînîkirin, xişexişkirin


hışırdamak

glosses: xuşîn, xuşexuş kirin, kirin xuşînî, kirin xişînî, xişexiş kirin


hışırı çıkmak

glosses: bi hev ve neman, ji hev de filitîn (ji bo eşyayan)

glosses: bi hev ve neman, ji hev de filitîn (ji bo kesê ku hingî xebitiye pir westiyaye)


hoca

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-hoca.wav


hodkâm

glosses: xudbîn, xwedbîn, xweperest, xudkam, egoîst


hokka gibi oturmak

glosses: tam lê rûniştin, tam lê bûn (ji bo kincan)


hollandalı

glosses: Holandî (kesê ji gel an jî nîjada holandayê)


holmiyum

glosses: holmiyûm, elementek e ku nimroya wê ya atomê 67, giraniya wê 164, 94 û kêm peyda dibe. Kurtebêja wê Ho ye


homoseksüel

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-homoseksüel.wav


homur homur

glosses: himehim, xurmexurm, pilewil, bilebil, çewteçewt