pîroz kirin

glosses:
miqedes kirin, biha danê, mubarek kirin, xêrdar kirin, evra kirin, bimibarek kirin
 derbirîna xweşiya tiştekî an jî bîreweriyekê ji kesek an hin kesên din re

forms:
pîroz dikim (present)
pîroz dikî (present)
pîroz dike (present)
pîroz dikin (present)
pîroz bike (imperative singular)
pîroz bikin (imperative plural)
pîroz kir (past)
pîroz kir (past)
pîroz kir (past)
pîroz kir (past)
pîroz –k– (root present)
pîroz –kir– (root past)
ez pîroz dikim (indicative present positive)
ez pîroz nakim (indicative present negative)
min pîroz kir (indicative past positive)
min pîroz nekir (indicative past negative)
tu pîroz dikî (indicative present positive)
tu pîroz nakî (indicative present negative)
te pîroz kir (indicative past positive)
te pîroz nekir (indicative past negative)
ew pîroz dike (indicative present positive)
ew pîroz nake (indicative present negative)
wê/wî pîroz kir (indicative past positive)
wê/wî pîroz nekir (indicative past negative)
em pîroz dikin (indicative present positive)
em pîroz nakin (indicative present negative)
me pîroz kir (indicative past positive)
me pîroz nekir (indicative past negative)
hûn pîroz dikin (indicative present positive)
hûn pîroz nakin (indicative present negative)
we pîroz kir (indicative past positive)
we pîroz nekir (indicative past negative)
ew pîroz dikin (indicative present positive)
ew pîroz nakin (indicative present negative)
wan pîroz kir (indicative past positive)
wan pîroz nekir (indicative past negative)
min pîroz dikir (imperfect positive)
min pîroz nedikir (imperfect negative)
min pîroz kiribû (positive)
min pîroz nekiribû (negative)
te pîroz dikir (imperfect positive)
te pîroz nedikir (imperfect negative)
te pîroz kiribû (positive)
te pîroz nekiribû (negative)
wê/wî pîroz dikir (imperfect positive)
wê/wî pîroz nedikir (imperfect negative)
wê/wî pîroz kiribû (positive)
wê/wî pîroz nekiribû (negative)
me pîroz dikir (imperfect positive)
me pîroz nedikir (imperfect negative)
me pîroz kiribû (positive)
me pîroz nekiribû (negative)
we pîroz dikir (imperfect positive)
we pîroz nedikir (imperfect negative)
we pîroz kiribû (positive)
we pîroz nekiribû (negative)
wan pîroz dikir (imperfect positive)
wan pîroz nedikir (imperfect negative)
wan pîroz kiribû (positive)
wan pîroz nekiribû (negative)
ez ê pîroz bikim (future positive)
ez ê pîroz nekim (future negative)
minê pîroz kiribe (future perfect positive)
minê pîroz nekiribe (future perfect negative)
tu yê pîroz bikî (future positive)
tu yê pîroz nekî (future negative)
teyê pîroz kiribe (future perfect positive)
teyê pîroz nekiribe (future perfect negative)
ew ê pîroz bike (future positive)
ew ê pîroz neke (future negative)
wê/wîyê pîroz kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê pîroz nekiribe (future perfect negative)
em ê pîroz bikin (future positive)
em ê pîroz nekin (future negative)
meyê pîroz kiribe (future perfect positive)
meyê pîroz nekiribe (future perfect negative)
hûn ê pîroz bikin (future positive)
hûn ê pîroz nekin (future negative)
weyê pîroz kiribe (future perfect positive)
weyê pîroz nekiribe (future perfect negative)
ew ê pîroz bikin (future positive)
ew ê pîroz nekin (future negative)
wanê pîroz kiribe (future perfect positive)
wanê pîroz nekiribe (future perfect negative)
min pîroz kiriye (perfect positive)
min pîroz nekiriye (perfect negative)
min pîroz kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min pîroz nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te pîroz kiriye (perfect positive)
te pîroz nekiriye (perfect negative)
te pîroz kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te pîroz nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî pîroz kiriye (perfect positive)
wê/wî pîroz nekiriye (perfect negative)
wê/wî pîroz kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî pîroz nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me pîroz kiriye (perfect positive)
me pîroz nekiriye (perfect negative)
me pîroz kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me pîroz nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we pîroz kiriye (perfect positive)
we pîroz nekiriye (perfect negative)
we pîroz kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we pîroz nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan pîroz kiriye (perfect positive)
wan pîroz nekiriye (perfect negative)
wan pîroz kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan pîroz nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez pîroz bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez pîroz nekim (present subjunctive negative)
(bila) min pîroz kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min pîroz nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu pîroz bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu pîroz nekî (present subjunctive negative)
(bila) te pîroz kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te pîroz nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew pîroz bike (present subjunctive positive)
(bila) ew pîroz neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî pîroz kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî pîroz nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em pîroz bikin (present subjunctive positive)
(bila) em pîroz nekin (present subjunctive negative)
(bila) me pîroz kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me pîroz nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn pîroz bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn pîroz nekin (present subjunctive negative)
(bila) we pîroz kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we pîroz nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew pîroz bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew pîroz nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan pîroz kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan pîroz nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min pîroz bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min pîroz nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min pîroz kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min pîroz nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te pîroz bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te pîroz nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te pîroz kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te pîroz nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî pîroz bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî pîroz nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî pîroz kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî pîroz nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me pîroz bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me pîroz nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me pîroz kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me pîroz nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we pîroz bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we pîroz nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we pîroz kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we pîroz nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan pîroz bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan pîroz nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan pîroz kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan pîroz nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê pîroz bikira (present conditional positive)
minê pîroz nekira (present conditional negative)
minê pîroz kiribûya (preterite conditional positive)
minê pîroz nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê pîroz bikira (present conditional positive)
teyê pîroz nekira (present conditional negative)
teyê pîroz kiribûya (preterite conditional positive)
teyê pîroz nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê pîroz bikira (present conditional positive)
wê/wîyê pîroz nekira (present conditional negative)
wê/wîyê pîroz kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê pîroz nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê pîroz bikira (present conditional positive)
meyê pîroz nekira (present conditional negative)
meyê pîroz kiribûya (preterite conditional positive)
meyê pîroz nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê pîroz bikira (present conditional positive)
weyê pîroz nekira (present conditional negative)
weyê pîroz kiribûya (preterite conditional positive)
weyê pîroz nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê pîroz bikira (present conditional positive)
wanê pîroz nekira (present conditional negative)
wanê pîroz kiribûya (preterite conditional positive)
wanê pîroz nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) pîroz bike (imperative present positive)
(tu) pîroz neke (imperative present negative)
(hûn) pîroz bikin (imperative present positive)
(hûn) pîroz nekin (imperative present negative)
پیرۆز کرن
pêroz kirin
pîruz kirin

etymology_text: Ji pîroz + kirin.

ipa: /piːˈɾoːz kɪˈɾɪn/

hyphenation: pî·roz ki·rin


pîrozbûn

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: پیرۆزبوون

etymology_text: Ji pîroz + bûn.


pîrozkirin

glosses: miqedeskirin, bihadanê, mubarekkirin, xêrdarkirin, evrakirin, bimibarekkirin

forms: پیرۆزکرن


alim

glosses: zana, zanyar, zanistvan, şareza, pispor, hoste

text: Alimê sirra negotî der sudûr / Raziqê bêdestûpa û mar û mûr

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

text: (...) xwe dabû îlmê îslamiyetê û wî dil hebû ko bibûya alimekî jîr.

ref: Mehmed Uzun, Hawara Dîcleyê 1, Weşanên Nefel, 2003

forms:
'alim
عالم

etymology_text: Ji erebî عَالَم ('alim) ji علم ('elime: zanîn), têkilî alem, elimandin, elimîn, elimtin, ilm, mielim, talîm, talîmat, ulema...

ipa: /ʕɑːˈlɪm/


'alim

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'alim.wav

hyphenation: 'a·lim


zanyar

glosses: zanistvan, şareza, pispor, hoste, alim, zanber

glosses: kesa/ê ku zanyarî hene, kesa/ê ku dizane

forms: zaniyar

etymology_text: Ji zanîn + -yar.


mibarek

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: pîroz, evra, tiberrk, miqedes, xwedayî, yezdanî, olî, dînî, ayînî

forms:
mibarektir (comparative)
herî mibarek (superlative)
mibarektirîn (superlative)
bimbarek
bumbarek
mubarek

etymology_text: Ji erebî مُبَارَك (mubārak).

άγιος

roman: ágios


bimbarek

text: Roşanê te pîroz be


evra

glosses: pîroz, mibarek, tiberrk, miqedes, quds, qudsî, xwedayî, yezdanî, olî, dînî, ayînî

glosses: îlahî, Incîl, Tewrat, esmanî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
evratir (comparative)
herî evra (superlative)
evratirîn (superlative)
evraz
evro

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


belê-û-lebê

pos: unknown

pos_title: Mane

forms:
belê û belê
belêûlebê

etymology_text: belê + û + lebê


bi rê ketin

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: çûn, dest bi çûnê kirin, herîn, royîştin, rewtin, ji derekê dûr ketin, cihek bi cih hêlan

text:
Karwanê me va bi rê ketî, lê şevreş û tarî
Serma ye terez kulyên di berfê her dibarî

ref: Bilbilê Dilşadî, Seydayê Tîrêj

forms:
bi rê dikevim (present)
bi rê dikevî (present)
bi rê dikeve (present)
bi rê dikevin (present)
bi rê bikeve (imperative singular)
bi rê bikevin (imperative plural)
bi rê ketim (past)
bi rê ketî (past)
bi rê ket (past)
ب رێ کەتن
bi rê keftin
bi rê kevtin
birêketin
birêkeftin
birêkevtin

etymology_text: Ji bi + rê + ketin.


birêketin

glosses: çûna yekî/ê an jî kesekê ber bi derekê an jî cihekî ve

ipa: /bɪɾeːkɛˈtɪn/


kesûkar

glosses: xizm, xêzana mezin, lêzim, eqreba, ehl, mermalî, mirovên kesekî, heval û dost

text: - Em naxwazin biçin Swêdê, me gotiye te ku em dê biçin Elmanyayê. Pismam û kesûkarên min li Berlînê ne.

ref: Sidqî Hirorî: Ev keça min e, Kulturname.com, 8/2009

forms:
kesokar
kes û kar
kes-û-kar

etymology_text: Ji kes + -û- + kar.


zengîn

text: Herlehze bi lutfê sed gedayanZengîn dikitin bi destê himmetHikmet ew e nakitin çu minnet

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
zengîntir (comparative)
herî zengîn (superlative)
zengîntirîn (superlative)
زهنگین
jengîn

etymology_text: Ji tirkî zengîn, hevreha sengîn (“giran; bihagiran, bihadar, biqîmet”) ji seng (“kevir”) + -în, ji farisî سنگین (bihagiran, biqîmet). Ji heman rehî: senger.

イコロアン

roman: ikoro-an

бай

roman: bay

бага́ты

roman: baháty

ধনী

roman: dhôni

бога́т

roman: bogát

ဌေး

roman: hte:

ကြွယ်

roman: krwai

баян

roman: bajan

富有

roman: fùyǒu

富的

roman: fù-de

有錢

roman: yǒuqián

闊

roman: kuò

富

roman: bou

غَنِيّ

roman: ḡaniyy

غني

roman: ḡani

հարուստ

roman: harust

غنی

roman: ğani

ثروتمند

roman: servatmand

رایومند

roman: râyumand

𐌲𐌰𐌱𐌹𐌲𐍃

roman: gabigs

მდიდარი

roman: mdidari

अमीर

roman: amīr

धनी

roman: dhanī

संपन्न

roman: sampanna

गनी

roman: ganī

धनवान

roman: dhanvān

עָשִׁיר

roman: ashír

풍부하다

roman: pungbuhada

부유하다

roman: buyuhada

ມັ່ງ

roman: mang

ລວຍ

roman: luāi

богат

roman: bogat

ᠪᠠᠶᠠᠨ

roman: bayan

элбэг

roman: elbeg

гъӕздуг

roman: ǧæzdug

хъӕзны́г

roman: qæznýg

хъӕзды́г

roman: qæzdýg

بای

roman: bāy

بډا

roman: baḍã

غني

roman: ǧaní

бай

roman: bai

бога́тый

roman: bogátyj

состоя́тельный

roman: sostojátelʹnyj

зажи́точный

roman: zažítočnyj

обеспе́ченный

roman: obespéčennyj

धन्य

roman: dhánya

धनिक

roman: dhanika

ईशान

roman: īśāna

रयि

roman: rayi

धनवत्

roman: dhanavat

धनिन्

roman: dhanin

сарватманд

roman: sarvatmand

ғанӣ

roman: ġanī

бой

roman: boy

பணக்கார

roman: paṇakkāra

รวย

roman: ruai

ཕྱུག་པོ

roman: phyug po

бага́тий

roman: bahátyj

ធនិន

roman: thɔɔthɔnɨn

មហទ្ធន

roman: mɔɔhtthɔɔn

רײַך

roman: raykh

πλούσιος

roman: ploúsios

εύπορος

roman: éfporos

ipa: /zɛnˈɡiːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-zengîn.wav

hyphenation: zen·gîn


zengîn bûn

forms:
zengîn dibim (present)
zengîn dibî (present)
zengîn dibe (present)
zengîn dibin (present)
zengîn bibe (imperative singular)
zengîn bibin (imperative plural)
zengîn bûm (past)
zengîn bûyî (past)
zengîn bû (past)

etymology_text: Ji zengîn + bûn.

ipa: /zɛnˈɡiːn buːn/

hyphenation: zen·gîn bûn


zengîn kirin

forms:
zengîn dikim (present)
zengîn dikî (present)
zengîn dike (present)
zengîn dikin (present)
zengîn bike (imperative singular)
zengîn bikin (imperative plural)
zengîn kir (past)
zengîn kir (past)
zengîn kir (past)
zengîn kir (past)
zengîn –k– (root present)
zengîn –kir– (root past)
ez zengîn dikim (indicative present positive)
ez zengîn nakim (indicative present negative)
min zengîn kir (indicative past positive)
min zengîn nekir (indicative past negative)
tu zengîn dikî (indicative present positive)
tu zengîn nakî (indicative present negative)
te zengîn kir (indicative past positive)
te zengîn nekir (indicative past negative)
ew zengîn dike (indicative present positive)
ew zengîn nake (indicative present negative)
wê/wî zengîn kir (indicative past positive)
wê/wî zengîn nekir (indicative past negative)
em zengîn dikin (indicative present positive)
em zengîn nakin (indicative present negative)
me zengîn kir (indicative past positive)
me zengîn nekir (indicative past negative)
hûn zengîn dikin (indicative present positive)
hûn zengîn nakin (indicative present negative)
we zengîn kir (indicative past positive)
we zengîn nekir (indicative past negative)
ew zengîn dikin (indicative present positive)
ew zengîn nakin (indicative present negative)
wan zengîn kir (indicative past positive)
wan zengîn nekir (indicative past negative)
min zengîn dikir (imperfect positive)
min zengîn nedikir (imperfect negative)
min zengîn kiribû (positive)
min zengîn nekiribû (negative)
te zengîn dikir (imperfect positive)
te zengîn nedikir (imperfect negative)
te zengîn kiribû (positive)
te zengîn nekiribû (negative)
wê/wî zengîn dikir (imperfect positive)
wê/wî zengîn nedikir (imperfect negative)
wê/wî zengîn kiribû (positive)
wê/wî zengîn nekiribû (negative)
me zengîn dikir (imperfect positive)
me zengîn nedikir (imperfect negative)
me zengîn kiribû (positive)
me zengîn nekiribû (negative)
we zengîn dikir (imperfect positive)
we zengîn nedikir (imperfect negative)
we zengîn kiribû (positive)
we zengîn nekiribû (negative)
wan zengîn dikir (imperfect positive)
wan zengîn nedikir (imperfect negative)
wan zengîn kiribû (positive)
wan zengîn nekiribû (negative)
ez ê zengîn bikim (future positive)
ez ê zengîn nekim (future negative)
minê zengîn kiribe (future perfect positive)
minê zengîn nekiribe (future perfect negative)
tu yê zengîn bikî (future positive)
tu yê zengîn nekî (future negative)
teyê zengîn kiribe (future perfect positive)
teyê zengîn nekiribe (future perfect negative)
ew ê zengîn bike (future positive)
ew ê zengîn neke (future negative)
wê/wîyê zengîn kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê zengîn nekiribe (future perfect negative)
em ê zengîn bikin (future positive)
em ê zengîn nekin (future negative)
meyê zengîn kiribe (future perfect positive)
meyê zengîn nekiribe (future perfect negative)
hûn ê zengîn bikin (future positive)
hûn ê zengîn nekin (future negative)
weyê zengîn kiribe (future perfect positive)
weyê zengîn nekiribe (future perfect negative)
ew ê zengîn bikin (future positive)
ew ê zengîn nekin (future negative)
wanê zengîn kiribe (future perfect positive)
wanê zengîn nekiribe (future perfect negative)
min zengîn kiriye (perfect positive)
min zengîn nekiriye (perfect negative)
min zengîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min zengîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te zengîn kiriye (perfect positive)
te zengîn nekiriye (perfect negative)
te zengîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te zengîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî zengîn kiriye (perfect positive)
wê/wî zengîn nekiriye (perfect negative)
wê/wî zengîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî zengîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me zengîn kiriye (perfect positive)
me zengîn nekiriye (perfect negative)
me zengîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me zengîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we zengîn kiriye (perfect positive)
we zengîn nekiriye (perfect negative)
we zengîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we zengîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan zengîn kiriye (perfect positive)
wan zengîn nekiriye (perfect negative)
wan zengîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan zengîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez zengîn bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez zengîn nekim (present subjunctive negative)
(bila) min zengîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min zengîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu zengîn bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu zengîn nekî (present subjunctive negative)
(bila) te zengîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te zengîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew zengîn bike (present subjunctive positive)
(bila) ew zengîn neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî zengîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî zengîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em zengîn bikin (present subjunctive positive)
(bila) em zengîn nekin (present subjunctive negative)
(bila) me zengîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me zengîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn zengîn bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn zengîn nekin (present subjunctive negative)
(bila) we zengîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we zengîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew zengîn bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew zengîn nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan zengîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan zengîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min zengîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min zengîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min zengîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min zengîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te zengîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te zengîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te zengîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te zengîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî zengîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî zengîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî zengîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî zengîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me zengîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me zengîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me zengîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me zengîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we zengîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we zengîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we zengîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we zengîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan zengîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan zengîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan zengîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan zengîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê zengîn bikira (present conditional positive)
minê zengîn nekira (present conditional negative)
minê zengîn kiribûya (preterite conditional positive)
minê zengîn nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê zengîn bikira (present conditional positive)
teyê zengîn nekira (present conditional negative)
teyê zengîn kiribûya (preterite conditional positive)
teyê zengîn nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê zengîn bikira (present conditional positive)
wê/wîyê zengîn nekira (present conditional negative)
wê/wîyê zengîn kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê zengîn nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê zengîn bikira (present conditional positive)
meyê zengîn nekira (present conditional negative)
meyê zengîn kiribûya (preterite conditional positive)
meyê zengîn nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê zengîn bikira (present conditional positive)
weyê zengîn nekira (present conditional negative)
weyê zengîn kiribûya (preterite conditional positive)
weyê zengîn nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê zengîn bikira (present conditional positive)
wanê zengîn nekira (present conditional negative)
wanê zengîn kiribûya (preterite conditional positive)
wanê zengîn nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) zengîn bike (imperative present positive)
(tu) zengîn neke (imperative present negative)
(hûn) zengîn bikin (imperative present positive)
(hûn) zengîn nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji zengîn + kirin.

ipa: /zɛnˈɡiːn kɪˈɾɪn/

hyphenation: zen·gîn ki·rin


zengînbûn

forms: زهنگینبوون


zengînkirin

forms: زهنگینكرن


dewlemend

glosses:
zengîn, maldar, paredar, xanedan,
ne xizan, ne belengaz, ne hejar, ne feqîr, ne perîşan, ne jar

forms:
dewlemendtir (comparative)
herî dewlemend (superlative)
dewlemendtirîn (superlative)
dewlemen
dewletmen
dewletmend

etymology_text: dewlet + -mend, dewlet bi wateya maliyet.

イコロアン

roman: ikoro-an

бай

roman: bay

бага́ты

roman: baháty

ধনী

roman: dhôni

бога́т

roman: bogát

ဌေး

roman: hte:

ကြွယ်

roman: krwai

баян

roman: bajan

富有

roman: fùyǒu

富的

roman: fù-de

有錢

roman: yǒuqián

闊

roman: kuò

富

roman: bou

غَنِيّ

roman: ḡaniyy

غني

roman: ḡani

հարուստ

roman: harust

غنی

roman: ğani

ثروتمند

roman: servatmand

رایومند

roman: râyumand

𐌲𐌰𐌱𐌹𐌲𐍃

roman: gabigs

მდიდარი

roman: mdidari

अमीर

roman: amīr

धनी

roman: dhanī

संपन्न

roman: sampanna

गनी

roman: ganī

धनवान

roman: dhanvān

עָשִׁיר

roman: ashír

풍부하다

roman: pungbuhada

부유하다

roman: buyuhada

ມັ່ງ

roman: mang

ລວຍ

roman: luāi

богат

roman: bogat

ᠪᠠᠶᠠᠨ

roman: bayan

элбэг

roman: elbeg

гъӕздуг

roman: ǧæzdug

хъӕзны́г

roman: qæznýg

хъӕзды́г

roman: qæzdýg

بای

roman: bāy

بډا

roman: baḍã

غني

roman: ǧaní

бай

roman: bai

бога́тый

roman: bogátyj

состоя́тельный

roman: sostojátelʹnyj

зажи́точный

roman: zažítočnyj

обеспе́ченный

roman: obespéčennyj

धन्य

roman: dhánya

धनिक

roman: dhanika

ipa: /dɛwlɛˈmɛnd/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-dewlemend.wav

hyphenation: dew·le·mend


dewlemend bûn

glosses: zengîn bûn, maldar bûn, paredar bûn, xanedan bûn, bi pare ketin

forms:
dewlemend dibim (present)
dewlemend dibî (present)
dewlemend dibe (present)
dewlemend dibin (present)
dewlemend bibe (imperative singular)
dewlemend bibin (imperative plural)
dewlemend bûm (past)
dewlemend bûyî (past)
dewlemend bû (past)
دەولەمەند بوون

etymology_text: Ji dewlemend + bûn.

ipa: /dɛwlɛˈmɛnd buːn/


dewlemend kirin

glosses: zengîn kirin, maldar kirin, paredar kirin, xanedan kirin

forms:
dewlemend dikim (present)
dewlemend dikî (present)
dewlemend dike (present)
dewlemend dikin (present)
dewlemend bike (imperative singular)
dewlemend bikin (imperative plural)
dewlemend kir (past)
dewlemend kir (past)
dewlemend kir (past)
dewlemend kir (past)
dewlemend –k– (root present)
dewlemend –kir– (root past)
ez dewlemend dikim (indicative present positive)
ez dewlemend nakim (indicative present negative)
min dewlemend kir (indicative past positive)
min dewlemend nekir (indicative past negative)
tu dewlemend dikî (indicative present positive)
tu dewlemend nakî (indicative present negative)
te dewlemend kir (indicative past positive)
te dewlemend nekir (indicative past negative)
ew dewlemend dike (indicative present positive)
ew dewlemend nake (indicative present negative)
wê/wî dewlemend kir (indicative past positive)
wê/wî dewlemend nekir (indicative past negative)
em dewlemend dikin (indicative present positive)
em dewlemend nakin (indicative present negative)
me dewlemend kir (indicative past positive)
me dewlemend nekir (indicative past negative)
hûn dewlemend dikin (indicative present positive)
hûn dewlemend nakin (indicative present negative)
we dewlemend kir (indicative past positive)
we dewlemend nekir (indicative past negative)
ew dewlemend dikin (indicative present positive)
ew dewlemend nakin (indicative present negative)
wan dewlemend kir (indicative past positive)
wan dewlemend nekir (indicative past negative)
min dewlemend dikir (imperfect positive)
min dewlemend nedikir (imperfect negative)
min dewlemend kiribû (positive)
min dewlemend nekiribû (negative)
te dewlemend dikir (imperfect positive)
te dewlemend nedikir (imperfect negative)
te dewlemend kiribû (positive)
te dewlemend nekiribû (negative)
wê/wî dewlemend dikir (imperfect positive)
wê/wî dewlemend nedikir (imperfect negative)
wê/wî dewlemend kiribû (positive)
wê/wî dewlemend nekiribû (negative)
me dewlemend dikir (imperfect positive)
me dewlemend nedikir (imperfect negative)
me dewlemend kiribû (positive)
me dewlemend nekiribû (negative)
we dewlemend dikir (imperfect positive)
we dewlemend nedikir (imperfect negative)
we dewlemend kiribû (positive)
we dewlemend nekiribû (negative)
wan dewlemend dikir (imperfect positive)
wan dewlemend nedikir (imperfect negative)
wan dewlemend kiribû (positive)
wan dewlemend nekiribû (negative)
ez ê dewlemend bikim (future positive)
ez ê dewlemend nekim (future negative)
minê dewlemend kiribe (future perfect positive)
minê dewlemend nekiribe (future perfect negative)
tu yê dewlemend bikî (future positive)
tu yê dewlemend nekî (future negative)
teyê dewlemend kiribe (future perfect positive)
teyê dewlemend nekiribe (future perfect negative)
ew ê dewlemend bike (future positive)
ew ê dewlemend neke (future negative)
wê/wîyê dewlemend kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê dewlemend nekiribe (future perfect negative)
em ê dewlemend bikin (future positive)
em ê dewlemend nekin (future negative)
meyê dewlemend kiribe (future perfect positive)
meyê dewlemend nekiribe (future perfect negative)
hûn ê dewlemend bikin (future positive)
hûn ê dewlemend nekin (future negative)
weyê dewlemend kiribe (future perfect positive)
weyê dewlemend nekiribe (future perfect negative)
ew ê dewlemend bikin (future positive)
ew ê dewlemend nekin (future negative)
wanê dewlemend kiribe (future perfect positive)
wanê dewlemend nekiribe (future perfect negative)
min dewlemend kiriye (perfect positive)
min dewlemend nekiriye (perfect negative)
min dewlemend kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min dewlemend nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te dewlemend kiriye (perfect positive)
te dewlemend nekiriye (perfect negative)
te dewlemend kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te dewlemend nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî dewlemend kiriye (perfect positive)
wê/wî dewlemend nekiriye (perfect negative)
wê/wî dewlemend kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî dewlemend nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me dewlemend kiriye (perfect positive)
me dewlemend nekiriye (perfect negative)
me dewlemend kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me dewlemend nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we dewlemend kiriye (perfect positive)
we dewlemend nekiriye (perfect negative)
we dewlemend kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we dewlemend nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan dewlemend kiriye (perfect positive)
wan dewlemend nekiriye (perfect negative)
wan dewlemend kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan dewlemend nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez dewlemend bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez dewlemend nekim (present subjunctive negative)
(bila) min dewlemend kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min dewlemend nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu dewlemend bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu dewlemend nekî (present subjunctive negative)
(bila) te dewlemend kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te dewlemend nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew dewlemend bike (present subjunctive positive)
(bila) ew dewlemend neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî dewlemend kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî dewlemend nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em dewlemend bikin (present subjunctive positive)
(bila) em dewlemend nekin (present subjunctive negative)
(bila) me dewlemend kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me dewlemend nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn dewlemend bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn dewlemend nekin (present subjunctive negative)
(bila) we dewlemend kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we dewlemend nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew dewlemend bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew dewlemend nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan dewlemend kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan dewlemend nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min dewlemend bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min dewlemend nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min dewlemend kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min dewlemend nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te dewlemend bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te dewlemend nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te dewlemend kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te dewlemend nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî dewlemend bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî dewlemend nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî dewlemend kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî dewlemend nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me dewlemend bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me dewlemend nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me dewlemend kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me dewlemend nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we dewlemend bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we dewlemend nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we dewlemend kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we dewlemend nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan dewlemend bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan dewlemend nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan dewlemend kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan dewlemend nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê dewlemend bikira (present conditional positive)
minê dewlemend nekira (present conditional negative)
minê dewlemend kiribûya (preterite conditional positive)
minê dewlemend nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê dewlemend bikira (present conditional positive)
teyê dewlemend nekira (present conditional negative)
teyê dewlemend kiribûya (preterite conditional positive)
teyê dewlemend nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê dewlemend bikira (present conditional positive)
wê/wîyê dewlemend nekira (present conditional negative)
wê/wîyê dewlemend kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê dewlemend nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê dewlemend bikira (present conditional positive)
meyê dewlemend nekira (present conditional negative)
meyê dewlemend kiribûya (preterite conditional positive)
meyê dewlemend nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê dewlemend bikira (present conditional positive)
weyê dewlemend nekira (present conditional negative)
weyê dewlemend kiribûya (preterite conditional positive)
weyê dewlemend nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê dewlemend bikira (present conditional positive)
wanê dewlemend nekira (present conditional negative)
wanê dewlemend kiribûya (preterite conditional positive)
wanê dewlemend nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) dewlemend bike (imperative present positive)
(tu) dewlemend neke (imperative present negative)
(hûn) dewlemend bikin (imperative present positive)
(hûn) dewlemend nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji dewlemend + kirin.

ipa: /dɛwlɛˈmɛnd kɪˈɾɪn/


dewlemendî

glosses:
zengînî, maldarî, paredarî, refah, kamêranî, halxweşî, jiyarxweşî, xweşguzarî,
rewşa zengînan, zengînbûn

forms:
دهولهمهندی
dewletmendî
dolemendî

etymology_text: Ji dewlemend + -î

богатство

roman: bogatstvo


nm

pos: symbol

pos_title: Sembol

glosses: Sembola nanometreyê: 1 nm = 0,000.000.001 m (10⁻⁹ m).


oy

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses:
ax, ox, ey, wey,
dengek e mirov ji xwe tîne

forms: hoy


hoy

forms: ho

etymology_text: Hevreha farsiya klasîk هودە (hûde, “kêr, sûd”) (wek di بیهودە (bîhûde) > kurdî bêhûde = bêhoy), farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (hudag) ku deynkirî ye ji avestayî 𐬵𐬎𐬜𐬃𐬢𐬵 (huδā̊ŋh); pêşî bi ramana "tişta dayî a çê" anku "bihane" paşê jî ji sedem tevan ra werar bûye. Guherîna dengî wek *hudag > *huda > *hûda > *hohê (wek cuda > cihê) > hoy. Bide ber hokar (2).

ipa: /hoːj/

hyphenation: hoy


hoy

pos: intj

pos_title: Baneşan


ho

text:
Ev mêrge lewa ho xemrevîn e
Serhatiyê wî resûlê dîn e

ref: Şêx Tahirê Şoşî: Gulzar, berhevkirin: Hemze Tahir Şoşî, Wergerandin ji tîpên erebî: Cankurd, Pen-kurd, jêwergirtin: 6/2011


ho

text: Di destpêka axaftina xwe de Şerafettîn Elçî bi wesfên qenc û payedar behsa miletê kurd kir û wiha bangî xelkê ko li meydana stasyonê kombûyî kir: — Zarokên şerefmend yên Kurdistanê! Ewladên mêrxas yên Diyarbekira ko şerefa kurdayetiyê, ruhê kurdayetiyê, dilê kurdayetiyê û keleha têkoşîna azadiya neteweyî ye! Ho ew kesên ko zilmê li kurdan dikin! Werin û guhê xwe bidin dengê vî miletî. Şûna ko hon şîretan li Qeddafî û Beşar Esedî bikin werin û guhê xwe bidin miletê kurd yê li vêderê, dengê wî yê şerefmend bibihîsin, daxwaz û hêviyên wî pêk bînin.

ref: Nefel.com, 6/2011


ho

pos: pron

pos_title: Cînav

audio: LL-Q33017 (bbc)-Sarajepoo-ho.wav


ho

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ho.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-ho.wav


hov

glosses: wehşî, dirinde, ne mirovane, ne medenî, barbar, kûvî, nemirov, heywan, horrim

text: Kurê min, xwe ji wan hovan dûr bixe.

text: Em di kanaleke hov û bi mij û dûman de bûn.

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

forms:
hovtir (comparative)
herî hov (superlative)
hovtirîn (superlative)

etymology_text:
Hevreha farisî خشم (xişm, “kerb, hêrs”) (>kurdî xişim), farisiya navîn 𐫟𐫏𐫢𐫖 (xêşm), avestayî 𐬀𐬉𐬱𐬆𐬨𐬀 (aēšəma), proto-îranî *HáyšHmah, ji proto-hindûîranî *HáyšHmas, ji proto-hindûewropî *h₁óysh₂-mo-s, ji *h₁eysh₂- (“xurt kirin; pal dan pêş”) + *-mos. Hevreha yûnaniya kevn οἶμα (oîma, “lezekê”). Wek *eyşm > *hêşm > *hûşm (guherrîna /ê/ > /û/) >> *hûhv (wek di *çeşm > çehv) > hov (wek di suhtin > sotin); guherrîna dengî dibe wisan bûbe da bi heyv, hîv tevlihev nebe. Tenê di kurdiya bakurî da peyda dibe, zazakî hov ji kurmancî hatiye deynkirin.
Ev bêje herwihan navkê dêwekî bû (ku jê çê bûye herwisan Asmodeus, navkê dêwekî navdar; tê pêş niyan ku ji avestayî *𐬀𐬉𐬴𐬨𐬀𐬛𐬀𐬉𐬎𐬎𐬀 (*aēṣ̌madaēuua, “hov dêw”) ye) û guherrînka ramanê dibe ji ber pê bestina bi lawiran pêk hatibe.
Pêbestiyên bi xof an kovî tûşî pirsgirêkên dengnasiyê dibin.

ipa: /hoːv/

hyphenation: hov


po

text: Berfa po.

forms:
poh
pox
pohî
potî
poyî


po

pos: prep

pos_title: Daçek

text: Ili ricevis po 5 pomojn.

etymology_text: Ji rusî по (po)

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-po.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-po.wav


pox

glosses: filankes POXên wî derketin. ango tiştên ku nebaş kirye derket, finas û pîstiya ku kiriye hat eşkere kirin.


pox

glosses: nesaxiya pinîkan (wek xurîkan), ateşek, firengî


per

text: Wexta ku me berê cilê tetî çêdikirin, me danî dihat perê wana du lib datanî, du lib dikete ser dudu jî dikete binî boy ku perê wê saxlem werên.

ref: Ji devê Nenêya Reşîd, 13/02/2020

text: Ew li perê wî alî man.

forms:
پەڕ
perr

etymology_text:
Têkildarî pel anku pelg ango belg (yên daran)
* proto-hindûewropî: *per²- ("borîn") > *por-no- ("per")
:* proto-îranî: *parn- ("firîn")
::avestayî: parena- ("per")
::pehlewî: parr ("per")
::hotenî: pārra ("per")
::farisî: parr ("per")
::belûçî: pāna ("per") … ^(alfabeya arî)
::kurdî: per, pel ("perr")
::soranî: perr ("per")
::zazakî: perr, pel ("per")
::hewramî: pal ("per") ...
:sanskrîtî: parnā- ("per")
:almanî: Farn ("per")
:îngilîzî: fern ("per") ...
:Çavkanî: Horn p.65, MacKenzie P.123 | Pokorny: 816 - 817
:Hevreh: firîn, pir (1), par, pel

aқьаад

roman: ak̍āād

тхылъыпӏ

roman: txəłəṗ

чаазын

roman: čaazïn

кэгэс

roman: keges

ወረቀት

roman: wäräḳät

ܘܲܪܵܩܵܐ

roman: wāraqa

কাগজ

roman: kagoz

কাকত

roman: kakot

তুলাপাত

roman: tulapat

кагъат

roman: kaġat

カㇺビ

roman: kambi

ҡағыҙ

roman: qağïð

папе́ра

roman: papjéra

کاگد

roman: kágad

কাগজ

roman: kagôj

харти́я

roman: hartíja

စက္ကူ

roman: cakku

саарһан

roman: saarhan

кехат

roman: keχat

ᎪᏪᎵ

roman: goweli

зы

roman: zɨ

紙

roman: chṳ́

紙

roman: zhǐ

紙

roman: cāi

紙

roman: chí/chóa

хут

roman: hut

ކަރުދާސް

roman: karudās

وَرَق

roman: waraq

قِرْطَاس

roman: qirṭās

كَاغِد

roman: kāḡid

ورق

roman: wáraʾ

ورقة

roman: wriga

ورق

roman: warag

كاغط

roman: kāḡiṭ

ورقة

roman: werqa

թուղթ

roman: tʻuġtʻ

թուղթ

roman: tʻułtʻ

конёв

roman: konjov

кабала

roman: kabala

کاغذ

roman: kâğaz

કાગળ

roman: kāgaḷ

કાગળિયું

roman: kāgaḷiyũ

ქაღალდი

roman: kaɣaldi

काग़ज़

roman: kāġaz

कागज

roman: kāgaj

पन्ना

roman: pannā

कागद

roman: kāgad

पेपर

roman: pepar

वरक

roman: varak

किरतास

roman: kirtās

กระดาษ

roman: grà-dàat

נייר \ נְיָר

roman: n'yár

דַּף

roman: dáf

каьхат

roman: käχat

цаасн

roman: tsaasn

ಕಾಗದ

roman: kāgada

кагаз

roman: kagaz

කඩදාසිය

roman: kaḍadāsiya

종이

roman: jong-i

кагъыз

roman: kağız

чагъар

roman: čaġar

ເຈ້ຍ

roman: chīa

ເຈັ້ຍ

roman: chia

ກະດາດ

roman: ka dāt

кагъаз

roman: kaġaz

ᦂᦡᦱᧆ

roman: k̇ḋaad

хартија

roman: hartija

കടലാസ്

roman: kaṭalāsŭ

പേപ്പർ

roman: pēppar

ᡥᠣᠣᡧᠠᠨ

roman: hoošan

нэ̄пак

roman: nè̄pak

ქაღარდი

roman: kaɣardi

ქარღადი

roman: karɣadi

кагод

roman: kagod

цаас

roman: tsaas

хаузул

roman: xauzul

хаулус

roman: xaulus

кагыт

roman: kagıt

ପେପର୍

roman: pepôr

କାଗଜ

roman: kagôjô

гӕххӕтт

roman: gæxxætt

гӕгъӕди

roman: gæǧædi

كاغد

roman: kâğıd

قەغەز

roman: qeghez

کاغذ

roman: kāǧáz

ਪੇਪਰ

roman: pēpar

қағаз

roman: qağaz

бума́га

roman: bumága

папі́рь

roman: papírʹ

پنو

roman: panno

ڪاغذ

roman: kāgaz


per

text: Li skribis per plumo.

etymology_text: Deyn ji latînî per.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-per.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-per.wav


per

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-per.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-per.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-per.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-per.wav


wereqe

glosses: per, kaxez, pel, materyalê ku mirov li ser dinivîse

glosses: name, mektûb, rîsale, peyama nivîsandî û şandî

forms:
وهرهقه
weraqe

etymology_text:
Ji erebî ورقة (wereqeᵗ) ku forma mê ye ji ورق (wereq, “belg, pelg, pel, belçim”), hevreha maltî weraq, aramî ܝܘܪܩܐ (yurraq: kesk), îbrî ירוק (yaroq: kesk), ugarî 𐎊𐎗𐎖 (y'r'q: zer), akadî 𒅊 (warqu, SIG7, IGI-gunû: kesk; zer)... ji proto-samî*waraq- (kesk; zer; belg) ji proto-afroasyayî*waraq- (kesk), bide ber misriya kevn i-A-q:t-M2 (j3qt: sebze), M13-D:Y1 (w3ḏ: kesk) û y-r-q (y-r-q-: pîvaz, sebze).
 Forma ewraqpirhejmara li gor rêzimana erebî ye. Forma weraqe bi metatezê ji forma pirhejmar ewraqê peyda bûye. Formên wek "ewraqan, ewraqên" pirhejmariya dubarekirî ne.

хартия

roman: hartija

纸

roman: zhǐ

бумага

roman: bumaga

папір

roman: papir


mektûb

glosses: name, peyama têt nivîsîn û bo kesekî têt şandin

text: Huqqeê durdaneê ya le'lê şekker xa 'sti înXett-i ya qewsê du nûn mektûb ji muşkê ezferandYa hilalu l-'îd-i ya ebrûê bêhemta 'sti în

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

etymology_text: Ji erebî [Peyv?] ("nivîsandî"), têkildarî kitêb.


lazim bûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
lazim dibim (present)
lazim dibî (present)
lazim dibe (present)
lazim dibin (present)
lazim bibe (imperative singular)
lazim bibin (imperative plural)
lazim bûm (past)
lazim bûyî (past)
lazim bû (past)

etymology_text: Ji lazim + bûn.

ipa: /lɑːˈzɪm buːn/

hyphenation: la·zim bûn


lazim kirin

forms:
lazim dikim (present)
lazim dikî (present)
lazim dike (present)
lazim dikin (present)
lazim bike (imperative singular)
lazim bikin (imperative plural)
lazim kir (past)
lazim kir (past)
lazim kir (past)
lazim kir (past)
lazim –k– (root present)
lazim –kir– (root past)
ez lazim dikim (indicative present positive)
ez lazim nakim (indicative present negative)
min lazim kir (indicative past positive)
min lazim nekir (indicative past negative)
tu lazim dikî (indicative present positive)
tu lazim nakî (indicative present negative)
te lazim kir (indicative past positive)
te lazim nekir (indicative past negative)
ew lazim dike (indicative present positive)
ew lazim nake (indicative present negative)
wê/wî lazim kir (indicative past positive)
wê/wî lazim nekir (indicative past negative)
em lazim dikin (indicative present positive)
em lazim nakin (indicative present negative)
me lazim kir (indicative past positive)
me lazim nekir (indicative past negative)
hûn lazim dikin (indicative present positive)
hûn lazim nakin (indicative present negative)
we lazim kir (indicative past positive)
we lazim nekir (indicative past negative)
ew lazim dikin (indicative present positive)
ew lazim nakin (indicative present negative)
wan lazim kir (indicative past positive)
wan lazim nekir (indicative past negative)
min lazim dikir (imperfect positive)
min lazim nedikir (imperfect negative)
min lazim kiribû (positive)
min lazim nekiribû (negative)
te lazim dikir (imperfect positive)
te lazim nedikir (imperfect negative)
te lazim kiribû (positive)
te lazim nekiribû (negative)
wê/wî lazim dikir (imperfect positive)
wê/wî lazim nedikir (imperfect negative)
wê/wî lazim kiribû (positive)
wê/wî lazim nekiribû (negative)
me lazim dikir (imperfect positive)
me lazim nedikir (imperfect negative)
me lazim kiribû (positive)
me lazim nekiribû (negative)
we lazim dikir (imperfect positive)
we lazim nedikir (imperfect negative)
we lazim kiribû (positive)
we lazim nekiribû (negative)
wan lazim dikir (imperfect positive)
wan lazim nedikir (imperfect negative)
wan lazim kiribû (positive)
wan lazim nekiribû (negative)
ez ê lazim bikim (future positive)
ez ê lazim nekim (future negative)
minê lazim kiribe (future perfect positive)
minê lazim nekiribe (future perfect negative)
tu yê lazim bikî (future positive)
tu yê lazim nekî (future negative)
teyê lazim kiribe (future perfect positive)
teyê lazim nekiribe (future perfect negative)
ew ê lazim bike (future positive)
ew ê lazim neke (future negative)
wê/wîyê lazim kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê lazim nekiribe (future perfect negative)
em ê lazim bikin (future positive)
em ê lazim nekin (future negative)
meyê lazim kiribe (future perfect positive)
meyê lazim nekiribe (future perfect negative)
hûn ê lazim bikin (future positive)
hûn ê lazim nekin (future negative)
weyê lazim kiribe (future perfect positive)
weyê lazim nekiribe (future perfect negative)
ew ê lazim bikin (future positive)
ew ê lazim nekin (future negative)
wanê lazim kiribe (future perfect positive)
wanê lazim nekiribe (future perfect negative)
min lazim kiriye (perfect positive)
min lazim nekiriye (perfect negative)
min lazim kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min lazim nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te lazim kiriye (perfect positive)
te lazim nekiriye (perfect negative)
te lazim kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te lazim nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî lazim kiriye (perfect positive)
wê/wî lazim nekiriye (perfect negative)
wê/wî lazim kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî lazim nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me lazim kiriye (perfect positive)
me lazim nekiriye (perfect negative)
me lazim kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me lazim nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we lazim kiriye (perfect positive)
we lazim nekiriye (perfect negative)
we lazim kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we lazim nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan lazim kiriye (perfect positive)
wan lazim nekiriye (perfect negative)
wan lazim kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan lazim nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez lazim bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez lazim nekim (present subjunctive negative)
(bila) min lazim kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min lazim nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu lazim bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu lazim nekî (present subjunctive negative)
(bila) te lazim kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te lazim nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew lazim bike (present subjunctive positive)
(bila) ew lazim neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî lazim kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî lazim nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em lazim bikin (present subjunctive positive)
(bila) em lazim nekin (present subjunctive negative)
(bila) me lazim kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me lazim nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn lazim bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn lazim nekin (present subjunctive negative)
(bila) we lazim kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we lazim nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew lazim bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew lazim nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan lazim kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan lazim nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min lazim bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min lazim nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min lazim kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min lazim nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te lazim bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te lazim nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te lazim kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te lazim nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî lazim bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî lazim nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî lazim kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî lazim nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me lazim bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me lazim nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me lazim kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me lazim nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we lazim bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we lazim nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we lazim kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we lazim nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan lazim bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan lazim nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan lazim kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan lazim nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê lazim bikira (present conditional positive)
minê lazim nekira (present conditional negative)
minê lazim kiribûya (preterite conditional positive)
minê lazim nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê lazim bikira (present conditional positive)
teyê lazim nekira (present conditional negative)
teyê lazim kiribûya (preterite conditional positive)
teyê lazim nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê lazim bikira (present conditional positive)
wê/wîyê lazim nekira (present conditional negative)
wê/wîyê lazim kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê lazim nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê lazim bikira (present conditional positive)
meyê lazim nekira (present conditional negative)
meyê lazim kiribûya (preterite conditional positive)
meyê lazim nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê lazim bikira (present conditional positive)
weyê lazim nekira (present conditional negative)
weyê lazim kiribûya (preterite conditional positive)
weyê lazim nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê lazim bikira (present conditional positive)
wanê lazim nekira (present conditional negative)
wanê lazim kiribûya (preterite conditional positive)
wanê lazim nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) lazim bike (imperative present positive)
(tu) lazim neke (imperative present negative)
(hûn) lazim bikin (imperative present positive)
(hûn) lazim nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji lazim + kirin.

ipa: /lɑːˈzɪm kɪˈɾɪn/

hyphenation: la·zim ki·rin


elzem

glosses: lazimtirîn, pêdivîtirîn, pêwîsttirîn, giringtirîn

text: "Ji ber ku ji bilî dersên hilbijartinê dê di dibistanên taybet de jî perwerdeya bi zimanê zikmakî bê dayîn ev mijar ji bo me girîng û elzem e. Min mizgînî ji wan stend. Xebatên 4 hevalên me yên pispor temam bû û dê heta dawiya cotmehê bê weşandin. Ji Tirkî-Kurdî û ji Kurdî-Tirkî. Armanca vê ferhengê ew e ku ji dibistanê heta lîseyê di dersa kurdî ya hilbijartî de û hin xebatên wêjeya Kurdî de bibe alîkar. Texmîn dikim ev ferheng ji 12 hezar peyvan pêk tê."

ref: Bülent Arinçê alîkarê serokwezîrê Tirkiyê li gor www.aa.com.tr/kk 10/2013

glosses: (bi devkî) pêdivî, pêwîst, lazim, gerek, divê, hewce

etymology_text: Ji erebî الزم (elzem, “lazimtir yan lazimtirîn”), têkilî لازم (lazim, “lazim”) û لزوم (luzûm, “lizûm, lazimî”). Ji eynî rehî: iltizam, ilzam, istilzam, lazim, lewazim, malzeme, milazim, miltezim


elzem

glosses: pêdivî, pêwîst, lazim, gerek, divê, hewce


zistan

ipa: /zɪsˈtɑːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-zistan.wav

hyphenation: zis·tan


zistan

glosses: Bi alfabeya latînî nivîsina زستان (zistan).


werz

glosses: Her çar demên salê (bihar, havîn, payiz yan zivistan).

glosses: Heyam, dema tiştek şên dibe yan têt çandin.

text: Werzê dexldirûnê.

forms:
وهرز
wezre
erz
berz
lerz
merz
xerz

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *werǵ- (“kirin”) (*wérǵom (“kar, xebat, ked”)), hevreha avestayî 𐬬𐬀𐬭𐬆𐬰𐬆𐬨 (varizim: kar, xebat, ked), parsî verj (zanist, hişmendî), pehlewî verz, farisî ورز (verz) û برز (berz, “zevî”), ermenî գործ (gorç: (kar, xebat, ked), yûnaniya kevn ἔργον (êrgon: (kar, xebat, ked), îngilîzî work (kar, xebat, ked), rusî vérša... Di kurdî de pêşî maneya peyvê ji "ked"ê bûye "kedademsalê" (=cotkarî) û paşî jî bûye demsal. Şopa maneya ked û xebatê hê jî di peyva werziş de diyar e. ܒܪܙܐ (berza) ya aramî ji îranî hatiye wergirtin.

فصل برداشت

sense: Demsal

εποχή

roman: epochí


dexl

glosses: Dan, genimê hatiye dirûn û ji nav kayê hatiye cudakirin.

text:
Aşê di me zaliman digêrin
Dexlê di mezaliman dihêrin
Aşê me egerçi weqfê 'am e

forms:
دەخل
dexil
taxil
dexîl

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /dɛxl/

hyphenation: dexl


pey

text: Ez rê dizanim, li pey min werin.

text: Ez telbeya ava heya tê bûn teya ki j'badeyaCama xwiya bo 'işweya yar lew peya -pey tên sebeqCanê Melê ji qal û belê bend im welê der kagulê

text: Li pey biharê, havîn tê.

text: Ew li pey qanûna kevn hat sizadan.

forms: pê

etymology_text: hevreha farisî pey, belûçî ped, avestayî pedhe-, sanskrîtî pede- ji proto-îranî.

ipa: /pɛj/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-pey.wav

hyphenation: pey


xawen

glosses: Bi alfabeya latînî nivîsina خاوەن (xawen).


summer

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-summer.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-summer.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-summer.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-summer.wav


yaz

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yaz.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yaz.wav


پا

forms:
pâ (romanization)
پای

بدن

roman: beden

audio: LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-پا.wav


foot

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Baptiste C. (BiblioCanet66)-foot.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Adem M. (BiblioCanet66)-foot.wav


foot

forms: food

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-foot.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-foot.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-foot.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-SpringProof-foot.wav


feet

pos_title: Formeke navdêrê

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-feet.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-feet.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-feet.wav


food

forms: foot

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-food.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-food.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-food.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-food.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-food.wav


zad

text:
Boxudanê zadî û bo hemnişîn
Her selatan dê bidin kerr û bîyîn

ref: Mela Hisênê Bateyî

forms:
زاد
za
-za
-zad
zade
-zade

etymology_text: Ji erebî زاد (zād) (qût, xwarin, berhem, erzaq, risq), têkilî zêde, zewade, ziyad, zayid...


qût

glosses: Xwarin, bi taybetî ya ku hatine embarkirin

text: Min jî du tas tijî qût û av dikirin û li kêleka xwe datanîn.

text: Li daxên kul heyat inQût e ji bo qulûbanGulav qend û nebat in

ref: Feqiyê Teyran,

forms:
قویت
qwît
qît

etymology_text: Ji erebî قُوْت (quwt).

провизии

roman: provizii

قُوْت

roman: quwt

պարեն

roman: paren

մթերք

roman: mtʻerkʻ

𐌰𐌽𐌳𐍃𐍄𐌰𐌻𐌳

roman: andstald

אַסְפָּקָה

roman: aspaka

צֵידָה

roman: tseyda

снабже́ние

roman: snabžénije

провиа́нт

roman: proviánt

खाद्य

roman: khādya

πόρος

roman: póros

ὀψώνιον

roman: opsṓnion

ipa: /quːt/


erzaq

glosses: xwarin, xwûrd^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
arzaq
erzeq

ipa: /ɛɾˈzɑːq/

hyphenation: er·zaq


dexlûdan

glosses: dan, dexl, xwûrd^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: dexilûdan

hyphenation: dex·lû·dan


fort

glosses: gef, hereşe, tehdîd, lêxurrîn, lêheytandin

forms: firt

hyphenation: fort


fort

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-fort.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-fort.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-fort.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-fort.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-fort.wav


fort

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-fort.wav


firt

forms: fir


fir

glosses: meşîna li hewa, livîna li hewa, hatin û çûna li hewa, ji derekê gihiştina derek din li hewa

forms: firr

etymology_text: Ji onomatopoetîk "fir-fir" yan "pir-pir" ya ji per û baskênfirindeyan tê dema difirin.


fir

glosses: qiyasa avê yan şileyek dî ku mirov bi carekê vedixwe


firr kirin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre fir kirin.

ipa: /fɪr kɪˈɾɪn/

hyphenation: firr ki·rin


firrkirin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre firkirin.


firrkirî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre firkirî.


manken

glosses:
model, nimûne, mînak,
kesa/ê cilan li xwe dike û wisan wan reklam dike

forms: mankên

etymology_text: Ji fransî [Peyv?]mannequin


manken

glosses: manken gibi wekî mankenan c, dar û derbin li hev in


خر

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


organên zayendî

glosses: kîr û quz, endamên zayendî, organên cinsî, endamên cinsî

etymology_text: organ + -ên + zayendî


endamên zayendî

glosses: kîr û quz, organên zayendî, organên cinsî, endamên cinsî

etymology_text: endam + -ên + zayendî


endamên cinsî

glosses: kîr û quz, endamên zayendî, organên cinsî, organên zayendî

etymology_text: endam + -ên + cinsî


organ

text: Organê dîtinê.

text: Organên zayendî.

etymology_text: Ji latînî organum, ji yûnaniya kevn ὄργανον (órganon).


organ

text: Yayın organı.

text: Devletin karar organları.


nexêr

forms: nexê

etymology_text: Ji ne ya kurdî + خَيْر (xeyr, “bi devkî xêr: na, ne, no”) ya erebî.


şênkatî

glosses:
sebze, riwek, rehek, gulûgiya, giya, keskatî
bi taybetî riwekên ku bo xwarinê tên çandin

forms:
شێنکاتی
şênkahî
şênkayî
şînkahî
şînkatî
şînkayî
hêşînayî
hêşînahî
hêşînnahî

etymology_text: şên (1) + -katî

ܝܲܪܩܵܐ

roman: yārqa

পাচলি

roman: pasoli

йәшелсә

roman: yäšelsä

гаро́дніна

roman: haródnina

агаро́дніна

roman: aharódnina

সবজি

roman: śôbji

зеленчу́к

roman: zelenčúk

хасстом

roman: χasstom

خُضَر

roman: ḵuḍar

خُضَار

roman: ḵuḍār

خَضْرَاوَات

roman: ḵaḍrāwāt

بَقْلَة

roman: baqla

خضار

roman: xuḍār

خضرة

roman: ḵuḍra

բանջարեղեն

roman: banǰareġen

բանջար

roman: banǰar

سبزی

roman: sabzi

ბოსტნეული

roman: bosṭneuli

सब्ज़ी

roman: sabzī

יֶרֶק

roman: yérek

жашылча

roman: caşılça

එළවළු

roman: eḷawaḷu

채소

roman: chaeso

야채

roman: yachae

ахънилсри

roman: aqnilsri

ຜັກ

roman: phak

ຕາໂກ້ງ

roman: tā kōng

ສາກ

roman: sāk

зеленчук

roman: zelenčuk

ᠰᠣᡤᡳ

roman: sogi

भाजी

roman: bhājī

хүнсний ногоо

roman: hünsnij nogoo

ургамал

roman: urgamal

كۆكتات

roman: köktat

көкөніс

roman: kökönıs

о́вощ

roman: óvošč

зеленина

roman: zelenyna

желєнява

roman: željenjava

चुच्चु

roman: cuccu

शाक

roman: śāka

сабзавот

roman: sabzavot

ผัก

roman: pàk

яшелчә

roman: yaşelçä

བཞེས་ཚལ

roman: bzhes tshal

о́воч

roman: óvoč

បន្លែ

roman: bɑɑbɑnlɛɛ

גרינס

roman: grins

גרינצײַג

roman: grintsayg

λαχανικό

roman: lachanikó

λάχανον

roman: lákhanon


mehdûd

text: Yekîtiya Ewropayê ... ji kurdan re tenê behsa mafên kulturî yên mehdûd dike.

ref: nûçeyek ji Nefel.com bi sernavê: Joost Lagendijk ne waliyê Kurdistanê ye

forms:
mehdûdtir (comparative)
herî mehdûd (superlative)
mehdûdtirîn (superlative)
meḧdûd

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]me- + hidûd.

hyphenation: meh·dûd


miferih

glosses: rehet, aram, tena, hêmin, hêwir, aşt, xweş

glosses: asûde^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
miferihtir (comparative)
herî miferih (superlative)
miferihtirîn (superlative)
mifereh
mifereḧ
miferiḧ
mufereh
mufereḧ
muferiḧ

etymology_text: Ji erebî مفرح (muferriḧ) ji mu- + ferah ji zimanên îranî, hevreha kurdî fireh, pehlewî firah-, avestayî frathe-, sanskrîtî पृथु (pr̥thú).


refah

glosses: kamiranî, xweşguzarî, xweşî, nebûna şerî yan hejariyê yan nesaxiyan

text: Mehmet Gönülaçar got ew mijarên derbarê vebûna pirsa Kurd de jî pir di nêz de dişopîne. Herî zêde jî bilindkirina asta refahê yê gelê herêmê dixwaze.

ref: Aknews.com, 8/2009

forms: refeh

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


refah

glosses: geşdarî, gumrahî, xweşî, xweşhalî, halxweşî, refah


hejarî

glosses:
xizanî, belingazî, feqîrî, rebenî, mezulî, perîşanî, şerpezetî, jarî, nedarî,
ne zengînî, ne dewlemendî,
rewşa hejaran

forms:
hejarîtî
hejartî

etymology_text: Ji hejar + -î


xizanî

glosses: rewşa hejaran, rewşa hejarbûnê. Ne zengînî, ne dewlemendî.

forms:
xizanîtî
xizantî
xêzanî

etymology_text: Ji xizan + -î.


gerrhol

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre gerhol.


xuya bûn

glosses: diyar bûn, berçav bûn, eşkere bûn, ron bûn, averû bûn, zelal bûn

forms:
xuya dibim (present)
xuya dibî (present)
xuya dibe (present)
xuya dibin (present)
xuya bibe (imperative singular)
xuya bibin (imperative plural)
xuya bûm (past)
xuya bûyî (past)
xuya bû (past)
خویا بوون
xwiya bûn

etymology_text: Ji xuya + bûn.

ipa: /xʊˈjɑː buːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-xuya bûn.wav

hyphenation: xu·ya bûn


xuya kirin

glosses: diyar kirin, berçav kirin, aşkere kirin, ron kirin, averû kirin, zelal kirin

forms:
xuya dikim (present)
xuya dikî (present)
xuya dike (present)
xuya dikin (present)
xuya bike (imperative singular)
xuya bikin (imperative plural)
xuya kir (past)
xuya kir (past)
xuya kir (past)
xuya kir (past)
xuya –k– (root present)
xuya –kir– (root past)
ez xuya dikim (indicative present positive)
ez xuya nakim (indicative present negative)
min xuya kir (indicative past positive)
min xuya nekir (indicative past negative)
tu xuya dikî (indicative present positive)
tu xuya nakî (indicative present negative)
te xuya kir (indicative past positive)
te xuya nekir (indicative past negative)
ew xuya dike (indicative present positive)
ew xuya nake (indicative present negative)
wê/wî xuya kir (indicative past positive)
wê/wî xuya nekir (indicative past negative)
em xuya dikin (indicative present positive)
em xuya nakin (indicative present negative)
me xuya kir (indicative past positive)
me xuya nekir (indicative past negative)
hûn xuya dikin (indicative present positive)
hûn xuya nakin (indicative present negative)
we xuya kir (indicative past positive)
we xuya nekir (indicative past negative)
ew xuya dikin (indicative present positive)
ew xuya nakin (indicative present negative)
wan xuya kir (indicative past positive)
wan xuya nekir (indicative past negative)
min xuya dikir (imperfect positive)
min xuya nedikir (imperfect negative)
min xuya kiribû (positive)
min xuya nekiribû (negative)
te xuya dikir (imperfect positive)
te xuya nedikir (imperfect negative)
te xuya kiribû (positive)
te xuya nekiribû (negative)
wê/wî xuya dikir (imperfect positive)
wê/wî xuya nedikir (imperfect negative)
wê/wî xuya kiribû (positive)
wê/wî xuya nekiribû (negative)
me xuya dikir (imperfect positive)
me xuya nedikir (imperfect negative)
me xuya kiribû (positive)
me xuya nekiribû (negative)
we xuya dikir (imperfect positive)
we xuya nedikir (imperfect negative)
we xuya kiribû (positive)
we xuya nekiribû (negative)
wan xuya dikir (imperfect positive)
wan xuya nedikir (imperfect negative)
wan xuya kiribû (positive)
wan xuya nekiribû (negative)
ez ê xuya bikim (future positive)
ez ê xuya nekim (future negative)
minê xuya kiribe (future perfect positive)
minê xuya nekiribe (future perfect negative)
tu yê xuya bikî (future positive)
tu yê xuya nekî (future negative)
teyê xuya kiribe (future perfect positive)
teyê xuya nekiribe (future perfect negative)
ew ê xuya bike (future positive)
ew ê xuya neke (future negative)
wê/wîyê xuya kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê xuya nekiribe (future perfect negative)
em ê xuya bikin (future positive)
em ê xuya nekin (future negative)
meyê xuya kiribe (future perfect positive)
meyê xuya nekiribe (future perfect negative)
hûn ê xuya bikin (future positive)
hûn ê xuya nekin (future negative)
weyê xuya kiribe (future perfect positive)
weyê xuya nekiribe (future perfect negative)
ew ê xuya bikin (future positive)
ew ê xuya nekin (future negative)
wanê xuya kiribe (future perfect positive)
wanê xuya nekiribe (future perfect negative)
min xuya kiriye (perfect positive)
min xuya nekiriye (perfect negative)
min xuya kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min xuya nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te xuya kiriye (perfect positive)
te xuya nekiriye (perfect negative)
te xuya kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te xuya nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî xuya kiriye (perfect positive)
wê/wî xuya nekiriye (perfect negative)
wê/wî xuya kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî xuya nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me xuya kiriye (perfect positive)
me xuya nekiriye (perfect negative)
me xuya kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me xuya nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we xuya kiriye (perfect positive)
we xuya nekiriye (perfect negative)
we xuya kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we xuya nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan xuya kiriye (perfect positive)
wan xuya nekiriye (perfect negative)
wan xuya kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan xuya nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez xuya bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez xuya nekim (present subjunctive negative)
(bila) min xuya kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min xuya nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu xuya bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu xuya nekî (present subjunctive negative)
(bila) te xuya kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te xuya nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew xuya bike (present subjunctive positive)
(bila) ew xuya neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî xuya kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî xuya nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em xuya bikin (present subjunctive positive)
(bila) em xuya nekin (present subjunctive negative)
(bila) me xuya kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me xuya nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn xuya bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn xuya nekin (present subjunctive negative)
(bila) we xuya kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we xuya nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew xuya bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew xuya nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan xuya kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan xuya nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min xuya bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min xuya nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min xuya kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min xuya nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te xuya bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te xuya nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te xuya kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te xuya nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî xuya bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî xuya nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî xuya kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî xuya nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me xuya bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me xuya nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me xuya kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me xuya nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we xuya bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we xuya nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we xuya kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we xuya nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan xuya bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan xuya nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan xuya kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan xuya nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê xuya bikira (present conditional positive)
minê xuya nekira (present conditional negative)
minê xuya kiribûya (preterite conditional positive)
minê xuya nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê xuya bikira (present conditional positive)
teyê xuya nekira (present conditional negative)
teyê xuya kiribûya (preterite conditional positive)
teyê xuya nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê xuya bikira (present conditional positive)
wê/wîyê xuya nekira (present conditional negative)
wê/wîyê xuya kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê xuya nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê xuya bikira (present conditional positive)
meyê xuya nekira (present conditional negative)
meyê xuya kiribûya (preterite conditional positive)
meyê xuya nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê xuya bikira (present conditional positive)
weyê xuya nekira (present conditional negative)
weyê xuya kiribûya (preterite conditional positive)
weyê xuya nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê xuya bikira (present conditional positive)
wanê xuya nekira (present conditional negative)
wanê xuya kiribûya (preterite conditional positive)
wanê xuya nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) xuya bike (imperative present positive)
(tu) xuya neke (imperative present negative)
(hûn) xuya bikin (imperative present positive)
(hûn) xuya nekin (imperative present negative)
خویا کرن
xweya kirin

etymology_text: Ji xuya + kirin.

ipa: /xʊˈjɑː kɪˈɾɪn/

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-xuya kirin.wav

hyphenation: xu·ya ki·rin


xuyabûn

glosses: diyarbûn, berçavbûn, eşkerebûn, ronbûn, averûbûn, zelalbûn

forms:
خویابوون
xwiyabûn

ipa: /xʊjɑːˈbuːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-xuyabûn.wav

hyphenation: xu·ya·bûn


xuyakirin

glosses: diyarkirin, berçavkirin, aşkerekirin, ronkirin, averûkirin, zelalkirin

forms:
خویاکرن
xweyakirin

ipa: /xʊjɑːkɪˈɾɪn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-xuyakirin.wav

hyphenation: xu·ya·ki·rin


hemle

glosses:
avisî, ducanî, ducanbûn, giranetî
dema zarok di zikê dayika xwe de çêbûye lê hê nezaye

text: Sahibhiner în û pehlewan inPansed ji we hemle kin bi kerbanNadîne we nobeta çu derban

forms:
hamile
hamle
hemile
ḧamile
ḧamle
ḧemile
ḧemle

etymology_text: Ji erebî حَامِلَة (ḥāmila), têkildarî hamîle.

вагітність

roman: vahitnistʹ


hemle

etymology_text: Deyn ji erebî حَمْلَة (ḥamla).


hamile

glosses: ducanî, duganî, duhalî, nesax, hemîle, hewal, avis, paşil

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hamile.wav


ewqaf

glosses: diyanet, dezgehên îbadetî, periştîşî, peristinî, ayînî, dînî

etymology_text: Ji erebî أوقاف (ewqaf), pirhejmara weqf


diyanet

glosses:
îbadet, periştîş, peristin, ayîn, ewqaf, ol, dîn,
dua û nivêj û rojî û hwd

text:
Debt û neseq û nizam û deywan
Dîndarî û dewlet û diyanet
Serdarî û sewlet û siyanet

forms: dîyanet

etymology_text: Ji erebî دِيَانَة (diyāna).

diyanet#Tirkî

roman: diyanet

ipa: /dɪjɑːˈnɛt/


diyanet

glosses:
diyanet, îbadet, periştîş, peristin, ayîn, ewqaf, ol, dîn,
dua û nivêj û rojî û hwd


periştîş

glosses:
peristin, îbadet, diyanet, ewqaf, ayîn, ewqaf, ol, dîn,
dua û nivêj û rojî û hwd

forms: pereştîş

etymology_text: perestin - -in + -îş


xaxam

glosses: zanayê cihûtiyê, serekên olî yên cihûyan

forms:
haham
hahem
xaxem

etymology_text: Ji îbranî חָכָם (ḥāḵām)

רִבִּי

roman: ribbī

рабі́н

roman: rabín

ра́бін

roman: rábin

রব্বি

roman: rôbbi

рави́н

roman: ravín

拉比

roman: lābǐ

حَاخَام

roman: ḥāḵām

حَبْر

roman: ḥabr

رَابِي

roman: rābī

ربّي

roman: rǝbbi

րաբբի

roman: rabbi

خاخام

roman: xâxâm

ربی

roman: rabi

𐍂𐌰𐌱𐌱𐌰𐌿𐌽𐌴𐌹

roman: rabbaunei

რაბინი

roman: rabini

रबी

roman: rabī

רַב

roman: rav

רַבִּי

roman: rabí

раввин

roman: ravvin

랍비

roman: rapbi

מעלם

roman: maʕalləm

חאכם

roman: ḥāxam

рабин

roman: rabin

خاخام

roman: haham

равви́н

roman: ravvín

ра́бби

roman: rábbi

ре́бе

roman: rɛ́bɛ

хохом

roman: xoxom

раби́н

roman: rabýn

рави́н

roman: ravýn

ра́бі

roman: rábi

ре́бе

roman: rébe

រ៉ាប៊ី

roman: raabii

רבי

roman: rebe

ραββίνος

roman: ravvínos

ῥαββουνί

roman: rhabbouní

ipa: /xɑːˈxɑːm/

hyphenation: xa·xam


par bûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
par dibim (present)
par dibî (present)
par dibe (present)
par dibin (present)
par bibe (imperative singular)
par bibin (imperative plural)
par bûm (past)
par bûyî (past)
par bû (past)

etymology_text: Ji par + bûn.

ipa: /pɑːɾ buːn/

hyphenation: par bûn


par kirin

forms:
par dikim (present)
par dikî (present)
par dike (present)
par dikin (present)
par bike (imperative singular)
par bikin (imperative plural)
par kir (past)
par kir (past)
par kir (past)
par kir (past)
par –k– (root present)
par –kir– (root past)
ez par dikim (indicative present positive)
ez par nakim (indicative present negative)
min par kir (indicative past positive)
min par nekir (indicative past negative)
tu par dikî (indicative present positive)
tu par nakî (indicative present negative)
te par kir (indicative past positive)
te par nekir (indicative past negative)
ew par dike (indicative present positive)
ew par nake (indicative present negative)
wê/wî par kir (indicative past positive)
wê/wî par nekir (indicative past negative)
em par dikin (indicative present positive)
em par nakin (indicative present negative)
me par kir (indicative past positive)
me par nekir (indicative past negative)
hûn par dikin (indicative present positive)
hûn par nakin (indicative present negative)
we par kir (indicative past positive)
we par nekir (indicative past negative)
ew par dikin (indicative present positive)
ew par nakin (indicative present negative)
wan par kir (indicative past positive)
wan par nekir (indicative past negative)
min par dikir (imperfect positive)
min par nedikir (imperfect negative)
min par kiribû (positive)
min par nekiribû (negative)
te par dikir (imperfect positive)
te par nedikir (imperfect negative)
te par kiribû (positive)
te par nekiribû (negative)
wê/wî par dikir (imperfect positive)
wê/wî par nedikir (imperfect negative)
wê/wî par kiribû (positive)
wê/wî par nekiribû (negative)
me par dikir (imperfect positive)
me par nedikir (imperfect negative)
me par kiribû (positive)
me par nekiribû (negative)
we par dikir (imperfect positive)
we par nedikir (imperfect negative)
we par kiribû (positive)
we par nekiribû (negative)
wan par dikir (imperfect positive)
wan par nedikir (imperfect negative)
wan par kiribû (positive)
wan par nekiribû (negative)
ez ê par bikim (future positive)
ez ê par nekim (future negative)
minê par kiribe (future perfect positive)
minê par nekiribe (future perfect negative)
tu yê par bikî (future positive)
tu yê par nekî (future negative)
teyê par kiribe (future perfect positive)
teyê par nekiribe (future perfect negative)
ew ê par bike (future positive)
ew ê par neke (future negative)
wê/wîyê par kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê par nekiribe (future perfect negative)
em ê par bikin (future positive)
em ê par nekin (future negative)
meyê par kiribe (future perfect positive)
meyê par nekiribe (future perfect negative)
hûn ê par bikin (future positive)
hûn ê par nekin (future negative)
weyê par kiribe (future perfect positive)
weyê par nekiribe (future perfect negative)
ew ê par bikin (future positive)
ew ê par nekin (future negative)
wanê par kiribe (future perfect positive)
wanê par nekiribe (future perfect negative)
min par kiriye (perfect positive)
min par nekiriye (perfect negative)
min par kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min par nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te par kiriye (perfect positive)
te par nekiriye (perfect negative)
te par kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te par nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî par kiriye (perfect positive)
wê/wî par nekiriye (perfect negative)
wê/wî par kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî par nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me par kiriye (perfect positive)
me par nekiriye (perfect negative)
me par kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me par nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we par kiriye (perfect positive)
we par nekiriye (perfect negative)
we par kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we par nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan par kiriye (perfect positive)
wan par nekiriye (perfect negative)
wan par kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan par nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez par bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez par nekim (present subjunctive negative)
(bila) min par kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min par nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu par bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu par nekî (present subjunctive negative)
(bila) te par kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te par nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew par bike (present subjunctive positive)
(bila) ew par neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî par kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî par nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em par bikin (present subjunctive positive)
(bila) em par nekin (present subjunctive negative)
(bila) me par kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me par nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn par bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn par nekin (present subjunctive negative)
(bila) we par kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we par nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew par bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew par nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan par kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan par nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min par bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min par nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min par kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min par nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te par bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te par nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te par kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te par nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî par bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî par nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî par kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî par nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me par bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me par nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me par kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me par nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we par bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we par nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we par kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we par nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan par bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan par nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan par kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan par nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê par bikira (present conditional positive)
minê par nekira (present conditional negative)
minê par kiribûya (preterite conditional positive)
minê par nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê par bikira (present conditional positive)
teyê par nekira (present conditional negative)
teyê par kiribûya (preterite conditional positive)
teyê par nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê par bikira (present conditional positive)
wê/wîyê par nekira (present conditional negative)
wê/wîyê par kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê par nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê par bikira (present conditional positive)
meyê par nekira (present conditional negative)
meyê par kiribûya (preterite conditional positive)
meyê par nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê par bikira (present conditional positive)
weyê par nekira (present conditional negative)
weyê par kiribûya (preterite conditional positive)
weyê par nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê par bikira (present conditional positive)
wanê par nekira (present conditional negative)
wanê par kiribûya (preterite conditional positive)
wanê par nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) par bike (imperative present positive)
(tu) par neke (imperative present negative)
(hûn) par bikin (imperative present positive)
(hûn) par nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji par + kirin.

ipa: /pɑːɾ kɪˈɾɪn/

hyphenation: par ki·rin


parve kirin

glosses: par kirin, dabeş kirin, parçe kirin, beş kirin, teqsîm kirin

forms:
parve dikim (present)
parve dikî (present)
parve dike (present)
parve dikin (present)
parve bike (imperative singular)
parve bikin (imperative plural)
parve kir (past)
parve kir (past)
parve kir (past)
parve kir (past)
پارڤە کرن

etymology_text: Ji parve + kirin.

ipa: /pɑːɾˈvɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: par·ve ki·rin


parvekirin

ipa: /pɑːɾvɛkɪˈɾɪn/

hyphenation: par·ve·ki·rin


year

audio: En-uk-a year.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-year.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-year.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-year.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-year.wav


hal

glosses: rewş, dirûv, kavdan, destûdar, barûdox, timtêl, tentêl, weziyet, zirûf

text: Vexwarî cer'eya hicrêGirî wan tê bi halê minDi vê hicran û zecrê da

forms:
ḧal
hel
hêl
hol

etymology_text: Ji erebî حَال (ḥāl).

حالة

roman: ḥāla

상황

roman: sanghwang

ситуация

roman: situacija

κατάσταση

roman: katástasi

ipa: /ħɑːl/

hyphenation: hal


hal

glosses: (avahiyê pan yan meydan) Binêre: hol (1)


hal

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-hal.wav


hal

glosses: sax, saxlem, tendirist (ne nexweş, ne nesax, ne êşewî)


hal

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-hal.wav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hal.wav


çete

glosses: cerde, keleş, bandîd, komên çekdar yên leşker, kesa/ê di koma xirabîkar de

glosses: caş, qoricî, cerdevan, dijminên neteweyê xwe

etymology_text: Ev peyva hanê ango çete ji cerde piraştiye. di vir de pîta r di tirkî de ketiye û bi vê şiklê ev peyva resena kurdî cardin ji tirkî û bi teşeya xwe a nû ve li kurdî vegeriyaye.Cerd di kurdî de karê cerdê ye ango talan û tarac e cerde jî kesê cerdê dikin re tê gotin. Lewma cerdevan bi rastî peyveke şapînoz e û dexel e. Cerde bi xwe cerdevan e. Îzbata min ew ku di tirkiya Etmanî de peyveke wisa hebû sergerde ango serserî''serxweş û berdûş. Ev peyv bi eslê xwe ne wisa ye. Sergerde bi peyva sercerde ve yekbinyad in, kokê wan yeksan e. Maneya çetebaşi ye.Sercerde heye di kurdî de jixwe û ne hewce ye peyva sercerdevan cardin bê nefilandin.


cerdevan

forms:
cerdekar
cerdewan

etymology_text: Ji cerd + -e- + -van.


cerd

glosses: nobet, çavdêrî, sereguhî, parastin, matîjêkirin

text: Bajar û kelat û xanî berdanTeşbîhê bi nijdeyan û cerdanSef sef dimeşîne kûh û deştan

forms:
cerde
cird

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

hyphenation: cerd


cerde

glosses: Komên çekdar yên leşker, kesa/ê di koma xirabîkar de.

text: Ji bircan tîr-i pir rêhtinGihan min rast û çep cerdeKirim amancê mizraqan

hyphenation: cer·de


cird

glosses:
koremişk, kelewî, mişkê cirboq,
 ajelek pirr nêzî mişkan e û bi taybetî di nav avên pîs de dijî

glosses:
tevî, tehî, curn, hewdik, cirn, cirnik, cirdik, cirm, siyel,
çalikên siriştî yên li keviran hene ku av lê dicive û heywan jê vedixwin

forms:
card
cartin
cartîn
cirdon
cîldon
girze
jirj
cord
curd
جرد

etymology_text: Bi maneya heywanê wek mişkan ji erebî جرذ (curḍ), hevreha erebiya libnanî curdewn (> kurdî cirdon), maltayî gurdien (mişk), aramî גרד (garêḍ, garḍa: sivorêavî, qindis), hemû ji rehê *g-r-d- (selixandin, pencirrandin, pence lê dan) yê samî. Heman peyv ji aramî wek girze ketiye kurdiya feylî / kirmaşanî jî.

плъх

roman: plǎh

ᐊᕕᙵᖅ

roman: avinngaq

എലി

roman: eli

крыса

roman: krysa

αρουραίος

roman: arouraíos


cord

audio: LL-Q1860 (eng)-Qwertygiy-cord.wav


patriyark

glosses: serok, rêber, pêşeng, pêşewa, serek, giregir, mezin

glosses: metran, serqeşe, pîskopos, serokên dînî yên fileyan

forms:
patrîark
patrîyark
matriyark

etymology_text: Ji yewnaniya kevnar πατριάρχης

patriyark#Tirkî

roman: patriyark

ipa: /pɑːtɾɪˈjɑːɾk/

hyphenation: pat·ri·yark


çîmen

glosses: mêrg, çayir, cihê giyayên kurt (û gul) lê şên dibin

text:
Welatê kurdan tev xêr û bêr e
Hemî maden e, tev zîv û zêr e
Lê ci bikim îro maye j’xelkê re
Welatê kurdan hemî çîmen e
Egîd û şêr û piling tê hene
Hemî heval û pismamên me ne.

forms:
çîman
çîmento

etymology_text: Ji tirkî çimen ji tirkiya kevn çimgen ji çim (giya) + -gen.


çîman

text: Kulîlk şîn bûn û dil şa bûn / Der û çîman gişk bûn zozan

ref: Fêrîkê Ûsiv, Pampa Min, Lîmûş, YÊRÊVAN, 2009, ISBN 978-9939-805-98-6


çîman

text: Li Efrînê dibêjin çîman. Tê wê wateyê ku ew ji chemin ya fransî hatiye ji ber wan li tevaya Sûriyê hukum kirine çendîn salan berî şerê cîhanê yê duyem.

ref: Saman Şêx Nassan di Koma "Zimanê Kurdî" li ser Rûnameyê de, 1/2020

forms: çûman

etymology_text: Ji fransî chemin de fer (rêasin, rêhesin, rêya trênan) yan ji chemin (rê). Ji heman gotina fransî herwiha şemendefer ya soranî.


çayir

glosses:
mêrg, çîmen, cihê giya lê şên dibe
(bi taybetî cihê têrav yê giyayê kurt û nizm lê heye)

forms:
çawîr
çayîr
çêregeh
zozan
deşt


herb

glosses: Ceng, şer, pevçûn, bikaranîna çekan dijî hev.

text:
Mîr gote Memê bi kîn û kerbe
»Îro me digel te ceng û herb e
Rabe ji mi ra were muqabil

etymology_text: Ji erebî حَرْب (ḥarb), hevreha aramî ܚܪܒܐ (xerba), îbrî חרב (xereb), têkilî xirab, xirabe.

hyphenation: herb


pevçûn

glosses:
Lihevdan, lihevxistin, lêkdan, şer, êriş, ceng
 kiryar an jî rewşa li hev dan, kiryar an jî rewşa li hev xistin.

forms:
پەڤچوون
bihevçûn

etymology_text: Ji pev + çûn. Binêrre pev çûn.

ipa: /pʰɛvt͡ʃˈʰuːn/

hyphenation: pev·çûn


pev

forms:
jev
tev

ipa: /pɛv/

hyphenation: pev


jev

forms:
pev
tev

hyphenation: jev


ocax

glosses: firne, tebax, amûra têt germkirin û xwarin tê de yan li ser tên kelandin yan qelandin

glosses: binemal, malbat, dûnde, ziriyet, zarok û nevî

forms:
ئۆجاخ
îcax
ocaq
ûcax

offsprings

sense: binemal, dûnde


bergîl

text: Werhasilî kelam, esker, bergîl û qantirên wek Riza Kûçikoglû ji bîr dikin ku xwelîliserê Kurdan rayên xwe bidin kê ewê bibin mîr.

ref: Lotikxane.com, 7/2007

forms:
bergîr
bergî
belgîr
bargîr
bergir

etymology_text: Ji zimanên îranî, têkilî bar + -gir anku "bar-hilgir", bide ber pehlewî barek (hesp) û farisî باره (barê, “hesp”) û بارگی (barêgî, “hesp”). Di her sê zimanan de jî ev peyv nadir e. Peyva serekî di kurmancî de "hesp" di soranî de "esp", di farisî de "esb / esp" e û di pehlewî de "esb / esp" bû. Ji eynî rehî: boraq.


bor

text:
Behsê zulfa yarê pêk ra
Borê 'işqê pir fira ye
Gunbeda nûrîn xwiya bû

forms:
bihor
bihur
bohir
bohur
buhor
buhur

ipa: /boːɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-bor.wav

hyphenation: bor


bor

glosses: heza kirina tiştekî, zewqê encamdana karekê


bor

glosses: Elementeke ku nimroya wê ya atomê 5 û sembola wê B ye.

бор

roman: bor

বোরন

roman: borôn

ဘိုရွန်

roman: bhuirwan

硼

roman: phìn

硼

roman: péng

硼

roman: bèng

硼

roman: phêng

بُورُون

roman: borun

ბორი

roman: bori

टांकण

roman: ṭāṅkaṇ

ಬೊರಾನ

roman: borāna

붕소

roman: bungso

ബോറോൺ

roman: bōṟōṇ

बोरॉन

roman: borŏn

ਬਰਾਨ

roman: barān

போரான

roman: pōrāṉa

கார்மம்

roman: kārmam

ཚ་ནག

roman: tsha nag

បរ

roman: bɑɑ

βόριο

roman: vório


bor

glosses: spî yan zer (bi taybetî pûrtê mirovan yan heywanan)

forms: bozix

etymology_text: Ji Avêsta (Bevir), berawûrid Pahlavî (Behir).


bor

forms: bor

etymology_text: Ji erebî بور (bûr) yan ji aramî ܒܘܪܐ (bûra), hevreha îbrî בור (bûr). Ji eynî rehî: beyar.


borîn

text: Ew her roj di ber mala me re dibore.

text: Eger mirovek qebahatekî mezin bike û biçe xwe bavêje bexte yekî elbette ji qisûra wî diborin û bi bext sondê dixwin û bi derewî tiştekî naxine bextêd xwe.

ref: Adetên Kurdîstan, M. Mahmut Beyazîdî, werger: Delîlo Îzolî

text: Pir xelet erzan me dî derheq xwe ew 'alîcenabAh-i eyyamên wisalê weko xweş borîn û çûnEw şeraba 'êş û noşê ma li pêşber min serab

text: Min xeletî kir, li min bibore.

glosses: dil borîn: veresîn anku hilavêtin yan nêzî veresînê bûn

text: Ew her roj di ber mala me re radibire.

text: Nanê xwe lêxe hê ku tenûra te nebuhuriye.

forms:
diborim (present)
diborî (present)
dibore (present)
diborin (present)
bibore (imperative singular)
biborin (imperative plural)
borîm (past)
boriyam (past)
borî (past)
boriyayî (past)
borî (past)
boriya (past)
boriyan (past)
–bor– (root present)
–borî– / –boriya– (root past)
ez diborim (indicative present positive)
ez naborim (indicative present negative)
ez borîm / boriyam (indicative past positive)
ez neborîm / neboriyam (indicative past negative)
tu diborî (indicative present positive)
tu naborî (indicative present negative)
tu borî / boriyayî (indicative past positive)
tu neborî / neboriyayî (indicative past negative)
ew dibore (indicative present positive)
ew nabore (indicative present negative)
ew borî / boriya (indicative past positive)
ew neborî / neboriya (indicative past negative)
em diborin (indicative present positive)
em naborin (indicative present negative)
em borîn / boriyan (indicative past positive)
em neborîn / neboriyan (indicative past negative)
hûn diborin (indicative present positive)
hûn naborin (indicative present negative)
hûn borîn / boriyan (indicative past positive)
hûn neborîn / neboriyan (indicative past negative)
ew diborin (indicative present positive)
ew naborin (indicative present negative)
ew borîn / boriyan (indicative past positive)
ew neborîn / neboriyan (indicative past negative)
ez diboriyam (imperfect positive)
ez nediboriyam (imperfect negative)
ez borîbûm / boriyabûm (positive)
ez neborîbûm / neboriyabûm (negative)
tu diboriyayî (imperfect positive)
tu nediboriyayî (imperfect negative)
tu borîbûyî / boriyabûyî (positive)
tu neborîbûyî / neboriyabûyî (negative)
ew diboriya (imperfect positive)
ew nediboriya (imperfect negative)
ew borîbû / boriyabû (positive)
ew neborîbû / neboriyabû (negative)
em diboriyan (imperfect positive)
em nediboriyan (imperfect negative)
em borîbûn / boriyabûn (positive)
em neborîbûn / neboriyabûn (negative)
hûn diboriyan (imperfect positive)
hûn nediboriyan (imperfect negative)
hûn borîbûn / boriyabûn (positive)
hûn neborîbûn / neboriyabûn (negative)
ew diboriyan (imperfect positive)
ew nediboriyan (imperfect negative)
ew borîbûn / boriyabûn (positive)
ew neborîbûn / neboriyabûn (negative)
ez ê biborim (future positive)
ez ê neborim (future negative)
ez ê borîbim / boriyabim (future perfect positive)
ez ê neborîbim / neboriyabim (future perfect negative)
tu yê biborî (future positive)
tu yê neborî (future negative)
tu yê borîbî / boriyabî (future perfect positive)
tu yê neborîbî / neboriyabî (future perfect negative)
ew ê bibore (future positive)
ew ê nebore (future negative)
ew ê borîbe / boriyabe (future perfect positive)
ew ê neborîbe / neboriyabe (future perfect negative)
em ê biborin (future positive)
em ê neborin (future negative)
em ê borîbin / boriyabin (future perfect positive)
em ê neborîbin / neboriyabin (future perfect negative)
hûn ê biborin (future positive)
hûn ê neborin (future negative)
hûn ê borîbin / boriyabin (future perfect positive)
hûn ê neborîbin / neboriyabin (future perfect negative)
ew ê biborin (future positive)
ew ê neborin (future negative)
ew ê borîbin / boriyabin (future perfect positive)
ew ê neborîbin / neboriyabin (future perfect negative)
ez borîme / boriyame (perfect positive)
ez neborîme / neboriyame (perfect negative)
ez borîbûme / boriyabûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez neborîbûme / neboriyabûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu boriyî / boriyayî (perfect positive)
tu neboriyî / neboriyayî (perfect negative)
tu borîbûyiye / boriyabûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu neborîbûyiye / neboriyabûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew boriye / boriyaye (perfect positive)
ew neboriye / neboriyaye (perfect negative)
ew borîbûye / boriyabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew neborîbûye / neboriyabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em borîne / boriyane (perfect positive)
em neborîne / neboriyane (perfect negative)
em borîbûne / boriyabûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em neborîbûne / neboriyabûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn borîne / boriyane (perfect positive)
hûn neborîne / neboriyane (perfect negative)
hûn borîbûne / boriyabûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn neborîbûne / neboriyabûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew borîne / boriyane (perfect positive)
ew neborîne / neboriyane (perfect negative)
ew borîbûne / boriyabûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew neborîbûne / neboriyabûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biborim (present subjunctive positive)
(bila) ez neborim (present subjunctive negative)
(bila) ez borîbim / boriyabim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez neborîbim / neboriyabim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biborî (present subjunctive positive)
(bila) tu neborî (present subjunctive negative)
(bila) tu borîbî / boriyabî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu neborîbî / neboriyabî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bibore (present subjunctive positive)
(bila) ew nebore (present subjunctive negative)
(bila) ew borîbe / boriyabe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew neborîbe / neboriyabe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biborin (present subjunctive positive)
(bila) em neborin (present subjunctive negative)
(bila) em borîbin / boriyabin (preterite subjunctive positive)
(bila) em neborîbin / neboriyabin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biborin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neborin (present subjunctive negative)
(bila) hûn borîbin / boriyabin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn neborîbin / neboriyabin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biborin (present subjunctive positive)
(bila) ew neborin (present subjunctive negative)
(bila) ew borîbin / boriyabin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew neborîbin / neboriyabin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez biboriyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez neboriyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez borîbûma / boriyabûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez neborîbûma / neboriyabûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu biboriyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu neboriyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu borîbûyayî / boriyabûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu neborîbûyayî / neboriyabûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew biboriyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew neboriyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew borîbûya / boriyabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew neborîbûya / neboriyabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em biboriyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em neboriyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em borîbûna / boriyabûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em neborîbûna / neboriyabûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn biboriyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn neboriyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn borîbûna / boriyabûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn neborîbûna / neboriyabûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew biboriyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew neboriyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew borîbûna / boriyabûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew neborîbûna / neboriyabûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê biboriyama (present conditional positive)
ez ê neboriyama (present conditional negative)
ez ê borîbûma / boriyabûma (preterite conditional positive)
ez ê neborîbûma / neboriyabûma (preterite conditional negative)
tu yê biboriyayî (present conditional positive)
tu yê neboriyayî (present conditional negative)
tu yê borîbûyayî / boriyabûyayî (preterite conditional positive)
tu yê neborîbûyayî / neboriyabûyayî (preterite conditional negative)
ew ê biboriyaya (present conditional positive)
ew ê neboriyaya (present conditional negative)
ew ê borîbûya / boriyabûya (preterite conditional positive)
ew ê neborîbûya / neboriyabûya (preterite conditional negative)
em ê biboriyana (present conditional positive)
em ê neboriyana (present conditional negative)
em ê borîbûna / boriyabûna (preterite conditional positive)
em ê neborîbûna / neboriyabûna (preterite conditional negative)
hûn ê biboriyana (present conditional positive)
hûn ê neboriyana (present conditional negative)
hûn ê borîbûna / boriyabûna (preterite conditional positive)
hûn ê neborîbûna / neboriyabûna (preterite conditional negative)
ew ê biboriyana (present conditional positive)
ew ê neboriyana (present conditional negative)
ew ê borîbûna / boriyabûna (preterite conditional positive)
ew ê neborîbûna / neboriyabûna (preterite conditional negative)
(tu) bibore (imperative present positive)
(tu) nebore (imperative present negative)
(hûn) biborin (imperative present positive)
(hûn) neborin (imperative present negative)
بۆرین
bihiriyan
bihirîn
bihirtin
bihiryan
bihorîn
bihoriyan
bihortin
bihoryan
bihuriyan
bihurîn
bihûrîn
bihurtin
bihuryan
boriyan
boryan
buhiriyan
buhirîn
buhirtin
buhiryan
buhorîn
buhoriyan
buhortin
buhoryan
buhuriyan
buhuryan
buhurîn
buhurtin

etymology_text: Ji buhrîn ji bihurîn, bide ber bihurtin. Hevrehî soranî بووردن (bûrdin), kurdiya başûrî wiyerdin, üyerdin, şêxbizinîbigirdin, zazakî viyartene, hewramî ۋیەرڎەی (wiyerdey), farisî گذشتن (guzeşten), farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (widerden), ji proto-îranî *witárHati, ji proto-hindûîranî *wí + proto-hindûîranî *tárHati (“de ser ra bihurîn”), hevrehî îngilîzî through, almanî durch (“tê re”)... Ne têkildarî erebî عبر ('ebere, “tê ra”).

ipa: /boːˈɾiːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-borîn.wav

hyphenation: bo·rîn


borîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


borîn

forms: borrîn

etymology_text: bor (borebor) + -în

哮

roman: xiào

خار

roman: ḵār

завыть

roman: zavyt’


bihirîn

forms:
bihiriyan
bihirtin
bihiryan
bihorîn
bihoriyan
bihortin
bihoryan
bihuriyan
bihurîn
bihurtin
bihuryan
boriyan
borîn
boryan
buhiriyan
buhirîn
buhirtin
buhiryan
buhorîn
buhoriyan
buhortin
buhoryan
buhuriyan
buhuryan
buhurîn
buhurtin

etymology_text: Ji bihir + -în.

ipa: /bɪhɪˈɾiːn/

hyphenation: bi·hi·rîn


bihirîn

glosses: Ji bo fêkiyan bi şiklekî wisa xerabûn ku hîna tê xarin lê tenê tama/çêja wan xerabûn.

forms:
derbas bûn
dewibîn
perixîn
xerabûn


bihurîn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre borîn.

text: Mîr Mehima di wê re bihurî da ku biçî mal.

ref: Amadekar: Mele Xelefê Bafê Dîroka kelepora mîrnişîniya Botan, Çapxaneya Emîral, 2004


zomer

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-zomer.wav


vasara

glosses: çekûç, keçûç


çekûç

ipa: /t͡ʃɛˈkuːt͡ʃ/

hyphenation: çe·kûç


çakuç

ipa: /t͡ʃɑːˈkʊt͡ʃ/

hyphenation: ça·kuç