penaber

glosses: Kesa/ê ji warê xwe yan welatê xwe reviye û li derek din bi cih bûye.

forms:
پەنابەر
penahend
penahende
penahind
penahinde

etymology_text: Ji pena + -ber.

শৰণাৰ্থী

roman: xoronarthi

ҡасҡын

roman: qasqïn

уцяка́ч

roman: ucjakáč

уцяка́чка

roman: ucjakáčka

бе́жанец

roman: bjéžanjec

бе́жанка

roman: bjéžanka

শরণার্থী

roman: śôrônarthi

бежане́ц

roman: bežanéc

бежанка́

roman: bežanká

難民

roman: lān-bîn

لَاجِئ

roman: lājiʾ

لَاجِئَة

roman: lājiʾa

փախստական

roman: pʻaxstakan

پَناهَندِه

roman: panâhande

ლტოლვილი

roman: lṭolvili

शरणार्थी

roman: śarṇārthī

פָּלִיט

roman: palít

качкын

roman: kaçkın

난민

roman: nanmin

ຜູ້ລີ້ໄພ

roman: phū lī phai

бегалец

roman: begalec

бегалка

roman: begalka

бежанец

roman: bežanec

бежанка

roman: bežanka

അഭയാർത്ഥി

roman: abhayārtthi

дүрвэгч

roman: dürvegč

ᠳᠦᠷᠪᠡᠭᠴᠢ

roman: dürbeɣči

शरणार्थी

roman: śaraṇārthī

پاناھلانغۇچى

roman: panahlanghuchi

پناهګزين

roman: panāhguzín

босқын

roman: bosqyn

қашқын

roman: qaşqyn

бе́женец

roman: béženec

бе́женка

roman: béženka

паноҳанда

roman: panohanda

அகதி

roman: akati

శరణార్థి

roman: śaraṇārthi

శరణాగతుడు

roman: śaraṇāgatuḍu

కాందిశీకుడు

roman: kāndiśīkuḍu

качкын

roman: qaçkın

качак

roman: qaçaq

བཙན་བྱོལ་བ

roman: btsan byol ba

پناہ گزین

roman: panāh-guzīn

бі́женець

roman: bíženecʹ

бі́женка

roman: bíženka

ជនភៀសខ្លួន

roman: cɔɔnphiəhkhluən

פּליט

roman: polet

בעזשענעץ

roman: bezhenets

πρόσφυγας

roman: prósfygas

ipa: /pɛnɑːˈbɛɾ/

hyphenation: pe·na·ber


mihacir

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses:
penaber, aware, miltecî,
kesa/ê ji warê xwe yan welatê xwe reviye û li derek din bi cih bûye

forms: muhacir

etymology_text: Deyn ji erebî مُهَاجِر (muhājir), têkildarî hicre.


muhacir

pos: adj

pos_title: Rengdêr

etymology_text: Deyn ji erebî مُهَاجِر (muhājir).


kok

text: Ew ji koka xwe va kurd in lê asîmîle bûne û êdî zimanê kurdî nizanin.

forms: کۆک

etymology_text: Ji tirkî kök (“reh, ra”).

корен

roman: koren

根

roman: gēn

جَذْرٌ

roman: džaðr

שורש

roman: šóreš

뿌리

roman: ppuri

rot#Norwegian

roman: rot

корень

roman: kóren’

корінь

roman: kórîni

ρίζα

roman: ríza


kok

glosses: Tiştên li hev dikin; tiştên li hev diguncin; li hevkirî; hebûna yek helwest, raman yan jî tevgerekê.

text: Serok Barzanî tekîd li wê yekê kir ku piştî hilbijartina roja 25/7ê Kurdistan biryara dawî daye ku Herêm yek leşkerê xwe hebê û hemû aliyek jî li ser vê yekê kokin û her wiha yek ji daxwaza gelê me û hêviyeke kevinê min bû ku rojek ji rojan leşkerê Kurdistanê bi yekgirtî bibin.

ref: Serokê Herêma Kurdistanê pêşwazî li Cîgirê Fermandeyê Giştî yê Hêzên Emerîka li Iraq kir, krp.org, 21/11/2009


kok

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


reh

glosses: Parçeyên jêrîn yên riwekan (bi taybetî yên di bin axê ve).

text:
Dê du siyeh sirmeyê çehvên xwe kit
Xakê rehê yarê seba her sebah
Toz û xubara seherê ber çimen

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

text: Pêşpirtik pirtikên wisan in ku tên berî peyva xwerû yan rehê peyvê yan jî peyva ku ji xwe hin pirtikên din pê ve hene

ref: Husein Muhammed, Pirtikrêzî anku morfotaksî https://web.archive.org/https://zimannas.wordpress.com/2015/12/12/pirtikrezi-anku-morfotaksi/ arşîv, zimannas.wordpress.com, 12.12.2015

text: Da-hat-û (da: paşdaçek, hat: rehê dema borî ya lêkera hatinê, û: gîhanek) Çi têkilîya vê bi dema bê ra heye? De were îca safî bike!

ref: Ewdil Ararat, Ji bo weqfa Mezopotamyayê II https://web.archive.org/http://www.rojnameyakurdistan.com/ku/makale/Ji_bo_weqfa_Mezopotamyay%C3%AA_II arşîv, Rojnameya Kurdistan, 21.05.2017

text: Dema kirde diyar be jî, veşartî be jî bi paşgira kesane ya tê pey rehê lêkerê, xwe diyar dike û têgihîştinê dide çêkirin.

ref: Hesen Huseyin Deniz, Di Zimanê Kurdî de Hevok û Erka Hevokan di Vegotinê de https://web.archive.org/http://www.pen-kurd.org/kurdi/hesen-deniz/di-zimane-kurdi-de-hevok-u-erka-hevokan.html arşîv, pen-kurd.org

text: Min got ku kûçikê wî ji tuxmekî baş, ji reheke kûçikên xweşik bû.

ref: Biyanî, Albert Camus, Weşanên Nûdem

glosses: birêvebera pergalên xebatê (bi gelemperî ya Linuxê)

etymology_text: Ji proto-hindûewropî*wréh₂ds (reh), hevreha soranî ڕهگ (reg), farisî ریشه (rîşe), yûnaniya kevn ῥίζα (rihîza), latînî radix, fransî racine, îngilîzî root û wort, swêdî rot û ört, albanî rrënjë. Ji heman rehî: rih / rî, rêv.

тамыр

roman: tamïr

јылтыс

roman: ǰïltïs

শিয়া

roman: xia

শিপা

roman: xipa

ко́рань

roman: kóranʹ

মূল

roman: mul

ко́рен

roman: kóren

ꨀꨉꨩ

roman: agha'

ꨉꨩ

roman: gha'

ꨂꨉꨩ

roman: ưgha'

орам

roman: oram

ᎤᎿᏍᏕᏜ

roman: uhnasdedla

جَذْر

roman: jaḏr

جدر

roman: gedr

شرش

roman: šereš

عرگ

roman: ʕereg

جدر

roman: ždər

شرش

roman: šorš

արմատ

roman: armat

ሥርው

roman: śərw

ңиңтэ

roman: ңiңtə

ریشه

roman: riše

𐍅𐌰𐌿𐍂𐍄𐍃

roman: waurts

ფესვი

roman: pesvi

ძირი

roman: ʒiri

जड़

roman: jaṛ

שורש

roman: shóresh

ಬೇರು

roman: bēru

тамыр

roman: tamır

вуж

roman: vuž

бакӏ

roman: baḳ

бакӏру

roman: baḳru

ຮາກ

roman: hāk

пун

roman: pun

ᦣᦱᧅ

roman: haak

വേര്

roman: vērŭ

ᡩᠠ

roman: da

та̄р

roman: tār

үндэс

roman: ündes

जरा

roman: jarā

根

roman: にー, nī

ଜଡି

roman: jôḍi

يىلتىز

roman: yiltiz

جذر

roman: ǰazr

جرړه

roman: ǰárṛa

тамыр

roman: tamyr

түбір

roman: tübır

ко́рень

roman: kórenʹ

ко́рни

roman: kórni

коре́нья

roman: korénʹja

အဂံၢ်

roman: ʼa ghee̱

корєнь

roman: korenĭ

ႁၢၵ်ႈ

roman: hāak

реша

roman: reša

வேர்

roman: vēr

ราก

roman: râak

వేరు

roman: vēru

རྩ་བ

roman: rtsa ba

тум

roman: tum

выжы

roman: vyžy

𐎌𐎗𐎌

roman: šrš

ко́рінь

roman: kórinʹ

корі́ння

roman: korínnja

ឫស

roman: rɨh

силис

roman: silis

וואָרצל

roman: vortsl

ῥίζα

roman: rhíza

ipa: /rɛh/

hyphenation: reh

notes: (lêker) ji reh kirin: ji koka wê / wî birîn yan piçandin


rî berdan

pos: verb

pos_title: Lêker

etymology_text: Ji rî + berdan.

ipa: /riː bɛɾˈdɑːn/

hyphenation: rî ber·dan


stevl

glosses:
gov, axur, xaniyê heywanên kedî tê ve tên xwedî kirin
(wek terş, pez û dewar)

forms:
stevil
afir
kotan
mixel

etymology_text: Ji yûnanî στάβλος (stávlos) (stavlos: axur) ji latînî stabulum (axur) ji stabilis (sabit, qayim) ji stare (sekinîn, rawestîn) + abilis (karîn). Heman peyv wek stable (axur) ketiye. Belkî tewl jî ji heman rehî be.


tewl

glosses: darê hefsarê dewarekî pê ve têt girêdan daku dewar nereve

glosses: benê dewarekî pê ve têt girêdan daku dewar nereve

forms: تەول

ipa: /tɛwl/

hyphenation: tewl


tewl

pos: phrase

pos_title: Biwêj

forms:
tewil
sing

etymology_text: Belkî bi rêya erebî hevrehastewl (axur) ji yûnanî στάβλος (stávlos) (stavlos: axur) ji latînî stabulum (axur) ji stabilis (sabit, qayim) ji stare (sekinîn, rawestîn) + abilis (karîn).

رَزَّة

roman: razza

رِباط

roman: ribāṭ

notes:
tewl kirin
tewilandin
tewlkirin
tewlkirî


tewl kirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
tewl dikim (present)
tewl dikî (present)
tewl dike (present)
tewl dikin (present)
tewl bike (imperative singular)
tewl bikin (imperative plural)
tewl kir (past)
tewl kir (past)
tewl kir (past)
tewl kir (past)
tewl –k– (root present)
tewl –kir– (root past)
ez tewl dikim (indicative present positive)
ez tewl nakim (indicative present negative)
min tewl kir (indicative past positive)
min tewl nekir (indicative past negative)
tu tewl dikî (indicative present positive)
tu tewl nakî (indicative present negative)
te tewl kir (indicative past positive)
te tewl nekir (indicative past negative)
ew tewl dike (indicative present positive)
ew tewl nake (indicative present negative)
wê/wî tewl kir (indicative past positive)
wê/wî tewl nekir (indicative past negative)
em tewl dikin (indicative present positive)
em tewl nakin (indicative present negative)
me tewl kir (indicative past positive)
me tewl nekir (indicative past negative)
hûn tewl dikin (indicative present positive)
hûn tewl nakin (indicative present negative)
we tewl kir (indicative past positive)
we tewl nekir (indicative past negative)
ew tewl dikin (indicative present positive)
ew tewl nakin (indicative present negative)
wan tewl kir (indicative past positive)
wan tewl nekir (indicative past negative)
min tewl dikir (imperfect positive)
min tewl nedikir (imperfect negative)
min tewl kiribû (positive)
min tewl nekiribû (negative)
te tewl dikir (imperfect positive)
te tewl nedikir (imperfect negative)
te tewl kiribû (positive)
te tewl nekiribû (negative)
wê/wî tewl dikir (imperfect positive)
wê/wî tewl nedikir (imperfect negative)
wê/wî tewl kiribû (positive)
wê/wî tewl nekiribû (negative)
me tewl dikir (imperfect positive)
me tewl nedikir (imperfect negative)
me tewl kiribû (positive)
me tewl nekiribû (negative)
we tewl dikir (imperfect positive)
we tewl nedikir (imperfect negative)
we tewl kiribû (positive)
we tewl nekiribû (negative)
wan tewl dikir (imperfect positive)
wan tewl nedikir (imperfect negative)
wan tewl kiribû (positive)
wan tewl nekiribû (negative)
ez ê tewl bikim (future positive)
ez ê tewl nekim (future negative)
minê tewl kiribe (future perfect positive)
minê tewl nekiribe (future perfect negative)
tu yê tewl bikî (future positive)
tu yê tewl nekî (future negative)
teyê tewl kiribe (future perfect positive)
teyê tewl nekiribe (future perfect negative)
ew ê tewl bike (future positive)
ew ê tewl neke (future negative)
wê/wîyê tewl kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê tewl nekiribe (future perfect negative)
em ê tewl bikin (future positive)
em ê tewl nekin (future negative)
meyê tewl kiribe (future perfect positive)
meyê tewl nekiribe (future perfect negative)
hûn ê tewl bikin (future positive)
hûn ê tewl nekin (future negative)
weyê tewl kiribe (future perfect positive)
weyê tewl nekiribe (future perfect negative)
ew ê tewl bikin (future positive)
ew ê tewl nekin (future negative)
wanê tewl kiribe (future perfect positive)
wanê tewl nekiribe (future perfect negative)
min tewl kiriye (perfect positive)
min tewl nekiriye (perfect negative)
min tewl kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min tewl nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te tewl kiriye (perfect positive)
te tewl nekiriye (perfect negative)
te tewl kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te tewl nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî tewl kiriye (perfect positive)
wê/wî tewl nekiriye (perfect negative)
wê/wî tewl kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî tewl nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me tewl kiriye (perfect positive)
me tewl nekiriye (perfect negative)
me tewl kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me tewl nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we tewl kiriye (perfect positive)
we tewl nekiriye (perfect negative)
we tewl kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we tewl nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan tewl kiriye (perfect positive)
wan tewl nekiriye (perfect negative)
wan tewl kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan tewl nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez tewl bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez tewl nekim (present subjunctive negative)
(bila) min tewl kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min tewl nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu tewl bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu tewl nekî (present subjunctive negative)
(bila) te tewl kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te tewl nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew tewl bike (present subjunctive positive)
(bila) ew tewl neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî tewl kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî tewl nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em tewl bikin (present subjunctive positive)
(bila) em tewl nekin (present subjunctive negative)
(bila) me tewl kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me tewl nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn tewl bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn tewl nekin (present subjunctive negative)
(bila) we tewl kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we tewl nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew tewl bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew tewl nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan tewl kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan tewl nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min tewl bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min tewl nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min tewl kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min tewl nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te tewl bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te tewl nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te tewl kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te tewl nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî tewl bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî tewl nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî tewl kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî tewl nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me tewl bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me tewl nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me tewl kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me tewl nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we tewl bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we tewl nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we tewl kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we tewl nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan tewl bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan tewl nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan tewl kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan tewl nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê tewl bikira (present conditional positive)
minê tewl nekira (present conditional negative)
minê tewl kiribûya (preterite conditional positive)
minê tewl nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê tewl bikira (present conditional positive)
teyê tewl nekira (present conditional negative)
teyê tewl kiribûya (preterite conditional positive)
teyê tewl nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê tewl bikira (present conditional positive)
wê/wîyê tewl nekira (present conditional negative)
wê/wîyê tewl kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê tewl nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê tewl bikira (present conditional positive)
meyê tewl nekira (present conditional negative)
meyê tewl kiribûya (preterite conditional positive)
meyê tewl nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê tewl bikira (present conditional positive)
weyê tewl nekira (present conditional negative)
weyê tewl kiribûya (preterite conditional positive)
weyê tewl nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê tewl bikira (present conditional positive)
wanê tewl nekira (present conditional negative)
wanê tewl kiribûya (preterite conditional positive)
wanê tewl nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) tewl bike (imperative present positive)
(tu) tewl neke (imperative present negative)
(hûn) tewl bikin (imperative present positive)
(hûn) tewl nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji tewl + kirin.

ipa: /tɛwl kɪˈɾɪn/

hyphenation: tewl ki·rin


namûs

glosses: rûmet, çîçî, şeref, qedir, qîmet, nirx, teşke, xawên, dawên

text: Ew 'ar li xelqê namidar eNamûs e li hakim û emîranTawan çi ye şa'ir û feqîran

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms: نامووس

etymology_text: Ji erebî ناموس (namûs) ji aramî נומוסא (nûmûsa) ji yûnanî νόμος (nómos, “irf, edet; qanûn”)^(Çavkanî: Rajki) ji νέμω (nêmo: belav kirin) ji proto-hindûewropî *ném- (“belav kirin”), hevrehanimêj / nivêj ya kurdî û نماز (nemaz) ya farisî. Bo zêdetir agahiyan, binere: nimêj. Heman peyva yûnanî serekaniya peyvên bi paşpirtika -nom yan -nomî ne, wek ekonomî, agronomî, otonomî, astronomî...

ناموس

roman: namûs

τιμή

roman: timí


namus

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-namus.wav


şeref

glosses: firazî, rûmet, namûs, qedir, qîmet, nirx

text: Min dî ji xef -let cam di kef şahê Necef dil kir hedefRoj hat Şeref stêr bûne xef herçar teref nûra yeqeqZulmet nema suhbet we ma nûra şema -lan çû sema

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].


şeref

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şeref.wav


şerîf

text: Lew şerîf in Zemzem û rukn û meqamSellî ya Rebbî 'ela xeyr-il wera

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî şeref.


şerîf

glosses: polîs (bi taybetî li welatin îngilîzîziman)

etymology_text: Ji îngilîzî sheriff.


evening

text: Good evening!

forms:
morning
night
noon

audio: en-us-evening (noun).ogg

audio: en-us-evening (participle).ogg

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-evening.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-evening.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-evening.wav


morning

text: Good morning!

forms:
evening
night
noon

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-morning.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-morning.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-morning.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-morning.wav


night

text: Good night!

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-night.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-night.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Exilexi-night.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-night.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-She animates-night.wav


afternoon

glosses: berêvar, danê êvarê, paşnîvro, piştînîvro, derdorî seet 12î rojê

text: Good afternoon!

forms:
evening
morning
night

etymology_text: Ji after + noon.

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-afternoon.wav


paşnîvro

forms:
paşnîro
paşnîvroj
piştî nîvroj
êvar
sibe
spêde
şev

etymology_text: Ji paş + nîvro.

пополудни

roman: popoludni

απόγευμα

roman: apógevma


nar

text:
Jêrê alaya te bim roja 'esîr
Ger divêtin hûn ji narê bin necat
Bi 'işq û şewqek hûn bibêjin esselat

etymology_text: Ji erebî نار (nār).

نار

roman: nār


hinar

glosses:
Fêkiyek e libên wî yên xwerbar mişe ne û di nav tîvilekî de ne
(bi gelemperî fêkiyek tirş e)

text:
Hudhudek xweşteb'-i min îro divê herwek nesîm
Da bi bal dilber hinara b'aniya dîsa cewab
'Erd-i halê min bigota yê bi 'inwanê edeb

forms:
henar
nar
هنار

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha avestayî hesaneê-pata (dara hinaran), sogdî n'r'x, pehlewî enar, farisî انار (enar) / نار (nar), soranî نار (nar) û ههنار (henar). Peyva tirkî nar (“hinar”) ji zimanekî îranî hatiye deynkirin. Nişanyan îdia dike ku ihtimal heye ku ev peyv ji zimanekî Hindistanê ketibe zimanên îranî lê ti belgeyan bo îdiaya xwe pêşkêş nake. Berevajî ku ew dibêje, peyva hindî अनार (enar) ji zimanekî îranî ye û peyvên zimanên din jî yên Hindistanê, wek sanskrîtî दन्तबीज (dentebîce), tamîlî மாதுளை (madulempejem) û telûgûyî దానిమ్మపండు (danimepemdu) qet naşibin peyveke wisa ku peyva "hinar" jê hatibe. Peyva "nar" bi maneya "agir" ne têkilî peyva "hinar" e, ew ji erebî ye. dibit hevreha peyva somerî (nûrme) bit, bi zêdekirina /e-/ li pêşîyê, ku paşî /e/ bûye he-/ hi- û hinar jê peyda bûye.

ሩማን

roman: ruman

ሮማን

roman: roman

ܐܪܡܘܢܬܐ

roman: ārmunta

רִימֹּונֵא

roman: rīmmōnā

רוּמָּנֵא

roman: rummānā

দাড়িম্ব

roman: darimbo

ডালিম

roman: dalim

грана́т

roman: hranát

ডালিম

roman: ḍalim

আনার

roman: anar

বেদানা

roman: bedana

нар

roman: nar

紅石榴

roman: hung⁴ sek⁶ lau⁴⁻²

石榴

roman: sek⁶ lau⁴⁻²

榴

roman: liú

石榴

roman: shíliú

رُمَّان

roman: rummān

رمان

roman: rommān

նուռ

roman: nuṙ

նուռն

roman: nuṙn

انار

roman: anâr

દાડમ

roman: dāḍam

ბროწეული

roman: broc̣euli

अनार

roman: anār

दाड़िम

roman: dāṛim

𒉡𒊏𒀭𒋾

roman: nu-ra-an-ti

רִמּוֹן

roman: rimṓn

анр

roman: anr

ದಾಳಿಂಬೆ

roman: dāḷimbe

석류

roman: seongnyu

ໝາກພິລາ

roman: māk phi lā

калинка

roman: kalinka

മാതളനാരങ്ങ

roman: mātaḷanāraṅṅa

石榴

roman: ざくら, zakura

اننګوړی

roman: anangóṛay

انار

roman: anãr

دولنګ

roman: doláng

грана́т

roman: granát

दाडिम

roman: dāḍima

दन्तबीज

roman: dantabīja

𐼻𐼰𐽀𐼰𐼸

roman: /nārāk/

анор

roman: anor

மாதுளை

roman: mātuḷai

దానిమ్మపండు

roman: dānimmapaṇḍu

སེ་འབྲུ

roman: se 'bru

𐎍𐎗𐎎𐎐

roman: lrmn

ឌាឌិម

roman: diədɨm

ទទឹម

roman: tɔɔtɔtɨm

מילגרוים

roman: milgroym

νάριν

roman: nárin

ρόδι

roman: ródi

ῥόα

roman: rhóa

ipa: /hɪˈnɑːɾ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-hinar.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hinar.wav

hyphenation: hi·nar


هه‌نار

forms:
henar (romanization)
hinar<sc:Latn>
nar<sc:Latn>

etymology_text: Bi pehlewî enâr bû.


beyanî

forms: biyanî

etymology_text: Ji beyan + -î ji erebî بَيَان (bayān) ji rehê ب ي ن (b-y-n-, “ron bûn, diyar bûn, aşkere bûn, xuya bûn, zelal bûn”). Ji eynî rehî: beyn, [[mabeyn}}, beynelmilel, mubîn, beyan...


serê sibê

pos: unknown

pos_title: Mane

forms:
serê sibehê
serê spêdê

etymology_text: Ji ser +-ê + sibeh +-ê. Sibeh ji صباح (șebaḥ) yan erebî صبح (șubḥ) ketiye zimanê kurdî.


aamu

glosses: sibe, spêde, sihar, serê sibê (destpêka rojê)


mift

glosses:
kilîl, kilîd, enextar,
 asinkê derî pê têt vekirin

text: Reh şubhetê vê cihan-i fanîMift nadine pareyek ji nanî

forms:
mifte
miftî

etymology_text:
Bo ramana kilîl bibîne mifte.
Ramana bêpere hevreha farisî مفت (moft), soranî مفت (mift), dawiyê ji proto-hindûîranî *muktás, ji proto-hindûewropî *muk-tó-s (“berdayî, xwe ra dayî”), ji *(s)mewk- (“aza kirin, filitîn”). Hevreha sanskrîtî मुक्त (mukta) an मोक्ष् (mokṣ). Bo dariştinê bide ber soranî خۆڕا (xorra, “mift, bêpere”) û zazakî xorra (“mift, belaş”), qusandina ji xwe ra.
Dibe miş (wek di mişexwer de, hevwate: miftexwer) jî jê bibe, jixwe /k/a proto-hindûewropî divê di hindûîranî de bibûya /ç/.


mift

forms: miftî

etymology_text: Bibîne jorê.

бесплатно

roman: besplatno

даром

roman: darom


kilîl

glosses:
kilîd, mift, enextar,
asinkê derî pê têt vekirin,
amûrê ku qilf pê vedibe yan têt girtin

glosses: ava ku ji difina mirovan tê, kilmîş, kilmûş

glosses: paçê sipî yê ku li serê bûkê tê danîn roja dawetê

forms:
كلیل
klîl
kulîlk

etymology_text: Ji yûnanî κληΐς (kliḯs) ji proto-hindûewropî *kleh₂us (kilîl/qilf). κληΐς (klêys) ya yûnanî herwiha serekaniya clé û clef yên fransî ne. Clef ya fransî jî îcar serekaniya qilf ya kurdî ye.

ацаҧха

roman: ācāpxā

ቁልፍ

roman: ḳulf

ܩܕܝܼܠܵܐ

roman: qdīla

চাবি

roman: sabi

ачгъич

roman: ačġič

кӏул

roman: ḳul

асҡыс

roman: asqïs

ключ

roman: ključ

চাবি

roman: cabi

သော့

roman: sau.

догӏа

roman: doġa

ᏍᏚᎢᏍᏗ

roman: sduisdi

鎖匙

roman: so² si⁴

鑰匙

roman: joek⁶ si⁴

йүәсы

roman: yüəsɨ

鎖匙

roman: so³ si

鎖匙

roman: só-sṳ́ / só-sṳ̀

鑰匙

roman: yeh⁴ si³

鑰匙

roman: yàoshi

匙

roman: shi

鑰

roman: yào

鎖匙

roman: suǒshí

鎖匙

roman: sō̤-siè

鎖匙

roman: só-sî

ҫӑраҫҫи

roman: śăraśśi

مِفْتَاح

roman: miftāḥ

مفتاح

roman: muftāḥ

ساروت

roman: sārūt

բանալի

roman: banali

панжома

roman: panžoma

کلید

roman: kelid

سوئیچ

roman: su'ič

کیلید

roman: kilid

ચાવી

roman: cāvī

გასაღები

roman: gasaɣebi

ताली

roman: tālī

चाबी

roman: cābī

कुंजी

roman: kuñjī

कुंजिका

roman: kuñjikā

ประแจ

roman: pracæ

מפתח \ מַפְתֵּחַ

roman: maftéakh

дӏоагӏа

roman: dʿoaġa

ಬೀಗದ ಕೈ

roman: bīgada kai

ಕೀಲಿಕೈ

roman: kīlikai

ಚಾವಿ

roman: cāvi

ачкыч

roman: açkıç

යතුර

roman: yatura

열쇠

roman: yeolsoe

кӏула

roman: ḳula

ຂໍກະແຈ

roman: khǭ ka chǣ

ກະແຈ

roman: ka chǣ

ລູກກະແຈ

roman: lūk ka chǣ

ᦃᦸᦃᦶᦈ

roman: ẋoaẋṫsae

ᦃᦸᦶᦈ

roman: ẋoaṫsae

клуч

roman: kluč

താക്കോല്

roman: tākkōl

ᠠᠨᠠᡴᡡ

roman: anakū

चावी

roman: ċāvī

किल्ली

roman: killī

түлхүүр

roman: tülhüür

ᠲᠦᠯᠬᠢᠭᠦᠷ

roman: tülqigür

साचो

roman: sāco

كوشر

roman: koushur

дӕгъӕл

roman: dæǧæl

مفتاح

roman: miftah

آناختار

roman: anahtar

ئاچقۇچ

roman: achquch

کونجي

roman: kwənji

کلۍ

roman: kələy

چابي

roman: čābi

кілт

roman: kılt

ϣⲟⲩϣϯ

roman: šoušti

ϣⲟϣϯ

roman: šošti

कुञ्चिका

roman: kuñcikā

ڪُنجيِ

roman: kunjī

ܩܠܝܕܐ

roman: qlīḏā

ключь

roman: ključĭ

ლაკრა̈̄ლ

roman: laḳrǟl

ၵၢၵ်ႇသေႃး

roman: kàak sóa

калид

roman: kalid

சாலி

roman: cāli

ⵜⴰⵙⴰⵔⵓⵜ

roman: tasarut

ꪄꪷꪄꪫ꪿ꪱ

roman: kho khoá

తాళంచెవి

roman: tāḷañcevi

బీగంచెవి

roman: bīgañcevi


kilîd

glosses:
mift, enextar,
 asinkê derî pê têt vekirin,
amûra qilf pê vedibe yan têt girtin

text: Bo tîrê qeda kirîne amancGoya ko li serhedan kilîd inHer ta'ife seddek in sedîd in

forms:
kurdî-erebî:
کلید
kilîld

ключ

roman: ključ

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-kilîd.wav


کلید

forms: kelid (romanization)

اتاق نشیمن

roman: otâq nešiman


çare bûn

forms:
çare dibim (present)
çare dibî (present)
çare dibe (present)
çare dibin (present)
çare bibe (imperative singular)
çare bibin (imperative plural)
çare bûm (past)
çare bûyî (past)
çare bû (past)

etymology_text: Ji çare + bûn.

ipa: /t͡ʃɑːˈɾɛ buːn/

hyphenation: ça·re bûn


çare kirin

forms:
çare dikim (present)
çare dikî (present)
çare dike (present)
çare dikin (present)
çare bike (imperative singular)
çare bikin (imperative plural)
çare kir (past)
çare kir (past)
çare kir (past)
çare kir (past)
çare –k– (root present)
çare –kir– (root past)
ez çare dikim (indicative present positive)
ez çare nakim (indicative present negative)
min çare kir (indicative past positive)
min çare nekir (indicative past negative)
tu çare dikî (indicative present positive)
tu çare nakî (indicative present negative)
te çare kir (indicative past positive)
te çare nekir (indicative past negative)
ew çare dike (indicative present positive)
ew çare nake (indicative present negative)
wê/wî çare kir (indicative past positive)
wê/wî çare nekir (indicative past negative)
em çare dikin (indicative present positive)
em çare nakin (indicative present negative)
me çare kir (indicative past positive)
me çare nekir (indicative past negative)
hûn çare dikin (indicative present positive)
hûn çare nakin (indicative present negative)
we çare kir (indicative past positive)
we çare nekir (indicative past negative)
ew çare dikin (indicative present positive)
ew çare nakin (indicative present negative)
wan çare kir (indicative past positive)
wan çare nekir (indicative past negative)
min çare dikir (imperfect positive)
min çare nedikir (imperfect negative)
min çare kiribû (positive)
min çare nekiribû (negative)
te çare dikir (imperfect positive)
te çare nedikir (imperfect negative)
te çare kiribû (positive)
te çare nekiribû (negative)
wê/wî çare dikir (imperfect positive)
wê/wî çare nedikir (imperfect negative)
wê/wî çare kiribû (positive)
wê/wî çare nekiribû (negative)
me çare dikir (imperfect positive)
me çare nedikir (imperfect negative)
me çare kiribû (positive)
me çare nekiribû (negative)
we çare dikir (imperfect positive)
we çare nedikir (imperfect negative)
we çare kiribû (positive)
we çare nekiribû (negative)
wan çare dikir (imperfect positive)
wan çare nedikir (imperfect negative)
wan çare kiribû (positive)
wan çare nekiribû (negative)
ez ê çare bikim (future positive)
ez ê çare nekim (future negative)
minê çare kiribe (future perfect positive)
minê çare nekiribe (future perfect negative)
tu yê çare bikî (future positive)
tu yê çare nekî (future negative)
teyê çare kiribe (future perfect positive)
teyê çare nekiribe (future perfect negative)
ew ê çare bike (future positive)
ew ê çare neke (future negative)
wê/wîyê çare kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê çare nekiribe (future perfect negative)
em ê çare bikin (future positive)
em ê çare nekin (future negative)
meyê çare kiribe (future perfect positive)
meyê çare nekiribe (future perfect negative)
hûn ê çare bikin (future positive)
hûn ê çare nekin (future negative)
weyê çare kiribe (future perfect positive)
weyê çare nekiribe (future perfect negative)
ew ê çare bikin (future positive)
ew ê çare nekin (future negative)
wanê çare kiribe (future perfect positive)
wanê çare nekiribe (future perfect negative)
min çare kiriye (perfect positive)
min çare nekiriye (perfect negative)
min çare kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min çare nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te çare kiriye (perfect positive)
te çare nekiriye (perfect negative)
te çare kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te çare nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî çare kiriye (perfect positive)
wê/wî çare nekiriye (perfect negative)
wê/wî çare kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî çare nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me çare kiriye (perfect positive)
me çare nekiriye (perfect negative)
me çare kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me çare nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we çare kiriye (perfect positive)
we çare nekiriye (perfect negative)
we çare kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we çare nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan çare kiriye (perfect positive)
wan çare nekiriye (perfect negative)
wan çare kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan çare nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez çare bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez çare nekim (present subjunctive negative)
(bila) min çare kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min çare nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu çare bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu çare nekî (present subjunctive negative)
(bila) te çare kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te çare nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew çare bike (present subjunctive positive)
(bila) ew çare neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî çare kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî çare nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em çare bikin (present subjunctive positive)
(bila) em çare nekin (present subjunctive negative)
(bila) me çare kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me çare nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn çare bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn çare nekin (present subjunctive negative)
(bila) we çare kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we çare nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew çare bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew çare nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan çare kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan çare nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min çare bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min çare nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min çare kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min çare nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te çare bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te çare nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te çare kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te çare nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî çare bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî çare nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî çare kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî çare nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me çare bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me çare nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me çare kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me çare nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we çare bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we çare nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we çare kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we çare nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan çare bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan çare nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan çare kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan çare nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê çare bikira (present conditional positive)
minê çare nekira (present conditional negative)
minê çare kiribûya (preterite conditional positive)
minê çare nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê çare bikira (present conditional positive)
teyê çare nekira (present conditional negative)
teyê çare kiribûya (preterite conditional positive)
teyê çare nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê çare bikira (present conditional positive)
wê/wîyê çare nekira (present conditional negative)
wê/wîyê çare kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê çare nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê çare bikira (present conditional positive)
meyê çare nekira (present conditional negative)
meyê çare kiribûya (preterite conditional positive)
meyê çare nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê çare bikira (present conditional positive)
weyê çare nekira (present conditional negative)
weyê çare kiribûya (preterite conditional positive)
weyê çare nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê çare bikira (present conditional positive)
wanê çare nekira (present conditional negative)
wanê çare kiribûya (preterite conditional positive)
wanê çare nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) çare bike (imperative present positive)
(tu) çare neke (imperative present negative)
(hûn) çare bikin (imperative present positive)
(hûn) çare nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji çare + kirin.

ipa: /t͡ʃɑːˈɾɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: ça·re ki·rin


çarekirin

forms: چارهكرن


çirrûk

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre çirûk.


çirûk

glosses:
çepel, tema, çikûd, nemerd,
kesa/ê qet naxwaze malê xwe xerc bike yan bide xelkê

glosses: çil^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
çirûktir (comparative)
herî çirûk (superlative)
çirûktirîn (superlative)
çirrîk
çirîk
çirrûk
çîrok

etymology_text: Ji çir + -ûk.


niqut

forms:
niqit
nuqit
nuqut
niqte

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


bedewî

glosses: spehîtî, delalî, xweşikî, rindî, ciwanî, hisn, cemalî

text: Qedrek hal ko nebit şubhetê her qal-i çi hezBedewî pak-i çi kit feshetê meydan ko nebitMustemi' guh nedirit mutrib û qewwal-i çi hez

forms:
bedewîtî
bedewtî

etymology_text: Ji bedew + -î

ipa: /bɛdɛˈwiː/

hyphenation: be·de·wî


bedewî

forms: bedû

etymology_text: Ji erebî بَدَوِيّ (badawiyy).

بَدَوِيّ

roman: badawiyy


bedewîtî

ipa: /bɛdɛwiːˈtiː/

hyphenation: be·de·wî·tî


koçerî

forms:
کۆچهری
koçerîtî
koçertî
penaberî


koçberî

forms:
koçberîtî
koçbertî
penaberî

etymology_text: Ji koçber + -î.


penaberî

forms:
پەنابەری
penaberîtî
penabertî
penahendehî
penahendetî
penahendeyî
penahendî
penahendîtî
penahendtî
penahindehî
penahindetî
penahindeyî
penahindî
penahindîtî
penahindtî

etymology_text: Ji penaber + -î

ipa: /pɛnɑːbɛˈɾiː/

hyphenation: pe·na·be·rî


drop

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dilop.


drop

glosses:
dilop, çip, niqit,
pirta avê yan şileyek din

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-drop.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-drop.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-drop.wav


re

pos: postp

pos_title: Paşdaçek

text: Ez bi te re me.

text: Ev diyarî ji te re ye.

forms: ra

etymology_text:
herwiha "ra", hevrehakurdiya başûrîera (jê re, ji bo, bo; bo çi, çima, çira), zazakî "ra" (ji) û "rê" (jê re), farisî "ra" (pirtika berkariyê), pehlewî "ray" (jê re, bo, ji bo, ji ber), hexamenişî 𐎼𐎠𐎮𐎡𐎹 (r-a-di-i-y /rādiy/: (bo, ji bo, ji ber, seba, sera, ji sebebê ku), ji zimanên îranî. Herwiha bidin ber rûsî ра́ди (rádi), bulgarî зара́ди (za-rádi), пора́ди (po-rádi), serbokroatî ра̏ди, за̏ради, за̏рад, по̏ради / rȁdi, zȁradi, zȁrad, pȍradi, makedonî за́ради (záradi) û по́ради (póradi), slovenî zarȃdi, zaràd, rȃdi. Herwiha bide ber latînî ratione (sebeb). Mimkin e ku bi hev re bigihin rehekî ji proto-hindûewropî. Lê herwiha tê bawerkirin ku ya zimanên slavî ji zimanên îranî hatibe wergirtin û ti ji wan têkilî bi peyva latînî ve tine be.
;Çavkanî:
* Chyet, Michael L. (2003): Kurdish-English Dictionary, Ferhenga Kurmancî-Inglîzî, Yale University Press.
* Derksen, Rick: Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon [Ferhenga etîmolojî ya peyvên mîrasî yên slavî] (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 4), Leiden, Boston: Brill 2008.
* Tsabolov, R. L., Ferhenga etîmolojî ya zimanê kurdî ["Цаболов, Р. Л.: Эмцмолоƨцческцц̆ словарь курδскоƨо языка"], Moskova, 2001-2010

ipa: /rɛ/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-re.wav

hyphenation: re


ra

pos: adv

pos_title: Hoker

text: Ti kes ra te nalîze.


ra

glosses: ray, rey, dîtin, nerîn, bawerî, qenaet, deng (di dengdanê de)

forms: را

etymology_text: Ji erebî رأي


ra

audio: LL-Q9166 (mlt)-GħawdxiVeru-ra.wav


minasib

glosses: bikêrhatî, guncav, bikêr, kêrhatî, di cih de

glosses: bimifa, sûdmend, bifêde, bisûd, bikelk, bixêr, biber, bikar, xêrdar, baş, qenc, rind^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
minasibtir (comparative)
herî minasib (superlative)
minasibtirîn (superlative)

etymology_text: Ji erebî مناسب.


nizbet

pos: prep

pos_title: Daçek

glosses: derbare, derheq, li ser mijarekê yan kesekî

text: Kuştime herdu 'uyûnanYengiyên nîsbet ji nûnanRadikin ew qetl û xûnan

ref: Feqiyê Teyran,

glosses: sebaret, li ser, dermaf^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: nisbet


ray

glosses: rey, ra, boçûn, dîtin, nerîn, qenaet, bawerî, deng (di dengdanê de)

forms:
رای
ra
raî
reî
re'î
rey

etymology_text: Ji erebî رَأَى (raʾā).


ray

glosses: rêasin, rêhesin, rêyên ku trên li ser diajon

etymology_text: Bi rêya tirkî ray, ji fransî rail, ji îngilîzî rail.


ray

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-ray.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-ray.wav


ray

etymology_text: Ji fransî rail.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ray.wav


rey

text: Welatê ma de aşma nîsane de zaf rey vewre varaya...

translation: Li welatê me meha nîsanê gelek car berf dibare.

ref: Roşan Lezgîn Netkurd.com, 4/2008


rey

text: Son seçimlerde yüzde on beş rey almış.


ray dan

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji ray + dan.

ipa: /rɑːj dɑːn/

hyphenation: ray dan


helwest

glosses: Tevgera ku li hemberî rewş, bûyer an jî geşedanekê tê nîşandan.

text: Êdî nema ji kesekî re tiştek digot û nedipeyivî. Ên ku bi wî re bûn, dixwestin ji helwestên wî bizanibin ka paşa çi dixwaze (...)

ref: Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî

forms:
هەلوەست
helwêst
helwîst
hilwest
hilwêst
hilwîst

etymology_text: Ji soranî هەڵوەست (hellwest), ji هەڵوەستان (hellwestan, “hilwestîn, rawestîn”). Bide ber îngilîzî stance.

взгляд

roman: vzgljad


helwest girtin

etymology_text: Ji helwest + girtin.

ipa: /hɛlˈwɛst ɡɪɾˈtɪn/

hyphenation: hel·west gir·tin


demar

glosses: rehên xwînê, pişkên dirêj yên leşî yên ku xwîn tê re dimeşe.

text: Lenfên hêla zik madeyên weki rûn û protein, yên ku paşi xwarinê ji rûvî digêhêjîn nav demarê lenf, dibin ber bi jor ti di sîng da diherikînin hindûrê şîndemarê xwînê.

ref: Huseyin Bektaş, Anatomiya Bedena Mirovan, Weşanên Deng

glosses: Navê xaneya sîstema demar e. Demarexane, xaneya demar

forms:
دەمار
damar
tamar
temar
Sîstema demarê
koendama demarê
demarekoendama navendî
demarexane
, xaneya demar
demarexaneya livînê
demarexaneya hestê
demarexaneya navê

etymology_text: Ji osmanî طمار (demar, damar), tirkî damar, azerî damar, ozbekî tomir, qazaxî тамыр (tamyr)...

лъынтфэ

roman: łəntfă

সিৰ

roman: xir

ве́на

roman: vjéna

жы́ла

roman: žýla

শিরা

roman: śira

вена

roman: vena

һудаһан

roman: hudahan

орам

roman: oram

пха

roman: pχa

靜脈

roman: jìngmài

وَرِيد

roman: warīd

عِرْق

roman: ʿirq

عرق

roman: ʕerʔ

երակ

roman: erak

верь сан

roman: verʹ san

سیاهرگ

roman: siyâhrag

ورید

roman: varid

კართი

roman: ḳarti

სისხლძარღვი

roman: sisxlʒarɣvi

शिरा

roman: śirā

וְרִיד

roman: v'rid

лъынтхуэ

roman: łəntx°ă

көк кан тамыры

roman: kök kan tamırı

정맥

roman: jeongmaek

ສາຍເລືອດດຳ

roman: sāi lư̄at dam

ເສັ້ນເລືອດດຳ

roman: sen lư̄at dam

ꦲꦺꦴꦫꦃ

roman: oraq

жила

roman: žila

शीर

roman: śīr

नस

roman: nas

хураагуур судас

roman: huraaguur sudas

вен

roman: ven

венийн судас

roman: venijn sudas

хураах судал

roman: huraah sudal

ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠭᠤᠷ ᠰᠤᠳᠠᠰᠤ

roman: quriyaɣur sudasu

ᠸᠧᠨ

roman: wēn

ᠸᠧᠨ ᠦ ᠰᠤᠳᠠᠰᠤ

roman: wēn-ü sudasu

ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠬᠤ ᠰᠤᠳᠠᠯ

roman: quriyaqu sudal

नसा

roman: nasā

көк тамыр

roman: kök tamyr

ϧⲣⲱϯ

roman: xrōti

ве́на

roman: véna

жи́ла

roman: žíla

సిర

roman: sira

ཁྲག་རྩ

roman: khrag rtsa

ورید

roman: varīd

សរសៃឈាមខ្មៅ

roman: sɑɑ say cʰiem kmav

ធមនី

roman: thɔɔmnii

אָדער

roman: oder

φλέβα

roman: fléva

φλέψ

roman: phléps

ipa: /dɛˈmɑːɾ/

hyphenation: de·mar


temar

text:
Sêsed sale me di vê temarê
Hişyar nebûn em ji vê xewarê

ref: Seydayê Tîrêj, Bîranîna Mem û Zîn https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200209140909/http://helbestakurdi.com/helbest/seydaye-tirej-biranina-mem-u-zin.html arşîv, helbestakurdi.com

text:
Nekev temara vê xewê
Êm ez ranazim
Ji qorzîkê her du lêva
Ez maçê dixwazim

ref: Grup Awesta, Nekev Temara Vê Xewê https://web.archive.org/http://gotinenstranan.com/stran/grup-awesta-nekev-temara-ve-xewe.html arşîv, gotinenstranan.com


biranetî

ipa: /bɪɾɑːnɛˈtiː/

hyphenation: bi·ra·ne·tî


biratî

text: (...) min ji çevên xwe bawer nedikir, wexta li ser gora biratiyê di nav navnîşana şehîdan de navê Nîkolayê xwe û navê Cemal xwend, -Asoyan Cemal Îsoyevîç.

ref: Dê û Dêmarî, Egîdê Xudo, Weşanên Nûdem

forms:
biranetî
biradernetî
biranî
biradernî
birayetî
biraderyetî
birayî
biraderyî
birayîtî
biraderyîtî
branetî
bradernetî
branî
bradernî
bratî
bradertî
brayetî
braderyetî
brayî
braderyî
brayîtî
braderyîtî
birayînî

etymology_text: Ji bira + -tî.

ܐܲܚܘܼܬܵܐ

roman: aḵutā

вацлъи

roman: wacłi

бра́цтва

roman: bráctva

братэ́рства

roman: bratérstva

বেরাদরী

roman: beradri

бра́тство

roman: brátstvo

哥們義氣

roman: gēmen yìqì

أُخُوَّة

roman: ʾuḵuwwa

եղբայրություն

roman: eġbayrutʻyun

برادری

roman: barâdari

ભાઈબંધી

roman: bhāībandhī

બિરાદરી

roman: birādrī

ძმობა

roman: ʒmoba

אחווה \ אַחֲוָה

roman: akhavá

형제간

roman: hyeongjegan

ພາລາດອນພາບ

roman: phā lā dǭn phāp

братство

roman: bratstvo

സാഹോദര്യം

roman: sāhōdaryaṃ

ჯიმალობა

roman: ǯimaloba

братрьство

roman: bratrĭstvo

вичилугъ

roman: vičiluɣ

брате́рство

roman: bratérstvo

αδελφοσύνη

roman: adelfosýni

ipa: /bɪɾɑːˈtiː/

hyphenation: bi·ra·tî


birayî

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa çemandî ya yekjimar a binavkirî ya bira.

forms: birayan (masculine definite oblique plural)


birayîtî

ipa: /bɪɾɑːjiːˈtiː/

hyphenation: bi·ra·yî·tî


branetî

ipa: /bɾɑːnɛˈtiː/

hyphenation: bra·ne·tî


-ahî

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: Paşgirek e pê hin navdêr ji hin rengdêran tên çêkirin

etymology_text: Herwiha -ayî, hevreha soranî -ayî, pehlewî -ay, ji zimanên îranî


bilindahî

forms:
بلنداهی
bilindatî
bilindayî
bilindî
bilindîtî
bilindtî
blindahî
blindatî
blindayî
blindî
blindîtî
blindtî

etymology_text: Ji bilind + -ahî.

ipa: /bɪlɪndɑːˈhiː/

hyphenation: bi·lin·da·hî


mezinahî

glosses: mezinbûn, dirêjî û firehî, qiyas, emir, jî

glosses: payeberzî, payebilindî, berêzî, biqedirî, hêjayî, rêz

text: Hemin mezinahî bi esl û neseb nabin.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 71, ISBN 978-605-5683-27-6

forms:
مهزناهی
mezinatî
mezinayî
mezinî
mezinîtî
mezintî
meznahî
meznatî
meznayî
meznî
meznîtî

etymology_text: Ji mezin + -ahî.

القاه

roman: al-qāh


beroş

glosses: Amana kûr ya ku xwarin tê de têt kelandin.

forms:
بەروش
biroş

etymology_text: Ji proto-îranî *beru, ji proto-hindûewropî *bheru (“kelandin, biraştin”), hevreha îngilîzî brew, latînî fervere.

ipa: /bɛˈɾoːʃ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-beroş.wav

hyphenation: be·roş


çetel

glosses: amana bitilk ya mirov pê xwarinê digihîne devê xwe

forms:
چەتەل
چەتەڵ
çatal
çatel
çetal

etymology_text: Hevreha soranî چهتاڵ (çetall), herdu ji tirkî çatal yan osmanî چاتال (çatal), hevreha gagawzîçatal, teterî çatal û şatal, têkilî tirkî çatı û çatmak. Heman peyv wek چطل (çeṭel) ketiye erebiya îraqî jî. Ne ji kurdî "çar+ til / tilî" ye.

айрууш

roman: ayruuš

ቩካ

roman: vuka

ܡܲܫܠܝܘܿܢܵܐ

roman: māšlyona

ܟ̰ܲܢܓܲܠ

roman: čāngāl

কাঁটাচামুচ

roman: kãtasamus

কাঁইটীয়া চামুচ

roman: kãitia samus

сәнске

roman: sänske

відэ́лец

roman: vidéljec

ві́лка

roman: vílka

কাঁটাচামচ

roman: kãṭacamôc

ви́лица

roman: vílica

ခက်ရင်း

roman: hkak-rang:

мӏара

roman: mʿara

ᏴᎩ

roman: yvgi

цацазы

roman: cacazɨ

цацар

roman: cacar

叉子

roman: chāzi

叉兒

roman: chār

攕仔

roman: chhiám-á

вилӄэн

roman: vilqėn

эюпинэӈ

roman: ėjupinėṇ

виилка

roman: viilka

شَوْكَة

roman: šawka

مِذْرَاة

roman: miḏrāh

شوكة

roman: šōka

چطل

roman: chaṭal

فرشيطة

roman: furšīṭa

պատառաքաղ

roman: pataṙakʻaġ

сянгине

roman: sjangine

چنگال

roman: čangâl

કાંટો

roman: kā̃ṭo

ჩანგალი

roman: čangali

काँटा

roman: kā̃ṭā

कांटा

roman: kāṇṭā

מַזְלֵג

roman: mazlég

серә

roman: serä

ಫೋರ್ಕ್

roman: phōrk

айрыча

roman: ayrıça

ашайры

roman: aşayrı

вилка

roman: vilka

ගෑරප්පුව

roman: gǣrappuwa

포크

roman: pokeu

ສ້ອມ

roman: sǭm

вилушка

roman: viluška

ഫോർക്ക്

roman: phōrkkŭ

काटा

roman: kāṭā

сэрээ

roman: seree

ᠰᠡᠷᠡᠭᠡ

roman: serege

କଣ୍ଟା

roman: kôṇṭa

вилкӕ

roman: vilkæ

چاتال

roman: çatal

ئارا

roman: ara

ۋىلكا

roman: wilka

پنجه

roman: panǰá

шанышқы

roman: şanyşqy

ϣⲗⲓⲧ

roman: šlit

ϣⲗⲟⲕϣⲓ

roman: šlokši

чангол

roman: čangol

чангча

roman: čangča

போர்க்

roman: pōrk

ส้อม

roman: sɔ̂ɔm

чәнечке

roman: çäneçke

ཀང་དྲ

roman: kang dra

ви́лка

roman: výlka

виде́лка

roman: vydélka

សម

roman: sɑɑm

биилкэ

roman: biilke

бииккэ

roman: biikke

גאָפּל

roman: gopl

πιρούνι

roman: piroúni

ipa: /t͡ʃʰɛˈtˤɛɫ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-çetel.wav

hyphenation: çe·tel


çatal

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çatal.wav


tilk

glosses: tiştên dişibin tilan (wek serikên çetelan)

forms:
تلک
tilik

etymology_text: Ji til + -k.


Հայաստան

audio: LL-Q8785 (hye)-Emptyfear-Հայաստան.wav


mêjandin

glosses: şîrê bersîngên xwe dan pitikên xwe yan çêlekên xwe

forms:
مێژاندن
mijandin

etymology_text:
Li ser etîmolojiya peyva "mêjandin", ferhenga Akademiya Frensî ya salên 1932-1935 de wiha dibêje:
En kurde, « allaiter » se dit « mejandin », où « me » signifie « moi », et la racine « jin » à la fois la « vie » et la « femme » (un mot indo-européen semblable au « gyn » grec comme dans « gynécologie »), « din » étant un suffixe de conjugaison. Le mot complet veut dire littéralement : « à moi la vie », « à moi la femme ».

ipa: /meːʒɑːnˈdɪn/

hyphenation: mê·jan·din


Armenia

pos: name

pos_title: Serenav

audio: LL-Q29507 (ast)-Limotecariu-Armenia.wav


Armenia

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Armenia.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Soundguys-Armenia.wav


Armenia

audio: LL-Q1321 (spa)-Rodelar-Armenia.wav


qeda

glosses:
bela, karesat, qeza, miqeder, lanet
bûyera nebaş

text: Ew kebkê xeraman ko di kozê li qebo hatŞahînê qedayê bi texaful ji xwe ra girtZinhar-i kesê dest-i bibit erqemê serwê

glosses: bobelat, asîw^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
qede
qed
qedeh

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


qedeh

glosses: Amana şûşeyî ya bi gelemperî zirav û dirêj ya mirov pê avê û şileyên din vedixwe.

text: Ko tu yî qibleya erbabê du'aJi du'ayê qedehek derdest eHer seher mestê meya nabê du'a

text: ...derdiketin derve ji bo ku qedehekî sibehiyê vexwin şanî wî dan.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 34, ISBN 978-605-2246-80-1

forms:
qade
qadeh
qede

etymology_text: Ji erebî قدح (qedeḥ). Herwiha bide ber erebî قدس (qedes), hevreha aramî ܩܕܣܐ (qeddisa), îbranî כד (qed), yûnanî κάδος (kádos). Heman peyv ji erebî ketiye farisî قدح (qedeh) û tirkî kadeh jî.

ipa: /qɛˈdɛh/

hyphenation: qe·deh


perdaq

forms:
bardaq
bardax
berdaq
berdax
pardaq
pardax
perdax

etymology_text: Ji tirkî bardak.

ብርጭቆ

roman: bərč̣ḳo

ܟܵܣܵܐ

roman: kasa

ܓܠܵܣ

roman: glas

шиша

roman: šiša

шкля́нка

roman: škljánka

стака́н

roman: stakán

গ্লাস

roman: glaś

ча́ша

roman: čáša

ရေခွက်

roman: rehkwak

җунзы

roman: žunzɨ

杯子

roman: bēizi

杯仔

roman: poe-á

杯子

roman: pe tsr

كَأْس

roman: kaʾs

كُوب

roman: kūb

قَدَح

roman: qadaḥ

كباية

roman: kubbāya

قلاص

roman: gḷāṣ

كاسة

roman: kāsa

كوب

roman: kōb

բաժակ

roman: bažak

لیوان

roman: livân

جام

roman: jâm

استکان

roman: estekân

گیلاس

roman: gilâs

ગ્લાસ

roman: glās

પ્યાલો

roman: pyālo

પવાલું

roman: pavālũ

ჭიქა

roman: č̣ika

כּוֹס

roman: kos

ಲೋಟ

roman: lōṭa

стакан

roman: stakan

글라스

roman: geullaseu

잔

roman: jan

컵

roman: keop

ກ້ອງ

roman: kǭng

ແກ້ວ

roman: kǣu

ຈອກແກ້ວ

roman: chǭk kǣu

पेला

roman: pelā

प्याला

roman: pyālā

шил

roman: šil

ساغراق

roman: sağrak

ئىستاكان

roman: istakan

ګيلاس

roman: gilās

рю́мка

roman: rjúmka

скля́нка

roman: skljánka

бокал

roman: bokal

достоканъ

roman: dostokanŭ

แก้ว

roman: gɛ̂ɛo

లోటా

roman: lōṭā

ጥርሙዝ

roman: ṭərmuz

ཤེལ་ཕོར

roman: shel phor

កែវ

roman: kaew

גלאָז

roman: gloz

ποτήρι

roman: potíri


ehliyet

glosses:
ajoname, destûrnameya ajotinê,
belgenameya ku lazim e mirovî hebe daku bikare serbest tirimpêlê biajo

forms:
ehliyetname
ehlîyet
ehlîyetname

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

ehliyet#Tirkî

roman: ehliyet


ehliyet

glosses: ehliyetname, ajoname, destûrnameya ajotinê, ehliyet


daku

forms:
داكو
dako
da ko
da ku
taku

etymology_text: da + ku

каб

roman: kab

за да

roman: za da

ဖို့

roman: hpui.

為了

roman: wèile

以便

roman: yǐbiàn

用以

roman: yòngyǐ

لِكَي

roman: li-kay

لِ

roman: li

حَتَّى

roman: ḥattā

علشان

roman: ʕalašān

عشان

roman: ʕašān

որպեսզի

roman: orpeszi

որ

roman: or

به منظور

roman: be manzur

تا

roman: tâ

ताकि

roman: tāki

על מנת

roman: 'al menát

כְּדֵי

roman: k'dei

... 하기 위하여

roman: ... Hagi wihayeo

како би

roman: kako bi

что́бы

roman: štóby

чтоб

roman: štob

да́бы

roman: dáby

же́бы

roman: žébŷ

เพื่อที่จะ

roman: pʉ̂ʉa tîi jà

เพื่อ

roman: pʉ̂ʉa

щоб

roman: ščob

ដើម្បី

roman: daəmbəy

για να

roman: gia na

ἵνα

roman: hína


xilwe

glosses: varê, avarê, veder, ne li ser yan nêzî rê, dûrî navendê, dûr

text:
Birme dêra xaçperestan
Xelweya xumxane tê
Birme nê xemr û şerabê

forms:
xilwetir (comparative)
herî xilwe (superlative)
xilwetirîn (superlative)
xewle
xelwe
xilwet

notes:
xilwe bûn
xilwe kirin
xilwebûn
xilwekirin
xilwebûyî
xilwekirî


xilwe bûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
xilwe dibim (present)
xilwe dibî (present)
xilwe dibe (present)
xilwe dibin (present)
xilwe bibe (imperative singular)
xilwe bibin (imperative plural)
xilwe bûm (past)
xilwe bûyî (past)
xilwe bû (past)

etymology_text: Ji xilwe + bûn.

ipa: /xɪlˈwɛ buːn/

hyphenation: xil·we bûn


xilwe kirin

forms:
xilwe dikim (present)
xilwe dikî (present)
xilwe dike (present)
xilwe dikin (present)
xilwe bike (imperative singular)
xilwe bikin (imperative plural)
xilwe kir (past)
xilwe kir (past)
xilwe kir (past)
xilwe kir (past)
xilwe –k– (root present)
xilwe –kir– (root past)
ez xilwe dikim (indicative present positive)
ez xilwe nakim (indicative present negative)
min xilwe kir (indicative past positive)
min xilwe nekir (indicative past negative)
tu xilwe dikî (indicative present positive)
tu xilwe nakî (indicative present negative)
te xilwe kir (indicative past positive)
te xilwe nekir (indicative past negative)
ew xilwe dike (indicative present positive)
ew xilwe nake (indicative present negative)
wê/wî xilwe kir (indicative past positive)
wê/wî xilwe nekir (indicative past negative)
em xilwe dikin (indicative present positive)
em xilwe nakin (indicative present negative)
me xilwe kir (indicative past positive)
me xilwe nekir (indicative past negative)
hûn xilwe dikin (indicative present positive)
hûn xilwe nakin (indicative present negative)
we xilwe kir (indicative past positive)
we xilwe nekir (indicative past negative)
ew xilwe dikin (indicative present positive)
ew xilwe nakin (indicative present negative)
wan xilwe kir (indicative past positive)
wan xilwe nekir (indicative past negative)
min xilwe dikir (imperfect positive)
min xilwe nedikir (imperfect negative)
min xilwe kiribû (positive)
min xilwe nekiribû (negative)
te xilwe dikir (imperfect positive)
te xilwe nedikir (imperfect negative)
te xilwe kiribû (positive)
te xilwe nekiribû (negative)
wê/wî xilwe dikir (imperfect positive)
wê/wî xilwe nedikir (imperfect negative)
wê/wî xilwe kiribû (positive)
wê/wî xilwe nekiribû (negative)
me xilwe dikir (imperfect positive)
me xilwe nedikir (imperfect negative)
me xilwe kiribû (positive)
me xilwe nekiribû (negative)
we xilwe dikir (imperfect positive)
we xilwe nedikir (imperfect negative)
we xilwe kiribû (positive)
we xilwe nekiribû (negative)
wan xilwe dikir (imperfect positive)
wan xilwe nedikir (imperfect negative)
wan xilwe kiribû (positive)
wan xilwe nekiribû (negative)
ez ê xilwe bikim (future positive)
ez ê xilwe nekim (future negative)
minê xilwe kiribe (future perfect positive)
minê xilwe nekiribe (future perfect negative)
tu yê xilwe bikî (future positive)
tu yê xilwe nekî (future negative)
teyê xilwe kiribe (future perfect positive)
teyê xilwe nekiribe (future perfect negative)
ew ê xilwe bike (future positive)
ew ê xilwe neke (future negative)
wê/wîyê xilwe kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê xilwe nekiribe (future perfect negative)
em ê xilwe bikin (future positive)
em ê xilwe nekin (future negative)
meyê xilwe kiribe (future perfect positive)
meyê xilwe nekiribe (future perfect negative)
hûn ê xilwe bikin (future positive)
hûn ê xilwe nekin (future negative)
weyê xilwe kiribe (future perfect positive)
weyê xilwe nekiribe (future perfect negative)
ew ê xilwe bikin (future positive)
ew ê xilwe nekin (future negative)
wanê xilwe kiribe (future perfect positive)
wanê xilwe nekiribe (future perfect negative)
min xilwe kiriye (perfect positive)
min xilwe nekiriye (perfect negative)
min xilwe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min xilwe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te xilwe kiriye (perfect positive)
te xilwe nekiriye (perfect negative)
te xilwe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te xilwe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî xilwe kiriye (perfect positive)
wê/wî xilwe nekiriye (perfect negative)
wê/wî xilwe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî xilwe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me xilwe kiriye (perfect positive)
me xilwe nekiriye (perfect negative)
me xilwe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me xilwe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we xilwe kiriye (perfect positive)
we xilwe nekiriye (perfect negative)
we xilwe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we xilwe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan xilwe kiriye (perfect positive)
wan xilwe nekiriye (perfect negative)
wan xilwe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan xilwe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez xilwe bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez xilwe nekim (present subjunctive negative)
(bila) min xilwe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min xilwe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu xilwe bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu xilwe nekî (present subjunctive negative)
(bila) te xilwe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te xilwe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew xilwe bike (present subjunctive positive)
(bila) ew xilwe neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî xilwe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî xilwe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em xilwe bikin (present subjunctive positive)
(bila) em xilwe nekin (present subjunctive negative)
(bila) me xilwe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me xilwe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn xilwe bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn xilwe nekin (present subjunctive negative)
(bila) we xilwe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we xilwe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew xilwe bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew xilwe nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan xilwe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan xilwe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min xilwe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min xilwe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min xilwe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min xilwe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te xilwe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te xilwe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te xilwe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te xilwe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî xilwe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî xilwe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî xilwe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî xilwe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me xilwe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me xilwe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me xilwe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me xilwe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we xilwe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we xilwe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we xilwe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we xilwe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan xilwe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan xilwe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan xilwe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan xilwe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê xilwe bikira (present conditional positive)
minê xilwe nekira (present conditional negative)
minê xilwe kiribûya (preterite conditional positive)
minê xilwe nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê xilwe bikira (present conditional positive)
teyê xilwe nekira (present conditional negative)
teyê xilwe kiribûya (preterite conditional positive)
teyê xilwe nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê xilwe bikira (present conditional positive)
wê/wîyê xilwe nekira (present conditional negative)
wê/wîyê xilwe kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê xilwe nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê xilwe bikira (present conditional positive)
meyê xilwe nekira (present conditional negative)
meyê xilwe kiribûya (preterite conditional positive)
meyê xilwe nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê xilwe bikira (present conditional positive)
weyê xilwe nekira (present conditional negative)
weyê xilwe kiribûya (preterite conditional positive)
weyê xilwe nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê xilwe bikira (present conditional positive)
wanê xilwe nekira (present conditional negative)
wanê xilwe kiribûya (preterite conditional positive)
wanê xilwe nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) xilwe bike (imperative present positive)
(tu) xilwe neke (imperative present negative)
(hûn) xilwe bikin (imperative present positive)
(hûn) xilwe nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji xilwe + kirin.

ipa: /xɪlˈwɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: xil·we ki·rin


veder

glosses: cihekê berdayî, bi tinê, kesa/ê tiştekê vedide

forms: ڤهدهر

etymology_text: Ji vedan + -er.


veder

glosses: varê, avarê, xilwe, ne li ser yan nêzî rê, dûrî navendê, dûr

text: Di erênaya demokrasî û netewperweriyê de bila kes hêvî neke ku HDP li ser maseya wan kesan rûnê ku demokrasiyê veder dikin û berjewendiyên xwe yên biçûk dixin pêşiya dahatûya gelan.


veder bûn

forms:
veder dibim (present)
veder dibî (present)
veder dibe (present)
veder dibin (present)
veder bibe (imperative singular)
veder bibin (imperative plural)
veder bûm (past)
veder bûyî (past)
veder bû (past)

etymology_text: Ji veder + bûn.

ipa: /vɛˈdɛɾ buːn/

hyphenation: ve·der bûn


veder kirin

glosses: varê kirin, ti tişt ne hêlan li cihekî, bi tinê man

forms:
veder dikim (present)
veder dikî (present)
veder dike (present)
veder dikin (present)
veder bike (imperative singular)
veder bikin (imperative plural)
veder kir (past)
veder kir (past)
veder kir (past)
veder kir (past)
veder –k– (root present)
veder –kir– (root past)
ez veder dikim (indicative present positive)
ez veder nakim (indicative present negative)
min veder kir (indicative past positive)
min veder nekir (indicative past negative)
tu veder dikî (indicative present positive)
tu veder nakî (indicative present negative)
te veder kir (indicative past positive)
te veder nekir (indicative past negative)
ew veder dike (indicative present positive)
ew veder nake (indicative present negative)
wê/wî veder kir (indicative past positive)
wê/wî veder nekir (indicative past negative)
em veder dikin (indicative present positive)
em veder nakin (indicative present negative)
me veder kir (indicative past positive)
me veder nekir (indicative past negative)
hûn veder dikin (indicative present positive)
hûn veder nakin (indicative present negative)
we veder kir (indicative past positive)
we veder nekir (indicative past negative)
ew veder dikin (indicative present positive)
ew veder nakin (indicative present negative)
wan veder kir (indicative past positive)
wan veder nekir (indicative past negative)
min veder dikir (imperfect positive)
min veder nedikir (imperfect negative)
min veder kiribû (positive)
min veder nekiribû (negative)
te veder dikir (imperfect positive)
te veder nedikir (imperfect negative)
te veder kiribû (positive)
te veder nekiribû (negative)
wê/wî veder dikir (imperfect positive)
wê/wî veder nedikir (imperfect negative)
wê/wî veder kiribû (positive)
wê/wî veder nekiribû (negative)
me veder dikir (imperfect positive)
me veder nedikir (imperfect negative)
me veder kiribû (positive)
me veder nekiribû (negative)
we veder dikir (imperfect positive)
we veder nedikir (imperfect negative)
we veder kiribû (positive)
we veder nekiribû (negative)
wan veder dikir (imperfect positive)
wan veder nedikir (imperfect negative)
wan veder kiribû (positive)
wan veder nekiribû (negative)
ez ê veder bikim (future positive)
ez ê veder nekim (future negative)
minê veder kiribe (future perfect positive)
minê veder nekiribe (future perfect negative)
tu yê veder bikî (future positive)
tu yê veder nekî (future negative)
teyê veder kiribe (future perfect positive)
teyê veder nekiribe (future perfect negative)
ew ê veder bike (future positive)
ew ê veder neke (future negative)
wê/wîyê veder kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê veder nekiribe (future perfect negative)
em ê veder bikin (future positive)
em ê veder nekin (future negative)
meyê veder kiribe (future perfect positive)
meyê veder nekiribe (future perfect negative)
hûn ê veder bikin (future positive)
hûn ê veder nekin (future negative)
weyê veder kiribe (future perfect positive)
weyê veder nekiribe (future perfect negative)
ew ê veder bikin (future positive)
ew ê veder nekin (future negative)
wanê veder kiribe (future perfect positive)
wanê veder nekiribe (future perfect negative)
min veder kiriye (perfect positive)
min veder nekiriye (perfect negative)
min veder kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min veder nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te veder kiriye (perfect positive)
te veder nekiriye (perfect negative)
te veder kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te veder nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî veder kiriye (perfect positive)
wê/wî veder nekiriye (perfect negative)
wê/wî veder kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî veder nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me veder kiriye (perfect positive)
me veder nekiriye (perfect negative)
me veder kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me veder nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we veder kiriye (perfect positive)
we veder nekiriye (perfect negative)
we veder kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we veder nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan veder kiriye (perfect positive)
wan veder nekiriye (perfect negative)
wan veder kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan veder nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez veder bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez veder nekim (present subjunctive negative)
(bila) min veder kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min veder nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu veder bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu veder nekî (present subjunctive negative)
(bila) te veder kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te veder nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew veder bike (present subjunctive positive)
(bila) ew veder neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî veder kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî veder nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em veder bikin (present subjunctive positive)
(bila) em veder nekin (present subjunctive negative)
(bila) me veder kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me veder nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn veder bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn veder nekin (present subjunctive negative)
(bila) we veder kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we veder nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew veder bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew veder nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan veder kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan veder nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min veder bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min veder nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min veder kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min veder nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te veder bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te veder nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te veder kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te veder nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî veder bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî veder nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî veder kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî veder nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me veder bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me veder nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me veder kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me veder nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we veder bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we veder nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we veder kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we veder nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan veder bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan veder nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan veder kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan veder nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê veder bikira (present conditional positive)
minê veder nekira (present conditional negative)
minê veder kiribûya (preterite conditional positive)
minê veder nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê veder bikira (present conditional positive)
teyê veder nekira (present conditional negative)
teyê veder kiribûya (preterite conditional positive)
teyê veder nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê veder bikira (present conditional positive)
wê/wîyê veder nekira (present conditional negative)
wê/wîyê veder kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê veder nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê veder bikira (present conditional positive)
meyê veder nekira (present conditional negative)
meyê veder kiribûya (preterite conditional positive)
meyê veder nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê veder bikira (present conditional positive)
weyê veder nekira (present conditional negative)
weyê veder kiribûya (preterite conditional positive)
weyê veder nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê veder bikira (present conditional positive)
wanê veder nekira (present conditional negative)
wanê veder kiribûya (preterite conditional positive)
wanê veder nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) veder bike (imperative present positive)
(tu) veder neke (imperative present negative)
(hûn) veder bikin (imperative present positive)
(hûn) veder nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji veder + kirin.

ipa: /vɛˈdɛɾ kɪˈɾɪn/

hyphenation: ve·der ki·rin


vederbûn

forms: ڤهدهربـوون


vederkirin

forms: ڤهدهركرن


qed

text: Toz û xubara seherê ber çimenQed neşere t-tîbe we-bi-l-miski fahFêris û rimbaz-i gihan yek bi tîr

forms:
qede
qe
qeft
qer
qet
qey

etymology_text: Ji erebî قطع (qet'), hevreha aramî ܩܛܥܐ (qet'a), îbranî קטע (qet'a). Ji eynî rehî: qedandin, qedîn, qet, qetandin, qeten, qetiyen, qetîn, qete, qite...


qed bûn

forms:
qed dibim (present)
qed dibî (present)
qed dibe (present)
qed dibin (present)
qed bibe (imperative singular)
qed bibin (imperative plural)
qed bûm (past)
qed bûyî (past)
qed bû (past)

etymology_text: Ji qed + bûn.

ipa: /qɛd buːn/

hyphenation: qed bûn


qed kirin

forms:
qed dikim (present)
qed dikî (present)
qed dike (present)
qed dikin (present)
qed bike (imperative singular)
qed bikin (imperative plural)
qed kir (past)
qed kir (past)
qed kir (past)
qed kir (past)
qed –k– (root present)
qed –kir– (root past)
ez qed dikim (indicative present positive)
ez qed nakim (indicative present negative)
min qed kir (indicative past positive)
min qed nekir (indicative past negative)
tu qed dikî (indicative present positive)
tu qed nakî (indicative present negative)
te qed kir (indicative past positive)
te qed nekir (indicative past negative)
ew qed dike (indicative present positive)
ew qed nake (indicative present negative)
wê/wî qed kir (indicative past positive)
wê/wî qed nekir (indicative past negative)
em qed dikin (indicative present positive)
em qed nakin (indicative present negative)
me qed kir (indicative past positive)
me qed nekir (indicative past negative)
hûn qed dikin (indicative present positive)
hûn qed nakin (indicative present negative)
we qed kir (indicative past positive)
we qed nekir (indicative past negative)
ew qed dikin (indicative present positive)
ew qed nakin (indicative present negative)
wan qed kir (indicative past positive)
wan qed nekir (indicative past negative)
min qed dikir (imperfect positive)
min qed nedikir (imperfect negative)
min qed kiribû (positive)
min qed nekiribû (negative)
te qed dikir (imperfect positive)
te qed nedikir (imperfect negative)
te qed kiribû (positive)
te qed nekiribû (negative)
wê/wî qed dikir (imperfect positive)
wê/wî qed nedikir (imperfect negative)
wê/wî qed kiribû (positive)
wê/wî qed nekiribû (negative)
me qed dikir (imperfect positive)
me qed nedikir (imperfect negative)
me qed kiribû (positive)
me qed nekiribû (negative)
we qed dikir (imperfect positive)
we qed nedikir (imperfect negative)
we qed kiribû (positive)
we qed nekiribû (negative)
wan qed dikir (imperfect positive)
wan qed nedikir (imperfect negative)
wan qed kiribû (positive)
wan qed nekiribû (negative)
ez ê qed bikim (future positive)
ez ê qed nekim (future negative)
minê qed kiribe (future perfect positive)
minê qed nekiribe (future perfect negative)
tu yê qed bikî (future positive)
tu yê qed nekî (future negative)
teyê qed kiribe (future perfect positive)
teyê qed nekiribe (future perfect negative)
ew ê qed bike (future positive)
ew ê qed neke (future negative)
wê/wîyê qed kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê qed nekiribe (future perfect negative)
em ê qed bikin (future positive)
em ê qed nekin (future negative)
meyê qed kiribe (future perfect positive)
meyê qed nekiribe (future perfect negative)
hûn ê qed bikin (future positive)
hûn ê qed nekin (future negative)
weyê qed kiribe (future perfect positive)
weyê qed nekiribe (future perfect negative)
ew ê qed bikin (future positive)
ew ê qed nekin (future negative)
wanê qed kiribe (future perfect positive)
wanê qed nekiribe (future perfect negative)
min qed kiriye (perfect positive)
min qed nekiriye (perfect negative)
min qed kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min qed nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te qed kiriye (perfect positive)
te qed nekiriye (perfect negative)
te qed kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te qed nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî qed kiriye (perfect positive)
wê/wî qed nekiriye (perfect negative)
wê/wî qed kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî qed nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me qed kiriye (perfect positive)
me qed nekiriye (perfect negative)
me qed kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me qed nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we qed kiriye (perfect positive)
we qed nekiriye (perfect negative)
we qed kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we qed nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan qed kiriye (perfect positive)
wan qed nekiriye (perfect negative)
wan qed kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan qed nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez qed bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez qed nekim (present subjunctive negative)
(bila) min qed kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min qed nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu qed bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu qed nekî (present subjunctive negative)
(bila) te qed kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te qed nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew qed bike (present subjunctive positive)
(bila) ew qed neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî qed kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî qed nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em qed bikin (present subjunctive positive)
(bila) em qed nekin (present subjunctive negative)
(bila) me qed kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me qed nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn qed bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn qed nekin (present subjunctive negative)
(bila) we qed kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we qed nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew qed bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew qed nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan qed kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan qed nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min qed bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min qed nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min qed kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min qed nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te qed bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te qed nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te qed kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te qed nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî qed bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî qed nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî qed kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî qed nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me qed bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me qed nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me qed kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me qed nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we qed bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we qed nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we qed kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we qed nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan qed bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan qed nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan qed kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan qed nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê qed bikira (present conditional positive)
minê qed nekira (present conditional negative)
minê qed kiribûya (preterite conditional positive)
minê qed nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê qed bikira (present conditional positive)
teyê qed nekira (present conditional negative)
teyê qed kiribûya (preterite conditional positive)
teyê qed nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê qed bikira (present conditional positive)
wê/wîyê qed nekira (present conditional negative)
wê/wîyê qed kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê qed nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê qed bikira (present conditional positive)
meyê qed nekira (present conditional negative)
meyê qed kiribûya (preterite conditional positive)
meyê qed nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê qed bikira (present conditional positive)
weyê qed nekira (present conditional negative)
weyê qed kiribûya (preterite conditional positive)
weyê qed nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê qed bikira (present conditional positive)
wanê qed nekira (present conditional negative)
wanê qed kiribûya (preterite conditional positive)
wanê qed nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) qed bike (imperative present positive)
(tu) qed neke (imperative present negative)
(hûn) qed bikin (imperative present positive)
(hûn) qed nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji qed + kirin.

ipa: /qɛd kɪˈɾɪn/

hyphenation: qed ki·rin


qer

glosses: Tiştê kesekî daye kesek din lê divê kesê wergir dîsan wî tiştî li xwedanê tiştî vegerîne (bi taybetî pare).

text:
inzalê legen nuzûlê ibrîq
Tes'îd kirin bi qer' û inbîq
Memzûc-i şebîhê şîr û şekker

glosses: Qenciya gerek e kesek li kesekî din bike ji ber ku wî kesî qenciyek kiriye.

forms:
qerd
qerz

ipa: /qɛɾ/

hyphenation: qer


deyn

glosses:
Qerz,
tiştê kesekî daye kesek din lê divê kesê wergir dîsan wî tiştî li xwedanê tiştî vegerrîne
(bi taybetî pare).

text: Wan bi deyn didane hevdu (...)

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text:
Raza rumûzên qudretê
Ger deyn bikit me'zûr e dil

forms:
دهین
deyin
deynûdu
deyîn

etymology_text: Ji erebî دين (deyn), têkilî دان (dane, “deyn kirin”), hevreha aramî ܕܝܢܢ / דינ (d-y-n-: darizandin, hukim kirin) ji akadî [skrîpt hewce ye] (dînu, “qanûn; hukim”) ku herwiha serekaniya peyvên "dîn" ("bawerî" lê ne "bêaqil") û "Medîne" ye jî.

пазы́ка

roman: pazýka

пазы́чка

roman: pazýčka

крэды́т

roman: kredýt

ধার

roman: dhar

за́ем

roman: záem

кре́дит

roman: krédit

зээли

roman: zeeli

貸款

roman: dàikuǎn

借款

roman: jièkuǎn

قَرْض

roman: qarḍ

إِعَارَة

roman: ʾiʿāra

վարկ

roman: vark

փոխառություն

roman: pʻoxaṙutʻyun

փոխ

roman: pʻox

قَرْض

roman: qarz

وام

roman: vâm

სესხი

roman: sesxi

კრედიტი

roman: ḳrediṭi

उधार

roman: udhār

הלוואה / הַלְוָאָה

roman: halva'á

зайым

roman: zayım

заём

roman: zayom

карыз

roman: karız

насыя

roman: nasıya

кредит

roman: kredit

대부

roman: daebu

대콴

roman: daekwan

융자

roman: yungja

대부금

roman: daebugeum

론

roman: ron

ເງິນກູ້

roman: ngœn kū

заем

roman: zaem

зээл

roman: zeel

قەرز

roman: qerz

قرضه

roman: qarza

қарыз

roman: qaryz

несие

roman: nesie

заём

roman: zajóm

ссу́да

roman: ssúda

креди́т

roman: kredít

заимъ

roman: zaimŭ

вом

roman: vom

கடன்

roman: kaṭaṉ

ఋణము

roman: r̥ṇamu

అప్పు

roman: appu

әҗәт

roman: äcät

карыз

roman: qarız

قَرْض

roman: qarẓ

قَرْضَہ

roman: qarẓah

по́зика

roman: pózyka

កម្ចី

roman: kɑɑkɑmcəy

δάνειο

roman: dáneio

δάνειον

roman: dáneion

ipa: /dɛjn/

hyphenation: deyn


bi deyn dan

etymology_text: Ji bi + deyn + dan.


deyn dan

etymology_text: Ji deyn + dan.


deyn kirin

forms:
deyn dikim (present)
deyn dikî (present)
deyn dike (present)
deyn dikin (present)
deyn bike (imperative singular)
deyn bikin (imperative plural)
deyn kir (past)
deyn kir (past)
deyn kir (past)
deyn kir (past)
deyn –k– (root present)
deyn –kir– (root past)
ez deyn dikim (indicative present positive)
ez deyn nakim (indicative present negative)
min deyn kir (indicative past positive)
min deyn nekir (indicative past negative)
tu deyn dikî (indicative present positive)
tu deyn nakî (indicative present negative)
te deyn kir (indicative past positive)
te deyn nekir (indicative past negative)
ew deyn dike (indicative present positive)
ew deyn nake (indicative present negative)
wê/wî deyn kir (indicative past positive)
wê/wî deyn nekir (indicative past negative)
em deyn dikin (indicative present positive)
em deyn nakin (indicative present negative)
me deyn kir (indicative past positive)
me deyn nekir (indicative past negative)
hûn deyn dikin (indicative present positive)
hûn deyn nakin (indicative present negative)
we deyn kir (indicative past positive)
we deyn nekir (indicative past negative)
ew deyn dikin (indicative present positive)
ew deyn nakin (indicative present negative)
wan deyn kir (indicative past positive)
wan deyn nekir (indicative past negative)
min deyn dikir (imperfect positive)
min deyn nedikir (imperfect negative)
min deyn kiribû (positive)
min deyn nekiribû (negative)
te deyn dikir (imperfect positive)
te deyn nedikir (imperfect negative)
te deyn kiribû (positive)
te deyn nekiribû (negative)
wê/wî deyn dikir (imperfect positive)
wê/wî deyn nedikir (imperfect negative)
wê/wî deyn kiribû (positive)
wê/wî deyn nekiribû (negative)
me deyn dikir (imperfect positive)
me deyn nedikir (imperfect negative)
me deyn kiribû (positive)
me deyn nekiribû (negative)
we deyn dikir (imperfect positive)
we deyn nedikir (imperfect negative)
we deyn kiribû (positive)
we deyn nekiribû (negative)
wan deyn dikir (imperfect positive)
wan deyn nedikir (imperfect negative)
wan deyn kiribû (positive)
wan deyn nekiribû (negative)
ez ê deyn bikim (future positive)
ez ê deyn nekim (future negative)
minê deyn kiribe (future perfect positive)
minê deyn nekiribe (future perfect negative)
tu yê deyn bikî (future positive)
tu yê deyn nekî (future negative)
teyê deyn kiribe (future perfect positive)
teyê deyn nekiribe (future perfect negative)
ew ê deyn bike (future positive)
ew ê deyn neke (future negative)
wê/wîyê deyn kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê deyn nekiribe (future perfect negative)
em ê deyn bikin (future positive)
em ê deyn nekin (future negative)
meyê deyn kiribe (future perfect positive)
meyê deyn nekiribe (future perfect negative)
hûn ê deyn bikin (future positive)
hûn ê deyn nekin (future negative)
weyê deyn kiribe (future perfect positive)
weyê deyn nekiribe (future perfect negative)
ew ê deyn bikin (future positive)
ew ê deyn nekin (future negative)
wanê deyn kiribe (future perfect positive)
wanê deyn nekiribe (future perfect negative)
min deyn kiriye (perfect positive)
min deyn nekiriye (perfect negative)
min deyn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min deyn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te deyn kiriye (perfect positive)
te deyn nekiriye (perfect negative)
te deyn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te deyn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî deyn kiriye (perfect positive)
wê/wî deyn nekiriye (perfect negative)
wê/wî deyn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî deyn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me deyn kiriye (perfect positive)
me deyn nekiriye (perfect negative)
me deyn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me deyn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we deyn kiriye (perfect positive)
we deyn nekiriye (perfect negative)
we deyn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we deyn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan deyn kiriye (perfect positive)
wan deyn nekiriye (perfect negative)
wan deyn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan deyn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez deyn bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez deyn nekim (present subjunctive negative)
(bila) min deyn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min deyn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu deyn bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu deyn nekî (present subjunctive negative)
(bila) te deyn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te deyn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew deyn bike (present subjunctive positive)
(bila) ew deyn neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî deyn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî deyn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em deyn bikin (present subjunctive positive)
(bila) em deyn nekin (present subjunctive negative)
(bila) me deyn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me deyn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn deyn bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn deyn nekin (present subjunctive negative)
(bila) we deyn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we deyn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew deyn bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew deyn nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan deyn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan deyn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min deyn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min deyn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min deyn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min deyn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te deyn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te deyn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te deyn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te deyn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî deyn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî deyn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî deyn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî deyn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me deyn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me deyn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me deyn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me deyn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we deyn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we deyn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we deyn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we deyn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan deyn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan deyn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan deyn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan deyn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê deyn bikira (present conditional positive)
minê deyn nekira (present conditional negative)
minê deyn kiribûya (preterite conditional positive)
minê deyn nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê deyn bikira (present conditional positive)
teyê deyn nekira (present conditional negative)
teyê deyn kiribûya (preterite conditional positive)
teyê deyn nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê deyn bikira (present conditional positive)
wê/wîyê deyn nekira (present conditional negative)
wê/wîyê deyn kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê deyn nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê deyn bikira (present conditional positive)
meyê deyn nekira (present conditional negative)
meyê deyn kiribûya (preterite conditional positive)
meyê deyn nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê deyn bikira (present conditional positive)
weyê deyn nekira (present conditional negative)
weyê deyn kiribûya (preterite conditional positive)
weyê deyn nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê deyn bikira (present conditional positive)
wanê deyn nekira (present conditional negative)
wanê deyn kiribûya (preterite conditional positive)
wanê deyn nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) deyn bike (imperative present positive)
(tu) deyn neke (imperative present negative)
(hûn) deyn bikin (imperative present positive)
(hûn) deyn nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji deyn + kirin.

ipa: /dɛjn kɪˈɾɪn/


bideyndan

etymology_text: Ji bi + deyn + dan

ipa: /bɪˈdɛjndɑːn/

hyphenation: bi·deyndan


deynkirin

forms: دهینكرن


bideyndayî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


qerz

glosses: pevk,bi deyn pare dayîn ,kredî dayîn qerzî dayîn


bi qer dan

forms:
bi qer didim (present)
bi qer didî (present)
bi qer dide (present)
bi qer didin (present)
bi qer bide (imperative singular)
bi qer bidin (imperative plural)
bi qer da (past)
bi qer da (past)
bi qer da (past)
bi qer da (past)

etymology_text: Ji bi + qer + dan.


qer kirin

glosses: deyn kirin, tiştek an jî pare bi deyn ji yek din standin

forms:
qer dikim (present)
qer dikî (present)
qer dike (present)
qer dikin (present)
qer bike (imperative singular)
qer bikin (imperative plural)
qer kir (past)
qer kir (past)
qer kir (past)
qer kir (past)
qer –k– (root present)
qer –kir– (root past)
ez qer dikim (indicative present positive)
ez qer nakim (indicative present negative)
min qer kir (indicative past positive)
min qer nekir (indicative past negative)
tu qer dikî (indicative present positive)
tu qer nakî (indicative present negative)
te qer kir (indicative past positive)
te qer nekir (indicative past negative)
ew qer dike (indicative present positive)
ew qer nake (indicative present negative)
wê/wî qer kir (indicative past positive)
wê/wî qer nekir (indicative past negative)
em qer dikin (indicative present positive)
em qer nakin (indicative present negative)
me qer kir (indicative past positive)
me qer nekir (indicative past negative)
hûn qer dikin (indicative present positive)
hûn qer nakin (indicative present negative)
we qer kir (indicative past positive)
we qer nekir (indicative past negative)
ew qer dikin (indicative present positive)
ew qer nakin (indicative present negative)
wan qer kir (indicative past positive)
wan qer nekir (indicative past negative)
min qer dikir (imperfect positive)
min qer nedikir (imperfect negative)
min qer kiribû (positive)
min qer nekiribû (negative)
te qer dikir (imperfect positive)
te qer nedikir (imperfect negative)
te qer kiribû (positive)
te qer nekiribû (negative)
wê/wî qer dikir (imperfect positive)
wê/wî qer nedikir (imperfect negative)
wê/wî qer kiribû (positive)
wê/wî qer nekiribû (negative)
me qer dikir (imperfect positive)
me qer nedikir (imperfect negative)
me qer kiribû (positive)
me qer nekiribû (negative)
we qer dikir (imperfect positive)
we qer nedikir (imperfect negative)
we qer kiribû (positive)
we qer nekiribû (negative)
wan qer dikir (imperfect positive)
wan qer nedikir (imperfect negative)
wan qer kiribû (positive)
wan qer nekiribû (negative)
ez ê qer bikim (future positive)
ez ê qer nekim (future negative)
minê qer kiribe (future perfect positive)
minê qer nekiribe (future perfect negative)
tu yê qer bikî (future positive)
tu yê qer nekî (future negative)
teyê qer kiribe (future perfect positive)
teyê qer nekiribe (future perfect negative)
ew ê qer bike (future positive)
ew ê qer neke (future negative)
wê/wîyê qer kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê qer nekiribe (future perfect negative)
em ê qer bikin (future positive)
em ê qer nekin (future negative)
meyê qer kiribe (future perfect positive)
meyê qer nekiribe (future perfect negative)
hûn ê qer bikin (future positive)
hûn ê qer nekin (future negative)
weyê qer kiribe (future perfect positive)
weyê qer nekiribe (future perfect negative)
ew ê qer bikin (future positive)
ew ê qer nekin (future negative)
wanê qer kiribe (future perfect positive)
wanê qer nekiribe (future perfect negative)
min qer kiriye (perfect positive)
min qer nekiriye (perfect negative)
min qer kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min qer nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te qer kiriye (perfect positive)
te qer nekiriye (perfect negative)
te qer kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te qer nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî qer kiriye (perfect positive)
wê/wî qer nekiriye (perfect negative)
wê/wî qer kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî qer nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me qer kiriye (perfect positive)
me qer nekiriye (perfect negative)
me qer kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me qer nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we qer kiriye (perfect positive)
we qer nekiriye (perfect negative)
we qer kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we qer nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan qer kiriye (perfect positive)
wan qer nekiriye (perfect negative)
wan qer kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan qer nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez qer bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez qer nekim (present subjunctive negative)
(bila) min qer kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min qer nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu qer bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu qer nekî (present subjunctive negative)
(bila) te qer kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te qer nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew qer bike (present subjunctive positive)
(bila) ew qer neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî qer kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî qer nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em qer bikin (present subjunctive positive)
(bila) em qer nekin (present subjunctive negative)
(bila) me qer kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me qer nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn qer bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn qer nekin (present subjunctive negative)
(bila) we qer kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we qer nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew qer bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew qer nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan qer kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan qer nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min qer bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min qer nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min qer kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min qer nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te qer bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te qer nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te qer kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te qer nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî qer bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî qer nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî qer kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî qer nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me qer bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me qer nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me qer kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me qer nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we qer bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we qer nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we qer kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we qer nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan qer bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan qer nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan qer kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan qer nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê qer bikira (present conditional positive)
minê qer nekira (present conditional negative)
minê qer kiribûya (preterite conditional positive)
minê qer nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê qer bikira (present conditional positive)
teyê qer nekira (present conditional negative)
teyê qer kiribûya (preterite conditional positive)
teyê qer nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê qer bikira (present conditional positive)
wê/wîyê qer nekira (present conditional negative)
wê/wîyê qer kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê qer nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê qer bikira (present conditional positive)
meyê qer nekira (present conditional negative)
meyê qer kiribûya (preterite conditional positive)
meyê qer nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê qer bikira (present conditional positive)
weyê qer nekira (present conditional negative)
weyê qer kiribûya (preterite conditional positive)
weyê qer nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê qer bikira (present conditional positive)
wanê qer nekira (present conditional negative)
wanê qer kiribûya (preterite conditional positive)
wanê qer nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) qer bike (imperative present positive)
(tu) qer neke (imperative present negative)
(hûn) qer bikin (imperative present positive)
(hûn) qer nekin (imperative present negative)
قەر کرن

etymology_text: Ji qer + kirin.

ipa: /qɛɾ kɪˈɾɪn/

hyphenation: qer ki·rin


biqerdan

ipa: /bɪqɛɾˈdɑːn/

hyphenation: bi·qer·dan


qerdan

etymology_text: Ji qer + dan.


qerkirin

forms: قهركرن


pîroz bûn

glosses: miqedes bûn, xweş bûn, bixêr bûn, xêrdar bûn, bimibarek bûn, mubarek bûn

forms:
pîroz dibim (present)
pîroz dibî (present)
pîroz dibe (present)
pîroz dibin (present)
pîroz bibe (imperative singular)
pîroz bibin (imperative plural)
pîroz bûm (past)
pîroz bûyî (past)
pîroz bû (past)
پیروز بوون
pêroz bûn

etymology_text: Ji pîroz + bûn.

ipa: /piːˈɾoːz buːn/

hyphenation: pî·roz bûn