darbecî

glosses: Ya/yê ku mîna kesên ku bi darbeyên leşkerî hikûmeta sivîl hildiweşînin û dewletê digirin destê xwe

text: Generalên Tirkiyeyê yên darbecî ûergenekoncî mîada xwe dagirt û herî dawiyê serokerkan û serqumandarên hêzên esasî yên ordiya tirkan alaya teslîmbûnê li hemberî hikûmeta sivîl hilda. Di heman demê de rêberê PKK-ê Abdullah Ocalan bêçaretiya xwe îlan kir û got ew wekî “taşeron” jî hêdî bi kêrî tiştekî nayêt û teslîm bû.


miqawil

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses:
pale, karker, kirêgirtî, taşeron, kontraktor, avaker, miteehid,
kesa/ê ku li gor peymanekê ji kesekî re karekî dike

text: Rêberê PKK-ê Abdullah Ocalan aktorê fîlmekê bû ko generalan,ergenekonciyan û kemalîstan senaryoya wî fîlmî dinivîsî û rola serekî jî ti caran nedidanê û tenê wekî “taşeron” yanî wekî miqawilê derecedidoyê di fîlmê de didan lehîstin.

ref: Nefel.com, 7/2011

etymology_text: Ji erebî مقاول, ji -م (mu-: mi-) + قول (qewl)

предприемач

roman: predpriemač


antîtez

glosses: dijtivêj,dijberên hev, tersên hev, zidên hev

text: Di siyasetê de Kemal Burkay û Abdullah Ocalan du şexsiyetên antîtezên hev in: Abdullah Ocalan zalim, xwînrêj, dîktator, antîkurd û taşeronê aktorên ji-xwe-mezintir e. Kemal Burkay dilovan, aştîxwaz, demokrat, kurdperwer û serbilind e.

ref: Nefel.com, 8/2011

forms:
sentez
tez

etymology_text: Ji fransî antithèse ji antî- + tez

антитеза

roman: antiteza

ipa: /ɑːntiːˈtɛz/

hyphenation: an·tî·tez


sîlehdar

text: Kemal Burkay got divêt kurd doza wekheviya bi her awayî bikin û got li gor qenaeta wî çareseriya herî baş jî federasyon e. Burkay got hêza 20 milyon kurdên li bakurê Kurdistanê ji hêza 20 milyon sîlehdaran zêdetir e heger kurd bizanin wê hêza xwe bi metodên rast bi kar bînin.

forms: sîlahdar

etymology_text: Ji sîleh + -dar.


xwedêjêrazî

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: Gotinek rêzgirtinê ye ji kesekî mirî re.

text: Behiya xwedêjêrazî Hemaîl Xanê li Stokholmê

forms:
Xwedêjêrazî
Xwedê-jê-razî

etymology_text: Ji Xwedê + jê + razî (be).


xwedêjêrazî

pos: intj

pos_title: Baneşan

text:
Bû tîq-tîqa wî, keniya û got, "kuro demança çi û fîşekên çi, xwedêjêrazî! Kuro hema em ê di nava nivînê de hevdu germ bikin ha...
Bi Xwedê nebarûda min maye û ne jî qebzûn" û xatir ji me xwest.

ref: Lotikxane.com, 10/2006


amîral

text:
Fermandarê hêzên deryayî yên Tirkiyeyê oramîral Yener Karahanoglu da zanîn ku ew dê ji bo endametiyaYEyê
 ti car derbarê bandora xwe ya li ser siyaseta Tirkiyeyê de tawîz nedin YEyê.

ref: Netkurd.com, 9/2006

etymology_text: Ji fransî amiral, ji erebî أميرالبحر (emîr el-beḧr, “mîrê deryayê”) têkilî emîr / mîr û behr

海军上将

roman: hǎijūnshàngjiàng

دریادار

roman: darabādār

אדמירל

roman: admyral

адмирал

roman: admiral

امیر البحر

roman: amyr al-bayḥr

ναύαρχος

roman: návarchos


ji roja roj ve

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: ji destpêkê ve, ji roja ku hebûye heta niha, herdem

text: [Serokê berê yê Partiya Sosyalîst ya Kurdistanê Kemal] Burkay got piştî guhertina rewşa Tirkiyeyê ew vegeriyaye welêt. Ew ji roja roj de li dijî şidetê bûye û mihawele kiriye ku pirsgirêk bi riyên aştiyane çareser bibin.

ref: Netkurd.com, 8/2011

forms:
ژ ڕۆژا ڕۆژ ڤه
ji roja roj de


ژ ڕۆژا ڕۆژ ڤه

glosses: Bi alfabeya erebî nivîsina ji roja roj ve.


ji roja roj de

pos: phrase

pos_title: Biwêj

forms: ژ ڕۆژا ڕۆژ ده

etymology_text: Ji ji + roja + roj + de


kortal

glosses:
çal, korm, krater, kort, zûng,
cihên ku ji derdorên xwe kûrtir / nizmtir in

text:
Û hevalê kimtên wan
yên bi mij û dûman,
û tê de dengê xwe berdin,
û zarîna dengê me
bikeve navkortal û geliyan
û bêcaniya erdên jêrîn
bihejîne;
û pêlên ava heftreng
ên xemzebaz
nalîna me bigehîne
deşta Sirûç û Diyarbekrê;
û beriya mêrxasên Berazan;
û kalîna berxan
tev şehîna hespan
li me vegerînin.

ref: Celadet Bedirxan: Bilûra min

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


korm

glosses:
çal, kortal, krater, kort, zûng,
cihên ku ji derdorên xwe kûrtir / nizmtir in

forms:
کۆرم
kurm
qurm


zûng

glosses:
çal, korm, krater, kort, korm,
cihên ku ji derdorên xwe kûrtir / nizmtir in

glosses: kortal^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
zung
زوونگ
zing
zeng


bîbliyografî

text: Di dawiya pirtûkê de bîbliyografiyeke' berfireh di heqê folklora kurdî de heye.

glosses: lîsteya pirtûkên ku di lêkolînekê de sûd jê hatiye wergirtin

forms:
بیبلیۆگرافی
dîskografî
filmografî
medyagrafî
webografî

etymology_text: Ji fransî bibliographie ji yûnanî βιβλιογραφία (vivliografía) (pirtûknivîsîn, nivîsînakitêban) ji βιβλιογράφος (pirtûknivîs, nivîserêkitêban) ji βιβλίον (kitêbok / namilke < βίβλος: pirtûk, kitêb) + γράφω (ez dinivîsim)

文獻目錄

roman: wénxiàn mùlù

մատենագիտություն

roman: matenagitutʻyun

գրականություն

roman: grakanutʻyun

բիբլիոգրաֆիա

roman: bibliografia

ბიბლიოგრაფია

roman: bibliograpia

библиогра́фија

roman: bibliográfija

βιβλιογραφία

roman: vivliografía


di heqê ... de

pos: circumpos

pos_title: Bazinedaçek

glosses: derbarê ... de, li ser, derheqê, sebaret, li dor, di bara ..

text: Di dawiya pirtûkê de bîbliyografiyeke berfireh di heqê folklora kurdî de heye.

forms:
د ههقێ ... ده
د حهقێ ... ده
di heqê ... da


di bara ...

pos: prep

pos_title: Daçek

glosses: derbarê ... de, li ser, derheqê, sebaret, li dor, di heqê ... de

text: Îran û Iraqêrêketinnameyeke nû li bara karûbarên ziyaretî îmza kir.

ref: Kurmanci.irib.ir, 7/2011

forms:
... د بارا
di bara ... da
di bara ... de
di barê ... da
di barê ... de
li bara ...
li bara ... da
li bara ... de

etymology_text: Ji di + bara.


derheqê

glosses: derbarê ... de, li ser, sebaret, li dor, di heqê ... de

forms:
دهرههقێ
دهرحهقێ
der heqê
der heqê ... de
derheqê ... de

etymology_text: Ji farisî در (dar, “di ... de”) + ji erebî heq (heq).


koncal

glosses: Ew ciyê ku ji derûdora kûrtire, ji kortê mezintir e.

text: Êrîvan bajarekî xweş e, bi darûber e, şên e. Lê mixabin jiber ku di koncalêdeye, bi toz û dûman e.

ref: kurdishinstitute.be, Biranînek ji Ermenistane, 23/5/2006

forms:
çal
kort
kortal


bîz

text: Xebais teb' e ji ehlê seksirişt eYeqîn ew ker ji canan lew dikit bîzMela canê te çawan pehlewan kir

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

etymology_text: Bide ber bîzî, hevzayî soranî بێز (bêz), بێزوو (bêzû), بێزوو (bêzû) û dibe ku têkildarî soranî قێز (qêz, “rik, kîn”). Netêkildarî erebî بغض (buẍḍ, “kîn”).

омраза

roman: omraza

증오심

roman: jeung-osim

ненависть

roman: nenavistʹ

mržnja#Bosnian

roman: mržnja

گھرنا

roman: ghrnā

گھن

roman: ghn

دشمنی

roman: dśmnī

μίσος

roman: mísos

έχθρα

roman: échthra

ipa: /biːz/


tirtûl

text: Di payîza sala par de, balafirên bê mirov ên Tirk hinek made avêtibûn herêmên Heftenûn, Qendî[l] û Zapê. Piştî demekê madeya ku dişibiya kewê, hat zanîn ku qozeya tirtûlan e (naşor, maşot). Îsal ligel şînbûna daran, tirtûl (naşor, maşot ) jî ji qozeyên xwe derketin. Tirtûl dar û belgên daran dixwin û daristanan wêran dikin.

ref: ku.firatnews.com, 8{2011

forms: tertûl

etymology_text: Ji ermeniya kevn թրթուր (tʻrtʻur).

гъсеница

roman: găsenitsa

毛毛虫

roman: máomáochóng

毛虫

roman: máochóng

მუხლუხი

roman: muxluxi

זַחַל

roman: zakhal

гасеница

roman: gasénica

гусеница

roman: gúsenitsa

κάμπια

roman: kámpia


maşot

glosses:
Tirtûl, naşor, tertûl, mahşot, kelesîm
kirmikên ku dê paşî bibin pelatînk.

text: Di payîza sala par de, balafirên bê mirov ên Tirk hinek made avêtibûn herêmên Heftenûn, Qendî û Zapê. Piştî demekê madeya ku dişibiya kewê, hat zanîn ku qozeya tirtûlan e (naşor, maşot). Îsal ligel şînbûna daran, tirtûl (naşor, maşot) jî ji qozeyên xwe derketin. Tirtûl dar û belgên daran dixwin û daristanan wêran dikin.

forms: mazot


naşor

glosses:
Tirtûl, maşot, tertûl,
kirmikên ku dê paşî bibin pelatînk.

text: Di payîza sala par de, balafirên bê mirov ên Tirk hinek made avêtibûn herêmên Heftenûn, Qendî û Zapê. Piştî demekê madeya ku dişibiya kewê, hat zanîn ku qozeya tirtûlan e (naşor, maşot). Îsal ligel şînbûna daran, tirtûl (naşor, maşot) jî jiqozeyên xwe derketin. Tirtûl dar û belgên daran dixwin û daristanan wêran dikin.


dilgiran kirin

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: aciz kirin, bêkêf kirin, azar dan, bêzar kirin, nearam kirin, stres pê çêkirin

text: Tê zanîn di heyama çend rojîn borî da bilindbûnekaneçaverîkirî di bihayên penzînê da hatiye pêş, vê çendê jî welatî dilgiran kirîne

ref: Êk litra panzînê jî li Kiwaşê nahête berhem înan, 2010-08-02; .rojnamawar.com

forms:
dilgiran dikim (present)
dilgiran dikî (present)
dilgiran dike (present)
dilgiran dikin (present)
dilgiran bike (imperative singular)
dilgiran bikin (imperative plural)
dilgiran kir (past)
dilgiran kir (past)
dilgiran kir (past)
dilgiran kir (past)
dilgiran –k– (root present)
dilgiran –kir– (root past)
ez dilgiran dikim (indicative present positive)
ez dilgiran nakim (indicative present negative)
min dilgiran kir (indicative past positive)
min dilgiran nekir (indicative past negative)
tu dilgiran dikî (indicative present positive)
tu dilgiran nakî (indicative present negative)
te dilgiran kir (indicative past positive)
te dilgiran nekir (indicative past negative)
ew dilgiran dike (indicative present positive)
ew dilgiran nake (indicative present negative)
wê/wî dilgiran kir (indicative past positive)
wê/wî dilgiran nekir (indicative past negative)
em dilgiran dikin (indicative present positive)
em dilgiran nakin (indicative present negative)
me dilgiran kir (indicative past positive)
me dilgiran nekir (indicative past negative)
hûn dilgiran dikin (indicative present positive)
hûn dilgiran nakin (indicative present negative)
we dilgiran kir (indicative past positive)
we dilgiran nekir (indicative past negative)
ew dilgiran dikin (indicative present positive)
ew dilgiran nakin (indicative present negative)
wan dilgiran kir (indicative past positive)
wan dilgiran nekir (indicative past negative)
min dilgiran dikir (imperfect positive)
min dilgiran nedikir (imperfect negative)
min dilgiran kiribû (positive)
min dilgiran nekiribû (negative)
te dilgiran dikir (imperfect positive)
te dilgiran nedikir (imperfect negative)
te dilgiran kiribû (positive)
te dilgiran nekiribû (negative)
wê/wî dilgiran dikir (imperfect positive)
wê/wî dilgiran nedikir (imperfect negative)
wê/wî dilgiran kiribû (positive)
wê/wî dilgiran nekiribû (negative)
me dilgiran dikir (imperfect positive)
me dilgiran nedikir (imperfect negative)
me dilgiran kiribû (positive)
me dilgiran nekiribû (negative)
we dilgiran dikir (imperfect positive)
we dilgiran nedikir (imperfect negative)
we dilgiran kiribû (positive)
we dilgiran nekiribû (negative)
wan dilgiran dikir (imperfect positive)
wan dilgiran nedikir (imperfect negative)
wan dilgiran kiribû (positive)
wan dilgiran nekiribû (negative)
ez ê dilgiran bikim (future positive)
ez ê dilgiran nekim (future negative)
minê dilgiran kiribe (future perfect positive)
minê dilgiran nekiribe (future perfect negative)
tu yê dilgiran bikî (future positive)
tu yê dilgiran nekî (future negative)
teyê dilgiran kiribe (future perfect positive)
teyê dilgiran nekiribe (future perfect negative)
ew ê dilgiran bike (future positive)
ew ê dilgiran neke (future negative)
wê/wîyê dilgiran kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê dilgiran nekiribe (future perfect negative)
em ê dilgiran bikin (future positive)
em ê dilgiran nekin (future negative)
meyê dilgiran kiribe (future perfect positive)
meyê dilgiran nekiribe (future perfect negative)
hûn ê dilgiran bikin (future positive)
hûn ê dilgiran nekin (future negative)
weyê dilgiran kiribe (future perfect positive)
weyê dilgiran nekiribe (future perfect negative)
ew ê dilgiran bikin (future positive)
ew ê dilgiran nekin (future negative)
wanê dilgiran kiribe (future perfect positive)
wanê dilgiran nekiribe (future perfect negative)
min dilgiran kiriye (perfect positive)
min dilgiran nekiriye (perfect negative)
min dilgiran kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min dilgiran nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te dilgiran kiriye (perfect positive)
te dilgiran nekiriye (perfect negative)
te dilgiran kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te dilgiran nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî dilgiran kiriye (perfect positive)
wê/wî dilgiran nekiriye (perfect negative)
wê/wî dilgiran kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî dilgiran nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me dilgiran kiriye (perfect positive)
me dilgiran nekiriye (perfect negative)
me dilgiran kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me dilgiran nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we dilgiran kiriye (perfect positive)
we dilgiran nekiriye (perfect negative)
we dilgiran kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we dilgiran nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan dilgiran kiriye (perfect positive)
wan dilgiran nekiriye (perfect negative)
wan dilgiran kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan dilgiran nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez dilgiran bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez dilgiran nekim (present subjunctive negative)
(bila) min dilgiran kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min dilgiran nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu dilgiran bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu dilgiran nekî (present subjunctive negative)
(bila) te dilgiran kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te dilgiran nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew dilgiran bike (present subjunctive positive)
(bila) ew dilgiran neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî dilgiran kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî dilgiran nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em dilgiran bikin (present subjunctive positive)
(bila) em dilgiran nekin (present subjunctive negative)
(bila) me dilgiran kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me dilgiran nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn dilgiran bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn dilgiran nekin (present subjunctive negative)
(bila) we dilgiran kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we dilgiran nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew dilgiran bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew dilgiran nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan dilgiran kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan dilgiran nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min dilgiran bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min dilgiran nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min dilgiran kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min dilgiran nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te dilgiran bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te dilgiran nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te dilgiran kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te dilgiran nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî dilgiran bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî dilgiran nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî dilgiran kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî dilgiran nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me dilgiran bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me dilgiran nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me dilgiran kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me dilgiran nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we dilgiran bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we dilgiran nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we dilgiran kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we dilgiran nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan dilgiran bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan dilgiran nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan dilgiran kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan dilgiran nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê dilgiran bikira (present conditional positive)
minê dilgiran nekira (present conditional negative)
minê dilgiran kiribûya (preterite conditional positive)
minê dilgiran nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê dilgiran bikira (present conditional positive)
teyê dilgiran nekira (present conditional negative)
teyê dilgiran kiribûya (preterite conditional positive)
teyê dilgiran nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê dilgiran bikira (present conditional positive)
wê/wîyê dilgiran nekira (present conditional negative)
wê/wîyê dilgiran kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê dilgiran nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê dilgiran bikira (present conditional positive)
meyê dilgiran nekira (present conditional negative)
meyê dilgiran kiribûya (preterite conditional positive)
meyê dilgiran nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê dilgiran bikira (present conditional positive)
weyê dilgiran nekira (present conditional negative)
weyê dilgiran kiribûya (preterite conditional positive)
weyê dilgiran nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê dilgiran bikira (present conditional positive)
wanê dilgiran nekira (present conditional negative)
wanê dilgiran kiribûya (preterite conditional positive)
wanê dilgiran nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) dilgiran bike (imperative present positive)
(tu) dilgiran neke (imperative present negative)
(hûn) dilgiran bikin (imperative present positive)
(hûn) dilgiran nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji dilgiran + kirin.

ipa: /dɪlɡɪˈɾɑːn kɪˈɾɪn/


rahatsız etmek

glosses: aciz kirin, nearam kirin, nîgeran kirin, bêkêf kirin, nerehet kirin


sıkıntı vermek

glosses: nearam kirin, nîgeran kirin, aciz kirin, stres pê çêkirin, bela xwe jê venekirin


annoy

glosses: îzac, qehirandin, enirandin, xinzirandin


kult

glosses: komek dînî yan felsefî yan çandeyî (bi taybetî ya nehînî û marjînal)

glosses: heyranî, kesa/ê ku wek pîroz tê peristin

text: Di çapemenîyê de, ev yek êdî qet nabe sedema gumanan: "Staline is back" ["Stalîn vegerîya"], Putîn "bi lez û bez şeref li Yekîtîya Sovyetê û kulta Stalîn vegerand"; jixwe, "Putîn, Stalînê serdema Înternetê ye."

ref: Le Monde Diplomatique kurdî, Cinên Meydana Sor, Jean-Marie Chauvier (wergêr Simko Destan), 6/2011

glosses: tiştê ku xelk yan komek pirr heyranê wê/wî ye

etymology_text: Ji fransî culte yan ji îngilîzî cult ji latînî cultus (heyranî; xemxwerî) ji colō (parastin)

ipa: /kʊlt/


kult

text: Ya din, ev kultek pereyan ji bo rojên destengîyê hatibûn komkirin, ne ji tiştekî din ra û loma dera ku tu kesî dest tê nedaba

ref: Franz Kafka (wergêr Nuh Ateş), [birnebun.eu/2015/10/veguherin-ii-franz-kafka Veguherîn – II –] https://web.archive.org/birnebun.eu/2015/10/veguherin-ii-franz-kafka arşîv, birnebun.eu, 21.04. 2015


mozole

glosses:
mezar, tirb, gor, qebir,
gora monumental,
gorên kesên navdar ku mezin û delal hatine avakirin û gelek xelk diçe seredana wan

text: Her weke raboriyasovyetî, şexsiyeta Vojd ("Rêber") şerekî peyv û nîşanan gur dike ku heta cesedê Lenîn yê di mozoleya Meydana Sor de jî rihet nahêle.

ref: Jean-Marie Chauvier: Cinên Meydana Sor, wergerrandin: Simko Destan, Le Monde Diplomatique kurdî, hj. 19, 6/2011

etymology_text: Ji fransî mausolée ji latînî mausōlēum ji yûnanî Μαυσωλείον (Mafsoleíon) ji Μαύσωλος (mausōlos) ji navê Mausolus (Μαύσωλος yan Μαύσσωλλος) ku satrapekîemparatoriyaEcemê û serokêKaryayê bû.

мавзолей

roman: mavzoleï

μαυσωλείο

roman: mafsoleío


Meydana Sor

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: meydanek berfireh û dîrokî ye li navenda Moskovayê

text: Her weke raboriya sovyetî, şexsiyeta Vojd ("Rêber") şerekî peyv û nîşanan gur dike ku heta cesedê Lenîn yê di mozoleya Meydana Sor de jî rihet nahêle.

etymology_text: Wergerandina yekser ji rusî Красная площадь (Krasnaja ploščadʹ), destpêkê wateya "Meydana Delal" dida. Berê wateya красный (krasnyj) ne sor lê delal / xweşik / ciwan bû.

Чырвоная плошча

roman: Čyrvónaja plóšča

Червен Площад

roman: Čérven Plóštad

红场

roman: Hóng chǎng

الميدان الأحمر

roman: al-maydaan al-'áHmar

Կարմիր հրապարակ

roman: Karmir hraparak

წითელი მოედანი

roman: c̣iteli moedani

붉은 광장

roman: Bulgeun gwangjang

Красная площадь

roman: Krásnaja plóščad’

Красна площа

roman: Krásna plóšča


Moskova

text: Sala 1966an ew romana xwe ya dîrokî Dimdim belav dike. Sala 1967an jî ew li Moskovayê berhevoka Hikayetên Gelê Kurd û romana xwe ya bi navê Riya Bextewar neşir dike.

ref: Nefel.com, 7/2005

forms:
Mosko
Moskow
Moskva

etymology_text: Ji rusî Москва (Moskva).

Москва

roman: Mosḳvā

Мэскэу

roman: Măskăw

Москва

roman: Moskva

ሞስኩ

roman: mosku

ሞስኮ

roman: mosko

ܡܘܣܟܘ

roman: mōskō

Москва

roman: Moskwa

मस्को

roman: masko

Мәскәү

roman: Mäskäw

Масква́

roman: Maskvá

মস্কো

roman: môśko

Москва́

roman: Moskvá

Мушхаваа

roman: Mušxavaa

མོསི་ཀོ

roman: mosi ko

Москох

roman: Moskoχ

莫斯科

roman: mok⁶ si¹ fo¹

莫斯科

roman: Mo̍k-sṳ̂-khô

莫斯科

roman: Mòsīkē

莫斯科窪

roman: Mòsīkēwā

莫斯科

roman: Mŏ̤h-sṳ̆-kuŏ

莫斯科

roman: Bo̍k-su-kho / Bo̍k-sir-kher

Мускав

roman: Muskav

މޮސްކޯ

roman: moskō

مُوسْكُو

roman: mūskū

مُوسْكُو

roman: moskū

موسكو

roman: mōsku

Մոսկուա

roman: Moskua

Москов

roman: Moskov

𐌼𐍉𐍃𐌺𐍅𐌰

roman: mōskwa

મૌસ્કો

roman: mausko

მოსკოვი

roman: mosḳovi

मास्को

roman: māsko

मॉस्को

roman: mŏsko

מוֹסְקְבָה

roman: moskvá

Мэзкуу

roman: Măzk°w

ಮಾಸ್ಕೋ

roman: māskō

ماسکو

roman: māskv

Маскөө

roman: Masköö

මොස්කව්

roman: moskaw

Мöсква

roman: Möskva

Канкар

roman: Kankar

^모스크바

roman: Moseukeuba

Москав

roman: Moskaw

ມົດສະກູ

roman: mot sa kū

Москва

roman: Mosk°a

Мо́сква

roman: Móskva

ᠮᠣᠰᠺᠣᠸᠠ

roman: mosk'owa

Моску

roman: Mosku

ᠮᠣᠰᠻᠸᠠ

roman: moskwa

ମସ୍କୋ

roman: môsko

Мӕскуы

roman: Mæsk°y

مسقوف

roman: mosqōf

مسکو

roman: maskō

موسکوا

roman: mōskwā

Мәскеу

roman: Mäskeu

मास्कोनगरम्

roman: māskonagaram

ᱢᱚᱥᱠᱚ

roman: môskô

Москꙑ

roman: Mosky

Москъва

roman: Moskŭva

Москъвь

roman: Moskŭvĭ

Московь

roman: Moskovĭ

Маскав

roman: Maskav


bust

glosses: Peykerên ku ser û milên kesekî nîşan didin.

text: Piştî 1961ê, peykerên Stalîn ji holê rabûn, li derveyî Goriyê, bajarê jidayikbûna wî li Gurcistanê. Li hezîrana 2010ê, serokkomar Mikhael Saakachvîlî li wir jî, peykerê wî herî mezin da rakirin. Wî her weha fermana dînamîtkirina abîdeya Kutaisiyê daye, ku ji bo bîranîna qehremanên sovyetî (ne tenê "rûs") yên şerê li dij Almanyaya nazî hatibû çêkirin. Qezayek çêbû û welatîyeke gurcistanî digel keça xwe di teqînê de jîyana xwe ji dest da. Li Ukraynayê, peykerekî ku komunîstan di 2010ê de li Zaporojeyê dabû çêkirin, li dawîya kanûnê ji hêla "banderîstan" (4) ve hat xira kirin. Pevçûn li ser bîrdarî, bust, mûzeyan û yên mayî didomin.

forms:
bost
bist
bûstan

etymology_text: Ji fransî buste ji îtalî busto (bersing, sing).

бюст

roman: bjust

կիսանդրի

roman: kisandri

흉상

roman: hyungsang


bust

glosses: Peyker (ji serî), pêsîr, sîng, bêparbûn, binketin .

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-bust.wav


YKSS

pos: abbrev

pos_title: Kurtenav

glosses:
kurteya Yekîtiya Komarên Sosyalîst ên Sovyetê
(konfederasyona Rusyayê û gelek welatên Ewropaya Rojhilat û Asyaya Navîn ji 1922 ta 1991)

text: Alîyê parastinê bi awayekî bi kêrî Borîs Yeltsîn û Egor Gaîdar (rêberê "terapîya şokê") - ên "ku YKSSê ji xela û şerê navxweyî rizgar kir"- bê, bersivê didin vê gunehbarîyê.

СССР

roman: SSSR

word: সোভিয়েত সমাজতান্ত্রিক প্রজাতন্ত্রের ঐক্য

roman: śobhiẏet śômajôtantrik prôjatôntrer oikjô

苏联

roman: Sūlián

الاتحاد السوفيتي

roman: al-ittiHaad al-sufiaatiy

სსრკ

roman: ssrḳ

सोवियत संघ

roman: soviyat saṅgh

सोवियत यूनियन

roman: soviyat yūniyan

소비에트 연방

roman: Sobieteu yeonbang

КСРО

roman: KSRO

ม่านเหล็ก

roman: mâan-lèk

СРСР

roman: SRSR

ΕΣΣΔ

roman: ESSD


Yekîtiya Komarên Sosyalîst ên Sovyetê

glosses: konfederasyona Rusyayê û gelek welatên Ewropaya Rojhilat û Asyaya Navîn ji 1922 ta 1991)

text: Pêvajoya hedimandin û parçebûna Yekîtiya Komarên Sovyetê yên Sosyalîst digel sîstema wê ya siyasî, civakî û aborî bi sirûştî encamên xwe di hemû komarên gotî de hene.

ref: Dr Zoran Aloian: Endamê Nû yê Navenda PENa Kurd Wekîl Mûstafayev (Wekîlê Misto)- Awirek li Pirtûka wî ya li ser Kurdistana Sor, Pen-kurd.org, dema belavkirinê ne diyar e, jêwergirtin: 8/2011

forms: Yekîtiya Komarên Sovyetê yên Sosyalîst

etymology_text: Ji Yekîtî + -ya + komar + -ên + sosyalîst + yên + sovyet

word: Union der Sozialistischen Sowjetrepubliken

Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік

roman: Sajúz Savéckix Sacyjalistýčnyx Respúblik

word: Съюз на съветските социалистически републики

roman: Sǎjúz na sǎvétskite socialistíčeski repúbliki

word: Svaz Sovětských Socialistických Republik

苏维埃社会主义共和国联盟

roman: Sūwéi'āi Shèhuìzhǔyì Gònghéguó Liánméng

Социаллă Совет Республикисен Союзĕ

roman: Sotsiallă Sovet Respublikisen Sojuzĕ

اتحاد الجمهوريات السوفيتية الاشتراكية

roman: ittiHaad al-jumhuriyyaat al-sufyatíyya al-ishtirakíyya

word: Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն

roman: Sovetakan Socʻialistakan Hanrapetutʻyunneri Miutʻyun

word: Nõukogude Sotsialistlike Vabariikide Liit

اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی

roman: ettehâd-e jamâhir-e šuravi-ye sosiyâlisti

word: Union des Républiques Socialistes Soviétiques

word: საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი

word: Unie van Socialistische Sovjetrepublieken

word: Советтик Социалисттик Республикалар Союзу

roman: Sovettik Sotsialisttik Respublikalar Soyuzu

소비에트 사회주의 공화국 연방

roman: Sobieteu sahoejuui gonghwaguk yeonbang

word: Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum

word: Padomju Sociālistisko Republiku Savienība

word: L-Unjoni tar-Repubbliki Soċjoloġisti Sovjetiċi

Советон Социалистон Республикæты Цæдис

roman: Soveton Socialiston Respublikæty Cædis

word: Sovet Socialistik Respublikalari Ittifoqi

word: Совет Социалистик Республикалари Иттифоқи

word: Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

word: Советтік Социалистік Республикалар Одағы

roman: Sovettık Sosialistık Respublikalar Odağy

word: Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы

roman: Keñestık Sosialistık Respublikalar Odağy

word: Uniunea Republicilor Sovietice Socialiste

word: Союз Советских Социалистических Республик

roman: Sojúz Sovétskix Socialistíčeskix Respúblik

word: Савез Совјетских Социјалистичких Република

word: Savez Sovjetskih Socijalističkih Republika

word: Zväz Sovietskych Socialistických Republík

word: Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas

Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Сосиалистии Шӯравӣ

roman: Ittihodi Jumhurihoyi Sosialistiyi Šüravī

Совет Социалистик Республикалар Союзы

roman: Sowet Sotsialistik Respublikalar Soyuzı

Совет Социалистик Республикалары Союзы

roman: Sovet Socialistik Respublikalary Sojuzy

word: Союз Радянських Соціалістичних Республік

roman: Sojúz Radjáns’kyx Socijalistýčnyx Respúblik

word: Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết

word: Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών

roman: Énosi Sovietikón Sosialistikón Dimokratión


anlaşmak

glosses: li hev kirin, pêk hatin, guncîn, Gihaştin yek biryarê yan yek dîtinê, hevraman bûn, hevbîr bûn, peyman danîn


banka navendî

glosses: Banka ku xwediyê wê dewlet yan hukumete û bi derxistina diravan (pere), qontrol kirina bazara pereyan, qontrol kirina rezerwê dowîz û zêran peywirdare. Rêjeya faîzê destnîşan dike. Bankaya ku ramayarîya (polîtîka) dirav û qerzê ya dewletekê birêve dibe

text: Banka navendî ya Îraqê dûmahî pilan bo ladana sifrên dînarî ragehand, li pê wê çaverêye qebareyê 30 tirَlyon dînar ku dibine 26 milyar dolar diravê pêşbînkirî li bazarî, bo diravê nû bihêne guhartin.

ref: Taybetmendekê warên diravî û bankî; Rakirina sifrên diravê îraqî pêşyana kirînê ya dînarî zêde naket, 2011-08-03; .rojnamawar.com

etymology_text: Ji bank + -a + navendî

ipa: /bɑːŋˈkɑː nɑːvɛnˈdiː/

hyphenation: ban·ka na·ven·dî


central bank

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-central bank.wav


bankî

glosses: Têkildarî karên bi bankê dibin, têkildarî bankê.

text: Di vê mijarê da Dr. Miheme Şeban taybetmendê bi warên diravî û bankî li zankuya Duhokê bo war got: Rakirina 3 sifrên dînarî çi kartêkirina rasteqîne nakete ser kêmkirina helawasanê, belku tinê kartêkirineka menewî dikete ser hêza dînarî, dîsan dê mifayê gehînte jimêriyar û darayî kar û bankan ji bo asankirina jimêriyaryên wan.

forms:
bankîtir (comparative)
herî bankî (superlative)
bankîtirîn (superlative)


olîgarşî

glosses: desthilata ku tenê di destê çend kesan de û pirraniya gel bêmaf e

text: Her kî rabe û li ser îmtiyazên olîgarşîyê, hertiştfiroşîya sînornenas a çînên rêveber ên fransî, diyarîyên ji bo bankayan tên kirin, serbestfiroşîyê û meaşên bi bahaneya reqabeta navneteweyî tên kêm kirin, gotineke nebaş bibêje û rexneyekê bike, bi carekê weke populîst tê reş kirin. (1) Û bi ser de jî tê gotin ku ev kes bûye "lîstokarastgira tundrew".

ref: Serge Halimi: Bîrbirineke bêhiş, wergerrandin: Baran Nebar, Le Monde Diplomatique kurdî, hj. 19, 6/2011

glosses: çend kesên ku bi tenê deshilatê bi rê ve dibin

forms:
arîstokrasî
hiyerarşî
plutokrasî

etymology_text: Ji fransî oligarchie:Şablon:jilatînîioligarchia ji yûnanî ὀλιγαρχία (ὀligarchía) ji ὀλίγος (olîgos, "kêm") + ἀρχή (arxê, "desthilat, hukim").

寡头政治

roman: guǎtóu zhèngzhì

օլիգարխիա

roman: ōligarxia

ოლიგარქია

roman: oligarkia

олигархия

roman: oligárxija

ολιγαρχία

roman: oligarchía


arîstokrasî

glosses: zadeganî, malmezinî, esalet, necadet, esilzadetî, hêz û desthilata arîstokratan

text: Di hilbijartinên giştî yên 2010’an de ji pêncî û neh kursiyên Skoçyayê di parlementoya Brîtanyayê de bi tenê yek kete destê namzetekî muhafizekar. Di her hal û karî de û bi desteka partiya hindikahî Demokratên Lîberal, hikumeteke koalîsyonê ya ku muhafizekar wê bi rê ve dibin, nuha li Westminsterê ye. Temenê serokên herdu partiyan jî hema hema weke hev e, herdu jî kêm û zêde bi heman rengî li dibistanên lipêşgirtî yên çîna birêveber perwerde bûn, yek jê ji dûr ve pismamekî melîke Elisabeth II. ye, ya din, peywendiyên wî bi arîstokrasiya împeretoriya Rûsyayê re hene: van hemûyan bi hev re divê kiribe ku herdu nêzî hev bibin.'*

ref: James Kalman: Ji odeyeke li Glasgowê, wergerrandin: Luqman Guldivê, Le Monde Diplomatique kurdî, hj. 12, 11/2010

glosses: torinî, necabet^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
arîstokratî
hiyerarşî
olîgarşî
plutokrasî

etymology_text: Ji fransî aristocratie ji latînî aristocracia ji yûnanî άριστοκρατία (áristokratía) (aristokratia, "desthilata baştirînan) ji arîsto- + -krasî

аристократия

roman: aristokratija

ipa: /ɑːɾiːstoːkɾɑːˈsiː/

hyphenation: a·rîs·tok·ra·sî


biryarder

glosses: Ew kesê/a biryarê dide, ew sazî, rêxistin yan hêza biryarê dide

text: Helbet gotina "siyaseta derverengvedana siyaseta navxwe ye "risteyeka berniyase di nava laperên pirtûkên ekadîmyên zanistên siyasî da, û ev gotine hatiye afradin ji bo hemû dewlet û siyasetên wan yên derve, çinku jêderê herdu siyasetan êk sîstemê siyasiye û biryarderên siyaseta navxwe û heman biryarderên siyaseta derveya dewletêne

ref: Rehendên siyaseta nû ya Turkiyê li ser rewşa herêmê û cîhanê, 2011-08-04; .rojnamawar.com

glosses: Ew bûyera, lîstika ku li ser encaman biryarê dide (bi taybetî di pêşbirkan de)

etymology_text: * biryar

ipa: /bɪɾjɑːɾˈdɛɾ/

hyphenation: bir·yar·der


zanistên siyasî

glosses: Lêkolînên pergalî ku li ser dewlet, hukûmet û polîtîkayê têne kirin

glosses: Lêkolînên analîtîk ku li ser raya giştî têne kirin

etymology_text: Ji zanistên + siyasî.


mamosteyê fransî

glosses: kesê ku di dibistanekê de zimanê fransî hîn dike

etymology_text: Ji mamosteyê + fransî.

ipa: /mɑːmoːstɛˈjeː fɾɑːnˈsiː/

hyphenation: ma·mos·te·yê fran·sî


mamosteya fransî

glosses: kesa ku di dibistanekê de zimanê fransî hîn dike

etymology_text: Ji mamosteya + fransî.


mamosteyê îtalî

glosses: kesê ku di dibistanêkî de zimanê îtalî hîn dike

ipa: /mɑːmoːstɛˈjeː iːtɑːˈliː/

hyphenation: ma·mos·te·yê î·ta·lî


from the bottom of one's heart

pos: unknown

pos_title: Mane

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-from the bottom of one's heart.wav


pînik

glosses: Cihê ku firindeyên kedî yên wek mirîşk, elok, dîk, qaz tê de dihêwirin yan tên xwedîkirin.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /piːˈnɪk/


muçegir

glosses:
meaşwergir, destmizwergir, muçewergir, destheqwergir,
kesa/ê ku ji kesek din re kar dike û jê muçeyê xwe werdigire

text: Lê belê, ji cerga qeyrana aborî ve, mûçegirên danîmarkî biguman in. Formûla “serbest û ewle”, dermanê mûcîzewî li dijî bêkariyê, ku li ba wan û li Ewrûpaya mayî gelek dihate hebandin, dê bikare wan li dijî vê dijwartirîn kesadiya aborî biparêze ku piştî qeyrana mezin a salên 1930’an tê serê qraliyeta wan?

ref: Jean-Pierre Sereni: Ewrên tarî li ser bihûşta Danîmarka[yê], Le Monde diplomatique kurdî, hj. 1, wergerrandin: Cemili Denli, 2009

forms:
muçewergir
muçestîn
mûçegir
mûçewergir
mûçestîn

etymology_text: Ji muçe + -gir.


baltîk

glosses: beşek ji zimanên hindûewropî (zimanê latviyayî û yê lîtwanî)

forms: Baltîk

etymology_text: Ji fransî baltique yan ji îngilîzî Baltic ji latînî balteus (kemer)

ipa: /bɑːlˈtiːk/

hyphenation: bal·tîk


baltîk

glosses: têkildarî Deryaya Baltîk yan Devera Baltîk

forms:
baltîktir (comparative)
herî baltîk (superlative)
baltîktirîn (superlative)


sondaj

etymology_text: Ji fransî sondage ji sonder + -age.


tam-demî

text: Em fêm dikin bê çima wiha memnûn in. Hema bêje herkesî karekî tam-demî heye, mûçe bi lez zêde dibin (berî qeyranê, bi rêjeya 4 %) û em dilniya ne ku em dê cihê xwe li ba şîrketeke din peyda bikin heke em bi patronê xwe re li hev nekin an jî bixwazin ji bo kêfa dilê xwe berê xwe bidin karekî din… “rêbaza serbest û ewle di çaxê mezinbûna aboriyê de hate pêşxistin, ev yek ji binasên serkeftina wê ye” dibêje Holger K. Nielsen, serokê Socialistisk Folkepartiyê, ku partiyeke ji sosyal- demokrasiyê çepgirtir e û di hilbijartinên Ewrûpayê yên dawî de dengên xwe zêdetir kirin.

ref: Le Monde diplomatique kurdî, hj. 1, wergerrandin: Cemili Denli, 2009

etymology_text: Wergerandina yekser ji îngilîzî full-time, ji tam + demî.

상근

roman: sanggeun

занятый полное рабочее время

roman: zánjatyj pólnoje rabóčeje vrémja

на полное рабочее время

roman: na pólnoje rabóčeje vrémja


دور

forms: dur (romanization)

دور کردن

roman: dur kerden

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-دور.wav


asparagas

glosses:
rojnamevaniya zer,
nûçeya derew yan xapîner ya ku tê de bûyer ji rastiya wê mezintir tên nîşandan

text: Li gor îddîayê roja 14-ê tîrmehê ku Xweserî hat îlankirin û li Farqînê 13 esker hatin kuştin, du kes bi devançeyên xwe hatine hundur û devançe danîne ser masê, wan ferz kiriye ku xweserî bê îlankirin. Ev îdîa rojnameya Tarafê di nav BDP-yiyan de bû sedemê aciziyeka mezin. Parlamenterê BDP-ê ê Mûşê ê xwedan tecrube û li dijî şiddetê ji rojnameya Vatanê re got ev nuçeyeka tiredînî ye û asparagas e.'*

ref: Netkurd.com, 8/2011

etymology_text: Ji îngilîzî asparagus (kiling, çavmark, meroje)

ipa: /ɑːspɑːɾɑːˈɡɑːs/

hyphenation: as·pa·ra·gas


kiling

glosses: Riwekek e ku bistîkên wê yên stûr tên kelandin û xwarin.

forms: kilig

هليون

roman: hilyûn

ծնեբեկ

roman: cnebek

مارچوبه

roman: marçûbe

ໜໍ່ຝະລັ່ງ

roman: nǭ fa lang


maroje

glosses:
Kiling, çavmark, melajo,
riwekek e ku bistîkên wê yên stûr tên kelandin û xwarin.


çavmark

etymology_text: Ji çav + mar + -k.


hevbest

text: Di rê û resmekyêda duhî rêveberiya giştiya rêk û piran li parêzgeha Duhokê hevbesta tonêla çiyayê Metînî digel kumpaniyeka turkî îmzakir, niha jî bicihkirina wê li jivana bi dûmahî hatina dîzaynê maye.

ref: Hevbesta tonêla çiyayê Metînî hate îmzakirin ya Zaxwe jî di rêdaye, 2011-08-03; .rojnamawar.com

glosses: rêkeftin, girêbest, mitabeqet, miwafeqet, kontrat, tifaq, miwahede, qewl^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


analyse

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-analyse.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-analyse.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-analyse.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-analyse.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-analyse.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-analyse.wav


mamosteyê muzîkê

glosses: kesê ku di dibistenekî de dersê muzîkê dide

etymology_text: Ji mamosteyê + muzîkê.

ipa: /mɑːmoːstɛˈjeː mʊziːˈkeː/

hyphenation: ma·mos·te·yê mu·zî·kê


خود

forms: xod (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-خود.wav

audio: LL-Q9168 (fas)-Berrely-خود.wav

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-خود.wav


خود

pos: pron

pos_title: Cînav


خود

forms: xud (romanization)

audio: LL-Q1617 (urd)-Syamantak07-خود.wav


hata

audio: LL-Q9142 (gle)-Ériugena-hata.wav


cumhuriyet

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-cumhuriyet.wav


sinema

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sinema.wav


anlam

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-anlam.wav


مردن

forms:
mordan (romanization)
مردن (present)

درگذشتن

roman: dar-gozaštan

مرگ

roman: marg

مرده

roman: morde


آبرو

forms:
âberu (romanization)
ابرو

etymology_text: Ji آب (âb) + رو (rô).


آباد

glosses:
ava, avakirî, çêkirî, dirist, birêk, birêkûpêk, lidar, çalak liserxwe (bi taybetî xanî),
ne kavil, ne xirabe, ne xirabkirî, ne xopan, ne wêran, ne ruxandî, ne hilweşandî

glosses: -abad, paşgireke esil-farisî ye, Mehabad, Xurremabad

forms: âbâd (romanization)


آسودن

glosses: rehet bûn, aram bûn, tena bûn, bêhn vekirin, bêhn vedan, vehesîn

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-آسودن.wav


آشفتن

forms:
âšoftan (romanization)
آشوب (present)

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-آشفتن.wav


آفریدن

forms: آفرین (present)

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-آفریدن.wav


آلودن

forms:
âludan (romanization)
آلا (present)

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-آلودن.wav


آموختن

forms:
âmôxtan (romanization)
اوموختن

یاد گرفتن

roman: yad giriften


آویختن

glosses: hilawîstin, daliqandin, dar da kirin, dar ve kirin

forms:
âvixtan (romanization)
آویز (present)

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-آویختن.wav


آکندن

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-آکندن.wav


ارزیدن

glosses: hejî bûn, hêjayî ... bûn, şayanî ... bûn, hêjîn


آشنا

forms: âšnâ (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-آشنا.wav


آشنا

آشنا کردن

roman: âšnâ kerden

آشنا شدن

roman: âšnâ šodan


افتادن

forms:
oftâdan (romanization)
اُفت (present)

چپ افتادن

roman: čap oftâdan

افت

roman: oft

افت کردن

roman: oft kerden


افکندن

forms:
afkandan (romanization)
افکن (present)

پاشیدن

roman: pâšidan

افشاندن

roman: afšândan

پراکندن

roman: parâkandan


افروختن

glosses: (agir / ronahî) hilkirin, berdanê, geş kirin, ron kirin

forms:
afruxtan (romanization)
افروز (present)

افروز

roman: afruz


انجامیدن

glosses: bi cih anîn, çêkirin, kirin, dirist kirin, encam dan

glosses: bi dawî anîn, qedandin, kuta kirin, xilas kirin

forms:
anjâmidan (romanization)
انجام (present)


انداختن

forms:
andâxtan (romanization)
انداز (present)

آب انداختن

roman: âb andâxtan


amarnas

glosses: kesê/a ku li ser zanista amarê dixebite, zanayê amarê

etymology_text: Ji amar + -nas.


amarî

forms:
amarîtir (comparative)
herî amarî (superlative)
amarîtirîn (superlative)


ایستادن

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-ایستادن.wav


باختن

glosses: lîstin, yarî kirin, lîstik kirin, leyistin

glosses: xusirîn, xusaret kirin, xusaret bûn, di lîstikê de têk çûn


باز کردن

forms: bâz kerden (romanization)

etymology_text: Ji باز (bâz) + کردن (kerden).

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-باز کردن.wav


بازی کردن

glosses: lîstin, yarî kirin, geme kirin, leyistin, pêlîstin

forms: bâzi kardan (romanization)

etymology_text: Ji بازی (bâzi) + کردن (kerden).

آب بازی کردن

roman: âb bâzi kardan

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-بازی کردن.wav


بافتن

forms:
bâftan (romanization)
باف (present)

دروغ بافتن

roman: dorôğ bâftan

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-بافتن.wav


باید

glosses: divê ku, pêdivî ye ku, gerek e ku, pêwîst e ku, hewce ye ku, lazim e ku

etymology_text: Ji بایستن (pêviyan) hevreha divê, hevreha soranîدەبێت (debêt) ku li binê tesîra farisî dengê b girtiye, ne wekî badînîdivê.


بحث

glosses: behs, bas, dabaş, qal, suhbet, qise, xeberdan

forms: bahs (romanization)

بحث کردن

roman: bahs kerden


بخشیدن

glosses: lê borîn, lê bexşîn, bexşandin, lê negirtin, efû kirin

forms: bexşîden (romanization)

etymology_text: Ji farisiya navîn bhš- (baxš-), taliyê ji proto-hindûewropî *bʰeh₂g-; Têkildarî بخش (baxš).

بخشودن

roman: baxšudan

ببخشید

roman: bebaxšid


ببخشید

glosses: li min biborin, li min negirin, min efû bikin

etymology_text: * بخشیدن


بستن

forms:
bastan (romanization)
بند (present)

یخ بستن

roman: yax bastan


بلد بودن

etymology_text: Ji بلد + بودن.


بلند

forms: bolend (romanization)

بلند کردن

roman: bolend kerden


بمباران

forms: bombârân (romanization)

بمباران کردن

roman: bombârân kerden


به

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-به.wav


به

forms: be (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Berrely-به.wav

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-به.wav


خواب

forms: xâb (romanization)

خوابگاه

roman: xâbgâh

اتاق خواب

roman: otâq xâb


خوابیدن

glosses: nivistin, razan, raketin, xewtin, xew kirin, ketin xewê, di xewê de bûn

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-خوابیدن.wav


رفتن

forms:
raftan (romanization)
رو (present)


رفتن

glosses: malîn, maliştin, gêzik kirin, paqij kirin

forms:
roftan (romanization)
روب (present)


به فراموشی سپردن

glosses: ji bîr kirin, ji bîra xwe birin, êdî neanîn bîra xwe


anîn wucûdê

glosses: peyda kirin, afirandin, çêkirin, xuliqandin

etymology_text: Ji anîn + wucûd + -ê


بو

glosses: bêhn (tişta ku mirov bi poz anku difinê pê dihese)

forms: bu (romanization)


بو

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-بو.wav


بو

forms: bū (romanization)


بودن

forms:
budan (romanization)
باش (present)

تشنه بودن

roman: tešne budan

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-بودن.wav


بوسیدن

glosses: maç kirin, ramûsandin, maçî kirin, ramûsan, maçandin

forms:
busidan (romanization)
بوس (present)
بوس کردن
ماچ کردن

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-بوسیدن.wav


بوس کردن

forms:
bus kardan (romanization)
بوسیدن
ماچ کردن


ماچ کردن

forms:
mâč kardan (romanization)
بوسیدن
بوس کردن


گائیدن

forms:
gâyidan (romanization)
گاییدن
بکنبکن
سپوختن


گاییدن

glosses: nayîn, niyan, radan, sing di ber de kutan, sing di ber de kutan

forms:
گائیدن
بکنبکن
سپوختن


بکن‌بکن

forms:
bokon-boko (romanization)
گائیدن
گائیدن
گاییدن
سپوختن


سپوختن

forms:
sepuxtan (romanization)
سپوز (present)
گائیدن
گاییدن
بکنبکن


بیدار

forms: bidâr (romanization)

بیدار کردن

roman: bidâr kerden

بیدار شدن

roman: bidâr šodan


شدن

forms:
šodan (romanization)
شُو (present)

شدنی

roman: šodani


گفتن

forms:
goftan (romanization)
گو (present)
گوی (present)

دروغ گفتن

roman: dorôğ goftan


ترجمه

forms: tarjome (romanization)

etymology_text: Ji erebî تَرْجَمَة (tarjama).

برگردان

roman: bargardân

ترجمه کردن

roman: tercome kerden

ترجمه شدن

roman: tercome šodan

ترجمه شده

roman: tercome šode


تصور

glosses: tesewir kirin, xeyal kirin, aşop kirin, sêwirandin


ترس

forms: tars (romanization)

ترسیدن

roman: tersîden

translation: tirsîn

ترساندن

roman: tersanden

translation: tirsandin

ترساور

translation: tirsdêr

ترسناک

roman: tarsnâk

translation: tirsnak

ترسا

roman: tarsâ

translation: tirsonek

ترس داشتن

roman: tars dâštan


ترسیدن

etymology_text: * ترس

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-ترسیدن.wav


ترکیدن

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-ترکیدن.wav


تشکر

forms: tašakkor (romanization)

ممنون

roman: mamnun

سپاس

roman: sepâs


تشکر

سپاسگزاری

roman: sepâsgozâri

تشکر کردن

roman: tašakkor kerden


تصمیم

forms: tasmim (romanization)

تصمیم گرفتن

roman: tasmim gereftan


تماشا کردن

glosses: temaşe kirin, lê nerîn, mêze kirin, seh kirinê, berê xwe danê

forms: tamâšâ kerden (romanization)

etymology_text: Ji تماشا (tamâšâ) + کردن (kerden).


کثیف

forms: kaṯīf (romanization)

etymology_text: Ji erebî كثيف (kethîf).

تمیز

roman: temîz


توانستن

glosses: karîn, şiyan, kanîn, tiwanîn, taqet hebûn, jê hatin, pê çêbûn, ji dest hatin

forms:
tavânestan (romanization)
تونستن
تونسن


دادن

forms:
dâdan (romanization)
ده (present)

رشوه دادن

roman: rešve dâdan

آبدان

roman: âbdân

مسابقه دادن

roman: mosâbeqe dâdan

توضیح دادن

roman: towzih dâdan

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-دادن.wav

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-دادن.wav


dadin

pos_title: Formeke lêkerê

glosses:
formek e ji lêkera dadan:
Îro pênc firroke dê li vê firrgehê dadin. (werin xwarê)

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


جدا

forms: jodâ (romanization)

جدا کردن

roman: jodâ kerden

جدا شدن

roman: jodâ şoden


جستن

forms:
jastan (romanization)
جه (present)


جستن

forms:
jostan (romanization)
جو (present)

جنگجو

roman: jangju


جواب

glosses: bersiv, cewab, cab, welam, wilam, ciwab, bertek, reaksiyon


حرف زدن

glosses: axivîn, peyivîn, qise kirin, xeber dan, suhbet kirin


xeber dan

glosses: axivîn, peyivîn, qise kirin, suhbet kirin, behs kirin, qal kirin

glosses: peyam gihandinê, mesaj jê re birin, nûçe, ragihandinê

text: Gava jinik di wê rewşê de çav li mêrê xwe ket, kir qêrîn, ji leşkeran re xeber da û xwest ku xwe biavêje ser mêrê xwe.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text: Gelo ji bo çi vê jinikê her dem jê re xeber dida, gotinên nemayî jê re dikirin û bi ser de diqîriya?

forms:
xeber dayîn
خهبهر دان
xeber anîn
xeber birin
xeber gotin
bi xeberê kirin

etymology_text: Ji xeber + dan.

ipa: /xɛˈbɛɾ dɑːn/

hyphenation: xe·ber dan


حس

glosses: pel li bin xirrkirin da bibijrit yan bikelit


حساب

glosses: hesab, hisab, jimartin, hejmartin, hijmartin


حشری

glosses: ganewî, heşerî, kesa/ê ku pirr dil dibije seksê


îfade

forms:
ئیفاده
ifade
îrade

etymology_text: Ji erebî إِفَادَة (ʾifāda).

إفادة

roman: ʾifāda

إجابة

roman: ʾijāba

გამოთქმა

roman: gamotkma

ביטוי

roman: bituy

הבעה

roman: hava'a

выражение

roman: vyražénije

вислів

roman: vysliv

έκφραση

roman: ékfrasi

διατύπωση

roman: diatýposi

notes:
îfade kirin
îfadekirin
îfadekirî


kombînezon

text: Ev kombînezon hemî gava tên ba hev, gumanek peyde dibe ku gelo li deverê tirk, îranî û sûriyeyî jî tê de hin hêz dixwazin operasyonan li ser KCK-ê bikin da balansa şerê PKK-ê ber bi xwe ve bînin.

glosses: deste, taxim, tiştê ku ji çend parçeyan pêk hatiye

etymology_text: Ji fransî combinaison


حفظ کردن

glosses: ji ber kirin, anîn bîra xwe, hefz kirin, di bîra xwe de parastin, ji bîr nekirin

forms: hefz kerden (romanization)

etymology_text: Ji حفظ (hefz) + کردن (kerden).


حمام کردن

glosses: xwe şûştin, leşê xwe şûştin, çûn serşokê, çûn hemamê, hemam kirin, dûş kirin


خاستن

forms:
xâstan (romanization)
خیز (present)


خراب

glosses: kavil, wêran, herifî, ruxandî, hilweşandî, herifandî

خراب

roman: xarâb


خراب

forms: xarâb (romanization)

etymology_text: Ji erebî خَرَاب (ḵarāb).

خراب کردن

roman: xarâb kerden


خریدن

forms:
xaridan (romanization)
خَر (present)

خرید کردن

roman: xarid kardan

فروختن

roman: foruxtan


خشک

forms: xošk (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-خشک.wav


خواندن

forms:
خوهندن
خاندن


خواندن

forms:
xândan (romanization)
خوان (present)


خودکشی

glosses: xwekujî, xwekuştin, kuştina xwe bi destê xwe


خوردن

forms:
xordan (romanization)
خور (present)

رشوه خوردن

roman: rešve xordan

رشوه خوار

roman: rešve xvâr

آب خوردن

roman: âb xordan

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-خوردن.wav


خوش آمدن

glosses: bi dilî bûn, pê xweş bûn, li xweşiyê hatin, pê dilxweş bûn, pê kêfxweş bûn

text: .از این کتاب خوشم میآد

roman: Ez în kitab xûşim ayed.


bi dilî bûn

glosses: pê xweş bûn, li xweşiyê hatin, pê dilxweş bûn, pê kêfxweş bûn, jê hez kirin

forms: ب دلی بوون

etymology_text: bi + dil + -î + bûn


pê xweş bûn

glosses: bi dilî bûn, keyf pê hatin, pê xweş hatin, li xweşiyê hatin, pê dilxweş bûn, pê kêfxweş bûn, jê hez kirin

forms:
پێ خوەش بوون
pêxweş bûn
pêxoş bûn

etymology_text: pê + xweş + bûn


pê xweş hatin

glosses: bi dilî bûn, pê xweş bûn, li xweşiyê çûn, li xweşiyê hatin, pê dilxweş bûn, pê kêfxweş bûn, jê hez kirin


li xweşiyê çûn

glosses: bi dilî bûn, pê xweş bûn, li xweşiyê hatin, pê dilxweş bûn, pê kêfxweş bûn, jê hez kirin

etymology_text: Ji li + xweşiyê + çûn


li xweşiyê hatin

glosses: bi dilî bûn, pê xweş bûn, li xweşiyê çûn, pê dilxweş bûn, pê kêfxweş bûn, jê hez kirin

etymology_text: Ji li + xweşiyê + hatin


داشتن

glosses: heyîn, hebûn, dêran, xwedî bûn, xwedan bûn

forms:
dâštan (romanization)
دار (present)
داشت (past)


دانستن

forms:
dânestan (romanization)
دونستن
دونسن

دانش

roman: dâneš


درس

glosses: hîn kirin, fêr kirin, elimandin, hêvotin

forms: darris (romanization)


درس

forms: dars (romanization)

درس دادن

roman: dars dâdan

درس خواندن

roman: dars xândan

audio: LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-درس.wav


دروغ

forms: dorôğ (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-دروغ.wav


دروغ بافتن

glosses: derew kirin, virr kirin, bi zanetî tiştên nerast gotin

forms: dorôğ bâftan (romanization)


دروغ گفتن

forms: dorôğ goftan (romanization)


دستگیر کردن

glosses: destgîr kirin, girtin, zeft kirin, hefs kirin, zindan kirin, radest kirin, teslîm kirin

forms: dastgir kerden (romanization)

etymology_text: Ji دستگیر (dastgir) + کردن (kerden).


destgîr

glosses: girtî, zindanî, hefsî, kesa/ê ku hatiye girtin

forms:
destgîrtir (comparative)
herî destgîr (superlative)
destgîrtirîn (superlative)
دهستگیر
destgirtî
dezgir

etymology_text: Ji dest + -gîr.

hyphenation: dest·gîr


دعا

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-دعا.wav


ده

pos: root

pos_title: Rehekî lêkerê

glosses:
Rehê dema niha ji lêkera دادن.
-d-, -de-.

forms: -deh- (romanization)


دوست داشتن

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-دوست داشتن.wav


دوست

forms: dôst (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-دوست.wav

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-دوست.wav


jîrtelefon

glosses: Telefonên destan yên ku herwiha taybetmendiyên kompûterên destan jî tê de hene.

text: Di eslê xwe de hinek parçeyên IPhoneyê jî Samsung çêdike û difiroşe Appleyê. Di dîzayna rûperê destpêkê de wekheviyek di nêvbera Galaxy S II û Iphoneyê de hebe jî Samsung dikare binûvekirina (update) programa jîrtelefona xwe guhortineka biçûk bike û ji Appleyê xelas bibe.

ref: Nefel.com, 8/2011

etymology_text: Ji jîr + telefon. Wergerandina yekser ji îngilîzî smartphone, ji smart (“jîr”) + phone (“telefon”).

هاتف ذكي

roman: hatif zekî

սմարթֆոն

roman: smartʻfon

تلفن هوشمند

roman: telefoni hûşmend


دوش

forms: duš (romanization)

etymology_text:
* Bi maneya dûş: ji fransî douche.
* Bi wateya mil: ji proto-hindûewropî *dows- (zend).

word: kirin, dûş girtin, leşê xwe şûştin, serê xwe şûştin,

حمام

roman: hammâm


راضی

forms: razi (romanization)

تکیه کردن

roman: razi kerden


رانندگی کردن

forms: rânandegi kardan (romanization)

etymology_text: رانندگی (rânandegi) + کردن (kerden)


رد کردن

glosses: red kirin, veto kirin, refs kirin, nepejirandin, qebûl nekirin


رسیدن

glosses: gihiştin (derekê), hatin, xwe gihandin (derekê/tiştekî)

forms:
residan (romanization)
رس (present)


hesilîn

forms:
ههسلین
hesilandin

ipa: /hɛsɪˈliːn/

hyphenation: he·si·lîn


hesilîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


hesilandin

forms:
ههسلاندن
hesilîn

ipa: /hɛsɪlɑːnˈdɪn/

hyphenation: he·si·lan·din


rûsar

etymology_text: ji navdêr rû û ji rengdêr sar

notes:
rûsar bûn
rûsar kirin
rûsarbûn
rûsarkirin
rûsarbûyî
rûsarkirî


medyatîk

text: Lê bizava siyasî li Sûriyê bê bername ye û ne hevgirtî ye, ew civînên ku li derve jî ji aliyê kesayetî û hinek aliyên opozisyona Sûriyê tên kirin, zêdetir medyatîk in û hîç bandorekê li ser erdê dirust nakin.

ref: Sekreterê Partiya Demokrat a Kurd li Sûriyê Dr. Ebdulhekîm Beşar li gor Rudaw.net, 9/2011

glosses: tişta/ê ku di medyayê de pirr tê behskirin (lê belkî di rastiya xwe de ne ewqas mezin e)

forms:
medyatîktir (comparative)
herî medyatîk (superlative)
medyatîktirîn (superlative)

etymology_text: Ji fransî médiatique: medya + -tîk


رقصیدن

glosses: reqisîn, dans kirin, lîstin, govend kirin, dîlan kirin, dawet kirin


رقص

forms: raqs (romanization)

etymology_text: Ji erebî رَقْص (raqṣ).

رقص کردن

roman: raqs kerden


روشن

forms: rowšan (romanization)

روشن کردن

roman: rowšan kerden

روشن ساختن

roman: rowšan sâxtan

روشنفکر

roman: roušanfekr


diyet

glosses: parêz, perhîz, xweparastina ji xwarinên qelewker

etymology_text: Ji fransî diète ji latînî diaeta

ipa: /dɪˈjɛt/


diyet

text: adam hasta, diyet yapıyor


ریختن

forms:
rixtan (romanization)
ریز (present)

پاشیدن

roman: pâšidan

آب ریختن

roman: âb rixtan

آبریز

roman: âbriz


riştin

glosses:
rêtin, rijandin, rêjan, xalî kirin
 tiştek bi taybetî yên şil ji erdekî xalî kirin

text: Her roj ji nû ez kuştimeYekser ji xwînê riştimeTîr û xedengên Mecerê

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

الإراقة

roman: al-ʾirāqa

ipa: /rɪʃˈtɪn/

hyphenation: riş·tin


ریدن

glosses: rîtin, gû kirin, destava stûr xweş kirin


destava stûr xweş kirin

etymology_text: Ji destava + stûr + xweş + kirin


destava zirav xweş kirin

etymology_text: Ji destava + zirav + xweş + kirin


zimîn

glosses: forma diyar ya tewandî ya yekjimar ji ziman

forms: زمین

ipa: /zɪˈmiːn/

hyphenation: zi·mîn


زمین خوردن

forms: zamin xordan (romanization)

etymology_text: Ji زمین (zamin) + خوردن (xordan).


زندگی

forms: zendegi (romanization)

زندگی کردن

roman: zendegi kardan

زندگینامه

roman: zendegi-nâme

زنده

roman: zende


زندگی کردن

forms: zendegi kardan (romanization)

etymology_text: Ji زندگی (zendegi) + کردن (kardan).

اقامت داشتن

roman: eqâmat dâštan


نامه

forms: nâme (romanization)

دانشنامه

roman: dânešnâme

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-نامه.wav

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-نامه.wav


زیستن

forms: زی (present)

آبزی

roman: âb-zi


ساختن

forms:
sâxtan (romanization)
ساز (present)

etymology_text: Ji pehlewî.

ساخته

roman: saxte

translation: sexte

ساختگی

roman: saxtegî

ساخته کار

roman: sextekar

translation: sextekar

ساز

roman: sâz

سازه

roman: sâze

ساختمان

roman: sâxtemân

سازمان

roman: sâzmân

ساختار

roman: sâxtâr

سازنده

roman: sâzande

سازگار

roman: sâzgâr


ساختمان

forms: saxtiman (romanization)

etymology_text: Ji ساختن (saxten, “çêkirin”) + مان- (“-man”).

audio: Fa-ساختمان.ogg

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-ساختمان.wav


سانسور

glosses: sansûr, qedexekirina gotina yan weşandina tiştekî

etymology_text: Ji fransî [Peyv?]


kuxîn

glosses: dengê kuxikê jê hatin, dengê kuxe-kuxê ji dev û gewriyê hatin

forms:
dikuxim (present)
dikuxî (present)
dikuxe (present)
dikuxin (present)
bikuxe (imperative singular)
bikuxin (imperative plural)
kuxîm (past)
kuxiyam (past)
kuxî (past)
kuxiyayî (past)
kuxî (past)
kuxiya (past)
kuxiyan (past)
–kux– (root present)
–kuxîm– / –kuxiya– (root past)
ez dikuxim (indicative present positive)
ez nakuxim (indicative present negative)
ez kuxîmim / kuxiyam (indicative past positive)
ez nekuxîmim / nekuxiyam (indicative past negative)
tu dikuxî (indicative present positive)
tu nakuxî (indicative present negative)
tu kuxîmî / kuxiyayî (indicative past positive)
tu nekuxîmî / nekuxiyayî (indicative past negative)
ew dikuxe (indicative present positive)
ew nakuxe (indicative present negative)
ew kuxîm / kuxiya (indicative past positive)
ew nekuxîm / nekuxiya (indicative past negative)
em dikuxin (indicative present positive)
em nakuxin (indicative present negative)
em kuxîmin / kuxiyan (indicative past positive)
em nekuxîmin / nekuxiyan (indicative past negative)
hûn dikuxin (indicative present positive)
hûn nakuxin (indicative present negative)
hûn kuxîmin / kuxiyan (indicative past positive)
hûn nekuxîmin / nekuxiyan (indicative past negative)
ew dikuxin (indicative present positive)
ew nakuxin (indicative present negative)
ew kuxîmin / kuxiyan (indicative past positive)
ew nekuxîmin / nekuxiyan (indicative past negative)
ez dikuxîmim / dikuxiyam (imperfect positive)
ez nedikuxîmim / nedikuxiyam (imperfect negative)
ez kuxîmibûm / kuxiyabûm (positive)
ez nekuxîmibûm / nekuxiyabûm (negative)
tu dikuxîmî / dikuxiyayî (imperfect positive)
tu nedikuxîmî / nedikuxiyayî (imperfect negative)
tu kuxîmibûyî / kuxiyabûyî (positive)
tu nekuxîmibûyî / nekuxiyabûyî (negative)
ew dikuxîm / dikuxiya (imperfect positive)
ew nedikuxîm / nedikuxiya (imperfect negative)
ew kuxîmibû / kuxiyabû (positive)
ew nekuxîmibû / nekuxiyabû (negative)
em dikuxîmin / dikuxiyan (imperfect positive)
em nedikuxîmin / nedikuxiyan (imperfect negative)
em kuxîmibûn / kuxiyabûn (positive)
em nekuxîmibûn / nekuxiyabûn (negative)
hûn dikuxîmin / dikuxiyan (imperfect positive)
hûn nedikuxîmin / nedikuxiyan (imperfect negative)
hûn kuxîmibûn / kuxiyabûn (positive)
hûn nekuxîmibûn / nekuxiyabûn (negative)
ew dikuxîmin / dikuxiyan (imperfect positive)
ew nedikuxîmin / nedikuxiyan (imperfect negative)
ew kuxîmibûn / kuxiyabûn (positive)
ew nekuxîmibûn / nekuxiyabûn (negative)
ez ê bikuxim (future positive)
ez ê nekuxim (future negative)
ez ê kuxîmibim / kuxiyabim (future perfect positive)
ez ê nekuxîmibim / nekuxiyabim (future perfect negative)
tu yê bikuxî (future positive)
tu yê nekuxî (future negative)
tu yê kuxîmibî / kuxiyabî (future perfect positive)
tu yê nekuxîmibî / nekuxiyabî (future perfect negative)
ew ê bikuxe (future positive)
ew ê nekuxe (future negative)
ew ê kuxîmibe / kuxiyabe (future perfect positive)
ew ê nekuxîmibe / nekuxiyabe (future perfect negative)
em ê bikuxin (future positive)
em ê nekuxin (future negative)
em ê kuxîmibin / kuxiyabin (future perfect positive)
em ê nekuxîmibin / nekuxiyabin (future perfect negative)
hûn ê bikuxin (future positive)
hûn ê nekuxin (future negative)
hûn ê kuxîmibin / kuxiyabin (future perfect positive)
hûn ê nekuxîmibin / nekuxiyabin (future perfect negative)
ew ê bikuxin (future positive)
ew ê nekuxin (future negative)
ew ê kuxîmibin / kuxiyabin (future perfect positive)
ew ê nekuxîmibin / nekuxiyabin (future perfect negative)
ez kuxîmime / kuxiyame (perfect positive)
ez nekuxîmime / nekuxiyame (perfect negative)
ez kuxîmibûme / kuxiyabûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez nekuxîmibûme / nekuxiyabûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu kuxîmiyî / kuxiyayî (perfect positive)
tu nekuxîmiyî / nekuxiyayî (perfect negative)
tu kuxîmibûyiye / kuxiyabûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu nekuxîmibûyiye / nekuxiyabûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew kuxîmiye / kuxiyaye (perfect positive)
ew nekuxîmiye / nekuxiyaye (perfect negative)
ew kuxîmibûye / kuxiyabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nekuxîmibûye / nekuxiyabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em kuxîmine / kuxiyane (perfect positive)
em nekuxîmine / nekuxiyane (perfect negative)
em kuxîmibûne / kuxiyabûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em nekuxîmibûne / nekuxiyabûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn kuxîmine / kuxiyane (perfect positive)
hûn nekuxîmine / nekuxiyane (perfect negative)
hûn kuxîmibûne / kuxiyabûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn nekuxîmibûne / nekuxiyabûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew kuxîmine / kuxiyane (perfect positive)
ew nekuxîmine / nekuxiyane (perfect negative)
ew kuxîmibûne / kuxiyabûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nekuxîmibûne / nekuxiyabûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bikuxim (present subjunctive positive)
(bila) ez nekuxim (present subjunctive negative)
(bila) ez kuxîmibim / kuxiyabim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez nekuxîmibim / nekuxiyabim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bikuxî (present subjunctive positive)
(bila) tu nekuxî (present subjunctive negative)
(bila) tu kuxîmibî / kuxiyabî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu nekuxîmibî / nekuxiyabî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikuxe (present subjunctive positive)
(bila) ew nekuxe (present subjunctive negative)
(bila) ew kuxîmibe / kuxiyabe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nekuxîmibe / nekuxiyabe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bikuxin (present subjunctive positive)
(bila) em nekuxin (present subjunctive negative)
(bila) em kuxîmibin / kuxiyabin (preterite subjunctive positive)
(bila) em nekuxîmibin / nekuxiyabin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bikuxin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nekuxin (present subjunctive negative)
(bila) hûn kuxîmibin / kuxiyabin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn nekuxîmibin / nekuxiyabin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikuxin (present subjunctive positive)
(bila) ew nekuxin (present subjunctive negative)
(bila) ew kuxîmibin / kuxiyabin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nekuxîmibin / nekuxiyabin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez bikuxîmama / bikuxiyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez nekuxîmama / nekuxiyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez kuxîmibûma / kuxiyabûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez nekuxîmibûma / nekuxiyabûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu bikuxîmayî / bikuxiyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu nekuxîmayî / nekuxiyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu kuxîmibûyayî / kuxiyabûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew bikuxîma / bikuxiyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nekuxîma / nekuxiyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew kuxîmibûya / kuxiyabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nekuxîmibûya / nekuxiyabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em bikuxîmana / bikuxiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em nekuxîmana / nekuxiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em kuxîmibûna / kuxiyabûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em nekuxîmibûna / nekuxiyabûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn bikuxîmana / bikuxiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nekuxîmana / nekuxiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn kuxîmibûna / kuxiyabûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nekuxîmibûna / nekuxiyabûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bikuxîmana / bikuxiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nekuxîmana / nekuxiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew kuxîmibûna / kuxiyabûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nekuxîmibûna / nekuxiyabûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê bikuxîmama / bikuxiyama (present conditional positive)
ez ê nekuxîmama / nekuxiyama (present conditional negative)
ez ê kuxîmibûma / kuxiyabûma (preterite conditional positive)
ez ê nekuxîmibûma / nekuxiyabûma (preterite conditional negative)
tu yê bikuxîmayî / bikuxiyayî (present conditional positive)
tu yê nekuxîmayî / nekuxiyayî (present conditional negative)
tu yê kuxîmibûyayî / kuxiyabûyayî (preterite conditional positive)
tu yê nekuxîmibûyayî / nekuxiyabûyayî (preterite conditional negative)
ew ê bikuxîma / bikuxiyaya (present conditional positive)
ew ê nekuxîma / nekuxiyaya (present conditional negative)
ew ê kuxîmibûya / kuxiyabûya (preterite conditional positive)
ew ê nekuxîmibûya / nekuxiyabûya (preterite conditional negative)
em ê bikuxîmana / bikuxiyana (present conditional positive)
em ê nekuxîmana / nekuxiyana (present conditional negative)
em ê kuxîmibûna / kuxiyabûna (preterite conditional positive)
em ê nekuxîmibûna / nekuxiyabûna (preterite conditional negative)
hûn ê bikuxîmana / bikuxiyana (present conditional positive)
hûn ê nekuxîmana / nekuxiyana (present conditional negative)
hûn ê kuxîmibûna / kuxiyabûna (preterite conditional positive)
hûn ê nekuxîmibûna / nekuxiyabûna (preterite conditional negative)
ew ê bikuxîmana / bikuxiyana (present conditional positive)
ew ê nekuxîmana / nekuxiyana (present conditional negative)
ew ê kuxîmibûna / kuxiyabûna (preterite conditional positive)
ew ê nekuxîmibûna / nekuxiyabûna (preterite conditional negative)
(tu) bikuxe (imperative present positive)
(tu) nekuxe (imperative present negative)
(hûn) bikuxin (imperative present positive)
(hûn) nekuxin (imperative present negative)
کوخین

etymology_text: Dengê onomatopoetîk "kux / kuxe-kux / kux-kux" + -în

јӧткӱрер

roman: ǰötkürer

јӧдӱлдеер

roman: ǰödüldeer

কহা

roman: koha

কাহা

roman: kaha

йүткереү

roman: yütkerew

ка́шляць

roman: kášljacʹ

кашляну́ць

roman: kašljanúcʹ

কাশা

roman: kaśa

ка́шлям

roman: kášljam

ꨚꨓꨭꩀ

roman: patuk

咳嗽

roman: késou

ӳсĕр

roman: üsĕr

سَعَلَ

roman: saʿala

كاح

roman: kāḥ

سعل

roman: sʕal

كحب

roman: kḥab

كح

roman: kaḥḥ

հազալ

roman: hazal

کهیدن

roman: kohidan

سرفیدن

roman: sorfidan

سرفه کردن

roman: sorfe kardan

დახველება

roman: daxveleba

ხველა

roman: xvela

खांसना

roman: khānsnā

השתעל

roman: hishtaél

ಕೆಮ್ಮು

roman: kemmu

жөтөлүү

roman: cötölüü

기침하다

roman: gichimhada

ໄອ

roman: ʼai

ᦺᦀ

roman: ˙ʼay

ка́шла

roman: kášla

ᡶᡠᠴᡳᡥᡳᠶᠠᠮᠪᡳ

roman: fucihiyambi

ханиах

roman: haniah

खोक्नु

roman: khoknu

ଖାସିବା

roman: khasiba

ਖੰਘਣਾ

roman: khaṅghṇā

жөтелу

roman: jötelu

ка́шлять

roman: kášljatʹ

кашляну́ть

roman: kašljanútʹ

कासते

roman: kāsate

ဢႆ

roman: ʼǎy

сулфидан

roman: sulfidan

இருமு

roman: irumu

ไอ

roman: ai

దగ్గు

roman: daggu

ютәлләү

roman: yutälläü

གློ་འཁོགས་པ

roman: glo 'khogs pa

གློ་བརྒྱབ

roman: glo brgyab

གློ་གྱག

roman: glo gyag

ка́шляти

roman: kášljaty

кашляну́ти

roman: kašljanúty

ក្អក

roman: kʼɑɑk

הוסטן

roman: hustn

βήχω

roman: vícho

βήσσω

roman: bḗssō

ipa: /kʊˈxiːn/

hyphenation: ku·xîn


kuxîn

йүткерек

roman: yütkerek

йүтәл

roman: yütäl

ка́шаль

roman: kášalʹ

ка́шлица

roman: kášlica

ချောင်း

roman: hkyaung:

ханяадан

roman: xanjaadan

ханяалга

roman: xanjaalga

咳嗽

roman: késou

سُعْلَة

roman: suʿla

سُعَال

roman: suʿāl

كحة

roman: kuḥa, kaḥa

كحة

roman: kuḥḥa

سعلة

roman: suʕla

كحبة

roman: kuḥba

հազ

roman: haz

سرفه

roman: sorfe

ხველა

roman: xvela

დახველება

roman: daxveleba

खांसी

roman: khānsī

खाँसी

roman: khā̃sī

שיעול \ שִׁעוּל

roman: shi'úl

жөтөл

roman: cötöl

기침

roman: gichim

ສຽງໄອ

roman: sīang ʼai

ໄອ

roman: ʼai

ചുമ

roman: cuma

ханиад

roman: haniad

ханиалга

roman: hanialga

खोकी

roman: khokī

хуыфӕг

roman: x°yfæg

يۆتەل

roman: yötel

ਖੰਘ

roman: khaṅgh

жөтел

roman: jötel

ка́шель

roman: kášelʹ

сулфа

roman: sulfa

இருமல்

roman: irumal

ютәл

roman: yutäl

གློ

roman: glo

הוסט

roman: hust

βήχας

roman: víchas

βήξ

roman: bḗx


kuxik

glosses: Dengê bilind û dirinde û nexweş yê ku (bi taybetî bêhemdî mirovî) ji gewriya mirovî tê.

forms:
کوخک
kuxk

etymology_text: Dengê onomatopoetîkkux + -ik.

йүткерек

roman: yütkerek

йүтәл

roman: yütäl

ка́шаль

roman: kášalʹ

ка́шлица

roman: kášlica

ချောင်း

roman: hkyaung:

ханяадан

roman: xanjaadan

ханяалга

roman: xanjaalga

咳嗽

roman: késou

سُعْلَة

roman: suʿla

سُعَال

roman: suʿāl

كحة

roman: kuḥa, kaḥa

كحة

roman: kuḥḥa

سعلة

roman: suʕla

كحبة

roman: kuḥba

հազ

roman: haz

سرفه

roman: sorfe

ხველა

roman: xvela

დახველება

roman: daxveleba

खांसी

roman: khānsī

खाँसी

roman: khā̃sī

שיעול \ שִׁעוּל

roman: shi'úl

жөтөл

roman: cötöl

기침

roman: gichim

ສຽງໄອ

roman: sīang ʼai

ໄອ

roman: ʼai

ไอ

roman: ai

దగ్గు

roman: daggu

ក្អក

roman: kʼɑɑk

ipa: /kʰʊˈxɪk/


onomatopoetîk

glosses:
dengê siriştî, peyvên ku dişibin dengê xwe yê siriştî,
peyvên ku ji dengên siriştî hatine çêkirin

forms:
onomatopoetîktir (comparative)
herî onomatopoetîk (superlative)
onomatopoetîktirîn (superlative)
onomatopeyîk
ئۆنۆماتۆپۆئهتیک
ئۆنۆماتۆپۆوهتیک

etymology_text: Ji yûnanî ὀνοματοποιία (ὀnomatopoiía) (onomatopoiia "çêkirina peyvan bi zarvekirina dengan") ji ονοματοποιέω (onomatopoieo, "çêkirina navan") ji ὄνομα (onoma, "nav") ji ποιέω (poieo, "çêkirin") + -tîk


سفید

forms: safêd (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-سفید.wav


سفید

forms:
safêd (romanization)
سپید

etymology_text: Ji farisiya navîn [Peyv?].

سیاه

roman: seyah

سفید پوست

roman: safêd pûst

سفید پوش

roman: safêd puš

سفید شدن

roman: safêd šodan

سفید کردن

roman: safêd kerdan

رنگ

roman: rang


کشیدن

forms:
kašidan, kešidan (romanization)
کش (present)

آب کشیدن

roman: ʾāb kašidan

دراز کشیدن

roman: derâz kešidan

نفس کشیدن

roman: nafas kešidan


شاشیدن

glosses: mîstin, mîz kirin, destava zirav xweş kirin

forms: šâšidan (romanization)

etymology_text: Ji شاش (şaş) + ـیدن (-îden).


شستن

forms:
šostan (romanization)
شوی (present)
شور (present)


شماریدن

glosses: jimartin, hejmartin, hijmartin, hesibandin, hesab kirin, hisêb kirin


شناختن

forms:
şinaxten (romanization)
شناس (present)

etymology_text:
Ji farisiya navîn 𐭱𐭭𐭠𐭧𐭲𐭭 (šnāxtan, “zanîn, nasîn”), ji farisiya kevn 𐎧𐏁𐎴𐎠𐎿𐎠𐏃𐎹 (xšnāsāhiy). Ji proto-hindûîranî *ȷ́ānáHti, ji proto-hindûewropî *ǵn̥néh₃ti.
Têkildar e دانستن (dânestan, “know”), kurmancî zanîn, belûçî زانگ (zánag), îngilîzî know.

شناسنامه

roman: šenâsnâme

شناسا

roman: šenâsâ

شناسایی

roman: šenâsâī

شناسایی کردن

roman: šenâsâī kardan

بازشناختن

roman: bâzšenâxtan


شناسایی کردن

forms: šenâsâyi kerden (romanization)

etymology_text: Ji شناسایی (šenâsâyi) + کردن (kerden).


شنیدن

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-شنیدن.wav


guhê xwe danê

glosses: guhdarî kirin, hewl dan ku bi guhan bibîze

glosses: guhdarî kirin, îtaet kirin, bi gotina kesekî kirin, li gor daxwaza kesekê/î kirin

forms:
گوهێ خوه دانێ
guhê xwe dan

etymology_text: guh + -ê + xwe + dan + -ê


guhê xwe dan

glosses: guh dan, guhdarî kirin, bala xwe dan dengan:

forms:
guhê xwe didim (present)
guhê xwe didî (present)
guhê xwe dide (present)
guhê xwe didin (present)
guhê xwe bide (imperative singular)
guhê xwe bidin (imperative plural)
guhê xwe da (past)
guhê xwe da (past)
guhê xwe da (past)
guhê xwe da (past)


شکایت

forms: šekâyat (romanization)

etymology_text: Deyn ji farisî شِكَايَة.

شکایت کردن

roman: šekâyat kerden


şikist

forms: şikest

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


شکستن

forms:
šekastan (romanization)
شکن (present)


شیرین

glosses: şîrîn, têrşekir, şekirdar, şekirkirî, ne tal, ne tehl

glosses: rûşîrîn, xweşdivî, xweştivî, delal, dilber, berdilî

forms:
شرین
شێرین


شیرین

forms: širin (romanization)

شیرینی

roman: širini

شیرین کردن

roman: širin kardan

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-شیرین.wav

шырын

roman: şyryn


شیرین

glosses: Şîrîn (Şahbanûya Ermenistanê û jina Xisrewê duyem, lehengeke di Şahnameyê de.)

etymology_text: Ji farisiya navîn 𐭱𐭩𐭫𐭩𐭭 (šīrēn, “şîrîn”).


kurdî-krîlî

glosses: alfabeya krîlî (rusî) ya ku pê kurdî tê/dihat nivîsîn (li Sovyetistanê)

forms:
kurdî-kirîlî
کوردی-کریلی
кӧрди-крили
kurdî-erebî


kurdî-krîlî

glosses: Tişta/ê ku bi wê alfabeyê hatiye nivîsîn.

text: "Kurd" bi alfabeya kurdî-krîlî wiha tê nivîsîn: Кӧрд.


صبر

forms: sabr (romanization)

etymology_text: Ji erebî صَبْر (ṣabr).

صبر کردن

roman: sabr kardan


صبر کردن

glosses: bêhnfireh bûn, sebir kirin, tehemil kirin, hewîn (dihewe / bihewe)

forms: sabr kardan (romanization)

etymology_text: Ji صبر (sabr) + کردن (kardan).


bêhnfireh

glosses:
Bisebr, baldirêj, tolerant, sabir, sebrdar, ne bêhnteng,
kesa/ê sebr heye, kesa/ê zû-zû bêhnteng nabe.

glosses: Pejirîner, qebûlker, tehemilker.^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
bêhinfere
bêhinfereh
bêhinfire
bêhinfireh
bêhnfere
bêhnfereh
bêhnfire
bênfire
bênfere
bênfereh
bênfireh
bihinfere
bihinfereh
bihinfire
bihinfireh
bihnfere
bihnfereh
bihnfire
bihnfireh
bîhinfere
bîhinfereh
bîhinfire
bîhinfireh
bîhnfere
bîhnfereh
bîhnfire
bîhnfireh
bînfere
bîhnferhe
bînfereh
bînfire
bînfirhe
bînfireh

etymology_text: Ji bêhn + fireh.

терпеливейший

roman: terpelivejšij

терпеливейшая

roman: terpelivejšaja

терпеливейшее

roman: terpelivejšeje

υπομονετικός

roman: ypomonetikós

υπομονετική

roman: ypomonetikí

υπομονετικό

roman: ypomonetikó


صحبت

glosses: suhbet, axivîn, peyivîn, gotûbêj, devjenkî

forms: sohbat (romanization)

etymology_text: Ji erebî صُحْبَة (ṣuḥba).

درست صحبت کردن

roman: dorost sohbat kerden

صحبت کردن

roman: sohbat kerden


صورت

forms: surat (romanization)

etymology_text: Ji erebî صورة.

چهره

roman: čehre

بدن

roman: beden

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-صورت.wav


طلب

forms: talab (romanization)

etymology_text: Ji erebî طَلَب (ṭalab).


طالب

etymology_text: طَلَبَ (ṭalaba, “daxwaz kirin”)


طالب

forms: tâleb (romanization)

etymology_text: Ji erebî طَلَبَ (ṭalaba, “daxwaz kirin”).


xêvik

glosses: aqilsivik, dînik, kêmaqil, xirrexav, geve, lur, hişsivik, bodek, peledîn, tirredîn, bûdele, xêtik, balûle

text: Dibêje “Rastî tevlîheve û bê bêserûbere, aydolojî vê tevlîheviyê ji hole radikin û çareseriyên hesan pêşniyardikin. Bi vê sedemê kesen ne jîr û xêvik berê xwe didin van rêxistin û aydolojiyên parêzker an jî lîberal.

ref: Encamê Lekolîna Zanistî. Kesên xêvik dibin nijadperest https://web.archive.org/https://www.rojavanews.com/kurdish/index.php/cihan/item/2519-rojava-news arşîv, rojavanews.com, 2015

text: Xêvik û bêhiş nebin, gotiye kurd, ez nabim Rewanduz Begê (yê ku teslîm bûye) duyem.

ref: Rêberê Kurd ê herî çeleng, lê bênav https://web.archive.org/http://www.bitlisname.com/2016/02/15/rebere-kurd-e-heri-celeng-le-benav-3/ arşîv, bitlisname.com, 2016


ظهور

forms: zuhûr (romanization)

etymology_text: Ji erebî ظُهُور (ẓuhūr).


ظهور

forms: zuhur (romanization)


zihûr

glosses: diyarbûn, berçavbûn, xwiyabûn, geşî, biriqîn

text:
Ew Hebîbê Min di pişta te zuhûr
Lew Melek têne temaşeyê ji dûr

ref: Mela Hisênê Bateyî

forms:
زهوور
ظهوور
zuhûr


عاشق

forms:
'aşiq (romanization)
ئاشق

etymology_text: Ji erebî عَاشِق (ʿāšiq), têkilî عشق ('işq, 'eşq, “evîn, hezkirin”).


عاشق

forms: 'âšeq (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-عاشق.wav


عاشق

etymology_text: Ji erebî عَاشِق (ʿāšiq).

عاشق بودن

roman: 'âšeq budan


عشق

glosses: evîn, dildarî, hezkirin, viyan, vîn, eşq, işq

forms:
'işq (romanization)
ئشق
ئهشق
عهشق

etymology_text: Ji erebî عِشْق (ʿišq), têkildarî عاشق ('aşiq): evîndar, hezker, dildar, aşiq


عشق

glosses: evandin, jê hez kirin, viyan, heyran bûn

forms: 'eşiqe (romanization)


عشق

forms: 'ešq (romanization)

etymology_text: Ji erebî عِشْق (ʿišq).

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-عشق.wav


عرق کردن

forms: ereq kerden (romanization)

etymology_text: Ji عرق (ereq) + کردن (kerden).


xuh dan

forms:
xwih dan
xweh dan
xwê dan
xuh dayîn
xwey dan

etymology_text: Ji xuh + dan.

ipa: /xʊh dɑːn/

hyphenation: xuh dan


عطسه

glosses: bêhnişk, bêhnijîn, pişmîn, firijîn, pişkîn, pijmîn

forms: 'etsi (romanization)

عطسه کردن

roman: 'etsi kerden


bêhnişk

glosses: bêhnijîn, dengê bêhnijînê, pişmîn, firijîn, pişkîn, pijmîn

forms:
bênişk
bihnişk
bîhnişk
bînişk
bawişk
بێهنشک

etymology_text: Belkî ji bêhn + hişk anku nefeskêşanasert

喷嚏

roman: pēntì

عطاس

roman: `uTās

փռշտոց

roman: pʻṙštocʻ

чихание

roman: čixánije

נאָס

roman: nos

ipa: /beːhˈnɪʃk/


عطسه کردن

glosses: bêhnijîn, pişmîn, firijîn, pişkîn, pijmîn

forms: etsi kerden (romanization)

etymology_text: Ji عطسه ('etsi) + کردن (kerden).


علاقه

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-علاقه.wav


ne ti hal bûn

glosses: di rewşek xirab de bûn, bêhal bûn, halê wê/wî nexweş bûn, ne di halek baş de bûn

forms:
ne çi hal bûn
ne çu hal bûn
ne tu hal bûn


عکس

forms: 'aks (romanization)

etymology_text: Ji erebî عَكْس (ʿaks).

عکس گرفتن

roman: 'eks giriften

translation: wêne girtin, resim girtin

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-عکس.wav


غلط

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-غلط.wav


غلط

forms: ẍelet (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-غلط.wav


فرستادن

glosses: şandin, hinartin, bi rê kirin, verê kirin

forms: firistaden (romanization)

فرستاده

roman: ferestâde


فراموش

forms: farâmuš (romanization)

فراموش کردن

roman: feramûş kerden

translation: ji bîr kirin

فراموشی

roman: feramûşî

translation: jibîrkirin


jibîrkirî

glosses: nehesibandî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
jibîrakirî
ژبیرکری
bîrkirî
jiberkirî

etymology_text: Ji ji + bîr + kirî


فرمودن

glosses: ferman kirin, emir kirin, ferman dan, emir dan

forms: fermûden (romanization)


fermûn

etymology_text: Têkildarî ferman

ipa: /fɛɾˈmuːn/

hyphenation: fer·mûn


fermûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


argûr

glosses: Darikê agir bi serî ve yê mirov di dest xwe de digerrîne daku ronahiyê bide.

glosses: pêtal, yelmûm, sûk, gûrnewt^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
çira
find
şemal

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

薪火

roman: xīnhuǒ

ჩირაღდანი

roman: čiraɣdani

אבוקה

roman: avukah

횃불

roman: hwaetbul

факел

roman: fakel

ipa: /ɑːɾˈɡuːɾ/

hyphenation: ar·gûr


فروختن

forms:
foruxtan (romanization)
فروش (present)

خریدن

roman: xaridan


فهماندن

glosses: tê gihandin, fehmandin, rave kirin, şirove kirin

forms: fehmanden (romanization)


tê gihandin

glosses:
fehmandin, jê re rave kirin, bo şirove kirin,
alîkariya kesekî kirin daku di tiştekî bigihe anku tiştekî fehm bike

forms: tê gehandin

etymology_text: tê (di wê/wî) + gihandin

ipa: /teː ɡɪhɑːnˈdɪn/

hyphenation: tê gi·han·din

notes: têgihandin têgehandin


fehmandin

glosses:
tê gihandin, jê re rave kirin, bo şirove kirin,
alîkariya kesekî kirin daku di tiştekî bigihe anku tiştekî fehm bike

glosses: alîkarî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
difehmînim (present)
difehmînî (present)
difehmîne (present)
difehmînin (present)
bifehmîne (imperative singular)
bifehmînin (imperative plural)
fehmand (past)
fehmand (past)
fehmand (past)
fehmand (past)
–fehmîn– (root present)
–fehmand– (root past)
ez difehmînim (indicative present positive)
ez nafehmînim (indicative present negative)
min fehmand (indicative past positive)
min nefehmand (indicative past negative)
tu difehmînî (indicative present positive)
tu nafehmînî (indicative present negative)
te fehmand (indicative past positive)
te nefehmand (indicative past negative)
ew difehmîne (indicative present positive)
ew nafehmîne (indicative present negative)
wê/wî fehmand (indicative past positive)
wê/wî nefehmand (indicative past negative)
em difehmînin (indicative present positive)
em nafehmînin (indicative present negative)
me fehmand (indicative past positive)
me nefehmand (indicative past negative)
hûn difehmînin (indicative present positive)
hûn nafehmînin (indicative present negative)
we fehmand (indicative past positive)
we nefehmand (indicative past negative)
ew difehmînin (indicative present positive)
ew nafehmînin (indicative present negative)
wan fehmand (indicative past positive)
wan nefehmand (indicative past negative)
min difehmand (imperfect positive)
min nedifehmand (imperfect negative)
min fehmandibû (positive)
min nefehmandibû (negative)
te difehmand (imperfect positive)
te nedifehmand (imperfect negative)
te fehmandibû (positive)
te nefehmandibû (negative)
wê/wî difehmand (imperfect positive)
wê/wî nedifehmand (imperfect negative)
wê/wî fehmandibû (positive)
wê/wî nefehmandibû (negative)
me difehmand (imperfect positive)
me nedifehmand (imperfect negative)
me fehmandibû (positive)
me nefehmandibû (negative)
we difehmand (imperfect positive)
we nedifehmand (imperfect negative)
we fehmandibû (positive)
we nefehmandibû (negative)
wan difehmand (imperfect positive)
wan nedifehmand (imperfect negative)
wan fehmandibû (positive)
wan nefehmandibû (negative)
ez ê bifehmînim (future positive)
ez ê nefehmînim (future negative)
minê fehmandibe (future perfect positive)
minê nefehmandibe (future perfect negative)
tu yê bifehmînî (future positive)
tu yê nefehmînî (future negative)
teyê fehmandibe (future perfect positive)
teyê nefehmandibe (future perfect negative)
ew ê bifehmîne (future positive)
ew ê nefehmîne (future negative)
wê/wîyê fehmandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nefehmandibe (future perfect negative)
em ê bifehmînin (future positive)
em ê nefehmînin (future negative)
meyê fehmandibe (future perfect positive)
meyê nefehmandibe (future perfect negative)
hûn ê bifehmînin (future positive)
hûn ê nefehmînin (future negative)
weyê fehmandibe (future perfect positive)
weyê nefehmandibe (future perfect negative)
ew ê bifehmînin (future positive)
ew ê nefehmînin (future negative)
wanê fehmandibe (future perfect positive)
wanê nefehmandibe (future perfect negative)
min fehmandiye (perfect positive)
min nefehmandiye (perfect negative)
min fehmandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nefehmandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te fehmandiye (perfect positive)
te nefehmandiye (perfect negative)
te fehmandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nefehmandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî fehmandiye (perfect positive)
wê/wî nefehmandiye (perfect negative)
wê/wî fehmandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nefehmandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me fehmandiye (perfect positive)
me nefehmandiye (perfect negative)
me fehmandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nefehmandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we fehmandiye (perfect positive)
we nefehmandiye (perfect negative)
we fehmandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nefehmandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan fehmandiye (perfect positive)
wan nefehmandiye (perfect negative)
wan fehmandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nefehmandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bifehmînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nefehmînim (present subjunctive negative)
(bila) min fehmandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nefehmandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bifehmînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nefehmînî (present subjunctive negative)
(bila) te fehmandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nefehmandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bifehmîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nefehmîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî fehmandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nefehmandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bifehmînin (present subjunctive positive)
(bila) em nefehmînin (present subjunctive negative)
(bila) me fehmandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nefehmandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bifehmînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nefehmînin (present subjunctive negative)
(bila) we fehmandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nefehmandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bifehmînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nefehmînin (present subjunctive negative)
(bila) wan fehmandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nefehmandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bifehmanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nefehmanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min fehmandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nefehmandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bifehmanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nefehmanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te fehmandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nefehmandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bifehmanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nefehmanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî fehmandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nefehmandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bifehmanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nefehmanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me fehmandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nefehmandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bifehmanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nefehmanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we fehmandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nefehmandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bifehmanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nefehmanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan fehmandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nefehmandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bifehmanda (present conditional positive)
minê nefehmanda (present conditional negative)
minê fehmandibûya (preterite conditional positive)
minê nefehmandibûya (preterite conditional negative)
teyê bifehmanda (present conditional positive)
teyê nefehmanda (present conditional negative)
teyê fehmandibûya (preterite conditional positive)
teyê nefehmandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bifehmanda (present conditional positive)
wê/wîyê nefehmanda (present conditional negative)
wê/wîyê fehmandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nefehmandibûya (preterite conditional negative)
meyê bifehmanda (present conditional positive)
meyê nefehmanda (present conditional negative)
meyê fehmandibûya (preterite conditional positive)
meyê nefehmandibûya (preterite conditional negative)
weyê bifehmanda (present conditional positive)
weyê nefehmanda (present conditional negative)
weyê fehmandibûya (preterite conditional positive)
weyê nefehmandibûya (preterite conditional negative)
wanê bifehmanda (present conditional positive)
wanê nefehmanda (present conditional negative)
wanê fehmandibûya (preterite conditional positive)
wanê nefehmandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bifehmîne (imperative present positive)
(tu) nefehmîne (imperative present negative)
(hûn) bifehmînin (imperative present positive)
(hûn) nefehmînin (imperative present negative)
فههماندن
fahmandin
famandin
fêhmandin
fêmandin

etymology_text: Ji fehm + -andin.

ipa: /fɛhmɑːnˈdɪn/

hyphenation: feh·man·din


فکر

glosses:
Bi alfabeya erebî nivîsina fikir.
raman, hizir, pûnij


فکر

forms: fekri (romanization)

فکر کردن

roman: fikir kerden

روشنفکر

roman: roušanfekr


قبول

قبول

roman: qabul

قبول

roman: kabul


قبول

forms: qebul (romanization)

etymology_text: Ji erebî قَبُول (qabūl).


قبول کردن

forms: qabul kerden (romanization)

etymology_text: Ji قبول (qabul) + کردن (kerden).


لازم

forms: lazim (romanization)

لازم بوون

roman: lazim bûn

لازم کرن

roman: lazim kirin


لازم

glosses: lazim, pêwîst, hewce, pêdivî, gerek, divê


لازم

etymology_text: Ji erebî لَازِم (lāzim).


لذت

forms: lezzet (romanization)

لذة

roman: lezze[t]

لذت بردن

roman: lezzat bordan


لنگیدن

glosses: kulîn, wek kulekan bi rê ve çûn, xingilîn

forms: lengîden (romanization)


hêga

glosses: zevî, erdê çandinê, axa ku dexlûdan (genim / ceh û hwd) lê tê çandin

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *h₂éǵros (“zevî”), hevrehaअज्र (ajra) ya sanskrîtî, ἀγρός (agros) ya yûnaniya kevn, ager ya latînî, արտ (art) ya ermenî, acre ya îngilîzî, åker ya swêdî.


aẍa

ipa: /ɑːˈɣɑː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-aẍa.wav

hyphenation: a·ẍa


birîkar

glosses: Rêvebirek ku li wezaret û departmanên dewletê kar dike. Piştî wezîrek hikûmetê yan jî serokê departmanek dewletê, di pileya duyemînde tê, wekîl

text: Duh Mesûd Barzanî, serokê Herêma Kurdistanê pêşwaziya birîkarê wezîrê derve yê Tirkiyê Freydun Sinirlîoglu û şandeya pêre kir. Di wê serdanê de, birîkarê wezîrê derve yê Tirkiyeyê peyama hikûmeta xwe ya taybet bi aloziyên ser sînor û pêşketinên dawiyê yên li rojhelata navîn, bi taybetî jî Sûriyê û Êranê gihand Barzanî.

ref: Barzanî bi birîkarê wezîrê derve yê Tirkiyê re civiya, pukmedia.com, 09/2011

forms:
rêveber
serperişt
ragir
sponsor

ipa: /bɪɾiːˈkɑːɾ/


undersecretary

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-undersecretary.wav


rawêjkar

glosses: Şareza yan pisporek ku bi şêweyek fermî yan jî ne fermî şîretan dide kesan (bi taybetî siyasetvanan).

text: Çend sale Xelîl Duhokî vegeryae Kurdistanê û bûye rawêjkar li Wezareta Rewşenbîrîya Hukmeta Herêma Kurdistanê.

ref: HHevpeyvin Digel Hozanvanê Kurd Xelîl Duhokî, 2010-10; .voanews.com


adviser

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-adviser.wav


ماندن

forms: manden (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-ماندن.wav


مجبور

forms: majbur (romanization)

etymology_text: Ji erebî مَجْبُور (majbūr).

مجبور کردن

roman: majbur kerden


مجروح

forms: mecrûḧ (romanization)


مداخله

etymology_text: Ji erebî مداخلة.


مرطوب

forms: mertûb (romanization)


معرفی

forms: mu'refî (romanization)


مغلوب

forms: meẍlûb (romanization)


bi avê zanîn

glosses: melevan bûn, avjen bûn, sobar bûn, melevanîkirin zanîn, şarezaya/ê avjeniyê bûn

text:
Min dil da te, poşman im: te dil da ber derba şûr
Ez bi avê nizanim, te ez kirime behrek kûr.

ref: Said Yusuf, Min dil da te https://web.archive.org/http://www.stranenkurdi.com/said-yusuf-min-dil-da-te/ arşîv, stranenkurdi.com, 2011


مفقود

forms: mefqûd (romanization)

etymology_text: Ji erebî مَفْقُود (mafqūd).

مفقود کردن

roman: mafqud kardan


مهاجرت

forms: mohâjerat (romanization)

مهاجرت کردن

roman: mohâjerat kerden

مهاجرتی

roman: mohâjerati

مهاجر

roman: mohâjer


مهاجر

forms: mohâjer (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî مُهَاجِر (muhājir).


نمودن

glosses: diyar bûn, xwiya bûn, berçav bûn, hatin dîtin

forms: namudan (romanization)

نمایان

roman: nemâyân


نامیدن

glosses: bi nav kirin, nav lê kirin, nav danîn ser, navandin

forms: namîden (romanization)


bi nav kirin

glosses: nav lê kirin, nav danîn ser, navandin, nav danê

forms:
bi nav dikim (present)
bi nav dikî (present)
bi nav dike (present)
bi nav dikin (present)
bi nav bike (imperative singular)
bi nav bikin (imperative plural)
bi nav kir (past)
bi nav kir (past)
bi nav kir (past)
bi nav kir (past)
bi nav –k– (root present)
bi nav –kir– (root past)
ez bi nav dikim (indicative present positive)
ez bi nav nakim (indicative present negative)
min bi nav kir (indicative past positive)
min bi nav nekir (indicative past negative)
tu bi nav dikî (indicative present positive)
tu bi nav nakî (indicative present negative)
te bi nav kir (indicative past positive)
te bi nav nekir (indicative past negative)
ew bi nav dike (indicative present positive)
ew bi nav nake (indicative present negative)
wê/wî bi nav kir (indicative past positive)
wê/wî bi nav nekir (indicative past negative)
em bi nav dikin (indicative present positive)
em bi nav nakin (indicative present negative)
me bi nav kir (indicative past positive)
me bi nav nekir (indicative past negative)
hûn bi nav dikin (indicative present positive)
hûn bi nav nakin (indicative present negative)
we bi nav kir (indicative past positive)
we bi nav nekir (indicative past negative)
ew bi nav dikin (indicative present positive)
ew bi nav nakin (indicative present negative)
wan bi nav kir (indicative past positive)
wan bi nav nekir (indicative past negative)
min bi nav dikir (imperfect positive)
min bi nav nedikir (imperfect negative)
min bi nav kiribû (positive)
min bi nav nekiribû (negative)
te bi nav dikir (imperfect positive)
te bi nav nedikir (imperfect negative)
te bi nav kiribû (positive)
te bi nav nekiribû (negative)
wê/wî bi nav dikir (imperfect positive)
wê/wî bi nav nedikir (imperfect negative)
wê/wî bi nav kiribû (positive)
wê/wî bi nav nekiribû (negative)
me bi nav dikir (imperfect positive)
me bi nav nedikir (imperfect negative)
me bi nav kiribû (positive)
me bi nav nekiribû (negative)
we bi nav dikir (imperfect positive)
we bi nav nedikir (imperfect negative)
we bi nav kiribû (positive)
we bi nav nekiribû (negative)
wan bi nav dikir (imperfect positive)
wan bi nav nedikir (imperfect negative)
wan bi nav kiribû (positive)
wan bi nav nekiribû (negative)
ez ê bi nav bikim (future positive)
ez ê bi nav nekim (future negative)
minê bi nav kiribe (future perfect positive)
minê bi nav nekiribe (future perfect negative)
tu yê bi nav bikî (future positive)
tu yê bi nav nekî (future negative)
teyê bi nav kiribe (future perfect positive)
teyê bi nav nekiribe (future perfect negative)
ew ê bi nav bike (future positive)
ew ê bi nav neke (future negative)
wê/wîyê bi nav kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê bi nav nekiribe (future perfect negative)
em ê bi nav bikin (future positive)
em ê bi nav nekin (future negative)
meyê bi nav kiribe (future perfect positive)
meyê bi nav nekiribe (future perfect negative)
hûn ê bi nav bikin (future positive)
hûn ê bi nav nekin (future negative)
weyê bi nav kiribe (future perfect positive)
weyê bi nav nekiribe (future perfect negative)
ew ê bi nav bikin (future positive)
ew ê bi nav nekin (future negative)
wanê bi nav kiribe (future perfect positive)
wanê bi nav nekiribe (future perfect negative)
min bi nav kiriye (perfect positive)
min bi nav nekiriye (perfect negative)
min bi nav kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min bi nav nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te bi nav kiriye (perfect positive)
te bi nav nekiriye (perfect negative)
te bi nav kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te bi nav nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî bi nav kiriye (perfect positive)
wê/wî bi nav nekiriye (perfect negative)
wê/wî bi nav kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî bi nav nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me bi nav kiriye (perfect positive)
me bi nav nekiriye (perfect negative)
me bi nav kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me bi nav nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we bi nav kiriye (perfect positive)
we bi nav nekiriye (perfect negative)
we bi nav kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we bi nav nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan bi nav kiriye (perfect positive)
wan bi nav nekiriye (perfect negative)
wan bi nav kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan bi nav nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bi nav bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez bi nav nekim (present subjunctive negative)
(bila) min bi nav kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min bi nav nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bi nav bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu bi nav nekî (present subjunctive negative)
(bila) te bi nav kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te bi nav nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bi nav bike (present subjunctive positive)
(bila) ew bi nav neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî bi nav kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî bi nav nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bi nav bikin (present subjunctive positive)
(bila) em bi nav nekin (present subjunctive negative)
(bila) me bi nav kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me bi nav nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bi nav bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn bi nav nekin (present subjunctive negative)
(bila) we bi nav kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we bi nav nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bi nav bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew bi nav nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan bi nav kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan bi nav nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bi nav bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min bi nav nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min bi nav kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min bi nav nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bi nav bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te bi nav nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te bi nav kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te bi nav nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bi nav bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî bi nav nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bi nav kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî bi nav nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bi nav bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me bi nav nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me bi nav kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me bi nav nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bi nav bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we bi nav nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we bi nav kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we bi nav nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bi nav bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan bi nav nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan bi nav kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan bi nav nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bi nav bikira (present conditional positive)
minê bi nav nekira (present conditional negative)
minê bi nav kiribûya (preterite conditional positive)
minê bi nav nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê bi nav bikira (present conditional positive)
teyê bi nav nekira (present conditional negative)
teyê bi nav kiribûya (preterite conditional positive)
teyê bi nav nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bi nav bikira (present conditional positive)
wê/wîyê bi nav nekira (present conditional negative)
wê/wîyê bi nav kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê bi nav nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê bi nav bikira (present conditional positive)
meyê bi nav nekira (present conditional negative)
meyê bi nav kiribûya (preterite conditional positive)
meyê bi nav nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê bi nav bikira (present conditional positive)
weyê bi nav nekira (present conditional negative)
weyê bi nav kiribûya (preterite conditional positive)
weyê bi nav nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê bi nav bikira (present conditional positive)
wanê bi nav nekira (present conditional negative)
wanê bi nav kiribûya (preterite conditional positive)
wanê bi nav nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) bi nav bike (imperative present positive)
(tu) bi nav neke (imperative present negative)
(hûn) bi nav bikin (imperative present positive)
(hûn) bi nav nekin (imperative present negative)
ب ناڤ کرن
bi-nav kirin
binav kirin

etymology_text: Ji bi + nav + kirin

именувам

roman: imenuvam

назовавам

roman: nazovavam

命名

roman: mìngmíng

سَمّى

roman: sámma

անվանել

roman: anvanel

կոչել

roman: kočʻel

نامیدن

roman: nâmidan

이름짓다

roman: ireum-jitda

называть

roman: nazyvát’

назвать

roman: nazvát’

именовать

roman: imenovát’

наименовать

roman: naimenovát’

నామకరణ

roman: nāmakaraṇa

אָנרופֿן

roman: onrufn

ονομάζω

roman: onomázo

ονοματίζω

roman: onomatízo

ipa: /bɪ nɑːv kɪˈɾɪn/