troyka

glosses: Erebaneya sêhespî; taxoka ji aliyê sê hespan tê kişandin.

text: Troyka li Rûsyayê cureyeke erebeya bi teker, an jî taxokê ye, ku ji aliya sê hespan ve tê kişandin û tê wateya Sêyane. Di serdema kevin de li Rûsyayê ajotina Troykayê weke diyardeya torîniyê dihat jimartin û tenê malbatên zadegan dikaribûn wan erebeyan bikar bînin. Lê, ji bo vegihastina postya dewletê û dabînkirina agahiyên lezgîn di navbeyna paytext û herêmên din ên Rûsyayê de jî, erebeyên Troyka bi berfirehî dihatin bikaranîn. Erebeya troyka ji bo ajotina bi lez bo riyên dûr hatiye dîzaynkirin û li gorî dema xwe, gihîştiye leza herî bilind. Û girêdana hespan bi taxok, an jî bi erebeyan, bi şêwaza troyka jî pir sivik û sade ye. Troykaya Rûsî di sedsala 19an de li Ewropayê gelek bi navûdeng bûye û beşdarî di gelek pêşangehên navneteweyî de kiriye. Di nava demê de, bi pêşveçûna teknolojiyê ve, Troyka bi tunebûnê re rûbirû dimîne. Lê bi saya Mûzeya `Troykaya Rûsî` ew nêrît vedigere li jiyanê. Li vê Mûzeyê ji bo erebeyên Troyka hespên taybet - hespên Orlov têne perwerdekirin û hemû dîrok û nêrîtên troikayê tê de têne pêşandan.

ref: Rudaw.net/kurmanci 1/2019

forms: troîka

etymology_text: Ji rusî тро́йка (tróyka, “sêtik, koma sê tiştan/kesan”) ji три (trî, “sê”).

тро́йка

roman: trójka

三套車

roman: sāntàochē

三套馬車

roman: sāntàomǎchē

트로이카

roman: teuroika

трі́йка

roman: tríjka

τρόικα

roman: tróika


truakar

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: kincê ku dirêjiya mil di navbera enîşk û qevdika dest de ye (ji bo cil û bergên jinan)


trup

glosses: trup (koma şanogerên ku di eynî şanoyê de dixebitin)


trük

glosses: truk (pêşaniya ku di sinema û şanoyê de bi hostatiyeke teknîkî tê kirin)


tufan

text: Nuh tufanı.

glosses: tofan (tiştê pir tîr û sift û tund û dijwar)

text: Bu heyecan tufanı içinde.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-tufan.wav


tuh sana

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: tifî hey li te, tû li te be, qeda li te keve, tifû li te


tuhaf

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: ecêb, ecayîb, seyr (tiştê ku mirov jê metel dimîne)

text: Tuhaf bir şey.

glosses: ecayîb (tişt an jî kesê ku jê nayê fêmkirin)


tuhafına gitmek

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: li ecêba (yekî) çûn, ecêba (yekî) jê re çêbûn, heyreta (yekî) jê re çêbûn


tulum

glosses: cewar, meşk, çalemeşk, dizgar (cureyek amûrî fûyî ye)

glosses: kisbet (kincê ku navmil û şal bi heve ye)


tulum çıkarmak

glosses: kirin eyar, kirin hîz (ji bo derxistina çermê heywan, bêyî ku singê wê biqelêşin)


tulumbacı

glosses: tulumbevan (ew kesê ku tulumbeyên şewatê dibe cihê şewatê û ji bo temartina şewatê alîkariyê dike)


tulyum

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-tulyum.wav


tumba

glosses: hopela (di zimanê zarokan de, gava xwe diavêjin ser cihên xwe)


tumba etmek

glosses: serobin kirin (wekî serobinkirina qeyikê) der

glosses: qelabtina erebe an jî vagonê (ji bo valakirina bar)


tumşuk

glosses: kêr, nikulkêr (nikulê kêr ê mîna eyloyan)


tundra

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-tundra.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-tundra.wav


tungsten

glosses: tungsten, navê din ê elementa wolframê, kurtebêja wê T


tunç

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-tunç.wav


tunç bilekli

glosses: bizend û bend (kesê ku mil û zendên wî xurt in)


tunçlamak

glosses: qemirandin, qemitandin (wekî rengê tûnc kirin)


tunçlaştırmak

glosses: vejandina sembolekê bi peykereke ji tûnc çêkirî


tur

pos: conj

pos_title: Girêdek

audio: LL-Q34002 (sun)-Yudajatnika-tur.wav


turalamak

glosses: (di hin leyîstikan de) bi goşê destmalê ku girêk lê hatiye xistin, li yekî dan


turan t

glosses: ûran (navê dewleta ku dixwest ku hemû tirkan bike yek)


turfalamak

glosses: pûte pê nedan, qîmet pê nedan, nirx pê nedan


turfanda

glosses: nûber, nûbar, xêve, beragî, nûgiha, nûgihîştî, nûgihayî, terwende, sebiq

glosses: nû, teze (tiştê ku hê nû derdikeve rastê)


turfandacı

glosses: xweykerê nûberan (kesê ku nû bertiyê dike û wan difiroşe)


turfandalık

glosses: cihê nûberan (cihê ku lê mêwe û sebzeye nûber tê xwedikirin)


turistik

glosses: geştyarî, turîstîk (tiştê bi turîzmê ve têkildar)

text: Turistik hotel.


turizm

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-turizm.wav


turizm bakanlığı

glosses: wezareta turîzmê, wezîriya geşt û guzarê


turna gagası

glosses: derzîşivan, derzîlok (Geranium robertianum)


turna geçidi

glosses: pêtiyê biharê (firtûneyeka ku biharê çêdibe)


turnacı

glosses: qulingvan (di yeniçeri ocağı de leşkerên ku bi padişah re diçûn nêçîrê, li seg û tajiyênêçîrê dinihêrin û çend heb qulingan bi xwe re diğerinin)


turnayı gözünden vurmak

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: li çavê qulingê xistin (berjewendiyek an jî qazenceke ku nedihate hêvîkirin bi dest xistin)


turp

glosses: tivir, tevir, tivrik, tevrik, selketûr, tevrik (Raphanus sativus)


turpun sıkından seyreği iyidir

glosses: çûn û hatin bi şîranî, her tişt bi şîranî


turuncu

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-turuncu.wav


turunç

glosses: tirinc (mêweya vê ya ku dişibe porteqalê lê tehma wêir e)


turşu

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-turşu.wav


turşu gibi olmak

glosses: ji halê xwe de ketin, bûn ji halê Xwedê de ketin (ji bo pir mandîbûnê)


turşulaşmak

glosses: mehitîn, melizîn (ji bo pir pelçiqîna tiştekî)


turşuluk

glosses: ê tirşînê (tiştê ku bi kêrî çêkirina tirşînê tê)


turşusunu kurmak

text: Bir kısmetin çıkar çıkmaz seni vereceğiz, turşunu kuracak değiliz.


tutamak

glosses: pêgir (tiştê ku mirov xwe pê digire, xwe dispêrê)


tutamaksız

glosses: bêpêgir, bêçembil (tiştê ku pê girteka wî nîn e)


tutkal

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-tutkal.wav


tutkun

glosses: dildayî, dilbestî, dilketî, dilda, dilberdayî, meclûp


tutkunluk

glosses: dildayîtî, dilbestîbûn, dilketîbûn, dildatî, dilberdayîtî


tutmak

text: Ateşi tutma elini yakar.

text: Hırsızı tuttu.

text: Kuş tutacağız.

text: İki yalanını tutum, çok korktu.

text: Siz gelinceye kadar çocuğu ben tutarım.

text: Bu yazı iki sütun tutar.

glosses: erd) girtin (ji bo berf, pûk, avî û tiştên wisa)

text: Şu yağan kar bir tutsun, seyreyle sen ertesi gün çocukları.

text: İki yıl zor kendini iktidarda tutabildi.

text: Çevresinde kimse onu sevmemiş, tutmamış.

text: Sözünü tutmadı.

text: Bu söz ötekini tutuyor.

text: Kendime burada iki katlı ev tuttum.

text: Yediği yemek onu tuttu.

text: Kardeşim onun kız kardeşini tutar.

text: Avradın ilenci tutarsa iki gözün kör olur.

text: Kumar oynuyor, yenilirse kızıyor, başı tutuyor.

text: O şimdi çoktan köyü tutmuştur.

text: Aldığım şeyler milyon tutmuş.

text: Vapur İzmir'i tutmayacakmış.

text: Evini temiz tutuyor.

text: Tutalım ki senin bunda suçun yok.

text: Adamı taşa tuttular.

text: Bunu borcunuza tutuyorum.

text: Saati kulağına tuttu.

text: Çocuğun yemeğine dikkat etmeli ki biraz et tutsun.

text: Süt kaymak tutmuş.

text: Tane tutmuş.

text: Küçüğünden tutun büyüğüne kadar.

text: Aşı tutmuş.

text: Eli ayağı tutuyor niye çalışmasın ki?

text: Bu iş iki saat tuttu.

glosses: bi alikariya lêkera kirinê) not girtin, zebt girtin

text: Boya iyi tutmadı.

text: Paltosunu tuttu.

text: Konuklara şeker tut.

text: Öksürüğünü tuttu.

glosses: berê xwe dan (cihekî), ber pê de çûn, riya (cihekî) girtin

text: Evin yolunu tuttular

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-tutmak.wav


tutmaç

glosses: cureyek şorbeya ji mast e ku ji hevî rê çargoşeyî tê çêkirin


tutsak

glosses: dîl, destgîr, êsîr, girtî, gêrûde, dîlgirtî (kesê ku di şer de tê girtin)

glosses: êsîr (kesê ku ne bi serê xwe ye, ne serbest e)

glosses: evdal, reben (kesê ku bi yekî ve pir girêdayî ye)

text: Siz patronunuzun tutsağısınız.


tutsak etmek

glosses: kirin dîl, kirin êsir, dîl girtin, êsîr girtin


tutturma

glosses: pêgirtin, berdewamkirin, hingaftin, pêvekirin


tutturmak

text: Bir türkü tutturmuşum.

glosses: pê ve danîn, bi hev ve danîn (bi fîlket, derzî û tiştên wisa)

text: Taşı attı ama tutturamadı.


tutuk

glosses: lalûte, keke, fafik (kesê ku bi teql diaxive)

text: Tutuk konuşmak.


tutuk evi

glosses: ragirtîxane, girtîgeh, girtîxane, bendîxane, tewqîfxane


tutuklamak

glosses: girtin, ragirtin, tewqîf kirin, derdest kirin

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-tutuklamak.wav


tutuklanmak

glosses: hatin girtin, hatin ragirtin, hatin tewqîfkirin


tutuklatmak

glosses: dan girtin, dan ragirtin, dan tewqîfkirin


tutuksuz

glosses: bêragirtîbûn, xeyrî mewqûf (kesê ku bêyî bê girtin tê darizandin)


tutulma

glosses: hiçinîn, qerimîn, lihevgerîn, lihevqerimîn


tutulmak

glosses: hiçinîn, qerimîn, herçiqîn, li hev gerin, li hev qerimin, cewa bûn, li hev hişk bûn

text: Her tarafım tutulmuş.

text: Güneş tutulmuş.

text: Hastalığa tutuldu.


tutulu

text: Bizim takımda bütün yerler evvelden tutulu.


tutumlu

glosses: sexbêr, rabesî, qitût, destlêgirtî, tima


tutumlu olmak

glosses: dest lê girtin, sexbêrî bûn, qitûtî bûn, destê xwe lê girtin


tutumluluk

glosses: sexbêrîtî, rabesîtî, qitûtî, destlêgirtîbûn


tutunacak dalı olmak

glosses: (yek) ku pê ewle bûn tune bûn, (kesê) ku pê bextê xwe bîne tune


tutunmak

text: Saldırı karşısında tutunamadı.

text: Durumu gayet iyi, orada tutunmuş.


tutuşmak

glosses: bi nava hev ketin, ketin hev, bi hev ketin

text: Kavgaya tutuştular.

glosses: agir pê ketin, darîn, ayişîn, agir avêtin (tiştekî)


tutuşturmak

text: Kadın eline mektubu tutuşturdu.


tuvalet

glosses: mitewze, tewzîn, tualet (karê xweşûştin, traşbûn, kine wergirtin, xwe xemilandin û şekirinê)

glosses: tualet (kincê rewneqdar ê jinan ku di civînên şevbihûrkan de li xwe dikin)

glosses: mitewze, tewzîn, tualet (tiştên ku ji bo xwepaqijkirin û lixwenêrînê pêwist in)

glosses: daşir, avdestxane, destavxane, pêgeh, edepxane, avrêjxane, qedemgeh, kenef, tuvalet, taharetxane

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-tuvalet.wav


tuvalet masası

glosses: maseya xemlandinê, maseya mitewzeyê (maseya bineynik ku jin xwe li berê dixemilînin)


tuyuğ

glosses: menzûmeya ku bi arûzê û di teşeyê maniyê de hatiye nivisîn


tuzak kurmak

glosses: dafik danîn, feq danîn, tapik danîn, feq vegirtin, dafik dadan, daf vedan, xefik vedan, dafik venandin, dafik vegirtin

glosses: kemîn danîn, kemîn vedan, bûse danîn, kemîn vegirtin


tuzaklamak

glosses: dafik danîn, lepik danîn, tapik danîn, kemîn danîn, kirin lepikê, kirin faqê


tuzağa düşmek

glosses: ketin dafê, ketin lepikê, ketin tapikê, ketin kemînê


tuzcul

glosses: xwêhez (riweka ku ji axa bixwê hez dike)


tuzla buz etmek

glosses: hûroxango kirin, helhelî kirin, helîberhelî kirin, helohûro kirin (ji bo tiştên ku tên şikandin)


tuzla buz olmak

glosses: helohûro bûn, hûroxango bûn, helhelî bûn (ji bo tiştên mîna camê)


tuzu kuru

glosses: tişt pê nebûn, karê (yekî) li rê bûn, kumê yekî/yekê li sêrî fireh bûn

text: Filan adam geçim zorluğu çekmiyor çünkü adamın tuzu kuru.


tuzu olmak

glosses: piça xwe pê xistin (alîkariya yekî tê de hebûn)


tuğamiral

glosses: di nav hêzên deryayî de amîralê herî payenîzm


tuğgeneral

glosses: mîrlîwa, tuxgeneral, di artêşê de generalê herî payenizm


tuğla harmanı

glosses: rasta acûran, cihê ku tuxle lê tên çêkirin


tuş

glosses: tûş (ji bo tûşên alavên nolî piyano hwd.) daktilo


tökezleme

glosses: leqitîn, terpilîn, litimîn, şelifîn, setimîn, hilingiftin, setmebûn, tilpekîbûn, likimîn, kumişîn, hilkimîn


tökezlemek

glosses: leqitîn, terpilîn, litimîn, nikisîn, şengizîn,tengijîn,ferqizîn, şelifîn, setimîn, hilingiftin, şetme bûn, tilpekî bûn, likimîn, kumişîn, hilkumîn


tökezlenmek

glosses: hatin leqitandin, hatin litimandin, hatin terpilandin, hatin setimandin, hatin şelifandin, hatin hatin likumandin, hatin kumişandin, hilkimandin


tökezletme

glosses: terpilandin, litimandin, likimandin, leqitandin, şelifandin, setimandin, hilingaftin


tökezletmek

glosses: terpilandin, litimandin, likimandin, leqitandin, şelifandin


tökezmek

glosses: leqitîn, terpilîn, litimîn, şelifîn, şetme bûn, tilpekî bûn, hilkimîn


töre

glosses: gerdîş, tore (tevahiya dab û nêrîtan ku di civakekê de bi cih bûne)


töre tanımazlık

glosses: Felsefeyeke ku prensîbên exlaqî qebûl nake.


törelsiz

glosses: negerdîşî, netoreyî (tiştê derî gerdîşê)


törpü

glosses: dorpî (ji bo ya zirav û tenik, wekî ya neynokan)


tös

glosses: ters (ji bo ku heywan berepaş here tê gotin)


töskürtmek

glosses: pir kirin, ewş kirin (ji bo bi paşveavêtina dijmin)


tövbeler olsun

glosses: li min tobe be, li min wehd û ahda Xwedê be, wehd be, wehda Xwedê be


tüccar

glosses: (piraniya têcir), bazirgan, têcir, tucar

etymology_text: Ji erebî تُجَّار (tujjār), pirjimara تَاجِر (tājir).


tüfek

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-tüfek.wav


tüfekhane

glosses: tivingxane (cihê ku lê tivingan çêdikin)


tüfekçi

glosses: kesê erkedar ku padîşah û serayê diparêze

glosses: tivingvan (kesê ji çîna leşkerên ku bi temîrkirin û çêkirina pêwistiyên şer ve têkildar e)


tükeniş

glosses: ketin, nemayîn (ji bo kar û awayê van lêkeran)


tükenme

glosses: ketin, neman (bêpertavbûn, jiqudûmketin)


tükenmek

glosses: ketin, neman (bêpertav bûn, ji qudûm ketin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-tükenmek.wav


tükenmişlik

glosses: nemabûnî, hêztêdenemabûn, jihalketîbûn, jipertavketîbûn


tüketici

glosses: mezêxer, serfkar, birandox, berxwer, berxur

text: Tüketici hakları.


tüketim

glosses: mezaxî, mezax, mezaxtin, berxwarin, biran


tüketim toplumu

glosses: civaka mezaxê (an ji mezaxtinê), civaka serfkariyê


tükürük

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-tükürük.wav


tükürüğünü yutmak

glosses: xweziya xwe daqurtandin, xweziya xwe daqulandin


tülbent

glosses: dolbent, tulbent (xavik, çarik, meles, merxeme, laçik, kevnik, demamik)


tümden

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: bi tûnî, bi tevayî, saxekî, têkde, pêkve


tümsek

glosses: kilom, tûmik, qilom, qoqiz, mitik, mit, til, zop, mitilok, girik, tilm (tepikên biçûk)


tümsekli

glosses: bikilom, biqilom, bimitik, bitûmik, bitepik


tümör

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-tümör.wav


tüneklemek

glosses: lîsîn, lîs bûn, çûn lîs, veniştin, tar girtin


tünel

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-tünel.wav


tüneme

glosses: lîsîn, veniştin, dadan, lêniştin, targirtin


tünemek

glosses: lîsîn, veniştin, dadan, lê niştin, daniştin, tar girtin,pûnîn


tür

glosses: çeşîd, teşîd, çeşn, celeb, cure, tewr, texlît

text: Edebi türler.

text: Yazı türleri.

text: Bu tür davranışlar.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-tür.wav


türban

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-türban.wav


türdeş

glosses: hemcure, hemcelep, hemçeşît, hemçeşn, hemteşîd, hemcins


türdeşlik

glosses: hemcuretî, hemcelebî, hemçeşnî, hemteşîdî, hemçeşîdî, hemcinî


türedi

glosses: kesê ku bi awayekî neheq derketiye pêş û bûye xwedî statuyekê


türeme

glosses: verêj, piraştin, peydebûn, derketin, çêbûn


türetmek

text: Yeni kelimeleri türetmiş.


türk meşesi

glosses: cureyek berûya ku li Tirkiyeyê peyde dibe (Quercus cerris)


türkuaz

glosses: pîroze, firûze (rengê ku bi hêşîn ve ye)

glosses: pîroze, firûze (tiştê ji rengî pîrozeyê)


türkçeleştirmek

glosses: Tirkî kirin (ji peyvên biyan xwerûkirina zimanê Tirkî)


türkçü

glosses: Tirkperest (kesê ku dayê dû rêbaza Tirkîtiyê)


türkü yakmak

glosses: stran çêkirin, kilam çêkirin, li serê kilam derxistin, kilam avêtin serê, li ser (yekî) kilam derxistin


türlü

glosses: curedar, curecure, cur bi cur, celeb celeb, têvil

glosses: tirşik, hêyavk (navê xwarina ku ji sebzeyên cur bi cur tê çêkirin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-türlü.wav


türlü türlü

glosses: çeşîd çeşîd, celeb bi celeb, cur bi cur, teşîd bi teşîd, texlîd bi texlîd


tütme

text: Sigara tütüyordu.


tütmek

text: Dumanı tüten bir vapur.

text: Soba tütüyor.


tütsü

glosses: berdû (karê dana ber dû ji bo xurekên wekî goşt û masiyan)


tütsü gözü

glosses: dûkêşk (di kon û reşmalan de çaviya ku jê dû derdikeve)


tütsü yapmak

glosses: dan ber dû (ji bo xurekên mîna goşt û masî)


tütsülemek

glosses: pixûr şewitandin (cihekî bi dûyê pixûrê dagirtin)

glosses: dan ber dû, li ber dû girtin (ji bo xurekên mîna goşt û masî)


tüttürmek

glosses: kişandin, kulpandin (ji bo nêrgile, cigare, pîpo)


tütün

text: Tütün kokuyorsun.


tütün ekmek

glosses: titûn danîn, titûn çandin, titûn li erdê xistin


tüy

glosses: konik, pûrt, pûrtik, tûk (bi giştî ji bo firindeyan)

glosses: pirtik, pirçik (pirtika li ser rehik, mêwe û pot û pertalan)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-tüy.wav


tüy düzmek

glosses: pirç hêşîn bûn, pûrt hêşîn bûn (fi bo heywanan)

glosses: cil û bergen pak li xwe kirin (ji bo mirovan)


tüy siklet

glosses: hespê ku di hindiktirîn kîloyê de dikeve pêşbaziyê


tüylendirmek

glosses: bi pirç kirin, bi pûrt kirin, bi pirtik kirin


tüyleri diken diken olmak

text: Tüylerim diken diken oldu.

glosses: canê (yekî) bijû dan, pirçûlaskî bûn, muçirkî bûn, pirçûk dan (ji ber tirs û sermayê)

glosses: mûyê (yekî) bûn mîna şûjinan, mûyê canê (yekî) çik bûn, mûyê () gizir bûn, pirçûk (yek) hilanîn, mû li canê (yekî) bûn şûjin, mûyê canê (yekî) gijgijîn, li (yekî) ecêb çêbûn


tüymek

glosses: fîsikandin, fiskirandin, fizirandin, xwe qelizandin, rafizirîn, qelizîn, revîn (argo)


ucu bucağı olmamak

glosses: ne serî bûn ne binî bûn, ne serî hebûn ne jî binî

text: O ucu bucağı olmayan ovalar.


ucu ortası belli olmamak

glosses: (iş için) ne serî ye ne binî ye (ji bo karê ku zehf e)


ucube

glosses: sosret, sodret, zehar (tiştê pir seyr, tiştê ecayîb)

glosses: sosretok, seyronek, ecêbok (kesê pirr seyr)


ucun ucun

text: Ucun ucun arabaya baktı.


ucunda ölüm bulunmak

text: Ne yapalım ucunda ölüm yok ya!


ucunu kaçırmak

glosses: serî ji dest hatin berdan, serî ji dest derketin


ucuz

glosses: erzan (ji bo tiştê ku bi kedeke hindik bi dest tê xistin)

text: Ucuz bir başarı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ucuz.wav


ucuz alan, pahalı alır

glosses: erzan kirî heban çirî, erzan kiro, himban diro


ucuza kapatmak

glosses: li ber avê kirîn (pir bi erzan kirîna malekî)


ucuza çıkmak

glosses: ketin karê (gava mirov tiştekî bi erzanî dide çêkirin)


ucuzcu

glosses: erzanfiroş (kesê ku malên xwe kêmbiha difiroşe, erzan difiroşe)

glosses: erzankir (kesê li malên erzan digere ji bo ku bikire)


word: ucuzdur vardır illeti, pahalıdır vardır hikmeti


ucuzluk

glosses: terzanî (enzîlat, damping; biuameleya qanûnî dewra erzaniyê)


uf

glosses: bi tiştekî nexweş bûn, axiftineka neşîrîne li def musilmanan

forms: ûf


ufacık

glosses: qicikî, biçûçik, qicûcik, kiçikî, hûrikî


ufak

glosses: qicik, hûr, hûrik, kiçik, qij, qic, qincik, liwîr, biçûçik

text: Ufak ev.

glosses: biçûk (kesê ku ji aliyê jî û temen ve hîn biçûk e)

text: Ufak bir ameliyatla kurtulacaksın.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-ufak.wav


ufak tefek

text: Kapımda ufak tefek bir kadın duruyor.


ufak çapta

glosses: li gor çapana xwe, li gorî eslê xwe hîn biçûk


ufaklı

glosses: hûrik (tiştê ku di hundirê wê de teneyên hûrik û biçûçik hene)


ufaklık

glosses: qico, çûço, çûro, çûrê (ji bo zarokan, di gava denglêkirinê de)


ufakça

glosses: hûrikî, hûrhûrkî, hûrikokî, qicûcokî, qucîcankî, biçûçikî


ufalama

glosses: pişirandin, herîstandin, hûrandin, hûrkirin, surandin, şifirandin, herîşandin, hewirandin, pizirandin, firikandin, gelifandin, firidandin, firdikandin, perisandin, merisandin


ufalamak

glosses: pişirandin, herîstandin, hûrandin, hûr kirin, surandin, şifirandin, herîşandin, hewirandin, pizirandin, firikandin, gelifandin, firidandin, firdikandin, perisandin, merisandin


ufalanma

glosses: pişirîn, pizirîn, firikîn, surîn, gelifîn, firidîn, firdikîn, herîşîn, şifirîn, hûrbûn, hewirîn, perisîn, merisîn


ufalanmak

glosses: pişirîn, pizirîn, surîn, firikîn, gelifîn, firidîn, firdikîn, hûr bûn, hewirîn, herîşîn, şifirîn, perisîn, merisîn


ufalmak

glosses: civitîn, kişîn hev, çûn hev, kişîn ser hev, çûn ser hev


ufarak

text: Üst katta ufarak bir oda var.


ufkunu genişletmek

glosses: ware bînahiya xwe zêde kirin, hîn bêhtir agahî û nêrîn bi dest xistin


uflayıp puflamak

glosses: kirin ufîn û kufîn, kirin ufînî, kirin ufeuf


ufunetlenmek

glosses: axivîn, ragirtin, kêm girtin (ji bo birînan)


ukalâca

glosses: lewçeyane, ûqeleyane, bi lewçeyî, bi pirbêjî, bi teqayî, bi ûqeleyî


ukde

glosses: kul, kul û derd (tiştê ku di hundirêirov de dibe derd)


ulah

glosses: Ûlah (navê gelê xwecihê Romanyayê ku Tirkên Osmanî li wan danîne)


ulak

glosses: peyamber, rewan, xeberdox, peyk, xeberdar, teter


ulam

audio: LL-Q33549 (jav)-Thersetya2021-ulam.wav


ulama

glosses: biservekirin, lêzêdekirin, îlavekirin, zotkirin

glosses: lê zêdekirî, biservekirî, qertafkirî, zotkirî


ulamak

glosses: bi ser ve kirin, lê zêde kirin, îlave kirin, zot kirin, qertaf kirin


ulanmak

glosses: lê hatin zêdekirin, bi ser ve hatin kirin, hatin îlawekirin, hatin zotkirin, hatin qertafkirin


ulaşılmak

glosses: hatin gihandin, hatin gihîştin, hatin ragihandin


ulaşmak

text: İp karşıya ulaşmıyor.

text: Nehirler denizlere ulaşıyor.


ulu

glosses: bilind, jorîn, mezin, gir, berz (ji bo tiştên berbiçav)

text: Ulu dağlar.

glosses: mezin, gewre (ji bo kesên ku giramî ji wan re tê kirin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ulu.wav


ululamak

glosses: girisandin, mezin girtin, mezin hesibandin


ululuk

text: Ama kul özünü alıp insan benzeyişinde doğarak ululuğunu bir yana bıraktı. İnsan biçimine bürünmüş olarak ölüme, çarmıh üzerinde ölüme bile boyun eğip kendini alçalttı.

translation: Lê belê wî mezinahiya xwe ji xwe xist, xasîtiya xulam stand û bû mîna mirovan, di şiklê mirovan de xuya bû. Wî xwe nizim kir, îtaet kir û çû mirinê, heta çû mirina li ser xaçê.

ref: Filîpî 2:7-8, Peymana Nû


ulumak

glosses: zûrîn, kûzîn, zûkîn, ûzîn (ji bo gur, çeqel û kûçikan)

glosses: orin (ji bo mirovan, gava ku pir digirin)


ulus

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ulus.wav


ulusal konsey

glosses: civata neteweyî, civatmilet, konseya milî


ulusallaştırmak

glosses: neteweyî kirin, gelemperî kirin (neteweyîkirina dem û dezgehan)


uluslararası

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-uluslararası.wav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uluslararası.wav


ulûfe

glosses: ulûfe (miziya ku Osmaniyan ji sêehan carekê dida leşkerên kapikulu û hin erkedarên seray û dewletê)


ulûfeci

glosses: di nav yeniçeriyan de sinifeke siwarî ya leşkeran


ulûhiyet

glosses: ûlûhiyet, baweriya yek xwedatiyê, wesfê xwedantiyê


umacı

glosses: behovan, behokvan, hûkovan, kuleşûtikvan, ew kesê ku jibo xapandinê basê tiştên xirab dike re dibêjin weke ku zarokan pê bixapîne


umacı gibi

glosses: (tişt an jî kesê) zişt û kirêt, bêmirês, qebîh


ummadığın taş baş yarar

glosses: kevirê ku mirov jê hêvî nake jixwe ew serê mirov dişkêne


ummak

glosses: fikir jê kirin, jê fikir kirin, fikra () kirin, guman kirin, texmîn kirin

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-ummak.wav


umudunu kırmak

glosses: dilê (yekî) jê sar kirin, hêviya (yekî) jê şikandin


umulmadık

glosses: qet jê hêvî nekirin, (me ) hîç jê hêvî nedikir


umum

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-umum.wav


umur görmüş

glosses: di karên girêng de mayî (ji bo kesê kamil û dinyadîtî)

glosses: xweytecrûbe, dinyasanî (kesê ku tecrûbcya wî pir e)


umursamaz

glosses: xemok, xemsar, behbûr, guhnedêr, xemnexur, paxavpêneker (kesê ku bala xwe an jî girîngiyê nade tiştekî)


umut

glosses: hêvî, umîd, mefer, awat, umûd, ût û umûd

glosses: hêvî, umîd (tişt an jî kesê ku vê beste dide)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-umut.wav


umut etmek

glosses: hêvî kirin, umîd kirin, çav lê bûn, çav li rê bûn


umutlandırma

glosses: hêvîdarkirin, bihêvîkirin, meferdarkirin, umîdwarkirin


umutlandırmak

glosses: hêvîdar kirin, umîdwar kirin, meferdar kirin, bi hêvî kirin


umutlanma

glosses: hêvîdarbûn, bihêvîbûn, umîdwarbûn, meferdarbûn


umutlanmak

glosses: hêvîdar bûn, umîdwar bûn, bi hêvî bûn, meferdar bûn


umutlu

glosses: hêvîdar, bihêvî, bimefer, meferdar, umîdwar, biumîd, pirumûd, umhudxwaz


umutsuz

glosses: bêhêvî, bêmefer, bêumîd, bêumûd, bêût û umûd


un ufak etmek

glosses: hûroxango kirin, hûrhêra kirin, helhelî kirin, kirin piç û parî

glosses: kirin xirxirk (ji bo şikandina hestî û tiştên wisa)


un ufak olmak

glosses: bûn xirxirk (jibo şikestina hestî û tiştên wisa hişk)


unluk

glosses: genime arvan (genimê ku ji bo hêranê hatiye paqijkirin)


unutkan

glosses: bîrok, bîrsar, bîrker, bîrkor, bîrereş, bîrjiyan, xweşbîr


unutkanlık

glosses: bîrokî, bîrsarî, bîrkerî, bîrkorî, bîrereşî, bîrsarî


unutmak

glosses: ji bîr kirin, ji bîra (yekî) çûn, ji hişê (yekî) çûn

text: Bu çiçeğin adını unuttum.

glosses: ji bîr kirin (ketin rewşeke ku mirov nikaribe tiştekî bike)

text: Onun yaptıklarını unuttum.

text: Yardım bekleyenleri unutmayalım.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-unutmak.wav


unutulmak

glosses: ji bîr bûn, ji bîr çûn, hatin jibîrkirin


uran

audio: LL-Q9056 (ces)-HondaCivic175-uran.wav


uran

audio: LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-uran.wav


uranus

glosses: Ûranûs (li gorî dûrahiya ji Rojê rojgerka heftemîn e di

glosses: salan de gera xwe ya li dora Rojê temam dike)


uranyum

glosses: ûranyum, elementeke ku nimroya wê ya atomê

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uranyum.wav


urfa

glosses: awazek kurdî ye, bajerê ûrfe li kurdistana bakur


urgan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-urgan.wav


usa vurmak

glosses: dan bûr û gumanan, dan aqilan, dan hişê xwe, avêtin aqilan


usandırma

glosses: bêzarkirin, zivêrkirin, zebirandin, acizandin, acizkirin, canzerîkirin


usandırmak

glosses: bêzar kirin, zivêr kirin, zebirandin, acizandin, canzerî kirin, aciz kirin, viz kirin


usanılmak

glosses: hatin bêzarkirin, hatin zivêrkirin, hatin acizkirin


usanma

glosses: bêzarbûn, zivêrbûn, zebirîn, canzerîbûn, acizîn, acizbûn, vizbûn


usanmak

glosses: kerixîn, bêzar bûn, zivêr bûn, zebirîn, canzerî bûn, acizîn, aciz bûn, viz bûn


usare

glosses: bi kar anîn, xebitandin, şuxilandin, îstîmal kirin


uskumru

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uskumru.wav


uskuru

glosses: xane, niqirik, kirtik (ên di ciwate û sominan de)


ustalık

glosses: hostetî, hostayî, ostatî (destbikêrî, hunenverî)


usul

text: Yeni usul şiirimiz.

text: Her işin bir usulu var.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-usul.wav


usul usul

glosses: hêdî hêdî, bi hêdîka, bi qayde, bi semt, bi semtika


usulsuzca

glosses: bi bêrêyî, bi bêrê û rêzan, bêqayde, bêusûl


utancından yere geçmek

glosses: erd qelişîn pê de çûn, ji şerman rûyê (yekî) nedan, rûyê (yekî) çûn erdê

text: Utancımdan yere geçtim.


utandırma

glosses: şermandin, fihêtandin, şermezarkirin, şermîkirin


utandırmak

glosses: şermandin, fihêtandin, şermezar kirin, şermî kirin, dan şermê

glosses: dan şermandin, dan şermezarkirin, dan fedîkirin


utangan

glosses: şermok, fediyok, fedok, fedîker, şermelûd, şermker


utangaç

glosses: şermok, şermoke, şermîn, şermende, fediyok, fêdok, fedîker, şermelûd, şermker, fedîkar, fihêtkar


utangaçlık

glosses: şermokî, şermoketî, şermînî, şermendetî, fediyokî, fedokî, fedîkerî, şermelûdî, şermkerî, fedîkarî, fihêtkarî


word: utangaçlık erkeğe hayasızlık kadına yakışmaz


utanma

glosses: şermkirin, fedîkirin, fihêtkirin, şermîbûn


utanmak

glosses: şermezar bûn, şermî bûn, bi ber xwe ketin

glosses: şerm kirin, fedî kirin, fihêt kirin (di maneya zivêrbûnê û rûnedanê de)

text: Dillerinin ucuna gelen kötü kelimeyi kullanmaktan utanırlardı.

text: Birbirimizle konuşmaktan utanıyorduk.

text: birinin yerine utanmak


utanmazca

glosses: bêşermane, bêfediyane, bi bêfihêtî, bi bêarî


utanmazlık

glosses: bêşermî, bêfedîtî, bêfihêtî, şermnekirî, rûmelextî, rûhişkî, rûşûştîbûn, rûçelaqî, rûqayîmî, bêarî, nixayî


utanç duymak

glosses: jê şerm kirin, jê fedî kirin, jê fihêt kirin, şêlihîn


utarit

glosses: Merkûr, Ûtarîd (rojgerika ku hêrî nêzî rojê


uterus

etymology_text: Ji latînî uterus (“malzarok, zik”).


uyan

glosses: Tiştûmiştên wek gem, lixav yên ku li hespan tên kirin.


uyandırmak

glosses: pê xistin, vê xistin, vêsandin (ji bo çira, lemba, soba û tiştên mîna wan)


uyanık

glosses: bêdar, bîrbir, çavvekirî, hişvekirî, zîrek

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uyanık.wav


uyanıklık

glosses: bêdarî, birbirî, çavvekirtî, jîrtî, zîrektî


uyanma

glosses: hişyarbûn, pêhisîn (ketina rewşa zanebûna bi tişt û rastiyan)


uyanmak

glosses: hişyar bûn, pê hisîn (ketina rewşa zanebûna bi tişt û rastiyan)

glosses: zane bûn, hişyar bûn (xelasiya ji nezaniyê)


uyaran

text: Kahve uyaran bir maddedir.


uyarınca

text: Kanunlar uyarınca.


uyarmak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uyarmak.wav


uydu

glosses: dûvelang, dûvik, pêgirtî, peyk (kes an dewleta ku bi hinên din ve girêdayî ye)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-uydu.wav


uydulaşmak

glosses: bûn peyk, bûn dûvelang, dûvelangî bûn, bûn pêgirtiyê (yekî)


uydurma

glosses: rikibandin, guncandin, gurivandin, lihevanîn, lêanîn

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uydurma.wav


uydurmak

glosses: rikibandin, guncandin, lê anîn, gurivandin, li hev anîn

glosses: bi dest xistin, peyde kirin, temîn kirin


uydurukçu

glosses: derewgo (kesê ku tiştan li hevtîne û wan dibêje)


uydurulmak

glosses: hatin rikibandin, hatin guncandin, lê hatin anîn


uygar

text: Uygar bir toplum.

glosses: şareza, medenî (ji bo kesê çandyar, xwende û bikêr)

text: Uygar bir insan.


uygarlık

glosses: şarezatî, şaristanî, şarezayî, şaristaniyet, medeniyet


uygulama

glosses: Sepan (Di komputergeriyê de ji bo bernameyên biçûk)


uygulamak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uygulamak.wav


uygulayım

glosses: teknîk (azına sepîna karekî bi awayekî rast)


uygulayım bilimi

glosses: teknolojî (agahiya teknîkê ya anına li karekî)


uygun

glosses: guncer, guncan, pêketî, seza, guncaw, bihingam, munasîb

text: Uygun bir şekilde.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uygun.wav


uygun düşmek

text: Bu işler bize uygun düşmez.


uygun görmek

glosses: guncan dîtin, reza lê dîtin, munasîb dîtin, lê reza dîtin


uygun olmak

glosses: li hev bûn, lêk bûn, li gorî bûn, lê hatin


uygunsuz

glosses: neguncan, nelirê, nepêketî, nelibar, nebihingam, nemunasîb, nelihevkirî, lihevnekirî, nelihevhatî


uyku

text: İyi uyku.

text: Kış uykusu.

text: Ölüm uykusu.


uyku durak

glosses: (yok veya uyku nedir bilmeden) ne xew ne hew


uyku gözünden akmak

glosses: çavê (yekî) ji xewan venebûn, ji xewan ketin


uyku gözüne girmemek

glosses: xew neketin çavan, xew neketin çavên (yekî)


uyku kestirmek

glosses: çavên xwe germ kirin, çav nerm kirin, çav germ kirin


uyku sersemi olmak

glosses: bêhişî xewê bûn, tatî xewê bûn, gêjî xewê bûn


uyku tutmamak

glosses: xewa (yekî) nehatin, xewherîmî bûn, xew nekirin


uykusu kaçmak

glosses: xewherîmî bûn, şev lê gerîn, xew lê firm

glosses: xewa (yekî) nehatin (ketin qilqalê, endîşe kirin)


uykusu olmak

glosses: xewa (yekî) hatin, çavê (yekî) çavên xewê bûn


uykusunu almak

glosses: xewa xwe stendin, xewa xwe girtin, xewa xwe kirin, têrxew bûn


uykuya dalmak

glosses: di xew re çûn, ketin xewê, bi xew ve çûn


uymak

text: Ayakkabı ayağına uydu.

text: Kravat ceketine uyumuş.

text: Sizin kurallarınız bize uymuyor.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uymak.wav


uysal

glosses: pindirî, sernerm, hêmin, rûnerm, milayîm


uysallık

glosses: pindiritî, hêminî, rûnermî, sernermî, mulayimî


uyuklamak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uyuklamak.wav


uyum

text: Uyum yasaları.


uyum sağlamak

glosses: lê rikibîn, lê gurivîn, ketin ser kurm û kirasê (yekî)


uyuma

glosses: nivîn, xewkirin, xewîn, xewtin, razan, raketin


uyumlu

glosses: rikibandî, gurivandî, guncandî, lihev, lihevhatî

text: Uyumlu olmak.


uyumluluk

glosses: rikibandîbûn, gurivandîbûn, guncandîbûn, lihevî, lihevhatîbûn


uyumsuz

glosses: nelihev, nerikibandî, negurivandî, neguncandî


uyumsuzluk

glosses: nelihevî, lihevnatîbûn, nerikibandîbûn, negurivandîbûn, neguncandîbûn


uyur

glosses: gezer xewger, xewgerok, şevgerok, şevger


uyutmak

glosses: xewandin, nivandin, kirin xewê, di xew re kirin, xewisandin

glosses: sivik kirin (sivikkirina êş, derd, keder û tiştên wisa)


uyutulmak

glosses: hatin nivandin, hatin xewandin, hatin xewisandin


uyuz

glosses: gir, girû, keno (keno ji bo ajelan e) , gewrik (ev dikeve serê mirovan)

glosses: peltek, pelt, girûlek, tiral (kesê ku ne şipl e)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uyuz.wav


uyuz böceği

glosses: kêzika ku dibe sedama nexwe şîna girbûnê


uyuz kapmak

glosses: bi gir ketin, gir hilanîn (ji bo nexweşînê)


uyuz olmak

glosses: îmana (yekî) jê çûn, kiftê (yekî) jê çûn, ruhê (yekî) jê çûn, jê hêrs bûn

text: Bu adama uyuz oluyorum.


uyuzlaşmak

text: Koyun uyuzlaşmış.


uyuşmak

glosses: li hev kirin, çûn ber hev, li hev hatin, bi hev ketin, li hev bûn, li hev guncîn, li hev gurivîn, li hev rikibîn


uyuşmazlık

text: Kan uyuşmazlığı.


uyuşmazlık çıkmak

glosses: mixrikî çêbûn, geleşe derketin, îxtilaf derketin


uyuşturma

glosses: lihevanîn, lihevguncandin, lihevgurivandin, lihevrikibandin


uyuşturmak

glosses: li hev anîn, li hev guncandin, li hev gurivandin, li hev rikibandin


uyuşturucu

glosses: tevzîner, tevizder, kêfdêr (tiştê ku mirov ji tevgerê û ji ramanê bi paş ve dihêle)


uyuşturucu maddeler

glosses: madeyên kêfdêr, madeyên narkotik (madeyên mîna esrar, eroin û morfînê)


uz

text: Az olsun uz olsun.

glosses: dûr, bêhtir di çîrokan de di maneya " dûr" de tê bikaranîn


uzak

glosses: dûr (tiştê ku di navberê de demeke dirêj heye)

text: Uzak bir gelecekte.

text: Böyle işlerden pek uzaktır.

text: Ben bu işi çok uzak görüyorum.

text: Sizinle uzak işlerden bahsedeceğiz.

text: Fazla uzaklara gitme.


uzak durmak

glosses: xwe jê dûr dan, jê dûr sekinin, xwe çepeve kirin


uzaklaşmak

glosses: jê dûr bûn, bi dûr ketin, xwe jê dûr kirin


uzaklaştırmak

glosses: jê dûr kirin, bi dûr xisitn, bi dûr xistin

text: Çocuğu ateşten uzaklaştırın.

text: Onu okuldan uzaklaştırdılar.


uzaktan yakından

glosses: ne qenc ne xerab, ne ji nêzik û ne jî, ji dûr ve


uzamak

text: Boyu uzadı.

text: İşimiz çok uzadı.

glosses: hatin, dirêj bûn (ji bo dirêjbûna por, rî û tiştên wisa)

text: Saçım uzamış.


uzanık

glosses: ramedayî, ramedandî, paldayî, raketî, veketî


uzanılmak

glosses: hatin ramedandin, hatin dirêjkirin, hatin palvedan, hatin veketin


uzanmak

glosses: ramedîn, ramitîn, xwe dirêj kirin, veketin, pal dan, vetelîn, vezelîn, dirêj bûyîn

text: Çarşıya kadar uzandım.

text: Su kenarında ağaçlar uzanıyordu.

text: Kedi uzanamadığı ciğere murdar der.

text: Ablasının penceresine bir daha uzandı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uzanmak.wav


uzatma

glosses: (serê xwe, milên xwe, piyên xwe) têrederxistin, dirêjkirin


uzatmak

text: Saç uzatmak.

glosses: serê xwe, milên xwe, piyên xwe) tê re derxistin, radan, ramedandin

text: Kapıdan başını uzattı.

text: Kızım şekerliği amcana uzat.

text: İpi uzattı.

text: Uzatmayalım.


uzay

glosses: valahî (valahiya bêsînor ku hemû cismên asîmanî tê de ne)

etymology_text: Ji uzamak.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-uzay.wav


uzlaşık olmak

glosses: lihevhatî bûn, lihevkirî bûn, lêkhatî bûn


uzlaşmacı

glosses: levayîxwaz, lêkayîxwaz, lihevker (kesê ji aliyê lihevkirinê)


uzlaşmak

glosses: li hev hatin, li hev kirin, li êk kirin, li êk hatin, li hev selihîn, li hev keys bûn, li hev sêwirîn


uzlaştırıcı

glosses: lihevhêner (kesê ku lihevhatinê tîne pê)


uzlaştırmak

glosses: li hev anîn, li êk anîn, li hev rast kirin, li hev selihandin, li hev keys kirin, li hev sêwirandin


uzman

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-uzman.wav


uzun

glosses: dirêj (tiştê ku mesafeya wê pir e, riya wê pir diajo)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uzun.wav


uzun boylu

glosses: bejnbilind, bejndirêj, bibejn û bal, qamdirêj


uzun eşek

glosses: babîtan (Li herêma serhedê, gundê hevirzong û zagzaga Erdîşê dibêjin 'babîtan xweş babîtan', direvin destê xwe didin ser pişta yê ewil û xwe davêjin ser pişta yê herî dûr)


uzun menzilli

text: Uzun menzilli top.

text: Uzun menzilli uçak.


uzun uzadiya

glosses: bi dorfireyî, bi dûvdirêjî, bi awayekî kûr û dûr, dûr dirêj, dûvdirêjk


uzunlamasına

glosses: dirêjkî, ramedankî, remtandî, bi dirêjayî, pehnkî


uzunluk

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uzunluk.wav


uç

text: Bıçağın ucu.

glosses: ser, qozî, nûk (niqteya dawîn an jî ya serî ya tiştekî dirêj)

text: Yolun ucunda köy göründü.

glosses: çim, serçimk, gupik, tepik, pompil, monik, lîçik, çipik, serik

text: Meme ucu.

glosses: serhed (bi giştî di dema dewletên tirk de navê eyalet û sancaxên li serhedan)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uç.wav


uç beyi

glosses: mîrê serhedan (erkedarê ku li serhedan ji rêveberiya leşken û şarwerî berpirs e)


uç beyliği

glosses: mîritiya serhedan, vatiniya uç beyi an jî meqamê wî

glosses: sancaxa ku di bin fermanrawa uç beyi de ye


uç vermek

glosses: serî dan (ji bo kînor, pizrik û tiştên mîna wan)

glosses: zîl dan, aj dan, zîl avêtin, serî derketin (ji bo riwekan)

text: Yaralarım uç verdi.


uçak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uçak.wav


uçan kuşa borcu olmak

glosses: deynê çivîka çolê tenê lê tune bûn (di bin deynan de man)


uçan kuştan medet ummak

glosses: ji herkesî hêvî kirin (serî lêdana her riyê ji bo xelasiya ji destengiyê)


uçkun

text: Ateş uçkunu.


uçkur

glosses: doxîn, torkî (ji bo şal, şalwar, derpê û yên nola wan), aşûjin (ji bo çewal û ferdi kan)

glosses: doxîn (ji bo şehwet û pêwendiya zayendî)


uçkuruna gevşek olmak

glosses: ji doxîna xwe re sist bûn, derpê di nav pê de bûn, doxîna (yekî) di nav est û piyên (wî) de bûn


uçkuruna sağlam olmak

glosses: ji doxîna xwe re mezbût bûn, derpê li ser dil şidandî bûn


uçmak

glosses: firîn, hilfirîn, bi hewa ketin (ji bo balafir û tiştên wekî wan) fûrîn (ji bo tiştên ku dibin gaz an jî dûkel), perwaz kirin

glosses: çilmisîn, mixeyirîn (bo tiştên ku rengên wan pê re diqelibe)

glosses: firîn (ji cih rabûna tiştekî, ji ber ba û tiştê wisa)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uçmak.wav


uçucu

glosses: fûrek (tiştê ku dikare bikeve rewşa gaz û dûkelê)


uçuk

text: Ahmet, benzi uçuk biriydi.

text: Uçuk bir gülümsemeyle.


uçuklamak

text: Dudaklarım uçuklamış.


uçuklaşmak

glosses: çilmisîn, mixeyrîn, tewifîn, reng avêtin


uçup gitmek

glosses: birq û birîsk lê xistin, winda bûn, lê xistin çûn


uçurmak

text: Uçurtmayı uçurdu.

text: Kurşun kulağını uçurmuş.

text: O kadar hızlı sürüyordu, arabayı uçuruyor zannederdin.


uçurtma

glosses: firfirok, bafirok, bafirik, kolare, balafirok

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uçurtma.wav


uçurum

glosses: dûlêr, kendal, hendef, qerqez, zerîf, terîş, terezîn, hevrezan

text: Aralarında büyük uçurum var.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uçurum.wav


uçuş

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uçuş.wav


uçuşa yasak bölge

glosses: herêma nefirine, herêma ji firînê re qedexekirî


uçuşturmak

glosses: firikandin udî ûdî, ûdjen (lêderê amûra ûdê)


uğramak

glosses: rê pê xistin, pê de çûn, bi (cihekî) ketin, rê bi ser xistin, riya xwe pê xistin, serî lê dan, serî lê xistin

glosses: di nav re bihurîn, di ber re derbas bûn, tê re çûn

text: Sesle birlikte herkes dışarıya uğradı.


uğratmak

glosses: tûşî (tiştekî an jî kesekî) kirin, lê qirase kirin, lê rast kirin


uğraş

glosses: koşan, kêferat, xebtûkoş, bilî, mijûlayî, meşqûliyet


uğraşılmak

glosses: hatin koşandin, hatin bilandin, hatin lebikandin


uğraşma

glosses: kêfirîn, koşîn, bilîn, bilîbûn, lebikîn, têkoşîn, pêmijûlbûn, pêdeketin, jêvenegerîn


uğraşmak

glosses: bilî bûn, bilîn, pê de ketin, pê mijûl bûn, kêfirîn, lebikîn, kêferat kirin, xerikîn, xebtûkoş kirin (ji bo lêxebitina bi ser xistina karekî)

text: Çocuk kuzuya sigara içirmeye uğraşıyordu.

glosses: kêfirîn, koşîn, di ber dan (xebata berdewamî ya li ser karekî)

text: Ne kadar uğraştıysam da beceremedim.

glosses: pê eleqedar bûn (dem û çaxê xwe di ber tiştekî de derbas kirin)

text: Be adam yeter, senle mı uğraşacağız?

text: İşleri güçleri babamla uğraşmak.

text: Düşmanla çok uğraştık.


uğraştırma

glosses: koşandin, bilandin, lebikandin, xerikandin


uğuldama

glosses: dimîn, gumîn, zimîn, zimzimîn, wîzîn, xumîn (ji bo guh û serî)


uğuldamak

glosses: kirin wîzîn, kirin orîn, wizînî kirin, orînî kirin, zimzimîn (ji bo bayê)

glosses: kirin dimîn, kirin gumîn, kirin zimîn, kirin wîzîn, zimzimandin, kirin xumîn, dimînî kirin, gumînî kirin, zimînî kirin, wîzînî kirin, xumînî kirin (ji bo guh û serî)


uğultu

glosses: wîzînî, dimînî, gumînî, xumînî, zimînî, zimzimî, himûgum, wîlwîl, fîqîn (ji bo bayê)


uğultulu

glosses: biwîzîn, bidimîn, bigumîn, bizimîn, bixumîn, bivizîn


uğur

glosses: oxir, yom, qidoşî, vexêr, wum, pênaw, wayîk

glosses: yom, qidoş, oxir, biwar (tiştê ku tê bawerkirin ku xwediyê vê wesfê ye)

uğrunda ölmek

translation: di ber (yekî) de mirin, di oxira (yekî) de mirin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uğur.wav


uğur böceği

glosses: kêzxatûn, sosîn, sosik, xalxalok, kêzika hacê, kêzika xalo, xalxalk (Coccinella septempunctata)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-uğur böceği.wav


uğursuz

glosses: bêyom, şemet, bedyom, bêoxir, bêqidoş, şom, şewm, bêpêûpar, bêwayîk, bêwa, bûwum, felekreş, mûdî, peşkbireş, serxure, pîreş, şûm, pîşk, çift, pûşîl, bêmeymenet


uğursuzluk

glosses: bêyomî, şemetî, bedyomî, bêoxirî, bêqidoşî, şomî, şewmî, bêpêûparî, bêwayikî, bêwatî, şewmî, bûwumî, felekreşî, mûdîtî, peşkbireşî, serxuretî, pîreşî, şûmî, pîşkî, çiftî, pûşilî, bêmeymenetî


uğut

glosses: xwarinek e ku genimê zîldayî dikelinin û jê çêdikin


uşak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-uşak.wav


uşakkapan

glosses: cureyek sîsyarika gurî, ku tê bawerkirin zarokên di pêçekan de dibe


vaat

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-vaat.wav


vaat etmek

glosses: newîn dan, wehd kirin, peyman dan, belên dan, soz dan


vaatini tutmak

glosses: li ser soza xwe sekinîn, wehda xwe anîn cih


vaatte bulunmak

glosses: soz dan, soz û bext dan, soz û qerar dan, belên pê dan


vadesi gelmek

glosses: wextê (yekî) hatin (ji bo hatina wexta mirina yekî tê gotin)


vadi

glosses: gelî, dol, dolik, çet, nal, nihaî, zixur, newal

etymology_text: Ji erebî وَادٍ (wādin).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-vadi.wav


vaftiz

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-vaftiz.wav


vaftiz etmek

glosses: tehfîl kirin, mêrûn kirin, imad kirin, babtîs kirin


vagon restoran

glosses: Loqanteya vagonî ku ji bo xwarindayîna ji mişterîyan re hatîye dîzaynkirin.

etymology_text: Deyn ji fransî wagon-restaurant.


vaha

glosses: wahe (devera çandinî an jî ya warbûnê li biyabanan)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-vaha.wav


vahi

text: Bu vahi bir hayal.


vahvahlanmak

glosses: bi ber ketin, dil pê şewitîn, heyfa xwe lê anîn, wax [[wax kirin


vahşi orman

glosses: daristana mezin, ku piyên mirovan bi navê neketiye


vakanüvis

glosses: dîroknivîs, bûyernivîs, weqanivîs (di heyama Osmaniyan de kesê ku bûyer dinivîsandin, dîroknivîsê dewletê)


vakarlı

text: Vakarlı bir insan.


vaki

glosses: bûyî, çêbûyî


vakit

text: Gözümü açtığım vakit saat on ikiyi geçiyordu.

glosses: çax wext (saetên ku ji bo tiştekî hatiye veqetandin an jî demên ku mirov tê de hin tiştan dike)

text: Yemek vakti.

text: Vaktin bilginleri.

glosses: debar, qewet (ji aliyê diravî ve derfet)

text: Onun bu kadar para vermeye vakti yok.

text: Şimdi gitme vakti.

text: Gideceğiniz vakit bana haber verin.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-vakit.wav


vakit geçirmek

glosses: pê wexta xwe derbas kirin, pê mijûl bûn, pê çaxê xwe bihartin, pê ewiqîn


vakti gelmek

glosses: çaxê mirina (yekî) hatin, wexta (yekî) hatin, li ber mirinê bûn


vaktini almak

glosses: di ber (yekî an karekî) de man, (karek) li ber (yekî) dirêj bûn


vaktini şaşmamak

glosses: wexta xwe şaş nekirin, wextê xwe derbas nekirin


valide

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-valide.wav


valide sultan

glosses: walîde siltan, dêsiltan, dêmîr (di dema Osmaniyan de ji diya siltana re dihate gotin)


valilik

glosses: parêzgarî (meqamê parêzgar û hemû daîreyên fermî ku girêdayî wî meqamî ne)


vals

glosses: cureyek besteya ku tenê ji bo lêdanê hatiye amadekirin

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


vals

glosses: vals (cureyek besteya ku tenê ji bo lêdanê hatiye amadekirin


vamp

glosses: parçeya bilind ya berahiya pêlavê pinî, serbarên çaktir, fêtkar (jin), pîne, tero


vampir

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-vampir.wav


vanadyum

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-vanadyum.wav


vantilâtör

glosses: bakêş, vantîlator (ji bo amyarênotordar)


var sayım

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre varsayım.


var saymak

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre varsaymak.


vara yoğa

text: Vara yoğa küfrediyor.


varak

glosses: wereq (pele tenik ê ku ji kutandina zêr, zîv an jîadeyên din tê bidestxistin)


varaklamak

glosses: wereq kirin (xemilandina bi zeliqandina wereqeyan)


varakçı

glosses: wereqker (pîşekarê ku bi wereqeyan xemlan çêdike)


varda

glosses: dîqat bike, xwe bide alî, hay ji xwe hebe


vardiya

text: Ajokar li şaredariyê Hesen Taş jî wiha axivî: “Me serê sibê seat di 8an de destpê kir. Em 3 wardiye dixebitin. li tevahiya bajêr pirsgirêk hene lê bila welatiyên me rehet bin.”

ref: Rudaw.net/kurmanci 1/2017

forms: wardiye

etymology_text: Bi rêya tiekî vardiya ji venedîkî vardià - bidin ber îtalî guardia - ji zimanekî germenî, bidin ber îngilîzî ward


vardiya

glosses: vardiya (nobeta ku di keştiyan de tê girtin)


vardiyacı

glosses: berdêlvanî (ji bo kesê ku bi coq û berdêl dixebite)


vareste

glosses: wareste, filitî, rizgarbûyî, rehabûyî, xelasbûyî


varı yoğu

glosses: mal û hal, mal û menal, saman, hebûn, serwet

text: Varımı yoğumu bu yolda harcadım.


varidatçı

glosses: erkedarê ku dahatên dewletê bi rê ve dibe


varıncaya kadar

glosses: heta bigihîje (tiştekî) televizyona varıncaya kadar her şeyini satı=heta bigihîje televizyonê her tiştî firot


variyet

glosses: hebûn, hebûnî, dewlemendî, zengînî, halxweşî


variyetli

glosses: dewlemend, zengîn, maldar, xweyhebûn, halxweş


varış

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-varış.wav


varlık

text: Canlı varlıklar.

text: Varlık birliği


varlık içinde yaşamak

glosses: di nav hebûnê de jiyîn, di nav hebûnê de mezin bûn


varlıklı

glosses: dewlemend, zengîn, dewletî, xweyhebûn, maldar, halxweş

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-varlıklı.wav


varlıkta darlık çekmek

glosses: di xela xinê de bûn (ji ber hin sedeman ji malên xwe sûd wernegirtin)


varmak

text: Köye akşama doğru ancak varabildim.

text: Yaşı elliye vardı.

text: Elim varmaz ayvasına narına.

text: Secdeye varmak.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-varmak.wav


varoş

glosses: berbajar, geto, slum, taxên feqîran, perê bajêr, taxa guhê bajêr

text: Ger ku BDP û HDP’ê li Îzmîr û Stenbolê dakevin varoşan, bikevin jiyana mirovan belkî 3-4 sal şûnde dengên xwe bilind bike.

ref: ku.firatnews.com 3/2014

etymology_text: Ji tirkî varoş, ji mecarî varos (bajar, qeza).


varsayılan

glosses: jixweber, standard, wekî ku heyî, eyarên ku di pêşiyê de hene, taybetmendiyên ku di halê xwe yê pêşîn de hatine danîn

text: Varsayılan ayarlar.

text: Varsayılan boyut.


varsın

text: Varsın söylesin.

text: Haydê varın yare söyleyin.


vasat

glosses: navinc, naver, nîvane, navînî, navincane, navincî, hawe,


vasıta

text: Vasıta olmak.


vasıtasıyla

glosses: bi navberiya, bi navbeynkariya, bi wesiteya


vasıtasızlık

glosses: bêamrazî, bêalavî, bênavgînî, bêwesitetî


vatandaş

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-vatandaş.wav


vatandaşlık

etymology_text: Ji vatandaş + -lık.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-vatandaşlık.wav


vatandaşlıktan çıkarılmak

glosses: ji welatiyê derxistin, ji hemwelatiyê avêtin (an jî, ji welatiyê hatin derxistin)


vaveyla kopmak

glosses: qîrin dest pê kirin, bûn waweylê, bûn qîrewir, bûn qîjewîj


vay haline

glosses: delîl li halê yekî bûn.``ger bûkê karê malê nekira, delîl li halê wê bû``

glosses: guneh gunehingê yekî bûn.“ger tu bi destê wî zalimî bekevî guneh gunehingê te“


vazelin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-vazelin.wav


vazgeçilmek

glosses: dev jê hatin berdan, jê hatin qerandin, jê hatin feraxetkirin


vazgeçme

glosses: têborîn, devjêberdan, jêqerîn, jêgerîn, feraxetkirin, destjêkişandin, destjêberdan


vazgeçmek

glosses: tê borîn, tê bihurîn, dev jê berdan, jê qerîn, jê gerîn, feraxet kirin, dest jê kişandin, dest jê berdan, dest jê şûştin


vazife etmek

glosses: ji xwe re kirin erk, ji xwe re vatinî zanîn, wezîfe zanîn


vazife görmek

glosses: erka xwe berdewam kirin, vatiniya xwe domandin, wezîfe berdewam kirin


vazifelendirilmek

glosses: hatin erkedarkirin, hatin peywirdarkirin, hatin wezîfedarkirin, hatin biwezîfekirin


vazifelendirme

glosses: erkedarkirin, wezîfedarkirin, peywirdarkirin, vatinîdar kirin


vazifelendirmek

glosses: erkedar kirin, wezîfedar kirin, peywirdar kirin, vatinîdar kirin


vazifeli

glosses: erkedar, peywirdar, vatinîdar, wezîfedar


vazifesinden olmak

glosses: ji erka xwe bûn, ji peywira xwe bûn, ji wezîfeya xwe bûn


vazifeşinas

glosses: wezîfeşînas (kesê ku bi erka xwe ve girêdayî ye)


vaziyet almak

glosses: li berê rabun, li dij rabûn, li hember derketin


vaşak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-vaşak.wav


veba

glosses: ji hin nexweşînên ajelan re jî weba tê gotin


veda

glosses: yek ji (yan her çar) kitêbên pîroz yên sanskrîtiyên hindûyî (rig, sama, yajur û atharva)


vedalaşmak

glosses: xatir xwestin, ji hev xatir xwestin, xatirê xwe jê xwestin


vefat

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-vefat.wav


vefat etmek

glosses: wefat kirin, wefîtîn, rehmet kirin, emrê Xwedê kirin


vehmetmek

glosses: bedgumanî kirin, dilxuşûşî kirin, dilreşî kirin


vekillik

glosses: bervedarî, bervedêrî, birîkarî, spartedarî, wekîltî


vekâlet

glosses: bervedarî, bervedêrî, birikarî, spartedarî, wekîltî, wekalet

etymology_text: Ji erebî وِكَالَة (wikāla), têkildarî vekil.


velet

glosses: weled, pîç weled (gava ku berê xwe didin zarokan)


velveleci

glosses: wîrwîro, pirxuroş (kesê ku pir welweleyê dike)


velût

text: Velût bir yazar.


venüs

glosses: Gelawêj, Stêrka Þivanan, Zuhre, Nahid, Nah, Venûs (piştî Merkûrê rojgerka herî nêzî Rojê ye)


ver yansın

glosses: bi navê ketin, dan ber xwe (bi awayekî xedar), dan navê


ver yansın etmek

glosses: bi navê ketin, (bi awayekî xedar) ser û binê hev kirin


verdi

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-verdi.wav


verem

glosses: jana zirav, êşa zirav, beynûtî, şerbê, werem, tuberkuloz


verev

glosses: goşekî, navrankî (birîna tiştekî ji goşeyekî ber bi goşeyê din ve)


vergilendirmek

glosses: bacdarî kirin, bac jê stendin, bac avêtin serê


verile

glosses: fermanname (di daîreyên fermî de fermana dayîna diravan)


verim

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-verim.wav


verimli

glosses: berdar, biber, bêrdar, hilberdar, berhemdar, bijûndar, birişt, astem, bihasil


verip veriştirmek

glosses: dan ser hev û din, pê de çûn, dan navê, hatin ber dev gotin


verme

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-verme.wav


vesaik

glosses: (piraniya wesîqe) belge, palpişt, wesîqe


vesikalı

glosses: biwesîqe, wesîqedar (jin a ku di kerxaneyê de bi destûra dewletê dişixule)


vesikalık fotoğraf

glosses: wêneyê wesîqe (ku ji bo belgeyê pêwist dike)


vesile

text: Bu vesileyle.


vesile bulmak

glosses: li hincetan gerîn, li bahaneyan gerîn, bahane dîtin, sebeb ditin


vesvese

glosses: dilxuşûşî, bedgumanî, dilreşî, gergdilî, wehm, waswase, tasûwas


vesveseli

glosses: dilxişûş, bedguman, dilreş, dilwaswas, waswasok, biwasewas


veterinerlik okulu

glosses: dibistana dambijîşkî, dibistana veterineriyê


veya

text: Kavun veya karpuz.

text: Sen, ben veya başkaları.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-veya.wav


vezir

glosses: ferz, ferzîn, wezîr (di leyza setrencê de)

etymology_text: Deyn ji erebî وَزِير (wazīr).


veznedarlık

glosses: li banka, buro û hwd cihê ku wezne lê ye


vıcıklamak

glosses: lostikî kirin, avşoqî kirin, avloqî kirin, çelepeyî kirin


vıcıklaşmak

glosses: tebiqîn, meliqîn, avşoqî bûn, lak bûn, lostikî bûn, çelepeyî bûn, avloqî bûn


vıcıklık

glosses: lostikî, çelepeyî, çelepetî, sistî, nermokî


vıcırdamak

glosses: kirin wîçînî, wîçewîç kirin (ji bo çivîkan)


vida

audio: LL-Q1321 (spa)-Eavqwiki-vida.wav


vida

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-vida.wav


vidala

glosses: Çermê debaxkirî ya mozikê ku pê çente û pêlav têne çêkirin.

etymology_text: Ji îtalî vitello.


vidalanmak

glosses: hatin cerkirin, hatin borxîkirin, hatin vîdekirin


vidaları gevşemek

glosses: xwe berdan, xwe ranegirtin û pir kenîn (argo)


vido

glosses: vîdo, leyz, leystik (duqatkirina pere an jî hejmara ku di leystikê de hatiye qezenckirin)


vido çekmek

glosses: teklîfkirina duqatkirina pere an jî hejmara di leystikê de


vietnamlı

glosses: Vîetnamî (tiştê ku xweserî Vîetnamê an jî eleqedarî wê ye)


vikont

glosses: vîkont (li welatên Rojavaasnavekî diavbera baron û kont de)


vilâyet

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre vilayet.


vınlamak

glosses: kirin vingînî, vingeving kirin, vingînî jê çûn, vingînî jê hatin

text: Kulağım vınlıyor.


viraj

glosses: fetlanek, fetlonek, fetlok, fetl, çivane, çivang, newîn, vîraj


viraj almak

glosses: li fetlonekê zivirîn, li fetlanekê li ba ketin


virajlı

glosses: bifetlanek, bifetl, bifetlonek, bivîraj, fetlonekî, fetlanekî, fetlokî, çivaneyî, çivangî


virajsız

glosses: bêfetl, bêfetlonek, bêfetlanek, bêçivane, bêçivang, bêvîraj


viran etmek

glosses: wêran kirin, dêris kirin, dêrisandin, xopan kirin, xopandin


viran olmak

glosses: wêran bûn, dêris bûn, kambax bûn, xopan bûn


virgül

glosses: bêhnok, dabir, rawestbêhnok, xalebêhnok, vîrgul

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-virgül.wav


virt

glosses: vartan vartan (pir tekrarkirina tiştekî)


vırt zırt

text: Vırt zırt bize geliyorlardı.


virüs

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-virüs.wav


viski

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-viski.wav


vitamin

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-vitamin.wav


vitir

glosses: fitr (sê rikaet nimêja ku piştî eşayê tê kirin)


viyak

glosses: waqînî, wîqînî (dengê ku gava zarok digirîn derdixin)


viyaklamak

glosses: waqîn, wîqîn, kirin waqinî, waqewaq kirin


viyola

glosses: viyola, alto (amûreke jîdar ku ji kemanê mezintir e)


viyolonsel

glosses: viyolonsel (amûreke jîdar ku ji viyolayê mezin û ji kontrbasê biçûktir e)


viyolonselist

glosses: viyolonseljen, lêderê viyolonsele, viyolonselîst


vızıldamak

glosses: kirin vizînî, vizeviz kirin, kirin wîzînî, vizînî jê hatin, wîzînî jê çûn, wîzînîjê hatin


vızır vızır

glosses: li ser hev, bi bêatlebûnî, heb ji hebê neqetîn


vizite

glosses: vîzîte (li nexweşxaneyê ğera bijîşkan a li nav nexweşan ji bo muaynekirinê)

glosses: vîzîte (ji bo vêuayneyêizeya ku didin bijîşk)


vizon

glosses: vizon (tiştê ku ji kurkê vê ajêlê hatiye çêkirin)


vişne

glosses: fişne, işne, albalû, wîşne, darwişne, dara fişneyê (Cerasus vulgaris)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-vişne.wav


vole

glosses: texlîtek kirindeyê wek mişkî, mişkê zeviyan


volfram

glosses: wolfram, elementeke ku nimroya wê ya atomê


volkanik

text: Volkanik arazi.


voyvoda

glosses: voyvoda (nasnava ku Osmaniyan didan mîrên Eflak û Buxdanê)


vur patlasın, çal oynasın

glosses: ji usûlê derxistin, ji adet derxistin (ji bo kêf û zewqê)


vurdum duymaz

glosses: paxavneker, guhnedêr, behbûr, guhfire, bêxîret


vurdum duymazlık

glosses: paxavnekerî, guhnedêrî, behbûrî, guhfiretî, bêxîretî


vurdurmak

glosses: dan lêxistin, dan lêdan, dan hingaftin, dan jendin


vurgulamak

glosses: bi kirp gotin, kirpandin, dîqeta mirovan kişandin ser tiştekî, li serê sekinîn, tiştekî derxistin pêş, cext birin ser


vurgulu

text: Vurgulu bir konuşma.


vurgun vurmak

glosses: lê xistin, (bidestxistina mal û milk bi riyên nerewa)


vurma

glosses: hingaftin, lêdan, lêxistin, kutan, gemişandin


vurmak

glosses: hingaftin, lê dan, lê xistin, kutan, gemişandin

text: Başına vurdu.

glosses: lê xistin (ji bo dengderxistinê tiştek li tiştekî xistin)

text: Kapıyı vurmadan içeri girdi.

glosses: tê ketin, ketin, belav bûn, şewq dan (bandor û tesîra tiştekî heta cihekî çûn)

text: Güneş parça parça içeriye vuruyor.

text: Elimi duvara vurmuşum.

text: Dördü ikiye vurursak sekiz eder.

text: Tahtaya cila vurdu.

text: Duvara boyayı vurdu.

glosses: kirin (tiştekî), xistin (tiştekî), avêtin (tiştekî)

text: Ellerine kelepçe vurmuşlar.

text: Kendini deliliğe vurmuş.

glosses: lê dan (ji bo çikilandina tiştên bibir û sertûj)

text: İğne vurmak.

text: Damga vurmak.

glosses: deng derxistin, deng dan, jendin, jenandin

text: Adam parayı vurmuş

text: Ayağını yere vurdu.

glosses: (bi çek) lê xistin, hingaftin, (birîndar kirin kuştin)

text: Kömür başına vurdu.

text: Güneş başına vurmuş.

glosses: serma lê xistin, qeşa lê xistin, zîpik lê xistin

text: Kalbim öylesine vuruyor.

text: Ona piyango vurmuş.

text: Ağacın gölgesi duvara vuruyor.

text: Yatağını sırtına vurup yola düştü.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-vurmak.wav


vurmalı çalgılar

glosses: amûrên jenî, amûrên postî, amûrên lêdanî


vuru

glosses: pitpit, hilavêtin, lêxistin, lêdan (pitpitîna dil)


vurucu güç

glosses: yekîneya nîşangir (di saziyeke şarwer de)


vurulmak

glosses: hatin hingaftin, hatin kutan, hatin lêxistin, hatin lêdan, hatin gemişandin


vurunmak

glosses: li xwe kirin, xwe nuximandin, cil wergirtin


vuruş

text: Serbest vuruş.


vuruşma

glosses: lihevxistin, hevjenîn, hevjendin, hevjend, lihevdan, pevçûn, qewxekirin, qirênkirin


vuruşmak

glosses: li hev xistin, li hev dan, qewxe kirin, qirên kirin


vuzuh

glosses: aşkerebûna wateyî (di vegotinên niviskî û devkî de)


vücuda gelmek

glosses: berceste bûn, qewimîn, çêbûn, hatin mêracê, hatin wicûdê


vücudunu ortadan kaldırmak

glosses: ji navê rakirin, serê (yekî) li tehtekî xistin, serê (yekî) di av re kirin, kuştin


vücut

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-vücut.wav


vükelâ

glosses: (piraniya wekîl) di dema Osmanıyan de wezîr û wuzaret


vülgarize

text: Vülgarize yayınlar.


word: ya bu deveyi gütmeli ya bu diyardan gitmeli


ya deve deveci ya deve üstündeki hacı

glosses: hostenecar razê wekî her car Xwedê yek e dergeh hezar


ya devlet başa ya kuzgun leşe

glosses: ya têrek mewij ya kelemekî tûj, ya em dê bidin ya em dê bistînin


ya herrü ya merrü

glosses: dan navê, ya hero ya mero, an hero an mero


yaban arısı

glosses: mozeqirtik, pîzag, pizang, zerqetik, mozebeş meşen zerik (Vespa vulgaris)


yaban gülü

glosses: şîlan, şîlavk, gula derewîn, gula hirçê (Rosa canina)


yaban havucu

glosses: zirgizêr, gizêrek, birûm (Pastinaca sativa)


yaban kedisi

glosses: givir, pisîka kovî, pisinga kelemê (Felis silvestris)


yaban mersini

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yaban mersini.wav


yabana atmak

glosses: di pişt guhê xwe re avêtin, qîmete nedanê

text: Bu sözlerimi yabana atamazsın.


yabana gitmek

glosses: xerîban kirin, dan xeriban (ji bo keçan)


yabancı

glosses: biyan, bêgan, biyanî, namo, begane baboyî, xerib, ecnebi (ji bo kesên ku ji miletekî din in)

glosses: biyan, bêgan, biyanî, xerib, nenas (kesê ku mirov wî nas nake, nizane bê kî ye)

glosses: biyan, began, xerib ıp ku ne ji heman celebî ye)

text: Ben bu işin yabancısıyım.

glosses: nenas, biyan, xerib (tiştê ku ne xweserî kesekî an jî derekê ye)

text: Yabancı arabalar buraya park edemez.


yabancı gelmek

glosses: ji (yekî) re biyan hatin (an jî nehatin), jê re xerib hatin (an jî nehatin)


yabancı gibi durmak

glosses: mîna biyanan sekinîn, wekî xerîban sekinîn, jê fikare kirin


yabancı saymak

glosses: (yek) biyan hesibandin, (yek) xerib hesibandin, xerib dîtin


yabancılamak

glosses: xeribî kirin (ji xwe nehesibandin, biyanî dîtin, xerib dîtin)


yabancılaşma

glosses: biyanîbûn, bêganebûn, namobûn, yaboyîbûn, xeribbûn


yabancılaşmak

glosses: biyanî bûn, bêgane bûn, namo bûn, yaboyî bûn, xerib bûn


yabancılaştırma

glosses: biyanîkirin, bêganeyîkirin, namoyîkirin, yaboyîkirin, xeribkirin


yabancılaştırmak

glosses: biyanî kirin, bêganeyî kirin, namoyî kirin, yaboyî kirin, xerib kirin


yabancılık

glosses: biyanîtî, bêganî, namotî, xerîbî, xeribîtî


yabancılık çekmek

glosses: (tê de) xeribî kişandin (tiştek) jê re zor hatin


yabancısı olmak

glosses: xerîbê (tiştekî/ bûn, nezanê (tiştekî) bûn, nas nekirin


yabani

glosses: pesarî, kovî, yabanî, çolî, beyanî, hov (ji bo mirovan)

glosses: zir, derewîn, yawanî (riwekên ku li çol û pesaran ji ber xwe ve şîn dibin) bol


yabanıl

glosses: pesarî, kovî, kûvî, yabanî, hov, hovik (ji bo mirovan)

glosses: zir, yawanî, derewîn (riwekên ku li çol û pesaran ji ber xwe ve şîn dibin)


yabanlık

glosses: cil û bergê ku di rojên girîng de li xwe tê kirin


yad eller

glosses: biyanistan, xerîbî, xurbet, welatê xerîban û xurbetê


yadırgama

glosses: lêrûneniştin, lomandin, biyanî dîtin, xweşnedîtin

glosses: lê girtin (Min rast negotibe li min negire! Ez tirsîyam!)


yadırgamak

glosses: lê rûneniştin, lomandin, biyanî dîtin, xweş nedîtin, hînî (tiştekî) nebûn


yadsınmak

glosses: hatin mandelekirin, hatin şerandin, hatin înkarkirin


yafa

glosses: yafa (celebekî portakalan e, portekalên Yafayê)


yafta

glosses: navhildan^([çavkanî hewce ye]), navtêhildan^([çavkanî hewce ye])

etymology_text: Ji farisî یافته (yâfte).


yahu

pos: intj

pos_title: Baneşan

text: Sadece küçücük bir beyaz yalan, yahu.

raw_tags: Ji bo îfadekirina rehmê jî tê emilandin.

text: Zavallı adama biraz şefkatli davran, yahu.

forms:
yahû
Ya Hû
yav

etymology_text: osmanî یاهو (yāhū), ji erebî يَا (yā) + هُوَ (huwa). Hevreha azerî yahu.


yahudi baklası

glosses: baqilê pisîkan, baqilê tehl, talîşk, zirbeqle


yak

glosses: yak, gayê mezînê mûdirêj yê tîbetî, pir bêjî


yak

glosses: yaq (cureyek gayan ku li Asyayê peyde dibin (Bos grunniens)


yaka

glosses: berstûk, beştik, berstû, bersitok, sivang, sikur, sikûn, pîst, stûkur, paskur, berestû, beskurk, pastûk

text: Yakasından tuttu.


yaka bir tarafta, paça bir tarafta

glosses: Binêre yaka bir tarafta paça bir tarafta.


yaka silkmek

glosses: destê xwe avêtin pêsîra xwe û jê re hayê kirin


yakadan atmak

glosses: pêsîra xwe jê weşandin, pêsîra xwe jê xelas kirin


yakalama

glosses: qefaltin, girtin, firstiqandin, qefandin


yakalamak

text: Kolunu sımsıkı yakaladı hişk bi milê wê girt.

glosses: qefilandin, qefandin, berdest kirin, destgîr kirin, derdest kirin (ji bo girtina sûcdaran)

text: Onu kapıda yakalayıp konuştular.

glosses: di ser de girtin (yek di rewşeke ne xweş de dîtin)

glosses: lê werqilîn, qefaltin (li tiştekî wekî gotin, şêl û nîşaniyeke ku kesê sûcdar dide nîşan, rast hatin)

text: Yağmur bizi yolda yakaladı.

glosses: pê girtin (bi lêgerîn an jî tesaduf rastî yek an jî tiştekî hatin)

text: Onun zayıf damarını yakalamıştı.


yakalanma

text: Nezleye yakalanma.


yakalanmak

glosses: hatin girtin, hatin qefaltin, hatin firstiqandin

glosses: hatin destgîrkirin, hatin berdestkirin, hatin qefilandin (ji bo girtina sûcdaran)

text: Nezleye yakalanmak.


yakalatmak

glosses: dan girtin, dan qefaltin, dan firstiqandin

glosses: dan berdestkirin, dan destgîrkirin, dan qefilandin (ji bo girtina tawanbaran)


yakarı

glosses: (yakarış) lavayî, başkurî, lubelûb, bazgurî, berzûrî, niyaz


yakarma

glosses: lavakirin, başkurîkirin, rawerkirin, berzûrîkirin, lubelubkirin, niyazkirin


yakarmak

glosses: lava kirin, başkurî kirin, rawer kirin, berzûrî kirin, lubelub kirin, niyaz kirin


yakasına asılmak

glosses: bi pêsîra yekî girtin, dest kirin pêsîra (yekî), destê xwe kirin (an jî xistin) pêsîra (yekî), bi qirika (yekî) girtin


yakasına çökmek

glosses: li (yekî) pêstûrî kirin, pê kirin ser (yekî)


yakayı ele vermek

glosses: bi zimanê xwe xwe dan dest, bi zimanê xwe li xwe şahidî dan


yakayı kurtarmak

glosses: pêsîra xwe jê xelas kirin, bi qîç û pîlan jê xelas bûn


yakı

glosses: nêrebend, qîr û nêrebend, çeke, hecan, pitik, girêbend


yakıcı

glosses: sotîner, şewitîner, şewatek, şewitok, soter, sojer, agirnak, şewter


yakıcılık

glosses: sotînerî, şewitînerî, şewatekî, sojerî, şewterî, sûznak

text: Güneşin yakıcılığı.


yakılmak

text: Kına yakıldı.


yakım

text: Odun yakımı.

glosses: stran û kilama ku li ser bûyereke girîng hatiye gotin


yakımcı

glosses: stranbêj (kesê ku li ser kes û bûyeran stranan derdixe)


yakın

glosses: nêz, nêzik, nêzing, nêzdik (di dem û cih de)

glosses: nêz, nêzik, nezing (tiştê ku bi guherînên biçûk û ne girîng ji hev vediqetin)

text: Buna yakın bir söz söyledi.

glosses: nêz, nêzik, nêzing (ji bo tişt û kesên ku di nava wan de têkiliyek heye)

glosses: nêz, nêzik, nezing (j' bo tişt an kesan ku dirûvên wan bi hev dixe)

text: Kırmızıya yakın bir renk.

glosses: nêz, nêzik, nezing (tişt an kesê ku bûyîna wî nêzik e)

text: Yaşı seksene yakın.

text: Yakınımızda oturuyorlar.

glosses: nêz, nêzik, nêzing (ne dûr, nêzî cihekî, li ber)

text: Kapıya yakın oturdu.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yakın.wav


yakın anlamlı

glosses: (kelimeler) peyvên nêzewate (peyvên ku wateyên wan nêzî hev in)


yakında

text: Siz yakında mı oturuyorsunuz?

text: Yakında görüşürüz.

text: Yakında mı geldiniz?

text: Yakından bakılırsa, iyi görülür.


yakınlarda

text: Yakınlarda lokanta var mı?

text: Bu yakınlarda onu hiç gördün mu?


yakınlaşmak

glosses: nêzîk bûn, nêz bûn, nêzîkayî lê kirin, nêzikayî pê dan, nêzikî () bûn


yakınma

glosses: gazin, gazind, gazinde, gazine, gilî û gazin, fîrazvn

text: Kına yakınmışlar.


yakınmak

glosses: gazine kirin, gazind kirin, gazinîn, jarîn, gazin kirin, gilî û gazin kirin.

text: Kına yakınmak.

yakıntı

translation: kavil, xirbe


yakışık almak

glosses: pê ketin, lê şikîn (pê neketin, jê re şikestek bûn, dest nedan)


yakışıklı

glosses: bedew, ciwan, cindî, çeleng, tevnal, tîtal, terlan, lewend, zîba, hoşeng, qeşeng, camêr


yakışıklılık

glosses: bedewî, ciwanî, terlanî, tevnalî, tîtalî, cindîtî, çelengî, zîbatî, hoşengî


yakışmak

glosses: pê ketin, lê şikîn (lêhatin, xweş lê bi keys bûn)

text: Uzun saç ona yakışmış.

glosses: lê şikîn, li gorî bûn (tiştek munasîb dîtin)

text: Bu davranış sana yakışmıyor.


yakıştırmak

glosses: bi (yekî) xistin, li (yekî) şikandin, lê şikandin, pê xistin

glosses: babetî (yekî) dîtin, liyaqî (yekî) dîtin, liyaq jê re dîtin (tiştek xweş dîtin, mûnasîb dîtin)

text: Kızı oğlana yakıştıramamışlar.

text: Elbiseyi kendine yakıştırmış.

text: Bu sözleri kimse bana yakıştıramaz.


yaklaşık

glosses: nêzî, kêmzêde, pirhindik, teqrîbî, qeder

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yaklaşık.wav


yaklaşılmak

glosses: nêzikî pê hatin kirin, nêzikayî lê hatin dan


yaklaşım

text: Bu konuya ilişkin yaklaşımı çok zekiceydi.


yaklaşmak

glosses: nêzikî (tiştekî an kesekî) bûn, nêzî (tiştekî an kesekî) bûn, nêzîkayî lê kirin, nêzikî lê kirin


yaklaştırmak

glosses: nêzikî (tiştekî) kirin, nêzî (tiştekî) kirin


yakma

glosses: hinekirin, (hine) têdan, (hine) lêxistin


yakmak

text: Sigarasını yaktı.

glosses: şewitandin, sotin, darandin, vêsandin, sotî kirin, ayisandin, dadayî kirin (bi agir tiştek tune kirin)

text: Ağaçları yaktı.

text: Işığı yak.

glosses: qimandin, qemirandin, şewitandin (bi bandora germê tiştek xera kirin)

text: Pantolunu ütülerken yaktı.

glosses: peritandin, şewitandin (şewata ji ber tiştê ar û mir)

text: Biber ağzımı yaktı.

glosses: şewitandin (şewata ji ber vexwirina tiştekî ar)

text: Şarab içimi yaktı.

text: Bu kızın sevdası beni yaktı.

text: Güneş çimleri yaktı.

text: Bugün güneş yakıyor.

glosses: qemitandin, ximximandin (ji ber tav û germê reşbûna tiştekî)

text: Güneşte vücudunu yaktı.

text: Soğuk rüzgâr insanın yüzünü yakıyor.

text: Canını yaktılar.

text: O evimi yaktı.

text: Yakıp kül etmek.

glosses: hine kirin, (hine) tê dan, (hine) lê xistin

text: Kına yakmak.


yakut

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yakut.wav


yalakalık yapmak

glosses: melaqî kirin, şelafî kirin, bi şelafî serî li ber çemandin


yalamak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yalamak.wav


yalan mı?

glosses: qey vir e? qey derew e?, ma vir e?, qey bi viran e?


yalana şerbetli

glosses: virek, derewçîn, kûra viran (kesê ku pir viran dike)


yalancı

glosses: derewker, çilvir, virek, virker, derewçîn, derewbêj, derewîn, derewgo

text: Yalancı elmas.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yalancı.wav


yalancı pehlivan

glosses: kesê ku xwe di ber tiştan re dike û dawiyê pêk nayne


yalancı çıkarmak

glosses: (yek) derewçîn derxistin, (yek) virek derxistin, derewîn derxistin


yalancılık

glosses: derewkerî, virektî, virkerî, derewçînî, derewbêjî


yalancının evi yanmış, kimse inanmamış

glosses: agir bi mala virekan ketiye kesî bawer nekiriye, mala virekan xera bûye kesî bawer nekiriye


yalancının mumu yatsıya kadar yanar

glosses: vir sêwî ye, berî bi ku de kirine çûye, lê dawiya wê bihost û çar tilî ye, dawiya virê tune, dûvika derewan kurt e


yalancısı olmak

glosses: ji (yekî) derew ji (me) (vir) ji (wan) rast e


yalandan

text: Yalandan bir temizlik yaptı.


yalanı çıkmak

glosses: vira (yekî) derketin, derewên (yekî) derketin, dîlan ferikî berbû hetikî


yalanlama

glosses: derewandin, kezibandin, şerandin, tekzîb


yalanlamak

glosses: derewandin, kezibandin, şerandin, tekzîb kirin


yalanlanmak

glosses: hatin derewandin, hatin kezibandin, hatin şerandin, hatin tekzîbkirin


yalanmak

glosses: hatin balastin, hatin dalastin, hatin alastin


yalayıp geçmek

glosses: (ji bo ba, pêl û hwd) çerixand û derbas bûn, lê ketin û çûn


yalayıp yutmak

glosses: daxwarin (li hemberî gotineke ne xweş dengê xwe nekirin)


yalaz yalaz yanmak

text: Vücudu yalaz yalaz yanıyordu.


yalazlanma

glosses: geşbûn, gurbûn, xweşbûn, mêlîdedan, agirrabûn (ji bo agir)


yalazlanmak

glosses: geş bûn, gur bûn, xweş bûn, mêlîde dan, agir rabûn (ji bo agir)


yaldız

glosses: avzêr, tamzêr zêrav (pelên ji zîv, zer û teqlîdên wan madeyan)

glosses: tamzêr, zêrav (tiştên ku bi van tên xemilandin)


yaldızcı

glosses: avzêrker, tamzêrker (kesê ku karê zêravê û xemla bi pelên zîv, zêr û tiştên wisa dike)


yaldızlamak

glosses: avzêrî kirin, zêravî kirin, tamzêr kirin


yaldızlanmak

glosses: hatin avzêrkirin, hatin zêravkirin, hatin tamzêrkirin


yaldızlatmak

glosses: dan avzêrkirin, dan tamzêrkirin, dan zêravkirin


yaldızlı

glosses: avzêrî, tamzêrî, zêravî, avzêrîn, zêravkirî


yalelli gibi

glosses: tu dibêjî qey werîsê şixrê ye, eynî rojiya filehan e (ji bo kar, axaftina ku zêde diajo û mirovan zivêr dike, tê gotin)


yalı

glosses: yalî (kaşaneyên mezin ên ku li kersaxên avê hatibin ava kirin)


yalı ağası

glosses: fermandeyê ku bi parastina peravan re erkedar e


yalı uşağı

glosses: gedê peravan (ji bo kesên ku li peravên deryayê hatine dinyayê û mezin bûne)


yalın

glosses: sade, fesîh, fêmbar (ji bo gotin û nivîsan)


yalın ayak

glosses: pêxas, pêtazî, piyê xwas, piyê tazî, pêpetî


yalınç

glosses: sade, xwerû, saf (madeya ku tenêji hêmanekê hatiye pê)


yallah etmek

glosses: yelah [[yelah kirin, haydê [[haydê kirin


yalman

glosses: dev, ser (ji bo tiştên bibir, devê kêrê, sere derziyê)


yalnız

text: Tepedeki yalnız ev.

text: Ömrümde şehir içinde yalnız dolaşmamışım.

text: Kendisini yalnız İstanbul'a kadar götürecek parası vardı.

text: Giderim yalnız arkadaşlarımı isterim.

glosses: sobe, şemîr (kesê bi tenê, ew bi xwe tenê)

glosses: tenê (kesê ku di têkiliyên civakî de bi tenê hatiye hiştin)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yalnız.wav


yalnızcı

glosses: tenahîparêz (ê ku alîgirî tenahiyê ye, tenêtiyê diparêze)


yalnızlık

glosses: tenêtî, teneyî, bitenêtî, bitenêbûn, bêkesbûn


yalpa vurmak

glosses: ji ber ba û pêlan li rast û çêpê lolibîn, şewişîn, lewlebîn


yalpalama

glosses: şewişîn, tewişîn, vetewişîn, şewşîbûn, şelişîn, beliqîn, lolibîn, lewlibîn


yalpalamak

glosses: şewişîn, tewişîn, vetewişîn, şewşî bûn, şelişîn, beliqîn, lolibîn, lewlibîn


yalpalatma

glosses: şewişandin, tewişandin, vetewişandin, beliqandin, şelişandin, lolibandin, lewlibandin


yalpı

glosses: navdeşt, mexerî (rasta di navbera du giran de)


yalpılı

glosses: tiştê ku aliyekî wê ji yê din qalind û bilindtir e


yaltak

glosses: (yaltakçı) şelaq, melaq, nandoz, çaplûs, lêbok, xweşxweşok, şalûs


yaltaklanma

glosses: meliqîn, melaqîkirin, şelaqîkirin, şalûsîkirin, çaplûsîkirin, lêbokîkirin, xwepêxweşkirin


yaltaklanmak

glosses: meliqîn, melaqî kirin, şelaqî kirin, şalûsî kirin, çaplûsî kirin, lêbokî kirin, xwe pê xweş kirin


yaltaklık

glosses: melaqî, nandozî, çaplûsî, lêbokî, şalûsî


yaltaklık etmek

glosses: melaqî kirin, şalûsî kirin, çaplûsî kirin, lêbokî kirin


yaltakçılık

glosses: şelaqî, melaqî, çaplûsî, lêbokî, şalûsî, nandozî


yalvarıp yakarmak

glosses: li ber (tiştekî) gerîn, pir lavayî kirin, riya Xwedê û pêxemberan ji berê girtin


yalvarma

glosses: lavayî, başkurî, bergerî, berzûrî, bazgurî, fîzar


yalvarmak

glosses: lavayî kirin, başkurî kirin, bazgurî kirin, berzûrî kirin, fîzar kirin, ketina bextê

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yalvarmak.wav


yalvartmak

glosses: lavahî pê dan kirin, başkurî pê dan kirin


yalçın

text: Yalçın dağlar.

text: Yalçın bir araziden geçiyorduk.


yama

glosses: pîne, pate, riqa, perespan, pesan (ji bo karê pînekirinê)

glosses: pîne, pate, perespan, riqa (parçeyê ji bo pînekirinê tê bikaranîn)


yamalama

glosses: pînekirin, patekirin, perespandin, riqakirin


yamalamak

glosses: pîne kirin, pate kirin, perespandin, riqa kirin


yamalanmak

glosses: hatin pînekirin, hatin patekirin, hatin perespandin, hatin riqakirin


yamalı

glosses: serçavpîne (mirovê ku li ser çavê wî leke hene)


yamamak

glosses: di sûtiyê (yekî) re kirin (ji bo kes û tiştên ku nayê xwestin û bikeve stûyê mirov)


yaman

text: Yaman çelişki.

glosses: nepak, yeman (kes û tiştê ku jê tê tirsandin)


yamanmak

glosses: hatin pînekirin, hatin perespandin, hatin patekirin


yamatmak

glosses: dan pînekirin, dan perespandin, dan patekirin


yamaç

glosses: berwar, terazin, kepez, qelaç, pesar, lêf, bergaz, berpal, pal, palik, kendal, yal, erwaz


yamaç yamak

glosses: şagirt (kesê ku di bin bandora yekî de dimîne û bi xebera wî dike)


yamuk

glosses: çarkenara ku tenê du kenarên wê peralelî hev in


yamyamlık

glosses: mirovxwerî, mirovxurî, yemyamî (ji ber xelayê, bi armancên dînî, îbadet û sêrê, xwarina goştê mirovan)


yan gelip yatmak

glosses: xwe avêtin ser siya piştê, pê avêtin ser pê, li ser siya piştê raketin, li ser piştê ramedîn


yan gelmek

glosses: xwe avêtin ser siya piştê, pê avêtin ser pê, li ser siya piştê raketin


yan yana

glosses: li kêleka hev, li ba hev, li tenişta hev, li rex hev


yan çizmek

glosses: xwe çivçivandin, xwar û çivan (an jî pêçikan) dan xwe, palan qelaptin (ji kar revîn)


yan ödeme

glosses: diravê ji bilî mehaniyê ku digihîje yekî erkedar


yana

text: Çocuklardan yana üzülmeyin.

text: Benden yana helâl olsun.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yana.wav


yana olmak

text: Ben senden yana olurum.


yanak

glosses: dêm, lam, alek, hinarik, hinarok, gelpik

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yanak.wav


yanardağ

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yanardağ.wav


yanağından kan damlamak

glosses: reng û rûyê (yekî) xweş bûn, rûyê (yekî) sor û gizrî kirin, tu fîtikê lêxi wê xwîn ji rûyê (wî) biavêje


yanaşma

glosses: berpêçûna kersaxê (ji bo keştî, qeyik û wekî wan)


yanaşmak

glosses: bi bal de çûn, nêzîkî pê kirin, nêzikî (tiştekî) bûn, kişîn ber (tiştekî), tang dan

glosses: xwe dan berê, ber bi kersaxê ve çûn (ji bo keştî, qeyik û wekî wan)


yanaştırmak

glosses: kişandin ber (tiştekî), nêzîkî (tiştekî) kirin


yandaş

glosses: alîgir, piştevan, piştvan, dûşdar, layengir, terefdar


yandaş olmak

glosses: alîgirê (yekî) bûn, hevalê () bûn yandaşlık alîgirî, piştevanî, piştvanî, dûşdarî, layengirî, terefdarî


yangın olmak

glosses: dilê (yekî) li serê helîn, dilê (yekî) li serê hebûn


yangına körükle gitmek

glosses: (yek) bûn darikê nav tirafê (hin kesan li hev sor kirin)


yani

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yani.wav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yani.wav


yanık

glosses: şewitî, sotî, darandî, şewitandî, sotandî, şewatok, şewitok

glosses: pêketî, pêxistî (ji bo lamba, cigare û tişten wisa)

text: Lambaları yanık.

text: Yanık yemek.

text: Yanık yüzlü adam.

text: Yanık bir sesi var.

text: Yanık bir çocuk.

text: Bu odada yanık kokusu var.


yanık rüzgâr

glosses: bayê nerm (baya ku zu şideta wê xwe datîne)


yanılsama

text: Öyle bir yanılsadım ki.


yanıltma

glosses: şelipandin, golandin, xapandin, xelitandin, xafilandin, çeqandin, şehitandin


yanıltmak

glosses: şelipandin, golandin, xapandin, xelitandin, xafilandin, çeqandin, şehitandin, çewitandin, şelipandin, şaşwaz kirin


yanına salâvatla varılır

glosses: bi temenan çûn balê (ji bo kesên kuşpene, qure

glosses: bi xweşkî çûn balê (ji bo kesên ku hêrsa wan rabûye)


yanında

text: Çektiğim acı yanında ölüm hafif kalır.

glosses: tevî bûn, beşdar bûn (beşdarbûna ramanekê)


yanında saf tutmak

glosses: ji alî (yekî) kirin, avêtin pişta (yekî)


yanıp tutuşmak

glosses: li ser (yekî) mirin, li ser (yekî) helîn, li ser (yekî) dîn û har bûn (ji bo hezkirinê)

text: Muhtarlık için yanıp tutuşuyor.


yanıtlama

glosses: bersivandin, bersivdan, cewabdan, cewibandin


yanıtlamak

glosses: bersivandin, bersiv dan, cewabdan, cewibandin


yanıtlanmak

glosses: bersivîn, cewab hatin dan, bersiv hatin dan


yankı

glosses: dengdan, dengvedan (ji bo buyer û tiştên wisa)


yankı uyandırmak

glosses: deng dan, deng vedan, deng pê ketin (ji bo bûyer û tiştên wisa)


yankılama

glosses: (yankılanma) olandan, dengvedan, gulbangdan


yankılamak

glosses: (yankilanmak) olan dan, deng vedan, gulbang dan


yanlama

glosses: (yanlamasına) kêlekî, berwarkî, rexkî, rexrexkî, teniştkî, tatikî, li ser tenîştê, li ser kêlekê


yanlamak

glosses: li ser kêlekê ketin, li ser teniştê ketin

glosses: xwe li ser kêlekê avêtin (ji bo kêfkirinê)


yanlış

glosses: çewt (tiştê ku ne li gorî rêzikekê, prensîbekê ye)

text: Yanlış hesab.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yanlış.wav


yanlışını çıkarmak

glosses: şaşiya (yekî) derxistin, çewtiya (yekî) derxistin


yanlışlık

glosses: şaşî, ggole, şaşmîtî, çewtî, heleyî, xeletî


yanlışlıkla

glosses: bi şaşîtî, bi şaşmîtî, bi heleyî, bi xeletî


yanmak

text: Ormanlar yandı.

text: Odunlar yandı.

text: Lamba yandı.

text: Yemek yandı.

text: Eli yandı.

glosses: sincirîn, kelîn, agir pêketin (ji bo beden û heyberan)

text: Ateşler içinde, günlerce titreyereke yandı.

text: Kızgın güneşin altında bir kaç batarya top yanıyordu.

glosses: şewitîn (tiştê ku ji ber sedemên cuda Cuda bêkêr dibe)

text: Kumaş boyadan yanmış.

text: Ekinler dondan dolayı yanmış.

text: Biberden ağzım yanıyor.

text: Sana yanıyorum kız.

text: Vaktinden önce değiştirilmeyen kâğıt paralar yandı.

text: Kitaptan dolayı sorsalar yandık.

text: Kardan dolayı parmakları yanmış.

text: Yana yakıla.


yansılamak

glosses: bi zarî (yekî) kirin, bi qaydeyî (yekî) kirin, zalvê (yekî) kirin


yansıma

glosses: Peyvên ku bi onomatopoetîk hatine çêkirin.

glosses: rûdan Rûdana nirxê neftê bandorê li welatîyan dike.


yansıtma

glosses: olandan, pijaqdan, dengvedan (ji bo deng)


yansıtmak

glosses: olan dan, pijaq dan, deng vedan (ji bo deng)


yansızlaştırmak

glosses: bêlayen kirin, bêalî kirin, bêteref kirin


yanşamak

glosses: zimançepelî kirin, qurbetî kirin, gevezetî kirin


yapadurmak

glosses: berdewam kirin (bi berdewamî kirina tiştekî)


yapı

text: Kırıkkale yapısı bir tabanca.

text: Yapısı güzel bir kadın.

text: Dil yapısı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yapı.wav


yapıcı

glosses: avaker (kesê ku tiştên girîng û bikêr dike)


yapık

glosses: cilik (ku divêjin ser pişta heywanên bar)

glosses: kincê ku yeniçeri li ser cilan de li xwe dikirin


yapılı

text: Güzel yapılı bir kız.

text: Yapılı bir adam.


yapılış

text: Bu binanın yapılışı depreme dayanıklıdır.


yapım evi

glosses: çêkiringeh (pişkdariya ku ji bo çêkirina fîlman hatiye pêkanîn)


yapımcı

glosses: amadekar (ji bo bernameyên radyo û tv'yê)


yapımcılık

glosses: çêkerî, amadekarî (ji bo bernameyên radyo û TV'yê)


yapıncak

glosses: cilik (cilika ku di sermayê de diavêjin ser pişta hespan)


yapınmak

text: Elbise yapınmak.


yapısal

glosses: bastûrî, binyadî, bunyewî, binyatî, strukturel


yapıt

glosses: berhem, karpêk, şiwîn, verêj, eser (tiştê ku kesek di dawiya emekdanê de derxistiye meydanê)

glosses: berhem, eser, karpêk (berhema ku hunermend diafirine)


yapışıcı

glosses: zeliqok, zelqok, zelinqok, mizeloq, debûş, demûşe, şîrqal, gelme, melîzok, li xêz, lînc, çilêzîn, ginc


yapışık

text: Yapışık ikizler.


yapışkan

glosses: zeliqok, zilqok, mizeloq, ginc, mizelq, zeliqonk, mezeloq, zeloq

glosses: teniya bidon, gurnîk (kesên ku wekî qîra cûdî bi yekî din ve dizeliqe)


yapışkanca

glosses: zeliqokî, mizeloqî, zeliqonkî, şîrqalokî, demûşkî, debûşkî, mezeloqkî, melîzokî


yapışkanca olmak

glosses: zeliqokî bûn, mizeloqî bûn, zeliqonkî bûn, şîrqalokî bûn, demûşkî bûn, debûşkî bûn, mezeloqkî bûn, melîzokî bûn


yapışma

glosses: zelq, venij, zeliqîn, venijîn, nûsîn, werisîn


yapışmak

glosses: zeliqîn, venijîn, nûsîn, werisîn, qemitîn

text: Kâğıt yapışmış.

text: Duvara yapıştı.

text: Elbise vücuduna yapıştı.

glosses: rahiştin (tiştekî), dest avêtin (tiştekî)

text: Halata yapıştılar.

text: Eteğine yapışmış bırakmıyor.


yapıştırıcı

glosses: pêveker (cîhazê ku fîlmên sînemayê bi hev ve datîne)


yapıştırılmak

glosses: hatin zeliqandin, hatin nûsandin, hatin venijandin


yapıştırma

glosses: zeliqandin, nûsandin, venijandin, werisandin, pê danandin


yapıştırmak

glosses: zeliqandin, nûsandin, venijandin, werisandin, pê ve danîn, pê ve) zeliqandin, pê danandin

text: Telefonu iyice kulağına yapıştırdı.

text: Tokadı suratına yapıştırdı.

text: Gereken cevabı hemen yapıştırdı.


yapmacık

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yapmacık.wav


yaprak dökümü

glosses: belgweş, belgwerîn, pelweşan, wextê pelweşînê, payîz


yapraklanma

glosses: pelgirtin, (pel, dar) bişkifîn, pûşikgirtin


yapraklanmak

glosses: pel girtin, pel derketin, (pel, dar) bişkifîn, pûşik girtin


yapraklı

glosses: bipel, bibelg, bi pelçim, belgin, beledar


yapraklı yosunları

glosses: hinetîtik, hineqîtik (ji bo ya zinaran), kevza daran (ji bo ya li qirna daran)


yaptıklarını itiraf etmek

glosses: li xwe mikur hatin, anîn ser xwe, li xwe danîn


word: yaptığı hayır ürküttüğü kurbağaya değmemek

glosses: xerabiya (yekî) ji qenciya (yekî) bêhtir bûn, zirara (yekî) ji kara (yekî) bêhtir bûn


yaptığını bilmemek

glosses: nizane ku çi dike (bi navê ketin, li nava leman qelibîn, xwe winda kirin)


yara

glosses: birîn (ku bi alaveke bibir û derbeyekê çêdibe)

text: Bıçak yarası

glosses: kul (ji bo birînên ku di hundirê laşê mirov de çêdibin, ji ber nexweşîn û wekî wan)

text: Gemideki yara.

text: Yürek yarası.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yara.wav


yara kapanmak

glosses: devê birînê gihîştin hev, (birîn) baş bûn rihet bûn, pak bûn


yaradana sığınıp

text: Yaradana sığnıp ona bir tokat attı.


yaradancılık

glosses: Xwedaperestî, Xwedahebînî (doktrina ku tenê baweriyê bi hebûna Xwedê tîne, lê bi gotina prensîb û dogmayên olekê nake)


yaralamak

glosses: tehlkirin, êşandin, dilê (yekî) şikandin, dilê (yekî) hiştin


yaralanmak

glosses: tehl bûn, êşîn, dilê (yekî) man, dilê yekî) şikîn


yaralarını sarmak

glosses: derdê (yekî) derman kirin, derd derman kirin


yaralı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yaralı.wav


yaramak

text: Bu adam bana çok yaradı.

text: Bu ilaç ona yaramadı.

text: Çarşambaları oyun oynamak bana yaramıyor.


yaramamak

text: Ona iyilik yaramaz.


yaramaz

glosses: bêkêr, kelêj (ji bo kesên ku bi kêrî tiştekî nayên)

glosses: nekêr, nexêr, xerab (ji bo rewş û bûyeran)

text: Yaramaz bir durum yok.

glosses: şûm, netepte, neqerehayî, belhizok, şaqiz, nerihet, nehs, netebt, berbelot, kirh, muzir (ji bo zarokên ku di cihê xwe de natebitin û bi gotina mezinên xwe nakin, ziraran dikin)


yaramaz olmak

glosses: nerihet bûn, nehs bûn, şaqizî bûn, netebtî bûn


yaramazca

glosses: bi şûmî, bi nerihetî, netebtî, bi nehsî, bi belhizokî


yaramazlaşma

glosses: şûmbûn, nerihetbûn, nehsbûn, netebtîbûn, şaqizîbûn, belhizokîbûn (ji bo zarokan)


yaramazlaşmak

glosses: şûm bûn, nerihet bûn, nehs bû, netebtî bûn, şaqizî bûn, belhizokî bûn (ji bo zarokan)


yaramazlık

glosses: nerihetî, nehsî, şûmîtî, netebtî, şaqizî, belhizokî, neteptetî, gelevzî, mizurayî


yaramazlık etmek

glosses: nerihetî kirin, şûmî kirin, nehsî kirin, şaqizî kirin, gelevzî kirin


yarar

glosses: bikêrhatî, kêrhatî (ji bo tiştekî munasib, musaîd

text: Çiçek koymaya yarar bir kab.

glosses: kêr, sûde, kelk, havil, wec, feyde, nihf (encama ku ji tiştekî tê bidestxistin)

glosses: havil, sûd, kelk, feyde (encama baş a ku ji karekî tê bidestxistin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yarar.wav


yararcıl

glosses: kêrperest, havilperest, sûdeperest, kelkperest, sûdewart


yararcılık

glosses: kêrperestî, havilperestî, sûdeperestî, kelkperestî, sûdewartî


yararlandırma

glosses: sûdmend kirin, havildar kirin, kelkdar kirin, kêrdar kirin


yararlanma

glosses: sûdmendbûn, havildarbûn, kelkdarbûn, kêrdarbun, jêkêrdîtin, jêsûdwergirtin, jêhavildîtin, jêîstifadekirin, jêfeydedîtin


yararlanmacı

glosses: kêrperest, havilperest, sûdegir, kelkperest, sûdewart, sûdeperest, liştok, feydexwaz, behreger, feydeperest, mefaperest


yararlanmacılık

glosses: kêrperestî, havilperestî, sûdegirî, kelkperestî, sûdewartî, sûdeperestî, liştokî, feydexwazî, behregerî, feydeperestî, mefaperestî


yararlanmak

glosses: sûdmend bûn, havildar bûn, kelkdar bûn, kêrdar bûn kêr dîtin, jê sûd wergirtin, jê havil dîtin, jê kelk wergirtin, jê istifade kirin, jê feyde dîtin


yararlı olmak

glosses: bi kêr bûn, bi kêr hatin, sûdmend bûn, havildar bûn, kelkdar bûn


yararlılık

glosses: kêrdarî, bikêritî, kêrhatîbûn, sûdmendî, havildarî, kelkdarî, feydedarî


yararsız

glosses: bêkêr, bêsûde, bêkelk, bêhavil, bêwec, bêfeyde


yararsızlık

glosses: bêkêrî, bêsûdetî, bêkelkî, bêhavilî, bêwecî, bêfeydetî


yarasa

glosses: şevşevok, şevrevînk, şevşevik, şevşevîng, çemçemînik, çemçemok, çekçekûle, şibşibênek, baçermok, pirçemek, çîlîçîlî, bacemok, baçimêlk, balçimok, çeqçeqole, berçemik, gaperçêvk, dûvmesas, şebşebok, şevekur, şîvînek, perçîmek, balçimk, pajmêrk, pêrçêm, pêrçenk, çil , çîçelot, çîçelotek, şeverût (Vespertilio)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yarasa.wav


yarası olan gocunur

glosses: ê ku derdê wî hebe xwe ditîzikîne, ez ne diz im ne dilerizim


yarasın

glosses: noşîcan be!, efiyet be! cihekî te pê neêşê! sihet û şîfa be, bila li te bigivire!


yarasını deşmek

glosses: derdê (yekî) rakirin, birîna (yekî) çelitandin, derdê (yekî) lê nû kirin


yaratıcı

glosses: afirmend, afirîner, afirînende, afirandêr, afirandox


yaratıcılık

glosses: afirînerî, afirînendetî, afirandêrî, afirandoxî


yaratık

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yaratık.wav


yaratma

glosses: afirandin, xuliqandin, xeliqandin, xelq kirin (ji bo Xwedê)

glosses: afirandin, dahênandin, pêkanîn (ji bo zekaya mirov)


yaraya merhem olmak

glosses: ji derde (yekî) re bûn derman, derdê (yekî) derman kirin


yaraya tuz biber ekmek

glosses: hey car derdê (yekî) giran kirin, wekî ku (yek) agir berde barûdê


yarayı kaçamak

text: Sen niye yarayı kaşıyorsun ki?


yarayışsız

glosses: bêkêr, kêrnehatî, nesûdmend, bêhavil, bêfeyde


yaraşma

glosses: lêhatin, pêketin, şehn, babetbûn, liyaqbûn


yaraşmak

text: Bu laflar sana yaraşmıyor.

glosses: liyaqî (yekî) bûn, şehnê (yekî) bûn, li gorî (yekî) bûn)

text: Bu iş sana yaraşır.


yardak

glosses: antaxî, altaxî (ji bo alîkariya karen pîs)


yardan atmak

glosses: di zinar de avêtin xwarê, (tiştek) anîn serê yekî (xwedêgiravî bi qezayê)


yardım elini uzatmak

glosses: destê alîkariyê dirêjî (yekî) kirin, destê xwe dirêjî (yekî) kirin


yardım etmek

glosses: alî (yekî) kirin, alîkarî kirin, alîkariya (yekî) kirin, alî kirin, alîkarî pê re kirin, komek dan, piştin kirin


yardım görmek

glosses: alîkarî pê re hatin kirin, hatin destekkirin


yardımcı

glosses: pîgar, destekar, komekdar (di kar û barên gund de)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yardımcı.wav


yardımcı olmak

glosses: alîkar bûn (pe re bûn alîkar), alî (yekî) kirin


yardımda bulunmak

glosses: alîkarî pê kirin, alî kirin, yarmetî pê dan


yardımına koşmak

glosses: çûn alî (yekî), li hawara (yekî) çûn, di hawara (yekî) çûn, di hawara (yekî) hatin, xwe pê re gihandin, li heyna (yekî) çûn


yardımlaşmak

glosses: piştgiriya hev kirin, alîkariya hev kirin, pev re alîkarî kirin, piştvaniya hev kirin, dest dan hev


yaren

glosses: (piraniya yar e) yaran, dost, hogir, heval


yarence

glosses: dostkî, hogirkî, hevalkî, yarane, hogirane


yarenlik etmek

glosses: axaftina bi dostî kirin, hevpeyvîna bi hogirtî kirin


yargılama

glosses: darizandin, darazdan, dadgehkirin, mehkemekirin


yargılamak

glosses: darizandin, daraz dan, dadgeh kirin, mehkeme kirin


yargılanmak

glosses: hatin darizandin, hatin darazdan, hatin dadgehkirin, hatin mehkemekirin


yargıç

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yargıç.wav


yarı

text: Gece yarısına kadar çalışıyor.

text: Yarı yolu aldık.

text: Yarı pişmiş.


yarı açık cezaevi

glosses: girtîgeha nîvekirî (girtîgeha ku ji hundir ve bêparêz, lêji der ve li dijî revê bi astengan hatiye parastin)


yarı ağır sıklet

glosses: sîkleta nîvgiran (di boksê de ji kîloya 75'an heta 81 kîloyî re tê gotin)


yarı orta

glosses: siklet sîkleta navçe (di boksê de ji kîloya


yarıcı

glosses: parçeker, hûrker (kesê ku diqelêşe, parçe û hûr dike)

glosses: melêba, merêba, melêva, coleq (ji bo çandiniyê)

glosses: cenan (ji bo nîvekariya zebze, mêwe û titûnê)


yarıcılık

glosses: cenanî (ji bo nîvekariya zebze, mêwe, dar û titûnê)


yarık

text: Dudağındaki yarık.

glosses: şaxor, şeqîf, şeqar, tîş (şaxorên zinar û çiyayan)


yarılamak

text: Çayını yarılamıştı.


yarılma

glosses: qelişîn, qeliştin, tarişîn, telişîn, veqelişîn, şeqopîlobûn


yarılmak

glosses: qelişîn, qeliştin, tarişîn, telişîn, veqelişîn, şeqopîlo bûn, qelş lê ketin, terk lê ketin

text: Ellerim hep yarılmış.

glosses: hatin qelaştin, hatin veqelaştin, hatin tarişandin, hatin derizandin, hatin terikandin


yarım

text: Elmanın yarısı telaşê sêvê.

text: Yarım iş.

glosses: nîv, seqet, netemam (ji bo kesên nexweş û wisa)

text: Yarım fincan kahve.


yarım adam

glosses: nîvmirov (ji bo kesên seqet, kêm, jar û nexweş)


yarım ağız

glosses: bêyî dilê xwe, nîvzar, nîvdev, bi nîvdevî


yarım elma gönül alma

glosses: sihor û bi lîtira xwe, riya hev zanebûn ne ji pirî û hindild ye


yarım elmanın yarısı o, yarısı bu

glosses: wekî ji hêkekê bin, dibê qey te sêv di nav de kiriye du cî


yarımada

text: Anadolu Yarımadası.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yarımada.wav


yarımlık 1

glosses: nîvmirovî (ji bo kesên seqet û nexweşokî)


yarın

text: Yarın geleceğim.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yarın.wav


yarından tezi yok

glosses: ji sibehê pêştir nîn e, bi derengî nexistin, bi lez û bez


yarıntı

glosses: lexem (cihê ku lehiyê ew şûştiye û kiriye mîna cihikê)


yarış alanı

glosses: holka pêrebaziyê (pêşbirkê an jî pêşbaziyê), meydana tiratê, meydana hawirkaniyê


yarış etmek

glosses: tirat kirin, pêşbazî kirin, berebezî kirin, lec kirin


yarışa kalkmak

glosses: dest bi berebeziyê kirin, dest bi tiratê kirin, dest bi pêşbirkê kirin


yarışmak

glosses: pêşbazî kirin, tirat kirin, berebezî kirin, pêşbirkî kirin


yarıştırmak

glosses: tirat pê dan kirin, pêşbazî pê dan kirin, pêşbirkî pê dan kirin

glosses: xarandin (ji bo hespan), dan xaranan (ji bo hespan)


yarışçı

glosses: pêşbaz, pêşbir, hawirkvan, berebez, musabiq


yarışçılık

glosses: pêşbazîtî, hawirkvanî, berebezîtî, musabiqî


yarlıgamak

glosses: (Xwedê sûcê yekî) efû kirin, mexfîret kirin


yarma

glosses: qelaştin, veqelaştin, terikandin, şeqitandin, qelşkirin, telişandin, telaştin

text: Çam yarması biriydi.

text: Yarma şeftali.


yarma gibi

glosses: telaşî dirêj, qirase, gereze (kesê pir gir)


yarma şeftali

glosses: xoxên felqokî (ku goştê wan xweş ji dendikê wan dibe)


yarmak

glosses: qelaştin, veqelaştin, qelişandin, şeqitandin, qelş kirin, talişandin, telaştin, kelaştin

text: Gemi suyu yardı.

text: Kafasını yarmışlar.


yarmalama

glosses: qelaştin, şeqitandin, qelşkirin (ji bo tiştên ku dirêjkî têne qelişandin)


yarmalamak

glosses: qelaştin, şeqitandin, qelş kirin (ji bo tiştên ku dirêjkî têne qelişandin)


yas tutmak

glosses: şîn girtin, şîn kirin, şîn girê dan, şîn gerandin, şîn danîn, şîn rast kirin


yasa boğulmak

glosses: di şîna (yekî) de xeniqîn, ketin şîna (yekî)

text: Ölümüyle herkesi yasa boğdu.


yasa çıkarmak

glosses: qanûn derxistin, qanûn çêkirin, qanûn danîn


yasak bölge

glosses: herêma qedexe, herêma qedexekirî, kospayî


yasak savmak

glosses: îdare kirin, bi kêr hatin (ji bo demekî pir hindik)

glosses: ji stûyê xwe kirin (ji bo seroberokirina karekî)


yasaklamak

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yasaklamak.wav


yasama

glosses: qanûndanîn, qanûnçêkirin, danîna qanûnan, teşrî


yasama gücü

glosses: hêza qanûndanînê, karîna qanûndanînê, teşriî qewêt


yasama meclisleri

glosses: meclîsên qanûndanînê, parlemento û senato


yasemin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yasemin.wav


yasını tutmak

glosses: şîna (yekî) girtin (an jî kirin), şîna (yekî) girê dan


yaslanma

glosses: hilpesirin, dangivan, xwespartin, paldan, palvedan


yaslanmak

glosses: hilpesirin, dangivîn, xwe spartin, pal vedan, pal dan (tiştekî), pişta xwe dan (tiştekî)

glosses: pişta xwe pê girê dan, pişta xwe pê rast kirin, pê ewle bûn, bawerî pê anîn


yaslı

glosses: şîndar, şînî, bişîn, şîngirtî, reşgirêdayî


yassılama

glosses: pankirin, pehnkirin, panikîkirin, pehnikîkirin, reyandin


yassılamak

glosses: pan kirin, pehn kirin, panikî kirin, pehnikî kirin, reyandin


yassılanma

glosses: (yassılaşma) panbûn, pehnbûn, panikîbûn, pehnikîbûn


yassılanmak

glosses: (yassilaşmak) pan bûn, pehn bûn, panikî bûn, pehnikî bûn


yastık

glosses: balîf, balîv, balgî, balgîv, balgih, balîşne, balge, balgeh, balgît, balîfe, balnîş, banigî

glosses: refik, karix, kej (ji bo xweyîkirina şax û sadiran)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yastık.wav


yatak

text: Uyumak için hemen yatakları açtılar.

glosses: nivîn, cih an cî an jî cîy (şelteya ku mirov hirî, pembû û tiştên wisa dixê)

glosses: cih, nivîn (somya, karyola û tiştên wiha ku mirov şelteyê diavêje ser wan)

glosses: nivîn, cih (hemû tiştên ku mirov li ser wan radikeve)

glosses: beste, bestek, besterobar, lat, kener, mecra (ji bo çem û robaran)

text: Petrol yatağı.

glosses: war, êwr (cihê ku tiştek lê zêde peyde dibe)

text: Aslan yatağı.

text: Altın yatağı.

text: Hırsızlar yatağı.

text: Namlu yatağı.

text: Fide yatağı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yatak.wav


yatak liman

glosses: bendera mezin ku stolên mezin dikarin lê lenger biavêjin


yatak odası

glosses: odeya nivistinê, odeya razanê, jûra razanê, menzela raketinê

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yatak odası.wav


yatak çekmek

glosses: jê re cî danîn, ji (yekî) re nivîn raxistin


yataklı

glosses: bestekûr (ji bo çemê ku besteya wê kûr e)


yataklık

glosses: hewandin, etaxî (hewandina tawanbaran, bi awayekî dizî bi nan û avkirina wan)

text: Kaç yataklık yer.


yataklık etmek

glosses: etaxî kirin, alîkarî bi tawanbaran re kirin


yatağına girmek

glosses: ketin nav cihê (yekî) ji bo jinan tê gotin ku ew bi mêrekî re radibin û rûdinên


yatağını sermek

glosses: nivînê (yekî) raxistin, cihê (yekî) danîn, cihê (yekî) bi keys kirin


yatık

glosses: ramedî, ramedandî, ramedayî, raketî, vezelandî

text: Yatık kumaş.

glosses: qelaptî, lêqelaptî, wergerandî, wergeriyayî

text: Yatık yaka.


yatılı

glosses: şevîn ( dema şev li derekê bê mayîn, çi daîmî wek xwendekarên şevîn, çijî yek şev.nexwesima dema şev dimînine ber pêz jêre tê gotin.)


yatılmak

glosses: hatin raketin, hatin veketin, hatin ramedandin


yatıp kalkmak

glosses: her gav (tiştek) pizrika ser zimanê (yekî) bûn

glosses: pê re raketin, pê re rabûn û rûniştin (ji bo têkiliya cinsî)


yatırım

glosses: razemenî, envestîsman, îstismarat, veberanîn


yatırım

glosses: razan, xewan (karê razandinê, xewandinê)

glosses: tevgera ku ji bo beijewendiyekê tê kirin


yatırım yapmak

glosses: pere razandina karekê ji bo dahatinê, razemenî kirin, pare razandin, pare danîn, pare lê dan


yatırımcı

glosses: veberdêr (kesê ku pere ji bo qezencê li tiştekî mesref dike)


yatırma

glosses: ramedandin, ramitandin, razandin, raketandin, veketandin, nivandin, xewandin


yatırmak

glosses: ramedandin, ramitandin, razandin, raketandin, veketandin

glosses: nivandin, xewandin, kirin xewê, xistin xewê, di xew re kirin

glosses: qelaptin, qulipandin, xwar kirin, ramedandin

text: Rüzgâr ekini yatırmış.

text: Telefon parasını yatırdım.

text: Biberî tuza yatırdı.

text: Saçlarını yatırdı.


yatısız

glosses: neleylî, dibistan an jî cihê ku bi şev lê nayê razandin


yatışma

glosses: kêmkirin, danîn, sistkirin (ji bo ba, berf û baran)

glosses: kemijîn, vepesirîn, amoşbûn, aramoşbûn (ji bo hêrs, coş, êş û tirsê)

glosses: kemijîn, kerbûn (ji bo serhildan, şemate û xireciran)

glosses: aşbûn, aştbûn, haştbûn (ji bo sekna girîna zarokan û hêrsbûnê)


yatışmak

glosses: kêm kirin, danîn, sist kirin (ji bo ba, berf û baran)

text: Fırtına yatıştı.

glosses: kemijîn, vepesirîn, hêmin bûn, amoş bûn, aramoş bûn, parça (yekî) danîn (ji bo hêrs, coş, tirs û hwd)

glosses: ker bûn (ji bo serhildan, şemate û xireciran)

glosses: aş bûn, aşt bûn, haşt bûn (ji bo sekna girîna zarokan û hêrsbûnê)


yatıştırıcı

text: Yatıştırıcı ilaçlar.


yatıştırma

glosses: kemijandin, vepesirandin, amoşkirin, aramoşkirin


yatıştırmak

text: Ayaklanmayı yatıştırdılar.

glosses: kemijandin, vepesirandin, amoş kirin, aramoş kirin, aş kirin, haşt kirin

text: Gelip beni yatıştırmak istedi.


yatkın

text: Yatkın kumaş.


yatma

glosses: razan, veketin, raketin, xwedirêjkirin, ramedîn

glosses: bicihûnivînbûn (ji ber nexweşînê raketin)

glosses: razîbûn, pêqaîlbûn (ji bo raman, pêşniyaz û hwd)


yatuğan

glosses: (yatuk) navên pişkdar ên amûrên qanûn û sentûrê


yatçı

glosses: yatvan (kesê ku bi turizma yatan re bilî dibe)


yavan

text: Yavan ekmek.

text: Yavan bir yaşam.


yavaşlama

glosses: hêdîçûn, hêdîbûn (ji bo kêm bûna leza mirov, wesaît û ajelan), danîn (ji bo ba, baran û tiştên mîna wan), nermbûn (ji bo deng)


yavaşlamak

glosses: hêdî çûn, hêdî bûn (ji bo kêmbûna leza mirov, wesaît û ajelan), danîn (ji bo ba, baran û tiştên mîna wan), nerm bûn (ji bo deng)


yavaştan almak

glosses: bi nermikayî tevgerîn, bi xweşkayî tevgerîn


yaver

glosses: yawer (ew kese ku li cem serokê dewlet û hikûmetê dimine u fermanên wan dinivîse û her wiha ku pewist bike radigihîne)


yavru

glosses: çêl çêle, çêlî

raw_tags: şîrînkirina û hê biçûkkirina peyva `çêle`yê

raw_tags: bi gelemperî biçûkên jîndaran lê hinekî wateya wê tehl e û bi zehfanî ji bo biçûkên lawiran ango ji ajalên dirinde re tê siviyandinê

raw_tags: şîrînkirina û hê biçûkkirina peyva 'têje'yê

raw_tags: biçûkên dewaran ango ajalên yeksim xasma jibo ker û hêstiran

raw_tags: Her cûre biçûkên ajalan lê nemaze jibo çêleyên hespan

raw_tags: şîrînkirina û hê biçûkkirina peyva `cehş`ê

raw_tags: çêleyên lawir û çêleyên mirîşkan û firindeyan

raw_tags: şîrînkirina û hê biçûkkirina peyva `têje`yê

glosses: zarok, mindal, sebî, ewlad, sava, daman,dêl,nevî,nevîçirk,pit,pitik, dûnde

raw_tags: çêleyên ask, xezal û mamizan, çêleyên kewalên dusim

raw_tags: şîrînkirina û hê biçûkkirina peyva `fin`ê

raw_tags: şîrînkirina û hê biçûkkirina peyva `bod`ê

text: Saray yavrusu.


yavru ağzı

glosses: rengekî di navbera pembe û nava petêxê de ye


yavrucak

text: Yavrucağa arasıra şeker alırım.


yavrucuk

text: Yavrucuğum.


yavrulama

glosses: têjikkirin, çêjikkirin, çêlikkirin, çêlikanîn, çêjikanîn, têjikanîn, têjikderxistin, çêlikderxistin, çêjikderxistin, çêledan

glosses: zayîn, karanîn, berxanîn (ji bo mih, bizin)

glosses: kurikanîn, dehşanîn, cehşanîn (ji bo kerê)


yavrulamak

glosses: têjik kirin, çêjik kirin, çêlik kirin, çêlik anîn, çêjik anîn, têjik anîn, têjik derxistin, çêlik derxistin, çêjik derxistin, çêle dan

glosses: zayîn, kar anîn, berx anîn (ji bo mih, bizin)

glosses: dehş anîn, cehş anîn, kurik anîn (ji bo kerê)


yavuklu

glosses: binîşanî, hêrêkirî, bidergistî, bidestgirtî


yavuz

text: Yavuz hırsız ev sahibini bastırır.


Yavuzeli

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: Cîngîfe, Çînçîn (Navçeyeke girêdayî Dîlokê)


yaya

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yaya.wav


yaya gelmek

glosses: peyatî hatin, bi lingan hatin, bi piyan hatin


yayan gelmek

glosses: bi peyatî hatin, bi lingan hatin, bi piyan hatin


yayan gitmek

glosses: bi peyatî çûn, bi linan çûn, bi piyan çûn