pislik

glosses: alûde, pîs, pîsî, pîsayî (ji bo qirêjiya herî û lostikê)

glosses: pîsî (ji bo destava mezin wekî gû û rêxê)

text: Şu mutfağın pisliğine bak.

text: Onun pisliklerinin cezasını çekiyoruz.


pıt

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: tip, tep, çip (ev çip, tenê j i bo dilopa avê)


pıt pıt atmak

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: tepetep jê çûn, tirkîn jê çûn, kirin tepînî, pitpitîn (ji ber heyecan û tirsê hilavêtina dil)


piti piti

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: giran giran, hêdî hêdî (ji bo rewşa kesê ku giran giran piyê xwe diavêje û bi rê de diçe)


pıtırtı etmek

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: kirin pitînî, kirin tepînî, kirin çipînî


piyango vurmak

glosses: piyango jê re derketin (ji piyango jê re ikramiye derketin)


piyangocu

glosses: piyangofıroş (kes an jî cihê ku piyango lê tê firotin)


piyanocu

glosses: piyanosaz (kesê ku piyano tamîr dike an jî akort dike)


piyasa

text: İç piyasa.

text: Dış piyasa.

text: İş gücü piyasası.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-piyasa.wav


piç kurusu

glosses: pîçê pîç, pîncê pînc, bijiyê bijî, pîço, pînco (zarokê bêesl û nehs)


pişeğen

pos: adj

pos_title: Rengdêr

text: Pişeğen nohut.


pişi

glosses: bîşî, şilek (cure nane ke ku di rûn de diqelînin)


pişirilmek

glosses: hatin pijandin, hatin pijartin, hatin pehtin


pişirmek

glosses: pijartin, biraştin, pehtin, patin, pijyan

glosses: sincirandin, xericandin, şerandin (ji bo xilik, cêr û tiştên wisa)

text: Bu ceket beni pişirdi.

text: Pişirip kotarmak.

glosses: kelandin, kelijandin, kelmijandin, cebirandin


pişkin

glosses: pijiyayî, pijandî, pehtî (tiştê ku têr pijiyaye)

text: Pişkin ekmek.

glosses: şerandî, xericandî, sincirandî (ji bo tiştê mîna cêr, xilik û hwd)

text: Pişkin mercimek.

glosses: rûşûştî, genfısik (kesê şermnekir, bear)

glosses: pehtî, gihiyayî, kemilî, xericî, hînbûyî (kesê pehtî, hînbûyî)


pişkince

glosses: bervekirkî, bervekiriyane, jêhatkî, jêhatiyane


pişman

glosses: jovan, poşman, poşîman, peşîman, posîde, bujma


pişman olmak

text: Adamdan arabayı almıştım sonradan pişman oldu.


pişmek

text: Kebab pişti.

glosses: xericîn, şeridîn (ji bo xilik, cêr û tiştên wisa)

text: Çocuğun apış arası hep pişmiş.


pişmiş aşa su katmak

glosses: tiştê ne di ser de, weka girara av di berda


plakacı

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: plakavan (ê ku plakayan çêdike û difiroşe)


plakçı

glosses: sêlikdêr, qewandêr, plakvan (ê ku selikan tije dike û difiroşe)


plan kurmak

glosses: plan çêkirin, plan danîn, plan hazir kirin, şêwra tiştekî kirin

glosses: plan anîn serê (yekî), tevdîr gerandin, plan lê çêkirin


plankton

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-plankton.wav


planlama

glosses: nexşedanî, plansazî, plangêrî (plansaziya hikûmetê)

text: Planlama bölümü.


planlamak

glosses: nexşe danîn, plan kirin, plan çêkirin, plan danîn, plan saz kirin, plan gêrandin


planlanmak

glosses: hatin plankirin, plan hatin danîn, plansaziya (tiştekî) hatin çêkirin


planlı

text: Planlı hareket.


plasenta

glosses: hevalzarok, hevalbiçûk, hevalçûk, hevalok (ji bo ya jinan)

etymology_text: Bi rêya fransî yan îngilîzî ji latînî [Peyv?]placenta

ընկերք

roman: ənkerkʻ

नाल

roman: nāl

태반

roman: taeban

плаце́нта

roman: placénta

после́д

roman: posléd

பனிக்குடம்

roman: paṉikkuṭam

รก

roman: rók

జరాయువు

roman: jarāyuvu

మాయ

roman: māya

ipa: /plɑːsɛnˈtɑː/

hyphenation: pla·sen·ta


plastik

glosses: plastîk (ê ku ji plastîkê hatiye çêkirin)


plastik cam

glosses: cama plastik sanatlar hunerên şêwekarî, hunerên plastîk


plastron

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-plastron.wav


plastron

glosses: plâstron (parçeyê ku li singê gomlek dixin)

glosses: plâstron (singebenda ku di dema şûrbaziyê de didin ber singê xwe)


platin

glosses: platîn, elementeke ku nimroya wê ya atomî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-platin.wav


plazma

glosses: xwînav, plazma (şileya ku tê de sorgilorik û spîgilorik hene)


pli

text: Du homoj povas pli multe fari ol unu.

etymology_text: Deyn ji fransî plus.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pli.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-pli.wav


plütonyum

glosses: plutonyûm, elementeke radyoaktife ku nimroya wê ya atomî

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-plütonyum.wav


pof

glosses: tep, tepîn (dengê ketina tiştê giran û nermikî)


pofurdama

glosses: kufîn, pifîn, ufîn, ufînkirin, kufînkirin, pifînkirin


pohpohlanmak

glosses: hatin pihpihandin, pesnê (yekî) hatin dan


poli

glosses: pêşpirtik e ku wateya 'bêhtir, pir zêde' dide peyvê


politik

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-politik.wav


politika

text: Fiyat politikası.

glosses: siyaset, polîtîka (hemû lebatên ku ji bo ebestekê tên kirin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-politika.wav


politikacı

glosses: siyasî, polîtîk (kesê zimanşîrin ku ji bo berjewendiyên xwe her tiştî dike)


polo

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-polo.wav


polonyum

glosses: polonyum, elementeke radyoaktif e ku nimroya wê ya atomî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-polonyum.wav


pompa

glosses: pompe (ev ji bo ya ku hewayê dikişine nava xwe)


ponje

glosses: cure qumaşekî hevrîşîmî ye ku tenik û pir di hev de hatiye raçandin


popüler

glosses: gelêr, popüler (tiştê li gorî dilê gel e, tiştê ku gel jê hez dike)


porselenci

glosses: çînîker, porseIenkar (e ku çîniyan çêdike)


porsuk

glosses: kurîbeşk, kurûbeşk, kurbeşik, xurbeşk, gurîbeşk (Meles)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-porsuk.wav


portakal

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-portakal.wav


portakal rengi

glosses: rengê portekalê, zerê pehtî (ê ji vî rengî)


posa

glosses: cehf, çanç, helf, pop, simarte, armûşk, şimşîre (cehfê her cure xurdemeniyan)


posasını çıkarmak

glosses: (yek) ji hev de xistin, (yek) ji hev de hicinandin (ji ber lêdanê)


postal

text: Min postala xwe winda kir.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


postal

glosses: berîdî, namegêrî, nameberî, tiştê têkildarî posteyê


postayı kesmek

text: Postayı kestim, artık toplantılara katılmayacağım.


postiş

glosses: porê îlawe ku jin bi paşiya porê xwe ve dikin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-postiş.wav


postrestant

glosses: eşyayê ku ji hêla stînerê xwe ve tê stendin


postu deldirmek

glosses: hîz qul kirin (bi guleyê hatin hingaftin)


postu kurtarmak

glosses: canê xwe filitandin, canê xwe xelas kirin


pot yapmak

glosses: qermiçandin, qermûçekî kirin (di dirûtinê de)


pota

glosses: bote, botik, bûte (derdana ku tê de tiştênadenî tên helandin)


potasyum

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-potasyum.wav


potur

glosses: cure şalekî ku ji par re bi qermûçek û devdelingê wî teng in


poyraz

glosses: hênikba, ziryan (bayê ku ji bakûrê rojhilat tê)


poğaçacı

glosses: kulêreker, poxaçeker (ê ku poxaçeyan çêdike)


praseodim

glosses: praseodim, elementeke ku nimroya wê ya atomî

glosses: û rengê wê çilmisî û zer e; kurtebêja wê Pr ye

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-praseodim.wav


pratik

glosses: kardarî, karvanî, emelî, pratîk (tiştê ku bi tetbîq û kar ve têkildar e)

glosses: bikarbar, hêsanîbar, pratîk (tiştê ku bi hêsanî dikare bê bikaranîn)

glosses: pratîk, emeliyê (pêkanîna rêgez û prensîbên warekî zanist an jî hunerekê)

text: Pratik bir insan.


pratikte

glosses: di karvaniyê de, di emel de, di pratîkê de


prematüre

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-prematüre.wav


pres yapmak

glosses: pres kirin presbit kal, pîr (ji bo kes û çav)


presbitlik

glosses: bînayîkêmî (ji bo çav ku êdî tiştê nêzîk baş nafesilîne)


presleme

glosses: medorkirin, ceriyekirin, mengenekirin, boxesangkirin, şidandin


preslemek

glosses: medor kirin, ceriye kirin, mengene kirin, boxesang kirin, şidandin


preslenmek

glosses: hatin medorkirin, hatin mengenekirin, hatin boxesangkirin


prim

glosses: prim (pereyê ku kardêr dide saziya sigortayê)

glosses: prim (zêdebariya di navbera fiyeta senedên payê yên piyasayê û buhayê wê yê rastîn de)


primadonna

glosses: primadonna (lêyzvana jin a ku di operayê de rola sereke dileyîze)


problemli

glosses: bigelş, biarîşe, bigelemşe, bigirûgirift, biproblem


programcı

glosses: bernamekar, bernamedan, programkar, programdanî


programcılık

glosses: bernamekarî, bernamedanî, programkarî, programdanî


programlamak

glosses: bername saz kirin, bername danîn, program saz kirin


programlı

glosses: bernamedar, bibername, biprogram, programkirî


projektör

glosses: prokjektor, pênişandêr (aletê nişandanê)


proleter

text: Bütün dünya proleterleri birleşin.


prometyum

glosses: prometyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-prometyum.wav


propaganda kampanyası

glosses: kampanyaya bangeşeyê, kampanyaya propagandayê


protaktinyum

glosses: protaktînyûm; elementeke radyo aktif e ku numareya wê ya atomî


protestanlık

glosses: protestanî (yekîtiya dêrên ku di bin serokatiya papa ya olî de ye û rêzikên Katolîkiyê napejirînin)


protez

glosses: amûra sunî yê ku li şûna parçeyeke wicûdê tê bikaranîn

forms: protêz

протезный

roman: proteznyj

προσθετικός

roman: prosthetikós


protokolcu

glosses: protokol van (kesê ku bi kar û barê protokolê bilî dibe)


prototip

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-prototip.wav


prova

glosses: prova, meşq (sihêtiya ji bo hînbûna tiştê ku li gorî armancê ye an na)

glosses: prova (hêçandina li ser nivîsara çapkiri)


provakatör

glosses: navtêder, halantêder, ajewaker, provakator


provakatörlük

glosses: navtêderî, halantêderî, ajewakerî, provakatorî


provizyon

glosses: bergîdan, provizyon (bergîdana çekekî ya pere)


psikoloji

glosses: derûnnasî, giyannasî, rewannasî, psîkolojî

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-psikoloji.wav


puanlı

text: Puanlı elbise.


puanlık

text: On puanlık soru.


pudralı

glosses: bispiyaw, spiyawkirî, bipudra, pudrakirî


puflamak

glosses: kirin ufînî, kirin pifînî, ufeuf kirin, pifepif


pulcu

glosses: berhevkarê pûlan (ê ku koleksiyona pûlan çêdike)


pullamak

text: Mektubu pulladın mı?

glosses: penes kirin, birbisok kirin (ji bo kincan)


pullanmak

glosses: perik dan, perikperikî bûn (ji ber hin sedeman perikdana çerm)

text: Vücudu pullanmış.


pullu

text: Pullu mektup.

text: Pullu balık.

text: Üstünde pullu bir elbise vardı.

text: Elleri hep pulluydu.


pulsuz

glosses: bêpolik, bêpol, bêpûl (ji bo pereyê metalîk)


puma

audio: LL-Q33973 (scn)-XANA000-puma.wav


punt

glosses: belema dirêj ya teng, bin pan, her du rex çargoşe, bi şeqleyî (sew

glosses: î yan şel pî) diçit ko li binê avê didit, (tîzik) lêdana tepkê (berî bi erdê bikevit)

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-punt.wav


puntolu

text: On puntolu başlık.


pusatçı

glosses: kesê ku di 'orta oyunu'yê de posadan bi kar tîne


puset

glosses: ereboka zarokan (ku zarokan dikinê û bi destan daf didin)


pusmak

glosses: telîn, letîn, qelizîn, xwe telandin, xwe letandin, xwe qelizandin


pusucu

glosses: kemînvegir, bûsevegir (ê ku li pêşiya yekî kemîn daniye)


pusula

glosses: cihêtname, cîhnuma, cihetnuma, cihnîş, pisûla

glosses: pisûle, tezkere (nameya biçûk ku tiştek tê de nivîsandiye)

glosses: pisûle (kaxizê ku lê deyn û tiştê wisa nivîsandî)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-pusula.wav


pusuya yatmak

glosses: bûse vegirtin, kemîn vegirtin, li pêşiyê kemîn danîn, xwe li pêşiyê telandin, xwe li pêşiyê qelizandin, li berê pehn bûn, xwe li berê qelizandin (telandin an jî letandin), li berê veketin, xwe lê telandin (qelizandin an jî letandin)


pöf

text: Pöy, ne pis koku.


pörsüklük

glosses: tarmilîtî, pixûdîtî, qurmiçîtî, çilmisîtî


pörsüme

glosses: tamilîn, pixudîn, heşifîn, haşibîn, qurmiçîn, çilmisîn, hilhilîn


pörtlek

glosses: beloq, çevbeloq, çavbelok, çavpeqle, çavzeq, çavbiziqî, çavteqiyayî, çavdiriyayî


pörtlemek

text: Gözü pörtlemiş.

glosses: bijiqîn, fetiqîn (ji bo mêweyên ku fetiqîne)


pösteki

glosses: post, eyar, postik (postê bizin an jî yê mêşinê)


pöstekisini sermek

glosses: (yek) ji eyar derxistin, (yek) ji eyarekî derxistin kirin eyarekî din


pötikare

glosses: petîtkare (ê ji vî qumaşî hatiye çêkirin)


pöçük

etymology_text: Deyn ji ermenî պոչուկ (počʻuk, “boçik”).


pürtüklenme

glosses: pirtikîbûn, dirdirkîbûn, gizirî bûn, girûzekîbûn


pürtüklenmek

glosses: pirtikî bûn, dirdirkî bûn, gizin bûn, girûzekî bûn


pürüz

glosses: zivir,girûz, girûzek, girnaz, hejg, pirtik, giwur, girnûz, zivir, pizronek


pürüzlü

glosses: girûzîn, girûzekî, girnazî, dirdirkî, girûzî, pizronekî, zivirî


püskül

glosses: rîş, rîşik, gufik, gulîfk, gulîfank, gulinge, rîşt


püsküllü

glosses: rîşrîşkî, birîş, birîşik, rîşikkirî, bigufik, fişfişok


püskürme

glosses: pelqiqdan, peşkinandin, pijiqandin (ji bo agir û volkanan)


püskürmek

glosses: pelqiq dan, peşkinandin, pijiqandin (ji bo agir û volkanan)


püskürtmek

glosses: pir kirin, pirikandin, ewş kirin, rev pê xistin, qewirandin


pütürlenme

glosses: pelqikdan, bijûdan, gircomîbûn, kelepotkîbûn, girûzekîbûn


pütürlenmek

glosses: pelqik dan, bijû dan, gircomî bûn, kelepotkî bûn, girûzekî bûn


pütürlü

glosses: gircomî, kelepotkî, girûzekî, pirtikî, girnazî


raddelerinde

text: Sabah on raddelerinde.


radon

glosses: Elementeke kîmyayî ye ku hejmara wê ya atomîk 86 û sembola wê Rn ye.

радо́н

roman: radón

氡

roman: dōng

رَادُون

roman: rādun

ռադոն

roman: ṙadon

رادون

roman: râdon

რადონი

roman: radoni

तैजसाति

roman: taijsāti

라돈

roman: radon

ரேடோன்

roman: rēṭōṉ

ஆரகன்

roman: ārakaṉ

រ៉ាដុង

roman: raadong

ραδόνιο

roman: radónio


radon

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-radon.wav


radon

audio: LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-radon.wav


radon

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-radon.wav


radyum

glosses: radyum, elementeke ku nimroya wê ya atomî

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-radyum.wav


raf

etymology_text: Ji osmanî راف, ji erebî رَفّ (raff).

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-raf.wav


rafa koymak

glosses: (tiştek) ji rastê hilanin rafadan delme, dilme, dilmeyî


rafineri

glosses: dawergeh, parzîngeh, palîngeh, safgeh, refinerî


rahat

glosses: rihetî, hedar, asûdeyî, hudûr, huzûr (rewşa bêxem û tengavî)

glosses: dilfireh, dilrihet, dilaram, asûde, rihet, hêmin (kesê ku xem, derd û kesera wî nîn e)

glosses: hêsan, rihet, sanayî (tişte ku dijwarî û gêjahiya wî nîn e û mirov zivêr nake)

text: Rahat bir yatak.

text: Rahat bir iş.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-rahat.wav


rahat bırakmak

glosses: jê vegerîn, rihetî dan (yekî), jê hewîn, jê gerîn, bela xwe jê vekirin, destê xwe ji (yekî) kirin, jê bûn, bêhn dan (yekî)


rahat bırakmamak

glosses: rihetî nedan (yekî), (yek) rihet nehiştin, îstirhet nedan (yekî), ji (yekî) venegerin, ji (yekî) nehewîn, jê negerîn


word: rahat bizi yıkamayana kadar rahat etmezdi

glosses: heta ku em neşûştina dilê wê rihet nedibû


rahat durmak

text: Biraz olsun rahat dur.


rahat döşeği

text: Adamcağız evinde, rahat döşeğinde.


rahat vermek

glosses: nerihetî dan (yekî), huzûra (yekî) xera kirin


rahat yüzü görmemek

text: Yıllardır bu topraklar saban yüzü görmemiş.

glosses: dilekî rihet nedîtin, oxweşiyek ji xwe nedîtin, xweşiyek ji xwe nedîtin


rahatına bakmak

glosses: li rihetiya xwe nihartin, xema (tiştekî) nekirin


rahatlama

glosses: hêsabûn, rihetbûn, seqirîn, bêhnderketin


rahatlamak

glosses: bêhna (yekî) derketin, bêhna (yekî) fireh bûn, kela xwe rêtin, bêhna xwe derxistin, dilfireh bûn, kela xwe rijandin, dilê xwe rihet kirin


rahatlatmak

glosses: hêsa kirin, dilê (yekî) rihet kirin, bêhna (yekî) derxistin


rahatlık

glosses: asanî, hêsanî, rihetî (tiştê ku rehtiyê nade)


rahatsız

glosses: dilnerihet, nerihet, bêhedar, bêhuzûr, bêkêf

glosses: nerihet, neasan, nehêsan (tiştê ku ne rihet e, ne xweş e)


rahatsızlık

glosses: dilnerihetî, nerihetî, bêhedarî, bêaramî, acizî, zivêrî


rahatsızlık duymak

text: Bu durumdan rahatsızlık duymuyorum.


rahmet

text: Rahmet suyu.


rahmet olsun canına

glosses: rehma Xwedê lê be, Xwedê rehma xwe lê bike


rahmetli

glosses: rehmetî, gorbuhişt (di şûna navê kesî mirî de)


rakamlı

text: Üç rakamlı sayı.


rakı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-rakı.wav


rakip olmak

glosses: bêhempa bûn, bêhember bûn, bêraqîb bûn, li per pozê (wî) kes tune bûn


rakiplik

glosses: hemberî, pozberî, berberî, rikeberî, paşimtî, hevrikî, qayîşkêşî, reqîbî


rakkas

glosses: reqas (mêrê ku reqsê ji xwere kiriye pîşe)


rakkase

glosses: sozanî, reqesok, reqase (jina ku reqsê ji xwe re kiriye pîşe)


ram olmak

glosses: mil danîn, serşûr bûn, serî jê re danîn, ram bûn


ramazan

glosses: remezan, meha rojiyê (ii gorî salnameya heyvêeha nehan)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ramazan.wav


ramazan bayramı

glosses: ayda remezanê, cejna remezanê, îda remezanê, îda rojiyê, cejnerojî, Eyd-î Remezanê, Eyd-î Rojî


rampa etmek

glosses: bêteklîf li ser maseya yekî rûniştin (di henga araqvexwarinê de)


rana

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-rana.wav


randevucu

glosses: randevûvan (kesa/ê ku qepexaneyê dişixulîne)


randevusu olmak

glosses: jîvana (yekî) hebûn, randevûya (yekî) hebûn


rap rap etmek

glosses: tepetep kirin, reperep kirin, kirin reperep


rapaddak

glosses: xaftila, tafilê, ji heman da, ji nişka ve


raporlu

glosses: rapordar, birapor (kesê ku ji ber nexweşînê rapor stendiye û nayê karê xwe)


rasathane

glosses: nêrîngeh, çavdêrxane, riwangeh, resedxane


rast gelmek

glosses: rastî (yekî) hatin, lê rast hatin, leqayî bûn, leqayî (yekî) hatin, tûşî bûn, tûş bûn

text: Yolda kardeşine rast geldim.

text: Kumaşın iyisi bana rast geldi.

text: Üç taş attı, ama hiçbiri rast gelmedi.

text: Çok ev aradı, ama hiçbir yer de rast gelmedi.

text: Borunun ucu diğerine rast gelmedi.


rast getirmek

text: Üç kurşun attı, ikisini rast getirdi.

text: Neşeli bir anında rast getirip hemen söyledim.

text: Allah işini rast getirsin.


rast gitmek

text: İşi rast gidiyor.


rastık

glosses: korik (boyağa reş a ku jin di biri û porê xwe didin)


rastlama

glosses: tûşbûn, leqa, leqayîbûn, liqabûn, rasthatin, pêrgîbûn


rastlamak

glosses: tûşî (yekî) bûn, leqî (yekî) bûn, leqayî (yekî) bûn, rastî (yekî) hatin, pêrgî (yekî) bûn, pergî (yekî) hatin


rastlayış

glosses: tûşbûyîn, leqayîbûyîn, liqabûyîn, pergîbûyîn


rastlaşma

glosses: rastîhevhatin, leqayîhevhatin, leqayîhevbûn, rastîhevbûn, tûşîhevhatin, tûşîhevbûn


rastlaşmak

glosses: rastî hev hatin, leqayî hev hatin, leqayî hev bûn, rastî hev bûn, tûşî hev hatin, tûşî hev bûn

glosses: ketin hev (gava ku du bûyer an jî zêde di heman demî de çêbibin)


ravent

glosses: ribes rêwas, rêvas, rûbês (Rheum offcinalc)


raydan çıkmak

glosses: serobin bûn, felek ters (an jî çep) gerin


rayına oturtmak

glosses: kirin rê, (kar) rast kirin, li hev rast kirin


rayiç

text: Belediye rayiçi.


razı gelmek

glosses: (pê) qayîl bûn, pê razî bûn, qîma (yekî) hatin, dil dan


razı olmak

glosses: pê qayîl bûn, qayîl bûn, razî bûn, dil kirin, erê kirin, qîm pê anîn, rezamend bûn (birinden)


rağbet görmek

glosses: ji destan hatin revandin, hatin ecibandin


rağmen

glosses: ligel, digel, tevî, dewêg, digel vî qasî, digel vê yekê, ligel vê yekê

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-rağmen.wav


rağmına

text: Onun rağmına yaptım.


realist

etymology_text: Ji real + -ist.

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-realist.wav


realist

glosses: rastîparêz, rastîhez (kesê ji alî rastiyê)


realite

glosses: rastî, rastîn, rasteqîn, heqîqet, realîte


realizm

glosses: rastîbînî, rastîtî, rasteqînî, heqîqetî, realîzm


reaya

glosses: goran, bendegan, reiya (gelê di bin fermanrewatiya hikumdarekî de)

glosses: reiya (beriya Tanzîmatê pêgir û rajêrên dewleta Osmanî)


redaksiyon

glosses: rastkirin, redaksiyon (rastkirina nivîsaran)


redaktör

glosses: rastker, redaktor (ê ku nivîsaran sererast dike)


reddetmek

glosses: red kirin, redandin, tirotîkirin, lê zivartin

text: Seni evlatlıktan reddettim.


redif

glosses: di heynên dawî yê Osmanî de eskerê ku piştî qedandina leşkerîya xwe wekî yêdek dihat terxankirin


redingot

glosses: redingot (çeşîdekî saqoyê mêran e ku ji paş ve vekirî ye)


refakat

glosses: tevberî, pereyî, pêratî, refaqet, yawerî


reformcu

glosses: vesazîparêz, nûsazîparêz, reformparêz, îslehetparêz, reformxwaz, reformîst


reformculuk

glosses: reformparêzî, îslehetparêzî, reformxwazî, reformîzm


reformist

audio: LL-Q1860 (eng)-Aquild-reformist.wav


reformist

glosses: vesazîparêz, nûsazîparêz, reformxwaz, reformîst


regaip

glosses: regaîb (şeva ku Hz Muhemed ketiye zikê diya xwe)

glosses: regaîb (şeva înê yaeha recebê ku wekî şeva qendîlê tê pîrozkirin)


reha

text: Mayîne di werteya belayêMin qesd e ko ez bidim rehayêXel vedikujit agirî bi avê

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

hyphenation: re·ha


rehavet

glosses: giranî, xavî, rehawet (sistî û giraniya bedenê, tiralî)


rehavet çökmek

glosses: ji hev da xav bûn, giranî li ser (yekî) çêbûn


rehin vermek

glosses: di gerewê de dan, rehîn dan, barimte dan


rehine

glosses: gerewe, desteber, gerewdar, destbiser, girap, rehîne


reisicumhur

forms:
reis-i cumhur
cumhurreis

etymology_text: Deyn ji erebî رَئِيس (raʾīs, “serok”) + جُمْهُور (jumhūr, “giştî, gel”).


reisülkütap

glosses: wezîrê karê derve (di dewleta Osmanî de beriya Tanzîmatê)


reji

glosses: derhênan, rejî (ji bo sînema, şano, radyo, tv'yê)


rekabet etmek

glosses: hemberî kirin, pozberî kirin, berberî kirin, qayîşkêşî kirin, qayiş kişandin, serî pê re kişandin, reqabet kirin


rekabete girişmek

glosses: ketin hemberiya hev, ketin reqabeta hev, hemberiya hev kirin rekâket keketî, lalûtetî


rekolte

glosses: çinîn, dirûn, berhevkirin, debr, hesed, xerman

text: Li zeviyên pembûyê yên Deşta Amîkê îsal wê zêdetir rekolte çêbibe.

ref: aa.com.tr/kk 9/2021

etymology_text: Bi riya tirkî rekolte, ji îtalî ricolta ji ricogliere ji latînî recolligere ji re- + colligere ji con- + legere ji proto-hindûewropî *leǵ-. Ji heman rehê latînî bo nimûne: koleksyion, lejyon.


remi

glosses: navê lîstikeke ku bi kaxizên îskambîlê tê Ieyîstin


remiz

glosses: sembol, dawer, nîşan, totem, nimûne, mînak, îşaret

etymology_text: Ji erebî رمز (remz), hevreha aramî ܪܡܙܐ (remza), îbrî רמז (rêmez)

sembol#Tirkî

roman: sembol


rencide etmek

glosses: rencandin, rencide kirin, dilê (yekî) şikandin


rengi bozulmak

glosses: rengê (tiştekî) xera bûn sewq dan, reng dan


renk atmak

glosses: rengê (yekî) qusikin, reng lê neman, ji reng û sîfet ketin, mehdê (yekî) çûn, rûyê (yekî) qelibin (ji ber tirs, heyecanê û hwd)


renk gelmek

glosses: sorayî ketin canê (yekî), reng û rûçik hatin (yekî)


renk vermemek

glosses: neanîn ser xwe, niyeta xwe nedan der, neanîn ser eynê xwe


renklemek

glosses: rengandin, gonandin, reng kirin (bi rengan boyax kirin)


renklendirmek

text: Gecemizi renklendirdi.


renkli

glosses: rengîn (tiştê ji bilî rengê spî reng an jî rengên din lê hene)

text: Renkli bir politikacı.

text: Renkli film.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-renkli.wav


renkçi

glosses: rengvan (resamê ku ronî, sî û fişte wisa bi riya rengan dide wêne)


renyum

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-renyum.wav


resim çekmek

glosses: wêne kişandin, resm kişandin, şekl girtin (bi makîneya fotografan)


resimlemek

glosses: wênedar kirin, nîgar kirin, resimandin, bi resm kirin


resimli

glosses: wênedar, nîgardar, biwêne, binîgar, biresm, resmdar


resmetme

glosses: nîgartin, wênekirin, resmandin, resmkirin, wênekêşan


resmetmek

glosses: nîgartin, wêne kirin, resmandin, resm kirin, wêne kêşandin


ressamlık

glosses: wênesazî, nîgarkêşî, nîgarekarî, wênekarî, şêwekarî, wênekêşî, resamî


rest çekmek

glosses: rest kişandin (di leyza pokerê de, hemû pereyê li ber leyzvan ku dide pêş)


rezalet çıkarmak

glosses: hetîketî kirin, xax kirin, gosarmetî kirin


rezeksiyon

glosses: rezeksiyon di emeliyatan de derxistina parçeyeke hinavekê


rezene

glosses: rizyank, rizyane, rizyang, cehcehik (Foeniculum vulgare)


rezil olmak

glosses: hetikîn, tirotî bûn, kepaze bûn, rezîl bûn


rezilce

pos: prep

pos_title: Daçek

glosses: kepazekî, bi kepazeyî, rezilkî, bi rezîlî


rezillik

glosses: gosartmetî, hetîketî, tirotîtî, rezîlî, kepazetî


reçelli

glosses: ê riçalan (mêweyên ku ji bo çêkirina riçalan hatiye veqetandin)


reçete

etymology_text: Deyn ji tirkî reçete, ji îtalî ricetta.


reçete

text: Reçete gibi.


riayet etmek

glosses: rêzdarî lê kirin, bi gurê kirin, riayet kirin


ricada bulunmak

glosses: tika jê kirin, reca jê kirin, tewqe lê kirin, tewqe jê hebûn, tewaq lê kirin, teqeze lê kirin, hêvî jê kirin, dexalet jê kirin, xwe avêtin (yekî)


rical

glosses: mirovdewlet (mirovdewletên li meqamên bilind)


riyakâr

glosses: melaq, durû, bincam, çîvok, dudev, riyakar


riyakârlık

glosses: melaqî, durûtî, durûyî, bincamî, çîvokî, dudevî, riyakarî


riyazi

glosses: tiştê bi matematik û geometriye re têkildar e


riyaziye

etymology_text: Ji erebî الرياضيات.


rıza göstermek

glosses: reza lê dîtin, pê razî bûn, razî bûn, dil kirin, rezamend bûn


rızası olmak

glosses: bi rezaya (yekî) bûn, bi dilê (yekî) bûn, reza dilê (yekî) bûn


rızasını almak

glosses: îzna (yekî) xwestin, musedeya (yekî) xwestin


rızkını çıkarmak

glosses: li pey rizqê xwe bûn, li pey nesîbê xwe bûn


roba

glosses: parçeyê ku di navbera mil û pêsîrê ve bi kine ve tê kirin


rodyum

glosses: rodyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-rodyum.wav


rolü olmak

glosses: rola (yekî) tê de hebûn, tiliya (yekî) tê de hebûn


rota

glosses: Rê an îstîqameta seyahetkirî an jêderbasbûyî.

text: Tenê milet dikare rotaya Tirkiyê diyar bike.

ref: Recep Tayyip Erdoğan li gor www.aa.com.tr/kk 8/2013

etymology_text: Ji îtalî rotta, hevreh fransî route ji latînî viarupta (rêya bi kotekî vekirî) ji rupture (şkandin).

ipa: /roːˈtɑː/

hyphenation: ro·ta


rota

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-rota.wav


rotor

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-rotor.wav


rubidyum

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-rubidyum.wav


ruble

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-ruble.wav


rugan

glosses: regvan (çermê şayîk û birqokî ku pê sol, çente û tiştê wisa tê çêkirin)

glosses: regvan (ê ku ji vî çermî hatiye çêkirin)


rugbi

glosses: rûgbî (cure leyîstikeke ku di nava du taximan de tê leyîstin, ku her taxim ji pazdeh kesan pêk tê)


ruh bilimci

glosses: derûnnas, giyannas, rewannas, ruhnas, psikolog


ruh bilimcilik

glosses: derûnnasîtî, giyannasîtî, ruhnasîtî, psikolojîzm


ruh bilimi

glosses: derûnnasî, giyannasî, rewannasî, ruhnasî, psikolojî


ruh kazandırmak

glosses: (cihek) şênayî kirin, şahî xistin (cihekî), kêf û xweşî kirin (cihekî)


ruhani

text: Ruhanî reis.


ruhen

glosses: ji aliyê giyanî ve, ji hêla derûnî ve, ji aliyê ruhî ve


ruhlu

text: İnce ruhlu biri.


ruhu bile duymamak

glosses: ruhê (yekî) pê nehisîn, pê nehisîn, haya (yekî) jê çênebûn


ruhu şad olsun!

glosses: bi rihma Xwedê şad be!, ruhê (wî) şad be!


ruhunu almak

glosses: ruhê (yekî) stendin, xwedê emanetê xwe jê stendin, qasidê qorfelekê li ser canê (yekî) peya bûn


ruhunu teslim etmek

glosses: can jê cûn, can dan, can jê kişîn, can spartin Xwedê, canê xwe spartin rehma Xwedê, canê xwe teslîm kirin, giyanê xwe dan, temam bûn, teslîm bûn, teslimî rihma xwedê bûn, çûn rihma Xwedê


ruj

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-ruj.wav


rumba

glosses: rûmba (navê çeşidekî dansê ye ku ji Kubayê derbasi Amerika û Ewrûpayê bûye)


rumelili

glosses: Tirkê ku di heyna Osmaniyan de li nav xakên Ewrûpayê dijiya


rumlaştırmak

glosses: Rûmî kirin (ji bo serdestkirina zimanê Rûmî)


rupi

glosses: rûpî (yekeya pere ya dewletên Asya û Hindistanê)

etymology_text: Ji îngilîzî rupee.


rutenyum

glosses: rutenyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-rutenyum.wav


rutherfordyum

glosses: rutherfordyûm, navê elementa kurçatovyûmê; kurtebêja wê Rf ye


ruz

audio: LL-Q12107 (bre)-Nadej Roudour-ruz.wav

audio: LL-Q12107 (bre)-Bleuenn Karaez-ruz.wav


ruzname

glosses: rojname (deftera kubûyerên rojane tê de tên nivisandin)

glosses: rojname (deftera ku bûyer li gora rêzê tê de hatine nivisandin)


rölantide durmak

glosses: di valahiyê de xebitîna motorê (ji bo amyarên motordar)


rölantiye almak

glosses: vala şixulandin, xistin boşê (ji bo amyarên motordar)


röntgen

forms: roentgen

etymology_text: Ji navê Wilhelm Conrad Röntgen


röntgenci

glosses: rontgenvan, rontgenkêş, pisporê rontgenê

glosses: rontgenkar (kesê ku bi dizîka li jinan dinêre) (argo)


röntgenlemek

glosses: keliştin (bi dizîka mêzekirina li kesekî)


rötar

glosses: xayandin, derengmayîn, derengketin, rotar


rötuş

glosses: sererastkirin (guhartina ji bo sererastkirina tiştekî)


rüsumat

glosses: baca ku dewlet ji hin malên bazirganiyê distîne


rütbe

text: Askeri rütbesi.


rüya

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-rüya.wav


rüzgar almak

text: Bu ev rüzgâr alıyor.


rüzgar ekip fırtına biçmek

glosses: ba çandin bahoz çinîn, (yek) lêlê kirin lolo jê re hatin


rüzgar gelecek delikleri tıkamak

glosses: qulên ku tê de ba hatin xitimandin, qula ku ba tê de tê lepek herî lê xistin


rüzgarlık

glosses: baparêz (ji bo kincê kuirov li xwe dike)


rüzgâr

forms: rüzgar

etymology_text: Deyn ji farisî روزگار (ruzgār).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-rüzgâr.wav


rüştiye

glosses: rûştiye, dibistana di pileya dibistana navîtay de


rüşvet almak

glosses: bertîl stendin, bertîl girtin, ruşwet stendin


saat on bir buçuğu çalmak

glosses: emrmarde bûn, emrê xwe xwarin (kesê ku êdî pîr û kal bûye)


saati saatine

glosses: saet di saeta xwe de, tam di wextê xwe de


saati saatine uymamak

glosses: saeta (yekî) li saetê nenihêrtin, deqe û saetên (yekî) li hev nenihêrtin, deqe û saniyê (yekî) hev negirtin, pêlê (yekî) li hev nenihêrtin, sibeh û êvara (yekî) li hev nenihêrtin


saatlik

text: Nahiye buraya iki saatlik mesafede.


sabah erkenden

glosses: serê sibehê zû, sibeyê zû, li wî serî, berî azana melê şefeqê


sabah ola hayır ola

glosses: her sibehekî xêrek pê re ye, her rojek xêrek pê re ye, ostenecar razê weka her gav Xwedê yek e dergeh hezar


sabaha doğru

glosses: berdestî sibehê, devdevî sibehê, sergura serê sibehê, destê sibehê, berê sibehê


sabaha çıkmamak

glosses: sibeh pê de nehatin, sibeh bi (nexweş de) nehatin, negihîştin serî sibehê


sabahı bulmak

glosses: lê bûn sibeh, sibeh lê safî bûn, sibeh safî kirin, şefeqê bi xwe de anîn, xewherîmî bûn, xew bi çavê (yekî) neketin

text: Hiç uyumadım, sabahı zor ettim.


sabahın köründe

glosses: di tarîbana sibehê de, di tariya sibêhê de


sabahki

glosses: sibeynî, ya sibehê, ya beyanî, ê sere sibehê


sabahleyin

glosses: sibehê, sibeynî, sibeda, beyanî, sibehînî, serê sibehê


sabahlık

text: Bu sabahlık iş.


saban sürmek

glosses: cot kirin, bi halet cot kirin, gîsin lê xistin


sabık

text: sabık başkan


sabıka

glosses: rabirda, sabiqa (tiştê berê, bûyera derbasbûyî)

glosses: rabirda, sabiqa (di dema berê de sûcê ku hatiye kirin û ji aliyê dadgehê ve hatiye darizandin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sabıka.wav


sabır et

glosses: Bisebire, sebr bike, xwe ragire, tirûş bike


sabırlı

glosses: bisemax, bêhnfireh, bisebr, xweysebr, bihedan, dilfireh, baldirêj


sabırsız

glosses: bêtebat, bêsemax, bêsebr, bêhedan, firşteng, bêhnteng, bêxulq


sabırsız olmak

glosses: semaxa (yekî) tune bûn, sebra (yekî) tune bûn, hewata (yekî) tune bûn


sabırsızlık

glosses: bêsemaxî, bêsebrî, bêtebatî, bêhntengî, firştengî


sabırsızlık etmek

glosses: tebatî nekirin, bêhna xwe teng kirin, xulqê xwe teng kirin, bêsebr bûn


sabırsızlıkla

glosses: bi bêsemaxî, bi bêsebrî, bi bêtebatî sabi zarok, sebî


sabo

glosses: sabo (pêlava darîn a ku çerm û tiştê din lê hene)


sabreden derviş muradına ermiş

glosses: xweyê sebrê milûkê Misrê ye, sima xwe nefirine mala Xwedê bi sebrê ava bûye


sabretme

glosses: tebatîkirin,tebitîn, semaxkirin,semixîn, sebirin, sebrkirin, hedinîn


sabretmek

glosses: tebatî kirin, semax kirin, hewî kirin, sebirîn, sebr kirin, hedinîn, êtirîn

text: Borcumu bir hafta ödeyeceğim biraz sabretseniz olmaz mı?

etymology_text: Ji sabır + etmek.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sabretmek.wav


sabrı taşmak

glosses: bêhna (yekî) teng bûn, kela (yekî) rabûn, xulqê (yekî) teng bûn, hew xwe ragirtin, hewata (yekî) neman, sebra (yekî) neman, tebatî nehatin (yekî)


sabuklanma

glosses: tewşo mewşo xeberdan, ji pesnan xeberdan, ber pesna xeberdayîn hezeyan

glosses: ji pestan xeberdan,pest gotin,tewişîn,tewşikîn


sabun

text: Bana bir sabun ver.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sabun.wav


sabunluk

glosses: ê sabûnê (tiştê ku bi kêrî çêkirina sabûnê tê)


sacayağı

glosses: (sacayak) distan, dûzdan, sêlinge, sêling, giwîstan, sêpêk


sadaka

glosses: sedeqe (alîkariya ku bi xizanan re tê kirin)


sadakat

glosses: dilsozî, wefa, pabendî, sedaqet, pêgirî, loyalîte, wefadarî, îxlas, sedaqet


sadakaya muhtaç olmak

glosses: şîvmirî lê çûn


sadaret

glosses: sadaret (di wexta Osmaniyan de nave serokwezîr)


sade suya

text: Sade suya çorba.


sadece

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sadece.wav


sadete gelmek

glosses: (mele) devê pitpitkê girtin, hatin ser dabaşê

text: Bunlar boş laflar, sadede gelelim.


sadik

etymology_text: Ji fransî sadique, ji navê nivîskarê fransî Marquis de Sade.


saf bağlamak

glosses: rêz girtin, rêz bûn, bi rêz bûn, ref girtin, daberistin


safdil

glosses: saxik, heynik, dilsax, dilsaf, safedil, sadedil, sînesaf


safdillik

glosses: saxikî, heynikî, dilsaxî, dilsafî, safedilî, sadedilî, sînesafî


safir

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-safir.wav


safra kesesi

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-safra kesesi.wav


safrası kabarmak

glosses: dilê (yekî) ji bîr ve çûn, doxa (yekî) çûn safra


safsatacı

glosses: yawebêj (kesê ku gotinên vala û bêbinî dike, dibêje)


safça

glosses: saxikî, heynikî, kawikî, safikî (kesê hinek saxik)


saha

pos: pron

pos_title: Cînav

audio: LL-Q34002 (sun)-Saniskala-saha.wav

audio: LL-Q34002 (sun)-Sofi Solihah-saha.wav

audio: LL-Q34002 (sun)-Yudajatnika-saha.wav

audio: LL-Q34002 (sun)-Dyaablue-saha.wav


saha

text: Yarışma sahası.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-saha.wav


sahanlık

text: Kapı sahanlığı.


sahileşmek

glosses: bera bûn, bûn berah, bûn rastî, rastî bûn


sahip kılmak

glosses: kirin xweyî, (yek) kirin xwediyê (tiştekî)


sahip çıkmak

glosses: lê xwedî derketin, xwedî lê derketin, xweyîtî lê kirin


sahipsiz

glosses: bêxwedî, bêxweyî, bêxudan, bêxwedan (kesê bêpiştmêr)

text: Adam sahipsiz, kimi kimsesi yok.


sahipsizlik

glosses: bêxwedîtî, bêxweyîtî, bêxudanî, bêxwedanî


sahneye çıkmak

glosses: derketin ser şanoyê, derketin ser dikê, derketin ser sahneye, derketin şanogehê

glosses: derketin rastê, derketin meydanê ye koyan dahênan


sahra

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sahra.wav


sahte

text: Sahte gülüş.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sahte.wav


sahur

glosses: paşîv (ji bo xwarina ku paşîvan tê xwarin)


sahurluk

glosses: xwarina paşîvan (tişt miştê ku di paşîvan de tê xwarin)


saka

glosses: avkêş (Izerole, zengilok, şalûr (Carduelis carduelis)


saka beygiri gibi

glosses: pê nehatin binê (yekî) gerin, sekn jê re tune bûn


sakal

glosses: rî, rih (pirça li binê çena hin heywanan)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sakal.wav


sakal tıraş etmek

glosses: rî kur kirin, rî traş kirin, rî çêkirin, rî hildan


sakal traşı olmak

glosses: riyê xwe kur kirin, riyê xwe çêkirin, riyê xwe hildan


sakal vermek

glosses: ketin bin emrê (yekî), ketin terîqa (yekî), hefsarê xwe dan dest


sakalı değirmende ağartmak

glosses: riyê xwe li aşê spî kirin, riyê xwe di aşê Mîrzo de spî kirin, riyê xwe li ber tavê spî kirin


sakalı saydırmak

glosses: qîmet ji xwe re nehiştin, ketin nav dest û piyan


sakalsız

glosses: bêrî, rikurkirî (kesê ku riyê xwe kur kiriye)


sakarca

glosses: beşokî (heywana ku di eniya wê de spîçkayî heye, bi taybetî jî hesp)


sakarlaşma

glosses: tewişîn, zerarokîbûn, ziyanokîbûn, xesarokîbûn, tewişîn, tepişkorîbûn


sakarlaşmak

glosses: tewişîn, zerarokî bûn, ziyanokî bûn, xesarokî bûn, tewişîn, tepişkorî bûn


sakat etmek

glosses: kûd kirin, şeht kirin, seqet kirin, kûd kirin


sakatat

glosses: pizûr, serûpê, hinav, hûr, dûv, rûvîûrûçik


sakatlanma

glosses: kûdbûn, qorimbûn, qotbûn, qopbûn, şehtbûn, seqetbûn


sakatlanmak

glosses: kûd bûn, qorimbûn, qot bûn, qop bûn, şeht bûn, seqet bûn


sakatlık

glosses: kûdî, şehtî, qotbûnî, qopbûnî, qorimî, seqetî


saki

glosses: meyger, meygerîn, muxbeçe, araqgêr, saqî


sakın

text: Sakın hasta olmasın!


sakin olmak

glosses: aram bûn, ker bûn, bêdeng bûn, sakîn bûn, parça (yekî) danîn vepesirîn


sakin sakin

text: Sakin sakin dur.


sakince

glosses: bi sekanî, bi aramî, bi hêminî, bi tebatî


sakinleşme

glosses: vepesiran, kemijîn, êminbûn, xamoşbûn, sakînbûn, kerbûn


sakinleşmek

glosses: sêwirîn, ker bûn, sakîn bûn (heyecan û telaşa yekî neman) , aşt bûn, aş bûn

glosses: vepesirîn,vekesirîn, xemişîn, kemijîn, parça (yekî) danîn, xamoş bûn, êmin bûn, amoş bûn, aramoş bûn, tewar bûn, sakîn bûn, hêrsa yekî danîn, bêhna (yekî) fireh bûn

text: Zor bela sakinleşti.

text: Hele gel biraz otur, biraz sakinleş sonra icabına bakarız.


sakinleştirme

glosses: vepesirandin, amoşkirin, aramoşkirin, xamoşkirin


sakinleştirmek

text: Hastayı iğneyle sakinleştirdik.

glosses: vepesirandin, aramoş kirin, amoş kirin, xamoş kirin


sakınmak

text: Sakınılan göze çöp batar.


sakız ağacı

glosses: benîştek, benîştok, darbenk (Pistacia lentiscus)


saklama

glosses: veşartin, nepandin, nûsikandin, verakirin, gomkirin


saklamak

glosses: veşartin, nepandin, nûsikandin, vera kirin, xef kirin, xirxipandin, xerpişandin, hilanîn (di bin destê xwe de hiştin)

text: Okul kitaplarını saklamış.

glosses: veşartin, gom kirin, xef kirin, nihên kirin, peçinandin, nixaftin (ji bo ku winda nebe mirov tiştekî bike cihekî veşarî)

text: Paraları kasaya saklıyor.

glosses: hilanîn (di maneya hêvişandin û parastinê de)

text: Sebzeleri kışa saklıyorlar.

text: Haberî hala ondan saklıyorlar.

glosses: hilanîn, veşartin (ji bo hilanîna wî tiştê ku mirov dê bide yekî)

text: Bu kalemi senin için saklamıştım.


saklambaç

glosses: veşartok, çavgirtonek, veşronek, pîrika veşronek, çavgirtik, çavgirting, çavgirtin, çavikê beşonek, çavgirtinok, pîtros, çavçirtonek, çavgirtinek, tiştok, bîtî, xefxefok


saklanılmak

text: Durum benden saklanıldı.

text: Buraya saklanılır mı?


saklanma

glosses: veşirîn, vedizîn, xefbûn, gombûn, verabûn, xweveşartin


saklanmak

glosses: veşirîn, vedizîn, nepîn, vera bûn, xef bûn, gom bûn, xerpişîn, xirxipîn, xwe veşartin

text: Saklanacak yer arıyor.

text: Şaraplar saklanmış.


saklı

glosses: veşartî, veşarî, gom, xef, nepandî, verakirî, xerpişandî, xirxirpandî, veşirtî (tiştê ku hatiye veşartin)

text: Her hakkı saklıdır.

glosses: hilanî, hilandî (tiştê ku ji bo tiştek pê nebe tê hilanîn)

text: Benim ondan saklı hiç bir işim yok.


saksağan

glosses: qijik, qijaq, qijika karsek, qelebask, qelebaçke, zaq,qijaka keran (Pica pica)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-saksağan.wav


saksı

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-saksı.wav


saksılık

glosses: cihê çîçekên încaneyan ku zivistanê datînin wê derê


sal bulmak

glosses: baş bûn, xweşî ji canê xwe dîtin, şîfa dîtin


sal vermek

glosses: sela dan, sela xwendin, salat dan, selewat dan saâbet hişkî, reqî, zexmî


salaklaşmak

glosses: tiredînî bûn, kestepeste bûn, fistoqî bûn


salaklık

glosses: tiredînî, kestepestetî, selexanetî, fistoqîtî


salam

glosses: Sosîseke mezin a goştê hişkkirî ya bi eslê xwe îtalî, ku wek perçe tê pêşkêşkirin.

text: Çavên xwe bigrin; bifikirin ku gava dibêjim Pîzza çi tê ber çavên we? Yê min hevirekî li gorî nanê tisî hebkî şêrin û li ser jî penêr, sucix, salam hwd.

ref: KAFRO'S PİZZERİA [arşîv], Nanoziko Blogspot, 2018-08-01

etymology_text: Ji tirkî salam an ji îngilîzî salam, ew jî ji îtalî salami, pirjimara salame (“salam”), ji sale (“xwê”), ji latînî sal.

ipa: /sɑːˈlɑːm/

hyphenation: sa·lam


salamura

glosses: kesidandin, kesadî, sûravk (tiştê sûravkê)

text: Salamura peyniri.


salamura biberi

glosses: îsotên sûravkê, îsotên kesidandî, îsotên dagirtî, îsotên şonkê


salaş

glosses: dukana serobero ya ku lê mêwe û zebze tê firotin


saldırgan

glosses: êrîşok, êrîşker, erîşbaz, êrîşkar, êrîşdar


saldırı

glosses: êrîş, hêrîş, palemar, hicûm, xîş,rikêf, rikifandin, rikaftin, gurmijandin, gurmijîn,gurmij

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-saldırı.wav


saldırıya geçmek

glosses: êrîş dan serê, êrîş birin serê, êrîş kirin serê, hicûm dan, ajotin serê


saldırma

glosses: êrîşkirin, herîşîn, rikifandin, rahilandin, rakişandin, gurmişandin


saldırmak

glosses: êrîş kirin, rikifandin, rakişandin, gurmişandin, herîşîn, rikêf kirin, hicûm kirin, dadan, rahilandin, çûn (yekî), xîş kirin

text: Namusuna saldırmış.

text: Birine saldırmak.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-saldırmak.wav


saldırtmak

glosses: dan êrişkirin, dan rikifandin, dan rahilandin


salep

glosses: danê xurekî yan nîşayî (yê baskê heleza orkidê)


salep

glosses: salep (toza ku ji berhema vê riwekê tê bidestxistin)


salgın

glosses: Baêş; Êş û nexweşiyên vedir; bi veguherîna keş û hewayê karîgeriya wan kêm yan jî zêde dibe. Herwiha tesîra bayê jî di van nexweşiyan de diyarker e. Mînak: Filan kes bi baêşê ketiye. Ev baêşa pîs li her derê belav bûye. Bo ku hûn xwe ji baêşê bi parêzin divê hûn li xwarin û vexwarina xwe baldar bin.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-salgın.wav


salına salına gitmek

glosses: xwe li vî alî li wî alî quraftin, meş bi meş çûn


salıncak

glosses: hêlindok, hêlekan, hêlanek, hêlkan, hêlanok, hêlane, çînçolek, çîncik, çîncîrik, colane, colang dolîdang, hêzok, hêlan

glosses: deydik, hêlekan, hêlanek, kilk (ya ji bo zarokan)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-salıncak.wav


salınış

glosses: vetewişîn, qurifîn, hejikîn, lewlebîn, lolibîn


salınma

glosses: vetewişandin, xwequraftin, hejikîn, lewlebîn, lolibîn


salınmak

glosses: hejikîn, lewlebîn, lolibîn, xwe vetewişandin, xwe quraftin, xwe hejandin, xwe lewlebandin, xwe lolibandin


salıntılı

text: Salantılı bir ev.

glosses: lolibok, hejhejokî (ji bo kesê ku gava bi rê de diçe li vî alî li wî alî dihejike)


salkım

glosses: gûşî, weşî, gwêşî, hûşî, cimcim, weyşî, gurşî, werşî, wîşî, gumtil

text: Üzüm salkımı.

text: Üzüm salkımını bana ver.

text: Bu üzüm salkımını ye.

text: Salkımından küçük bir salkım ver bana.

glosses: gûşî (ji bo topâ leşkerîyê ku guleya wê mîna gûşî ye)


salkım söğüt

glosses: şorebî, şengebî, bîşeng, bîzer, biya şûr, şor (Salix babylonica)


sallama

glosses: hejandin, hejikandin, hejhejandin, ravejandin, bêjandin, colandin, rahejandin, lewlibandin, lolibandin, êjandin, kilkirin


sallamak

glosses: hejandin, hekandin, hejikandin, hejhejandin, ravejandin, bêjandin, qeliqandin, colandin, rahejandin, lewlibandin, lolibandin, hezikandin, kil kirin, êjandin, lûçikandin, li ba kirin, raweşandin, veweşandin, çengandin

text: Beşik sallamış bu gece.

text: Mendili salla.

text: Başını sallayıp durma.

glosses: hêl kirin (ji bo hêlkirina hêlekanê), doş kirin

text: Ben salıncağa bineceğim beni salla.

text: Bizi bir hafta salladılar sonra da biz karışmayız dediler.

text: Bir tokat salladı


sallandırmak

glosses: dan hejandin, dan hejikandin, dan colandin, dan lewlibandin, dan lolibandin, dan bêjandin, dan kilkirin, dan raweşandin, dan ravejandin


sallanış

glosses: hejîn, hejikîn, hejhejîn, leqîn, rahejîn


sallanma

glosses: hejan, hejîn, hejikan, hejikîn, hejhejîn, leqîn, rahejîn, çengan


sallantıda bırakmak

glosses: kirin marê nîvkuştî, kirin nava nemir û nejînî, di nava nemir û nejînê de hîştin


sallapati

glosses: kinêminê, serobero (karê ku baş nehatiye kirin)


salma

glosses: borangeh (xaniyê ku tê de çûk tên xwedîkirin)


salmak

text: Pilavın pirincini salmak.

text: Ağaç dal budak saldı.

text: Başını belaya sardı.

text: Köpeği çocuklara saldı.

text: Kurt yılana da salar.


salon adamı

glosses: merivê civat û caxiyan saloz tiredîn (argo)


salta

glosses: cure saqoyekî bêbişkok û qulpok ku milên wê jî laporî ne

glosses: pêdar (rabûna ser her du lingên paşê ya kûçikê) m (Isalta


saltanat

glosses: seltenat, dewlet, mirês (zengînî û gumrehî)


salvo

glosses: havêtin (top yan bomba bi derbekê), silav, peqîna nişkî, bahoz

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-salvo.wav


salât

glosses: selat (duaya ku gava Hz Muhemed tê bibîranîn, tê xwendin)


salâvat

glosses: selewat (duaya ku çaxê Hz Muhemed û kesê ji zireta wî bi bîr tên anîn tê xwendin)

glosses: selawat (duaya ku beriya gulaşgir dest bi gulaşê dikin, cazgir dixwîne)


salçalamak

glosses: ava firingiyan kirin (), salçe kirin (xwarinê)


samaryum

glosses: samaryûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-samaryum.wav


Sami

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: samî (ew nîjada spî ya ku tê bawerkirin ji kurê Hz Nûh Sam peyde bûne; wekî kesê ku bi Erêbî, Îbranî, Asûrî û Hebeşî diaxivin)


Sami

text: Sami diller


samimiyetsizlik

glosses: nejidilbûnî, nejidilûcanîtî, nenaxî, nesamîmîtî


samsa

glosses: senbûse (cure şîraniya ku dişibç beqlewa)


samur

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-samur.wav


san

glosses: sax, saxlem, tendirist (ne nexweş, ne nesax, ne êşewî)


word: sana vereyim bir öğüt kendi ununu kendin öğüt


sanal

text: Sanal alem.


sanat

glosses: huner (vebêja ku li gorî ecibana şaristaniyekê hatiye afirandin)

glosses: hostatî, huner (hostatiya ku di kirin û çêkirina tiştekî de tê nişandan)

glosses: huner, sin'et (hemû qaydeyên pîşeyekê ku divê riayetî wan bê kirin)

text: Askerlik sanatı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sanat.wav


sanatkâr

glosses: hunerwer, mahir (kesê ku karekî bi hostayî dike)


sanatkârane

glosses: hunermendane, bi hunermendî, sinetkarane


sanatsever

glosses: hunerhez, hunerperwer, hunerparêz, hunerdost


sanatseverlik

glosses: hunerhezî, hunerperwerî, hunerparêzî, hunerdostî


sanatçılık

glosses: hunermendî, hunermendîtî, hunerkarî, sinetkarî


sanayici

glosses: pîşesazîparêz (kes an civaka ku pûte bi pîşesaziyê dide)


sancak

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-sancak.wav


sancımak

glosses: sancî kirin, zidiqîn,çîk dan, arihîn, jan dan, veşewitîn


sandık

glosses: sindoq, sendûq, sandoq, sabat, têbar, sindirûk

glosses: sindoq (di saziyekê de cihê ku mirov pere didê an jî jê distîne)

glosses: mîkap (sindoqa ku pê qûm û tiştê wisa tê pîvan)


sandıklı

glosses: cure texteyên tenik ên ku li dîwaran dixin


sandıktaki sırtında, ambardaki karnında

glosses: Guhartoyeke sandıktaki sırtında ambardaki karnında.


sandviç

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sandviç.wav


sanki

glosses: qey, qeynî (di hevokên pirsyariyê de), gotin qey, wek hawê

glosses: heçko, tu dibêjî qey, maxwene (di wateya 'qaşo, xwedêgiravî' de)


sanmak

glosses: şitirîn,jê webûn,jê wekirîn,wetirîn,jê kirin, guman kirin, zen kirin, aqilê (yekî) birin

text: En akıllı kişinin kendisi olduğunu sanıyor.

text: Bu adam kendini ne sanıyor?

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sanmak.wav


sanrılamak

glosses: sepet jê re çêbûn, pêşrew hatin ber çavê (yekî)


sansar

glosses: kûze, kûzo, kûzik, qûz, qwîz, kûje (Martes martes)

text: Kır sansarı.


sanskrit

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-sanskrit.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-sanskrit.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-sanskrit.wav


sansür

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sansür.wav


santi

glosses: pêrkît e ku tê pêşiya çi wateya sedî didê


santimetre

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-santimetre.wav


santral

text: Elektrik santralı.

glosses: santral (navenda ku telefonê pê ve girêdahî ne)


sançmak

text: Gülün dikeni sancar.


sap

glosses: av yan şîrê darî, çeper, awig, lawaz kirin (bawerî, zebrî, azayî)


sap

glosses: lask, sap, qorat, qot, qesel, oran, sole, ripin, qarot

text: Sazın sapı darê tenbûrê.

text: İki sap ibrişim.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-sap.wav


sapa

audio: LL-Q33549 (jav)-Ricima-sapa.wav


sapa

text: Sapa bir yer.


sapan

glosses: kevkanî, qoçanik, kalesing, qûçanik, berdekanî, kelasîng, kelasung, berkanî, kevirkanî, berdeqanî, qanîk, berqanîk, çeqelîk

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sapan.wav


sapasağlam

glosses: (sapsağlam) sipsax, sipsaxlem, sipîsaxlem, sipîsax, spîselamet


sapık

glosses: apore, gumrah, pilûç, raşehitî, xerifî, rêşaş, jirêketî


sapıklaşma

glosses: aporebûn, gumrahbûn, pilûçîbûn, raşehitîn, rêşaşîbûn, jirêketîbûn, rêderketîbûn


sapıklaşmak

glosses: apore bûn, gumrah bûn, pilûçî bûn, rêderketî bûn, rêşaşî bûn, jirêketî bûn


sapıklık

glosses: aporetî, gumrahî, pilûçî, raşehitîbûn, rêşaşî, jirêketîbûn


sapıkça

glosses: aporekî, gumrahkî, bi pilûçî, rêşaşkî, rêşaşane, jirêketane


sapına kadar

glosses: di ser xwe re, tam, heta dawiyê, bi temamî


sapır sapır

text: Elmalar sapır sapır döküldü.


sapıtmak

glosses: xerifîn, tewişîn (ji serê xwe derketin, ji serê xwe çûn)

glosses: tewişîn (teretûre axaftin, tewşik mewşik xeberdan)


sapkın

glosses: averêbûyî, jirêderketî, rêşaş, raşehitî, rêderketî


saplama

glosses: çikilandin, daçikilandin, daçikandin, raçikilandin, çikizandin, çikandin, têrekirin


saplamak

glosses: çikilandin, daçikilandin, daçikandin, raçikilandin, çikizandin, çikandin, tê re kirin, hingaftin


saplanma

glosses: çikilîn, daçikilîn, çikizîn, raçikilîn, têdeçûn, têreçûn


saplanmak

glosses: çikilîn, çikizîn, daçikilîn, raçikilîn, tê de çûn xwarê, tê re çûn

glosses: hatin çikilandin, hatin daçikilandin, hatin raçikilandin, hatin çikizandin

text: Kara saplandı.


saplı

text: Bıçak karpuza saplı duruyor.


sapma

glosses: daherîzîn, averêbûn, xericîn, çepan, jirêketin, çepevebûn, rêberdan


sapmak

glosses: daherîzîn, averê bûn, xericîn, çepîn, ji rê ketin, rê berdan, çepeve bûn, ji rê derketin

text: Sakın yolundan sapmayasın.

glosses: dagerîn, averê bûn (ji raman û armanca xwe dagerin)

glosses: şeqîn, averê bûn (ji rêya rastiyê derketin)


sapsarı

glosses: zipzer, zipîzer, zerzepalî, zerê zirhimî


sapsarı kesilmek

glosses: zipîzer bûn, zerzepalî bûn, rengê (yekî) zer bûn, zerhimî bûn


saptama

glosses: peyîtandin, selmandin, çespandin, pêdandin, tespîtkirin


saptamak

glosses: peyîtandin, selmandin, çespandin, pêdandin, tespit kirin


saptanmak

glosses: hatin peyîtandin, hatin selmandin, hatin çespandin, hatin tespîtkirin, hatin pêdandin


saptayış

glosses: peyîtandin, selmandin, pêdandin, çespandin, tespîtkirin


saptırma

glosses: daherîzandin, averêkirin, xericandin, çepandin, jirêderxistin, jirêkirin


saptırmak

glosses: daherîzandin, averê kirin, xericandin, çepandin, ji rê derxistin, ji rê kirin


saralı

glosses: fêdar, edroyî, edrokî, tepdar, adiroyî, tepaketî


sararıp solmak

glosses: zerzepalî bûn, reng lê neman, zer û çilmisokî bûn, ji reng ketin, madê (yekî) avêtin, madê (yekî) çûn, zenga mirinê lê ketin


sararmak

glosses: zerhimîn, zer bûn, zerikîn, zerpilîn (ê ku ji ber tirs, heyecan û wekî wan reng diavêjin)


sardırmak

glosses: dubare kirin, tekrar kirin (dubarekirina heman tiştî)


sarf etmek

glosses: nehesibandin, çav pê nexistin, tê bihurîn

glosses: mezaxtin, mezixandin, serf kirin, serifandin, xerc kirin, serifîn

text: Kötü sözler sarf etti.


sargı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sargı.wav


sarhoş

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sarhoş.wav


sari

glosses: bizûn (kincê jinên Hindistaniyan û qumaşê ku ev kine jê tê çêkirin)


sarı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sarı.wav


sarı asma

glosses: zerdêle, zerdek, çûçikê zerik (Oriolus oriolus)


sarı sıcak

glosses: qêleqij, qêle, kelekel, kelekela havînê, rojên keliyayî


sarıca

glosses: leşkerên beredayî ên di bin fermana parêzgarên eyaletan de


sarık

glosses: şaşik, şaş, tar, lihafe, mêzere, kitanok, pêç, serpêç


sarılık

glosses: zerik, zerî, zerek, xasekanî, êreqan, zerkî


sarılmak

glosses: rahiştin (bi hemû hêza xwe ve dest avêtin tiştekî)

text: İkinci sınıfa geçince daha fazla derslerine sarıldı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sarılmak.wav


sarım

glosses: pêç, lef (têra carekê ku li dora tiştekî bê pêçandin)


sarımsak

glosses: sîr (berê vê riwekê ku wekî biharat tê bikaranîn)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sarımsak.wav


sarımsak otu

glosses: nanikê çûçê, strîlok (Alliaria petiolata)


sarımsak yemedim ki ağzım koksun

glosses: min sîr nexwarine ku bêhn ji min bê, ez li mezelan ranezame ku xewnan bibînim, ne ez li mezelan razame ne ku ez xewnan bibînim, ez li erdê kaş ranazêm ku xewnên şaş bibînim, ne li gelîyê kûr radizêm ne jî dibînim xewnên xerab


sarımsaklamak

text: Yemeği sarımsakladı.


word: sarımsağı gelin etmişler de kırk gün kokusu çıkmamış


sarımsı

glosses: (sarımtırak) zerikî, zerikokî, zereve, zerinî, zere, zeroşkî


sarışın

glosses: kej, çûr, çûrik, zerdik, pirtûzerk, kerenzer


sarkaç

glosses: lewleb, şihnok, dardarok, şemlûlik, reqas, pandul


sarkık

glosses: şiqitî, şiqitandî, dewliqî, daketî, daleqiyayî, şor, miwek, pançilî


sarkıklık

glosses: şiqitîbûn, şiqitandîbûn, daketîbûn, dewliqîbûn, miwekî, pançilîtî


sarkıntılık etmek

glosses: dev avêtin (yeke), dest avêtin (yekê), gotin avêtin (yekê)


sarkıtma

glosses: dahelandin, şiqitandin, daherîstin, miwekkirin, dewliqandin, pançilandin, daşindilandin, şingilandin


sarkıtmak

glosses: dahelandin, şiqitandin, daherîstin, daleqandin, miwek kirin, dewliqandin, pançilandin, daşindilandin, şingilandin, pê de berdan


sarkma

glosses: dahelîn, şiqitîn, pançilîn, daşindilîn, daleqîn, şorbûn, dewliqîn, şingilîn


sarkmak

glosses: dahelîn, şiqitîn, pançilîn, şingilîn, daleqîn, şor bûn, daşindilîn, dewliqîn

text: Derisi sarkmış, ihtiyarlaşmıştı.

text: Kadının uzun saçları sarmış omuzlarına kadar inmişti.


sarma yapmak

glosses: pel tije kirin, pel çêkirin, aprax çêkirin


sarmaş dolaş

glosses: dest di stûyê hev de, milê wan di hev de


sarmaş dolaş olmak

glosses: dest di stûyê hev de bûn, milê wan di hev de bûn, herîstin


sarmaşık

glosses: leflefok, lavlavk, laflafok, badek, dargerîng, daralînk, dargerinek, pêçek, piçak, texzel

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sarmaşık.wav


sarsak sursak

glosses: hejo mijo (he ku gava bi rê de diçe şewş lê dikeve)


sarsılmak

glosses: dehibîn (ji ber derd, nexweşîn, xizanî û weki wan)

text: Hastalıktan dolayı sarsıldı.

glosses: dehibîn, êşîn (ji ber tiştê ku mirov napê, ji hêvî nake)


sarsıntı

glosses: şeht, şehitan (qeyrana ku rewşa sazî û damezranekê dişihitîne)


sarsış

glosses: şihitandin (ji bo kar hu awayê van lêkeran)


sarsmak

text: Çok sevdiği annesinin ölümü onu sarsmıştı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sarsmak.wav


sası kokmak

glosses: bêhna genî jê hatin, bêhna şermixokê jê hatin


sataşma

glosses: berizîn, raberizîn, pêketin, raselitîn, muselatî


sataşmak

glosses: berizîn, raberizîn, raselitîn, pê ketin, musalat bûn

glosses: dev avêtin (yekî), bela xwe tê dan, bela xwe di (yekî) dan, nikil avêtin (yekî), devavêtina (yekî) kirin, bela xwe firotin (yekî), girê xwe pê xurandin, girê xwe tê dan, di (yekî) gerîn

text: Komşu kızına sataşıyor.


sathi

glosses: serkî, serveyî, rûbarî, rûxarî, banegehî, sethî


sathileşmek

glosses: rûxarî bûn, serveyî bûn, serkî bûn, rûbarî bûn, sathî bûn


sathileştirme

glosses: rûxarîkirin, serkîkirin, rûbarîkirin, sathîkirin


sathileştirmek

glosses: rûxarî kirin, serkî kirin, rûbarî kirin, sathî kirin


sathîleşme

glosses: rûxarîbûn, serveyîbûn, serkîbûn, rûbarîbûn, sathîbûn


satıcı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-satıcı.wav


word: satılık ziftin olsun, selanikten kel gelir


satılmak

glosses: hatin firotin (bi pere û bi awayekî dizî ji yekî re xizmet kirin)


satir

glosses:
sengerên şerî
 cihê yan beroka senger lê hatîn kolan jibo bersinggirtina dujminî

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].


satmak

text: Akıl satmak

text: Onu satabilsem size geleceğim.

text: Satıp savmak.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-satmak.wav


satranç

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-satranç.wav


satrançlı

text: Satrançlı kumaş.


satrap

glosses: serkarê deverê, derebeg, fermanrewayê deverê


savat

glosses: sewad (cure nexşekî ku bi zîrêçê li ser zîv tê çêkirin)


savaş

text: Kartalların savaşı.

glosses: têkoşin, şer (şerê ku ji bo ji navê hilanîna tiştekî tê kirin)

text: Veremle savaş.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-savaş.wav


savaş alanı

glosses: qada şer, meydana cengê, şergeh, rezmgeh


savaş açmak

glosses: şer vekirin, jê şer xwestin, şer îlan kirin


savaş kızışmak

glosses: şer germ bûn, ceng xweş bûn, şer geş bûn, şer gewz bûn


savaş meydanı

glosses: qada şer, meydana cengê, şergeh, meydana qîtalê


savaş muhabiri

glosses: nûçegihanê cengê, nûçevanê şer, peyamnêrê şer


savaş şiddetlenmek

glosses: şer germ bûn, şer geş bûn, şer gewz (an jî xweş) bûn


savaşım vermek

glosses: têkoşîn, têkoşîn kirin, têkoşîn dan, mucadele kirin


savaşmak

glosses: şer kirin, ceng kirin, şer danîn, herb kirin

glosses: têkoşîn dan, têkoşîn kirin, keftûleft kirin

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-savaşmak.wav


savaşçı

glosses: şerker, şervan, cengawer, şerdar, şerkar

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-savaşçı.wav


savcı

glosses: dozger, doznêr, dadstên, tiwêjer, mudeyê umûm, naîb


savdırmak

glosses: dan nîjtin, ji xwe dan kirin, dan qewirandin, dan defkirin


savılmak

glosses: hatin nîjtin, hatin qewirandin, hatin defkirin


savla

glosses: savla (benê zirav ê ku li keştiyan pê alayê bi dîrekan ve datînin)


savmak

glosses: nîjtin, qewirandin, defkirin (defa yekî ji xwe kirin)

glosses: bihartin, bihurandin, derbas kirin (ji bo nexweşîn an jî rewşeke xerab)

text: Hastalığı savdım.


savruk

glosses: bêbal, bêdîqat (kesê ku hişê xwe nade karê xwe, hişê wî ne li karê wî ye)


savrulmak

text: Her kes bir tarafa savruldu.

glosses: dêrîn, virvirîn, gurgurîn (li ba bûn, ber bi ba bûn)

text: Ona küfürler savurdu.


savsaklamak

glosses: sersarî kirin, guhnedarî kirin, îhmalkarî kirin

glosses: bi derengî xistin, di ser guhê xwe re avêtin


savsaklanmak

glosses: sersarî hatin kirin, îhmalkarî hatin kirin


savul!

glosses: (savulun!) xwe bidin alî!, xwe vede!, xwe wê de bide!, xwe wê de bidin!


savunma

glosses: parêzî, berevanî, qedxen, bervederî, bergirî, dîf'a, mudeafa


savunmak

glosses: parastin, berevanî kirin, qedixandin, mudefa kirin

glosses: parastin (bi gotin an jî nîvîsarê avêtin pişta yekî)


savunucu

glosses: parêzkar, bergir, parêzvan, berevan, berekar, berveder, qedxenker


savunuculuk

glosses: parêzkarî, bergirîtî, parêzvanî, berevantî, berekarî, bervedertî, qedxenkerî


savurma

glosses: virvirandin (rahiştin tiştekî û virvirandin)

glosses: daweşandin, daşandin (bilind kirin û lê xistin)

glosses: rêtin (şileyekê ji cihekî valakirin derdanekê)

glosses: teriqandin (ji hev belawelakirinairovan)


savurmak

glosses: dêrandin, berba kirin, ba kirin, li ba kirin, virvirandin (avêtin hewayê û belmawela kirin)

text: Harman savurmak.

text: Para savurmak.

glosses: berhewa kirin, werkirin, virvirandin, gurgurandin, li bayê xistin (ji bo bayê ku tiştan dide ber xwe û radike dibe)

text: Yumruğunu ona savurdu.

glosses: teriqandin (ji hev belawelakirina mirovan)


savurtmak

glosses: dan dêrandin, dan berbakirin, dan bakirin, dan virvirandin


savuşturmak

glosses: bihartin, bihurandin, derbas kirin say xebat, ked


saydam

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-saydam.wav


saye

audio: LL-Q10199 (zza)-Mirzali-saye.wav


saye

text: Onun sayesinde.

text: Senin sayende ben buraya geldim.


sayesinde

glosses: bi saya (yekî), bi araviya (yekî), bi xêra (kesekî/ê)

text: Çocuk ne öğrenmişse onun sayesinde öğrenmiş.


sayfa

glosses: rûpel (rûpela ku di weşanên mîna rojname û kovaran de ji bo tiştekî hatiye terxankirin

text: Sanat sayfası.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sayfa.wav


sayfalık

text: Elli sayfalık bir defter getir.


saygı

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-saygı.wav


saygı duymak

glosses: giramî dan (yekî), hurmet dan (yekî), jê re hurmet xweyî kirin, giram girtin


saygı göstermek

glosses: giramî nişan dan, hurmet nîşan dan, rêz girtin, rêz lê girtin


saygıdeğer

glosses: berketî, hêja, rûmetbilind, rûmetgiran, muhterem


saygılı olmak

text: Yaşlılara saygılı olmak lazım.


saygın

glosses: girambar, giramdar, rêzdar, peşinde, rêzbar, muteber


saygısızca

glosses: bi bêgiramî, bi bêhurmetî, bi awayekî bêgiram


saygısızlık yapmak

glosses: bêgiramî kirin, bêrêzî kirin, bêhurmetî kirin


sayı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sayı.wav


sayıcı

glosses: tehsîldar (ê ku dihatin qamçûra pez distendin)


sayıklamak

glosses: pest gotin, ji pestan gotin, ji pestan xeberdan, ji pesnan xeber dan, ber pesnan xeberdan

glosses: wirêne kirin, kirin pilepil, kirin wîrewîr


sayılı

text: On sayılı kağıt.

glosses: hejmartî, jimartî (ê ku hatiye jimartin)

text: Sayılı tabaklar.

glosses: kêm, mehdût (tiştê ku jimara wan ji çendan derbas nabe)

glosses: kêm, bijimar (tiştê ku kêm tê dîtin û girîng)


sayısını Allah bilir

glosses: Xwedê êdî pê zanibe bê çiqas e (hingî pir e kes nikare bijimêre)


sayısız

glosses: bêqeder, bêhesab, bêhed (tiştê ku hingî pir e nayê jimartin)


sayış

glosses: jimartin, hejmartin (ji bo kar û awayê jimartinê)


sayışma

glosses: deyndabirkirin, serbiserkirin, pevguherîn, teqaskirin


sayışmak

glosses: deyndabir kirin, serbiser kirin, teqas kirin


saykal

glosses: seyqal (cilaya ji bo biriqandinaaden û eyneyan)


saymak

text: Bahçedeki ağaçları say.

glosses: hejmartin, jimartin (li dû hev hejmartina jimareyan)

text: Birden ona kadar say.

glosses: rûmet dan (yekî), qedr û qîmet dan (yekî), giramî dan (yekî)

glosses: hesibandin, hesab kirin (jê hesibandin, tevî kirin)

text: Daha önce verdiklerimi saymıyor musun?

glosses: hesab kirin, têw kirin, lê bûn (lê hesab kirin)

text: Bu seferki gelişinizi saymıyorum.

text: O bu gibi adetleri pek sayar.

glosses: hesab kirin (tiştek kirin rêzekê, an jî pejirandin ku di rêzekê de ye)

text: Artık kışın geçtiğini sayabiliriz.

glosses: jê hesibandin (tiştek bi tiştekî hesibandin)

text: Arıya saydılar bizi.

text: İyiliklerini sayıyordu.

text: Yaptıklarını kendime borç sayarım.

text: Parayı sayıp bana onu aldı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-saymak.wav


sayman

glosses: hejmaryar, hejmêrmend, hejmarvan, jimaredar, hesêbgir, hesabdar, jimêrkarî, muhesîb


saymanlık

glosses: hejmaryarî, hejmêrmendî, hejmarvanî, jimaredarî, hesêbgirî, jimêrkarî, hesabdarî


saz benizli

glosses: zerhimî, reng zerhimî (kesê zerê zirhimî)


sazcı

glosses: sazbend, sazende, sazjen (lêderê amûra sazê)


saç kepeği

glosses: kevişk, gewrik, kelk, kelpik, ken, kenik


saç sakal ağartmak

glosses: porê xwe di ber (karekî) de spî kirin, por di ber de spî kirin


saç sakala karışmış

glosses: por û riyê wî kişiyaye, por û riyhe (yekî) hatin


saç saça baş başa

glosses: gijika hev kişandin, rakirin por û gijika hev, hev kur û kemî kirin


saç teli

text: Onun saçının tek teline dahi dokunamasın.


saç yapmak

text: Gelin saçı yapılır.


saçak

glosses: gulik, gulbank, gulîşk (ji bo yên li dora cil û bergan)

glosses: rîş, rîşik,toqaz, rêşî, rîşî, rişing, gincir, hêşî (ji bo yen li dora piştî, xalî û tiştên wisa)

glosses: sivêrnek, sivîng, sivîrnek, sipande, sefirne, pasar, sivgal, sivingal, salte,sapitk (ji bo yên xanî û avahiyan)


saçak öpmek

glosses: rîşik paç kirin (paçkirina rîşiyê textê padîşah)


saçı

glosses: şoşpanî, tiştê serê bûkê (tiştên ku bi serê bûkê de tê kirin, mîna pere û şekir)

glosses: cihêzê bûkê (ku wekî diyarî didin mêvanan) saçı kılmak


saçı başı ağarmak

glosses: mûyê canê (yekî) spî bûn, porê serê (yekî) spî bûn, pîr û kal bûn


saçı topuklarını dövmek

glosses: porê (yekê) hatin pehniya (wê), porê (yekê) hatin li qorikê ketin


saçı uzun aklı kısa

glosses: a pordirêja dînik, porê wan î dirêj e aqilê wan î kin e


word: saçın ak mı kara mı önüne düşünce görürsün


saçına ak düşmek

glosses: defe spî ketin porê (yekî), defe spî avêtin porê (yekî)


saçına başına bakmadan

glosses: li porê xwe yê spî nanêrî, ji porê xwe yê spî şerm nakî, tu li telê xwe nanêrî


saçını başını yolmak

glosses: por û gijika (yekî) hilkirin, porê serê (yekî) piçirandin, (yek) kur û kemî kirin

glosses: porê xwe piçirandin, porê xwe kaş kirin, xwe kur kirin, xwe kûr û kêm kirin


saçını kesmek

glosses: porê xwe jê kirin, porê xwe hilkirin, porê xwe kur kirin, porê xwe çêkirin, serê xwe çêkirin


saçını süpürge etmek

glosses: xwe di ber () de pûç kirin, xwe di ber () de edem kirin, di ber (yekî) de porê xwe yê reş kirin hirî, por kirin hirî


saçıp savurmak

glosses: virde wirde avêtin, weşandin (cihê beredayî pere xerc kirin)


saçlı sakallı adam

glosses: mêrê birî û simbêl, simbêl li ber pozê (te) ye


saçma sapan

glosses:
tewşomewşo, teretûre, tiroviro, çirtovirto, tirtovirto, tirevir
qereqûre (reşwendî: Filankesî heş li serî nemane êdin qereqûre deng dike.)


saçma sapan konuşmak

glosses: gotinên fişarde kirin, tewşomewşo xeber dan


saçmak

glosses: peşikandin, pijilandin, peşkinandin, feşandin, reşandin, virvirandin, werandin


saçmalamak

glosses: tewşikî kirin, tewş peyîvîn, tewş xeber dan, tewşomewşo xeber dan, tewşikmewşik xeber dan, ji tewşan xeber dan


sağ

text: sağa dön

text: o hâlâ sağ

text: sağ yağ

etymology_text: Ji osmanî صاغ (sağ), ji proto-tirkî *sag (“bisihet”).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sağ.wav


sağ elin verdiğini sol elin göremesin

glosses: Binêre sağ elinin verdiğini sol elin duymasın.


sağ elinin verdiğini sol elin duymasın

glosses: te bi vî destî da bila destê din pê nehise, tiştê ku we bi destê rastê da bila yê çepê nebîne


sağ eliyle sol kulağını göstermek

glosses: cihê ku riya rihet heye diçe ya zehmet dide ber xwe


sağ gözünü sol gözünden sakınmak

glosses: Guhartoyeke sağ gözünü sol gözünden kıskanmak.


sağ olsun

glosses: xwedê (wî) bihêle, Xwedê jê razî be, Xwedê jê xweş be (di rewşa bi gazin de)

text: Sağ olsun, beni dinlemedi kendi bildiğini yaptı.


sağa kaymak

glosses: rasterevî bûn, ber bi rastê ve çûn (di siyaset û aboriyê de)


sağa sola

text: Sağa sola gitme.


sağa sola bakmadan

glosses: li der û dora xwe nenihêrtin, li ber pozê xwe nenihêrtin


sağaltma

glosses: başkirin, pakkirin, rihetkirin, tedawîkirin


sağaltmak

glosses: baş kirin, pak kirin, rihet kirin, tedawî kirin


sağanak

glosses: tavî, tavtavî, pêtî, rêjne, rêjnebaran, raş, çiloyî, tavan

text: Birdenbire bir sağanak yağış başladı.


sağar

glosses: qedeha araqê sagu (ji zimanê Malezya) sagû


sağdıç

glosses: birazava, şoşban, şoşpan, şoşbîn, şoşman, berzava


sağdıçlık

glosses: birazavatî, şoşbanî, şoşpanî, şoşbînî, şoşmanî, berzavatî


sağı solu olmamak

glosses: ta û bayê yekî nediyar bûn, bext jê re tune bûn, elêş û felêşa yekî nebûn, êş û fêşa wî tune bûn; kesê ku tevgerên wî ji berê de nayê texmînkirin


sağılmak

glosses: şar bûn, hatin dotin, hatin şarkirin, hatin doşandin

text: Kilim sağıldı.

text: Yılan deliğe sağıldı.


sağır

glosses: ker (kesê ku deng naçê, kesê ku güre wî nabihîze)

glosses: ker (tiştê ku deng tê re nabihure, deng venade)

text: Sağır duvar.

glosses: ker (qûşxaneya ku zû xwarina xwe napijîne, an jî sobaya ku zû bi zû tîn nade der)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sağır.wav


sağırlaşmak

glosses: ker bûn (ji bo soba, qûşxane û wekî wan)


sağlam

glosses: sax, saxlem, tendirist (ne nexweş, ne nesax, ne êşewî)


sağlam

glosses: zexm, pihêt, peyt, saxlem, qewîn, qewî, qewî, qehîm, bitev, qayîm, tebût, mikûn (tiştê ku zû bi zû xera nabe, naşkê û napelişe)

text: Sağlam ayakkabı.

glosses: saxlem (tiştê ziyannedîtî, tiştê ku xera nebûye û zerar negihîştiyê)

text: Sağlam eşya.

text: Sağlam haber.


sağlam ayakkabı değil

glosses: qeys û qab jê re tune, wirde wede ye, ne bi keys e, ne mezbût e


sağlama

glosses: peydekirin, dabînkirin, bîterkirin, temînkirin


sağlamak

glosses: peyde kirin, dabîn kirin, bîter kirin, temîn kirin

glosses: derbasî aliyê rastê yê rê bûn (ji bo erebeyan)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sağlamak.wav


sağlamca

glosses: bi zexmî, bi pihêtî, bi awayekî qewîn, bi saxlemî


sağlamlama

glosses: saxlemkirin, zexmkirin, qewînkirin, peytkirin, qehîmkirin, mikûnkirin


sağlamlamak

glosses: saxlem kirin, zexm kirin, peyt kirin, qewîn kirin, qehîm kirin, mikûn kirin


sağlamlaşma

glosses: zeximîn, zexmbûn, saxlembûn, qewînbûn, pihêtbûn, qehîmbûn, mikûnbûn


sağlamlaşmak

glosses: zeximîn, zexm bûn, saxlem bûn, qewîn bûn, pihêt bûn, qehîm bûn, mikûn bûn


sağlamlaştırma

glosses: zeximandin, zeximkirin, saxlemkirin, pihêtkirin, peytkirin, qayîmkirin, qasidandin, qehîmkirin, mikûnkirin


sağlamlık

glosses: zexmî, zexmayî, saxlemî, saxlembûnî, qewîntî, qewîtî, qehîmî, bitevî, peytî, mikûnî, pihêtî


sağlanmak

glosses: hatin peydekirin, hatin dabînkirin, hatin bîterkirin, hatin temînkirin


sağlı sollu

glosses: li milê çep û rastê, li aliyê çep û rastê

text: Sağlı sollu evler.

text: Sağlı sollu iki tokat patlattı.

text: Sağlı sollu evler.


sağlıcakla

glosses: bi xweşî, bi xêr û xweşî, li ser xweşiyê

text: Sağlıcakla gidin.


sağlık karnesi

glosses: tenduristname, karneyê tenduristiyê, karneyê sihetê


sağlık sigortası

glosses: sîgorteya xweşiyê, sigortaya tenduristiyê


sağlıklı

glosses: tendurist, bijûn, bijûndar, nejdar, xweş, nojdar, saxlem

text: Sağlıklı düşünce.


seans

text: Almanyayê weşana fîlma Tirk a bi navê "Deliler Fatih’in Fermani", bi sedema ku "neteweperestiyeke Tirk a zêde" têde heye, sînordar kir, ku biryar hat dayîn kesên ji 18 salî biçûktir dê nikaribin film temaşe bikin û film dê di nîvê şevê de tenê bi seansekê were nimayişkirin.

ref: Rudaw.net/kurmanci 11/2018

etymology_text: Bi rêya tirkî yan yekser fransî séance ji séant (rûniştî ji seoir (bi cih bûn, rûniştin)


seans

glosses: seans (maweya ku ji bo çêkirina tiştekî tê xerckirin)

glosses: seans (di sinema, şano, konser û wekî wan de)


sebatlı

glosses: tirûşdar, bitirûş, semaxker, rikşar, sebatkar


sebep

glosses: sebeb, sedem, setem, eger, hoy, sebeb, seb, engiz

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sebep.wav


sebep olan sebepsiz kalsın

glosses: mala sebeban xera bibe, yeka (wî) nebe dudu


sebepsiz

glosses: bêsedenî, bêsetem, bêhoy, bêsebeb, belesebeb


seciyesiz

glosses: xûynepak (kesê kuji aliyê xûy ve, mirov nikare pê ewle bibe)


sedir

glosses: serwîzad, dara erz, wurz, sedar (Cedrus)


sedye

glosses: darterm, darbest, çardar, nizang, çarber, darê miriyan, lezag, sedye


sedyelik

glosses: nexweşê darbestê, nexweşê ku nikare xwe li piyan bigire


sefalar bulduk

glosses: (sefa bulduk) tu di nava xêrê de bî (an jî hûn di nava xêrê de bin)


sefalet çekmek

glosses: di perîşaniyê de bûn, di xizaniyê de bûn, feqîrî kişandin


sefer tası gibi

glosses: xaniyê ku di her qatekê de odeyeke wê heye


seferi

glosses: seferî (di wexta rêwîtiyê de kesê ku ne mecbûr e rojî bigire û nimêj bike)


seferlik

text: İki seferlik kum var.


sefih

glosses: gewzeger, şayîneger (kesê miriyê kêf û zewqê ye)


sefillik

glosses: xizanî, hêjarî, perişanî, kesîbî, sefilî


seher

glosses: sihar, spêde, berbang, sibe (destpêka rojê)

text: Wê husnê ev îcab-i daMin dî seher zulfên di mestHatin sema ihram-i best

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

etymology_text: Ji erebî سحر (seḥer), hevreha îbrî שחר (şexer), ugarîtî 𐎌𐎈𐎗 (šḥr), aramî שחרא (şexra), akadî 𒀉𒄘𒍣𒂵 (šērum).

ipa: /sɛˈħɛɾ/


sehpaya çekmek

glosses: bi dar de kirin, birin ber darê sêpikê, bir ber darê îdamê


sek

text: Sek içki.

glosses: xwerû, sek (bêyî ku tiştekî bikin nava alkolê)


sekban

glosses: sekban, segvan (di heyna Osmaniyan de navê sinifa leşkerên ku li sînor nobe digirtin)

glosses: sekban, segvan (sinifa leşkerî ya ku di bin fermana paşayên eyaletan û begên sencaxan de bû)


seki

glosses: sekû, sekûk, seko, sewkî, berbanik (ji bo sekûkên li ber xaniyan ku ji bo rûniştinê ji kevir û herîyê hatiye çêkirin)

glosses: seko (cihê ku di şeklê sedrê de ji kevir û herîyê hatiye çêkirin û ji bo rûniştinê ye)

text: Nehir sekileri.

glosses: çal, doşik, şeqil (spîtahiya di lingê heywanan de)

text: Sekili at.


sekiz

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sekiz.wav


sekizinci

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sekizinci.wav


sekmek

glosses: pekîn, pengizîn, hilpelikîn (tiştê ku mirov biavêje li tiştekî din bikeve û çindik bide)

text: Attığım taş sekti.

glosses: pengizîn (tiştê ku li tiştekî dî bikeve û riya xwe bizivêre)

text: Kurşun sekti.

glosses: nesekinîn (bêetlahî berdewambûna tiştekî)

text: Hastanın ateşi bir gün bile sekmedi.


seksen

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-seksen.wav


seksen kapının ipini çekmek

glosses: pêncî derî vekirin, li pêncî cihan gerin


sekte vurmak

glosses: sekn dan (), dan sekinandin, dan rawestandin


sektirmek

text: Su üstünde taş sektiriyor.


sektirmemek

text: İşini hiç sektirmez.

glosses: nepekandin (bi miqate xebitîn, bi miqate bûn)

text: O, bir santim sektirmiyor.


sektör

text: Savunma sektörü.


sel

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-sel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Roll-Morton-sel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-sel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-sel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Penegal-sel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Justforoc-sel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-sel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ash Crow-sel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Opsylac-sel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-sel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Madehub-sel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-sel.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-sel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-sel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Kaderousse-sel.wav


sel

glosses: lehî, leyî, sêlav, laser, lewî, lemlate, lêmîşt, seylav, şêlav, tîjav, lefaf, cilfû, şope,

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-sel.wav


sel basmak

glosses: ava lehiyê avêtin cihekî, lehî lê qelibîn


sel gibi akmak

glosses: wekî lehiyê jê kişin, mîna lehiyê jê çûn (ji bo herîkîna şileyan)

glosses: weka xwelî kişîn, wekî xweliyê hatin (ji bo boşahiya mirovan)


sel gider kum kalır

glosses: lehî diçe qirş û qal dimîne, pişta xwe pê girê nedan


sel götürmek

glosses: lehî erd şûştin, lehî lê rabûn, lehî (cihek) birin (ji bo xerabûna rê û dirban)


sel ile gelen yel ile gider

glosses: bi bayê hatiye bi baranê diçe, ji hayê de hatiye wê di hayê de here jî


sel seli götürmek

glosses: lehî [[lehî birin, lehî kevir bi xwe re birin


selametle

glosses: Bi xêr û selamet Xwedê selametiyê bide (allah selamet versin)


selatin cami

glosses: camiya mezin (a ku li ser navê padîşahan tê çêkirin)


selektör

glosses: serad (bêjinga ku dexlê ji hev diqetîne)


selen

audio: LL-Q9056 (ces)-HondaCivic175-selen.wav


selen

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-selen.wav


selen

audio: LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-selen.wav


selenyum

glosses: selenyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-selenyum.wav


selp etmek

text: Bu gürültü rahatımı selp ediyor.


selâm almak

glosses: silav vegirtin, silav vedan, silav girtin


selâm etmek

glosses: silav lê kirin, (ji dêla yekî ve) pirsa (wî) kirin


selâm para, kelâm para

glosses: silav li qewetê ye, her tişt bi pereyan e


selâm söylemek

glosses: pirs lê kirin, pirsa (yekî) kirin, silavê (yekî) jê re gotin


selâm verdik borçlu çıktık

glosses: me silav dayê em poşman bûn, me erzîhal li xwe da


selâm vermek

glosses: silav dan, silav kirin, silav lê dan, merhebatî tê dan


selâmı sabahı kesmek

glosses: xwe jê kirin, werîsê xwe jê hilçinandin, silava (wan) ji hev re tune bûn

text: Bizimle selamını sabahını kesti.


selâmlanmak

glosses: silav lê hatin kirin, lê silav hatin dayîn


selâmları olmak

text: Halanın size selamları vardı.


selâmlık

glosses: hêre, koçik (di qesr û serayan de cihê ku mêr lê rûdinên û mêvan têne pêşwazîkirin

glosses: merasîma pêşwaziyê (gava ku padîşahên Osmanî diçûn nimêja cim'ayê)


semafor

glosses: îşaretên ku ji dûr ve tên dan (bi taybetî bo alayan)

etymology_text: Ji fransî sémaphore, ji yûnaniya kevn σῆμα (sêma, “nîşan, îşaret”) + -φορος (-phoros, “kesa/ê ku radike”).


semai

glosses: semaî (gotinên ku bi bihîstinê têne hînkirin)


semeleşmek

glosses: gêj bûn, gêjoyî bûn, gêjokî bûn, gêjikî bûn


semender

glosses: qurnewêlk, marîjek, kêlbizer, margîska avê, Salamandra)


semer vurmak

glosses: kopan lê kirin, palik dan piştê, kurtan avêtin ser piştê, kurtan lê kirin


semere

glosses: xêr, xêr û bêr (encama kuji tiştekî tê xwestin)


semeri devirmek

glosses: palan qelaptin, wekî keren xwe avêtin erdê


semerlenmek

glosses: hatin kurtankirin, hatin palankirin, hatin palikkirin


semi

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-semi.wav


semirme

glosses: zeximîn, gemirîn, bezgirtin, qelewbûn, gewzbûn, xurtbûn, çêbûn, şîşmanbûn


semirmek

glosses: zeximîn, gemirîn, bez girtin, qelew bûn, xurt bûn, gewz bûn, çêbûn, şişman bûn


semirtme

glosses: zeximandin, gemirandin, gewzandin, qelewkirin, xurtkirin


semirtmek

glosses: zeximandin, gemirandin, gewzandin, qelew kirin, xurt kirin


semizleme

glosses: qelewbûn, zeximîn, gemirîn, gewzbûn, xurtbûn, çêbûn


semizlemek

glosses: qelew bûn, zeximîn, gemirîn, gewz bûn, xurt bûn, çêbûn, çerm qalind kirin, çermikê (yekî) qalind bûn


sempati

glosses: xwîngermî, xwînşîrînî, xwînsivikî, sempatî


sempati duymak

glosses: kêfa (yekî) jê re hatin, jê re dilê (yekî) xwestin


sempatik

glosses: xwînşîrîn, xwîngerm, xwînsivik, destyar, ruhsivik, sempatîk

glosses: şîrîn, sempatîk (tiştê xweş û xweşik ku li xweşa mirov diçe)


semt

forms: سهمت

etymology_text: Ji erebî سمت (semt) ku bi rêya zimanên ewropî wek zenît jî ketiye kurdî.


semtine uğramamak

glosses: bi wê texmê de neçûn, piyê xwe neavêtin wî alî, ber pê de neçûn

glosses: bi ser de neçûn (bi taybetî li yekî nepirsîn û têkiliya xwe jê birin)


sen ağa ben ağa koyunları kim sağa?

glosses: ez kor tu kor icar wê kî here jor?, tu nekî ez nekim îcar wê kî bike?, ez axa tu axa wê kî çêlekan bibe baxan?, ez çîya tu çîya kulîlk ma bê gîya, ez axa tu axa kî pez bibe nav baxa(n), ez mîr û tu mîr kî soqil hemîr


sen bilirsin

glosses: de tu zanî, tu dizanî (an jî de hûn dizanin, hûn zanin)


sen dur hele

glosses: ji min û te re jî xwedê mezin e, tu sebra Xwedê bike


sen giderken ben biliyordum

glosses: Guhartoyeke sen giderken ben geliyordum.


sendeleme

glosses: şewişîn, terpilîn, qeliqîn, hoşîn, tewişîn, şelişîn, teyisîn, setimîn, wişwişîn, beliqîn, şewşîbûn, likumîn, hilkumîn, telpekîbûn, kumişîn, teyizan, lewlijî


sendelemek

glosses: şewişîn, tehisîn, hilingiftin, terpilîn, tewişîn, peşîn, qeliqîn, hoşîn, şelişîn, teyisîn, setimîn, wişwişîn, beliqîn, şewşî bûn, hilkumîn, likumîn, telpekî bûn, kumişîn, teyizîn


sendeletmek

glosses: şewişandin, terpilandin, beliqandin, qeliqandin, setimandin, wişwişandin, hilkumandin, likumandin, telpekî kirin, kumişandin, tewişandin, hoşandin, teyişandin, şelişandin, teyizandin


senden nefret ediyorum

glosses: Ez ji te nefret dikim Ji te nefret dikim Ji te qet hez nakim (senden hiç hoşlanmıyorum)


sendika

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sendika.wav


sendikacı

glosses: sendîkavan (kesê ku di sendîkayê de dixebite)


sendikal

text: Sendikal haklar.


sene

text: Bu sene.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sene.wav


senek

glosses: cêrê avê yê kuji dara çamê hatiye çêkirin


senelik

text: Üç senelik.


seni seviyorum

glosses: Ez te hez dikime, Ez ji te hez dikim, Ji te hez dikim, Ez evîndarê te me (sana aşığım)


senin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-senin.wav


senir

glosses: sirta çiyê (sirta di nava du çiyayan de)


senli benli olmak

glosses: can cîger bûn, canê [[canê bûn, xweş û bêş bûn


sensiz olmuyor

glosses: Bê te nabe Bê te nameşe(sensiz yürümüyor)


sepet havası çalmak

glosses: kaxizê (yekî) tije kirin, ji kar der kirin


sepet karamusal sanmak

glosses: tiştê beredayî hesibandin, tiştê bêkêr hesibandin


sepetlemek

glosses: kirin sepetê, xistin sepetê, kirin selikê


sepette pamuğu olmamak

glosses: tiştek di sere (yekî) de tune bûn, serê (yekî) vala bûn


sepilemek

glosses: pûyîn, pûn, pûn kirin, hasil kirin, debax kirin


sepilenmek

glosses: hatin pûyîn, hatin debaxkirin, hatin hasilkirin


seracı

glosses: serevan (kesê ku di serayê de bi awayê nûbarî sebzevaniyê dike)


seramik

glosses: seramîk (tiştê bi seramîkan re eleqedar e)


serap

glosses: leylan, leylanok, serab, dêmcame, rewrewk, algûne


sere serpe

text: Boş evde sere serpe dolaşıyorum.


seremoni

glosses: seremonî (di karê fermî de hemû rêbaz û qaîdeyên ku divê bêne bicihanîn)


sergi

glosses: pêşangeh, temaşexane (cihê ku tişt lê tên raxistin)


sergilemek

glosses: pêşandan, bi taybetî ji bo kelûpelên (wêne, foto, peyker hwd.) di pêşangehan de tên nîşandan.


seri

glosses:
epîlepsî, teb, fê,
 êşek e car-car tavilê têt mirovî û mirov bêhiş dibe û bêhemdî xwe dilive

forms:
سەرع
صەرع

etymology_text: Ji erebî الصرعة


seri

text: Seri yazı.

text: Seri üretim.


serilip serpilmek

glosses: xwe dirêj kirin, xwe li erdê pehn kirin, xwe li erdê raxistin (bi awayekî rihet xwe dirêjkirin)

glosses: hatin danê, xama bûn, edilîn (ji bo keçan)


serilip yatmak

glosses: xwe li erdê pehn kirin, raketin, ramedîn (bi awayekî rihet raketin)


serilme

glosses: ramedîn, raketin, veketin (ji bo xwedirêjkirinê)


serilmek

glosses: ramedîn, veketin, raketin, pal dan, xwe dirêj kirin

text: Yatağa serildim.


serin

glosses: hênik, honik (ji bo ava sar a ku li hesabi mirov tê)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-serin.wav


serin tutmak

text: Serin tutan bir elbise giy.


serinlemek

glosses: hênik bûn, honik bûn (ji bo henikiya ku li xweşa mirov tê)

glosses: dilê (yekî) xweş bûn, bêhna (yekî) derketin


serinleşmek

glosses: hênkayî çêbûn, bûn hênkayî, hênik bûn, cemidîn

text: Artık havalar serinleşiyor, kış geliyordu.


serinlik olmak

glosses: bûn hênkayî, hênkayî çêbûn, dinya bûn hênkayî


sermek

glosses: raxistin, raêxistin, raqutîn, daleqandin

text: Çamaşırları serip eve döndü.

text: Çeyiz sermek.

glosses: miştaxe kirin (ji bo hişkkirinê tiştek raxistin)

text: Üzüm sermek

glosses: raxistin (bi awayekî belawela tiştek raxistin)

text: Fotoğrafları masanın üstüne serdi.

glosses: dirêj kirin, li erdê dirêj kirin (bi kuştinê an jî jibi lêdanê yek avêtin erdê)

text: Adamı döve döve yere serdiler.

text: İşi serdi.


serpilmek

text: Yemeğin üstüne biber serpilmiş öylece duruyordu.

glosses: edilîn, civirîn, tel avêtin, bejn avêtin

text: Kız büyümüş serpilmiş.


serpinti

text: Denizin serpintisi yüzüme vuruyor.


serpiştirmek

glosses: rareşandin, pêşk avêtin, hûrik hûrik barîn (barîna berf û baranê)


serpme

glosses: werkirin, reşandin, werandin, wirwirandin, verêtin


serpmek

glosses: werkirin, reşandin, werandin, wirwirandin, verêtin, pê werkirin, lê reşandin

text: Tuzu yemeğe serpin.

glosses: rareşandin (hür hür û hino hino barîna berf û baranê)

text: Yağmur serpiyor.


sersem

glosses: gêj, gêjok, gêjik, sergêj, sersam, gêjoyî, keregêj, seme, sersom, sersurman, hêbetî, mendehoş, medxoş, wale


sersemleme

glosses: (sersemleşme) gêjbûn, vetewşîn, gêjokîbun, sersambûn, semebûn, sergêjbun, keregêjbûn


sersemlemek

glosses: gêj bûn, vetewşîn, gêjokîbûn, sersambûn, şetnebûn, sergêjbûn, keregêjbûn


sersemletme

glosses: gêjkirin, gêjokîkirin, vetewşandin, sergêjkirin, semekirin, sersamkirin


sersemletmek

glosses: gêj kirin, gêjokî kirin, vetewşandin, sergêj kirin, seme kirin, sersam kirin


sersemleştirmek

glosses: li hev gêj kirin, gêjomêjoyî kirin Ayrıca bkz :sersemletmek


sersemlik

glosses: gêjîtî, gêjikî, gêjoktî, sersamî, semetî, sergêjî, sergêjayî, keregêjî, sersamî


serseri

glosses: beredayî, sergerde, şilatî, eware, serserî


sertleşmek

text: Beton sertleşmiş.

text: Hava sertleşti.

text: Saçlarım sertleşmiş.


sertleştirme

glosses: hişkkirin, sirtkirin, reqkirin, reqandin, zîwandin


sertleştirmek

glosses: hişk kirin, sirt kirin, req kirin, reqandin, zîwandin

text: Bu sabun saçlarımı sertleştirdi.


sertlik

glosses: hişkatî, hişkî, sirtî, tundî, reqîtî, sextî, zîwanî, zixî

text: Tütünün sertliği beni rahatsız etti.

text: Saçın sertliği.


servet

glosses: saman, menal, mewdan, mewd, hebûnî, maldanî, malhebûn, kilûr, serwet

etymology_text: Ji erebî ثَرْوَة (ṯarwa).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-servet.wav


servi

glosses: serw, serwî, dara serwê (Cupressus sempervirens)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-servi.wav


servi boylu

glosses: serwîbejn, bejinzirav, serwîqed, bejnserwê


servis

glosses: servîs (hemû tiştê ku ji bo sifreyê lazim in)

text: Gizli servis.

glosses: servîs (erebeya ji bo birin û anîna karker û xebatkarên dezgehekê)

glosses: servîs (ji bo lîstikcn werzîşê yên wekî voleybol û tenîsê)


seryum

glosses: seryûm, elementeke ku nimroya wê ya atomê


serzeniş

glosses: lome, lewm, gazin, gazind, gazine, gilî û gaz, gazinde


serzenişte bulunmak

glosses: gazine kirin, lome kirin, lome jê kirin, gazine jê kirin, qar lê xistin


serçe

glosses: tîvil, berşe, tivîlk, beytik, çivîka beytik (Passer domesticus)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-serçe.wav


serçe parmağı

glosses: qilîç, qilîncek, qilîçik, qelaqûç, qereqûçk, tiliya biçûk


serçeden korkan darı ekmez

glosses: gur ji baranê bitirsiya wê ji xwe re kavilek çêkira


serüven

glosses: serpêhatî, serhatî, serborî, serguzeşt, serdehatî, serbihurî, biserhatî, macera


serüvenli

glosses: bi serpêhatî, biserguzeşt, biserborî, bimacera


serüvensiz

glosses: bêserpêhatî, bêserborî, bêserhatî, bêserguzeşt, bêmacera


ses getirici

text: Ses getirici bir eylem.


ses seda kesilmek

glosses: his û pisa (yekî) birîn, deng û benga (yekî) birîn


ses seda çıkmamak

glosses: his û pis jê nehatin, dengek jê derneketin, deng û beng jê nehatin, hisa (yekî) nehatin


ses soluk

glosses: pejn, his û pis, deng û beng, deng û meng


ses vermek

glosses: deng kirin (an jî deng demexistin, deng nekirin)


sesi ayuka çıkmak

glosses: dengê (yekî) cihek hilanîn, bi dengê hindû gazî kirin, deng gihîştin perê ezmên, bi dengekî hêlî gazî kirin


sesini duyurmak

glosses: dengê xwe ragihandin, deng bi xwe xistin


sesini kesmek

glosses: gotina xwe birin, dengê xwe birin, deng nekirin


sesini kısmak

glosses: dengê xwe kêm kirin, dengê xwe nizm kirin


sesini çıkarmamak

glosses: dengê xwe dernexistin, dengê xwe nekirin, xwe ker kirin, ne hilanîn ne danîn, xwe li kerî danîn


seslenmek

text: Çağırdım seslenmedi.


sesli film

glosses: fîlmê dengîn, fîlmê bideng, sînemaya dengdar


sessiz

glosses: bêdeng (tişt an jî kesê ku dengî wî nîn e)

text: Sessiz bir şekilde çalışıyor.


sessiz sedasız

text: Sessiz sedasız bir adamdı.

glosses: bêhis û pis, bêdeng û beng, kereker (bi awayekî bêdeng)


sessizce

glosses: (sessizcene) bêdengkî, bi bêdengî, kereker, ji ker ve, di ker re, bi awayekî bêdengî


sessizlik

glosses: bêpejnî, bêdengî, kerayî, kerbûnî, sikût

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sessizlik.wav


sesçi

glosses: dengsaz (erkedarê ku di radyo, televizyonan de ji cîhazê dengan berpirs e)


sevda çekmek

text: Bu çocuk sevda çekiyor.


sevdalı

glosses: evîndar, dilikî, dilketî, dilevîn, dilgirtî, bidil, sewdaser


sevdasına düşmek

glosses: dil berdan (tiştekî), dilê (yekî) ketin () , jê re bûn mexsed û mirad


sevgi

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sevgi.wav


sevgi beslemek

glosses: jê hez kirin, hezkirina (yekî) jê re hebûn, kêfa (yekî) jê re hatin


sevgili

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-sevgili.wav


sevgilim

glosses: Yara min Dildara min Hezkiriya min Berdilka min


sevimli

glosses: givar, şîrîn, xwînşîrîn, agirxweş, cirxweşik, destyar, dilniwaz (ji bo giyaneweran)


sevimlileşme

glosses: givarbûn, xwînşîrînbûn, şîrînbûn, cirxweşikbûn, agirxweşbûn


sevimlileşmek

glosses: givar bûn, şîrîn bûn, xwînşîrîn bûn, cirxweşik bûn, agirxweş bûn


sevimlileştirme

glosses: givarkirin, şîrînkirin, cirxweşikkirin, agirxweşkirin


sevimlileştirmek

glosses: givar kirin, şîrîn kirin, cirxweşik kirin, agirxweş kirin


sevimlilik

glosses: givarî, şîrînî, xwînşîrînî, cirxweşikî, agirxweşî, destyarî


sevimsiz

glosses: xwîntehl, xwînsar, neşîrîn, rûsar, cirnexweş (ji bo giyaneweran)


sevimsizleşme

glosses: xwîntehlbûn, neşîrînbûn, xwînsarbûn, rûsarbûn, cirnexweşikbûn


sevimsizleşmek

glosses: xwîntehl bûn, neşîrîn bûn, xwînsar bûn, rûsar bûn, cirnexweşik bûn, xwîna (yekî) tehl bûn


sevimsizlik

glosses: xwîntehlî, xwînsarî, neşîrînî, rûsarî, nehizî, cirnexweşikî


sevinci kursağından kalmak

glosses: kêfa (yekî) di berda man, kêfa (yekî) di gewriya (yekî) de man, miradê (yekî) di çavê (wî) de man, miradê (yekî) di ber de man


sevincinden ağzı kulaklarına varmak

glosses: ji kêfan devên (yekî) neçûn ser hev, ji kêfan devê (yekî) çûn pişt guhê (yekî)


sevindirmek

glosses: dilxweş kirin, dilşad kirin, şad kirin, kêfa (yekî) anîn, bi kêf kirin, pê şad kirin


sevinme

glosses: kêfkirin, dilşadbûn, dilxweşbûn, dilgeşbûn


sevinmek

glosses: kêf kirin, dilşad bûn, dilxweş bûn, dilgeş bûn, pê şad bûn, kêfa (yekî) hatin, dilê (yekî) pê xweş bûn

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sevinmek.wav


sevinç

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-sevinç.wav


sevinç yaşları dökmek

glosses: ji kêfan stêr ji çavê (yekî) avêtin, ji kêfan hêstir barandin, ji kêfan rondikan kirin xwarê


sevinçli

glosses: şad, şadan, dilşa, kêfloyî, bikêf, dilxweş, dilgeş


sevinçten uçmak

glosses: ji kêfan fırîn, ji kêfan kirin firîn, ba bi bin ketin, lingê (yekî) erd negirtin


seviyeli

glosses: rûmetbilind, giranbuha, biqîtiiet, berketî


sevişme

glosses: pevşadbûn, pevkêfkirin, jihevhezkirin, hevhebandin


sevişmek

glosses: bi hev şad bûn, bi hev kêf kirin, ji hev hez kirin, hev hebandin

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-sevişmek.wav


sevkıtabii

glosses: dozîn, insiyak, navajo, qerîze, Sewqê tabiî


sevme

glosses: hezkirin, hezkirin, hebandin, evandin, evistin


sevmek

glosses: hez kirin, hej kirin, hebandin, evandin, evistin, vayîn

glosses: hez kirin hej kirin, ji hez kirm (dilikî bûn)

text: Kızı çok seviyor.

text: Yol yürümesini çok seviyorum.

text: Sen hangi yemeği seviyorsun?

text: Ağaç nemli ortamı sever.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sevmek.wav


seyahat

etymology_text: Ji erebî سياحة (siyāḥa(t), “ger”)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-seyahat.wav


seyahat acentesi

glosses: acenteya geşt û guzart, acenteya seyahetê


seçenek

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-seçenek.wav


seçici

glosses: nişmî, hûrbijar (ji bo kesê ku zû bi zû tiştan naecibînin)


seçiliş

glosses: hilbijirîn, bijirîn (ji bo kar û awayê bijirînê)


seçilmek

glosses: hatin bijartin, hatin hilbijartin, hatin neqandin


seçilmiş

glosses: neqandî, jibartî, bijartî (tiştê ku ji nav tiştan hatiye neqandin)

text: Seçilmiş kumaş.


seçim

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-seçim.wav


seçim tutanağı

glosses: girteya hilbijartinê, zebta hilbijartinê


seçim yapmak

glosses: hilbijartin çêkirin, hilbijartin pêk anîn


seçiş

glosses: neqandin, jibartin (ji bo kar û awayê wan)


seçkin

glosses: bijarte, bijare, neqane, guzide, sersimt, xuyanî, sere


seçme

glosses: bijêran, bijartin, bijarek, hilbijartin, neqandin


seçmeli

text: Seçmeli ders.


seçtirmek

glosses: dan bijartin, dan hilbijartin dan vebijartin, dan neqandin


seğirmek

glosses: fîtik dan, gizgizik hatin (yekî), zeriqîn

text: İki gündür sol gözümün altı seğiriyor.


seğirtmek

glosses: çindik dan, dan çindikan, hilo dan, gurloq dan


sıcak

text: Sıcak su.

text: Sıcak bir karşılama.

glosses: germ (germahî û tîna zêde ya di hewayê de)

text: Bu sıcakta çalışmak.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sıcak.wav


sıcak basmak

glosses: bûn germayî, ketin germê, germ girtin ser (yekî), germ bi ser (yekî) de hatin


sıcak kanlı

text: Sıcak kanlı hayvanlar.


sıcak yüz göstermek

glosses: rûyekî xweş nîşanî (yekî) dan, jê re bi kêf bûn (bi kêf pergîniya yekî kirin)


sıcaklık

glosses: Li hemamê cihê germ ê ku mirov xwe lê dişo.

text: Bana sıcaklık gösterdiler.

text: Anlatımındaki sıcaklık beni etkiledi.


sıcağı sıcağına

glosses: germ di germê de, hema di germê de, germegerm (hemen, tafilê)


sicim gibi

glosses: mîna şinkê (ji bo şirikê baran û hêstrê çavan)


sıdkı sıyrılmak

glosses: kêfa (yekî) jê şikîn, bextê (yekî) pê nehatin


sıfat

glosses: nav, nav û nûçik, nol, sifat (ji bo kesên ku di civakê de xwedî erk û sifat in)

text: Arkadaş sıfatıyla bunu senden istiyorum.

etymology_text: Ji erebî صِفَة (ṣifa).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sıfat.wav


sıfır

glosses: qet, hûç (di wateya bed, bêjûn, bêber û serneketî de)

etymology_text: Ji erebî صِفْر (ṣifr).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sıfır.wav


sıfıra sıfır elde var sıfır

glosses: alî vala, alî vala jê derketin, bi destê vala jê derketin


sıfırcı

glosses: sifirdêr (mamosteyê ku di dersan de pir notê sifir dide xwendekaran)


sıfırdan başlamak

glosses: ji nû de dest pê kirin, ji sifirê dest pê kirin


sıfırı tüketmek

glosses: alî vala bûn, ketin sifirê, xizan bûn, hêjar bûn


siftah

glosses: sîfteh, serfetih (di firotina tiştan de)


siftahlanmak

glosses: serfetih kirin (ji bexçe xwarina mêwe an jî zebzeya ku hîna nû derketiye)


sigara

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sigara.wav


sigara kağıdı

glosses: pelê çixareyê, kaxizê cixareyê, bermax, kamaşqelên


sigaralık

glosses: basik, darikê cixareyê, taxim, sebîl, tîrik, tîrikê cixareyê


sigarayı tellendirmek

glosses: kufandin çixareyê, kufkufandin çixareyê, kufekuf kirin, kufandin çixareyê


sigortalamak

glosses: bîmedar kirin, sîgortadar kirin, bi sigorta kirin


sigortalı

glosses: bîmedar, sîgortadar, bisîgorta, sîgortakirî

glosses: sîgortakirî, sîgortedar (karkerê ku di bin teminata sigortaya civakî de ye)


sigortasız

glosses: bêsîgorta, sîgortanekirî (tiştê ku ne di binê temînatê de ye, temînatnekirî)

glosses: bêsîgorta, sîgortanekirî, bêsîgortabûn (karkerê ku ne di bin teminata sigortaya civakî de ye)


sıhhatler olsun

glosses: sihet be, te sihet şûşt, germav baş, germavxweş


sıhhiye

glosses: tenduristî (hemû kar û barên tenduristiyê)


sihirbaz

forms:
sihrbaz
sêrbaz
sihirker
sihirkar
sihirbend

etymology_text: Ji sihir + -baz

сихырсы

roman: sixïrsï

тылсымсы

roman: tïlsïmsï

чараўні́к

roman: čaraŭník

маг

roman: mah

чарадзе́й

roman: čaradzjéj

سحرگو

roman: sahargo

سحر کنوخ

roman: sihr kanox

জাদুকর

roman: jadukôr

вълше́бник

roman: vǎlšébnik

чароде́й

roman: čarodéj

маг

roman: mag

магьо́сник

roman: magjósnik

ве́щер

roman: véšter

巫師

roman: mou⁴ si¹

巫師

roman: wūshī

覡

roman: xí

魔法師

roman: mófǎshī

妖人

roman: yāorén

سَاحِر

roman: sāḥir

կախարդ

roman: kaxard

վհուկ

roman: vhuk

جادوگر

roman: jâdugar

ساحر

roman: sâher

سحرباز

roman: sehrbâz

ჯადოქარი

roman: ǯadokari

გრძნეული

roman: grʒneuli

მისანი

roman: misani

जादूगर

roman: jādūgar

साहिर

roman: sāhir

קוֹסֵם

roman: kosém

מְכַשֵּׁף

roman: mekhashéf

ಮಾಂತ್ರಿಕ

roman: māntrika

сыйкырчы

roman: sıykırçı

жадыгер

roman: cadıger

마술사

roman: masulsa

마법사

roman: mabeopsa

ນະເລນ

roman: na lēn

ຜູ້ວິເສດ

roman: phū wi sēt

ພໍ່ມົດ

roman: phǭ mot

магионичар

roman: magioničar

волшебник

roman: volšebnik

маѓепсник

roman: maǵepsnik

вештер

roman: vešter

илбэчин

roman: ilbečin

арш

roman: arš

шидтэн

roman: šidten

سحرباز

roman: sihrbâz

سېھىرگەر

roman: sëhirger

جادۇگەر

roman: jaduger

جادوګر

roman: jādugar

ساحر

roman: sāher

سحرګر

roman: sehrgar

сиқыршы

roman: siqyrşy

шебер

roman: şeber

волше́бник

roman: volšébnik

колду́н

roman: koldún

чародѣи

roman: čaroděi

ҷодугар

roman: jodugar

соҳир

roman: sohir

афсунгар

roman: afsungar

сихерче

roman: sixerçe

тылсымчы

roman: tılsımçı

чарівни́к

roman: čarivnýk

чароді́й

roman: čarodíj

មេធ្មប់

roman: meithmup

ទិព្វ

roman: tipvɔɔ

מכשף

roman: mekhashef

μάγος

roman: mágos

ipa: /sɪħɪɾˈbɑːz/


sihirbaz

glosses: sêhrebend, sêrbend, sêhrbaz, sêrbaz, sêhrkar, efsûnkar, sêrdar, sihirbend, nêreng, sêrek, sêrker, neyîreng, avsûnbaz, cadûbaz, cadûger

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sihirbaz.wav


sihirbazlık

glosses: sêhrebendî, sêrebendî, sêhrbazî, sêrbazî, sêhrkarî, efsûnkarî, sêrdarî, sihirbendî, nêrengî, sêrekî, sêrkerî, neyîrengî, avsûnbazî


sihirli

glosses: bisêhr, bisêr, biavsûn, avsûndar, efsûndar, biefsûn, sêhrdar


Siirt

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Siirt.wav


sık

glosses: gur, kors, himbiz, kulxe, sixlet (dijraberê firk)

text: Çiçekleri sık ekti.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-sık.wav


sık boğaz etmek

glosses: pêstûrî lê kirin, pê kirin serê, pê dan serê, malix kirin


sık kullanılanlar

glosses: Yên zêde tên bikaranîn Yên pir tên bikaranîn


sık sık

text: Köylüler sık sık kavga ediyorlardı.


sıkı

glosses: repisandî, dewisandî (ev her du ji bo dagirtina eşyayan), şidandî, pihêt, kîp (nesist)

text: Sıkı bir denk.

text: Sıkı perhiz.

text: Sıkı bir yönetici.

text: Son günlerde işlerimiz çok sıkı.

text: Sıkı giyin.

text: Sıkıyı görünce kaçtı.


sıkı ağızlı

glosses: devgirtî, zimanê (wî) di hîfza (wî) de ye


sıkı durmak

glosses: xwe şidandin, xwe pihit girtin, xwe girtin, baldar bûn

text: Sıkı dur ben geliyorum.


sıkı sıkıya

text: Annesi sıkı sıkıya yola çıkmadan evvel çocuğu tembihliyordu.


sıkıca

glosses: têr şidandî, têr pihêt, têr kîp, hişkehişk


sıkıcı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sıkıcı.wav


sıkııysa

text: Sıkıysa gelsin.


sıkılama

glosses: kîpkirin, pihêtkirin, dewisandin, şidandin, dewisandin, pêdewskirin, qeyiqandin


sıkılgan

glosses: şermok, şermoke, fediyok, fihitkar, fihitoyî, şermende


sıkılganlık

glosses: şermokî, şermokebûn, fediyokî, fihêtkarî, fihêtoyîtî, şermendetî


sıkılış

glosses: tengavbûn (ji bo kar û awayê van lêkeran)


sıkılmak

text: Çamaşırlar sıkılmış.

text: Limon sıkılmış.

glosses: hatin kîpkirin, hatin pihêtkirin, hatin şidandin

text: Vida sıkıldı.

glosses: bêhnteng bûn, dilteng bûn, zivir bûn, aciz bûn, tengizîn, bêhna (yekî) teng bûn

text: Yanlızlıktan sıkıldım.

text: Sıkılıp konuşmadı.

text: Sıkılırsam bu parayı harcarım.


sıkılmaz

glosses: (kese) şermnekir, bêşerm, bêfedî, bêfihêt


sıkınmak

glosses: xwe şidandin, xwe guvaştin (zor dan xwe)


sıkıntı

glosses: zorayî, zor, tengasî, tengayî, tengî, tenganî, tengavî, zehmet (meşaqet)

text: Yolda çok sıkıntı çektik.

glosses: destengî, tunebûn, tunehî, tengasî, tengahî, tenganî


sıkıntı basmak

glosses: bihnteng bûn, tengizîn, aciz bûn, dilteng bûn, azerdedilî bûn


sıkıntı çekmek

glosses: zorahî dîtin, tengasî kişandin, tengayî dîtin


sıkıntıda olmak

glosses: di destengiyê de bûn, di desttengiyê de bûn, di tengasiyê de bûn


sıkıntısı olmak

glosses: bihntengiya (yekî) hesûn, tengasiya (yekî) hebûn


sıkıntıya düşmek

glosses: ketin tengiyî, ketin tengasiyî, ketin desttengiye


sıkıntıya gelememek

glosses: tirûşa (yekî) ji kar e tune bûn, kêmtirûş bûn, xwe nedan zorî (an jî zehmeti)


sıkışık

text: Bu aralar sıkışığım, borcumu sonra ödesem olur mu?

glosses: circir, circire, îser (ji bo mirovan ku di cihekî de pir in û di ser dilê hev de ne)

text: Ekmek kuyruğu çok sıkışıktı.


sıkışık bir şekilde

glosses: di ser dili hev de, bi awayekî circireyî


sıkışıklık

glosses: tengavî, tengbûnî, tengavîtî, tengizîbûn


sıkışmak

text: Bu dar yer e çok sıkıştık.

glosses: circirîn, heşirîn, circirîn hev, xwe bi ser hev dan

text: Parmağı kapıya sıkışmış.

glosses: ketin pêsîrtengiyê, lê bûn pêsîrtengî (di tengasiyê de man)

glosses: destava (yekî) teng bûn, destava (yekî) hatin, destava (yekî) zor danî, destmija (yekî) teng bûn, destav lê teng bûn


sikişmek

glosses: li hev şabûn(sevişmek), hev niyîn(birbirini sikmek) ,hev niyandin(birbirini sikmek)


sıkıştırıcı

glosses: asêker, şidîner, badek (aletê ku tiştan dişidîne)


sıkıştırılmak

glosses: hatin dewisandin, hatin firisandin, hatin tepisandin

glosses: hatin circirandin, bi ser hev de hatin dayîn


sıkıştırma

glosses: dewisandin, firisandin, pestandin, kepisandin, tepisandin

glosses: qeyiqandin, tengavkirin, tengijandin, tengezerkirin, zordan


sıkıştırmak

glosses: dewisandin, firisandin, tepisandin, kepisandin, temî (tiştekî) dan, pêdews kirin, pestandin

text: Çamaşırları bavula sıkıştırdı.

glosses: şidandin, jidandin, pihêt kirin, asê kirin

text: Vidayı sıkıştırdım.

glosses: kirin ber (tiştekî), xistin ber (tiştekî)

text: Elini pencereye sıkıştırdı.

text: Gazeteyi eline sıkıştırdı.

glosses: (yek) kirin hesarê, (yek) asê kirin, lê hatin hev

text: Kaçanları sıkıştırdık.

glosses: qeyiqandin, tengizandin, tengazer kirin, tengav kirin, feçer kirin, cih lê teng kirin, zor dan (yekî), bêhnteng kirin

text: Sıkıştırınca hepsini söyledi.

glosses: circirandin, heşirandin (di cihekê de bi zorê tişt an jî kes bi cih kirin)

text: Kadını bir köşede sıkıştırdı


sikke

glosses: sîke (mora ku li diravên madenî tê xistin)

glosses: sîke (kimê ku dewrêşên Mewlewî didin serê xwe)


sikkelemek

glosses: bi seke ve girê dan, bi sing ve girê dan