girtin

text: Min gog di destê xwe de girt.

text:
Mûyekê pê ji xetê wê but û latê nadim
Ger bidit destê tewafa pê û destan bigirim
Wê mecalê bi wuqûfa 'Erefatê nadim

glosses: qepat kirin, daxistin, daêxistin, derî lê daxistin:

text: Ji kerema xwe, derî bigire.

glosses: Zindanî kirin, hefs kirin, berbend kirin, asê kirin

text: Polîsan xwepêşander girtin.

glosses: Wergirtin, bi dest ketin, standin, bi dest xistin

text: Kê xelatê edebiyatê girt?

glosses: dagir kirin, îşxal kirin, fetih kirin, standin:

text: Şervanan bajar girt.

text: Dixwazim xaniyekî bo xwe bigirim.

text: Min wî xaniyê li Sohoyê girt

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 79, ISBN 978-605-2246-80-1

forms:
digirim (present)
digirî (present)
digire (present)
digirin (present)
bigire (imperative singular)
bigirin (imperative plural)
girt (past)
girt (past)
girt (past)
girt (past)
–gir– (root present)
–girt– (root past)
ez digirim (indicative present positive)
ez nagirim (indicative present negative)
min girt (indicative past positive)
min negirt (indicative past negative)
tu digirî (indicative present positive)
tu nagirî (indicative present negative)
te girt (indicative past positive)
te negirt (indicative past negative)
ew digire (indicative present positive)
ew nagire (indicative present negative)
wê/wî girt (indicative past positive)
wê/wî negirt (indicative past negative)
em digirin (indicative present positive)
em nagirin (indicative present negative)
me girt (indicative past positive)
me negirt (indicative past negative)
hûn digirin (indicative present positive)
hûn nagirin (indicative present negative)
we girt (indicative past positive)
we negirt (indicative past negative)
ew digirin (indicative present positive)
ew nagirin (indicative present negative)
wan girt (indicative past positive)
wan negirt (indicative past negative)
min digirt (imperfect positive)
min nedigirt (imperfect negative)
min girtibû (positive)
min negirtibû (negative)
te digirt (imperfect positive)
te nedigirt (imperfect negative)
te girtibû (positive)
te negirtibû (negative)
wê/wî digirt (imperfect positive)
wê/wî nedigirt (imperfect negative)
wê/wî girtibû (positive)
wê/wî negirtibû (negative)
me digirt (imperfect positive)
me nedigirt (imperfect negative)
me girtibû (positive)
me negirtibû (negative)
we digirt (imperfect positive)
we nedigirt (imperfect negative)
we girtibû (positive)
we negirtibû (negative)
wan digirt (imperfect positive)
wan nedigirt (imperfect negative)
wan girtibû (positive)
wan negirtibû (negative)
ez ê bigirim (future positive)
ez ê negirim (future negative)
minê girtibe (future perfect positive)
minê negirtibe (future perfect negative)
tu yê bigirî (future positive)
tu yê negirî (future negative)
teyê girtibe (future perfect positive)
teyê negirtibe (future perfect negative)
ew ê bigire (future positive)
ew ê negire (future negative)
wê/wîyê girtibe (future perfect positive)
wê/wîyê negirtibe (future perfect negative)
em ê bigirin (future positive)
em ê negirin (future negative)
meyê girtibe (future perfect positive)
meyê negirtibe (future perfect negative)
hûn ê bigirin (future positive)
hûn ê negirin (future negative)
weyê girtibe (future perfect positive)
weyê negirtibe (future perfect negative)
ew ê bigirin (future positive)
ew ê negirin (future negative)
wanê girtibe (future perfect positive)
wanê negirtibe (future perfect negative)
min girtiye (perfect positive)
min negirtiye (perfect negative)
min girtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min negirtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te girtiye (perfect positive)
te negirtiye (perfect negative)
te girtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te negirtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî girtiye (perfect positive)
wê/wî negirtiye (perfect negative)
wê/wî girtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî negirtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me girtiye (perfect positive)
me negirtiye (perfect negative)
me girtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me negirtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we girtiye (perfect positive)
we negirtiye (perfect negative)
we girtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we negirtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan girtiye (perfect positive)
wan negirtiye (perfect negative)
wan girtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan negirtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bigirim (present subjunctive positive)
(bila) ez negirim (present subjunctive negative)
(bila) min girtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min negirtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bigirî (present subjunctive positive)
(bila) tu negirî (present subjunctive negative)
(bila) te girtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te negirtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bigire (present subjunctive positive)
(bila) ew negire (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî girtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî negirtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bigirin (present subjunctive positive)
(bila) em negirin (present subjunctive negative)
(bila) me girtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me negirtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bigirin (present subjunctive positive)
(bila) hûn negirin (present subjunctive negative)
(bila) we girtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we negirtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bigirin (present subjunctive positive)
(bila) ew negirin (present subjunctive negative)
(bila) wan girtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan negirtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bigirta (imperfect subjunctive positive)
(bila) min negirta (imperfect subjunctive negative)
(bila) min girtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min negirtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bigirta (imperfect subjunctive positive)
(bila) te negirta (imperfect subjunctive negative)
(bila) te girtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te negirtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bigirta (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî negirta (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî girtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî negirtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bigirta (imperfect subjunctive positive)
(bila) me negirta (imperfect subjunctive negative)
(bila) me girtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me negirtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bigirta (imperfect subjunctive positive)
(bila) we negirta (imperfect subjunctive negative)
(bila) we girtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we negirtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bigirta (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan negirta (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan girtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan negirtibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bigirta (present conditional positive)
minê negirta (present conditional negative)
minê girtibûya (preterite conditional positive)
minê negirtibûya (preterite conditional negative)
teyê bigirta (present conditional positive)
teyê negirta (present conditional negative)
teyê girtibûya (preterite conditional positive)
teyê negirtibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bigirta (present conditional positive)
wê/wîyê negirta (present conditional negative)
wê/wîyê girtibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê negirtibûya (preterite conditional negative)
meyê bigirta (present conditional positive)
meyê negirta (present conditional negative)
meyê girtibûya (preterite conditional positive)
meyê negirtibûya (preterite conditional negative)
weyê bigirta (present conditional positive)
weyê negirta (present conditional negative)
weyê girtibûya (preterite conditional positive)
weyê negirtibûya (preterite conditional negative)
wanê bigirta (present conditional positive)
wanê negirta (present conditional negative)
wanê girtibûya (preterite conditional positive)
wanê negirtibûya (preterite conditional negative)
(tu) bigire (imperative present positive)
(tu) negire (imperative present negative)
(hûn) bigirin (imperative present positive)
(hûn) negirin (imperative present negative)
گرتن
гьртьн

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî *gʰrebh₂-, proto-îranî *greb-.
Hevreha گرتن (girtin) ya soranî, girewtene ya zazakî, گرفتن (giriften) ya farisî, greb- ya avestayî û farisiya kevn, girew- ya parsî, gir- ya pehlewî, gib- ya sogdî, gêr- ya hewramî, sanskrîtî गृह्णाति (gṛhṇāti), îngilîzî grab, grip û grasp, elmanî greifen, rusî грабить (grabîti)...
;Çavkanî:
* Cheung, Johnny, Etymological Dictionary of the Iranian Verb, Leiden, 2007, r. 120
* Watkins, Calvert, The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots https://web.archive.org/http://www.amazon.com/American-Heritage-Dictionary-Indo-European-Roots/dp/0618082506 arşîv, Houghton Mifflin Co., 2007, çapa 2em, r. 31
* Etymonline. Online English Etymology Dictionary. <etymonline.com> by Douglas Harper.

трыма́ць

roman: trymácʹ

ধরা

roman: dhôra

държа́

roman: dǎržá

хваща́м

roman: hvaštám

ကိုင်

roman: kuing

ᎠᏰᎭ

roman: ayeha

ᎦᏁᎭ

roman: ganeha

ᎦᏰᎭ

roman: gayeha

拿

roman: ná

持

roman: chí

把

roman: bǎ

مَسَكَ

roman: masaka

مسك

roman: misik

բռնել

roman: bṙnel

պահել

roman: pahel

نگه داشتن

roman: negah dâštan

𐌷𐌰𐌻𐌳𐌰𐌽

roman: haldan

დაჭერა

roman: dač̣era

ჭერა

roman: č̣era

पकड़ना

roman: pakaṛnā

धरना

roman: dharnā

הֶחְזִיק

roman: hekhzík

ಹಿಡಿತ

roman: hiḍita

кармоо

roman: karmoo

алуу

roman: aluu

жетелөө

roman: cetelöö

අල්ලනවා

roman: allanawā

들다

roman: deulda

쥐다

roman: jwida

тутмакъ

roman: tutmaq

ຖື

roman: thư̄

држи

roman: drži

പിടിക്കുക

roman: piṭikkuka

पकडणे

roman: pakaḍṇe

эрх мэдэл

roman: erh medel

लिनु

roman: linu

पक्डिनु

roman: pakḍinu

ଧରିବା

roman: dhôriba

дарын

roman: daryn

ਫ਼ੜ

roman: faṛ

ұстау

roman: ūstau

держа́ть

roman: deržátʹ

дрьжати

roman: drĭžati

𒁳

roman: DAB

нигоҳ доштан

roman: nigoh doštan

பிடி

roman: piṭi

ถือ

roman: tʉ̌ʉ

పట్టు

roman: paṭṭu

тудар

roman: tudar

трима́ти

roman: trymáty

держа́ти

roman: deržáty

កាន់

roman: kan

тут

roman: tut

האַלטן

roman: haltn

κρατώ

roman: krató

ἔχω

roman: ékhō

𐀃𐀏

roman: o-ka

𐀁𐀐

roman: e-ke

জপোৱা

roman: zopüa

মুদা

roman: muda

বন্ধ কৰা

roman: bondho kora

зачыня́ць

roman: začynjácʹ

зачыні́ць

roman: začynícʹ

বন্ধ করা

roman: bôndh kôra

затва́рям

roman: zatvárjam

ပိတ်

roman: pit

ᎠᏍᏚᎲᏍᎦ

roman: asduhvsga

關

roman: guān

閉

roman: bì

關閉

roman: guānbì

أَغْلَقَ

roman: ʾaḡlaqa

قفل

roman: qafal

փակել

roman: pʻakel

بستن

roman: bastan

დახურვა

roman: daxurva

बंद करना

roman: band karnā

סָגַר

roman: sagár

жабуу

roman: cabuu

бекитүү

roman: bekitüü

වහනවා

roman: wahanawā

닫다

roman: datda

ອັດ

roman: ʼat

за́твори

roman: zátvori

хаах

roman: haah

बन्द गर्नु

roman: banda garnu

قاپامق

roman: kapamak

یوممق

roman: yummak

жабу

roman: jabu

закрыва́ть

roman: zakryvátʹ

закры́ть

roman: zakrýtʹ

пӯшидан

roman: püšidan

งับ

roman: ngáp

หุบ

roman: hùp

ปิด

roman: bpìt

మూయు

roman: mūyu

абаандаҩтәра́

roman: ābāāndāʿ°ṭ°rā́


girtin

pos: noun

pos_title: Navdêr

text: Girtina gogê di destê xwe de.

text: Girtina derî û pencereyan.

glosses: binçavkirin, girtina bin çavan, hefskirin, zindankirin

text: Girtina siyasetvanan.

glosses: wergirtin, bidestketin, bidestxistin, standin

text: Girtina xelatan.

glosses: dagirkirin, îşxalkirin, fetihkirin, standin

text: Girtina bajar ji aliyê şervanên opozisyonê ve.

text: Girtina xaniyekî li vê taxê.

а́рышт

roman: áryšt

аре́ст

roman: arést

аресту́ване

roman: arestúvane

逮捕

roman: dàibǔ

تَوْقِيف

roman: tawqīf

اِعْتِقَال

roman: iʿtiqāl

ձերբակալություն

roman: jerbakalutʻyun

دستگیری

roman: dastgiri

პატიმრობა

roman: ṗaṭimroba

गिरफ़्तारी

roman: giraftārī

מַעֲצָר

roman: ma'atsár

камак

roman: kamak

арест

roman: arest

камоо

roman: kamoo

체포

roman: chepo

포박

roman: pobak

검거

roman: geomgeo

апсење

roman: apsenje

баривчилгаа

roman: barivčilgaa

қамау

roman: qamau

тұтқынға алу

roman: tūtqynğa alu

задержа́ние

roman: zaderžánije

ҳабс

roman: habs

аре́шт

roman: aréšt

ចំណាប់

roman: cɑmnap

គហណសាល

roman: kôhânsal

σύλληψη

roman: sýllipsi

συλλαβή

roman: syllaví

ipa: /ɡɪɾˈtɪn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-girtin.wav

hyphenation: gir·tin


asayî

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses:
normal, edetî, adî,
ne taybet, ne xas,
 ne ecêb, ne xerîb, ne nedîtî, ne seyr, ne sosret

forms:
asayîtir (comparative)
herî asayî (superlative)
asayîtirîn (superlative)
asan
hêsa
hêsan

etymology_text: * Ji asa + -yî

ipa: /ɑːsɑːˈjiː/

hyphenation: a·sa·yî


normal

glosses:
asayî, edetî, adî,
ne taybet, ne xas,
 ne ecêb, ne xerîb, ne nedîtî, ne seyr, ne sosret

glosses: belkî ramana din heye: ne baş û ne xirab: normal

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /noːɾˈmɑːl/

hyphenation: nor·mal


normal

glosses:
normal, asayî, edetî, adî,
ne taybet, ne xas,
 ne ecêb, ne xerîb, ne nedîtî, ne seyr, ne sosret

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-normal.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-normal.wav


edetî

glosses:
asayî, normal, edetkî, adî, li gor edetan yan edetî,
ne taybet, ne xas,
 ne ecêb, ne xerîb, ne nedîtî, ne seyr, ne sosret

forms:
adetî
'adetî
'edetî

etymology_text: * Ji edet + -î


adetî

forms:
adetîtir (comparative)
herî adetî (superlative)
adetîtirîn (superlative)


'adetî

forms:
'adetîtir (comparative)
herî 'adetî (superlative)
'adetîtirîn (superlative)

ipa: /ʕɑːdɛˈtiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-'adetî.wav

hyphenation: 'a·de·tî


'edetî

forms:
'edetîtir (comparative)
herî 'edetî (superlative)
'edetîtirîn (superlative)

ipa: /ʕɛdɛˈtiː/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'edetî.wav

hyphenation: 'e·de·tî


adî

glosses:
ajelên jehrdar yên hûrik
(wek dûpişk û tevinpîrk)


adî

glosses:
asayî, normal, edetî, li gor edetan yan edetî,
ne taybet, ne xas,
 ne ecêb, ne xerîb, ne nedîtî, ne seyr, ne sosret

forms:
adîtir (comparative)
herî adî (superlative)
adîtirîn (superlative)
'adî

etymology_text: Têkildarî edet


'adî

ipa: /ʕɑːˈdiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-'adî.wav

hyphenation: 'a·dî


edet

glosses:
irf, baw, texlîd, norm, asa, çande, kultûr,
awayê normal yê rabûn û rûniştina mirovekê/î yan civakekê,
 şêweyê asayî yê birêvebirina karûbaran yan karûbarekî di civakekê de

forms: عهدهت

etymology_text: Ji erebî عادة (ʿāda) ('adeᵗ), hevreha aramî ܥܝܕܐ ('iyaða). Bo guherîna A-ya erebî di kurdî de bi E, bide ber seet ji erebî "sa'e(t)"

عادت

roman: ʿadet

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'edet.wav

hyphenation: e·det


irf

glosses:
edet, baw, texlîd, norm, asa, çande, kultûr,
awayê normal yê rabûn û rûniştina mirovekê/î yan civakekê,
 şêweyê asayî yê birêvebirina karûbaran yan karûbarekî di civakekê de

forms:
'irf
urf
'urf

etymology_text: Ji erebî عرف ('urf) ji rehê عرف ('erefe, “zanîn, nasîn”), hevreha aramî ܥܘܪܦܐ ('urrafa). Ji eynî rehî: arif, Arif, Irfan, Marûf, marîfet, tarîf...

ipa: /ɪɾf/

hyphenation: irf


civak

glosses:
Micteme, komek mirovan ya bi hev re li welatekî yan bajarekê yan gundekî dijî
 û xwedî hin taybetmendiyên hevbeş e (bi taybetî koma ku çandeyek xweser heye).

text: Ev paragraf nirxê jinê li civakeke feodal dide berçavan. Digel ku civak ne ew civaka pêşketî ye jî lê dîsa jin beşdarî civakê dibe û ji biryaran ne dûr e.

ref: Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 49, ISBN 9789944360678

forms:
civat
civîn

etymology_text: Paşvesazî ji civakî ji civatkî ji civat ji cimat ji cimaet ji cemaet ji erebî [Peyv?], hevrehacivîn, civandin, civat. Herwiha bide ber avestayî han-came- (civîn, kom bûn, hatinnikhev) û pehlewî hen-caften (bi dawî anîn) lê ne ihtimal e ku ya kurdî hevreha wan be. Neolojîzmeke kurmanciya nivîskî ya sedsala 20em e.

ኅብረተሰብ

roman: ḫəbrätäsäb

সমাজ

roman: xomaz

йәмғиәт

roman: yämğiät

грама́дства

roman: hramádstva

সমাজ

roman: śômaj

о́бщество

roman: óbštestvo

လူတော

roman: lutau:

ниигэм

roman: niigem

юкъаралла

roman: juq̇aralla

ᎤᎾᏙᏢᎯ

roman: unadotlvhi

шәхуэй

roman: šəhuey

社會

roman: sa-fi

社會

roman: siā-hōe

مُجْتَمَع

roman: mujtamaʿ

հասարակություն

roman: hasarakutʻyun

جامِعِه

roman: jâme'e

اَنْجُمَن

roman: anjoman

اِجْتِماع

roman: ejtemâ'

સમાજ

roman: samāj

საზოგადოება

roman: sazogadoeba

अंजुमन

roman: añjuman

חֶבְרָה

roman: khevrá

ಸಮಾಜ

roman: samāja

коом

roman: koom

සමාජය

roman: samājaya

사회

roman: sahoe

ສັງຄົມ

roman: sang khom

општество

roman: opštestvo

സമൂഹം

roman: samūhaṃ

нийгэм

roman: nijgem

ᠨᠡᠶᠢᠭᠡᠮ

roman: neyigem

ସମାଜ

roman: sômajô

جمعیت

roman: cemiyet

جەمئىيەت

roman: jem'iyet

ټولنه

roman: ṭolᶕna

جامعه

roman: jāme'a

اجتماع

roman: ejtemā'

қоғам

roman: qoğam

қауым

roman: qauym

о́бщество

roman: óbščestvo

со́циум

roman: sócium

грома́да

roman: hromáda

сполоченство

roman: spoločenstvo

မုၵ်ႉၸုမ်း

roman: mṵ̂k tsúm

ҷамъият

roman: jamʾiyat

ҷамоат

roman: jamoat

ҷомеа

roman: jomea

иҷтимоъ

roman: ijtimoʾ

சமூகம்

roman: camūkam

సమాజం

roman: samājaṃ

җәмгыять

roman: cämgıyat’

جَماعَت

roman: jamā‘at

اَنْجُمَن

roman: anjuman

суспі́льство

roman: suspílʹstvo

សង្គម

roman: sɑɑsɑngkɔɔm

געזעלשאַפֿט

roman: gezelshaft

κοινωνία

roman: koinonía

ipa: /d͡ʒɪˈvɑːk/


civat

glosses: Meclis, komek mirovan ya li hev dicive anku kom dibe û suhbetê dike yan biryaran dide.

glosses: Civak, hemî mirovên ji çandeyekê yan li welatekî.

forms:
جڤات
civak
koçk
komele
sosyete

etymology_text: Ji cimat ji cemaet ji erebî [Peyv?], têkilî civandin, civîn û civak. Bo guherîna M bi V, bidin ber nav, gav, dav. جڤات (civat) ya soranî ji kurmancî hatiye wergirtin.

الغاط

roman: al-ḡāṭ

ipa: /d͡ʒɪˈvɑːt/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-civat.wav

hyphenation: ci·vat


cemaet

glosses: tîma karî, xêzan, heval, hevkar, kesên ku rojane yek dû dibînin

text: Hemyan bihîst vêk ra girinNalîn kete cemaetêKalîn kirin xekê li nik

ref: Feqiyê Teyran,

forms: cimaet

etymology_text: ji erebî جماعة


çande

glosses:
kultûr, tore, edet, irf, baw, asa, texlîd, ferheng, rabûn-û-rûniştin, rêç, rêbaz, regez, norm,
hemî edetên civakekê

forms: çand

etymology_text: Ji çand + -e.

সংস্কৃতি

roman: śôṅśkriti

संस्कृति

roman: sanskŕti


sexte

glosses:
Dexel, penez, şapînoz, çêkirok, çêbuwar, nefilandî, kuşirandî, qelp, mizewir,
 ne resen, ne heqîqî, ne orijînal, ne eslî, ne ya / yê rast.

text: Eve parekê sexte ye, we aniye vir.

forms:
sextetir (comparative)
herî sexte (superlative)
sextetirîn (superlative)
سهخته
saxte
sixte
sext

etymology_text: Ji farisî ساخته (saxte, “sexte; çêkirî”) ji ساختن (saxten, “çêkirin, saz kirin”), hevrehasaz (çêkirî, dirist, rast) wek "saz kirin"..

ipa: /sɛxˈtɛ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-sexte.wav

hyphenation: sex·te


sixte

glosses: ne resen, ne heqîqî, ne orijînal, ne eslî, ne ya / yê rast

forms:
sexte
sext

etymology_text: Binêre sexte.


go

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses:
ku,
girêdekek e du hevokan digihîne hev lê ti wateyê lê zêde nake.

forms:
ku
ko
gû


go

pos: verb

pos_title: Formeke lêkerê

text:
Fequltu ya rûhî meta?
Go min heta xatir hebit
Min go çi kim ez ba heta

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640


go

glosses: (tişta girovir ya pêlîstinê) Binere: gog

forms: got


go

pos_title: Lêker

audio: en-uk-to go.ogg

audio: EN-AU ck1 go.ogg

audio: I have to go now.ogg

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/I have to go now.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-go.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-go.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-go.wav


reşbelek

text: Ji çeşmê reş dîn bûn gelekJê kin kevanê reşbelekFeryad ji Şêx çûne felek

etymology_text: Ji reş + belek.

ipa: /rɛʃbɛˈlɛk/

hyphenation: reş·be·lek


peyamnêr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre peyamhinêr.


nûçegihîn

glosses: Kesa/ê nûçean radigihîne yan dişîne; rojnamevana/ê ji welatek yan bajarek din nûçeyan digihîne rojnameyekê yan radyoyekê yan televizyonekê yan ajansekê.

forms:
nûçegehan
nûçegehên
nûçegehîn
nûçegihan
nûçegihên
nûvçegehan
nûvçegehên
nûvçegehîn
nûvçegihan
nûvçegihên
nûvçegihîn
nûçexwîn
rojnamevan

etymology_text: Ji nûçe + gihîn.

ipa: /nuːt͡ʃɛɡɪˈhiːn/

hyphenation: nû·çe·gi·hîn


televizyon

glosses: Alavek elektronîkî ye pê deng û wêne tên wergirtin.

forms:
televîzyon
televiziyon
tilivîzyon
kanal
radyo
rojname
teyîp
vîdyo

etymology_text: Ji fransî télévision.

ቴሌቪዥን

roman: televižn

ܦܪܵܣܚܸܙܘܵܐ

roman: prasḳizwa

টিভি

roman: tibhi

দূৰদৰ্শন

roman: durodorxon

телевидение

roman: televideniye

тэлеба́чанне

roman: teljebáčannje

тэлеві́зія

roman: teljevízija

টেলিভিশন

roman: ṭelibhiśôn

টিভি

roman: ṭibhi

দূরদর্শন

roman: durôdôrśôn

телеви́зия

roman: televízija

ရုပ်မြင်သံကြား

roman: rupmrangsamkra:

တယ်လီဗစ်ရှင်း

roman: tailibachrang:

တီဗီ

roman: tibi

တီဗွီ

roman: tibwi

телевиз

roman: tjeljeviz

ᎠᏓᏴᎳᏛᏍᎩ

roman: adayvladvsgi

電視

roman: din⁶ si⁶

дяншы

roman: di͡anšɨ

телевидение

roman: ti͡əli͡əvidi͡ənii͡ə

電視

roman: thien-sṳ

電視

roman: diànshì

電視

roman: diêng-sê

電視

roman: tiān-sī

телекурӑм

roman: telekurăm

تِلْفَاز

roman: tilfāz

تِلِفِزْيُون

roman: tilifizyūn

تَلْفَزَة

roman: talfaza

հեռուստատեսություն

roman: heṙustatesutʻyun

تِلِویزیون

roman: televizyon

تَلوِیزِیُون

roman: talwīzyūn

દૂરદર્શન

roman: dūrdarśan

ტელევიზია

roman: ṭelevizia

टेलिविजन

roman: ṭelivijan

टेलीविज़न

roman: ṭelīvizan

टीवी

roman: ṭīvī

טלוויזיה / טֶלֶוִיזְיָה

roman: televízya

телеүзгдл

roman: teleüzgdl

ದೂರದರ್ಶನ

roman: dūradarśana

сыналгы

roman: sınalgı

රූපවාහිනිය

roman: rūpawāhiniya

ටීවී

roman: ṭīwī

ටෙලි

roman: ṭeli

텔레비전

roman: tellebijeon

티브이

roman: tibeu-i

테레비

roman: terebi

텔레비

roman: tellebi

전시

roman: jeonsi

ໂທລະທັດ

roman: thō la that

ທີວີ

roman: thī wī

ໂທລະພາບ

roman: thō la phāp

телевизија

roman: televizija

ടെലിവിഷൻ

roman: ṭeliviṣan

दूरचित्रवाणी

roman: dūrcitravāṇī

телевиз

roman: televiz

зурагт

roman: zuragt

टेलिभिजन

roman: ṭelebhidzan

दूरदर्शन

roman: durdarsan

ଦୂରଦର୍ଶନ

roman: dūrôdôrśônô

تېلېۋىزىيە

roman: tëlëwiziye

تلويزيون

roman: talwizyún

теледидар

roman: teledidar

телевидение

roman: televidenie

телеви́дение

roman: televídenije

ТВ

roman: TV

ကွဲၤဟူဖျါ

roman: kweh̄ hoo hplah

ᱧᱮᱱᱮᱞᱚᱢ

roman: ñenelôm

ꠐꠤꠜꠤ

roman: ṭibí

телевизион

roman: televizion

தொலைக்காட்சி

roman: tolaikkāṭci

தொலைநோக்கி

roman: tolainōkki

దూరదర్శిని

roman: dūradarśini

телевидение

roman: telewideniye

ተለቪዥን

roman: tälävižn

བརྙན་འཕྲིན

roman: brnyan 'phrin

ٹیْلی وِیْژَن

roman: ṭelī vīžan

بَعِید نُما

roman: ba'īd numā

دُور نُمائی

roman: dūr numai

телеба́чення

roman: telebáčennja

តេឡេ

roman: teelee

телевидение

roman: televidenije

טעלעוויזיע

roman: televizye

τηλεόραση

roman: tileórasi

ipa: /tʰɛlɛvɪzˈjoːn/


televizyon

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-televizyon.wav


awarte

glosses: Ne li gor regezan, ne li gor qaydeyan, ne normal, ne asayî, ne ji rêzê.

text: Piştî ku li Tirkiye û bakurê Kurdistanê rewşa awarte hatibû ragihandin sazî û komeleyên ku kursên zimanê kurdî didan jî hatin girtin.

ref: Li Enqerê kursa fêrbûna zimanê kurdî dest pê kir https://web.archive.org/https://www.kurdistan24.net/kmr/story/545693 arşîv, K24, 14.01.2019

forms:
awartetir (comparative)
herî awarte (superlative)
awartetirîn (superlative)
awerte
taybet


panel

glosses:
gotûbêj, giftûgo, suhbet
bi taybetî di navbera çend kesan de ku li pêşberî cemawerekê civîne

forms: panêl

etymology_text: Ji latînî


panel

glosses: deste, dep, dehmen, girûhek berhevdankaran (berpirsên rêzikî civakî -), xişteya dadbexşan, desteka dadbexşan


panel

text: Yarın televizyonda panele katılacak.


-îst

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses:
Paşgirek e van maneyan dide peyvan:
 kesa/ê tiştekê/î dike yan dizane yan jê bawer e:

forms:
-ist
-dar
-der
-kar
-ker
-nas
-van
-yar
-zan

-ист

roman: -ist

-主義者

roman: -zhǔyìzhě

ـِيّ

roman: -iyy

-ական

roman: -akan

ـگرا

roman: -garâ

-ისტი

roman: -isṭi

-주의자

roman: juuija

-и́стка

roman: -ístka

-їст

roman: -jist

-їстка

roman: -jistka

-ист

roman: -yst

-истка

roman: -ystka

-ιστής

roman: -istís

-ίστρια

roman: -ístria


piyanîst

forms:
piyanist
pîyanîst
pîyanist

etymology_text: Ji îngilîzî pianist, wekheva piyano + -îst.

піяні́ст

roman: pijaníst

піяні́стка

roman: pijanístka

пиани́ст

roman: pianíst

عَازِف بِيَانُو

roman: ʕāzif biyānō

դաշնակահար

roman: dašnakahar

پیانیست

roman: piyânist

პიანისტი

roman: ṗianisṭi

פְּסַנְתְּרָן

roman: psantrán

피아노 연주자

roman: piano yeonjuja

пианиношы

roman: pianinoşy

пиани́стка

roman: pianístka

πιανίστας

roman: pianístas


piyano

forms:
piano
pîano
pîyano
bilûr
biziq
keman
od
saz
saksofon
tembûr

etymology_text: Ji îtalî piano.

ፒያኖ

roman: piyano

фартэпія́на

roman: fartepijána

পিয়ানো

roman: piẏano

пиа́но

roman: piáno

ᎤᏔᏅ ᏗᎧᏃᎩᏍᏗ

roman: utanv dikanogisdi

ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ

roman: dinitseluhisgi

鋼琴

roman: gong³ kam⁴

鋼琴

roman: gāngqín

鋼琴

roman: kǹg-khîm

بِيَانُو

roman: biyānō

مِعْزَف

roman: miʿzaf

بِيانو

roman: biyānu

پيانو

roman: piyānu

դաշնամուր

roman: dašnamur

դաշնակ

roman: dašnak

پیانو

roman: piyâno

ფორტეპიანო

roman: porṭeṗiano

პიანინო

roman: ṗianino

पियानो

roman: piyāno

महावाद्य

roman: mahāvādya

פְּסַנְתֵּר

roman: psantér

пианино

roman: pianino

зонгорӧ

roman: zongorö

피아노

roman: piano

ປີອາໂນ

roman: pī ʼā nō

пија́но

roman: pijáno

клави́р

roman: klavír

പിയാനോ

roman: piyānō

төгөлдөр хуур

roman: tögöldör huur

ᠲᠡᠭᠦᠯᠳᠡᠷ ᠬᠤᠭᠤᠷ

roman: tegülder quɣur

پيانىنو

roman: pyanino

ਪਿਆਨੋ

roman: piāno

фортепиано

roman: fortepiano

күйсандық

roman: küisandyq

пиани́но

roman: pianíno

фортепиа́но

roman: fortɛpiáno

роя́ль

roman: rojálʹ

பியானோ

roman: piyāṉō

கின்னரப்பெட்டி

roman: kiṉṉarappeṭṭi

རྣོ་སྦྲེང

roman: rno sbreng

рояль

roman: rojalʹ

фортепіа́но

roman: fortepiáno

ប៉្យាណូ

roman: pyiənou

פּיאַנע

roman: pyane

קלאַוויר

roman: klavir

κλειδοκύμβαλο

roman: kleidokýmvalo


piyano

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-piyano.wav


bilûr

glosses: Alaveke muzîkê ye ku mirov dike di devê xwe de û pif dike û tilên xwe li ser kunikên wê dilivîne daku awazên cuda-cuda jê derkevin.

text:
Bilûra min a şîrîn
tu di sariya sibehê
û hingûra êvarê de
hevalê bêhevalan,
destbirayê şivan û dilketiyan î.

ref: Seydayê Gerok, Hawar 2, Hejmar 24-57 https://web.archive.org/https://www.helbestakurdi.com/helbest/celadet-ali-bedirxan--bilura-min.html arşîv, Nûdem, 1941, r. 798

forms:
بلوور
bilûl
bilîr
bilîl
bilwîl
bilwîr
blîl
blîr
blûl
blûr
bulûr
bulîr
bulwîr
bulûl
bulîl
bulwîl
biziq
keman
od
piyano
saz
tembûr

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî *bʰel- (“pif kirin, ba berdanê”), hevreha latînî flo (“pif kirin, pif dan”), îngilîzî blow (“pif kirin”), fransî souffler (ji latînî sufflare ji sub- + flare, ji flo), almanî blähen (“pif kirin”). fransî Flute (bilûr) û îngilîzî û peyvên nêzîkî wê di zimanên din yên ewropî de jî ji peyva latînî flare ne ku ew bi xwe jî ji proto-hindûewropî *bʰel- ye. Ev heman peyv serekaniya balguh ya kurdî ye ku hevreha بالش (baliş) ya farisî, beriziş ya avestayî, rusî болозно (bolozno), blazina ya slovenî, Balg ya almanî, ermenî բարձ (barj) ye. Bilandin/belandin di peyva dabilandin de jî ji vî rehî ye.
;Çavkanî:
* Michael L. Chyet, Ferhenga Birûskî: Ferhenga Kurmancî-Înglîzî, Kurmanji-English Dictionary, Transnational Press London, 2020

بلوێر

roman: bilwêr

ناي

roman: nāy

مِزْمار

roman: mizmār

플루트

roman: peulluteu

флейта

roman: fl'êyta

ipa: /bɪˈluːɾ/


kunik

glosses: tûrkên biçûk yên ku avê dikin tê de, keresekê kûr e avê dikin tê de

forms:
kunk
kunkunî
kunkunîk

etymology_text: Ji kun + -ik.


xeşîm

text: Defter bi tîp û xêzên min yên xeşîm ve tijî bûn û di nav rûpelen deftera min de pûrtên wê yên tenik jî hebûn.

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

forms:
xeşîmtir (comparative)
herî xeşîm (superlative)
xeşîmtirîn (superlative)

ipa: /xɛˈʃiːm/


erebî

text: Digel erebiyê zimanê farisî jî wek zimanê edeb û rewşenbîriyê li Kurdistanê belav bû. Diyar e hîngê zimanê kurdî bi tinê zimanê axiftinê û edebê filklorî bû.

ref: Nûbihar, Îslam û ziman û edebiyata kurdî https://web.archive.org/https://www.nubihar.com/behter/26-islam-u-ziman-u-edebiyata-kurdi arşîv, Tehsîn Ibrahim Doskî, hj. 121, 2012

glosses: Alfabeya zimanê ereban û hin zimanên din (wek farisî û carine kurdî) pê tên nivîsîn.

forms:
arabî
'arabî
'erebî
arebî
'arebî
erebkî
عەرەبی

etymology_text: Ji ereb + -î

Арабская

roman: Arabskaja

արաբերեն

roman: araberen

અરબી

roman: arabī

არაბული

roman: arabuli

अरबी

roman: arbī

아라비아어

roman: arabia-eo

Арапски

roman: Arapski

Араб

roman: Arab

Арабский

roman: Arabskij

அரபிக்

roman: arapik

عربي

roman: ʻrbي

арабська

roman: arabsʹka

אַראַביש

roman: arabish

Αραβικά

roman: Araviká

ipa: /ʕɛɾɛˈbiː/


erebî

text: Rojnameyek erebî.

text: Stiranên erebî.

text: Hadir geriya bi 'eynê basirŞahê 'erebî 'elem ko rakirKesrayê 'ecem 'ucub duta kir

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

text: Welatên erebî.

عَرَبِيّ

roman: ʿarabiyy


'arebî

ipa: /ʕɑːɾɛˈbiː/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'arebî.wav

hyphenation: 'a·re·bî


farisî

glosses:
zimanê farisan, zimanê fermî yê Îranê
(ku herwiha li Efxanistanê û Tacikistanê jî têt peyivîn)

forms: farsî

etymology_text: Ji faris + -î

персі́дская мо́ва

roman: pjersídskaja móva

персі́дская

roman: pjersídskaja

фарсі́

roman: farsí

пэрсы́дзкая мо́ва

roman: persýdzkaja móva

перси́йски

roman: persíjski

гӏажарийн

roman: ġažarīn

法爾西語

roman: fà'ěrxīyǔ

帕爾西語

roman: pà'ěrxīyǔ

الفَارِسِيَّة

roman: al-fārisiyya

اللُّغَة الفَارِسِيَّة

roman: al-luḡa l-fārisiyya

فَارِسِيّ

roman: fārisiyy

պարսկերեն

roman: parskeren

فارسی

roman: fârsi

پارسی

roman: pârsi

زبان فارسی

roman: zabân-e fârsi

زبان پارسی

roman: zabân-e pârsi

ફારસી

roman: phārsī

სპარსული

roman: sṗarsuli

სპარსული ენა

roman: sṗarsuli ena

फ़ारसी

roman: fārsī

पारसी

roman: pārsī

פַּרְסִית

roman: parsít

фарс тили

roman: fars tili

фарси

roman: farsi

페르시아어

roman: pereusia-eo

фарс тил

roman: fars til

ພາສາເປີເຊຍ

roman: phā sā pœ̄ sīa

пе́рсиски

roman: pérsiski

фа́рси

roman: fársi

पर्शियन

roman: parśiyan

перс хэл

roman: pers hel

पर्सियन

roman: parsiyan

ପାରସୀ

roman: parôsī

ପାରଶୀ

roman: parôśī

персайнаг ӕвзаг

roman: persajnag ævzag

پارس تىلى

roman: pars tili

پاړسي ژبه

roman: pāṛsi žëba

پاړسي

roman: pāṛsi

فارسي

roman: fārsi

پارسي

roman: parsi

парсы тілі

roman: parsy tılı

парсы

roman: parsy

перси́дский

roman: persídskij

पारसी

roman: pārasī

पारसीक

roman: pārasīka

पारशीक

roman: pāraśīka

забони форсӣ

roman: zaboni forsī

форсӣ

roman: forsī

ภาษาเปอร์เซีย

roman: paa-sǎa bpəə-siia

фарсы теле

roman: farsı tele

фарсы

roman: farsı

перси́дська мо́ва

roman: persýdsʹka móva

пе́рська мо́ва

roman: pérsʹka móva

ភាសាពែរ្ស

roman: phiəsaa pɛɛsɑɑ

περσικά

roman: persiká

περσιστί

roman: persistí


ecemî

glosses: xişîm, naşî, cahil, nezan, negihiştî, ne fama, ne têgihiştî

forms:
acemî
'acemî
'ecemî


ecemî

forms:
acemî
'acemî
'ecemî
parsî

etymology_text: Ji ecem + -î


ecemî

glosses:
farisî, îranî, tiştên bi zimanê eceman anku farisan:
rojnameyek ecemî, stiranên ecemî


'ecemî

ipa: /ʕɛd͡ʒɛˈmiː/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'ecemî.wav

hyphenation: 'e·ce·mî


'acemî

ipa: /ʕɑːd͡ʒɛˈmiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-'acemî.wav

hyphenation: 'a·ce·mî


parsî

glosses: kesa/ê ji Parsê anku Îrana îroyîn, farisî anku ecemî

forms: persî

etymology_text: Ji Pars + -î.


tazî

glosses: bêcil, rûs, rût, ti cil li ber ne, ti cil lê ne

text: Hemûwan dê ker bi ker kitTaziyê uryan im ezPerde çû ez mame tazî

etymology_text: Hevreha farisî تازی (tazî: 1. tajî 2. talanker, şelîner), pehlewî tazîk, têkilî -taz- ku rehê dema niha ji lêkera texten (bezîn, bazdan) e, avestayî tek-, teçeyti- (bezîn, lezîn) û teke- (robar, herik), osetî тæх (tex: beza), sanskrîtî तक्ति (tekti-), slaviya kevn тєшти (têşti: herikîn), rusî течь (têçi), sirboxirwatî teći / те̏ћи, yûnaniya kevn ταχύς (taxûs: bilez, beza), sekeyî/skîtî teke- (beza; xurt), latviyayî čakls (zîrek), almanî û holendî dienen (xizmet kirin, "di xizmeta kesekî de bezîn/lezîn"), swêdî tjäna (xizmet kirin), îngilîzî thew (xulam - êdî nayê bikaranîn) hemû ji proto-hindûewropî * tekʷ- (lezîn, bezîn). Ji eynî rehî herwiha: tajî, taze, teze, tacik û belkî tezî û çist. Tazı ya tirkî ji zimanekî îranî hatiye wergirtin.

аҟьантаз

roman: āq̇̍ānṭāz

пцӏанэ

roman: pc̣ānă

নাঙঠ

roman: naṅoth

উদং

roman: udoṅ

гӏицӏаб

roman: ʿic̣ab

шәрә

roman: šärä

го́лы

roman: hóly

нагі́

roman: nahí

উদলা

roman: udla

উলঙ্গ

roman: ulôṅg

নগ্ন

roman: nôgn

বিবস্ত্র

roman: bibôśtr

гол

roman: gol

дерзина

roman: derzina

ᎤᏰᎸᎭᎢ

roman: uyelvhai

冇着衫

roman: mou⁵ zoek³ saam¹

赤裸

roman: chìluǒ

裸

roman: luǒ

裸體

roman: luǒtǐ

عُرْيَان

roman: ʿuryān

عَارٍ

roman: ʿārin

عريان

roman: ʕaryān

عُرْيان

roman: ʕuryān

մերկ

roman: merk

տկլոր

roman: tklor

дьулаккан

roman: ʒulakkan

дюлакин

roman: ʒulakin

لخت

roman: loxt

برهنه

roman: berahne

𐌽𐌰𐌵𐌰𐌸𐍃

roman: naqaþs

შიშველი

roman: šišveli

ტიტველი

roman: ṭiṭveli

დედიშობილა

roman: dedišobila

ტანჩაუცმელი

roman: ṭančaucmeli

नंगा

roman: naṅgā

नग्न

roman: nagna

עירום

roman: eróm

ערום

roman: aróm/arúm

верзан

roman: werzan

жылаңач

roman: cılañaç

벌거벗은

roman: beolgeobeoseun

벌거벗다

roman: beolgeobeotda

ເປືອຍ

roman: pư̄a nya

ປະເປືອຍ

roman: pa pư̄a nya

नागडा

roman: nāgḍā

नागडी

roman: nāgḍī

नागडे

roman: nāgḍe

нүцгэн

roman: nütsgen

шалдан

roman: šaldan

ᠨᠢᠴᠦᠭᠦᠨ

roman: ničügün

ᠱᠠᠯᠳᠠᠩ

roman: šaldang

ନଗ୍ନ

roman: nôgnô

ଲଙ୍ଗଳା

roman: lôṅgôḷa

бӕгънӕг

roman: bæǧnæg

يالىڭاچ

roman: yalingach

ئوچۇق

roman: ochuq

بربنډ

roman: barbanḍ

لوڅ

roman: luś

жалаңаш

roman: jalañaş

тыржалаңаш

roman: tyrjalañaş

го́лый

roman: gólyj

наго́й

roman: nagój

обнажённый

roman: obnažónnyj

нагъ

roman: nagŭ

голъ

roman: golŭ

бараҳна

roman: barahna

ล่อนจ้อน

roman: lôn-jôn

โล้งโต้ง

roman: lóhng-dtôhng

чанагаш

roman: çanagaş

го́лий

roman: hólyj

наги́й

roman: nahýj

נאַקעט

roman: naket

γυμνός

roman: gymnós

τσιτσίδι

roman: tsitsídi

γυμνός

roman: gumnós

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-tazî (Navdêr 2).wav

hyphenation: ta·zî


tazî

glosses:
behî, şînî, sersaxî, serxwaşî,
 rêûresma binaxkirina kesek mirî, xemgîniya bo kesek mirî:

forms:
taziye
kurdî-erebî:
تازی

etymology_text: Ji erebî تَعْزِيَة (taʿziya) ji عزاء ('ezai). Guherîna "e'" (e+eyn) bi "a" di peyvên ji erebî wergirtî de di kurdî de diyardeyekeasayî ye. Ketina "-ye" ya nîşana zayendamê ji peyvên ji erebî wergirtî di kurdî de ew jî fenomeneketîpîk e.

спачува́нне

roman: spačuvánnje

съболе́знования

roman: sǎboléznovanija

تَأْسِيَّة

roman: taʾsiyya

تَعْزِيَّة

roman: taʿziyya

ցավակցություն

roman: cʻavakcʻutʻyun

애도

roman: aedo

조의

roman: joui

соболе́знование

roman: soboléznovanije

соболе́знования

roman: soboléznovanija

співчуття́

roman: spivčuttjá

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-tazî (Navdêr 2).wav


tazî

etymology_text: Hevreha farisî تازی (tâzi, “ereb”), pehlewî tāzīgān. Ji navê eşîra ereb a 'Tayy, bide ber aramî ܛܝܝܐ ('teyyaya, “ereb”). Cotrehê tacîk.

notes: Tenê di hinek klasîkan de, bi taybetî Ehmedê Xanî


behî

glosses:
teazî, şînî, matemînî,
 rêûresma binaxkirina kesek mirî, xemgîniya bo kesek mirî

glosses: xem, kovan, kul^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: بههی

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


binaxkirin

forms: بناخکرن

etymology_text: Ji binax + kirin.

ipa: /bɪnɑːxkɪˈɾɪn/

hyphenation: bi·nax·ki·rin


binax kirin

glosses: kirin di bin axê ve, kirin di gorê de, veşartin, dema kesek dimire mirov wî/ê binax dike

forms:
binax dikim (present)
binax dikî (present)
binax dike (present)
binax dikin (present)
binax bike (imperative singular)
binax bikin (imperative plural)
binax kir (past)
binax kir (past)
binax kir (past)
binax kir (past)
binax –k– (root present)
binax –kir– (root past)
ez binax dikim (indicative present positive)
ez binax nakim (indicative present negative)
min binax kir (indicative past positive)
min binax nekir (indicative past negative)
tu binax dikî (indicative present positive)
tu binax nakî (indicative present negative)
te binax kir (indicative past positive)
te binax nekir (indicative past negative)
ew binax dike (indicative present positive)
ew binax nake (indicative present negative)
wê/wî binax kir (indicative past positive)
wê/wî binax nekir (indicative past negative)
em binax dikin (indicative present positive)
em binax nakin (indicative present negative)
me binax kir (indicative past positive)
me binax nekir (indicative past negative)
hûn binax dikin (indicative present positive)
hûn binax nakin (indicative present negative)
we binax kir (indicative past positive)
we binax nekir (indicative past negative)
ew binax dikin (indicative present positive)
ew binax nakin (indicative present negative)
wan binax kir (indicative past positive)
wan binax nekir (indicative past negative)
min binax dikir (imperfect positive)
min binax nedikir (imperfect negative)
min binax kiribû (positive)
min binax nekiribû (negative)
te binax dikir (imperfect positive)
te binax nedikir (imperfect negative)
te binax kiribû (positive)
te binax nekiribû (negative)
wê/wî binax dikir (imperfect positive)
wê/wî binax nedikir (imperfect negative)
wê/wî binax kiribû (positive)
wê/wî binax nekiribû (negative)
me binax dikir (imperfect positive)
me binax nedikir (imperfect negative)
me binax kiribû (positive)
me binax nekiribû (negative)
we binax dikir (imperfect positive)
we binax nedikir (imperfect negative)
we binax kiribû (positive)
we binax nekiribû (negative)
wan binax dikir (imperfect positive)
wan binax nedikir (imperfect negative)
wan binax kiribû (positive)
wan binax nekiribû (negative)
ez ê binax bikim (future positive)
ez ê binax nekim (future negative)
minê binax kiribe (future perfect positive)
minê binax nekiribe (future perfect negative)
tu yê binax bikî (future positive)
tu yê binax nekî (future negative)
teyê binax kiribe (future perfect positive)
teyê binax nekiribe (future perfect negative)
ew ê binax bike (future positive)
ew ê binax neke (future negative)
wê/wîyê binax kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê binax nekiribe (future perfect negative)
em ê binax bikin (future positive)
em ê binax nekin (future negative)
meyê binax kiribe (future perfect positive)
meyê binax nekiribe (future perfect negative)
hûn ê binax bikin (future positive)
hûn ê binax nekin (future negative)
weyê binax kiribe (future perfect positive)
weyê binax nekiribe (future perfect negative)
ew ê binax bikin (future positive)
ew ê binax nekin (future negative)
wanê binax kiribe (future perfect positive)
wanê binax nekiribe (future perfect negative)
min binax kiriye (perfect positive)
min binax nekiriye (perfect negative)
min binax kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min binax nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te binax kiriye (perfect positive)
te binax nekiriye (perfect negative)
te binax kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te binax nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî binax kiriye (perfect positive)
wê/wî binax nekiriye (perfect negative)
wê/wî binax kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî binax nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me binax kiriye (perfect positive)
me binax nekiriye (perfect negative)
me binax kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me binax nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we binax kiriye (perfect positive)
we binax nekiriye (perfect negative)
we binax kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we binax nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan binax kiriye (perfect positive)
wan binax nekiriye (perfect negative)
wan binax kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan binax nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez binax bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez binax nekim (present subjunctive negative)
(bila) min binax kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min binax nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu binax bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu binax nekî (present subjunctive negative)
(bila) te binax kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te binax nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew binax bike (present subjunctive positive)
(bila) ew binax neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî binax kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî binax nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em binax bikin (present subjunctive positive)
(bila) em binax nekin (present subjunctive negative)
(bila) me binax kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me binax nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn binax bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn binax nekin (present subjunctive negative)
(bila) we binax kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we binax nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew binax bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew binax nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan binax kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan binax nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min binax bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min binax nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min binax kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min binax nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te binax bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te binax nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te binax kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te binax nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî binax bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî binax nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî binax kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî binax nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me binax bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me binax nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me binax kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me binax nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we binax bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we binax nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we binax kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we binax nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan binax bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan binax nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan binax kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan binax nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê binax bikira (present conditional positive)
minê binax nekira (present conditional negative)
minê binax kiribûya (preterite conditional positive)
minê binax nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê binax bikira (present conditional positive)
teyê binax nekira (present conditional negative)
teyê binax kiribûya (preterite conditional positive)
teyê binax nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê binax bikira (present conditional positive)
wê/wîyê binax nekira (present conditional negative)
wê/wîyê binax kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê binax nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê binax bikira (present conditional positive)
meyê binax nekira (present conditional negative)
meyê binax kiribûya (preterite conditional positive)
meyê binax nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê binax bikira (present conditional positive)
weyê binax nekira (present conditional negative)
weyê binax kiribûya (preterite conditional positive)
weyê binax nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê binax bikira (present conditional positive)
wanê binax nekira (present conditional negative)
wanê binax kiribûya (preterite conditional positive)
wanê binax nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) binax bike (imperative present positive)
(tu) binax neke (imperative present negative)
(hûn) binax bikin (imperative present positive)
(hûn) binax nekin (imperative present negative)
بنئاخ کرن
bin ax kirin

ipa: /bɪˈnɑːx kɪˈɾɪn/


binax

forms:
binaxtir (comparative)
herî binax (superlative)
binaxtirîn (superlative)

etymology_text: Ji bin + ax.


rûs

glosses:
bêcil, tazî, rût, şilf, xwas, çîplaq,
ti cil li ber ne, çu libas lê ne

text: Lewra ko cihan wekî 'erûs eWê hukim di destê şîrê rûs eLê 'iqd û sedaq û mehr û kabîn

text: Kurd hez ji wan cilên rûs naken yê jin li Ewropa dikin ber xwe.

forms:
rwîs
rîs
roj
roz
ro
pêxwas

etymology_text: Herwiha rût, hevrehasoranî ڕووت (rût), farisî روت (rût), رت (rut), روده (rûde/rûdê), لوت (lût), روخ (rûx), لخت (loxt), peştûyî لوڅ (lûts), ji zimanên îranî.

голый

roman: golyj


rût

glosses: bêcil, rûs, tazî, çîplaq, cil li ber ne, cil lê ne

glosses: ji bo seriyê bêpor. Devera ku lê riwek nîn in

forms:
rûttir (comparative)
herî rût (superlative)
rûttirîn (superlative)
rwît
rît
rut
rîs

etymology_text: Herwiha rûs, hevreha soranî ڕووت (rût), farisî روت (rût), رت (rut), روده (rûde/rûdê), لوت (lût), روخ (rûx), لخت (loxt), peştûyî لوڅ (lûts), ji zimanên îranî.

ipa: /ruːt/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-rût.wav

hyphenation: rût


bêcil

glosses: rûs, tazî, çîplaq, rût, cil li ber ne, cil lê ne

glosses: bêlibas, şilf, xwas^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
bêcilik
bêcilk
pêxwas

etymology_text: Ji bê- + cil.


çîplaq

glosses: rûs, tazî, bêcil, rût, bêlibas, cil li ber ne, cil lê ne

forms:
çîplaqtir (comparative)
herî çîplaq (superlative)
çîplaqtirîn (superlative)
pêxwas

etymology_text: Ji çîp + laq.


pêxwas

text: Hindek di edanî û esaxirPêxwas hinek hinek di serkolKaşo ji piyan we ser wekî hol

text: Ekserê jinêd Ekradan feqir el hal in ( reben û belengaz in). Bihar û havîn û payîzan, pêxwas digerin û şolan dikin.

ref: Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 120, ISBN 9789944360678

forms:
pêxas
pîxwas
pîxas

etymology_text: pê + -xwas

ялан аяҡ

roman: yalan ayaq

бо́сы

roman: bósy

басано́гі

roman: basanóhi

неабу́ты

roman: njeabúty

бос

roman: bos

необу́т

roman: neobút

赤腳

roman: chìjiǎo

光腳

roman: guāngjiǎo

حَافٍ

roman: ḥāfin

حَافِي

roman: ḥāfī

حافي

roman: ḥāfi

حفيان

roman: ḥafyān

բոբիկ

roman: bobik

پابرهنه

roman: pâberahne

ფეხშიშველა

roman: pexšišvela

יָחֵף

roman: yakhéf

жыңайлак

roman: cıñaylak

жыңалаяк

roman: cıñalayak

맨발-의

roman: maenbarui

босоног

roman: bosonog

يالاڭئاياق

roman: yalang'ayaq

жалаңаяқ

roman: jalañaäq

босо́й

roman: bosój

необу́тый

roman: neobútyj

босоно́гий

roman: bosonógij

бо́сый

roman: bósyj

босъ

roman: bosŭ

побараҳна

roman: pobarahna

пойлуч

roman: poyluč

ⵃⴼⵢⴰⵏ

roman: ḥfyan

རྐང་རྗེན་མ

roman: rkang rjen ma

босоно́гий

roman: bosonóhyj

невзу́тий

roman: nevzútyj

באָרוועס

roman: borves

ξυπόλυτος

roman: xypólytos

ἀνυπόδητος

roman: anupódētos

ipa: /peːxˈʷɑːs/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-pêxwas.wav

hyphenation: pêx·was


gore

glosses:
cilên bo piyan,
cilek nerm e ku mirov dikin piyên xwe ku ji sertilên piyan dikarin bigihin ta gozekê yan jî çokan

text: بحرا رجز بو چه خوش مرفلاخضر چه کسکه احمر خو صورهازرق هشینه جورب چه گورهBeḥra recez bo çi xweş mureffel?Exḍer çi? Kesk e; eḥmer xwe ṣor eEzreq hişîn e. Cewreb çi? Gore

ref: Ehmedê Xanî, Nûbihara Biçûkan, 1683

forms:
گۆره
(Ehmedê Xanî:
گوره
gurik
kurik

etymology_text: Hevreha gurrik ya kurmanciya Xorasanê, soranî گۆرهوی (gorewî, “gorewî”), soraniya erdelanî / cafî "gorwa", şêxbizinî "gûrwa", hewramî gorewe, feylî/kelhurî cwîraw / cîraw, hemû ji aramî גרבאגרבא / (gûrba / graba: gore), hevreha îbrî גרב (gerev), akadî gûrabû (tûrik, çewal), erebî جورب (cewreb), erebiya devokî جوراب (cûrab). Peyva ermenî գուլպա (gulpa: gore) jî ji aramî hatiye wergirtin. Peyva farisî جوراب (cûrab) ji erebî hatiye wergirtin yan jî ji aramî hatiye wergirtin lê di bin tesîra erebî de ji *gorab bûye cûrab. Ji farisî jî wek çorap ketiye tirkî û ji Rojhilata Navîn ev peyv li gelek zimanên din jî belav bûye: albanî çorape, azerî corab, bosnî čarapa, bulgarî чорап (çorap), makedonî чорап (çorap), romanî ciorap, sirbî чарапа (çarapa), teterî şorap, tirkmenistanî jorap, xirwatî čarapa... Destgork / dezgork ya kurdî jî ji wê ye.

ақалҧад

roman: ākālpād

ܘܣܐ

roman: wassā

ܟܠܫܢܘ

roman: kalšinō

মোজা

roman: müza

ケロㇷ゚

roman: kerop

шкарпэ́тка

roman: škarpétka

মোজা

roman: moja

чора́п

roman: čoráp

ခြေစွပ်

roman: hkrecwap

ခြေအိတ်

roman: hkreit

пазат

roman: pazat

ᎠᎵᏲ

roman: aliyo

襪子

roman: wàzi

襪仔

roman: boe̍h-á, be̍h-á

جَوْرَب

roman: jawrab

جَوَارِب

roman: jawārib

دلاغ

roman: dlāḡ

تقشيرة

roman: taqšīra

تقاشر

roman: tqāšer

كَلْسَة

roman: kalsa

كَلْسَات

roman: kalsāt

كلسيطة

roman: kalsīta

كلاسط

roman: klāseṭ

قلسيطة

roman: qalsīta

կիսագուլպա

roman: kisagulpa

գուլպա

roman: gulpa

جوراب

roman: jurâb

წინდა

roman: c̣inda

मोज़ा

roman: mozā

גֶּרֶב

roman: gérev

байпак

roman: baypak

носки

roman: noski

මේස්

roman: mēs

양말

roman: yangmal

ຖົງເທົ້າ

roman: thong thao

ຖົງ

roman: thong

чорап

roman: čorap

पायमोजा

roman: pāymojā

богино оймс

roman: bogino ojms

оймс

roman: ojms

मोजा

roman: mojā

چوراب

roman: çorap

پايپاق

roman: paypaq

ұйық

roman: ūiyq

носо́к

roman: nosók

ҷуроб

roman: jurob

ҷӯроб

roman: jürob

оекбаш

roman: oyekbaş

ཨོ་མོ་སུ

roman: o mo su

ཨུ་སུ

roman: u su

ཨུམ་སུ་ལུ

roman: um su lu

جِراب

roman: jirāb

موزہ

roman: moza

ទ្រនាប់ជើង

roman: trɔɔnŏəpcəəng

ស្រោមជើង

roman: sraomcəəng

זאָק

roman: zok

κάλτσα

roman: káltsa

περιπόδιο

roman: peripódio

ipa: /ɡoːˈɾɛ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-gore.wav

hyphenation: go·re


çok

glosses:
jinû,
parçeya lingê mirovî ya diçeme anku ditewe

text: Îcar çawîş çoka xwe li gunê wî xist û bi ser wî de qîriya (...)

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

forms:
چۆک
чок
çog
çong
çonk
kabok
ling
nig
pê
pî

etymology_text: Herwiha çong ji ermenî, ji pehlevî şnûk, bi ermeniya kevn ծունգք (cungkʿ), ermeniya niha ծունկ (cunk). Yan jî ji zimanekî tirkîkî, bidin ber tirkî çökmek. Hevrehên wê di zaravayên din yên kurdî yan zimanên din yên îranî de peyda nabin.

ашьамхы

roman: āš̍āmxə

лъэгуанджэ

roman: łăg°ānǯ̍ă

тизе

roman: tize

ጉልበት

roman: gulbät

ברכא

roman: birkā

ܒܘܪܟܐ

roman: burkā

ጉልብ

roman: gulbe

আঁঠু

roman: ãthu

наку

roman: naku

тубыҡ

roman: tubïq

кале́на

roman: kaljéna

کونڈ

roman: konď

হাঁটু

roman: hãṭu

коля́но

roman: koljáno

ဒူး

roman: du:

үвдэг

roman: üvdeg

гола

roman: gola

ᎧᏂᎨᏂ

roman: kanigeni

膝頭哥

roman: sat¹ tau⁴ go¹

膝頭

roman: sat¹ tau⁴

膝

roman: xī

膝蓋

roman: xīgài

رُكْبَة

roman: rukba

ծունկ

roman: cunk

ብርክ

roman: bərk

хэнӈэн

roman: hənŋən

хэнңэн

roman: hənңən

زانو

roman: zânu

𐌺𐌽𐌹𐌿

roman: kniu

ઘૂંટણ

roman: ghū̃ṭaṇ

მუხლი

roman: muxli

घुटना

roman: ghuṭnā

𒄀𒉡

roman: ge-nu

בֶּרֶךְ

roman: bérekh

өвдг

roman: övdg

ಮೊಣಕಾಲು

roman: moṇakālu

ник

roman: nik

දණ

roman: daṇa

무릎

roman: mureup

ຫົວເຂົ່າ

roman: hūa khao

колено

roman: koleno

കാൽമുട്ട്

roman: kālmuṭṭŭ

ᡨᠣᠪᡤᡳᡟᠠ

roman: tobgiya

गुडघा

roman: guḍghā

өвдөг

roman: övdög

ᠡᠪᠦᠳᠦᠭ

roman: ebüdüg

က္ၜံၚ်

roman: kḅåṅ

घुँडा

roman: ghũḍā

пих

roman: pix

ଆଣ୍ଠୁ

roman: aṇṭhu

уӕраг

roman: wærag

зоныг

roman: zonyg

دیز

roman: diz

زانو

roman: zanu

ركبه

roman: rükbe

تىز

roman: tiz

زنګون

roman: zangun

ਗੋਡਾ

roman: goḍā

тізе

roman: tıze

ⲕⲉⲗⲓ

roman: keli

ⲫⲁⲧ

roman: phat

коле́но

roman: koléno

जानु

roman: jānu

ꠀꠑꠥ

roman: aṭú

колѣно

roman: kolěno

ღულა̈ჲ

roman: ɣuläy

པིས་མུང

roman: pismung

зону

roman: zonu

முழங்கால்

roman: muḻaṅkāl

เข่า

roman: kào

మోకాలు

roman: mōkālu

ⴰⴼⵓⴷ

roman: afud

тез

roman: tez

ብርኪ

roman: bərki

པུས་མོ

roman: pus mo

дискек

roman: diskek

пыдес

roman: pydes

𐎁𐎗𐎋

roman: brk

колі́но

roman: kolíno

ជង្គង់

roman: cɔɔcŭəngkŭəng

түһах

roman: tühax

קני

roman: kni

γόνατο

roman: gónato

γόνοτο

roman: gónoto

γόνυ

roman: gónu

ipa: /t͡ʃoːk/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-çog.wav

hyphenation: çok


çok

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çok.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-çok.wav


avis

text: Zikê wî weke zikê jineke avis werimî bû.

ref: Dara Hinarê, Yaşar Kemal, Weşanên Nûdem

forms:
ئاڤس
авьс
stewr

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha soranî ئاوس (awis) / ئاووس (awus), pehlewî abus, afsin, belûçî apus, farisî آبستن (abisten), zazakî awre, avestayî eputhre-, têkilî a- + pis (kur, zarok). Herwiha parsî ber-buhr.

беременная

roman: beremennaja

ipa: /ɑːˈvɪs/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-avis.wav


avis

glosses: firinde, balinde, çivîk, çûçik, teyr, tilûr, terewîl


bihemle

forms:
bihamle
biḧamle
biḧemle
stewr

etymology_text: Ji bi- + hemle.

цяжарная

roman: cjažárnaja

গর্ভবতী

roman: gôrbhôbôti

бременна

roman: brémenna

怀孕

roman: huáiyùn

有喜

roman: yǒuxǐ

有了

roman: yǒule

حبلى

roman: Hublaa

հղի

roman: hġi

સગર્ભા

roman: sagarbhā

गर्भवती

roman: garbhavatī

מעברת

roman: m"ûberet

בהיריון

roman: b'herayón

임신한

roman: imsinhan

ഗര്ഭിണി

roman: garbhiṇi

беременная

roman: berémennaja

в положении

roman: v položénii

มีครรภ์

roman: mee kan

ตั้งครรภ์

roman: dtâng kan

ท้อง

roman: tóng

ཕྲུ་གུ་སྐྱེ་ཡག་ཡོད་པ

roman: phru gu skye yag yod pa

вагітна

roman: vahítna

ἐγκύμων

roman: engkúmōn

έγκυος

roman: égkyos


ducan

forms:
dugiyan
bidugiyan
bidûcan
stewr

etymology_text: Ji du + can.

цяжарная

roman: cjažárnaja

গর্ভবতী

roman: gôrbhôbôti

бременна

roman: brémenna

怀孕

roman: huáiyùn

有喜

roman: yǒuxǐ

有了

roman: yǒule

حبلى

roman: Hublaa


avis bûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
avis dibim (present)
avis dibî (present)
avis dibe (present)
avis dibin (present)
avis bibe (imperative singular)
avis bibin (imperative plural)
avis bûm (past)
avis bûyî (past)
avis bû (past)

etymology_text: Ji avis + bûn

ipa: /ɑːˈvɪs buːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-avis bûn.wav

hyphenation: a·vis bûn


avis kirin

glosses: ducan bûn, bihemle ketin, hamîle bûn, girane bûn

etymology_text: Ji avis + kirin.

ipa: /ɑːˈvɪs kɪˈɾɪn/


avisbûn

etymology_text: Ji avis + bûn.

ipa: /ɑːvɪsˈbuːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-avisbûn.wav

hyphenation: a·vis·bûn


aviskirin

forms: ئاڤسكرن

ipa: /ɑːvɪskɪˈɾɪn/


avisbûyî

forms:
avisbûyîtir (comparative)
herî avisbûyî (superlative)
avisbûyîtirîn (superlative)

etymology_text: Ji avis + bûyî.


aviskirî

forms:
aviskirîtir (comparative)
herî aviskirî (superlative)
aviskirîtirîn (superlative)

etymology_text: Ji avis + kirî.


stewr

glosses: Heywana ku ne avis e yan nikare avis bibe.

forms:
ستهور
dengnasî
: صتەور)
istewr
stewir
sitewr
sitewir

etymology_text: Hevreha soranî ئەستێور (estêwr), zazakî estewre, farisî سترون (sêterven), sanskrîtî sterih, ermenî ստերջ (stêrc), slaviya kevn стерича (steriça), albanî shterp, gotî 𐍃𐍄𐌰𐌹𐍂𐍉 (stairo), yûnanî στεῖρα (stêyra: stewr) û στερεός (stêrêos: req), latînî strenuus (xurt, qayim) û sterilis (stewr) > fransî stèrile (> îngilîzî steril, kurdî sterîl), îtalî sterile, portugalî û spanî estéril... hemû ji proto-hindûewropî *ster- (“req, hişk, stewr, bêber”).

ئەستێور

roman: estêwr

ipa: /sˤtɛwɾ/


stewrî

glosses: bêbêrî, nezokî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
sitewrî
sitewirî
stewirî
sitewirî
stewrîtî
sitewirîtî
sitewrîtî

etymology_text: Ji stewr + -î.


avisî

forms:
avisîtî
avistî

etymology_text: Ji avis + -î

вагітність

roman: vahitnistʹ

ipa: /ɑːvɪˈsiː/

hyphenation: a·vi·sî


dizîn

glosses: Bêyî hay û destûra keseka/ê tiştekî wê / wî bo xwe birin.

forms:
didizim (present)
didizî (present)
didize (present)
didizin (present)
bidize (imperative singular)
bidizin (imperative plural)
dizî (past)
dizî (past)
dizî (past)
dizî (past)
–diz– (root present)
–dizî– (root past)
ez didizim (indicative present positive)
ez nadizim (indicative present negative)
min dizî (indicative past positive)
min nedizî (indicative past negative)
tu didizî (indicative present positive)
tu nadizî (indicative present negative)
te dizî (indicative past positive)
te nedizî (indicative past negative)
ew didize (indicative present positive)
ew nadize (indicative present negative)
wê/wî dizî (indicative past positive)
wê/wî nedizî (indicative past negative)
em didizin (indicative present positive)
em nadizin (indicative present negative)
me dizî (indicative past positive)
me nedizî (indicative past negative)
hûn didizin (indicative present positive)
hûn nadizin (indicative present negative)
we dizî (indicative past positive)
we nedizî (indicative past negative)
ew didizin (indicative present positive)
ew nadizin (indicative present negative)
wan dizî (indicative past positive)
wan nedizî (indicative past negative)
min didizî (imperfect positive)
min nedidizî (imperfect negative)
min dizîbû (positive)
min nedizîbû (negative)
te didizî (imperfect positive)
te nedidizî (imperfect negative)
te dizîbû (positive)
te nedizîbû (negative)
wê/wî didizî (imperfect positive)
wê/wî nedidizî (imperfect negative)
wê/wî dizîbû (positive)
wê/wî nedizîbû (negative)
me didizî (imperfect positive)
me nedidizî (imperfect negative)
me dizîbû (positive)
me nedizîbû (negative)
we didizî (imperfect positive)
we nedidizî (imperfect negative)
we dizîbû (positive)
we nedizîbû (negative)
wan didizî (imperfect positive)
wan nedidizî (imperfect negative)
wan dizîbû (positive)
wan nedizîbû (negative)
ez ê bidizim (future positive)
ez ê nedizim (future negative)
minê dizîbe (future perfect positive)
minê nedizîbe (future perfect negative)
tu yê bidizî (future positive)
tu yê nedizî (future negative)
teyê dizîbe (future perfect positive)
teyê nedizîbe (future perfect negative)
ew ê bidize (future positive)
ew ê nedize (future negative)
wê/wîyê dizîbe (future perfect positive)
wê/wîyê nedizîbe (future perfect negative)
em ê bidizin (future positive)
em ê nedizin (future negative)
meyê dizîbe (future perfect positive)
meyê nedizîbe (future perfect negative)
hûn ê bidizin (future positive)
hûn ê nedizin (future negative)
weyê dizîbe (future perfect positive)
weyê nedizîbe (future perfect negative)
ew ê bidizin (future positive)
ew ê nedizin (future negative)
wanê dizîbe (future perfect positive)
wanê nedizîbe (future perfect negative)
min diziye (perfect positive)
min nediziye (perfect negative)
min dizîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nedizîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te diziye (perfect positive)
te nediziye (perfect negative)
te dizîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nedizîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî diziye (perfect positive)
wê/wî nediziye (perfect negative)
wê/wî dizîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nedizîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me diziye (perfect positive)
me nediziye (perfect negative)
me dizîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nedizîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we diziye (perfect positive)
we nediziye (perfect negative)
we dizîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nedizîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan diziye (perfect positive)
wan nediziye (perfect negative)
wan dizîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nedizîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bidizim (present subjunctive positive)
(bila) ez nedizim (present subjunctive negative)
(bila) min dizîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nedizîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bidizî (present subjunctive positive)
(bila) tu nedizî (present subjunctive negative)
(bila) te dizîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nedizîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bidize (present subjunctive positive)
(bila) ew nedize (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî dizîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nedizîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bidizin (present subjunctive positive)
(bila) em nedizin (present subjunctive negative)
(bila) me dizîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nedizîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bidizin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nedizin (present subjunctive negative)
(bila) we dizîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nedizîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bidizin (present subjunctive positive)
(bila) ew nedizin (present subjunctive negative)
(bila) wan dizîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nedizîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bidiziya (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nediziya (imperfect subjunctive negative)
(bila) min dizîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nedizîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bidiziya (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nediziya (imperfect subjunctive negative)
(bila) te dizîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nedizîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bidiziya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nediziya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî dizîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nedizîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bidiziya (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nediziya (imperfect subjunctive negative)
(bila) me dizîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nedizîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bidiziya (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nediziya (imperfect subjunctive negative)
(bila) we dizîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nedizîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bidiziya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nediziya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan dizîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nedizîbûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bidiziya (present conditional positive)
minê nediziya (present conditional negative)
minê dizîbûya (preterite conditional positive)
minê nedizîbûya (preterite conditional negative)
teyê bidiziya (present conditional positive)
teyê nediziya (present conditional negative)
teyê dizîbûya (preterite conditional positive)
teyê nedizîbûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bidiziya (present conditional positive)
wê/wîyê nediziya (present conditional negative)
wê/wîyê dizîbûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nedizîbûya (preterite conditional negative)
meyê bidiziya (present conditional positive)
meyê nediziya (present conditional negative)
meyê dizîbûya (preterite conditional positive)
meyê nedizîbûya (preterite conditional negative)
weyê bidiziya (present conditional positive)
weyê nediziya (present conditional negative)
weyê dizîbûya (preterite conditional positive)
weyê nedizîbûya (preterite conditional negative)
wanê bidiziya (present conditional positive)
wanê nediziya (present conditional negative)
wanê dizîbûya (preterite conditional positive)
wanê nedizîbûya (preterite conditional negative)
(tu) bidize (imperative present positive)
(tu) nedize (imperative present negative)
(hûn) bidizin (imperative present positive)
(hûn) nedizin (imperative present negative)
دزین

etymology_text: Ji diz + -în.

уурдаар

roman: uurdaar

চুৰ কৰ

roman: sur kor

бикъизе

roman: biq̇̄ize

кра́сці

roman: krásci

скра́сці

roman: skrásci

চুরি করা

roman: curi kôra

крада́

roman: kradá

ခိုး

roman: hkui:

ဗုန်း

roman: bun:

偷嘢

roman: tau¹ je⁵

盜竊

roman: dou⁶ sit³

偷

roman: tōu

盜

roman: dào

盜竊

roman: dàoqiè

вӑрла

roman: vărla

سَرَقَ

roman: saraqa

سرق

roman: saraʔ

باق

roman: bag

سرق

roman: sarag

نهب

roman: nahab

գողանալ

roman: goġanal

دزدیدن

roman: dozdidan

𐌷𐌻𐌹𐍆𐌰𐌽

roman: hlifan

𐍃𐍄𐌹𐌻𐌰𐌽

roman: stilan

მოპარვა

roman: moṗarva

चुराना

roman: curānā

גָּנַב

roman: ganáv

גנביר

roman: gannaviare

уурдоо

roman: uurdoo

уурдап алуу

roman: uurdap aluu

හොරකම් කරනවා

roman: horakam karanawā

훔치다

roman: humchida

ລັກ

roman: lak

ຍາດ

roman: nyāt

ສົກ

roman: sok

ລັກສົກ

roman: lak sok

краде

roman: krade

хулгайлах

roman: hulgajlah

хулгай хийх

roman: hulgaj hijh

चोर्नु

roman: cornu

ଚୋରାଇବା

roman: coraiba

давын

roman: davyn

چالمق

roman: çalmak

ئوغرىلىماق

roman: oghrilimaq

تروړل

roman: troṛǝ́l

ұрлау

roman: ūrlau

красть

roman: krastʹ

укра́сть

roman: ukrástʹ

ворова́ть

roman: vorovátʹ

сворова́ть

roman: svorovátʹ

стащи́ть

roman: staščítʹ

сви́стнуть

roman: svístnutʹ

сты́рить

roman: stýritʹ

спи́здить

roman: spízditʹ

चोरयति

roman: corayati

स्तेनयति

roman: stenayati

красти

roman: krasti

дуздидан

roman: duzdidan

дуздӣ кардан

roman: duzdī kardan

திருடு

roman: tiruṭu

ลัก

roman: lák

దొంగిలించు

roman: doṅgiliñcu

урларга

roman: urlarga

རྐུ

roman: rku

оорлаар

roman: oorlaar

оорлап алыр

roman: oorlap alır

кра́сти

roman: krásty

укра́сти

roman: ukrásty

сви́снути

roman: svýsnuty

поцу́пити

roman: pocúpyty

спи́здити

roman: spýzdyty

លួច

roman: luəc

គៃ

roman: kɨy

ឆ្មក់

roman: chmɑk

גנבֿענען

roman: ganvenen

אַוועקגנבֿענען

roman: avekganvenen

κλέβω

roman: klévo

κλέπτω

roman: kléptō

ipa: /dɪˈziːn/


dizîn

glosses: dizîkirin, birina malê xelkê bi qest û venegerandin


diz

glosses: Kesa/ê tiştan didize; kesa/ê tiştên kesek din bêyî hay û destûra wê / wî bo xwe dibe.

text: Em ne diz in. Min tu carî jî dizî nekiriye.

text:
Lê min ji rezan nekir temettu'
Manend-i dizan bi kes tetebbu'
Nûrestê hedîqeyê fu'ad e

forms:
دز
duz
dizek
dizenek

etymology_text:
* proto-îranî: *dus- ("dij, dijî") + *dhe- ("kirin")
*:proto-îranî:
::avestayî: duš-dah- ("xirabî kirin")
::pehlewî: dwz ("diz")
::farisî: duzd ("diz")
::belûçî: diz ("diz") ...^(alfabeya arî)
::kurmancî: diz ("diz")
::soranî: diz ("diz")
::zazakî: dizd ("diz")

аӷьычҩы

roman: āγ̍əč̍ʿ°ə

ሌባ

roman: leba

চোৰ

roman: sür

цӏогьор

roman: c̣ohor

бур

roman: bur

уғры

roman: uğrï

ҡараҡ

roman: qaraq

зло́дзей

roman: zlódzjej

зладзе́йка

roman: zladzjéjka

চোর

roman: cor

краде́ц

roman: kradéc

арами́я

roman: aramíja

арами́йка

roman: aramíjka

သူခိုး

roman: suhkui:

къу

roman: q̇u

ᎦᏃᏍᎩᏍᎩ

roman: ganosgisgi

зый

roman: zɨy

вэзый

roman: vezɨy

賊仔

roman: chhe̍t-é

賊

roman: zéi

盜賊

roman: dàozéi

小偷

roman: xiǎotōu

宵小

roman: xiāoxiǎo

竊賊

roman: qièzéi

賊仔

roman: chha̍t-á

勍仔

roman: khiang-á

вӑрӑ

roman: vără

لِصّ

roman: liṣṣ

لِصَّة

roman: liṣṣa

سَارِق

roman: sāriq

سَارِقَة

roman: sāriqa

حَرَامِيّ

roman: ḥarāmiyy

حَرَامِيَّة

roman: ḥarāmiyya

حرامى

roman: ḥarāmi

بايك

roman: bāyeg

سراق

roman: sarrāq

شفار

roman: šaffār

գող

roman: goġ

دزد

roman: dozd

حرامی

roman: harâmi

𐤀𐤂𐤓𐤃

roman: ʾgrd

𐌷𐌻𐌹𐍆𐍄𐌿𐍃

roman: hliftus

𐌸𐌹𐌿𐍆𐍃

roman: þiufs

દસ્યુ

roman: dasyu

ქურდი

roman: kurdi

גַּנָּב

roman: ganáv

хулхач

roman: xulxaç

ಕಳ್ಳ

roman: kaḷḷa

ууру

roman: uuru

හොරා

roman: horā

гусь

roman: gusʹ

도둑

roman: doduk

ກະໂມຽ

roman: ka mōi

ຂະໂມຍ

roman: kha mōi

ໂຈນ

roman: chōn

угъри

roman: uġri

крадец

roman: kradec

арамија

roman: aramija

കള്ളൻ

roman: kaḷḷan

മോഷ്ടാവ്

roman: mōṣṭāvŭ

хулгайч

roman: hulgajč

хулгай

roman: hulgaj

ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢᠢᠴᠢ

roman: qulaɣaiiči

ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ

roman: qulaɣai

ଚୋର

roman: corô

ئوغرى

roman: oghri

غل

roman: ǧal

ұры

roman: ūry

вор

roman: vor

воро́вка

roman: voróvka

ворю́га

roman: vorjúga

вори́шка

roman: voríška

चोर

roman: cora

चोरी

roman: corī

татъ

roman: tatŭ

зълодѣи

roman: zŭloděi

ქუ̂ით

roman: kûit

дузд

roman: duzd

دزد

roman: dəzd

திருடன்

roman: tiruṭaṉ

โจร

roman: jroo

దొంగ

roman: doṅga

རྐུ་མ

roman: rku ma

оор

roman: oor

зло́дій

roman: zlódij

зло́дійка

roman: zlódijka

ចោរ

roman: cao


diz

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *dʰeiǵʰ- (melhem lê dan), hevreha avestayî 𐬛𐬀𐬉𐬰𐬀 (deêze: dîwar), ermeniya kevn դէզ (dêz), sanskrîtî देग्धि (degdhi) (melhem lê dan), yûnaniya kevn τεῖχος (teîkhos) (dîwarêkelhê), fingō (dirûv danê, şikil danê)

ipa: /dɪz/

hyphenation: diz

notes: Tenê di navê hinek bajar/deveran de, wek Şêladiz û Qeladiz.


dizî

glosses: Bo xwe birina tiştekê/î bêyî hay û destûra xwedana/ê wî tiştî.

forms: دزی

etymology_text: Ji diz + -î.

盗窃

roman: dàoqiè

دزدی

roman: dozdi

चोरी

roman: ćorī

кража

roman: kráža

hyphenation: di·zî


dizîkar

glosses: kesa/ê diziyan dike, kesa/ê tiştan didize

forms:
diz
dizîker

etymology_text: Ji dizî + -kar.


dizîker

forms:
دزیكهر
diz
dizîkar

etymology_text: Ji dizî + -ker.

ipa: /dɪziːˈkɛɾ/


sertil

forms:
sertibil
sertibl
sertilî

etymology_text: Ji ser- + til.


ser-

pos: prefix

pos_title: Pêşgir

forms:
al-
ber-
bin-
rex-

etymology_text: Bnr. ser, hevrehasar.


dîl

glosses: girtî, esîr, zindanî, êsîr, êxsîr, exsîr

forms:
دیل
dil
dîlan

etymology_text: Ji aramî ܕܝܠ (dîl, “aîdî tiştekî, girêdayî tiştekî, bi ser tiştekî ve”).

гъар

roman: γār

гъэр

roman: ġăr

пало́нны

roman: palónny

пало́нная

roman: palónnaja

пало́ннік

roman: palónnik

пало́нніца

roman: palónnica

вя́зень

roman: vjázjenʹ

বন্দী

roman: bôndi

пле́нник

roman: plénnik

пле́нничка

roman: plénnička

пле́нница

roman: plénnica

затво́рник

roman: zatvórnik

затво́рничка

roman: zatvórnička

затво́рница

roman: zatvórnica

俘虜

roman: fúlǔ

أَسِير

roman: ʾasīr

أَسِيرَة

roman: ʾasīra

مَحْبُوس

roman: maḥbūs

مَحْبُوسَة

roman: maḥbūsa

يسير

roman: yasīr

գերի

roman: geri

اسیر

roman: asir

بندی

roman: bandi

ტყვე

roman: ṭq̇ve

बंदी

roman: bandī

असीर

roman: asīr

שָׁבוּי

roman: shavúy

туткун

roman: tutkun

포로

roman: poro

ຊະເລີຍ

roman: sa lœ̄i

ເຊີຍ

roman: sœ̄i

заробеник

roman: zarobenik

заробеничка

roman: zarobenička

заробеница

roman: zarobenica

ᠣᠯᠵᡳ

roman: olji

хоригдол

roman: horigdol

ئەسىر

roman: esir

اسير

roman: asír

بندي

roman: bandí

тұтқын

roman: tūtqyn

пле́нный

roman: plénnyj

пле́нная

roman: plénnaja

у́зник

roman: úznik

у́зница

roman: úznica

бандизан

roman: bandizan

เชลย

roman: chləəi

әсир

roman: äsir

𐎀𐎒𐎗

roman: ảsr

полоне́ний

roman: polonényj

полоне́на

roman: polonéna

бра́нець

roman: bránecʹ

бра́нка

roman: bránka

в'я́зень

roman: vʺjázenʹ

полоня́нин

roman: polonjányn

полоня́нка

roman: polonjánka

полоне́ник

roman: polonényk

ឈ្លើយ

roman: chləəy

געפֿאַנגענער

roman: gefangener

δεσμώτης

roman: desmótis

αἰχμάλωτος

roman: aikhmálōtos

ipa: /diːl/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-dîl.wav

hyphenation: dîl


esîr

text: Esirkî Mr. Utterson gihişt ber derîyê Dr. Jeckyll, Poole demûdest derî lê vekir û da pêşiya wî

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 37, ISBN 978-605-2246-80-1

forms:
ئەسیر
exsîr
êsîr
êxsîr

etymology_text: Ji erebî أَسِير (ʾasīr /esîr/), ji ء س ر (ʔ-s-r, “girtin, girê dan”), hevreha akadî esîru (girtî), aramî ܐܣܪܐ (esara, “bend, girê”), îbrî אסר (e-s-r: girtin, girê dan). Ji heman rehî: esaret

العان

roman: al-ʿān

κρατούμενος

roman: kratoúmenos

φυλακισμένος

roman: fylakisménos

ipa: /ɛˈsiːɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-esîr.wav

hyphenation: e·sîr


êxsîr

text: Binerdaxa me êxsîra xezal zerbûn rezê mîra, Rîhan barî di avê da rîhan barî di eywanê

ref: Mela Hisênê Bateyî


zindanî

text: Zindaniyê min te kî celîs eSewda'iyê min te kî enîs e«

forms:
zîndanî
zindankirî
zîndankirî

etymology_text: Ji zindan + -î.

заключенный

roman: zakl'učónnyj

ipa: /zɪndɑːˈniː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-zindanî.wav

hyphenation: zin·da·nî


zindan

glosses:
cihê mirovên girtî tê ve,
cihê ku kesên sizadayî anku cezakirî lê dimînin

text: Nesîmê sinbil û sêvanSeher da hebs û zindanêVebû qufla me bêmifte

forms:
زندان
zîndan

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha farisî زندان (zindan), pehlewî zêndan (1. çekxane, sîlehxane 2. zindan) ji zên (çek, sîleh) + -dan (-dank) anku "cihê sîlehan/çekan"). Wek "zindan" ketiye tirkî jî.

абахҭа

roman: ābāxtā

тӱрме

roman: türme

ከርቼሌ

roman: kärčele

ዘብጥያ

roman: zäbṭya

турма

roman: turma

төрмә

roman: törmä

турма́

roman: turmá

цямні́ца

roman: cjamníca

астро́г

roman: astróh

কারাগার

roman: karagar

затво́р

roman: zatvór

дранго́лник

roman: drangólnik

тъмни́ца

roman: tǎmníca

тюрма́

roman: tjurmá

занда́н

roman: zandán

ထောင်

roman: htaung

набахти

roman: nabaχti

ᏗᏓᏍᏚᏗ

roman: didasdudi

監獄

roman: gaam¹ juk⁶

牢獄

roman: lou⁴ juk⁶

監牢

roman: gaam¹ lou⁴

йүҗян

roman: yüži͡an

банфонзы

roman: banfonzɨ

監獄

roman: kâm-ngiu̍k

監牢

roman: kâm-lò

囹仔

roman: lông-é

監獄

roman: jiānyù

牢獄

roman: láoyù

監牢

roman: jiānláo

班房

roman: bānfáng

監牢

roman: kaⁿ-lô

監獄

roman: kaⁿ-ga̍k

櫳仔

roman: lông-á

櫳仔內

roman: lông-á-lāi

سِجْن

roman: sijn

سجن

roman: sign

سِجِن

roman: sijin

حبْس

roman: ḥəbs

سِجِن

roman: síjen

բանտ

roman: bant

زندان

roman: zendân

તુરંગ

roman: turaṅg

ციხე

roman: cixe

საპატიმრო

roman: saṗaṭimro

कारागार

roman: kārāgār

बन्दीघर

roman: bandīghar

जेल

roman: jel

क़ैदख़ाना

roman: qaidxānā

כֶּלֶא

roman: kéle

בֵּית כֶּלֶא

roman: beit kéle

בֵּית סֹהַר

roman: beit sóhar

בֵּית הָאֲסוּרִים

roman: beit haasurím

ಜೈಲು

roman: jailu

түрмө

roman: türmö

абак

roman: abak

සිරගෙදර

roman: siragedara

교도소

roman: gyodoso

교화소

roman: gyohwaso

감옥

roman: gamok

형무소

roman: hyeongmuso

ຄຸກ

roman: khuk

ເຮືອນຈຳກາງ

roman: hư̄an cham kāng

ພັນທະນາຄານ

roman: phan tha nā khān

ຕະລາງ

roman: ta lāng

ໂຮງຣາຊທັນ

roman: hōng rāt than

затвор

roman: zatvor

зандана

roman: zandana

കാരാഗൃഹം

roman: kārāgr̥haṃ

ജയില്

roman: jayilŭ

തുറുങ്ക്

roman: tuṟuṅkŭ

तुरुंग

roman: turuṅga

шорон

roman: šoron

гяндан

roman: gjandan

хар гэр

roman: har ger

थाना

roman: thānā

監獄

roman: かんぐく, kanguku

牢屋

roman: るーや, rūya

牢

roman: るー, rū

ахӕстон

roman: axæston

قاماقخانا

roman: qamaqxana

زندان

roman: zendãn

اړتون

roman: aṛtǔn

بنديخانه

roman: bandixāná

جېل

roman: ǰel

جېلخانه

roman: ǰelxāná

قيدخانه

roman: qaydxāná

محبس

roman: mahbás

ਜੇਲ੍ਹ

roman: jēlh

ਬੰਦੀਖਾਨਾ

roman: bandīkhānā

ਬੰਦੀਖ਼ਾਨਾ

roman: bandīxānā

ਕੈਦਖਾਨਾ

roman: kaidkhānā

ਕੈਦਖ਼ਾਨਾ

roman: kaidxānā

абақты

roman: abaqty

ϣⲧⲉⲕⲟ

roman: šteko

ⲕⲉⲣⲟⲩⲥⲓⲁ

roman: kerousia

тюрьма́

roman: tjurʹmá


esîrgeh

forms:
esîrxane
exsîrgeh
exsîrxane
êsîrgeh
êsîrxane
êxsîrgeh
êxsîrxane

etymology_text: Ji esîr + -geh


girtîgeh

forms:
گرتیگەھ
girtîxane
girtîga
girtîge
girtîgih

etymology_text: Ji girtî + -geh

حَبْس

roman: ḥabs

тюрьма

roman: tjurʹma

ipa: /ɡɪɾtiːˈɡɛh/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-girtîgeh.wav

hyphenation: gir·tî·geh


girtî

text: Pêşî Girtî hebekî tirsiya, dû re serê xwe hêdî derxist derve û li hundurê polîsxanê nihêrî.

text: Bi cemala ceberûtî me neman perde û hicabLi gulên tey ter û nazik ko seher girtî xwinavDi ebarîqê qinînan ji hesed sohtî gulab

glosses: Renga ku ber bi tarî û reşê ve ye; ne vekirî, çîq, tarî.

text: Şêrpencê havalê min yê girtî.

forms: گرتی

etymology_text: Ji girt + -î.

заключенный

sense: zindanî, dîl, êsîr

κρατούμενος

roman: kratoúmenos

φυλακισμένος

roman: fylakisménos

ipa: /ɡɪɾˈtiː/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-girtî.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-girtî.wav

hyphenation: gir·tî


hefs

forms:
hebis
hebs
hefis
hepis
heps
hevis
hevs
ḧebis
ḧebs
ḧefis
ḧefs
ḧepis
ḧeps
ḧevis
ḧevs
hebisxane
hebsxane
hefisxane
hepisxane
hepsxane
hevisxane
hevsxane
ḧebisxane
ḧebsxane
ḧefisxane
ḧefsxane
ḧepisxane
ḧepsxane
ḧevisxane
ḧevsxane

etymology_text: Ji erebî حبس (ḥebs) ji حبس (ḥebese, “girtin, asê kirin”), hevreha aramî חבש (x-b-ş-, “girê dan”)akadî ebaşu (“girê dan”).

hyphenation: hefs


sicin

forms:
sicn
sîcin
sîcn

etymology_text: Ji erebî سِجْن (sicn).

ipa: /sɪˈd͡ʒɪn/

hyphenation: si·cin


hefsî

text: Ne îşê henekan e! Ev serê sê mehan e, ez jî wekî herkesî li malê hefsî me. Loma jî, hubir di qelema min de gewimî ye. Edetî bûye nola terşeke nedotî û li ser guhanan; aha wanî guhan lê zerpitiye.

ref: Agîd Yazar, Welatê Antîakos ê zîrek Komagene IV https://web.archive.org/https://xwebun.org/welate-antiakos-e-zirek-komagene-iv/ arşîv, xwebun.org, 2020

forms:
hebisî
hebsî
hefisî
hepisî
hepsî
hevisî
hevsî
ḧebisî
ḧebsî
ḧefisî
ḧefsî
ḧepisî
ḧepsî
ḧevisî
ḧevsî

etymology_text: Ji hefs + -î.

hyphenation: hef·sî


şkence

forms:
eşkence
êşkence
işkence
îşkence
şikence

etymology_text: Ji zimanên îranî, têkilî şkandin û şkestin. Hevreha farisî شکنجه (şikence), اشکنجه (işkence). Bide ber partî ʿšqync (iškenǰ, “werîsê tewandî”).

ሥቃይ

roman: śəḳay

катава́нне

roman: katavánnje

тарту́ра

roman: tartúra

тарту́ры

roman: tartúry

যন্ত্রণা

roman: jôntrôna

мъче́ние

roman: mǎčénie

изтеза́ние

roman: iztezánie

ᎠᏓᎩᎷᏗ

roman: adagiludi

ᎠᏓᎩᎵᏲᏍᏙᏗ

roman: adagiliyosdodi

折磨

roman: zhémó

煎熬

roman: jiān'áo

拷問

roman: kǎowèn

酷刑

roman: kùxíng

تَعْذِيب

roman: taʿḏīb

عَذَاب

roman: ʿaḏāb

կտտանք

roman: kttankʻ

խոշտանգում

roman: xoštangum

شکنجه

roman: šekanje

عذاب

roman: 'azâb

تعذیب

roman: ta'zib

𐌱𐌰𐌻𐍅𐌴𐌹𐌽𐍃

roman: balweins

ત્રાસ

roman: trās

წამება

roman: c̣ameba

यंत्रणा

roman: yantraṇā

עינויים

roman: inuyím

кыйноо

roman: kıynoo

азап

roman: azap

වධ

roman: wadha

고문

roman: gomun

ການທໍລະມານ

roman: kān thǭ la mān

ການທໍຣະມານ

roman: kān thǭ ra mān

ທາຣຸນກັມ

roman: thā run kam

ທາລຸນກັມ

roman: thā lun kam

ма́чење

roman: máčenje

то́рмоз

roman: tórmoz

тормо́зење

roman: tormózenje

торту́ра

roman: tortúra

эрүү

roman: erüü

тамлалт

roman: tamlalt

ئازاب

roman: azab

قىيناش

roman: qiynash

شکنجه

roman: škanja

عذاب

roman: 'azāb

تعذيب

roman: ta'zīb

ਤਸ਼ੱਦਦ

roman: taśaddad

азаптау

roman: azaptau

қинау

roman: qinau

пы́тка

roman: pýtka

истяза́ние

roman: istjazánije

муче́ние

roman: mučénije

азоб

roman: azob

шиканҷа

roman: šikanja

చిత్రహింస

roman: citrahiṃsa

катува́ння

roman: katuvánnja

торту́ри

roman: tortúry

ទារុណកម្ម

roman: téarŭnkmâm

эрэй

roman: erey

פּײַניקונג

roman: paynikung

βασανιστήρια

roman: vasanistíria

βάσανος

roman: básanos


îşkence

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre şkence.

text: Wê rojê heya bi êvarî leşkeran lêdan û îşkence li gundiyan kirin û li malên hemûyan yek bi yek geriyan.


işkence

text: Adamı konuşturmak için ona işkence yaptılar.


tazîb

glosses:
şkence, lêdan, êşandin, azar, ezyet
 (bi taybetî êşandina kesek girtî yan bêçare)

glosses: ezyet, êş, nexweşî, ezab, kul, derd^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
ta'zîb
te'zîb
tezîb

etymology_text: Ji erebî تَعْذِيب (te'zîb).

ipa: /tɑːˈziːb/


ezyet

text: Ehlê Xwedê aciz mekeBes e bide min ezyetêfêqiyê

glosses: jan, kul, derd, kovan, xem, îza, nesaxî, elem^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
eziyet
ezîyet

etymology_text: Ji erebî أذى.

πόνος

roman: pónos

hyphenation: ez·yet


ezab

text: Lew tenezzul kir Merîxê nobe çû dora ZuhelÇû teref mihra sipihrê nezzilî 'erdan 'ezabLew bi şeş bircan 'Etarid ji afitabê dûr-i bû

glosses: jan, kul, derd, kovan, xem, îza, elem, nesaxî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
azab
'azab
'ezab

etymology_text: Deyn ji erebî عَذَاب (ʿaḏāb).


azab

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: azab, piştê mirinê di axiretê da ceza ku bête dîtin


'azab

ipa: /ʕɑːˈzɑːb/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'azab.wav

hyphenation: 'a·zab


êş

glosses: jan, azar, ezyet, ezab, şkence, tazîb, nexweşî, kul, derd, elem, nesaxî

text: Ah-i eyyamên wisalê weko xweş borîn û çûnEw şeraba 'êş û noşê ma li pêşber min serab

forms: ئێش

etymology_text: Hevreha[skrîpt hewce ye] (ext, “pîs, kirêt, nexweş”) ya pehlewî û 𐬀𐬑𐬙𐬌 (extî, “bijan”) ya avestayî, hemû ji proto-hindûewropî. Wek ախտ (axt, “êş, nexweşî”) ketiye ermenî jî.

ахьаа

roman: āx̍āā

узы

roman: wzə

уз

roman: wz

аарыг

roman: aarïg

оору

roman: ooru

сыс

roman: sïs

ጣረሞት

roman: ṭarämot

বিষ

roman: bix

ауыртыу

roman: awïrtïw

боль

roman: bolʹ

ব্যথা

roman: bjôtha

бо́лка

roman: bólka

ဒုက္ခ

roman: dukhka.

лазар

roman: lazar

ᎠᎩᏟᏱ

roman: agitliyi

тын

roman: tɨn

疼痛

roman: téngtòng

苦痛

roman: kǔtòng

疼

roman: téng

痛

roman: tòng

痛苦

roman: tòngkǔ

ырату

roman: yratu

أَلَم

roman: ʾalam

وَجَع

roman: wajaʿ

ցավ

roman: cʻav

درد

roman: dard

પીડા

roman: pīḍā

ტკივილი

roman: ṭḳivili

पीड़ा

roman: pīṛā

व्यथा

roman: vyathā

כְּאֵב

roman: ke'év

ನೋವು

roman: nōvu

ಬೇನೆ

roman: bēne

වේදනාව

roman: wēdanāwa

висьӧм

roman: visʹöm

아픔

roman: apeum

통증

roman: tongjeung

고통

roman: gotong

ຄວາມເຈັບ

roman: khuām chep

болка

roman: bolka

വേദന

roman: vēdana

өвчин

roman: övčin

ᠡᠪᠡᠳᠴᠢᠨ

roman: ebedčin

ପିଠ

roman: piṭhô

କ୍ଳେଶ

roman: kḷeśô

рыст

roman: ryst

рис

roman: ris

ئاغرىق

roman: aghriq

ئەلەم

roman: elem

دەرد

roman: derd

دړد

roman: daṛd

ਦਰਦ

roman: darad

پِیڑ

roman: pīṛ

ڈول

roman: ḍol

ауру

roman: auru

жара

roman: jara

сыздау

roman: syzdau

біль

roman: bilʹ

बाधा

roman: bādhā

боль

roman: bolĭ

வலி

roman: vali

வேதனை

roman: vētaṉai

నొప్పి

roman: noppi

ачы

roman: açı

авырту

roman: awırtu

сызлау

roman: sızlau

ቃንዛ

roman: ḳanza

ཟུག

roman: zug

аарыг

roman: aarıg

аарышкылыы

roman: aarışkılıı

ជំហឺ

roman: cumhəɨ

ការឈឺចាប់

roman: kaachɨɨcap

ыарыы

roman: ıarıı

ווייטיק

roman: veytik

וויי

roman: vey

יסורים

roman: yesurim

פּײַן

roman: payn

מיחוש

roman: meykhesh

ווייעניש

roman: veyenish


êş

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa çemandî ya yekjimar a binavkirî ya aş.

text: Ez çûm êş.

forms: aşî

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-êş.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-êş.wav

hyphenation: êş


nesaxî

glosses: Halê nexweşbûnê, nexweşî, nebaşî, neçakî.

forms:
نهساخی
nisaxî

etymology_text: Ji nesax + -î.


nexweşî

text: Di wan çaxan de nexweşiyeke dijwar bi ser dayika Besnayê de zal bû.

ref: Sidqî Hirorî, Kurê Zinarê Serbilind, Weşanên Nûdem, Stokholm, 1996

forms:
nexoşî
nexuşî
nexwişî
nexeşî
nexwoşî
nexwuşî

etymology_text: Ji nexweş + -î.

ipa: /nɛxʷɛˈʃiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-nexweşî.wav

hyphenation: nex·we·şî


nebûn

text: Arif heta nenoşî ji destê meyfiroşîXaib nebû ji hişî peyda nekir wilayetGunah û zuhd û tamat hilnagirit xerabat

etymology_text:
* (Wek dijwateya bûn) ji ne- + bûn.
* Qusandin ji nehebûn.

ipa: /nɛˈbuːn/

hyphenation: ne·bûn


nebûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


dijwate

glosses: Peyvên yan biwêjên ku wateyên wan dijî hev in, di eynî zimanî de.

etymology_text: Ji dij- + wate.

антоним

roman: antonim

متضاد

roman: mtẓād


tine bûn

forms:
tine dibim (present)
tine dibî (present)
tine dibe (present)
tine dibin (present)
tine bibe (imperative singular)
tine bibin (imperative plural)
tine bûm (past)
tine bûyî (past)
tine bû (past)
tune bûn

etymology_text: Ji tine + bûn.

ipa: /tɪˈnɛ buːn/

hyphenation: ti·ne bûn


nîn bûn

forms:
nîn dibim (present)
nîn dibî (present)
nîn dibe (present)
nîn dibin (present)
nîn bibe (imperative singular)
nîn bibin (imperative plural)
nîn bûm (past)
nîn bûyî (past)
nîn bû (past)
nî

etymology_text: Ji nîn + bûn

ipa: /niːn buːn/

hyphenation: nîn bûn


tine

glosses: Dema niha ya yekjimar bo kesê sêyem ji lêkera nebûn.

text: Dilê min tine tiştekî bêtir bibihîsim.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 28, ISBN 978-605-2246-80-1


tine

text:
Lew xef xedengan nuhtine
Ji qewsê hilalê jih tine
Heyranê dêma mehweş în

forms:
tinetir (comparative)
herî tine (superlative)
tinetirîn (superlative)
çine
çune
tune
nîne

etymology_text: ti + ne, bi hin devokên kurmancî herwiha tune, çine, çune, zazakî çinî. Herwiha bide ber ermenî çe ("ne").

נישטאָ

roman: nishto


tune

glosses: awaz, heyranok, leylan, newa, deng, helwêst, madê hişê, pileya rast ya awazê, sazbûn, barê baş


neyî

glosses: nî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji ne + -yî

ipa: /nɛˈjiː/

hyphenation: ne·yî


nîn

text:
Min ji wan horîsiriştan ew perî rûxsar-i bes
Hewce sihrê Samirî nîn in ko zulfa reş bikit
Çeşmê benda dilrubayan kagula 'eyyar-i bes

forms:
nin
nî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


heyî

glosses: tişta/ê heye, tişta/ê di rewşa hebûnê de ye

etymology_text: Ji he + -yî.


tine kirin

glosses: nehêlan, dawî lê anîn, xilas kirin, nehiştin

forms:
tine dikim (present)
tine dikî (present)
tine dike (present)
tine dikin (present)
tine bike (imperative singular)
tine bikin (imperative plural)
tine kir (past)
tine kir (past)
tine kir (past)
tine kir (past)
tine –k– (root present)
tine –kir– (root past)
ez tine dikim (indicative present positive)
ez tine nakim (indicative present negative)
min tine kir (indicative past positive)
min tine nekir (indicative past negative)
tu tine dikî (indicative present positive)
tu tine nakî (indicative present negative)
te tine kir (indicative past positive)
te tine nekir (indicative past negative)
ew tine dike (indicative present positive)
ew tine nake (indicative present negative)
wê/wî tine kir (indicative past positive)
wê/wî tine nekir (indicative past negative)
em tine dikin (indicative present positive)
em tine nakin (indicative present negative)
me tine kir (indicative past positive)
me tine nekir (indicative past negative)
hûn tine dikin (indicative present positive)
hûn tine nakin (indicative present negative)
we tine kir (indicative past positive)
we tine nekir (indicative past negative)
ew tine dikin (indicative present positive)
ew tine nakin (indicative present negative)
wan tine kir (indicative past positive)
wan tine nekir (indicative past negative)
min tine dikir (imperfect positive)
min tine nedikir (imperfect negative)
min tine kiribû (positive)
min tine nekiribû (negative)
te tine dikir (imperfect positive)
te tine nedikir (imperfect negative)
te tine kiribû (positive)
te tine nekiribû (negative)
wê/wî tine dikir (imperfect positive)
wê/wî tine nedikir (imperfect negative)
wê/wî tine kiribû (positive)
wê/wî tine nekiribû (negative)
me tine dikir (imperfect positive)
me tine nedikir (imperfect negative)
me tine kiribû (positive)
me tine nekiribû (negative)
we tine dikir (imperfect positive)
we tine nedikir (imperfect negative)
we tine kiribû (positive)
we tine nekiribû (negative)
wan tine dikir (imperfect positive)
wan tine nedikir (imperfect negative)
wan tine kiribû (positive)
wan tine nekiribû (negative)
ez ê tine bikim (future positive)
ez ê tine nekim (future negative)
minê tine kiribe (future perfect positive)
minê tine nekiribe (future perfect negative)
tu yê tine bikî (future positive)
tu yê tine nekî (future negative)
teyê tine kiribe (future perfect positive)
teyê tine nekiribe (future perfect negative)
ew ê tine bike (future positive)
ew ê tine neke (future negative)
wê/wîyê tine kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê tine nekiribe (future perfect negative)
em ê tine bikin (future positive)
em ê tine nekin (future negative)
meyê tine kiribe (future perfect positive)
meyê tine nekiribe (future perfect negative)
hûn ê tine bikin (future positive)
hûn ê tine nekin (future negative)
weyê tine kiribe (future perfect positive)
weyê tine nekiribe (future perfect negative)
ew ê tine bikin (future positive)
ew ê tine nekin (future negative)
wanê tine kiribe (future perfect positive)
wanê tine nekiribe (future perfect negative)
min tine kiriye (perfect positive)
min tine nekiriye (perfect negative)
min tine kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min tine nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te tine kiriye (perfect positive)
te tine nekiriye (perfect negative)
te tine kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te tine nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî tine kiriye (perfect positive)
wê/wî tine nekiriye (perfect negative)
wê/wî tine kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî tine nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me tine kiriye (perfect positive)
me tine nekiriye (perfect negative)
me tine kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me tine nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we tine kiriye (perfect positive)
we tine nekiriye (perfect negative)
we tine kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we tine nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan tine kiriye (perfect positive)
wan tine nekiriye (perfect negative)
wan tine kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan tine nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez tine bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez tine nekim (present subjunctive negative)
(bila) min tine kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min tine nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu tine bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu tine nekî (present subjunctive negative)
(bila) te tine kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te tine nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew tine bike (present subjunctive positive)
(bila) ew tine neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî tine kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî tine nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em tine bikin (present subjunctive positive)
(bila) em tine nekin (present subjunctive negative)
(bila) me tine kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me tine nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn tine bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn tine nekin (present subjunctive negative)
(bila) we tine kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we tine nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew tine bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew tine nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan tine kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan tine nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min tine bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min tine nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min tine kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min tine nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te tine bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te tine nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te tine kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te tine nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî tine bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî tine nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî tine kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî tine nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me tine bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me tine nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me tine kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me tine nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we tine bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we tine nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we tine kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we tine nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan tine bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan tine nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan tine kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan tine nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê tine bikira (present conditional positive)
minê tine nekira (present conditional negative)
minê tine kiribûya (preterite conditional positive)
minê tine nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê tine bikira (present conditional positive)
teyê tine nekira (present conditional negative)
teyê tine kiribûya (preterite conditional positive)
teyê tine nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê tine bikira (present conditional positive)
wê/wîyê tine nekira (present conditional negative)
wê/wîyê tine kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê tine nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê tine bikira (present conditional positive)
meyê tine nekira (present conditional negative)
meyê tine kiribûya (preterite conditional positive)
meyê tine nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê tine bikira (present conditional positive)
weyê tine nekira (present conditional negative)
weyê tine kiribûya (preterite conditional positive)
weyê tine nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê tine bikira (present conditional positive)
wanê tine nekira (present conditional negative)
wanê tine kiribûya (preterite conditional positive)
wanê tine nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) tine bike (imperative present positive)
(tu) tine neke (imperative present negative)
(hûn) tine bikin (imperative present positive)
(hûn) tine nekin (imperative present negative)
تنە کرن
tune kirin

etymology_text: Ji tine + kirin.

ipa: /tɪˈnɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: ti·ne ki·rin


tinekirin

glosses: nehêlan, dawîlêanîn, xilaskirin, nehiştin

forms: tunekirin

etymology_text: * Ji lêker tine + kirin

ipa: /tɪnɛkɪˈɾɪn/


tune kirin

ipa: /tʊˈnɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: tu·ne ki·rin


tinebûyî

glosses: nemayî, xilasbûyî, bidawîhatî, tişta/ê ketiye rewşa tinebûnê

forms: tunebûyî

etymology_text: * tine bûn


elem

glosses: êş, kul, derd, keder, keser, azar, ezyet, nexweşî, nesaxî

text:
Qurbanê te bim guh bide carek gilehê min
Zanî ko ji ber cewr û cefayan elemên dil
Rehmê bi gedayê xwe ke sultan û şehê min

text: Dema ku şer hebû, gotine me elemên sipî rakin em tiştekî we nakin.

etymology_text:
(Mane 1) ji erebî الم (elem), hevreha aramî ܐܠܡܐ (elma, êlma: kerb, kîn)
(Mane 3) ji erebî علم

الم

roman: al-m

ipa: /ɛˈlɛm/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-elem.wav

hyphenation: e·lem


armanc

glosses: Tişta/ê mirov dixwaze bi dest bixe yan xwe bigihîniyê.

glosses: niyet, daxwaz, bayist, doz, hêvî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
ئارمانج
amanc
ermanc
emanc
îrade
vîn

etymology_text: Herwiha amanc, hevreha soranî ئامانج (amanc), farisî آماج (amac) û tirkî amaç. Nayê zanîn ka tirkî ew ji zimanên îranî yan jî kurdî û farisî ew ji tirkî amaç wergirtiye. Ji eynî rehî: amaje.

غاية

roman: ḡāya

إرادة

roman: ʾirāda

البابة

roman: al-bāba

هدف

roman: hedef

цель

roman: celʹ

లక్ష్యం

roman: lakṣyaṃ

σκοπός

roman: skopós

επιδίωξη

roman: epidíoxi

ipa: /ɑːɾˈmɑːnd͡ʒ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-armanc.wav

hyphenation: ar·manc


amanc

ipa: /ɑːˈmɑːnd͡ʒ/

hyphenation: a·manc


hedef

glosses: tişta/ê mirov dixwaze bi dest bixe yan xwe bigihîniyê

text: Nîşan ji misk û filfil inWan sîneya min kir hedefDa sîne cohtê tîrxweş e

forms:
îrade
vîn

etymology_text: Deyn ji erebî هَدَف (hadaf, “armanc”).

هَدَف

roman: hadaf

ipa: /hɛˈdɛf/

hyphenation: he·def