werandin

glosses:
jê xistin, da-anîn, weşandin, ji derek bilind xistin cihek nizm,
wisan kirin ku tiştek ji derek bilind bikeve

forms:
diwerînim (present)
diwerînî (present)
diwerîne (present)
diwerînin (present)
biwerîne (imperative singular)
biwerînin (imperative plural)
werand (past)
werand (past)
werand (past)
werand (past)
–werîn– (root present)
–werand– (root past)
ez diwerînim (indicative present positive)
ez nawerînim (indicative present negative)
min werand (indicative past positive)
min newerand (indicative past negative)
tu diwerînî (indicative present positive)
tu nawerînî (indicative present negative)
te werand (indicative past positive)
te newerand (indicative past negative)
ew diwerîne (indicative present positive)
ew nawerîne (indicative present negative)
wê/wî werand (indicative past positive)
wê/wî newerand (indicative past negative)
em diwerînin (indicative present positive)
em nawerînin (indicative present negative)
me werand (indicative past positive)
me newerand (indicative past negative)
hûn diwerînin (indicative present positive)
hûn nawerînin (indicative present negative)
we werand (indicative past positive)
we newerand (indicative past negative)
ew diwerînin (indicative present positive)
ew nawerînin (indicative present negative)
wan werand (indicative past positive)
wan newerand (indicative past negative)
min diwerand (imperfect positive)
min nediwerand (imperfect negative)
min werandibû (positive)
min newerandibû (negative)
te diwerand (imperfect positive)
te nediwerand (imperfect negative)
te werandibû (positive)
te newerandibû (negative)
wê/wî diwerand (imperfect positive)
wê/wî nediwerand (imperfect negative)
wê/wî werandibû (positive)
wê/wî newerandibû (negative)
me diwerand (imperfect positive)
me nediwerand (imperfect negative)
me werandibû (positive)
me newerandibû (negative)
we diwerand (imperfect positive)
we nediwerand (imperfect negative)
we werandibû (positive)
we newerandibû (negative)
wan diwerand (imperfect positive)
wan nediwerand (imperfect negative)
wan werandibû (positive)
wan newerandibû (negative)
ez ê biwerînim (future positive)
ez ê newerînim (future negative)
minê werandibe (future perfect positive)
minê newerandibe (future perfect negative)
tu yê biwerînî (future positive)
tu yê newerînî (future negative)
teyê werandibe (future perfect positive)
teyê newerandibe (future perfect negative)
ew ê biwerîne (future positive)
ew ê newerîne (future negative)
wê/wîyê werandibe (future perfect positive)
wê/wîyê newerandibe (future perfect negative)
em ê biwerînin (future positive)
em ê newerînin (future negative)
meyê werandibe (future perfect positive)
meyê newerandibe (future perfect negative)
hûn ê biwerînin (future positive)
hûn ê newerînin (future negative)
weyê werandibe (future perfect positive)
weyê newerandibe (future perfect negative)
ew ê biwerînin (future positive)
ew ê newerînin (future negative)
wanê werandibe (future perfect positive)
wanê newerandibe (future perfect negative)
min werandiye (perfect positive)
min newerandiye (perfect negative)
min werandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min newerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te werandiye (perfect positive)
te newerandiye (perfect negative)
te werandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te newerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî werandiye (perfect positive)
wê/wî newerandiye (perfect negative)
wê/wî werandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî newerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me werandiye (perfect positive)
me newerandiye (perfect negative)
me werandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me newerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we werandiye (perfect positive)
we newerandiye (perfect negative)
we werandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we newerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan werandiye (perfect positive)
wan newerandiye (perfect negative)
wan werandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan newerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biwerînim (present subjunctive positive)
(bila) ez newerînim (present subjunctive negative)
(bila) min werandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min newerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biwerînî (present subjunctive positive)
(bila) tu newerînî (present subjunctive negative)
(bila) te werandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te newerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biwerîne (present subjunctive positive)
(bila) ew newerîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî werandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî newerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biwerînin (present subjunctive positive)
(bila) em newerînin (present subjunctive negative)
(bila) me werandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me newerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biwerînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn newerînin (present subjunctive negative)
(bila) we werandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we newerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biwerînin (present subjunctive positive)
(bila) ew newerînin (present subjunctive negative)
(bila) wan werandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan newerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min biweranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neweranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min werandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min newerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te biweranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neweranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te werandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te newerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biweranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neweranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî werandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî newerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me biweranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neweranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me werandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me newerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we biweranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neweranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we werandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we newerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan biweranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neweranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan werandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan newerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê biweranda (present conditional positive)
minê neweranda (present conditional negative)
minê werandibûya (preterite conditional positive)
minê newerandibûya (preterite conditional negative)
teyê biweranda (present conditional positive)
teyê neweranda (present conditional negative)
teyê werandibûya (preterite conditional positive)
teyê newerandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê biweranda (present conditional positive)
wê/wîyê neweranda (present conditional negative)
wê/wîyê werandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê newerandibûya (preterite conditional negative)
meyê biweranda (present conditional positive)
meyê neweranda (present conditional negative)
meyê werandibûya (preterite conditional positive)
meyê newerandibûya (preterite conditional negative)
weyê biweranda (present conditional positive)
weyê neweranda (present conditional negative)
weyê werandibûya (preterite conditional positive)
weyê newerandibûya (preterite conditional negative)
wanê biweranda (present conditional positive)
wanê neweranda (present conditional negative)
wanê werandibûya (preterite conditional positive)
wanê newerandibûya (preterite conditional negative)
(tu) biwerîne (imperative present positive)
(tu) newerîne (imperative present negative)
(hûn) biwerînin (imperative present positive)
(hûn) newerînin (imperative present negative)
وهراندن
werbûn
werdan
wergerrandin
wergirtin
werkirin

etymology_text: Ji wer- + -andin.

ipa: /wɛɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: we·ran·din


werandin

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /wɛɾɑːnˈdɪn/


werbûn

text: Pablo Nerûda di xatiratên xwe de qala sindoqa pîra xwe dike. Dibê: “Ez zarokekî pênç şeş salî bûm û min meraq dikir bê ka gelo sindoqa pîra min çi têde heye. Rojekê wextê min qapaxa wê bilind kir û xwe bi ser de xwar kir, ez di hindurê wê de werbûm. Min bala xwe dayê ku sindoka pîra min tije kitêbin.”

ref: Selahettîn Bulut: Derbe û kitêb, Diyarname.com, 5/2007

forms:
pê werbûn
pêwerbûn
têwerbûn

etymology_text: Ji wer + bûn.

ipa: /wɛɾˈbuːn/


rezervasyon

glosses:
veqetandina cihekî bo demek diyar,
girtina cihekî bo demek diyar bo bikaranîna şexsî

text: Me rezervasyon li restoranê heye: du mase ji me re hatine veqetandin.

glosses: cihê ku mirov dikare rezervasyonan lê bike

text: Ez ji odeya xwe ya otêlê hatim jêr û min ji rezervasyonê xwest ku bo min bangî taksiyekê bikin.

text: Dewlemendên îranî ji ber ku dawetan li Îranê li gor dilê xwe nikarên çêkin diçin li Tirkiyeyê li otelên mezin ên li deverên turîstîk dawetan çêdikin. Tê raginadin ku di maha dawîyê de 10 hevjînên îranî ji bo daweta xwe li Kuşadasiyê rezervasiyon kirine.

ref: Mehdî Çilgîn: Dewlemendên îranî dawetên xwe li Tirkiyeyê çêdikin, Netkurd.com, 9/2006

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


rezerve

pos: unknown

pos_title: Mane

hyphenation: re·zer·ve


rezerve kirin

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: Cihek bo demek diyar bo bikaranîna xwe girtin.

forms:
rezerve dikim (present)
rezerve dikî (present)
rezerve dike (present)
rezerve dikin (present)
rezerve bike (imperative singular)
rezerve bikin (imperative plural)
rezerve kir (past)
rezerve kir (past)
rezerve kir (past)
rezerve kir (past)
rezerve –k– (root present)
rezerve –kir– (root past)
ez rezerve dikim (indicative present positive)
ez rezerve nakim (indicative present negative)
min rezerve kir (indicative past positive)
min rezerve nekir (indicative past negative)
tu rezerve dikî (indicative present positive)
tu rezerve nakî (indicative present negative)
te rezerve kir (indicative past positive)
te rezerve nekir (indicative past negative)
ew rezerve dike (indicative present positive)
ew rezerve nake (indicative present negative)
wê/wî rezerve kir (indicative past positive)
wê/wî rezerve nekir (indicative past negative)
em rezerve dikin (indicative present positive)
em rezerve nakin (indicative present negative)
me rezerve kir (indicative past positive)
me rezerve nekir (indicative past negative)
hûn rezerve dikin (indicative present positive)
hûn rezerve nakin (indicative present negative)
we rezerve kir (indicative past positive)
we rezerve nekir (indicative past negative)
ew rezerve dikin (indicative present positive)
ew rezerve nakin (indicative present negative)
wan rezerve kir (indicative past positive)
wan rezerve nekir (indicative past negative)
min rezerve dikir (imperfect positive)
min rezerve nedikir (imperfect negative)
min rezerve kiribû (positive)
min rezerve nekiribû (negative)
te rezerve dikir (imperfect positive)
te rezerve nedikir (imperfect negative)
te rezerve kiribû (positive)
te rezerve nekiribû (negative)
wê/wî rezerve dikir (imperfect positive)
wê/wî rezerve nedikir (imperfect negative)
wê/wî rezerve kiribû (positive)
wê/wî rezerve nekiribû (negative)
me rezerve dikir (imperfect positive)
me rezerve nedikir (imperfect negative)
me rezerve kiribû (positive)
me rezerve nekiribû (negative)
we rezerve dikir (imperfect positive)
we rezerve nedikir (imperfect negative)
we rezerve kiribû (positive)
we rezerve nekiribû (negative)
wan rezerve dikir (imperfect positive)
wan rezerve nedikir (imperfect negative)
wan rezerve kiribû (positive)
wan rezerve nekiribû (negative)
ez ê rezerve bikim (future positive)
ez ê rezerve nekim (future negative)
minê rezerve kiribe (future perfect positive)
minê rezerve nekiribe (future perfect negative)
tu yê rezerve bikî (future positive)
tu yê rezerve nekî (future negative)
teyê rezerve kiribe (future perfect positive)
teyê rezerve nekiribe (future perfect negative)
ew ê rezerve bike (future positive)
ew ê rezerve neke (future negative)
wê/wîyê rezerve kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê rezerve nekiribe (future perfect negative)
em ê rezerve bikin (future positive)
em ê rezerve nekin (future negative)
meyê rezerve kiribe (future perfect positive)
meyê rezerve nekiribe (future perfect negative)
hûn ê rezerve bikin (future positive)
hûn ê rezerve nekin (future negative)
weyê rezerve kiribe (future perfect positive)
weyê rezerve nekiribe (future perfect negative)
ew ê rezerve bikin (future positive)
ew ê rezerve nekin (future negative)
wanê rezerve kiribe (future perfect positive)
wanê rezerve nekiribe (future perfect negative)
min rezerve kiriye (perfect positive)
min rezerve nekiriye (perfect negative)
min rezerve kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min rezerve nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te rezerve kiriye (perfect positive)
te rezerve nekiriye (perfect negative)
te rezerve kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te rezerve nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî rezerve kiriye (perfect positive)
wê/wî rezerve nekiriye (perfect negative)
wê/wî rezerve kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî rezerve nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me rezerve kiriye (perfect positive)
me rezerve nekiriye (perfect negative)
me rezerve kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me rezerve nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we rezerve kiriye (perfect positive)
we rezerve nekiriye (perfect negative)
we rezerve kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we rezerve nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan rezerve kiriye (perfect positive)
wan rezerve nekiriye (perfect negative)
wan rezerve kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan rezerve nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez rezerve bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez rezerve nekim (present subjunctive negative)
(bila) min rezerve kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min rezerve nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu rezerve bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu rezerve nekî (present subjunctive negative)
(bila) te rezerve kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te rezerve nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew rezerve bike (present subjunctive positive)
(bila) ew rezerve neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî rezerve kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî rezerve nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em rezerve bikin (present subjunctive positive)
(bila) em rezerve nekin (present subjunctive negative)
(bila) me rezerve kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me rezerve nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn rezerve bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn rezerve nekin (present subjunctive negative)
(bila) we rezerve kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we rezerve nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew rezerve bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew rezerve nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan rezerve kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan rezerve nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min rezerve bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min rezerve nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min rezerve kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min rezerve nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te rezerve bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te rezerve nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te rezerve kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te rezerve nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî rezerve bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî rezerve nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî rezerve kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî rezerve nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me rezerve bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me rezerve nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me rezerve kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me rezerve nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we rezerve bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we rezerve nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we rezerve kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we rezerve nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan rezerve bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan rezerve nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan rezerve kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan rezerve nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê rezerve bikira (present conditional positive)
minê rezerve nekira (present conditional negative)
minê rezerve kiribûya (preterite conditional positive)
minê rezerve nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê rezerve bikira (present conditional positive)
teyê rezerve nekira (present conditional negative)
teyê rezerve kiribûya (preterite conditional positive)
teyê rezerve nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê rezerve bikira (present conditional positive)
wê/wîyê rezerve nekira (present conditional negative)
wê/wîyê rezerve kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê rezerve nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê rezerve bikira (present conditional positive)
meyê rezerve nekira (present conditional negative)
meyê rezerve kiribûya (preterite conditional positive)
meyê rezerve nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê rezerve bikira (present conditional positive)
weyê rezerve nekira (present conditional negative)
weyê rezerve kiribûya (preterite conditional positive)
weyê rezerve nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê rezerve bikira (present conditional positive)
wanê rezerve nekira (present conditional negative)
wanê rezerve kiribûya (preterite conditional positive)
wanê rezerve nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) rezerve bike (imperative present positive)
(tu) rezerve neke (imperative present negative)
(hûn) rezerve bikin (imperative present positive)
(hûn) rezerve nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji rezerve + kirin.

αγκαζάρω

roman: agkazáro

ipa: /rɛzɛɾˈvɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: re·zer·ve ki·rin


xwekuj

pos: adj

pos_title: Rengdêr

text: [Serokkomarê berê yê Îranê Muhammed] Xatemî di axaftina xwe de got: bombekerên xwekuj neheqiyê liola îslamê dikin û ev kes dê neçin bihuştê.

ref: Li gor Netkurd.com, 9/2006

forms:
xokuj
xukuj

etymology_text: Ji xwe + -kuj.


lînç

glosses: kuştina kesekî yan çend kesan ji alî komek mirovan ve (bêyî biryara dadgehê)

text: Piştî binçavkirin[a kurdan ji alî polîsan ve] îjar jî nêzî 2000 tirk li ber qereqolê kom bûn û ji polîsan daxwaz kirin ku kurdan teslîmî wan bikin da wan lînç bikin.

ref: Netkurd.com, 9/2006

etymology_text: Deyn ji îngilîzî lynch.

hyphenation: lînç


lînç kirin

forms:
lînç dikim (present)
lînç dikî (present)
lînç dike (present)
lînç dikin (present)
lînç bike (imperative singular)
lînç bikin (imperative plural)
lînç kir (past)
lînç kir (past)
lînç kir (past)
lînç kir (past)
lînç –k– (root present)
lînç –kir– (root past)
ez lînç dikim (indicative present positive)
ez lînç nakim (indicative present negative)
min lînç kir (indicative past positive)
min lînç nekir (indicative past negative)
tu lînç dikî (indicative present positive)
tu lînç nakî (indicative present negative)
te lînç kir (indicative past positive)
te lînç nekir (indicative past negative)
ew lînç dike (indicative present positive)
ew lînç nake (indicative present negative)
wê/wî lînç kir (indicative past positive)
wê/wî lînç nekir (indicative past negative)
em lînç dikin (indicative present positive)
em lînç nakin (indicative present negative)
me lînç kir (indicative past positive)
me lînç nekir (indicative past negative)
hûn lînç dikin (indicative present positive)
hûn lînç nakin (indicative present negative)
we lînç kir (indicative past positive)
we lînç nekir (indicative past negative)
ew lînç dikin (indicative present positive)
ew lînç nakin (indicative present negative)
wan lînç kir (indicative past positive)
wan lînç nekir (indicative past negative)
min lînç dikir (imperfect positive)
min lînç nedikir (imperfect negative)
min lînç kiribû (positive)
min lînç nekiribû (negative)
te lînç dikir (imperfect positive)
te lînç nedikir (imperfect negative)
te lînç kiribû (positive)
te lînç nekiribû (negative)
wê/wî lînç dikir (imperfect positive)
wê/wî lînç nedikir (imperfect negative)
wê/wî lînç kiribû (positive)
wê/wî lînç nekiribû (negative)
me lînç dikir (imperfect positive)
me lînç nedikir (imperfect negative)
me lînç kiribû (positive)
me lînç nekiribû (negative)
we lînç dikir (imperfect positive)
we lînç nedikir (imperfect negative)
we lînç kiribû (positive)
we lînç nekiribû (negative)
wan lînç dikir (imperfect positive)
wan lînç nedikir (imperfect negative)
wan lînç kiribû (positive)
wan lînç nekiribû (negative)
ez ê lînç bikim (future positive)
ez ê lînç nekim (future negative)
minê lînç kiribe (future perfect positive)
minê lînç nekiribe (future perfect negative)
tu yê lînç bikî (future positive)
tu yê lînç nekî (future negative)
teyê lînç kiribe (future perfect positive)
teyê lînç nekiribe (future perfect negative)
ew ê lînç bike (future positive)
ew ê lînç neke (future negative)
wê/wîyê lînç kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê lînç nekiribe (future perfect negative)
em ê lînç bikin (future positive)
em ê lînç nekin (future negative)
meyê lînç kiribe (future perfect positive)
meyê lînç nekiribe (future perfect negative)
hûn ê lînç bikin (future positive)
hûn ê lînç nekin (future negative)
weyê lînç kiribe (future perfect positive)
weyê lînç nekiribe (future perfect negative)
ew ê lînç bikin (future positive)
ew ê lînç nekin (future negative)
wanê lînç kiribe (future perfect positive)
wanê lînç nekiribe (future perfect negative)
min lînç kiriye (perfect positive)
min lînç nekiriye (perfect negative)
min lînç kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min lînç nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te lînç kiriye (perfect positive)
te lînç nekiriye (perfect negative)
te lînç kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te lînç nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî lînç kiriye (perfect positive)
wê/wî lînç nekiriye (perfect negative)
wê/wî lînç kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî lînç nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me lînç kiriye (perfect positive)
me lînç nekiriye (perfect negative)
me lînç kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me lînç nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we lînç kiriye (perfect positive)
we lînç nekiriye (perfect negative)
we lînç kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we lînç nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan lînç kiriye (perfect positive)
wan lînç nekiriye (perfect negative)
wan lînç kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan lînç nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez lînç bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez lînç nekim (present subjunctive negative)
(bila) min lînç kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min lînç nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu lînç bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu lînç nekî (present subjunctive negative)
(bila) te lînç kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te lînç nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew lînç bike (present subjunctive positive)
(bila) ew lînç neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî lînç kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî lînç nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em lînç bikin (present subjunctive positive)
(bila) em lînç nekin (present subjunctive negative)
(bila) me lînç kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me lînç nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn lînç bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn lînç nekin (present subjunctive negative)
(bila) we lînç kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we lînç nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew lînç bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew lînç nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan lînç kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan lînç nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min lînç bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min lînç nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min lînç kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min lînç nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te lînç bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te lînç nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te lînç kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te lînç nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî lînç bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî lînç nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî lînç kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî lînç nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me lînç bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me lînç nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me lînç kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me lînç nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we lînç bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we lînç nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we lînç kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we lînç nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan lînç bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan lînç nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan lînç kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan lînç nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê lînç bikira (present conditional positive)
minê lînç nekira (present conditional negative)
minê lînç kiribûya (preterite conditional positive)
minê lînç nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê lînç bikira (present conditional positive)
teyê lînç nekira (present conditional negative)
teyê lînç kiribûya (preterite conditional positive)
teyê lînç nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê lînç bikira (present conditional positive)
wê/wîyê lînç nekira (present conditional negative)
wê/wîyê lînç kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê lînç nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê lînç bikira (present conditional positive)
meyê lînç nekira (present conditional negative)
meyê lînç kiribûya (preterite conditional positive)
meyê lînç nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê lînç bikira (present conditional positive)
weyê lînç nekira (present conditional negative)
weyê lînç kiribûya (preterite conditional positive)
weyê lînç nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê lînç bikira (present conditional positive)
wanê lînç nekira (present conditional negative)
wanê lînç kiribûya (preterite conditional positive)
wanê lînç nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) lînç bike (imperative present positive)
(tu) lînç neke (imperative present negative)
(hûn) lînç bikin (imperative present positive)
(hûn) lînç nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji lînç + kirin.

ipa: /liːnt͡ʃ kɪˈɾɪn/

hyphenation: lînç ki·rin


vajîna

glosses:
quz, organê cinsî yê jinan û candarên din yên mê,
kuna mîz jê tê ya leşê jinan û candarên din yên mê
 kuna zarok tê re tên ya leşê jinan û candarên din yên mê

forms: kîr

እምስ

roman: ʾəms

по́хва

roman: póxva

вагі́на

roman: vahína

пізда́

roman: pizdá

যোনি

roman: joni

बुर

roman: bur

योनि

roman: yoni

ваги́на

roman: vagína

влага́лище

roman: vlagálište

пу́тка

roman: pútka

ᎤᎴᏍᏓᎸᎢ

roman: ulesdalvi

陰道

roman: jam¹ dou⁶

陰道

roman: yīndào

陰道

roman: im-tō

مَهْبَل

roman: mahbal

مَهْبِل

roman: mahbil

فَرْج

roman: farj

ڤاچاينا

roman: vāžāynā

հեշտոց

roman: heštocʻ

պուց

roman: pucʻ

واژن

roman: vâžan

مهبل

roman: mahbel

યોની

roman: yonī

ვაგინა

roman: vagina

საშო

roman: sašo

चूत

roman: cūt

נַרְתִּיק

roman: nartik

ತುಲ್ಲು

roman: tullu

ಯೋನಿ

roman: yōni

влагалище

roman: vlagalişçe

ийин

roman: iyin

жыныс коңулу

roman: cınıs koñulu

보지

roman: boji

질(膣)

roman: jil

바기나

roman: bagina

ຊ່ອງຄອດ

roman: sǭng khǭt

ຫີ

roman: hī

ໂຍນີ

roman: nyō nī

родница

roman: rodnica

пичка

roman: pička

эм бэлэг эрхтэн

roman: em beleg erhten

үтрээ

roman: ütree

ᠦᠲᠦᠷᠦᠭᠡ

roman: ütürüge

पुति

roman: puti

योनीमार्ग

roman: yonīmārga

陰目

roman: ほーみー, hōmī

مهبل

roman: mehbil

جىنسىي يول

roman: jinsiy yol

فرج

roman: farǰ

қынап

roman: qynap

влагалище

roman: vlagalişşe

влага́лище

roman: vlagálišče

же́нский полово́й о́рган

roman: žénskij polovój órgan

योनिः

roman: yoniḥ

स्त्रीन्द्रिय

roman: strīndriya

யோனி

roman: yōṉi

பெண்குறி

roman: peṇkuṟi

புண்டை

roman: puṇṭai

дымлык

roman: dımlıq

ጉሕጓሕ

roman: guḥgʷaḥ

སྟུ

roman: stu

མོ་མཚན

roman: mo mtshan

གསོལ་སྟུ

roman: gsol stu

پھدی

roman: phuddi

وجائنا

roman: vajā'inā

пі́хва

roman: píxva

пизда́

roman: pyzdá

យោនី

roman: yoonii

שייד

roman: sheyd

וואַגינע

roman: vagine

מוטערשייד

roman: mutersheyd

κόλπος

roman: kólpos

κολεός

roman: koleós

μυχή

roman: mukhḗ

ipa: /vɑːʒiːˈnɑː/

hyphenation: va·jî·na


hilîs

forms:
hilîstir (comparative)
herî hilîs (superlative)
hilîstirîn (superlative)

hyphenation: hi·lîs


hilîs kirin

glosses: tîvil ji ser rakirin, qelp ji ser vekirin, spî kirin

forms:
hilîs dikim (present)
hilîs dikî (present)
hilîs dike (present)
hilîs dikin (present)
hilîs bike (imperative singular)
hilîs bikin (imperative plural)
hilîs kir (past)
hilîs kir (past)
hilîs kir (past)
hilîs kir (past)
hilîs –k– (root present)
hilîs –kir– (root past)
ez hilîs dikim (indicative present positive)
ez hilîs nakim (indicative present negative)
min hilîs kir (indicative past positive)
min hilîs nekir (indicative past negative)
tu hilîs dikî (indicative present positive)
tu hilîs nakî (indicative present negative)
te hilîs kir (indicative past positive)
te hilîs nekir (indicative past negative)
ew hilîs dike (indicative present positive)
ew hilîs nake (indicative present negative)
wê/wî hilîs kir (indicative past positive)
wê/wî hilîs nekir (indicative past negative)
em hilîs dikin (indicative present positive)
em hilîs nakin (indicative present negative)
me hilîs kir (indicative past positive)
me hilîs nekir (indicative past negative)
hûn hilîs dikin (indicative present positive)
hûn hilîs nakin (indicative present negative)
we hilîs kir (indicative past positive)
we hilîs nekir (indicative past negative)
ew hilîs dikin (indicative present positive)
ew hilîs nakin (indicative present negative)
wan hilîs kir (indicative past positive)
wan hilîs nekir (indicative past negative)
min hilîs dikir (imperfect positive)
min hilîs nedikir (imperfect negative)
min hilîs kiribû (positive)
min hilîs nekiribû (negative)
te hilîs dikir (imperfect positive)
te hilîs nedikir (imperfect negative)
te hilîs kiribû (positive)
te hilîs nekiribû (negative)
wê/wî hilîs dikir (imperfect positive)
wê/wî hilîs nedikir (imperfect negative)
wê/wî hilîs kiribû (positive)
wê/wî hilîs nekiribû (negative)
me hilîs dikir (imperfect positive)
me hilîs nedikir (imperfect negative)
me hilîs kiribû (positive)
me hilîs nekiribû (negative)
we hilîs dikir (imperfect positive)
we hilîs nedikir (imperfect negative)
we hilîs kiribû (positive)
we hilîs nekiribû (negative)
wan hilîs dikir (imperfect positive)
wan hilîs nedikir (imperfect negative)
wan hilîs kiribû (positive)
wan hilîs nekiribû (negative)
ez ê hilîs bikim (future positive)
ez ê hilîs nekim (future negative)
minê hilîs kiribe (future perfect positive)
minê hilîs nekiribe (future perfect negative)
tu yê hilîs bikî (future positive)
tu yê hilîs nekî (future negative)
teyê hilîs kiribe (future perfect positive)
teyê hilîs nekiribe (future perfect negative)
ew ê hilîs bike (future positive)
ew ê hilîs neke (future negative)
wê/wîyê hilîs kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê hilîs nekiribe (future perfect negative)
em ê hilîs bikin (future positive)
em ê hilîs nekin (future negative)
meyê hilîs kiribe (future perfect positive)
meyê hilîs nekiribe (future perfect negative)
hûn ê hilîs bikin (future positive)
hûn ê hilîs nekin (future negative)
weyê hilîs kiribe (future perfect positive)
weyê hilîs nekiribe (future perfect negative)
ew ê hilîs bikin (future positive)
ew ê hilîs nekin (future negative)
wanê hilîs kiribe (future perfect positive)
wanê hilîs nekiribe (future perfect negative)
min hilîs kiriye (perfect positive)
min hilîs nekiriye (perfect negative)
min hilîs kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min hilîs nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te hilîs kiriye (perfect positive)
te hilîs nekiriye (perfect negative)
te hilîs kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te hilîs nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî hilîs kiriye (perfect positive)
wê/wî hilîs nekiriye (perfect negative)
wê/wî hilîs kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî hilîs nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me hilîs kiriye (perfect positive)
me hilîs nekiriye (perfect negative)
me hilîs kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me hilîs nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we hilîs kiriye (perfect positive)
we hilîs nekiriye (perfect negative)
we hilîs kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we hilîs nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan hilîs kiriye (perfect positive)
wan hilîs nekiriye (perfect negative)
wan hilîs kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan hilîs nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez hilîs bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez hilîs nekim (present subjunctive negative)
(bila) min hilîs kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min hilîs nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu hilîs bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu hilîs nekî (present subjunctive negative)
(bila) te hilîs kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te hilîs nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew hilîs bike (present subjunctive positive)
(bila) ew hilîs neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî hilîs kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî hilîs nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em hilîs bikin (present subjunctive positive)
(bila) em hilîs nekin (present subjunctive negative)
(bila) me hilîs kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me hilîs nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn hilîs bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn hilîs nekin (present subjunctive negative)
(bila) we hilîs kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we hilîs nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew hilîs bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew hilîs nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan hilîs kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan hilîs nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min hilîs bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min hilîs nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min hilîs kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min hilîs nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te hilîs bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te hilîs nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te hilîs kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te hilîs nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî hilîs bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî hilîs nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî hilîs kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî hilîs nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me hilîs bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me hilîs nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me hilîs kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me hilîs nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we hilîs bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we hilîs nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we hilîs kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we hilîs nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan hilîs bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan hilîs nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan hilîs kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan hilîs nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê hilîs bikira (present conditional positive)
minê hilîs nekira (present conditional negative)
minê hilîs kiribûya (preterite conditional positive)
minê hilîs nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê hilîs bikira (present conditional positive)
teyê hilîs nekira (present conditional negative)
teyê hilîs kiribûya (preterite conditional positive)
teyê hilîs nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê hilîs bikira (present conditional positive)
wê/wîyê hilîs nekira (present conditional negative)
wê/wîyê hilîs kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê hilîs nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê hilîs bikira (present conditional positive)
meyê hilîs nekira (present conditional negative)
meyê hilîs kiribûya (preterite conditional positive)
meyê hilîs nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê hilîs bikira (present conditional positive)
weyê hilîs nekira (present conditional negative)
weyê hilîs kiribûya (preterite conditional positive)
weyê hilîs nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê hilîs bikira (present conditional positive)
wanê hilîs nekira (present conditional negative)
wanê hilîs kiribûya (preterite conditional positive)
wanê hilîs nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) hilîs bike (imperative present positive)
(tu) hilîs neke (imperative present negative)
(hûn) hilîs bikin (imperative present positive)
(hûn) hilîs nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji hilîs + kirin.

ipa: /hɪˈliːs kɪˈɾɪn/

hyphenation: hi·lîs ki·rin


hilîskirin

text: Niviskarê alman ê mezin Günter Grass ê ku sala 1999 xelata Nobel ya wêjevaniyê li Stockholmê standiye, û wek tiliya ber bi rastiyê ve di civata almanî de hatibû naskirin, paş 61 salan ji tevabûna cenga cîhanî ya duwê û têkçûna sîstema Naziyan, di pirtûka xwe ya nû de „Hilîskirina pîvazan“ de dide zanîn, ku ew endamekî hêzên SS bû. Hêzên SS wek kujerên milyonan ji mirovan hatine tawanbar kirin.

ref: Cankurd: Servedana rastiyê di “hilîskirina pîvazan“ de, Rojavanet.com, 9/2006


teba

text: Xwezî bi mirina te; ne bi hatine te û vî halî. Ka tu bimiriyayî min ê bigota tebayekî serê çiyayekî ew xwar û mir, lê ev halê te...

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, Çapa Duyem, r. 35, ISBN 978-605-5585-41-9

text: Mar û teba pir bûn û bi vir de û wir de kişiyan.

ref: Laleş Qaso, WÊRAN, Weşanên Pelda, 2002, r. 84, ISBN 91 97 22 75-6-0

text: Keşe gote Cangîr: ezbenî tiştekî dî ji xwere bixwazin, vêga welatê we xerabe ye, ji hov û teba pêve kes têde nîne.

ref: Serpêhatiyên kurda, Tîrêj, 1992, r. 48

etymology_text: Herwiha dehbe ji aramî [Peyv?]ܕܸܒܵܐ (debba: hirç), hevreha akadî debû, ge'ezî dib, erebî دب (dubb), îbrî דֹּב (dob / dov), ugarîtî d-b

ζώο

roman: zóo

κτήνος

roman: ktínos

θηρίο

roman: thirío

ipa: /tɛˈbɑː/


teba

text: Çi cudahî di navbera lawirên hov (teba) û terorîstan de heye?

ref: Qado Şêrîn: Teba çûn, terorîst hatin, Nivîsîn: 11/2001, weşandin: Tirej.com, 9/2001

text:
Hate nik kovî gelek sergiran
Doxhefsar di ling dihat rapêçan
Digote kovî: Tu çi teba yî?
Bêkes wa li çalan serberdayî!

ref: Osman Sebrî: Ker û Azadî, Kovara Hêviya Welet Hj. 1-3, 1976, r. 21

forms:
tir (comparative)
herî (superlative)
tirîn (superlative)


teba

glosses:
ti tişt, hîç, qet:
Teba jî lê nayê. (Ti tişt bi serî nayê.)


teba

pos: prep

pos_title: Daçek

glosses: li gel, digel, pê re, bi ... re, teva, tevî

text: Zulmê we reng kî dikir can dibir û dil teba

ref: Melayê Cizîrî


melhem

glosses: Donê ku mirov li leşê xwe dide daku sax yan nerm bibe.

forms:
مهلحهم
merhem
milhem
mirhem
macûn

etymology_text: Hevreha farisî مرهم (merhem) ji erebî ملهم (melhem) ji yûnanî μάλαγμα (málagma) ji μαλακός (malakos: nerm) ji proto-hindûewropî *mel-ag- (nerm) ji *mel- (nerm bûn/kirin) ku herwiha serekaniya malcad (rizîn) ya îrlendiya kevn, malsc ya inglîziya nû, mûrkha- ya sanskrîtî û meriçîn / meriçandin û merçiqîn / merçiqandin yên kurdî ye jî (L-ya proto-hindûewropî di îranî de dibe R).

мазь

roman: mazʹ

бальза́м

roman: balʹzám

মলম

roman: môlôm

мехле́м

roman: mehlém

мас

roman: mas

мази́ло

roman: mazílo

膏

roman: gāo

مَرْهَم

roman: marham

دَهُون

roman: dahūn

քսուք

roman: kʻsukʻ

پُماد

roman: pomâd

𐍃𐌰𐌻𐌱𐍉𐌽𐍃

roman: salbōns

მალამო

roman: malamo

मलहम

roman: malham

बाम

roman: bām

लेप

roman: lep

औषधि

roman: auṣdhi

מִשְׁחָה

roman: mishkhá

май

roman: may

연고

roman: yeon-go

ຢານວດ

roman: yā nūat

ຢາຂີ້ເຜີ້ງ

roman: yā khī phœ̄ng

ຂີ້ເຜີ້ງ

roman: khī phœ̄ng

маст

roman: mast

пома́да

roman: pomáda

мелем

roman: melem

тос

roman: tos

مەلھەم

roman: melhem

ملم

roman: malam

май

roman: mai

अञ्जस्

roman: añjas

लेप

roman: lepa

маз

roman: maz

тило

roman: tilo

ครีม

roman: kriim

లేపనము

roman: lēpanamu

ថ្នាំលាប

roman: thnamliəp

αλοιφή

roman: aloifí

ἀλοιφή

roman: aloiphḗ

ἄλειφαρ

roman: áleiphar

𐀀𐀩𐀞

roman: a-re-pa

ipa: /mɛlˈħɛm/


hewtan

glosses:
melhem, krêm,
donê ku mirov li leşê xwe dide daku sax yan nerm bibe

forms: hawtan

ipa: /hɛwˈtɑːn/

hyphenation: hew·tan


organîze bûn

forms:
organîze dibim (present)
organîze dibî (present)
organîze dibe (present)
organîze dibin (present)
organîze bibe (imperative singular)
organîze bibin (imperative plural)
organîze bûm (past)
organîze bûyî (past)
organîze bû (past)

etymology_text: Ji organîze + bûn.

ipa: /oːɾɡɑːniːˈzɛ buːn/

hyphenation: or·ga·nî·ze bûn


normalîze bûn

forms:
normalîze dibim (present)
normalîze dibî (present)
normalîze dibe (present)
normalîze dibin (present)
normalîze bibe (imperative singular)
normalîze bibin (imperative plural)
normalîze bûm (past)
normalîze bûyî (past)
normalîze bû (past)

etymology_text: Ji normalîze + bûn.

ipa: /noːɾmɑːliːˈzɛ buːn/

hyphenation: nor·ma·lî·ze bûn


normalîze kirin

glosses: kirin normal, asayî kirin, adî kirin, normal kirin

etymology_text: Ji normalîze + kirin.


hawîş

text: Her hawîş (qewm), êl, civat, civak, nijad, gel an jî netewe li gorîbastûra xwe ya civakî tên şêwandin û pergaleke ragihandin, lihevkirin û lihevhatinê pêk tînin.

ref: Adar Jiyan: Pergal û xêzanên zimên, kovara Tûrik, 2/2005

forms:
hawiş
hewş

hyphenation: ha·wîş


lale

text: Bi werdan zeyyinîn gulşenÇimen da lale bişkiftinBinefş û çîçekan vêk ra

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

glosses: çend cûnên gulan in û ji gelek rengan hene

forms:
alale
halale
helale
lal
lele

etymology_text: hevreha farisî لاله (lalê), pehlewî elalek

튤립

roman: tyullip


lele

glosses: xeleka asinî ya ku dixin stuyê ajelan yan mirovan daku nerevin

text: Te çi hacet bi suleymaniyê husnêXatemek le'le bi gewher anîÇi xet eşkeste muselsel ya reb

forms: lale


lele

glosses: nivistin, raketin, razan, xewîn, xewtin, veketin, ketin xewê, di xew çûn, di xew bûn, di xew man


dersok

glosses: Pateyê ku mirov (bi taybetî jin) didin ser serê xwe daku porê wan neyê dîtin.

text: Serê neêşe, ne hewceyî dersokê ye.

text: Serê neêşît, ne hewceyî çî dersoka ye.

glosses: serpoş, serpoşk, xavik, kofî, nerme, şerpa, kitan, desmal, yazme, şelbe, çarok, çît, hubirî, çarik, dolbend, melkezêt, şar, kulav, kum, şarpe, kolos, şelpe, teylesan^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: دهرسۆك

الإزار

roman: al-ʾizār

ipa: /dɛɾˈsoːk/


poşî

glosses: xavik, kofî, nerme, şerpa, kitan, desmal, yazme, şelbe, çarok, çît, hubirî, çarik, dolbend, melkezêt, şar, şelpe^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
پـۆشی
pûşî

etymology_text: Ji poşîn - -în + -î.


لباس

forms: lebâs (romanization)

etymology_text: Ji erebî لِبَاس (libās).

لباس زیر

roman: lebâs-e zir

پوشاک

roman: pûşak

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-لباس.wav


fes

forms:
fez
fês

ipa: /fɛs/

hyphenation: fes


kulav

glosses:
kum, kulik, kulahik, şewqe, fes, dersok, cemedanî, şaşik, kefî, kevînk, serpoş,
parçeyek cilan e mirov dike serê xwe (bi taybetî daku ji sarmayê bêt parastin)

glosses:
kitan, kepeng, xepeng, ferencî
saqoyê şivanan, qapûtê şivanan, cibeyê şivanan

text: Li hundur, li cê raketina min, li bilûr, kulav û darê min nêrî, pişt re bi dengekî zîz û ahengdar gote min: Tu li vir dijî ne? Şivanê reben!...

ref: Nûredîn Zaza, Keskesor, Weşanên NÛDEM, 1995, r. 33, ISBN 91-88592-065

text: Çend deqe piştî vê gotinê dû, sê gundiyan Kardûk xistine xizakeke bi lihêf, kulav û bitaniyan ew pêçan û berê xwe dan çiyê û çûn.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, Çapa Duyem, r. 36, ISBN 978-605-5585-41-9

glosses: bi taybetî çawê kulav ji mûyê lawiran,ne hirî

forms:
کولاڤ
kulab

etymology_text: ; (1) Bi maneya kum, şewqe:Hevreha kulav û kulafek (kulavk, kum) yên pehlewî û کلاه (kulah: kulav, kum) ya farisî, hemû ji zimanên îranî

шляпа

roman: šlyapa

бӧрӱк

roman: börük

ቆብ

roman: ḳob

ܟܘܼܣܝܼܬܵܐ

roman: kusita

টুপী

roman: tupi

тӏагъур

roman: ṭaġur

эшләпә

roman: ešläpä

капялю́ш

roman: kapjaljúš

ша́пка

roman: šápka

টুপি

roman: ṭupi

ཞྭམོ།

roman: zhwmo

куй

roman: kuj

куоьртахтуьлум

roman: kuörtaχtülum

ᎠᎵᏍᏇᏔᏬᎩ

roman: alisquetawogi

帽

roman: mou⁶, mou⁶⁻²

мозы

roman: mozɨ

帽仔

roman: mo-é

帽子

roman: màozi

帽

roman: māu

帽

roman: mô̤

帽仔

roman: bō-á

шлепке

roman: šlepke

ތޮފި

roman: tofi

قُبَّعَة

roman: qubbaʿa

برنيطة

roman: barnaiṭa

قُبَّعة

roman: gubbaʕa, qubbaʕa

طاقيّة

roman: ṭāʔiyye

գլխարկ

roman: glxark

вазь

roman: vazʹ

авун

roman: awun

کلاه

roman: kolâh

ટોપી

roman: ṭopī

ქუდი

roman: kudi

टोप

roman: ṭop

כּוֹבַע

roman: kóva

ಟೋಪಿ

roman: ṭōpi

шляпа

roman: şlyapa

калпак

roman: kalpak

шапке

roman: şapke

баш кийим

roman: baş kiyim

бөрк

roman: börk

තොප්පිය

roman: toppiya

모자

roman: moja

ໝວກ

roman: mūak

ка́па

roman: kápa

തൊപ്പി

roman: toppi

ᠮᠠᡥᠠᠯᠠ

roman: mahala

малгай

roman: malgaj

худ

roman: xud

شاپقه

roman: şapka

دوپپا

roman: doppa

شەپكە

roman: shepke

قالپاق

roman: qalpaq

ټوپۍ

roman: ṭopᶕy

خولۍ

roman: xwalᶕy

پټاخه

roman: рaṭãxa

бас киім

roman: bas kiım

бөрік

roman: börık

шля́па

roman: šljápa

головно́й убо́р

roman: golovnój ubór

колоп

roman: kolop

ꠐꠇꠤ

roman: ṭoki

шляпа

roman: šljapa

колпакъ

roman: kolpakŭ

ფაყვ

roman: paq̇v

кулоҳ

roman: kuloh

குல்லா

roman: kullā

эшләпә

roman: eşläpä

ቆብዕ

roman: ḳobʿ

ባርኔጣ

roman: barneṭa

ཞྭ་མོ

roman: zhwa mo

དབུ་ཞྭ

roman: dbu zhwa

капелю́х

roman: kapeljúx

капелю́ха

roman: kapeljúxa

មួក

roman: muək

бэргэһэ

roman: bergehe

הוט

roman: hut

קאַפּעליוש

roman: kapelyush

שליאַפּע

roman: shlyape

καπέλο

roman: kapélo

πίλος

roman: pílos

πῖλος

roman: pîlos

πέτασος

roman: pétasos


kulav

glosses: pence, pencik, pencirk, lep, nînokên tûj yên hin heywanan

text:
Fetl û taban da xuraban
Ebleq û cohtê şebaban
Dame ber pence û kulaban
Dil ji min bir, dil ji min.


kulav

glosses: cureyeke alavên ku weke qumaş,kitan û hevrîşim pê hin pêwîstîyên nixûmandinê weke cil û berg tên çêkirin e. Bi dewisandina an jî kutana hirîyê bi hevdû ve tê çêkirin. Saqoyê şivan û gavanan, û kumên kulavî du mînakên ku herî tên zanîn in.


telêr

text:
Ma ev jî mêr e,
zik telêr e,
 her ro du ro li bajêr e,
 heqêwîna neh-deh kêr e,
 ma ev jî mêr e, na welle!

ref: Lotikxane.com, 9/2006

forms:
telêrr
tilêr
tilêrr


wîna

etymology_text: Hevreha kurmancî mîna (herwiha bîna), farisî "manend", ji zimanên îranî


wêna

pos: pron

pos_title: Cînav

forms: wêne


misteqbel

text: Herçar axaftevan jî li ser rewşa kurdan û misteqbela wan reşbîn bûn û li gorî baweriya wan ji Îraqê, Tirkiyê û Îranê ra carê fersend çêbûye, lema jî heta ji wan were ewê kurdan biêşînin û gelek maf û îmkanan ji wan bigirin.

ref: Zinarê Xamo: Hindik - Rindik, zinarexamo.blogspot.com 10/2017

forms: musteqbel

etymology_text: Ji erebî مُسْتَقْبَل (mustaqbal) ji اِسْتَقْبَلَ (istaqbala, “dîtin, rastî hatin, hatin pêş, pêşwazî kirin”) ji قَبِلَ (qabila, “qebûl kirin, pêşwazî lê kirin”). Binêrin: qebûl.

ipa: /mɪstɛqˈbɛl/


istiqbal

glosses: oda mêhvanan, xurfeya pêşwaziyê, jûra pêşwaziyê

forms:
ئستقبال
istqbal

etymology_text: Ji erebî استقبال

ipa: /ɪstɪqˈbɑːl/

hyphenation: is·tiq·bal


avilke

glosses:
Neheng, hût, hûf, balîna,
ajelên mezin yên guhandar yên deryayî.

forms:
avîlke
awilke
awîlke

etymology_text: Ji av + -ilke.

кит

roman: kit

φάλαινα

roman: fálaina


balîna

glosses:
Neheng, avilke, hût, hûf,
ajelên mezin yên guhandar yên deryayî.

forms: بالینا

etymology_text: Ji îtalî balena ji latînî balaena ji yûnanî φάλλαινα (fállaina)


balet

text: Jenya Zurbaeva û Aza Celo Evdalî aktîvîstên gelek şahîyên kurdan û rojên bîranînê bûne û kedeke mezin kirine nava hişyarbûna gelê kurd li Gurcistanê. Salên dirêj xûşk û bira Natêlla û Vladîmîr Ecemovreqasvanên balêtê yên têatroya Lênîngradê (niha – Sankt-Pêtêrbûrg) ya ser navê Kîrov bûne. Gûram Acoev fûtbolîstekî Sovyeta berê yê navdar bû. Du xebatkarên radyoya kurdî ya “Dengê Rûsyayê” Karîna Fetî Sihanî û Leyla Êdûard jî kurdên Gurcistanê ne.

ref: Têmûrê Xelîl: Kurdên Ermenistanê yên Gurcistanê li ber çavan winda kirin, Nefel.com, 5/2011

forms:
bale
balêt

etymology_text: Ji fransî ballet.

ipa: /bɑːˈlɛt/

hyphenation: ba·let


xwînheram

glosses:
bîjî, weledzina, bîje,
zarokê ku ji du kesan welidiye ku ne jinûmêrên hev in
(peyvek pirr tal e û wek dijûn tê bikaranîn)

text: Keçikê bi destûra dê û bavê xwe heta niha bi 12 zilaman re zinê kiriye. De werin îcar vî qewmê xwînheram têxin şûna mirovan û bi wan bawer bibin! Hema bi Îsa û Muhammed heçê ku bêje "em û tirk birayên hev in", ciyê wan cehneme ye û ew ê di êgir de biçiqçiqin...

ref: Lotikxane.com, 6/2006

forms:
xwînheramtir (comparative)
herî xwînheram (superlative)
xwînheramtirîn (superlative)
xûnheram

etymology_text: Ji xwîn + heram.


şeytan

glosses: wek Şeytanî, mîna Şeytên, kesa/ê xirab yan xirabîxwaz, fêlbaz, hîlebaz:

forms:
شهیتان
(dengnasî: شەیطان)
Şeytan

etymology_text: Ji erebî شيطان (şeyṭan) ji îbranî שטן (şeṭan), hevreha aramî ܣܛܢܐ (şaṭana). Peyva îbranî yekser yan jî bi rêya aramî wek Σατάν (Satan) ketiye yûnaniya kevn û jê belavî hemû zimanên ewropî jî bûye: latînî Satān, fransî, almanî û îngilîzî Satan, spanî Satán, îtalî Satana, rusî Сатана (Satana), portugalî Satã... Li aliyekî din li Rojhilatê forma bi rêya erebî belav bûye: farisî شیطان (şeytan), tirkî Şeytan, hindî शैतान (şeytan), maratî सैतान (şeytan)...

𐕚𐔰𐕜𐔰𐕎𐔰𐔺

roman: saṭanay

ܣܛܢܐ

roman: sāṭānā

চৈতান

roman: soitan

шайтан

roman: šaytan

Сатана́

roman: Sataná

сатана́

roman: sataná

শয়তান

roman: śôẏtan

စာတန်

roman: catan

шайтӏа

roman: šajṭa

撒但

roman: saat³ daan⁶

撒旦

roman: saat³ daan³

撒殫

roman: saat³ daan¹

撒但

roman: Sat-than

撒旦

roman: Sat-tan

撒但

roman: Sādàn

撒殫

roman: Sādān

撒但

roman: Sat-tàn

Шуйтан

roman: Šujtan

الشَّيْطَان

roman: aš-šayṭān

إِبْلِيس

roman: ʾiblīs

սատանա

roman: satana

սատանայ

roman: satanay

شیطان

roman: šaytân

𐍃𐌰𐍄𐌰𐌽𐌰𐍃

roman: satanas

სატანა

roman: saṭana

शैतान

roman: śaitān

इबलीस

roman: iblīs

שָׂטָן

roman: satán

шулм

roman: şulm

чөткр

roman: çötkr

шайтан

roman: şaytan

සාතන්

roman: sātan

사탄

roman: satan

ຊາຕານ

roman: sā tān

सैतान

roman: saitān

شەيتان

roman: sheytan

شيطان

roman: šaytãn

сайтан

roman: saitan

шайтан

roman: şaitan

ꠡꠄꠔꠣꠘ

roman: śoetan

Сатана

roman: Satana

шайтон

roman: šayton

சாத்தான்

roman: cāttāṉ

షైతాన్

roman: ṣaitān

шейтан

roman: şeytan

шайтан

roman: šajtan

Шейтан

roman: Şeytan

សាតាំង

roman: saatang

បិសាច

roman: besaac

שׂטן

roman: sotn

Σατανάς

roman: Satanás

Σατάν

roman: Satán

Σατᾶν

roman: Satân

Σατανᾶς

roman: Satanâs

ipa: /ʃɛjtˤɑːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-şeytan.wav

hyphenation: şey·tan


şeytan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-şeytan.wav


ehrîmen

glosses: (li gor zerdeştiyê) şeytan, dijminê ahuramezda

forms:
ehrîman
ehreman

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /ɛhɾiːˈmɛn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-ehrîmen.wav

hyphenation: eh·rî·men


Şeytan

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: Afirandiyê ku guneh û xirabiyan bi mirovî dide kirin

text: Xedda' û xeberbezîn û telbîsŞagirdê şe'ameta wî ŞeytanŞermende ji guhtina wî Buhtan

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms: شەیطان

etymology_text: Ji erebî شيطان (şeyṭan) ji îbranî שטן (şeṭan), hevreha aramî ܣܛܢܐ (şaṭana). Peyva îbranî yekser yan jî bi rêya aramî wek Σατάν (Satan) ketiye yûnaniya kevn û jê belavî hemû zimanên ewropî jî bûye: latînî Satān, fransî, almanî û îngilîzî Satan, spanî Satán, îtalî Satana, rusî Сатана (Satana) (Satana), portugalî Satã... Li aliyekî din li Rojhilatê forma bi rêya erebî belav bûye: farisî شیطان (şeytan), tirkî Şeytan, hindî शैतान (şeytan), maratî सैतान (şeytan)...

𐕚𐔰𐕜𐔰𐕎𐔰𐔺

roman: saṭanay

ܣܛܢܐ

roman: sāṭānā

চৈতান

roman: soitan

шайтан

roman: šaytan

Сатана́

roman: Sataná

сатана́

roman: sataná

শয়তান

roman: śôẏtan

စာတန်

roman: catan

шайтӏа

roman: šajṭa

撒但

roman: saat³ daan⁶

撒旦

roman: saat³ daan³

撒殫

roman: saat³ daan¹

撒但

roman: Sat-than

撒旦

roman: Sat-tan

撒但

roman: Sādàn

撒殫

roman: Sādān

撒但

roman: Sat-tàn

Шуйтан

roman: Šujtan

الشَّيْطَان

roman: aš-šayṭān

إِبْلِيس

roman: ʾiblīs

սատանա

roman: satana

սատանայ

roman: satanay

شیطان

roman: šaytân

𐍃𐌰𐍄𐌰𐌽𐌰𐍃

roman: satanas

სატანა

roman: saṭana

शैतान

roman: śaitān

इबलीस

roman: iblīs

שָׂטָן

roman: satán

шулм

roman: şulm

чөткр

roman: çötkr

шайтан

roman: şaytan

සාතන්

roman: sātan

사탄

roman: satan

ຊາຕານ

roman: sā tān

सैतान

roman: saitān

شەيتان

roman: sheytan

شيطان

roman: šaytãn

сайтан

roman: saitan

hyphenation: Şey·tan


ahuramezda

glosses: (li gor zerdeştiyê) xweda, yezdan, dijminê ehrîmenî

forms: ahûramazda

ipa: /ɑːhʊɾɑːmɛzˈdɑː/

hyphenation: a·hu·ra·mez·da


xesb

glosses: Jêstandina bi kotekî, jêstandina bi zorê.

text: Cardin hewce ye ew mafên hevwelatîyê û gelek ên din ji kurdên li rojavayê Kurdistanê re bên dayîn, ku ji alîyê rejîma Baasê ya Şamê ve hatine xesb kirin.

ref: Gulan Avci: Ger ez bêm hilbijartin - Manîfestoya min di warê meseleya kurdî de, Netkurd.com 9/2006

forms:
xesp
xesip
xesib

etymology_text: Ji erebî غَصْب (ḡaṣb).

hyphenation: xesb


xesb kirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
xesb dikim (present)
xesb dikî (present)
xesb dike (present)
xesb dikin (present)
xesb bike (imperative singular)
xesb bikin (imperative plural)
xesb kir (past)
xesb kir (past)
xesb kir (past)
xesb kir (past)
xesb –k– (root present)
xesb –kir– (root past)
ez xesb dikim (indicative present positive)
ez xesb nakim (indicative present negative)
min xesb kir (indicative past positive)
min xesb nekir (indicative past negative)
tu xesb dikî (indicative present positive)
tu xesb nakî (indicative present negative)
te xesb kir (indicative past positive)
te xesb nekir (indicative past negative)
ew xesb dike (indicative present positive)
ew xesb nake (indicative present negative)
wê/wî xesb kir (indicative past positive)
wê/wî xesb nekir (indicative past negative)
em xesb dikin (indicative present positive)
em xesb nakin (indicative present negative)
me xesb kir (indicative past positive)
me xesb nekir (indicative past negative)
hûn xesb dikin (indicative present positive)
hûn xesb nakin (indicative present negative)
we xesb kir (indicative past positive)
we xesb nekir (indicative past negative)
ew xesb dikin (indicative present positive)
ew xesb nakin (indicative present negative)
wan xesb kir (indicative past positive)
wan xesb nekir (indicative past negative)
min xesb dikir (imperfect positive)
min xesb nedikir (imperfect negative)
min xesb kiribû (positive)
min xesb nekiribû (negative)
te xesb dikir (imperfect positive)
te xesb nedikir (imperfect negative)
te xesb kiribû (positive)
te xesb nekiribû (negative)
wê/wî xesb dikir (imperfect positive)
wê/wî xesb nedikir (imperfect negative)
wê/wî xesb kiribû (positive)
wê/wî xesb nekiribû (negative)
me xesb dikir (imperfect positive)
me xesb nedikir (imperfect negative)
me xesb kiribû (positive)
me xesb nekiribû (negative)
we xesb dikir (imperfect positive)
we xesb nedikir (imperfect negative)
we xesb kiribû (positive)
we xesb nekiribû (negative)
wan xesb dikir (imperfect positive)
wan xesb nedikir (imperfect negative)
wan xesb kiribû (positive)
wan xesb nekiribû (negative)
ez ê xesb bikim (future positive)
ez ê xesb nekim (future negative)
minê xesb kiribe (future perfect positive)
minê xesb nekiribe (future perfect negative)
tu yê xesb bikî (future positive)
tu yê xesb nekî (future negative)
teyê xesb kiribe (future perfect positive)
teyê xesb nekiribe (future perfect negative)
ew ê xesb bike (future positive)
ew ê xesb neke (future negative)
wê/wîyê xesb kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê xesb nekiribe (future perfect negative)
em ê xesb bikin (future positive)
em ê xesb nekin (future negative)
meyê xesb kiribe (future perfect positive)
meyê xesb nekiribe (future perfect negative)
hûn ê xesb bikin (future positive)
hûn ê xesb nekin (future negative)
weyê xesb kiribe (future perfect positive)
weyê xesb nekiribe (future perfect negative)
ew ê xesb bikin (future positive)
ew ê xesb nekin (future negative)
wanê xesb kiribe (future perfect positive)
wanê xesb nekiribe (future perfect negative)
min xesb kiriye (perfect positive)
min xesb nekiriye (perfect negative)
min xesb kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min xesb nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te xesb kiriye (perfect positive)
te xesb nekiriye (perfect negative)
te xesb kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te xesb nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî xesb kiriye (perfect positive)
wê/wî xesb nekiriye (perfect negative)
wê/wî xesb kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî xesb nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me xesb kiriye (perfect positive)
me xesb nekiriye (perfect negative)
me xesb kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me xesb nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we xesb kiriye (perfect positive)
we xesb nekiriye (perfect negative)
we xesb kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we xesb nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan xesb kiriye (perfect positive)
wan xesb nekiriye (perfect negative)
wan xesb kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan xesb nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez xesb bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez xesb nekim (present subjunctive negative)
(bila) min xesb kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min xesb nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu xesb bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu xesb nekî (present subjunctive negative)
(bila) te xesb kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te xesb nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew xesb bike (present subjunctive positive)
(bila) ew xesb neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî xesb kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî xesb nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em xesb bikin (present subjunctive positive)
(bila) em xesb nekin (present subjunctive negative)
(bila) me xesb kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me xesb nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn xesb bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn xesb nekin (present subjunctive negative)
(bila) we xesb kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we xesb nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew xesb bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew xesb nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan xesb kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan xesb nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min xesb bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min xesb nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min xesb kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min xesb nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te xesb bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te xesb nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te xesb kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te xesb nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî xesb bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî xesb nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî xesb kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî xesb nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me xesb bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me xesb nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me xesb kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me xesb nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we xesb bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we xesb nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we xesb kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we xesb nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan xesb bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan xesb nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan xesb kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan xesb nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê xesb bikira (present conditional positive)
minê xesb nekira (present conditional negative)
minê xesb kiribûya (preterite conditional positive)
minê xesb nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê xesb bikira (present conditional positive)
teyê xesb nekira (present conditional negative)
teyê xesb kiribûya (preterite conditional positive)
teyê xesb nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê xesb bikira (present conditional positive)
wê/wîyê xesb nekira (present conditional negative)
wê/wîyê xesb kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê xesb nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê xesb bikira (present conditional positive)
meyê xesb nekira (present conditional negative)
meyê xesb kiribûya (preterite conditional positive)
meyê xesb nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê xesb bikira (present conditional positive)
weyê xesb nekira (present conditional negative)
weyê xesb kiribûya (preterite conditional positive)
weyê xesb nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê xesb bikira (present conditional positive)
wanê xesb nekira (present conditional negative)
wanê xesb kiribûya (preterite conditional positive)
wanê xesb nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) xesb bike (imperative present positive)
(tu) xesb neke (imperative present negative)
(hûn) xesb bikin (imperative present positive)
(hûn) xesb nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji xesb + kirin.

ipa: /xɛsb kɪˈɾɪn/

hyphenation: xesb ki·rin


ultra-

pos: prefix

pos_title: Pêşgir

glosses: pêşgirek e maneya "pirr", "zêde" yan "bêsinor", "bêtixûb", "bêhed" dide

text: Tirkiyeya xwediya îdeolojiya dewletê ya ultranasyonalîst ya nijadperest, hê li bakurê Kurdistanêqetlîamên xwe didomîne.

ref: Gulan Avci: Ger ez bê hilbijartin - Manîfestoya min di warê meseleya kurdî de, Netkurd.com 9/2006


itibar

glosses: rûmet, nirx, giramî, pêbawerî, qedir, qîmet, kredî

text: Belê, her çiqas Yekîtîya Ewropayê xwedîyê îtîbareke gelek mezin e, lê nayê wê meneyê ku Swêd bêqîmet e. Bi hukumeteke rast û durust, welatê me dikare bi îmkanên xwe alîkarîya Kurdistanê bike: Alîkarîya demokrasîyê ji bo têkoşîna opozîsyona wan perçeyên ku ji alîyê Îranê, Sûrîyê û Tirkîyê ve tên îdare kirin û di eynî wextî de alîkarîya aborî û tîcaretê ya raste rast bi başûrê Kurdistanê re, ku her wekî îhtîyaciyek wê ya mezin bi ji nû ve îmkanên avakirinê heye. Em dikarin pirsa kurd bigihînin Yekîtîya Neteweyan û organên navneteweyî yên din. Em dikarin dîplomasîyê bigerînin ûdexmê li wan welatên ku ji kuştin û ezîyeta gelê kurd berpirs in bikin.

forms:
îtibar
îtîbar

etymology_text: Ji erebî اِعْتِبَار (iʿtibār).


itibar

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-itibar.wav


dexm

glosses: zext, fişar, pesto, sengî, neçarkirin, tade, kotek, zilm, stem

text: Em dikarin dîplomasîyê bigerînin û dexmê li wan welatên ku ji kuştin û ezîyeta gelê kurd berpirs in bikin.

forms: dexim

гнет

roman: gnet

hyphenation: dexm


putîn

glosses: cûnek pêlavên baskbilind e lê baskên wan ne hindî yê gezmeyan bilind in

forms: qundere

etymology_text: Deyn ji fransî bottine ji botte (“bot”) + -ine (“forma biçûkkirinê”).


cezme

text: Neqş û xetê ji qudretêNuqte û herf û cezme têBal û perên humayê zulf

forms:
cizme
cîzme
çezme
çizme
çîzme
gezme
gizme
gîzme
qundere
sendel

hyphenation: cez·me


çizme

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çizme.wav


tagalogî

ታጋሎገኛ

roman: tagalogäña

Тагалог

roman: Tagalog

तागालॉग

roman: tāgālŏg

Тагаль

roman: Tagalʹ

ट्यागालोग

roman: ṭyāgālog

ٹيگالاگ

roman: ṭيgālāg

таґальська

roman: tagalʹsʹka

Ταγαλογικά

roman: Tagalogiká

ipa: /tɑːɡɑːloːˈɡiː/

hyphenation: ta·ga·lo·gî


tagalogî

ipa: /tɑːɡɑːloːˈɡiː/


swahilî

forms: swahîlî

ስዋሂሊኛ

roman: səwahiliña

Суахілі

roman: Suaxili

суахили

roman: suahili

स्वाहिली

roman: svāhilī

스와힐리어

roman: seuwahillieo

Сувакили

roman: Suvakili

Суахили

roman: Suahili

سواہيلي

roman: soāhيlي

свагілі

roman: svahili

Σουαχίλι

roman: Souachíli


slovakî

glosses:
zimanê fermî yê Slovakyayê
(zimanek slavî yê nêzî çekî ye)

forms:
silovakî
silovakyayî
slovakyayî

etymology_text: Slovakya - -ya + -î

ስሎቫክኛ

roman: səlovakña

Славацкай

roman: Slavackaj

Славацкая

roman: Slavackaja

Словашки

roman: Slovaški

Սլովակերեն

roman: Slovakeren

სლოვაკური

roman: slovaḳuri

स्लोवाक

roman: slovāk

슬로바키아어

roman: seullobakia-eo

Словаконь

roman: Slovakonʹ

स्लोभाकियाली

roman: slobhākiyālī

Словацкий

roman: Slovackij

சுலொவேகியன்

roman: culovēkiyaṉ

Словак

roman: Slowaq

سلاواک

roman: slāvāk

словацька

roman: slovacʹka

סלאָװאַקיש

roman: slovakish

Σλοβακικά

roman: Slovakiká


slovakî

glosses: her tişta/ê Slovakyayê, gelê wê yan bi zimanê wê


slovenî

glosses:
zimanê fermî yê Slovenyayê
(zimanek slavî ye)

forms:
silovenî
silovenyayî
slovenyayî

etymology_text: :Slovenya - -ya + -î

ስሎቪኛ

roman: səloviña

Славенская

roman: Slavjenskaja

Словенски

roman: Slovenski

Սլովեներեն

roman: Sloveneren

სლავიანური

roman: slavianuri

स्लोवानी

roman: slovānī

슬로베니아어

roman: seullobenia-eo

Словенонь

roman: Slovenonʹ

स्लोभेनियाली

roman: slobheniyālī

Словенский

roman: Slovenskij

சுலொவேனியன

roman: culovēṉiyaṉa

Словения

roman: Sloweniya

سلويني

roman: sloيnي

словенська

roman: slovensʹka

סלאָװעניש

roman: slovenish

Σλοβενικά

roman: Sloveniká


slovenî

glosses: her tişta/ê Slovenyayê, gelê wê yan bi zimanê wê


Slovenya

forms:
Silovenya
Silovênya
Slovênya
Slovakya

etymology_text: Têkildarî slav (1)

Словентәыла

roman: Slovenṭ°əlā

Словениа

roman: Sloveniā

ስሎቬኒያ

roman: səloveniya

Словения

roman: Sloveniya

Славе́нія

roman: Slavjénija

স্লোভেনিয়া

roman: ślobheniẏa

Слове́ния

roman: Slovénija

ᏍᎶᏫᏂᎠ

roman: slowinia

斯洛維尼亞

roman: si¹ lok⁶ wai⁴ nei⁴ aa³

斯洛文尼亞

roman: si¹ lok⁶ man⁴ nei⁴ aa³

斯洛文尼亞

roman: Sīluòwénníyǎ

斯洛維尼亞

roman: Sīluòwéiníyǎ

سْلُوفِينِيَا

roman: slovēniyā

سلوفينيا

roman: slōfēnya, slōfīnya

سلوڤينيا

roman: slōvēnya, slōvīnya

Սլովենիա

roman: Slovenia

اسلوونی

roman: esloveni

სლოვენია

roman: slovenia

स्लोवेनिया

roman: sloveniyā

סְלוֹבֶנְיָה

roman: sloveniya

ස්ලොවෙනියාව

roman: sloweniyāwa

^슬로베니아

roman: Seullobenia

ສະໂລເວນີ

roman: sa lō wē nī

Словенија

roman: Slovenija

സ്ലൊവീന്യ

roman: slovīnya

Словени

roman: Sloveni

स्लोभेनिया

roman: slobheniyā

سلوۋېنىيە

roman: slowëniye

سلوويني

roman: slowení

Словения

roman: Sloveniä

မိူင်းသလူဝ်ႇဝေးၼီးယႃး

roman: móeng sǎ lò wée níi yáa

སི་ལོ་ཝེ་ནི་ཡ

roman: si lo we ni ya

ស្លូវេនី

roman: slouveinii

סלאָוועניע

roman: slovenye

Σλοβενία

roman: Slovenía


Slovenya

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Slovenya.wav


Slovakya

Словактәыла

roman: Slovāḳṭwəlā

Словакиа

roman: Slovāḳiā

ስሎቫኪያ

roman: səlovakiya

Словакия

roman: Slovakiya

Слава́кія

roman: Slavákija

Слава́ччына

roman: Slaváččyna

স্লোভাকিয়া

roman: ślobhakiẏa

Слова́кия

roman: Slovákija

斯洛伐克

roman: Sīluòfákè

ސުލޮވާކިއާ

roman: sulovākiā

سْلُوفَاكِيَا

roman: slovākiyā

سلوفاكيا

roman: slōfākya

سلوڤاكيا

roman: slōvākya

Սլովակիա

roman: Slovakia

اسلواکی

roman: eslovâki

სლოვაკეთი

roman: slovaḳeti

סְלוֹבַקְיָה

roman: slovakiya

ස්ලෝවැකියාව

roman: slōwækiyāwa

슬로바키아

roman: seullobakia

ສະໂລວາກີ

roman: sa lō wā kī

Словачка

roman: Slovačka

Словакија

roman: Slovakija

स्लोव्हाकिया

roman: slovhākiyā

Словак

roman: Slovak

سلوۋاكىيە

roman: slowakiye

سلواکيا

roman: salwākyā

Словакия

roman: Slovakiä

Словеньско

roman: Slovenʹsko

Словѣньско

roman: Slověnĭsko

မိူင်းသလူဝ်ႇဝႃးၵီးယႃး

roman: móeng sǎ lò wáa kíi yáa

Словакия

roman: Slowaqiya

སི་ལོ་ཕ་ཁེ

roman: si lo pha khe

Слова́ччина

roman: Slováččyna

Слове́ньско

roman: Slovénʹsko

ស្លូវ៉ាគី

roman: slouvaakii

סלאָוואַקיע

roman: slovakye

סלאָװאַקײַ

roman: slovakay

Σλοβακία

roman: Slovakía


Slovakya

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Slovakya.wav


tayî

forms:
taylandayî
taylandî
taylendayî
taylendî

Тайская

roman: Tajskaja

Тайландски

roman: Tajlandski

Թայլեզու

roman: Tʻaylezu

ტაიური

roman: ṭaiuri

थाई

roman: thāī

תאילנדית

sense: zimanê Taylendayê

타일랜드어

roman: taillaendeueo

대만어

roman: daemaneo

Таи

roman: Tai

Тайень

roman: Tajenʹ

Тай

roman: Taj

Тайский

roman: Tajskij

தாய

roman: tāya

Тайланд

roman: Tayland

تهائي

roman: tهائي

тайська

roman: tajsʹka

ភាសាសេសម

roman: phiəsaaseehmɔɔ

Ταϋλανδικά

roman: Taÿlandiká

Ταϊλανδικά

roman: Taïlandiká


tayî

glosses: her tişta/ê Taylendayê, gelê wê yan zimanê wê


tamîlî

forms: tamilî

etymology_text: Ji tamîl + -î

Թամիլերեն

roman: Tʻamileren

ტამილური

roman: ṭamiluri

तमिल

roman: tamil

तमिळ

roman: tamiḷ

तामिल

roman: tāmil

Тамильский

roman: Tamilʹskij

தமிழ்

roman: tamiḻ

Тамил

roman: Tamil

тамільська

roman: tamilʹsʹka

ភាសាទមិឡ

roman: phiəsaatmɨl

Ταμιλικά

roman: Tamiliká


tamîl

glosses: miletek e ku bi taybetî li Srîlankayê dijî

forms: tamil


urdûyî

glosses:
zimanê fermî yê Pakistanê
(pirr nêzî zimanê hindî ye lê bi alfabeya erebî tê nivîsîn)

forms:
urdu
urduyî
urdû
ûrdû
ûrdûyî

etymology_text: Ji ordî

उर्दू

roman: urdū

Урду

roman: Urdu

उर्दु

roman: urdu

اردو

roman: اrdo

Ουρντού

roman: Ourntoú


walonî

glosses: Zimanek romanî ye li Walonyayê tê peyivîn (lê ne fransiya Belçîkayê ye).

forms:
valonî
valonyayî
walonyayî

валонски език

roman: valonski ezik

왈론어

roman: walloneo

Валонски

roman: Valonski

Валлон

roman: Vallon

Валлонский

roman: Vallonskij

வாலூன

roman: vālūṉa

Валлонська

roman: Vallonsʹka

Βαλλωνικά

roman: Valloniká


Walonya

glosses: başûrê Belçîkayê, herêma fransîziman ya Belçîkayê

forms:
Valonya
Flanders

Валония

roman: Valonija

왈로니

roman: walloni

Валлония

roman: Vallonija

Βαλλωνία

roman: Vallonía


Flander

glosses: Bakurê Belçîkayê, herêma holendîziman ya Belçîkayê, devera flemanan.

forms:
Flanders
Walonya

Фламандия

roman: Flamandija

Фландрия

roman: Flandrija


Bruksel

glosses:
serbajarê Belçîkayê, paytextê Belçîkayê
(wek serbajarê Yekîtiya Ewropayê jî tê hesibandin)

ብሩክሴል

roman: bəruksel

ܒܪܘܟܣܠ

roman: brwksel

Брусе́ль

roman: Brusjélʹ

Брусэ́ль

roman: Brusélʹ

ব্রাসেল্স

roman: braśelśô

Брю́ксел

roman: Brjúksel

布魯塞爾

roman: bou³ lou⁵ coi³ ji⁵

布魯塞爾

roman: Bùlǔsài'ěr

بْرُوكْسِل

roman: brūksil

بركسل

roman: braksal

Բրյուսել

roman: Bryusel

بروکسل

roman: bruksel

بروسل

roman: brusel

ბრიუსელი

roman: briuseli

ब्रुसेल्स

roman: brusels

בְּרִיסֶל

roman: brisel

Брюссель

roman: Bryusselʹ

Брюссель

roman: Brjusselʹ

^브뤼셀

roman: Beurwisel

^브류쎌

roman: Beuryussel

ບັສເຊລລ໌

roman: bat sēn la

Брисел

roman: Brisel

ബ്രസല്സ്

roman: brasalsŭ

ब्रसेल्स

roman: braselsa

بريۇسسېل

roman: bryussël

بروکسل

roman: bruksél

Брюссель

roman: Brüssel

Брюссе́ль

roman: Brjussélʹ

Брюссел

roman: Bryussel

பிரசல்ஸ்

roman: piracals

Брюссель

roman: Bryussel’

པུའུ་ལུའུ་སེར

roman: pu'u lu'u ser

برسلز

roman: brasalz

برسل

roman: brasal

ព្រុចសែល

roman: prucsael

בריסל

roman: brisl

Βρυξέλλες

roman: Vryxélles

Βρυξέλλαι

roman: Vryxéllai


Yekîtiya Ewropayê

glosses: yekîtiyeke aborî, civakî û siyasî ya welatên Ewropayê ye

text: Rêveberê ofîsa rizgar kirina rewandiyên êzdî li Duhokê Husên Kuru îro 08.07.2019ê ragehand, derbarê rewşa rizgarbûyên êzdî de agahî ji Yekitiya Ewropa (YE) re hate dayîn.

ref: Kurmancî Bas, Derbarê rewşa rizgarbûyên êzdî de agahî ji YE re hate dayîn! https://web.archive.org/https://www.basnews.com/kr/babat/532326 arşîv, 07.08.2019

forms:
یەکێتیی ئەورووپا
Yekîtiya Ewropî

etymology_text: Wergerandina yekser ji îngilîzî European UnionYekîtî + -ya + Ewropa + -yê.

Европатәи Аидгыла

roman: Evroṗāṭ°i Āidgəlā

አውሮፓ ህብረት

roman: ʾäwropa hbrät

Европа берләшмәһе

roman: Yevropa berläšmähe

Еўрапе́йскі Саю́з

roman: Jeŭrapjéjski Sajúz

Еўрасаю́з

roman: Jeŭrasajúz

Эўрапе́йскі Зьвяз

roman: Eŭrapjéjski Zʹvjaz

ইউরোপীয় ইউনিয়ন

roman: iurōpiẏo iuniẏon

Европе́йски съю́з

roman: Evropéjski sǎjúz

Евросъю́з

roman: Evrosǎjúz

Европын холбоо

roman: Jevropyn xolboo

Европан барт

roman: Ewropan bart

Европакэн Союз

roman: Evropakėn Sojuz

Европа Пӗрлешӗвӗ

roman: Evropa Pĕrlešĕvĕ

الِٱتِّحَاد الْأُورُوبِيّ

roman: al-ittiḥād al-ʾūrūbiyy

Եվրամիություն

roman: Evramiutʻyun

Եվրոպական Միություն

roman: Evropakan Miutʻyun

اِتِّحادِیِهٔ اُروپا

roman: ettehâdiye-ye orupâ

اِتِّحادِیِهٔ اُروپایی

roman: ettehâdiye-ye orupâyi

યુરોપિયન યુનિયન

roman: yuropiyan yuniyan

ევროპის კავშირი

roman: evroṗis ḳavširi

ევროკავშირი

roman: evroḳavširi

यूरोपीय संघ

roman: yūropīya saṅgh

הַאִיחוּד הַאֵירוֹפִּי

roman: ha-ikhúd ha-eirópi

ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ

roman: yurōpina okkūṭa

Эвропалык Союз

roman: Evropalık Soyuz

යුරෝපා සංගමය

roman: yurōpā saṁgamaya

^유럽 연합

roman: Yureop yeonhap

^유럽 동맹

roman: Yureop dongmaeng

^유럽 련합

roman: Yureop ryeonhap

ສະຫະພາບເອີລົບ

roman: sa ha phāp ʼœ̄ lop

ສະຫະພາບເອີຣົບ

roman: sa ha phāp ʼœ̄ rop

Европска Унија

roman: Evropska Unija

യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ

roman: yūṟōpyan yūṇiyan

यूरोपीय संघ

roman: yūropīy saṅgha

ევროპაშ რსხუ

roman: evroṗaš rsxu

Явропонь Соткс

roman: Javroponʹ Sotks

Европын Холбоо

roman: Jevropyn Holboo

Европын Нэгдэл

roman: Jevropyn Negdel

युरोपेली संघ

roman: yuropelī saṅgha

Европӕйы Цӕдис

roman: Evropæjy Cædis

ياۋروپا ئىتتىپاقى

roman: yawropa ittipaqi

اروپایي ټولنه

roman: orupāyi ṭolᶕna

Еуропа одағы

roman: Europa odağy

Европе́йский сою́з

roman: Jevropéjskij sojúz

Евросою́з

roman: Jevrosojúz

Евро́пска у́нія

roman: Evrópska únija

Иттиҳоди Аврупо

roman: Ittihodi Avrupo

Иттиҳодияи Аврупо

roman: Ittihodiyayi Avrupo

Иттиҳодияи Аврупоӣ

roman: Ittihodiyayi Avrupoyī

ஐரோப்பிய ஒன்றியம்

roman: airōppiya oṉṟiyam

ఐరోపా సమాఖ్య

roman: airōpā samākhya

Аурупа берлеге

roman: Aurupa berlege

ኤውሮጳዊ ሕብረት

roman: ʾewrop̣awi ḥbrät

یُورَپی اِتِّحاد

roman: yūrapī ittiḥād

Європе́йський Сою́з

roman: Jevropéjsʹkyj Sojúz

សហភាពអឺរ៉ុប

roman: sɑɑhphiəpʼəɨrop

Эуропа Холбоһуга

roman: Europa Xolbohuga

אייראָפּעיִשער פֿאַרבאַנד

roman: eyropeisher farband

Ευρωπαϊκή Ένωση

roman: Evropaïkí Énosi

ipa: /jɛkiː'tɪjɑː ɛwɾoː'pɑːjeː/


Neteweyên Yekbûyî

glosses: yekîtiya cîhanî ya welatan ku nêzî 200 dewlet tê de endam in û bo aştiyê û rêgirtina li cengan dixebite

forms:
Neteweyên Hevgirtî
Neteweyên Yekgirtî

etymology_text: Ji Neteweyên + Yekbûyî.


qam

glosses: bejn, bejnûbal, bal, dirêjiya leşê mirovî

forms: qem

ipa: /qɑːm/

hyphenation: qam


qam

glosses:
laq, qaç, çîp, lûlaq, ling
(ji çokî ber bi jêr)

text: Model û mankêna qamdirêj û hinekî xweşik Tugba Ozay di bernama stranbêjê Bîngolî Îzzet Yildizhan de got, „kuro Izzeto, hingî bejna min dirêj e (1.82 santîm) ez nikarim ji xwe re mêrekî bibînim haa! Herkes ji bejna min û lotikên min ditirse, wilo here ezê di mala bavê xwe de biperixim kuro“ û doza mêrekî lê kir.

ref: Lotikxane.com 9/2006


têkiliyên zayendî

glosses: perîn, seks, cotbûna nêr û mêyan, guhnelî, gankirin

glosses: cotbûn, gan^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: têkiliyên cinsî

etymology_text: Ji têkiliyên + zayendî.


çeqel

glosses:
Wawik, torî, şeqel,
cûnek seyên kûvî ye û bi taybetî li Afrîkayê peyda dibe.

glosses: hîlebaz, fêlbaz, cambaz, lêbker, pîs, pespaye, kone, rûvî

forms: چەقەل

etymology_text: hevreha soranî چهقهڵ (çeqeł), farisî شغال (şeẍal), sanskrîtî सृगाल (sṛgale), hemû ji proto-îranî. Çakal ya tirkî û peyvên hevwate bi zimanên ewropî ji zimanên hindo-îranî hatine wergirtin: îngilîzî jackal, fransî chakal, almanî Schakal, spanî û portugalî chacal, rusî шакал (şakal).


wawik

glosses:
Çeqel, torî, şeqel,
cûnek seyên kûvî ye û bi taybetî li Afrîkayê peyda dibe.

forms:
wawîk
wawk

etymology_text: Ji erebî واوي (wawî) + kurdî -ik


torî

glosses: Cûnek seyên kûvî ye û bi taybetî li Afrîkayê peyda dibe.

forms: torîk


torî

glosses: Hozek anku eşîrek kurdî ye (bi taybetî li Bakurê Kurdistanê).

glosses: Devoka kurmancî ya ku ew hoz pê dipeyive.


torîtî

glosses: ecemîtî, naîvbûn, nezanî, cehalet, cehl^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
torî
tortî

etymology_text: Ji tor + -îtî.


naşîtî

glosses: xişîmî, cahilî, torîtî, naîvîtî, nezanî, ecemîtî, cehalet, cehl

text: Ew bîranînên zarotî û naşîtiyê ku wî behs kirin, Ferda geş kir, bi wê geşiyê wî jî behsa bîranîneke xwe û wî kir.

ref: Firat Cewerî, Payiza Dereng, Avesta, 2014, r. 18

forms:
cahilbûn
negihiştîtî
naîvbûn
nezanbûn

etymology_text: Ji naşî + -tî.

无知

roman: wú zhī

անտեղյակություն

roman: anteġyakutʻyun

մոլորություն

roman: molorutʻyun

جهل

roman: cehel

نادانی

sense: cahilî

بیسوادی

roman: bîsewadî

άγνοια

roman: ágnoia

αμάθεια

roman: amátheia

αμορφωσιά

roman: amorfosiá


xişîmî

glosses: naşîtî, cahilî, torîtî, ecemîtî, naîvîtî, nezanî

glosses: negihiştîtî, naîvbûn, cehalet, cehl^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
xeşîmî
xeşîmîtî
xeşîmtî
xişîmîtî
xişîmtî

etymology_text: Ji xişîmî + -tî.


cahilî

glosses: naşîtî, xişîmî, torîtî, ecemîtî, naîvîtî

glosses: cehalet, nezanî, cehl, negihiştîtî, naîvbûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
cahêlî
cahêlîtî
cahêltî
cahilîtî
cahiltî

etymology_text: Ji cahil + -î


cahil

glosses: nexwendewar, bêsewad, kesa/ê ku xwendin û nivîsînê nizane

text:
Emma di yetîm û bêmecal in
Fi l-cumle ne cahil û nezan in
Belkî di sefîl û bêxwidan in

glosses: xişîm, naşî, nezan, tor, ecemî, nefama, negihiştî, netêgihiştî, nezan, saf, xav, dilsaf, dilpak, dilpaqij

forms:
cahiltir (comparative)
herî cahil (superlative)
cahiltirîn (superlative)
cahêl

etymology_text: Ji erebî جَاهِل (jāhil).

безграмотный

roman: bezgramotnyj

αγράμματος

roman: agrámmatos

hyphenation: ca·hil


cahil

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-cahil.wav


doskî

glosses: hozek anku eşîrek kurd e li Behdînan û Colemêrgê

text: Li Gevera Çolemêrgê Arif Çobanê ji eşîra Doskî ku zewicî û bavê şeş zarokan e, keça bi navê H.A (19) a ji eşîraertoşiyan direvîne û dibe sedemê şerekî mezin.

forms:
dostikî
dostkî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


ertoşî

forms: ertûşî


narsîst

glosses:
xweperist, xwehez, xweheyran, heyrana/ê xwe, egoîst,
kesa/ê ku pirr ji xwe hez dike,
kesa/ê ku xwe pirr rind û jêhatî dihesibîne

text: Li gora lêkolîna ku zanyarên ZanîngehaKalîforniya Drew Pinsky û Mark Young li ser 200 navdarên cîhanê çêkiriye, kesên binavûdeng û naskirî kesên herî narsîst in. Ev kesên ku pengizîne derveyî civaka xwe û hinekî navdar bûne, xwe di ser civaka xwe re dibînin û civakê bi qirûşekî hesab nakin.

etymology_text: Deyn ji tirkî narsist ji îngilîzî narcissist.

нарцисист

roman: narcisist

ναρκισσιστόσ

roman: narkissistós


qurûş

glosses: 1/100 derhem yan 1/100 lîre, 0, 01 derhem yan 0, 01 lîre

forms:
qirûş
qurîş
قورووش

etymology_text: Hevreha tirkî kuruş, erebî قروش (qurûş), îbranî גרוש (gruş), yûnanî γρόσι (grósi), bulgarî, rusî û ukraynî грош (groş), romanî groş, albanî grosh, çekî groš, polonî grosz, mecarî garas, lîtwanî grašis, estonî kross, almanî Groschen, îngilîzî groat, hemû ji îtalî [Peyv?]denaro grosso (hûrdeyêgir / girs) ji grosso (gir, girs, zexm ji latînî grossus ji proto-hindûewropî *gʷres-. Piraniya navên din jî yên pareyênRojhilata Navîn ji Ewropayê hatine wergirtin: dirav, dînar, derhem, lîre, filis, pûl. Lê pare / pere peyveka îranî ye.

пиастър

roman: piastǎr

піастр

roman: piastr

ipa: /qʊˈɾuːʃ/

hyphenation: qu·rûş


derhem

glosses: yekîneya diravî ya wî welatî, 1000 filis

glosses: yekîneya diravî ya wî welatî, 100 santîm

forms:
دهرههم
derem
direm
dirhem
drakma

ipa: /dɛɾˈhɛm/

hyphenation: der·hem


dirhem

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dirhem.wav


dînar

glosses:
navê pareyê hin welatan e
(wek: Iraq, Kuwêt, Urdin, Cezayîr, Lîbya, Yemen, Sûdan, Tunîsya, Sirbistan, Makedonya)

text: Minnet ji Xudayî ko bi 'ebdê xwe Melayîiksîra xema 'işqê, ne dînar û direm da

forms:
دینار
aqçe
çerxî
derhem
dirav
dolar
drakma
ewro
euro
filis
mark
pare
pere
pûl
qurûş

etymology_text: Ji erebî دينار (dînar) ji aramî דינרא (dînara) ji latînî dēnārius (pareyekêhûrde yê zîvîn yê Imparatoriya Romî, hevberî 10 asan yan 4 "sēstertius") ji dēna (herdeh) + -ārius ji ber ku her dînar 10 beramberî 10 hûrdeyên bi navê "as" bûn, "dēna" ji decem (deh) ku hevreha "deh" ya kurdî ye. Di hin zimanên ewropî de wek navê giştî yê pareyan li kar e: îtalî denaro, spanî dinero, portugalî dinheiro... Di hin zimanan de jî bi maneya hin pareyên taybet: fransî denier (hûrdeyek bû). Piraniya navên din jî yên pareyan ji Ewropayê hatine Rojhilata Navîn: dirav, derhem, pûl, filis, qurûş...

ipa: /diːˈnɑːɾ/

hyphenation: dî·nar


riyal

glosses: navê diravê Îranê û Erebistana Siûdî û Qeterê û Umanê û Yemenê û hin welatên din

forms: reyal

etymology_text: Bi rêya erebî yan farisî ji spanî real ji latînî [Peyv?]realis (rast, heyî, reel, real) ji res (tişt)


ریال

glosses: riyal, diravê Îranê û Erebistana Siûdî û hin welatên din


filis

forms:
fils
derhem
dînar
dolar

etymology_text: Ji erebî فلس (filis) ku yekhejmarkirin peyva فلوس (fulûs) e ku ji aramî פולס (polus) ji yûnanî οβολός (ovolós) / οβελός (obolos / obêlos: hûrde < asink) e. Heman peyv bi rêya aramî wek "pûl" ketiye kurdî û farisî jî, binere: "pûl".


fils

text: Jésus est le fils de Marie.

forms:
fille (feminine)
garçon

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-fils (enfant).wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-0x010C-fils (pluriel de fil).wav

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-fils.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-fils.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-fils.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Exilexi-fils.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-fils.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-fils.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-fils.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-fils.wav


garçon

glosses: kurr, lawik, mirovên nêr yên hê mezin nebûne

forms: fille (feminine)

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-garçon.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Benoît Prieur-garçon.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-garçon.wav

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-garçon.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-garçon.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines1-garçon.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines3-garçon.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines5-garçon.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines4-garçon.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines2-garçon.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines6-garçon.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-garçon.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-garçon.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-garçon.wav


garson

glosses:
xwaringêrr, vexwaringêrr, berdestk, berkar, muxbeçe,
kesa/ê ku li restoranê xwarin û vexwarinê raberî mişteriyan dike

text: Mêvên, matmayî, serê xwe li garson zivirand û bêhemdê xwe gotê: - Navê min Rasîn e, ne Rastîn. Lê kê navê min daye te?!

ref: Şahînê Bekirê Soreklî: Veger, roman, Kovara Mehname, hj. 79, 9/2006

etymology_text: Ji fransî garçon.


şatman

text: Otomobîlên ji şatmanên xwe dûyê şewitandina mazot û benzîna ji radeya arzan puff dikirinî derve hêdî-hêdî di nav mirovan de diliviyan.

ref: Kovara Mehname, Veger, Şahînê Bekirê Soreklî, hj. 79, 9/2006

text: Divê xwediyên erebe, kamyon, patoz û terektoran amûra bêdengkirina şatmanan siwar bikin, kesên ku vê bi kar neynin dê werin cezakirin. Ji çiruska dumana erebe û kamyonan dibe sedema şewatan.

ref: Ji bo rêgirtina li ber şewatan tedbîr hatin girtin https://web.archive.org/http://www.hawarnews.com/kr/haber/ji-bo-rgirtina-li-ber-sewatan-tedbr-hatin-girtin-h31011.html arşîv, hawarnews.com, 2020


kitûmat

forms:
kit-û-mat
kit û mat


tekûtûk

glosses: kitûmat, tek-tek, yek-yek, ne gelek bi carekê

glosses: kêm^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
tek-û-tûk
tek û tûk

etymology_text: tek


peya kirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
peya dikim (present)
peya dikî (present)
peya dike (present)
peya dikin (present)
peya bike (imperative singular)
peya bikin (imperative plural)
peya kir (past)
peya kir (past)
peya kir (past)
peya kir (past)
peya –k– (root present)
peya –kir– (root past)
ez peya dikim (indicative present positive)
ez peya nakim (indicative present negative)
min peya kir (indicative past positive)
min peya nekir (indicative past negative)
tu peya dikî (indicative present positive)
tu peya nakî (indicative present negative)
te peya kir (indicative past positive)
te peya nekir (indicative past negative)
ew peya dike (indicative present positive)
ew peya nake (indicative present negative)
wê/wî peya kir (indicative past positive)
wê/wî peya nekir (indicative past negative)
em peya dikin (indicative present positive)
em peya nakin (indicative present negative)
me peya kir (indicative past positive)
me peya nekir (indicative past negative)
hûn peya dikin (indicative present positive)
hûn peya nakin (indicative present negative)
we peya kir (indicative past positive)
we peya nekir (indicative past negative)
ew peya dikin (indicative present positive)
ew peya nakin (indicative present negative)
wan peya kir (indicative past positive)
wan peya nekir (indicative past negative)
min peya dikir (imperfect positive)
min peya nedikir (imperfect negative)
min peya kiribû (positive)
min peya nekiribû (negative)
te peya dikir (imperfect positive)
te peya nedikir (imperfect negative)
te peya kiribû (positive)
te peya nekiribû (negative)
wê/wî peya dikir (imperfect positive)
wê/wî peya nedikir (imperfect negative)
wê/wî peya kiribû (positive)
wê/wî peya nekiribû (negative)
me peya dikir (imperfect positive)
me peya nedikir (imperfect negative)
me peya kiribû (positive)
me peya nekiribû (negative)
we peya dikir (imperfect positive)
we peya nedikir (imperfect negative)
we peya kiribû (positive)
we peya nekiribû (negative)
wan peya dikir (imperfect positive)
wan peya nedikir (imperfect negative)
wan peya kiribû (positive)
wan peya nekiribû (negative)
ez ê peya bikim (future positive)
ez ê peya nekim (future negative)
minê peya kiribe (future perfect positive)
minê peya nekiribe (future perfect negative)
tu yê peya bikî (future positive)
tu yê peya nekî (future negative)
teyê peya kiribe (future perfect positive)
teyê peya nekiribe (future perfect negative)
ew ê peya bike (future positive)
ew ê peya neke (future negative)
wê/wîyê peya kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê peya nekiribe (future perfect negative)
em ê peya bikin (future positive)
em ê peya nekin (future negative)
meyê peya kiribe (future perfect positive)
meyê peya nekiribe (future perfect negative)
hûn ê peya bikin (future positive)
hûn ê peya nekin (future negative)
weyê peya kiribe (future perfect positive)
weyê peya nekiribe (future perfect negative)
ew ê peya bikin (future positive)
ew ê peya nekin (future negative)
wanê peya kiribe (future perfect positive)
wanê peya nekiribe (future perfect negative)
min peya kiriye (perfect positive)
min peya nekiriye (perfect negative)
min peya kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min peya nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te peya kiriye (perfect positive)
te peya nekiriye (perfect negative)
te peya kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te peya nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî peya kiriye (perfect positive)
wê/wî peya nekiriye (perfect negative)
wê/wî peya kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî peya nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me peya kiriye (perfect positive)
me peya nekiriye (perfect negative)
me peya kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me peya nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we peya kiriye (perfect positive)
we peya nekiriye (perfect negative)
we peya kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we peya nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan peya kiriye (perfect positive)
wan peya nekiriye (perfect negative)
wan peya kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan peya nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez peya bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez peya nekim (present subjunctive negative)
(bila) min peya kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min peya nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu peya bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu peya nekî (present subjunctive negative)
(bila) te peya kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te peya nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew peya bike (present subjunctive positive)
(bila) ew peya neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî peya kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî peya nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em peya bikin (present subjunctive positive)
(bila) em peya nekin (present subjunctive negative)
(bila) me peya kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me peya nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn peya bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn peya nekin (present subjunctive negative)
(bila) we peya kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we peya nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew peya bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew peya nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan peya kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan peya nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min peya bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min peya nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min peya kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min peya nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te peya bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te peya nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te peya kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te peya nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî peya bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî peya nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî peya kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî peya nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me peya bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me peya nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me peya kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me peya nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we peya bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we peya nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we peya kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we peya nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan peya bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan peya nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan peya kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan peya nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê peya bikira (present conditional positive)
minê peya nekira (present conditional negative)
minê peya kiribûya (preterite conditional positive)
minê peya nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê peya bikira (present conditional positive)
teyê peya nekira (present conditional negative)
teyê peya kiribûya (preterite conditional positive)
teyê peya nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê peya bikira (present conditional positive)
wê/wîyê peya nekira (present conditional negative)
wê/wîyê peya kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê peya nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê peya bikira (present conditional positive)
meyê peya nekira (present conditional negative)
meyê peya kiribûya (preterite conditional positive)
meyê peya nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê peya bikira (present conditional positive)
weyê peya nekira (present conditional negative)
weyê peya kiribûya (preterite conditional positive)
weyê peya nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê peya bikira (present conditional positive)
wanê peya nekira (present conditional negative)
wanê peya kiribûya (preterite conditional positive)
wanê peya nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) peya bike (imperative present positive)
(tu) peya neke (imperative present negative)
(hûn) peya bikin (imperative present positive)
(hûn) peya nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji peya + kirin.

ipa: /pɛˈjɑː kɪˈɾɪn/

hyphenation: pe·ya ki·rin


peyakirin

ipa: /pɛjɑːkɪˈɾɪn/

hyphenation: pe·ya·ki·rin


berbexte

glosses: navsere, salmend, pîr, bitemen, temenmezin, êxtiyar

glosses: kal^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
berbextetir (comparative)
herî berbexte (superlative)
berbextetirîn (superlative)

etymology_text: ber- + bext + -e


navsere

glosses: Kesa/ê ku êdî ne genc e lê hê pîr jî nebûye; teqrîben kesên 30- ta 50/60-salî.

text: Karwanê me ji pênc hesp û panzdeh deveyan pêk dihat. Em daketin beriyê û me berê xwe da binxetê. Bi ser riya Şamê re, em çûn Beytullahê. Ez çi serê we biêşînim, ji efendimê xwe re bêjim, piştî me wezîfa xwe bicîh anî, ferz û sunnetên xwe kirin, em çûn cîhê Şeytanê lanetî. Me xîçik û kevir ji erdê civandin û avêtin wê koncala ku Şeytan tê de ye. Jinikek navsere ku li rex min bû, bi hêrs û tund kevir dicivandin, eniya xwe diqermiçand, awirên xwe tûj dikirin û digot: “Lanet li te be, tufû Şeytanê kor! Ha ji te re,geber bibe!”. Wilo dixuya ku, wê gelek derd û kul ji Şeytan dîtibûn. Wê kêliyê, rahişt kevirekî mezin ku bi qasî kulmekê bû, bilind kir, lê destê wê li hewa ma. Jinika li kêleka wê nehişt, bi milê wê girt û got: “Kembiyê, kurbiyê, wî kevirê mezin navêje Şeytên, tu jî mîna herkesî xîçikan biavêje, tu dê niha wî hêrs bikî, roja qiyametê, ger Şeytan û Xwedê li hev werin, welleh wê derpiyê te ji hev zîval-zîvalî bike, kesek nizane dê çi bîne serê te”!

ref: Edîp Polat: Dizan ji dizan dizî, Amidakurd.com, 10/2005

forms:
navseretir (comparative)
herî navsere (superlative)
navseretirîn (superlative)
nêvsere

etymology_text: Ji nav + ser + -e.

hyphenation: nav·se·re


geber

forms:
gebertir (comparative)
herî geber (superlative)
gebertirîn (superlative)
Gabar
xeber

etymology_text: Ji tirkî geber ji erebî قبر (qebere, “gor kirin, qebir kirin, binax kirin”). Binêre: qebir.

hyphenation: ge·ber


geber bûn

glosses:
sekitîn, mirin, cehimîn, belqitîn
(peyveke tel e û bêrêzî ye hemberî kesa/ê ku jê re tê gotin)

text: Sala 1226ê Z. Cengîz Xan geber bû, piçekî hêrişên Mongolan kêm û jar bûn, lê paş 4 salan dîsa bi harbûnek bê wekanî di bin alayên Sarûxan, Kîşloxan û Berdîxan de, hêriş û talan anîn ser dewleta Xuwarizman, ew kavil kirin û berê xwe dan ya Selcûqiyan jî... Wek agirekî bi zeviyên havînê keve, wilo Mongol ber bi rojava ve hatin.

ref: Cankurd: Şaha kurd Deyfe xatûn navekî mezin e di dîroka jinan de, Keskesor.info, 6/2006

forms:
geber dibim (present)
geber dibî (present)
geber dibe (present)
geber dibin (present)
geber bibe (imperative singular)
geber bibin (imperative plural)
geber bûm (past)
geber bûyî (past)
geber bû (past)

etymology_text: Ji geber + bûn.

ipa: /ɡɛˈbɛɾ buːn/

hyphenation: ge·ber bûn