parzinandin

glosses:
sefandin, palandin, palaftin, bijartin, pak kirin, paqij kirin, saf kirin, xwerû kirin, cincilandin, zelal kirin, sefandin, li bêjingê kirin, rafîne kirin
 maden/tiştên ku têne paqijkirin

text: Wî corê zêrî bikire yê ku bi agirî hatiye parzinandin.

forms:
diparzinînim (present)
diparzinînî (present)
diparzinîne (present)
diparzinînin (present)
biparzinîne (imperative singular)
biparzinînin (imperative plural)
parzinand (past)
parzinand (past)
parzinand (past)
parzinand (past)
–parzinîn– (root present)
–parzinand– (root past)
ez diparzinînim (indicative present positive)
ez niparzinînim (indicative present negative)
min parzinand (indicative past positive)
min neparzinand (indicative past negative)
tu diparzinînî (indicative present positive)
tu niparzinînî (indicative present negative)
te parzinand (indicative past positive)
te neparzinand (indicative past negative)
ew diparzinîne (indicative present positive)
ew niparzinîne (indicative present negative)
wê/wî parzinand (indicative past positive)
wê/wî neparzinand (indicative past negative)
em diparzinînin (indicative present positive)
em niparzinînin (indicative present negative)
me parzinand (indicative past positive)
me neparzinand (indicative past negative)
hûn diparzinînin (indicative present positive)
hûn niparzinînin (indicative present negative)
we parzinand (indicative past positive)
we neparzinand (indicative past negative)
ew diparzinînin (indicative present positive)
ew niparzinînin (indicative present negative)
wan parzinand (indicative past positive)
wan neparzinand (indicative past negative)
min diparzinand (imperfect positive)
min nediparzinand (imperfect negative)
min parzinandibû (positive)
min neparzinandibû (negative)
te diparzinand (imperfect positive)
te nediparzinand (imperfect negative)
te parzinandibû (positive)
te neparzinandibû (negative)
wê/wî diparzinand (imperfect positive)
wê/wî nediparzinand (imperfect negative)
wê/wî parzinandibû (positive)
wê/wî neparzinandibû (negative)
me diparzinand (imperfect positive)
me nediparzinand (imperfect negative)
me parzinandibû (positive)
me neparzinandibû (negative)
we diparzinand (imperfect positive)
we nediparzinand (imperfect negative)
we parzinandibû (positive)
we neparzinandibû (negative)
wan diparzinand (imperfect positive)
wan nediparzinand (imperfect negative)
wan parzinandibû (positive)
wan neparzinandibû (negative)
ez ê biparzinînim (future positive)
ez ê neparzinînim (future negative)
minê parzinandibe (future perfect positive)
minê neparzinandibe (future perfect negative)
tu yê biparzinînî (future positive)
tu yê neparzinînî (future negative)
teyê parzinandibe (future perfect positive)
teyê neparzinandibe (future perfect negative)
ew ê biparzinîne (future positive)
ew ê neparzinîne (future negative)
wê/wîyê parzinandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neparzinandibe (future perfect negative)
em ê biparzinînin (future positive)
em ê neparzinînin (future negative)
meyê parzinandibe (future perfect positive)
meyê neparzinandibe (future perfect negative)
hûn ê biparzinînin (future positive)
hûn ê neparzinînin (future negative)
weyê parzinandibe (future perfect positive)
weyê neparzinandibe (future perfect negative)
ew ê biparzinînin (future positive)
ew ê neparzinînin (future negative)
wanê parzinandibe (future perfect positive)
wanê neparzinandibe (future perfect negative)
min parzinandiye (perfect positive)
min neparzinandiye (perfect negative)
min parzinandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neparzinandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te parzinandiye (perfect positive)
te neparzinandiye (perfect negative)
te parzinandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neparzinandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî parzinandiye (perfect positive)
wê/wî neparzinandiye (perfect negative)
wê/wî parzinandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neparzinandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me parzinandiye (perfect positive)
me neparzinandiye (perfect negative)
me parzinandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neparzinandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we parzinandiye (perfect positive)
we neparzinandiye (perfect negative)
we parzinandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neparzinandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan parzinandiye (perfect positive)
wan neparzinandiye (perfect negative)
wan parzinandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neparzinandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biparzinînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neparzinînim (present subjunctive negative)
(bila) min parzinandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neparzinandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biparzinînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neparzinînî (present subjunctive negative)
(bila) te parzinandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neparzinandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biparzinîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neparzinîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî parzinandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neparzinandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biparzinînin (present subjunctive positive)
(bila) em neparzinînin (present subjunctive negative)
(bila) me parzinandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neparzinandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biparzinînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neparzinînin (present subjunctive negative)
(bila) we parzinandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neparzinandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biparzinînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neparzinînin (present subjunctive negative)
(bila) wan parzinandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neparzinandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min biparzinanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neparzinanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min parzinandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neparzinandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te biparzinanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neparzinanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te parzinandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neparzinandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biparzinanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neparzinanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî parzinandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neparzinandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me biparzinanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neparzinanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me parzinandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neparzinandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we biparzinanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neparzinanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we parzinandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neparzinandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan biparzinanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neparzinanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan parzinandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neparzinandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê biparzinanda (present conditional positive)
minê neparzinanda (present conditional negative)
minê parzinandibûya (preterite conditional positive)
minê neparzinandibûya (preterite conditional negative)
teyê biparzinanda (present conditional positive)
teyê neparzinanda (present conditional negative)
teyê parzinandibûya (preterite conditional positive)
teyê neparzinandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê biparzinanda (present conditional positive)
wê/wîyê neparzinanda (present conditional negative)
wê/wîyê parzinandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neparzinandibûya (preterite conditional negative)
meyê biparzinanda (present conditional positive)
meyê neparzinanda (present conditional negative)
meyê parzinandibûya (preterite conditional positive)
meyê neparzinandibûya (preterite conditional negative)
weyê biparzinanda (present conditional positive)
weyê neparzinanda (present conditional negative)
weyê parzinandibûya (preterite conditional positive)
weyê neparzinandibûya (preterite conditional negative)
wanê biparzinanda (present conditional positive)
wanê neparzinanda (present conditional negative)
wanê parzinandibûya (preterite conditional positive)
wanê neparzinandibûya (preterite conditional negative)
(tu) biparzinîne (imperative present positive)
(tu) neparzinîne (imperative present negative)
(hûn) biparzinînin (imperative present positive)
(hûn) neparzinînin (imperative present negative)

etymology_text: Ji proto-îranî *perz- (pak, paqij, xwerû, safî), hevrehap'rwd. պարզ (parz) ya ermenî ji zimanekî îranî hatiye deynkirin.

ipa: /pɑːɾzɪnɑːnˈdɪn/

hyphenation: par·zi·nan·din


parzinandin

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /pɑːɾzɪnɑːnˈdɪn/


menzûme

glosses: nezm, helbest, şiir, şewane, honrawe, beyt, qesîde, poêm, poezî

glosses: şiîr^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

პოეზია

roman: ṗoezia

поэзия

roman: poezija


felat

glosses: rizgarî, xilasî, azadî, azadbûna ji bindestiyê

forms: Ferat

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


misecil

glosses: teyîp, newar, amûra ku kaset pê tên guhdarîkirin yan tomarkirin

forms:
musecil
kompûter
radyo
televizyon

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]: mi- + secil


sicil

glosses: tomar, qeyd, bend, rejîster, lîste, katalog, menû

text: Defter kirin roja ewwulBaxwo bi xwe mohr kir sicilHavêt berata huccetê

ref: Feqiyê Teyran,

forms:
secil
secl
sicl
سجل
sicin
sercil

etymology_text: Ji erebî سجل (sicill) ji aramî ܣܓܠܬܐ (sigilta) ji latînî sigillātus (muhrkirî) ji sigillāre (muhr kirin) ji sigillo (muhr, nîşana biçûk) ji signum (nîşan, îşaret) ji proto-hindûewropî *sek- (birîn, durh kirin). Ji eynî rehî: sinyal, signal, îngilîzî sign (îmza) û seal (muhr), fransî sigle (kurtenav). Bi rêya erebî herwiha: misecil, tescîl.

notes:
sicil kirin
sicilkirin
sicilkirî


mîkro

glosses: mîkrofirne, firneya ku bi elektrîkê dixebite

forms:
mikro
sicin


mîkro

pos: adj

pos_title: Rengdêr

etymology_text: Ji îngilîzî micro ji yûnaniya kevn μικρός (mikrós, “hûr, biçûk”).


dînamît

text: Piştî 1961ê, peykerên Stalîn ji holê rabûn, li derveyî Goriyê, bajarê jidayikbûna wî li Gurcistanê. Li hezîrana 2010ê, serokkomar Mikhael Saakachvîlî li wir jî, peykerê wî herî mezin da rakirin. Wî her weha fermana dînamîtkirina abîdeya Kutaisiyê daye, ku ji bo bîranîna qehremanên sovyetî (ne tenê "rûs") yên şerê li dij Almanyaya nazî hatibû çêkirin.

ref: Jean-Marie Chauvier: Cinên Meydana Sor, wergerrandin: Simko Destan, Le Monde Diplomatique kurdî, hj. 19, 6/2011

forms: ديناميت

etymology_text: Ji yûnanî δύναμις (dýnamis, “hêz, qewet”)

дынаміт

roman: dynamit

динамит

roman: dinamit

炸藥

roman: zhàyào

ուժանակ

roman: užanak

बारूद

roman: bārūda

다이너 마이트

roman: daineo maiteu

باروت

roman: bārūt

hyphenation: dî·na·mît


antên

glosses: Amûra ku berê wê didin esmanan daku sînyalan werbigire (bi taybetî daku weşanên radyoyî û televizyonî pê bên wergirtin).

forms: anten

etymology_text: Bi riya fransî antenne, ji latînî antenna (“stûn”).

антэ́на

roman: anténa

আকাশ-তার

roman: akaśô-tar

天線

roman: tiānxiàn

هَوَائِيّ

roman: hawāʾiyy

ալեհավաք

roman: alehavakʻ

անտենա

roman: antena

آنتن

roman: ânten

ანტენა

roman: anṭena

एन्टेना

roman: enṭenā

ऐंटिना

roman: aiṇṭinā

מְשׁוֹשָׁה

roman: meshoshá

антенна

roman: antenna

ສາຍອາກາດ

roman: sāi ʼā kāt

संवेदानाग्र

roman: sauvedānāgra

антен

roman: anten

толқынтор

roman: tolqyntor

анте́нна

roman: antɛ́nna

வானலை வாங்கி

roman: vāṉalai vāṅki

محاس

roman: mḥās

អង់តែន

roman: ʔɑŋtaen

אַנטענע

roman: antene

κεραία

roman: keraía

ipa: /ɑːnˈteːn/

hyphenation: an·tên


Poland

pos: name

pos_title: Serenav

audio: LL-Q1860 (eng)-Soundguys-Poland.wav


Îngiltere

forms:
Ingiltere
Engiltere

etymology_text: Ji fransî Angleterre.


Dehak

glosses:
li gor mîtolojiya kurdî û îranî desthilatdarek xwînmêj bû û zarok ser jê dikirin
 lê ji alî Kawayê Asinger ve hat kuştin û ji ber hindê newroz tê pîrozkirin

forms:
Dihak
Duhak
Zehak
Zihak
Zuhak
Ejdeha


tevgerrîn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre tevgerîn.

etymology_text: Ji tev + gerrîn.


haber

text: Çırağın bir şeyden haberî yok.

text: Televizyondan dünya haberlerini izledi.

text: Sanattan haberî yok.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-haber.wav


paus

glosses: papa, pop, serokê ruhanî yê fileyên katolîk


interval

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-interval.wav


zayî

glosses: welidî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: zan yan zayîn

ipa: /zɑːˈjiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-zayî.wav

hyphenation: za·yî


nemerd

forms:
nemerdtir (comparative)
herî nemerd (superlative)
nemerdtirîn (superlative)

etymology_text: Ji ne- + merd.

ipa: /nɛˈmɛɾd/

hyphenation: ne·merd


persecution

glosses: çewsandin, tadelêkirin, zilmlêkirin, tepeserkirin

forms: prosecution


prosecution

forms: persecution

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-prosecution.wav


bêlibas

text:
Sorgul geriyane ze'feranî
Zanî ko perî di bêlibas in
Mehbûbê mehebbetê 'unas in

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

glosses: rût^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
bêlibastir (comparative)
herî bêlibas (superlative)
bêlibastirîn (superlative)

etymology_text: Ji bê- + libas.


enteres

glosses: balkêşbûn, xwestin, iştiyak, hez, hewes, meyl, arezû, xemxwerî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji latînî interesse


beşdarî

glosses: Pişikdarî, hevparî, şirîkî, mişterikî, beşdarbûn.

glosses: Amadebûna yan tevlîbûna di civînekê yan xebatekê de.

etymology_text: Ji beşdar + -î

ipa: /bɛʃdɑːˈɾiː/

hyphenation: beş·da·rî


şirîkî

glosses: pişikdarî, hevparî, mişterikî, beşdarî, şirîkbûn

glosses: beşdarbûn, hevpişkî, hevkarî, partnerî, kolaborasyon, koordînasyon, hevparbûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
şirîkatî
şirîkîtî
şirîktî

etymology_text: Ji şirîk + -î


zeliqandin

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: nûsikandin, lûsandin, pêve kirin, pêve asê kirin, xistin gel

forms:
dizeliqînim (present)
dizeliqînî (present)
dizeliqîne (present)
dizeliqînin (present)
bizeliqîne (imperative singular)
bizeliqînin (imperative plural)
zeliqand (past)
zeliqand (past)
zeliqand (past)
zeliqand (past)
–zeliqîn– (root present)
–zeliqand– (root past)
ez dizeliqînim (indicative present positive)
ez nazeliqînim (indicative present negative)
min zeliqand (indicative past positive)
min nezeliqand (indicative past negative)
tu dizeliqînî (indicative present positive)
tu nazeliqînî (indicative present negative)
te zeliqand (indicative past positive)
te nezeliqand (indicative past negative)
ew dizeliqîne (indicative present positive)
ew nazeliqîne (indicative present negative)
wê/wî zeliqand (indicative past positive)
wê/wî nezeliqand (indicative past negative)
em dizeliqînin (indicative present positive)
em nazeliqînin (indicative present negative)
me zeliqand (indicative past positive)
me nezeliqand (indicative past negative)
hûn dizeliqînin (indicative present positive)
hûn nazeliqînin (indicative present negative)
we zeliqand (indicative past positive)
we nezeliqand (indicative past negative)
ew dizeliqînin (indicative present positive)
ew nazeliqînin (indicative present negative)
wan zeliqand (indicative past positive)
wan nezeliqand (indicative past negative)
min dizeliqand (imperfect positive)
min nedizeliqand (imperfect negative)
min zeliqandibû (positive)
min nezeliqandibû (negative)
te dizeliqand (imperfect positive)
te nedizeliqand (imperfect negative)
te zeliqandibû (positive)
te nezeliqandibû (negative)
wê/wî dizeliqand (imperfect positive)
wê/wî nedizeliqand (imperfect negative)
wê/wî zeliqandibû (positive)
wê/wî nezeliqandibû (negative)
me dizeliqand (imperfect positive)
me nedizeliqand (imperfect negative)
me zeliqandibû (positive)
me nezeliqandibû (negative)
we dizeliqand (imperfect positive)
we nedizeliqand (imperfect negative)
we zeliqandibû (positive)
we nezeliqandibû (negative)
wan dizeliqand (imperfect positive)
wan nedizeliqand (imperfect negative)
wan zeliqandibû (positive)
wan nezeliqandibû (negative)
ez ê bizeliqînim (future positive)
ez ê nezeliqînim (future negative)
minê zeliqandibe (future perfect positive)
minê nezeliqandibe (future perfect negative)
tu yê bizeliqînî (future positive)
tu yê nezeliqînî (future negative)
teyê zeliqandibe (future perfect positive)
teyê nezeliqandibe (future perfect negative)
ew ê bizeliqîne (future positive)
ew ê nezeliqîne (future negative)
wê/wîyê zeliqandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nezeliqandibe (future perfect negative)
em ê bizeliqînin (future positive)
em ê nezeliqînin (future negative)
meyê zeliqandibe (future perfect positive)
meyê nezeliqandibe (future perfect negative)
hûn ê bizeliqînin (future positive)
hûn ê nezeliqînin (future negative)
weyê zeliqandibe (future perfect positive)
weyê nezeliqandibe (future perfect negative)
ew ê bizeliqînin (future positive)
ew ê nezeliqînin (future negative)
wanê zeliqandibe (future perfect positive)
wanê nezeliqandibe (future perfect negative)
min zeliqandiye (perfect positive)
min nezeliqandiye (perfect negative)
min zeliqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nezeliqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te zeliqandiye (perfect positive)
te nezeliqandiye (perfect negative)
te zeliqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nezeliqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî zeliqandiye (perfect positive)
wê/wî nezeliqandiye (perfect negative)
wê/wî zeliqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nezeliqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me zeliqandiye (perfect positive)
me nezeliqandiye (perfect negative)
me zeliqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nezeliqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we zeliqandiye (perfect positive)
we nezeliqandiye (perfect negative)
we zeliqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nezeliqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan zeliqandiye (perfect positive)
wan nezeliqandiye (perfect negative)
wan zeliqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nezeliqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bizeliqînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nezeliqînim (present subjunctive negative)
(bila) min zeliqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nezeliqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bizeliqînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nezeliqînî (present subjunctive negative)
(bila) te zeliqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nezeliqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bizeliqîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nezeliqîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî zeliqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nezeliqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bizeliqînin (present subjunctive positive)
(bila) em nezeliqînin (present subjunctive negative)
(bila) me zeliqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nezeliqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bizeliqînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nezeliqînin (present subjunctive negative)
(bila) we zeliqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nezeliqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bizeliqînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nezeliqînin (present subjunctive negative)
(bila) wan zeliqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nezeliqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bizeliqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nezeliqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min zeliqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nezeliqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bizeliqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nezeliqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te zeliqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nezeliqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bizeliqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nezeliqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî zeliqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nezeliqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bizeliqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nezeliqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me zeliqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nezeliqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bizeliqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nezeliqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we zeliqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nezeliqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bizeliqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nezeliqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan zeliqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nezeliqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bizeliqanda (present conditional positive)
minê nezeliqanda (present conditional negative)
minê zeliqandibûya (preterite conditional positive)
minê nezeliqandibûya (preterite conditional negative)
teyê bizeliqanda (present conditional positive)
teyê nezeliqanda (present conditional negative)
teyê zeliqandibûya (preterite conditional positive)
teyê nezeliqandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bizeliqanda (present conditional positive)
wê/wîyê nezeliqanda (present conditional negative)
wê/wîyê zeliqandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nezeliqandibûya (preterite conditional negative)
meyê bizeliqanda (present conditional positive)
meyê nezeliqanda (present conditional negative)
meyê zeliqandibûya (preterite conditional positive)
meyê nezeliqandibûya (preterite conditional negative)
weyê bizeliqanda (present conditional positive)
weyê nezeliqanda (present conditional negative)
weyê zeliqandibûya (preterite conditional positive)
weyê nezeliqandibûya (preterite conditional negative)
wanê bizeliqanda (present conditional positive)
wanê nezeliqanda (present conditional negative)
wanê zeliqandibûya (preterite conditional positive)
wanê nezeliqandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bizeliqîne (imperative present positive)
(tu) nezeliqîne (imperative present negative)
(hûn) bizeliqînin (imperative present positive)
(hûn) nezeliqînin (imperative present negative)
زهلقاندن

الصاق

roman: aṣ-ṣāq

ipa: /zɛlɪqɑːnˈdɪn/

hyphenation: ze·li·qan·din


zeliqandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


Zileyxa

glosses: jina mezinek Misirê ku li gor Quranê bû evîndara Ûsiv-pêxember lê wî nepejirand

forms:
Zelîxa
Zilêxa
Zuleyxa
Zulêxa


Ûsiv

glosses:
li gor dînên îbrahîmî pêxemberek bû, kurê Aqûb-pêxemberî bû,
 bi keşxetiya xwe navdar e û Zileyxa bû evîndara wî lê wî nepejirand

text: Ne ewladê di Yeqûb manEwê pîrê Yûsif xare

forms:
Îfis
Îsiv
Ûsif
Yûsif
Yûsuf
Yusuf

etymology_text: Bi riya erebî يُوسُف (yūsuf) ji îbranî יוסף (yoséf).

𐔺𐕒𐕚𐔴𐕢

roman: yosep

ዮሴፍ

roman: yosef

ܝܘܣܦ

roman: yausef

Іо́сіф

roman: Iósif

জোসেফ

roman: jośeph

ইউসুফ

roman: iuśuph

Йо́сиф

roman: Jósif

約瑟夫

roman: Yuēsèfu

يُوسُف

roman: yūsuf

يوسف

roman: yūsef

Հովսեփ

roman: Hovsepʻ

Յովսէփ

roman: Yovsēpʻ

یوسف

roman: yusof, yusef

იოსები

roman: iosebi

यूसुफ

roman: yūsuph

יוֹסֵף

roman: yoséf

^요셉

roman: Yosep

Јосиф

roman: Josif

یُوسُف

roman: Yusuf

Жүсіп

roman: Jüsıp

యోసేపు

roman: yōsēpu

Йо́сип

roman: Jósyp

Ἰωσήφ

roman: Iōsḗph

ipa: /uːˈsɪv/

hyphenation: Û·siv


Aqûb

glosses: Li gor Quranê û Tewratê pêxemberek bû, kurrê Îshaq-pêxemberî bû û neviyê Brahîm-pêxember û bavê Ûsivî bû.

text: Ne Harût û ne Marût manNe ewladê di Yeqûb manEwê pîrê Yûsif xare

forms:
Aqîb
Yaqûb
Ye'qûb
Yehqûb

𐔺𐔰𐕄𐕒𐔱

roman: yaḳob

Яҡуп

roman: Yaqup

Я́каў

roman: Jákaŭ

ইয়াকুব

roman: yaqub

Я́ков

roman: Jákov

雅各

roman: ngaa⁵ gok³

雅各

roman: Yǎgè

يَعْقُوب

roman: yaʿqūb

Հակոբ

roman: Hakob

Յակոբ

roman: Yakob

ያዕቆብ

roman: yaʿḳob

یعقوب

roman: ya'qub

იაკობი

roman: iaḳobi

याकूब

roman: yākūb

יַעֲקֹב

roman: ya'akov

야곱

roman: yagop

Јаков

roman: Jakov

ᠶᠠᡴᠣᠪ

roman: yakob

Жақып

roman: Jaqyp

ⲓⲁⲕⲱⲃ

roman: iakōb

Иа́ков

roman: Iákov

ยาโคบ

roman: yaa-kôhp

Я́ків

roman: Jákiv

יעקבֿ

roman: yakev

Ιακώβ

roman: Iakóv

Ἰακώβ

roman: Iakṓb


Brahîm

glosses: Li gor Quranê û Tewratê pêxemberek bû bavê û Ishaqî û Smaîlî bû û bi wî awayî bavkalê hemû israîlî û ereban e.

forms:
Birahîm
Ibrahîm
Îbrahîm
brahman

etymology_text: Ji erebî إِبْرَاهِيم (ʾibrāhīm).

ابراهيم

roman: Ibrahīm

ابراهیم

roman: Ibrāhīm


honrawe

glosses: Bi alfabeya latînî nivîsina هۆنراوە (honrawe).


poësie

audio: LL-Q14196 (afr)-Anon1314-poësie.wav


شعر

forms: še'r (romanization)

etymology_text: Ji erebî شِعْر (šiʿr).

شاعر

roman: šâ'er

audio: LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-شعر.wav

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-شعر.wav


poetry

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-poetry.wav


poezio

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-poezio.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-poezio.wav


چامه سرایی

glosses: helbestvanî, helbest, şiîr, nezm, hozanvanî


runous

etymology_text: Ji runo + -us.


manzume

glosses: helbestvanî, helbest, şiîr, nezm, menzûme


nazım

audio: LL-Q256 (tur)-UmutDevrim08-nazım.wav


കവിത

audio: LL-Q36236 (mal)-Vis M-കവിത.wav

audio: LL-Q36236 (mal)-Netha Hussain-കവിത.wav


dichtkunst

forms: Dichtkunst


têgih

glosses: Peyveke ku mefhûmeke xisûsî û spesîfîk yê bi şaxeke ilmî, hunerî, pîşeyî yan jî mijarekê ve girêdayî îfade dike.

forms:
تێگه
têgeh

etymology_text: Paşvesazî ji tê gihiştin.

ipa: /teːˈɡɪh/

hyphenation: tê·gih


sinifî

glosses: tebeqî, kozî, girseyî, refî, grûbî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji sinif + -î


hişdarî

glosses:
agadarkirin, haydarkirin, îkaz, miqatekirin,
ji talûkeyekê agadarkirin

text: Em hişdariyekê didin ko ev qanûn [ya hilbijartina meclisa wîlayetan] diyardeyeka reşbîn e û lêxebitînek e ko erebkirinê û derbederkirinê bike qanûnî û bajarê Kerkûkê kontrol bike, û ev jî ji aliyê pêkhateyên gelê Kurdistanê ve bi dijwarî têt red kirin.

ref: ji daxwiyaniyeke Konseya Serokatiya Kurdistanê û Konseya Partiyên Siyasî yên Kurdistanê, kurmanciya wê: Nefel.com, 7/2008

glosses: hişyarî, îxtar, bal, şîret, pend^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
hoşdarî
huşdarî

etymology_text: Ji hişdar + -î


luqmanî

glosses: duxtorî, tixtorî, cebarî, bijîşkbûn, êşnasî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji luqman + -î


hekîmî

text: Ateşek sirf e ji 'işqa te vewesta me lebalebQedehek taze ji 'işqê di ezel da me hekîmîJê dinoşîn hey û hey hê bi xwe cama me lebaleb

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms:
hakimî
hekemî

etymology_text: Ji hekîm + -î

ipa: /hɛkiːˈmiː/

hyphenation: he·kî·mî


nojdarî

forms:
nijdarî
nûjdarî

etymology_text: Ji nojdar + -î.

ipa: /noːʒdɑːˈɾiː/

hyphenation: noj·da·rî


doktorî

forms:
diktorî
duktorî
doxtorî
dixtorî
duxtorî
textorî
tixtorî
tuxtorî

etymology_text: Ji doktor + -î


teslîmiyet

glosses: teslîmbûn, radestî, destjêberdan, devjêberdan

etymology_text: Ji teslîm + -iyet.


qaholqut

glosses: kesa/ê ku daholê qiqute, kesa/ê ku li daholê dide, hosteyê/a daholê

forms:
daholkut
deholkut
deholqut

etymology_text: dahol + qutîn - în


tê nan

glosses: gan, niyan, seks pê re kirin, seks kirin

forms: tê niyan

etymology_text: tê (di + wê) + nan (2)

ناك

roman: nāk

ipa: /teː nɑːn/

hyphenation: tê nan

notes: tênan têniyan


fesad

glosses: sêf, newehî, buxtan, derew, virr, nerastî, xîlaf

text: Zahir meke tu vê 'inadêCarek vekuj agirê fesadêJ'ew paş-i tu bêxe weqt-i furset

forms: فهساد

etymology_text: Ji erebî فَسَاد (fasād).


fasid

text: Bawer kir û gote merdê qasid»Ey pîr, meke tu fikrê fasidGer fewt bikim cemî'ê ferdan

forms:
فاسد
fasiq

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].

hyphenation: fa·sid


zarîkirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji zarî + kirin.

ipa: /zɑːɾiːkɪˈɾɪn/


hilceniqîn

glosses:
terqilîn, varqilîn, veciniqîn,
ji nişkê ve hay ji tiştekê/î bûn,
ji nişkê ve hişyar bûn

forms:
helceniqîn
helciniqîn
hilciniqîn

etymology_text: Ji hil- + ceniqîn.

очнуться

roman: očnutʹsja

очухаться

roman: očuxatʹsja

ipa: /hɪld͡ʒɛnɪˈqiːn/

hyphenation: hil·ce·ni·qîn


irkilmek

glosses: veciniqîn, hilceniqin, hilpetikîn, hilperin, girij bûn, terqilîn, varqilîn


ürkmek

glosses: veceniqîn, terqilîn, varqilîn, hilceniqîn


divenire

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-divenire.wav


tornare

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-tornare.wav


awaken

glosses: şiyar bûn, veceniqîn, terqilîn, varqilîn, hilceniqîn


wach

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-wach.wav


werden

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-werden.wav


conscious

glosses: hişyar, haydar, agadar, hayjixwehe, biaga, bihay, li ser hişê xwe


miserly

pos: adv

pos_title: Hoker

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-miserly.wav


bê-êb

forms:
bê-êbtir (comparative)
herî bê-êb (superlative)
bê-êbtirîn (superlative)
bêêb
bê'êb
bêeyb

etymology_text: Ji bê- + êb.


bêqisûr

glosses: bêkêmasî, bê-êb, kamil, temam, perfekt, bêxeletî

text:
Pertew ji husnê heq lê
Da eksê bêqisûr bit
74. Baxê ji nû wereq lê-ş. (H. T. M.)

forms:
bêqisûrtir (comparative)
herî bêqisûr (superlative)
bêqisûrtirîn (superlative)
بێقسوور
bêqusûr
bêqusîrî

etymology_text: Ji bê- + qisûr.


saloxandin

glosses:
şayesandin, sêwirandin, salox dan, şayes kirin, şayes dan, ravekirin, sêwer kirin, bas kirin, qal kirin, vegotin,
derbirin, wesf dan, salox kirin, teswîr kirin, tesewir kirin

glosses: fesîh kirin, ron kirin, tefsîr kirin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
disaloxînim (present)
disaloxînî (present)
disaloxîne (present)
disaloxînin (present)
bisaloxîne (imperative singular)
bisaloxînin (imperative plural)
saloxand (past)
saloxand (past)
saloxand (past)
saloxand (past)
–saloxîn– (root present)
–saloxand– (root past)
ez disaloxînim (indicative present positive)
ez nisaloxînim (indicative present negative)
min saloxand (indicative past positive)
min nesaloxand (indicative past negative)
tu disaloxînî (indicative present positive)
tu nisaloxînî (indicative present negative)
te saloxand (indicative past positive)
te nesaloxand (indicative past negative)
ew disaloxîne (indicative present positive)
ew nisaloxîne (indicative present negative)
wê/wî saloxand (indicative past positive)
wê/wî nesaloxand (indicative past negative)
em disaloxînin (indicative present positive)
em nisaloxînin (indicative present negative)
me saloxand (indicative past positive)
me nesaloxand (indicative past negative)
hûn disaloxînin (indicative present positive)
hûn nisaloxînin (indicative present negative)
we saloxand (indicative past positive)
we nesaloxand (indicative past negative)
ew disaloxînin (indicative present positive)
ew nisaloxînin (indicative present negative)
wan saloxand (indicative past positive)
wan nesaloxand (indicative past negative)
min disaloxand (imperfect positive)
min nedisaloxand (imperfect negative)
min saloxandibû (positive)
min nesaloxandibû (negative)
te disaloxand (imperfect positive)
te nedisaloxand (imperfect negative)
te saloxandibû (positive)
te nesaloxandibû (negative)
wê/wî disaloxand (imperfect positive)
wê/wî nedisaloxand (imperfect negative)
wê/wî saloxandibû (positive)
wê/wî nesaloxandibû (negative)
me disaloxand (imperfect positive)
me nedisaloxand (imperfect negative)
me saloxandibû (positive)
me nesaloxandibû (negative)
we disaloxand (imperfect positive)
we nedisaloxand (imperfect negative)
we saloxandibû (positive)
we nesaloxandibû (negative)
wan disaloxand (imperfect positive)
wan nedisaloxand (imperfect negative)
wan saloxandibû (positive)
wan nesaloxandibû (negative)
ez ê bisaloxînim (future positive)
ez ê nesaloxînim (future negative)
minê saloxandibe (future perfect positive)
minê nesaloxandibe (future perfect negative)
tu yê bisaloxînî (future positive)
tu yê nesaloxînî (future negative)
teyê saloxandibe (future perfect positive)
teyê nesaloxandibe (future perfect negative)
ew ê bisaloxîne (future positive)
ew ê nesaloxîne (future negative)
wê/wîyê saloxandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nesaloxandibe (future perfect negative)
em ê bisaloxînin (future positive)
em ê nesaloxînin (future negative)
meyê saloxandibe (future perfect positive)
meyê nesaloxandibe (future perfect negative)
hûn ê bisaloxînin (future positive)
hûn ê nesaloxînin (future negative)
weyê saloxandibe (future perfect positive)
weyê nesaloxandibe (future perfect negative)
ew ê bisaloxînin (future positive)
ew ê nesaloxînin (future negative)
wanê saloxandibe (future perfect positive)
wanê nesaloxandibe (future perfect negative)
min saloxandiye (perfect positive)
min nesaloxandiye (perfect negative)
min saloxandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nesaloxandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te saloxandiye (perfect positive)
te nesaloxandiye (perfect negative)
te saloxandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nesaloxandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî saloxandiye (perfect positive)
wê/wî nesaloxandiye (perfect negative)
wê/wî saloxandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nesaloxandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me saloxandiye (perfect positive)
me nesaloxandiye (perfect negative)
me saloxandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nesaloxandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we saloxandiye (perfect positive)
we nesaloxandiye (perfect negative)
we saloxandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nesaloxandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan saloxandiye (perfect positive)
wan nesaloxandiye (perfect negative)
wan saloxandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nesaloxandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bisaloxînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nesaloxînim (present subjunctive negative)
(bila) min saloxandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nesaloxandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bisaloxînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nesaloxînî (present subjunctive negative)
(bila) te saloxandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nesaloxandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bisaloxîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nesaloxîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî saloxandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nesaloxandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bisaloxînin (present subjunctive positive)
(bila) em nesaloxînin (present subjunctive negative)
(bila) me saloxandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nesaloxandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bisaloxînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nesaloxînin (present subjunctive negative)
(bila) we saloxandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nesaloxandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bisaloxînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nesaloxînin (present subjunctive negative)
(bila) wan saloxandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nesaloxandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bisaloxanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nesaloxanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min saloxandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nesaloxandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bisaloxanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nesaloxanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te saloxandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nesaloxandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bisaloxanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nesaloxanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî saloxandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nesaloxandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bisaloxanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nesaloxanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me saloxandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nesaloxandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bisaloxanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nesaloxanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we saloxandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nesaloxandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bisaloxanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nesaloxanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan saloxandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nesaloxandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bisaloxanda (present conditional positive)
minê nesaloxanda (present conditional negative)
minê saloxandibûya (preterite conditional positive)
minê nesaloxandibûya (preterite conditional negative)
teyê bisaloxanda (present conditional positive)
teyê nesaloxanda (present conditional negative)
teyê saloxandibûya (preterite conditional positive)
teyê nesaloxandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bisaloxanda (present conditional positive)
wê/wîyê nesaloxanda (present conditional negative)
wê/wîyê saloxandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nesaloxandibûya (preterite conditional negative)
meyê bisaloxanda (present conditional positive)
meyê nesaloxanda (present conditional negative)
meyê saloxandibûya (preterite conditional positive)
meyê nesaloxandibûya (preterite conditional negative)
weyê bisaloxanda (present conditional positive)
weyê nesaloxanda (present conditional negative)
weyê saloxandibûya (preterite conditional positive)
weyê nesaloxandibûya (preterite conditional negative)
wanê bisaloxanda (present conditional positive)
wanê nesaloxanda (present conditional negative)
wanê saloxandibûya (preterite conditional positive)
wanê nesaloxandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bisaloxîne (imperative present positive)
(tu) nesaloxîne (imperative present negative)
(hûn) bisaloxînin (imperative present positive)
(hûn) nesaloxînin (imperative present negative)
salixandin

etymology_text: Ji salox + -andin.

ipa: /sɑːloːxɑːnˈdɪn/

hyphenation: sa·lo·xan·din


tesewir

glosses: şayes, sêwer, salox, ravekirin, bas, qal, vegotin, derbirin, wesf, teswîr

forms:
تەسەور
tesewur

etymology_text: Ji erebî تَصَوُّر (taṣawwur), têkildarî teswîr, sûret.

ipa: /tɛsɛˈwɪɾ/

hyphenation: te·se·wir

notes:
tesewir kirin
tesewirkirin
tesewirkirî


tenekeyî

glosses: tişta/ê ku ji tenekeyê hatiye çêkirin yan mîna tenekeyê ye

etymology_text: Ji teneke + -yî


tîtik

glosses: bermahiyên qizêzên kevin ko li bênderan tê dîtin wek şûnewaran tê jimartin

forms: tûtik

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


nelirê

text: Baş e, li Kurdistanê serbestiya keç û xortan tune ye; bar, pavyon, dîskotek û kerxane tune ne; wek berê rêyên li çol û çepelan jî nema ne ko xort îhtiyacên xwe temîn bikin; gava destdirêjiyeke nelirê jî dikin, ew ji meseleya namûsê tên kuştin (çi kur û çi jî keç be), êêêêê? bila ev xort çi bikin? Bila li kîjan dîwarî qerase bikin?

ref: Enwer Karahan: Fihûşa resmî ji ya bi dizî çêtir e, Nefel.com, 3/2008

forms:
nelirêtir (comparative)
herî nelirê (superlative)
nelirêtirîn (superlative)

etymology_text: ne- + lirê ji ne- + li + rê

ipa: /nɛlɪˈɾeː/

hyphenation: ne·li·rê


lirê

forms:
lirêtir (comparative)
herî lirê (superlative)
lirêtirîn (superlative)

etymology_text: Ji li + rê.


zaboq

glosses: rewşa xetimî, rewşa ku ti çareserî bo nîne

forms:
zabûq
zamoq
zavoq

αδιέξοδος

roman: adiéxodos


jek

glosses: jak, axuz^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
jêk<sc:Latn>
jik<sc:Latn>
jîk<sc:Latn>


zede

forms: zêde

etymology_text: Têkildarî zeden ya farisî ku tê wateya lê dan, lê xistin

notes:
zede kirin
zede girtin
zedekirin
zedegirtin
zedekirî


zihn

glosses: feraset, têgihiştin, zihniyet, zeka, hişmendî, aqil, hiş, bîrbirin

forms:
زهن
zihin
zîhn
zîhin
zên

etymology_text: Ji erebî ذهن (ðihn) ku wek dihn, dêhn, dên jî ketiye kurdî

hyphenation: zihn


zelûl

glosses: melûl, jar, belingaz, perîşan, şerpeze, kepaze, hejar, reben

glosses: xemgîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
zelûltir (comparative)
herî zelûl (superlative)
zelûltirîn (superlative)
zelû


zembel

glosses:
şembelîk, şîşiltok, lûlaqe, şembilûlk, cembelûlk,
ava qerisî ya ku bûye mîna darikên dirêjok

forms:
zembelik
zembelk
zembelîl
zembelîlk
zembîl

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *ǵʰim-, *ǵʰyem- (sar, sarma), proto-îranî *jʰim-, hevreha kurmancî zivistan, avestayî 𐬰𐬌𐬌𐬁 (ziya), sanskrîtî हिम (hîme: sar, sarma) û हिमालय (Hîmalaya), lîtwanî žiema (zivistan), rusî зима (zima: zivistan), hîtîtî 𒄀𒈠𒀭 (gimen: zivistan), yûnaniya kevn χεῖμα (xeyma: zivistan), latînî hiems (zivistan), îriya kevn gam (zivistan)...

چلوورە

roman: çilûre

ledenica#Bosnian

roman: ledenica


şîşiltok

glosses:
zembel, şembilûlk, cembelûlk, şemetîrik, lûlaqe, şembelîk,
ava qerisî ya ku bûye mîna darikên dirêjok

forms: şûşiltok

etymology_text: Ji şîşe (şûşe) + -il + -tok


zendik

glosses: huçik, parçeya cilekê ya ji milî ta zenda destî digire

text: Zendik ji 8 hestîyê piçtik pêktê. Ew hestiyana, bi deziyan bi hev va hatine girêdan.

ref: Anatomiya Bedena Mirovan, Huseyin Bektaş, Weşanên Deng

forms:
زهندك
zendek
zendîq

etymology_text: Ji zend + -ik.

ipa: /zɛnˈdɪk/

hyphenation: zen·dik


zengal

forms:
zingal
zengar


zengilok

glosses: Pêkhateyek li qirrika mirov de cih digire. Ji cotek dengejê û valahiya nav dengejêyan pêk tê. Dengê mirov li vir peyda dibe. Dema henasedayinê baya hewaya pişikê, dengejêyan dilivîne bi vî awayê deng çê dibe. Dema daqurtandina loqa xurekê, devê zengilokê ji aliyê zimanê kirkiragî ve tê girtin, bi vî awayê xurek nakeve nav borîhewayê, lê derbasê soriçikê dibe.

text: ...heta firset dibînitin û kêrê ji pêrve li zengiloka Kîretê didetin

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 85, ISBN 978-605-5683-27-6

forms:
zengelûk
zengelok


zengilok

glosses: wekî perçeyekî du beşan pêk tê û bi gelemperî di stuyê bizin û mihan de hene. Jê re zengilok tê gotin. Di hemû pezan de ne berdest e.


zengî

text: Ew siwar didite di zengî û li binê berê disekine

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 119, ISBN 978-605-5683-27-6


zencî

forms: zengî

etymology_text: Ji erebî زنجى (zencî) ji zimanên îranî, hevreha farisî زنگى (zengî: jengî), farisiya navîn zeng / jeng (jeng), kurmancî jeng.


zerr

glosses: rizde, zang, nihal, newal, gelî, kend, kanyon

forms:
zer
zêrr
zar
zarr


zerzeng

ipa: /zɛɾˈzɛnɡ/

hyphenation: zer·zeng


zerg

ipa: /zɛɾɡ/

hyphenation: zerg

notes:
zerg kirin
zergkirin
zergkirî


zevlek

glosses:
bazû, masûlke, parxone, ezalet, adale,
parçeyên leşî yên ku mirov û ajel xwe yan tiştan pê dilivînin

glosses: lemlate, tarîşk, hencav^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
زهڤلهك
zeblek

мускул

roman: muskul

ipa: /zɛvˈlɛk/

hyphenation: zev·lek


zerzûr

text: Lê, rehma Xwedê dereng ket û ti baran bi ser zadên wan de nebarî, wilo jî zerzûrên wê cîhanê tev digirtin ser şûva çandî û tovên binaxkirî dineqandin! Êdî bi rastî, tirsê bizengelora cotarên perîşan girt û dilê wan ne rihet bû!

ref: Abbas Abbas: Zêw, Kurdistanabinxete.com, 3/21996, barkirina li malperê 12/2010

forms:
زهرزوور
zerzîr
zerzwîr
zirzûl
zerzûlk
zerzûrî
zerzûl

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].

шпак

roman: špak

скорец

roman: skorec

սարյակ

roman: saryak

سار

roman: sar

сколовранец

roman: skolovranec

скворец

roman: skvor'éts

чворак

roman: tchvorak

шпак

roman: chpak

ψάρ

roman: psár

ψαρόνι

roman: psaróni

ipa: /zɛɾˈzuːɾ/


express

glosses:
şayesandin, şayes kirin, şayes dan, ravekirin, sêwer kirin, bas kirin, qal kirin, vegotin,
derbirin, wesf dan, saloxandin, salox kirin, teswîr kirin, tesewir kirin


kuvailla

etymology_text: Ji kuva + -illa.


low

forms: slow

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-low.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-low.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-low.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-low.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-low.wav


sefî

glosses: komî, sinifî, çînî, tîreyî, tebeq, polî, sef-sef

glosses: tebeqî, kozî, girseyî, refî, grûbî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji sef + -î


polî

glosses: sefî, sinifî, çînî, tebeq, tîreyî, komî, pol-pol

etymology_text: Ji pol + -î


bêexlaq

glosses: Kesa/ê ku li gor exlaqê qenc tev nagere; kesa/ê ku ne dilsozî exlaqî ye; kesa/ê ku karên ku li gor exlaqî qedexe ne dike.

forms:
bêexlaqtir (comparative)
herî bêexlaq (superlative)
bêexlaqtirîn (superlative)
بێئەخلاق
bêbext
bêwijdan

etymology_text: Ji bê- + exlaq.

амара́льны

roman: amarálʹny

неморален

roman: nemoralen

不道德

roman: bùdàodé

անբարոյական

roman: anbaroyakan

부도덕하다

roman: budodeokhada

비도덕적

roman: bidodeokjeok

немо́рален

roman: nemóralen

അധാർമിക

roman: adhārmika

амора́льный

roman: amorálʹnyj

безнра́вственный

roman: beznrávstvennyj

אוממאָראַליש

roman: ummoralish

ανήθικος

roman: aníthikos

ipa: /beːɛxˈlɑːq/


bêxem

glosses: terkexem, ne xemgîn, ne xembar, ne bixem, bêderd, bêkovan

glosses: xemsar, bêkul, bêelem, bê-êş, bêproblem, bêpirsgirêk, bêteşqele, bêmişkîle, bêkeser, bêazar, bêezyet, bêkeder, bêjan, sersar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
bêxemtir (comparative)
herî bêxem (superlative)
bêxemtirîn (superlative)

etymology_text: Ji bê- + xem.


şêwirmendî

glosses:
amojgarîdan, şîretkarî, penddan, karê şîretkaran,
 rewşa ku kesek şîretan dide kesên din (bi taybetî siyasetvanan)

forms:
شێورمەندی
şêwirmendîtî
şêwirmendtî

etymology_text: Ji şêwirmend + -î


konsonant

glosses:
dengdar, tîpên bêdeng, herfên ku serbixwe nayên bikaranîn
(di kurdî de: b, c, ç, d, f, g, h, j, k, l, m, n, p, q, r, s, ş, t, v, w, x, y, z,
ne: a, e, ê, i, î, o, u, û

forms: konson

etymology_text: Konsonant bi rêya îngilîzî consonant yan konson bi rêya fransî consonne ji latînî consonans ji con (pê re, li gel û sonare (deng jê hatin)

ipa: /koːnsoːˈnɑːnt/

hyphenation: kon·so·nant


tundûtûjî

glosses: Bêyî dilxwazî, bêyî rizamendî, darê zorê.

forms:
tindûtîjî
tind û tîjî
tund û tîjî
tundûtîjî
tindûtûjî
tind û tûjî
tund û tûj

etymology_text: Ji tund + -û- + tûjî.

сила

roman: sila

բռնություն

roman: bṙnutʻyun

폭력

roman: pongnyeok

హింస

roman: hiṃsa

σφοδρότητα

roman: sfodrótita

βιαιότητα

roman: viaiótita

παραφορά

roman: paraforá

βιαιοπραγία

roman: viaiopragía


çalakvanî

glosses: aktîvîzm, bizav, çalakî, xebat, ked, kesp, keftûleft

etymology_text: Ji çalakvan + -î


keftûleft

glosses: çalakî, aktîvîzm, bizav, çalakvanî, xebat, ked, kesp

text: Di vêberhemê de, Osman Sebrî me dixe nava kefteleft û hêlemana serîhildana gelê Kurd li hemberî dagirkeran û balê dikişîne ser efûyên derewîn, xapên dijmin û fen û fûtên wî di nav eşîrên Kurdan de û kiryarên leşkerên dijmin ên nemirovane di der heqê jin û zarokên Kurdan de.

ref: Ji danasîna kitêba "Şerên Sasûnê" ya Osman Sebrî, 2016

text: ...em, merivên ku bi keft û leftên rojane dorgirtî ne...

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

text: Kêliyekê kerr bûn, hingê Mr. Utterson bi xwe re ket keftûleftê. Ji nişkê vê pirsî, te çima ew dan ber hev, Guest?

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 41, ISBN 978-605-2246-80-1

forms:
kefteleft
keft û left

etymology_text: Ji keft + û + left.

ipa: /kɛftuːˈlɛft/


aktîvîzm

glosses: çalakvanî, bizav, çalakvanî, xebat, ked, kesp, keftûleft

glosses: çalakî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji aktîv + -îzm.

ipa: /ɑːktiːˈviːzm/

hyphenation: ak·tî·vîzm


şewitîner

text: Kovara Tıme a navdar ji bo pîrozbahiya Newrozê ya roja yekşemê li Amedê pêk hat pênaseya “Pîrozbahiyeke şewitîner” bi kar anî.

ref: Kurdan bersiv da Tirkiyeyê https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200418154118/https://yeniozgurpolitika.net/kurdan-bersiv-da-tirkiyeye/ arşîv, yeniozgurpolitika.net, 23.03.2012

forms:
şewitînertir (comparative)
herî şewitîner (superlative)
şewitînertirîn (superlative)

etymology_text: Ji şewitîn + -er.

ipa: /ʃɛwɪtiːˈnɛɾ/


zewqî

glosses: keyfî, coşî, li gor zewqê yan têkildarî wê

etymology_text: Ji zewq + -î


zivirrok

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre zivirok.


apart

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-apart.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-apart.wav


apart

pos: prep

pos_title: Daçek


en outre

etymology_text: Ji en + outre.

audio: LL-Q150 (fra)-LightD31-en outre.wav


hormis

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-hormis.wav


except

forms: accept

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-except.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-except.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-except.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-except.wav


apart from

etymology_text: Ji apart + from.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-apart from.wav


accept

forms: except

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-accept.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-accept.wav


zout

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-zout.wav


zout

audio: LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-zout.wav


un-

pos: prefix

pos_title: Pêşgir

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-un-.wav


mental

etymology_text: Ji fransiya navîn mental, ji latîniya dereng mentālis (“ya hişî, têkildarî hişî”), ji latînî mēns (“hiş”).

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-mental.wav


çeqelî

glosses: hîlebazî, fêlbazî, cambazî, pespayetî, konetî, rûvîtî, gelacî

etymology_text: * Ji çeqel + -î


çeqelane

glosses: hîlebaz, fêlbaz, cambaz, pespaye, kone, rûvî, gelac

forms:
çeqelanetir (comparative)
herî çeqelane (superlative)
çeqelanetirîn (superlative)

etymology_text: * Ji çeqel + -ane

ipa: /t͡ʃɛqɛlɑːˈnɛ/


rede

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-rede.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-rede.wav


put out

etymology_text: Ji put + out.

audio: En-uk-to put out.ogg

audio: en-au-put out.ogg


curved

etymology_text: curve

audio: LL-Q1860 (eng)-Persent101-curved.wav


neyînî

text: (...) bi neyînî serê xwe hejandibû û pirsa wî bê bersiv hiştibû.

ref: Firat Cewerî, Kevoka Spî, Nûdem, 1996, ISBN 978-9188592156

text: Wî her, bi neyînî, behsa gera me, me, bavê me û Major Noel dikir (...)

ref: Mehmed Uzun, Bîra qederê, Weşanên Nefel, 2002

text: Ev tesîreke neyînî li wergera kurmancî jî dike.

ref: Mustafa Aydogan, Berê gotin hebû, Weşanxaneya Nefel, 2002

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


-ye

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: pê hin navdêrên mê ji yên nêr tên çêkirin

glosses: pê navê hin welatan ji miletê wan tê çêkirin


bêrikvanî

glosses: karê bêrikvanan, bikaranîna bêrikê yan bêrikan

forms:
bêrikvanîtî
bêrikvantî


zivistanî

forms:
zistanî
biharî
payizî

etymology_text: Ji zivistan + -î


deklere

glosses: diyar, xwiya, eşkere, beyan, berçav, ragihandî

forms:
dekleretir (comparative)
herî deklere (superlative)
dekleretirîn (superlative)
deklare

etymology_text: Ji fransî déclaré ji déclarer.

hyphenation: dek·le·re


misk

glosses: Madeyek bêhnxweş e ku ji hin ajelan tê wergirtin û di gelek parfûman de tê bikaranîn.

text: Dîsa bi telbîsa reqîbRencîde kir miskên xerîbTerka dilê ehbab-i da

forms:
مسک
ember
qelemusk

etymology_text: Ji erebî مسك (musk) ji farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (muşk), bide ber farisî مشک (muşk), ji sanskrîtî मुष्क (muṣka, “gun”) ji ber ku ji endamekî leşî yê wek gunan e. Heman peyv ketiye piraniya zimanên ewropî jî: yûnanî μόσχος (mosxos), latînî muscus, fransî musc, îngilîzî musc, almanî Moschus, rusî мускус, spanî almizcle (ji forma diyar ya erebî el-musk), portugalî almíscar...

কস্তুরী

roman: kôśturi

мускус

roman: muskus

麝香

roman: se⁶ hoeng¹

麝香

roman: shèxiāng

麝香

roman: siā-hiuⁿ

مِسْك

roman: misk

մուշկ

roman: mušk

مشک

roman: mošk

कस्तूरी

roman: kastūrī

मुश्क

roman: muśk

사향

roman: sahyang

мошус

roman: mošus

കസ്തൂരി

roman: kastūri

заарь

roman: zaarʹ

му́скус

roman: múskus

कस्तूरिका

roman: kastūrikā

གླ་རྩི་

roman: gla rtsi


hewarî

text: Bû welwele û fixan û zarîBû zelzele û bezîn hewarîBuhtan ji mezin heta biçûkan

hyphenation: he·wa·rî


naqis

glosses: mînûs, kêm, salib, kêmkirin, kêmtir, di matematîkê de nîşana -

forms:
ناقس
ناقص

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


zaîd

glosses: zêdetir, zêdekirin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: zayid


mîlad

etymology_text: Ji erebî مِيلَاد (mīlād), hevreha weled, yelda.


di ber avê de çûn

glosses: ti encamên baş jê çênebûn, bi ser neketin

forms: di ber avê da çûn

etymology_text: di + ber + av + -ê + de + çûn


tirşik

glosses: metfînî, şorbe, xwarinek e ku ji çend sebzeyan tê çêkirin

glosses: tirşikê zerenc an an labada cûreyeke giyayên xwerbar e

glosses: tirşikê ga yan an cûreyeke giyayên xwerbar e

forms:
tirşîk
tirşî


kutilk

glosses: xwarinek e ku ji gogên danî û tiştên di nav de pêk hatiye

etymology_text: Ji kutan ji proto-hindûewropî *kop- (lê dan, kutan), hevreha farisî کوفتن (kûften: kutan, lê dan) û yûnanî κόπτω (kopto: lê dan, kutan). Kofte, kifte, kufte yên kurdî û köfte ya tirkî jî hevrehên wê ne lê ji lêkera farisî کوفتن (kûften: kutan, lê dan) hatine çêkirin.


forma şirînkirinê

glosses:
forma navdêran ya ku mirov pê gotinekê şirîn dike, wek: keko < ji kek,
Xezalê < Xezal,
berxik < berx

forms: forma bangkirinê


réveiller

glosses: şiyar kirin, veceniqandin, varqilandin, hilceniqandin

text: se réveiller

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-réveiller.wav


vederî

glosses: varrêtî, cuda^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: ڤهدهری

etymology_text: Ji veder + -î


tometkarî

glosses: tawankarî, xirabîkarî, gunehkarî, tawanbarî

glosses: xirabîkirin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
tuhmetkarî
tuxmetkarî

etymology_text: Ji tometkar + -î


cawkarî

glosses: tekstîl, cangkarî, çîtkarî, dirûn, karûbarên dirûna cilan

glosses:
cang, caw, çît, qumaş, fason, kemxe, kisûr, pirtî, pate, paçe,
kereseyê cilan,
tiştê cilik jê tên çêkirin

etymology_text: Ji cawkar + -î


cangkarî

glosses: tekstîl, cawkarî, çîtkarî, dirûn, karûbarên dirûna cilan

etymology_text: Ji cangkar + -î


çîtkarî

glosses: tekstîl, cangkarî, cawkarî, dirûn, karûbarên dirûna cilan

etymology_text: Ji çîtkar + -î


şelal

glosses: Bi tevahî windakirina kontrola bidilxwazî ya qismek ji laşê mirov, wekî yek an çend lingan.

text: Me j'gulşena ferxar-i xetMi j'destxeta terhên şelalXal û xetên nûra zelal

forms:
şal
şel
şil

ipa: /ʃɛˈlɑːl/

hyphenation: şe·lal


felc

forms:
falinc
fecr
fecir
felec
felç

etymology_text: Ji erebî فلج (felc) ji aramî ܦܠܓܐ / פלג (pêlge: parçe, rex, hêl, alî).

hyphenation: felc


rengînî

glosses: rengdarbûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji rengîn + -î


biraz

forms:
biraztir (comparative)
herî biraz (superlative)
biraztirîn (superlative)

etymology_text: Ji bi- + raz.


biraz

glosses: qasek, weşek, bîskek, qederek, kêliyek, xêlek, pêlek

text: biraz kalemini bana verebilir misin?

text: dersini biraz biliyor

text: biraz iyi

text: biraz yağmur yağdı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-biraz.wav


surrî

glosses:
nepenî, mexmî, veşartî, dizîkî, sergirtî, niximandî, nixamtî,
ne eşkere, ne xwiya, ne penî, ne diyar, ne berçav

text: Sofi ji kêfa qudretêKeyfa surrî bê şubhe yeEw ne wekî benka me ye

ref: Feqiyê Teyran,

glosses: raz, razber^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
surî
sirî
sirrî


tetbîqat

glosses: rahênan, prove, ceribandin, pratîk, antreman, îdman, egzersîz, talîm, temrîn

forms: tatbîqat

notes:
tetbîqat kirin
tetbîqatkirin
tetbîqatkirî


antreman

glosses: rahênan, prove, ceribandin, pratîk, tetbîqat, îdman, egzersîz, talîm, temrîn

text: Xwendekarên Lîseya Qoserê tîmek fûtbolê saz kir û dest bi antremanan kir. Tîma xwendekarên keç dixwaze beşdarî tûrnawayan bibe û ji bo vê yekê jî doza alîkariyê dike.

ref: Netkurd.com, 4/2008

etymology_text: Ji fransî entraînement.

ipa: /ɑːntɾɛˈmɑːn/

hyphenation: ant·re·man


îdman

glosses: rahênan, prove, ceribandin, pratîk, antreman, tetbîqat, egzersîz, talîm, temrîn

etymology_text: Ji erebî إِدْمَان (ʾidmān).

hyphenation: îd·man


egzersîz

glosses: rahênan, prove, ceribandin, pratîk, antreman, îdman, tetbîqat, talîm, temrîn

etymology_text: Ji fransî [Peyv?]


talîm

glosses: rahênan, prove, ceribandin, pratîk, antreman, îdman, egzersîz, tetbîqat, temrîn

forms:
tehlîm
tahlîm
te'lîm
ta'lîm

etymology_text: Ji erebî تَعْلِيم (taʿlīm), ji عَلَّمَ (ʿallama, “hîn kirin”), ji rehê ع ل م (ʿ-l-m).


malûmat

glosses: zanyarî, haydarî, agadarî, enformasyon, agahî

glosses: aga, hay, zanîn, îttilaat^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
ma'lûmat
mahlûmat
mehlûmat
me'lûmat

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî ilm, elimîn, elimandin, mielim, talîmat, talîm


talîmat

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî ilm, elimîn, elimandin, mielim, talîm, malûmat


envestîsman

glosses:
veberanîn, plasman, razandin, istismarat, mewdûat,
pare dan kesekî yan dezgehekê daku bo xwe pê kar bike û qezencê bigihîne xwediya/ê pareyan jî

etymology_text: Ji fransî investissement (investir + -ment).


plasman

glosses:
veberanîn, envestîsman, razandin, istismarat, mewdûat,
pare dan kesekî yan dezgehekê daku bo xwe pê kar bike û qezencê bigihîne xwediya/ê pareyan jî

etymology_text: Ji fransî placement (placer + -ment).


plasman

glosses: razemenî, envestîsman, îstismarat, veberanîn


istismarat

glosses:
veberanîn, envestîsman, razandin, plasman, mewdûat,
pare dan kesekî yan dezgehekê daku bo xwe pê kar bike û qezencê bigihîne xwediya/ê pareyan jî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


mewdûat

glosses:
veberanîn, envestîsman, razandin, istismarat, plasman,
pare dan kesekî yan dezgehekê daku bo xwe pê kar bike û qezencê bigihîne xwediya/ê pareyan jî

ipa: /mɛwduːˈɑːt/

hyphenation: mew·dû·at


qelibîn

glosses: wergerîn, dagerîn, qulipîn, ketin ser kêleka xwe

text: Ji Meneya eksê dibîEllah ji cih naqelibîMebûd yek e nabê du bî

forms: قەلبین

ipa: /qɛlɪˈbiːn/

hyphenation: qe·li·bîn


qelibîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


qelibandin

glosses: wergerandin, dagerandin, qulipandin, xistin ser kêleka xwe

glosses: du tişt yan jî kesan serî bi serî li hev xistin

forms:
diqelibînim (present)
diqelibînî (present)
diqelibîne (present)
diqelibînin (present)
biqelibîne (imperative singular)
biqelibînin (imperative plural)
qeliband (past)
qeliband (past)
qeliband (past)
qeliband (past)
–qelibîn– (root present)
–qeliband– (root past)
ez diqelibînim (indicative present positive)
ez naqelibînim (indicative present negative)
min qeliband (indicative past positive)
min neqeliband (indicative past negative)
tu diqelibînî (indicative present positive)
tu naqelibînî (indicative present negative)
te qeliband (indicative past positive)
te neqeliband (indicative past negative)
ew diqelibîne (indicative present positive)
ew naqelibîne (indicative present negative)
wê/wî qeliband (indicative past positive)
wê/wî neqeliband (indicative past negative)
em diqelibînin (indicative present positive)
em naqelibînin (indicative present negative)
me qeliband (indicative past positive)
me neqeliband (indicative past negative)
hûn diqelibînin (indicative present positive)
hûn naqelibînin (indicative present negative)
we qeliband (indicative past positive)
we neqeliband (indicative past negative)
ew diqelibînin (indicative present positive)
ew naqelibînin (indicative present negative)
wan qeliband (indicative past positive)
wan neqeliband (indicative past negative)
min diqeliband (imperfect positive)
min nediqeliband (imperfect negative)
min qelibandibû (positive)
min neqelibandibû (negative)
te diqeliband (imperfect positive)
te nediqeliband (imperfect negative)
te qelibandibû (positive)
te neqelibandibû (negative)
wê/wî diqeliband (imperfect positive)
wê/wî nediqeliband (imperfect negative)
wê/wî qelibandibû (positive)
wê/wî neqelibandibû (negative)
me diqeliband (imperfect positive)
me nediqeliband (imperfect negative)
me qelibandibû (positive)
me neqelibandibû (negative)
we diqeliband (imperfect positive)
we nediqeliband (imperfect negative)
we qelibandibû (positive)
we neqelibandibû (negative)
wan diqeliband (imperfect positive)
wan nediqeliband (imperfect negative)
wan qelibandibû (positive)
wan neqelibandibû (negative)
ez ê biqelibînim (future positive)
ez ê neqelibînim (future negative)
minê qelibandibe (future perfect positive)
minê neqelibandibe (future perfect negative)
tu yê biqelibînî (future positive)
tu yê neqelibînî (future negative)
teyê qelibandibe (future perfect positive)
teyê neqelibandibe (future perfect negative)
ew ê biqelibîne (future positive)
ew ê neqelibîne (future negative)
wê/wîyê qelibandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neqelibandibe (future perfect negative)
em ê biqelibînin (future positive)
em ê neqelibînin (future negative)
meyê qelibandibe (future perfect positive)
meyê neqelibandibe (future perfect negative)
hûn ê biqelibînin (future positive)
hûn ê neqelibînin (future negative)
weyê qelibandibe (future perfect positive)
weyê neqelibandibe (future perfect negative)
ew ê biqelibînin (future positive)
ew ê neqelibînin (future negative)
wanê qelibandibe (future perfect positive)
wanê neqelibandibe (future perfect negative)
min qelibandiye (perfect positive)
min neqelibandiye (perfect negative)
min qelibandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neqelibandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te qelibandiye (perfect positive)
te neqelibandiye (perfect negative)
te qelibandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neqelibandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî qelibandiye (perfect positive)
wê/wî neqelibandiye (perfect negative)
wê/wî qelibandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neqelibandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me qelibandiye (perfect positive)
me neqelibandiye (perfect negative)
me qelibandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neqelibandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we qelibandiye (perfect positive)
we neqelibandiye (perfect negative)
we qelibandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neqelibandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan qelibandiye (perfect positive)
wan neqelibandiye (perfect negative)
wan qelibandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neqelibandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biqelibînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neqelibînim (present subjunctive negative)
(bila) min qelibandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neqelibandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biqelibînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neqelibînî (present subjunctive negative)
(bila) te qelibandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neqelibandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biqelibîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neqelibîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî qelibandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neqelibandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biqelibînin (present subjunctive positive)
(bila) em neqelibînin (present subjunctive negative)
(bila) me qelibandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neqelibandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biqelibînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neqelibînin (present subjunctive negative)
(bila) we qelibandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neqelibandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biqelibînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neqelibînin (present subjunctive negative)
(bila) wan qelibandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neqelibandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min biqelibanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neqelibanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min qelibandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neqelibandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te biqelibanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neqelibanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te qelibandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neqelibandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biqelibanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neqelibanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî qelibandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neqelibandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me biqelibanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neqelibanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me qelibandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neqelibandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we biqelibanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neqelibanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we qelibandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neqelibandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan biqelibanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neqelibanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan qelibandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neqelibandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê biqelibanda (present conditional positive)
minê neqelibanda (present conditional negative)
minê qelibandibûya (preterite conditional positive)
minê neqelibandibûya (preterite conditional negative)
teyê biqelibanda (present conditional positive)
teyê neqelibanda (present conditional negative)
teyê qelibandibûya (preterite conditional positive)
teyê neqelibandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê biqelibanda (present conditional positive)
wê/wîyê neqelibanda (present conditional negative)
wê/wîyê qelibandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neqelibandibûya (preterite conditional negative)
meyê biqelibanda (present conditional positive)
meyê neqelibanda (present conditional negative)
meyê qelibandibûya (preterite conditional positive)
meyê neqelibandibûya (preterite conditional negative)
weyê biqelibanda (present conditional positive)
weyê neqelibanda (present conditional negative)
weyê qelibandibûya (preterite conditional positive)
weyê neqelibandibûya (preterite conditional negative)
wanê biqelibanda (present conditional positive)
wanê neqelibanda (present conditional negative)
wanê qelibandibûya (preterite conditional positive)
wanê neqelibandibûya (preterite conditional negative)
(tu) biqelibîne (imperative present positive)
(tu) neqelibîne (imperative present negative)
(hûn) biqelibînin (imperative present positive)
(hûn) neqelibînin (imperative present negative)
قەلباندن

ipa: /qɛlɪbɑːnˈdɪn/

hyphenation: qe·li·ban·din


qulp

hyphenation: qulp


qefilî

glosses:
qerisî, qeşayî, qeriseyî, seholî, cemidî, tezî, sar, qefilandî,
tişta/ê qefiliye

text: Rêwiya qefilî bi tirs li wê dinhêrî, bêsebir li hîviya bersivê bû

ref: Dê û Dêmarî, Egîdê Xudo, Weşanên Nûdem

text: Peşmergeyan sê leşkerên tirk qefilî dîtin û ew li devera Çelê teslîmî tirkan kirin. Agahî ev e ku sê leşker di pêvçûnekê de birîndar bûne û hevalên wan ew li cihê pêvçûnê hiştine û paşce vekişiyane.

ref: Netkurd.com, 2/2008

glosses: cemedî, bûzî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
qefiliyayî
cemidî
tezî

etymology_text: Ji qefilîn.


qeşayî

glosses:
qerisî, qefilî, qeriseyî, seholî, cemidî, tezî, sar, qefilandî,
tişta/ê qefiliye

forms: qeşetî

etymology_text: Ji qeşa + -yî


seholî

glosses: cemedî, qeşayî, qerisî, qefilî, qeriseyî, bûzî, cemidî, tezî, sar

glosses: qefilandî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji sehol + -î


cemedî

glosses: seholî, qeşayî, qerisî, qefilî, qeriseyî, bûzî, cemidî, tezî, sar

etymology_text: Ji cemed + -î


bûzî

glosses: cemedî, qeşayî, qerisî, qefilî, qeriseyî, seholî, cemidî, tezî, sar

forms: boz

etymology_text: Ji bûz + -î


zanebûn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre zanabûn.

text: Wî li min vegerand ku gotinên min di cîhê xwe de bûn û gihaşt wê netîcê ku qanûn bi zanebûn û dûrbînî hatibûn sazkirin.

ref: Biyanî, Albert Camus, Weşanên Nûdem


zexîre

text: “Hin caran bi rojan operasyon didomiyan. Di dema serdagirtina gundan de zilamên gund direviyan. Bi tenê jin û zarok diman. Me embarên wan ên zexîreyê û govên wan dişewitandin. Piştre jî jin, zarok û hemû kes û karên wan dihatin gulebarankirin û kuştin. Xwîn wekî lehiyê diherikî. Me tu kes guhdarî nedikir. Kî hatibûya girtin, xelasî jê re nebû. Dihate kuştin.

ref: Abdullah Çiftçi behsa bibîranînê xwe yên dema serhildana Dêrsimê dike, Azadiyawelat.com, 11/2009

forms: زەخیرە

etymology_text: Ji erebî ذخيرة (źexîre) ji rehê ذ خ ر (ź-x-r, “hilgirtin, paşve hiştin, parastin, serf nekirin”).


lexer

forms:
lexertir (comparative)
herî lexer (superlative)
lexertirîn (superlative)
لهغــهر
lêxer

etymology_text: Ji farisî لاغر (“lawaz”). Cotrehê lawaz.


zeyî

glosses: keça yan xwişka kesekî ya şûkirî anku zewicî

glosses: bars, hinga ku şana xwe dihêle û diçe yeke din

forms:
zeytî
zêtî
zêyî


zêstan

glosses: Jina li ber zanê, jina ku dê di nêz bizê.

forms: zeyistan

etymology_text: Ji zê + -stan.


zêdegavî

glosses:
guneh, serpêçî, xeletî, xirabî, gerisandin, destdirêjî, pêkutî, tade, pest,
 pêstûrî, çewsandin, binpêkirin, zilm, zordarî, stem, kotek, neheqî, xedre,
 li dijî tiştekî pîroz rêznezanî kirin, ji mebesteke pîroz dûrxistin, pê xwe ji berka xwe zêdetir avêtin

forms: زێدهگاڤی

etymology_text: zêde + gav + -î

гнет

roman: gnet


zêrandin

glosses: Bêzar kirin, nerehet kirin, bela xwe jê venekirin, aciz kirin, azirandin, bênteng kirin.

glosses: Êşandin, xeyidandin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].).

forms:
dizêrînim (present)
dizêrînî (present)
dizêrîne (present)
dizêrînin (present)
bizêrîne (imperative singular)
bizêrînin (imperative plural)
zêrand (past)
zêrand (past)
zêrand (past)
zêrand (past)
–zêrîn– (root present)
–zêrand– (root past)
ez dizêrînim (indicative present positive)
ez nazêrînim (indicative present negative)
min zêrand (indicative past positive)
min nezêrand (indicative past negative)
tu dizêrînî (indicative present positive)
tu nazêrînî (indicative present negative)
te zêrand (indicative past positive)
te nezêrand (indicative past negative)
ew dizêrîne (indicative present positive)
ew nazêrîne (indicative present negative)
wê/wî zêrand (indicative past positive)
wê/wî nezêrand (indicative past negative)
em dizêrînin (indicative present positive)
em nazêrînin (indicative present negative)
me zêrand (indicative past positive)
me nezêrand (indicative past negative)
hûn dizêrînin (indicative present positive)
hûn nazêrînin (indicative present negative)
we zêrand (indicative past positive)
we nezêrand (indicative past negative)
ew dizêrînin (indicative present positive)
ew nazêrînin (indicative present negative)
wan zêrand (indicative past positive)
wan nezêrand (indicative past negative)
min dizêrand (imperfect positive)
min nedizêrand (imperfect negative)
min zêrandibû (positive)
min nezêrandibû (negative)
te dizêrand (imperfect positive)
te nedizêrand (imperfect negative)
te zêrandibû (positive)
te nezêrandibû (negative)
wê/wî dizêrand (imperfect positive)
wê/wî nedizêrand (imperfect negative)
wê/wî zêrandibû (positive)
wê/wî nezêrandibû (negative)
me dizêrand (imperfect positive)
me nedizêrand (imperfect negative)
me zêrandibû (positive)
me nezêrandibû (negative)
we dizêrand (imperfect positive)
we nedizêrand (imperfect negative)
we zêrandibû (positive)
we nezêrandibû (negative)
wan dizêrand (imperfect positive)
wan nedizêrand (imperfect negative)
wan zêrandibû (positive)
wan nezêrandibû (negative)
ez ê bizêrînim (future positive)
ez ê nezêrînim (future negative)
minê zêrandibe (future perfect positive)
minê nezêrandibe (future perfect negative)
tu yê bizêrînî (future positive)
tu yê nezêrînî (future negative)
teyê zêrandibe (future perfect positive)
teyê nezêrandibe (future perfect negative)
ew ê bizêrîne (future positive)
ew ê nezêrîne (future negative)
wê/wîyê zêrandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nezêrandibe (future perfect negative)
em ê bizêrînin (future positive)
em ê nezêrînin (future negative)
meyê zêrandibe (future perfect positive)
meyê nezêrandibe (future perfect negative)
hûn ê bizêrînin (future positive)
hûn ê nezêrînin (future negative)
weyê zêrandibe (future perfect positive)
weyê nezêrandibe (future perfect negative)
ew ê bizêrînin (future positive)
ew ê nezêrînin (future negative)
wanê zêrandibe (future perfect positive)
wanê nezêrandibe (future perfect negative)
min zêrandiye (perfect positive)
min nezêrandiye (perfect negative)
min zêrandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nezêrandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te zêrandiye (perfect positive)
te nezêrandiye (perfect negative)
te zêrandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nezêrandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî zêrandiye (perfect positive)
wê/wî nezêrandiye (perfect negative)
wê/wî zêrandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nezêrandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me zêrandiye (perfect positive)
me nezêrandiye (perfect negative)
me zêrandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nezêrandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we zêrandiye (perfect positive)
we nezêrandiye (perfect negative)
we zêrandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nezêrandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan zêrandiye (perfect positive)
wan nezêrandiye (perfect negative)
wan zêrandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nezêrandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bizêrînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nezêrînim (present subjunctive negative)
(bila) min zêrandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nezêrandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bizêrînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nezêrînî (present subjunctive negative)
(bila) te zêrandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nezêrandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bizêrîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nezêrîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî zêrandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nezêrandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bizêrînin (present subjunctive positive)
(bila) em nezêrînin (present subjunctive negative)
(bila) me zêrandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nezêrandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bizêrînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nezêrînin (present subjunctive negative)
(bila) we zêrandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nezêrandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bizêrînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nezêrînin (present subjunctive negative)
(bila) wan zêrandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nezêrandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bizêranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nezêranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min zêrandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nezêrandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bizêranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nezêranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te zêrandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nezêrandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bizêranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nezêranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî zêrandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nezêrandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bizêranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nezêranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me zêrandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nezêrandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bizêranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nezêranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we zêrandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nezêrandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bizêranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nezêranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan zêrandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nezêrandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bizêranda (present conditional positive)
minê nezêranda (present conditional negative)
minê zêrandibûya (preterite conditional positive)
minê nezêrandibûya (preterite conditional negative)
teyê bizêranda (present conditional positive)
teyê nezêranda (present conditional negative)
teyê zêrandibûya (preterite conditional positive)
teyê nezêrandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bizêranda (present conditional positive)
wê/wîyê nezêranda (present conditional negative)
wê/wîyê zêrandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nezêrandibûya (preterite conditional negative)
meyê bizêranda (present conditional positive)
meyê nezêranda (present conditional negative)
meyê zêrandibûya (preterite conditional positive)
meyê nezêrandibûya (preterite conditional negative)
weyê bizêranda (present conditional positive)
weyê nezêranda (present conditional negative)
weyê zêrandibûya (preterite conditional positive)
weyê nezêrandibûya (preterite conditional negative)
wanê bizêranda (present conditional positive)
wanê nezêranda (present conditional negative)
wanê zêrandibûya (preterite conditional positive)
wanê nezêrandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bizêrîne (imperative present positive)
(tu) nezêrîne (imperative present negative)
(hûn) bizêrînin (imperative present positive)
(hûn) nezêrînin (imperative present negative)
زێراندن

ipa: /zeːɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: zê·ran·din


zêrandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


jêrzemîn

text: ...bilanê îşeve bête jêrzemînê û xwe li wê de re veşêre, ez têm ewî dibînim.

ref: Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, 2022 ["1857"], r. 135

forms:
jêrzemî
zêrzemî
zêrzemîn

etymology_text: Ji jêr + zemîn.


palûte

glosses: Karê çend seetan yan çend rojan yê komek mirovan bo armancek hevpar dike.

glosses: Ji bo alikariya paleya mirovekî ku komek mirov diherin alikariyê, Palûte zibareya paleyê ye, ev peyv ji peyva Paleyê tê.

glosses: hevkarî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: paletî


sergîn

text: Xêlekê li nav odê sekinî, dor-berê xwe nihêrî, paşê lempe vêxist, çend dar û sergîn kire sobê, agir berdayê û ber bi satila avê çû.

text: Gundiyan dest bi şewata sergîn û goniyan kiribûn.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, Çapa Duyem, r. 35, ISBN 978-605-5585-41-9

text: Li dora wî çend textik mextik, lodeyeke pûş î piçûk û çend sergîn û tepikên rêxê yên jihevbelavbûyî hebûn.

ref: Ibrahîm Seydo Aydogan, Reş û Spî, Nefel, 2002, r. 111, ISBN 91-973195-3-8

ipa: /sɛɾˈɡiːn/


zikak

glosses: kolan, kuçe, cade, şeqam, şarih, rê, zaboq, zuqaq

text: Yek cuz' ji 'eqil qet nema wanDîtin di mehelle û zikakanHer kuçe û xurfe û şibakan

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

ipa: /zɪˈkɑːk/

hyphenation: zi·kak


zikçûn

glosses:
hinavêşî, îshal, diyare, fîşik,
nesaxiya ku dema mirovî digire destava stûr ruhn e û pirr caran tê

glosses: virrik^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
زكچوون
qebzbûn
dilrabûn

etymology_text: Ji zik + çûn.


zikreş

glosses: çavnebar, berçîn, kumreş, dexes, bexîl, qarok, dilreş, hesûd

glosses: ziştkar, xebîs, xesîs, qesîs^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
zikreştir (comparative)
herî zikreş (superlative)
zikreştirîn (superlative)
زکرەش

etymology_text: Ji zik + reş.


sik

etymology_text: Ji ermenî [Peyv?] "gêş" bi metatezê.


tacka

glosses: spasandin, şikirandin, spas kirin, jê re gotin spas


zistanî

forms:
zêstanî
zîstan
zîstin
zan
zayîn


mehcûbiyet

glosses: şermezarî, rûreşî, serşorî, fihêt, fedî, eyb

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]: mehcûb + -iyet


telar

text: Prof. Dr. Alfred Barb yek ji kevntirîn zanyar e li Ewrûpa, kî di sedsala 19an de li ser Kurdan û pirsa Kurdî nivîsên zanyarî nivîsandîye û li telarên zanistî gellek konferans daye.

ref: Veysi Aydin: Şerefxanê Bedlîsî û Şerefname, Netkurd.com, 9/2007


seyahet

glosses: geşt, ger, sefer, seyran, gerîn, ziyaret, seredan

forms:
seyahat
siyahat
siyahet

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].

поездка

roman: pojezdka

путешествие

roman: putešestvije

путь

roman: putʹ

дорога

roman: doroga

рейс

roman: rejs

турне

roman: turne

полёт

roman: poljót

notes:
seyahet kirin
seyahetkirin
seyahetkirî


balkon

glosses: beşa xênî ya ku li derveyî dîwaran e û derî lê heye daku mirov derkeve ber hewayî bêyî ku ji xanî derkeve.

forms:
بالکۆن
balqon

etymology_text: Ji fransî balcon ji îtalî balcone ji îtaliya kevn ("dik, doşk, sehne") ji proto-cermenî *balkô (karîte) ji proto-hindûewropî *bhelg- (“karîte, qurm”)

гаўбе́ц

roman: haŭbjéc

балко́н

roman: balkón

ব্যালকনি

roman: bêlkôni

অলিন্দ

roman: ôlind

လေသာခန်း

roman: lesahkan:

阳台

roman: yángtái

شُرْفَة

roman: šurfa

بلكونة

roman: balkawna

պատշգամբ

roman: patšgamb

بالکن

roman: bâlkon

აივანი

roman: aivani

ბალკონი

roman: balḳoni

बालकनी

roman: bālaknī

מִרְפֶּסֶת

roman: mirpéset

גְּזוּזְטְרָה

roman: g'zuzt'rá

ಬಾಲ್ಕನಿಯಲ್ಲಿ

roman: bālkaniyalli

балкон

roman: balkon

발코니

roman: balkoni

ລະບຽງ

roman: la bīang

тера́са

roman: terása

тагт

roman: tagt

ارېکی

roman: arekáy

பால்கனியில்

roman: pālkaṉiyil

బాల్కనీ

roman: bālkanī

បាល់កុង

roman: balkong

យ៉

roman: yɑɑ

באַלקן

roman: balkn

μπαλκόνι

roman: balkóni

ipa: /bɑːlˈkoːn/

hyphenation: bal·kon


balkon

glosses: şaneşîn, berban, berbanok, rasîf, banoke, telar, bancîle, balkon, bêla.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-balkon.wav


şaneşîn

glosses: Beşa xanî ya ku li derveyî dîwaran e û derî lê heye daku mirov derkeve ber hewayî bêyî ku ji xanî derkeve

text: JIN - Min dabû pey mirîşkê, min ê heyfa şaneşîna me ya di rîçê de mabû jê bistenda.

ref: Berfo Barî, Erojen, Na Yayınları, 2015, r. 7, ISBN 9786059017152

text: Kovargerî û bernamekarî jî bi naveroka xwe ne dûrî hev in. Yekê wekî metbax û ya din wekî şaneşînekê bifikire. Hemû têkildarî hev in.

ref: Rizoyê Xerzî, Nivîskarî hem kul û derd e, hem jî azadî ye https://web.archive.org/https://xwebun.org/niviskari-hem-kul-u-derd-e-hem-ji-azadi-ye/ arşîv, xwebun.org, 27.07.2020

text: Li Taxa Erdemoglû ya navçeya Behiştiyê ya Semsûrê duh hemşîreya bi navê Esra Kaygisiz(21) hat îdiakirin ku ji şaneşîna malê xwe avêtiye û intihar kiriye. Kaygisiz a ku şandin Nexweşxaneya Perwerdehî û Lêkolînê ya Semsûrê, jiyana xwe ji dest da.

ref: Li Semsûrê îdiaya hemşireyek intihar kiriye https://web.archive.org/http://diclehaber50.com/news/content/view/529416?page=8&from=551972011 arşîv, diclehaber50.com, 05.08.2016

forms:
şehnişîn
şahnişîn

etymology_text: Ji farisî شاه نشین (şāh nişīn), ji شاه (şāh, “şah, keya”) + نشین (nişīn, “rûniştin”).

гаўбе́ц

roman: haŭbjéc

балко́н

roman: balkón

ব্যালকনি

roman: bêlkôni

অলিন্দ

roman: ôlind

လေသာခန်း

roman: lesahkan:

阳台

roman: yángtái

شُرْفَة

roman: šurfa

بلكونة

roman: balkawna

պատշգամբ

roman: patšgamb

بالکن

roman: bâlkon

აივანი

roman: aivani

ბალკონი

roman: balḳoni

ipa: /ʃɑːnɛˈʃiːn/


misyoner

glosses: gerokê/a ku armanca gerên wî belavkirina dînekî anku olekî ye (bi taybetî filetî)

text: Di pirtûka misyoner Malcolm ya 1815an de bi navê “Geschichte von Persien” (Dîroka Farsistanê) rastî navê Tarîch el Akrad (Şerefname) tê. Malcom di vê pirtûka xwe de ji Şerefname gellek caran agahîyan bi cih dike, lê belê nave nivîskarê wê bi şaşî wek Şerefeddîn dinivîsîne.

ref: Veysi Aydin: Li Ewrûpa pêştirîn xebatên zanistî li ser ŞEREFNAME, Netkurd.com, 9/2007

forms:
misyonêr
mîsyoner
mîsyonêr

etymology_text: Ji fransî missionnaire, têkildarî misyon + -er.

місіяне́р

roman: misijanjér

місіяне́рка

roman: misijanjérka

мисионе́р

roman: misionér

傳教士

roman: cyun⁴ gaau³ si⁶

宣教士

roman: syun¹ gaau³ si⁶

傳教士

roman: chuánjiàoshì

傳道者

roman: chuándàozhě

宣教士

roman: xuānjiàoshì

مُبَشِّر

roman: mubaššir

քարոզիչ

roman: kʻarozičʻ

میسیونر

roman: misioner

მისიონერი

roman: misioneri

선교사

roman: seon-gyosa

дінге үндеуші

roman: dınge ündeuşı

дін таратушы

roman: dın taratuşy

миссионер

roman: missioner

миссионе́р

roman: missionér

миссионе́рка

roman: missionérka

مبلغ

roman: muballiġ

مربّی

roman: murabbī

місіоне́рка

roman: misionérka

ιεραπόστολος

roman: ierapóstolos

ipa: /mɪsjoːˈnɛɾ/

hyphenation: mis·yo·ner


kefşin

glosses: kitan^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

ipa: /kɛfˈʃɪn/

hyphenation: kef·şin


palerîn

glosses: pelerîn, perdele^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

ipa: /pɑːlɛˈɾiːn/

hyphenation: pa·le·rîn


hewran

forms:
hawran
hevran

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


zimak

forms:
zimag
zimang
zimank

ipa: /zɪˈmɑːk/

hyphenation: zi·mak


zimandirêj

glosses: lewçe, zêdebêj, zêdeaxiv, kesa/ê ku zêde yan bêwate diaxive

forms:
zimandirêjtir (comparative)
herî zimandirêj (superlative)
zimandirêjtirîn (superlative)
ezmandirêj
ezmandrêj
zimandrêj

etymology_text: Ji ziman + dirêj.


zebal

forms:
zebale
zibal
zibale


zinge-zing

glosses: dengê ku ji zengilan yan kanzayek mîna wan têt

forms: zingezing

etymology_text: Ji zing + -e- + zing.


zingîn

text: Zengil dizinge.

text: Telefon zingiya.

forms: زنگین

etymology_text: Ji zing + -în.

ipa: /zɪnˈɡiːn/

hyphenation: zin·gîn


zingîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


ziqûm

forms:
زقووم
zuqûm
ziqin
ziqinîn

etymology_text: Ji erebî زَقُّوم(zeqqum) ku ji rreha ku tê wateya "daqurtandin, daûrandin" tê. Bo konteksta daqurtandin di peyvên wekhev de binihêrre quzilqurt.


xendek

glosses: kozik, çeper, cihê kûr yê ku şervan xwe lê bi cih dike û ji wir çekan berdide dijminê xwe

text: Platforma Kurdên Demokrat (PKD) a Bakurê Kurdistanê, di daxuyaniyekê de piştgiriya xwe ji kolandina xendekan li ser sînorê navbera Başûr û Rojavayê Kurdistanê nîşan da û ragihand, dewleta Herêma Kurdistanê divê gel û sînorên xwe biparêze.

ref: rudaw.net/kurmanci 5/2014

forms:
xendeq
hendek
(bi tirkmancî, di bin tesîra tirkî de)
خهندهک

etymology_text: Ji erebî خندق (xendeq), ya erebî bi xwe ji zimanên îranî, ihtimalen ji pehlewî kendeg, hevreha farisî کندگ (kendeg, “xendek”), کنده (kendê, “kolayî, kolandî”) û کندن (kenden, “kolandin, kolan”), herwiha hevreha kurmancî kend û kêlan û soranî kendin (kolandin, kolan), zazakî kendene, avestayî ken-... Anku peyva bi eslê xwe îranî çûye erebî û bi forma xwe ya erebîkirî ve dîsa li zimanên îranî vegeriye: farisî خندق (xendeq), kurdî xendek, xendeq. Bo guherîna Q li dawiya peyvê (xendeq > xendek) bidin ber xelq > xelk. Peyva tirkî hendek ji erebî yan jî ji zimanekî îranî hatiye wergirtin. Vê dawiyê ew ji tirkî jî bi forma xwe ya tirkîkirî li kurdî vegeriye û hin kurdên Bakur wê wek hendek dibêjin.

траншэ́я

roman: tranšéja

роў

roman: roŭ

кана́ва

roman: kanáva

ако́п

roman: akóp

и́зкоп

roman: ízkop

кана́вка

roman: kanávka

壕溝

roman: háogōu

戰壕

roman: zhànháo

خَنْدَق

roman: ḵandaq

أُخْدُود

roman: ʾuḵdūd

խրամատ

roman: xramat

ترانشه

roman: trânše

𐌲𐍂𐌰𐌱𐌰

roman: graba

თხრილი

roman: txrili

ტრანშეა

roman: ṭranšea

खाई

roman: khāī

תְּעָלָה

roman: te'ala

참호

roman: chamho

트렌치

roman: teurenchi

ຄູ

roman: khū

ຮ່ອງ

roman: hǭng

ров

roman: rov

خندق

roman: hendek

око́п

roman: okóp

хандақ

roman: xandaq

คู

roman: kuu

ร่อง

roman: rɔ̂ɔng

కందకము

roman: kandakamu

ས་ཤུར

roman: sa shur

окі́п

roman: okíp

рів

roman: riv

ប្រឡាយ

roman: prɑɑlaay

χαράκωμα

roman: charákoma

τάφρος

roman: táphros

ipa: /xɛnˈdɛk/

hyphenation: xen·dek


miselis

forms:
misellis
muselis
musellis
edil

etymology_text: Ji erebî مُثَلَّث (muṯallaṯ).


driehoek

audio: LL-Q14196 (afr)-Anon1314-driehoek.wav


త్రిభుజము

audio: LL-Q8097 (tel)-వీరభద్రుడు (Veeven)-త్రిభుజము.wav


త్రికోణము

audio: LL-Q8097 (tel)-వీరభద్రుడు (Veeven)-త్రికోణము.wav


triângulo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-triângulo.wav


trójkąt

audio: LL-Q809 (pol)-Poemat-trójkąt.wav


triangle

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-triangle.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-triangle.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-triangle.wav


triangle

forms:
henagon
digon
triangle
quadrilateral
pentagon
hexagon
heptagon
octagon
enneagon
decagon
hendecagon
dodecagon
tridecagon
tetradecagon
pentadecagon
hexadecagon
heptadecagon
octadecagon
enneadecagon
icosagon
icosihenagon
triacontagon
tetracontagon
pentacontagon
hexacontagon
heptacontagon
octacontagon
enneacontagon
hectagon
chiliagon
myriagon
decemyriagon


triangolo

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-triangolo.wav


triangulo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-triangulo.wav


-sız

text: Tatsız.

text: Bilgisiz.

forms:
-siz
-suz


-siz

etymology_text: Ji tirkî-siz, -sız yan -suz (li gor harmoniya vokalan)


bey

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-bey.wav


ajoname

glosses: ehliyet, îcazeya ajotinê, belgenameya ku lazim e mirovî hebe daku bikare tirimpêlê biajo

forms:
ajotname
ajotinname

etymology_text: Ji ajotin - -tin + -name.

ipa: /ɑːʒoːnɑːˈmɛ/

hyphenation: a·jo·na·me


alcohol

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-alcohol.wav


England

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-England.wav


îbare

text: Mewlido Dimilî (Zazakî) yê Osman Esad Efendî (Usman Efendîyo Babij) ku ji alîyê Enstîtuya Kurdî ya Amedê ve hatîye çapkirin, bi alfabeya erebî bi îbareya “Înnellahe we melaîketehû yusellûne ‘elennebîyyî...” (r. 11) dest pê dibe.

ref: Roşan Lezgîn: Îxtîraseke Bêfesal, Amidakurd.com, 9/2007

forms:
îbaret
îbret

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


muqtedîr

glosses:
tiwana, hêzdar, bişiyan, bizever, bitaqet,
kesa/ê ku dikare tiştekî bike

text: Bêguman, hema di serê serî de, dema ku meriv bala xwe dide vî karê hanê, tavilê ev qenaet li meriv hasil dibe ku tu ciddîyetek di vê xebatê de nîne! Lêbelê, ev metnên wisa, ji ber ku hem ji alîyê bawermendî û manewîyatê ve û hem jî ji alîyê dîroka wêjeya neteweyî ve, her wiha, ji alîyê manewîyata mîllî ve qedr û rûmeteke wan a bilind heye û danerê wan jî êdî ne li vê cîhanê ye, ango ne muqtedîrê parastina berhema xwe ye, lewma jî divêt ew berhem bi vî awayî nehatana çapkirin.

forms:
muqtedîrtir (comparative)
herî muqtedîr (superlative)
muqtedîrtirîn (superlative)
miqtedîr

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî qudret^([Divê were berfirehtirkirin])


rasteqîn

glosses: resen, rast, dirist, eseh, bêguman, sehîh, heqîqî, orijînal, resen

text: Azad korê min yê rasteqîne ye.

glosses: xwerû, xweser^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
rasteqîntir (comparative)
herî rasteqîn (superlative)
rasteqîntirîn (superlative)

etymology_text: Hevreha soranî ڕاستەقینە (rasteqîne) (-e- ên dawîn di Badînanî da dikevin nê ne bi Soranî), ji ڕاستەقانی (rasteqanî) a devokî (-anî- > -îna-, -îne-, wek di kêmanî > kêmîne); ji rast + heq + -anî.


arê

text: Herçendî di beşa “Osman Esad Efendî Kam o?” de kovara Hawar, hejmar 23 û hindek kitêbên tirkî ku navê wan bo dimilkî hatîye wergerandin, wek referans didine nîşan ... jî lêbelê tu agahîyek nadin ku gelo wan ev berhema hanê ji ber nusxeya ku Celadet Bedirxanî çap kirîye hildane yan ji dereke din arê kirine (berhev kirine).

forms:
arêtir (comparative)
herî arê (superlative)
arêtirîn (superlative)


arê

forms:
arêtir (comparative)
herî arê (superlative)
arêtirîn (superlative)
are
ayre


arê

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa îzafeyî ya nêr a yekjimar a binavkirî ya ar.

forms: arên (masculine definite construct plural)


arê

glosses: Rewşa çemandî ya mê ya yekjimar a binavkirî ya ar.

forms: aran (feminine definite oblique plural)


silûk

glosses: jihalçûn, hayjixweneman, bêhaybûn, xilwebûn

text: ... agahdarîyek an jî malumatek ku bi xwendevan bide têgihaştin, bê hela van kesan vê metna hanê ji devê kê (bi devkî an destnivîskî?), çawan, li kû, bi çi awayî, bi kîjan metodê arê kirine jî nîne. Heke li şkeftekê, di haletê silûgê de wek wehyeke îlahî ji asîmanan bo wan nazil bûbe jî, dîsan divîya bû ku ev yek bihatana beyankirin.

forms: silûg

ipa: /sɪˈluːk/

hyphenation: si·lûk


sifteh

glosses: sereta, yekem, pêşîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
siftê
sifte
sîfteh

etymology_text: Belkî ji erebî اِسْتِفْتَاح (istiftāḥ).


mesnet

glosses: bingeh, delîl, palpişt, piştevanî, destek, govanî, guvahî, belge

text: Seydayê Xasî muftîyê Licê ye, Usman Efendîyo Babij jî muftîyê Sêwregê ye. Di navbera Licê û Sêwregê de bi siwarî qonaxek rê, bi lingan du qonax rê heye. Her du jî hevçerxê hevdu ne; hempîşe ne. Ne mumkûn e ku Usman Efendîyo Babij ji berhema Seydayê Xasî bêxeber be. Lewre jî, min ew bawerî qet nîne ku Usman Efendîyo Babijî bi xwe îddîa kiribe ku berhema wî yekemîn berhema bi ziwanê dimilkî be. Lê kesên navborî ligel vê îddîaya xwe ya bêmesnet ruhê Usman Efendîyo Babijî rencîde kirin.

forms: mesned


miadile

glosses: hevberî, bergindî, beramberî, hevberî, wekhevî

forms:
miadele
muadele
muadile


edim

glosses: kir, kirin, kiryar, fêşk, pêşk, fiêl, emel


teşbîh

glosses: herf, şibandin, berhev dan, miqayese kirin

text: Heke di teşbîhê de xeta nebe, ev kiryara ku niha çêbûye, meriv dikare bişibihîne vê yekê: her wekî ku keleheke qedîm a ji dîroka me mabe û niha çend kes rabin, bêyî ku bi kesî bişêwirin an jî bikevin nav lêkolînan, avahîya wê kelehê li gorî zanîna xwe; ji zanîna dîrokî û arkeolojîkî bêpar, heta ku ji zanîna dîwarlêkirinê jî bêpar, her wekî ku dîwarê dora baxçeyê xwe lêkin, rabin dîwarên wê kelehê wisa lêkin û bibêjin “Ev e, me yekemîn (!) keleha kurdan restore kir...”.

forms: teşbih

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî şibî, şibîn, şibandin


hal û ehwal

forms:
halûewhal
hal-û-ehwal

etymology_text: hal + û + ehwal


ixtiras

glosses: azwerî, dildarî, arezû, dilbijî, hezkirina zêde

text: Îxtîraseke Bêfesal

ref: sernavê rexneyek Roşan Lezgîn, Amidakurd.com, 9/2007

forms: ihtiras


mielif

glosses:
nivîser, nivîskar, nivîsevan,
kesa/ê ku berhemek nivîsiye

forms:
miellif
muelif
muelif


mefhûm

glosses: têgih, îbare, waje, konsept, rêman, terîm, peyv, bêje, biwêj

text: Di Dîwana Mela Zahirê Tendûrekî de 66 xezelên kurdî, 17 xezelên erebî û 22 jî xezelên farisî hene. Mijara Dîwana Mela Zahir piranî li ser Şêx Zîyauddîn (Hezret) e ku di her beyt û rêzika wê Dîwanê de tesewuf û menewiyeta Îslamê heye. Her wisa ji ber ku gelek mefhumên tesewufî di Dîwanê de cih digirin, di dawiya Dîwanê de ferhengokek hatiye amadekirin.

ref: Amidakurd.com, 9/2007

glosses: waje, mezmûn, wate, islah^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji erebî مَفْهُوم (mafhūm), têkildarî fehm.


waje

glosses: konsept, têgih, mefhûm, îbare, rêman, terîm, peyv, bêje, biwêj

glosses: mezmûn, wate, islah, kelîme, gotin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
wate
wêje
bêje
waje
wişe
çeku
kilaf
tiwêj

etymology_text: Ji farisî واژه (vaje).


wehî

glosses: Hatinaa peyamekê ji alî Xwedê ve bo pêxemberekî.

text: Kitêba Murad Celalî, Di Roniya Qur’anê De Dîroka Pêxemberan, behsa jîyana pêxemberên ku di Qur’ana Pîroz de diborin hatiye kirin.. Di kitêbê de jîyana Hezretî Adem, Hz. Idrîs, Hz. Nûh, Hz. Hûd, Hz. Îbrahîm, Hz. Musa, Hz. Yaqûb û heta jîyana Hz. Îsa (e.s) hatiye nivîsîn. Lê berî ku nivîskar Murad Celalî dest bi nivîsandina jîyana pêxemberan bike pêşgotinek jî nivîsiye: Destpêk, Pêwîstiya Pêxemberan, Peyama Hevbeş Yekîtiya Xweda, Awayê Hatina Wehiyê, Wesfên Pêxemberan, Wezîfeyên Pêxemberan û Hejmara Pêxemberan.

forms: وهحی

etymology_text: Ji erebî وَحْي (waḥy)

hyphenation: we·hî


nazil

glosses: wehî, dahatina peyamekê ji alî Xwedê ve bo pêxemberekî

text: Rehmî nazil cumleê 'îlet dibitHer cihê lê bête xwendin rehmet lê

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

forms: nazik


ixtisas

glosses: pisporî, şarezayî, xebîrî, karzanî, ekspertî

text: Di meclisê de komîsyonên îhtîsasê hatin hilbijartin. Mebûsê DTP'ê yê Batmanê Bengî Yildiz ket Komîsyona Parastina Neteweyî, mebûsa Stenbolê Sabahat Tuncel jî ket Komisyona Karên Derve.

ref: Diyarname.com, 9/2007

forms: ihtisas

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî xas

ipa: /ɪxtɪˈsɑːs/

hyphenation: ix·ti·sas


hevkêşe

text: Firokeyê... hevkêşeya xwe winda kir û li erdê ket.

glosses: terazû^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji hev- + kêşe.

hyphenation: hev·kê·şe


balans

glosses: hevsengî, hevkêşe, miwazene, denge, yeksengî

etymology_text: Ji fransî yan ji îngilîzî balance ji latînî bilanx (terazû, mîzan) ji bi- (du-) + lanx (sênî).

равновесие

roman: ravnovesije

ipa: /bɑːˈlɑːns/

hyphenation: ba·lans


hevsengî

glosses: balans, hevkêşe, miwazene, denge, yeksengî

forms: ههڤسهنگی

etymology_text: Ji hevseng + -î

संतुलन

roman: santulan

равнове́сие

roman: ravnovésie

平衡

roman: ping⁴ hang⁴

اِتِّزَان

roman: ittizān

تَوَازُن

roman: tawāzun

تَعَادُل

roman: taʿādul

साम्यावस्था

roman: sāmyāvasthā

אִזּוּן

roman: 'izuun

סימביוזה

roman: symbyoza

평형

roman: pyeonghyeong

рамнотежа

roman: ramnoteža

اعتدال

roman: i’tidâl

равнове́сие

roman: ravnovésije

бала́нс

roman: baláns

рівнова́га

roman: rivnováha

ισορροπία

roman: isorropía


miwazene

glosses: hevsengî, hevkêşe, balans, denge, yeksengî, terazû

forms:
miwazine
muwazene
muwazine

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî wezn

equilibrio#Italian

roman: equilibrio

ravnoteža#Bosnian

roman: ravnoteža


denge

glosses: hevsengî, hevkêşe, balans, miwazene, yeksengî, mîzan

forms: deng

etymology_text: Deyn ji tirkî denge.

ipa: /dɛnˈɡɛ/