berhevî kirin

forms:
berhevî dikim (present)
berhevî dikî (present)
berhevî dike (present)
berhevî dikin (present)
berhevî bike (imperative singular)
berhevî bikin (imperative plural)
berhevî kir (past)
berhevî kir (past)
berhevî kir (past)
berhevî kir (past)
berhevî –k– (root present)
berhevî –kir– (root past)
ez berhevî dikim (indicative present positive)
ez berhevî nakim (indicative present negative)
min berhevî kir (indicative past positive)
min berhevî nekir (indicative past negative)
tu berhevî dikî (indicative present positive)
tu berhevî nakî (indicative present negative)
te berhevî kir (indicative past positive)
te berhevî nekir (indicative past negative)
ew berhevî dike (indicative present positive)
ew berhevî nake (indicative present negative)
wê/wî berhevî kir (indicative past positive)
wê/wî berhevî nekir (indicative past negative)
em berhevî dikin (indicative present positive)
em berhevî nakin (indicative present negative)
me berhevî kir (indicative past positive)
me berhevî nekir (indicative past negative)
hûn berhevî dikin (indicative present positive)
hûn berhevî nakin (indicative present negative)
we berhevî kir (indicative past positive)
we berhevî nekir (indicative past negative)
ew berhevî dikin (indicative present positive)
ew berhevî nakin (indicative present negative)
wan berhevî kir (indicative past positive)
wan berhevî nekir (indicative past negative)
min berhevî dikir (imperfect positive)
min berhevî nedikir (imperfect negative)
min berhevî kiribû (positive)
min berhevî nekiribû (negative)
te berhevî dikir (imperfect positive)
te berhevî nedikir (imperfect negative)
te berhevî kiribû (positive)
te berhevî nekiribû (negative)
wê/wî berhevî dikir (imperfect positive)
wê/wî berhevî nedikir (imperfect negative)
wê/wî berhevî kiribû (positive)
wê/wî berhevî nekiribû (negative)
me berhevî dikir (imperfect positive)
me berhevî nedikir (imperfect negative)
me berhevî kiribû (positive)
me berhevî nekiribû (negative)
we berhevî dikir (imperfect positive)
we berhevî nedikir (imperfect negative)
we berhevî kiribû (positive)
we berhevî nekiribû (negative)
wan berhevî dikir (imperfect positive)
wan berhevî nedikir (imperfect negative)
wan berhevî kiribû (positive)
wan berhevî nekiribû (negative)
ez ê berhevî bikim (future positive)
ez ê berhevî nekim (future negative)
minê berhevî kiribe (future perfect positive)
minê berhevî nekiribe (future perfect negative)
tu yê berhevî bikî (future positive)
tu yê berhevî nekî (future negative)
teyê berhevî kiribe (future perfect positive)
teyê berhevî nekiribe (future perfect negative)
ew ê berhevî bike (future positive)
ew ê berhevî neke (future negative)
wê/wîyê berhevî kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê berhevî nekiribe (future perfect negative)
em ê berhevî bikin (future positive)
em ê berhevî nekin (future negative)
meyê berhevî kiribe (future perfect positive)
meyê berhevî nekiribe (future perfect negative)
hûn ê berhevî bikin (future positive)
hûn ê berhevî nekin (future negative)
weyê berhevî kiribe (future perfect positive)
weyê berhevî nekiribe (future perfect negative)
ew ê berhevî bikin (future positive)
ew ê berhevî nekin (future negative)
wanê berhevî kiribe (future perfect positive)
wanê berhevî nekiribe (future perfect negative)
min berhevî kiriye (perfect positive)
min berhevî nekiriye (perfect negative)
min berhevî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min berhevî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te berhevî kiriye (perfect positive)
te berhevî nekiriye (perfect negative)
te berhevî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te berhevî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî berhevî kiriye (perfect positive)
wê/wî berhevî nekiriye (perfect negative)
wê/wî berhevî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî berhevî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me berhevî kiriye (perfect positive)
me berhevî nekiriye (perfect negative)
me berhevî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me berhevî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we berhevî kiriye (perfect positive)
we berhevî nekiriye (perfect negative)
we berhevî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we berhevî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan berhevî kiriye (perfect positive)
wan berhevî nekiriye (perfect negative)
wan berhevî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan berhevî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez berhevî bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez berhevî nekim (present subjunctive negative)
(bila) min berhevî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min berhevî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu berhevî bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu berhevî nekî (present subjunctive negative)
(bila) te berhevî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te berhevî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew berhevî bike (present subjunctive positive)
(bila) ew berhevî neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî berhevî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî berhevî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em berhevî bikin (present subjunctive positive)
(bila) em berhevî nekin (present subjunctive negative)
(bila) me berhevî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me berhevî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn berhevî bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn berhevî nekin (present subjunctive negative)
(bila) we berhevî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we berhevî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew berhevî bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew berhevî nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan berhevî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan berhevî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min berhevî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min berhevî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min berhevî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min berhevî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te berhevî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te berhevî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te berhevî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te berhevî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî berhevî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî berhevî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî berhevî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî berhevî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me berhevî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me berhevî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me berhevî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me berhevî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we berhevî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we berhevî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we berhevî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we berhevî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan berhevî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan berhevî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan berhevî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan berhevî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê berhevî bikira (present conditional positive)
minê berhevî nekira (present conditional negative)
minê berhevî kiribûya (preterite conditional positive)
minê berhevî nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê berhevî bikira (present conditional positive)
teyê berhevî nekira (present conditional negative)
teyê berhevî kiribûya (preterite conditional positive)
teyê berhevî nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê berhevî bikira (present conditional positive)
wê/wîyê berhevî nekira (present conditional negative)
wê/wîyê berhevî kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê berhevî nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê berhevî bikira (present conditional positive)
meyê berhevî nekira (present conditional negative)
meyê berhevî kiribûya (preterite conditional positive)
meyê berhevî nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê berhevî bikira (present conditional positive)
weyê berhevî nekira (present conditional negative)
weyê berhevî kiribûya (preterite conditional positive)
weyê berhevî nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê berhevî bikira (present conditional positive)
wanê berhevî nekira (present conditional negative)
wanê berhevî kiribûya (preterite conditional positive)
wanê berhevî nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) berhevî bike (imperative present positive)
(tu) berhevî neke (imperative present negative)
(hûn) berhevî bikin (imperative present positive)
(hûn) berhevî nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji berhevî + kirin.

ipa: /bɛɾhɛˈviː kɪˈɾɪn/


xwarûvîç

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: ne dirist, ne rast, bêserûber, ne rêkxistî

forms: خواروڤیچ

etymology_text: xwar + û + vîç, bide ber soranî خواروخێچ (xwaruxêç).


amoureux

etymology_text: Ji amour + -eux.

audio: LL-Q150 (fra)-Tamahashi-amoureux.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-amoureux.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-amoureux.wav


in love

text: To be in love with somebody


ifrit olmak

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: bûn agir, bûn agir u ketin xwê, bûn fitîl û man (pir behicîn, qehirîn


Evîn

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: Navekî keçan, yê ku wate evîn, hez kirin e.

etymology_text: Ji evîn.

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-evîn.wav


like a house on fire

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: deq u deq wek xanî ku dișewitîne, mirov ku gelek hevalini ne.


heta bikeviye ser sikeyî

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: dema dest bi kirina şulekî dikeyî bi sanahîtir lê dihêt ji ewa mirovîn hizr bo dikir

etymology_text: Ji heta + bikeviye + ser + sikeyî


teething problems

glosses: dema mirov zehmetê dibe li destpêka kirina tiştekî lê bo demekê kurt

etymology_text: * ji serobra biçûkan hatiye dema didanên wan dihên: gelek dikene girî û baş na nivin.


sarêj

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

notes:
sarêj bûn
sarêj kirin
sarêjbûn
sarêjkirin
sarêjbûyî
sarêjkirî


lepequt

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: kiriyara dema kareb diçît mirov ti tiştek nabînît lê bi destan dikarît bibîne

forms: ڵەپەقوت


mizgînder

glosses: kesê/a ku nûçeya xweş yan nexweş dide, yê/a ku peyameka dilxweşker yan ne dilxweşker digihîne

forms: مزگیندەر

etymology_text: Ji mizgîn + -der.


qurtalker

glosses: kesê/a ku yekî ji arîşekê an jî nexweşiyekê an jî rewşeka xirab rizgar dike

forms: قورتالكهر

etymology_text: * qurtal + ker


tafîrkirin

glosses: imad, weftîkirin, jêravkirin, leawhelkêşan لهئاوههڵكێشان , baptîzkirdin

etymology_text: Ji tafîr + kirin.


ilmanî

glosses: peywendî digel ayînî nîne, bêdîn, ne ayînî

etymology_text: * erebî


don't judge a book by its cover

glosses: dadiyê serve serve neke, li dûv şiklê tiştî dadiyê neke, li dû dîtina serve dadkirinê neke

word: the proof of the pudding is in the eating


serve qat e, ji bin ve pat e

glosses: ne her tiştê ji serve yê can be, yê baş e yan bi mifa ye; û ne her tiştê kirêt be, yê xirabe

forms: سەرڤە قاتە، ژ بن ڤە پاتە

etymology_text: serveqat e, ji bin vepat e

word: a suit on the outside, rags on the inside


title: bêhevtayî tî

redirect: bêhevtayîtî

pos: hard-redirect


derûnbiçûk

glosses:
sade, hejar, mitewazi, stûxwar, destvîlk, sernerm,
 kesê/a ku xwe mezin neke

forms:
دەروونبچووک
derûnbiçwîk

etymology_text: Ji derûn + biçûk.


all that glitters is not gold

pos: proverb

pos_title: Gotineke pêşiyan

etymology_text: Ji wergerandina yekser ji latînî nōn omne quod nitet aurum est.


bêrêz kirin

glosses: ihtîram negirtin, bêqedir kirin, bêqîmet kirin, bêbiha kirin, bênirx kirin

forms: بێرێز کرن

etymology_text: Ji bêrêz + kirin.


kofirî

glosses: dema yek axiftinan dijî Xwedê di bêje, û di bêje ku Xwedê nîne

etymology_text: * ji Erebî têt الکفر


kofirî kirin

glosses: bi dijî Xwedê axiftin, gotina axiftinên kirêt di derheqa Xwedê de

forms:
kofirî dikim (present)
kofirî dikî (present)
kofirî dike (present)
kofirî dikin (present)
kofirî bike (imperative singular)
kofirî bikin (imperative plural)
kofirî kir (past)
kofirî kir (past)
kofirî kir (past)
kofirî kir (past)

etymology_text: Ji kofirî + kirin.

ipa: /koːfɪˈɾiː kɪˈɾɪn/

hyphenation: ko·fi·rî ki·rin


Delhi Belly

glosses: zikçûn li dema geşt kirinê bi taybetî li welatê hindistan ê

etymology_text: * bajarê Hindî, Delhi + belly


qêr qêr

glosses: qîjeqîj, xepse, axiftin bi dengek bilind

etymology_text: dibe ji karê qêrrîn ??


çêdibe

pos: adv

pos_title: Hoker

forms:
çêdibît
çêtbît


bwîse

glosses: fêl, pîlan danîn dijî kesek, hîlebazî, kemîne

forms:
بویسە
biwîse


sikalaker

glosses: kesê/a ku sikala yê dike, tomarkirina sikalayê

forms: سکالاکەر

etymology_text: Ji sikala + -ker.


aşle

glosses: Mirov daran li hev aşle dike, weku mirov dara sêvê li ya hermûtê aşle dike meyweyek nû derdixe hole .

ipa: /ɑːʃˈlɛ/


abacı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-abacı.wav


title: serve qate ji bin ve pate

redirect: serve qat e, ji bin ve pat e


title: serve qate, ji bin ve pate


êtwîn

glosses:
firin, tebax, ocax
 amûreke yê ku madenan tê de sor diken yan germ diken


bedle

glosses: qat û rîbat, cileke bi taybetî bû zelaman ji bû minasibetên giring li ber xwe diken

etymology_text: Ji erebî بَذْلَة (baḏla).

بَذْلَة

roman: baḏla

ipa: /bɛdˈlɛ/

hyphenation: bed·le


word: ne her tiştê ji ber ve ma, bavêje ber pezî

glosses: nek hemû dema bermayî yên mirovî bi mifane

etymology_text: Ji ne + her + tiştê + ji + ber + ve + ma + bavêje + ber + pezî

word: one man's trash is another man's treasure


title: walkîng stick

redirect: walking stick


pekkeftî

glosses: xudan pêtivîyêt taybet, seqet, leng, bo her kesê/a ku endamek leşê wî/ê îş nake tê gotin pekkeftî

etymology_text: Ne diyar e


statîr

glosses: pareyekê yûnanî bû her êk statîr dibû çar derhem

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /stɑːˈtiːɾ/

hyphenation: sta·tîr


cling film

glosses: pirês, falcon, kereseyekê weku naylonî ye bu cildkirin/nixaftina xwarinan bikar dihêt


zaldestî

glosses: desthilatdarî, rewşa zal bûnê li ser tiştekî yan kesekî yan miletekî

etymology_text: * Ji zaldest + -î


obal

notes: li Akrê, Dihok û li nav sora (soranî) jî tê bikaranîn


jinavçûn

glosses: hilweşîn, ruxîn, pûçbûn, têkçûn, xirabbûn, wêranbûn, neman

text: Ev pira delal roj bo rojê hildiweşe û ber bi xerabbûnê ve diçe û çi destên avaker heta niha negehiştine wê ji bo ku wê ji hilweşiyanê rabigirin û wê nûjen bikin û delaliya wê biparêzin. Hinek deng li vir û li wir ji bo parastina vê gencîneya dîrokî û mîmariyetê ya Kurdistanê bilind dibûn lê encam nebûn. Belkî ev briyara hikûmetê, herçend dereng jî hat, bikeve jiyanê û wê pira kevnar û rûyê dêrîn yê bajarê Zaxoyê û mîratekê me yê dîrokî ji navçûnê biparêze.

ref: Kulturname.com, 10/2009

forms: ژناڤچوون

etymology_text: Ji ji + nav + çûn.


dêsman

text: Berhemên ku li ser vê dêsmanê avabûyî derûnîya civakê bîr û bawerîya hevpar radixine pêşberî me û em bi kilamên vî awayî ve dîrokê jî agahdar dibin, derbarê civata Kurdan de jî ger ku tehlîlek bê kirin; kesên xirab wek Sebrîyê Hecî Ûsiv û camêrên wek Ûnis û Evdirehman jî hene.

ref: Zeynep Sultan Atlı, “Şerê Newala Qeremûsê” di Klama Salihê Beynatî de https://web.archive.org/http://blog.kovarazarema.com/sere-newala-qeremuse-di-klama-salihe-beynati-de/ arşîv, Malpera Kovara Zarema, 2018-10-21

text: Mebest ji nivîsîna vê gotarê, diyarkirina dêsmana çîrokên kurdî yên efsanewî ye. Di vê lêkolînê de ji modela dariştenasiya Vladimir Propp sûd hatiye wergirtin.

ref: Mezher Îbrahîmî, Dêsmana Çîrokên Efsanewî yên Kurdî https://web.archive.org/http://www.kovarazarema.com/2017/01/02/desmana-ciroken-efsanewi-yen-kurdimezher-ibrahimi/ arşîv, Malpera Kovara Zarema, 2017-01-02

etymology_text: Ji dês + man, dês bi maneya dîwarê di kurdîya zazakî da heye.


dêsmanî

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: dêsman+ î


şanazîbirin

forms: شانازیبرن

ipa: /ʃɑːnɑːziːbɪˈɾɪn/

hyphenation: şa·na·zî·bi·rin


dilveker

glosses: bu wan kesan têt yên ku keyfa mirovî têt demê wan dibîne

glosses: tiştên ku dilê mirovî ve dikin û xweş dikin, teziyatî bu mînak ice-cream

glosses: bihagiran, hêja, qedirbilind, binirx, nirxgiran

forms: دلڤهكهر

etymology_text: Ji dil + veker.


çi çax

glosses: çi demê, çi çaxî, çi wextî, çi gavê: Kengî tu dê bigihî malê?

glosses: çi dema (ku), çi çaxê (ku), çi wextê ku, çi gava (ku): Kengî tu bixwazî, ez hazir im.

forms: çiçax

etymology_text: Ji çi + çax.


paşgez bûn

glosses: hêlan, terk kirin, dest jê berdan, hiştin

text: Ji Xwedayê xwe paşgez nebe, da ew jî dilovaniyê bi te bibe..

forms:
paşgez dibim (present)
paşgez dibî (present)
paşgez dibe (present)
paşgez dibin (present)
paşgez bibe (imperative singular)
paşgez bibin (imperative plural)
paşgez bûm (past)
paşgez bûyî (past)
paşgez bû (past)
پاشگەز بوون

etymology_text: Ji paşgez + bûn.

ipa: /pɑːʃˈɡɛz buːn/

hyphenation: paş·gez bûn


paşgez

text: Le biriyarî berêz Mesoud Barzanî paşgez nebûyinewe.

etymology_text: Ji soranî [Peyv?]


li ser xwe rakirin

glosses: dema tiştek li def mirovî be bû mînak deyin yan qenciya ku kesekî li gel mirovî kirî, u mirov deyinê wan bidet u qenciya wan li ser milên xwe raket

etymology_text: * li + ser + xwe + rakirin

ipa: /lɪ sɛɾ xʷɛ ɾɑːkɪˈɾɪn/

hyphenation: li ser xwe ra·ki·rin


sifirgir

glosses: kesê ku karê misî dike, kesê ku karê madenan dike

forms: سفرگر

etymology_text: sifir (2) + -gir


helicandin

glosses: helc avêtin, hengaw avêtin, pêngav kirin, hilpişkîn, di kişikê de û di leşkeriyê de pêşveçûneke kurt û sereke ber bi armancê ve


ji bin çûn

glosses: pûç bûn, dema gemî di deriyayê da niqom dibe

glosses: ji dest dan, dema kesek hemû tiştê xwe ji dest dide

forms: ژ بن چوون

etymology_text: ji + bin + çûn

ipa: /ʒɪ bɪn t͡ʃuːn/

hyphenation: ji bin çûn


bergeba

glosses: Hindek dibêjin ew çîne yê ku berhingariya bayî dike (bes nimûne bo vî ramanê hêşta ne yê diyar e)

glosses: Hindek dibêjin ku ramana wê atmosfer e, esmanê nêzîkî erdî ewê ba lê heyî.

etymology_text:
* berg + -e + ba, yekem car ev peyve di pertûka pîroz de încîlê hatiye bikaranîn, (ji ber ku wergervan digotin ev peyv hate çê kirin di pertûkeka zanistî li Dihokê), ramana wê bergê hewayî ye lê bergeba weku peyveka Kurdî tê bikaranîn da nebe du beş weke bergê hewayî
 Demê hwîn li dwîv çerxa vê cîhanê dijiyan, li dwîv serwerê desthelata bergebayî, ew giyanê nuke di nav mirovên neguhdar da kar diket...


teknoterorîzm

glosses: bikaranîna teknolojiyê di karên terorîstî de

text: Teknoterorîzm tê wateya tevlîhevkirina hovîtî û berberiyê di nav destkeftên modernîzm û teknolojiyayê. Lê ne tenê ji bo kuştin û jinavbirinê, ne tenê ji bo belavkirina tirs û terorê, lê ji bo dariştina dubare ya erdnîgariya siyasî, têkiliyên navneteweyî, berjewendiyên aborî yên welatên mezin û rikaberî ji bo desteserkirina cîhanê di çarçoveya kolonyalîzma modern û serdema rabêja demokrasî û globalîzmê de.

ref: Raber Talat, Rudaw.net/kurmanci 1/2017

forms: teknoteror

etymology_text: Ji tekno- + terorîzm.


hindî bi mînîn dê bînîn

glosses: çend pitir kesek emirî bibe, dê ptir serbor bi serî hên

etymology_text: Ji hindî + bi + mînîn + dê + bînîn


hevtemen

glosses: heman emir, ew kesên di heman jî/temen da yê ku mirov têde

forms: ههڤتهمهن

etymology_text: Ji hev + temen.


meslehet

glosses: qazanc, mifa, menfeet, feyde, dema kesek digel mirovî be yan her karekî bike ji bû berjewendiya xwe

text: Qelbê me bi wê te sot û kul kirAya te çi meslehet di min dîNîşan-i me da te yêkê cundî

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

etymology_text: Ji erebî مَصْلَحَة (maṣlaḥa).


tecîl kirin

glosses: gîro kirin, paşxistin, paşî kirina karekî, dema ku mirovî nevê niha karêkî bike, dê paêxîte wextek din

forms:
tecîl dikim (present)
tecîl dikî (present)
tecîl dike (present)
tecîl dikin (present)
tecîl bike (imperative singular)
tecîl bikin (imperative plural)
tecîl kir (past)
tecîl kir (past)
tecîl kir (past)
tecîl kir (past)

etymology_text: * tecîl peyvek erebî ye + kirin

ipa: /tɛˈd͡ʒiːl kɪˈɾɪn/

hyphenation: te·cîl ki·rin


ji noke pêve

forms:
ji noke u pêve
ji noke wêva

etymology_text: * ji + noke + pêve


êtîm û sêwî

glosses: bê deyk û bab, kesa/ê ku dêbavên wî emirê Xwedê kirîn/ mirîn

etymology_text: * êtîm + û + sêwî


barebû

glosses: Dema kesek belayek bi serî de bê, her kes ji aliyê xwe ve alîkariyê pê re dike.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


kes bi pilekê nagehîte ser milekê

glosses: berdewam be li ser karê xwe, biwêjekê bo wan kesan tê gotin yên ku hizir diken mirov dikare zû zengîn bibe dema şûlekî dike

forms: کەس ب پلەکێ ناگەهیتە سەر ملەکێ

etymology_text: Ji kes + bi + pilekê + nagehîte + ser + milekê

word: You cannot with one flick get to the top of the hill


nexşeber

glosses: hunera nexşe, modelê, hesinkaran, an na hilberandina berhemên sûret an razber yên hunerî li sê aliyan de, çawa di Hawarhatinê, intaglio, an jî di tûra.

etymology_text: nexş + -e + ber

ipa: /nɛxʃɛˈbɛɾ/

hyphenation: nex·şe·ber


title: naxşeber

redirect: nexşeber


dugme

glosses: Tişta/ê ku mirov didewisîne daku amûrekî elektronîkî pê bixebite.

text:
Têlvizyona rengînê, wêneguhêz:
Tu caran ne xemgîn î, wey rû-qizêz!
Dugmeya te badide hema her kes,
Tiştên bûyî û ne bûyî rêz bi rêz.

ref: Şahînê Bekirê Soreklî, Jana Heft Salan https://web.archive.org/https://www.calameo.com/read/005071515d74db254414b arşîv, Enstitya Kurdî ya Brukselê, 1990, r. 64

text: Merêv dikare wê bê mefte bi kar bîne ne jî merêv dikare wê bê mefte bixebitîne. Ango dugmeya wê ya xebitandinê tune ye. Kameraya wê ya dawiyê nîne.

ref: Mehmet Emîn Cırık, Hevnasîna T-Roca Wolkswagenê (2021) https://web.archive.org/https://www.salomecizrawi.com/hevnasina-t-roca-wolkswagene-2021.html/ arşîv, salomecizrawi.com, 2021

text: Piştî ku endaman mayîn li rex stûnekî li kêleka siwareya Dr. Ebdilkerîm Umer bicihkirin, dema ku Dr. Ebdilkerîm ji mala xwe derket min gelek caran pêl dugmeya amêr kir, lê mayîn neteqiya.

ref: ROJ MÛSA, SEYDO ÎBO, Mukirhatinên şaneya terorîst a girêdayî istixbarata Tirkiyeyê rastiyên nû eşkere dikin -2 https://web.archive.org/https://hawarnews.com/kr/15289495803644 arşîv, hawarnews.com/kr, 2019

forms: دوگمە


bigirvekêş

glosses:
danûstandin, gengeşe
 axiftinek berdewam ku pêtvî gengeşe kirin ê be

forms: bigiruvekêş

etymology_text: Ji bigir + vekêş.


kognîtîv

forms:
kognitîv
kognitîf
kognîtîf

etymology_text: Bi rêya îngilîzî yan fransî ji latînî cognitus.


ji destê yekî nehatin

glosses: neşiyan ti tişt kirin, pêçênebûn, ti desthelat nebûn

etymology_text: Ji ji + destê + yekî + nehatin


title: ji dest nehatin

redirect: ji destê yekî nehatin


girrgirr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre girgir.


ne ker e, ne kurtan e

etymology_text: Ji ne + ker + e + ne + kurtan + e


xewas

glosses: bêxew, xewkêm, bîdar, ne di xew, şiyar, kesê ku ji xewkirinê û nivistinê hez nake

forms:
bîdar
xewsê

etymology_text: Ji xew + -as.


hot potato

glosses: cihê bigirvekêşê, biwêjek ramana wê babetek e cihê bigirvekêşê ye, ji wan babetan re tê gotin yên ku pêdiviye bên gengeşekirin

audio: en-au-hot potato.ogg


çrîset

glosses: ew tiştên mirovî gelek ditirsînît heta muyên mirovî radbin, ecêbî


kwîsandin

glosses: Cureyekî birêveçûnê ye ku mirovî nevêt kesek mirovî bibînît.

ipa: /kwiːsɑːnˈdɪn/

hyphenation: kwî·san·din


the best thing since sliced bread

text: This solar powered phone charger is the best thing since sliced bread!


bedyom

forms:
bedyomtir (comparative)
herî bedyom (superlative)
bedyomtirîn (superlative)


gozikvan

glosses: cerik çêker, yê ku cerik yan gozikan çêdike

etymology_text: Ji gozik + van.


word: look after the pennies, and the pounds will look after themselves


payenizm

text: Di vê civînê de fermandarênên payebilind û payenizm jî tên hilibjartin.

etymology_text: Ji paye + nizm.


diwaxe

glosses: Pateyê ku mirov (bi taybetî jin) didin ser serê xwe daku porê wan neyê dîtin.

glosses: çît, çarik, serpoşk^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji tirkî duvak ji tirkiya kevn tuğak / duğak ji tuġ (tok).


latency

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-latency.wav


bizina çûrr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

word: Snow white goat kid, whose fleece is used for making bergûz Kurdish clothes


salle à manger

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Mecanautes-salle à manger.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Jérémy-Günther-Heinz Jähnick-salle à manger.wav


salle de séjour

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Lyokoï-salle de séjour.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Jérémy-Günther-Heinz Jähnick-salle de séjour.wav


pièce

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-pièce.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-pièce.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-pièce.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Josette (O2)-pièce.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Louis (O2)-pièce.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-pièce.wav

audio: LL-Q150 (fra)-S-tel (O2)-pièce.wav


chambre

glosses: odeya xewê, odeya nivistinê, odeya razanê, odeya raketinê


chambre

text: Chambre d’agriculture.

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines1-chambre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines3-chambre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines5-chambre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines4-chambre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines2-chambre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines6-chambre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Justforoc-chambre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-chambre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-chambre.wav


cihgirtin

forms: cîhgirtin

etymology_text: Ji cih + girtin.


toilettes

audio: LL-Q150 (fra)-Justforoc-toilettes.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-toilettes.wav


toilettes

pos_title: Formeke navdêrê


toit

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines4-toit.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-toit.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-toit.wav


rideau

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines5-rideau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines3-rideau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines2-rideau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines4-rideau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines1-rideau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines6-rideau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-rideau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Tamahashi-rideau.wav


verre

text: Un verre d’eau.

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-verre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-verre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-verre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-verre.wav


vitre

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-vitre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-vitre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-vitre.wav


title: çîn kirin

redirect: çîn çîn kirin


mala te!

glosses: îdyomek e ku kesek ku dibêje gava ku ji gotina yê beramberî xwe bawer nake yan naxwaze wisa bike yan wisa bibêje

forms:
مالا تە!
hey mala te

etymology_text: Ji mala + te.


Xwedê dilê te xweş ket

glosses: Xwedê bêhina te fireh bike, Xwedê te keyfxweş biket, an jî dema yek di mirît ev dibêjin xêzan û kes û karên wî/ê.

etymology_text: Ji Xwedê + dilê + te + xweş + ket


xwe dan paş

glosses: Xwe ji rêka yekî vedan, xwe vedan, xwe dûr kirin

forms: خوە دان پاش

etymology_text: xwe + dan + paş

ipa: /xʷɛ dɑːn pɑːʃ/

hyphenation: xwe dan paş


title: mala te

redirect: mala te!


bêguneh derketin

glosses: rastdar bûn, ya/ê ku li dadgehê ti li ser neçe ya bêgunehe

forms: bêguneh derxistin

etymology_text: Ji bê + guneh + derketin.


nermade

glosses: qelabe ya dergehî ya ku bi pişta dergehî ve ye bu harîkarîkirina girtin û vekirinê


title: sweet-talk

redirect: sweet-talker


selective breeding

glosses: karê bixudankirina canewerane ji bu helbijartina canewerên baştirîn bu cotbûnê, da ku zirriyetekê dirist biket


tûzan

glosses:
tûzik, dartûzik, dartûzan, xûş, darxûş, dara xûşê
 dareke wek spîndaran e


title: Selective breeding

redirect: selective breeding


rastve kirin

glosses: dirist kirin, rast kirin, çêkirin ve, car din sererast kirin

forms:
rastve dikim (present)
rastve dikî (present)
rastve dike (present)
rastve dikin (present)
rastve bike (imperative singular)
rastve bikin (imperative plural)
rastve kir (past)
rastve kir (past)
rastve kir (past)
rastve kir (past)
راستڤە کرن

etymology_text: Ji rastve + kirin.

ipa: /rɑːstˈvɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: rast·ve ki·rin


title: kufirîker

redirect: kufrîker


liqliqok

glosses: guherbar, ne misteqir, livlivok, tiştê ku di live

forms: لقلقۆک

etymology_text: * liq + liq + -ok ji lêkera liqliqîn


serpêçkar

glosses: mixalif, kesa/ê ku li dû yasayê neçe u pê li yasayê didane

forms: سهرپێچكار

etymology_text: Ji serpêç + -kar.


ribîte kirin

forms:
ribîte dikim (present)
ribîte dikî (present)
ribîte dike (present)
ribîte dikin (present)
ribîte bike (imperative singular)
ribîte bikin (imperative plural)
ribîte kir (past)
ribîte kir (past)
ribîte kir (past)
ribîte kir (past)

ipa: /rɪbiːˈtɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: ri·bî·te ki·rin


ewê dî

glosses:
tê gotin dema kesek nekare navê wî kesê mebest bîne bîra xwe yan nizane
 Ewê dî silav li te kirin.

etymology_text: * ew + -ê + dî


wheeler-dealer

glosses: qesab, hîleker, teşqelçî, kesê/a ku gelek hîlan yan teşqelan dike


şefre danîn

glosses: hîle kirin, teşqele kirin, tê gotin bi taybetî dema kesek tiştek giran bifiroşe mirovî

etymology_text: * şefre + danîn

ipa: /ʃɛfˈɾɛ dɑːˈniːn/

hyphenation: şef·re da·nîn


stomach something

glosses:
tehemil kirin, xwe li ber girtin
 I can't stomach him. → Ez tehemila wî nakem.


sîrmok

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


xulkê yekî dan

glosses: şiklê yekî dan, rû û dêm bi ser ek ve çûn

etymology_text: Ji xulk + -ê + yek + -î + dan.

ipa: /xʊlˈkeː jɛˈkiː dɑːn/

hyphenation: xul·kê ye·kî dan


xulk ketin

glosses: nesax, nexweş, dema rûyê mirovî zer dibe

etymology_text: Ji xulk + ketin.

ipa: /xʊlk kɛˈtɪn/

hyphenation: xulk ke·tin


ew xem bo ew dem

glosses: her karek di demê xwe de baştir e bê kirin

forms: ئەو خەم بو ئەو دەم

etymology_text: Ji ew + xem + bo + ew + dem


sleep with

glosses: nivistin di gel kesekî/ê, çûn li gel yekî/ê di nav nivînan de


hêşa

glosses: Hesp ê nêr, hespê fehl, nêrehesp, nêrî yê hespan.

forms:
hespê
kel
hespê fehl
ههسپ

etymology_text: Ji hê + şa ango hespê şah an şah + hesp

notes:
li hespî siwar bûn
ji hespî peya bûn
li pişta hespî kirin
li hespî bar kirin


çenda

glosses:
bu wesf kirina barûdoxê/hestên kesekî/ê
 How scary is this! → Çenda bitirse!


derdên her rojekê têra wê hene

etymology_text: Ji derdên + her + rojekê + têra + wê + hene


ji hîngê were

pos: prep

pos_title: Daçek

glosses: Ji wî demî were, ji wî çaxî were, ew demê tê behis kirin.

etymology_text: Ji ji + hîngê + were


binbeş

glosses: perçeyeke biçûk e ku girêdayî beşeke mezin re tête gotin.

ipa: /bɪnˈbɛʃ/

hyphenation: bin·beş


kolankî

glosses: Zimanê nefermî ya li kolanan tê axaftin.

text: Zimanê kolankî

ref: Kanizar, Ferhengoka zimannasî ya kurdî-îngilîzî https://web.archive.org/http://ontwikkel2.mvanlaar.net/Portals/0/adam/Blog%20App/Nc4iXuefHkaYxr1lb71_Fg/File/kanizar_11.pdf arşîv, hj. 11, 2017, r. 161

text: Hemû rojê temaşe dikim şîroveyên wan kesên postên min dibînin, cihê keserê ye gelek şîroveyên nehêja û xeberên kolankî dinivîsin.

ref: Elî Ewnî, Zimanê danustandinê, di navbera Kurdan de https://web.archive.org/https://rojevakurd.com/di-navbera-kurdan-de-zimane-danustandine/ arşîv, rojevakurd.com, 08.05.2020

forms: kulankî

etymology_text: Ji kolan + -kî.


niza çawa ye

glosses: dema kesekî/ê divê gelek tiştan bêja, lê hemî tişt nahên bîra wî

etymology_text: Ji niza + çawa + ye


babkuj

forms:
babkujtir (comparative)
herî babkuj (superlative)
babkujtirîn (superlative)


title: nixtik

redirect: nuxtik


keftin ser sikeyî

glosses: dema ku kesek ji nû ve xwe fêrî tiştek dike, li ber wî bi zehmete, lê mirov dibêjnê hema tu bikaviye ser sikeyî xilas, anko dema tu pîçekê fêrbûyî dê bi sanahî bît

etymology_text: * keftin + ser + sike + -yî


tu bo xwe çi didanî

glosses: dema kesek xwe bi mezinahî derdiêxe u mayê xwe di karûbarên yekî din dike u ew bibêjîtê tu bo xwe çi didanî

etymology_text: Ji tu + bo + xwe + çi + didanî


title: çapakl

redirect: çapaklı


bijîjk

ipa: /bɪˈʒiːʒk/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-bijîjk.wav

hyphenation: bi·jîjk


dewliqî

text: Di neynikê re min li bedena xwe ya çîçelaskî û dewliqî nihêrî...

ref: Înan Eroglu, Têbîniyek, Weşanên Avesta, 2019, r. 35, ISBN 9786052246474


mismitîn

glosses:
bêdengbûn, bêpêjnman, kerrû lal bûn nebihîstin,
kesa/ê ku na-axive,
tişta/ê ku ti deng jê nayê

forms:
mat
met
mot

ipa: /mɪsmɪˈtiːn/

hyphenation: mis·mi·tîn


gilîbang

glosses: gilî û bang di îna cemê de dua û lavayên dînê elewiyan


gilî û bang

glosses: gilîbang di îna cemê de gilî û gazinc, dua û lavayên dînê elewiyan


berberêv

glosses: bervêder, mixateb, kesa/ê ku jê re têt peyivî, yan beraftin, kesê guhdar, bihêzer

forms:
berpeyiv
berpirs

etymology_text: Ji ber- + peyv.


giyanê xwe ji dest dan

etymology_text: Ji giyan + -ê + xwe + ji + dest + dan.

ipa: /ɡɪjɑːˈneː xʷɛ ʒɪ dɛst dɑːn/

hyphenation: gi·ya·nê xwe ji dest dan


metanoia

etymology_text: Ji yûnaniya kevn μετάνοια (metánoia, “lixwezivirîn”), pêkhatineke ji μετά (metá, “piştre, pê re”) û νοέω (noéō, “fikirîn”).


sinoq

glosses: rezîl, riswa, melûl, zelûl, kiz, stoxwar, serşor, rûreş

text: Li Efrînê, li herêma çiyayê Lêlûn (Şêrewa) ev peyv weha (sinoq, sihnoq) bi kar tê. Maneya wê jî ev e: Ew kesê ku pişta (bejna) xwe bi koletî ji kesekî din re xar dike ye re tê gotin. Têpîn: Lê ez dibînim ku jêdera wê (sihnoq, sînoq) e. Yanê ew kesê ku bejna wî zêde kin e, û siha bejna wî di wî de noqkirî ye. Yanê ji kinbûna wî ya zêde siha wî nayê dîtin.

ref: Merwan Berekat di Koma "Zimanê Kurdî" li ser Rûnameyê de, 1/2017

forms: sinox

etymology_text: Ji tirkî sönük ji sön-mek


balladest

glosses: bi desthelat, gelek bihêz, serdar, karbidest

text: Ew kesekê balladest e, dê te ji nav bet.

text: balladestî nawendgerayî û derkî bîrteskane û destegerayaney partî (eweş tenya yek part) û betaybet pîşeyîbûnî karî şorrişgêrraney wek raberanî cemawerî hênaye nêw marksîzmewe

forms:
balladesttir (comparative)
herî balladest (superlative)
balladesttirîn (superlative)

etymology_text: Hevreha soranî ji farisî balla + dest


bîçik

glosses:
benîşt, qaçik,
tiştê çir yê mirov di devê xwe de dicû

ipa: /biːˈt͡ʃɪk/

hyphenation: bî·çik


hunera axaftinê

glosses: derbirînên yan axiftinên zimanîne yên ku amaje bi tiştekê nexweş diden yan dan şermê

etymology_text: * huner + -a + axaftin + -ê


reinvent the wheel

glosses: ji destdana demî bi çêkirina tiştekî ve yê ku bi xwe heye

audio: en-au-reinvent the wheel.ogg


stomachache

glosses: sikêşe, zikêşe, êşî gede, êşî zik, azara gedeyî, azara mîdeyî


niyazpak

glosses: kesê/a ku niyeta wî/ê ya safîye yan paqije, niyet safî.

etymology_text: Ji niyaz + pak.


destbe

glosses: Di bazirganiya biparedanî de pereyê ku pêşîn tê dayîn.

forms: destbe'

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


title: stomach ache

redirect: stomachache


pendin

glosses: aşkartin beyankirin, amaje kirin, bel kirin, belitandin, daxuyandin

forms:
pendî
pendandin
پهحتن
azlû

etymology_text: rehê dema niha "-pen-", nepenî


pendin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


serinc rakêşan

glosses: hişyar kirin, haydarkirina xelkê bi her rêkeka hebe, tiştek bi xelkê dan zanîn û belav kirin

forms:
سەرنج راکێشان
serinca (yekî) rakêşan

etymology_text: Ji serinc + rakêşan.

ipa: /sɛˈɾɪnd͡ʒ ɾɑːkeːˈʃɑːn/

hyphenation: se·rinc ra·kê·şan


boomerang

glosses: darekî tewandîye, ku demê bavêjî dizivirre li ba te ve


nimbyism

glosses: nanê xwe dixwe (Helwîstê kesekî/ê ye ku nevê biriyarek yan her çibe bê kirin, ji ber ku dibe ew tiştekê xwe ji dest bide.)


rû bi rû

text: Lakîn aşkar nakin û xwe bi xwe rû bi rû nawêrîne çûna ser Kerhê û Ehmê.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 106, ISBN 978-605-5683-27-6


social security

glosses: destberkirina komelayetî, zeman iștîmayî


cihê bigirvekêşê

glosses: cihê danûstandinê ye, ew sihbetên ku teleba minaqişê diken

etymology_text: * cih + -ê + bigirvekêşê


title: cihê bigrovekêşê

redirect: cihê bigirvekêşê


giyanî xo ji destê dayne

pos_title: Formeke lêkerê

ipa: /ɡɪjɑːˈniː xoː ʒɪ dɛsˈteː dɑːjˈnɛ/

hyphenation: gi·ya·nî xo ji des·tê day·ne


title: cgs

redirect: CGS


rinîn

glosses: rêş kirin, jê birin, jê kirin, jê rihotin, jê rewaştin, resîd kirin (nivîsek an jî şeklekê bi rihotinê jê birin):


rinandin

glosses: dan rêş kirin, dan jê birin, dan jê kirin, dan jê rihotin, dan jê rewaştin, resîdandin (nivîsek an jî şeklekê bi rihotinê jê birin): "hêsran nivîsandina du rêzan rinandiye, nayêne xwendin" Mijabad, Jan Dost


shade cloth

glosses: xîvet, sîber, kepir; qumaşeke tê bikaranîn ji bo çêkirina sîbera destkird, gelek caran cotyar vî qumaşî bikar tînin ji bo parastina riwekên dijî hetavê


get lost

glosses:
ne mîne li pêş çavêt min
 (kulankî) erebana xwe bikêşe, bi qeli'e


polytunnel

glosses: xaniyê plastîkî, biyût zicaciye, kepireka naylonî ye ji bu çandinê têt bikaranîn, şikefta mişambe


xaniyê plastîkî

glosses: kepireka naylonî ye ji bu çandinê têt bikaranîn

etymology_text: Ji xanî + -yê + plastîkî

ipa: /xɑːnɪˈjeː plɑːstiːˈkiː/

hyphenation: xa·ni·yê plas·tî·kî


hevbenî

glosses: yên ku bi hev re karê xulamînîyê dikin, ewê ku digel yekî xizmetê dike

etymology_text: Ji hev- + benî.


hingê dinya

glosses: hinddiniya, cureyekî fêkî ye, hilûkên japonî

etymology_text: * çê dibe hingê (hingiv) + dinya

ipa: /hɪnˈɡeː dɪnˈjɑː/

hyphenation: hin·gê din·ya


title: fellow servant

redirect: fellow-servant


qelabe

glosses: Otomobîleka mezine ji bo veguhastina axê u heso tê bikaranîn.

etymology_text: * ji erebî قلابة


di ser vê hemiyê re

glosses: ji bilî van tiştan, di ser vê çendê re, ji bilî eva çêbûyî

etymology_text: * di + ser + vê + (hemiyê) hemî + -yê + ra


title: di ser vê hemiyê ra

redirect: di ser vê hemiyê re


diplom

etymology_text: Deyngirtî ji fransî diplôme, ji latînî dīplōma, ji yûnaniya kevn δίπλωμα (díplōma, “kaxizê pêçayî, lîsans”).


solar panel

glosses:
panela tavê, hêza tavê
 dizayneke ku hêza rojê werdigire u bikaranîna wê weku serçavê taqetê bu karebê u germkirinê


cixare ne ti kare

glosses: kêşana cixara çi başî tê de nîne, cixare kêşan şûlekê pûç e

etymology_text: * cixare + ne + ti + kar + e


kimreşî kirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: kumreşî kirin


fevri

text: Fevrî hareketler.


fucked

glosses: rewşa yekî nexweş kirin, pûçbûyî, ji kar ketî

text: This phone is fucked.

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-fucked.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-fucked.wav


on heat

glosses: bi guhnêlî ; heywanê mê ku bêhinekê dide da heywanên nêr tên bo cût diken


bwîka baranê

glosses: edetekê kurdan bu heta berî çend salan jî yê berdewam bû, çar pênc kesek da bwîkeka yarî dirist ken u li kolanan geriyên, ev çende dihate kirin da bizanin ku demê baran barînê yê nêzîk bûyî, u bi hev re digotin

etymology_text: Ji bwîka + baranê.


lopen

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-lopen.wav


lezen

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-lezen.wav


kopen

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-kopen.wav


luisteren

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-luisteren.wav


tûş bûn

glosses: rû bi rû bûn, ber bi nexweşiyekê yan arîşeyekê ketin, tiştek li kesekî qewmîn

forms:
tûş dibim (present)
tûş dibî (present)
tûş dibe (present)
tûş dibin (present)
tûş bibe (imperative singular)
tûş bibin (imperative plural)
tûş bûm (past)
tûş bûyî (past)
tûş bû (past)
تووش بوون

etymology_text: Ji tûşî + tûş.

ipa: /tuːʃ buːn/

hyphenation: tûş bûn


title: toş bûn

redirect: tûş bûn


bêhna xwe fireh kirin

glosses: bi tehemûl bûn, xwe girtin bi sebir, tehemûl kirin, xwe ragirtin

forms: بێهنا خوە فرەهکرن

etymology_text: bêhn + -a + xwe + fireh + kirin


sustainable development

glosses:
Peresîna mayinde, pêşvebirina berdewambar, geşekirina berdewam, werara berdewam.
Pêşkeftina ku hewl dide mezinbûna ekonomîk ya dewamdar îmal bike û di eynî wextê de ji şiyana kirina eynî tiştî yê neslên paşerojê emîn bibe û ji kapasîteya xwenûkirinê ya tebîetê derbas nebin.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-sustainable development.wav


crane

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-crane.wav


kreng

glosses: siling, amûrekê mezine li demê avakirina şuqan ku werîsek pêve heye ji bu bilind kirin u nizim kirina pêwîstiyan


better the devil you know

glosses: dewê ceribandî ji mastê neceribandî çêtir e


vereşînm

ipa: /vɛɾɛˈʃiːnm/

hyphenation: ve·re·şînm


title: ağız ünlü

redirect: ağızsıl ünlü


yakın akraba

glosses: nêzemirov, nêzemeriv, pêş, lêzim, pêşmirov, xizmên nêz, eqrebeyê nêz

text: Bunlar bizim yakın akrabalarımız oluyorlar.


supply and demand

glosses: mijara berhemekî/kerestekiye ku hebe, u ew mijara bikiran daxwaz kirî, dema daxwazî li ser kerestekî zêde dibe, bihayê wê bilind dibe, u bi vî awayî kargeh pitir wî keresteyî ber di înin da ku hevrikî/pêşbirkî di navbera bihayan de hebe u biha nizim bibe


title: inci taşy

redirect: inci taşı


kera dixesînît

glosses:
dema ku kesek gelek betal bît
 dema mirov bi (mecazî) dibêje kesek dawetê dike
 eger mirov betal be u kesek pisyar bike ji mirovî "tu çi dikeyî?" mirov bibêje "kera dixesînm/dawetê dikem."

forms: کەرا دخەسینیت

etymology_text: ker + -a + dixesînît, ji xesandina keran têt

word: just sittin' on the dock of the bay/ Wastin' time


title: kêra dixesînît

redirect: kera dixesînît


title: bxwîrdank

redirect: bixwîrdank


dilhîn

glosses:
aram, rihet, hedar, hedandî
 dema bêhna yekî/ê fireh dibe

forms: dilhwîn

etymology_text: Ji dil + hîn.

ipa: /dɪlˈhiːn/

hyphenation: dil·hîn


peşpeşe

glosses: li dû hev, li pey hev, li pişt hev, li ser hev


zağarcı

glosses: tolevan (di heyna împeretoriya Osmanî de erkedarê ku li segên nêçîrê dinihêrt)


çalgı çalmak

glosses: li saz xistin, saz jendin, li amûreke muzîkê dan


demincek

glosses: a qasek berê, a gavekî din, a vê gavê, a niha, a nika


spane

glosses:
vekok, kilîl,
 alaveke/spaneke ji bu vekirin u girtina burxî yan semunan têt bikaranîn

forms: سپانه


vekok

glosses: alavê ku tiştan mina burxî qepaxê colayavedike


skul spane

glosses:
vekok, kulspener, sikspener,
 alaveke/spaneke ji bu vekirin u girtina boriyan tê bikaranîn

etymology_text: Ne yê diyar e, lê dibe guherandina îngilîzî Stillson wrench: 'stilsen' bûye 'skul'


dîlatî

glosses:
êxsîratî, zîndanî, gitriyatî, bin dest bûn, hefsîtî
 dema ku kesek dibe dîl

forms: دیلاتی

etymology_text: Ji dîl + -atî.


title: heater element

redirect: heating element


opeens

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-opeens.wav


germkerê serşokê

glosses:
alaveke di serşokan de ku karebê diguherîne u dike germatî
 alaveke bu germ kirina avê tê bikaranîn

etymology_text: Ji germ + -ker + -ê + serşok + -ê.

ipa: /ɡɛɾmkɛˈɾeː sɛɾʃoːˈkeː/

hyphenation: germ·ke·rê ser·şo·kê


soms

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-soms.wav


distrand

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


op basis van

text: Op basis van de dingen die je hebt gezien...


bijvoorbeeld

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-bijvoorbeeld.wav


waarschijnlijk

text: Waarschijnlijk weet hij ook dat...

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-waarschijnlijk.wav


ballpark figures

glosses: texmînkirina jimarên mezin, texmin kirin, bi taybetî wextê kesek bilez e û dupat dike ku jimarên dirist dirist nexwaze

text: I think we'll get 400 coming to the wedding-ballpark figures.

etymology_text: *ballpark + figures


groot

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-groot.wav


raam

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-raam.wav


vandaag

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-vandaag.wav


nieuw

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-nieuw.wav


dankzij

text: Dankzij haar hebben we gewonnen.

audio: LL-Q7411 (nld)-Williewallie-dankzij.wav


austerity measures

glosses: Çalakiyên fermîne ji aliyê hikûmetê ve tên encamdan ji bo kêmkirina kojimê para yê hikûmet xerc dike, yan ew kojimê para yê ku xelk dimezêxe.


şermecih

glosses: ew organên leşê mirovî yên ku mirov şerm dike nîşan bide mîna: quz, kîr, sîng, qon

forms: şermecê

etymology_text: * şerm + -e + cih

ipa: /ʃɛɾmɛˈd͡ʒɪh/

hyphenation: şer·me·cih


arê spî

etymology_text: Ji arê + spî.

ipa: /ɑːˈɾeː spiː/

hyphenation: a·rê spî


arê sifir

glosses: Cureyekî herî başê ariye ku bê siviye û rengê wî spî ye.

forms: ئارێ سفر

etymology_text: ar + -ê + sifir

ipa: /ɑːˈɾeː sɪˈfɪɾ/


welk

pos: pron

pos_title: Cînav

text: Welk boek lees jij?


schrijven

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-schrijven.wav


antwoord

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-antwoord.wav


willen

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-willen.wav


vraag

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-vraag.wav


berdeng

glosses:
mixateb,
kesa/ê ku jê re yan pê re tê axiftin

text: Parlamenterên AK Partiyê dibejin dibe ku prose ji nû ve dest pê bike lê hikumet ji vir şûn ve ne bi tenê PKK, Ocalan û HDPê, dê hemû aliyên kurdî yên weke berdeng (muxateb) bibîne.

ref: Rudaw.net/kurmanci 2/2017

etymology_text: ber- + deng, neolojîzm


bê beramber

glosses:
belaş, bê pare, bêyî miqabil
 dema karekî yan her tiştekî bu yekî dikeyî belaş

forms: بێ بەرامبەر

etymology_text: Ji bê + beramber.


title: xwelî bi serê xwe de kirin

redirect: xwelî bi serê yekî de kirin


live within your means

glosses: îsraf nekirin, betran nebûn, mezaxtin yan serf kirin li dû wî parê yekî heyî


title: Kirekir

redirect: kirekir


farine

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-farine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-farine.wav


zitten

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-zitten.wav


koreografî

etymology_text: Ji fransî chorégraphie ji yûnanî χορεία (choreía, “dans”) + -grafî.

харэагра́фія

roman: xareahráfija

хореогра́фия

roman: horeográfija

舞蹈設計

roman: wǔdǎo shèjì

編舞

roman: biānwǔ

كوريقرافيا

roman: kōrīgrāfīya

խորեոգրաֆիա

roman: xoreografia

ქორეოგრაფია

roman: koreograpia

хореография

roman: horeografiya

안무

roman: anmu

кореографија

roman: koreografija

नृत्यदिग्दर्शन

roman: nrutyadigdarśan

хореография

roman: xoreografiä

хореогра́фия

roman: xoreográfija

хореогра́фія

roman: xoreohráfija

χορογραφία

roman: chorografía

ipa: /kʰoːɾɛoːɡɾɑːˈfiː/


alîkariya aborî

glosses: Kojimekê paraye ku hikûmet yan rêxistinek dide ji bo ku alîkariya kêm kirina xerca berhemekî yan xizmetekê.

etymology_text: * alîkarî + -ya + aborî


title: pêkva girêdan

redirect: pêkve girêdan


xeşibandin

glosses: simtin, simitandin, simandin simandina zivronek, bi zivirandinê kun kirin, qulkirina bi badanê

ipa: /xɛʃɪbɑːnˈdɪn/

hyphenation: xe·şi·ban·din


şixibandin

glosses: simtin, simandina zivronek, bi zivirandinê kun kirin, qulkirina bi badanê

ipa: /ʃɪxɪbɑːnˈdɪn/

hyphenation: şi·xi·ban·din


gastîn

glosses:
Meydan, qad, bazar,
cihê pehn û vekirî di navbera avahiyan yan daristanan yan giran de.


minimal pair

glosses: du peyvin ku bi tinê bi yek deng ji hev ciyawazin


ahenga berelayî

glosses:
heflên serseritî, heflên şilatî
 ahengeka seksiye ku mêhvan dikarin komkome seks digel hev bikin

etymology_text: * aheng + -a + berelayî ( berela + -yî )

ipa: /ɑːhɛnˈɡɑː bɛɾɛlɑːˈjiː/

hyphenation: a·hen·ga be·re·la·yî


ahenga bêtoreyî

etymology_text: :Ji aheng + -a + bê- +toreyî

ipa: /ɑːhɛnˈɡɑː beːtoːɾɛˈjiː/

hyphenation: a·hen·ga bê·to·re·yî


title: minimal pairs

redirect: minimal pair


mala xwe bar ke, mala xwe xirab ke

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: مالا بارکە، مالا خوە خراب کە

word: wear and tear is inevitable when you move house


sihetbexş

glosses: Tiştê ku sihetê dide, yanî tiştê ku ji bo tendiristiyê baş e.


gezond

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-gezond.wav


speech marks

glosses:
nîşanên axiftinê
 ew kevanên/cot farîzên berovajî/tak farîzên berojavî yên ku axiftina kesekî tê de tê nivîsîn

forms:
inverted commas
quote marks


rêka marî

glosses: Kiriyareke zîrekane ye, ku kesek barudoxekê nexweş çareser dike

forms: رێکا ماری

etymology_text: Ji rêka + marî.


xita bizmarî

glosses: planeka zîrekane ye tê danan ji aliyê kesên şîm u zîrek ve

forms: ختا بزماری

etymology_text: * xite (2) + bizmar + -î


dikana te ya vekirî ye

glosses: derbirrîneke tê gotin dema ku mirov dibîne zincîra pantolonekî vekirî ye, weku hoşdarî da ew kes zincîra xwe bigire

forms: دکانا تە یا ڤەکریە

etymology_text: Ji dikana + te + ya + vekirî + ye


Xwedêtirs

glosses:
ayînperist, mûmin
 kesê/a ku ji afiranderî ditirse anku bawerdar

forms:
خوەدێترس
Xudêtirs

etymology_text: Xwedê + tirs

ipa: /xʷɛdeːˈtɪɾs/

hyphenation: Xwe·dê·tirs


gundistan

glosses: Kanton, dihistan, dever, herêm Revebirî, dolivî, îdareya herî biçûk ya welatekî


dengê siriştî

glosses: Dengên tebîetî ne mîna dengên caneweran û her tiştekê ji tebîetî tê.

forms: dengê siruştî

etymology_text: Ji deng + -ê + sirişt + -î.

ipa: /dɛnˈɡeː sɪɾɪʃˈtiː/

hyphenation: den·gê si·riş·tî


hevrişîn

glosses: tûşî hev hatin, pêrgî hev hatin, rastî hev hatin

forms: hevris

etymology_text: hev- + riş (= rû / rîş?)

ipa: /hɛvɾɪˈʃiːn/

hyphenation: hev·ri·şîn


agihîn

glosses: fehmkirin,agahbûn, serwextbûn, agahdarbûn, haydarbûn

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


xetirandin

ipa: /xɛtɪɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: xe·ti·ran·din


nûzaf

glosses:
rapor, raport, ragihandina li ser bûyerekê yan lêkolînekê yan rewşa tiştekî,
agahiyên ku li ser bûyerekê tên belavkirin,
nûçe (bi taybetî yên berfire)


zêfek

glosses: çêrok, sixêfker, xeberok, pîsgo, zimanreş, devpîs, kubat


inspiration

text: she is an inspiration

glosses: (The Christian doctrine of the Inspiration of Scripture) siruş


konjuktur

text: Vê xebatê nêzikî salekê ajot. Di aliyê fermî da ti pirsgirêk derneket. Şansê me baş derbas bû. Konjuktur jî hinekî baş bû. Heya nûha çi tengasî derneketine


axîrî

forms:
axîrîtir (comparative)
herî axîrî (superlative)
axîrîtirîn (superlative)


hingur

text: ...di berbangên sibehan û hingûrên êvaran de...

ref: Mehmed Uzun, Hawara Dîcleyê 1, Weşanên Nefel, 2003, r. 16

text: ...gava di her hingûra keleqiça havînên gemaro de yadê derdiket ser xênî...

ref: Înan Eroglu: Têbîniyek, Avesta, 2019, r.36

text: Hingura wê êvarê tê bîra te?

ref: Chyet, Michael L. (2003): Kurdish-English Dictionary, Ferhenga Kurmancî-Inglîzî, Yale University Press, r. 261.

forms:
hingûr
hingor
hûngir
hungur


heyv bin ewrî bû

glosses: kesek vî tiştî dibêje demê ew hevalekê dibîne ku ji mêj ve nedîtiye

forms: هەیڤ بن عەوری بوو

etymology_text: Ji heyv + bin + ewrî + bû


mehkûmî

ipa: /mɛhkuːˈmiː/

hyphenation: meh·kû·mî


einde

text: het einde van de weg

text: het einde van de maand

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-einde.wav


durven

text: Ik durf het niet te zeggen.


sexual harassment

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-sexual harassment.wav


stelen

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-stelen.wav


vergeten

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-vergeten.wav


vlag

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-vlag.wav


vragen

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-vragen.wav

audio: LL-Q7411 (nld)-BadeendjeS-vragen.wav


stilte

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-stilte.wav


traan

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-traan.wav


droog

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-droog.wav


sala

glosses: Rewşa îzafeyî ya yekjimara binavkirî ya sal.

forms: salên (feminine definite construct plural)

ipa: /sɑːˈlɑː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-sala.wav

hyphenation: sa·la


salah

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-salah.wav


erişkin

glosses: kahîl, temam (kesê ku gihîştina cestê wî temam bûye)


title: fosseptik çukuru

redirect: foseptik çukuru


gemilik

glosses: keştîxane, tersxane (cihê ku keştî lê tên çêkirin)


ivinti yer

glosses: cihê şîp (di çem û robaran de cihê ku av lê bi şid diherîke)


kamburlaşmak

glosses: kov bûn, xûz bûn, kûz bûn, qilz bûn, qiloz bûn, bûl bûn, qov bûn, xûl bûn

glosses: piştkovî bûn, piştxûzî bûn, piştkûzî bûn, pişthatikî bûn, piştqilûzî bûn, piştqovî bûn, piştqilomî bûn, piştqoqî bûn


kuyruklu yalan

glosses: derewa bi qoç û boç, vira biqemçik, vira bêxwê


şap gibi

glosses: eynî şorik e, şor e eynî şorik e, sûravk e (tiştê ku hingî şor e mirov nikare bike devê xwe)


şifa bulmak

glosses: şîfa dîtin, baş bûn, deriyê rehmê lê vebûn


kepenek altında er yatar

glosses: li cilê wî nenêrin li ceraetê wî binêrin


bi zirav bûn

forms:
bi zirav dibim (present)
bi zirav dibî (present)
bi zirav dibe (present)
bi zirav dibin (present)
bi zirav bibe (imperative singular)
bi zirav bibin (imperative plural)
bi zirav bûm (past)
bi zirav bûyî (past)
bi zirav bû (past)

etymology_text: Ji bi + zirav]](2) + [[bûn.


title: trouble maker

redirect: troublemaker


qazan û razan

glosses: (kirêt) li gor nêrîna zelamên şovenîst, jinê mifa nîne ji bilî tamên lênangehê û textî

forms:
قازان و رازان
zik û binzik
şêr şêr e çi jin e çi mêr e

etymology_text: Ji qazan + û + razan


keng

glosses: kerme, pizikên ku ji pirrbûnê gihaştine hev û bûne birîn

ipa: /kɛnɡ/

hyphenation: keng


top and tail

glosses: jêkirina ser u binêt şînkatiyekî ku kesek nexwaze bixwe


buhtankar

glosses: Zimanreş, kesê/a ku axiftinên bêbingeh dibêje.

forms: بوهتانکار

etymology_text: Ji buhtan + -kar.


XYZ

glosses: ramana wî Examine Your Zip, yanî li Dihokê dibêjin "dikana te ya vekirî ye"


muxteber

etymology_text: ji erebî (مختبر)

ipa: /mʊxtɛˈbɛɾ/

hyphenation: mux·te·ber


entitlement mentality

glosses: Helwîsteke ku kesek ji hejî muçe ye yan erzaqiye bê karkirin; yan damezrandin piştî derçûnê ji zankoyê.

text: The entitlement mentality is a big problem in development work. Iraqis have learned not to provide for themselves, because many of their needs have been met by NGOs or the government.


title: esrarkeştik

redirect: esrarkeşlik


serîi

glosses:
bilez, xêra, bi ecele
 kesê ku bilez îşê xwe dike

etymology_text: Ji erebî سریع.


gurgekê mirî

glosses: ecêbe, dema ku tiştek çêdibe ku di xeyala mirovî de nebe

forms: گورگەکێ مری

etymology_text: Ji gurgekê + mirî.


the life and soul of the party

glosses: mirovekê geş, ew kesên ku piraniya xelkê bajarekî/deverekê jê re hez dikin

text: Martin is the the life and soul of the party.


filhal

glosses: di cih de, di cî de, di gavê de, tavilê, tafil, hemen, demildest, derhal

text: Min wexwar û tîhnî çu filhal ji minTeyrekî sipî hat û per malî di min

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720


caciq

text: Îcar piştî ku Pamela Anderson dev ji mêrê xwe ê 364an berda, nerî go cacîq bê xiyar nayê xwarin, îcar rabû bi qerpika stuyê Rîck Solomon girt û hefsar xist serê wî.

ref: Lotikxane.com, 10/2007


ez kuştim

glosses: bi mibalexe wextê kesek mirov gelek aciz u bêzewq u dilgiran bike

forms: ئەز کوشتم

etymology_text: Ji ez + kuştim.


destê xwe yê bi kulavê xwe ve nayî

forms: دەستێ خوە یێ ب کولاڤێ خوە ڤە نایی

etymology_text: Ji destê + xwe + yê + bi + kulavê + xwe + ve + nayî


dîn berfireh

glosses: wergirtin u razîbûn bi kesê beramber bi nermî u bi sanahî

forms: دین بەرفرەﻫ

etymology_text: Ji dîn + berfireh.


dê bêjî min nanek ya xwarî, wî kerek

glosses: tê gotin bu kesê/a zor tore û êciz û nerazî

forms: دێ بێژی من نانەک یا خاری، وی کەرەک

etymology_text: Ji dê + bêjî + min + nanek + ya + xwarî + wî + kerek

word: (lit) you might complain 'I ate a whole loaf and he ate one slice'

word: (dynamic equivalent) It's as if I've eaten at the Ritz and he's had beans on toast


dê bêjî kaya di serî de

forms: دێ بێژی کا یادسەری

etymology_text: Ji dê + bêjî + kaya + di + serî + de


dê keme ser berrikê

forms: دێ کەمە سەر بەڕکێ

etymology_text: Ji dê + keme + ser + berrikê


reşu bi destên xwe heke dê av te bet

glosses: xwe bi hiviya kesê ve nehêlan, mirov bi xwe karê xwe biket da biserkevît

etymology_text: Ji reşu + bi + destên + xwe + heke + dê + av + te + bet


rûniştin ser kuriya xwe

glosses: dest berdan ji karên xwe yên xirab, bes kirina xirabiyê

forms: ڕوونشتن سهر کوریا خوه

etymology_text: Ji rûniştin + ser + kurî + -ya + xwe


sotim nahêt gotin

glosses: tê gotin dema mirov hez dike ya dilê xwe bêje lê yan mirov neşêt yan newêrît

forms: سۆتم ناهێت گۆتن

etymology_text: Ji sotim + nahêt + gotin

word: (dynamic equivalent) I'm biting my tongue


title: pêgirîkirin

redirect: pêgirî kirin


hîvî jê kirin

glosses: daxwaz jê kirin, xwe şkandin daku tiştek bi dest ve bêt

forms: هیڤی ژێ کرن

etymology_text: hîvî + jê (ji + yekî) + kirin

ipa: /hiːˈviː ʒeː kɪˈɾɪn/

hyphenation: hî·vî jê ki·rin


mijûltir ji deyka zavayî

glosses: tê gotin wextê mirovî gelek erk u kiriyar hebin biket, u mirov gelek mijûl bît

forms: مژویلتر ژ دەیکا زاڤایی

etymology_text: Ji mijûltir + ji + deyka + zavayî


title: ez mijûltirim ji deyka zavayî

redirect: mijûltir ji deyka zavayî


çi neman

glosses: kêm man, ti wext neman, pîçek man, hema hind bû

forms: چ نەمان

etymology_text: Ji çi + neman.


title: xwe mijûlkirin

redirect: xwe mijûl kirin


title: mijûltir im ji deyka zavayî


title: God-willing

redirect: God willing


title: dengbirîn

redirect: deng birîn


title: rikmane

redirect: rikmanê


civîndan

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji civîn + dan.


title: a penny saved is penny earned

redirect: a penny saved is a penny earned


şulkerê xwe be, xweștiviyê xelkî be

glosses: ew mirovê kar dike, yê xweştivî ye li cem xelkî

forms:
شولکەرێ خوە بە، خوەشتڤیێ خەلکی بە
şulkerê xwe be, xoştiviyê xelkê be

word: be your own labourer, and be loved by people

word: Attend to your own affairs and so be loved by people


destberkirina komelayetî

glosses: zeman iştîmayî, parastina civakî û mafê kirêkaran

etymology_text: destber + kirin + -a + komelayetî


غنی‌سازی

notes: ji bo zengînkirina madeya ûranyûm gelek tê bikaranîn


word: if mistakes are not made, lessons will not be learnt

glosses: heta xeletiyan nekeyî,tu fêr nabî anku ramana wê ewe ti arîşe nînn eger mirov xeletiyan bike


heta xeletiyan nekeyî, tu fêr nabî

glosses: ti arîşe di hindê de nîne eger mirov xeletiyan bike, çimkî dema mirov xelet dibe, fêr dibe

etymology_text: Ji heta + xeletiyan + nekeyî + tu + fêr + nabî


gulmiçkanê

forms:
gurmiçkanê
گولمچکانێ

etymology_text: gulmiçk (ên berfê) + -anê

雪仗

roman: xuězhàng

눈싸움

roman: nunssaum

χιονοπόλεμος

roman: chionopólemos


snowball fight

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-snowball fight.wav


miracie

glosses: dubarekirina kar u kiriyarekê bo cara du yê

etymology_text: ji erebî مراجعة


nifrîn lê kirin

glosses: lanet li yekî/ê kirin, nalet lê kirin, dua kirin ku bela bi serê yekî/ê bê

forms:
نفرین لێ کرن
nifirîn lê kirin

etymology_text: nifrîn + lê + kirin

ipa: /nɪfˈɾiːn leː kɪˈɾɪn/

hyphenation: nif·rîn lê ki·rin


ziyan lê kirin

glosses: xirabî gihandin kesekî/ê, kartêkirineka nerênî li kesekî/ê kirin, nexweşî gihandin yekî/ê

forms:
زیان لێ کرن
ziyan li (yekî) kirin

etymology_text: ziyan + lê + kirin


lê gur kirin

ipa: /leː ɡʊɾ kɪˈɾɪn/

hyphenation: lê gur ki·rin


lê gurr bûn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre gur bûn.


lê germ bûn

glosses: Hînî kesekî yan jî tiştekî bûn, pê ve zeliqin, tekildarî zede bûn.


lê temaşe kirin

ipa: /leː tɛmɑːˈʃɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: lê te·ma·şe ki·rin


xapûr

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


burn a hole in one's pocket

forms: it burns a hole in your pocket

audio: en-au-burn a hole in one's pocket.ogg

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/en-au-burn a hole in one's pocket.ogg


têra te û ejdadê te heye

glosses: wextê mirov difikire ku tiştek kafî nîne û yek bi taybetî pîrek dibêje têra te û ejdadê te heye, anku bu te û ewêt li dû te ji re tên kafî ye

forms: تێرا تە و ئەژدادێ تە هەیە

etymology_text: Ji têra + te + û + ejdadê + te + heye


backbiting

glosses: xeyb, fesadî, gotinên xirab yên li pişt kesekî re tên gotin


on the fly

glosses: ser pê, ne rîniştin xwar û xwarin xwarin, ev biwêje pirraniya caran li xwaringehan tê gotin dema mirov lefê ser pê yan bi lez dixwe û diçe

text: I ate my lunch on the fly.


title: yes man

redirect: yes-man


xwe lê girtin

glosses: li bendê man, li jivanî man, li hîviyê man, xwe bi hiviya kesekî/ê ve hêlan

forms:
خوە لێ گرتن
xwe li (yekî) girtin

etymology_text: Ji xwe + lê + girtin.

ipa: /xʷɛ leː ɡɪɾˈtɪn/

hyphenation: xwe lê gir·tin


rû lê badan

forms: rû badan


deq şkandin

glosses: zewqê yekî/ê nexweş kirin, axiftinên nexweş gotin yekî/ê daku hest bi kêmasiyê bike

etymology_text: deq (3) + şkandin


difîn

glosses: difîn, difandin, dif bêhn jê hatin, bêhna genî jê derketin, bêhna genî

forms:
difnîn
difnandin


word: Demê pişîk ne li mal e, navê mişk Ebdulrehman e

glosses: demê pişîk diçe, mişk bi dilê xwe dibe, lê ev biwêj e tê gotin demê yê/a bi hêz diçe yê/a bêhêz bi dilê xwe dibe

etymology_text: Ji Demê + pişîk + ne + li + mal + e + navê + mişk + Abdul + Rehman + e


heyva çarde şevê

glosses: Heyva tijî, heyv ku şewqa wê mezintirîn e.

forms:
هەیڤا چاردە شەڤی
heyva çardeşevî
hêva çarde şevî
hîva çarde şevî
hiva çardeşevî
hîva çardeşevî

etymology_text: Ji heyv + -a + çarde + şev + -î.

полнолуние

roman: polnolunije


di cihê xwe de bûn

etymology_text: Ji di + cihê + xwe + de + bûn


title: xwînûgoşt

redirect: xwîn û goşt


title: destbe'

redirect: destbe


kebis kirin

glosses: givaştina panzîn yan gaza seyarê daku bi lez biçe

forms:
kebis dikim (present)
kebis dikî (present)
kebis dike (present)
kebis dikin (present)
kebis bike (imperative singular)
kebis bikin (imperative plural)
kebis kir (past)
kebis kir (past)
kebis kir (past)
kebis kir (past)

etymology_text: Ji kebis + kirin.

ipa: /kɛˈbɪs kɪˈɾɪn/

hyphenation: ke·bis ki·rin


têk şikandin

glosses: perçiqandin, hilweşandin, ruxandin, xirab kirin, pûç kirin

glosses: têk birin, zora yekî birin, dorandin, jê birin, dijî kesekî bi ser ketin

forms: تێکشکاندن

etymology_text: Ji têk + şikandin.

ipa: /teːk ʃɪkɑːnˈdɪn/

hyphenation: têk şi·kan·din


ji tirsa

glosses: ji tiştekî newêran, sehim ji yekî/ê kirin, ji ber

etymology_text: ji + tirs + -a


homesteading

glosses: berhemanîna xwarina mal ji projeyên biçîk ku mirov her li nav mal u erdê nêzîk dike


xiyar e; ji tîtkî diyar e

glosses: dema mirov kesekî dibîne, dikare hinek pêzanîna li ser bizane

forms: خیارە؛ ژ تیتکی دیارە

etymology_text: Ji xiyar + e + ji + tîtkî + diyar + e

word: it's a cucumber; it will be apparent even as a baby cucumber


a little Hitler

glosses: micrim, ew kesê ku pirr micrime bi karên xwe

text: Viyan is very kind to all the children in her class, but she's a Little Hitler at home, especially now that she has a daughter-in-law to do all the housework!


kerb û kîn

glosses: kîndarî, nehezkirin, ne viyan, kerb jê vebûn

etymology_text: kerb + û +kîn


senewî

glosses: Salnameya trimpêlê ku gişt pêzanînên trimpêlê li ser in.

etymology_text: Ji erebî سنوي (1), erebî ثانوي (2)

secondary

sense: xwendingeh


miamile

glosses: formeyeka fermî ye ku li rêveberiyên hikûmî gelek tê çêkirin

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


desinde

glosses:
di şûnê de, di cih de,tavil, tavilê, şirp, demildest, di cî de, zû, bênavbir,
bêyî derengî, bêyî gîrobûnê yan gîrokirinê

text: gama kê ma xeber girot, ma do desinde agadar bikeno.


crawl

glosses: li ser çengan çun, çarlepkî çûn, çarlepkî bûn

glosses: melevaniyên bask, cureyekî melevaniyane wekî ku mirov destên xwe weke çengên balindeyan dilivîn


tongue in cheek

glosses: (adjective) wextê yek diaxive u niyeta wî/ê ew ku wekî tirane bê têgihiştin


di dwîv de

glosses: piştî vê çendê, paşî, yê/a ku piştî hingî tê

etymology_text: Ji di + dwîv + de


temping

glosses: kar/tiştên berwext, demkî, ne berdewam, miweqet


sheepdog

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-sheepdog.wav


ew çi bela ye

glosses: kesê ku axiftinên bi kenî û bi hêz dibêje ku hemû kes dikin kenî

forms: ئەو چ بەلایە

etymology_text: Ji ew + çi + bela + ye


jinê bîne ji esliya, da bibînî ecêbiya

glosses: merem ewe ku eger mala ew jina ku tu bo xwe bînî maleka baş û bikêrhatî û bi şeref bin, tê dê hêbetî bî ji başiya wê jinê

forms: ژنێ بینە ژ عەسلیا، دا ببینی عەجێبیا

word: get married to an honorable girl and you will see wondrous things

word: avê bîne ji kaniya jina bîne ji esliya da bibînî ecêbiya


title: jinê bîne ji esliya da bibînî ecêbiya

redirect: jinê bîne ji esliya, da bibînî ecêbiya


word: here rêkê, bila ya dîr bît; jinê bîne, bila ya pîr bît

glosses: eger mirov jinê bîne, baştire pîr û aqil be, lê ne ku can û bêaqil be

etymology_text: Ji here + rêkê + bila + ya + dîr + bît + jinê + bîne + bila + ya + pîr + bît

word: Get going on your way, even if it's the long way round, and get on and marry, even if she's an older woman

word: If you take a wife, better one who is wise and learned than one who is beautiful and dumb


better late than never

glosses: direng gihiştrin baştir e ji negihiştinê, ev biwêje tê gotin ku piraniya caran baştir e eger tiştek direng jî bê kirin ji ku ti caran ne yê kirin

text: Here's a calendar for 2017. I know it's March now, but better late than never.


teviya baranê

glosses: baranêt biharê, ew baranên ku bu demekê kêm tên

etymology_text: Ji teviya + baranê.


ew micrim e

glosses: kesê/a ku bi axiftinê zîrek e, dikare keniya xelkî bîne

forms: ئەو مجرمە

etymology_text: Ji ew + micrim + e


like turning the Titanic

glosses: guherandina sîstemî bi sanahî nîne ku di şevek û rojekê de biguherrî


title: like turning the titanic

redirect: like turning the Titanic


dilovanî pê birin

glosses: rehm bi kesekî/ê birin, dil pê ve man, ne êşandin

forms:
dilovanî pê dibim (present)
dilovanî pê dibî (present)
dilovanî pê dibe (present)
dilovanî pê dibin (present)
dilovanî pê bibe (imperative singular)
dilovanî pê bibin (imperative plural)
dilovanî pê bir (past)
dilovanî pê bir (past)
dilovanî pê bir (past)
dilovanî pê bir (past)
دلوڤانی پێ برن
dilovanî birin
dilovanî bi yekî birin

etymology_text: dilovanî + pê (2) + birin


li ser çengan çûn

etymology_text:
ji wê çendê tê dema zarok ji nûfêr dibebê û biçe
li ser + çeng + -a + çûn

ipa: /lɪ sɛɾ t͡ʃɛnˈɡɑːn t͡ʃuːn/

hyphenation: li ser çen·gan çûn


title: eger xiyar e, bi tûtkê diyar e

redirect: xiyar e; ji tîtkî diyar e


dengvedayî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


hefik stîr

glosses:
dewlemend, zengîn,
 ji wan kesan re tê gotin yên ku gelek pare û mal û saman heyî, pitiriya caran ji gendelan jî re tê gotin

forms:
حەفک ستیر
hefik stûr
hefik stwîr

etymology_text: Ji hefik + stîr.


ew mêrê me ye

glosses: dema jin emirî û fermanan li mal û zilamê xwe dike; Wezîra Daxilî ye

forms: ئەو مێرێ مەیە

etymology_text: Ji ew + mêrê + me + ye


necessity is the mother of invention

glosses: (deq bi deq) pêdivî an jî hewceyî dayika îcadê ye

forms: necessity is the mother of innovation


cewş

glosses: Lihevketin, ceng.^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
cewşen
cewişîn


cewişîn

glosses: li hev dan, li hev xistin, lêk dan, pev çûn

etymology_text: Ji cewş + -în.


cewişîn

glosses: lihevdan, lihevxistin, lêkdan, şer, lihevketin


zenb

etymology_text: Ji erebî ذَنْب (ḏanb)

ipa: /zɛnb/

hyphenation: zenb


title: The White House

redirect: White House


fisteqebîd

glosses: fol Sûdanî, fisteq Halebî cureekê çereza ye mîna bindeq û fisteq û bahîv...

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]^([Divê were berfirehtirkirin])


ji pêş ve

forms:
ژ پێش ڤە
ji pêş ... ve

etymology_text: ji + pêş + ve


title: Analyse

redirect: analyse


tailgating

glosses: ajotina trimpêlê ku gelek nêzîkî trimpêla li pêş xwe, di min de, bi qona seyarê ve nan

forms:
(crude)
up my butt


beroşek

glosses: Rewşa navkî ya mê ya yekjimar a nebinavkirî ya beroş.


şêrgo

glosses: Navê kuran e, bi wateya Şêrê Çiya (go, goh, ko, koh = çiya)

forms:
Şêrgoh
Şêrko
Şêrkoh

etymology_text: Şêr (navê lawirekî, şahê heywanan), go, koh (çiya)

ipa: /ʃeːɾˈɡoː/

hyphenation: şêr·go


in one's own words

glosses: bi peyvên xwe gotin, bi zimanê xwe gotin


bi peyvên xwe gotin

glosses: gotina hizrekê, axiftinekê, nivîsînekê bi peyvên xwe yan bi hindek peyvên din

forms: bi zimanê xwe gotin

etymology_text: Ji bi + peyvên + xwe + gotin


bi zimanê xwe gotin

etymology_text: Ji bi + ziman + -ê + xwe + gotin


multi-word prepositions

glosses: girêyên/peyvên pir daçekî wekî in lieu of, in place of


title: multi-words prepositions

redirect: multi-word prepositions


first come, first served

glosses: yasayeke tê danan ji aliyê xudanê tiştan/xizmetan ve ku aşkere dike bi qanûnî herkesê/a zîtir bê dura wî/ê be

text: There is no booking system for the ping pong table in the park. It is first come, first served.

audio: en-au-first come, first served.ogg

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/en-au-first come, first served.ogg


peyvên pir daçekî

glosses: peyvên ku pitir ji yek daçek tê de hene bu mînak : di ... de, di nav de, tê de...

etymology_text: Ji peyvên + pir + daçekî


word: give them an inch and they'll take a mile

glosses: mirov gelek tişt digrin ji ber meradanî yekî


niyazxirab

glosses: kesê/a ku niyeta wî/ê ya ne safîye yan ne paqij e

etymology_text: Ji niyaz + xirab.


biriyara kargêriyê

glosses: dibe gelek caran li ser formeka fermî ya hikûmetê bibînî ku ramana wê ewe qirarek hatiye dan li ser tiştekî yan daxwaziyekê

etymology_text: Ji biriyara + kargêriyê.


evên dî

glosses: Ev kesên mayî, ev kesên din, ev kesên me behsê wan nekirî

forms: ewên dî

etymology_text: Ji evên + dî.


nanê tenkî

glosses: nanê şikeva, cureyekî nanî ye ku gelek tenik e, hin caran ji sivî arî çêdikin

forms: nanê tenik

etymology_text: Ji nanê + tenkî.


şêl û bêl

glosses: bêserûberî, ne rêkûpêk, kes di kes ne gihiştin

forms:
شێل و بێل
şêlûbêl

etymology_text: şêl + û + bêl


te çi swînd li ser min nînin

glosses:
rastiyê dibêjim, es direwa nakem, bê tirane
 dema kesek rastiye dibêje û nevêt swînd bixwe

forms: تە چ سویند ل سەر من نینن

etymology_text: Ji te + çi + swînd + li + ser + min + nînin


two sides of the same coin

glosses: heman hizir bi du şêwazan, du tişt bi rengekê ferq


nanê şikeva

glosses:
weku her cureyekî nanî yê ku bêyî hevîrtirş tê dirist kirin. nanê şikeva yê tenik e, lê ne hemû corên nanên tenik nanê şikeva ye. nanê şikeva wekî nanê meksîkî, nanê Hindî ku berdewam tê xwarin li Emrîka û başûrê Asiya.
 vî corê nanî giringiyeka remzî di cihûyatiyê û mesîhîtî de. cihû nanê şikeva weku nanê hevîrê nêtirişkirî li cejna derbazbûnê tê bikaranîn. gelek tradîsyonên din jî vê bikaranînê şirove dikin. herwisa di nav mesîhiyan jî de, di mawê şîva Xwedanî de, ku rêûresmekê ayînî ye ji şîva dawiyê tê demê Îsa pêxember (silavêt Xwedê li ser bin) nanî digel şagirdên xwe ker dike li cejna derbazbûnê.

forms: نانێ شکەڤا

etymology_text: nan + -ê + şikeva


şêr şêr e, çi jin e çi mêr e

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre şêr şêr e, çi jin e, çi mêr e.


destekê bi tinê deng jê nahêt

glosses:
yekgirtin, êkgirtin
 eger em bibin yek û destên xwe bikin di destên hev de, dê gelek bihêz kevin

forms: دەستەکێ بتنێ دەنگ ژێ ناهێت

etymology_text: Ji destekê + bi + tinê + deng + jê + nahêt


French kiss

glosses: lêvgirtina fransî, berniyas e bi lêvgirtina kûr, ku du evîndar/kes (kiç û kor) maçê li lêvên hev diden bi şehwet ku ezmanên wan bi êk dikevin yan jî bi lêvên hev dikevin

audio: en-au-French kiss.ogg


bira bira ye; bazarê cuda ye

glosses: bira her bira ye lê demê dibe dora bazarî ferqe çimkî divê mirov mafê keda xwe bi kesê re erzan û belaş nede, lê divê biratî ji bê parastin

forms: برا برا یە؛بازارێ جودا یە

etymology_text: Ji bira + bira + ye; + bazarê + cuda + ye

word: a brother is a brother, but in the bazaar it's a different story


yê biçîte masiya dê qûna wî ter bît

glosses: biwêjeke tê gotin ku ti tişt bi sanahî nînn, anku heta tiştekî bi dest xwe ve tînî divê qurbaniyê bidî

forms: یێ بچیتە ماسیا دێ قونا وی تەر بیت

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

word: If you go fishing, you're going to get a wet backside

word: he that would have eggs must endure the cackling of hens


kes bi pilekê naçîte serê milekê

glosses: Binêre kes bi pilekê nagehîte ser milekê.


se direwît, karwan bi rêka xwe diçît

glosses: Ev biwêje tê gotin dema kesek dixwaze mirovî bişkêne an jî xeberan bêje mirovî, lê mirov pûteyî pê nade.

forms:
سە درەویت، کاروان ب رێکا خۆە دچیت
se direwît, karwan diburît
se direyê karwan dibûrê

etymology_text: Ji se + direwît + karwan + bi + rêka + xwe + diçît

word: the dog barks, but the caravan keeps trotting on


du çîçik bi berekî kuştin

glosses: du tişt an jî kiriyar di heman dem de kirin

forms:
دو چیچک ب بەرەکی کوشتن
du çwîçik bi berekî kuştin
bi kevirekî du teyr kuştin

etymology_text: Ji du + çîçik + bi + berekî + kuştin


title: du çîçika bi berekî koştin

redirect: du çîçik bi berekî kuştin


title: du çîçika bi berekî kuştin


like watching paint dry

etymology_text: Ji like + watching + paint + dry


hevut

glosses: li Dihokê navê zanîngehekê ye, herwisa navê govarekê ye li Swîsre


tenasuq

glosses: derbasbûna giyanekî ji bedenekî bo bedenekî din ku di hindek ayînan de heye weku êzidîtî û Hindî

etymology_text: ji erebî


kero, nemire heta qîvar şîn dibin

glosses: Tehemil kirin di demên teng de ku herdem nexweşî nabe, lê wextê xweş wê bê

forms:
کەرو، نەمرە حەتا قیڤار شین دبن
kero nemir heta qîvar şînbê
kero nemire heya qîfar şîn dibin.
kero nemıre buhare heta çêbin qîvare
kero nemire heta kîvar şînbît
kero nemire buhar e giya şîn bû qîfar e
kero nemire heta kîvar şîn dibin
kero nemire heta qîfal şinbibin
kero nemire qîar şîn tê

etymology_text: Ji kero + nemire + heta + qîvar + şîn + dibin

word: donkey, don't die until the thistles sprout

word: kerê nemir bihar ê tê, pîrê nemir pincar î tê


hemî rêk diçine aşî

glosses: biwêjeke tê gotin bo amaje bi wê çendê bide ku ne bi tinê yek rê heye bo gihiştina armancan lê gelek rê hene

forms: هەمی رێک دچنە ئاشی

etymology_text: Ji hemî + rêk + diçine + aşî


dilên nazik nagihin çi mirada

glosses: ew kesên dilnazik û dilnerm nagihin armancên xwe ji ber dilnazikiya xwe

forms:
دلێن نازک ناگەهن چ مرادا
diên nazik nagehin çi mirada

etymology_text: Ji dilên + nazik + nagihin + çi + mirada

word: a soft touch does not reach a serious target


vigilante justice

glosses: wesfa kiriyarên kesekî yan komeka kesan yên ku divê yasayê bi hêztir lêbikin, lê desthelat wê rê nade karekê wisa bê kirin


word: bi axiftina xuş dê marî ji kunê îniye der

glosses: Binêre bi axiftina xweş dê ji kunê îniye der.


ser pê

glosses: bi lez zad xwarin, ev biwêje piraniya caran li xwaringehan tê gotin dema mirov lefê ser pê/bi lez dixwe û diçe

forms: سەر پێ

etymology_text: Ji ser + pê


hevmîrat

glosses: hevpişk di maliyetî de, beşdarbûn di mîratî de

etymology_text: Ji hev + mîrat.


her jêheliyekî, jordaniyek heye

glosses: dumahîya her nexweşiyekê xweşiyek e, piştî her tiştekê bi zehmet xweşiyek e

forms: هەر ژێهەلیەکی، ژۆردانیەک هەیە

etymology_text: Ji her + jêheliyekî + jordaniyek + heye


qulzum

text:
Ev qulzumê Rûm û behrê Tacîk
Hindî ku biken xurûc û tehrîk.

ipa: /qʊlˈzʊm/


dolme domîna jinka ye

glosses: ev biwêjê tê gotin bo jinan demê apraxa çêdikin ku gelek mijûl dibin herwekî zilam domînê dikin

forms: دولمە دومینا ژنکایە

etymology_text: Ji dolme + domîna + jinka + ye

word: Stuffing vine leaves is the women's equivalent of dominoes


kul û keser

forms: کول و کەسەر

etymology_text: Ji kul + û + keser


yekemî bê rikaber

glosses: kes nîne bibe hevrik, di ser hemiyan de ye, li rêza yekê tê

forms: یەکەمی بێ رکابەر

etymology_text: Ji yekemî + bê + rikaber


şefre li yekî dan

glosses: hîle lê kirin bi taybetî ji aliyê paran ve

forms: شەفرە ل یەکی دان

etymology_text: Ji şefre + li + yekî + dan.

ipa: /ʃɛfˈɾɛ lɪ jɛˈkiː dɑːn/

hyphenation: şef·re li ye·kî dan


kolber

glosses:
hilgir, kesa/ê ku karê wî hilgirtina tiştan e
(bi taybetî kesa/ê ku tiştên xelkê bi pare ji derekê dibe derek din)

forms:
hamal
amil

etymology_text: Ji "kol" û birin ê, kol mil e ber jî ji birinê tevde dibin kesê bi kol û mila xwe tiştê xelkê bi pere û destmizê ji cihekî dibin cihekî din


wîsle

glosses: Alavê givaştina tirî ye di demên berî niha de dihate kolan û çekirin.

forms: ئویسلە


title: Kolber

redirect: kolber


mutton dressed as lamb

glosses: ev biwêje tê gotin bo afreteka mezin ku bi şêwê weku kiçeka çarde salî karê xwe dike


karê xwe kirin

forms:
karê xwe dikim (present)
karê xwe dikî (present)
karê xwe dike (present)
karê xwe dikin (present)
karê xwe bike (imperative singular)
karê xwe bikin (imperative plural)
karê xwe kir (past)
karê xwe kir (past)
karê xwe kir (past)
karê xwe kir (past)
کارێ خوە کرن

etymology_text: kar + -ê + xwe + kirin

ipa: /kɑːˈɾeː xʷɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: ka·rê xwe ki·rin


her teviyekê li erdekî didet

glosses: dema kesek sihbetekê dike û her behnekê tiştekî bêje ku çi peywendî bi yek ve nebe

forms: هەر تەڤیەکێ ل ئەردەکی ددەت

etymology_text:
eve ji wê çendê têt wextê kesek bi bivirî darekê dibire û her jarekê bivirî li erdekî dide
 -çavdêr Ferhad Kurdi

notes: wesfa kesê/a nedirist yan kesê/a ku mirovî bawerî pê nebe


mîcer

etymology_text: Bi rêya fransî [Peyv?] yan îngilîzî major ji latînî maior (“mezintir”))

ipa: /miːˈd͡ʒɛɾ/

hyphenation: mî·cer


muzeya servekirî

glosses: Muzeyeke ku tiştên tên nîşandan li cihekî servekirî ne, ne li nav avahîyekê ne.

text: Atolyeya Peykeran ya Yesemekê wekî muzeyeke servekirî ye.

text: Bajarê Heskîfê wekî muzeyeke servekirî ye.

etymology_text: Ji muzeya + servekirî.


bexşkar

glosses: Kesê/a ku li xelkî dibore; gelek cara li şûna navê Xwedê tê gotin.

forms:
bexşkartir (comparative)
herî bexşkar (superlative)
bexşkartirîn (superlative)
بەخشکار
bexşker

etymology_text: Ji bexş + -kar, ji bexşandin.


syrup

glosses:
şirûb, şirob, derman
 vexwarineka tendirustî ye ji bo merema çareseriya nexweşiya tê bikar anîn


condensed milk

glosses:
şîrê tîrkirî
 şîrê ku hatî kelandin bi rêya helmînê û hatî şîrîn kirin da ku tîr bibe

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-condensed milk.wav


bi enqestî

glosses: bi xwazekî, bi qestî, bi mebest, ji hez û viyan, bi dilê xwe

forms:
ب ئەنقەستی
enqest

etymology_text: ji erebî


title: enqest

redirect: bi enqestî


cihê baweriyê

glosses:
dilsoz, wefadar, loyal
 wesfa wî/ê kesê/a ku mirov dikare baweriya xwe pê bîne

etymology_text: cih + -e + bawerî + -yê


zufa

glosses: Giyayekê bênxweş e ji xêzana pûngî piraniya caran di xwarnan û çêkirina dermanan de tê bikar anîn, herwisa cihiyan li demê perstinê bikar diînin.

forms: زوفا

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].


Stanley knife

glosses: şefir, kêreka biçûk e tê bikar anîn bo birîna tiştan mîna berikan û mafûran...

audio: en-au-Stanley knife.ogg


sîtafk

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


axesork

glosses: herrî, cureyekî axê ye ku cerk û denan pê çêdiken

forms: axesorik

etymology_text: ax + -e + sork

ipa: /ɑːxɛˈsoːɾk/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-axesork.wav

hyphenation: a·xe·sork


axesorik

ipa: /ɑːxɛsoːˈɾɪk/

hyphenation: a·xe·so·rik


wrong side

glosses: rexê çewt, rud sayid, ajotina seyarê li sayidê xelet


rud sayid

forms: رود ساید

etymology_text: Ji îngilîzî 'wrong side'


title: rud sayd

redirect: rud sayid


têkiliyên guhnêlî

etymology_text: têkilî + -yên + guhnêlî

notes:
têkiliyên guhnelî hebûn
têkiliyênguhnêlîhebûn


leftovers

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-leftovers.wav


dehmenpîsî

glosses: zina, zîna, kiryarên sêksî yên heram, çavbirsî

forms: دەهمەنپیسی

etymology_text: Ji dehmenpîs + -î


sexual immorality

glosses: bêrewiştiya guhnelî, dehmenpîsî, zina, zîna


çavbirs

glosses: dehmenpîs, zinaker, kesê/a karên seksî yên heram dike

etymology_text: çav + birs + -î


fertiliser

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-fertiliser.wav


di gel rêzgirtinê

glosses: di gel rêz û silavan, rêz û silav, silavên germ, gotinekê li dumahiya nameyan û formên fermî tê nivîsîn bo diyar kirina rêzgirtinê li kesê/a beramber

etymology_text: di gel + rêzgirtin + -ê


teşci kirin

glosses:
han dan, cesaret dan, pal dan, palpiştiya kesekî/ê kirin
 kiriyara pal dana kesekî/ê daku karekî bike

forms:
teşci dikim (present)
teşci dikî (present)
teşci dike (present)
teşci dikin (present)
teşci bike (imperative singular)
teşci bikin (imperative plural)
teşci kir (past)
teşci kir (past)
teşci kir (past)
teşci kir (past)

etymology_text: ji erebî تشجیع

ipa: /tɛʃˈd͡ʒɪ kɪˈɾɪn/

hyphenation: teş·ci ki·rin


hest pê kirin

glosses: pê hesîn, hay jê bûn, li tiştekî agadar bûn, zanîna tiştekî

forms:
hest pê dikim (present)
hest pê dikî (present)
hest pê dike (present)
hest pê dikin (present)
hest pê bike (imperative singular)
hest pê bikin (imperative plural)
hest pê kir (past)
hest pê kir (past)
hest pê kir (past)
hest pê kir (past)
hest pê –k– (root present)
hest pê –kir– (root past)
ez hest pê dikim (indicative present positive)
ez hest pê nakim (indicative present negative)
min hest pê kir (indicative past positive)
min hest pê nekir (indicative past negative)
tu hest pê dikî (indicative present positive)
tu hest pê nakî (indicative present negative)
te hest pê kir (indicative past positive)
te hest pê nekir (indicative past negative)
ew hest pê dike (indicative present positive)
ew hest pê nake (indicative present negative)
wê/wî hest pê kir (indicative past positive)
wê/wî hest pê nekir (indicative past negative)
em hest pê dikin (indicative present positive)
em hest pê nakin (indicative present negative)
me hest pê kir (indicative past positive)
me hest pê nekir (indicative past negative)
hûn hest pê dikin (indicative present positive)
hûn hest pê nakin (indicative present negative)
we hest pê kir (indicative past positive)
we hest pê nekir (indicative past negative)
ew hest pê dikin (indicative present positive)
ew hest pê nakin (indicative present negative)
wan hest pê kir (indicative past positive)
wan hest pê nekir (indicative past negative)
min hest pê dikir (imperfect positive)
min hest pê nedikir (imperfect negative)
min hest pê kiribû (positive)
min hest pê nekiribû (negative)
te hest pê dikir (imperfect positive)
te hest pê nedikir (imperfect negative)
te hest pê kiribû (positive)
te hest pê nekiribû (negative)
wê/wî hest pê dikir (imperfect positive)
wê/wî hest pê nedikir (imperfect negative)
wê/wî hest pê kiribû (positive)
wê/wî hest pê nekiribû (negative)
me hest pê dikir (imperfect positive)
me hest pê nedikir (imperfect negative)
me hest pê kiribû (positive)
me hest pê nekiribû (negative)
we hest pê dikir (imperfect positive)
we hest pê nedikir (imperfect negative)
we hest pê kiribû (positive)
we hest pê nekiribû (negative)
wan hest pê dikir (imperfect positive)
wan hest pê nedikir (imperfect negative)
wan hest pê kiribû (positive)
wan hest pê nekiribû (negative)
ez ê hest pê bikim (future positive)
ez ê hest pê nekim (future negative)
minê hest pê kiribe (future perfect positive)
minê hest pê nekiribe (future perfect negative)
tu yê hest pê bikî (future positive)
tu yê hest pê nekî (future negative)
teyê hest pê kiribe (future perfect positive)
teyê hest pê nekiribe (future perfect negative)
ew ê hest pê bike (future positive)
ew ê hest pê neke (future negative)
wê/wîyê hest pê kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê hest pê nekiribe (future perfect negative)
em ê hest pê bikin (future positive)
em ê hest pê nekin (future negative)
meyê hest pê kiribe (future perfect positive)
meyê hest pê nekiribe (future perfect negative)
hûn ê hest pê bikin (future positive)
hûn ê hest pê nekin (future negative)
weyê hest pê kiribe (future perfect positive)
weyê hest pê nekiribe (future perfect negative)
ew ê hest pê bikin (future positive)
ew ê hest pê nekin (future negative)
wanê hest pê kiribe (future perfect positive)
wanê hest pê nekiribe (future perfect negative)
min hest pê kiriye (perfect positive)
min hest pê nekiriye (perfect negative)
min hest pê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min hest pê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te hest pê kiriye (perfect positive)
te hest pê nekiriye (perfect negative)
te hest pê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te hest pê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî hest pê kiriye (perfect positive)
wê/wî hest pê nekiriye (perfect negative)
wê/wî hest pê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî hest pê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me hest pê kiriye (perfect positive)
me hest pê nekiriye (perfect negative)
me hest pê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me hest pê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we hest pê kiriye (perfect positive)
we hest pê nekiriye (perfect negative)
we hest pê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we hest pê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan hest pê kiriye (perfect positive)
wan hest pê nekiriye (perfect negative)
wan hest pê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan hest pê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez hest pê bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez hest pê nekim (present subjunctive negative)
(bila) min hest pê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min hest pê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu hest pê bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu hest pê nekî (present subjunctive negative)
(bila) te hest pê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te hest pê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew hest pê bike (present subjunctive positive)
(bila) ew hest pê neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî hest pê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî hest pê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em hest pê bikin (present subjunctive positive)
(bila) em hest pê nekin (present subjunctive negative)
(bila) me hest pê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me hest pê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn hest pê bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn hest pê nekin (present subjunctive negative)
(bila) we hest pê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we hest pê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew hest pê bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew hest pê nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan hest pê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan hest pê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min hest pê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min hest pê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min hest pê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min hest pê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te hest pê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te hest pê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te hest pê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te hest pê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî hest pê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî hest pê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî hest pê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî hest pê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me hest pê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me hest pê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me hest pê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me hest pê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we hest pê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we hest pê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we hest pê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we hest pê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan hest pê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan hest pê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan hest pê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan hest pê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê hest pê bikira (present conditional positive)
minê hest pê nekira (present conditional negative)
minê hest pê kiribûya (preterite conditional positive)
minê hest pê nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê hest pê bikira (present conditional positive)
teyê hest pê nekira (present conditional negative)
teyê hest pê kiribûya (preterite conditional positive)
teyê hest pê nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê hest pê bikira (present conditional positive)
wê/wîyê hest pê nekira (present conditional negative)
wê/wîyê hest pê kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê hest pê nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê hest pê bikira (present conditional positive)
meyê hest pê nekira (present conditional negative)
meyê hest pê kiribûya (preterite conditional positive)
meyê hest pê nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê hest pê bikira (present conditional positive)
weyê hest pê nekira (present conditional negative)
weyê hest pê kiribûya (preterite conditional positive)
weyê hest pê nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê hest pê bikira (present conditional positive)
wanê hest pê nekira (present conditional negative)
wanê hest pê kiribûya (preterite conditional positive)
wanê hest pê nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) hest pê bike (imperative present positive)
(tu) hest pê neke (imperative present negative)
(hûn) hest pê bikin (imperative present positive)
(hûn) hest pê nekin (imperative present negative)
هەست پێ کرن

etymology_text: Ji hest + pê + kirin

һиҙеү

roman: hiðew

тойоу

roman: toyou

адчува́ць

roman: adčuvácʹ

адчу́ць

roman: adčúcʹ

чуць

roman: čucʹ

пачу́ць

roman: pačúcʹ

বোধ করা

roman: bodh kôra

усе́щам

roman: uséštam

чу́вствам

roman: čúvstvam

ခံစား

roman: hkamca:

感到

roman: gǎndào

感覺

roman: gǎnjué

شَعَرَ

roman: šaʿara

حس

roman: ḥass

զգալ

roman: zgal

حس کردن

roman: hes kardan

احساس کردن

roman: ehsâs kardan

გრძნობა

roman: grʒnoba

महसूस करना

roman: mahsūs karnā

הִרְגִּישׁ

roman: hirgísh

сезүү

roman: sezüü

දැනෙනවා

roman: dænenawā

느끼다

roman: neukkida

ຮູ້ສຶກ

roman: hū sưk

чувствува

roman: čuvstvuva

мэдэрхүй

roman: mederhüj

сезу

roman: sezu

чу́вствовать

roman: čúvstvovatʹ

почу́вствовать

roman: počúvstvovatʹ

ощуща́ть

roman: oščuščátʹ

ощути́ть

roman: oščutítʹ

чу́ять

roman: čújatʹ

почу́ять

roman: počújatʹ

ҳис кардан

roman: his kardan

сизәргә

roman: sizärgä

тоярга

roman: toyarga

хис итәргә

roman: xis itärgä

відчува́ти

roman: vidčuváty

відчу́ти

roman: vidčúty

почува́ти

roman: počuváty

чу́ти

roman: čúty

почу́ти

roman: počúty

មានអារម្មណ៍

roman: mien aarɑm

αισθάνομαι

roman: aisthánomai

νιώθω

roman: niótho

ipa: /hɛst peː kɪˈɾɪn/

hyphenation: hest pê ki·rin


balindeyê kelexan

glosses: cureyekî balindeyan e ku kelexên mirî yan ribêtekirî dixwe

text: Em dê wan ribête keyin û deyne balindeyê kelexan.

forms:
بالندەیێ کەلەخان
ballindeyê kelexan
balindê kelexan

etymology_text:
balinde + -yê + kelex + -an
 Di filmkartonê Sindîbadî de gelek caranbehisê vî corê balindeyî tê kirin, dema Sindîbadî di kene di zîndanê de û ribîte dikin daku bidene balindeyê kelexan.

ipa: /bɑːlɪndɛˈjeː kɛlɛˈxɑːn/

hyphenation: ba·lin·de·yê ke·le·xan


sehib

glosses: wergirtina panzînê yan gazê li demê lêxorîna trimpêlê bi lez, givaştina panzînê yan gazê


xwe terr kirin

glosses: mîztin bi xwe ve, av li xwe kirin, neman hişik

glosses: gelek kirin kenî, dema yek sihbeteka bi kenî dike û mirov gelek bike kenî di bêje bese heke dê xwe terr kem

forms:
xwe terr dikim (present)
xwe terr dikî (present)
xwe terr dike (present)
xwe terr dikin (present)
xwe terr bike (imperative singular)
xwe terr bikin (imperative plural)
xwe terr kir (past)
xwe terr kir (past)
xwe terr kir (past)
xwe terr kir (past)

etymology_text: xwe + terr + kirin

ipa: /xʷɛ tɛr kɪˈɾɪn/

hyphenation: xwe terr ki·rin


the hoi polloi

glosses:
cemawerê mezin yê ne rewşenbîr,
 ev gotine ji aliyê xelkê zengîn ve bo xelkê ne têgehiştî û ne rewşenbîr û hejar tê gotin, lê bi tinê di çavên xelkê zengîn de wisaye

etymology_text: ji yûnanî


back in the saddle

glosses: zivrîn ser karî ve, bo maweyekî ji karê xwe dûr ketin û paşî zivrîn ser karî ve


udî

glosses: Cureyekî darî yê bêhnxweşe, bo çêkirina hindek cureyên bixwîriya tê bikaranîn.

forms:
عودی
ئودی

etymology_text: ji erebî عودي^([Divê were berfirehtirkirin])

ipa: /ʊˈdiː/

hyphenation: u·dî


عودي

glosses: udî, darekê bênxweş e tê bikaranîn di çêkirina bixwîran de


çavpûşî

glosses: Li gunehên kesekî/ê ne girtin, çavên xwe li xeletiyên yekî/ê girtin.

forms: چاڤپووشی

etymology_text: çav + pûşî ji lêkera dapûşîn


dû yê bê agir nîne

glosses: eger gotegotek li ser kiriyareka xirab hebe divê gunehbarekê dirist hebe ku kesek miznibe

etymology_text: Ji dû + yê + bê + agir + nîne


give a ride

glosses: rakirin, kesekî/ê ji cihekî bibeyî cihek din bi tirimpêlê


ziman çek e

glosses: Her zimanekê mirov bizane sîleheke fi mirovî, zanîna zimanan mirovî bihêz diêxin

etymology_text: ziman + çek + -e


title: a language is a weapon

redirect: language is a weapon


buriyo

glosses: nivîsgeh, mekteb, bûro, ofîs, daîre, dezgeh, ajans

etymology_text: ji înglîzî bureau

ipa: /bʊɾɪˈjoː/

hyphenation: bu·ri·yo


bookstore

glosses: Pertûkxane, mektebe, cihê ku pertûkan lê difiroşin.

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-bookstore.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-bookstore.wav


bookshop

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-bookshop.wav


baptise

glosses: tafîr kirin,weftîz kirin, mêrûn kirin, babtîs kirin

forms: baptize


raçêt

glosses: Pisola dermanan, ew kaxeza ku nojdar dermanan li ser di nivîse.

etymology_text: ji ferensî (recette)


perennity

etymology_text: Ji perenn + -ity, ji latînî perennitas.


ji kar êxistin

glosses: rakirin, xerab kirin, betal kirin, êdî kar pê nekirin

forms: ژ كار ئێخستن

etymology_text: ji + kar + êxistin

ipa: /ʒɪ kɑːɾ eːxɪsˈtɪn/

hyphenation: ji kar ê·xis·tin


wood shavings

glosses: Hûrikê darî yê lolokî ku bi rêya rendeşî tê beranîn dema di ser darî re dibeyî da ku hilî bibe.


deng jê anîn

glosses: pê hesandin, pê dan zanîn, gotin arîşekê/kiriyarekê/her tiştekê ku nabe hemû kes bizanin

forms: دەنگ ژێ ئانین

etymology_text: Ji deng + jê + anîn


reha mirinê

glosses: ew demar e ya ku xwînê bo mêşkî vediguhêzît

etymology_text: reh + -a + mirin + -ê


simpare

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


cihêl û mihêl

forms: جحێل و محێل

etymology_text: Ji cihêl + û + mihêl


title: cahêl û mahêl

redirect: cihêl û mihêl


hevber kirin

glosses: dan berhev, berawird kirin, miqarine kirin

forms:
hevber dikim (present)
hevber dikî (present)
hevber dike (present)
hevber dikin (present)
hevber bike (imperative singular)
hevber bikin (imperative plural)
hevber kir (past)
hevber kir (past)
hevber kir (past)
hevber kir (past)

etymology_text: Ji hevber + kirin.

ipa: /hɛvˈbɛɾ kɪˈɾɪn/

hyphenation: hev·ber ki·rin


title: dê bêjî min nanek ya xarî wî kerek

redirect: dê bêjî min nanek ya xwarî, wî kerek


title: dê bêjî min nanek ya xarî, wî kerek


title: her jêheliyekî jordaniyek heye

redirect: her jêheliyekî, jordaniyek heye


zik û binzik

glosses: Wesfeke bo wan kesên hizira çî nakin ji bilî tamên gede û endamên guhnêlî

forms:
زک و بنزک
qazan û razan

etymology_text: Ji zik + û + binzik

word: like we say he's one-track minded (always thinking about sex)


şêr şêr e çi jin e çi mêr e

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre şêr şêr e, çi jin e, çi mêr e.


title: xiyar e ji tîtkî diyar e


lênangeh

glosses: mitfax, kulîn, pêjxane, odeya ku xwarin lê tê çêkirin û xwarin

cuisine#French

roman: cuisine


title: bira bira ye bazarê cuda ye

redirect: bira bira ye; bazarê cuda ye


title: kofirîkirin

redirect: kofirî kirin


domkurt

glosses: dem kem, bo maweyekê kurt berdewam dibe/dimîne

etymology_text: Ji dom + kurt.