Kopenhag

etymology_text: Ji fransî Copenhague.

ኮፐንሀገን

roman: kopänhägän

Капенга́ген

roman: Kapjenháhjen

Капэнга́ген

roman: Kapenháhjen

কোপেনহেগেন

roman: kopenhegen

Ко́пенхаген

roman: Kópenhagen

ကိုပင်ဟေဂင်မြို့

roman: kuipanghegangmrui.

哥本哈根

roman: go¹ bun² haa¹ gan¹

哥本哈根

roman: Gēběnhāgēn

Копенгаген

roman: Kopengagen

كُوبِنْهَاجِن

roman: kōbinhāgin

كُوبِنْهَاج

roman: kōbinhāg

كُوبِنْهَاغِن

roman: kōbinhāḡin

كوپنهاقن

roman: kōpinhāgin

Կոպենհագեն

roman: Kopenhagen

کپنهاگ

roman: kopenhâg

კოპენჰაგენი

roman: ḳoṗenhageni

कोपेनहेगन

roman: kopenhegan

कोपनहेगन

roman: kopanhegan

קוֹפֶּנְהָגֶן / קופנהאגן

roman: kopenhagen

ໂຄເປນເຮເກນ

roman: khō pēn hē kēn

Копенха́ген

roman: Kopenhágen

قوپنهاغ

roman: Kopenhag

كوپېنھاگېن

roman: kopënhagën

Копенга́ген

roman: Kopengágen

Ко́дань

roman: Kódanʹ

கோபனாவன்

roman: kōpaṉāvaṉ

Копенһаген

roman: Qopenhağen

ཁོ་ཕེན་ཧ་ཀེན

roman: kho phen ha ken

کوپنہیگن

roman: kopehegan

Копенга́ген

roman: Kopenháhen

កូប៉ិនហាក

roman: koupənhaak

Κοπεγχάγη

roman: Kopenchági

ipa: /kʰoːpɛnˈhɑːɡ/


Kopenhag

pos: name

pos_title: Serenav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Kopenhag.wav


lezbir

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Gindikên biçûk ser rêyan ji bona ewlehîyê berwar hatine çêkirin. Daku meriv û zar bi aramî derbasê milêdîbin, tiştik nebaş neyê sêrê wan. Taybetî ser rêyên hemberê dibistanan, nexweşxanan, lîstikgehan û parqan tên çêkirin.

etymology_text: Ji lez + bir-.

ipa: /lɛzˈbɪɾ/


ger xistin

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: xebitandina amûrên motorî wekî erebe, motorsîklet û hwd. .

ipa: /ɡɛɾ xɪsˈtɪn/


bi hend wergirtin

text: Eger zanistên felsefî û saykolojîy li rojavayî û heto ko li cîhanê jî ta noke ev babete hind bi hend wernegirtbît...

ref: D. Nesredîn Îbirahîm Gulî, Têgehê Azadîyê Bi Dîtina Saykolojîy https://web.archive.org/https://www.kovarametin.com/wp-content/uploads/2018/06/223_3_L.pdf arşîv, Beșê Derûnzanî Ya Giştî ‐ Zankoya Zaxo, r. 18

etymology_text: Ji bi + hend + wergirtin


li rev

pos: prep

pos_title: Daçek

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


kuşre

glosses: Ew berfa ku cihê xwe da qerisî ye, tu dikarî li ser herî werî, netemisî ye.

forms: kurşe


morbêt

glosses: Keçikên/kurikên ku êdî hinek mezin bûne, bûne danzdeh, sêzdeh salî û dikarin li malê alîkarîya diya/bavê xwe bikin, ber destê wan herin werin.

forms: morbêd

etymology_text: Deyn ji ermenî [Peyv?]. Peyveke herêmî ye ku bi taybetî li Qaxizmanê tê bikaranîn. Peyv di heman demê ji aliyê tirkên li Serhedê jî tê bikaranîn.

ipa: /moːɾˈbeːt/


temih

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /tɛˈmɪh/

hyphenation: te·mih


tûngtûng kirin

glosses: Bê eleqe li ser kesek yan tiştekî bi dengî hinekî bilind xeber dan.

etymology_text: Ji tûngtûng + kirin.

ipa: /tuːnɡˈtuːnɡ kɪˈɾɪn/

hyphenation: tûng·tûng ki·rin


tira dîya xwe jî venaşêre

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: Ji bo wan kesan tê gotin ku zêde devsist in.


cînginîya reş e

glosses: Ji bo derdorekê tê gotin ku zêde qelebalix e û dengekî zêde derdikeve û liv û tevgereke ecizker heye.


çinî çinî kirin

glosses: Tiştek parçe parçe kirin, let let kirin.

etymology_text: Ji çinî + çinî + kirin

ipa: /t͡ʃɪˈniː t͡ʃɪˈniː kɪˈɾɪn/

hyphenation: çi·nî çi·nî ki·rin


parçe-çinî kirin

glosses: Hûr û xaş kirin, parçewesle kirin, let let kirin.

ipa: /pɑːɾt͡ʃɛt͡ʃɪˈniː kɪˈɾɪn/

hyphenation: par·çe·çi·nî ki·rin


heft pehîn li zikê kesekî xistin

glosses: Ji bo wan kesan tê gotin ku hê xirabtir in, xiraptir bûn.


hêla kesekî ji kesekî ra dagerîn

glosses: Wexta ku rewşa kesekî ji mirov ra dilsojtir be li gorî kesekî din, ev gotin tê gotin.


qeş kirin

etymology_text: Ji qeş + kirin.

ipa: /qɛʃ kɪˈɾɪn/

hyphenation: qeş ki·rin


sergo hilatin çiya dahatin

glosses: Ev biwêj wê demê tê gotin ku qedrê kesên nehêja zêde dibe lê qedrê kesên hêja kêm dibe.


hevrû

glosses: Ew kes e ku sozê dide ku kesek deynê xwe nede yan jî li ser soza xwe nesekine, hingî dê deynê wî kesî bide yan jî soza wî kesî bi cih bîne, kefîl.

ipa: /hɛvˈɾuː/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-hevrû.wav

hyphenation: hev·rû


çerçî çi pê ra be, wî difiroşe

glosses: Karê mirov çi be, mirov di derbarê wê karê de mijûl dibe.

forms: çi bi çerçî re be wî difiroşe

etymology_text: Ji çerçîçipê rebe, wîdifiroşe.


merîyên merîyan zêrên veşartî ne

glosses: Kesûkar an jî eqrebayên merivan xwediyê qîmeteke zaf mezin in, wekî zêrên veşartî ne ku demên oxirmeyên giran de alîkariya wan digihe merivan.


word: mirî dibêjin qey zindî her tim nan û goşt dixwin


erdo veqelişe bikevim zik

glosses: Wexta ku rewşeke were meydanê û mirov ji ber fedî bike, ev gotin tê gotin.


enteş

glosses: Ji hêla çawanî û çendanîyê ve wekî hev bûn, hevta, hinkûf.

text: Li ciyê xwe rûne, tu kîyî li dijî me di axivî, edeba xwe bizane tu ne enteşê me yî em te bigirin ciddîye.

ref: ARSİVA KURD, Lîstikên qirêj ên dewleta Tirk ên li Başûrê Kurdistanê https://web.archive.org/https://archive.org/details/407468584-arsiva-kurd-bargiran-2016-10_202006 arşîv, Bargiran, 2016, r. 32

text: Bi Iraqê re gotinên nemayî, bi serokwezîrê Îraqê henekên xwe dikirin. Tu ne enteşê me yî. em bi te re hevdîtina pêk nînin. Hete xwe bizane Abadîyê derpê di navber rana da bû!”

ref: TIRKIYÊ LI HER DEWRÊN DUNYAYÊ WENDA KIRINE https://web.archive.org/https://archive.org/details/407590085-arsiva-kurd-bargiran-2017-3-a arşîv, Bargiran, 2017, r. 36

text: Her kes enteşê xwe bixwe zane.

ref: Mehmet Oncu, Ferhenga Devoka Herêma Semsûrê, Sîtav, 2020, r. 115, ISBN 9786057920607

text: Rasûlûllâh wiha kerem kiriye ku: "(Ê ku dixwazin bizewicin) ku lawik û keçik enteşê hev bin û hûn wana nezewicînin, li benda fîtneyê bisekinin."

ref: Gotinên Pêxember https://web.archive.org/https://twitter.com/571gp632/status/1292426588429090816 arşîv, twitter.com, 2020

text: Em jî hêvî dikin ku ew giravokên ku taybetî navçeya Cêlikanin û ne li Tirkiyê ne jî li welatên din hempaû enteşên wan tinenin, rojekê pêş de aliyê dewletê ve bên parastin û qorî kirinê.

ref: Semsûr, Ji bihûştên rûzemîn ên veşartî "Cêlikan" https://web.archive.org/https://silo.tips/download/min-digot-qey-tu-bi-ziman-ma-tu-bi-kurd-nizan-cigerxwn arşîv, Mehmet Oncû, hj. 5, 2011, r. 8

ipa: /ɛnˈtɛʃ/

hyphenation: en·teş


word: nên bixwin bi qinyat, jin bînin bi kok û binyat

glosses: Ev gotin ji bo dupatkirina girîngîya esîlbûnê tê gotin.


ker hay ji bîberê çi ye

glosses: (Aldûş) wexta kesek tiştekî hêja neecibîne, ev gotin tê gotin.


Heso Hiso jê ra yek e

glosses: Wexta ku nirxê hemû îhtîmalan ji bo kesekî wekî hev bin, ev gotin tê gotin.


word: kes newêre bêje di ser çavê te ra birû hene

glosses: Wexta ku kesek zêde zû biqehire û hêrs bibe, ev gotin tê gotin.


gedelawk

glosses: Hevalê mêr yê keçikekê ku jê hez dike; evîndar, yar

etymology_text: Ji gede + lawk.

ipa: /ɡɛdɛˈlɑːwk/

hyphenation: ge·de·lawk


qermoçekirin

etymology_text: Ji qermoçe + kirin.

ipa: /qɛɾmoːt͡ʃɛkɪˈɾɪn/

hyphenation: qer·mo·çe·ki·rin


kurpe

pos: adj

pos_title: Rengdêr

etymology_text: Ji tirkmenî körpe, hevreha tirkî körpe.


çirmixandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


Xesxêr

text: Neqil dikin ku ji qezayêd Bohtan di qeza Berwaran danê gundek heye navê Xesxêr û ekserêd ahalêd wê derê bêgzade û pisaxane, ji wan ranê jî tayifa Adiyan dibêjin, guya ji wê tayfê mayîne.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 117, ISBN 978-605-5683-27-6

forms: Xisxêr


title: Şert lê girê dan

redirect: şert lê girê dan

pos: hard-redirect


Soskun

glosses: {{#tag:maplink|[{"features": [{"geometry": {"coordinates": [43.44507, 39.06798], "type": "Point"}, "properties": {"marker-color": "208020", "marker-size": "small", "marker-symbol": "circle", "title": "Point1"}, "type": "Feature"}], "type": "FeatureCollection"}]|text="(Gund)"|zoom="9"}} Gundekê li devera Erdîşê ya parêzgeha Wanê ye.

forms: Sozun

ipa: /soːsˈkʊn/


kubandin

glosses: Danîna tiştekî ku devê wê li erdê û binê wê li jor; serûbin kirina tiştên weke şûşe, beroş, sênî û fîncanan.

forms:
dikubînim (present)
dikubînî (present)
dikubîne (present)
dikubînin (present)
bikubîne (imperative singular)
bikubînin (imperative plural)
kuband (past)
kuband (past)
kuband (past)
kuband (past)

ipa: /kʊbɑːnˈdɪn/

hyphenation: ku·ban·din


kirasê paşîn

glosses: Zarokê herî biçûk yê malê, yê piştî hemû zarokan hatiye dinê.

etymology_text: Ji kiras + paşîn.

ipa: /kɪɾɑːˈseː pɑːˈʃiːn/

hyphenation: ki·ra·sê pa·şîn


pedîd

glosses: diyar, xuya, peyda, aşkere, eyan, malûm, ron, zelal:

text:
Asîmanê bêsitûn Wî kir pedîd
Sûretê ba xal û xet Wî aferîd.

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

etymology_text: Ji farisî پدید (pedîd)


kelevajî

text: Kesên ku wiha dibêjin axaftinên kelevajî dikin.

ref: Rûdaw, Rojîn: Wiha bidome dê Başûrê Kurdistan bibe Tirkistan, 09.08.2010

text: Piştî kelevajî ser sikê xwe bûyî, afrandinê li nik wî dest pê kir û çend rêzik nivîsandin.

ref: Sidqiyê Hirorî: Kurê Zinarê Serbilind, Nefel, r.36, 2002

forms:
kelevajîtir (comparative)
herî kelevajî (superlative)
kelevajîtirîn (superlative)

ipa: /kɛlɛvɑːˈʒiː/


cê bûn

forms:
cê dibim (present)
cê dibî (present)
cê dibe (present)
cê dibin (present)
cê bibe (imperative singular)
cê bibin (imperative plural)
cê bûm (past)
cê bûyî (past)
cê bû (past)

etymology_text: Ji cê + bûn.


şikebar

text: Diya min bi bal û şikebarî linamkiya bavê min dinêre û fişîlekî ber devê dasî tê de dibîne.

ref: Hesenê Metê: Epîlog, Avesta, Çapa Duwem, 2000, Stenbol, r.66


rexnefobî

glosses: tirsa ji rexneyan, tehemilnekirina rexneyan:

text: Malava, ma tu nizanî ku kurdo ji rexneyan hez nake! Rexnefobiya bi me re heye.

ref: Melek Ebdî di Koma "Zimanê Kurdî" li ser Rûnameyê de, 2/2020

forms:
rexnefobiya
rexnefobya

etymology_text: Neolojîzm ji rexne + -fobî.


balaclava

glosses:
rûpoş, maske,
 kulavê ku bi tinê çav û devê mirovî diyar dihêle


sewskî

text: ...bi sewskî ez vegeriyam nav nivînên xwe...

ref: Înan Eroglu, Têbîniyek, Weşanên Avesta, 2019, r. 34, ISBN 9786052246474


bi vî terhî

pos: adv

pos_title: Hoker

text: carinan zarokênnehs yên cîranan xwe li ber deriyê me dikirin teht ku bila porê wan jî kur bike û niza'm bila bi çi terhî û bi çi rengî kurd bike...

ref: Înan Eroglu: Têbîniyek, Avesta, 2019, r.34

text: Bêhejmar mirî û kuştî li erdê bûn û êdî çu vegera wan nîn bû û heyatek ko jixwe di nav neçarî, bêkesî û nezaniyê de bû, bi vî terhî, bitiving û şûrê rik û nefretê, beyî şîn û tahziye, bêyî stran û dîlan, bêyî gor û veşartin, ji nişka ve, kuta dibû û di bin tava germ de, mîna ava coyekê miçiqîbû.

ref: Mehmed Uzun: Hawara Dîcleyê, Nefel, 2003, r. 224

text:
Neqqaşê sehîfeyê hîkayet
Neqqadê sebîyekê rîwayet
Keşa bi vî terhî resm û ayîn
Lê da bi vî terzî derb û tezyîn

ref: Ehmedê Xanî: Mem û Zîn, Gün Yayınları, 1968, r.80

etymology_text: bi + vî + terhî


rûnuxamtî

ipa: /ruːnʊxɑːmˈtiː/


black ice

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-black ice.wav


pîc

glosses: Parçeyên hûr ji teqînek an ji li hev vketina du objeyan dipeke.


kurd-dijberî

forms:
dijahiya-kurd
dijberiya- kurd

etymology_text: Ji peyva dij jê dij-ber ango kurd-dijberî


quzşekal

glosses: jin û yan jî keça û quzekî xwe yê mezin mîna şekalan (şimik) heye


kundirê qijik

glosses: kundirên zerengî yên mezin ku têne xwarin

etymology_text:
*
: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /kʊndɪˈɾeː qɪˈʒɪk/

hyphenation: kun·di·rê qi·jik


quztepik

glosses: yên ku gepê qulê û quzê xwe mîna tepikê ye


gahansatil

glosses: yên ku pêsîr û guhanên xwe yên mezin hene mîna satilan


diranmişk

glosses: Tişta/ê diranên xwe yên mîna mişkan hene.

etymology_text: Ji diran + mişk.


nixîsk

glosses: Bihnkişandina dawî ya berî mirinê ye, anko berî rewan derkeve. Çi mirov be ew livandina dawî pê re çêdibe û (ruh) radest dike.

forms: nixîs

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


title: Nixîsk

redirect: nixîsk


lûlû

text:
Da binoşim mey ji lêvê
Mawera reyhan û sêvê
Lûlûyên şekkir di nêvê
Ab-i heywan çeşme ye

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

text: ..mîna lûlûyên zelal ku di telqînên yêzidiyan de behs dibe...

ref: Mehmed Uzun, Hawara Dîcleyê 1, Weşanên Nefel, 2003, r. 21

text:
Çi xweş hatin temaşayê te'ala
Evan yaqût û lûlûyê di e'la

ref: Şêx Eskerî: Iqdê Durfam, Weşanên Apec-tryck Förlag, r. 131

forms:
لولو
lulu

etymology_text: Ji erebî لُؤْلُؤَة (luʾluʾa).


title: lûlûl

redirect: lûlû


depicting

glosses: ravekirin, wênekirin, nitrandin, texmînkirin, niwandin


şandilxwaz

glosses: Ev peyv tê wateya "hema dilê me/we çi bixwaze". Bi taybetî dema lîstikek tê lîstin û li ser wê lîstikê şertekî digirin tê bikaranîn.


hewreşimî

text: Qirawateke xweş a hewreşîmî û bi nixtik, mîna her gavî, kincan û gomlega spî xweş li hev tîne.

ref: Mehmed Uzun, Bîra qederê, Weşanên Nefel, 2002 r.10


qîbarok

glosses: Li alîyê Serhedê navê gihakî ku tê xwarin.


kûtik bi kurman namire

glosses: Wexta ku xwarinek tê xwarin yan karek tê kirin, eger encama wê xwarin û wî karî zererê bide xwedîyê xwe jî, xwedî xwarina xwe û karê xwe didomîne û kesên ku wî hişyar dikin ji wan re dibêje "kûtik bi kurman namire".


title: Kûtik bi kurman namire

redirect: kûtik bi kurman namire


کەرو، نەمرە حەتا قیڤار شین دبن

pos: proverb

pos_title: Gotineke pêşiyan

glosses: Guhartoyeke kero, nemire heta qîvar şîn dibin.


title: tûng tûng kirin

redirect: tûngtûng kirin


LMAO

pos: intj

pos_title: Baneşan

glosses: Kurteya laughing my ass off ("kenê bi dengê bilind").

audio: LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-LMAO.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-LMAO.wav


title: خوەنەدان

redirect: خانەدان


maximum security

glosses:
himayeta xurt,
 (bo girtîgehan) hebûna astên baş yên emniyetê


qefesa sîngî

glosses: parsûyên sîngê mirovî yên ku dil û sîhên mirovî diparêzîn

forms:
قەفەسا سینگی
qefsing

etymology_text: qefes + a + sîng + î


poor you

glosses:
di wê rewşê de tê bikaranîn ku kesek gazina halê xwe dike û yê din, guneyê xwe pê tîne, carcar bi rengekî tinazî an jî henekî
 dilê min yê di dîf te ra, heyfa te, te gune ye, tu gune yî, mala minê

text:
-The bus broke down, I had to walk home, my feet are killing me!
-Oh, poor you!


title: mala min ê

redirect: mala minê


hijgîn

text: ...wek elokan xwe binepixînim û bi hêl û hijgîn gavên xwe biavêjim.

ref: Înan Eroglu, Têbîniyek, Weşanên Avesta, 2019, r. 35, ISBN 9786052246474


çîçelaskî

glosses: Navdêrek ji bo mirovên dirêj lê jar tê gotin. Ev mirovên han qama wan û giranîya wan ne li hev e.

text: Di neynikê re min li bedena xwe ya çîçelaskî û dewliqî nihêrî…

ref: Înan Eroglu: Têbîniyek, Avesta, 2019, r.35

text: Lê Hemo xortekî çîçelaskî, dirêj û esmerekî xwînşêrînî bû.

ref: Laleş Qaso: Xezeba Azadiyê, Pelda, 2000, r.81

text: […] gedeyekî sermezin î girover î guhhesk, helbet bi paşstûyekî çîçelaskî.

ref: Şener Ozmen, Jean-Paul Sartre û Osman Sebrî https://web.archive.org/https://xwebun.org/jean-paul-sartre-u-osman-sebri/ arşîv, xwebun.org, 03.02.2020

forms: çîçeraskî

ipa: /t͡ʃiːt͡ʃɛlɑːsˈkiː/


qepaçe kirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

text: Li devê dêrî xêrhatina me dike. Ew û Egîdê Cimo kêfxweşiyê didin hev. Hev qepaçe dikin.

ref: Salihê Kevirbirî, KARAPETÊ XAÇO : ‘50 MILYON KURMANC NIKARE LI MIN XWEDÎ DERKEVE!..’ https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200218150215/http://www.pdk-xoybun.com/modules/Content/print.php?pid=1419 arşîv, PDK-XOYBUN, 15. 01. 2005

text: Ew ber pê ve diçû, wî qepaçe dikir û ji kêfa hem dikeniya û hem jî digiriya.

ref: Kamil Geylanî: Wezîrê Zindanê Armanc, 1996, r. 13

text: Gava Xalê Hecî ez qepaçe kirim û dest pê kir bi mekîneyê porê min kur kir...

ipa: /qɛpɑːˈt͡ʃɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: qe·pa·çe ki·rin


hişkopiringo

text: ...piştî ku hişkopiringo ji berberxaneya Xalê Hecî Teqlecî veqetiyam jî min ev tiştê dîtî ji yabo re got...


hişkobiringo

forms: hişkopiringo


tirkewîn

glosses: Kesekî ku zehf zêde tiral be, jê re tirkewîn tê gotin.


bişî

glosses: Bi mast, şîr, rûn, hêk hevîr çê dikin nav rûn da diqelînin û wekî biskewît bi çay yan jî tenê dixwin, vê xwarinê ra bişî tê gotin.

forms:
bêşî
bîşî


ezbol

glosses: biharat, buharat, arom, riwekên xwerbar yên ku têkilî nav xwarinan tên kirin daku bênek yan çêjek xweş bide xwarinê.

forms: ezbole

ipa: /ɛzˈboːl/


clientele

glosses: Hemû bikirr, hemû mişterî yên dikan an marketekê.


demarexaneya hestê

glosses: Cureyek ji demarexaneyan e. Demarexaneya hestê ji hawirdorê, bi navbeynkariya wergirên hestê kartêkiran werdigire û dişîne boy demarekoendama navend.

forms: Hestedemarexane

etymology_text: demar + xane + hest


demarexaneya livînê

glosses: Cureyek ji demarexaneyan e. Demarxaneyên livînê, demareragihandin werdigirin ji demarekoendama navend û digihînin xane an jî endamên armanc. Wekî mînak xaneyên masûlke an jî xaneyên rijên, xaneyên armancin ji boy demarexaneyên livinê.

forms: Livînedemarexane

etymology_text: demar + xane+ livîn


demarexaneya navê

glosses: Cureyek ji demarexaneyan e. Ji Demarxaneyên hestê demareragihandin werdigire û diguhazîne ber bi demarexaneyên livînê.

forms: Navedemarexane

etymology_text: demar + xane+ nav


title: חֶסֶד

redirect: חסד


rengawaz

text: Sed korayî, wênekêşa navdar, xweya şureta mezin Besa Peyale ji nav me bar kir, lê hest û ramanên xwe li tabloyên xwe yên rengawaz de bi rêya şêwekariyê parve kir, gel re hişt, wekî gelê me li wan temaşe bike, wekî dilê gelê xwe geş û xurt, şad û bextewar bike.

ref: Besa Peyale: Berhemên min rengên hîsên min in https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200220134654/https://krd.riataza.com/2018/12/12/besa-peyale-berhemen-min-rengen-hisen-min-in/ arşîv, RIATAZE, 12.12.2018

text: Wêneyên wê pir binirx, bi wate, germ û rengawaz in.

ref: Serxweşî: Wênekêşa navdar Besa Peyale Cafarovayê ji nav me bar kir https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200220134336/https://krd.riataza.com/2018/12/09/serxwesi-wenekesa-navdar-besa-peyale-cafarova-koca-dawi-kir/ arşîv, RIATAZE, 09.12.2018

text: Min dibin ber sîtava bijangên te yên rengawaz

ref: Şivanê Xeyalan: Çavên Xumarî, Pênûsa Nû, Hj. 51, 2016, r. 24

text: rengawazên wî sûretî qet û qet ji bîra min naçin.

forms:
rengawaztir (comparative)
herî rengawaz (superlative)
rengawaztirîn (superlative)


etfek

text: ...dilê min fenanî etfek tirî diguvişî, dikumişîm ser hev.

ref: Înan Eroglu: Têbîniyek, Avesta, 2019, r.36

forms: etfik


çarnikal

text: Ez diçim ser mezel, çarnikal min bi daran, bi daretûyan ve dorpêçkirî ye...

ref: Înan Eroglu, Têbîniyek, Weşanên Avesta, 2019, r. 36, ISBN 9786052246474


keleqiç

text: ...gava di her hingûra keleqiça havînên gemaro de yadê derdiket ser xênî..

forms: keleqiçên


mijgirtî

text: Li ser serê wan, ronîyeke mijgirtî dizilzilî..

ref: Nûdem Hezex: Bîr, Weşanên Dara, 2018, r.7

text: Aniha navê te bi herfên mijgirtî ji pênûsa min dipeke.

ref: Hatîce Mollakendî: Zîn û keser, Nûbihar, hj. 119 r.70

forms:
mijgirtîtir (comparative)
herî mijgirtî (superlative)
mijgirtîtirîn (superlative)

etymology_text: Ji mij + girtî.


zilzilîn

kızmak

roman: (öfkelenmek, sinirlenmek

ipa: /zɪlzɪˈliːn/

hyphenation: zil·zi·lîn


title: gêj dar

redirect: gêjdar


title: hewes bar

redirect: hewesbar


repin bûn

glosses: Wexta ku erd şil dibe û piştî ku tav hinekî dide erdê, erd hinekî ziwa dibe, wê demê dibêjin erd repin bûye.

ipa: /rɛˈpɪn buːn/

hyphenation: re·pin bûn


title: gêre tî

redirect: gêretî


tan lê xistin

glosses: Eyb yan qisûra yekî li rûyê wî xistin, tehn lê xistin.

etymology_text:
Ev peyv di kurdî de wekî tehn, tan û tane heye. Di erebî de jî wekî طعنة heye.
Di soranî de "tane têgirtin, tane lêdan" heye.


tiştek jê ho nekirin

glosses: Gava ku mirov fam neke çima kesek karekî dike ku sûda wî bo wî nîne, vê gotinê dibêje.


karê me kergirêdan û kervekirin e

glosses: Ev gotin ji bo îfadekirina pûçbûna encamdana karekî tê gotin.


kiras û can berdan hev

glosses: Ev gotin ji bo wan kesan tê gotin ku zêde xerab in.


nig lê xistin

glosses: Kesek ku nehêle karek çêbibe, ev gotin tê gotin.


şeno keno

glosses: Wexta ku hêza kesekî hebe ku bikare karekî bike, ev gotin tê gotin.

etymology_text: ji kirmanckî: şeno (dikare), keno (dike)


li nigê kesekî çûn

glosses: Wexta ku kesek mîna kesekî din hereket bike, ev gotin tê gotin.


peya birin seyar ma

glosses: Wexta ku karek bi awayekî serpilkî were kirin, ev gotin tê gotin.


bila bizane ku dew birê mêst e

glosses: Nîşandan yan pêdanfamkirin ku çi zehmetî li dinyayê hene.

text: Bila tu zanibî ku dew birê mêst e.

ref: Bîlal Hesen, JI WÊJEYA GEL Pend û Peng https://web.archive.org/https://archive.org/details/pend-u-peng_202006 arşîv, tirejafrin.com, r. 44

word: dünyanın kaç bucak (veya köşe) olduğunu göstermek


meriv bi merivên xwe meriv e

glosses: Ev gotin ji bo nîşandan û îfadekirina girîngîya merivên meriv tê gotin. (ji herêma Aldûş, Semsûr)


Aldûş

glosses: bajarokek e li parêzgeha Semsûrê li Bakurê Kurdistanê

ipa: /ɑːlˈduːʃ/


xwedîyê mirîyan kor e

glosses: Wextê ku kesekî mirov dimire, mirov ji ber êşa mirinê nikare hin tiştan aqil bike yan bîr bi hin tiştan bibe.


nixwimandin

text: ...rengekî berqoq xwe bi rengekî sar dinixiwimand.

ipa: /nɪxʷɪmɑːnˈdɪn/

hyphenation: nix·wi·man·din


dujinbaz

glosses: Kesên tolaz (bi tirkî çapkın) ango kesê ku bi du jinan re dilîze û baz dide.

etymology_text: Ji du-jin-baz. Peyvên di tirkî de zampara û düzenbaz ji farisî hatine standin û pê re wateya wan ji hinek hatiye guhertin.

ipa: /dʊʒɪnˈbɑːz/

hyphenation: du·jin·baz


word: Latin is a dead language, Dead as Dead Can Be, First it Killed the Romans, Now It's Killing Me

glosses: qotabî wiha bi yariya dibêjin li ser xwendina zimanê latînî


firawanxwazî

glosses: Firawanxwazî ji bo karên wan dewletan tê gotin ku dixwazin welatên din dagîr bikin û berjewendîyên xwe pêk bînin.


merî ku kete halan, kes nabê were malan

glosses: Wexta ku rewşa meriv xerab dibe, kes guh nade meriv.


title: Merî ku kete halan, kes nabê were malan

redirect: merî ku kete halan, kes nabê were malan


keleke bûn

glosses: bi demê re zêdebûna li cihekî, li ser hev kom bûn,

forms:
keleke dibim (present)
keleke dibî (present)
keleke dibe (present)
keleke dibin (present)
keleke bibe (imperative singular)
keleke bibin (imperative plural)
keleke bûm (past)
keleke bûyî (past)
keleke bû (past)

etymology_text: Ji keleke + bûn.


nermalav

glosses: Ji bo hewcehiyên xebata kombersan re tê gotin, mînak bername, pergala xebatê hwd.

etymology_text: Ji nerm + alav. Wergerandina yekser ji îngilîzî software.

ሶፍትዌር

roman: softwer

прагра́мнае забеспячэ́нне

roman: prahrámnaje zabjespjačénnje

ПЗ

roman: PZ

সফটওয়্যার

roman: śôphṭôoẏjar

со́фтуер

roman: sóftuer

програ́мно осигуря́ване

roman: prográmno osigurjávane

بَرْمَجِيَات

roman: barmajiyāt

بَرَامِج اَلْحَاسِب

roman: barāmij al-ḥāsib

ծրագրային ապահովում

roman: cragrayin apahovum

ծրագրակազմ

roman: cragrakazm

ծրագրաշար

roman: cragrašar

პროგრამული უზრუნველყოფა

roman: ṗrogramuli uzrunvelq̇opa

კომპიუტერული პროგრამა

roman: ḳomṗiuṭeruli ṗrograma

პროგრამა

roman: ṗrograma

सॉफ़्टवेयर

roman: sŏfṭaveyar

क्रमानुदेश

roman: kramānudeś

පරිගණක මෘදුකාංග

roman: parigaṇaka mr̥dukāṁga

소프트웨어

roman: sopeuteuweeo

무른모

roman: mureunmo

ໂລຊີຊີແອນ

roman: lō sī sī ʼǣn

ຊອບແວ

roman: sǭp wǣ

софтвер

roman: softver

програмска опрема

roman: programska oprema

програм хангамж

roman: program hangamž

يۇمشاق دېتال

roman: yumshaq dëtal

бағдарламалық жасақтама

roman: bağdarlamalyq jasaqtama

бағдарлама жасақтамасы

roman: bağdarlama jasaqtamasy

програ́ммное обеспече́ние

roman: prográmmnoje obespečénije

со́фтве́р

roman: sóftvér

ПО

roman: PO

софт

roman: soft

نەرمامێر

roman: nermamêr

нармафзор

roman: narmafzor

سافٹویئر

roman: sāfṭoyئr

سوفٹویئر

roman: sofṭoyئr

програ́мне забезпе́чення

roman: prohrámne zabezpéčennja

ផ្នែកទន់

roman: phnêktôn

សូហ្វវែរ

roman: soufɑɑvɛɛ

ווייכוואַרג

roman: veykhvarg

פּראָגראַמוואַרג

roman: programvarg

λογισμικό

roman: logismikó


kemerbend

glosses: Bendên darîn an jî hesinî ên ku mirov ji bo zexmkirina tiştek (dîwar, stûn hwd.) li dor digerîne.


veteze kirin

glosses: Dubarekirina heman karî. Di programên kompîturê de nûkirina heman fermanê. “fermana girtina kompîturê veteze bike. ”

ipa: /vɛtɛˈzɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: ve·te·ze ki·rin


şahdestûr

glosses: makezagon, qanûna bingehîn, destûr, giringtirîn zagona dewletekê

forms:
destûra şahîn
makedestûr

etymology_text: Ji şah + destûr.


title: Veteze kirin

redirect: veteze kirin


headdress

glosses:
serpoş,
 pêçeya li serê xwe dialînin pirr car ji bo şerî


qowe

etymology_text: Ji tirkî kova, ji tirkiya kevn kovġa.


nehawî kirin

ipa: /nɛhɑːˈwiː kɪˈɾɪn/

hyphenation: ne·ha·wî ki·rin


kîr kujin

glosses: Ji kesên ku kîrê wan hatiye xesandin/kuştin.

etymology_text: Ji kîr + kujîn (“hatin kuştin”) + -indeKategorî:Peyvên kurmancî bi paşgira -inde.

ipa: /kiːɾ kʊˈʒɪn/

hyphenation: kîr ku·jin


gaban

glosses: Tengav/avteng deryaya ku di navbera du bejayan da diçe.

ipa: /ɡɑːˈbɑːn/


Verjährung

text: strafrechtliche Verjährung

forms: Vj.


impoverished

glosses: hejarbûyî, bêhêzketî, feqîrkirî, xizanbûyî.


schulen

glosses: perwerde kirin, tecribe kirin, elimandin


vererben

glosses: mîras berdan, mîrat kirin, ji nifşên nû re hîştin


identisch

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-identisch.wav


Histologie

glosses: tevnzanî, tevînekzanî (tevînaka jiyanewer)


ungesetzlich

glosses: qedexe, yasax, memnû, neqanûnî, îlegal, derqanûnî


ungezogen

glosses: lasarêrû, bêşerm, bêfedî, bêheya, nehs, bêedeb


unheilbar

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-unheilbar.wav


unidentifiziert

glosses: nesalixdayî, kesnezan, nenas, nenuma, meçhûl


unkonventionell

glosses: neasayî, needetî, nejirêzê, bi hawiyekî nû


unterlegen

glosses: li dû man, li bin man, di bin de man, têk çûn


unterscheidend

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: bi cidakirin, veqetîner, cudaker, bi veqetînerî


hochrot

etymology_text: Ji hoch (“zêde, gelek”) + rot (“sor”).


Hochsitz

glosses: qulûbeya bilind, veşartoka li cihê bilind


Hochwasser

etymology_text: Ji hoch (“bilind”) + Wasser (“av”).


Hocke

glosses: qelefîsk rûniştin, rûniştina li ser qelefîskan


Holzfäller

forms: Holzfällerin (feminine)

etymology_text: Ji Holz + fällen.


Hosenträger

glosses: hilawîstoka pantor, hilawistoka pantoran


Hörbuch

glosses: kitêba bêjend, kîteba bideng, pirtûka dengî


Hundehütte

glosses: koxika kûçikan, pîna kûçikan, pînika segan


Hüne

glosses: dêwane, gir, girs, zexm, gelek mezin, dêw


Hüttenwerk

glosses: firna hesinhelandinê, ocaxa hesinhelandinê


Hypochonder

glosses: weswasî, tasewasî, nexweşiya tasewas, kesê pir bi ewham


Hyposensibilisierung

glosses: hestiyarî kêmkirin, kêmkirina hestiyariya wicûdê


Hysterese

glosses: paşmayînî, hîsterîzîs, derengmayîna bertekê, derengmayîna reaksiyonê


Immobilie

glosses: milk, mal û milk, tiştê nikare bê veguhêstin


Immunität

glosses: parêzbendî, îmunîte, muafiyet, berhelistî, bergirî


Imprägnierung

glosses: aviskirin, têraçûn, bergirkirina avê, avtêxistin, avvexwartin


Informatik

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-Informatik.wav


Insektizid

glosses: pêtkujî, kurmûkêzîkuj, îlacê kurmûkêziyan


Inverkehrbringen

glosses: xistin bazarê, anîn nav bazarê, belavkirin


Irrationalismus

glosses: nehişberî, dûraqilî, nehişkarîtî, nejîrbêjîtî


Irrsinn

glosses: dînokîtî, şêtîtî, dînîtî, dînayî, şêtbûnî, dînbûnî


Isolationismus

glosses: cudabûnîtî, cudakerîtî, tenayîtî, cudayîtî


igitt

glosses: baneşana kerixê, baneşana madlêlihevketinê


ihnen

pos: unknown

pos_title: Mane

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-ihnen.wav


immens

glosses: gir, zexm, mezin, dêwîn, gelek mezin, girs


Umkehrung

glosses: vajîkirin, berevajîkirin, serûbinkirin, serebinîkirin


Umland

glosses: devera dor, devera doralî, berdar, derdor


Ummantelung

glosses: dornixumandin, nixumandin, dorpêçan a kabloyan


umsetzen

glosses: veguherrîn, veguhastin, guhorîn, guhaztin


Umsiedlung

glosses: nişînkirinve, akincîkirinve, şûnguhertin, cihguhertin


Umstrukturierung

glosses: îsleh, dîsa damezirandin, dîsa organîzekirin


Unersättlichkeit

glosses: zikkûrîtî, têrnebûnîtî, têrnebûnbarîtî, xwarokîtî


Unfehlbarkeit

glosses: bêşaşî, bêçewtîtî


Originalaufnahme

glosses: wêneyê orîjînal, wêneyê yekser ji negatîfa xwe hatiye çap kirin


jeber

text: Dema tê ber çemê mûradê ji qeyîkvanan daxwaz dike ku xêra xwe wî derbasî jeberê çem bikin lê ji bela feqîriyê daxwaza wî qebûl nakin.

text: Feqîr, li ser helwesta wan a dij mirovahiyê, cibeya xwe davêje ser avê û li ser sakoya xwe derbasî jeber dibe.

ref: Siltan Xidir an jî bi navê tê naskirin Feqîr - Amîda Kurd

text: Min berê xwe bi jeber, bi hember,bi wê gerdeniya bedewiya bedewiyan,vi Tetwanê ve kir.

ref: Kowara Qijika reş

text: Min pez bi jeberê çem xist.

text: Elî bi hespê xwe derbasî jeberê çem bû.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /ʒɛˈbɛɾ/


şîr û tîr

forms:
شیر و تیر
şûr û tîr

etymology_text: şîr + û + tîr


şîr û tîranê

forms:
شیر و تیرانێ
şûr û tîranê

etymology_text: şîr + û + tîr + -anê


bêşemal

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

text:
Roj li min bûn qîl û tarî
Mam bêşemal piştê tu çû

ref: Mehmet Hacioglu, Piştê Tu Çû https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200303195925/https://www.helbestakurdi.com/helbest/mehmet-hacioglu--piste-tu-cu.html arşîv, Helbesta Kurdî

text:
Hêviyên wermandî
Dilxwaziyên nepixandî
Hun çi xweşik û delal in
Qasî min nêzîkê min
Û weke min bêşemal in!

ref: Nîzamettîn Akkurt, Malika Hefteya Duyemîn https://web.archive.org/http://www.pen-kurd.org/kurdi/nizamettin-akkurt/malika-hefteya-duyemin.html arşîv, pen-kurd.org

etymology_text: Ji bê + şemal.


zungur

glosses: Dewarên/ajalên ku nerihet bin di ciyê xwe de nesekinin.


destê

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa îzafeyî ya nêr a yekjimar a binavkirî ya dest.

forms: destên (masculine definite construct plural)

ipa: /dɛsˈteː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-destê.wav

hyphenation: des·tê


destên

glosses: Rewşa îzafeyî ya nêr a pirjimar a binavkirî ya dest.

forms: destê (masculine definite construct singular)

ipa: /dɛsˈteːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-destên.wav

hyphenation: des·tên


destekî

glosses: Rewşa îzafeyî ya yekjimar a nebinavkirî ya dest.

glosses: Rewşa çemandî ya yekjimar a nebinavkirî ya dest.

forms:
destine (masculine indefinite construct plural)
destinan (masculine indefinite oblique plural)

ipa: /dɛstɛˈkiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-destekî.wav

hyphenation: des·te·kî


destinan

glosses: Rewşa çemandî ya pirjimar a nebinavkirî ya dest.

forms: destekî (masculine indefinite oblique singular)

ipa: /dɛstɪˈnɑːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-destinan.wav

hyphenation: des·ti·nan


qelezeng

forms:
qelezengtir (comparative)
herî qelezeng (superlative)
qelezengtirîn (superlative)


a stone's throw away

glosses: gelek nêzîk û ne dûr, mesafeteka biçîk, kêmzêde 50m dûr


mejîpûç

glosses: kesê/a mejîyê wî/wê kar nake, kesê/a mejîyê wî/wê kêrnehatî ye

text: Fincano di nav bûyerên ecêb da, mejîpûç mabû.

ref: Helîm Yûsif


similarly

text: Similarly, our goodness can be seen in many helpful acts.

etymology_text: Ji similar + -ly.


hespan

glosses: Rewşa çemandî ya pirjimar a binavkirî ya hesp.

forms: hespî (masculine definite oblique singular)

ipa: /hɛsˈpɑːn/

hyphenation: hes·pan


aaawesome

glosses: dirêjkirina peyva awesome ji bo balkişandin û kirpandinê


bonté

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-bonté.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Mathieu Kappler-bonté.wav


xîsikandin

ipa: /xiːsɪkɑːnˈdɪn/

hyphenation: xî·si·kan·din


xîsikîn

ipa: /xiːsɪˈkiːn/

hyphenation: xî·si·kîn


wezinûqafiye

glosses:
beşavend, bare, rêzbend, rîm,
 serwaya helbestê

forms: وەزن و قافیە

etymology_text: wezin + û + qafiye


pedestrianisation

glosses: guherandina cade bo bikaranîna peyaderan


B&B

glosses: findeq bê firavîn û şîv. Deq û deq Text û Têşt

etymology_text: bed & breakfast


xefirîn

text: cawê kesk bi ser textî de berba dikir da ku em ji çavê der û cîranan bixefirin

text:
Îsme te yê mektûb e digel îsme Xudayî
Çend muznib û asî bi wî navî xefirîne

ref: Abdulreqîb Yûsuf: Şaîrên Klasîk ên Kurd, Weşanên Jîna Nû, 1988, r.65

forms:
dixefirim (present)
dixefirî (present)
dixefire (present)
dixefirin (present)
bixefire (imperative singular)
bixefirin (imperative plural)
xefirim (past)
xefirî (past)
xefir (past)
xefirin (past)

ipa: /xɛfɪˈɾiːn/

hyphenation: xe·fi·rîn


Berberi

glosses: berberî (kesê ji gelê Berberistanê ku li bakurê Afrîkayê dike)


çetelastîk

text: Bi çiveçiva çûkan re ez têm ser dilqê xwe û çetelastîkê ji berîka xwe derdixim

text: Mûso çetelastîka xwe ji paşila xwe derxist, kevirek glover xist kefa çetelastikê, nîşan girt û avêt.

ref: Xwedê ez star kirim! https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200308130023/http://pasabrodrej.blogspot.com/2018/12/xwede-ez-star-kirim.html arşîv, pasabrodrej.blogspot.com, 31.12.2018

etymology_text: Ji çetel + lestîk.

ipa: /t͡ʃɛtɛlɑːsˈtiːk/


hahanga

text: Hahanga ber bi Cada Batmanê ve dimeşim.

text: Jinekê hahanga ser kaxezekê adirês nivîsî û ew kaxez da me.

ref: Firîda Hecî Cewarî: Bîranînên Min, Weşanxana Lîmûş, 2010, r. 76

text:
-Mîrtî bi xweyibe... binhêrim çika...
Yek jî dayêda. Hûf kir hahanga.
-Pey, go, çi xweş bû...
Hevikî xilmaş bû.

ref: Fêrîkê Ûsiv: Bijare, Weşanên Êkîtiya Nivîserên Kurd-Duhok, 2012, r. 165

forms: hahanka


nazbalgîf

text: xanimokê, nazbalgîfa ber serê min, tu û van deran; ez ê bêjimê, were îşev mêvanê min be lê, çavên min li rêya te qerimîn.

ref: Înan Eroglu, Têbîniyek, Weşanên Avesta, 2019, r. 37, ISBN 9786052246474


title: Minor key

redirect: minor key


textikî

forms:
textikîtir (comparative)
herî textikî (superlative)
textikîtirîn (superlative)


gehînek

text: Lê gehîneka dawîn ya vê rêwîtiyê baş nedixuya...

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987


title: a stone's throw

redirect: a stone's throw away


qulitandin

text: Min dê tavên nenas dilop bi dilop biqulitandina

forms: qultandin

ipa: /qʊlɪtɑːnˈdɪn/

hyphenation: qu·li·tan·din


Abid

etymology_text: Ji abid.

ipa: /ɑːˈbɪd/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-abid.wav

hyphenation: A·bid


kerentîn kirin

glosses:
dabirîn, cuda kirin, veder kirin, kirin di bin çavdêreiyê ve,
 yên ku guman li ser heyî ji bo nexweşiyeke vegir cuda kirin ji xelkî

forms:
کەرەنتین کرن
kerentîna kirin

etymology_text: Ji kerentîn + kirin.

ipa: /kɛɾɛnˈtiːn kɪˈɾɪn/

hyphenation: ke·ren·tîn ki·rin


kerentîna kirin

ipa: /kɛɾɛntiːˈnɑː kɪˈɾɪn/

hyphenation: ke·ren·tî·na ki·rin


westa xwe girtin

text: Min ji dostê xwe tika kir ku em li wê derê rûnin û hinek westa xwe bigiri...

etymology_text: Ji west + -a + xwe + girtin.

ipa: /wɛsˈtɑː xʷɛ ɡɪɾˈtɪn/

hyphenation: wes·ta xwe gir·tin


hêlîzank

forms: hêlîzang


anotî

glosses: Kesê ku ewaretîyê dike, devdorê digere, nayê mala xwe.

ipa: /ɑːnoːˈtiː/

hyphenation: a·no·tî


qirqirk

forms: kirkirk


mersîn

glosses:
mord, tawik, mûtik, kuncere, dara kulîlkspî,
 pelê wê herdem hêşîn û di çêkirina parfumê de tê bikaranîn

forms: مەرسین

etymology_text: Ji tirkî mersin.


berbixwe

glosses:
qure, qebe, mexrûr, bixurûr, nefsmezin, kepîbilind, difinbilind, arogan, arogant,
ne nefsbiçûk, ne mitewazî,
zêde bi xwe serbilind,
kesa/ê ku xwe zêde mezin yan giring dihesibîne

glosses: kuşpene, xurr^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
berbixwetir (comparative)
herî berbixwe (superlative)
berbixwetirîn (superlative)
berwexwe

etymology_text: ber + bi + xwe

арогантен

roman: aroganten

арогантна

roman: arogantna

арогантно

roman: arogantno

arrogant#Dutch

roman: arrogant


bi navê Xwedayê mihrevan û bexşende

glosses: gotinek e ku bawermend û xwedanas bi destpêka daxwaz û kâran dibêjin.

etymology_text: Weka êzdîtîyê di dînê Arîya de tê gotin

بِسْمِ ٱللّٰهِ ٱلرَّحْمٰنِ ٱلرَّحِيمِ

roman: bismi llāhi r-raḥmāni r-raḥīmi

word: In the Name of Xweda, the Merciful Benefactor, the Merciful Redeemer.

word: In the Name of God Most Gracious Most Merciful


Bi navê Xwedayê gewre û mîhrîban

glosses:
bi navê Xwedayê mihrevan û bexşende, bismillahirrehmanirrehîm, bi navê Xwedayê dilnerm û dilovan
(gotinek e ku misilman bi destpêka nimêjan û hin karên din dibêjin)


bi navê Xwedayê gewre û mihrevan

glosses:
bismillahirrehmanirrehîm
(gotinek e ku bawermend û xwedanas bi destpêka daxwaz û kâran dibêjin.)


Xwedê hez bike

glosses: bi îzna Xwedê, Xwedê bike, Xwedê bibêje erê, inşela, Xwedê çê bike

etymology_text: Ji Xwedê + hez kirin.


Xwedê derd û derman jî det

glosses: gotineka mezina li dij fikireya fatalîzm

forms: خوەدێ دەرد و دەرمان ژی دەت


moriya çavan

glosses:
xar, tebel, şaqûl, morîk,
gogên hûr yên bi gelemperî şûşeyî, dîndoq (ku bi taybetî zarok pê dilîzin)

etymology_text: Ji morî + -ya + çav + -an


helîna bildo

glosses: Cîhên ku gengeşe û alozî lê kêm nabin, ango cîhên ku hatî û çûyanê wê pir zêde ne. Bi piranî mirovên hewl didin bêdestûr bikevin jîngeha yekî/ê ra wekî şermezarkirina wan kesan tê bikaranîn.


word: heker tu yê razî, ehlen we sehlen; eger ne, serê xwe li taqekî bide

glosses:
difinbilindî,
 tê gotin dema ku axiftinker difinbilind be û dema tiştek dibêje divê wekî wî/wê be an jî cî rêyên din nînin

word: if you are satisfied, it's 'you're welcome'; if not, you bang your head against the wall in frustration


SVT

pos: abbrev

pos_title: Kurtenav

glosses:
(tib) tekî kardiya, xefeqan,
 lêdana bilez ya lêdanên dilî, pitir ji 100 lêdanan di deqeyekê de, ku ji egerê kareba dilî peyda dibe.

etymology_text: Ji supraventricular''tachycardia.


title: xwedê derd dane derman jî dane

redirect: Xwedê derd dane derman jî dane


risk assessment

glosses:
tehlîlkirina metirsî û astengan,
 proseyeka sîstematîkî ya helsengandina metirsiyên mimkin ku dibe di çalakiyekê de an jî di her tiştekî de hebin


folktale

glosses: meselok (çîrokên di nav xelkê de yên rastiyên wan nayê zanîn)

forms: folk tale

etymology_text: Ji folk + tale.


modelling

text: mathematical modelling


repdarî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


معطف المطر

glosses: çakîtek li dij baran]ê, qemselê ku baran tê naçe


sambreel

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-sambreel.wav


ছাতা

audio: LL-Q9610 (ben)-Titodutta-ছাতা.wav

audio: LL-Q9610 (ben)-Yahya-ছাতা.wav


ombrelo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-ombrelo.wav


pluvombrelo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-pluvombrelo.wav


parapluie

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-parapluie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-parapluie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Helenou66-parapluie.wav


מטריה

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-מטריה.wav


ombrello

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-ombrello.wav


guarda-chuva

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-guarda-chuva.wav


paraguas

audio: LL-Q1321 (spa)-Eavqwiki-paraguas.wav


atikw

audio: LL-Q56590 (atj)-Nirpikowan-atikw.wav

audio: LL-Q56590 (atj)-Missatikamekw-atikw.wav


yis

audio: LL-Q33274 (shy)-Reda Kerbouche-yis.wav


kuda

audio: LL-Q33151 (bjn)-Roniyronron-kuda.wav


kuda

audio: LL-Q9240 (ind)-Ardzun-kuda.wav

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-kuda.wav


kuda

audio: LL-Q9237 (msa)-Lim Natee-kuda.wav


kuda

audio: LL-Q34002 (sun)-Pijri Paijar-kuda.wav


cavallo

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-cavallo.wav

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-cavallo.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-cavallo.wav


arklys

audio: LL-Q9083 (lit)-Renvoy-arklys.wav


коњ

audio: LL-Q9296 (mkd)-Bjankuloski06-коњ.wav


കുതിര

audio: LL-Q36236 (mal)-Vis M-കുതിര.wav


अश्व

audio: LL-Q1568 (hin)-Medhi jyoti-अश्व.wav


గుర్రము

audio: LL-Q8097 (tel)-వీరభద్రుడు (Veeven)-గుర్రము.wav


英語

forms: jing1 jyu5 (romanization)

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-英語.wav


अंग्रेज़ी

audio: LL-Q1568 (hin)-AryamanA-अंग्रेज़ी.wav


język angielski

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-język angielski.wav


nglisi

audio: LL-Q33973 (scn)-XANA000-nglisi.wav


ngrisi

audio: LL-Q33973 (scn)-XANA000-ngrisi.wav


ஆங்கிலம்

audio: LL-Q5885 (tam)-Sriveenkat-ஆங்கிலம்.wav


word: bila mala xwe bi destên xwe xirab nekeyin

glosses: dema ku mirov li dû ya dirist neçe û bi destên xwe belayekê tîne serê xwe

forms: بلا مالا خوە ب دەستێن خوە خراب نەکەین


ew kanîka te av jê vexarî pîs neke

glosses: ew kesê yan ew cihê fayde li mirovî kirî nabe mirov xiyanet lê bike an pîs bike

forms: ئەو کانیکا تە ئاڤ ژێ ڤەخاری پیس نەکە


allemand

audio: LL-Q150 (fra)-Kiminou1-allemand.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ltrlg-allemand.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-allemand.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-allemand.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Touam-allemand.wav


גרמנית

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-גרמנית.wav


tedesco

audio: LL-Q652 (ita)-Happypheasant-tedesco.wav

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-tedesco.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-tedesco.wav


alemão

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-alemão.wav


tedescu

audio: LL-Q33973 (scn)-XANA000-tedescu.wav


німецька

audio: LL-Q8798 (ukr)-Bicolino34-німецька.wav


martxo

audio: LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-martxo.wav


març

audio: LL-Q7026 (cat)-Millars-març.wav


三月

forms: さんがつ, sangatsu (romanization)

audio: LL-Q5287 (jpn)-葵心-三月.wav


三月

forms: saam1 jyut6 (romanization)

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-三月.wav


三月

forms: sānyuè (romanization)

audio: LL-Q9192 (cmn)-Jouketou-三月.wav


三月

forms: saⁿ-go̍eh, saⁿ-ge̍h, saⁿ-gōe (romanization)


Nikikw pisimw

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q56590 (atj)-Thérèse Ottawa-Nikikw pisimw.wav


marto

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-marto.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-marto.wav


marto

glosses: çakûç, keçûç


marto

glosses: çakûç, keçûç


março

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-março.wav


داداش

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-داداش.wav


loĝanto

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-loĝanto.wav


habitante

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-habitante.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Penegal-habitante.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-habitante.wav


habitante

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-habitante.wav


francese

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-francese.wav

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-francese.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-francese.wav


צרפתית

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-צרפתית.wav


francês

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-francês.wav


francisi

audio: LL-Q33973 (scn)-XANA000-francisi.wav


французька

audio: LL-Q8798 (ukr)-Tohaomg-французька.wav


calendrier

audio: LL-Q150 (fra)-Jules78120-calendrier.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-calendrier.wav

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-calendrier.wav


bloaz

audio: LL-Q12107 (bre)-Adriendelucca-bloaz.wav


nom commun

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-nom commun.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-nom commun.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-nom commun.wav


substantiv

audio: LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-substantiv.wav


apiril

audio: LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-apiril.wav


duben

audio: LL-Q9056 (ces)-HondaCivic175-duben.wav


四月

forms: sei3 jyut6 (romanization)

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-四月.wav


四月

forms: sìyuè (romanization)

audio: LL-Q9192 (cmn)-Jouketou-四月.wav


四月

forms: sì-go̍eh, sì-ge̍h, sì-gōe (romanization)


prill

audio: LL-Q8748 (sqi)-Arianit-prill.wav


aprilo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-aprilo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-aprilo.wav


אפריל

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-אפריל.wav


kwiecień

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-kwiecień.wav

audio: LL-Q809 (pol)-Gower-kwiecień.wav


grammatika

audio: LL-Q14196 (afr)-Anon1314-grammatika.wav


gramatiko

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-gramatiko.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-gramatiko.wav


grammaire

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-grammaire.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-grammaire.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-grammaire.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-grammaire.wav


gramática

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-gramática.wav


etimologia

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-etimologia.wav


étymologie

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-étymologie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-étymologie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-étymologie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-étymologie.wav


אטימולוגיה

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-אטימולוגיה.wav


etimoluggìa

audio: LL-Q33973 (scn)-XANA000-etimoluggìa.wav


sveda lingvo

audio: LL-Q143 (epo)-Golmore-sveda lingvo.wav


suédois

audio: LL-Q150 (fra)-Pamputt-suédois.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-suédois.wav


Sweden

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-Sweden.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-Sweden.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Soundguys-Sweden.wav


suec

audio: LL-Q7026 (cat)-Millars-suec.wav

audio: LL-Q7026 (cat)-Unjoanqualsevol-suec.wav


svedese

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-svedese.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Cerchia G-svedese.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-svedese.wav


sueco

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-sueco.wav


daçiqandin

text: Kêra ku di dilê te de hatibû daçiqandin.


avrênc

ipa: /ɑːvˈɾeːnd͡ʒ/

hyphenation: av·rênc


gorbehîşt

text: Ez wisan pê dihesiyam ku ji wan dengan hinek yên miriyên min yên gorbehîşt bûn.

text: Lê belê ew û gorbehîşt Ziya Şerefhanoglu hatibûne hember hev.

ref: Yaşar Kaya: Ji bo Kekê Mûsa ANTER, Nûdem, Hj. 11, 1994, r. 16

ipa: /ɡoːɾbɛˈhiːʃt/


laïque

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-laïque.wav


praat

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-praat.wav


falar

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-falar.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Sillim-falar.wav


tala

audio: LL-Q294 (isl)-LaysSaltVinegar-tala.wav


spreken

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-spreken.wav


praten

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-praten.wav


parlare

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-parlare.wav


bicara

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-bicara.wav


parrari

audio: LL-Q33973 (scn)-XANA000-parrari.wav


vorbi

audio: LL-Q7913 (ron)-Filosoful-vorbi.wav


roze

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-roze.wav


bándearg

audio: LL-Q9142 (gle)-Ériugena-bándearg.wav


róż

audio: LL-Q809 (pol)-Poemat-róż.wav

audio: LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-róż.wav


rosado

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-rosado.wav


liefde

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-liefde.wav


liefde

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-liefde.wav


սեր

audio: LL-Q8785 (hye)-Vahagn Petrosyan-սեր.wav


каханне

audio: LL-Q9091 (bel)-Ssvb-каханне.wav


사랑

audio: LL-Q9176 (kor)-HappyMidnight-사랑.wav


lanmou

audio: LL-Q33491 (hat)-Dade70-lanmou.wav


grá

audio: LL-Q9142 (gle)-Ériugena-grá.wav


אהבה

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-אהבה.wav


प्रेम

audio: LL-Q1571 (mar)-Manjusha Gore-प्रेम.wav


cinta

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-cinta.wav

audio: LL-Q9240 (ind)-Diahasy-cinta.wav


amore

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-amore.wav


愛

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-愛.wav


愛

forms: ài (romanization)

audio: LL-Q9192 (cmn)-Jouketou-愛.wav


愛情

forms: oi3 cing4 (romanization)

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-愛情.wav


љубов

audio: LL-Q9296 (mkd)-Bjankuloski06-љубов.wav


fitiavana

audio: LL-Q7930 (mlg)-Jagwar-fitiavana.wav


प्रीति

audio: LL-Q1571 (mar)-Manjusha Gore-प्रीति.wav


kjærlighet

audio: LL-Q9043 (nor)-EdoAug-kjærlighet.wav


kärlek

audio: LL-Q9027 (swe)-Ainali-kärlek.wav


அன்பு

audio: LL-Q5885 (tam)-Sriveenkat-அன்பு.wav


tình yêu

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-tình yêu.wav


hands-on

glosses:
praktîk, tetbîqî, sepanî
 çalakî, karûbarên ku bo wan tevkariyeke aktîv hewce ne. Hînbûna bi ceribandinê, bi kirinê li pêş e.

text: The internship will provide hands-on training.

text: Our manager has a very hands-on approach.

etymology_text: Ixtîmal e ku ji gotina "all hands on deck" hatibe.


turka

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-turka.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-turka.wav


turc

audio: LL-Q150 (fra)-DenisdeShawi-turc.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-turc.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Raphoraph-turc.wav


turc

audio: LL-Q7026 (cat)-Unjoanqualsevol-turc.wav

audio: LL-Q7026 (cat)-Millars-turc.wav


turco

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-turco.wav


turco

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-turco.wav


turco

audio: LL-Q1321 (spa)-Millars-turco.wav


tyrkisk

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-tyrkisk.wav


диалект

audio: LL-Q7737 (rus)-Rominf-диалект.wav


dialecte

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-dialecte.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-dialecte.wav


dialekt

audio: LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-dialekt.wav


maiatz

audio: LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-maiatz.wav


maj

audio: LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-maj.wav


květen

audio: LL-Q9056 (ces)-HondaCivic175-květen.wav


maio

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-maio.wav


maig

audio: LL-Q7026 (cat)-Millars-maig.wav


tháng năm

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tháng năm.wav


entuziasmo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-entuziasmo.wav


enthousiasme

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-enthousiasme.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-enthousiasme.wav


entusiasmo

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-entusiasmo.wav


entusiasmo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Adélaïde Calais WMFr-entusiasmo.wav


entusiasme

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-entusiasme.wav


kovîd

glosses: navê vîrûsa koronayê ku weke SARS-Cov-2 and jî KOVÎD-19 tê naskirin e.

etymology_text: Kurteya corona virus disease.


junie

audio: LL-Q14196 (afr)-Anon1314-junie.wav


ekain

audio: LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-ekain.wav


六月

forms: ろくがつ, rokugatsu (romanization)


六月

forms: luk6 jyut6 (romanization)

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-六月.wav


六月

forms: la̍k-go̍eh, la̍k-ge̍h, la̍k-gōe (romanization)


junio

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-junio.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-junio.wav


junio

audio: LL-Q1321 (spa)-Eavqwiki-junio.wav


juny

audio: LL-Q7026 (cat)-Millars-juny.wav


जून

audio: LL-Q1568 (hin)-QueerEcofeminist-जून.wav


जून

audio: LL-Q1571 (mar)-Manjusha Gore-जून.wav


יוני

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-יוני.wav


czerwiec

audio: LL-Q809 (pol)-Gower-czerwiec.wav


junho

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-junho.wav


dûkim

glosses: Berê, nanê tenikî (şikeva) av dikirin û qat dikirin, dema ku nan dihate qat kirin ji şeklê ku digirt re "dûkim" dihate gotin


golevir

forms:
bêjing
qetek
serad

ipa: /ɡoːlɛˈvɪɾ/

hyphenation: go·le·vir


hewûg

glosses: Serenavê ceh, genim, nok, nîsk û colikan e.

ipa: /hɛˈwuːɡ/

hyphenation: he·wûg


fird

glosses: xwarineke piratîk e. Bi nan û mast an jî şîr ve pêk têtin.


harmonie

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-harmonie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-harmonie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-ClasseNoes-harmonie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-harmonie.wav


fête

audio: LL-Q150 (fra)-Simon Villeneuve-fête.wav

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-fête.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-fête.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-fête.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Idéalités-fête.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DenisdeShawi-fête.wav


sida

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-sida.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-sida.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-sida.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Roptat-sida.wav


conductrice

audio: LL-Q150 (fra)-Kitel WP-conductrice.wav


académie

audio: LL-Q150 (fra)-Eric.LEWIN-académie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-académie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-académie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-académie.wav


épée de Damoclès

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-DenisdeShawi-épée de Damoclès.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-épée de Damoclès.wav


prière

audio: LL-Q150 (fra)-DenisdeShawi-prière.wav


prières

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-prières.wav


rezo

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-rezo.wav


کردتبار

glosses: yanî tişt û kesên bi bingeha xwe ve girêdayî kurdan, kurdewar


acrobate

audio: LL-Q150 (fra)-Tamahashi-acrobate.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-acrobate.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-acrobate.wav


acteur

forms: actrice (feminine)

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-acteur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-acteur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-acteur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-acteur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Tamahashi-acteur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-acteur.wav


actif

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-actif.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-actif.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-actif.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Mecanautes-actif.wav


activiste

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-activiste.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-activiste.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-activiste.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Mecanautes-activiste.wav


drapeau

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-drapeau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines2-drapeau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines6-drapeau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines1-drapeau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines4-drapeau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines3-drapeau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines5-drapeau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-drapeau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-drapeau.wav


allergie

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-allergie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-allergie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-allergie.wav


alcool

glosses: alkol, endamê koma molekûlên ku tê da grupeka -OH heye.

text: Le méthanol, l'éthanol et le propanol sont des alcools primaires.

glosses: alkol, yanî etanol, molekûla vê komê û ya ku formule CH₃-CH₂-OH ye.

text: Le whisky est un alcool fort.

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-alcool.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-alcool.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-alcool.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-alcool.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-alcool.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-alcool.wav


alcoolisme

audio: LL-Q150 (fra)-Mecanautes-alcoolisme.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-alcoolisme.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Roptat-alcoolisme.wav


alarme

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-alarme.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Roptat-alarme.wav


nerveux

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-nerveux.wav


acronyme

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-acronyme.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-acronyme.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-acronyme.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Touam-acronyme.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-acronyme.wav


sigle

text: Le sigle PS signifie Parti Socialiste.

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-sigle.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-sigle.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-sigle.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-sigle.wav


Mme

audio: LL-Q150 (fra)-Exilexi-Mme.wav


M.

glosses:
(kurteya monsieur) br, birêz, rêzdar
(tenê bo zelaman)

audio: LL-Q150 (fra)-Exilexi-M..wav


monsieur

text: Monsieur Lamy

text: Un monsieur attend le médecin.

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-monsieur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-monsieur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-monsieur.wav


perweze dan

text: Li jorê mîna xilxalekê diteyisî, ez dikeniyam, li jorê li ba dibû, perîkên wê perweze didan...

ref: Înan Eroglu: Têbîniyek, Avesta, 2019, r.37

text: Çavsûta, ku gavekê pêş de mîna kevotka nav hewê de perweze dida, destê xwe di stuyê Qazê re bir û jê pirsî: -Hi, xweş bû?

ref: ARTÎSTA BI REQASA XWE SAZBENDÎ DISÊWIRAND https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200317232940/https://krd.riataza.com/2015/09/28/artista-bi-reqasa-xwe-sazbendi-disewirand/ arşîv, Ria Taza, 25.09.2015

etymology_text: Ji perweze + dan.

ipa: /pɛɾwɛˈzɛ dɑːn/

hyphenation: per·we·ze dan


gendeh

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji peyva gend, gend + deh.


prêt

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-prêt.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-prêt.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-prêt.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DenisdeShawi-prêt.wav


préparateur

forms: préparatrice (feminine)

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-préparateur.wav


emblème

audio: LL-Q150 (fra)-VictorDtmtc-emblème.wav


amharique

text: L′alphabet amharique

audio: LL-Q150 (fra)-Pamputt-amharique.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-amharique.wav


Palestinian

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Palestinian.wav


A.N.Other

etymology_text: Ji xeyalkirina kesekê 'Another', navê wî dibe A.N.Other!


amande

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Mathieu Denel WMFr-amande.wav

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-amande.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-amande.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-amande.wav

audio: LL-Q150 (fra)-PJLC-Wiki-amande.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Penegal-amande.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Kiminou1-amande.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ltrlg-amande.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-amande.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-amande.wav

audio: LL-Q150 (fra)-O2-amande.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Opsylac-amande.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eric.LEWIN-amande.wav


cerneau

audio: LL-Q150 (fra)-O2-cerneau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Opsylac-cerneau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eric.LEWIN-cerneau.wav


núcleo

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-núcleo.wav


by the time

text: I'll be an old man by the time you finish!

etymology_text: Ji by the time.


নাইজেরিয়া

audio: LL-Q9610 (ben)-Titodutta-নাইজেরিয়া.wav

audio: LL-Q9610 (ben)-Tahmid-নাইজেরিয়া.wav


Niĝerio

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-Niĝerio.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-Niĝerio.wav


ניגריה

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-ניגריה.wav


Nigèria

audio: LL-Q7026 (cat)-Millars-Nigèria.wav


Нігерія

audio: LL-Q8798 (ukr)-Tohaomg-Нігерія.wav


keep fit

glosses: çavdêriya leşê xwe kirin, bi taybetî bi rahênanên werzişî


keep fit

glosses: rahênanên rêzî ji bo başkirina tendiristî û fîtnêsa xwe


goşa 90

glosses: stûna 90 pileyî, kuja 90 pile, goşeya ku mîna zawiyekê

forms: goşeya 90 pile

etymology_text: goşe + a + 90


texm

text: Wê sibehê jî, ji bo ku bigihîje ser taştê, berdilka xwe ya spî ya ku li aliyê çepê wê, li texma dilê wê, nivîsa A.F.R.T. ya ku di nava girovereke sor de hatibû bicîkirin, lezelez li xwe kiribû...

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 23, ISBN 9786054497010

text: ...saet di texma yazdehan de çubû tebeqeya jorê ji bo ku binive.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 31, ISBN 978-605-2246-80-1

text: Ji wê rojê û şûn de hema bêje Remezan her roj, heke ciyê ku wê biçûyayê ne li wê texmê bûya jî, hema hey riya xwe biwir xistibû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 45, ISBN 9786054497010

ipa: /tɛxm/


lezelez

ipa: /lɛzɛˈlɛz/


bidestveanîn

forms:
bidestvehanîn
bidestvehênan
bidestvehînan
bidestveînan

ipa: /bɪdɛstvɛɑːˈniːn/

hyphenation: bi·dest·ve·a·nîn


kutayî pê dan

etymology_text: Ji kutayî + pê + dan.

ipa: /kʊtɑːˈjiː peː dɑːn/

hyphenation: ku·ta·yî pê dan


kutayî lê anîn

etymology_text: kutayî + lê + anîn

ipa: /kʊtɑːˈjiː leː ɑːˈniːn/

hyphenation: ku·ta·yî lê a·nîn


kutayî pê anîn

text: Piştî vê hêrsketinê, Profesor Smithî jî kutayî bi axaftina xwe anîbû û dor dabû hevalê li kêleka xwe.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 27, ISBN 9786054497010

etymology_text: kutayî + pê + anîn

ipa: /kʊtɑːˈjiː peː ɑːˈniːn/

hyphenation: ku·ta·yî pê a·nîn


ampère

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-ampère.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-ampère.wav


analogie

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-analogie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-analogie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-analogie.wav


analyste

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-analyste.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-analyste.wav


anarchie

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-anarchie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Exilexi-anarchie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-anarchie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-anarchie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Touam-anarchie.wav


anarchiste

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-anarchiste.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sayoxime-anarchiste.wav


anarchisme

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-anarchisme.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sayoxime-anarchisme.wav


anatomie

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-anatomie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-anatomie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-anatomie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-anatomie.wav


aloziyek

glosses: Rewşa navkî ya mê ya yekjimar a nebinavkirî ya alozî.


title: anti-semitic

redirect: anti-Semitic


ungeniert

etymology_text: Ji un- + geniert.

word: ist der Ruf erst ruiniert, lebt es sich ganz ungeniert


berdêlgeh

etymology_text: Ji berdêl + -geh.

ipa: /bɛɾdeːlˈɡɛh/

hyphenation: ber·dêl·geh


berdêlgeh

glosses: (fînans) merkeza teqesê, mala pevguherînê


takas odası

text: Hamilin çeki takas odasına ibrazı fiilen mümkün değildir.

etymology_text: Ji takas + odası.


önemli ölçüde

text: Pil sağlığı önemli ölçüde azalırsa bu ileti görüntülenir.

etymology_text: Ji önemli + ölçüde.


runner bean

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-runner bean.wav


chip on one's shoulder

glosses: (inferiority complex) Bi piranî ji ber kîngirtinê, an bo îsbatkirina tiştekî, an ji ber hesteke neçêtiyê, an bi awayê ku hîn bûye nîşandayîna helwesteke şerxwaz.

glosses: Zû bi zû derbasî helwesteke êrîşkar bûn.

audio: en-au-chip on one's shoulder.ogg

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/en-au-chip on one's shoulder.ogg


cabin fever

glosses: rewşa xemgîn û bêsebir ya ji ber mana li malê ya dirêj rû dide.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-cabin fever.wav


demamik

glosses:
mask,
 maskên xelik an jî nojdar didanin ber dev û difina xwe ji bo xweparastinê

forms:
دەمامک
demamk

etymology_text: Ji soranî


implicit information

glosses: tiştê ku bê têgihiştin bes bi başî nehat diyarkirin


anthropologie

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-anthropologie.wav


antenne

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-antenne.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-antenne.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-antenne.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-antenne.wav


anti-sémitisme

forms: antisémitisme

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-anti-sémitisme.wav


title: ruvî

redirect: rûvî


in someone's clutches

text: Tom had fallen into Amanda's clutches.

etymology_text: Ji in + someone + 's + clutch.


estate car

glosses:
stêşin
 "estate car" (îngilîzîya Brîtanyayê) û "station wagon" (îngilîziya Amerîkayê), cureyekê tirimpêlan e ku derokek bi pişta wan jî ve heye û li pişt kursiya piştê cihekê berfireh ji bo çante û kelûpelên din heye.

etymology_text: Ji "etate" + "car". "Estate" tê maneya xanûman ango malîkxaneyê. Ev gotin ji tirimpêlên barhilgir an rêwîhilgir wergirtiye ku zemanên berê di navbera xanûmanên mîran de rêwiyan an tiştûmiştan birine û anîne.


him almalta

glosses: taya pêldar, nexweşiyeka bakteriye ku bi rêya canewerên nexweş an jî şîr an jî goştî tê veguhastin

forms: himilmalta

etymology_text: Ji erebî حمي المالطية


paradigm-busting

glosses: eger axiftinek an jî nivîsarek (mînak-çêkirî) be, rêya wergirtina tiştekî diguhere


Qahir

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


inferiority complex

etymology_text: Di 1920an de ji aliyê Alfred Adler ve hatiye çêkirin.


rekenaar

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-rekenaar.wav


komputilo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-komputilo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-komputilo.wav


ordinateur

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-ordinateur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-ordinateur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-ordinateur.wav


מחשב

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-מחשב.wav


komputer

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-komputer.wav


ríomhaire

audio: LL-Q9142 (gle)-Ériugena-ríomhaire.wav


計算機

forms: kie-son-kî, ki-son-kî (romanization)


ordinador

audio: LL-Q7026 (cat)-Millars-ordinador.wav

audio: LL-Q7026 (cat)-Toniher-ordinador.wav


컴퓨터

text: 에두아르도와 오마르의 컴퓨터.

translation: Komputera Eduardo û Omer.


संगणक

audio: LL-Q1571 (mar)-Manjusha Gore-संगणक.wav


computador

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-computador.wav


datamaskin

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-datamaskin.wav


ordenador

audio: LL-Q1321 (spa)-Eavqwiki-ordenador.wav


cixare bi cixareyê ve nan

glosses: Li ser hev, bê navber cixare kêşan. nana li vir lêker e bi wateya danîn


go steady

glosses: Derketina bi yekî/ê bi tenê re yê bi berdewamî îfade dike.

etymology_text: Ji go + steady ("qayim biçe").


hequ

text: Carekê heyî ya, eyn marekî hequ mezin, a li ber wê koka darê xwe kiribû kulor û serê xwe rakiribû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 39, ISBN 9786054497010

forms: heqo

etymology_text: kurtkirina hewqas e ku formeke devokî ya ewqas e ku ji ew + qas e

ipa: /hɛˈqʊ/


make up one's mind

glosses: qerar girtin, biryar girtin, gihîştina biryarekê.

text: I can't make up my mind whether to have ice cream or cake.

audio: En-au-make up one's mind.ogg

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/En-au-make up one's mind.ogg


whiz kid

glosses:
Ciwanên şareza, gencên ronak,
kesekî genc yê ku di tiştekî de bi awayekî xuyanî biqabiliyet e an serkeftî ye.

etymology_text: Ji whiz + kid(zarokê şareza).


word: Patience is a virtue, Possess it if you can, Seldom found in woman, Never found in man

pos_title: Hevok

glosses:
dinya bi dor e, ne bi zor e,
 (deq bi deq) bêhnfirehî qenciyeke,
 bila te hebe ger bişêyî,
 kêm jinan heye,
 ti zilaman nîne


word: if queuing was an Olympic sport, Britain would be guaranteed a gold medal

glosses:
gotineke ku kumênt dike brîtanî hez ji sirayan dike
 (deq bi deq) eger sira girtin yariyeke ulumpî bûya, Brîtanya dê medaliya zêrî misoger bikira!


social distancing

glosses:
mesafeya civakî, dûrahiya civakî, mewdaya civakî
 rewşa xwe dûr xistin ji xelkê û tiştan li cihên vekirî û giştî li demê hebûna êşeka vegir daku nehêlin pitir bê veguhastin


don't worry

glosses: xem nexwe, endîşe neke, neke derd ji xwe re.

etymology_text: Ji don't + worry.


Pjongjang

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-Pjongjang.wav


glosses: kurteya face to face (rûbirû, beramberî hev)


amaje dan

text: Civîn nîv nihênî bû û berpirsên ofîsa serokatiya Tirkiyê amaje dan ku civîn li derveyî bernameya asayî ya serokomar bû.

ref: RAPOR - Gaza siruştî pêwendiyên Tirkiye û Îsraîlê asayî dike https://web.archive.org/https://www.rudaw.net/kurmanci/business/31082016 arşîv, rudaw.net, 31.08.2016

forms:
amaje didim (present)
amaje didî (present)
amaje dide (present)
amaje didin (present)
amaje bide (imperative singular)
amaje bidin (imperative plural)
amaje da (past)
amaje da (past)
amaje da (past)
amaje da (past)
amaje –d– (root present)
amaje –da– (root past)
ez amaje didim (indicative present positive)
ez amaje nadim (indicative present negative)
min amaje da (indicative past positive)
min amaje neda (indicative past negative)
tu amaje didî (indicative present positive)
tu amaje nadî (indicative present negative)
te amaje da (indicative past positive)
te amaje neda (indicative past negative)
ew amaje dide (indicative present positive)
ew amaje nade (indicative present negative)
wê/wî amaje da (indicative past positive)
wê/wî amaje neda (indicative past negative)
em amaje didin (indicative present positive)
em amaje nadin (indicative present negative)
me amaje da (indicative past positive)
me amaje neda (indicative past negative)
hûn amaje didin (indicative present positive)
hûn amaje nadin (indicative present negative)
we amaje da (indicative past positive)
we amaje neda (indicative past negative)
ew amaje didin (indicative present positive)
ew amaje nadin (indicative present negative)
wan amaje da (indicative past positive)
wan amaje neda (indicative past negative)
min amaje dida (imperfect positive)
min amaje nedida (imperfect negative)
min amaje dabû (positive)
min amaje nedabû (negative)
te amaje dida (imperfect positive)
te amaje nedida (imperfect negative)
te amaje dabû (positive)
te amaje nedabû (negative)
wê/wî amaje dida (imperfect positive)
wê/wî amaje nedida (imperfect negative)
wê/wî amaje dabû (positive)
wê/wî amaje nedabû (negative)
me amaje dida (imperfect positive)
me amaje nedida (imperfect negative)
me amaje dabû (positive)
me amaje nedabû (negative)
we amaje dida (imperfect positive)
we amaje nedida (imperfect negative)
we amaje dabû (positive)
we amaje nedabû (negative)
wan amaje dida (imperfect positive)
wan amaje nedida (imperfect negative)
wan amaje dabû (positive)
wan amaje nedabû (negative)
ez ê amaje bidim (future positive)
ez ê amaje nedim (future negative)
minê amaje dabe (future perfect positive)
minê amaje nedabe (future perfect negative)
tu yê amaje bidî (future positive)
tu yê amaje nedî (future negative)
teyê amaje dabe (future perfect positive)
teyê amaje nedabe (future perfect negative)
ew ê amaje bide (future positive)
ew ê amaje nede (future negative)
wê/wîyê amaje dabe (future perfect positive)
wê/wîyê amaje nedabe (future perfect negative)
em ê amaje bidin (future positive)
em ê amaje nedin (future negative)
meyê amaje dabe (future perfect positive)
meyê amaje nedabe (future perfect negative)
hûn ê amaje bidin (future positive)
hûn ê amaje nedin (future negative)
weyê amaje dabe (future perfect positive)
weyê amaje nedabe (future perfect negative)
ew ê amaje bidin (future positive)
ew ê amaje nedin (future negative)
wanê amaje dabe (future perfect positive)
wanê amaje nedabe (future perfect negative)
min amaje daye (perfect positive)
min amaje nedaye (perfect negative)
min amaje dabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min amaje nedabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te amaje daye (perfect positive)
te amaje nedaye (perfect negative)
te amaje dabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te amaje nedabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî amaje daye (perfect positive)
wê/wî amaje nedaye (perfect negative)
wê/wî amaje dabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî amaje nedabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me amaje daye (perfect positive)
me amaje nedaye (perfect negative)
me amaje dabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me amaje nedabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we amaje daye (perfect positive)
we amaje nedaye (perfect negative)
we amaje dabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we amaje nedabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan amaje daye (perfect positive)
wan amaje nedaye (perfect negative)
wan amaje dabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan amaje nedabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez amaje bidim (present subjunctive positive)
(bila) ez amaje nedim (present subjunctive negative)
(bila) min amaje dabe (preterite subjunctive positive)
(bila) min amaje nedabe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu amaje bidî (present subjunctive positive)
(bila) tu amaje nedî (present subjunctive negative)
(bila) te amaje dabe (preterite subjunctive positive)
(bila) te amaje nedabe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew amaje bide (present subjunctive positive)
(bila) ew amaje nede (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî amaje dabe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî amaje nedabe (preterite subjunctive negative)
(bila) em amaje bidin (present subjunctive positive)
(bila) em amaje nedin (present subjunctive negative)
(bila) me amaje dabe (preterite subjunctive positive)
(bila) me amaje nedabe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn amaje bidin (present subjunctive positive)
(bila) hûn amaje nedin (present subjunctive negative)
(bila) we amaje dabe (preterite subjunctive positive)
(bila) we amaje nedabe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew amaje bidin (present subjunctive positive)
(bila) ew amaje nedin (present subjunctive negative)
(bila) wan amaje dabe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan amaje nedabe (preterite subjunctive negative)
(bila) min amaje bidaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) min amaje nedaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) min amaje dabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min amaje nedabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te amaje bidaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) te amaje nedaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) te amaje dabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te amaje nedabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî amaje bidaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî amaje nedaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî amaje dabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî amaje nedabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me amaje bidaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) me amaje nedaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) me amaje dabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me amaje nedabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we amaje bidaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) we amaje nedaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) we amaje dabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we amaje nedabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan amaje bidaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan amaje nedaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan amaje dabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan amaje nedabûya (pluperfect subjunctive negative)
minê amaje bidaya (present conditional positive)
minê amaje nedaya (present conditional negative)
minê amaje dabûya (preterite conditional positive)
minê amaje nedabûya (preterite conditional negative)
teyê amaje bidaya (present conditional positive)
teyê amaje nedaya (present conditional negative)
teyê amaje dabûya (preterite conditional positive)
teyê amaje nedabûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê amaje bidaya (present conditional positive)
wê/wîyê amaje nedaya (present conditional negative)
wê/wîyê amaje dabûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê amaje nedabûya (preterite conditional negative)
meyê amaje bidaya (present conditional positive)
meyê amaje nedaya (present conditional negative)
meyê amaje dabûya (preterite conditional positive)
meyê amaje nedabûya (preterite conditional negative)
weyê amaje bidaya (present conditional positive)
weyê amaje nedaya (present conditional negative)
weyê amaje dabûya (preterite conditional positive)
weyê amaje nedabûya (preterite conditional negative)
wanê amaje bidaya (present conditional positive)
wanê amaje nedaya (present conditional negative)
wanê amaje dabûya (preterite conditional positive)
wanê amaje nedabûya (preterite conditional negative)
(tu) amaje bide (imperative present positive)
(tu) amaje nede (imperative present negative)
(hûn) amaje bidin (imperative present positive)
(hûn) amaje nedin (imperative present negative)

etymology_text: Ji amaje + dan.


profundeco

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-profundeco.wav


profondeur

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-profondeur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-profondeur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-profondeur.wav


תהום

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-תהום.wav


kilûç

text: Em canê polês û leşkerên me wiha bigre, pêçiya wan a kilûçê bi beton û koma hesinên li wir naguherin.

ref: Rûreşê partiya xwe ye https://web.archive.org/https://kmr.abna24.com/service/important/archive/2016/04/07/745658/story.html arşîv, kmr.abna24.com, 7.04.2016


ma'am

etymology_text: Ji kurtkirina peyva madam.

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-ma'am.wav


ma'am

glosses: li kesekê wek "xanim, stî, rêzdar" bang kirin, gazî kirin.


peckerhead

glosses:
serkîr, serpenîs
 Ji bo însanên cirnexweş, ehmeq an tebîetnexweş tê gotin.

etymology_text: Ji pecker (kîr, penîs) + head (ser).


xîrethêz

glosses:
Binere xîret
kesê ku xîreta wan bi hêz (xwirt) e

etymology_text: Ji xîret + hêz.


dilyekî

glosses: Ji bo du kesên ji hev hez dikin tê gotin.

etymology_text: Ji dil + yekî.


just in case

text: I'll take an umbrella, just in case (it rains).

audio: en-us-just in case.ogg

audio: en-au-just in case.ogg


just in case

glosses: çi dibe çi nabe, bo her ihtîmalekê, bi hişyarî, bi jîrî, bi pendî


gerzing

glosses:
Binêre gezgezok
Gihayêke ku laşê mirovan dişewitîne û li deverê çema şîndibî

ipa: /ɡɛɾˈzɪnɡ/


kajovajî

text: Bi dengê dêrî re xopan li bihuşta wî rabû, kêlî kajovajî bûbûn.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 68, ISBN 9786054497010

text: Heciyê Cindiyê ku di sedsala xwe de, li ser navê Kurdan, di gelek tiştên pêşîn de bi ser ketiye, kesayetekî bilind e, ku nîşanî me hemûyan daye bê ka tempoyeke xebat û berhemhênanê ya ku mîna bahozê tiraliya me kajovajî kiriye, tiştekî çawa ye û bi raya min, bi xwe dîsa ew kes e, wekî divê bi piyekî leztir em navê wî tevî navên kesayetên Kurd î gewre yên mîna Celadet Bedirxan, Kamiran Bedirxan, Qanatê Kurdo, Erebê Şemo û Pîremêrd li bîra hemû nifşan bikolin.

ref: Frîda Hecî Cewarî, Bîranînên Min, Weşanên Lîmûş, 2010, r. 137

forms:
kajovajîtir (comparative)
herî kajovajî (superlative)
kajovajîtirîn (superlative)
kajowajo

etymology_text: Ji kaj- + -o- + vajî.

ipa: /kɑːʒoːvɑːˈʒiː/


xapexap

text: Rast e, min xeber neda we, ji ber ku min nedixwest ez zehmetê bidime we, hûn bên ber otobosê. Paşê min xwest ez xapexap bi ser Xezalê ve bigrim.

ref: Sîma Semend, Xezal, Weşanên Nûdem, 1996, r. 21

text: Fetilîbû ku çi bibîne? Keçikeke tazî li ser doşeka Remezan rûniştî ye û wekî Remezan peykerek e. Tê gihiştibû ku xapexap bi ser wî de girtibû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 70, ISBN 9786054497010

ipa: /xɑːpɛˈxɑːp/


şêwejiyan

text: Bi ya wî, tiştên evînê, têkiliya jin û mêran ne di cî de bû. Doza welêt û disîplîna ku dîbitû, li dijî vê şêwejiyanê bû.

text: Wê demê ew ê were pirsîn, gelo ew hunermend û wêjekarên kê ne. Nabe ku bibin hunermend û wêjekarên modernîteya kapîtalîst û şêwejiyana wê.

ref: Zeryan Deniz Amed, Hunermend li dijî modernîteya kapîtalîst parêzvanên civakê ne –II https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200409135040/https://www.nuceciwan43.com/ku/2020/02/04/hunermend-li-diji-moderniteya-kapitalist-parezvanen-civake-ne-ii/ arşîv, Nûçe Ciwan, 04.02.2020

text: Gava ku tê û digihîje serokê pêştir ê dewletê Aquinoyê, şêwejiyana wî gelek guncaw e di gel riwangeha Eniyê.

ref: Weşanên Weqfa Aşitiyê, Belgeyên Komxebata Tecrubeyên SCS’yên Navneteweyî di Çareserkirina Pevçûnan de https://web.archive.org/https://archive.org/details/kurdi1 arşîv, barisvakfi.org, 3’yê Mijdar 2018

etymology_text: Ji şêwe + jiyan.

ipa: /ʃeːwɛʒɪˈjɑːn/


yaşam tarzı

glosses: şêwejiyan, şêwazê jiyanê, rabûn û rûniştin


بحر قزوين

etymology_text: Ji بَحْر (baḥr, “derya”) û قَزْوِين (qazwīn, “Qezwîn”).


mer Caspienne

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-mer Caspienne.wav


Morze Kaspijskie

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-Morze Kaspijskie.wav


Mar Caspiu

audio: LL-Q33973 (scn)-XANA000-Mar Caspiu.wav


intergenerational

etymology_text: inter- + generational

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-intergenerational.wav


bi benda (yekî) ketin

text: Jixwe gava bav û bira li mal bûna xwe rê wan nedida. Carna dêya wê dihat bi benda wê diket, dengê xwe nerm dikir û li ber wê digeriya...

ref: Recep Dildar, Dayê ji min re hinarekê bîne https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200410133811/http://candname.com/daye-ji-min-re-hinareke-bine/ arşîv, http://candname.com/daye-ji-min-re-hinareke-bine/, 17.08.2016

text: Lê dûre ji bo bi benda wî nekeve, vê carê jî ev neheqî daqurtand.

ref: Mustafa Aydogan: Pêlê Bêrîkirinê, Weşanên Nûdem, 1997, r.165

text: Cécileê bi henekên wî, bi tevgerên wî tê derxistibû ku Raymond bi benda wê dikeve.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 73, ISBN 9786054497010


enitandin

text: A rast, Cécileê baş bi xwe dizanibû, hewildanên ji derveyê vîna wê ew dienitand.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 75, ISBN 9786054497010

text: Jinbav hez ji zarokan nake ji wan dienitîne.

ref: Eslîxan Yildirim, Herdemciwanê, Weşanên Enstîtuya Kurdî ya Amedê, 2009, r. 73

forms:
dienitînim (present)
dienitînî (present)
dienitîne (present)
dienitînin (present)
benitîne (imperative singular)
benitînin (imperative plural)
enitand (past)
enitand (past)
enitand (past)
enitand (past)
–enitîn– (root present)
–enitand– (root past)
ez dienitînim (indicative present positive)
ez nayenitînim (indicative present negative)
min enitand (indicative past positive)
min neyenitand (indicative past negative)
tu dienitînî (indicative present positive)
tu nayenitînî (indicative present negative)
te enitand (indicative past positive)
te neyenitand (indicative past negative)
ew dienitîne (indicative present positive)
ew nayenitîne (indicative present negative)
wê/wî enitand (indicative past positive)
wê/wî neyenitand (indicative past negative)
em dienitînin (indicative present positive)
em nayenitînin (indicative present negative)
me enitand (indicative past positive)
me neyenitand (indicative past negative)
hûn dienitînin (indicative present positive)
hûn nayenitînin (indicative present negative)
we enitand (indicative past positive)
we neyenitand (indicative past negative)
ew dienitînin (indicative present positive)
ew nayenitînin (indicative present negative)
wan enitand (indicative past positive)
wan neyenitand (indicative past negative)
min dienitand (imperfect positive)
min nedienitand (imperfect negative)
min enitandibû (positive)
min neyenitandibû (negative)
te dienitand (imperfect positive)
te nedienitand (imperfect negative)
te enitandibû (positive)
te neyenitandibû (negative)
wê/wî dienitand (imperfect positive)
wê/wî nedienitand (imperfect negative)
wê/wî enitandibû (positive)
wê/wî neyenitandibû (negative)
me dienitand (imperfect positive)
me nedienitand (imperfect negative)
me enitandibû (positive)
me neyenitandibû (negative)
we dienitand (imperfect positive)
we nedienitand (imperfect negative)
we enitandibû (positive)
we neyenitandibû (negative)
wan dienitand (imperfect positive)
wan nedienitand (imperfect negative)
wan enitandibû (positive)
wan neyenitandibû (negative)
ez ê benitînim (future positive)
ez ê neyenitînim (future negative)
minê enitandibe (future perfect positive)
minê neyenitandibe (future perfect negative)
tu yê benitînî (future positive)
tu yê neyenitînî (future negative)
teyê enitandibe (future perfect positive)
teyê neyenitandibe (future perfect negative)
ew ê benitîne (future positive)
ew ê neyenitîne (future negative)
wê/wîyê enitandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neyenitandibe (future perfect negative)
em ê benitînin (future positive)
em ê neyenitînin (future negative)
meyê enitandibe (future perfect positive)
meyê neyenitandibe (future perfect negative)
hûn ê benitînin (future positive)
hûn ê neyenitînin (future negative)
weyê enitandibe (future perfect positive)
weyê neyenitandibe (future perfect negative)
ew ê benitînin (future positive)
ew ê neyenitînin (future negative)
wanê enitandibe (future perfect positive)
wanê neyenitandibe (future perfect negative)
min enitandiye (perfect positive)
min neyenitandiye (perfect negative)
min enitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neyenitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te enitandiye (perfect positive)
te neyenitandiye (perfect negative)
te enitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neyenitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî enitandiye (perfect positive)
wê/wî neyenitandiye (perfect negative)
wê/wî enitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neyenitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me enitandiye (perfect positive)
me neyenitandiye (perfect negative)
me enitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neyenitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we enitandiye (perfect positive)
we neyenitandiye (perfect negative)
we enitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neyenitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan enitandiye (perfect positive)
wan neyenitandiye (perfect negative)
wan enitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neyenitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez benitînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neyenitînim (present subjunctive negative)
(bila) min enitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neyenitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu benitînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neyenitînî (present subjunctive negative)
(bila) te enitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neyenitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew benitîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neyenitîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî enitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyenitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em benitînin (present subjunctive positive)
(bila) em neyenitînin (present subjunctive negative)
(bila) me enitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neyenitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn benitînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neyenitînin (present subjunctive negative)
(bila) we enitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neyenitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew benitînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neyenitînin (present subjunctive negative)
(bila) wan enitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neyenitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min benitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neyenitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min enitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neyenitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te benitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neyenitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te enitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neyenitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî benitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyenitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî enitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyenitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me benitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neyenitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me enitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neyenitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we benitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neyenitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we enitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neyenitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan benitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neyenitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan enitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neyenitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê benitanda (present conditional positive)
minê neyenitanda (present conditional negative)
minê enitandibûya (preterite conditional positive)
minê neyenitandibûya (preterite conditional negative)
teyê benitanda (present conditional positive)
teyê neyenitanda (present conditional negative)
teyê enitandibûya (preterite conditional positive)
teyê neyenitandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê benitanda (present conditional positive)
wê/wîyê neyenitanda (present conditional negative)
wê/wîyê enitandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neyenitandibûya (preterite conditional negative)
meyê benitanda (present conditional positive)
meyê neyenitanda (present conditional negative)
meyê enitandibûya (preterite conditional positive)
meyê neyenitandibûya (preterite conditional negative)
weyê benitanda (present conditional positive)
weyê neyenitanda (present conditional negative)
weyê enitandibûya (preterite conditional positive)
weyê neyenitandibûya (preterite conditional negative)
wanê benitanda (present conditional positive)
wanê neyenitanda (present conditional negative)
wanê enitandibûya (preterite conditional positive)
wanê neyenitandibûya (preterite conditional negative)
(tu) benitîne (imperative present positive)
(tu) neyenitîne (imperative present negative)
(hûn) benitînin (imperative present positive)
(hûn) neyenitînin (imperative present negative)

ipa: /ɛnɪtɑːnˈdɪn/


enitandin

text: Di dema qusandinê de enitandin li hêlekê tirs li hêlekê; serê min di nava herdu teşkên min re ew bû ku nedigiha erdê.

ref: Arjen Arî, Bîhoka Li Pişt Sînor, Avesta, 2010, r. 25


title: îna xemgîn

redirect: Îna Xemgîn


title: دستور زبان

redirect: دستورزبان


شبه جمله

etymology_text: Ji شبه + جمله.


projeyasa

glosses: Projeyasa ew qanûn e ku ji hêla organa qanûndanînê ve tê pêşkêşkirin. Projeyasa heta ku ji hêla organa qanûndanînê ve neyê erêkirin û gelek caran jî heta ku ji hêla organa birêvebirinê ve neyê erêkirin, nabe qanûn.

text: Beşa yekem a projeyasaya der barê zindanîyan de hat pesendkirin.

ref: Beşa yekem a projeyasaya derbarê zindaniyan de hat pesendkirin https://web.archive.org/https://www.rudaw.net/kurmanci/middleeast/turkey/120420201 arşîv, RÛDAW, 12.04.2020

text: Kurdistan ji projeyasaya budceya hikumeta Îraqê ne razî ye.

ref: Kurdistan ji projeyasa ya budceya hikumeta Iraqê ne razî ye https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20190426141806/http://www.kurdistan24.net/ku/news/7599cd1f-4827-4fee-8de2-3d743c903469 arşîv, Kurdistan24

text: Fraksiyonên Parlamentoya Kurdistanê 7 projeyasa û nûjenkirina yasayan amade kirine, lijneya yasayî jî amadekariyan dike û biryar e di demsala nû de karê yasadanîna parlamentoyê de xwendina wan bê kirin.

ref: Di demsala nû ya Parlemana Kurdistanê de 7 projeyasa dê werin guftûgokirin https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200313223107/http://peyamakurd.org/kurmanci/Kurdistan/di-demsala-nu-ya-parlemana-kurdistane-de-7-projeyasa-de-werin-guftugokirin arşîv, peyamakurd.org, 19.02.2020

etymology_text: Ji proje + yasa.

ipa: /pɾoːʒɛjɑːˈsɑː/


tîna xwe dan

text: Ro hêdi hêdi derdiket û tîna xwe dida li ser xelkê.

ref: Abdusamet Yigit: Feqiyê Teyran, Weşanên Sara, r. 75, ISBN: 978 91 87662-55-8

text: Her ku Raymond xwe di canê wê dabû, her ku agirê hundirê wî tîna xwe dabû canê wê, ruhê wê çima şewitîbû?

text: Van bûyerên kul li herêmê qewimîn tîna xwe dan bajarên din jî.

ref: 6 sal derbas bûn… https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200412130204/https://yeniozgurpolitika.net/6-sal-derbas-bun/ arşîv, yeniozgurpolitika.net, 27.03.2012


warînî pê ketin

text: "Cécile, li hemberî vê qutiya diyariyê, warîniyek pê ketibû. Ji kêfan dikira bifiriya. Jê re surprîzeke pirr mezin bû ev.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 78, ISBN 9786054497010

text:
Sibê di nava pêtiyên agir de
wê warînî bi Marduk keve
Zeus wê eceb bimêne li vî şerê hovane

ref: Serkeft Botan, Mehra Bi Xwîn https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200414145624/https://www.helbestakurdi.com/helbest/serkeft-botan--mehra-bi-xwin.html arşîv, www.helbestakurdi.com, 16.02.2003

ipa: /wɑːɾiːˈniː peː kɛˈtɪn/

hyphenation: wa·rî·nî pê ke·tin


title: Ser hate birîn, edî neyê kirîn.

redirect: ser hate birîn, edî neyê kirîn.


ken

glosses: Kenîn yan kenandin, dengê keyfê, dengê "hahahaa".

text: Ew nazika nûrînbedenQendê dirêjin guft û kenBiskan di lê kir baweşîn

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms: kenî

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *khendh- ku tenê di zimanên îranî û zimanê ermenî de maye: pehlewî [skrîpt hewce ye] (xendîten, “kenîn”)[skrîpt hewce ye] (xendek, “bişir, girnij, bişkurr”), farisî خنده (xende, “ken”), خندیدن (xendîden, “kenîn”), sogdî[skrîpt hewce ye] (xendent, “ken”) û ermenî խինդ (xind, “şadî, xweşî”). Bo guherîna X/K/H bidin ber kanî (kana avê) û ker (dewar).

кӱлкӱ

roman: külkü

ܓܘܚܟܐ

roman: gūḥkā

смях

roman: smjah

笑聲

roman: xiàoshēng

笑

roman: xiào

күлүү

roman: külüü

ضَحْكَة

roman: ḍaḥka

ծիծաղ

roman: cicaġ

სიცილი

roman: sicili

צחוק

roman: tskhok

웃음

roman: useum

웃음소리

roman: useumsori

смеа

roman: smea

ചിരി

roman: ciri

പൊട്ടിച്ചിരി

roman: poṭṭicciri

हास्य

roman: hāsya

हाँस्नु

roman: hā̃snu

ହସ

roman: hôsô

күлкі

roman: külkı

смех

roman: smex

хо́хот

roman: xóxot

నవ్వు

roman: navvu

హసితము

roman: hasitamu

ہنسی

roman: hansī

сміх

roman: smix

ре́гіт

roman: réhit

សំណើច

roman: sɑmnaəc

געלעכטער

roman: gelekhter

γέλιο

roman: gélio

γέλως

roman: gélōs

ipa: /kɛn/

audio: LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-ken.wav

hyphenation: ken


ken

text: Kenê Ahmed malê min mezin e.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


ken

text: Hûn dê ken.

text: Ew naken.

etymology_text: Formeke lêkera "kirin"ê: -ke- + -n.


ken

glosses: dîdar, dîmen, dûratiya dîtinê, têgeheştin


kok lê qelîn

text: Lêbelê Kurdên ku di ber xwe dane, tu carî kok li wan neqeliyaye. Xwe li çiyayên xwe girtine û xwe parastine.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 81, ISBN 9786054497010


daretû

text: ...bi hesreta ku ez ê wê li ser dehleke daretûyê bibînim...

ref: Înan Eroglu, Têbîniyek, Weşanên Avesta, 2019, r. 36, ISBN 9786052246474

forms:
daratûyê
dartî

etymology_text: Ji dare + tû.


nemûr

text: Hundirê restorantê jî bi dekorasyoneke ku hemû nexş û nemûrên çanda Çînê diheband di hundirê xwe de hatibû xemilandin.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 85, ISBN 9786054497010

text: Wana xwe wek du xortên bê simêl û bê rî didan nîşandan, ku cilên jinan li xwe kirine, şala sipî dane serê xwe, ser wê şalê şaleke reş a badayî girê didan, ku keçên kurdên koçer ji hirîyê çê dikirin û bi nexş û nemûran va dixemilandin.

ref: Î. A. Orbêlî, Folklor û deba Moksê https://web.archive.org/https://archive.org/details/folklorudebamokseorbeli arşîv, Wergera ji rûsî: Têmûrê Xelîl, 1982

text: Di guldesteya ji wêneyên ku Edvard û Thomas kişandin çêkirî de, tê dîtin ku çirayên li hundirê dêrê bi taybetî bala wan kişandine û wan peywendiyeke nêzîk li gel nexş û nemûrên avahiyan ên kevir danîne.

ref: Edvard Uğurel - Matias Uğurel, Dêr https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200416153019/http://bianet.org/bianet/sanat/141143-kilise-der arşîv, http://bianet.org/, 29.09.2012

ipa: /nɛˈmuːɾ/


felqe

text: Ji sala ku Ingilîzan, frensiyan û tirkan wek zebeşê ku mirov kêr bike, jêr û jora Kurdistanê kiribûn du felqe û heta bi cihkirina mayinan jî, dan û stendina binxet û serxetiyan bi haweyê kurmanciya kevin bû.

ref: Laleş Qaso: Wêran, Weşanên Pelda, 2002, r. 24

text: Du tiştan hiştin ku ez yek car neêşim: yek, ew gulla ku di movika pişta min de çûbû xwarê laşê min pûç kiribû; ya duduyan, destâ wî mirovî sivik bû, bêguman destê hosteyan bû û kêra wî di qirika min de çû xwarê wek çawa kêrek tûj hermiyeke gihîştî bike du felqe.

ref: Fawaz Husên, Siwarên Êşê, Weşanên Welat, 1994, r. 109, ISBN 91-97 21 97-0-3

ipa: /fɛlˈqɛ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-felqe.wav

hyphenation: fel·qe


keremkotî

text: Di nava lepên profesorê kinik de hatibû hepiskirin, bi awir û axaftinên keremkotî hatibû tacîzkirin.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 91, ISBN 9786054497010

text: Helbest xwînavê jiyanê ye, qirêjiya vê jiyanê bi helbestê tê şûştin, helbestkar, peyvan li moxila jiyanê dixin û wan peyvên xweşik û spehî, ji nava peyvên qirêj û keremkotî yeko yeko dineqînin.

ref: M. Bawer: Sîsîfosên jiyana kerkotê, Azadiya Welat, 19 Cotmeh 2011, r. 6

text:
1. (yek) di sireke zemherî hemû newayên min hatin dizîn
2. (dudo) stranên min keremkotî, hêmayên min bî

ref: Rêdûr Dîjle, Xeberoşka Zarokên Dergûşesmer https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200417153304/https://www.helbestakurdi.com/helbest/redur-dijle--xeberoska-zaroken-dergusesmer.html arşîv, helbestakurdi.com

forms:
keremkotîtir (comparative)
herî keremkotî (superlative)
keremkotîtirîn (superlative)

etymology_text: Ji kerem + kotî.

ipa: /kɛɾɛmkoːˈtiː/


qilqilî

text: Çawa ku derî vebûbû, Cécileê Raymondê qilqilî û li pêşberî wî sê profesorên porê wan ji berdilkên wan spîtir, di nava xirecirekê de, dîtibû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 93, ISBN 9786054497010

text: Dinya bi ewr û baran e, tam li gora derûnîyeke qilqilî ye.

ref: Ardî Zêdo, Liberxwedana Jîyanê https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200417213730/https://ardi-zedo.niviskar.org/liberxwedana-jiyane-f294b.html arşîv, ardi-zedo.niviskar.org, 11.04.2019

forms:
qilqilîtir (comparative)
herî qilqilî (superlative)
qilqilîtirîn (superlative)


dan ber gezan

text: Di dawiyê de, Hasan, gezik li muzê da, me jî wekî wî kir û muza xwe da ber gezan.

ref: Nesrin Bayram, Tiştên me dereng nas kirin https://web.archive.org/http://www.tavsancali.net/tistn-me-dereng-nas-kirin-makale,150.html arşîv, tavsancali.net, 16.02.2014

text: Nadal zêr dide ber gezan û dibe lîstîkvanê yekmîn li cîhan.

ref: Zinar Ala, Nadal zêr dide ber gezan û dibe lîstîkvanê yekmîn li cîhan https://web.archive.org/https://zinarala.wordpress.com/2008/08/18/nadal-zer-dide-ber-gezan-u-dibe-listikvane-yekmin-li-cihan/ arşîv, zinarala.wordpress.com, 18.08.2008

text:
Bûkên birîndar li ser somyeya peritî
Kezeba xwe bi xurtî didin ber gezan

ref: Selamî Esen, Berkendalî https://web.archive.org/https://www.helbestakurdi.com/helbest/selami-esen--berkendali.html arşîv, helbestakurdi.com

etymology_text: Ji dan + ber + gezan.