nefes almak

glosses: henase stendin, bêhn girtin, nefes stendin

glosses: bêhna xwe dan, bêhn vedan, bêhna xwe berdan

glosses: bêhna (yekî) derketin, dilê (yekî) rihet bûn

glosses: bêhna (yekî) çûn û hatin, nefes dan û stendin

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-nefes almak.wav


nefes nefese kalmak

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: bêhnepişk bi ber (yekî) ketin, bêhnepişk pê ketin, helkehelk bi ber (yekî) ketin, helkehelk pê ketin


nefes çekmek

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: hilm lê xistin (ji bo tiştê mîna cigareyê)


nefesi daralmak

glosses: bêhna (yekî) teng bûn, bêhna (yekî) çikîn (ji bo acizbûnê)


nefesi durmak

glosses: bêhna (yekî) sekinin, nefesa (yekî) sekinîn, bêhna (yekî) neçûn nehatin (mirin)


nefesi kesilmek

glosses: hilma (yekî) çikîn, bêhna (yekî) çikîn, nefesa (yekî) çikîn

glosses: bêhna (yekî) çikîn (ji ber tiştekî, aciz bûn)


nefesini tüketmek

glosses: qirika xwe qetandin, qirika (yekî) ziwa bûn


nefir

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: nefir (cure boruya ku ji qiloç tê çêkirin)


nefis mücadelesi

glosses: keftelefta bi nefsa xwe re, karina bi nefsa canê xwe re


nefret etmek

text: Bir gün aydan da nefret edeceğim aklıma hiç gelmemişti.

glosses: kiftê (yekî) jê çûn, siyê (yekî) jê çûn, kerxa (yekî) jê çûn, bîz jê kirin, ruhê (yekî) jê çûn (an jî hatin, zehl kirin, jê vereşîn), kerbên (yekî) jê vebûn


nefsine hakim olmak

glosses: bi nefsa xwe karin, nefsa xwe bi xwe ragirtin, bi nefsa xwe sekinîn, karîbûna bi nefsa xwe, bi xwe karîbûn, ji nefsa xwe re serdest bûn


nefsine uymak

glosses: bi xebera nefsa xwe kirin, bi nefsa xwe nikaribûn


nefti

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: neftî, keskê tarî (keskê girtî yê nêzî reş)


nehari

glosses: neharî (xwendekarê ku bi roj diçe dibistanê, ne leylî ye)


nekahet

glosses: berexêrbûn (berexêrbûna piştî nexweşînê)


nektar

text: Demeter wek Xwedayekî şîr didê û wî bi nektar ûambrosîayê xweyî dike.

ref: "Mîtolojiya Cîhanê li ser Facebookê, jêwergirtin: 5/2013

glosses: şerbet, vexwarina xweş û bitam yan saxlem

glosses: ( mîtolojiya yûnanî) vexwarina xwedayan ya nemirker

etymology_text: Ji yûnanî νέκταρ (néktar) ji νέκ (mirin, merg) + ταρ (tar: jê birin, zor jê birin, dijî tiştekî bi ser ketin).


neler

pos: unknown

pos_title: Mane

text: Bu gün neler gördük.


neler de neler, maydanozlu köfteler

glosses: çi heye çi tune, hûnê ji xwe re ecêbmayî bimînin


nemlendirici

text: Nemlendirici krem.


nemlenmek

glosses: tewlis bûn, piş bûn (ji bo erd û zeviyan)

text: Şeker nemlenmiş.

text: Dikkat et barut nemlenmesin.


nemli

text: Onun nemli saçları yüzüme değdi.

glosses: kamçokî, hêmî, kamdar, nemdar, birutûbet

glosses: şolî, şêlû (ji bo çavê şil û bikelegirî)


nemsiz

glosses: bêtewlis, bêpiş, bêrewa (ji bo erd û zeviyan)


nemçeker

glosses: higroskop (aletê ku nema li hewayê dipîve)


nemölçer

glosses: hêmîpîv, nempîv, rewapîv, kampîv, hîgrometre


neodim

glosses: neodîm, elementeke ku hejmara wê ya atomî


neolojizm

glosses: neolojîzm, peyva ku nû tê çêkirin r'z/ih


neon

glosses: Elementeke ku nimroya wê ya atomê 10 e. Kurtebêjeya wê Ne ye.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

нео́н

roman: njeón

নিয়ন

roman: niẏôn

нео́н

roman: neón

氖

roman: nǎi

неон

roman: neon

نِيُون

roman: niyūn

ნეონი

roman: neoni

शिथिराति

roman: śithirāti

ನಿಯಾನ್

roman: niyān

네온

roman: ne-on

നിയോൺ

roman: niyōṇ

नियॉन

roman: niyŏn

नियोन

roman: niyona

நியான்

roman: niyāṉ

ஒளிரியம்

roman: oḷiriyam

نیون

roman: nevn

នេអុង

roman: neiong

νέον

roman: néon


neon

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-neon.wav


neon

audio: LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-neon.wav


neptün

glosses: Neptun; gerestêrka heştemîn e ku nêzî rojê ye)


neptünyum

glosses: neptunyûm, elementeke radyoaktîf ku nimroya wê ya atomî


nerde

pos: adv

pos_title: Hoker

text: Ozan nerede?


nerden

text: Nerden geliyorsun?


nerdesin

glosses: tu li ku yî? Li ku yî? Li ku derê yî? Tu li ku derê yî?


nere

glosses: ku, ko (di maneya ku derê de; ji bo pirskirina der û cih)

text: Bu nerenin resmi.

text: Buranın nere olduğunu biliyor musun?

glosses: ku der (ji bo bedenê, di maneya çiyê te, ku derê te de)

text: Neren ağrıyor?


nerede

text: Okul nerede?

text: Size sözümona hislerimi yazacaktım, nerede?

glosses: li ku, li ku derê (hokera der û cih, ku tê wateya li kîjan cihî)

text: Babası onu nerede görmüş?


nerede nerede

glosses: li ku li ku (cihêtiya wesfî ya di navbera tiştan de, an jî dûrahiya di navbera wan de dinimîne)

text: Nerede sen, nerede o, aranızda dağlar kadar fark var.


nerede kaldı

text: Senin Filozofluğun nerede kaldı?


nerede kaldı ki

text: Kendisi bilmez, nerede kaldı ki başkasına öğretsin.


nereden

text: Taş nereden geldi?

glosses: ji ku de (di maneya çawa, bi çi awayî de)

text: Bu iş nereden hatırınıza geldi?

glosses: ji ku, ji ku derê, ji ku de (hokera der û cih ku tê wateya ji kîjan aliyî)

text: Araba nereden geldi?


nereden nereye

text: Nereden nereye geldik.


neredeyse

glosses: hema mabû, pir nema bû, hema hema, wextî, tu ... nema ku

text: Neredeyse düşecekti.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-neredeyse.wav


nereli

text: O nereli?


nerelisin

glosses: Tu ji ku yî? Tu ji ku derê yî? Tu ji xelkê ku derê yî?


neresi

text: Bunun neresi güzel?

text: Okul neresi?

glosses: li kû (gava ku bê dubarekirin, dûrahiya di navbera tiştan de nîşan dide)

text: Diyarbakır neresi, İstanbul neresi.


nereye

text: Kitabı nereye koydun?

glosses: bi ku de, bi ku ve, bi ku derê de (ev ji bo hêl û layê ku mirov ber bi wê de diçe)

text: Sen nereye gideceksin?

text: Nereye gidiyorsun?


nergis

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-nergis.wav


nesi

glosses: çiyê (ji bo mirovan wekî cînavk tê bikaranîn)

text: Ali Ahmet'in nesi?

text: Odanın nesi değişmiş?

glosses: çiyê (yekî) (di maneyên pir baş, pir xweşik û hwd de)

text: Kızın nesi var?


nesi var nesi yok

glosses: çiyê (wî) hebû, çiyê (wî) tune bû (serweta yekî tev)


nesih

glosses: cure tîpekî Erebî ye ku di çapkirinê de tê bikaranîn


nesirci

glosses: pêşenivîs, pexşannivîs (nivîskarê pexşanan)


nesne

glosses: tişt, tişte, heyber, camid, wanek (heybera bêcan ku xwedî reng, giranî û qebareyê ye)


nesturi

glosses: nestûrî (mezhebek e ku ji hêla rehibê Suryanî yê bi navê Nastûr hatiye avakirin)


netameli

glosses: zerarok, xeterok (zarokê ku tim qeza tên serê wî)


netice

glosses: encam, akam, dawîng, dongî, hafil, pêjor, netîce


neticelendirmek

glosses: bi encam kirin, bi dawî kirin, dawiyandin, kuta kirin


neuzübillah

glosses: neûzubîlah (me xwe avête stara xwedê, xwedê bistrine)


neva

glosses: avzê, rihînok, çirav, ridav, pengav, avzêl, lîtav, cimcime, rihînok zêlav, avevek, şilek, avgîr


neva

glosses: diuzîka Tirkî de navêeqamekê û perdeya re yê ku oktavek ji dugahê tîztir e


neveser

glosses: di muzîka Tirkî de navê meqameke hevgirtî


nevri dönmek

glosses: rengê (yekî) li hev qelibîn, hêrsa (yekî) rabûn


nevruz

glosses: newroz (li gorî salnameya kevn a Îranî yekê adarê, destpêka biharê, sersal, serê sala nû, ku beramberî bîst û yekê adara mîladî ye)

glosses: newroz (cejna sersala nû ya ku ev roj tê pîrozkirin)


nevruz otu

glosses: bengzerik, belgîzer, pirpizêk, bilbizêk, gulbîz, bîzolek, newroz (Linaria vulgaris)


nevzad

glosses: newzad, nûza, nûzayî (zarokê ku hê nû Xwedê daye)


neye uğradığını bilememek

glosses: yek) nizanibû ku çi hate serê (wî) , ji xwe re heyiri man


neymiş

text: Neymiş, arkadaşlarımı eve getiriyor, kumar oynuyormuşuz?


neyse ne

text: Erkekler neyse ne, ama kadınlar.


neyzen bakışlı

glosses: ê ku mengela stûyê xwe xwar dike û wisa dinêre


nezafet

glosses: Parastina paqijiyê daku mirov nexweş nebe.

forms:
nezafe
nizafe
nizafet

etymology_text: Ji erebî نَظَافَة (naẓāfa), têkildarî nazif.

хигиена

roman: higiena

위생학

roman: wisaenghak

гигиена

roman: gigijena

आरोग्यशास्त्र

roman: ārogyaśāstra

پاک

roman: pāk

гігієна

roman: hihijena

υγιεινή

roman: ygieiní


nezaret

text: Bu yapının nezareti geniş.


nezaret etmek

glosses: lê nihêrtin, lê mêze kirin, lê mêzandin, lê fedkirîn


nezarete almak

glosses: xistin jêrçaviyê, xistin binçaviyê, kirin nezaretê


nezdinde

glosses: nik, cem, ba, def, bal, li bal, li cem, li nik, li def, li ba


nezif

glosses: xwînjêçûn, xwînjiberçûn, jiberçûna xwînê


nezir

glosses: tiştek kirin ji bo meremekê, kirin xêr ji bo meremekê

forms: نەزر

etymology_text: Ji erebî نَذْر (naḏr, “sond”).


nezle olmak

glosses: arsimî bûn, bapêşî bûn, bahorî bûn, helametî bûn zekemî bûn, şorikî bûn, stamî bûn


nezleli

glosses: zekemî, arsimî, bapêşî, helametî, parsimî, bahorî


nezleye yakalanmak

glosses: bi zekemê ketin, bi arsimê ketin, bi bapêşê ketin, bi stamê ketin, bi şorê ketin


neşelendirmek

glosses: beşerxweş kirin, şên kirin, kêfxweş kirin, dilxweş kirin, dilşa kirin, dilê (yekî) xweş kirin, beşere (yekî) xweş kirin


neşeleniş

glosses: şênbûyîn, kêfxweşbûyîn, dilxweşbûyîn, beşerxweşbûyîn, dilşabûyîn


neşelenme

glosses: şênbûn, kêfxweşbûn, dilxweşbûn, beşerxweşbûn, dilşabûn


neşelenmek

glosses: şên bûn, kêfxweş bûn, dilxweş bûn, beşerxweş bûn, dilşabûn


neşeli

glosses: şên, şeng, dilxweş, dilşa, beşerxweş, kêfxweş, bikêf, dilgeş, rûgeş, şahbaz, gewz


neşesi kaçmak

glosses: kêfa (yekî) şikîn, mehdê (yekî) ketin hev, mehd û mirûzê (yekî) xera bûn


neşesi yerinde

glosses: kêfa (yekî) li cih e, besta (yekî) li cih e


neşesi yerinde olmak

glosses: besta (yekî) li cih bûn, kêfa () li cih bûn


neşesiz

glosses: neşên, neşeng, dilnexweş, nedilşa, beşernexweş, nekêfxweş, bêkêf, nedilgeş


neşesizlik

glosses: neşênî, neşengî, nedilxweşî, nedilşayî, kêfnexweşî, bêkêfî


neşeyle

glosses: bi kêfxweşî, bi dilşayî, bi dilxweşî, bi kêf û şayî, bi şadî


neşide

glosses: neşîde (helbesta ku hêjayî xwendina di nav civatê de ye)

glosses: dengave, neşîde (rêz an jîalika kuîna gotina pêşiyan tê bikaranîn)


neşredilmek

glosses: hatin weşandin, hatin pexşandin, hatin neşrkirin


neşretmek

text: Bir sanat dergisini neşrediyor.


nice nice

text: Nice nice yıllar göresin.


nicelemek

glosses: çendanî kirin (tiştekî bi hejmar pîvan û tiştê wisa nîşan dan)


nifak

glosses: dubendî, hengerî, nahenf, gelacî, bêaqûbetî, nifaq


nifak sokmak

glosses: bêaqûbetî kirin nava (), dubendî kirin nava ()


nikah

forms: nîkah

etymology_text: Ji erebî نكاح (nikaḧ: nikah, mehr) ji zimanên îranî, hevreha pehlewî nikah (nerîn, nêrîn, niga), avestayî nikatem- (nerîn, nêrîn, niga), îraniya kevn ni-kaθe- (nerîn, niga), têkilî niga, aga, nerîn û (bi metatezê) hay.

ipa: /nɪˈkɑːh/

hyphenation: ni·kah


nikah

glosses: mehremisr (pere, mal û tiştê wisa ku di heyna birîna mehrê de dikine berê, yanê mehra ku li ser van tiştan tê birin)


nikahına almak

glosses: kirin bin mehra xwe, xistin bin mehra xwe


nikahlanmak

glosses: hatin mehrkirin, lê hatin mehrkirin, lê hatin nîkahkirin

glosses: mehra (yekî) hatin birin, nîkaha (yekî) birin


nikel

glosses: nîkel, elementeke ku nimroya wê ya atomî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-nikel.wav


nikotin

glosses: (ji navê taybet Nîkot) nîkotîn, jehra titûnê


nikâhlılık

glosses: bimehrbûn, mehrkirîbûn, binîkahbûn, nîkahkirîbûn


nikâhsız

glosses: bêmehr, bênîkah, bi bêmehr (a ku bi bêmehr bi yekî re ye)

text: Nikahsız yaşıyorlar.


nilüfer

glosses: hengkuj, nîlûfer, avrud, sosina avê (Nympha)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-nilüfer.wav


nimet

glosses: nîmet (hemû xurek û vexurekê ji bo jiyînê pêwist in)

glosses: dan, nîmet (îmkana ku jê havil tê wergirtin)

text: İşinizin eve yakın olması bir nimet.


nimet bilmek

text: Evimize davet edilmeyi nimet sayarlar.


ninni

glosses: lorî, lorik, lorîk, nînik (stranaji bo di xew re kirina zarokan)

glosses: lorik (strana ku bi vî awayî hatiye bestekirin)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-ninni.wav


ninni söylemek

glosses: lorandin, lorelorê kirin, lorik gotin, lorî strandin


nisai

glosses: jinî, pîrekî (tiştê bi jinan re eleqedar e)


nisaiye

glosses: nexweşîna pîrekan, nexweşîna jinan, jînekolojî


nisan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-nisan.wav


nisan balığı

glosses: yek nîsan, yek avrêl (henek û yariyên ku di vê rojê de tên kirin)


nispet

text: Ona nispet bu işi yaptım.

text: Bana nispet yapıyor.


nispeten

text: Bu ona göne nispeten iyi.


nispi

text: Bu gün hastada nispî bir iyileşme var.


niteleme sıfatı

glosses: rengdêra çawahîn, rengdêra wesfîn, rengdêra çawaniyê


niyeti bozuk olmak

glosses: niyeta (yekî) xerab bûn, fikra (yekî) xerab bûn


niyeti olmak

glosses: dilê (yekî) hebûn, niyet li berê hebûn, nişet jê re hebûn


niyetini bozmak

glosses: niyeta xwe lê xera kirin, tehma xwe lê xera kirin


niyetleniş

glosses: niyetkirin (ji bo kar û awayê niyetkirinê)


niyetlenmek

glosses: dil kirin, niyet kirin, dilê xwe kirin (dilkirina ji bo kirina tiştekî)


niyetli

glosses: biniyet (kesê ku niyeta wî ya tiştekî heye)


niyetçi

glosses: niyetvan, niyetkêş (kesê ku fela niyetê a nav kaxizan dikişîne)


niza

glosses: (ew) nizane, nizanit, nizanît, nizanitin, nizanîtin

text: Serokê Partiya Seadetê Temel Karamollaoglu jî anî ziman: "Di gellek meseleyan de Partiya Dad û Geşepêdanê biryarekê dide û paşî nizane dê li gorî biryar û armanca xwe çi bike. Meseleya pêvajoya aştiyê jî wisa bû. Kes niza armanca wan çi bû. Demildest pêvajoya aştiyê bi dawî hat, çima ? kes nizane.

ref: Rudaw.net/kurmanci 1/2018

etymology_text: Ji ni- + -za-.

ipa: /nɪˈzɑː/

hyphenation: ni·za


niza

text: Niza Kawa vegeriyaye ji gundî?

etymology_text: Kurtkirina nizanimê ye lê wate hinekî guheriye.


niza

etymology_text: Ji erebî erebî نزاع (niza') ji lêkera نزع (neze'e, “dirandin, çirandin, peritandin, piçandin, çirpandin”).


nizami

text: Nizamlı süvari birliği.


nizamlı

glosses: nîzamî, rêzikî (ê ku li gorî nîzamnameyê ye)


nizamname

glosses: rêzikname, rêzanname, destûrname, nîzamname


nizamsız

glosses: nerêzikî, nenîzamî (tiştê li derî rêzik û nîzamê)


nizamsızlık

glosses: bêpergalî, bêsazûmanî, bênîzamî, nerêkûpêkî


nişan

glosses: nîşanî, nîşanîk, destnîgar (rê û resma ku di çaxê nîşankirinê de tê kirin)

text: Bizi nişana çağırdılar.

text: Nişanı bozdular.

glosses: nîşan (lêrastkirina çek an jî tiştekî wisa li hedefe )

text: Nişanı vurmadı.

glosses: nîşan, nîşane (nişana ku ji ber kirina karekî baş û hêja didine kesekî)


nişan almak

glosses: nîşan lê girtin, li nîşanê girtin, lê nîşan kirin, nîşan girtin, nîşan hilanîn

text: Tabancasını kılıfından çıkarıp nişan aldı.


nişan atmak

glosses: berî nîşanê dan, avêtin nîşanê (bi çekan û hwd)


nişan koymak

glosses: (tiştek) kirin nîşan, qelawiz rast kirin

text: Dönüşte yolumuzu şaşırmamak için şu iki kavağı nişan koydum.


nişan takmak

glosses: nîşan bi xwe ve kirin, nîşane bi berdilê xwe ve kirin


nişancı

glosses: kesê ku tûxreyan li ferman, name, peymanname, berat û hwd dixe


nişanlamak

glosses: nîşan kirin, nîşan danîn (ji bo cih û tiştan)


nişanlanmak

glosses: nîşanî bûn, nîşan kirin, nîşan pê ve kirin


nişanlı

glosses: nîşanî, destgirtî, destnîgarî, destgîran, xwestî, xwestîk

text: Bu benim nişanlım.


nişanlılık

glosses: nîşanîtî, destgirtîtî, dergistîtî, destnîgarîtî


noel ağacı

glosses: di deryavaniyê de dîreka ku hemû îşaret lê tên birêzkirin


noel baba

glosses: kalikê gaxan, baba gaxand, kalikê sersalê


nogay

glosses: navê kipçakên di bin fermanrewaniya nogay de


nohut

glosses: nehk, nik, niqutk (teneya gilover a vê riwekê)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-nohut.wav


nohutlu

text: Nohutlu pilâv.


noksan bulmak

glosses: nuqsanî tê de hebûn, nuqsanî tê de dîtin


nokta

glosses: xal, şanik, niqutk, deq, nuqte, nuqtik, bêrq, pinî, pitik, nixtik

glosses: xal, niqutk, nuqte (îşareta ku datînin ser herfan)

glosses: xal, nuqte, nuxte, rawest (nuqteya ku datînin paşiya hevokê)

text: Düğünü seyretmek için yüksek bir nokta aradı.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-nokta.wav


noktalamak

glosses: xal danîn, nuqte danîn, rawest danîn (di nivîsariyê de)


noktalı

text: Noktalı kumaş.


noktası noktasına

glosses: ji hû heta mû(bêkêmasî, saxek, bêkhemanî)


nota

glosses: bi kar anîn, xebitandin, şuxilandin, îstîmal kirin


nota

glosses: daxuyanî, bîranî, nota (notaya ku dewlet didin hev)


nuh der peygamber demez

glosses: ji kirt û nîva xwe nehatin xwarê, dibêje Nuh nabêjê nebî


numara yapmak

glosses: numare kirin, fend kirin, fen û fût kirin


numaracı

glosses: xapînosk, fenek (kesê ku tevgerên wî nejidil in)


numaralı

glosses: binimro, binumare (tiştê ku numareya wê heye)

text: Yerler numaralı.

glosses: numaredar, binumare (tiştê ku xwey jimareyeke diyar e)

text: İki numaralı ev.


numarasız

glosses: bêhnimro, bênumare (ji bo berçavk an jî cama berçavkan)


numunelik

glosses: nimûne, mostere, mastere, mesetere (tiştê ji bo nimûneyê)


nur

text: Se mi nur estus sana, mi estus tute kontenta.

etymology_text: Deyn ji almanî nur.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-nur.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-nur.wav


nur yüzlü

glosses: (yekî) nûr ji rûçikê (wî) dihate xwarê, (yekî) nûr ji rûyê (wî) dihate xwarê, (yekî) cira (wî) xweşik bû


nurani

text: Nurani birisiydi.


nutuk

glosses: gotin, rapiyv, şorind, peyvîn, axaftin, xeberdan


nâkil

glosses: guhêzîner, veguhêzkar, neqilker, hilgir, barkêş


nâzım

audio: LL-Q256 (tur)-UmutDevrim08-nâzım.wav


nöbet

text: Bu akşam nöbet sizde, masrafı siz yapacaksınız.

glosses: goyîn, payîn, heras, nobet, nobe, tevberî, gorî, notir

glosses: pêgirî (rewşa ku ji ber fizyolojiya mirov çêdibe)

text: Öksürük nöbeti.

text: Akşamleyin çocuklarla dört beş nöbet oyun oynadı.


nöbet geçirmek

glosses: bi têpan ketin, bi atiyê ketin, bi edran ketin


nöbetleşme

glosses: bedilîn, bidorêkirin, binobekirin, bibedêlkirin


nöbetleşmek

glosses: bedilîn, bi dorê kirin, bi nobe kirin, bi bedêl kirin


nöbetçi

glosses: goyînger, nobedar, notirvan, dorevan, zêrevan, pawan, pasban, negihban, panêr, pandî, qulix


nöbetçilik

glosses: goyîngerî, zêrevanî, nobedarî, pasbanî, dorevanî, pawanî, negihbanî, panêrî, qulixî


nöroloji

glosses: norolojî (li nexweşxaneya beşa norolojiyê)


nûpelda

glosses: Navê keçan an navê jinan e bi wateya gula pelên xwe ji nû ve vekir

ipa: /nuːpɛlˈdɑː/

hyphenation: nû·pel·da


nüfus

text: Burada beş nüfus var.

glosses: gelhe, nifûs (yekûna hejmara kesên ku li welatekî, herêmekê an jî malekê dijîn)

text: Ülke nüfusu gittikçe artıyor.

glosses: gelhe, nifûs (tevahiya kesên ku xwedî heman taybetiyê ne)

text: tarım nüfusu

etymology_text:
Ji osmanî نفوس, ji erebî نُفُوس (nufūs), pirjimara نَفْس (nafs).
Ji rehê R|ن ف س (n f s).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-nüfus.wav


nüfusçu

glosses: setjimêr, karmendê gelheyê, memûrê nifusê


nüfuz ticareti

glosses: keysperestiya desthilatiyê, li beijewendiya xwe nihêrtin


nüfuzu altında tutmak

glosses: di bin bandora xwe de hîştin, kirin bin meyeta xwe


nükleer

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-nükleer.wav


nüksetmek

glosses: zidiqîn, nû bûn, axibîn lê nû bûn (bi şûn ve hatina nexweşînê)

text: Onun hastalığı üç senede bir nüksediyor.

forms: nüks etmek


nüktedanlık

glosses: pesqelyarî, nuktebazî, nuktedanî, nuktebêjî


nükul etmek

glosses: tê borîn, jê vegerîn, jê qerîn, dev jê berdan


nüsha

glosses: hejmar, jimar (ji bo hejmara kovar, rojname û wekî wan)


o bu

pos: pron

pos_title: Cînav

text: O bu ne karışır?

etymology_text: Ji o + bu.


o duvar senin, bu duvar benim

glosses: Guhartoyeke o duvar senin bu duvar benim.


o halde

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre o hâlde (“nexwe, hingê”).


o kadar

text: Sana o kadar söyledim, yine bildiğini yaptın.

text: Bundan böyle onlara gitmeceksin, o kadar!


o kapı senin bu kapı benim

glosses: karê (yekî) ger e, ha li vir e ha li wir e saat di wê saetê de, tafilê


o nedenle

glosses: loma, lewma, ji ber wê yekê, ji rûyê wê yekê


o sırada

glosses: di wê heynê de, wê hingê, hingavî, hinganî


o taraflı olmamak

glosses: xwe li (wî) alî nekirin xweyî, guhdarî lê nekirin


o tarakta bezi olmamak

glosses: tiştekî (yekî) te de tune bûn, jê êrî û bêrî bûn


o yolun yolcusu

glosses: îşê xwe dewam kirin (ji bo kesê ku kare ne li rê dike)

glosses: rewiyê wê riyê ye, çûndox e (ji bo kesê ku li ber mirinê ye)


o zaman

text: Dediğimi yap ben seni o zaman helal ederim.


o zamandan beri

glosses: ji wê hingê ve, ji wê gave ve, ji wê çaxê ve, ji wî zemanî ve


oba

glosses: obe (koçer an jîalbata ku li zomê bi cih bûye)


obelisk

glosses: kevirê yek parçe, bilind ku ji bo rewşa bûyereke girîng an jî ji bo nîşana serfiraziyekê (serkeftin) hatiye çikilandin.


objektif

glosses: objektîf (objektîfa dûrbîn, makîneya fotografan û wekî wan)


obur

glosses: xure, xwere, xaşker, çirore, xwarok, ferexur, pirxwer, xwarinxwer, çilêz

glosses: aşê hawarê, hûrfilitî, hûrmezin, heftkun, destodevo, hûrek, alifxweş, ziktirş (argo) )


oburlaşmak

glosses: xure bûn, ferexur bûn, xwere bûn, xaşker bûn


oburluk

glosses: xuretî, ferexurî, xaşkerî, xwarokî, çiroretî, xwereyî, xwarinxwerî, çilêzî

glosses: hûrfilitîbûn, hûrmezinî, heftkunî, destodevothî, hûrekî, alifxweşî, ziktirşî (argo)


ocak

glosses: rêbendan, kanûna paşîn, çile, meha rêbendanê (meha pêşîn a ku roj diajo)

glosses: tifik, kuçik, argûn, kuç, qozî, xulçik (cihê ku tê de agir dikin û xwarinê li sere dipêjin)

glosses: bixêrî, rojîn, rojing (kuçika ku di dîwar de ye û kuleka wê, ango dûkêşa wê heye)

glosses: bapor, ocax (a ku bi gaz û neftê dişixule)

text: Çay ocağı.

text: Çay ocağı.

glosses: kan, kar (cihê ku kevir û maden jê tên derxistin)

text: Maden ocağı.

glosses: refik,(di bostan û bexçeyan de cihê bilind ku ji bo zebzeyan hatiye çêkirin)

text: Hıyar ocağı.

glosses: ûcax, ocax (cihê ku tê de tişt têne kirin an jî tişt lê pir in)

text: Hayır ocağı.

text: Aydınlar ocağı.

glosses: ocax, ûrt (di maneya mal, malbat û ziret de)

text: Ocakları söndü.

glosses: dunde, (di maneya mal, malbat û ziret de)

text: Ocakları söndü.

glosses: ûcax (malbata ku tê bawerkirin hin nexweşînan baş dike)

glosses: zêwî (malbata ku tê bawerkirin hin nexweşînan baş dike)

text: Baba ocağı.

glosses: hetûn, etûn (kûreya ku tê de komir, kevir û tiştê wisa dişewitînin)

etymology_text: Bi maneya meha yekê wergerandina yekser ji erebî كانون (kanûn, “argûn, sobe”) ye û sala 1945 bi qanûnê hatiye fermankirin.

audio: LL-Q256 (tur)-Basak-ocak.wav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ocak.wav


ocakçı

glosses: paqijkerê kulekan (paqijkerê kulek û rojingan)

glosses: ocaxvan (ê ku li çayxaneyan li ser ocaxê ye)


ocağı sönsün

glosses: dû di kuleka (wî) de neçe û sotik vênexe


ocağı tütmek

glosses: dû di kuleka (yekî) de çûn (an jî kişîn), ocaxa (yekî) nebirîn


ocağına düşmek

glosses: ketin bext û ocaxê (yekî), ketin tor û bext û ûcaxê (yekî)


ocağına incir dikmek

glosses: mala (yekî) xera kirin, mala (yekî) kambax kirin


ocağını söndürmek

glosses: çiraya (yekî) tefandin, agirê (yekî) hildan, deriye (yekî) girtin, deriyê (yekî) dan girtin, çawayî kuçika (yekî) kirin, koka (yekî) birandin, ûrt û ocaxê (yekî) temartin


ocumak

glosses: hilçepilîn, heçepîlî bûn (fikarekirin û tirsîna ji tiştekî an jî ji yekî)


oda

glosses: menzel, mezel, oda, jûr, olî, otax, urfe, xurfe

text: Ticaret odası.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-oda.wav


odaklanmak

text: Herşey bu noktaya odaklanmış.


odaklaştırmak

glosses: li serê kom kirin, li serê civandin, li ser nîskokê kom kirin


odalı

text: Üç odalı ev.


odalık

glosses: cariyeya ku mêr wê bêmehr ji xwe re tîne

glosses: ew jina ku padişah û şêxzade ji nav qerwaşan ji xwe re hiltînin


odeon

glosses: di heyna Yewnana kevnd de cihê bi papelûk ku muzîsyen lê konser didan oditoryum lîwana bêhnvedanê, cihê vehesê


odsuz ocaksız

glosses: bêcih û war, laelac (kesê xizanê bêcih û war)


odun

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-odun.wav


oduncu

glosses: darbir, darvanî (ê ku diçin êzingan diçinin)


of çekmek

glosses: ofîn pê ketin, ofîn rahiştin, bûn ofîna (yekî)


ofis

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-ofis.wav


oftalmoloji

glosses: oftalmolojî, doktoriya çavan, hekîmiya çavan


oje

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-oje.wav


ojeli

text: Ojeli tırnak.


ok gibi fırlamak

glosses: ji hindav de rabûn, gotin şirp û baz dan


ok meydanında buhurdan yakmak

glosses: radibe vê dêşa xanî bi vî (agirî) germ dike


ok yaydan çıkmak

glosses: tîr ji kevan pekîn, tûka mirov tû bike erdê êdî nakeve devê mirov, êdî bûye çûye, gotin ji devê (yekî) derketin


okaliptüs

glosses: tadar, okalîptûs, kalîptûs (Eucalyptus globulus)

etymology_text: Ji fransî eucalyptus.


okapi

glosses: ji zimanê xwecihên Afrîkî) okapî (Okapia johnstoni)


okka her yerde dörtyüz dirhem

glosses: tu bi ku de biavêjî weqî çar tuxt e, weqî li her derê çar tuxt e


okka çekmek

glosses: qapan kutan, kîlo kutan, kîlo avêtin (ji bo tiştê ku xweyî hecmeke biçûk e lê biteql e)


okkalamak

glosses: teqilandin (bi destan wezinandina tiştan)


okkalı

text: Okkalı fincan.


okkalık

text: İki okkalık yağ.


okkanın altına gitmek

glosses: zerar jê dîtin, ziyan jê dîtin, ketin çamûrê jê derneketin


oklamak

glosses: hilpetikîn (ji cihê xwe ji hindav de rabûn û çûn)


oklanmak

glosses: hatin tîrkirin, bi tîran hatin hingaftin


oklava

glosses: tîrik, tîr, kirtnak, kirdanek, şûpik, darikê tîrê, darkilor


oklu

glosses: kirpi jûjiyê tîravêj, teşî, jûjiyê berezî, sîxur (Hystrix cristatus)


okramak

glosses: şîrin (hîrîna hesp a ji ber birçîbûn an jî tîbûnê)


oksijen

glosses: oksîjen, tirşînza; gazeke ku nimroya wê ya atomî û giraniya wê ya atomî

glosses: reng û tehma wê nîne û di hewayê de ji pêncan yek heye, kurtebêja wê O ye

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-oksijen.wav


oksijenlemek

glosses: bı oksijen kirin ffl bo por ku bi oksijene zer dikin)


oksijenli

glosses: oksîjendar, bioksîjen (tiştê ku tê de oksijen heye)

text: Oksijenli saç.


oktrua

glosses: baca ku ji tiştê dikeline bajêr dihate stendin


okul çağında

text: Okul çağındaki çocuklar.


okul öncesi

glosses: beriya dibistanê (ê bi vê çaxê re eleqedar e)


okumak

text: Yazılardan bıkmışım, tek satır bile okumuyorum.

glosses: xwendin (liberdestê mamosteyekî xwendin an jî li dibistanê hîndekarî dîtin)

text: Çok güzel şiir okuyor.

glosses: jê derxistin, tê derxistin, tê gihîştin î

text: Yüzüne bakıp derdini okudum.

glosses: pê derxistin (bi wateya tiştekî derxistin)

text: Şifreyi okudu.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-okumak.wav


okunaklı

glosses: paknivîs, fesîh (nivîsara ku xweş ji hev tê derxistin)


okuntu

glosses: xonçe, bişare, topayî, vexwendname, dawetiye


okutmak

text: Çocuğunu okutmak istiyorlar.

text: Mektubu okuttular.

text: Okulda İngilizce okutuyor.


okuyucu

glosses: xwînende (ê ku xonçeyê dawetê belav dike)

text: Optik okuyucu.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-okuyucu.wav


okyanus

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-okyanus.wav


okçu

glosses: tîrker, tîrvan (kesê ku tîran çêdike an jî difiroşe)

glosses: tîravêj, tîrkêş, tîrbaz, tîrevan kemandar (yê ku tîr û kevan bi kar tîne)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-okçu.wav


okşamalık

text: Bir kaç okşamalık söz söyledi gitti.


okşanmak

text: Çocuğu biraz okşadık.


olacak

text: Bu olacak iş mi?

text: Arkadaşım olacak adam.


olan biten

text: Olan bitenden haberdarım.


olan oldu

text: Olan oldu bir kere, ne yapabiliriz?


olanak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-olanak.wav


olanca

text: Olanca gücüyle ona vurdu.


olarak

text: Öğretmen olarak.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-olarak.wav


olasılı

glosses: dibeyîtî, dibetiyî, belkiyî, hezrî, egerî, muhtemel


olasıya

text: Olasıya beyaz bir kar.


olay

glosses: bûyer, rûdan, qewam, qewmîn, qewman, teşqele, bûniş, gertev, hedîse

text: Doğa olayı.

text: Nötron bombası günümüzün olayıdır.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-olay.wav


olaylı

glosses: bûyerdar, birûdan, biqewman, biteşqele, bihedîse

text: Olaylı toplantı.


olaysız

glosses: bêbûyer, bêqewman, bêqewam, bêrûdan, bêteşqele, bêhedîse


olağan dışı

glosses: nesiruştî, neasayî, derî adet, xeyrî tabiî


olağanüstü

glosses: harîqulade (tiştê ji manendê xwe cuda ye), fewqulade (tiştê ku ne di qewl û wextê xwe de çêdibe)


oldu

glosses: baş e, serçavan ser seran, ser çav û seran, temam, hay hay

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-oldu.wav


oldukça

glosses: êpê têr baş, heta bixwazî, tu heta bibêjî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-oldukça.wav


oldum olası

glosses: min dîtiye nedîtiye, hingî ez fehmberî xwe bûme


olgu

glosses: bûyer, kinû, diyarok (encama ku ji ber sedeman qewimiye)


olgun

glosses: gihîştî, gihayî, gihaştî, sere, navsere, stewihî, stewyayî, temizî (ji bo mêwe û zebze)

glosses: gihîştî, gihaştî, şapîk, tûmwer, aqilkemal, kamil (ji bo mirovan)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-olgun.wav


olgunlaşma

glosses: gihîştin, gihaştin, gihîn, stewîn, temizîn, cemisîn, reşidîn (ji bo mêwe û zebzeyan)

glosses: gihîştin, gihaştin, zepitîn, kemilîn, kamilbûn


olgunlaşmak

glosses: gihîştin, gihaştin, gihin, stewîn, temizîn, cemisîn, residîn (ji bo mêwe û zebzeyan)


olgunlaştırma

glosses: stewandin, gihîştandin, gihandin, temizandin, cemisandin, residandin

glosses: gihîştandin, zepitandin, kemilandin, kamilkirin


olgunlaştırmak

glosses: stewandin, gihîştandin, gihandin, temizandin, cemisandin, residandin (ji bo mêwe û zebzeyan)

glosses: gihîştandin, zepitandin, kemilandin, kamil kirin (ji bo mirovan)


olgunluk

glosses: gihîştîbûn, gihayîbûn, gihaştîbûn, stewihîbûn, temizîbûn (ji bo mêwe û zebze)


olimpiyat

glosses: olîmpîyad (nave berebeziyen ku berê li Yewnanistanê ji bo rûmeta Zeûs dihatin çâkirin)

glosses: olîmpiyad (berebeziyen werzîşê ku ji çar salan carekê li welatekî di navbera werzîşkarên amator de tê çekirin)

glosses: olîmpiyad (berebeziyen ku di warên werzîşên cuda cuda de tê çêkirin)

text: Yaz olimpiyat oyunları.


olmuş

glosses: bûyî, bûyê, çêbûyî


oltayı yutmak

glosses: şorik xwarin, şorika xwe xwarin (hatin xapandin)


oltu taşı

glosses: kevirê oltiyê, berê oltiyê, karihana reş


oluk

glosses: çiranek, çirtonek, çirik, çirtik, lûlik, şirînek, şurik, çoratan, çirûtan, çoretang, mezrîp, pilhis, şironek (çiraneka xaniyan)


oluk gibi akmak

glosses: weka bilbilka misîn avêtin, weka çiranekê hatin xwarê, weka çirikê herikîn, mîna devê çiranekê hatin xwarê

text: Oluk gibi kan aktı.


oluk oluk

text: Oluk oluk su akıyor.


oluklu

glosses: çiranekî, cihokî (tiştê ku li serê şiftêli mîna cihok û çiranekan heye)

text: Oluklu mukava.


olumlu

text: Bana olumlu bir cevap verdi.


olumsuz

glosses: xerab (lebat û gotinê ku zerarê digihîne tiştekî)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-olumsuz.wav


olunmak

text: Bu ilâçla iyi olunmaz.


olur olmaz

text: Akşam olur olmaz ordayım.

text: Olur olmaz demeden alıp getiriyorsun.


olur şey değil

text: Olur şey değil, bir dakika durmuyor.


oluruna bırakmak

glosses: dev jê berde, çawa dibe bila wisa bibe, çawa be awayê Xwedê ye


oluş

glosses: bûyîn, çêbûyîn, qewimîn, çêbûyîn, qewimîn


oluşmak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-oluşmak.wav


oluşturmak

glosses: qewmandin, qomandin, cirandin, tifiqandin


oluşturulmak

glosses: hatin qewimandin, hatin qomandin, hatin cirandin


olçum

glosses: olçim (kesê ku xwe kêrhatî û osta dihesibîne)


oma

glosses: hestiyê kemaxê, hestiyê qorikê, hestiyê qarçeyê


omlet

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-omlet.wav


omnibus

glosses: amyara motordar a mezin ku rêwiyan dibe û tîne


omurga

glosses: mazmazk, derzanek, mazmaz, sinsile, derzen, maz, derazînk, derza piştê, darê piştê, stûna piştê

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-omurga.wav


omurgasız

glosses: Bê mazmazk, bêyî derza piştê, bêyî stûna piştê

glosses: (mecaz) Kesê ku dikare fikrên xwe ji bo berjewendiyê xwe biguherîne Bêrêzgez, bêprensîp, bêrêzik


omuz

glosses: kol, şan, pî, girmilk, gurmitik, girdik, sermil, serpîl, kulkuling, kuling, girika mil

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-omuz.wav


omuz omuza

glosses: di milê hev de, mil bi mil, şan bi şan, pî bi pî (avêtina pişta hev)


omuz vermek

glosses: mil dan ber (tiştekî), pî dan ber (tiştekî)


omuzda taşımak

glosses: dan ser serê xwe (qedr û qîmet dan yekî)


omuzdaş

glosses: hempa, hevalbend (di kar û îşê xerab de)


omuzlamak

glosses: milê xwe dan (tiştekî) (bi milan defdana tiştekî)

glosses: mil dan (yekî) (di wateya destekkirinê de)


omuzuna binmek

glosses: bûn barê stûyê (yekî), li milê (yekî) siwar bûn


on altı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-on altı.wav


on beş

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-on beş.wav


on defa

text: On defadır söylüyorum gel diye.


on dokuz

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-on dokuz.wav


on dört

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-on dört.wav


on iki

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-on iki.wav


on para etmez

glosses: nekirin bi pênc pereyan, nekirin bi deh pereyan, nekirin bi pênc qurişan

text: Aldığı ev beş para etmiyor.


on paraya on takla atar

glosses: penc qurişan bidiyê heft neqilan kumê xwe hildiavêje


on parmağında on kara

glosses: navno (kesê ku nav û nûçikan li xelkê datîne


on parmağında on marifet

glosses: dest û pêçiyên (yekî) zîv û zêr dibirin, destbiemel


on sekiz

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-on sekiz.wav


on yedi

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-on yedi.wav


on üç

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-on üç.wav


ona

text: Ona getirdim.

text: Ona dedim

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ona.wav


ona göre

text: Durumu öğren ona göre karar ver.


ona göre hava hoş

glosses: jê re xêr xeber, ne xema (wî) ye, jê re qet, jê re hîç, xema (wî) ne tu kes e


ona kalsa

text: Ona kalsa hiçbir şey yapmama izin vermez.


word: ona laf anlatmak deveye hendek atlatmaktan daha zor

glosses: de were vî nîrî hilgire ser vî milî, de were vî kerî ji vê avê derbas bike


onama

glosses: eriyan, beliyan, erêkirin, pesend, sencan, teswîb


onamak

glosses: eriyandin, beliyandin, erê kirin, pesend kirin, sencandin, teswîb kirin


onanmak

glosses: hatin eriyandin, hatin teswîbkirin, hatin erêkirin


onarılmak

glosses: hatin veherandin, hatin selihandin, hatin tamîrkirin


onartmak

glosses: dan veherandin, dan selihandin, dan temîrkirin


onaylatmak

glosses: dan pesendkirin, dan xetmekirin, dan tesdîqkirin


onaylı

glosses: pesende, pesendkirî, xetmekirî, tesdîqkirî


onda

glosses: hingê (wê demê, wî çaxî, wî wextî, wê gavê, wî zemanî)


onda

text: Param onda kaldı.


ondan taraf

text: Benden tarafta selam söyle.


onlar

glosses: ew (ji bo rewşa netewandî), wan (ji bo rewşa tewandî)

text: Onlar gelmedi.

text: Onlar beni gördü.

text: Onlardan memnunuz.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-onlar.wav


onlu

glosses: dehmend (kaxizê îskambîlê yê ku nîşana dehan lê ye)


onluk

glosses: deh (diravê deh quriş, deh lîra, deh hezar)


onmak

glosses: berexêr bûn, jê filitîn, jê xelas bûn (xelasbûna ji nexweşînê)


onmaz

glosses: felata (yekî) tune ye, xelasiya (yekî) nîn e (kesê ku nexweşîna wî lê giran dibe, berexêr nabe)


ons

glosses:
weqî,
pîvaneke giraniyê anku weznê ya 28,3495 gram e
 (bi taybetî bo pîvana zêr)

text: Li gorî pêşbîniyên City Bankê her onsa zêr dê heta 6-12 mehan bibe 3 hezar dolar.

ref: City Bank: Onsa zêr dê bibe 3000 dolar https://web.archive.org/https://www.rudaw.net/kurmanci/business/22102024 arşîv, Rudaw.net/kurmanci, 10/2024

etymology_text: Ji fransî once ji latînî uncia, têkilî ūnus (“yek”).

ܐܘܢܩܝܐ

roman: ʾūnqīyā

আউন্স

roman: aunś

унция

roman: uncija

安士

roman: on¹ si⁶⁻²

盎司

roman: àngsī

أُوقِيَّة

roman: ʾūqiyya

وِقِيَّة

roman: wiqiyya

أَوْنْس

roman: ʾawns

أونصة

roman: ʔunṣa

أونسة

roman: ʔunsa

ունցիա

roman: uncʻia

ունկի

roman: unki

ወቄት

roman: wäḳet

औंस

roman: auns

אוּנְקִיָה

roman: unqiyá

온스

roman: onseu

унци

roman: untsi

у́нция

roman: úncija

ουγγιά

roman: oungiá


ons

glosses: ons (yekeya giraniyê ku li Fransayê 30, 59 gr û li îngilistanê 28, 349 gr û li Holandayê jî 100 gr ye)


onu aşmak

text: Bunu bende isteme, çünkü gücümü aşıyor.


onulmaz

glosses: berexêrnabe, başnabe (şîfa nebîne), bêfelat


onun

text: Bu onun.


onuncu

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-onuncu.wav


onure etmek

glosses: rûmetyar kirin, şerefyar kirin, şerefnak kirin


onurlandırma

glosses: rûmetyarkirin, rûmetdarkirin, şerefyarkirin, şerefnakkirin


onurlandırmak

glosses: rûmetyar kirin, rûmetdar kirin, şerefyar kirin, şerefnak kirin


onurlanma

glosses: rûmetyarbûn, rûmetdarbûn, şerefyarbûn, şerefnakbûn


onurlanmak

glosses: rûmetyar bûn, rûmetdar bûn, şerefyar bûn, şerefnak bûn


onurluluk

glosses: rûmetyarî, rûmetwerî, rûmetdarî, şerefyarî, şerefnakî, xweyrûmetî


onursal

text: Onursal üyeler.[Endamên şanazîn.

text: Onursal başkan.

text: Onursal müdür.

text: Onursal elçi.

text: Onursal konsolos.

text: Onursal temsilci.


onursuzluk yapmak

glosses: bêrûmetî kirin, bêhesyetî kirin, bêşerefî kirin


onuruna vermek

glosses: ji bo rûmetiya (yekî) dan, ji bo şerefa (yekî) dan

text: Onun onuruna güzel bir yemek verdi.


onuruna yedirememek

glosses: li xwe qar girtin, xîreta (yekî) tehemûl nekirin, xîreta (yekî) bar nedan, şerefa (yekî) bar nedan


onurunu ayaklar altına almak

glosses: rûmeta (yekî) şikandin, şerefa (yekî) şikandin, (yek) pîs kirin, pêlî (yekî) kirin


onurunu kırmak

glosses: qedrê (yekî) şikandin, pêlî şerefa (yekî) kirin, (yek) bêrûmet kirin, urzê (yekî) şikandin


onuruyla oynamak

glosses: bi rûmeta (yekî) lîstin, bi şerefa (yekî) leyîstin, navê (yekî) xera kirin, serê (yekî) daxistin


opal

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-opal.wav


operatör

glosses: nişterger, nişdar, cerah, operator (kesê ku emelyatan dike)

glosses: operator (kese ku amrazên teknîkî dişixulîne)

glosses: operator (kesê ku li çapxaneyan berhemên ku dê bêne çapkirin, li makîneya tîprêziyê bi keys dike)


operet

glosses: operet (saziya ku ji leyzvanên operetê tê pê)


opsiyon

glosses: opsiyon (di bankavaniyê de qewldana ji bo du rojan)

glosses: opsiyon (di bazirganiyê de qewldana fıroşer)


optimum

glosses: baştirîn, çaktirîn, nimûnetirîn, goncaw, tekoz

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-optimum.wav


orada

text: Sen orada ne yapıyorsun.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-orada.wav


orada burada

glosses: li vir li wir, li vê derê li wê derê, li her cihî, li ciyan

text: Orada burada benim dedikodumu niye yapıyorsun?


oradan

text: Oradan git.


orak

glosses: das, dasok, şalok, dasûk, kasok, dasa dexlê, mangax, dasa palehiyê, dasgenim

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-orak.wav


oralarda

text: Oralarda bir şey yok.


oralı

text: Siz de oralı mısınız?


oralı olmamak

glosses: xwe lê nekirin xweyî, xwe lê dananîn, lê nebûn xwedî, ne bi min bûn ne bi te


oran

glosses: rêje, nisbet, pile, ast, derece, proporsiyon, rasyon

glosses: hevgirî (hevgiriya du tiştan, li hev hatina wan)


orangutan

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-orangutan.wav


oranlamak

glosses: kemperandin, berawird kirin, qiyas kirin


orası

text: Orası güzel ml?

text: Sen işin orasına karışma.


orası senin, burası benim dolaşmak

glosses: ha li vir û ha li wir gerin, pê nehatin binê (yekî), sekin pê neketin


orasına burasına

glosses: li virê xwe li wire xwe, serobero, seroberokî

text: Orasına burasına boya sürmüştü.


ordonat

glosses: kurtebêja ordu donatım işleri ye, ku sinifa leşkerî û di heyna şer de kerese û melzemeyên leşkerî dabîn dike


orducu

glosses: navê esnaf û pîşekaran, ku bi leşker re diçun meydana şer


organ nakli

glosses: veguheziya wesleyan, neqilkirina uzwan, guhastina lebatan, transplantasyon


organizatör

glosses: sazûmankar, sazgêr, tertîpker, organîzator


organizatörlük

glosses: sazûmankarî, sazgêrî, tertipkerî, organîzatorî


organize etmek

glosses: bi hev xistin, bi rê xistin, li dar xistin, organize kirin


orijinal

glosses: orijînal (amrazên ku ne texlît in, ji hêla fabrikaya wan ve hatiye çêkirin)


orkit

glosses: orkît (ji ber kêmgirtinê werimîna helik û gunikan)


orman

etymology_text: Ji osmanî اورمان, ji proto-tirkî *orman.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-orman.wav


orman gibi

glosses: gur, kepirî, wekî dehl û dêş e (ji bo por, birû û wekî wan)


ormancılık

glosses: rêlvanî, daristanvanî, kelemvanî, mêşevanî


ormanlaşmak

glosses: bûn têl, bûn daristan, bûn kelem, bûn mêşe


ormanlık

glosses: daristan, rêlistan (deverê bi dar û ber)


ormansız

glosses: bêrêl, bêdaristan, bêkelem, bêmêşe, bêdar û devî


orospu

etymology_text:
Ji farisî روسپی (ruspi, “fahîşe”).
;Çavkanî:
* Nişanyan, Sevan, Çağdaş Türkçenin Etimolojisi [Etîmolojiya Tirkiya Niha] (bi tirkî): orospu


orsa

glosses: orsa (dayına berê keştiyê li aliyê bayê)


orta ağırlık

glosses: giraniya navçe, sikleta navîn (di boksê de

glosses: giraniya navçe (di gulaş, gule û halterê de


orta boy

text: Orta boy bardak.


orta damar

glosses: reha navîn, damara navê, darikê navê (damara stûr a nava pelan)


orta halli

glosses: navhalî, nîvçehalî, ortehalî, ne zengînê wisa


orta hizmetçisi

glosses: navmalî (xizmetkarê ku karê navmalê dike)


orta karar

text: Tadı orta kararda.


orta oyunu

glosses: şanogeriya ku di nav koma gel de, bêperde, sehne, dekor û suflor tê leyîstin


orta parmak

glosses: tiliya navîn, pêçîka navîn, tiliya dirêj, pêçîka dirêj, navçar, notirva (ev di argoyê de)


orta yaşlı

glosses: sere, navsere, navser, navsale, sermiyan


Orta Çağ

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: Serdema Navîn, Qirna Navendî, Çaxê Naverast, Vedora Navîn.


orta şekerli

text: Bana orta şekerli bir kahve ver.


ortada fol yok yumurta yok

glosses: hesp tune tu radibî afiran çêdikî, hesp tune afiran çêdike


ortada kalmak

glosses: li rastê man (ji bo rewşa kesê ku cihekî lê bihewe tune be)

glosses: tê de man, di navê de man (mana di rewşeke wilo de ku mirov nizane çi bike)

glosses: li rastê man (kesek negirtin ser xwe, lê nebûn xwedî)


ortada olmak

text: Ortada bunca iş varken nereye gidiyorsun?


ortadan kaldırmak

glosses: ji rastê hilanîn, hilanîn, ji rastê dan alî (bi ûcba veşartinê)

glosses: ji navê hilanîn, ji navê rakirin, ji rastê hilanîn

text: Hırsızlığı ortadan kaldırmamız gerekiyor divê ku em diziyê ji navê hilînin.

glosses: (yek) safî kirin, bingol kirin, ji navê birin (di maneya kuştinê de)


ortadan kalkmak

glosses: ji navê rabûn, ji nav rabûn, ji nav çûn (peyde nebûn), hatin hildan

glosses: ji navê hatin hilanîn, ji navê hatin rakirin, ji rastê hatin hilanîn (tune kirin)

glosses: ji navê hatin rakirin, serê (yekî) di av de kirin (hatin kuştin)


ortadan kaybolmak

glosses: (yek) ji navê winda bûn, (yek) ji rastê winda bûn, birq û birûsk lê xistin, ketin bin heyva ewr


ortak

glosses: hevpişk, pişkdar, behredar, parmend, behremend, şirîk, pîgar, ortax

text: Şairlerin ortak yönleri vardır.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ortak.wav


word: ortak gemisi yürümüş, elti gemisi yürümemiş

glosses: hêwiyê malkirê jintiyê malbirê, hewî malê dike jintî malê dibe


ortak olmak

glosses: bûn hevpar, bûn pardar, bûn hevbeş, bûn hevpişk, bûn pişkdarî bûn parmend, bûn behremend, bûn şirîk, bûn ortax


ortak sorumluluk

glosses: berpirsiya hempişk, berpirsiyariya hevpar


ortak yapım

glosses: çêkirina hevbeş, çêkirina pişkdar, çêkirina hevpişk


ortak özne

glosses: kirdeya hevpar, kirdeya hevpişk, kirdeya mişterek


ortaklaşa

glosses: bihevparî, tevepayî, bi pişkdarî, bihevpişkî, bişirîkatî, kolektif


ortaklaşma

glosses: hevparîbûn, pardarîbûn, hevbeşîbûn, hevpişkîbûn, pişkdarîbûn, parmendîbûn, behremendîbûn, şirîkbûn


ortaklaşmak

glosses: hevparî bûn, pardarî bûn, hevbeşî bûn, hevpişkî bûn, pişkdarî bûn, parmendî bûn, behremendî bûn, şirîk bûn


ortaklaştırmak

glosses: hevparî kirin, pardarî kirin, hevbeşî kirin, hevpişkî kirin, pişkdarî kirin, parmendî kirin, behremendî kirin, şirîk kirin


ortalama

glosses: rêjeya navendî, navendî, hejmara navendî

text: Malın ortalama fiyatı.

text: Elmayı ortalama kesti.

text: Ortalama bir çözüm.


ortalamak

text: İşimizi ortaladık.

glosses: anîn nîvê tiştekî, navend kirin, merkez kirin, li navendê civandin, li ortê bicîhkirin


ortalı

text: Beş ortalı bir defter aldı.


ortalık

text: Ortalıkta kimseler yoktu.

text: Ortalığı süpür.

text: Ortalık kaynıyor.

text: Ortalıkta güneş yoktu.


ortalıkçı

glosses: berdestî, berdestîk (kesê ku karê ser dest û piyan dike)


ortalığı karıştırmak

glosses: tev dan ta li rastê, li meydanê, li navrastê


ortalığı götürmek

text: Ortalığı pislik götürüyordu.


ortalığı almak

glosses: her dere (tiştek) girtin, her der bûn ()

text: Ortalığı sis almış.

text: Ortalığı çamur almış.


ortam

glosses: hawir (tevahiya mercên madî û siruştî yên ku canderek tê de dijî)

glosses: derdor, hawir (hemû bandorên çandî, giyanî û civakî ku yên ku li ser kes an jî civatekê hîkariyê dikin)

text: Sanat ortamı.

text: Çalışma ortamı.


ortanca

glosses: navîn (ji aliyê jî û temen ve bira an jî xwişka di navbera a/ê mezin û biçûk de)

text: Ortanca kardeşi bize gelmişti.

glosses: navincî (ji bo tiştên ku di navbera ya mezin û biçûk de ye)


ortasını bulmak

glosses: (hinek) li hev anîn, (hinek) li hev bi keys kirin


ortaya almak

glosses: kirin nava xwe, xistin nava xwe, dor jê stendin, dor lê girtin


ortaya atılmak

glosses: xwe avêtin rastê, xwe di ber re kirin, xwe avêtin navê


ortaya bir balgam atmak

glosses: weka şeytan xwe kirin rastê, weka şeytan hatin rastê (ji bo xerakirina rewşê)


ortaya düşmek

glosses: ketin rastê, ketin riya xerab (ji bo jina ku dikeve riya xerab)


ortaya çıkmak

text: Siyası kriz ortaya çıktı.

text: Doktorum diye ortaya çıkmış.


ortodoks

glosses: Ortodoks (ê ku li gorî dogma û doktrîna dêrê ye)


ortodoksluk

glosses: Ortodoksî (tevahiya doktrîn û ramanên li gorî dêra meşrû)

glosses: Ortodoksî (mezhebekî Filehtiyê ye ku bi piranî Yewnan û Slav jê ne)


orton

glosses: orton (qumaşê ku ji vî tayî hatiye raçandin)


oruç açmak

glosses: fitilin, fitara xwe kirin, rojiya xwe şikandin


osmiyum

glosses: osmiyûm, elementeke ku rengê wê şîn e û di

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-osmiyum.wav


osurgan böceği

glosses: kezika fişek, buxika genî (Brachynus crepitans)


osurmak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-osurmak.wav


ot yoldurmak

glosses: histrî pê dan gêre kirin, gêleya histriyan pê kirin, (yek) kêlandin


otakçı

glosses: di heyna Osmaniyan de leşkerê ku ji vegirtina xêbetê berpirs e


otarşi

glosses: otarsî, xwebesî, besî xwe bûn (taybetî di aborî de).

etymology_text: Ji îngilîzîautarky


otizm

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-otizm.wav


otlak

glosses: çêre, mêrg, sewade, mêrgelan, cefen, bane, kax


otlakçı

glosses: simsik, miftexur, miftexwer, kurtêlxur, loqek, xweste (argo)


otlakçılık

glosses: simsikî, miftexwerî, kurtêlxurî, loqekî, xwesteyî


otlamak

glosses: çilizîn, simsikî kirin, loqekî kirin, kurtêlxurî kirin (li pey loqan bûn, li pey kurtêlan bûn, argo)


otlatılmak

glosses: hatin çêrandin, hatin lekitandin, hatin lewirandin


otlatma

glosses: çêr, çêrandin, veçêrandin, lekitandin, lewirandin


otobüs

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-otobüs.wav


otobüsçü

glosses: otobusvan (kesê ku otobusê dide şixulandin)


otoman

glosses: qenepeya di şeklê sedreyê de otomasyon xweberî, otomasyon


otomatik

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-otomatik.wav


otomatik olarak

glosses: ji ber xwe, bi otomatîkî, otomatîkmen, ji ber xwe de, bixweber, xweber, ji xwegerî


otomotiv

glosses: otomotîv (liqê pîşesaziya amyarênotordar)


otonomi

glosses: xweserî, xudmuxtarî, hukmê zatî, muxtariyet


otu çek köküne bak

glosses: giya li ser koka xwe hêşîn dibe, her kes li koka xwe diçe


oturak

glosses: destavok, lazimok (derdana ku zarok tê de destava xwe dikin)


oturak kündesi

glosses: di gulaşê de dest birina di nav gavan de


oturak âlemi

glosses: heng û civana bi alkol ku tene mêr tevî wê dibin û reqaseyê didin reqisandin


oturaklı

glosses: gotina bikeys, gotina bicih (gotina ku tam di cih de tê gotin)


oturma

text: Gel bugün onlara oturmaya gidelim.


oturmak

text: gel kürsiye otur

text: bir saate yakındır burada oturuyorum

text: ceket üstüne tam oturdu

glosses: man (li cihekî bi cih bûn, lê îkamet kirin)

text: uzun yıllardan beri biz bu mahallede oturuyoruz

glosses: sekinin (betal wetal ji xwe re rûniştin)

text: böyle oturacağınıza çalışın

glosses: çûn xwarê (ji bo rewşa hilweşîn û hedimîna avahî û axê)

text: burada toprak on santim oturmuş

glosses: tevî bûn, tevî (yekî) man), tevî () sekinin, li ba () sekinîn

text: ben annenle oturmam, ayrı ev isterim

text: şimdi sofraya oturma saati

text: bu ev bize pahalıya oturdu

text: valilik makamına oturdu

text: bu yeni adetler toplumumuzda kolay kolay oturmaz

text: uydu yörüngeye oturdu

glosses: çûn binî (ji bo çûna binî ya durd û telpa şileyan)

text: çayın totusu dibe oturdu

glosses: rûniştin (li ser qeysekê man, li ser rewşekê man)

text: susup yerime oturamazdım

text: evinizde kum oturuyor?

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-oturmak.wav


oturtmak

text: Aldım kalemi önce bir başlık oturttum.


oturulmak

text: Bu evde oturulmaz.


oturum

glosses: rûniştan, rûnan, danişîn, celse (li dadgehan)

glosses: rûniştdem, civan, rûniştin (ji bo meclîsa qanûndanînê)

glosses: danişîn (di înternet û komputergeriyê de)


oturum aç

glosses: Danişînek veke Danişînek bide destpêkirin


oturum açmak

glosses: Danişînek vekirin Danişînek dayîn destpêkirin


oturup kalkma

text: Karı lafıyla oturup kalkıyor.


oturuş

glosses: rûniştin, danişîn (awa û karê rûniştinê)


oturuşmak

glosses: kêm kirin, hêdî kirin (ji bo kêmkirina lez û sureta tiştekî)


otuz

glosses: sî, sîh (sisê caran deh, ji bîstûnehan yek zêde)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-otuz.wav


otuzuncu

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-otuzuncu.wav


otçul

glosses: giyaxur, giyaxwer (ajalê ku bi giya xweyî dibe)


oval

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-oval.wav


oval

etymology_text: Ji latîniya dereng ovalis, ji ovum; hevreha îtalî û fransî ovale, holendî ovaal. Ji sala 1570an.


ovalama

glosses: merisandin, hewirandin, surandin, firikandin


ovalamak

glosses: merisandin, hewirandin, surandin, firikandin, perixandin, firidandin


ovalanmak

glosses: hatin surandin, hatin merisandin, hatin hewirandin, hatin firikandin


ovalatmak

glosses: dan surandin, dan merisandin, dan hewirandin, dan firikandin


ovdurmak

glosses: dan mistdan, dan firikandin, dan hewirandin, dan firidandin, dan mesihandin


ovdurtmak

glosses: pê dan mistdan, pê dan firikandin, pê dan mesihandin


ovmak

glosses: tê dan, firikandin (bi alîkariya madeyeke paqijker tiştek mist dan)

text: Tencereyi iyice ov.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ovmak.wav


ovulmak

glosses: hatin mistdan, hatin mesihandin, hatin firikandin


ovuşturmak

text: Ellerini ovuşturdu.


oy birliği ile

glosses: (oy birliğiyle) bi yekîtiya dengan, bi yekîtiya rayan, bi yekdengî, bi tevahiya dengan


oya gibi

text: Oya gibi çocukarı var.


oyalama

glosses: ewiqandin, eglekirin, xerîkkirin, papokirin, miştexul, eware kirin, êwirandin, gêzirandin, miştexulkirin, miştixulandin, qerastin, lehiwandin, vearqilandin, xercilandin


oyalamak

glosses: egle kirin, xerîk kirin, papo kirin, eware kirin, êwirandin, miştexul kirin, miştixulandin, qerastin, lehiwandin, vearqilandin, xercilandin

glosses: dilgerm kirin, papo kirin (ji bo xapandinê)


oyalandırmak

glosses: dan ewiqandin, dan papokirin, dan eglekirin


oyalanmak

glosses: egle bûn, xerîk bûn, papo bûn, miştexulîn, ewirîn, eware bûn, miştexulî bûn, lehiwîn, vearqilîn, xercilîn

glosses: hatin ewiqandin, hatin papokirin, hatin qerastin, hatin vearqilandin, hatin gêzirandin, hatin lewihandin, hatin ewirandin


oyalı

glosses: çînkirî, çînçînî


oylamaya koymak

glosses: xistin dengdanê, xistin rayavêtinê, têxistin dengdanê


oyma

glosses: qewartin, rihoştin, verihoştin, qewirandin (karê qewartinê)

glosses: nicirandin, nitirandin, kolandin (bi aletê tûj kolandin û nitirandina tiştan)

text: Oymalı yazı.


oymak

glosses: rihoştin, verihoştin, qewirandin (bi tiştekî ser tûj simtina tiştekî)

text: Bak gözlerini oyarım.

glosses: nicirandin, nitirandin, kolan (bi tiştekî tûj traştin an jî kolandina tiştekî)

text: Ağacı oyarak ismini yazmıştı.

glosses: guraya stêrkan, komika stêrkan (di kadizê de)


oymalı

glosses: kolandî, nitirandî, nicirandî (nexşê nicirandî)


oynak

glosses: leqok, lebtoyî (ê ku dileqe, li cihê xwe nasekine)

text: Masanın ayağı çok oynak.

text: Hadi bize şöyle bir oynak türkü söyle.

text: Altın fiyatlar oynak.

text: Oynak bir insan, sözünde durmuyor.

glosses: sivik, vitik, qiştik (ji bo jin û keçan)

text: Oynak eklem.


oynakça

text: Oynakça bir müzik çalıyordu.

text: Oynakça bir kız.


oynama!

glosses: melîze!, meleyîze!, leyistikê meke! (yanê çi xwe wisa papo dikî)


oynamak

glosses: lîstin, leyîstin, lehîztin (ji bo kêf û xwe papokirinê, mijûlbûna bi tiştekî)

text: Çimenler üzerinde çocuklar oynuyor, kuzular otluyor.

glosses: pê leyîstin (lîstina bi tiştekî, ku mirov ji xwe re dikin meşqale)

text: Kumar oynuyor.

text: Taş yerinde oynamadı.

text: Radyo ile onuyordu.

glosses: leyîstin (di leystikekê de rol girtin, leyîstin)

text: Filmde oynayacak.

text: Bu hafta sinemada hangi filimler oynayacak?

glosses: leyîstin (di şanogeriyê de, lîstina şanoyê)

text: Bu oyunları biter bitmez diğer oyunlarını oynayacaklar.

glosses: leyîstin (ji bo têkberan, hejikîn û leqîna parçeyekî wan)

text: Masanın ayakları oynuyor.

glosses: leqîn, livîn (ji bo wesleyên canê mirov ku bi erka xwe ranabin)

text: Parmakları oynamıyor.

glosses: veleyîstin (ji ber hejikînê, şemitîna tiştekî an jî avahiyekê)

text: Depremde yapı oynadı.

glosses: leyîstin (bi çalakiyên werzîşê bilî bûn)

text: Tenis oynamak.

text: Müzik eşliğinde güzel oynadı.

text: Felek bizimle oynuyor.

text: Sen niye adamla oynuyorsun?

glosses: pê lîstin (bi şarezayî tiştek pêk anîn, tiştek kirin)

text: Sözlerle oynuyor.

text: Sen benim ekmeğimle oynayamazsın!

glosses: guherîn (guherbari û bêqerarî nîşan dan)

text: Fiyatlar bir milyon ile iki milyon arasında oynuyor.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-oynamak.wav


oynanmak

text: Maç oynandı.


oynat

glosses: Bilizîne Bide lîstin Bide xebitandin Bide destpêkirin


oynatmak

text: Kimse bu gürzü yerinde oynatamaz.

text: Ayı oynatmak.

text: Yüreğimi oynattı.

glosses: papo kirin, birin û anîn (bi xap yek birin û anîn)

text: Adamı iki aydır oynatıyor.

text: Akıllı adam mermer üzerinde keser oynatır mı?

text: Kadıncağız o delinin elinden aklını oynattı.


oynaşmak

glosses: geletek kirin, bi hev şa bûn (ji bo kesê ku ji hev hez dikin)


oyuk

text: Nal oyukları.

glosses: şaxor, zaxe, kumbir, qefa, qeft (ji bo kortalên di çiyayan de)


oyulga

glosses: şûl, şel, şelan (cureyeke dirûtinê ya firk a bi destan)


oyulgalama

glosses: şûlkirin, şel kirin, şelan danê, şelandin


oyulgalamak

glosses: şel kirin, şelan danê, şelandin, şûl kirin


oyulgalanmak

glosses: bi rêz bûn, li hev civîn, li hev kom bûn


oyun

text: Canbazın oyunları.

glosses: leyz (rola kesekî ya di şanogerî û sînemayê de)

glosses: yarî (leyza ku ji bo çalak û çelengiya mêjî û bedenê tê kirin)

text: Olimpiyat oyunları.

glosses: dek, fend, hîle, xap, weyn, gend, nîq û rip

glosses: leystik (di tenîsê de encama ku bi jimara çaran bi dest tê xistin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-oyun.wav


oyun havası

glosses: hewaya govendê, qaydê govendê, meqamê govendê, hewaya reqsê


oyun kurmak

glosses: leystik rast kirin, taktîk çêkirin, şêwr danîn


oyuna gelmek

text: Bu oyuna sakın gelmeyin.


oyuna getirmek

glosses: bi xap çûn (yekî), bi dek û dolaban hatin (yekî), tep lê kirin

text: Siz yine beni oyuna getirdiniz.


oyunbaz

glosses: dekbaz, fendoyî, lepek, dekzan, fenbaz, fenek, fenok, fênbaz, hîlebaz, weynek, fêlbaz


oyunbazlık

glosses: lîstikvanî, leyzvanî, yarikerî, leyzbazî

glosses: dekbazî, fendoyîtî, lepekî, dekzanî, fenbazî, fenekî, fenokî, hîlebazî, fenbazî, weynekî, fêlbazî


oyunbazlık yapmak

glosses: dekbazî kirin, fendoyîtî kirin, lepekî kirin, dekzanî kirin, fenbazî kirin, fenekî kirin, fenokî kirin, hîlebazî kirin, fenbazî kirin, weynekî kirin, 'fêlbazî kirin, nîq û rip kirin


oyuncak

glosses: leyîstok, leyzok, pêleyîzk, titik, leyîstek

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-oyuncak.wav


oyuncu

glosses: dekbaz (ê ku bi dek û dolaban zora raqîbê xwe dibe)

text: Oyuncu pehlivan.

translation: Pêlewanê dekbaz

etymology_text: Ji oyun (“lîstik”) + -cu (“-van”).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-oyuncu.wav


oyunlaştırmak

glosses: dahênandin (ji bo leyîstinê amadekirina berhemekê)


oyuntu

text: Ceketin oyuntusu.


oğlan

glosses: law, lawik, kur, kurik, gede, gedek, pis (zarokê kurîn)

glosses: law, lawik, kur, kurik, gede, gedek (xortê xama)

text: Çocuk askere gitti bir daha dönmedi.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-oğlan.wav


oğlancı

glosses: hetîwbaz, qûlampara (homoseksuelê aktîf)


oğul

glosses: kuro, lawo (gava ku kesê kal û pır deng li kurik û lawikan dikin) b

text: İt oğlu it.

glosses: bars, pure, zehî, şilh, sulh (barsa mêşên hingiv)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-oğul.wav


oğul vermek

glosses: zehî dan, bars dan, şilh dan, zê dan, sulh dan


oğulduruk

glosses: malzarok, malzaro, malbêçî (ji bo jinan)


pabucu büyüğe okutmak

glosses: here ba civata mezinan rûne (bi henekî, ji bo kesê hirhop û hov tê gotin)


pabucu dama atılmak

glosses: sola (yekî) di taqê re hatin avêtin, ji ber çavan ketin, çûn ber tirê dehşikan


pabucuna kum dolmak

glosses: av çûn binê (yekî), av çûn bin qûna (yekî)


pabucunu ters giydirmek

glosses: sol ters kirin piyê (yekî), sola (yekî) ters kirin piyê (yekî)


pabuç

glosses: papûçank, papûşk, papûç, pepik, paçûç, pepik (ji bo sola zarokan)

glosses: pepik (pepikê ku dikin lingê kursî, sendelye û tiştê wisa)


pabuç eskitmek

glosses: sola xwe lê qetandin, sola xwe li (vê) riyê qetandin, sola xwe lê dirandin


pabuç kadar dili olmak

glosses: hebûn helebiyek zimainê (yekî), zimanê (yekî) dirêj bûn

glosses: zimandirêj bûn, zimanê (yekî) bi qasî terikê kerê dirêj bûn


pabuç pahalı

glosses: hukmê (yekî) tê nebihurin (kesê ku mirov pê nikare)

glosses: fêhm kirin ku savar bi kevir e, çîmê dîk di taweyê de dît

text: Baktık ki papuç pahalı bu işten vazgeçtik.


pabuçlarını çevirmek

glosses: sola (yekî) danîn, nebûn ku berdan (yekî)


padişahlık

glosses: padîşahtî, padîşahî (ji bo erka padîşahiyê)

glosses: padîşahî (welatê di bindestê padîşah de)


padok

glosses: padok (di hîpodromê de, cihê ku hespên yêdek lê diğerinin)


pagan

text: Mizgefta Mezin... wek mizgefta pêşîn a Anatoliyayê û Herema Şerîf a 5'emîn a alema îslamê tê pejirandin. Berê perestgeheke serdema paganan bûye.

ref: turizm.diyarbakir.bel.tr/ku/ 9/2011

forms: پاگان

etymology_text: Deyn ji îngilîzî pagan ji latînî pāgānus (kafir < gundî, ne medenî, sivîl) ji pāgus (gund, ladê, varê)

مُشْرِك

roman: mušrik


pagan

etymology_text: Bi esehî nayê zanîn lê belkî kurtkirin û guherandina ji peyva "beqalan" ji "beqal+an" yan jî ji ermenî բակ (bak) (bak / bag: meydan, dermal, hewş) + kurdî -an, "bak" ji gurcî ბაკი (baḳi)


pagan

etymology_text: Deyn ji latînî pāgānus (“gundî, ne medenî”).

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-pagan.wav


pagan

glosses: pirxwedêperest, pagan, paganîst (kese ku bi pirxwedêtiyê diperise)


pagoda

glosses: ji perestgehên Rojhilata Dûr ve re tê gotin

forms:
kurdî-erebî:
پاگۆدا

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


pah

pos: intj

pos_title: Baneşan

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-pah.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-pah.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-pah.wav


pah

glosses: qêrqaş, sirûm (kenarê ku bi awayekî xwar hatiye birin)


paha biçmek

glosses: fiyet lê birin, fiyet lê danîn, fiyet gotin


pahalı

glosses: biha, bihadar, giran, bihagiran (dijraberî erzan)


pahalıya mal olmak

glosses: biha li ser (yekî) rûniştin, biha zêde girtin


pahasına

pos: prep

pos_title: Daçek

text: Treni kaçırmak pahasına onu bekledim.


pala bıyıklı

glosses: simbêlpalikî, simbêlboqî, simbêlboq, qirboz


paladyum

glosses: paladyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî


palamar

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-palamar.wav


palamarcı

glosses: qetikvan, palamarvan (kesê ku palamarê keştiyê girê dide an jî vedike)


palan

text: Barkêşiya bi palanan ji heyama Osmaniyan dest pê dike û heta îro jî ev kar berdewam e. Karkerên li herêma Sîrkeciyê, ji bo debara mala xwe bi palanan kel û pelan li ser pişta xwe bar dikin û dibin kargehan.

ref: kurdistan24.net/ku 2/2016

forms: پالان

etymology_text: Bi rêya tirkî ji farisî [Peyv?]palan


palan vurmak

glosses: palan kirin, palan avêtin serê, kurtan avêtin ser piştê


palavra savurmak

glosses: zirtikîn, fort kirin, zirt kirin, dan fortan, dan zirtan, li fortan vebûn, li zirtan vebûn, fort dan xwe, zirt dan xwe


palavracı

glosses: fortek, zirtek, zirtok, zirtole, zirtonek, xulxule, quldir, zirtker (argo)


palavracılık

glosses: fortekî, zirtekî, zirtokî, zirtoletî, xulxuletî, quldirî, zirtonekî


palazlama

glosses: givrikîbûn, giloxebûn, firokebûn, çîrbûn, nûfirîbûn


palazlamak

glosses: givrikî bûn, giloxe bûn, firoke bûn, çîr bûn, nûfirî bûn (ji bo çêlik û têjikan û ji bo zarokên ku êdî givrikî bûne)


palazlaşmak

text: Palazlaştıkça çirkinleşti.


paldımı aşmak

glosses: rovî nediçû qulê şeltekî hêstrî bi dûva xwe ve datanî


paldır küldür

glosses: bi gelt, bi hirmegurm, bi hingeding, bi xirm û gurm

text: Paldır küldür içeri girdi.


paleozoik

glosses: paleozoik (dema jeolojîk a heyna herî kevn fosîlan)


palet

glosses: Di endustriyê de lewheya fireh û vêl a ku ji bo îstîfkirinê tê bikaranîn.

glosses: Tekerên tankan ên hesinî ji bo ku tank karibin biçin.


palet

glosses: palet (di pîşesaziyê de lewheya fireh u vêl a ku ji bo mebestên cur bi cur tê bikaranîn)

glosses: palet (paleta ku ji bo melevaniyê dikine piyên xwe)


palu

glosses: çakûç, keçûç

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-palu.wav


palu

glosses: çakûç, keçûç


palu

glosses: çakûç, keçûç


palu

glosses: çakûç, keçûç


pampa

glosses: deştek mezin û bêdar e li başûra amazonê


pampa

glosses: deşt û berî, deşt û beriyên Amerîkaya başûr


pamuk

glosses: pembû (biskê ku li dora tovê vê riwekê çêdibe)

text: Yaraya pamuk bastı.

glosses: pembû (tiştê ku ji pembû hatiye raçandin û çêkirin)

text: Pamuk ipliği.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-pamuk.wav


pamuk ipliğine bağlı olmak

glosses: bi tayekî xav bi hev girêdayî bûn, (tiştek) bi pife bi hev ve bûn


pamuk ipliğiyle bağlamak

glosses: (tiştek) bi pifê bi hev ve danîn, bi tayekî xav bi hev ve girê dan


pamuklanmak

text: Yerler pamuklandı.


pamuklaşmak

glosses: hilhilîn, pirtik dan (ji bo kine û cilan)


pamuklu

text: Pamuklu kumaş.

text: Üstünde pamuklu bir hırkası vardı.


panama

glosses: panama (şewqeya zilîn a ku ji pelê riwekeke ku tenê li Amerikaya naverast çêdibe, tê çêkirin)


pancar

glosses: silq, silk, dîbsor, pincar (Beta vulgaris)

glosses: silk (serikê vê riwekê ku jê şekir çêdikin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-pancar.wav


pancarcı

glosses: silqvan, silkvan, pincarvan (kesê ku cenaniya silqan dike)


pandantif

glosses: xişra giranbiha ku bi zincîreke ziravik ve dikin stûyê xwe


pandispanya

glosses: pandispanya (cure pasteke şêrîn û nermik e)


pandomima

glosses: pandomîm (di heyna Tanzimat û Meşrûyetê de leystikên bêgotin ên di nav leystikên şanoyan de)


panelist

glosses: panelvan, panelîst (kesê ku tevî panele dibe)


panik

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-panik.wav


panik olmak

glosses: qurf çêbûn, panîk çêbûn, qurf ketin navê


paniğe kapılmak

glosses: qurf jê re çêbûn, tirsjê re çêbûn, sergerîn lê ketin

text: Kendisiyle gelmiyeceğimi anlayınca paniğe kapıldı.


paniğe vermek

glosses: qurifandin, toqandin, çok lê şikandin, nav lê qetandin


panteon

glosses: panteon (navê ku Romayî û Yewnanê didan perestgeha xwe ya herî mezin)

glosses: panteon (hemû xwedawendên gelekî, neteweyekê)

glosses: panteon (abîdeya neteweyî ku kesê di ber welat û neteweya xwe de tiştên hêja kirine)


panter

ipa: /pɑːnˈtɛɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-panter.wav

hyphenation: pan·ter


panzer

etymology_text: Deyn ji almanî Panzer, ji almaniya bilind a navîn Panzer (“zirx”), ji fransiya kevn panciere (“kirasê zirxê”), ji latînî pantex (“zik”).

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-panzer.wav


papalık

glosses: papatî (saziya olî û ya siyasî ku papa serwerê wê ye)


papara

glosses: havrîg (navê xwarinekê ye ku bi nan, penêr, avdonk an jî bi şîr tê çêkirin)


papatya

glosses: beybûn, beybûnok, naznaz (Matricaria chamomilla) papatya bir çiçektir beybûn kulîlkek e

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-papatya.wav


papaz her gün pilav yemez

glosses: diya mirov her tim kuran nayne, her gav diya mirov kur nayne carinan qîz jî tine


papaz yahnisi

glosses: xwarineke goşt a ji pîvaz, sîr, mey an jî sirkeye


papaza dönmek

glosses: bûn kepera dînan, bûn wekî hebola pîrelkê


papaza kızıp oruç bozmak

glosses: rabûn bi xwe ketin, bi kerê nikaribûn baz dan kurtan


papağan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-papağan.wav


papağan gibi ezberlemek

glosses: ezbere kirin (bêyî ku maneya wan zanibe)


papelci

glosses: kesê ku li kuçeyê bi kaxizan qumarê dide leyîstikandin


papuçsuz kaçmak

glosses: hema xwe xelas kirin, weka dehşika destê gavanan, hema filitîn


papuççu

glosses: papûçankfiroş, papûçfiroş, solfiroş, pêlavfiroş

glosses: papûçsaz, solker, pêlavker (ê ku sol û pêlavan çêdike)

glosses: solvan (nobedarê solan li devera ku mirov sola xwe ji pê dike û dikeve hundirû)


papuççuluk

glosses: papûçankfiroşî, papûçfiroşî, solfiroşî, pêlavfiroşî


papyon

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-papyon.wav


para babası

glosses: bavê pereyan, kûpê pereyan, kûpê zêran e


para basmak

glosses: pere danîn ser (), dirav danîn ser () (di qumarê de)


para dediğin nedir ki elin kiridir

glosses: mal qirêja destan e, malê dinyayê qirêja destan e


para değer yitirmek

glosses: pere qîmetê xwe winda kirin, pere bûn xwelî


para etmek

text: Rica, minet para etmedi.


para etmemek

glosses: pere nekirin (kêmî bihayê xwe hatin firotin)


para göz

glosses: perehebîn, perehez, pûlperest, pereperest, diravhez (kesê ku miriyê pereyan e)


para ile değil sıra ile

glosses: dinya bi dorê ye ne bi zorê, dinya bi dor e (qey) ne bi zor e


para kesmek

glosses: bi pereyan leyîstin (pir pere kesibandin)


para kırmak

glosses: pere jimartin (kesê ku zehf pere qezenc dike)


para olmamak

text: Balıkçılıkta para yok.


para yedirmek

glosses: pere kirin devê (yekî), pere kirin berîka (yekî) (ji bo bertîldanê)


para yemek

glosses: pere xwarin (cihê beredayî pere zêha kirin)


para çekmek

text: Bankadan para çekmek istiyor.

glosses: pere jê stendin, pere jê xwarin (bi xap pere ji yekî stendin)


para çıkarmak

glosses: pere şandin, pere verê kirin, jê re pere şandin


parabellum

glosses: parabelo, parabelûm, probelo (demançeyeke otomatîk e)


paradi

glosses: paradî (di tiyatroyekê de balkona herî jorê)


paradoks

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-paradoks.wav


paraf paraf

glosses: (kurteîmzeya ku tenê bi tîpa destpêkê tê kirin)


paraka

glosses: paraka (nîkaesiyan a ku gelek şewk tê de hene)


parakete

glosses: parakete (cihaza ku pê leza keştiyê ya di saetekê de tê hînkirin)

glosses: parakete (nîka masiyan ku lê gelek şewk hene)


paralama

glosses: parçeparçekirin, şeqepekekirin, parçeweslekirin, veçirandin, çilvirandin, palepirtan


paralamak

glosses: parçeparçe kirin, şeqepeke kirin, parçewesle kirin, veçirandin, çilvirandin, palepirtan kirin (ji bo ajalên dirende)

text: Aslan ceylanı paraladı.

glosses: peritandin, palepirtan kirin, veçirandin

text: Yepyeni ayakkabılarını bir ayda paraladı.


paralanma

glosses: parçebûn, şeqepekebûn, parçeweslebûn, çilvirîn, veçirîn


paralanmak

glosses: parçeparçe bûn, şeqepeke bûn, parçewesle bûn, çilvirîn, veçirîn, palepirtan bûn

glosses: bi pere bûn, peredar bûn, diravdar bûn, destê (yekî) germ bûn


paralel

glosses: hevrast, hevterîb, hêlîpan, rastênhev, paralel, muwazî


paralı

text: Paralı okul.

text: Paralı kumaş.


paralı olmak

glosses: diravdar bûn, peredar bûn, çermikê (yekî) qalind bûn


paralık

glosses: pereyî, (bi çend) pereyan (tiştê ku hêjayî pereyekî ye)

text: Kaç paralık adamsın?


paramparça

glosses: parçewesle, weslewesle, şeqepeqe, çitîçitî, cengecenge


paramparça etmek

glosses: parçewesle kirin, weslewesle kirin, çitîçitî kirin, cîtîcîtî kirin, cengecenge kirin


paramparça olmak

glosses: parçewesle bûn, weslewesle bûn, çitîçitî bûn, cîtîcîtî bûn, cengecenge bûn


parantez

text: Çend bêjeyên ku ez ji xwendina wan ne emîn im, min piştî wan, di nava parantezên goşedar da nîşana pirsê danî. Tîp û bêjeyên ku di nava parantêzên goşedar de ne, min lê zêdekirin da ku metn hêsantir bihê fêmkirin.

ref: Mehemed Malmîsanij, Du nameyên Elîşêrê Qoçgîriyê (1920) https://web.archive.org/https://pelkurd.com/malmisanij/du-nameyen-elisere-qocgiriye-1920/ arşîv, pelkurd.com, 2019 (?

etymology_text: Ji fransî parenthèse an ji îngilîzî parenthesis, ew jî ji latînî parenthesis.

ipa: /pɑːɾɑːnˈtɛz/

hyphenation: pa·ran·tez


paranteze almak

glosses: xistin nav kevaneyê, kirin nav kevaneyê, xistin nav parantezê, xistin nav du kevaneyan, kirin nav du kevaneyan


parasını sokağa atmak

glosses: pereye xwe avêtin kuçeyê, qey (te) pere li ser sergo berhev kiriye?


parasını çıkarmak

glosses: pereyê xwe derxistin, sermiyanê xwe jê derxistin


paravan

glosses: paravan (şirket an jî kesê ku ji hêza wî sûd tê wergirtin)


paraya kıymak

glosses: dest li berîkê (an jî cêbê) xistin, dest birin pereyan


paraya para dememek

glosses: ew qas jê re hatin negotin ê (qaîlnebûna bi pereyê ku qezenc dike)

glosses: pere û xwelî li balê yek bûn, rêtin (pir zêde pere xerc kirin)


paraya pul dememek

glosses: ji pereyan re negotin pere bûn (qaîlnebûna bi pereyê ku qezenc dike)


parayı araya değil, paraya vermeli

glosses: pereye xwe beredayî meavêjin, pereyê xwe çirtovirto nekin


parazit

glosses: kurtêlxur, mişexur, arode, lamij (kesê ku li ser kesên din dixwe)


parazitlenmek

glosses: bi parazit bûn, parazîtdar bûn (ji bo radyo, bêtel û tiştên mînanî wan)


paraşüt

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-paraşüt.wav


paraşüt ile atlama

glosses: xweavêtina bi çetiran, xweavêtina bi paraşûtan


paraşütçü

glosses: sîwanebaz, çetirbaz, paraşûtbaz (leşkerê ku ji yekîneya çetirbazan e)

glosses: sîwanebaz, çetirbaz, paraşûtbaz (kesê ku xwe bi sîwaneyan ji bilindahiyekê diavêje)


parfüm

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-parfüm.wav


parfümeri

glosses: parfûmerî (dukana ku bêhndarî û tiştê kozmetik lê tên firotin)


parıldama

glosses: birûsin, birisîn, çirisîn, teyisan, zeriqîn, isîn, îsikîn, lîsîn


parıldamak

glosses: birûsin, birisîn, çirisîn, teyisîn, zeriqîn, isîn, îsikîn, lîsîn

text: İnsan sanatında ilerledikçe parıldar.


parıldatma

glosses: birisandin, birûskandin, çirûsandin, teyisandin, zeriqandin, îsandin, îsikandin


parıldatmak

glosses: birisandin, birûskandin, çirûsandin, çirisandin, teyisandin, zeriqandin, îsandin, îsikandin


parıldayış

glosses: birûsîn, birisîn, çirisîn, teyisîn, zeriqîn, îsîn, îsikîn (kar û awayê birisînê)


parıltılı

glosses: birbisokî, îsîsokî, şewqdar, şuhledar, çirûskîn


parite

glosses: parîte (nirxa pereyê du dewletan a li beramberî hev)


parke

glosses: parke (textê biçûk û xweşik ên ji bo raêxistinê)

glosses: parke (ji bo peyarêya ku bi keviran hatiye çêkirin)

text: Parke taşları.


parkeci

glosses: parkevan (hostayê parkeyan, kesê ku parkeyan radiêxe)


parlak

glosses: birqok, birqonek, betroske, çirçirsok, çirsok, çirîsok, rewnaq, ronak, rewşen, geş

text: Parlak gökyüzü.

text: Parlak bir yönetici.

text: Parlak bir ışık.

text: Parlak bir çocuktu.


parlakça

glosses: birqokî, birqonekî, betroskî, çirçirsokî, çirsokî, çirîsokî


parlama

glosses: biriqîn, weriqîn, çirisîn, teyisan, birûskan, birbisîn, birisîn, îsîn, eyîsîn

glosses: gulpîn (ji bo agir ku bi nişka ve bi tiştekî dikeve)

glosses: hilpetikîn, tîzikîn, hiltizikîn, hêrsbûn


parlamak

glosses: biriqîn, weriqîn, çirisîn, teyisîn, birûskîn, birisîn, birbisîn, îsîn, eyîsîn

text: Gözlerinin içi parlıyor.

glosses: şewq dan, şuhle dan (ekskirina roniyekê)

text: Ayna parlıyor.

glosses: kirin gulpîn (ji bo agir ku bi nişka ve bi tiştekî dikeve)

glosses: hilpetikîn, tîzikîn, hiltizikîn, hêrs bûn (ji bo zû hêrsbûna yekî)


parlamenter

glosses: parlementer (tiştê kü bi parlementoyê re têkildar e)


parlamento

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-parlamento.wav


parlamento

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-parlamento.wav


parlatma

glosses: biriqandin, weriqandin, çirisandin, birûsandin, birûskandin


parlatmak

glosses: biriqandin, weriqandin, çirisandin, teyisandin, birûskandin, birûsandin, birbisandin, îsandin, eyîsandin, birisandin


parlayış

glosses: biriqîn, çirisîn, birisîn, birûskîn, teyisîn


parmak

glosses: tilî, tilîk, pêçî, pêçîk (ji bo yên dest)

glosses: şivik (ji bo tekeran, ku ji navendê ber bi çember ve dirêj dibin)

glosses: tilî, pêçî (tiştê ku bi qandî berahiya tiliyê dest e)

text: Bu değneği iki parmak kısaltmak lazım.

glosses: tilî, pêçî (gava ku mirov tiliya xwe di tiştê mîna hingiv re dike û derdixe, ew mixdarê ku pê ve dizeliqe)

text: Bir parmak bal.

glosses: tilî, pêçî (îhtimala kesê ku têkilî bi tiştekî kiriye)

text: Onun bu işte parmağı var.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-parmak.wav


parmak basmak

glosses: tilî lê xistin, pêçîka xwe lê xistin (di şûna îmzeyê de)


parmak ısırtmak

glosses: ecêbmayî hîştin, bi gezan çûn tiliya xwe


parmak kaldırmak

glosses: tiliya xwe bilind kirin, pêçîka xwe bilind kirin


parmakla gösterilmek

glosses: bi tiliyan nîşanî hev dan, bi pêçiyan nîşanî hev dan


parmaklamak

text: Balı parmaklardı.


parmaklar ardında

glosses: di pişt caxên hesinî de, di pişt deriyan de (ji bo girtîgehê)


parmaklarını birlikte yemek

glosses: tiliya xwe pê re xwarin, pêçîka xwe pê re xwarin


parmağında oynatmak

glosses: (yek) li ser tiliya xwe leyîstikandin, dan ser pêçîka xwe û leyîstandin


parmağını bile kıpırdatmamak

glosses: pêçîka xwe pê nekirin, destê xwe pê nekirin


parmağının ucuyla

glosses: li berê qet ne tiştek bûn (bi hêsanî kira kar û tiştekî)


parmıcan

glosses: çeşîdek penêrê îtalyan (ku ji navê bajarê Parmayê tê)


parsayı başkası toplamak

glosses: piştgirêdayî kirin piştvekirî xwarin, kedkiro hedkiro ji mala Qasê re


parsel

text: bi mebesta avakirina medreseyekê li gundê Aqtepeyê 52 parsel erd daye wî

ref: Nûbihar hj. 131 r. 11, jêrenot


parsel

glosses: lat, bestek, taxe (ji bo bexçeyê sebze û kulîlkan)


parti kurmak

glosses: partî ava kirin, partî damezirandin, partî danîn, partî girê dan


partiyi vurmak

glosses: lê xistin (qezenceke mezin bi dest xistin)


partizan

glosses: canbêzar, canfîda, partizan (têkoşerê çekdar, ku li dijî neyaran şer dike)


partizanca

glosses: canbêzarane, canfidayane, partîzane, partîzankî, bi partîzanî


partöner

glosses: partoner (di şano, sinema û weki wan de pişkdarê serekerol)

glosses: hevalê leyîstikê (di leyîstikên îskambîlê de)

glosses: partoner (kesê ku bi hev re dans digirin)


parya

glosses: parya (kesê ji derî sîstema qesta li Hindistanê)


parça

glosses: parçe, kert, lete, qet, cûn, pare, kert (tiştê ku ji bitûnekê hatiye qetandin an qetiyayî ye an jî ji berê maye)

text: Bahçenin bu parçası iyi.

text: Bir parça ekmek

glosses: parçe (ji bo beşa ku ji bitûnekê bi riyên mînanî şikandinê, qetandinê û dirandinê jê cihê bûye)

text: Kırılan vazonun parçaları.

glosses: lîç, parî, piç, piçik, pirtik, gincî (ji bo tiştê ku bi riya dirandin û birandinê ji bitûnekê cuda bûye)

text: Kağıdın parçaları.

glosses: parçe (her tiştê ku tê cem û hev bitûnekê tine pê)

text: On parçadan oluşmuş yemek takımı.

glosses: parçe, beş (ji bo berhemeke müzik an jî wêjeyc)

glosses: dest (ligel hejmara rengdêrîn; tene, lib)

text: Üç parça elbiselik.

glosses: dera hanê, kemal a (wî) çi ye (di maneya hakîrdîtinê de)

text: O bir çoban parçasıdır.

glosses: piçek, lîçik, qim, parî (di maneya hinekê de)

text: Bir parça rakı içtim.

text: O kadar güzel ki, sanki bir ay parçası.


parça parça

glosses: parçeparçe, parepare, kerikerî, parîparî, cengecenge, pirtîpirtî, çîtîçîtî, letelete


parça parça etmek

glosses: parçeparçe kirin, kerker kirin, parîparî kirin, piçikpiçik kirin, kirin piç û parî, letelete kirin, hûrhûr kirin, pirtîpirtî kirin


parça parça olmak

glosses: parçeparçe bûn, kerker bûn, parîparî bûn, piçikpiçik bûn, letelete bûn, hûrhûr bûn, pirtîpirtî bûn


parçacı

glosses: parçefiroş (ji bo kesê ku malê metreyê difiroşe)

glosses: parçefiroş (kesê ku parçeyê erebeyan difiroşe)


parçacık

glosses: piçik, parî, pirtik, bisam, gincî, dergel


parçalama

glosses: parçekirin, kerkirin, hûrkirin, herîjandin, letekirin, qetqetîkirin, qetkirin


parçalamak

glosses: parçe kirin, ker kirin, hûrkirin, herîjandin, lete kirin, qetqetî kirin, qet kirin

glosses: ji hev kirin, ji hev qetandin, ji hev parçe kirin, ji hev de parçe kirin (ji bo pelaştina yekîtiyekê)


parçalanma

glosses: parçebûn, parçeparçebûn, herîjîn, letebûn


parçalanmak

glosses: parçe bûn, parçeparçe bûn, herîjîn, letebûn


parçalatmak

glosses: dan parçekirin, dan kerîkirin, dan hûrkirin


parçalayış

glosses: parçekirin, letekirin (ji bo kar û awayê parçekirinê)


parçalı bohça

text: Bohça gibi.


parşömen

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-parşömen.wav


pas mantarı

glosses: zeng (zenga ku li debrê dikeve) (Uromyces)


pas rengi

glosses: rengê zengê (rengê di navbera sor û qehweyî de)


pas tutmak

glosses: zeng girtin, jeng girtin, zengarî bûn, zeng avêtin (tiştekî)


pas vermek

glosses: bi dev re kenîn (gava ku jinek bi axaftin û tevgerên xwe hêviyekê dide mêr)


pasaklı

glosses: girêjok, gemarok, qilêrok, gendel, mujik, çot


pasaklı olmak

glosses: girêjokî bûn, gemarokî bûn, qilêrokî bûn


pasaklıca

glosses: girêjokî, gemarokî, qilêrokî, gendelî, mujikî


pasaportunu eline vermek

glosses: celbê (yekî) tije kirin, ji kar derxistin


pasinler

glosses: Hesenkeleh (Navçeyeke girêdayî Erzîromê)


pasiyans

glosses: faleke ku bi kaxizên îskambîlê tê vekirin


paskal yumurtası gibi

glosses: xwe ji adet derxistin (ji bo kesa ku zêde dermanên sor di rûyê xwe dide)


paskal çöreği

glosses: navê kadeyekê ye ku di hêkesorkê de çêdikin


paskalya

glosses: hêkesork, zadik, zadika hêsorê, îda nîsanê


paslanmak

glosses: zengarî bûn, jengarî bûn, zeng girtin, zeng xwarin

glosses: kamçikî bûn (ji ber betalî, tiralî û wekî wan)


paslaşma

glosses: awir dana hev (bi awiran ji hev tê gihîştin)


paslaşmak

glosses: awir dan hev (bi awiran ji hev tê gihîştin)


paspal

glosses: çelepe, vêşûlar (kesê pejmürde, jihevdeketî û qirêjokî)


paspas

glosses: dawanmal, dawmal,pot,malmalok,malmalik,maliştok amraza paqijiyê ya ku bi destî û paç e ku pê dawanan ,dawiyan,derdawiyan dimalin.

glosses: palas, merşik,paspas,pêmal,(cil,pot,pat an paçê ber deriyan ku pê sol û pêlavên xwe paqij dikin daku di hindûrê malê kevin)


pastacı

glosses: kulîçevan, pasteker (ê ku pasteyan çêdike)


pastalı

text: Pastalı giysi.


pastırmasını çıkarmak

glosses: donê heyrano jê çêkirin, (yek) ji helal û heramê Xwedê xistin


pastoral

etymology_text: Ji fransiya navîn, fransiya kevn pastoral, ji latînî pastoralis, ji pāstor (“şivan”), + paşgira rendêrê -alis.


pata

glosses: wergirtin, standin, bi dest ketin, bi dest xistin, girtin


pataklamak

glosses: repandin, çelpandin, şelpandin, repandin (yekî)


patates ezmesi

glosses: hewişk patatesli bikartol, biqompîr, bipatet


patentinin altına almak

glosses: (yek) kirin bin serweriya xwe, (yek) kirin bin fermandariya xwe


pati

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-pati.wav


patırdamak

glosses: kirin tepînî, kirin repînî, kirin qerpînî, kirin qurpînî, teqereq kirin

glosses: tepînî jê çûn, repînî jê çûn, qerpîn ketin (tiştekî), qurpîn ketin (tiştekî)


patırdatmak

glosses: tepînî jê anîn, repînî jê anîn, qerpînî jê anîn


patırtılı

glosses: biteperep, bitepûrep, biqurpequrp, biteqûreq, bixirecir, bitepîn, birepîn, biqerpîn


patırtısız

glosses: bêtepûrep, bêqurpîn, bêteqûreq, bêteqereq, bêxirecir, bêtepîn, bêrepîn


patırtıya vermek

glosses: xirecir xistin (cihekî), teqereq kirin (cihekî)


patiska

glosses: çiftexas, xase (tiştê ji çiftexas hatiye çêkirin)


patlak

glosses: diriyayî, qelişî (ji bo cil û bergan û tiştên mînanî wan)

glosses: pençerbûyî, teqiyayî, peqiyayî (ji bo tekerên erebeyan)


patlak gözlü

glosses: çavbeloq, çavdiriyayî, çavpeqiyayî, çavpeqle, çavzeq, çavbijiqî, çavfetiqî, çavqelişî


patlak vermek

glosses: teqîn pê ketin, peqîn pê ketin (ji bo bûyera ku ji nişka ve diqewime)


patlama

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-patlama.wav


patlama!

glosses: sebr bike!, hêrsa xwe bixwe! xwe mebehicîne!


patlamak

glosses: peqîn, teqîn, çeqîn (ji ber zêdebûna pestoya hundirîn, carinan bi dengekî mezin belavbûna tiştekî)

text: Balon patladı.

text: Dinamit patlamış.

glosses: qetîn, qurifîn, fesixîn (ji bo tiştê ku didire û vedibe)

text: Ayakkabımın yanları patlamış.

text: Pantolonumun dizleri patlamış.

glosses: teqîn, peqîn (bi giştî ji ber pirbûna pestoya hundirîn derizîna tiştekî)

text: Kanalizasyon çukurları yer yer patlamıştı.

glosses: fesixîn, fetiqîn, vebûn (peyde bûn, derketin rastê, hêşîn bûn)

text: Tomurcuklar patladı.

glosses: rabûn, çêbûn (ji bo tiştê xeternak ku ji nişka ve diqewime)

text: Savaş patladı.

glosses: teqîn, peqîn, hatin ku ziwa teqin (hew xwe ragirtina ji ber tengaviyê)

text: Dayanamadım patladım.

glosses: teqîn, peqîn (ji neçarî bertekî nîşan dan)

glosses: derbûn, teqîn, peqîn, bilqijîn (derbûna kul û birînan)

text: Yara patladı.

text: Bu araba iki milyara bana patladı.

glosses: pençer bûn (bi taybetî ji bo teqîna tekerên erebeyan)

glosses: teqîn, peqîn (ji nişka ve denggê teqînê hatin bihîstin)


patlamalı

text: Patlamalı motor.


patlatmak

text: Kulakları patlatan bir ses duydum.

text: Tabancayı patlattı.

text: Yeter, adamı patlattınız.

text: Yarayı patlatmak.

text: Şimdi patlatırım.


patlıcan

glosses: balîcan, bacan, badincan, bacanreşk, bacanê reş (Solanum melongena)

glosses: bacanê reş, badincan (berhema vê riwekê)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-patlıcan.wav


patlıcan dolması

glosses: heşîna balîcanan, balîcanên tijekirî, kortika bacanan


patlıcanlı

text: Patlıcanlı kebab.


patojen

glosses: patojen, pêkhênerê nexweşînê (tiştê ku nexweşînê çêdike)


patronluk

glosses: ê qalib (tiştê ku bi kêrî çêkirina qalib tê)


pay bırakmak

glosses: cih hiştin (di dan û stendina dostaniyê de)


pay etmek

glosses: par kirin, beş kirin, pişk kirin, pay kirin, lêkve kirin


pay vermek

glosses: li berê rabûn (gava ku yekî biçûk li ber yekî mezin radibe)


payan

text: Qismet me xemr û cam e di deftera hidayetHusn û cemala canan nadêritin tu payanHerçi nebit bidayet esla nehin nihayet

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

glosses: talî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji farisî پایان (pâyân) ji پاى (pây, “pê”). Ji eynî rehî: paye, paytext, payidar.


payanda

glosses: qulhe, kutek, paldank, xerpişt, pesar, spartek


payandalı

glosses: biqulhe, bikutek, bipaldank, bixerpişt, kutekkirî, pesarkirî


payandasız

glosses: bêqulhe, bêkutek, bêpaldank, bêxerpişt, bêpesar


paydaş

glosses: paydar, pardar, hempar, pişkdar, hempay, beşdar, hîsedar


paydos etmek

glosses: paydos kirin paye paye (di wateya rûtbe, pile ûerhaleye de)


paydos vermek

glosses: giringî pê dan, qimet dan (), qedr û qimetê (yekî) girtin


payet

glosses: penesên biçûk ê birbisok ku li cil û tiştê wisa dixin


payına düşeni almak

glosses: behra xwe birin, ji bênderê para xwe birin


payını almak

glosses: gotin hatin rûyê (yekî), yek) gotin xwarin payam behîv


paylamak

glosses: azirandin, purandin, deng lê hildan, berê xwe dan (yekî), pê re pevçûn, erzê (yekî) şikandin


paylanmak

glosses: hatin azirandin, hatin purandin, gotin hatin rûyê (yekî)


paylaşılmak

glosses: hatin parîkirin, hatin paykirin, hatin beşkirin, hatin lêkvekirin, hatin levakirin, hatin parvekirin


paylaşma

glosses: parîkirin, dabeşkirin, beşkirin, levakirin, behrkirin, latkirin, feliqandin, parvekirin, levparî, parêkirin


paylaşmak

glosses: parî kirin, pay kirin, dabeşandin, dabeş kirin, beş kirin, pişk kirin, leva kirin, behr kirin, parê kirin, feliqandin, lat kirin, bi par ve kirin

glosses: hempişkî kirin, hempişkî kirin, tevî bûn, tevlî bûn, beşdar bûn

text: Acınızı paylaşıyoruz.


paylaştırmak

glosses: dan parîkirin, dan dabeşandin, dan beşkirin, dan fetiqandin, dan levakirin, dan parvekirin, dan dabeşkirin


payreks

glosses: payreks (cure cameke ku li dijî gerê tirûşdar e)


paytak

glosses: vêç, vajî (ji bo kesê ku wî xwarovîşko ye)


paytak adım

glosses: vêç avîtina gavan, piyê xwe vêç avêtin, rêveçûna bi tepkî


pazar

glosses: pazar (cihê ku rojên diyarkirî lê tişt tên firotin)

text: Gel pazara alışverişe gidelim.

glosses: erase, sûk (cihê ku lê tenê tiştek tê firotin)

text: Balık pazarı.

text: Buğday pazarı.

glosses: yekşem, lehd (roja di navbera şemî û duşemê de)

text: Bugün pazar günü.


pazar kayığı

glosses: qeyika mezin a ku li Stenbolê bar dikişand


pazar yeri

glosses: welatê ku dihêle lê malê welatekî biyan bê firotin


pazar yerine dönmek

glosses: (cihek) bûn wekî bazarê pazen caw, pazen, fazên (cure cawek e)


pazarlık

text: Malın fiyatı bu, pazarlık yapmam.

glosses: axaftin, gotûbêj, giftûgo (ji bo çareseriyê, axaflina li serijarekê)


pazarlıkçı

glosses: bazarhez (kesê ku ji bazarkirinê hez dike)


pazı

glosses: girik, kund (girikê hevîr ê têra nanekî)


paça

glosses: çaqotk, pepik (xwarina pepikan, xwarina çaqotkan)

glosses: devdeling, devling, pancik (devdelinga şal, şalwar, derpê û wekî wan)


paça günü

glosses: dotira roja dîlanê ya ziyafeta pepik û çaqotkan


paçasını çekecek hali olmamak

glosses: nikarin cilika xwe ji avê derxistin, hal tê de tune ku cilika xwe ji avê derxe


paçaları sıvamak

glosses: pancik hilçinandin, zend û bend hildan, zend û bend pêçan, dev û deling hildan, daw û deling hildan, zend û bend çemandin


paçalı

glosses: bidevdeling, bipancik, devdelingfireh, pancikfireh

text: Geniş paçalı don.

text: Paçalı güvercin.


paçalık

glosses: devzendik (devê delinga ku tê hetanî rûyê pê)

glosses: kincê ku bûk roja 'paça günü' li xwe dike


paçası düşük

glosses: devdelingên (yekî) di nav piyên () de ye, çîtor û rîtolê (yekî) li ba dibin


paçasından tutup atmak

glosses: bi çengurê (yekî) girtin avêtin, bi çepilê (yekî) girtin avêtin


paçavra

glosses: qerpal, gincir, rîtol, kincik (pot û paçê ku kevnbûye, qetiyaye)

glosses: qerpal (kes an jî tiştê ku bîzê mirov jê li hev dikeve)


paçayı kaptırmak

glosses: bi qîç û pîlan ketin (tiştekî), tevî qîç û pîlan ketin (tiştekî)


paçayı kurtarmak

glosses: pêsîra xwe jê filitandin, pêsîra xwe jê xelas kirin


paşa gibi yaşamak

glosses: wekî axa û began dewrana xwe derbas kirin, wekî axayan bûn (ji bo kesê ku di hebûn û rihetiyê de dijî)


paşa paşa

text: Paşa paşa oturmuş yemeğini yiyiyor.


paşalık

glosses: herêma ku di bin fermandariya paşa de ye


paşazade

glosses: kurê qurqur begê (kesê ku miriyê kêf û rihetiya xwe ye)


pedavra gibi

glosses: bûn texte man, (ji bo zeîfbûna pir a ku êdî parsû tên jimartin)


peder

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-peder.wav


pediatri

glosses: pediatrî (liqa bijîşkiya ku li ser nexweşînên zarokan radiweste)


pedoloji

glosses: zaroknasî, pedolojî (zanîsta li ser zarokan)


pehlivan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-pehlivan.wav


pejmürde

glosses: pertal, gincir, şelaxpelax, şaltûpalt, pejmûrde (cil û bergên qetiyayî)

glosses: pergende, şeletan, perişan (kesê jihevdeketî)


pek ala

text: Pek ala bir ev niçin beğenmediniz?

glosses: başe, serçavan, bila be, temam (di vvateya 'bila weki te be' de)

glosses: baş e, temam (di sere hevokên bi îtiraz de)

text: Buraya geleceğimi pek ala biliyordun.


pek iyi

glosses: têrbaş (di xwendinê de nota tewrî baş e)


pek pek

text: Pek pek bir milyon eder.


pek sayılmaz

glosses: Ne gelek (fazla değil) Ne tam wisa ye (tam olarak öyle değil) Ne zêde (tam olarak öyle değil) Ne ewqas (o kadar değil)


peki

text: Peki, dün nerede idin?

etymology_text: Ji pek iyi.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-peki.wav


pekiştirme

glosses: asêkirin, zexmkirin, pêdandin, pihêtkirin, zeximandin, zîwandin


pekiştirmek

glosses: asê kirin, zexm kirin, pê dandin, pihêtandin, pihêt kirin, zeximandin, zîwandin


pekiştirmeli kelime

glosses: peyva xurtkirî (mîna s+ip+sor, k+ip+kesk)


pekiştirmeli sıfat

text: Tertemiz elbiseler


pekiştirmeli özne

text: Ben kendim geldim.


peksimet

glosses: kuloç, kilîçe, riqoyî, peqsîmet, nanê hişk


pektoral

glosses: pektoral (tiştê xweserî nexweşînên sing)


peleme

glosses: belem (qeyika li ser çeman a ku binî dûz e)


pelesenk ağacı

glosses: dara belesanê, enzelok (Commiphora opobalsamum)


pelikan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-pelikan.wav


pelte

glosses: pelt, peltek, pilîte (madeya bi vî awayî)


peltek

glosses: tutik, peltek, devlalik, 'ezmanfisî (kesê ku bi serê ziman xeberdide)


pembezar

glosses: pembezar (qumaşê ku di çêkirina gomlekan de bi kar tînin)


pencik

glosses: pence, lam, nehperoşk, nehpik (ji bo tebayên dirende)

glosses: tep, terpûsk, lep, lapûşk (ji bo lepê mirovan)

text: Ez bi saetan seyra nikula wan, nexşên sîngê wan, baskên wan ên xweşik û pencikên wan ên pembe û narîn dikim.

ref: Roşan Lezgîn, Serketina Kewan, Weşanên Roşna, 2020, r. 68


pencik

glosses: bo maneya "ji pêncan yek" Binêre pêncik.


pencik

glosses: leşkerê ku ji nav dîlen şer tên bijartin


penguen

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-penguen.wav


pengö

glosses: pengo (yekeya pereyê Macaran ku hetanî dawiya Þerê Duyemîn ê Cîhanê hatiye bikaranîn)


peni

glosses: penî (yekeya pere ya ku ji sedî yekê sterlînê ye)


pençe

glosses: pence, pençe, pencik, lam, nahpelûşk, nehperoşk, nehpik, naperok (ji bo tebayên dirende)

glosses: tep, terpûsk, lep, lapûşk, lekm (ji bo lepê mirovan)

glosses: pence (tiştê ku bandora wî pir e, mirovikare jê bifilite)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-pençe.wav


pençe atmak

glosses: penceyê xwe avêtin (), pencikê xwe avêtin (tiştekî), tiştek bi dest xwe re anîn


pençe pençe

text: Yüzü pençe pençe kızarıyordu.


pençe vurmak

glosses: pence lê xistin, pence kirin (pêncekirina sole)


pençeleme

glosses: pencekirin, zicêfkirin (pencekirina bine pêlavê)


pençelemek

glosses: pence kirin, zicêf kirin (pençekirina bine pelavan)


pençeleşmek

glosses: pençebazî kirin, pereçongî kirin, bi lepan li hev xistin, bi destûlepkê çûn hev


pençeli

glosses: pencekirî, bipence (ji bo sola pencekiri)


pençesine düşmek

glosses: ketin pencikê (yekî), ketin lepê (yekî), ketin nav penceyê (yekî), ketin nav lepê (yekî)


pençesinin altına almak

glosses: xistin nav lepên xwe, kirin nav pencikên xwe, binpençe kirin


pençesiz

glosses: pencenekirî, bêpence (ji bo sola pencenekirî)


pençeye gelmek

glosses: dest kirin qirika hev, dest kirin tînika hev


pepsin

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-pepsin.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-pepsin.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-pepsin.wav


perakende

etymology_text: herwiha perkende, pergende, ji farisî پراکنده (perakende, perakendê), hevreha kurmancî pelate


perakende

glosses: perakende (malên ku teko teko an jî çend heb li ser hev tê firotin


perde inmek

glosses: ewr girtin ser (çav), ewr avêtin ser (çav), perde girtin ser (çav)


perde çekmek

glosses: perde kişandin, perdepoş kirin, perde avêtin (tiştekî)

glosses: perde kişandin ser (tiştekî), bincil kirin


perdeci

glosses: perdevan (di şanoyan de kesê ku erkedarê girtin û hilanîna perdeyan e)

glosses: perdedar (di heyna Osmaniyan de erkedarê li ber deriyê kesê xwey meqamê bilind)


perdedar

text:
Şem' î, ne ji qismê nûr û nar î
Şems î, ji eyan tu perdedar î!

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms: پهردهدار


perdelerini açmak

glosses: dest bi temaşeyan kirin (ji bo şanoyan), perde vekirin


perdelik

text: İki perdelik oyun.


perdeyi kaldırmak

glosses: ji pişt perdeyê derxistin, perde ji serê rakirin


perende

glosses: qilozan, qulopanî, qulebanî, teqle, tilqe


perende atamamak

glosses: nekarîn pê re pence kutan, nekarîn dek anîn serê (yekî)


perese

text: İş bu pereseye gelmemeliydi.


pergel

etymology_text: Deyn ji farisî پرگار (pargâr).


perhiz

glosses: parêz (rojiya Fileh û Cihûyan ku goşt û rûnî naxwin)


peri

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-peri.wav


perileri bağdaşmak

glosses: kurmê (wan) çûn ser hev, milyaketên wan ji hev re kenîn


perisi hoşlanmamak

glosses: kêfa (wan) ji hev re nehatin, dilê (wan) ji hev re ronî nedan


perspektif

glosses: perspektif (xêzkirina tişteyan li ser rûxarekî)


Pertek

glosses: Pêrtag, Pêrtage (Navçeyeke girêdayî Dêrsimê)


pervane

glosses: mirmirk, pirpirk, firfirok, pilpilîk (mînmînikên biçûk ku bi şev li dora agir diçin û tên)

glosses: perwane (fermana ku di heyna Selçûqiyan de ji xwediyê has, zeamet û tîmaran re dihate derxistin)


pervane olmak

glosses: weka mozeqirtikê li pey bûn, mîna mozeqirtikê jê neqetîn pê re bûn


pervaneci

glosses: perwanedar (kesê ku di dîwana Selçûqiyan de ji deftera arazî berpirs bû)


pervası olmamak

glosses: fikareya (wî) tune bûn, jê fikare nekirin


pervasızlık

glosses: bêperwatî, bêperwayî, bêfikaretî, bêtirsî


pervaz

glosses: perwaz ji bo devzendik û devdeling û dawê kincan)


perşembenin gelişi çarşambadan bellidir

glosses: şevareş ji êvarê diyar e, şeva tarî ji êvar de kifş e, xweşbûna rojê ji serê sibehê ve diyar e, roja xweş ji hingûra êvarê diyar e, elametê baranê ba ye ya mirinê ta ye


pes etmek

glosses: bes kirin, jê re danîn, jê re dest (an jî mil) danîn, çîz kirin, jê re bes kirin, dest li ber (yekî) danîn, hew kirin, waxwax kirin


pes perdeden konuşmak

glosses: bi dengê nizm peyîvîn, bi pistîn axaftin, bi dengekî nermenerm qise kirin


peso

glosses: peso (yekeyê pere ku li gelek dewletên başûrê Amerikayê tê bikaranîn)


pestil gibi

glosses: ji xwe de ketî ye, ji hev de filitî ye (ji bo westan û bêhaliyê)


pestili çıkmak

glosses: bûn texte, ji xwe de ketin, ji hev filitîn


pestilini çıkarmak

glosses: canê (yekî) derxistin, canê (yekî) jê kirin, (yek) kirin texte hîştin

glosses: (yek) ji hev de xistin, (yek) ji hev de hicinandin (ji ber lêdanê)


petek

glosses: kewar, petag, pêtek, kiwar (kewara mêşan)

glosses: şan, şane, şanik, nanik, çîç (şanê hingiv)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-petek.wav


petrolcü

glosses: neftger, petrolger (yê ku li petrole digere)


peynir

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-peynir.wav


peynir şekeri

glosses: cure şekirek e ku zû di devê mirov de dihele


peynirleşmek

glosses: qusîn, bûn penêr, bûn torak, kezî dan (ji bo şîr)


peçe takmak

glosses: xwe pûşî kirin, pûşî bi xwe de kirin, xwe xêlî kirin


peçelemek

glosses: nixamtin, veşartin (bi çilo, hijikan û tiştên wisa tiştek nixamtin)


peçesiz

glosses: bêxêlî, bêpûşî


peçiç

glosses: cure leyîstikek e ku bi qalikê rawirê deryayê tê leyîstin


peşin

text: Parayı peşin ver.

glosses: pêşîne (ew pereyê ku wekî pêşîn beriya xebatê tê dayîn)

text: Ben size peşin söyledim.

text: Kirayı peşin istiyor.


peşinci

glosses: kesê ku bi pêşîne mal dikire an jî difiroşe


peşinde

text: O şimdi çıkar peşinde.


peşinde dolaşmak

glosses: li dorê çûn û hatin, ji pey neqetîn, ji dû neqetîn

text: Tarlayı satın almak için peşinde dolaşıyor.


peşinde koşmak

text: Diploma peşinde koşuyor.


peşinden gitmek

glosses: li pey çûn, li dû çûn, dan ser rêça (yekî), li dû rêça (yekî) çûn, li ser fikra (yekî) çûn (li gor fikr û nêrîna yekî tevgerîn)


peşinden sürüklemek

glosses: li dû xwe gerandin, li pey xwe gerandin, li dû xwe birin û anîn, ramalandin


peşinden yürümek

glosses: li pey çûn (bi her awayî li dû yekî bûn)


peşinden koşmak

text: Diploma peşinde koşuyor.


peşine düşmek

glosses: dan pey, dan ser (yekî), dan dû, bi dû ketin, ketin pey, bi pey ketin, dan ser piştê (ji bo taqîbkirinê)

glosses: dan pey (yekî), dan dû qûna (yekî), bi dû qûna (yekî) ketin

text: Banka müdürünün peşine düşmüşler.


peşine takmak

glosses: dan dû xwe, dan pey xwe, bi pey xwe xistin


peşini bırakmak

glosses: ji dû qetîn, ji pey qetîn (an jî, ji dû neqetîn, ji pey neqetîn, xwe ji dû nedan alî)


peşkir

etymology_text: Deyn ji farisî پیشگیر (pêš-gir).


peştemallik

glosses: pereyê hawantayê ku didine xwediyê berê yê dukanê


pigment

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-pigment.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-pigment.wav


pıhtı

glosses: kesek, gincî, gilê, pixtî, qitîk, xwînpere, kert, meyîn

text: Kan pıhtısı.


pıhtılaşmak

glosses: kesekî bûn, bûn kesek, bûn gincî, bûn pixtî, meyandin


pike

glosses: bizmarê dirêj yê sertîj, serê rimî, rim, singo, texlîtek masî, dergeh (li ser rê)

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-pike.wav


piket

glosses: pîket (cure leyîstikeke ku bi sî û du kaxizê îskambîlê tê leyîstin)


pilav yiyen kaşığını yanında taşır

glosses: ê ku hespan xweyî bike gere afiran jî çêke


pilavdan dönenin kaşığı kırılsın

glosses: ê ku poşman bibe bila laçeka (merximeya) jina wî li serê wî be, ê ku poşman bibe kemika jina wî li serê wî be


pılı pırtı

glosses: kerûper, pirtpal, kelmel, teftal, kirtmirt, potpertal (tekberê kevn)

glosses: kerûper kelmel, hûrmûr (di cihê tekber û eşya de)


pılıyı pırtıyı toplamak

glosses: kerûper dan hev, kelmel dan hev, hûrmûr dan hev, teftalên xwe dan hev


piliç

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-piliç.wav


piliç gibi

glosses: nogin (di argoyê de keçika ciwan û xwînşîrîn)


pilot

glosses: rêberê dezgînê yan gemiyê, notî, balafirvan, firokevan

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-pilot.wav


pilot

glosses: balafirvan, balafirajo, firokevan, pilot


pilotaj

text: Pilotaj hatası.


pınar

glosses: kanî, çavkanî, serekanî (cihê ku av jê dertê)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-pınar.wav


pineklemek

glosses: hênijîn, hunijîn, xewokî bûn, xewarî bûn

glosses: tor û bor bûn, xwe li ser siya pişthe avêtin (kesên ku rûdinin û naxebitin)


pipi

glosses: cûc, cûcik, lûl, lûlik, bil, bilok (di zimanê zarokan de)


pır

text: Kuş, pır diye uçtu.

text: Pır deyip kaçtı.


pir ol

glosses: tu pîr û kal bî, tu her hebî, tu her bijî


pır pır etmek

glosses: kirin pirîn, pirepir kirin, pirpir kirin


piramit

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-piramit.wav


pire

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-pire.wav


pire için yorgan yakmak

glosses: ji kêçê xeyîdin rabûn lihêfa xwe şewitandin, ji mêşê hilanîn û dan navê


pireye kızıp yorgan yakmak

glosses: ji kêçê xeyîdin rabûn lihêfa xwe şewitandin,ji mêşê hilanîn û dan navê


pireyi deve yapmak

glosses: mû(ye)kî dike hû(ye)kî, kêç kirin deve, nîskê dike gîsk,


pireyi gözünde vurmak

glosses: li kurmoriyê xistin, li kuriya derziyê xistin (ji bo nîşangiriyê)


pırıl pırıl

text: Pırıl pırıl bir sabah.

text: Her taraf pırıl pırıl.

text: Pırıl pırıl bir araba.

glosses: têr paqij, temîz (bêkil û kêmasî, tekûz)

text: Pırıl pırıl bir insan.


pirinç

glosses: birinc (navê madena ku ji çingo û sifir hatiye pê)

glosses: birinc (ê ku ji vî madenî hatiye çêkirin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-pirinç.wav


pırlak

glosses: çûka ku pê firendeyên mîna başok û bazan pê digirin


pırlanta

glosses: niqêm, pirlanta (a ku pirlanta tê de heye)

text: Pırlanta yüzük.


pırnal

glosses: cure maziyek e ku zivistanê pelên xwe naweşîne


horrible

glosses: bitirs, toqêner, xofnak, xofhêner, tirsnak

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-horrible.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-horrible.wav


pirupak

glosses: têrpaqij, bêleke (tiştê paqij ê wekî ruhê însan)


pisboğaz

glosses: bênefs, çilek, simsik, bidev, palaxî, nefsek


pis boğazlık

glosses: simsikî, palaxîtî, çilekî, nefsekî, bênefsî


pis lakırdı

glosses: gotinên pîs, şorên pîs, xeberên nebaş, xeberên pîs


pisi

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-pisi.wav


pisi pisi

glosses: pişo pişo, piş piş, pişê pişê, new new (di zimanê zarokan de ji bo gazîkirina pisîkan)


pislemek

glosses: pîs bûn, pê de) pîs bûn, gû kirin, pê de kirin, rêx kirin (kirina destava biçûk an jî ya mezin)

text: Kedi halıya pislemiş.


pisletmek

text: Çocuk üstünü pisletmiş.

text: Dikkat et, bu işi de pisletme.