çespandin

glosses: Peyitandin, selmandin, aşkartin, îcre kirin, îzbat kirin, nîşan(a tiştekê/î) bûn.

glosses: bi cih anîn, înfaz kirin, bi ser êxistin, encamdan

forms:
diçespînim (present)
diçespînî (present)
diçespîne (present)
diçespînin (present)
biçespîne (imperative singular)
biçespînin (imperative plural)
çespand (past)
çespand (past)
çespand (past)
çespand (past)
–çespîn– (root present)
–çespand– (root past)
ez diçespînim (indicative present positive)
ez naçespînim (indicative present negative)
min çespand (indicative past positive)
min neçespand (indicative past negative)
tu diçespînî (indicative present positive)
tu naçespînî (indicative present negative)
te çespand (indicative past positive)
te neçespand (indicative past negative)
ew diçespîne (indicative present positive)
ew naçespîne (indicative present negative)
wê/wî çespand (indicative past positive)
wê/wî neçespand (indicative past negative)
em diçespînin (indicative present positive)
em naçespînin (indicative present negative)
me çespand (indicative past positive)
me neçespand (indicative past negative)
hûn diçespînin (indicative present positive)
hûn naçespînin (indicative present negative)
we çespand (indicative past positive)
we neçespand (indicative past negative)
ew diçespînin (indicative present positive)
ew naçespînin (indicative present negative)
wan çespand (indicative past positive)
wan neçespand (indicative past negative)
min diçespand (imperfect positive)
min nediçespand (imperfect negative)
min çespandibû (positive)
min neçespandibû (negative)
te diçespand (imperfect positive)
te nediçespand (imperfect negative)
te çespandibû (positive)
te neçespandibû (negative)
wê/wî diçespand (imperfect positive)
wê/wî nediçespand (imperfect negative)
wê/wî çespandibû (positive)
wê/wî neçespandibû (negative)
me diçespand (imperfect positive)
me nediçespand (imperfect negative)
me çespandibû (positive)
me neçespandibû (negative)
we diçespand (imperfect positive)
we nediçespand (imperfect negative)
we çespandibû (positive)
we neçespandibû (negative)
wan diçespand (imperfect positive)
wan nediçespand (imperfect negative)
wan çespandibû (positive)
wan neçespandibû (negative)
ez ê biçespînim (future positive)
ez ê neçespînim (future negative)
minê çespandibe (future perfect positive)
minê neçespandibe (future perfect negative)
tu yê biçespînî (future positive)
tu yê neçespînî (future negative)
teyê çespandibe (future perfect positive)
teyê neçespandibe (future perfect negative)
ew ê biçespîne (future positive)
ew ê neçespîne (future negative)
wê/wîyê çespandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neçespandibe (future perfect negative)
em ê biçespînin (future positive)
em ê neçespînin (future negative)
meyê çespandibe (future perfect positive)
meyê neçespandibe (future perfect negative)
hûn ê biçespînin (future positive)
hûn ê neçespînin (future negative)
weyê çespandibe (future perfect positive)
weyê neçespandibe (future perfect negative)
ew ê biçespînin (future positive)
ew ê neçespînin (future negative)
wanê çespandibe (future perfect positive)
wanê neçespandibe (future perfect negative)
min çespandiye (perfect positive)
min neçespandiye (perfect negative)
min çespandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neçespandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te çespandiye (perfect positive)
te neçespandiye (perfect negative)
te çespandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neçespandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî çespandiye (perfect positive)
wê/wî neçespandiye (perfect negative)
wê/wî çespandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neçespandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me çespandiye (perfect positive)
me neçespandiye (perfect negative)
me çespandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neçespandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we çespandiye (perfect positive)
we neçespandiye (perfect negative)
we çespandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neçespandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan çespandiye (perfect positive)
wan neçespandiye (perfect negative)
wan çespandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neçespandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biçespînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neçespînim (present subjunctive negative)
(bila) min çespandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neçespandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biçespînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neçespînî (present subjunctive negative)
(bila) te çespandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neçespandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biçespîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neçespîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî çespandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçespandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biçespînin (present subjunctive positive)
(bila) em neçespînin (present subjunctive negative)
(bila) me çespandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neçespandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biçespînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neçespînin (present subjunctive negative)
(bila) we çespandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neçespandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biçespînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neçespînin (present subjunctive negative)
(bila) wan çespandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neçespandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min biçespanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neçespanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min çespandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neçespandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te biçespanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neçespanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te çespandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neçespandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biçespanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçespanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî çespandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçespandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me biçespanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neçespanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me çespandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neçespandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we biçespanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neçespanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we çespandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neçespandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan biçespanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neçespanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan çespandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neçespandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê biçespanda (present conditional positive)
minê neçespanda (present conditional negative)
minê çespandibûya (preterite conditional positive)
minê neçespandibûya (preterite conditional negative)
teyê biçespanda (present conditional positive)
teyê neçespanda (present conditional negative)
teyê çespandibûya (preterite conditional positive)
teyê neçespandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê biçespanda (present conditional positive)
wê/wîyê neçespanda (present conditional negative)
wê/wîyê çespandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neçespandibûya (preterite conditional negative)
meyê biçespanda (present conditional positive)
meyê neçespanda (present conditional negative)
meyê çespandibûya (preterite conditional positive)
meyê neçespandibûya (preterite conditional negative)
weyê biçespanda (present conditional positive)
weyê neçespanda (present conditional negative)
weyê çespandibûya (preterite conditional positive)
weyê neçespandibûya (preterite conditional negative)
wanê biçespanda (present conditional positive)
wanê neçespanda (present conditional negative)
wanê çespandibûya (preterite conditional positive)
wanê neçespandibûya (preterite conditional negative)
(tu) biçespîne (imperative present positive)
(tu) neçespîne (imperative present negative)
(hûn) biçespînin (imperative present positive)
(hûn) neçespînin (imperative present negative)
چهسپاندن

ipa: /t͡ʃɛspɑːnˈdɪn/

hyphenation: çes·pan·din


çespandin

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


aşkartin

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: Aşkere kirin, xwiya kirin, diyar kirin, berçav kirin, ron kirin, zelal kirin.

glosses: Peyitandin, selmandin, çespandin, îcre kirin, îzbat kirin, nîşan(a tiştekê/î) bûn.

forms:
ئاشکارتن
aşkirandin
eşkartin
eşkirandin

etymology_text: Ji aşkira.

ipa: /ɑːʃkɑːɾˈtɪn/


aşkartin

glosses: Aşkere kirin, xwiyakirin, diyarkirin, berçavkirin, ronkirin, zelalkirin.

glosses: Peyitandin, selmandin, çespandin, îcrekirin, îzbatkirin, nîşan(a tiştekê/î) bûn.

ipa: /ɑːʃkɑːɾˈtɪn/


azirandin

glosses:
Arandin, esebî kirin, cixirandin, şarandin, sîqilandin, halan, tehrîk kirin, lê sor kirin, teşwîq kirin, engizandin, belişandin,
pîj kirin, ajawe kirin, provoke kirin, han dan, fît kirin, xiroşme kirin, cilixandin, lê gur kirin, qehirandin.

glosses: Xeyidandin, sil kirin, qehirandin, zilqitandin, aciz kirin.

forms:
dazirînim (present)
dazirînî (present)
dazirîne (present)
dazirînin (present)
bazirîne (imperative singular)
bazirînin (imperative plural)
azirand (past)
azirand (past)
azirand (past)
azirand (past)
–azirîn– (root present)
–azirand– (root past)
ez dazirînim (indicative present positive)
ez nazirînim (indicative present negative)
min azirand (indicative past positive)
min nazirand (indicative past negative)
tu dazirînî (indicative present positive)
tu nazirînî (indicative present negative)
te azirand (indicative past positive)
te nazirand (indicative past negative)
ew dazirîne (indicative present positive)
ew nazirîne (indicative present negative)
wê/wî azirand (indicative past positive)
wê/wî nazirand (indicative past negative)
em dazirînin (indicative present positive)
em nazirînin (indicative present negative)
me azirand (indicative past positive)
me nazirand (indicative past negative)
hûn dazirînin (indicative present positive)
hûn nazirînin (indicative present negative)
we azirand (indicative past positive)
we nazirand (indicative past negative)
ew dazirînin (indicative present positive)
ew nazirînin (indicative present negative)
wan azirand (indicative past positive)
wan nazirand (indicative past negative)
min dazirand (imperfect positive)
min nedazirand (imperfect negative)
min azirandibû (positive)
min nazirandibû (negative)
te dazirand (imperfect positive)
te nedazirand (imperfect negative)
te azirandibû (positive)
te nazirandibû (negative)
wê/wî dazirand (imperfect positive)
wê/wî nedazirand (imperfect negative)
wê/wî azirandibû (positive)
wê/wî nazirandibû (negative)
me dazirand (imperfect positive)
me nedazirand (imperfect negative)
me azirandibû (positive)
me nazirandibû (negative)
we dazirand (imperfect positive)
we nedazirand (imperfect negative)
we azirandibû (positive)
we nazirandibû (negative)
wan dazirand (imperfect positive)
wan nedazirand (imperfect negative)
wan azirandibû (positive)
wan nazirandibû (negative)
ez ê bazirînim (future positive)
ez ê nazirînim (future negative)
minê azirandibe (future perfect positive)
minê nazirandibe (future perfect negative)
tu yê bazirînî (future positive)
tu yê nazirînî (future negative)
teyê azirandibe (future perfect positive)
teyê nazirandibe (future perfect negative)
ew ê bazirîne (future positive)
ew ê nazirîne (future negative)
wê/wîyê azirandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nazirandibe (future perfect negative)
em ê bazirînin (future positive)
em ê nazirînin (future negative)
meyê azirandibe (future perfect positive)
meyê nazirandibe (future perfect negative)
hûn ê bazirînin (future positive)
hûn ê nazirînin (future negative)
weyê azirandibe (future perfect positive)
weyê nazirandibe (future perfect negative)
ew ê bazirînin (future positive)
ew ê nazirînin (future negative)
wanê azirandibe (future perfect positive)
wanê nazirandibe (future perfect negative)
min azirandiye (perfect positive)
min nazirandiye (perfect negative)
min azirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nazirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te azirandiye (perfect positive)
te nazirandiye (perfect negative)
te azirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nazirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî azirandiye (perfect positive)
wê/wî nazirandiye (perfect negative)
wê/wî azirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nazirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me azirandiye (perfect positive)
me nazirandiye (perfect negative)
me azirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nazirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we azirandiye (perfect positive)
we nazirandiye (perfect negative)
we azirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nazirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan azirandiye (perfect positive)
wan nazirandiye (perfect negative)
wan azirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nazirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bazirînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nazirînim (present subjunctive negative)
(bila) min azirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nazirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bazirînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nazirînî (present subjunctive negative)
(bila) te azirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nazirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bazirîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nazirîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî azirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nazirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bazirînin (present subjunctive positive)
(bila) em nazirînin (present subjunctive negative)
(bila) me azirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nazirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bazirînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nazirînin (present subjunctive negative)
(bila) we azirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nazirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bazirînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nazirînin (present subjunctive negative)
(bila) wan azirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nazirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min baziranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min naziranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min azirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nazirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te baziranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te naziranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te azirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nazirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî baziranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî naziranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî azirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nazirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me baziranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me naziranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me azirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nazirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we baziranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we naziranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we azirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nazirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan baziranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan naziranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan azirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nazirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê baziranda (present conditional positive)
minê naziranda (present conditional negative)
minê azirandibûya (preterite conditional positive)
minê nazirandibûya (preterite conditional negative)
teyê baziranda (present conditional positive)
teyê naziranda (present conditional negative)
teyê azirandibûya (preterite conditional positive)
teyê nazirandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê baziranda (present conditional positive)
wê/wîyê naziranda (present conditional negative)
wê/wîyê azirandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nazirandibûya (preterite conditional negative)
meyê baziranda (present conditional positive)
meyê naziranda (present conditional negative)
meyê azirandibûya (preterite conditional positive)
meyê nazirandibûya (preterite conditional negative)
weyê baziranda (present conditional positive)
weyê naziranda (present conditional negative)
weyê azirandibûya (preterite conditional positive)
weyê nazirandibûya (preterite conditional negative)
wanê baziranda (present conditional positive)
wanê naziranda (present conditional negative)
wanê azirandibûya (preterite conditional positive)
wanê nazirandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bazirîne (imperative present positive)
(tu) nazirîne (imperative present negative)
(hûn) bazirînin (imperative present positive)
(hûn) nazirînin (imperative present negative)
ئازراندن
azrandin

etymology_text: azir (têkildarî agir) + -andin.

ipa: /ɑːzɪɾɑːnˈdɪn/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-azirandin.wav

hyphenation: a·zi·ran·din


azirandin

text: Ez dibêjim di sîstemekê demokrat de, bi taybetî j heke hikûmet ji aliyê miletî ve hilbijartî be, hemî rêkên demokratî bo rawestandina biryarekê yan dana biryarekê rewa ne. Komkirina îmzeyan, xwenîşandan, duristkirina raya giştî, azirandina vî babetî di navgînên ragihandinê de, hemî rêkên demokratî ne û ev bo du tiştan bi kar dihên: yan bo rawestandina pêşniyara biryarekê ku tirsek heye ew bibe biryar, yan jî bo dana biryarekê ku daxwaza xelkekî ye.

ref: Mueyed Teyib, Mueyed Teyib: Heke biryara nehêlana kurmanciyê derket, xelkê me mafê xwenîşandan û manggirtinê heye https://web.archive.org/http://www.nefel.com/articles/article_detail.asp?RubricNr=7&ArticleNr=1447 arşîv, nefel.com, 2006

ipa: /ɑːzɪɾɑːnˈdɪn/


îxanet

glosses:
bêbextî, xayînî, xiniztî, xiyanet,
ziyankirin li dijî welatê xwe yan gelê xwe yan hevalên xwe,
dijî welatê xwe yan gelê xwe yan hevalên xwe alîkariya dijminan kirin

glosses:
bêbextî, bêwefatî, nesadiqî (li gel jina xwe yan mêrê xwe),
têkiliyên zayendî li gel kesekî hebûn tevî ku kesek din jina wî yan mêrê ye

forms: îhanet

etymology_text: Ji erebî خيانة (xiyane[t])

предателство

roman: predatelstvo

предательство

roman: predatelʹstvo

зрада

roman: zrada

προδοσία

roman: prodosía

notes:
îxanet kirin
îxanetkirin
îxanetkirî


îhanet

glosses: biçûkxistin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
îhane
îxanet

etymology_text: Ji erebî اهانة (ihaneᵗ)


bêbextî

glosses:
bêwijdanî, îxanet, xayînî, xiniztî, xiyanet,
ziyankirin li dijî welatê xwe yan gelê xwe yan hevalên xwe,
dijî welatê xwe yan gelê xwe yan hevalên xwe alîkariya dijminan kirin

glosses:
bêwijdanî, îxanet, bêwefatî, nesadiqî (li gel jina xwe yan mêrê xwe),
têkiliyên zayendî li gel kesekî hebûn tevî ku kesek din jina wî yan mêrê ye

forms: بێبهختی

etymology_text: Ji bêbext + -î.

ipa: /beːbɛxˈtiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-bêbextî.wav

hyphenation: bê·bex·tî


xayînî

glosses:
bêbextî, îxanet, xiniztî, xiyanet,
ziyankirin li dijî welatê xwe yan gelê xwe yan hevalên xwe,
dijî welatê xwe yan gelê xwe yan hevalên xwe alîkariya dijminan kirin

forms:
خاینی
xaînî
xaînîtî
xaîntî
xayinî
xayinîtî
xayintî
xayînîtî
xayîntî

etymology_text: Ji xayîn + -î

notes:
xayînî kirin
xayînîkirin
xayînîkirî


pîton

text:
Li Malezyayê pîtonek şeş metre dirêj û 90 kîlo dikişand,mîheka avis daqurtand.
Ji bo mîh jî bizik bû, pîton bi seetan ji cîhê xwe ne lebitî û ji alîyê gundîyan hat dîtin.

ref: Pîtonekî mîhek avis daqurtand, Netkurd.com, 9/2006

text: Li Endonezyayê di zikê marekî pîton ê 7 metre dirêj de cesedê jineke ku li nav zeviyê dixebitî hat dîtin..

ref: Marê 7 metreyî jineke 50 salî ya li zeviyê dixebitî kuşt û daqurtand!, Rudaw.net/kurmanci, 10/2022

etymology_text: Ji latînî python ji yûnaniya kevn Πύθων (Púthōn).

ipa: /piːˈtoːn/

hyphenation: pî·ton


bizik

pos: adj

pos_title: Rengdêr

text:
Li Malezyayê pîtonek şeş metre dirêj û 90 kîlo dikişand, mîheka avis daqurtand.
Ji bo mîh jî bizik bû, pîton bi seetan ji cîhê xwe ne lebitî û ji alîyê gundîyan hat dîtin.

forms:
biziktir (comparative)
herî bizik (superlative)
biziktirîn (superlative)

etymology_text: Ji bi- + zik.


hucre

glosses: malzar, biçûktirîn pirtikên jîndar yên leşî,

text: Nêzîk-i te bû ye emrê me'bûdBeyt û hecer û meqam û hucreSe'y û teleb û tewaf û 'umre

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

glosses: odeya yekkesî, odeya ku tenê têra kesekî dike

forms: hicre


hicre

glosses: koç, koçberî, rev, barkirin, mişextî, derbiderî, penaberî

forms: hîcre

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

һижрәт

roman: hižrät

гі́джра

roman: hídžra

হিজরত

roman: hijrôt

хӏиджрат

roman: hiǯrat

هِجْرَة

roman: hijra

հիջրա

roman: hiǰra

هجرت

roman: hejrat

ჰიჯრა

roman: hiǯra

हिजरत

roman: hijrat

헤지라

roman: hejira

хиџра

roman: hidžra

ھىجرەت

roman: hijret

هجرت

roman: heǰrát

хи́джра

roman: xídžra

ге́джра

roman: gédžra

ipa: /hɪd͡ʒˈɾɛ/


hicre

glosses: (hûriktirîn parçeyên jîndar yên leşî) Binêre: hucre


kêç

glosses: pêşûyek hûrik e bi taybetî xwe di nav pûrtê heywanan û porê mirovan de vedişêre û xwîna wan dimêje

forms:
كێچ
kêz

etymology_text: Hevreha soranî kêç, farisî kek, keyk, pehlewî keyk, tacikî kayk ji zimanên îranî. Hêjayî gotinê ye ku navê proto-hindûewropî yê vê heşerê, wek yê gelek heywanên din jî, di zimanên îranî de nemaye û bi peyveke din hatiye guherandin. Hevwateya vê peyvê bi proto-hindûewropî *plusis bû ku sanskrîtî "plusi", lîtwanî blusà, rusî "bloxa", albanî plesht, yûnanî "psulla", latînî pulex, spanî pulga, fransî puce, îtalî pulce, ermenî "lu", îngilîzî flea... jê peyda bûne. Di nav zimanên îranî de ev peyva proto-hindûewropî di peştûyî de wek "vreje" û di yixnî de jî wek "frîgo" hatiye parastin.

аӡ

roman: āʒ

чӏетӏ

roman: č̣eṭ

бөрсә

roman: börsä

ფსიკ

roman: psiḳ

блыха́

roman: blyxá

উপমক্ষিকা

roman: upmôkkhika

кӏид

roman: kʼid

бълха́

roman: bǎlhá

လှေး

roman: hle:

сагал

roman: sagal

ᏣᏑᎦ

roman: tsasuga

ᏧᎦ

roman: tsuga

гызо

roman: gɨzo

гәзо

roman: gəzo

蚤

roman: zǎo

跳蚤

roman: tiàozǎo

虼蚤

roman: gèzǎo

虼蚤

roman: ka-cháu

بُرْغُوث

roman: burḡūṯ

برغوت

roman: barḡūt

լու

roman: lu

کک

roman: kak

کیک

roman: kayk

რწყილი

roman: rc̣q̇ili

पिस्सू

roman: pissū

פַּרְעוֹשׁ

roman: par'ósh

бүргө

roman: bürgö

බලුමැක්කා

roman: balumækkā

벼룩

roman: byeoruk

ໝັດ

roman: mat

მწკირი

roman: mc̣ḳiri

чӏут

roman: č̣ut

болва

roman: bolva

ചെള്ള്

roman: ceḷḷŭ

ᠰᡠᡵᠠᠨ

roman: suran

წყირი

roman: c̣q̇iri

нохой бөөс

roman: nohoj böös

蚤

roman: ぬみ, numi

پیره

roman: pire

كیك

roman: keyk

بۈرگە

roman: bürge

ورږه

roman: wrə́ẓa

блоха́

roman: bloxá

ကျံ

roman: klee

प्लुषि

roman: plúṣi

блъха

roman: blŭxa

блоха

roman: bloxa

бълоха

roman: bŭloxa

ზჷსყ

roman: zəsq̇

чӏуд

roman: č̣ud

தெள்ளு

roman: teḷḷu

செள்ளு

roman: ceḷḷu

தெள்கு

roman: teḷku

борча

roman: borça

ལྗི་བ

roman: lji ba

ចៃ

roman: cay

ដង្កែ

roman: dɑɑdɑngkae

អំបាត

roman: ʼɑmbaat

פֿלוי

roman: floy

ψύλλος

roman: psýllos

ψύλλη

roman: psúllē

ψύλλος

roman: psúllos

ipa: /keːt͡ʃ/


pêşû

glosses: Hin heywanên hûrik yên firok in û xwîna mirovan û heywanên din dimêjin.

forms:
پێشوو
pêşwî
pêşî
kêç
kêz
mêrî
mêş
vizik
mormok
marmarok

etymology_text: Herwiha pêşî, hevrehasoranî پێشوولە (pêşûle), lekî پەخشە (pexşe), farisî پشه (paše).

акәыбры

roman: āḳ°əbrə

𑜐𑜤𑜂𑜫

roman: ñuṅ

ትንኝ

roman: tənñ

ወባ

roman: wäba

মহ

roman: moh

кӏкӏара

roman: ḳ̄ara

серәкәй

roman: seräkäy

кама́р

roman: kamár

маскі́т

roman: maskít

মশা

roman: môśa

мичек

roman: miček

кома́р

roman: komár

ခြင်

roman: hkrang

боргооһон

roman: borgoohon

чуьрк

roman: čürk

ᏙᏌ

roman: dosa

蚊

roman: man¹, man⁴

вынзы

roman: vɨnzɨ

蚊仔

roman: mûn-é

蚊子

roman: wénzi

蛾塞蚊

roman: É sāi wén

風蚊

roman: hŭng-muòng

蠓

roman: báng

蚊仔

roman: báng-á

мранԓыӈын

roman: mranḷyṇyn

мрэнти

roman: mrėnti

بَعُوضَة

roman: baʿūḍa

نَامُوسَة

roman: nāmūsa

ناموس

roman: nāmūs

ناموسة

roman: namusa

بگ

roman: ḅagg

ناموسة

roman: nāmūsa, nāmūse

մոծակ

roman: mocak

մժեղ

roman: mžeġ

ңанмакта

roman: ңanmakta

پشه

roman: paše

મચ્છર

roman: macchar

კოღო

roman: ḳoɣo

ქინქლი

roman: kinkli

मच्छड़

roman: macchaṛ

मशक

roman: maśak

יַתּוּשׁ

roman: yatúsh

כּוֹלְכִית

roman: kolchít

зунгат

roman: zungat

бөкүн

roman: bökün

ನುಸಿಸೊಳ್ಳೆ

roman: nusisoḷḷe

ಸೊಳ್ಳೆ

roman: soḷḷe

чиркей

roman: çirkey

ном

roman: nom

모기

roman: mogi

мичӏак

roman: mič̣ak

ຍຸງ

roman: nyung

ветӏ

roman: veṭ

ᦍᦳᧂ

roman: yung

комарец

roman: komarec

കൊതുക്

roman: kotuk

ᡤᠠᠯᠮᠠᠨ

roman: galman

डास

roman: ḍās

шӹнгӓ

roman: šÿngä

माछर

roman: māchar

сяське

roman: sjasʹke

шумуул

roman: šumuul

дэлэнч

roman: delenč

къогъо

roman: k’oǧo

سیوری سیڭك

roman: sivri siñek

پاشا

roman: pasha

غوماشه

roman: ǧumãša

مياسه

roman: myãsa

مياشه

roman: myãša

маса

roman: masa

москит

roman: moskit

пєԓӈа

roman: pêḷňa

моски́т

roman: moskít

मशक

roman: maśaka

ယုင်း

roman: yúng

пашша

roman: pašša

хомӯшак

roman: xomüšak

கொசு

roman: kocu

உலங்கு

roman: ulaṅku

நுளம்பு

roman: nuḷampu

ஒலுங்கு

roman: oluṅku

சுள்ளான்

roman: cuḷḷāṉ

கொதுகு

roman: kotuku

முஞல்

roman: muñal

மசம்

roman: macam

దోమ

roman: dōma

черки

roman: çerki

озынборын

roman: ozınborın


kontrolant

glosses:
kontrolker, çavdêr, venêr, pişkîner, azmayîşker,
kesa/ê ku tiştekî kontrol dike

etymology_text: Ji kontrol + -ant.


qîl

text: Zeftkêr mîna pilingê ku qîlên xwe di stûyê nêçîra xwe rakiribin, pîsepîs keniyabû...

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 24, ISBN 9786054497010

text: Dewletê qîlên xwe nîşan dan; veger di xeterê de

ref: Netkurd.com, 10/2009

forms: qîle

کەڵبە

roman: kellbe

钩

roman: gōu

клык

roman: klyk

ipa: /qiːl/


qîl

glosses: serişte, serben, delîl, sermijar, serê mesele, serbend, serwerîs, serîs


qîl

pos: prefix

pos_title: Pêşgir

glosses: (Pêşbendika ku ji bo superlatîvkirina rengan tê bikaranîn): Binêre qîl-.


ac

glosses:
qîlên fîlan,
herdu didanên dirêj û tûj yên derve yên fîlan û hin ajelên din

text: Nesrîn û binefşe tewwizandinMawerd direşand-i şûşe'ê 'acCohtê hebeşan bi-terfeti l-'eyn

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms: عاج

etymology_text: Ji erebî عاج (ʿāj).

عاج

roman: ʿāj

ipa: /ɑːd͡ʒ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-ac.wav

hyphenation: ac


ac

audio: LL-Q9292 (aze)-Firuze Nesibli-ac.wav


xiniztî

glosses:
bêbextî, xayîntî, îxanet, xiyanet,
ziyankirin li dijî welatê xwe yan gelê xwe yan hevalên xwe,
dijî welatê xwe yan gelê xwe yan hevalên xwe alîkariya dijminan kirin

forms:
xinizî
xinizîtî

etymology_text: Ji xiniz + -tî.

предателство

roman: predatelstvo

предательство

roman: predatelʹstvo

зрада

roman: zrada

προδοσία

roman: prodosía

notes:
xiniztî kirin
xiniztîkirin
xiniztîkirî


xiyanet

glosses:
bêbextî, îxanet, xiniztî, xayîntî,
ziyankirin li dijî welatê xwe yan gelê xwe yan hevalên xwe,
dijî welatê xwe yan gelê xwe yan hevalên xwe alîkariya dijminan kirin

forms:
خیانهت
xîyanet

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî xayîn

здра́да

roman: zdráda

রাজদ্রোহ

roman: rajdrōh

খেয়ানত

roman: kheẏanôt

измя́на

roman: izmjána

преда́телство

roman: predátelstvo

изда́йство

roman: izdájstvo

изда́йничество

roman: izdájničestvo

叛國罪

roman: pànguózuì

خِيَانَة

roman: ḵiyāna

դավաճանություն

roman: davačanutʻyun

մատնություն

roman: matnutʻyun

ღალატი

roman: ɣalaṭi

विश्वासघात

roman: viśvāsghāt

राज-द्रोह

roman: rāj-droh

ख़ियानत

roman: xiyānat

खियानत

roman: khiyānat

בְּגִידָה \ בגידה

roman: bgidá

чыккынчылык

roman: çıkkınçılık

배신

roman: baesin

배반

roman: baeban

반역죄

roman: banyeokjoe

ການຂາຽຊາດ

roman: kān khāi sāt

предавство

roman: predavstvo

രാജ്യദ്രോഹം

roman: rājyadrōhaṃ

урвалт

roman: urvalt

ساتقۇنلۇق

roman: satqunluq

خيانت

roman: xyānat

сатқындық

roman: satqyndyq

опасыздық

roman: opasyzdyq

госуда́рственная изме́на

roman: gosudárstvennaja izména

госизме́на

roman: gosizména

преда́тельство

roman: predátelʹstvo

изме́на

roman: izména

хиёнат

roman: xiyonat

хоинӣ

roman: xoyinī

ғаддори

roman: ġaddori

துரோகம்

roman: turōkam

การขายชาติ

roman: gaan-kǎai-châat

ద్రోహం

roman: drōhaṃ

хыянәт

roman: xıyanät

غَدّاری

roman: ġaddārī

خِیانَت

roman: xīاnat

зра́да

roman: zráda

держа́вна зра́да

roman: deržávna zráda

держзра́да

roman: deržzráda

ការក្បត់

roman: kaa kbɑt

notes:
xiyanet kirin
xiyanetkirin
xiyanetkirî


tayboksîng

glosses: sporek e mirov bi mistan û pênan û serî li dijberê xwe dide:

text:
Ismet Bozanê me, xortê êzîdî, kurdê pozberan di spora Thaî Boksa navneteweyî de cara duyemîn bû mîr û şampiyonê dinyayê.
Ismet Bozan vê carê di bin ala Kurdistanê de beşdarî galaya Thaî Boksê bû û serê me kurdan li dinyayê bilind kir. Ismet Bozan û xortekî din ê Kurd xelatên herî mezin bi dest xistin û bi pêhn, lotik, cotik, serî û kulman zora dijberên xwe birin.

ref: Lotikxane.com, 9/2006

forms: tayboks

etymology_text: Ji tayî + boksîng.


pispîk

glosses: Amûreke piçûk e ku dema mirov pif dikê dengekî zîz derdixe.

forms:
pispîsk
pîspîsk
pêpîk

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


zayiat

glosses: ziyan, zerer, xesar, xesaret, zayî, windayî, jidestdan

forms:
zaiyat
zaîyat
zayîat

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], pirrjimariya zayî (2)


ajo

glosses:
motîv, motîvasyon, insentîv, palder, hander, teşwîq, ho, hokar, prîm, sebeb, sedem,
tiştê ku mirovî ber bi kirina tiştekî pal dide

text: Bi bikaranîna van çekan re û bi taybet jî bi rêya dejenerasyonê, dînamîzma nava gel pir hêsantir tê tunekirin, gel bê giyan û tevger dimîne û li xwe heyiriye êdî. Tişta di jiyana wan de derdikeve pêş û dibe reng û dengê jiyana wan, ajoyên wan in ku ji giyan û hemû nirx û rengên rastiya dîrokî ya civakê bi dûr in ev ajo. Giyan riziyaye êdî. Lewra dema nirx namîne, pêşî giyan dirize û di giyaneka riziyayî de her cure nexweşîn lê peyda dibe û xwe li der û dora xwe belav dike.

ref: Mahabad Felat Arda Amidakurd.com 7/2014

text: Hezkirin tehn û erk ji ajo ye.

ref: Zana Farqini/Ferhenga Kurdî Tirkî

forms: ajok

etymology_text: Paşvesazî ji ajotin.

ipa: /ɑːˈʒoː/

hyphenation: a·jo


ajo

audio: LL-Q13324 (min)-Mechaenjoyed-ajo.wav

audio: LL-Q13324 (min)-Li Ersha-ajo.wav


sayeq

glosses:
ajovan, şofêr, ajokar,
kesa/ê ku tiştekî/ê diajo (bi taybetî tirimpêlekê)

forms:
saêq
sayêq

водитель

roman: voditelʹ


nadir

glosses:
kêm, kêmpeyda, bêzin, terwende
tiştê ku kêm heye,
mirova/ê ku kêm kes mîna wê / wî (zîrek / jêhatî) hene

text:
ismê hey dav lê veda ye
Nûr e pir nadir wucûd e
Gerçi ewwel nar û dûd e

forms:
nadirî
nadirîtî
nadirtî

etymology_text: Ji erebî نَادِر (nādir).


nadir

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-nadir.wav


baş bûn

forms:
baş dibim (present)
baş dibî (present)
baş dibe (present)
baş dibin (present)
baş bibe (imperative singular)
baş bibin (imperative plural)
baş bûm (past)
baş bûyî (past)
baş bû (past)

etymology_text: Ji baş + bûn.

ipa: /bɑːʃ buːn/


baş kirin

glosses:
qenc kirin, çak kirin, saxlem kirin,
 tiştek berev rewşeka çêtir ve birin

forms:
baş dikim (present)
baş dikî (present)
baş dike (present)
baş dikin (present)
baş bike (imperative singular)
baş bikin (imperative plural)
baş kir (past)
baş kir (past)
baş kir (past)
baş kir (past)
baş –k– (root present)
baş –kir– (root past)
ez baş dikim (indicative present positive)
ez baş nakim (indicative present negative)
min baş kir (indicative past positive)
min baş nekir (indicative past negative)
tu baş dikî (indicative present positive)
tu baş nakî (indicative present negative)
te baş kir (indicative past positive)
te baş nekir (indicative past negative)
ew baş dike (indicative present positive)
ew baş nake (indicative present negative)
wê/wî baş kir (indicative past positive)
wê/wî baş nekir (indicative past negative)
em baş dikin (indicative present positive)
em baş nakin (indicative present negative)
me baş kir (indicative past positive)
me baş nekir (indicative past negative)
hûn baş dikin (indicative present positive)
hûn baş nakin (indicative present negative)
we baş kir (indicative past positive)
we baş nekir (indicative past negative)
ew baş dikin (indicative present positive)
ew baş nakin (indicative present negative)
wan baş kir (indicative past positive)
wan baş nekir (indicative past negative)
min baş dikir (imperfect positive)
min baş nedikir (imperfect negative)
min baş kiribû (positive)
min baş nekiribû (negative)
te baş dikir (imperfect positive)
te baş nedikir (imperfect negative)
te baş kiribû (positive)
te baş nekiribû (negative)
wê/wî baş dikir (imperfect positive)
wê/wî baş nedikir (imperfect negative)
wê/wî baş kiribû (positive)
wê/wî baş nekiribû (negative)
me baş dikir (imperfect positive)
me baş nedikir (imperfect negative)
me baş kiribû (positive)
me baş nekiribû (negative)
we baş dikir (imperfect positive)
we baş nedikir (imperfect negative)
we baş kiribû (positive)
we baş nekiribû (negative)
wan baş dikir (imperfect positive)
wan baş nedikir (imperfect negative)
wan baş kiribû (positive)
wan baş nekiribû (negative)
ez ê baş bikim (future positive)
ez ê baş nekim (future negative)
minê baş kiribe (future perfect positive)
minê baş nekiribe (future perfect negative)
tu yê baş bikî (future positive)
tu yê baş nekî (future negative)
teyê baş kiribe (future perfect positive)
teyê baş nekiribe (future perfect negative)
ew ê baş bike (future positive)
ew ê baş neke (future negative)
wê/wîyê baş kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê baş nekiribe (future perfect negative)
em ê baş bikin (future positive)
em ê baş nekin (future negative)
meyê baş kiribe (future perfect positive)
meyê baş nekiribe (future perfect negative)
hûn ê baş bikin (future positive)
hûn ê baş nekin (future negative)
weyê baş kiribe (future perfect positive)
weyê baş nekiribe (future perfect negative)
ew ê baş bikin (future positive)
ew ê baş nekin (future negative)
wanê baş kiribe (future perfect positive)
wanê baş nekiribe (future perfect negative)
min baş kiriye (perfect positive)
min baş nekiriye (perfect negative)
min baş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min baş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te baş kiriye (perfect positive)
te baş nekiriye (perfect negative)
te baş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te baş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî baş kiriye (perfect positive)
wê/wî baş nekiriye (perfect negative)
wê/wî baş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî baş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me baş kiriye (perfect positive)
me baş nekiriye (perfect negative)
me baş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me baş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we baş kiriye (perfect positive)
we baş nekiriye (perfect negative)
we baş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we baş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan baş kiriye (perfect positive)
wan baş nekiriye (perfect negative)
wan baş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan baş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez baş bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez baş nekim (present subjunctive negative)
(bila) min baş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min baş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu baş bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu baş nekî (present subjunctive negative)
(bila) te baş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te baş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew baş bike (present subjunctive positive)
(bila) ew baş neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî baş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî baş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em baş bikin (present subjunctive positive)
(bila) em baş nekin (present subjunctive negative)
(bila) me baş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me baş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn baş bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn baş nekin (present subjunctive negative)
(bila) we baş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we baş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew baş bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew baş nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan baş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan baş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min baş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min baş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min baş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min baş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te baş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te baş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te baş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te baş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî baş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî baş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî baş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî baş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me baş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me baş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me baş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me baş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we baş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we baş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we baş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we baş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan baş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan baş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan baş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan baş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê baş bikira (present conditional positive)
minê baş nekira (present conditional negative)
minê baş kiribûya (preterite conditional positive)
minê baş nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê baş bikira (present conditional positive)
teyê baş nekira (present conditional negative)
teyê baş kiribûya (preterite conditional positive)
teyê baş nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê baş bikira (present conditional positive)
wê/wîyê baş nekira (present conditional negative)
wê/wîyê baş kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê baş nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê baş bikira (present conditional positive)
meyê baş nekira (present conditional negative)
meyê baş kiribûya (preterite conditional positive)
meyê baş nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê baş bikira (present conditional positive)
weyê baş nekira (present conditional negative)
weyê baş kiribûya (preterite conditional positive)
weyê baş nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê baş bikira (present conditional positive)
wanê baş nekira (present conditional negative)
wanê baş kiribûya (preterite conditional positive)
wanê baş nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) baş bike (imperative present positive)
(tu) baş neke (imperative present negative)
(hûn) baş bikin (imperative present positive)
(hûn) baş nekin (imperative present negative)
باش کرن

etymology_text: Ji baş + kirin.

ipa: /bɑːʃ kɪˈɾɪn/


başbûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: باشبوون

ipa: /bɑːʃˈbuːn/

hyphenation: baş·bûn


başkirin

ipa: /bɑːʃkɪˈɾɪn/

hyphenation: baş·ki·rin


başkirî

forms:
başkirîtir (comparative)
herî başkirî (superlative)
başkirîtirîn (superlative)

etymology_text: Ji baş + kirî.


êvarbaş

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses:
silava êvarê,
silava ku mirov ji kesekî re dibêje dema ku wê / wî êvarê dibîne yan xatir jê dixwaze

forms:
êvar baş
rojbaş
spêdebaş
şevbaş

etymology_text: Ji êvar + baş.

добрый вечер

roman: dobryj večer

добрий вечір

roman: dobryj večir


rojbaş

pos: intj

pos_title: Baneşan

glosses:
silava rojê,
silava ku mirov ji kesekî re dibêje dema ku bi roj wê / wî dibîne yan xatir jê dixwaze
 (li demên din jî dikare bê bikaranîn, bi taybetî li spêdeyan)

forms:
roj baş
êvarbaş
spêdebaş
şevbaş

etymology_text: Ji roj + baş.

добрый день

roman: dobryj denʹ

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-rojbaş.wav


rûqayim

glosses:
bêşerm, bêfedî, bêfihêt, zirrşerm, şermneker, rûmelext, rûhişk, rûşûştî, rûçelaq, bêar, nixay,
 kesa/ê ku qet ji xwe şerm nake

forms:
rûqayimtir (comparative)
herî rûqayim (superlative)
rûqayimtirîn (superlative)
rîqahîm
rîqaîm
rîqayim
rîqayîm
rûqahîm
rûqaîm
rûqayîm
rwîqahîm
rwîqaîm
rwîqayim
rwîqayîm

etymology_text: Ji rû + qayim.

impudent#French

roman: impudent

бесстыдный

roman: besstydnyj

наглый

roman: naglyj

резкий

roman: rezkij

нахальный

roman: naxalʹnyj


bêşerm

glosses:
rûqayim, bêfedî, bêfihêt, şermneker, rûmelext, rûhişk, rûşûştî, rûçelaq, bêar, nixay,
kesa/ê ku qet ji xwe şerm nake

forms:
bêşermtir (comparative)
herî bêşerm (superlative)
bêşermtirîn (superlative)
بێشهرم
bêşerim

etymology_text: Ji bê- + şerm.

бессаро́мны

roman: bjessarómny

безсра́мен

roman: bezsrámen

безсъ́вестен

roman: bezsǎ́vesten

無恥

roman: wúchǐ

恬不知恥的

roman: tiánbùzhīchǐ de

不要臉的

roman: bùyàoliǎn de

厚顏無恥的

roman: hòuyánwúchǐ de

وَقِح

roman: waqiḥ

صَفِيق

roman: ṣafīq

صَارِخ

roman: ṣāriḵ

وَقَاح

roman: waqāḥ

بجح

roman: begeḥ

անամոթ

roman: anamotʻ

بیشرم

roman: bi-šarm

ურცხვი

roman: urcxvi

უსირცხვილო

roman: usircxvilo

बेशर्म

roman: beśarma

חֲסַר בּוּשָׁה

roman: ḥasar bushah

уятсыз

roman: uyatsız

뻔뻔하다

roman: ppeonppeonhada

뻔뻔스럽다

roman: ppeonppeonseureopda

몰염치하다

roman: moryeomchihada

бесрамен

roman: besramen

بې شرمه

roman: be šarma

بدسترګی

roman: badstërgay

ұятсыз

roman: ūätsyz

бессты́дный

roman: besstýdnyj

бессты́жий

roman: besstýžij

беззасте́нчивый

roman: bezzasténčivyj

беспардо́нный

roman: bespardónnyj

ни́зкий

roman: nízkij

позо́рный

roman: pozórnyj

бессо́вестный

roman: bessóvestnyj

бешарм

roman: bešarm

ไร้ยางอาย

roman: rái-yaang-aai

หน้าไม่อาย

roman: nâa-mâi-aai

หน้าด้าน

roman: nâa-dâan

หน้าหนา

roman: nâa-nǎa

بے شرم

roman: be-śarm

безсоро́мний

roman: bezsorómnyj

безсти́дний

roman: bezstýdnyj

безсоромі́тний

roman: bezsoromítnyj

ξεδιάντροπος

roman: xediántropos

ἀναίσχυντος

roman: anaískhuntos

ἀναιδής

roman: anaidḗs


siza dan

glosses:
ceza kirin, iqobe kirin, ezyet dan, ji ber kirina karekê nedirist ceza kirin
 danana mercên an jî kiriyarên bi zehmet li bera mirovî ji ber kirina xeletiyê an jî karek neqanûnî

forms: سزا دان

etymology_text: Ji siza + dan.

ipa: /sɪˈzɑː dɑːn/

hyphenation: si·za dan


cerîme

glosses: Kirina ku li gor qanûnê divê nehata kirin lê hatiye kirin.

glosses: Diravê ku divê kesa/ê tawanbar bide kesa/ê ziyanlêbûyî.

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].


tezmînat

glosses: xeramet^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
tazmînat
tezmînet
temînat

etymology_text: Ji erebî تَضْمِينات (taḍmīnāt). (?)


cirm

glosses:
tawan, sûç, binas, guneh,
 kiriyara kesek dike ku ya xelet û dijî qanûnê be

glosses:
cerîme, ceza, siza, qerebû,
 diravê ku divê kesa/ê tawanbar bide li şûna tawanek an jî xeletiyek

forms:
جرم
cirim
curim
curum
cirmkar
temînat

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

hyphenation: cirm


cirm dan

etymology_text: Ji cirm + dan.


cirm kirin

forms:
cirm dikim (present)
cirm dikî (present)
cirm dike (present)
cirm dikin (present)
cirm bike (imperative singular)
cirm bikin (imperative plural)
cirm kir (past)
cirm kir (past)
cirm kir (past)
cirm kir (past)
cirm –k– (root present)
cirm –kir– (root past)
ez cirm dikim (indicative present positive)
ez cirm nakim (indicative present negative)
min cirm kir (indicative past positive)
min cirm nekir (indicative past negative)
tu cirm dikî (indicative present positive)
tu cirm nakî (indicative present negative)
te cirm kir (indicative past positive)
te cirm nekir (indicative past negative)
ew cirm dike (indicative present positive)
ew cirm nake (indicative present negative)
wê/wî cirm kir (indicative past positive)
wê/wî cirm nekir (indicative past negative)
em cirm dikin (indicative present positive)
em cirm nakin (indicative present negative)
me cirm kir (indicative past positive)
me cirm nekir (indicative past negative)
hûn cirm dikin (indicative present positive)
hûn cirm nakin (indicative present negative)
we cirm kir (indicative past positive)
we cirm nekir (indicative past negative)
ew cirm dikin (indicative present positive)
ew cirm nakin (indicative present negative)
wan cirm kir (indicative past positive)
wan cirm nekir (indicative past negative)
min cirm dikir (imperfect positive)
min cirm nedikir (imperfect negative)
min cirm kiribû (positive)
min cirm nekiribû (negative)
te cirm dikir (imperfect positive)
te cirm nedikir (imperfect negative)
te cirm kiribû (positive)
te cirm nekiribû (negative)
wê/wî cirm dikir (imperfect positive)
wê/wî cirm nedikir (imperfect negative)
wê/wî cirm kiribû (positive)
wê/wî cirm nekiribû (negative)
me cirm dikir (imperfect positive)
me cirm nedikir (imperfect negative)
me cirm kiribû (positive)
me cirm nekiribû (negative)
we cirm dikir (imperfect positive)
we cirm nedikir (imperfect negative)
we cirm kiribû (positive)
we cirm nekiribû (negative)
wan cirm dikir (imperfect positive)
wan cirm nedikir (imperfect negative)
wan cirm kiribû (positive)
wan cirm nekiribû (negative)
ez ê cirm bikim (future positive)
ez ê cirm nekim (future negative)
minê cirm kiribe (future perfect positive)
minê cirm nekiribe (future perfect negative)
tu yê cirm bikî (future positive)
tu yê cirm nekî (future negative)
teyê cirm kiribe (future perfect positive)
teyê cirm nekiribe (future perfect negative)
ew ê cirm bike (future positive)
ew ê cirm neke (future negative)
wê/wîyê cirm kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê cirm nekiribe (future perfect negative)
em ê cirm bikin (future positive)
em ê cirm nekin (future negative)
meyê cirm kiribe (future perfect positive)
meyê cirm nekiribe (future perfect negative)
hûn ê cirm bikin (future positive)
hûn ê cirm nekin (future negative)
weyê cirm kiribe (future perfect positive)
weyê cirm nekiribe (future perfect negative)
ew ê cirm bikin (future positive)
ew ê cirm nekin (future negative)
wanê cirm kiribe (future perfect positive)
wanê cirm nekiribe (future perfect negative)
min cirm kiriye (perfect positive)
min cirm nekiriye (perfect negative)
min cirm kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min cirm nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te cirm kiriye (perfect positive)
te cirm nekiriye (perfect negative)
te cirm kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te cirm nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî cirm kiriye (perfect positive)
wê/wî cirm nekiriye (perfect negative)
wê/wî cirm kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî cirm nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me cirm kiriye (perfect positive)
me cirm nekiriye (perfect negative)
me cirm kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me cirm nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we cirm kiriye (perfect positive)
we cirm nekiriye (perfect negative)
we cirm kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we cirm nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan cirm kiriye (perfect positive)
wan cirm nekiriye (perfect negative)
wan cirm kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan cirm nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez cirm bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez cirm nekim (present subjunctive negative)
(bila) min cirm kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min cirm nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu cirm bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu cirm nekî (present subjunctive negative)
(bila) te cirm kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te cirm nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew cirm bike (present subjunctive positive)
(bila) ew cirm neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî cirm kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî cirm nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em cirm bikin (present subjunctive positive)
(bila) em cirm nekin (present subjunctive negative)
(bila) me cirm kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me cirm nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn cirm bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn cirm nekin (present subjunctive negative)
(bila) we cirm kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we cirm nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew cirm bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew cirm nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan cirm kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan cirm nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min cirm bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min cirm nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min cirm kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min cirm nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te cirm bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te cirm nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te cirm kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te cirm nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî cirm bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî cirm nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî cirm kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî cirm nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me cirm bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me cirm nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me cirm kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me cirm nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we cirm bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we cirm nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we cirm kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we cirm nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan cirm bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan cirm nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan cirm kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan cirm nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê cirm bikira (present conditional positive)
minê cirm nekira (present conditional negative)
minê cirm kiribûya (preterite conditional positive)
minê cirm nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê cirm bikira (present conditional positive)
teyê cirm nekira (present conditional negative)
teyê cirm kiribûya (preterite conditional positive)
teyê cirm nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê cirm bikira (present conditional positive)
wê/wîyê cirm nekira (present conditional negative)
wê/wîyê cirm kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê cirm nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê cirm bikira (present conditional positive)
meyê cirm nekira (present conditional negative)
meyê cirm kiribûya (preterite conditional positive)
meyê cirm nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê cirm bikira (present conditional positive)
weyê cirm nekira (present conditional negative)
weyê cirm kiribûya (preterite conditional positive)
weyê cirm nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê cirm bikira (present conditional positive)
wanê cirm nekira (present conditional negative)
wanê cirm kiribûya (preterite conditional positive)
wanê cirm nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) cirm bike (imperative present positive)
(tu) cirm neke (imperative present negative)
(hûn) cirm bikin (imperative present positive)
(hûn) cirm nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji cirm + kirin.

ipa: /d͡ʒɪɾm kɪˈɾɪn/


temînat

glosses:
bîm, sîgorta, misogerî,
peyman di navbera du kesan de ku ziyan gihişt malê yekî yê din dê tezmînatê bidiyê

glosses: garantî, soza ku eger tiştê hatiye firotin xirab bibe dê alî firoşkarê wî ve bêt tezmînatkirin

glosses: piştrastî, misogerî, ewlehî, ewlekarî, tenahî, temînbûn yan temînkirin

forms: teimînat

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî temîn

осигуряване

roman: osigurjavane

보험

roman: boheom

страховка

roman: straxovka

страховой

roman: straxovoj

страхование

roman: straxovanije

страхування

roman: straxuvannja

страховий

roman: straxovyj

гарантія

roman: harantija

ασφάλιση

roman: asfálisi

ασφάλεια

roman: asfáleia

ipa: /tɛmiːˈnɑːt/

hyphenation: te·mî·nat

notes:
temînat kirin
temînat dan
temînatkirin
temînatdan
temînatkirî


temînat kirin

forms:
temînat dikim (present)
temînat dikî (present)
temînat dike (present)
temînat dikin (present)
temînat bike (imperative singular)
temînat bikin (imperative plural)
temînat kir (past)
temînat kir (past)
temînat kir (past)
temînat kir (past)
temînat –k– (root present)
temînat –kir– (root past)
ez temînat dikim (indicative present positive)
ez temînat nakim (indicative present negative)
min temînat kir (indicative past positive)
min temînat nekir (indicative past negative)
tu temînat dikî (indicative present positive)
tu temînat nakî (indicative present negative)
te temînat kir (indicative past positive)
te temînat nekir (indicative past negative)
ew temînat dike (indicative present positive)
ew temînat nake (indicative present negative)
wê/wî temînat kir (indicative past positive)
wê/wî temînat nekir (indicative past negative)
em temînat dikin (indicative present positive)
em temînat nakin (indicative present negative)
me temînat kir (indicative past positive)
me temînat nekir (indicative past negative)
hûn temînat dikin (indicative present positive)
hûn temînat nakin (indicative present negative)
we temînat kir (indicative past positive)
we temînat nekir (indicative past negative)
ew temînat dikin (indicative present positive)
ew temînat nakin (indicative present negative)
wan temînat kir (indicative past positive)
wan temînat nekir (indicative past negative)
min temînat dikir (imperfect positive)
min temînat nedikir (imperfect negative)
min temînat kiribû (positive)
min temînat nekiribû (negative)
te temînat dikir (imperfect positive)
te temînat nedikir (imperfect negative)
te temînat kiribû (positive)
te temînat nekiribû (negative)
wê/wî temînat dikir (imperfect positive)
wê/wî temînat nedikir (imperfect negative)
wê/wî temînat kiribû (positive)
wê/wî temînat nekiribû (negative)
me temînat dikir (imperfect positive)
me temînat nedikir (imperfect negative)
me temînat kiribû (positive)
me temînat nekiribû (negative)
we temînat dikir (imperfect positive)
we temînat nedikir (imperfect negative)
we temînat kiribû (positive)
we temînat nekiribû (negative)
wan temînat dikir (imperfect positive)
wan temînat nedikir (imperfect negative)
wan temînat kiribû (positive)
wan temînat nekiribû (negative)
ez ê temînat bikim (future positive)
ez ê temînat nekim (future negative)
minê temînat kiribe (future perfect positive)
minê temînat nekiribe (future perfect negative)
tu yê temînat bikî (future positive)
tu yê temînat nekî (future negative)
teyê temînat kiribe (future perfect positive)
teyê temînat nekiribe (future perfect negative)
ew ê temînat bike (future positive)
ew ê temînat neke (future negative)
wê/wîyê temînat kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê temînat nekiribe (future perfect negative)
em ê temînat bikin (future positive)
em ê temînat nekin (future negative)
meyê temînat kiribe (future perfect positive)
meyê temînat nekiribe (future perfect negative)
hûn ê temînat bikin (future positive)
hûn ê temînat nekin (future negative)
weyê temînat kiribe (future perfect positive)
weyê temînat nekiribe (future perfect negative)
ew ê temînat bikin (future positive)
ew ê temînat nekin (future negative)
wanê temînat kiribe (future perfect positive)
wanê temînat nekiribe (future perfect negative)
min temînat kiriye (perfect positive)
min temînat nekiriye (perfect negative)
min temînat kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min temînat nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te temînat kiriye (perfect positive)
te temînat nekiriye (perfect negative)
te temînat kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te temînat nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî temînat kiriye (perfect positive)
wê/wî temînat nekiriye (perfect negative)
wê/wî temînat kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî temînat nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me temînat kiriye (perfect positive)
me temînat nekiriye (perfect negative)
me temînat kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me temînat nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we temînat kiriye (perfect positive)
we temînat nekiriye (perfect negative)
we temînat kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we temînat nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan temînat kiriye (perfect positive)
wan temînat nekiriye (perfect negative)
wan temînat kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan temînat nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez temînat bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez temînat nekim (present subjunctive negative)
(bila) min temînat kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min temînat nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu temînat bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu temînat nekî (present subjunctive negative)
(bila) te temînat kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te temînat nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew temînat bike (present subjunctive positive)
(bila) ew temînat neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî temînat kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî temînat nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em temînat bikin (present subjunctive positive)
(bila) em temînat nekin (present subjunctive negative)
(bila) me temînat kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me temînat nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn temînat bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn temînat nekin (present subjunctive negative)
(bila) we temînat kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we temînat nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew temînat bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew temînat nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan temînat kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan temînat nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min temînat bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min temînat nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min temînat kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min temînat nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te temînat bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te temînat nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te temînat kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te temînat nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî temînat bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî temînat nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî temînat kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî temînat nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me temînat bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me temînat nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me temînat kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me temînat nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we temînat bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we temînat nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we temînat kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we temînat nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan temînat bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan temînat nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan temînat kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan temînat nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê temînat bikira (present conditional positive)
minê temînat nekira (present conditional negative)
minê temînat kiribûya (preterite conditional positive)
minê temînat nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê temînat bikira (present conditional positive)
teyê temînat nekira (present conditional negative)
teyê temînat kiribûya (preterite conditional positive)
teyê temînat nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê temînat bikira (present conditional positive)
wê/wîyê temînat nekira (present conditional negative)
wê/wîyê temînat kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê temînat nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê temînat bikira (present conditional positive)
meyê temînat nekira (present conditional negative)
meyê temînat kiribûya (preterite conditional positive)
meyê temînat nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê temînat bikira (present conditional positive)
weyê temînat nekira (present conditional negative)
weyê temînat kiribûya (preterite conditional positive)
weyê temînat nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê temînat bikira (present conditional positive)
wanê temînat nekira (present conditional negative)
wanê temînat kiribûya (preterite conditional positive)
wanê temînat nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) temînat bike (imperative present positive)
(tu) temînat neke (imperative present negative)
(hûn) temînat bikin (imperative present positive)
(hûn) temînat nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji temînat + kirin.

ipa: /tɛmiːˈnɑːt kɪˈɾɪn/

hyphenation: te·mî·nat ki·rin


sope

glosses:
argûn, ocax, tifik, bixêrî, bixêrîk şomine,
cihê agir tê de tê hilkirin di xanî ve (bi taybetî ya di dîwarî re)

glosses: kuçk^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
سۆپه
sobe

etymology_text: Ji osmanî صوبا (soba, “sope”), ji mecarî szoba (“ode”), ji almaniya bilind a kevn stuba (“odeya germ, firne”), ji proto-cermeniya rojava *stobu (“sobe, firne, odeya germ”).


sobe

glosses: bi tenê, tek, cihê, cuda, ne li gel kesên yan tiştên din

forms: sope

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


sobe

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: Guhartoyeke sobanî (“gerrîna di avê de bêyî ketina binê avê”).


sobe

glosses: tep, tepa min lê (gotina ku di leyîstika veşartok û wekî wê de tê gotin


agirkolk

glosses:
anteroz,
darikê yan asinkê ku agir pê tê tevdan

forms:
agirkolik
arkolik
arkolk

etymology_text: agir + kolîn - în + -k

ipa: /ɑːɡɪɾˈkoːlk/

hyphenation: a·gir·kolk


asink

glosses: asinek biçûk, parçeyek asinî yan madenek din

forms:
hasink
hesink
darik

etymology_text: Ji asin + -k.

ipa: /ɑːˈsɪŋk/

hyphenation: a·sink


tevdan

glosses: têkvedan, tevlihev kirin, têkil kirin, kirin nav hev

glosses: tevlihev kirin, aloz kirin, serûbin kirin, tarûmar kirin

text: ...ev meseleyeke teybet e, lava dikim tu wê tev nedî.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 15, ISBN 978-605-2246-80-1

forms:
تهڤدان
tev dan

etymology_text: Ji tev + dan.

ipa: /tɛvˈdɑːn/

hyphenation: tev·dan


tevdan

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


kefçik

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kevçî.

ipa: /kɛfˈt͡ʃɪk/

hyphenation: kef·çik


kevçik

ipa: /kɛvˈt͡ʃɪk/

hyphenation: kev·çik


kewçî

ipa: /kɛwˈt͡ʃiː/

hyphenation: kew·çî


kewçik

ipa: /kɛwˈt͡ʃɪk/

hyphenation: kew·çik


kevçî

glosses: Alavek destikdirêj, devpan û kûr e ku mirov pê xwarinê ji sênîkê dibe devê xwe; bi taybetî xwarinên ron

text: Xwarina xwe ji qiraxa firaxê bixwin, kevçiyê xwe mavêjin serê firaxê.

ref: Hawar, Hedsîsên Cenabê Pêxember, Kamuran Bedîrxan, Nûdem, hj. 43, 1932-1933

text: Kevçî kevçî avê lêkini li destê bûkê, berî zavê kin. Mala zavê wer kort e; Van mizrîban şort û şort in. Bûkê megrî, zava xort e.

ref: Hawar, Hilbîna çiran, Tawûsparez, Nûdem, hj. 52, 1932-1933

text: Hevris bi piranî devî ne, lê carina jî dibin dar... Meriv ji darên wan kêrika rûn, hesk, çoçik, kevçî û tiştên weha çêdike.

ref: Komxebat, Ansîklopediya Zarokan, APEC, 2004, ISBN 91-89675-32-0

text: Wekî tu zanî ku bizineke min jî tune, nexwe tu çima bi kevçî mast dixwî!?

ref: Fewaz Evdê, Hindik û Rindik https://web.archive.org/https://xwebun.org/hindik-u-rindik-2 arşîv, xwebun.org, 25.08.2020

text: Emr weke pelê daran xwe li tunebûnan pêça, kevçiyên gund û cîranan li dawetên cin û periyan.

ref: Yildiz Çakar, Bihar xweş e di gulanê de, xew xweş e di paxila yarê de https://web.archive.org/https://xwebun.org/bihar-xwes-e-di-gulane-de-xew-xwes-e-di-paxila-yare-de arşîv, xwebun.org, 16.03.2020

text: Dozerê kevçiyê xwe da bin axê û rakir.

forms:
kefçik
kevçik
kefçî
kevçi
kewçik
kewçî

etymology_text: Hevreha soranî کەوچک (kewçik), kirmanşanî kemçig, zazakî kewçike, koçike, farisiya navîn kefçeg/kefç, sogdî kefçê/kepçê, farisî كفچه (kefçê) û چمچه (çemçê), belûçî چمچہ (çemçe), avestayî kefe-, sanskrîtî चमस (çemese), hemû ji proto-îranî

мхӏа́чӏва

roman: mḥā́č̣̍vā

амҳаҵә

roman: āmḥāc̣°

джэмышх

roman: ǯ̍ăməšx

калбак

roman: kalbak

кожык

roman: kožïk

ⵜⴰⵖⵏⵊⴰⵡⵜ

roman: taɣnjawt

ማንካ

roman: manka

ܬܲܪܘܵܕܵܐ

roman: tarwādā

ܟ̰ܲܡܟ̰ܵܐ

roman: čamčā

ܬܪܘܕܐ

roman: tarwāḏā

চামুচ

roman: samus

гъуд

roman: ġud

бугъун

roman: buġun

パラパスイ

roman: parapasuy

ҡалаҡ

roman: qalaq

ჺაბიკ

roman: ʿabiḳ

лы́жка

roman: lýžka

چمچہ

roman: camca

চামচ

roman: camôc

лъжи́ца

roman: lǎžíca

ဇွန်း

roman: jwan:

ཐུར་མ

roman: thur ma

ӏайг

roman: ʿajg

ᎠᏗᏙᏗ

roman: adidodi

匙羹

roman: ci⁴ gang¹

調羹

roman: tiu⁴ gang¹

фәзы

roman: fəzɨ

фәфәзы

roman: fəfəzɨ

фәфәр

roman: fəfər

匙子

roman: chízi

湯匙

roman: tāngchí

調羹

roman: tiáogēng

匙

roman: chí

勺子

roman: sháozi

湯匙

roman: thng-sî

匙仔

roman: sî-á

вонны

roman: vonny

рилӄунэӈ

roman: rilqunėṇ

луоску

roman: luosku

مِلْعَقَة

roman: milʿaqa

خَاشُوقَة

roman: ḵāšūga

معلقة

roman: maʿláʾa

ملعقة

roman: milʿaga

خَاشُوقَة

roman: ḵāšūqa, ḵāšūga, ḵāšōga

كاشيك

roman: kāšīk

معلقة

roman: mʿalqa

عشقة

roman: ʿašqa

ملعقة

roman: milʿiga

خَاشُوقَة

roman: ḵāšūʾa

خَاشُوقَة

roman: ḵāšūqa, ḵāšūga

مغرفة

roman: mḡarfa

գդալ

roman: gdal

пенч

roman: penč

قاشق

roman: qâšoq, qâšeq

چمچه

roman: čamče, čomče

ચમચો

roman: camco

ચમચી

roman: camcī

კოვზი

roman: ḳovzi

चम्मच

roman: cammac

चम्चा

roman: camcā

चमस

roman: camas

दर्वि

roman: darvi

दर्वी

roman: darvī

כַּף

roman: kaf

ӏаг

roman: ʿag

лошкӏэ

roman: lošč̣̍ă

ухр

roman: uxr

ಚಮಚ

roman: camaca

къашыкъ

roman: qaşıq

кашык

roman: kaşık

හැන්ද

roman: hænda

пань

roman: panʹ

숟가락

roman: sutgarak

스푼

roman: seupun

ບ່ວງ

roman: būang

კუზი

roman: ḳuzi

ла́жица

roman: lážica

സ്പൂണ്

roman: spūṇ

കരണ്ടി

roman: karaṇṭi

തവി

roman: tavi

کچه

roman: kače

კიზი

roman: ḳizi

куцю

roman: kucju

халбага

roman: halbaga

ဇန်

roman: còn

ଚାମଚ

roman: camôcô

уидыг

roman: widyg

قوشۇق

roman: qoshuq

کاچوغه

roman: kāčúǧa

қасық

roman: qasyq


têkvedan

glosses: tevdan, tevlihev kirin, têkil kirin, kirin nav hev

forms: تێکڤەدان

ipa: /teːkvɛˈdɑːn/

hyphenation: têk·ve·dan


têkvedan

forms: têwerdan

etymology_text: Ji têk + vedan.


têk vedan

glosses: tevdan, tevlihev kirin, têkil kirin, kirin nav hev, zivirandin ji bo têkil bûnê

forms: تێک ڤەدان

ipa: /teːk vɛˈdɑːn/

hyphenation: têk ve·dan


têk

text: Wer ji 'eksa xemriyan qewsê qezeh dit yasemînDê gul û reyhan bibarin têk û têk gulzar-i bitŞem'-i dê can dit ji şewqê bête ber subhê nefes

etymology_text: Ji di + êk.

notes:
têk birin
têk çûn
têk dan
têkçûn
têkdan
têkbirin
têkçûyî
têkbirî


pêk

text: Hemû pêk ve rabûn.

text: Wê diçîn wek teyr-i vêk raBehsê zulfa yarê pêk raBorê 'işqê pir fira ye

text: Binemala me û ya wan ne pêk in.

etymology_text: Ji bi + yek (2).

ipa: /peːk/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-pêk.wav

hyphenation: pêk


pêk

text: ...ew jî zen kir ku ew şûşe av e. Pêkê xwe bi jor ve hilanî.

ref: Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, 2022 ["1857"], r. 44


jêk

text: Dil şubhetê ayîne bit'işq û cemal jêk zêde bitXal eswed û dêm qible bit

glosses: jev^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: ژێک

etymology_text: ji + yek (2)

hyphenation: jêk


lêk

text: Nêrgizên sergiran hilîn carekDu qiran lêk beraber keTu bimeş kok bi ser derê qesrê

etymology_text: li + yek (2)

hyphenation: lêk


hop

text: Hop! Hop! Ji vir û pêde qedexe ye Ehmedo!

ref: Di karîkatorekê de Neteweyên Yekbûyî ji Mehmûd Ehmedînejadê serokkomarê Îranê re, Lotikxane.com, 9/2006

forms:
hilo
hilon


hop

glosses: baz dan, lîtik vedan, tezandin, kurterêbarî kirin

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-hop.wav


hop

text: Hop gelenler var.

text: Hop hop çocuğa basacaksın.

text: Hop diye kendini suya attı.


hilo

glosses: hicûm!, haydê,deha êrîş kin,hilo hilo kirin hurra hurra,allah allah gotin rabon ji pêrve, xwe amade kirin bo çûnê

text:
Hulo ey seyidê alem hulo ey mefxerê Adem
Ji rewdê rabibî xatem ji nav wê merqeda enwer

ref: Mela Hisênê Bateyî

glosses: rabe!, rabon ji pêrve, xwe amade kirin bo çûnê

ipa: /hɪˈloː/

hyphenation: hi·lo


hilo

glosses: (firrindeyek gir û dirrinde) Binere: eylo


hilon

text:
Hilon gelo mitî bes e
Bêhinvedan ne bo me ye

ref: Sebriye Hekarî:Hilon Gelo, Nûdem, Hj. 15, 1995, r.75

ipa: /hɪˈloːn/


firikandin

glosses:
perixandin, gemirandin, hewirandin, merisandin, mist dan, masaj kirin, firidandin, surandin,
livandina kefên destan li ser leşî (bi taybetî li ser piştê) bi armanca nerm- û rehetkirinê

glosses: mistdan^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
difirikînim (present)
difirikînî (present)
difirikîne (present)
difirikînin (present)
bifirikîne (imperative singular)
bifirikînin (imperative plural)
firikand (past)
firikand (past)
firikand (past)
firikand (past)
–firikîn– (root present)
–firikand– (root past)
ez difirikînim (indicative present positive)
ez nafirikînim (indicative present negative)
min firikand (indicative past positive)
min nefirikand (indicative past negative)
tu difirikînî (indicative present positive)
tu nafirikînî (indicative present negative)
te firikand (indicative past positive)
te nefirikand (indicative past negative)
ew difirikîne (indicative present positive)
ew nafirikîne (indicative present negative)
wê/wî firikand (indicative past positive)
wê/wî nefirikand (indicative past negative)
em difirikînin (indicative present positive)
em nafirikînin (indicative present negative)
me firikand (indicative past positive)
me nefirikand (indicative past negative)
hûn difirikînin (indicative present positive)
hûn nafirikînin (indicative present negative)
we firikand (indicative past positive)
we nefirikand (indicative past negative)
ew difirikînin (indicative present positive)
ew nafirikînin (indicative present negative)
wan firikand (indicative past positive)
wan nefirikand (indicative past negative)
min difirikand (imperfect positive)
min nedifirikand (imperfect negative)
min firikandibû (positive)
min nefirikandibû (negative)
te difirikand (imperfect positive)
te nedifirikand (imperfect negative)
te firikandibû (positive)
te nefirikandibû (negative)
wê/wî difirikand (imperfect positive)
wê/wî nedifirikand (imperfect negative)
wê/wî firikandibû (positive)
wê/wî nefirikandibû (negative)
me difirikand (imperfect positive)
me nedifirikand (imperfect negative)
me firikandibû (positive)
me nefirikandibû (negative)
we difirikand (imperfect positive)
we nedifirikand (imperfect negative)
we firikandibû (positive)
we nefirikandibû (negative)
wan difirikand (imperfect positive)
wan nedifirikand (imperfect negative)
wan firikandibû (positive)
wan nefirikandibû (negative)
ez ê bifirikînim (future positive)
ez ê nefirikînim (future negative)
minê firikandibe (future perfect positive)
minê nefirikandibe (future perfect negative)
tu yê bifirikînî (future positive)
tu yê nefirikînî (future negative)
teyê firikandibe (future perfect positive)
teyê nefirikandibe (future perfect negative)
ew ê bifirikîne (future positive)
ew ê nefirikîne (future negative)
wê/wîyê firikandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nefirikandibe (future perfect negative)
em ê bifirikînin (future positive)
em ê nefirikînin (future negative)
meyê firikandibe (future perfect positive)
meyê nefirikandibe (future perfect negative)
hûn ê bifirikînin (future positive)
hûn ê nefirikînin (future negative)
weyê firikandibe (future perfect positive)
weyê nefirikandibe (future perfect negative)
ew ê bifirikînin (future positive)
ew ê nefirikînin (future negative)
wanê firikandibe (future perfect positive)
wanê nefirikandibe (future perfect negative)
min firikandiye (perfect positive)
min nefirikandiye (perfect negative)
min firikandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nefirikandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te firikandiye (perfect positive)
te nefirikandiye (perfect negative)
te firikandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nefirikandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî firikandiye (perfect positive)
wê/wî nefirikandiye (perfect negative)
wê/wî firikandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nefirikandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me firikandiye (perfect positive)
me nefirikandiye (perfect negative)
me firikandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nefirikandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we firikandiye (perfect positive)
we nefirikandiye (perfect negative)
we firikandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nefirikandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan firikandiye (perfect positive)
wan nefirikandiye (perfect negative)
wan firikandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nefirikandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bifirikînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nefirikînim (present subjunctive negative)
(bila) min firikandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nefirikandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bifirikînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nefirikînî (present subjunctive negative)
(bila) te firikandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nefirikandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bifirikîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nefirikîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî firikandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nefirikandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bifirikînin (present subjunctive positive)
(bila) em nefirikînin (present subjunctive negative)
(bila) me firikandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nefirikandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bifirikînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nefirikînin (present subjunctive negative)
(bila) we firikandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nefirikandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bifirikînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nefirikînin (present subjunctive negative)
(bila) wan firikandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nefirikandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bifirikanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nefirikanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min firikandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nefirikandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bifirikanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nefirikanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te firikandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nefirikandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bifirikanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nefirikanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî firikandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nefirikandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bifirikanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nefirikanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me firikandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nefirikandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bifirikanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nefirikanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we firikandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nefirikandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bifirikanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nefirikanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan firikandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nefirikandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bifirikanda (present conditional positive)
minê nefirikanda (present conditional negative)
minê firikandibûya (preterite conditional positive)
minê nefirikandibûya (preterite conditional negative)
teyê bifirikanda (present conditional positive)
teyê nefirikanda (present conditional negative)
teyê firikandibûya (preterite conditional positive)
teyê nefirikandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bifirikanda (present conditional positive)
wê/wîyê nefirikanda (present conditional negative)
wê/wîyê firikandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nefirikandibûya (preterite conditional negative)
meyê bifirikanda (present conditional positive)
meyê nefirikanda (present conditional negative)
meyê firikandibûya (preterite conditional positive)
meyê nefirikandibûya (preterite conditional negative)
weyê bifirikanda (present conditional positive)
weyê nefirikanda (present conditional negative)
weyê firikandibûya (preterite conditional positive)
weyê nefirikandibûya (preterite conditional negative)
wanê bifirikanda (present conditional positive)
wanê nefirikanda (present conditional negative)
wanê firikandibûya (preterite conditional positive)
wanê nefirikandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bifirikîne (imperative present positive)
(tu) nefirikîne (imperative present negative)
(hûn) bifirikînin (imperative present positive)
(hûn) nefirikînin (imperative present negative)
فرکاندن
firkandin

ipa: /fɪɾɪkɑːnˈdɪn/

hyphenation: fi·ri·kan·din


firikandin

ipa: /fɪɾɪkɑːnˈdɪn/


perixandin

glosses:
gemirandin, hewirandin, firikandin, merisandin, mist dan, masaj kirin, firidandin, surandin,
livandina kefên destan li ser leşî (bi taybetî li ser piştê) bi armanca nerm- û rehetkirinê

text: Êvar ji nişkê ve ketibû û şevreşê xwe li ser wan carnan perixandibû.

ref: Biyanî, Albert Camus, Weşanên Nûdem

glosses: mistdan, rapelandin, masaj kirin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
diperixînim (present)
diperixînî (present)
diperixîne (present)
diperixînin (present)
biperixîne (imperative singular)
biperixînin (imperative plural)
perixand (past)
perixand (past)
perixand (past)
perixand (past)
–perixîn– (root present)
–perixand– (root past)
ez diperixînim (indicative present positive)
ez naperixînim (indicative present negative)
min perixand (indicative past positive)
min neperixand (indicative past negative)
tu diperixînî (indicative present positive)
tu naperixînî (indicative present negative)
te perixand (indicative past positive)
te neperixand (indicative past negative)
ew diperixîne (indicative present positive)
ew naperixîne (indicative present negative)
wê/wî perixand (indicative past positive)
wê/wî neperixand (indicative past negative)
em diperixînin (indicative present positive)
em naperixînin (indicative present negative)
me perixand (indicative past positive)
me neperixand (indicative past negative)
hûn diperixînin (indicative present positive)
hûn naperixînin (indicative present negative)
we perixand (indicative past positive)
we neperixand (indicative past negative)
ew diperixînin (indicative present positive)
ew naperixînin (indicative present negative)
wan perixand (indicative past positive)
wan neperixand (indicative past negative)
min diperixand (imperfect positive)
min nediperixand (imperfect negative)
min perixandibû (positive)
min neperixandibû (negative)
te diperixand (imperfect positive)
te nediperixand (imperfect negative)
te perixandibû (positive)
te neperixandibû (negative)
wê/wî diperixand (imperfect positive)
wê/wî nediperixand (imperfect negative)
wê/wî perixandibû (positive)
wê/wî neperixandibû (negative)
me diperixand (imperfect positive)
me nediperixand (imperfect negative)
me perixandibû (positive)
me neperixandibû (negative)
we diperixand (imperfect positive)
we nediperixand (imperfect negative)
we perixandibû (positive)
we neperixandibû (negative)
wan diperixand (imperfect positive)
wan nediperixand (imperfect negative)
wan perixandibû (positive)
wan neperixandibû (negative)
ez ê biperixînim (future positive)
ez ê neperixînim (future negative)
minê perixandibe (future perfect positive)
minê neperixandibe (future perfect negative)
tu yê biperixînî (future positive)
tu yê neperixînî (future negative)
teyê perixandibe (future perfect positive)
teyê neperixandibe (future perfect negative)
ew ê biperixîne (future positive)
ew ê neperixîne (future negative)
wê/wîyê perixandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neperixandibe (future perfect negative)
em ê biperixînin (future positive)
em ê neperixînin (future negative)
meyê perixandibe (future perfect positive)
meyê neperixandibe (future perfect negative)
hûn ê biperixînin (future positive)
hûn ê neperixînin (future negative)
weyê perixandibe (future perfect positive)
weyê neperixandibe (future perfect negative)
ew ê biperixînin (future positive)
ew ê neperixînin (future negative)
wanê perixandibe (future perfect positive)
wanê neperixandibe (future perfect negative)
min perixandiye (perfect positive)
min neperixandiye (perfect negative)
min perixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neperixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te perixandiye (perfect positive)
te neperixandiye (perfect negative)
te perixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neperixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî perixandiye (perfect positive)
wê/wî neperixandiye (perfect negative)
wê/wî perixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neperixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me perixandiye (perfect positive)
me neperixandiye (perfect negative)
me perixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neperixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we perixandiye (perfect positive)
we neperixandiye (perfect negative)
we perixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neperixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan perixandiye (perfect positive)
wan neperixandiye (perfect negative)
wan perixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neperixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biperixînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neperixînim (present subjunctive negative)
(bila) min perixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neperixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biperixînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neperixînî (present subjunctive negative)
(bila) te perixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neperixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biperixîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neperixîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî perixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neperixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biperixînin (present subjunctive positive)
(bila) em neperixînin (present subjunctive negative)
(bila) me perixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neperixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biperixînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neperixînin (present subjunctive negative)
(bila) we perixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neperixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biperixînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neperixînin (present subjunctive negative)
(bila) wan perixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neperixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min biperixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neperixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min perixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neperixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te biperixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neperixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te perixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neperixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biperixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neperixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî perixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neperixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me biperixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neperixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me perixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neperixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we biperixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neperixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we perixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neperixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan biperixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neperixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan perixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neperixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê biperixanda (present conditional positive)
minê neperixanda (present conditional negative)
minê perixandibûya (preterite conditional positive)
minê neperixandibûya (preterite conditional negative)
teyê biperixanda (present conditional positive)
teyê neperixanda (present conditional negative)
teyê perixandibûya (preterite conditional positive)
teyê neperixandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê biperixanda (present conditional positive)
wê/wîyê neperixanda (present conditional negative)
wê/wîyê perixandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neperixandibûya (preterite conditional negative)
meyê biperixanda (present conditional positive)
meyê neperixanda (present conditional negative)
meyê perixandibûya (preterite conditional positive)
meyê neperixandibûya (preterite conditional negative)
weyê biperixanda (present conditional positive)
weyê neperixanda (present conditional negative)
weyê perixandibûya (preterite conditional positive)
weyê neperixandibûya (preterite conditional negative)
wanê biperixanda (present conditional positive)
wanê neperixanda (present conditional negative)
wanê perixandibûya (preterite conditional positive)
wanê neperixandibûya (preterite conditional negative)
(tu) biperixîne (imperative present positive)
(tu) neperixîne (imperative present negative)
(hûn) biperixînin (imperative present positive)
(hûn) neperixînin (imperative present negative)
perxandin

ipa: /pɛɾɪxɑːnˈdɪn/

hyphenation: pe·ri·xan·din


perixandin

ipa: /pɛɾɪxɑːnˈdɪn/


gemirandin

glosses:
perixandin, hewirandin, firikandin, merisandin, mist dan, masaj kirin, firidandin, surandin,
livandina kefên destan li ser leşî (bi taybetî li ser piştê) bi armanca nerm- û rehetkirinê

forms:
digemirînim (present)
digemirînî (present)
digemirîne (present)
digemirînin (present)
bigemirîne (imperative singular)
bigemirînin (imperative plural)
gemirand (past)
gemirand (past)
gemirand (past)
gemirand (past)
–gemirîn– (root present)
–gemirand– (root past)
ez digemirînim (indicative present positive)
ez nagemirînim (indicative present negative)
min gemirand (indicative past positive)
min negemirand (indicative past negative)
tu digemirînî (indicative present positive)
tu nagemirînî (indicative present negative)
te gemirand (indicative past positive)
te negemirand (indicative past negative)
ew digemirîne (indicative present positive)
ew nagemirîne (indicative present negative)
wê/wî gemirand (indicative past positive)
wê/wî negemirand (indicative past negative)
em digemirînin (indicative present positive)
em nagemirînin (indicative present negative)
me gemirand (indicative past positive)
me negemirand (indicative past negative)
hûn digemirînin (indicative present positive)
hûn nagemirînin (indicative present negative)
we gemirand (indicative past positive)
we negemirand (indicative past negative)
ew digemirînin (indicative present positive)
ew nagemirînin (indicative present negative)
wan gemirand (indicative past positive)
wan negemirand (indicative past negative)
min digemirand (imperfect positive)
min nedigemirand (imperfect negative)
min gemirandibû (positive)
min negemirandibû (negative)
te digemirand (imperfect positive)
te nedigemirand (imperfect negative)
te gemirandibû (positive)
te negemirandibû (negative)
wê/wî digemirand (imperfect positive)
wê/wî nedigemirand (imperfect negative)
wê/wî gemirandibû (positive)
wê/wî negemirandibû (negative)
me digemirand (imperfect positive)
me nedigemirand (imperfect negative)
me gemirandibû (positive)
me negemirandibû (negative)
we digemirand (imperfect positive)
we nedigemirand (imperfect negative)
we gemirandibû (positive)
we negemirandibû (negative)
wan digemirand (imperfect positive)
wan nedigemirand (imperfect negative)
wan gemirandibû (positive)
wan negemirandibû (negative)
ez ê bigemirînim (future positive)
ez ê negemirînim (future negative)
minê gemirandibe (future perfect positive)
minê negemirandibe (future perfect negative)
tu yê bigemirînî (future positive)
tu yê negemirînî (future negative)
teyê gemirandibe (future perfect positive)
teyê negemirandibe (future perfect negative)
ew ê bigemirîne (future positive)
ew ê negemirîne (future negative)
wê/wîyê gemirandibe (future perfect positive)
wê/wîyê negemirandibe (future perfect negative)
em ê bigemirînin (future positive)
em ê negemirînin (future negative)
meyê gemirandibe (future perfect positive)
meyê negemirandibe (future perfect negative)
hûn ê bigemirînin (future positive)
hûn ê negemirînin (future negative)
weyê gemirandibe (future perfect positive)
weyê negemirandibe (future perfect negative)
ew ê bigemirînin (future positive)
ew ê negemirînin (future negative)
wanê gemirandibe (future perfect positive)
wanê negemirandibe (future perfect negative)
min gemirandiye (perfect positive)
min negemirandiye (perfect negative)
min gemirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min negemirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te gemirandiye (perfect positive)
te negemirandiye (perfect negative)
te gemirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te negemirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî gemirandiye (perfect positive)
wê/wî negemirandiye (perfect negative)
wê/wî gemirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî negemirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me gemirandiye (perfect positive)
me negemirandiye (perfect negative)
me gemirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me negemirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we gemirandiye (perfect positive)
we negemirandiye (perfect negative)
we gemirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we negemirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan gemirandiye (perfect positive)
wan negemirandiye (perfect negative)
wan gemirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan negemirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bigemirînim (present subjunctive positive)
(bila) ez negemirînim (present subjunctive negative)
(bila) min gemirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min negemirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bigemirînî (present subjunctive positive)
(bila) tu negemirînî (present subjunctive negative)
(bila) te gemirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te negemirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bigemirîne (present subjunctive positive)
(bila) ew negemirîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî gemirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî negemirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bigemirînin (present subjunctive positive)
(bila) em negemirînin (present subjunctive negative)
(bila) me gemirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me negemirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bigemirînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn negemirînin (present subjunctive negative)
(bila) we gemirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we negemirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bigemirînin (present subjunctive positive)
(bila) ew negemirînin (present subjunctive negative)
(bila) wan gemirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan negemirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bigemiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min negemiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min gemirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min negemirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bigemiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te negemiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te gemirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te negemirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bigemiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî negemiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî gemirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî negemirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bigemiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me negemiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me gemirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me negemirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bigemiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we negemiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we gemirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we negemirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bigemiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan negemiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan gemirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan negemirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bigemiranda (present conditional positive)
minê negemiranda (present conditional negative)
minê gemirandibûya (preterite conditional positive)
minê negemirandibûya (preterite conditional negative)
teyê bigemiranda (present conditional positive)
teyê negemiranda (present conditional negative)
teyê gemirandibûya (preterite conditional positive)
teyê negemirandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bigemiranda (present conditional positive)
wê/wîyê negemiranda (present conditional negative)
wê/wîyê gemirandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê negemirandibûya (preterite conditional negative)
meyê bigemiranda (present conditional positive)
meyê negemiranda (present conditional negative)
meyê gemirandibûya (preterite conditional positive)
meyê negemirandibûya (preterite conditional negative)
weyê bigemiranda (present conditional positive)
weyê negemiranda (present conditional negative)
weyê gemirandibûya (preterite conditional positive)
weyê negemirandibûya (preterite conditional negative)
wanê bigemiranda (present conditional positive)
wanê negemiranda (present conditional negative)
wanê gemirandibûya (preterite conditional positive)
wanê negemirandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bigemirîne (imperative present positive)
(tu) negemirîne (imperative present negative)
(hûn) bigemirînin (imperative present positive)
(hûn) negemirînin (imperative present negative)
گهمراندن
gemrandin

ipa: /ɡɛmɪɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: ge·mi·ran·din


gemirandin

ipa: /ɡɛmɪɾɑːnˈdɪn/


xîlaf

glosses: derew, virr, nerastî, newehî, dijî rastiyê

forms: xilaf


xilaf

text: Erê lo, wilehil ezîm xilafî di gotina min de tune ye.

text: Min berê ew nedîtibû, xilafî di vê de tinebû

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 69, ISBN 978-605-2246-80-1

ipa: /xɪˈlɑːf/

hyphenation: xi·laf


newehî

glosses: sêf, zêv, sixêf, fesad, buxtan, derew, virr, nerastî, xîlaf

forms:
نەوەهی
newewî
neweyî

etymology_text: ne + we (=wisa) + -hî


kelef

text: Li gora kupispor û doktorên xweşikbûnê dibêjin, piraniya qelewbûna jinan di kelefê wan de kom dibe û ev jî dibe sedema xerabbûna psîkolojiya wan.

ref: Lotikxane.com, 8/20096

glosses: koma ta yan jî têlên bi drêjahî li ber hev

forms: kelex

ipa: /kɛˈlɛf/

hyphenation: ke·lef


ecebe

forms:
acaba
acabe
aceba
acebe
acêba
acêbe
'acaba
'acabe
'aceba
'acebe
'acêba
'acêbe
ecaba
ecabe
eceba
ecêba
ecêbe
'eceba
'ecebe
'ecêba
'ecêbe
ecêb

ipa: /ɛd͡ʒɛˈbɛ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-ecebe.wav

hyphenation: e·ce·be


acaba

pos: prep

pos_title: Daçek

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-acaba.wav


'acaba

ipa: /ʕɑːd͡ʒɑːˈbɑː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-'acaba.wav

hyphenation: 'a·ca·ba


'acabe

ipa: /ʕɑːd͡ʒɑːˈbɛ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-'acabe.wav

hyphenation: 'a·ca·be


'aceba

ipa: /ʕɑːd͡ʒɛˈbɑː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-'aceba.wav

hyphenation: 'a·ce·ba


'acebe

ipa: /ʕɑːd͡ʒɛˈbɛ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-'acebe.wav

hyphenation: 'a·ce·be


'eceba

ipa: /ʕɛd͡ʒɛˈbɑː/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'eceba.wav

hyphenation: 'e·ce·ba


'ecebe

ipa: /ʕɛd͡ʒɛˈbɛ/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'ecebe.wav

hyphenation: 'e·ce·be


'acêba

ipa: /ʕɑːd͡ʒeːˈbɑː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-'acêba.wav

hyphenation: 'a·cê·ba


'acêbe

ipa: /ʕɑːd͡ʒeːˈbɛ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-'acêbe.wav

hyphenation: 'a·cê·be


'ecêba

ipa: /ʕɛd͡ʒeːˈbɑː/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'ecêba.wav

hyphenation: 'e·cê·ba


'ecêbe

ipa: /ʕɛd͡ʒeːˈbɛ/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'ecêbe.wav

hyphenation: 'e·cê·be


Orşelîn

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: bajarekî di Îsraîl/Filistîn de ye, Quds, Yerusalem

forms: Orşelîm

জেরুসালেম

roman: jeruśalem

Йерусалим

roman: Jerusalim

იერუსალიმი

roman: ierusalimi

예루살렘

roman: yerusallem

Иерусалим

roman: Ijerusalim

Єрусалим

roman: Jerusalym

ירושלים

roman: yrushlim


Orşelîm

forms:
Orşelîn
Urşelîm
Urşelîn