avisandin

glosses: avis kirin, ducan kirin, girane kirin, bihemle kirin

glosses: êvitandin, perçivandin, werimandin, pif kirin

forms:
davisînim (present)
davisînî (present)
davisîne (present)
davisînin (present)
bavisîne (imperative singular)
bavisînin (imperative plural)
avisand (past)
avisand (past)
avisand (past)
avisand (past)
–avisîn– (root present)
–avisand– (root past)
ez davisînim (indicative present positive)
ez navisînim (indicative present negative)
min avisand (indicative past positive)
min navisand (indicative past negative)
tu davisînî (indicative present positive)
tu navisînî (indicative present negative)
te avisand (indicative past positive)
te navisand (indicative past negative)
ew davisîne (indicative present positive)
ew navisîne (indicative present negative)
wê/wî avisand (indicative past positive)
wê/wî navisand (indicative past negative)
em davisînin (indicative present positive)
em navisînin (indicative present negative)
me avisand (indicative past positive)
me navisand (indicative past negative)
hûn davisînin (indicative present positive)
hûn navisînin (indicative present negative)
we avisand (indicative past positive)
we navisand (indicative past negative)
ew davisînin (indicative present positive)
ew navisînin (indicative present negative)
wan avisand (indicative past positive)
wan navisand (indicative past negative)
min davisand (imperfect positive)
min nedavisand (imperfect negative)
min avisandibû (positive)
min navisandibû (negative)
te davisand (imperfect positive)
te nedavisand (imperfect negative)
te avisandibû (positive)
te navisandibû (negative)
wê/wî davisand (imperfect positive)
wê/wî nedavisand (imperfect negative)
wê/wî avisandibû (positive)
wê/wî navisandibû (negative)
me davisand (imperfect positive)
me nedavisand (imperfect negative)
me avisandibû (positive)
me navisandibû (negative)
we davisand (imperfect positive)
we nedavisand (imperfect negative)
we avisandibû (positive)
we navisandibû (negative)
wan davisand (imperfect positive)
wan nedavisand (imperfect negative)
wan avisandibû (positive)
wan navisandibû (negative)
ez ê bavisînim (future positive)
ez ê navisînim (future negative)
minê avisandibe (future perfect positive)
minê navisandibe (future perfect negative)
tu yê bavisînî (future positive)
tu yê navisînî (future negative)
teyê avisandibe (future perfect positive)
teyê navisandibe (future perfect negative)
ew ê bavisîne (future positive)
ew ê navisîne (future negative)
wê/wîyê avisandibe (future perfect positive)
wê/wîyê navisandibe (future perfect negative)
em ê bavisînin (future positive)
em ê navisînin (future negative)
meyê avisandibe (future perfect positive)
meyê navisandibe (future perfect negative)
hûn ê bavisînin (future positive)
hûn ê navisînin (future negative)
weyê avisandibe (future perfect positive)
weyê navisandibe (future perfect negative)
ew ê bavisînin (future positive)
ew ê navisînin (future negative)
wanê avisandibe (future perfect positive)
wanê navisandibe (future perfect negative)
min avisandiye (perfect positive)
min navisandiye (perfect negative)
min avisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min navisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te avisandiye (perfect positive)
te navisandiye (perfect negative)
te avisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te navisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî avisandiye (perfect positive)
wê/wî navisandiye (perfect negative)
wê/wî avisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî navisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me avisandiye (perfect positive)
me navisandiye (perfect negative)
me avisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me navisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we avisandiye (perfect positive)
we navisandiye (perfect negative)
we avisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we navisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan avisandiye (perfect positive)
wan navisandiye (perfect negative)
wan avisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan navisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bavisînim (present subjunctive positive)
(bila) ez navisînim (present subjunctive negative)
(bila) min avisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min navisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bavisînî (present subjunctive positive)
(bila) tu navisînî (present subjunctive negative)
(bila) te avisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te navisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bavisîne (present subjunctive positive)
(bila) ew navisîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî avisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî navisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bavisînin (present subjunctive positive)
(bila) em navisînin (present subjunctive negative)
(bila) me avisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me navisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bavisînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn navisînin (present subjunctive negative)
(bila) we avisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we navisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bavisînin (present subjunctive positive)
(bila) ew navisînin (present subjunctive negative)
(bila) wan avisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan navisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bavisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min navisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min avisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min navisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bavisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te navisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te avisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te navisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bavisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî navisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî avisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî navisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bavisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me navisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me avisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me navisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bavisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we navisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we avisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we navisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bavisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan navisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan avisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan navisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bavisanda (present conditional positive)
minê navisanda (present conditional negative)
minê avisandibûya (preterite conditional positive)
minê navisandibûya (preterite conditional negative)
teyê bavisanda (present conditional positive)
teyê navisanda (present conditional negative)
teyê avisandibûya (preterite conditional positive)
teyê navisandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bavisanda (present conditional positive)
wê/wîyê navisanda (present conditional negative)
wê/wîyê avisandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê navisandibûya (preterite conditional negative)
meyê bavisanda (present conditional positive)
meyê navisanda (present conditional negative)
meyê avisandibûya (preterite conditional positive)
meyê navisandibûya (preterite conditional negative)
weyê bavisanda (present conditional positive)
weyê navisanda (present conditional negative)
weyê avisandibûya (preterite conditional positive)
weyê navisandibûya (preterite conditional negative)
wanê bavisanda (present conditional positive)
wanê navisanda (present conditional negative)
wanê avisandibûya (preterite conditional positive)
wanê navisandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bavisîne (imperative present positive)
(tu) navisîne (imperative present negative)
(hûn) bavisînin (imperative present positive)
(hûn) navisînin (imperative present negative)
ئاڤساندن
avsandin

etymology_text: Ji avis + -andin.


hewcedar

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses:
muhtac, lazim, pêwîst,
 kesa/ê ku hewceyî tiştekî ye,
kesa/ê ku tiştek nîne lê divê hebe

text: Tu hewcedariya min bi paleyên welê nîn e.

ref: Dara Hinarê, Yaşar Kemal, Weşanên Nûdem

forms:
hewcedartir (comparative)
herî hewcedar (superlative)
hewcedartirîn (superlative)
هەوجەدار

etymology_text: Ji hewce + -dar.

hyphenation: hew·ce·dar


sernav

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses:
tîtel, serik, serikêt rojnameyan.
navê nivîsekê yan pirtûkekê yan filmekê yan berhemek dî yê wek wan

etymology_text: Ji ser- + nav.


tîtel

glosses:
sernav,
navê nivîsekê yan pirtûkekê yan filmekê yan berhemek dî yê wek wan

forms:
taytil
tîtal

etymology_text: tîtel ji fransî, taytil ji îngilîzî


tot i que

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: tevî ku, digel ku, herçend e ku, herçi ku


hoewel

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-hoewel.wav


vaikka

audio: LL-Q1412 (fin)-Seqv-vaikka.wav


obwohl

glosses: tevî ku, digel ku, herçend e ku, herçi ku, herçiqasî

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-obwohl.wav


although

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-although.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-although.wav


though

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-though.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-though.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-though.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-though.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-though.wav


even though

glosses: tevî ku, digel ku, herçend e ku, herçi ku, heta eger


despite

glosses: tevî ku, digel ku, herçend e ku, herçi ku, serbarî

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-despite.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-despite.wav


embora

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-embora.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-embora.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-embora.wav


xusûsî

glosses: taybet, awarte, radî, xas, arizî, şexsî, ferdî, cuda, ferq

forms: xisûsî

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


suçlama

glosses: sûcdarkirin, tawanbarkirin, îtham, gazin, gilî


indictment

glosses: sûcdarkirin, tawanbarkirin, îtham, gazin, gilî, dijmin


Anklage

glosses: gazin, gilî, sûcdarkirin, tawanbarkirin, îtham


maïs

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-maïs.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-maïs.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-maïs.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-maïs.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-maïs.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-maïs.wav


maïs

glosses: garis, genimok, genimê şamî, genimokê şamî, lazût


кукуруза

audio: LL-Q7737 (rus)-Rominf-кукуруза.wav


maíz

audio: LL-Q1321 (spa)-Eavqwiki-maíz.wav


mısır

glosses: garis, genimok, genimokê şamî, lazût, gilgil

forms: Mısır

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mısır.wav


Mısır

pos: name

pos_title: Serenav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Mısır.wav


heat

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-heat.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-heat.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-heat.wav


heraret

text: Di behsê le'l-i leb her xam-i narit teb'ê elmasêWelê te'sîr û feydê mihrê tedbîrê heraret kirDi i'cazê beyanê da suxen ger bête insafê

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms: hararet


hararet

glosses: tîn, germ, agir, şewat, helepel, heraret

text: Güneşin harareti.

text: Hastanın harareti arttı.

text: Odanın harareti.

text: Çay, harareti giderir.


dihê

pos: verb

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera hatin.

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera hatin.

forms:
tê
têt
Dihê

etymology_text: Ji di- + hatin.


Dihê

glosses: deverek e li parêzgeha Sêrtê li Bakurê Kurdistanê

forms: dihê

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


Erûh

forms: Eruh


xemjêxwarin

ipa: /xɛmʒeːxʷɑːˈɾɪn/

hyphenation: xem·jêx·wa·rin


xem jê xwarin

pos_title: Lêker

glosses: pûte pê kirin, bayex pê dan, bi rijdî kar li ser kirin, hemêt pê dan, ihtimam pê dan, îtina pê kirin, dîqet danê, xemxwerî kirin, giringî danê, muhim hesibandin

forms: xem lê xwarin

etymology_text: xem + jê + xwarin

ipa: /xɛm ʒeː xʷɑːˈɾɪn/

hyphenation: xem jê xwa·rin


herdemî

glosses:
daîmî, hertimî, hergavî, berdewam, herwextî, herherî, ebedî, herheyî, hetahetayî, sermedî
ya / yê ku herdem heye yan dibe yan têt kirin

glosses: bêdawî, nemir, miebed^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji herdem + -î


site

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-site.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-site.wav


vos

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-vos.wav


vos

pos: pron

pos_title: Cînav

audio: LL-Q150 (fra)-Pamputt-vos.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Estrie-vos.wav


vos

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-vos.wav


voleybol

glosses: Lîstikeke bi gogê ye û di ser torê re tê lîstin.

forms: volîbol

etymology_text: Navmiletî ji îngilîzî volleyball.

ܐܸܣܦܹܝܪ ܛܵܘܣܵܐ

roman: ispēyr ṭāwsā

валейбо́л

roman: valjejból

ভলিবল

roman: bhôlibôl

волейбо́л

roman: volejból

ဘော်လီဘော

roman: bhaulibhau:

排球

roman: paai⁴ kau⁴

排球

roman: páiqiú

الكُرَةُ اَلْطَّائِرَة

roman: kurat aṭ-ṭāʔira

վոլեյբոլ

roman: voleybol

والیبال

roman: vâlibâl

મારદડો

roman: māradḍo

ფრენბურთი

roman: prenburti

वॉलीबाल

roman: vŏlībāl

वॉलीबॉल

roman: vŏlībŏl

כַּדוּרעָף

roman: kadur'áf

වොලිබෝල්

roman: wolibōl

배구

roman: baegu

발리볼

roman: ballibol

ບານສົ່ງ

roman: bān song

одбојка

roman: odbojka

ფურინბურთი

roman: purinburti

волейбол

roman: volejbol

гар бөмбөг

roman: gar bömbög

волейбол

roman: voleibol

والی بال

roman: vālī bāl

відби́ванка

roman: vidbývanka

បាល់ទះ

roman: bal teah

កីឡាបាល់ទះ

roman: kəylaa bal teah

πετοσφαίριση

roman: petosfaírisi

βόλλεϋ

roman: vólleÿ

βόλεϊ

roman: vóleï


piyon

glosses:
peya, piyade, serbaz,
cûnê kabikan yê herî zêde (heşt bo her lîstikvanî) yên ku tenê dikarin pêşve bilivin

glosses: kesa/ê ku tê manîpûlekirin û bo armancek xirab tê bikaranîn

etymology_text: Ji fransî [Peyv?]pion

пешка

roman: peška

ipa: /pɪˈjoːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-piyon.wav

hyphenation: pi·yon


piyon

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-piyon.wav


piyade

forms: peyade

etymology_text: Binêre peya û pê.

пяхо́тнік

roman: pjaxótnik

пехаці́нец

roman: pjexacínjec

বরকন্দাজ

roman: borkondaj

পাইক

roman: paik

পেয়াদা

roman: peẏada

пехоти́нец

roman: pehotínec

步兵

roman: bùbīng

步卒

roman: bùzú

بِيَادِيّ

roman: biyādiyy

հետեւակային

roman: hetewakayin

प्यादा

roman: pyādā

पदाति

roman: padāti

पाजी

roman: pājī

보병

roman: bobyeong

пешадинец

roman: pešadinec

കാലാൾ

roman: kālāḷ

пехоти́нец

roman: pexotínec

படைவீரன்

roman: paṭaivīraṉ

піхоти́нець

roman: pixotýnecʹ

πεζικάριος

roman: pezikários

πεζός

roman: pezós

ipa: /pɪjɑːˈdɛ/, /pʰɪjɑːˈdɛ/

hyphenation: pi·ya·de


piyade

text: Peyadelere yol veriniz.


peyade

glosses:
xet ibor,
 ew hêlên cadê ne yên ku xelk li ser derbas dibe

forms: پەیادە


kabra

glosses: zelam, mêr, peya, birader, camêr, mêrik, piyaw

forms: کابرا

etymology_text: Ji kak + bira, wekî zazakîkekbira. Gotinek hevpar a zimanên kurdî ye. Dibe ku ji aramî ܓܒܪܐ (geḇra, gevra, “mêr, zelam”) yan ܓܢܒܪܐ (gebbara, genbara, “xurt, bihêz”) hatibe û paşê bi etîmolojiya gelêrîlêvandina wê wisan guhartibin.

ipa: /kɑːbˈɾɑː/

hyphenation: kab·ra


mirîd

glosses: Kesa/ê li dû anku li pey kesekê/î yan tiştekê/î diçin.

text: Nêzîk şêx û sofî bikinMurşîd mirîdan hîn bikinHetta ko ta'et nebttin

ref: Feqiyê Teyran,

text: bi xwendina Eroûtîkayê dihesidim, hildiweşim, wek stêrka li asîmanan dixuricim. Bi eroûtîkayê, kolan û taxên Amedê razên xwe pêşkeş kirin. Hemû xortên bajêr tevî min, bûn mirîdên te.

ref: Arjen Arî, Xasenezer https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=NZqdBwAAQBAJ&pg=PT117&dq=%22mir%C3%AEd%C3%AAn%22&hl=&cd=4&source=gbs_api arşîv, Evrensel Basım Yayın, 2015

text: ... eşîretan yên bi hêz ew saz kiribûn û wisa kiribûn, ku mirîdên wan di hindava wan da piramin bûn, bi temamî di bin hukumê wan da bûn, lê zuriyetên wan nikaribûn wan saziyên, ku hinkûfî dewletê bûn, pêş bixin an jî bi kêmanî biparêzin.

ref: Yûrayê Dasinî, Rêwîtiya Ji Moskvayê Ber Bi Kurdistanê https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=31jjDwAAQBAJ&pg=PA7&dq=%22mir%C3%AEd%C3%AAn%22&hl=&cd=3&source=gbs_api arşîv, Na Yayınları, 2012, r. 7

forms:
mirûd
murîd
murûd
midûr

etymology_text: Ji erebî مريد (murîd) ji mi- + rehê ر و د (r-w-d-, “lê gerîn, li pey çûn, dan dûv”). Ji eynî rehî: mirad, îrade.

адепт

roman: adept


şerefname

glosses: şerefname: belgeyek yan pirtûkek e ku bo rêzgirtinê diyarî kesekî tê kirin

glosses:
Şerefname: pirtûkek e li ser dîroka kurdan û 1605ê ji alî mîrê kurd Şerefxanê Bedlîsî ve bi farisî hatiye nivîsîn
û paşî li gelek zimanan hatiye wergerrandin

etymology_text: Ji şeref + -name.


serperiştî

glosses: birêveberî, gerînendetî, pêşengî, pêşewayî, serkarî, serkirdetî, serokatî

text: Devera Şingalê piştî êrîşên terorîstiyên DAÎŞ, ji roja 03.08.2014ê de were di rewşeke dijwar de dijî ku nuha jî hemû gelê Kudistanê weke birîneke nû di laşê Kurdistanê de li komkujî û revandina jinên kurdên êzidî dinêr in. Her ji ber wê birîna dijwar, birêz Mesûd Barzanî serokê herêma Kurdistanê û fermandarê giştiyê hêzên pêşmerge, bi xwe dîrekt serperiştiya pilan û êrîşên hêzên pêşnmerge li dijî çekdarên DAÎŞ li wê deverê kir û dike.

forms:
سهرپهرشتی
serperiştîtî
serperiştiyar
serperişîn
serperiştîtin
serperişandin

etymology_text: Ji serperişt + -î.

notes:
serperiştî kirin
serperiştîkirin
serperiştîkirî


hertimî

glosses:
daîmî, herdemî, hergavî, berdewam, herwextî, herherî, ebedî, herheyî, hetahetayî,
ya / yê ku hertim heye yan dibe yan têt kirin

glosses: bêdawî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: hertumî

etymology_text: Ji hertim + -î


daîmî

glosses: Ya / yê ku daîmen heye yan dibe yan tê kirin.

forms:
dayimî
dayîmî
daymî

etymology_text: Ji daîm + -î

пастая́нны

roman: pastajánny

ста́лы

roman: stály

মুদামি

roman: mudami

постоя́нен

roman: postojánen

永久

roman: yǒngjiǔ

دَائِم

roman: dāʾim

մշտական

roman: mštakan

ماندگار

roman: mândegâr

پایدار

roman: pâydâr

جاودان

roman: jâvdân

მუდმივი

roman: mudmivi

მარადი

roman: maradi

სამუდამო

roman: samudamo

მარადიული

roman: maradiuli

영구적-인

roman: yeonggujeogin

صوڭسز

roman: soñsız

ابدی

roman: ebedî

دایم

roman: daim

موبد

roman: muʿebbed

постоя́нный

roman: postojánnyj

неизме́нный

roman: neizménnyj

пермане́нтный

roman: permanéntnyj

శాశ్వతం

roman: śāśvataṃ

пості́йний

roman: postíjnyj

ста́лий

roman: stályj

hyphenation: da·î·mî


herwextî

glosses:
herdemî, herdemî, hergavî, berdewam, daîmî, herherî, ebedî, herheyî, hetahetayî,
ya / yê ku daîmen heye yan dibe yan têt kirin

glosses: hertimî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: herweqtî

etymology_text: Ji herwext + -î


hergavî

glosses:
herdemî, herdemî, herwextî, berdewam, daîmî, herherî, ebedî, herheyî, hetahetayî,
ya / yê ku daîmen heye yan dibe yan têt kirin

etymology_text: Ji hergav + -î


heyirî

glosses: mat, hêbitî, ecêbgirtî, sersur, mendehoş, şaş, metelbûyî, heyirandî

text: 17. Dayîn heyirî ji macerayêDayîn heyirî ji macerayê

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

glosses: hêbitandî, hêbetî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
heyiriyayî
heyiryayî

etymology_text: Ji heyirîn, ji erebî حيرة.

hyphenation: he·yi·rî


ecêbgirtî

glosses: mat, heyirî, hêbitî, sersur, mendehoş, şaş, metelbûyî, heyirandî, hêbitandî

glosses: hêbetî, mest^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: عهجێبگرتی

etymology_text: Ji ecêb + girtî.

hyphenation: e·cêb·gir·tî


sersur

glosses: mat, heyirî, ecêbgirtî, hêbitî, mendehoş, şaş, metelbûyî, heyirandî, hêbitandî

forms:
sersurtir (comparative)
herî sersur (superlative)
sersurtirîn (superlative)
sersurr

etymology_text: Ji ser + surr.


halî

glosses: tê gihandin, pê dan famkirin, serwext kirin


tehliye

glosses: berdana girtiyan, serbestkirina zindaniyan

text: Di doza ku hunermend Xemgîn Bîrhat (Zulfu Kizildemîr) ji ber strana xwe ya kurdî ya bi navê 'Mezin Apo' ku di Newroza Rihayê de got lê hatiye vekirin de daxwaza tahliyeyê hate redkirin.

ref: Azadiyawelat.com, 5/2007

forms: tahliye

etymology_text: Ji erebî تَخْلِيَة (taḵliya)


tahliye

glosses: berdana girtiyan, serbestkirina zindaniyan, tehliye


mitale

glosses: nerîn, boçûn, dîtin, helwest, raman, fikir, qenaet, bawerî

text: Piştre Dozgerê Komarê Fatîh Gokçen mutalaaya xwe pêşkêş kir. Gokçen, xwest ku bersûc ji ber çalakiya xwe, li gorî 7/2 xala TMK'ê bi hinceta 'propagandaya rêxistinê kirine' bên cezakirin.

glosses: lêkolîn, taqîkirin, saxtîkirin, ceribandin, vekolîn, pişkinîn

glosses: etûd, dema ku bo xwendina dersan hatiye veqetandin

forms:
mitalaa
mitalee
mutalaa
mutalee
mutalie

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


digel ku

forms:
digel ko
di gel ku
di gel ko
li gel ko
li gel ku
ligel ku
ligel ko

etymology_text: Ji digel + ku.


rêl

forms: rihl

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

гай

roman: haj

лясо́к

roman: ljasók

горичка

roman: gorička

林子

roman: línzi

小樹林

roman: xiǎoshùlín

غَيْضَة

roman: ḡayḍa

պուրակ

roman: purak

კორომი

roman: ḳoromi

חֹרֶשׁ

roman: khóresh

лаг

roman: lag

шу́мјак

roman: šúmjak

ко́рија

roman: kórija

ки́чер

roman: kíčer

ки́тка

roman: kítka

шу́мичка

roman: šúmička

го́ричка

roman: górička

за́бел

roman: zábel

ро́ща

roman: róšča

лесо́к

roman: lesók

гаи

roman: gai

роща

roman: rošča

лѣсъкъ

roman: lěsŭkŭ

தோப்பு

roman: tōppu

சோலை

roman: cōlai

лісо́к

roman: lisók

ច្បារ

roman: cbaa

σύδεντρο

roman: sýdentro

άλσος

roman: álsos

ipa: /reːl/

hyphenation: rêl


xerz

forms: xeriz

икра

roman: ikra


xerz

glosses: rêl, bîşe, dehl, dehlûdir, daristanok, daristanên yan tiraşistanên biçûk

forms:
xeriz
xerc


bîşe

glosses: rêl, xerz, dehl, dehlûdir, daristanok, daristanên yan tiraşistanên biçûk

text: Goya hejiya hezar-i bîşeMey bû rijiya ji qelbê şîşe


dehl

glosses: rêl, bîşe, xerz, dehlûdir, daristanok, daristanên yan tiraşistanên biçûk

text: ...bi hesreta ku ez ê wê li ser dehleke daretûyê bibînim...

ref: Înan Eroglu: Têbîniyek, Avesta, 2019, r.36

text: Tu xwe yekcar ji xwe mehl îMebe xergûş di nêv dehlîSeyadê te kivandar e

text:
"Ehmed"im sîne sîper pêşberî tîra felekê
De'wedarê te me îro, tu ji dehlê were der!

ref: Melayê Cizirî: Dîwan, Weşanên Roja Nû, 1987, r. 298

text: Li zarokan hûr bûn û dîtin ko zarok hînî zimanê çivikên dehlê bûne û pê xeber didin...

ref: Xeberguhêz: Hindik Rindik, Rohanî, Hj. 12, 1943, r. 20

forms:
dal
dahil
dahl
dehil
دهحل
dêhl
tehl

丛林

roman: cónglín

灌木丛

roman: guànmùcóng

树丛

roman: shùcóng

թավուտ

roman: tʻavut

чаща

roman: čášča

заросли

roman: zárosli

хаща

roman: xášča


dehlûdirr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dehlûdir.


daristanok

glosses: rêl, bîşe, xerz, dehl, dehlûdir, daristanên yan tiraşistanên biçûk

etymology_text: * Ji daristan + -ok


tirraşistan

glosses:
rêl, bîşe, xerz, dehl, dehlûdir, daristan,
cihê ku tiraş lê hene

glosses: daristanok^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
terraşistan
teraşistan
tiraşistan

etymology_text: Ji tiraş + -stan.


tevayî

glosses: hemû, giş, gişt, tev, her kes yan her tişt

glosses: teva^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: tevahî

etymology_text: Ji tev + -ayî.


herik

glosses: tişta/ê ku diherike anku dilive anku dimeşe

forms:
herrik
herrk
herk

etymology_text: Ji herikîn ji hereket.


hevgir

glosses: hevgirtî, yekbûyî, hevbend, tiştên ku hev digirin

glosses: tiştên ku li hev dikin anku ne dijî hev in

glosses: heval, hogir, hevrê, hevbend, dost, kirîv

forms:
hevgirtir (comparative)
herî hevgir (superlative)
hevgirtirîn (superlative)

etymology_text: Ji hev + -gir.


yekbûyî

glosses: hevgirtî, hevgir, yekgir, yekgirtî, hevbend, tiştên ku hev digirin

forms:
êkbûyî
yêkbûyî

etymology_text: Ji yek + bûyî.

ipa: /jɛkbuːˈjiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-yekbûyî.wav

hyphenation: yek·bû·yî


hevgirtî

glosses: yekbûyî, hevgir, yekgir, yekgirtî, hevbend, pêkve, tiştên ku hev digirin

forms: ههڤگرتی

etymology_text: Ji hev- + -girtî.

hyphenation: hev·gir·tî


yekgir

glosses:
yekbûyî, hevgir, hevgirtî, yekgirtî, hevbend, pêkve, bitifaq,
tiştên ku hev digirin

forms:
yekgirtir (comparative)
herî yekgir (superlative)
yekgirtirîn (superlative)
êkgir
yêkgir

etymology_text: Ji yek + -gir.


yekgirtî

glosses:
yekbûyî, hevgir, hevgirtî, yek, hevbend, pêkve, bitifaq,
tiştên ku hev digirin

forms:
êkgirtî
yêkgirtî

etymology_text: Ji yek + girtî.


destheq

glosses: nirx, biha, qîmet, giranî, miz, mehane, heyvane, hîvane, mangane^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: heqdest

etymology_text: Ji dest + heq.

ipa: /dɛstˈhɛq/


xusûsiyet

glosses: taybetî, xislet, karakter, xûy, taybetmendî, çawanî, çawabûna tiştekî

text: Ye'nî ko nufûs-i nîkisîretDehqan bi xusûsiyet hilînitWê daneyê xasseten biçînit

forms: xwisûsiyet

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]^([Divê were berfirehtirkirin])


karakter

glosses: xislet, xusûsiyet, xûy, taybetmendî, taybetî, çawanî, çawabûna tiştekî

forms: qarakter

etymology_text: Deyn ji îngilîzî character.


karakter

text: İngiliz karakteri.


xûy

glosses: xislet, karakter, xusûsiyet, taybetmendî, taybetî, çawanî, çawabûna tiştekî

forms:
xwiy
xû

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha farisî خوى (xûy), pehlewî xog.


pence

glosses: nahpik, nînok, pencik, pencirk (bi taybetî yên tûj û dirinde)

text: Cinn û teyyarek mi dî werbû di min winda kirimDame ber pence w kulaban hilfirandim wek 'uqabSuflewî înam û avêhtim zemîna zulmetê

forms:
پهنجه
penc

etymology_text: Hevreha soranî پهنجه (pence, “til, tilî, tipl”), farisî پنجه (pencê: dest, her pênc til), ji zimanên îranî, têkilî peyva pênc, bi farisî پنج (penc) + -e, bide ber îngilîzî finger (til) ku têkilî peyva five (pênc) e. Bi heman awayî heft > hefte / heftî.

ڕنۆک

roman: rinok

ipa: /pɛnˈd͡ʒɛ/

hyphenation: pen·ce


pence

pos_title: Formeke navdêrê

glosses:
Pirjimara penny.
pens, pareyekê hûrde yê brîtanî ye

forms: penny

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-pence.wav


basketbol

glosses: Spork e ku tê de gog di zembîlekê re tê avêtin.

text: Tîma Duhokê ya basketbolê dê bo cara duyemîn nûnera Iraqê be di Şampiyona Rojavaya Asyayê ya Basketbolê de û dê digel tîmên Şanfîl ya Libnanê, Mehran ya Îranê, Ceyş ya Sûriyê û Finûn Tetbîqî ya Urdunê bikeve pêşbirkê.

ref: Aknews.com, 1/2011

forms:
باسکەتبۆڵ
baskêtbol

etymology_text: Ji îngilîzî basketball (“goga zembîlê”).

ܐܣܦܹܝܪ ܣܵܠܵܐ

roman: ispēyr sālā

баскетбо́л

roman: baskjetból

বাস্কেটবল

roman: baśkeṭbôl

баскетбо́л

roman: basketból

ᏔᎷᏣ ᎠᎳᏍᎦᎶᏗ

roman: talutsa alasgalodi

籃球

roman: laam⁴ kau⁴

籃球

roman: lánqiú

籃球

roman: nâ-kiû

баскетбол

roman: basketbol

كُرَة اَلسَّلَّة

roman: kurat as-salla

بسکتبال

roman: basketbâl

კალათბურთი

roman: ḳalatburti

बास्केटबॉल

roman: bāskeṭbŏl

बास्केटबाल

roman: bāskeṭbāl

כַּדּוּרְסַל

roman: kadursál

පැසිපන්දු

roman: pæsipandu

кудсяр

roman: kudsjar

농구

roman: nonggu

롱구

roman: ronggu

배스킷볼

roman: baeseukitbol

ບານບ້ວງ

roman: bān būang

кошарка

roman: košarka

ബാസ്ക്കറ്റ്ബോള്

roman: bāskkaṟṟbōḷŭ

сагсан бөмбөг

roman: sagsan bömbög

கூடைப்பந்து

roman: kūṭaippantu

బాస్కెట్ బాల్

roman: bāskeṭ bāl

དྲ་ཕས་སྤོ་ལོ།

roman: dra phas spo lo

སིལ་པོལ

roman: sil pol

кошикі́вка

roman: košykívka

កីឡាបាល់បោះ

roman: kəylaa bal bɑh

បាល់បោះ

roman: bal bɑh

קוישבאָל

roman: koyshbol

καλαθοσφαίριση

roman: kalathosfaírisi

ipa: /bɑːskʰɛtˈboːɫ/


basketbol

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-basketbol.wav


samogîtî

glosses:
zimanek baltîkî ye
(carine wek zimanek xweser û carine jî wek zaravayek lîtwaniyê tê hesibandin)


hekem

glosses: Kesa/ê ku di lîstika navbera du kesan yan du taximan de çavdêr e daku kes dijî rêgezan tev negere.

forms:
hakem
hakim

etymology_text: Ji erebî حكم (ḥekem), têkilî hakim, hukim

съдия́

roman: sǎdijá

рефер

roman: refer

裁判

roman: cáipàn

حَكَم

roman: ḥakam

մրցավար

roman: mrcʻavar

심판

roman: simpan

су́дија

roman: súdija

судијка

roman: sudijka

судья́

roman: sudʹjá

рефери́

roman: referí

арби́тр

roman: arbítr

ампа́йр

roman: ampájr

суддя́

roman: suddjá

អាជ្ញាកណ្ដាល

roman: ʼaacñiəkndaal

διαιτητής

roman: diaititís

βραβευτής

roman: brabeutḗs

ipa: /ħɛˈkɛm/

hyphenation: he·kem


hakem

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-hakem.wav


tev gerrîn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre tev gerîn.

etymology_text: Ji tev + gerrîn.

ipa: /tɛv ɡɛɾˈɾiːn/

hyphenation: tev ger·rîn


lîgûrî

glosses: zimanek romanî ye û bi taybetî li Lîguryayê li bakurê Îtalyayê tê peyivîn

forms: lîguryayî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


raberî

text: Destê xwe raberî Xwedê kir.

text: Bi raberî mal ve çû.

etymology_text: Ji raber + -î.


lezgînî

forms:
lezgînîtî
lezgîntî

etymology_text: Ji lezgîn + -î


lik

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-lik.wav


koçî

glosses: koç, mişextî, awaretî, koçberî, penaberî, mihacirî, hicrî

glosses: salnameya koçî: salnameya îslamî ya ku niha nêzî sala 1400ê ye

etymology_text: Ji koç + -î


hicrî

glosses: koçî, mişextî, awaretî, koçberî, penaberî, mihacirî

glosses: salnameya hicrî: salnameya îslamî ya ku niha nêzî sala 1400ê ye

forms: hicirî

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].


hicr

glosses: koç, mişextî, awaretî, koçberî, penaberî, mihacirî, rev

text: Qendîlê felek bi wê teyîsaMexmûrê xebûqê derdê hicranMuştaqê sebûhê weslê canan

forms: hicir

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


elektron

glosses: Pirtên atomê yên negatîv yên ku li dor navokê dizivirin.

forms:
elektiron
êlêktron
êlêktiron
proton

etymology_text: Deyn ji îngilîzî electron an jî ji fransî électron.

електрон

roman: elektron

ელექტრონი

roman: elekṭroni

전자

roman: jeonja

ηλεκτρόνιο

roman: ilektrónio


elektron

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-elektron.wav


proton

forms:
piroton
proteîn

etymology_text: Ji yûnanî [Peyv?]


proton

glosses: pirtika gerdîleyî, yekeya bergehê erênî yê gerdîleyê


atom

glosses: Pirta her madeyekê ya ku ji elektron û proton û notronan pêk tê

glosses: Piçûktirîn yekîneyên madeyê ku xwedî taybetiyên xwerû yên elementên kîmyayî ne

etymology_text: Ji îngilîzî atom, ji yûnaniya kevn ἄτομος (átomos), bi wateya "tiştê ku nikare werê qetkirin" (lê yek vêce zane ku ew karin werin qetkirin).

ատոմ

roman: atom

άτομο

roman: átomo


zîra

glosses: ji ber ku, çimkî, çunku, çiku, loma, lewre, sebeb ew e ku

forms: zêra


betonarme

glosses: Betonên ku polat yan asin di nav re heye daku hê qayîmtir bibe.

text: Ji Hevlêrê heta Hevlêrê rê dihatin vekirin, yên berê dihatin nûjen kirin û fereh kirin. Li bajar û bajarokan xaniyên cur bi cur dihatin lêkirin; yên wek vîla, yên wek avahiyên bilind bi apartman, yên bi baxçe, yên bi mîmariyek estetîk a rojavayî, yên betonarmeyên bi awayê gundî-bajarokî û h.w.d

ref: Rojen Barnas: Şoreşa Kurdistana Başûr A Mayî, Netkurd.com, 5/2007

etymology_text: Ji fransî béton armé.

ipa: /bɛtoːnɑːɾˈmɛ/

hyphenation: be·to·nar·me


beton

glosses: kereseyê avakirinê ya ku ji çîmentoyê û avê tê çêkirin

forms: bêton

etymology_text: Bi rêya frensî (béton) ji latînî (bitumen)

бетон

roman: beton

காங்கிறீற்று

roman: kāṅkiṟīṟṟu

ipa: /bɛˈtoːn/


beton

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-beton.wav


mistehlîk

forms:
mustehlîk
mistehsîl


mistehsîl

forms:
mustehsîl
mustehlîk

etymology_text: Ji erebî مُسْتَحْصِل (mustaḥṣil)


mistehsîl

glosses: berîner, berhemder, berhemdar, produktîv


endustrî

text: Desthilatdariya Herêmî bi qanûnên merkezî yên Bexdayê, bi biryarên Neteweyên Yekbûyî û bi berlêgirtin an asteng derxistinên dewletên cîran destgirêdayî ye. Hêmanên bingehîn ên avakirina endustriyê yên ku nebe nabe elektrîk û petrol in. Ku ev nebin endustriya hemdem çênabe. Piştî ku çêbibe jî ku riya bazara derva girtîbe berhemên afirandî di dest de dimînin, hingê jî tevgera berhem dayînê difetise. Ev dijwariya mezin wek qeyd û kelepçe dest û piyên desthilatdariyê girê dide.

forms:
endûstrî
industrî
indûstrî
îndustrî
îndûstrî
mustehlîk

etymology_text: Bi rêya fransî industrie ji latînî industria (“xebat, çalakî”).


senet

text: Kes dî bi vê şîraniyêDer sen'etê cebbar-i xetReyhan û sinbil tê hene

forms:
sanat
sanet
san'at
san'et
sen'et
sin'et
zenaet
sened
sinet
sunet

etymology_text: Ji erebî صناعة (ṣina'eᵗ). Ji eynî rehî: sinaî, arsenal.


sinet

glosses: (Îslam) Ji kirinên û tevgerên Muhemmed pêxember tê gotin.

glosses: Tiştên ku mirov ne mecbûr e bike lê başe ku bên kirin.

text: Têk û vêk guhdarê pîr bûmB' işqa dîn û sinnetêŞêxê serdarê xelîfan

glosses: Birîna çermê ser kîrî (ku li gor Îslamê û cihûtiyê mecbûriyek dînî ye).

glosses: Birîna çermê ser quzî (ku li gor hin ayînan mecbûriyek dînî ye).

forms:
sinnet
sunet
sunnet
sanat
sanet
san'at
san'et
senet
sen'et
sin'et
sînet

etymology_text: Ji erebî سُنَّة (sunna), têkildarî sinî.


kemoapoîzm

glosses:
senteza kemalîzmê û apoçîtiyê,
apoçîtiya kemalîst, PKKya kemalîst

forms:
kemoapoçîtî
kimoapoçîtî
kimoapoîzm

etymology_text: Ji kemalîzm + apoîzm.


Ketfo

text: Bavê rojnamevan-nivîskarê kurd Gabar Çiyan û yek ji wan kesên avakirê pêşî yê taxa Kişlêya Nisêbînê H. Cemil Acat (Ketfo) îro berê sibêhe çû rehmetê.

ref: Netkurd.com, 5/2007


metel

glosses:
mat, hêbitî, ecêbgirtî, sersur, mendehoş, şaş, heyirî, heyirandî
 man bêdeng û hêbetî ji ber ecêbiya tiştekî an kiriyarekê

forms:
مەتەل
mesele

etymology_text: Ji erebî مثل (meṯel), hevreha aramî ܡܬܠܐ (meṯla), îbrî משל (maşal).


metel

glosses: metelok, serpêhatî, hikayet, pend, çîrok


metelok

glosses: serpêhatî, gotinên pêşiyan, hikayet, pend, çîrok, metel, anekdot

forms:
مەتەلۆک
meselok

etymology_text: Ji metel + -ok


anekdot

glosses: metelok, serpêhatî, hikayet, pend, çîrok, metel, fikra

text: Ji bo ez karibim sedemê vê qenaeta xwe bidim zelalkirin ez dixwazim anekdotekê li ser şairê kurd ê naskirî Ahmed Huseynî bidim: ...

ref: Mûrad Ciwan: Veqetiyana kurdan ji Tirkiyeyê kar e yan zerar e?, Netkurd.com, 8/2009

forms: anêkdot

etymology_text: Ji yûnanî [Peyv?]ανέκδοτα. Cotrehê henek.

анекдо́т

roman: anjekdót

анэкдо́т

roman: anekdót

逸事

roman: yìshì

逸話

roman: yìhuà

نَادِرَة

roman: nādira

أُطْرُوفَة

roman: ʾuṭrūfa

أُفْكُوهَة

roman: ʾufkūha

طُرْفَة

roman: ṭurfa

فُكَاهَة

roman: fukāha

لَطِيفَة

roman: laṭīfa

անեկդոտ

roman: anekdot

لطیفه

roman: latife

ანეკდოტი

roman: aneḳdoṭi

אַנֵקְדוֹטָה

roman: anekdóta

일화

roman: ilhwa

анегдота

roman: anegdota

онигоо

roman: onigoo

فقره

roman: fıkra

күлкілі әңгіме

roman: külkılı äñgıme

эпизо́д

roman: epizód

слу́чай

roman: slúčaj

заба́вная исто́рия

roman: zabávnaja istórija

латифа

roman: latifa

мәзәк

roman: mäzäq

ανέκδοτο

roman: anékdoto

ipa: /ɑːnɛkˈdoːt/

hyphenation: a·nek·dot


fikra

glosses: metelok, serpêhatî, hikayet, pend, çîrok, metel, anekdot

forms:
fikre
fikir
fikr

etymology_text: Ji yûnanî [Peyv?].


sikûm

text: Peyva xwe gotibû û bi wî kenê xwe yê pîs ê ku li ser sikûmê xwe kom kiribû lê xistibû û çûbû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 43, ISBN 9786054497010

glosses: awa, şêwe, terz, tewr, tehr, dirûv, şikil, şêwaz

text: Li gor ragihandina çapemenîya tirk, Sezer û Erdogan ji bo ku li tetbîqata leşkerî a li Seferîhîsara Îzmîrê temaşe bikin, çûne cîyê tetbîqatê. Herdu li kêleka hev rûniştine, lê heta dawiya tetbîqatê, Sezer, bi vî sikûmî li ciyê xwe rûniştiye û li rûyê Erdogan mêze nekirîye.

forms: sukûm

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /sɪˈkuːm/


zorbe

glosses: piranî, para pirrtir, majorîte, ekseriyet, zêdetir ji nîvê

text: Béguman dê hêz, moral û baweriya gelê Kurd berztir û zêdetir ba [ger] ku zorbey namzet û nûnerên gel li ser navê KADEP û HAK-PAR, grûba xebatê têkevin hilbijarinan.

etymology_text: Ji zor + -be.


ekseriyet

glosses:
piranî, zorbe, zorîne, para pirrtir, majorîte,
 zêdetir ji nîvê, bêtir ji 50%

forms:
ekseryet
ekserî

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]: ekserî + -yet


majorîte

glosses:
piranî, zorbe, zorîne, ekseriyet,
parçeya pirrtir, beşa ji hemî beşên din zêdetir, pişka herî mezin, bêtir ji %50

etymology_text: Bi rêya fransî (majorité) ji latînî majoritatem ji major

больщинство

roman: bolʹščinstvo


masmedya

glosses: Hemû navgînên ragihandinê wekî rojname, radyo, televizyon, internet û hwd.

text: Çiqas ku sala 2007’an ber bi dawiyê ve diçe, navê Kerkûkê jî bêtir di masmediya cîhan û Kurdistanê de tê bîhistin.

ref: Kakşar Oremar: Kurd û Kerkûk, Azadiyawelat.com, 5/2007

forms:
masmediya
masmîdiya
masmîdya

etymology_text: Ji îngilîzî mass media, ji mass + media ("medyayagirseyî").


keramet

glosses: mucîze, ecêbî, tiştên ecêb yên ku tê bawerkirin ku kesek bi alîkariya Xwedê dike

text:
Pirr kesan dîtin keramet û eser
J' xwendina Mewlûda Sultanê beşer

ref: Mela Hisênê Bateyî

forms:
کەرامەت
namet
karesat

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî كرامة^([Divê were berfirehtirkirin])

إباء

roman: ʾibāʾ


mucîze

glosses: nûwaze, keramet, ecêbî, tiştên ecêb yên ku tê bawerkirin ku kesek bi alîkariya Xwedê dike

glosses: behît^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
micîze
mi'cîze
mu'cîze

etymology_text: Ji erebî معجزة


aforîzm

glosses: wecîze, pend, lakonîk, pend, şîret, epîtaf, maksîm, adaj, apoftem

forms: aforîzma

афоризм

roman: aforizm

ipa: /ɑːfoːˈɾiːzm/

hyphenation: a·fo·rîzm


wecîze

glosses: aforîzm, pend, lakonîk, şîret, epîtaf, maksîm, adaj, apoftem

forms: mucîze

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


maksîm

glosses: pend, aforîzm, lakonîk, şîret, epîtaf, adaj, apoftem, aforîzma

etymology_text: Ji latînî


wood

glosses: xerz, bîşe, rêl, dehl, dehlûdir, daristanok

glosses: doqişkê darî, doqişkê golfê ku di eslê xwe de ji darê tê çêkirin

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-wood.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-wood.wav


woodland

etymology_text: Ji wood + land.


darîn

glosses: Tişta/ê ku ji darî çêbûye yan hatiye çêkirin.

text: Me ji le'lê lebê yarê xwe vexwar ava heyatExyar-i bila têk-i biçin darînêLazim bi xwe ayîneyê Rûhi l-qudus î tu

forms: دارین

etymology_text: Ji dar + -în.


metsikkö

glosses: xerz, rêl, bîşe, dehl, dehlûdir, daristanok

etymology_text: Ji metsä + -kkö.


lehto

glosses: xerz, rêl, bîşe, dehl, dehlûdir, daristanok, darûbar


diwalayî

glosses: zimanê gelê diwala ku li Kamerûnê tê peyivîn

etymology_text: Ji diwala + -yî


eyídí

glosses: daristan, darûbar, xerz, rêl, bîşe, dargeh


qiwenyayî

glosses: Zimanekî çêkirî ye ku J. R. R. Tolkien di efsaneyên xwe de bi kar aniye.

etymology_text: Ji îngilîzî Quenya.


character

glosses: kesayetî, şexsiyet, karakter, xislet, xûy, xusûsiyet, taybetmendî, çawanî

text: The training course will be difficult, but it will test your character (what you are really like)

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-character.wav


caractère

glosses: xislet, karakter, xûy, xusûsiyet, taybetmendî, çawanî

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-caractère.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-caractère.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-caractère.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-caractère.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-caractère.wav


carácter

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Adélaïde Calais WMFr-carácter.wav


karaktero

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-karaktero.wav


temperamento

glosses: temperament, xislet, karakter, xûy, xusûsiyet, taybetmendî, çawanî


Charakter

glosses: Siruşt, xarakter, karakter, xûy, xusûsiyet, taybetmendî, çawanî


feature

glosses: parçeyê rojname yan nûçe yê dirêjtir û kûrtir


feature

glosses: karakterîze kirin, diyar kirin, diyarkirina xisûsiyetekê


industry

glosses: pîşesazî, pîşegerî, senet, endustrî* {{#tag:phonos|{{#if:||Deng}}{{#if:QY| (QY)}}|lang=en|text=|wikibase=|file=En-uk-industry.ogg}}


endüstri

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-endüstri.wav


провинция

glosses: parêzgeh, wîlayet, eyalet, mihafize, ustan, herêm, dever


provinco

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-provinco.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-provinco.wav


provincie

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-provincie.wav


省

forms: shěng (romanization)

audio: LL-Q9192 (cmn)-CanonNi-省.wav


地方

forms: dìfang (romanization)

audio: LL-Q9192 (cmn)-Jouketou-地方.wav


província

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-província.wav


çand

forms: چاند

etymology_text: çandin - -in

ipa: /t͡ʃɑːnd/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-çand.wav

hyphenation: çand


kelepûr

glosses: folklor, çande, kultûr, tore, edet, texlîd

forms: kelepor

etymology_text: Nayê zanîn. Hevreha soranî کهڵهپوور (kełepûr), osmanî کلاپیر (kelepir) (> tirkî kelepir). Heman bêje bi riya tirkî ketiye zimanên balkanî, bide ber yûnanî κελεπούρί (kelepoúrí), albanî qelepir, ermenî քելեփուր (kʻelepʻur), lazî ქელეჶური (kelefuri), romanyayî chilipir.


fabil

glosses:
çîrok, çîvanok, hîkaye, serpêhatî, novel, rîwaye, çîrrçîrok, cefen, efsane, destan,
(bi taybetî yên ku tê de ajel mîna mirovan tev digerin)

forms: fabel

etymology_text: Ji fransî [Peyv?]fable

басня

roman: basnja

ipa: /fɑːˈbɪl/


rîwaye

glosses: bas, qal, salox, vegotin, çîrok, çîvanok, hîkaye, serpêhatî, novel, çîrrçîrok

text: Hinek dibêjin ku ji berê de ew kanî li vir hebûye. Lê tu des nizane ku di kîjan demê de û ji aliyê kî ve hatiye çêkirin. Rîwayet hene û li gora wan rîwayetan dibêjin ku eþîrek ji eþîrên Medan li vir bi cî bûye. Mîrê wê eþîrê gelek zana û jîr bûye. Her çûye ku mîrîtiya xwe û rewþa eþîra xwe pêþ ve biriye û roj bi roj li ser eþîrên der û dor, serdestiya xwe ava kiriye. Bi tenê lawekî wî hebûye ew lawê wî jî gelek ji seyd û nêçîrê hez kiribiye. Her tim diçûye seydê. Rojek li nêçîrê li ser vê kaniyê Xezalek radike û bi dû wê dikewe. Ew roj û ev roj e ku tu agahiyek ji lawê mîrê eþîrê tune ye. Kes nizane ka li dû vê Xezalê bi ku de çû!

ref: Azad Zal: Kanîzelîlk, Amidakurd.com, 12/2007

glosses: fabil, efsane, cefen, dastan^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
riwaye
riwayet
rîwayet

etymology_text: Ji erebî رِوَايَة (riwāya).

ipa: /riːwɑːˈjɛ/


cefen

glosses: çîrok, çîvanok, hîkaye, serpêhatî, novel, rîwaye, çîrçîrok, fabil, efsane, destan

forms:
cefin
cifen
cifin

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /d͡ʒɛˈfɛn/


cirn

text: Mesela Jan Dost, wek mesela Gurrî ye. Dibêjin li gundekî, ji gundên Kurdistanê, gurrîyek hebû, tukesî guh nedidayê û ne jî rojekê navê wî dihat ser zimanê xelkê. Gurrîyê me fikirî û ji xwe re got: eger ez tiştekî matmayî û karekî xerab û bê rê nekim, wê xelkê vî gundî navê min ji bîr bikin. Gurrî rabû çû di Cirnê gund de rît, heçî hat ku danê xwe di Cirn de bikute dît ku hemî gû ye.

ref: Lotikxane.com, 10/2009

text: 7 penaberên afrîkî ji Lîbyayê ber bi Îtalyayê ve derketin rê. Lê berî ku bigihin Îtalyayê, curna wan bin-av bû. Keştiyek maltayî hat hewara wan û ji dêvla wan têxe keştiyê, tora masiyan ji wan re avêt.

forms:
cirin
cirne
curin
curn
curne

etymology_text: Ji erebî جرن (curn) ji aramî ܓܘܪܢܐ (gurna) ji yûnanî γοῦρνα (goῦrna).

ipa: /d͡ʒɪɾn/


kirh

glosses: kirêt, eblû, ne bedew, ne spehî, ne delal, ne xweşik, ne ciwan, ne rind, ne can, ne şîrîn

text: Aferîdên heyî û hêçî dijî besî min in. Xweşik bin kirh bin, ne xem e. Bes tenê bila mirov bin

ref: Kovara Mehname, Rê bi maweyê riyan, Ferit Edgü (wergêr Brahîm Ronîzêr), hj. 48, 1/2004

glosses:
kesê/a ku gotinên wî/ê ne xweş in, çors
 xweşik meşik e lê mirovekî pir kirh e

forms:
kirhtir (comparative)
herî kirh (superlative)
kirhtirîn (superlative)
kirih
kirr
kirrih
kirrh

etymology_text: Ihtimalen ji tirkî kir (pîsî, kirêtî), têkilî kirli (pis, qirêjî). Heman peyv di zimanên din jî yên tirkîkî - azerî, ozbekî, tirkmenistanî... - de heye loma ya kurdî ji tirkî ye, ne berevajî. Ji eynî rehî bi ihtimaleka biçûk kirêt û qirêj.


encamname

glosses: belgenameya ku encamên xebatekê yan biryarên civînekê tê de hatine nivîsîn

etymology_text: Ji encam + -name.


hêbetî

glosses: mat, ecêb, awarte, sur, seyr, heyirî, ecêbgirtî

text: دیت پشیکا راوەستیای و یا مایە حێبەتی و شێرزاد ژی ل نێزیك پشیکێ راوەستیای و ما حێبەتی...

roman: Dît pişîka rawestiyay û ya maye ḧêbetî û Şêrzad jî li nêzîk pişîkê rawestyay û ma ḧêbetî...

ref: Leylan Îsmeîl, Bêrîvan û Hîvî (Çîrokêt Zarokan), Çapxana Xanî, Dihok, 2012, r. 30

forms:
حێبهتی
heybetî

etymology_text: Ji hêbet + -î.


heybet

glosses: hêw, sam, sehm, tirs, xof, saw, sawir, hêwl, sehw, sewh

text: Nisfê ewwel dayî çavê heybetê, Nisfê sanî dayî çavê şefqetê

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

forms:
ههیبهت
hêbet

etymology_text: Ji erebî هيبة (heybetᵗ) ji هاب (habe, “hêbitîn”).


heybet

glosses: sawr, saw, sewh, sehm, hêw, hêwl, hêbet, heybet


mahir

glosses: şareza, pispor, jêhatî, hoste, behremend, behredar

text: Wan gotine Heyzebûnêsahir»Derdê li me ey tebîbê mahirBêşubhe dewa ji dest te têtin

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
mahîr
ماهر

etymology_text: Ji erebî ماهر (mahir), hevrehameharet

hyphenation: ma·hir


mahir

glosses: hunerwer, destbikar, cerbez, destbiker, pîşebaz, mahir


nezm

glosses: helbest, şiir, menzûme, şewane, honrawe, beyt, qesîde, poêm, poezî

glosses: şiîr, hozan, stran, meqam^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
nezim
nizm

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

პოეზია

roman: ṗoezia

поэзия

roman: poezija


nazim

glosses:
helbestvan, şaîr, nezmevan, nezimvan,
kesa/ê ku nezman dinivîse

forms:
nazîm
nizam
nizm


nizam

text:
Ji Wadiyê-eymenê dilber
Nizam enguştek izhar kir

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms:
nîzam
nazim
nezm
nizm

etymology_text: ni- + zanîn + -im

ipa: /nɪˈzɑːm/

hyphenation: ni·zam


çuzam

glosses: ez nizanim, min hay / aga jê nîne, ma ez dê çawa bizanim, ma ez dê ji kû bizanim, nizam

forms:
çizam
tizam
tuzam
çizanim
çuzanim
tizanim
tuzanim
tusame

etymology_text: Qusandin ji çawa + zanîn + -m.

ipa: /t͡ʃʊˈzɑːm/

hyphenation: çu·zam


hamî

text: Têra xwe para rastiyê di vê de heye, lê belê rîayetkirina Paşayî a di vî warî de bi wî awayî pêk tê ku bilindbûn û nizmbûna wan kesên keftîyên qederê dikeve destê hamiyê wan û ew dibin peyayên wî yên har ên ku rohnî di çavên wan de namîne.

ref: Çira, Îbrahîm Paşayê Millî https://web.archive.org/https://bnk.institutkurde.org/images/pdf/JY6V7GTA95.pdf arşîv, Sir Mark Sifkes (wergêr Mûrad Ciwan), hj. 18, 2000, r. 5


hemîd

etymology_text: Ji erebî حميد (“pesindar, pesndayî, hêjayî pesnan”)

ipa: /hɛˈmiːd/

hyphenation: he·mîd


kêmanî

glosses: kêmî, hindikî, eqeliyet, mînorîte, kêmtir ji nîvê, hindiktir ji 50 %, ne 1/2 yan zêdetir

glosses: hindikanî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: kêmasî

etymology_text: Ji kêm + -anî.

ipa: /keːmɑːˈniː/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-kêmanî.wav

hyphenation: kê·ma·nî


mînorîte

glosses: kêmanî, hindikî, eqeliyet, kêmî, kêmtir ji nîvê, hindiktir ji 50 %, ne 1/2 yan zêdetir

forms:
mînorîtet
mînorîtêt

etymology_text: Ji latînî

ipa: /miːnoːɾiːˈtɛ/

hyphenation: mî·no·rî·te


minorité

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-minorité.wav


malplimulto

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-malplimulto.wav


hindikanî

glosses:
kêmanî, eqeliyet, mînorîte,
kêmtir ji nîvê, hindiktir ji 50 %, ne 1/2 yan zêdetir

glosses: hindikî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
hindikî
hindikîtî
hindiktî

etymology_text: Ji hindik + -anî.


gros

audio: LL-Q150 (fra)-Penegal-gros.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-gros.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-gros.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-gros.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-gros.wav


blow

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-blow.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-blow.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-blow.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-blow.wav


pozîtîv

glosses: erênî, misbet, erêyî, qebûlker, pejirîner

glosses: forma sade ya rengdêran (ne komparatîv yan sûperlatîv)

glosses: atoma ku ji elektronan pirrtir proton hene

forms:
pozîtîvtir (comparative)
herî pozîtîv (superlative)
pozîtîvtirîn (superlative)
pozetîf
pozetîv
pozîtîf

etymology_text: Ji fransî positive ji latînî positivus.


kelegerm

text: Li Amedê bi hatina havînê re kelegermeke pir dijwar derkete holê. Gelek kes ji bo ku xwe ji germa malê û derve biparêzin, cihên sî tercîh dikin. Ji ber vê yekê herî zêde mirov berê xwe didin baxçeyên parkê, cafeyên bi baxçe, qeraxên hewzê û binê siyên bircan. Lê ev yek jî têrî hênikbûnê nake.

ref: Salihê Kevirbirî: ´Werine ava sûsê!..´, Netkurd.com, 5/2007

forms: kelegerim

etymology_text: Ji kel + -e- + germ.


girseyî

glosses:
komî, kozî, tomerî, komelî, kolektîv,
 bi kom, kom bi kom, ne yek yan kitkit

text: Ji eşîra hindî ya Dongria Kondh ku li dijî şîrketeke kanê şerrê manê dike, heta bi Filistîniyên li ser axa vegirtî, gellek milîtanan nasnameya Naviyan li xwe bar kiriye. Navî lehengên fîlma Avatarê ne berhemek hollywoodî ye. Ev fenomen nîşan dide bê çawa referansên çanda girseyî roj bi roj zêdetir bi armancên siyasî tên bikaranîn.

ref: Le Monde diplomatique kurdî, , Henry Jenkins, hj. 10, Îlon, 2010, r. 23

glosses: tebeqî, sinifî, sefî, çînî, refî, grûbî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
girsî
girsîtî

etymology_text: Ji girse + -î.


kolektîv

glosses:
girseyî, komî, kozî, tomerî, komelî,
 bi kom, kom bi kom, ne yek yan kitkit

text: Dema şertên heyî bên nirxandin, terefa tirk dixwaze ji bona dewleta unîter makezagonek “demokratîk” gorî pîvanên Yekîtiya Ewrupayê bipejirîne. Di vê makezagonê de mafên kollektîf yên neteweya kurd, wekheviya neteweya tirk û tirk tune ye. Bes tê xwestin ku terîfa hevwelatiyê bê guhertin, mafên kesayetî ji bona kurdan bên naskirin.

ref: Îbrahîm Güçlü: Platforma Makezagona Dewleta Federal Pêwîst e, di Netkurd.com de, 5/2011

forms:
kolektîvtir (comparative)
herî kolektîv (superlative)
kolektîvtirîn (superlative)
kolektîf
kolêktîf
kolêktîv
kooperatîv

etymology_text: Ji fransî collectif (mê: collective) yan îngilîzî collective.


kozî

glosses:
girseyî, komî, kolektîv, tomerî, komelî,
 bi kom, kom bi kom, ne yek yan kitkit

forms:
kolektîf
kolêktîf
kolêktîv
girsî
girsîtî


satu

glosses: çîrok, çîvanok, hîkaye, çîrrçîrok, fabil, cefen


sunrise

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-sunrise.wav


lever du soleil

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-lever du soleil.wav


طلوع افتاب

forms: tolu' âftâb (romanization)

etymology_text: طلوع (tolu') + افتاب (âftâb)


طلوع خورشید

forms: tolu' xoršid (romanization)

etymology_text: طلوع (tolu') + خورشید (xoršid)


sunleviĝo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-sunleviĝo.wav


doğu

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-doğu.wav


آفتاب

forms: âftâb (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-آفتاب.wav


soleil

etymology_text: Ji fransiya navîn soleil, ji fransiya kevn soleil.

audio: LL-Q150 (fra)-Roll-Morton-soleil.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines1-soleil.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Exilexi-soleil.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Penegal-soleil.wav


eguzki

audio: LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-eguzki.wav


suno

etymology_text: Deyn ji îngilîzî sun.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-suno.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-suno.wav

audio: LL-Q143 (epo)-NMaia-suno.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Poslovitch-suno.wav


太陽

audio: LL-Q5287 (jpn)-Higa4-太陽.wav

audio: LL-Q5287 (jpn)-葵心-太陽.wav


太陽

forms: taai3 joeng4 (romanization)

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-太陽.wav


soare

text: The bird spread its wings and soared into the air.


солнце

audio: LL-Q7737 (rus)-ZarinkaIM-солнце.wav


kelişîn

forms:
کهلشین
keliştin
felişîn

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /kɛlɪˈʃiːn/

hyphenation: ke·li·şîn


kelişîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


hilingivîn

glosses:
likumîn,tehisîn kumişîn, hoşîn, tewişîn, şewişîn, şelişîn, wişwişîn, tevizîn, teyizîn, behitîn, hikumîn, beliqîn,
terpilîn, hilingiftin, setimîn, litimîn, likimîn, leqitîn, hilkimîn, xijikîn, çerixîn, nikisîn, tengijîn, ferqizîn

glosses:
xeletî kirin, guneh kirin, keftin xeletiyê
 (cîlê kevin zor baş di ev bikaranîne digehin, lê cîlê nû hin dizanin.)

forms:
hildigivim (present)
hildigivî (present)
hildigive (present)
hildigivin (present)
hilgive (imperative singular)
hilgivin (imperative plural)
hilgiftim (past)
hilgiftî (past)
hilgift (past)
hilgiftin (past)
هلنگڤین
helingiftin
helingifîn
helingivîn
hilingiftin
hilingivtin
hilhingaftin
hilhingiftin

ipa: /hɪlɪnɡɪˈviːn/

hyphenation: hi·lin·gi·vîn


likumîn

glosses: Di rawestîn an jî rêveçûnê de ji aliyekî ber bi aliyê din ve hejîn mîna ku dê bikeve; rawestîn an rêveçûna bêserûber.

text: Awirên hîvê yên xwe ji şevê vedidizin, yên ku ji şermê rûyê xwe ji şevê vedişêrin, dikin ku şev li sîya xwe bilikume.

ref: Îrfan Amîda, Şevek Şîzofren, Weşanên Lîs, 2018, r. 5, ISBN 9786058152175

text: Ez bilikumim, tiliya min li kevir keve jî ez dibêjim tiliya tirkan tê heye.

ref: Zinarê Xamo, Îcar tiliya tirkan tê tunebûye https://web.archive.org/https://zinarexamo.blogspot.com/2018/10/icar-tiliya-tirkan-te-tunebuye.html?m=1 arşîv, zinarexamo.blogspot.com, 2018

forms:
dilikumim (present)
dilikumî (present)
dilikume (present)
dilikumin (present)
bilikume (imperative singular)
bilikumin (imperative plural)
likumîm (past)
likumiyam (past)
likumî (past)
likumiyayî (past)
likumî (past)
likumiya (past)
likumiyan (past)
لکومین
lukumîn

ipa: /lɪkʊˈmiːn/

hyphenation: li·ku·mîn


kumişîn

glosses:
hilingivîn, likumîn, hoşîn, tewişîn, şewişîn, şelişîn, wişwişîn, tevizîn, teyizîn, behitîn, hikumîn, beliqîn,
hilingivîn, hilingiftin, setimîn, litimîn, likimîn, leqitîn, hilkimîn, xijikîn, çerixîn

text: Wê dîsa lîland; kumişî û ser darê de hate xwarê

ref: Laleş Qaso: Wêran, Weşanên Pelda, 2002, r. 100

text: Lê dema ew çav bi Rêzanî bi hesp û şûrê wî ketin, tev ji tirsan kumişine erdê û xwe xistin binê giyayê.

ref: Zeynelabidîn Zinar: Kadîna Mişkan, Weşanxaneya Çanda Kurdî, 1993, r.90

text: ...dilê min fenanî etfek tirî diguvişî, dikumişîm ser hev.

ref: Înan Eroglu: Têbîniyek, Avesta, 2019, r.36

glosses: hilisîn, tehisîn, şemitîn, terpilîn, nikisîn, tengijîn, ferqizîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
dikumişim (present)
dikumişî (present)
dikumişe (present)
dikumişin (present)
bikumişe (imperative singular)
bikumişin (imperative plural)
kumişim (past)
kumişî (past)
kumiş (past)
kumişin (past)
کومشین
kimişîn

ipa: /kʊmɪˈʃiːn/

hyphenation: ku·mi·şîn


hoşîn

glosses:
hilingivîn, likumîn, kumişîn, tewişîn, şewişîn, şelişîn, wişwişîn, tevizîn, teyizîn, behitîn, hikumîn, beliqîn,
hilingivîn, hilingiftin, setimîn, litimîn, likimîn, leqitîn, hilkimîn, xijikîn, çerixîn

forms: هۆشین

ipa: /hoːˈʃiːn/

hyphenation: ho·şîn


tewişîn

glosses: xwe şaş kirin, tewş axaftin, pilûçbûn, yawebêjî kirn, xelitîn, li hev piçikîn

forms: تهوشین

ipa: /tɛwɪˈʃiːn/

hyphenation: te·wi·şîn


şewişîn

glosses:
hilingivîn, likumîn, kumişîn, hoşîn, tewişîn, şelişîn, wişwişîn, tevizîn, teyizîn, behitîn, hikumîn, beliqîn,
hilingivîn, hilingiftin, setimîn, litimîn, likimîn, leqitîn, hilkimîn, xijikîn, çerixîn

glosses: ji kêmxewî yan jî ji serxweşî nikarîna li ser lingan rawestîn

text: Xaretgerê 'eql û dîn û îmanSaqî şewişîn bi abê engûrMutrib herişîn bi seytê sentûr

text: Qirînek pê ket: perpitî, şewişî, bi masayê girt û pê ve ma, çevên wî beloq bûbûn, devê wî vekirî dikir helkehelk

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 72, ISBN 978-605-2246-80-1

forms: شهوشین

ipa: /ʃɛwɪˈʃiːn/

hyphenation: şe·wi·şîn


şelişîn

glosses:
hilingivîn, likumîn, kumişîn, hoşîn, tewişîn, şewişîn, wişwişîn, tevizîn, teyizîn, behitîn, hikumîn, beliqîn,
hilingivîn, hilingiftin, setimîn, litimîn, likimîn, leqitîn, hilkimîn, xijikîn, çerixîn

forms: شهلشین

ipa: /ʃɛlɪˈʃiːn/

hyphenation: şe·li·şîn


sazmankar

glosses: Kesa/ê ku tiştekî organîze dike an kiriye.

forms:
sazimankar
sazumankar
sazûmankar

etymology_text: Ji sazman + -kar.


birêkxer

glosses:
sazmankar, sazker, damezrîner, daner, rêkxer, organîzator, koordînator,
kesa/ê ku tiştekî bi rêk dixe ayan tiştek bi rêk xistiye

glosses: hazirker, serperişt, birêveber^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
birêxer
rêkxer
rêxer

etymology_text: bi rêk xistin


bi rêk xistin

glosses: bi cih anîn, saz kirin, organîze kirin, dirist kirin, damezrandin, danîn, encam dan, li dar xistin, koordîne kirin

glosses: di gel yekî/ê çûn heta binecihê, kesek danîn ser rêya wî/ê

forms:
bi rê xistin
rê xistin
rêk xistin
birêk xistin

etymology_text: bi¨+ rêk + xistin


li dar xistin

glosses: bi rêk xistin, saz kirin, organîze kirin, dirist kirin, damezrandin, danîn, encam dan, kirin, koordîne kirin, bestin

forms: ل دار خستن

ipa: /lɪ dɑːɾ xɪsˈtɪn/

hyphenation: li dar xis·tin


meqer

glosses:
baregeh, qerargeh, bingeh, navend, merkez, mekan, cih, binke
(bi taybetî yên eskerî)

forms:
meqerr
miqer
miqerr

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].

штаб

roman: štab


qerargeh

glosses:
biryargeh, baregeh, meqer, bingeh, navend, merkez, mekan, cih, binke
(bi taybetî yên eskerî)

forms:
qerarga
qerargah
qerarge
qerargih
qirarga
qirargah
qirarge
qirargeh
qirargih

etymology_text: Ji qerar + -geh


qerar

glosses: Bijartin yan ferman yan lihevkirin li ser kirina tiştekî yan awayê kirina tiştekî.

text: Hetta bi felek her diretin ah û ehê minMa yek nefesek min dibitin sebr û qerarekQed bê te we bê te dibitin mislê sihê min

forms:
قەرار
qirar

etymology_text: Ji erebî قَرَار (qarār).

ipa: /qɛˈɾɑːɾ/

hyphenation: qe·rar


qirar

text: qirarî nîv seetekê rûniştin, qehwe jî kesî neda wan

glosses: dozaj^([Ji bo vê maneyê çavkanî hewce ye. (+) ])


lustrum

glosses: paqijkirina gelemperî, serhejmartin (romanî), demê pênc salam


kerxane

text: Jixwe jinên kerxaneyê jî qet wextên wan ên bendewariyê tunebûn...

ref: Sirri Ayhan, Dansa Berber https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=MVjjDwAAQBAJ&pg=PA12&dq=%22kerxaney%C3%AA%22&hl=&cd=1&source=gbs_api arşîv, Na Yayınları, r. 12

forms: karxane

etymology_text: Ji tirkî kerhane ji farisî کارخانه (kârxâne, “febrîqe”) ji کار (kâr, “kar”) + خانه (xâne, “xane”)

бардэ́ль

roman: bardélʹ

публі́чны дом

roman: publíčny dom

дом цярпі́масці

roman: dom cjarpímasci

বেশ্যালয়

roman: beśjalôẏ

борде́й

roman: bordéj

барда́к

roman: bardák

публи́чен дом

roman: publíčen dom

妓院

roman: jìyuàn

勾欄

roman: gōulán

行院

roman: hángyuàn

花柳

roman: huāliǔ

青樓

roman: qīnglóu

堂子

roman: tángzi

煙花柳巷

roman: yānhuāliǔxiàng

窯子

roman: yáozi

яус

roman: jaus

بَيْت دَعَارَة

roman: bayt daʿāra

مَبْغًى

roman: mabḡan

كَرْخَانَة

roman: karḵāna

بَيْت التَّسَامُح

roman: bayt at-tasāmuḥ

պոռնկանոց

roman: poṙnkanocʻ

հասարակաց տուն

roman: hasarakacʻ tun

պոռնկատուն

roman: poṙnkatun

բորդել

roman: bordel

فاحشهخانه

roman: fâheše-xâne

جندهخانه

roman: jende-xâne

روسپیخانه

roman: ruspi-xâne

قحبهخانه

roman: qahbe-xâne

საროსკიპო

roman: sarosḳiṗo

ბორდელი

roman: bordeli

चकला

roman: caklā

वेश्यालय

roman: veśyālay

कोठा

roman: koṭhā

בֵּית בֹּשֶׁת

roman: beit boshet

бордель

roman: bordelʹ

매음굴

roman: maeeumgul

갈보집

roman: galbojip

매춘굴

roman: maechun-gul

ໂຮງໂສເພນີ

roman: hōng sō phē nī

ја́вна ку́ќа

roman: jávna kúḱa

бо́рдел

roman: bórdel

курва́рница

roman: kurvárnica

куплера́ј

roman: kupleráj

янхны газар

roman: janhny gazar

эмсийн хүрээлэн

roman: emsijn hüreelen

янхны гэр

roman: janhny ger

жезөкшелер үйі

roman: jezökşeler üiı

борде́ль

roman: bordɛ́lʹ

публи́чный дом

roman: publíčnyj dom

дом терпи́мости

roman: dom terpímosti

блуди́лище

roman: bludílišče

лупана́рий

roman: lupanárij

वेशवास

roman: veśavāsa

कुट्टिनी-गृह

roman: kuṭṭinī-gṛha

रतिमन्दिर

roman: ratimandira

वेश्याजनाश्रय

roman: veśyājanāśraya

блѫдилище

roman: blǫdilište

цѧтоимьство

roman: cętoimĭstvo

фоҳишахона

roman: fohišaxona

ซ่อง

roman: sɔ̂ɔng

борде́ль

roman: bordélʹ

буди́нок розпу́сти

roman: budýnok rozpústy

публі́чний буди́нок

roman: publíčnyj budýnok

дім розпу́сти

roman: dim rozpústy

ពេស្យាស្ថាន

roman: peisyiəsthaan

រោងស្រី

roman: roongsrəy

រតិគ្រឹះ

roman: rɔɔtekrɨh

שאַנדהויז

roman: shandhoyz

οίκος ανοχής

roman: oíkos anochís

πορνείο

roman: porneío

χαμαιτυπείο

roman: chamaitypeío

πορνοβοσκεῖον

roman: pornoboskeîon

πορνεῖον

roman: porneîon

χαμαιτυπεῖον

roman: khamaitupeîon

ipa: /kʰɛɾxɑːˈnɛ/

hyphenation: ker·xa·ne


bordel

glosses: kerxane, qehbexane, cihê ku fihûş lê tê kirin

forms:
bordêl
berdêl

etymology_text: Ji fransî [Peyv?]

ipa: /boːɾˈdɛl/


bordel

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-bordel.wav


fábula

glosses: çîrok, çîvanok, hîkaye, serpêhatî, rîwaye, çîrrçîrok, fabil, efsane, destan, cefen

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-fábula.wav


Fabel

forms: fabel


Apolog

forms: apolog


fable

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-fable.wav


apologue

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-apologue.wav


fablo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-fablo.wav


conte

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-conte.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ltrlg-conte.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-conte.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-conte.wav


histoire

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-histoire.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-histoire.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-histoire.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-histoire.wav


faula

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-faula.wav


Mukriyan

forms:
Mikriyan
Badînan
Botan
Hewraman
Serhed


ruxset

glosses: destûr, izin, rêdan, hêlan, hiştin yan qebûlkirin ku kesek tiştekî bike

text: Wan xencer û keyberê di dijwarZinhar, medî cewaz û ruxsetWan nîne bi kes çu rufq û rehmet

forms:
rixsat
rixset
ruxsat

etymology_text: Ji erebî رُخْصَة (ruḵṣa)


sewqiyat

glosses:
şandin, veguhastin, hinartin, birêkirin, birêxistin, rewanekirin, nartin, dan rê, transport
(bi taybetî leşker û çekên wan)

glosses: rewane kirin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: sewkiyat

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


dan rê

glosses: şandin, hinartin, bi rê kirin, bi rê xistin, rewane kirin, nardin, sewqiyat

text: Da rê û çû

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 40, ISBN 978-605-2246-80-1

glosses: birêkirin, birêxistin, rewanekirin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
dayin rê
dayîn rê

etymology_text: dan (1) + rê


transport

glosses: raguhezandin, raguhastin, anîn yan birin

etymology_text: Ji fransî [Peyv?] yan îngilîzî


transport

glosses: veguhaztin, guhaztin, guhêz, guhastin, keyf, şadî, gemiya guhaztina serbaz û keresteyan, rêzika guhaztinê, tawanbarê sirgumkirî, balafira guhaztina mirov û pertalî,

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-transport.wav


wişwişîn

glosses:
likumîn, kumişîn, hoşîn, terpilîn, şewişîn, şelişîn, tevizîn, teyizîn, behitîn, hikumîn, beliqîn,
hilingivîn, hilingiftin, setimîn, litimîn, likimîn, leqitîn, hilkimîn, xijikîn, çerixîn

glosses: hilisîn, tehisîn, tewişîn, şemitîn, nikisîn, tengijîn, ferqizîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
وشوشین
wişwişiyan
wişwişyan
xwişxwişîn

ipa: /wɪʃwɪˈʃiːn/

hyphenation: wiş·wi·şîn


wişwişîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /wɪʃwɪˈʃiːn/


setimîn

glosses:
hilingivîn, kumişîn, hoşîn, tewişîn, şewişîn, şelişîn, wişwişîn, tevizîn, teyizîn, behitîn, hikumîn,
hilingivîn, hilingiftin, terpilîn, litimîn, likimîn, leqitîn, hilkimîn, xijikîn, çerixîn

glosses: hilisîn, tehisîn, likumîn, şemitîn, beliqîn, nikisîn, tengijîn, ferqizîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
sitimîn
sitimiyan
setimiyan

ipa: /sɛtɪˈmiːn/

hyphenation: se·ti·mîn


beliqîn

glosses:
hilingivîn, kumişîn, hoşîn, tewişîn, şewişîn, şelişîn, wişwişîn, tevizîn, teyizîn, behitîn, hikumîn, terpilîn,
hilingivîn, hilingiftin, terpilîn, litimîn, likimîn, leqitîn, hilkimîn, xijikîn, çerixîn

glosses: hilisîn, tehisîn, likumîn, şemitîn, setimîn, nikisîn, tengijîn, ferqizîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
بهلقین
beliqînîn
biliqîniyan
biliqîn

ipa: /bɛlɪˈqiːn/


järjestää

glosses: bi cih anîn, saz kirin, organîze kirin, dirist kirin, damezrandin, danîn, encam dan, li dar xistin, bi rêk xistin


organisieren

glosses: kesê yekem pirrjimar dema niha ji lêker organisieren

glosses: kesê sêyem pirrjimar dema niha ji lêker organisieren


organize

glosses: bi cih anîn, rexsandin, saz kirin, organîze kirin, dirist kirin, damezrandin, danîn, encam dan, li dar xistin, bi rêk xistin


arrange

glosses: rêz kirin, rîz kirin, organîze kirin, dirist kirin, danîn, li dar xistin, bi rêk xistin

glosses: bi cih anîn, saz kirin, encam dan, damezrandin


systematize

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-systematize.wav


realize

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-realize.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-realize.wav


systematise

glosses: sîstematîze kirin, bi cih anîn, saz kirin, organîze kirin, dirist kirin, damezrandin, danîn, encam dan, li dar xistin, bi rêk xistin


organiseer

glosses: bi rêk xistin, organîze kirin, bi cih anîn, saz kirin, organîze kirin, dirist kirin, damezrandin, danîn, encam dan, li dar xistin


organiser

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-organiser.wav


organiser

glosses: organîzeker, birêkxer, sazker, bicihîner


organitzar

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-organitzar.wav


organizar

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-organizar.wav


organizi

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-organizi.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-organizi.wav


nouvelle

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-nouvelle.wav


nouvelle

pos_title: Formeke rengdêrê


nouveau

audio: LL-Q150 (fra)-Roll-Morton-nouveau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-nouveau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-nouveau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Penegal-nouveau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GAllegre-nouveau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-nouveau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ash Crow-nouveau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-nouveau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Opsylac-nouveau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-nouveau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Madehub-nouveau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-nouveau.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-nouveau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Kaderousse-nouveau.wav


birêkxistin

ipa: /bɪɾeːkxɪsˈtɪn/

hyphenation: bi·rêk·xis·tin


çerixîn

glosses: çerx dan, dewr dan, li dor tiştekî zivirîn

text: Heta refên valahiyê jî di nav bêdengiya xwe de diçerixîn û gêr dibûn.

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

text: Bihnek ji wisalê me bihîst û kerixîm ezWek tole li pê mûçih li dorê çerixîm ezÇix kir me hebîbî ko tu narî biqeşî

forms:
diçerixim (present)
diçerixî (present)
diçerixe (present)
diçerixin (present)
biçerixe (imperative singular)
biçerixin (imperative plural)
çerixim (past)
çerixî (past)
çerix (past)
çerixin (past)
چهرخین
çerxîn

etymology_text: Ji çerx + -în.

سووڕان

roman: sûrran

چەرخان

roman: çerxan

خولان

roman: xulan

خولانەوە

roman: xulanewe

خول خواردن

roman: xul xwardin

ipa: /t͡ʃɛɾɪˈxiːn/

hyphenation: çe·ri·xîn


çerixîn

ipa: /t͡ʃɛɾɪˈxiːn/


meqbûl

text: Di têkiliyên siyasî de ti tişt ne xerîb e lê belê nimûneya demokrasiyê ya ko li Kurdistanê hatiye bi cih kirin ne modern e, ne meqbûl e û ne biserketî ye jî.

ref: Selahedîn Behaedîn Mihemed di hevpeyivînekê de li gel Arif Zêrevan, Nefel.com, 5/2007

forms:
meqbûltir (comparative)
herî meqbûl (superlative)
meqbûltirîn (superlative)
maqbûl

etymology_text: Ji erebî مقبول.

hyphenation: meq·bûl


islûb

glosses: awa, şêwe, şêwaz, stîl, terz, teşe, mork, isûl

forms:
islub
uslub
uslûb


isûl

glosses: awa, şêwe, şêwaz, stîl, terz, teşe, mork, islûb

text: Bê reng û bê usûl bûyîJi kuhneyan milxwar bûyî

ref: Feqiyê Teyran,

forms:
usul
usûl

etymology_text: Ji erebî أُصُول (ʾuṣūl) pirjimara أَصْل (ʾaṣl).


mork

glosses: awa, şêwe, şêwaz, stîl, terz, teşe, isûl, islûb

forms:
مۆرك
morik


stabîl

glosses: sakin, xweragir, saxlem, dûz, dirist, ne guherbar, ne guherok, neliv

glosses: mayinde^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
stabîltir (comparative)
herî stabîl (superlative)
stabîltirîn (superlative)

etymology_text: Bi rêya fransî yan îngilîzî stable ji latînî stabilis


sakin

glosses: stabîl, xweragir, saxlem, dûz, dirist, ne guherbar, ne guherok

text: Hetta sibeh xew nehate çavanSakin nedibû ji rengê avanRojê ko ji meşriqê nema nûr

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms: sakîn

notes:
sakin bûn
sakin kirin
sakinbûn
sakinkirin
sakinbûyî
sakinkirî


sakin

text: Sakin bir yer.

text: Sakin bir adam.

glosses: amoş, aramoş, xamoş, sêwirî, êmîn, tewar, sakîn

text: Hasta şimdi daha sakin.

text: Ankara'da sakin.

glosses: şênî, daniştî, daniştvan, rûniştman, warnîş, xwecî

text: Mahalle sakinleri.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sakin.wav


mexrûr

glosses:
bixurûr, pozbilind, arogant, ne nefsbiçûk,
zêde bi xwe serbilind, kesa/ê ku xwe zêde mezin dihesibîne

glosses: qure, qebe, nefsmezin, difinbilind, arogan, kepîbilind^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
mexrûrtir (comparative)
herî mexrûr (superlative)
mexrûrtirîn (superlative)
maxrûr

etymology_text: Ji erebî مَغْرُور (maḡrūr): me- + xurûr

арогантен

roman: aroganten

арогантна

roman: arogantna

арогантно

roman: arogantno


rikeber

glosses: Hevrik, dijber, minafis, dijmin, reqîb, pêşbaz, pêşbir, raqib, riberiz, oponent.

forms: rikber

etymology_text: Ji rik + -e- + -ber.

hyphenation: ri·ke·ber


minafis

glosses: hevrik, dijber, rikeber, dijmin, reqîb, pêşbaz, pêşbir, raqib, riberiz, oponent

text: Di hilbijartinên bêtn de partiya we dê çawa bike ko bibe rikebereka (minafis) xurttir li hemberî Partî (PDK) û Yekîtiyê (YNK)?

ref: nefel.com, 6/2007

forms:
minafîs
munafis
munafîs
minafiq

etymology_text: Ji erebî مُنَافِس (munāfis).


huilen

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-huilen.wav


nor

text: I am neither hungry nor thirsty.

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-nor.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-nor.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-nor.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-nor.wav


Cree

audio: LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-Cree.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-Cree.wav


voertuig

glosses: tirimpêl, erebe, otomobîl, seyare, maşîn


wagon

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-wagon.wav


wagon

audio: LL-Q809 (pol)-Gower-wagon.wav


auto

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-auto.wav


auto

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-auto.wav


Auto

audio: LL-Q188 (deu)-Poslovitch-Auto.wav


سيارة

glosses: tirimpêl, otomobîl, erebe, seyare, maşîn

forms: sayyāra (romanization)


coche

audio: LL-Q1321 (spa)-Eavqwiki-coche.wav


carro

audio: LL-Q1321 (spa)-Rodrigo5260-carro.wav


veturilo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-veturilo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-veturilo.wav


automobile

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-automobile.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Roptat-automobile.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-automobile.wav


automobile

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-automobile.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Cerchia G-automobile.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-automobile.wav


macchina

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-macchina.wav


車

audio: LL-Q5287 (jpn)-葵心-車.wav


車

forms: chē (romanization)

audio: LL-Q9192 (cmn)-Lim Natee-車 (chē).wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9192 (cmn)-Lim Natee-車 (chē).wav


車

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-車.wav


車

forms: くるま, kuruma (romanization)


自動車

forms: chū-tōng-chhia (romanization)


自動車

forms: zìdòngchē (romanization)


samochód

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-samochód.wav

audio: LL-Q809 (pol)-Gower-samochód.wav


veículo

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-veículo.wav


kirû

glosses: kiryar, kirin, kar, tişta/ê ku tê kirin yan hatiye kirin

text: Rengdêra ‘baş’ê, ji bo bûyer an jî kirûyên erênî tê gotin. Heger bûyer, kirû an jî tiştek bi hişmendiyê re li hev be û ji alî êqil ve hatibe qebûlkirin di statuya “baş”ê de ye. Tiştên ku dûrî êqil û fêmkirinê bin û di çarçoveya lojîk de cih negirtibin nikarin baş bin. ‘Baş’ piştî muhakeme, qenaet û erêkirina êqil biwesif dibe.

ref: Rênas Jiyan: Baş û xweş û hêja, Azadiyawelat.com, 5/2007

etymology_text: kirin - -in + -û


şireşir

text: Min li zozanên xwe bi keriyan pez xwedî dikirin. Ew hênikayiya dilê min bû. Dengê bilûran tevlî şireşira avê, xuşexuşa pelên daran dibû. Kulîlkên reng bi reng tacên serên bûkan bûn. Di bin konên bav û kalan de awazên dengbêjan bi bilbil û şalûlan re diketin pêşbaziyan. Û qurmîna Kurmanciya reş bû. Bi hezaran gundên min wêran bûn, zozanên min bûn warên berazan. Gundî pêl bi pêl ber bi bajaran ve herikîn. Kuştin, talan û şewatê berê wan da sîstema asîmîlasyonê. Axayên malên xwe, bûbûn parsekên ber deriyên xelkê û gava ez çav li kalekî ji warên xwe dûrketî, destbigopal, çefî li piştê girêdayî dikevim; destê xwe li ber xelkê vedike, qermîçokên eniya wî dibin xencer û di kezeba min re diçin, axîna wî dibe dilopek jahr û bi ser dilê min ve diherike. Bila tu kes nebêje ez bi jahrê ketime, yê bi jahrê ketiye ez im.

ref: Receb Dildar: Yê bi jahrê ketiye ez im, Netkurd.com, 5/2007

forms:
şirr şirr
şirre-şirr
şirrşirr
şirr-şirr
şirreşirr
şire-şir
şirşir
şir-şir

etymology_text: Ji şir + -e- + şir.


şirr

forms: şir

etymology_text: Ji erebî شرة (şirreᵗ), hevrehaşer. Heman peyv ji erebî ketiye tirkî (şirret) û ji tirkî derbazî romanî jî bûye: șiret


sexî

forms:
سهخی
sexik
saxî
seksî

etymology_text: Ji erebî سَخِيّ (saḵiyy, “merd, camêr”)

ipa: /sɛˈxiː/


mikur

glosses: itiraf, îqrar, gotin ku rast e, pesind, pejirandin, danpêdan

forms:
mikurtir (comparative)
herî mikur (superlative)
mikurtirîn (superlative)
مکور
mikir
mukir
mukur

etymology_text: Ji erebî مقر

hyphenation: mi·kur


bihujîn

glosses: helîn, têkil bûn, tevlihev bûn, ketin nav hev, asîmîle bûn

text: Cerdewanên Kurd digel serşêtnokerên Mella Kirêkar, kemalîstên Kîlîsê û beesiyên Kurdbav, yên ku di hembêza xwe de serokên Kurdan fetisandibûn, li dor çiyayên Gabarê kom bûbûn. Piştî hezar û şevekê wana Xwedavendên Kurdistanê ji rûyê erdê, ji çîvanokên werxas, ji bendewariya dîrokê rakirin. Xwedavend ji holê rabûn, piştre Kurd jî buhujîn. Kurd buhujîn, Kurdistan jî zuwa bû. Kurdistan zuwa bû, deriyên Beheştê hatin girtin û jiyanê behredariya xwe winda kir.

ref: Dr. Zorab: Kuştina Xwedavendan, Pen-kurd.org, 2004

forms:
بهوژین
bihijîn
buhijîn
buhujîn

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /bɪhʊˈʒiːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-bihujîn.wav

hyphenation: bi·hu·jîn


bihujîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


bihujandin

glosses: bişaftin, helandin, têkil kirin, tevlihev kirin, kirin nav hev, asîmîle kirin

text: Nivîskar dikare îdolojiya xwe ya kesayetî di nav ya civakî de bibuhujîne û di encam de îdolojiyek bijarde û taybet pêşkêş bike û weha karê wêjeyî dikare xweristeyek serxwebûyî biafirîne!

ref: Sebrî Silêvanî: Helwîst û zimanê ronakbîrê me, Rojava.net, 2/2005

forms:
dibihujînim (present)
dibihujînî (present)
dibihujîne (present)
dibihujînin (present)
bibihujîne (imperative singular)
bibihujînin (imperative plural)
bihujand (past)
bihujand (past)
bihujand (past)
bihujand (past)
بهوژاندن
bihijandin
buhijandin
buhujandin

ipa: /bɪhʊʒɑːnˈdɪn/

hyphenation: bi·hu·jan·din


bihujandin

ipa: /bɪhʊʒɑːnˈdɪn/


qemere

forms:
qemare
qemer

etymology_text: Ji yûnanî καμάρα (kamára) ku maneya her tiştê serbanê wê wek kevanê xwehr e, ji proto-hindûewropî *kem- (tewandî, çemandî) ku herwiha serekaniya peyvên kurdî kevan û çemîn / çemandin e. Paşî wek "camera" (ode, jûr) ketiye latînî û jê belav bûye gelek zimanên din jî yên ewropî: îtalî camera, spanî "cámara", fransî "chambre", îngilîzî "chamber"...


taksî

glosses: Tirimpêlên neferî yên ku mişterî bi pare digihînin cihê ku ew bixwaze.

forms:
taqsî
taxsî
teksî
teqsî
texsî

etymology_text: Ji îngilîzî taxi.

택시

roman: taeksi

такси

roman: taksi

ταξί

roman: taxí


taksî

glosses:
qehbe, gander, fahîşe
 ew kiç/jina ku karên sêksî dike


mesîl

glosses: kember^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

ipa: /mɛˈsiːl/

hyphenation: me·sîl


kiz

glosses: qels, lawaz, zeîf, bêhêz, ne xurt, ne bihêz

glosses: ava qend û rûnan ku bi destên mirov ve diçespe

etymology_text: Hevreha soranî kiz, pehlewî kes (kêm, biçûk) ji zimanên îranî.

hyphenation: kiz


kiz

glosses: kizgirî, kelogirî, girî, girîn, rondik barandin, hêsir werandin


pax

glosses: sexbêrî, dîqet, pûte, bayex, ihtimam, xemxwerî, haydarî, baldarî, agadarî, guhdarî, guhdarîkirin, xwejêxwarin, tekepeke

forms: paxav

ipa: /pɑːx/

hyphenation: pax


pax

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-pax.wav


paxav

text: Li meydan û sikakên bajêr, bi hişek sar û bi dilekî xeyidî digere yê mayî. Li çavên xelkên ku bêpaxav tên û diçin dinêre, dide ser şopa bêhna ya çûyî ku ji hembêza bajêr derketibû û berê xwe dabû bajarekî din. Carna dîmenek xumamî, ji ya çûyî, di camekanên li hember wî de li ber çavên wî dilîze û serê wî bi lez li pişt wî dizîvire, lê kesek wilo ku hêvî dikir li dû xwe nabîne, çavên wî vekirî xewnan dibînin, hişê wî li xap û xîpên bi kelem werdibe. Divê yek jê re bibêje tu kesek çûyî tune ye ku siya xwe hiştibe li dû xwe.

ref: Rifat Arya: Zenûn, Diyarname.com, 5/2007


sexbêrî

glosses: pax, dîqet, pûte, bayex, ihtimam, xemxwerî, haydarî, baldarî, agadarî, guhdarî, guhdarîkirin, xwejêxwarin, hişyarî, paxav, tekepeke

glosses: bal, dên, sereguhî, çavdêrî, mereq, enteres, hemêt, îtina, giringî, muhimî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
سەخبێری
seqbêrî
seqbêrîtî
seqbêrtî
sexbêrîtî
sexbêrtî

etymology_text: Ji sexbêr + -î.


tekepeke

glosses: sexbêrî, pax, dîqet, pûte, bayex, ihtimam, xemxwerî, haydarî, baldarî, agadarî, guhdarî, guhdarîkirin, xwejêxwarin, hişyarî, paxav

forms: teke-peke

ipa: /tɛkɛpɛˈkɛ/

hyphenation: te·ke·pe·ke

notes:
tekepeke kirin
tekepekekirin
tekepekekirî


camekan

glosses:
şûşebend, sergen, ref, vîtrîn,
dolabên şûşeyî yên ku tişt tê de tên berçavkirin

text: Ez biçim camekanêqelûnekê vexwim û bêm

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 79, ISBN 978-605-5683-27-6

etymology_text: Hevreha farisî جامکن (camekan) ji جامه (camê, “caw, cil”)کندن (“jê kirin, ji ber kirin, ji xwe kirin”), avestayî yahme- (bejn, bejnûbal - "y" ya avestayî hemberî "c" ya kurdî/farisî ye), ji zimanên îranî


camekan

pos: unknown

pos_title: Mane

text: araya bir camekan yaptırdım

glosses: li hemaman cihê bicam ku lê kincên xwe vêdixin


şûşebend

glosses: Dolabên şûşeyî yên ku tişt tê de tên berçavkirin.

forms: şîşebend

etymology_text: Ji şûşe + -bend.


sergen

glosses:
camekan, şûşebend, ref, vîtrîn,
dolabên şûşeyî yên ku tişt tê de tên berçavkirin

etymology_text: Ji ser + -gen.


vîtrîn

glosses:
camekan, şûşebend, sergen, ref,
dolabên şûşeyî yên ku tişt tê de tên berçavkirin yan parastin

forms: vitrîn

etymology_text: Bi rêya fransî yan îngilîzî vitrine ji latînî vitrum (cam, şûşe)


xirwat

forms:
hirvat
hirwat
kirvat
kirwat
xirwat


opinie

glosses: boçûn, ray, dîtin, nerîn, qenaet, bawerî, opinyon


visie

glosses: boçûn, ray, dîtin, nerîn, qenaet, bawerî, vîzyon


мнение

glosses: helwest, boçûn, ray, dîtin, nerîn, qenaet, bawerî, opinyon


opinio

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-opinio.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-opinio.wav


opinion

glosses: boçûn, ray, dîtin, nêrîn, qenaet, bawerî, opinyon

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-opinion.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-opinion.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-opinion.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-opinion.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-opinion.wav


opinion

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-opinion.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-opinion.wav


viewpoint

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-viewpoint.wav


意見

forms: ji3 gin3 (romanization)

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-意見.wav


opinião

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-opinião.wav


opinyon

glosses: boçûn, ray, dîtin, nerîn, qenaet, bawerî

etymology_text: Bi rêya îngilîzî yan fransî opinion ji latînî opinio


zalgeh

glosses:
seytere, rawestgeha kontrolkirinê,
cihê ku mirov û tirimpêl lê tên sekinandin û kontrolkirin berî ku destûr jê re bêt dan ku rêya xwe bidomînin
(bi taybetî li navbera tixûbên du dewletan)

text: Piştî bi silametî derbaskirina her zalgehekê, dapîra Zuleyxa tifa di gewriyê de asêbûyî, qurçek lê dida (...)

ref: Sidqî Hirorî, Kurê Zinarê Serbilind, Weşanên Nûdem, Stokholm, 1996

text: Êvara roja 4-ê mehê li zalgeha (nuqta kontrola asayişê) asayişê li Hacîawayê polîs dest danî ser TIRekê kuperçeyên helîkopterekê tê de bûn.

ref: Netkurd.com, 6/2007

forms:
زالگههـ
zalga
zalgah
zalge
zalgih

etymology_text: Ji zal + -geh


teredud

glosses: nîgeranî, dilgiranî, dilwasî, waswasî, dilwaswasî, dudilî, bêbiryarî, tirs, guman, şik, şibhe

text: Gelek kes kek Newzadî ji nêzîk de nas nakin. Ji ber vê nenaskirinê jî bi hin kurdan re teredudek heye ko ew nikaribe ji heq vî karî derkeve. Yan jî belkî gotina ”jiheqdeneketinê” ne di cîh de be, belbî tê fikirandin ko ew dê nikaribe bi qasî Nedîmê rehmetî vî karî bi rê ve bibe.

ref: Enwer Karahan: Di bin serokatiya Newzad Hirorî de pêşeroja Kitêbxaneya Kurdî, Nefel.com, 6/2007

forms: tereddud

etymology_text: Ji erebî تردّد (taraddud, “bêbiryar man”).

notes:
teredud kirin
teredudkirin
teredudkirî


nîgeranî

glosses: dilgiranî, teredud, dilwasî, waswasî, dilwaswasî, dudilî, bêbiryarî, tirs, guman, şik.

text: Roja Înê 19.01.2007’an, bi xurtbûna zext û givaşên dewleta Corc Buş bo ser rejîma Îranê, girûpek ji endamên Parlemana Nûnerên Amerîkayê ku nigeranê çêbûna şereke dinê, wê carê tevî Îranê ne, pêşnivîsa biryarnameyekê berhev kirin, heya Serok Komarê vî welatî neçar bike beriya destbikarbûna her êrîşekê bo ser Îranê razîbûna kongirê werbigire.

ref: Siyamend Terbî: Berhevkirina Pêşnivîsa Biryarnameyekê Ji Hêla Demokratên Amerîkayê Ve Di Kongireya Wî Welatî Da, Kurdistanmedia.com, 1/2007

forms:
nîgeranîtî
nîgerantî

etymology_text: Ji nîgeran + -î


dilgiranî

glosses: nîgeranî, dilwasî, waswasî, dilwaswasî, dudilî, bêbiryarî, tirs, guman, şik

text: Sermayeyê 'umrê zindeganîYe'nî Mem û Zîn bi dilgiranîMayîne di werteya belayê

forms:
dilgiranîtî
dilgirantî
dilgranî
dilgranîtî
dilgrantî

etymology_text: Ji dilgiran + -î


dîsîplîn

glosses: rêzkarî, zeptûrept, terbiyet, perwerde, ders

glosses: tevgerra kontrolkirî, reftara li gor rêzik û bendan

glosses: îtaeta yan kontrola li ser kesekî yan tiştekî hatiye sepandin

glosses: qeyd û bendên ku tevgerra rast û ya xelet diyar dikin

forms:
disiplîn
disîplîn
dîsiplîn

etymology_text: Bi rêya fransî yan îngilîzî discipline ji latînî disciplina (ders) ji discere (hîn bûn, fêr bûn, elimîn)


bulten

forms: bûlten

etymology_text: Bi rêya fransî yan îngilîzî bulletin ji îtalî bulletino ji latînî bulla

ipa: /bʊlˈtɛn/


show

audio: En-uk-to show.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-show.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-show.wav

audio: Every day I do my morning show.ogg

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Every day I do my morning show.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-show.wav


attention

glosses: agadarî, haydarî, baldarî, dîqet, sexbêrî

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-attention.wav


inteligência

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-inteligência.wav


هوش

forms: huš (romanization)

به هوش آمدن

roman: be huš âmadan

باهوش

roman: bâ-hôš

بیهوش

roman: bê-hôš

هوشی

roman: hôši

بهوش

roman: behôš

مدهوش

roman: madhôš

هوشمند

roman: hôšmand

هوشیار

roman: hôšyâr

هوش مصنوعی

roman: hôš-e masnu'i


మేధస్సు

audio: LL-Q8097 (tel)-Kasyap-మేధస్సు.wav


intelligens

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-intelligens.wav


seny

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-seny.wav


bright

glosses: jîr, hişmend, biaqil, bilîmet, zekî, dahî

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-bright.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-bright.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-bright.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-bright.wav


-ness

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: -î (paşgirek e ku pê navdêr ji rengdêran tên çêkirin)


dağ

forms: dag

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dağ.wav


Beirut

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Beirut.wav


mirovdost

glosses:
mirovperwer, mirovhez, fîlantrop,
kesa/ê ku ji mirovan hez dike yan qenciyê

glosses: xêrxwaz, merd, camêr, mirovane, mirovşirîn

forms:
merîdost
merivdost
merovdost

etymology_text: Ji mirov + -dost.


mirovperwer

glosses:
mirovdost, mirovhez, fîlantrop, xêrxwaz, mirovane, merd, camêr,
kesa/ê ku ji mirovan hez dike yan qenciyê

forms:
مرۆڤپەروەر
merîdost
merivdost
merovdost


mirovhez

glosses: Kesa/ê ku ji mirovan hez dike yan qenciyê.

forms:
merîhez
merivhez
merovhez
mirovhiz
merîhiz
merivhiz
merovhiz

etymology_text: Ji mirov + -hez.

hyphenation: mi·rov·hez


fîlantrop

forms: fîlantropîst

etymology_text: Ji fransî philanthrope, ji yûnaniya kevn φιλάνθρωπος (philánthrōpos).

філантроп

roman: filantróp

філантропка

roman: filantrópka

филантроп

roman: filantrop

човеколюбец

roman: čovekoljubec

чоловіколю́б

roman: čolovikoljúb

людолю́б

roman: ljudoljúb

φιλάνθρωπος

roman: filánthropos


fîlantropî

glosses: mirovperwerî, mirovdostî, mirovhezî, xêrxwazî, merdî, camêrî, qencî, çakî, xêr

glosses: alîcenabî, xêrkirin, xêrdan^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
fîlantropîstî
fîlantropîtî
fîlantropîzm

etymology_text: Ji fîlantrop + -î


friendly

etymology_text: Ji friend + -ly.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-friendly.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-friendly.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-friendly.wav


mirovkujî

glosses: qetil, kujer, kuştina mirovekî yan hin mirovan

forms:
merekujî
merîkujî
merivkujî
merovkujî
merdimkujî

etymology_text: Ji mirovkuj + -î

homicide#French

roman: homicide

ipa: /mɪɾoːvkʊˈʒiː/

hyphenation: mi·rov·ku·jî


tewtew

text: Ev çi tewtewa te ye ji şeveqê ve.

forms:
tew-tew
tewtewokî
tewe-tewe

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


tewe-tewe

glosses: gotinek e ku civat dibêje dema ku dengbêj distire lê hinekî vedihese

forms:
tewetewe
tewe tewe
tewtew


Gaziantep

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Gaziantep.wav


jenyar

glosses:
sazbend, tembûrvan, sazvan, entrûmentalîst,
hunermendê/a ku li amûrek muzîkê dide

etymology_text: jenîn - -în + -yar


ehlî heq

glosses: yarsanî, kakeyî, mezhebek dînê îslamê ye

forms: ehlê heq

etymology_text: ehl + -ê + heq ("miletê Xwedê")


solfej

forms: solfêj

etymology_text: Ji fransî [Peyv?]solfège


beyt

text: Ellah ellah ji çi nûr e di seraya me lebalebJi 'inayet nezerê xasse ko her mesre' û beytekQedehên aba heyatê ne di şi'ra me lebaleb

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms: bêt

etymology_text: Ji erebî بيت (beyt: dubendik < malik < mal, xanî), hevreha aramî ܒܝܬܐ (bēṯā), îbrî בית (beyiṯ), fenîkî 𐤁𐤉𐤕 (byt), 𐤁𐤕 (bt), akadî 𒂍 (bītu, bētu [É]), amharî ቤት (bet), maltî bejt... hemû ji proto-samî.

ipa: /bɛjt/


bêt

glosses: (stiran, kelam, meqam) Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre beyt.


firma

glosses: fîrma, şirket, pargîdanî, kompanya, şirîke

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-firma.wav


شركة

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-شركة.wav


entrepreno

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-entrepreno.wav


شرکت

forms: šerkat (romanization)

etymology_text: Ji erebî شِرْكَة (širka).

شرکت کردن

roman: šerkat kerden

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-شرکت.wav


entreprise

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-entreprise.wav


compagnie

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-compagnie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ltrlg-compagnie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-compagnie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-compagnie.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-compagnie.wav


compagnie

glosses: şirket, kompanya, fîrma, şirîke, pargîdanî


zaak

glosses: fîrma, şirket, pargîdanî, kompanya, şirîke, doz

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-zaak.wav


company

glosses: fîrma, şirket, pargîdanî, kompanya, pardarî

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-company.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-company.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-company.wav


חברה

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-חברה.wav


会社

audio: LL-Q5287 (jpn)-I JethroBT-会社.wav


かいしゃ

audio: LL-Q5287 (jpn)-I JethroBT-かいしゃ.wav


işletme

glosses: fîrma, şirket, pargîdanî, kompanya, şirîke,xebatxane,dam


reënboog

glosses: keskesor, bûka baranê, keskûala, qozeqer

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-reënboog.wav


ostadar

audio: LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-ostadar.wav


duha

audio: LL-Q9056 (ces)-HondaCivic175-duha.wav


قوس قزح

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-قوس قزح.wav


ĉielarko

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ĉielarko.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-ĉielarko.wav


arc-en-ciel

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-arc-en-ciel.wav


yr

audio: LL-Q9309 (cym)-Jason.nlw-yr.wav


rainbow

glosses: keskesor, qozeqer, bûka baranê, keskûala

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-rainbow.wav


bianglala

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-bianglala.wav


pelangi

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-pelangi.wav


arcobaleno

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-arcobaleno.wav


虹

audio: LL-Q5287 (jpn)-葵心-虹.wav


arc de Sant Martí

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7026 (cat)-Unjoanqualsevol-arc de Sant Martí.wav


gökkuşağı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-gökkuşağı.wav


regnbåge

audio: LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-regnbåge.wav


regnboge

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-regnboge.wav


arco-íris

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-arco-íris.wav


bureau

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-bureau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-bureau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ltrlg-bureau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-bureau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-bureau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-bureau.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-bureau.wav


virasto

glosses: dezgeh, nivîsgeh, biryargeh, bîro, daîre, mekteb

etymology_text: Ji virka + -sto.


venster

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-venster.wav


vitrine

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-vitrine.wav


vitrine

etymology_text: Deyn ji fransî vitrine, ji vitre, ji fransiya kevn, ji latînî vitrum (“cam”).

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-vitrine.wav


aparador

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-aparador.wav


vitrino

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-vitrino.wav


vitrin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-vitrin.wav


pranga

glosses: bend, qeyd, zincîr, nîr, sindif, pêwend, peywend

text: Ew ne bi serê xwe ne, ew bestî ne bi navendên here dijwar ên dijminê gelê kurd. Ew ne ku mihawele dikin tevgera kurd bifirînin hildin kursiya parlamentoya tirk, dixwazin di riya parlamentoya Tirkiyeyê re jî zincîr û prangayên esaretê li têkoşînê xin, tevgera kurdî ya parlamenter bêber bikin.

ref: Mûrad Ciwan: Diyarbekir xwîn digirî, Netkurd.com, 6/2007

forms:
piranga
pirange
prange


bende

text: Gava meriv dibîne ku kesên weka Aysel Tuglukê û Akin Birdalî bûne berendamên serbixwe li ser navê diyarbekiriyan, bivê nevê fenûfûtên kemalîstan ên salên 1920-an tên bîra meriv ku wê demê kemalîstan tirkên nasyonalîst yên bendeyên dewletê ên wek Mazhar Mufit Kansû û kesên din ji bajarên Kurdistanê dikirin parlamenterên Cumhuriyet Halk Firkasî û ew dişandin parlamentoyê. Ew tirk bûn, gelek caran wan bi xewnên çavan jî ew bajarên ku xwedêgiravê jê dihatin hilbijartin nedîtibûn. Ne kurdên wan bajaran ew nas dikirin, ne jî wan ew kurd dîtibûn,, lê di meclisa tirkan de li ser navê wan bajaran hesp dibezandin, xizmeta dewleta xwe dikir.

etymology_text: Ji bend + -e.


bende

forms:
bendetir (comparative)
herî bende (superlative)
bendetirîn (superlative)


meqnetîz

glosses: Tişta/ê ku hin madenan bi nik xwe ve radikêşe.

forms:
magnet
maqnet
magnetîz
megnet
meqnet
mignet
miqnet
mignetîz
miqnetîz
megnetîz
maglet
magletîz
maqlet
maqletîz
meglet
megletîz
meqlet
meqletîz

etymology_text: Ji yûnanî μαγνήτης (magnítis).

магнит

roman: magnit

μαγνήτης

roman: magnítis

ipa: /mɛqnɛˈtiːz/

hyphenation: meq·ne·tîz


zirnazîq

glosses:
qirnaqoz, çîrneçov, helezek, denglekişo, qaqleqûz, zîqûzelaq, zîqûzir, sîqûsir, darînqoz, qirqosan, cînceq, memeqîz, hindirhop, silimsîq, terazûmîzan, hildilhok, hêlanok, hêlhêlanê, tiringûzan,
 darek dirêj e ku du kes her yek li serekî siwar dibe û geh yek bilind dibe û yê din nizm û geh jî berevajî

text: Ferîdê hecî Casim heta ku xwendegeha navîn dixwend bi giyanî xwe li tirkî girêdida, salên wî yên li Diyarbekirê jî wisa derbas bûn. Demek di pey çûyîna zanîngehê (li metropolê) me bihîst ku Ferîd abê 180 dece vegeriyaye, bi temamî xwe li kurdî girêdaye û bi ser de devkî, nivîskî, govendkî di vê têkoşînê de bêwestan havilkar e. Lê çi heye gava di westana havînan de tê seredana mala bavê xwe, wek ku li aliyek zirnazîqê (tirki; tahteravallı, îngîlîzî; seesaw) siwarbûbe geh radibe jorê geh dadikeve jêrê. Bêguman jor rêngdêriya “türk aydını” û jêr jî damarê kurdewarî, an jî bi gotinek dinê hê bi temamî “nekarîna tirk bûyînê” ye. Di vê ya dawiyê de jî bersîva wî tim di berîkê de amade ye: “Kürdüm amma ilkel kürt değilim” (kurd im, lê ne yê hovî me).

ref: Rojen Barnas: Meqletîz, Netkurd.com, 6/2007

forms:
çirnecoq
zirnazoq
zirnezîq
zirnezoq
zirnaçox
زرنازیق

τραμπάλα

roman: trampála


çexer

glosses: patîka, rêk, pêleng, rêşivan, şoprê, xaçerêk, şifîle, şivanrêk, şiverêk, şiverê, şivîl, şivîle

forms: zirnezîq


tecwîd

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

ipa: /tɛd͡ʒˈwiːd/

hyphenation: tec·wîd


xerat

text: Gotineke pêşiyan heye dibêje, ‘xwediyê heft karan bê kar e û deriyê xeratan şikestî ye.’ Gelo ji bo wêjeyê jî ev yek derbasbar e?

ref: Rizoyê Xerzî, Nivîskarî hem kul û derd e, hem jî azadî ye https://web.archive.org/https://xwebun.org/niviskari-hem-kul-u-derd-e-hem-ji-azadi-ye/ arşîv, xwebun.org, 27.07.2020

text: ...ji xwe re tembûr ji galon û têlên firêmên biskilêtan çêdikirin, lê piştre apê wî Hisên, ê ko xerat bû û li tembûrê jî dixist, jêre tembûrek çêkir...

ref: Pênûsa Nû, Dûmahiya Bîranîna 30 saliya Hunermend Mihemed Şêxo https://web.archive.org/https://ia601402.us.archive.org/29/items/pn-kurdi-78/PN-kurdi-78.pdf arşîv, hj. 78, 2019, r. 2

text: Ev kur ji roja ku ji mektebê ciz bû, geh li ber destê xerat, geh li ber yê heddad dişixule.

ref: Arjen Arî, Bîhoka Li Pişt Sînor, Avesta, 2010, r. 65

glosses: berxwerî, xerîdarî, kar û rewş a kirîn, xwerin û sûdwergiritna kûtal, kalêr û suxreyan.

נגרא

roman: nagārā, nagoro

বাঢ়ৈ

roman: barhoi

কাঠ মিস্ত্ৰী

roman: kath mistri

সূতাৰ

roman: xutar

цясля́р

roman: cjasljár

сталя́р

roman: staljár

সূত্রধর

roman: śutrôdhôr

дърводе́лец

roman: dǎrvodélec

ᎠᏲᎳᏅᎥᏍᎩ

roman: ayolanvvsgi

نَجَّار

roman: najjār

نجار

roman: naggār

հյուսն

roman: hyusn

ատաղձագործ

roman: ataġjagorc

դուրգար

roman: durgar

հիւսն

roman: hiwsn

чапиця

roman: čapicja

درودگر

roman: dorudgar

درگر

roman: dorgar

نجار

roman: najjâr

𐍄𐌹𐌼𐍂𐌾𐌰

roman: timrja

ხურო

roman: xuro

काष्ठकार

roman: kāṣṭhakār

बढ़ई

roman: baṛhaī

נַגָּר

roman: nagár

жыгач устасы

roman: cıgaç ustası

목수

roman: moksu

ຊ່າງໄມ້

roman: sāng mai

столар

roman: stolar

ആശാരി

roman: āśāri

सुतार

roman: sutār

چوتاش

roman: čutâš

мужаан

roman: mužaan

مارانغوز

roman: marangoz

دولگر

roman: dülger

طوغرامهجی

roman: doğramacı

ياغاچچى

roman: yaghachchi

ترکاڼ

roman: tarkāṇ

ਤਰਖਾਣ

roman: tarkhāṇ

ағаш ұстасы

roman: ağaş ūstasy

пло́тник

roman: plótnik

столя́р

roman: stoljár

तक्षन्

roman: takṣan

छेदि

roman: chedi

त्वष्टृ

roman: tvaṣṭṛ

дуредгар

roman: duredgar

தச்சன்

roman: taccaṉ

тесля́р

roman: tesljár

те́сля

roman: téslja

стола́р

roman: stolár

ជាងឈើ

roman: ciəngchəə

סטאָליער

roman: stolyer

ξυλουργός

roman: xylourgós

μαραγκός

roman: maragkós

τέκτων

roman: téktōn

ipa: /xɛˈɾɑːt/


heelal

glosses: gerdûn, unîvers, dinya, cîhan, alem, unîvers


mondo

etymology_text: Deyn ji fransîmonde, ew jî ji latînîmundus.

word: mondlingvo<w:zimanê cîhanê>

word: mondmilito<w:şerê cîhanê>

word: mondpotenco<w:hêza cîhanê>

word: mondumo<w:civaka bilind>

word: submondo<w:cîhana binerd (dojeh)>

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-mondo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-mondo.wav


mondo

glosses: şandin, hinartin, bi rê kirin, verê kirin, rewane kirin


kosmo

glosses: gerdûn, dinya, cîhan, alem, unîvers, kozmoz


univers

glosses: gerdûn, dinya, cîhan, kaînat, alem, unîvers

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-univers.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-univers.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-univers.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-univers.wav


cosmos

glosses: gerdûn, dinya, cîhan, kaînat, alem, unîvers, kozmoz

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-cosmos.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Axdae-cosmos.wav


dunia

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-dunia.wav