çeqandin

glosses: bi lêb û hîleyan tiştek ji kesekî standin

forms:
diçeqînim (present)
diçeqînî (present)
diçeqîne (present)
diçeqînin (present)
biçeqîne (imperative singular)
biçeqînin (imperative plural)
çeqand (past)
çeqand (past)
çeqand (past)
çeqand (past)
–çeqîn– (root present)
–çeqand– (root past)
ez diçeqînim (indicative present positive)
ez naçeqînim (indicative present negative)
min çeqand (indicative past positive)
min neçeqand (indicative past negative)
tu diçeqînî (indicative present positive)
tu naçeqînî (indicative present negative)
te çeqand (indicative past positive)
te neçeqand (indicative past negative)
ew diçeqîne (indicative present positive)
ew naçeqîne (indicative present negative)
wê/wî çeqand (indicative past positive)
wê/wî neçeqand (indicative past negative)
em diçeqînin (indicative present positive)
em naçeqînin (indicative present negative)
me çeqand (indicative past positive)
me neçeqand (indicative past negative)
hûn diçeqînin (indicative present positive)
hûn naçeqînin (indicative present negative)
we çeqand (indicative past positive)
we neçeqand (indicative past negative)
ew diçeqînin (indicative present positive)
ew naçeqînin (indicative present negative)
wan çeqand (indicative past positive)
wan neçeqand (indicative past negative)
min diçeqand (imperfect positive)
min nediçeqand (imperfect negative)
min çeqandibû (positive)
min neçeqandibû (negative)
te diçeqand (imperfect positive)
te nediçeqand (imperfect negative)
te çeqandibû (positive)
te neçeqandibû (negative)
wê/wî diçeqand (imperfect positive)
wê/wî nediçeqand (imperfect negative)
wê/wî çeqandibû (positive)
wê/wî neçeqandibû (negative)
me diçeqand (imperfect positive)
me nediçeqand (imperfect negative)
me çeqandibû (positive)
me neçeqandibû (negative)
we diçeqand (imperfect positive)
we nediçeqand (imperfect negative)
we çeqandibû (positive)
we neçeqandibû (negative)
wan diçeqand (imperfect positive)
wan nediçeqand (imperfect negative)
wan çeqandibû (positive)
wan neçeqandibû (negative)
ez ê biçeqînim (future positive)
ez ê neçeqînim (future negative)
minê çeqandibe (future perfect positive)
minê neçeqandibe (future perfect negative)
tu yê biçeqînî (future positive)
tu yê neçeqînî (future negative)
teyê çeqandibe (future perfect positive)
teyê neçeqandibe (future perfect negative)
ew ê biçeqîne (future positive)
ew ê neçeqîne (future negative)
wê/wîyê çeqandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neçeqandibe (future perfect negative)
em ê biçeqînin (future positive)
em ê neçeqînin (future negative)
meyê çeqandibe (future perfect positive)
meyê neçeqandibe (future perfect negative)
hûn ê biçeqînin (future positive)
hûn ê neçeqînin (future negative)
weyê çeqandibe (future perfect positive)
weyê neçeqandibe (future perfect negative)
ew ê biçeqînin (future positive)
ew ê neçeqînin (future negative)
wanê çeqandibe (future perfect positive)
wanê neçeqandibe (future perfect negative)
min çeqandiye (perfect positive)
min neçeqandiye (perfect negative)
min çeqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neçeqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te çeqandiye (perfect positive)
te neçeqandiye (perfect negative)
te çeqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neçeqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî çeqandiye (perfect positive)
wê/wî neçeqandiye (perfect negative)
wê/wî çeqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neçeqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me çeqandiye (perfect positive)
me neçeqandiye (perfect negative)
me çeqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neçeqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we çeqandiye (perfect positive)
we neçeqandiye (perfect negative)
we çeqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neçeqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan çeqandiye (perfect positive)
wan neçeqandiye (perfect negative)
wan çeqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neçeqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biçeqînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neçeqînim (present subjunctive negative)
(bila) min çeqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neçeqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biçeqînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neçeqînî (present subjunctive negative)
(bila) te çeqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neçeqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biçeqîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neçeqîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî çeqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçeqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biçeqînin (present subjunctive positive)
(bila) em neçeqînin (present subjunctive negative)
(bila) me çeqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neçeqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biçeqînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neçeqînin (present subjunctive negative)
(bila) we çeqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neçeqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biçeqînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neçeqînin (present subjunctive negative)
(bila) wan çeqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neçeqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min biçeqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neçeqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min çeqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neçeqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te biçeqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neçeqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te çeqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neçeqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biçeqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçeqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî çeqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçeqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me biçeqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neçeqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me çeqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neçeqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we biçeqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neçeqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we çeqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neçeqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan biçeqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neçeqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan çeqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neçeqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê biçeqanda (present conditional positive)
minê neçeqanda (present conditional negative)
minê çeqandibûya (preterite conditional positive)
minê neçeqandibûya (preterite conditional negative)
teyê biçeqanda (present conditional positive)
teyê neçeqanda (present conditional negative)
teyê çeqandibûya (preterite conditional positive)
teyê neçeqandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê biçeqanda (present conditional positive)
wê/wîyê neçeqanda (present conditional negative)
wê/wîyê çeqandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neçeqandibûya (preterite conditional negative)
meyê biçeqanda (present conditional positive)
meyê neçeqanda (present conditional negative)
meyê çeqandibûya (preterite conditional positive)
meyê neçeqandibûya (preterite conditional negative)
weyê biçeqanda (present conditional positive)
weyê neçeqanda (present conditional negative)
weyê çeqandibûya (preterite conditional positive)
weyê neçeqandibûya (preterite conditional negative)
wanê biçeqanda (present conditional positive)
wanê neçeqanda (present conditional negative)
wanê çeqandibûya (preterite conditional positive)
wanê neçeqandibûya (preterite conditional negative)
(tu) biçeqîne (imperative present positive)
(tu) neçeqîne (imperative present negative)
(hûn) biçeqînin (imperative present positive)
(hûn) neçeqînin (imperative present negative)
چهقاندن

ipa: /t͡ʃɛqɑːnˈdɪn/

hyphenation: çe·qan·din


çeqandin

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

text: Çeqandinadiravî ji jinên gundî ne ne karek camêrane ye.

ref: Îbrahîm Remezan Zaxoyî: Ferhenga Pîşkên Kurdî, weşanxaneya Spîrêz, Dihok 2007, r. 55

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /t͡ʃɛqɑːnˈdɪn/


lewerandin

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: çerandin, sewal birin xwarina giyayê mêrgan yan zeviyan

forms:
dilewerînim (present)
dilewerînî (present)
dilewerîne (present)
dilewerînin (present)
bilewerîne (imperative singular)
bilewerînin (imperative plural)
lewerand (past)
lewerand (past)
lewerand (past)
lewerand (past)
–lewerîn– (root present)
–lewerand– (root past)
ez dilewerînim (indicative present positive)
ez nalewerînim (indicative present negative)
min lewerand (indicative past positive)
min nelewerand (indicative past negative)
tu dilewerînî (indicative present positive)
tu nalewerînî (indicative present negative)
te lewerand (indicative past positive)
te nelewerand (indicative past negative)
ew dilewerîne (indicative present positive)
ew nalewerîne (indicative present negative)
wê/wî lewerand (indicative past positive)
wê/wî nelewerand (indicative past negative)
em dilewerînin (indicative present positive)
em nalewerînin (indicative present negative)
me lewerand (indicative past positive)
me nelewerand (indicative past negative)
hûn dilewerînin (indicative present positive)
hûn nalewerînin (indicative present negative)
we lewerand (indicative past positive)
we nelewerand (indicative past negative)
ew dilewerînin (indicative present positive)
ew nalewerînin (indicative present negative)
wan lewerand (indicative past positive)
wan nelewerand (indicative past negative)
min dilewerand (imperfect positive)
min nedilewerand (imperfect negative)
min lewerandibû (positive)
min nelewerandibû (negative)
te dilewerand (imperfect positive)
te nedilewerand (imperfect negative)
te lewerandibû (positive)
te nelewerandibû (negative)
wê/wî dilewerand (imperfect positive)
wê/wî nedilewerand (imperfect negative)
wê/wî lewerandibû (positive)
wê/wî nelewerandibû (negative)
me dilewerand (imperfect positive)
me nedilewerand (imperfect negative)
me lewerandibû (positive)
me nelewerandibû (negative)
we dilewerand (imperfect positive)
we nedilewerand (imperfect negative)
we lewerandibû (positive)
we nelewerandibû (negative)
wan dilewerand (imperfect positive)
wan nedilewerand (imperfect negative)
wan lewerandibû (positive)
wan nelewerandibû (negative)
ez ê bilewerînim (future positive)
ez ê nelewerînim (future negative)
minê lewerandibe (future perfect positive)
minê nelewerandibe (future perfect negative)
tu yê bilewerînî (future positive)
tu yê nelewerînî (future negative)
teyê lewerandibe (future perfect positive)
teyê nelewerandibe (future perfect negative)
ew ê bilewerîne (future positive)
ew ê nelewerîne (future negative)
wê/wîyê lewerandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nelewerandibe (future perfect negative)
em ê bilewerînin (future positive)
em ê nelewerînin (future negative)
meyê lewerandibe (future perfect positive)
meyê nelewerandibe (future perfect negative)
hûn ê bilewerînin (future positive)
hûn ê nelewerînin (future negative)
weyê lewerandibe (future perfect positive)
weyê nelewerandibe (future perfect negative)
ew ê bilewerînin (future positive)
ew ê nelewerînin (future negative)
wanê lewerandibe (future perfect positive)
wanê nelewerandibe (future perfect negative)
min lewerandiye (perfect positive)
min nelewerandiye (perfect negative)
min lewerandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nelewerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te lewerandiye (perfect positive)
te nelewerandiye (perfect negative)
te lewerandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nelewerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî lewerandiye (perfect positive)
wê/wî nelewerandiye (perfect negative)
wê/wî lewerandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nelewerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me lewerandiye (perfect positive)
me nelewerandiye (perfect negative)
me lewerandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nelewerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we lewerandiye (perfect positive)
we nelewerandiye (perfect negative)
we lewerandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nelewerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan lewerandiye (perfect positive)
wan nelewerandiye (perfect negative)
wan lewerandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nelewerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bilewerînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nelewerînim (present subjunctive negative)
(bila) min lewerandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nelewerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bilewerînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nelewerînî (present subjunctive negative)
(bila) te lewerandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nelewerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bilewerîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nelewerîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî lewerandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nelewerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bilewerînin (present subjunctive positive)
(bila) em nelewerînin (present subjunctive negative)
(bila) me lewerandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nelewerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bilewerînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nelewerînin (present subjunctive negative)
(bila) we lewerandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nelewerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bilewerînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nelewerînin (present subjunctive negative)
(bila) wan lewerandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nelewerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bileweranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neleweranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min lewerandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nelewerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bileweranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neleweranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te lewerandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nelewerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bileweranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neleweranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî lewerandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nelewerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bileweranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neleweranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me lewerandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nelewerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bileweranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neleweranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we lewerandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nelewerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bileweranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neleweranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan lewerandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nelewerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bileweranda (present conditional positive)
minê neleweranda (present conditional negative)
minê lewerandibûya (preterite conditional positive)
minê nelewerandibûya (preterite conditional negative)
teyê bileweranda (present conditional positive)
teyê neleweranda (present conditional negative)
teyê lewerandibûya (preterite conditional positive)
teyê nelewerandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bileweranda (present conditional positive)
wê/wîyê neleweranda (present conditional negative)
wê/wîyê lewerandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nelewerandibûya (preterite conditional negative)
meyê bileweranda (present conditional positive)
meyê neleweranda (present conditional negative)
meyê lewerandibûya (preterite conditional positive)
meyê nelewerandibûya (preterite conditional negative)
weyê bileweranda (present conditional positive)
weyê neleweranda (present conditional negative)
weyê lewerandibûya (preterite conditional positive)
weyê nelewerandibûya (preterite conditional negative)
wanê bileweranda (present conditional positive)
wanê neleweranda (present conditional negative)
wanê lewerandibûya (preterite conditional positive)
wanê nelewerandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bilewerîne (imperative present positive)
(tu) nelewerîne (imperative present negative)
(hûn) bilewerînin (imperative present positive)
(hûn) nelewerînin (imperative present negative)

ipa: /lɛwɛɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: le·we·ran·din


lewerandin

ipa: /lɛwɛɾɑːnˈdɪn/


lewerîn

glosses: çerîn, (heywan) giyayê mêrgan yan zeviyan xwarin

ipa: /lɛwɛˈɾiːn/

hyphenation: le·we·rîn


çewir

text: Minkêlon çewir kir daku jeng negire.

forms:
çewr
cewir

etymology_text: Ji soranî چەوری

ipa: /t͡ʃɛˈwɪɾ/

hyphenation: çe·wir


çikilîn

forms:
چکلین
çikîn

ipa: /t͡ʃɪkɪˈliːn/

hyphenation: çi·ki·lîn


çilmisandin

glosses:
qurmiçandin,
 (gul û giya) ji ber piçek hişkbûnê zeml û geşiya xwe winda kirin

forms:
diçilmisînim (present)
diçilmisînî (present)
diçilmisîne (present)
diçilmisînin (present)
biçilmisîne (imperative singular)
biçilmisînin (imperative plural)
çilmisand (past)
çilmisand (past)
çilmisand (past)
çilmisand (past)
–çilmisîn– (root present)
–çilmisand– (root past)
ez diçilmisînim (indicative present positive)
ez naçilmisînim (indicative present negative)
min çilmisand (indicative past positive)
min neçilmisand (indicative past negative)
tu diçilmisînî (indicative present positive)
tu naçilmisînî (indicative present negative)
te çilmisand (indicative past positive)
te neçilmisand (indicative past negative)
ew diçilmisîne (indicative present positive)
ew naçilmisîne (indicative present negative)
wê/wî çilmisand (indicative past positive)
wê/wî neçilmisand (indicative past negative)
em diçilmisînin (indicative present positive)
em naçilmisînin (indicative present negative)
me çilmisand (indicative past positive)
me neçilmisand (indicative past negative)
hûn diçilmisînin (indicative present positive)
hûn naçilmisînin (indicative present negative)
we çilmisand (indicative past positive)
we neçilmisand (indicative past negative)
ew diçilmisînin (indicative present positive)
ew naçilmisînin (indicative present negative)
wan çilmisand (indicative past positive)
wan neçilmisand (indicative past negative)
min diçilmisand (imperfect positive)
min nediçilmisand (imperfect negative)
min çilmisandibû (positive)
min neçilmisandibû (negative)
te diçilmisand (imperfect positive)
te nediçilmisand (imperfect negative)
te çilmisandibû (positive)
te neçilmisandibû (negative)
wê/wî diçilmisand (imperfect positive)
wê/wî nediçilmisand (imperfect negative)
wê/wî çilmisandibû (positive)
wê/wî neçilmisandibû (negative)
me diçilmisand (imperfect positive)
me nediçilmisand (imperfect negative)
me çilmisandibû (positive)
me neçilmisandibû (negative)
we diçilmisand (imperfect positive)
we nediçilmisand (imperfect negative)
we çilmisandibû (positive)
we neçilmisandibû (negative)
wan diçilmisand (imperfect positive)
wan nediçilmisand (imperfect negative)
wan çilmisandibû (positive)
wan neçilmisandibû (negative)
ez ê biçilmisînim (future positive)
ez ê neçilmisînim (future negative)
minê çilmisandibe (future perfect positive)
minê neçilmisandibe (future perfect negative)
tu yê biçilmisînî (future positive)
tu yê neçilmisînî (future negative)
teyê çilmisandibe (future perfect positive)
teyê neçilmisandibe (future perfect negative)
ew ê biçilmisîne (future positive)
ew ê neçilmisîne (future negative)
wê/wîyê çilmisandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neçilmisandibe (future perfect negative)
em ê biçilmisînin (future positive)
em ê neçilmisînin (future negative)
meyê çilmisandibe (future perfect positive)
meyê neçilmisandibe (future perfect negative)
hûn ê biçilmisînin (future positive)
hûn ê neçilmisînin (future negative)
weyê çilmisandibe (future perfect positive)
weyê neçilmisandibe (future perfect negative)
ew ê biçilmisînin (future positive)
ew ê neçilmisînin (future negative)
wanê çilmisandibe (future perfect positive)
wanê neçilmisandibe (future perfect negative)
min çilmisandiye (perfect positive)
min neçilmisandiye (perfect negative)
min çilmisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neçilmisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te çilmisandiye (perfect positive)
te neçilmisandiye (perfect negative)
te çilmisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neçilmisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî çilmisandiye (perfect positive)
wê/wî neçilmisandiye (perfect negative)
wê/wî çilmisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neçilmisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me çilmisandiye (perfect positive)
me neçilmisandiye (perfect negative)
me çilmisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neçilmisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we çilmisandiye (perfect positive)
we neçilmisandiye (perfect negative)
we çilmisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neçilmisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan çilmisandiye (perfect positive)
wan neçilmisandiye (perfect negative)
wan çilmisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neçilmisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biçilmisînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neçilmisînim (present subjunctive negative)
(bila) min çilmisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neçilmisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biçilmisînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neçilmisînî (present subjunctive negative)
(bila) te çilmisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neçilmisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biçilmisîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neçilmisîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî çilmisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçilmisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biçilmisînin (present subjunctive positive)
(bila) em neçilmisînin (present subjunctive negative)
(bila) me çilmisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neçilmisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biçilmisînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neçilmisînin (present subjunctive negative)
(bila) we çilmisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neçilmisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biçilmisînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neçilmisînin (present subjunctive negative)
(bila) wan çilmisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neçilmisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min biçilmisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neçilmisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min çilmisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neçilmisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te biçilmisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neçilmisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te çilmisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neçilmisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biçilmisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçilmisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî çilmisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçilmisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me biçilmisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neçilmisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me çilmisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neçilmisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we biçilmisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neçilmisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we çilmisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neçilmisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan biçilmisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neçilmisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan çilmisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neçilmisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê biçilmisanda (present conditional positive)
minê neçilmisanda (present conditional negative)
minê çilmisandibûya (preterite conditional positive)
minê neçilmisandibûya (preterite conditional negative)
teyê biçilmisanda (present conditional positive)
teyê neçilmisanda (present conditional negative)
teyê çilmisandibûya (preterite conditional positive)
teyê neçilmisandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê biçilmisanda (present conditional positive)
wê/wîyê neçilmisanda (present conditional negative)
wê/wîyê çilmisandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neçilmisandibûya (preterite conditional negative)
meyê biçilmisanda (present conditional positive)
meyê neçilmisanda (present conditional negative)
meyê çilmisandibûya (preterite conditional positive)
meyê neçilmisandibûya (preterite conditional negative)
weyê biçilmisanda (present conditional positive)
weyê neçilmisanda (present conditional negative)
weyê çilmisandibûya (preterite conditional positive)
weyê neçilmisandibûya (preterite conditional negative)
wanê biçilmisanda (present conditional positive)
wanê neçilmisanda (present conditional negative)
wanê çilmisandibûya (preterite conditional positive)
wanê neçilmisandibûya (preterite conditional negative)
(tu) biçilmisîne (imperative present positive)
(tu) neçilmisîne (imperative present negative)
(hûn) biçilmisînin (imperative present positive)
(hûn) neçilmisînin (imperative present negative)
چلمساندن
çelmisandin
çirmisandin

etymology_text: Hevreha ermenî թարշամել (tarşamêl) / թառամել / (taramêl) herdu bi maneya "çilmisîn", avestayî terşne- (tî, têhn, hewceyî avê), sanskrîtî trşyeti- (tî, hewceyî avê), yûnaniya kevn τέρσομαι (têrmosoy: hişk / ziwa bûn), latînî terra (ax, erdê ziwa) û torrere (sotin, şewitîn), almanî dürr (ziwa,hişk), albanî thartë (tirş) û ter (hişk / ziwa bûn), îngilîzî thirst (tên, hewcedariya bi avê) û dry (hişk, ziwa)... hemû ji proto-hindûewropî *ters- (“hişk, ziwa”) ku herwiha serekaniya tî / tên (hewceyî avê) û tirş) yên kurdî ye jî. Bo guherîna "t > ç" bide ber "pate/paçe" û "qurt/qurç". Guherîna "l/r" di kurdî de diyardeyekeberbelav e. Peyva kurdî ihtimalen ji ermenî [Peyv?] ye: peyva ermenî ji serdema ermeniya kevn (salên 400 - 1100 pz) ve qeydkirî ye. "Çilmisîn" di zimanên din yên îranî de peyda nabe (bo nimûne bi farisî پژمردن /pejmorden/ e) loma ihtimalen ya kurdî ji ermenî ye.

ipa: /t͡ʃɪlmɪsɑːnˈdɪn/

hyphenation: çil·mi·san·din


çilmisîn

glosses:
qurmiçîn, qirmiçîn, qermiçîn,
 (gul û giya yan leş) ji ber piçek hişkbûnê xeml û geşiya xwe ji dest dan

text:
Ey felek bo te dinalim
Bo çi nêrgiz çilmisîn
Ew çima bextê me ho ye
Em bê dost û bêkes in.

ref: Helbest: Bedirxan Sindî, stran: Mihemed Şêxo

forms:
چلمسین
çelmisîn
çirmisîn

etymology_text:
Hevreha soranî çiro bûn, kirmaşanî çilüsyan, ermenî թարշամել (tarşamêl) / թառամել / (taramêl) herdu bi maneya "çilmisîn", avestayî terşne- (tî, têhn, hewceyî avê), sanskrîtî trşyeti- (tî, hewceyî avê), yûnaniya kevn τέρσομαι (têrmosoy: hişk / ziwa bûn), latînî terra (ax, erdê ziwa) û torrere (sotin, şewitîn), almanî dürr (ziwa, hişk), albanî thartë (tirş) û ter (hişk / ziwa bûn), îngilîzî thirst (tên, hewcedariya bi avê) û dry (hişk, ziwa)... hemû ji proto-hindûewropî*ters- ("hişk, ziwa") ku herwiha serekaniya tî / tên (hewceyî avê) û tirş) yên kurdî ye jî. Bo guherîna "t > ç" bide ber "pate/paçe" û "qurt/qurç". Guherîna "l/r" di kurdî de diyardeyekeberbelav e.
Ji formeke kevnar a hevpar a wekî *terşemsîn, rş/rd/rj di kurdî de gelek caran dibe l (binêre dil, hêl-, bilîn û frs: ورزیدن(werzîden)). m'ên ku pêş dengekî dengdêr tên jî li gor zimanî dibin dibe v/w. anku di kirmaşanî de bûye *çelewsîn > *çilûsîn û bi dengnasiyakirmaşanî bûye "çilüsiyan/çilüsîn" ji ber ku w'ên badînî bi kurmanciyên palewanî dibin ü. Bi soranî *çilewsîn bûye lê s herçima ketiye û paşê jî wek lêker êdî nemaye û wek *çilew maye ku bûye "çiro". Di badînî de m cih guhartiyelewma jî nebûye v, wek "çilmisîn" maye. -mis di vir de paşgireke transformatîf e ku maneya guherînê nîşan dide, anku çilmisîn = tirş ketin. Bo zêdetir agehî binêre -ij.

پژمردن

roman: pejmoden

μαραίνομαι

roman: maraínomai

ipa: /t͡ʃɪlmɪˈsiːn/

hyphenation: çil·mi·sîn


çixandin

glosses:
bi xirabî behsê kesekî kirin,
kesek dan şermê,
dijûn anku xeber gotin kesekî,
kesek sil kirin, xeyidandin

text: Kurê min, hişyar be kesî neçixîne!

ref: Îbrahîm Remezan Zaxoyî: Ferhenga Pîşkên Kurdî, weşanxaneya Spîrêz, Dihok 2007, r. 57

forms:
diçixînim (present)
diçixînî (present)
diçixîne (present)
diçixînin (present)
biçixîne (imperative singular)
biçixînin (imperative plural)
çixand (past)
çixand (past)
çixand (past)
çixand (past)
–çixîn– (root present)
–çixand– (root past)
ez diçixînim (indicative present positive)
ez naçixînim (indicative present negative)
min çixand (indicative past positive)
min neçixand (indicative past negative)
tu diçixînî (indicative present positive)
tu naçixînî (indicative present negative)
te çixand (indicative past positive)
te neçixand (indicative past negative)
ew diçixîne (indicative present positive)
ew naçixîne (indicative present negative)
wê/wî çixand (indicative past positive)
wê/wî neçixand (indicative past negative)
em diçixînin (indicative present positive)
em naçixînin (indicative present negative)
me çixand (indicative past positive)
me neçixand (indicative past negative)
hûn diçixînin (indicative present positive)
hûn naçixînin (indicative present negative)
we çixand (indicative past positive)
we neçixand (indicative past negative)
ew diçixînin (indicative present positive)
ew naçixînin (indicative present negative)
wan çixand (indicative past positive)
wan neçixand (indicative past negative)
min diçixand (imperfect positive)
min nediçixand (imperfect negative)
min çixandibû (positive)
min neçixandibû (negative)
te diçixand (imperfect positive)
te nediçixand (imperfect negative)
te çixandibû (positive)
te neçixandibû (negative)
wê/wî diçixand (imperfect positive)
wê/wî nediçixand (imperfect negative)
wê/wî çixandibû (positive)
wê/wî neçixandibû (negative)
me diçixand (imperfect positive)
me nediçixand (imperfect negative)
me çixandibû (positive)
me neçixandibû (negative)
we diçixand (imperfect positive)
we nediçixand (imperfect negative)
we çixandibû (positive)
we neçixandibû (negative)
wan diçixand (imperfect positive)
wan nediçixand (imperfect negative)
wan çixandibû (positive)
wan neçixandibû (negative)
ez ê biçixînim (future positive)
ez ê neçixînim (future negative)
minê çixandibe (future perfect positive)
minê neçixandibe (future perfect negative)
tu yê biçixînî (future positive)
tu yê neçixînî (future negative)
teyê çixandibe (future perfect positive)
teyê neçixandibe (future perfect negative)
ew ê biçixîne (future positive)
ew ê neçixîne (future negative)
wê/wîyê çixandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neçixandibe (future perfect negative)
em ê biçixînin (future positive)
em ê neçixînin (future negative)
meyê çixandibe (future perfect positive)
meyê neçixandibe (future perfect negative)
hûn ê biçixînin (future positive)
hûn ê neçixînin (future negative)
weyê çixandibe (future perfect positive)
weyê neçixandibe (future perfect negative)
ew ê biçixînin (future positive)
ew ê neçixînin (future negative)
wanê çixandibe (future perfect positive)
wanê neçixandibe (future perfect negative)
min çixandiye (perfect positive)
min neçixandiye (perfect negative)
min çixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neçixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te çixandiye (perfect positive)
te neçixandiye (perfect negative)
te çixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neçixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî çixandiye (perfect positive)
wê/wî neçixandiye (perfect negative)
wê/wî çixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neçixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me çixandiye (perfect positive)
me neçixandiye (perfect negative)
me çixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neçixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we çixandiye (perfect positive)
we neçixandiye (perfect negative)
we çixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neçixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan çixandiye (perfect positive)
wan neçixandiye (perfect negative)
wan çixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neçixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biçixînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neçixînim (present subjunctive negative)
(bila) min çixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neçixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biçixînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neçixînî (present subjunctive negative)
(bila) te çixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neçixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biçixîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neçixîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî çixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biçixînin (present subjunctive positive)
(bila) em neçixînin (present subjunctive negative)
(bila) me çixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neçixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biçixînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neçixînin (present subjunctive negative)
(bila) we çixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neçixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biçixînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neçixînin (present subjunctive negative)
(bila) wan çixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neçixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min biçixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neçixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min çixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neçixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te biçixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neçixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te çixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neçixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biçixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî çixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me biçixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neçixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me çixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neçixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we biçixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neçixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we çixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neçixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan biçixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neçixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan çixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neçixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê biçixanda (present conditional positive)
minê neçixanda (present conditional negative)
minê çixandibûya (preterite conditional positive)
minê neçixandibûya (preterite conditional negative)
teyê biçixanda (present conditional positive)
teyê neçixanda (present conditional negative)
teyê çixandibûya (preterite conditional positive)
teyê neçixandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê biçixanda (present conditional positive)
wê/wîyê neçixanda (present conditional negative)
wê/wîyê çixandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neçixandibûya (preterite conditional negative)
meyê biçixanda (present conditional positive)
meyê neçixanda (present conditional negative)
meyê çixandibûya (preterite conditional positive)
meyê neçixandibûya (preterite conditional negative)
weyê biçixanda (present conditional positive)
weyê neçixanda (present conditional negative)
weyê çixandibûya (preterite conditional positive)
weyê neçixandibûya (preterite conditional negative)
wanê biçixanda (present conditional positive)
wanê neçixanda (present conditional negative)
wanê çixandibûya (preterite conditional positive)
wanê neçixandibûya (preterite conditional negative)
(tu) biçixîne (imperative present positive)
(tu) neçixîne (imperative present negative)
(hûn) biçixînin (imperative present positive)
(hûn) neçixînin (imperative present negative)
چخاندن
cewir

бранить

roman: branitʹ

ipa: /t͡ʃɪxɑːnˈdɪn/

hyphenation: çi·xan·din


çixandin

ipa: /t͡ʃɪxɑːnˈdɪn/


dabestin

glosses: girê dan, bestin, bestandin, nûsikandin, girê kirin, dabestandin, vebestandin, hilbestandin, lehiqandin, birin serî, sergihayî kirin, hilbestîn

etymology_text: Ji da- + bestin.

ipa: /dɑːbɛsˈtɪn/


dabezandin

glosses: peya kirin, ji ser pişta hespî anîn xwarê

forms:
dadibezînim (present)
dadibezînî (present)
dadibezîne (present)
dadibezînin (present)
dabezîne (imperative singular)
dabezînin (imperative plural)
dabezand (past)
dabezand (past)
dabezand (past)
dabezand (past)
da –bezîn– (root present)
da –bezand– (root past)
ez dadibezînim (indicative present positive)
ez danabezînim (indicative present negative)
min dabezand (indicative past positive)
min danebezand (indicative past negative)
tu dadibezînî (indicative present positive)
tu danabezînî (indicative present negative)
te dabezand (indicative past positive)
te danebezand (indicative past negative)
ew dadibezîne (indicative present positive)
ew danabezîne (indicative present negative)
wê/wî dabezand (indicative past positive)
wê/wî danebezand (indicative past negative)
em dadibezînin (indicative present positive)
em danabezînin (indicative present negative)
me dabezand (indicative past positive)
me danebezand (indicative past negative)
hûn dadibezînin (indicative present positive)
hûn danabezînin (indicative present negative)
we dabezand (indicative past positive)
we danebezand (indicative past negative)
ew dadibezînin (indicative present positive)
ew danabezînin (indicative present negative)
wan dabezand (indicative past positive)
wan danebezand (indicative past negative)
min dadibezand (imperfect positive)
min danedibezand (imperfect negative)
min dabezandibû (positive)
min danebezandibû (negative)
te dadibezand (imperfect positive)
te danedibezand (imperfect negative)
te dabezandibû (positive)
te danebezandibû (negative)
wê/wî dadibezand (imperfect positive)
wê/wî danedibezand (imperfect negative)
wê/wî dabezandibû (positive)
wê/wî danebezandibû (negative)
me dadibezand (imperfect positive)
me danedibezand (imperfect negative)
me dabezandibû (positive)
me danebezandibû (negative)
we dadibezand (imperfect positive)
we danedibezand (imperfect negative)
we dabezandibû (positive)
we danebezandibû (negative)
wan dadibezand (imperfect positive)
wan danedibezand (imperfect negative)
wan dabezandibû (positive)
wan danebezandibû (negative)
ez ê dabezînim (future positive)
ez ê danebezînim (future negative)
minê dabezandibe (future perfect positive)
minê danebezandibe (future perfect negative)
tu yê dabezînî (future positive)
tu yê danebezînî (future negative)
teyê dabezandibe (future perfect positive)
teyê danebezandibe (future perfect negative)
ew ê dabezîne (future positive)
ew ê danebezîne (future negative)
wê/wîyê dabezandibe (future perfect positive)
wê/wîyê danebezandibe (future perfect negative)
em ê dabezînin (future positive)
em ê danebezînin (future negative)
meyê dabezandibe (future perfect positive)
meyê danebezandibe (future perfect negative)
hûn ê dabezînin (future positive)
hûn ê danebezînin (future negative)
weyê dabezandibe (future perfect positive)
weyê danebezandibe (future perfect negative)
ew ê dabezînin (future positive)
ew ê danebezînin (future negative)
wanê dabezandibe (future perfect positive)
wanê danebezandibe (future perfect negative)
min dabezandiye (perfect positive)
min danebezandiye (perfect negative)
min dabezandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min danebezandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te dabezandiye (perfect positive)
te danebezandiye (perfect negative)
te dabezandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te danebezandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî dabezandiye (perfect positive)
wê/wî danebezandiye (perfect negative)
wê/wî dabezandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî danebezandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me dabezandiye (perfect positive)
me danebezandiye (perfect negative)
me dabezandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me danebezandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we dabezandiye (perfect positive)
we danebezandiye (perfect negative)
we dabezandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we danebezandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan dabezandiye (perfect positive)
wan danebezandiye (perfect negative)
wan dabezandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan danebezandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez dabezînim (present subjunctive positive)
(bila) ez danebezînim (present subjunctive negative)
(bila) min dabezandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min danebezandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu dabezînî (present subjunctive positive)
(bila) tu danebezînî (present subjunctive negative)
(bila) te dabezandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te danebezandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew dabezîne (present subjunctive positive)
(bila) ew danebezîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî dabezandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî danebezandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em dabezînin (present subjunctive positive)
(bila) em danebezînin (present subjunctive negative)
(bila) me dabezandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me danebezandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn dabezînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn danebezînin (present subjunctive negative)
(bila) we dabezandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we danebezandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew dabezînin (present subjunctive positive)
(bila) ew danebezînin (present subjunctive negative)
(bila) wan dabezandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan danebezandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min dabezanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min danebezanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min dabezandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min danebezandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te dabezanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te danebezanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te dabezandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te danebezandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî dabezanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî danebezanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî dabezandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî danebezandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me dabezanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me danebezanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me dabezandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me danebezandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we dabezanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we danebezanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we dabezandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we danebezandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan dabezanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan danebezanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan dabezandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan danebezandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê dabezanda (present conditional positive)
minê danebezanda (present conditional negative)
minê dabezandibûya (preterite conditional positive)
minê danebezandibûya (preterite conditional negative)
teyê dabezanda (present conditional positive)
teyê danebezanda (present conditional negative)
teyê dabezandibûya (preterite conditional positive)
teyê danebezandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê dabezanda (present conditional positive)
wê/wîyê danebezanda (present conditional negative)
wê/wîyê dabezandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê danebezandibûya (preterite conditional negative)
meyê dabezanda (present conditional positive)
meyê danebezanda (present conditional negative)
meyê dabezandibûya (preterite conditional positive)
meyê danebezandibûya (preterite conditional negative)
weyê dabezanda (present conditional positive)
weyê danebezanda (present conditional negative)
weyê dabezandibûya (preterite conditional positive)
weyê danebezandibûya (preterite conditional negative)
wanê dabezanda (present conditional positive)
wanê danebezanda (present conditional negative)
wanê dabezandibûya (preterite conditional positive)
wanê danebezandibûya (preterite conditional negative)
(tu) dabezîne (imperative present positive)
(tu) danebezîne (imperative present negative)
(hûn) dabezînin (imperative present positive)
(hûn) danebezînin (imperative present negative)

etymology_text: Ji da- + bezandin.


WC

glosses: tiwalet, debilyusî, avdestxane, destavxane, edeb

etymology_text: Ji îngilîzî water closet


title: aqil ne hatin serî

redirect: aqil nehatin serî

pos: hard-redirect


kilandin

glosses:
gelmişandin, pêş û paş livandin, hejandin, kan, kil kirin
(bi taybetî meşk)

forms:
dikilînim (present)
dikilînî (present)
dikilîne (present)
dikilînin (present)
bikilîne (imperative singular)
bikilînin (imperative plural)
kiland (past)
kiland (past)
kiland (past)
kiland (past)
–kilîn– (root present)
–kiland– (root past)
ez dikilînim (indicative present positive)
ez nakilînim (indicative present negative)
min kiland (indicative past positive)
min nekiland (indicative past negative)
tu dikilînî (indicative present positive)
tu nakilînî (indicative present negative)
te kiland (indicative past positive)
te nekiland (indicative past negative)
ew dikilîne (indicative present positive)
ew nakilîne (indicative present negative)
wê/wî kiland (indicative past positive)
wê/wî nekiland (indicative past negative)
em dikilînin (indicative present positive)
em nakilînin (indicative present negative)
me kiland (indicative past positive)
me nekiland (indicative past negative)
hûn dikilînin (indicative present positive)
hûn nakilînin (indicative present negative)
we kiland (indicative past positive)
we nekiland (indicative past negative)
ew dikilînin (indicative present positive)
ew nakilînin (indicative present negative)
wan kiland (indicative past positive)
wan nekiland (indicative past negative)
min dikiland (imperfect positive)
min nedikiland (imperfect negative)
min kilandibû (positive)
min nekilandibû (negative)
te dikiland (imperfect positive)
te nedikiland (imperfect negative)
te kilandibû (positive)
te nekilandibû (negative)
wê/wî dikiland (imperfect positive)
wê/wî nedikiland (imperfect negative)
wê/wî kilandibû (positive)
wê/wî nekilandibû (negative)
me dikiland (imperfect positive)
me nedikiland (imperfect negative)
me kilandibû (positive)
me nekilandibû (negative)
we dikiland (imperfect positive)
we nedikiland (imperfect negative)
we kilandibû (positive)
we nekilandibû (negative)
wan dikiland (imperfect positive)
wan nedikiland (imperfect negative)
wan kilandibû (positive)
wan nekilandibû (negative)
ez ê bikilînim (future positive)
ez ê nekilînim (future negative)
minê kilandibe (future perfect positive)
minê nekilandibe (future perfect negative)
tu yê bikilînî (future positive)
tu yê nekilînî (future negative)
teyê kilandibe (future perfect positive)
teyê nekilandibe (future perfect negative)
ew ê bikilîne (future positive)
ew ê nekilîne (future negative)
wê/wîyê kilandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nekilandibe (future perfect negative)
em ê bikilînin (future positive)
em ê nekilînin (future negative)
meyê kilandibe (future perfect positive)
meyê nekilandibe (future perfect negative)
hûn ê bikilînin (future positive)
hûn ê nekilînin (future negative)
weyê kilandibe (future perfect positive)
weyê nekilandibe (future perfect negative)
ew ê bikilînin (future positive)
ew ê nekilînin (future negative)
wanê kilandibe (future perfect positive)
wanê nekilandibe (future perfect negative)
min kilandiye (perfect positive)
min nekilandiye (perfect negative)
min kilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nekilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te kilandiye (perfect positive)
te nekilandiye (perfect negative)
te kilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nekilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî kilandiye (perfect positive)
wê/wî nekilandiye (perfect negative)
wê/wî kilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nekilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me kilandiye (perfect positive)
me nekilandiye (perfect negative)
me kilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nekilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we kilandiye (perfect positive)
we nekilandiye (perfect negative)
we kilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nekilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan kilandiye (perfect positive)
wan nekilandiye (perfect negative)
wan kilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nekilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bikilînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nekilînim (present subjunctive negative)
(bila) min kilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nekilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bikilînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nekilînî (present subjunctive negative)
(bila) te kilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nekilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikilîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nekilîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî kilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bikilînin (present subjunctive positive)
(bila) em nekilînin (present subjunctive negative)
(bila) me kilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nekilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bikilînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nekilînin (present subjunctive negative)
(bila) we kilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nekilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikilînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nekilînin (present subjunctive negative)
(bila) wan kilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nekilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bikilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nekilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min kilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nekilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bikilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nekilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te kilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nekilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bikilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî kilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bikilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nekilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me kilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nekilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bikilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nekilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we kilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nekilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bikilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan kilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bikilanda (present conditional positive)
minê nekilanda (present conditional negative)
minê kilandibûya (preterite conditional positive)
minê nekilandibûya (preterite conditional negative)
teyê bikilanda (present conditional positive)
teyê nekilanda (present conditional negative)
teyê kilandibûya (preterite conditional positive)
teyê nekilandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bikilanda (present conditional positive)
wê/wîyê nekilanda (present conditional negative)
wê/wîyê kilandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nekilandibûya (preterite conditional negative)
meyê bikilanda (present conditional positive)
meyê nekilanda (present conditional negative)
meyê kilandibûya (preterite conditional positive)
meyê nekilandibûya (preterite conditional negative)
weyê bikilanda (present conditional positive)
weyê nekilanda (present conditional negative)
weyê kilandibûya (preterite conditional positive)
weyê nekilandibûya (preterite conditional negative)
wanê bikilanda (present conditional positive)
wanê nekilanda (present conditional negative)
wanê kilandibûya (preterite conditional positive)
wanê nekilandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bikilîne (imperative present positive)
(tu) nekilîne (imperative present negative)
(hûn) bikilînin (imperative present positive)
(hûn) nekilînin (imperative present negative)
کلاندن

etymology_text: kil (2) + -andin

ipa: /kɪlɑːnˈdɪn/


kilandin

glosses: kil dan, rengê reş li bijangên çavan dan

etymology_text: kil (1) + -andin


burokrat

glosses:
karbidest, desthilatdar, rayedar,
endamê/a burokrasiyekê

forms: bîrokrat

etymology_text: Ji buro + -krat.

бюрократ

roman: bjurokrat

ipa: /bʊɾoːkˈɾɑːt/


eleyhî

pos: prep

pos_title: Daçek

text: Dijminê gelê Kurd yê sitratejîk Tirkiye ye. Tirkiye bi kampanyaya dijî terorîzmê û ya dijî Ocalan û PKKê tevgera Kurd ya neteweyî li hemû ji cîhanê îzole kir û reş kir. Divê tevgera Kurd ya neteweyî vê kampanya Tirkiyê bizivirîne aleyhê Tirkiye.

ref: Netkurd.com, 7/2008

text: Di dengdana kongreyê de 51 kes di lehê de û 58 kes di eleyhiya derketina wî ya derve de dengê xwe dan.

ref: Nehiştin serokê Perûyê Castillo ji Perûyê here derveyê welat [arşîv], PeyamaKurd, 2022-11-19

forms: aleyhî

etymology_text: Ji erebî [Peyv?] "li ser wî".


modernîzasyon

glosses: nûjenkarî, modernîzebûn yan modernîzekirin

etymology_text: Ji fransî [Peyv?]modernisation, ji modernîze + -asyon


dih

etymology_text: Ji proto-îranî *desyu- (“warê dijminan, welatê dijminan”), hevreha sanskrîtî desyu- (dijmin), avestayî dexyu- (war, welat), farisiya kevn dehyu-, pehlewî dêh, دێ (dê, “gund”) ya soranî, dew (gund) ya zazakî û ده (dih, “gund”) ya farisî.

ipa: /dɪh/


dih

glosses:
gidîşên çilû,
texeyên çilû,
gurzên çilû yên li ser hev

text: Ev [dih] ew çulî (belgên daran) in yên ku havînê dibirrin û datînin ser hev (dinijinin) daku nerizin û zivistanê wan wek alif didin pezî. Her bi vî şêweyî heliz û giya û alifên din jî ji bo terşî dinijinin.

ref: Rizgar Kêsteyî di Koma "Zimanê Kurdî" li ser Rûnameyê de, 8/2012

forms: dîh


Dih

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: navçeyek e li wîlayeta Sêrtê li Bakurê Kurdistanê

etymology_text: Ji dih (gund), hevrehaDihokê.


dihî

pos: adv

pos_title: Hoker

forms:
دهی
duh

etymology_text: Ji dih + -î, têkildarî du


biwêr

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: wêrek, bêtirs, netirs, biste, cesûr, bicesaret

text: Di vê bareyê de Ahmed Mîre yê sernivîserê kovarê ragihand ku dih nîvro li ber mala Soran Mame Heme ji otomobîleka BMW teqîn lê hatiye kirin û wî li cih jiyana xwe ji dest daye. Qatil hê nehatiye girtin û diyar nebûye, ew niha agahiyeka zêde nikare bide, lê bal kişand serê ku ”Soran rojnamevanekî çalak û wêrek (biwêr) bû.”

forms:
biwêrtir (comparative)
herî biwêr (superlative)
biwêrtirîn (superlative)

etymology_text: Ji bi- + -wêr- (“wêrîn”).


Bayern

text: Rojname xwe dispêre hikûmeta Bayernê û dinivisîne ku ji sebebê tirkan û kurdan li ser qasid(an) li hev nekiriye, BND-ê (istixbarata Almanyayê) bêyî riza tirkan û li gel ku tirkan xwestiye pêşî lê bibire, bi grûbê re ketiye nava peywendiyê.

ref: Netkurd.com de, 7/2008

etymology_text: Deyn ji almanî Bayern.

Бавария

roman: Bavarija

Բավարիա

roman: Bavaria

ბავარია

roman: bavaria

바이에른

roman: baiereun

பவேரியா

roman: pavēriyā

Βαυαρία

roman: Vavaría


Bavyera

etymology_text: Deyn ji fransî Bavière.


Bavarya

etymology_text: Ji îngilîzî Bavaria


şehla

text:
Helqe pê da best û hatin 'eqreb û îlan û mar
Nêrgiza şehla şepalî, asimînamurx î zar
 Lebxemûşê meyfiroşê dêmpeyala kê yî tu?

ref: Mela Hisênê Bateyî, 1417 - 1491

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /ʃɛhˈlɑː/

hyphenation: şeh·la


şehla

glosses: Cî yan jî herêma xweş, rast û bibereket.


eqreb

text:
Ew çi dêm e, şahebax e, gulşena darulqerar
Sed hezaran nal û awazên bilbil di çarkenar
Helqe pê da best û hatin 'eqreb û îlan û mar
Nêrgiza şehla şepalî, asimîna murx î zar
 Lebxemûşê meyfiroşê dêmpeyala kê yî tu?

forms: aqreb

etymology_text: Ji erebî عقرب ('eqreb), hevreha îbrî עקרב ('eqrab), aramî ܥܩܪܒܐ (eqirba). Akrep ya tirkî û alacrán (al-acrán) ya spanî jî ji erebî hatine wergirtin.

notes: Tenê di klasîkan de yan jî di bin tesîra tirkî akrep de ku ji erebî hatiye wergirtin.


merhûm

glosses: rehmetî, biheştî, rehmetkirî, mirî, wefatkirî

text: Şahirê siyê jî Melayê Batê ye. Navê wî jî Mela Ehmed e. Eslê wî ji Batê ye. Bate gundek e, ji gundê di hekariyan. Di tarîxa heşt sed û bîstî da peyda bûye, û zehf şihir ûebyat gotine. Dîwaneke mexsûs heye, qewî qenc e, û mewlûdeke kurmancî gotiye. Di Kurdistanê de ew meqbûl e; û heştê salî emir kiriye û neh sedê hicrî merhûm bûye. Di nêv gundê Batê de jî medfûn e.

ref: Mela Mehmûdê Bayezîdî

forms:
merhûmtir (comparative)
herî merhûm (superlative)
merhûmtirîn (superlative)

etymology_text: Ji erebî مَرْحُوم (marḥūm).


medfûn

glosses: (miriyê) definkirî, bin-axkirî, gorkirî, di gorê de

forms:
medfûntir (comparative)
herî medfûn (superlative)
medfûntirîn (superlative)


xeyrî

text:
Şehkitêbek min divêt behsamuhebbet bit temam
 Sed tilism û sihrî tê da pêkve suryanî meqam
Ebceda işqê min xwend û eqlî winda kir û mam
 Horiya baxê bihiştê, tûtiya tawisxeram
Xeyrê Batê, padîşaha min, delala kê yî tu?

ref: Mela Hisênê Bateyî 1417 - 1491

etymology_text: Ji erebî غَيْر (ẍeyr, “din, cuda, başqe”)


mubîn

forms:
mubîntir (comparative)
herî mubîn (superlative)
mubîntirîn (superlative)
mibîn


tewafiq

text: Arîf Teyfûr weha dom kir: ”Ev biryar dê astengê ji bo prosesa siyasî û prosesa hilbijartinan çê bike ji ber wekkutleyeke sereke ya nav parlamentoya Iraqê em vê qanûnê red dikin û emê bibin ber dadgeha federal ya Iraqê. Jixwe me îtîraznameyek da serokatiya parlamentoyê li dijî pesendkirina vê qanûnê. Lewra ev qanûn ne meşrû ye û destûr hatiye binpêkirin. Me li desteya serokatiya parlamentoyê pêştir li hev kiribû, hemû biryar û qanûnan bi tewafuq derxin û serokê parlamentoyê nikare bi tenê biryar bide. Ev biryar biryareke tekaliyane ye û li dijî destûr û peyrewa navxwe ya parlamentoyê ye.

ref: Pukmedia.com, 7/2008

forms: tewafuq

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî tifaq, itifaq


tekalî

glosses: biryara ku tenê ji bal aliyekî ve hatiye dan

etymology_text: Ji tek + alî.

одностороннее

roman: odnostoronneje


agirbest

glosses: Rawestina şerî bo demek miweqet (bi taybetî daku danûstandinên li ser aştiyê bên kirin)

text: PKK agirbesta yekalî ragihand.

ref: , Hawardengubas.com, 10/2006

forms: agirbes

etymology_text: Ji agir + best "(bestin)"

ipa: /ɑːɡɪɾˈbɛst/

hyphenation: a·gir·best


mitareke

glosses:
agirbest,
rawestandina şerî bo demek miweqet
(bi taybetî daku danûstandinên li ser aştiyê bên kirin)

forms: mutareke

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


neynin

glosses: neînin, nînin, dijwateya anînê anku înanê

forms: naynin

ipa: /nɛjˈnɪn/

hyphenation: ney·nin


nayne

pos_title: Formeke lêkerê

forms:
naynin
neyne
neynin
nînin

ipa: /nɑːjˈnɛ/

hyphenation: nay·ne


neyne

forms:
naynin
nayne
neynin
nînin

ipa: /nɛjˈnɛ/

hyphenation: ney·ne


şowmen

glosses: birêvebera/ê yan pêşkêşkera/ê bernameyekê

forms: şowman

etymology_text: Ji îngilîzî showman ji show + -man


-it

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: Paşgira kesîn ya kesê sêyem yê yekjimar li dema niha.

forms:
-t
-itin
-tin
-ît
-î
-i
-îtin
-ê
-e

etymology_text: Hevreha soranî -t (dekat= dikit; dexwat= dixwit, deriwat=diçit), kurdiya başûrî-d (çûd: diçit), farisî [skrîpt hewce ye] (-ed) (mîxûred=dixwit, mîkuned=dikit, mîreved=diçit), pehlewî -êd, avestayî -ti, sanskrîtî -eti, rûsî -t, latînî -t, almanî -t, inglîziya kevn -ethku êdî bi kar nayê' (wek: goeth =diçit; maketh = dikit > -s ya inglîziya nû: does=dikit ji do=kirin, goes= diçit ji go=çûn), ji proto-hindûewropî *-ti.

ipa: /ˈɪt/


-itin

glosses:
paşgira lêkeran ya kesê sêyem yê yekhejmar anku "ew"ê yekhejmar ya demên neborî
beramberî -e ya kurmanciya standard ya niha:

text: Ew dikitin

text: ew dixwitin

text: ew dibêjitin

text:
Zengîn dikitin bi destê himmet
Hikmet ew e nakitin çu minnet.

ref: Ehmedê Xanî: Mem û Zîn, helbesta Sernameyê Name

forms:
-it
-ît
-îtin
-t
-tin

etymology_text: -it + -in anku paşgira resen ya kesê sêyem yê yekhejmar-it û bi analojiyê paşgira kesên pirhejmar-in.

notes: Li hin deverên kurmanciya rojhilatî û herwiha li devokên sinorî yên navbera kurmanciya rojhilatî û kurmanciya navendî (li Botan). Di heman devokan de forma serdest paşgira -it / -ît e û forma -itin / -îtin wek alternatîva duyem tê bikaranîn.


-ît

glosses: paşgira kesîn ya kesê sêyem yê yekjimar li dema niha

forms:
-it
-îtin
-t
-tin


-t

glosses: Guhartoyeke -it. (piştî rehên bi vokalekê bi dawî dibin)

etymology_text: Bo nîşanademên borî binêrin -d, bo guhertoya -it li vê binêrin.


çav pê ketin

glosses: hevpeyivîn, dîtina kesekî rû bi rû u digel axiftin ji bu meremekê yan li ser babetekî

forms:
çav pê keftin
çav pê kevtin

ipa: /t͡ʃɑːv peː kɛˈtɪn/

hyphenation: çav pê ke·tin


çav pê ketin

etymology_text: Ji çav + pê + ketin.


çavpêketin

text: Her çi qasî daxwaza çavpêketinê li gel profesoran ji wan re dubare kiribû jî, nehiştibûn ku ew derbasî hundir bibe.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 99, ISBN 9786054497010

forms:
چاڤپێکەتن
çavpêkeftin

ipa: /t͡ʃɑːvpeːkɛˈtɪn/


qurmiçîn

glosses:
çilmisîn, çirmisîn,
 (gul û giya yan leş) ji ber piçek hişkbûnê xeml û geşiya xwe winda kirin

forms:
قورمچین
qermiçîn
qirmiçîn
qurçimîn
qerçimîn
qirçimîn

etymology_text: Herwehan qurmisîn, hevreh bi qermiçînsoranî قەڕمسین (qerrimsîn), kurdiya başûrî qurrmisiyan, ji teşeyeke metatez a *qurrmistin, guhertoyeke qurrmisîn (-ts = -ç-). Dawiya dawîn dibe ku hevreheke قوڕ (qurr, “herrî”) yan kirm.

ipa: /qʊɾmɪˈt͡ʃiːn/

hyphenation: qur·mi·çîn


qurmiçîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /qʊɾmɪˈt͡ʃiːn/


pîle

glosses: hîle û pîle, hîleûpîle: hîle, lêb, xap, fêl, fena, dek û dolab

forms:
hîle û pîle
hîleûpîle

ipa: /piːˈlɛ/

hyphenation: pî·le


danizilîn

glosses: rijîn, (av) ketin xwarê, daketin, dahatin

text:
Dadinizile êvara kerr-lal
li sîngê çiyayê Elegezê şîn,
vedipeşirin gulê terr e al
bi ramûsana bê ye paşin.

ref: Elîxanê Memê, Surra Hisretê û çend helbestên din (Weş. Pall, Amed, 2023

forms:
dadinizilim (present)
dadinizilî (present)
dadinizile (present)
dadinizilin (present)
danizile (imperative singular)
danizilin (imperative plural)
daniziland (past)
daniziland (past)
daniziland (past)
daniziland (past)

etymology_text: Ji da- + nizilîn.


nizilîn

glosses: rijîn, dariftin,(av) ketin xwarê, dahatin, hatin xwarê

text: "Du dilop" ji kurteçîrokên nivîskarê kurd Enwer Karahanî danizilîn.

ref: Nefel.com, 7/2008

forms:
نزلین
nezilîn

etymology_text: Ji nizil + -în.

ipa: /nɪzɪˈliːn/

hyphenation: ni·zi·lîn


çîz

glosses:
pes kirin
 heyta ku tu nebêjî çîz ez ji ser te ranabim

forms: çiz

notes:
çîz kirin
çîzkirin
çîzkirî


dirêşk

ասեղ

roman: aseġ

ipa: /dɪˈɾeːʃk/


dahêlan

text: Roj ava bû û şevê xwe bi ser deverê de dahêla.

ref: Sidqî Hirorî, Kurê Zinarê Serbilind, Weşanên Nûdem, Stokholm, 1996

forms:
dahiştin
dahêştin

etymology_text: Ji da- + hêlan.

ipa: /dɑːheːˈlɑːn/


dakirin

glosses: kirin hindir, kirin tê ve, tê kirin, xistin hindir, birin hindir

text: Şivan pezî dadike govê.

text: Şermînê pez dakir govê.

ref: Îbrahîm Remezan Zaxoyî: Ferhenga Pîşkên Kurdî, weşanxaneya Spîrêz, Dihok 2007, r. 61

text: Bi metirsîyeke erjeng, kitana xwe bi ser serê xwe dadike û di ber xwe de 'diponije hîv.

ref: Îrfan Amîda, Şevek Şîzofren, Weşanên Lîs, 2018, r. 5, ISBN 9786058152175

glosses: veşartin, diyar nekirin, ji ber çavan winda kirin

text: Jiyanê giriyê xwe dakir.

forms:
dadikim (present)
dadikî (present)
dadike (present)
dadikin (present)
dake (imperative singular)
dakin (imperative plural)
dakir (past)
dakir (past)
dakir (past)
dakir (past)
da –k– (root present)
da –kir– (root past)
ez dadikim (indicative present positive)
ez danakim (indicative present negative)
min dakir (indicative past positive)
min danekir (indicative past negative)
tu dadikî (indicative present positive)
tu danakî (indicative present negative)
te dakir (indicative past positive)
te danekir (indicative past negative)
ew dadike (indicative present positive)
ew danake (indicative present negative)
wê/wî dakir (indicative past positive)
wê/wî danekir (indicative past negative)
em dadikin (indicative present positive)
em danakin (indicative present negative)
me dakir (indicative past positive)
me danekir (indicative past negative)
hûn dadikin (indicative present positive)
hûn danakin (indicative present negative)
we dakir (indicative past positive)
we danekir (indicative past negative)
ew dadikin (indicative present positive)
ew danakin (indicative present negative)
wan dakir (indicative past positive)
wan danekir (indicative past negative)
min dadikir (imperfect positive)
min danedikir (imperfect negative)
min dakiribû (positive)
min danekiribû (negative)
te dadikir (imperfect positive)
te danedikir (imperfect negative)
te dakiribû (positive)
te danekiribû (negative)
wê/wî dadikir (imperfect positive)
wê/wî danedikir (imperfect negative)
wê/wî dakiribû (positive)
wê/wî danekiribû (negative)
me dadikir (imperfect positive)
me danedikir (imperfect negative)
me dakiribû (positive)
me danekiribû (negative)
we dadikir (imperfect positive)
we danedikir (imperfect negative)
we dakiribû (positive)
we danekiribû (negative)
wan dadikir (imperfect positive)
wan danedikir (imperfect negative)
wan dakiribû (positive)
wan danekiribû (negative)
ez ê dakim (future positive)
ez ê danekim (future negative)
minê dakiribe (future perfect positive)
minê danekiribe (future perfect negative)
tu yê dakî (future positive)
tu yê danekî (future negative)
teyê dakiribe (future perfect positive)
teyê danekiribe (future perfect negative)
ew ê dake (future positive)
ew ê daneke (future negative)
wê/wîyê dakiribe (future perfect positive)
wê/wîyê danekiribe (future perfect negative)
em ê dakin (future positive)
em ê danekin (future negative)
meyê dakiribe (future perfect positive)
meyê danekiribe (future perfect negative)
hûn ê dakin (future positive)
hûn ê danekin (future negative)
weyê dakiribe (future perfect positive)
weyê danekiribe (future perfect negative)
ew ê dakin (future positive)
ew ê danekin (future negative)
wanê dakiribe (future perfect positive)
wanê danekiribe (future perfect negative)
min dakiriye (perfect positive)
min danekiriye (perfect negative)
min dakiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min danekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te dakiriye (perfect positive)
te danekiriye (perfect negative)
te dakiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te danekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî dakiriye (perfect positive)
wê/wî danekiriye (perfect negative)
wê/wî dakiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî danekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me dakiriye (perfect positive)
me danekiriye (perfect negative)
me dakiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me danekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we dakiriye (perfect positive)
we danekiriye (perfect negative)
we dakiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we danekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan dakiriye (perfect positive)
wan danekiriye (perfect negative)
wan dakiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan danekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez dakim (present subjunctive positive)
(bila) ez danekim (present subjunctive negative)
(bila) min dakiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min danekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu dakî (present subjunctive positive)
(bila) tu danekî (present subjunctive negative)
(bila) te dakiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te danekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew dake (present subjunctive positive)
(bila) ew daneke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî dakiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî danekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em dakin (present subjunctive positive)
(bila) em danekin (present subjunctive negative)
(bila) me dakiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me danekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn dakin (present subjunctive positive)
(bila) hûn danekin (present subjunctive negative)
(bila) we dakiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we danekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew dakin (present subjunctive positive)
(bila) ew danekin (present subjunctive negative)
(bila) wan dakiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan danekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min dakira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min danekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min dakiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min danekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te dakira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te danekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te dakiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te danekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî dakira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî danekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî dakiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî danekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me dakira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me danekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me dakiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me danekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we dakira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we danekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we dakiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we danekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan dakira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan danekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan dakiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan danekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê dakira (present conditional positive)
minê danekira (present conditional negative)
minê dakiribûya (preterite conditional positive)
minê danekiribûya (preterite conditional negative)
teyê dakira (present conditional positive)
teyê danekira (present conditional negative)
teyê dakiribûya (preterite conditional positive)
teyê danekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê dakira (present conditional positive)
wê/wîyê danekira (present conditional negative)
wê/wîyê dakiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê danekiribûya (preterite conditional negative)
meyê dakira (present conditional positive)
meyê danekira (present conditional negative)
meyê dakiribûya (preterite conditional positive)
meyê danekiribûya (preterite conditional negative)
weyê dakira (present conditional positive)
weyê danekira (present conditional negative)
weyê dakiribûya (preterite conditional positive)
weyê danekiribûya (preterite conditional negative)
wanê dakira (present conditional positive)
wanê danekira (present conditional negative)
wanê dakiribûya (preterite conditional positive)
wanê danekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) dake (imperative present positive)
(tu) daneke (imperative present negative)
(hûn) dakin (imperative present positive)
(hûn) danekin (imperative present negative)
داکرن

etymology_text: Ji da- + kirin.

ipa: /dɑːkɪˈɾɪn/


kedûn

glosses: gozik^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /kɛˈduːn/

hyphenation: ke·dûn


gozik

text: Gulêkedûn û gozik bi avê dagirtin û birin ser banî.

forms:
گۆزک
gozk
gozek

ipa: /ɡoːˈzɪk/

hyphenation: go·zik


cerrik

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre cerik.

ipa: /d͡ʒɛɾˈɾɪk/

hyphenation: cer·rik


waris

forms:
wêris
werîs

etymology_text: Ji erebî وَرِيث (warīṯ).

наследник

roman: naslednik

ipa: /wɑːˈɾɪs/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-waris.wav

hyphenation: wa·ris


mîrasgir

glosses:
waris, paşmakgir,
kesên ku dibin xwedanê malê kesekî mirî

forms:
mîraswergir
mîrasxwer
mîrasxor
mîrasxur
mîratgir
mîratwergir
mîratxwer
mîratxor
mîratxur

etymology_text: Ji mîras + -gir.


paşmakgir

glosses:
mîrasgir, waris,
kesên ku dibin xwedanê malê kesekî mirî

text: Babê wan mir û ew bûn paşmakgirên malê wî.

forms:
paşmakxwer
paşmakxor
paşmakxur
paşmakwergir
paşmakstîn

etymology_text: Ji paşmak + -gir.


paşmak

glosses: malê kesekî mirî ku bo pirranî bo zarokên wî dimîne

text: Babê wan mir û malê wî bo paşmak bo zarokên wî.

etymology_text: paş + man - -n + -k

ipa: /pɑːʃˈmɑːk/

hyphenation: paş·mak


dapoşîn

glosses:
niximandin, nixamtin, nixaftin,
di bin tiştekî ve veşartin

forms: داپۆشین

etymology_text: Ji da- + poşîn.

ipa: /dɑːpoːˈʃiːn/


mixab

forms: muxab


deqisîn

glosses: lawaz bûn, qels bûn, zeîf bûn, bêzar bûn, mirrîto bûn

text: Seyê min deqisiye, nizanim bo çi.

ref: Îbrahîm Remezan Zaxoyî: Ferhenga Pîşkên Kurdî, weşanxaneya Spîrêz, Dihok 2007, r. 64

forms: dequsîn

ipa: /dɛqɪˈsiːn/

hyphenation: de·qi·sîn


deqisandin

glosses: lawaz kirin, qels kirin, zeîf kirin, bêzar kirin, mirrîto kirin

text: Çima weseyê min deqisand ji birsan?

glosses:
çavnebarî, dexsî, çav pê nerabûn,
 dema kesek hesûdiyê bi kesekê din dibe ji ber maliyetê wî yan her tiştek din

forms:
dideqisînim (present)
dideqisînî (present)
dideqisîne (present)
dideqisînin (present)
bideqisîne (imperative singular)
bideqisînin (imperative plural)
deqisand (past)
deqisand (past)
deqisand (past)
deqisand (past)
–deqisîn– (root present)
–deqisand– (root past)
ez dideqisînim (indicative present positive)
ez nadeqisînim (indicative present negative)
min deqisand (indicative past positive)
min nedeqisand (indicative past negative)
tu dideqisînî (indicative present positive)
tu nadeqisînî (indicative present negative)
te deqisand (indicative past positive)
te nedeqisand (indicative past negative)
ew dideqisîne (indicative present positive)
ew nadeqisîne (indicative present negative)
wê/wî deqisand (indicative past positive)
wê/wî nedeqisand (indicative past negative)
em dideqisînin (indicative present positive)
em nadeqisînin (indicative present negative)
me deqisand (indicative past positive)
me nedeqisand (indicative past negative)
hûn dideqisînin (indicative present positive)
hûn nadeqisînin (indicative present negative)
we deqisand (indicative past positive)
we nedeqisand (indicative past negative)
ew dideqisînin (indicative present positive)
ew nadeqisînin (indicative present negative)
wan deqisand (indicative past positive)
wan nedeqisand (indicative past negative)
min dideqisand (imperfect positive)
min nedideqisand (imperfect negative)
min deqisandibû (positive)
min nedeqisandibû (negative)
te dideqisand (imperfect positive)
te nedideqisand (imperfect negative)
te deqisandibû (positive)
te nedeqisandibû (negative)
wê/wî dideqisand (imperfect positive)
wê/wî nedideqisand (imperfect negative)
wê/wî deqisandibû (positive)
wê/wî nedeqisandibû (negative)
me dideqisand (imperfect positive)
me nedideqisand (imperfect negative)
me deqisandibû (positive)
me nedeqisandibû (negative)
we dideqisand (imperfect positive)
we nedideqisand (imperfect negative)
we deqisandibû (positive)
we nedeqisandibû (negative)
wan dideqisand (imperfect positive)
wan nedideqisand (imperfect negative)
wan deqisandibû (positive)
wan nedeqisandibû (negative)
ez ê bideqisînim (future positive)
ez ê nedeqisînim (future negative)
minê deqisandibe (future perfect positive)
minê nedeqisandibe (future perfect negative)
tu yê bideqisînî (future positive)
tu yê nedeqisînî (future negative)
teyê deqisandibe (future perfect positive)
teyê nedeqisandibe (future perfect negative)
ew ê bideqisîne (future positive)
ew ê nedeqisîne (future negative)
wê/wîyê deqisandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nedeqisandibe (future perfect negative)
em ê bideqisînin (future positive)
em ê nedeqisînin (future negative)
meyê deqisandibe (future perfect positive)
meyê nedeqisandibe (future perfect negative)
hûn ê bideqisînin (future positive)
hûn ê nedeqisînin (future negative)
weyê deqisandibe (future perfect positive)
weyê nedeqisandibe (future perfect negative)
ew ê bideqisînin (future positive)
ew ê nedeqisînin (future negative)
wanê deqisandibe (future perfect positive)
wanê nedeqisandibe (future perfect negative)
min deqisandiye (perfect positive)
min nedeqisandiye (perfect negative)
min deqisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nedeqisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te deqisandiye (perfect positive)
te nedeqisandiye (perfect negative)
te deqisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nedeqisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî deqisandiye (perfect positive)
wê/wî nedeqisandiye (perfect negative)
wê/wî deqisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nedeqisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me deqisandiye (perfect positive)
me nedeqisandiye (perfect negative)
me deqisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nedeqisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we deqisandiye (perfect positive)
we nedeqisandiye (perfect negative)
we deqisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nedeqisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan deqisandiye (perfect positive)
wan nedeqisandiye (perfect negative)
wan deqisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nedeqisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bideqisînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nedeqisînim (present subjunctive negative)
(bila) min deqisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nedeqisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bideqisînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nedeqisînî (present subjunctive negative)
(bila) te deqisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nedeqisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bideqisîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nedeqisîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî deqisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nedeqisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bideqisînin (present subjunctive positive)
(bila) em nedeqisînin (present subjunctive negative)
(bila) me deqisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nedeqisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bideqisînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nedeqisînin (present subjunctive negative)
(bila) we deqisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nedeqisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bideqisînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nedeqisînin (present subjunctive negative)
(bila) wan deqisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nedeqisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bideqisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nedeqisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min deqisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nedeqisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bideqisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nedeqisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te deqisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nedeqisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bideqisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nedeqisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî deqisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nedeqisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bideqisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nedeqisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me deqisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nedeqisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bideqisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nedeqisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we deqisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nedeqisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bideqisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nedeqisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan deqisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nedeqisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bideqisanda (present conditional positive)
minê nedeqisanda (present conditional negative)
minê deqisandibûya (preterite conditional positive)
minê nedeqisandibûya (preterite conditional negative)
teyê bideqisanda (present conditional positive)
teyê nedeqisanda (present conditional negative)
teyê deqisandibûya (preterite conditional positive)
teyê nedeqisandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bideqisanda (present conditional positive)
wê/wîyê nedeqisanda (present conditional negative)
wê/wîyê deqisandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nedeqisandibûya (preterite conditional negative)
meyê bideqisanda (present conditional positive)
meyê nedeqisanda (present conditional negative)
meyê deqisandibûya (preterite conditional positive)
meyê nedeqisandibûya (preterite conditional negative)
weyê bideqisanda (present conditional positive)
weyê nedeqisanda (present conditional negative)
weyê deqisandibûya (preterite conditional positive)
weyê nedeqisandibûya (preterite conditional negative)
wanê bideqisanda (present conditional positive)
wanê nedeqisanda (present conditional negative)
wanê deqisandibûya (preterite conditional positive)
wanê nedeqisandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bideqisîne (imperative present positive)
(tu) nedeqisîne (imperative present negative)
(hûn) bideqisînin (imperative present positive)
(hûn) nedeqisînin (imperative present negative)
دەقساندن
dequsandin


deng vedan

glosses: olan dan, vedeng dan, deng dubare bûn, deng lê vegerrîn, dengê ji derekê tê û li derek din dubare dibe

glosses: belav bûn, berbelav, meşhur bûn, binavûdeng bûn, navdar bûn

text: Behsa mesnewiya Mem û Zînê kiribû, ya ku çawa di nava Kurdan de deng vedaye.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 81, ISBN 9786054497010

etymology_text: Ji deng + vedan.

בת־קול

roman: bat-kol

ехо

roman: eho

ηχώ

roman: ichó

αντήχηση

roman: antíchisi

αντίλαλος

roman: antílalos


deng vedan

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


dengvedan

glosses:
olandan, vedengdan, deng dubarebûn,
deng lê vegerrîn,
dengê ji derekê tê û li derek din dubare diber

forms: دهنگڤهدان


vedeng

glosses:
olan dan, deng vedan, deng dubare bûn,
deng lê vegerrîn,
dengê ji derekê tê û li derek din dubare dibe

text:
Qey evqas kuştar ne besî te bûn
mişêna baranê ye
mişêna xewna ye
mişêna giriyanê ye
zengilê togînê
zengilê qurbaniyê
vedengê şiyariya mirinê ye
ji bo ku ez pirr ji te hez dikim
guldarên xwe bihelwerîne
û takên wê ji darbesta xwe re binimîne
dilê min xwe fêrî jibîrkirinê bike
canê min xwe fêrî mirin bike

ref: Dilyarê Dêrikî: Heft êşname, Celadet.com, 4/2005

etymology_text: Ji ve- + deng.

صَدًى

roman: ṣadan

ipa: /vɛˈdɛnɡ/

hyphenation: ve·deng

notes:
vedeng dan
vedengdan


nişter

glosses:
bisturî, adîr,
kêrên ku doktor pê emeliyatan dikin

text: Hekîmî qunêra baskê Rihanê bi nişterê derkir.

ref: Îbrahîm Remezan Zaxoyî: Ferhenga Pîşkên Kurdî, weşanxaneya Spîrêz, Dihok 2007, r. 65

forms:
نشتهر
neşter
nîşter

etymology_text: Hevreha soranî نشتر (nişter), gîlekî nîşter, farisî نشتر (neşter) yan نيشتر (nîşter) ji نيش (nêş, “sîx, devik, tîx”) ji zimanên îranî. Ji eynî rehî: nojdar.


derizîn

glosses:
kelişîn, qelişîn, şeqîn, qeyişîn, telişîn,
hinekî şkestin û şûna şkestinê lê diyar bûn lê hûr-hûr nebû

text: Kevirek bi pencereya me ket û pencere derizî lê hûr-hûr nebû.

forms:
diderizim (present)
diderizî (present)
diderize (present)
diderizin (present)
biderize (imperative singular)
biderizin (imperative plural)
derizîm (past)
derizî (past)
derizî (past)
–deriz– (root present)
–derizî– (root past)
ez diderizim (indicative present positive)
ez naderizim (indicative present negative)
ez derizîm (indicative past positive)
ez nederizîm (indicative past negative)
tu diderizî (indicative present positive)
tu naderizî (indicative present negative)
tu derizî (indicative past positive)
tu nederizî (indicative past negative)
ew diderize (indicative present positive)
ew naderize (indicative present negative)
ew derizî (indicative past positive)
ew nederizî (indicative past negative)
em diderizin (indicative present positive)
em naderizin (indicative present negative)
em derizîn (indicative past positive)
em nederizîn (indicative past negative)
hûn diderizin (indicative present positive)
hûn naderizin (indicative present negative)
hûn derizîn (indicative past positive)
hûn nederizîn (indicative past negative)
ew diderizin (indicative present positive)
ew naderizin (indicative present negative)
ew derizîn (indicative past positive)
ew nederizîn (indicative past negative)
ez dideriziyam (imperfect positive)
ez nedideriziyam (imperfect negative)
ez derizîbûm (positive)
ez nederizîbûm (negative)
tu dideriziyayî (imperfect positive)
tu nedideriziyayî (imperfect negative)
tu derizîbûyî (positive)
tu nederizîbûyî (negative)
ew dideriziya (imperfect positive)
ew nedideriziya (imperfect negative)
ew derizîbû (positive)
ew nederizîbû (negative)
em dideriziyan (imperfect positive)
em nedideriziyan (imperfect negative)
em derizîbûn (positive)
em nederizîbûn (negative)
hûn dideriziyan (imperfect positive)
hûn nedideriziyan (imperfect negative)
hûn derizîbûn (positive)
hûn nederizîbûn (negative)
ew dideriziyan (imperfect positive)
ew nedideriziyan (imperfect negative)
ew derizîbûn (positive)
ew nederizîbûn (negative)
ez ê biderizim (future positive)
ez ê nederizim (future negative)
ez ê derizîbim (future perfect positive)
ez ê nederizîbim (future perfect negative)
tu yê biderizî (future positive)
tu yê nederizî (future negative)
tu yê derizîbî (future perfect positive)
tu yê nederizîbî (future perfect negative)
ew ê biderize (future positive)
ew ê nederize (future negative)
ew ê derizîbe (future perfect positive)
ew ê nederizîbe (future perfect negative)
em ê biderizin (future positive)
em ê nederizin (future negative)
em ê derizîbin (future perfect positive)
em ê nederizîbin (future perfect negative)
hûn ê biderizin (future positive)
hûn ê nederizin (future negative)
hûn ê derizîbin (future perfect positive)
hûn ê nederizîbin (future perfect negative)
ew ê biderizin (future positive)
ew ê nederizin (future negative)
ew ê derizîbin (future perfect positive)
ew ê nederizîbin (future perfect negative)
ez derizîme (perfect positive)
ez nederizîme (perfect negative)
ez derizîbûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez nederizîbûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu deriziyî (perfect positive)
tu nederiziyî (perfect negative)
tu derizîbûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu nederizîbûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew deriziye (perfect positive)
ew nederiziye (perfect negative)
ew derizîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nederizîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em derizîne (perfect positive)
em nederizîne (perfect negative)
em derizîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em nederizîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn derizîne (perfect positive)
hûn nederizîne (perfect negative)
hûn derizîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn nederizîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew derizîne (perfect positive)
ew nederizîne (perfect negative)
ew derizîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nederizîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biderizim (present subjunctive positive)
(bila) ez nederizim (present subjunctive negative)
(bila) ez derizîbim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez nederizîbim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biderizî (present subjunctive positive)
(bila) tu nederizî (present subjunctive negative)
(bila) tu derizîbî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu nederizîbî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biderize (present subjunctive positive)
(bila) ew nederize (present subjunctive negative)
(bila) ew derizîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nederizîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biderizin (present subjunctive positive)
(bila) em nederizin (present subjunctive negative)
(bila) em derizîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) em nederizîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biderizin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nederizin (present subjunctive negative)
(bila) hûn derizîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn nederizîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biderizin (present subjunctive positive)
(bila) ew nederizin (present subjunctive negative)
(bila) ew derizîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nederizîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez bideriziyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez nederiziyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez derizîbûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez nederizîbûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu bideriziyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu nederiziyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu derizîbûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu nederizîbûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bideriziyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nederiziyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew derizîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nederizîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em bideriziyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em nederiziyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em derizîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em nederizîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn bideriziyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nederiziyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn derizîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nederizîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bideriziyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nederiziyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew derizîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nederizîbûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê bideriziyama (present conditional positive)
ez ê nederiziyama (present conditional negative)
ez ê derizîbûma (preterite conditional positive)
ez ê nederizîbûma (preterite conditional negative)
tu yê bideriziyayî (present conditional positive)
tu yê nederiziyayî (present conditional negative)
tu yê derizîbûyayî (preterite conditional positive)
tu yê nederizîbûyayî (preterite conditional negative)
ew ê bideriziyaya (present conditional positive)
ew ê nederiziyaya (present conditional negative)
ew ê derizîbûya (preterite conditional positive)
ew ê nederizîbûya (preterite conditional negative)
em ê bideriziyana (present conditional positive)
em ê nederiziyana (present conditional negative)
em ê derizîbûna (preterite conditional positive)
em ê nederizîbûna (preterite conditional negative)
hûn ê bideriziyana (present conditional positive)
hûn ê nederiziyana (present conditional negative)
hûn ê derizîbûna (preterite conditional positive)
hûn ê nederizîbûna (preterite conditional negative)
ew ê bideriziyana (present conditional positive)
ew ê nederiziyana (present conditional negative)
ew ê derizîbûna (preterite conditional positive)
ew ê nederizîbûna (preterite conditional negative)
(tu) biderize (imperative present positive)
(tu) nederize (imperative present negative)
(hûn) biderizin (imperative present positive)
(hûn) nederizin (imperative present negative)
دهرزین
derzîn

ipa: /dɛɾɪˈziːn/

hyphenation: de·ri·zîn


PK

pos: abbrev

pos_title: Kurtenav

text: PK: Biryara Bexdayê ne meşrû ye.

ref: Netkurd.com, 7/2008


rewrewk

glosses:
moran, leylan, dêmcame, aqlûne,
tişta/ê mirov bawer dike bi çavên xwe dibîne lê di rastiyê de nîne

glosses: serav, serab, seraw, pêpirk, pêpirik, tirawîlke, rewc^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: rew-rew

신기루

roman: sin-giru

αντικατοπτρισμός

roman: antikatoptrismós


dêmcame

glosses:
leylan, moran, leylan, aqlûne,
tişta/ê mirov bawer dike bi çavên xwe dibîne lê di rastiyê de nîne

glosses: rewrewk, serav, seraw, serab, pêpirk, pêpirik, tirawîlke, rewc^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: دێمجامه


aqlûne

glosses:
leylan, moran, leylan, dêmcame,
tişta/ê mirov bawer dike bi çavên xwe dibîne lê di rastiyê de nîne

forms: aqilane

ipa: /ɑːqluːˈnɛ/

hyphenation: aq·lû·ne


aqilane

glosses:
hişmendane, biaqil, mantiqî,
li gor aqilî, dirist, rast, rasyonel

glosses: berhiş, beraqil, lojîk, rasyonel, hişane^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
aqilanetir (comparative)
herî aqilane (superlative)
aqilanetirîn (superlative)
aqlane
eqilane
eqlane
'aqilane
'aqlane
'eqilane
'eqlane
aqlûne

etymology_text: Ji aqil + -ane


hişmendane

glosses:
aqilane, biaqil, mantiqî,
li gor aqilî, dirist, rast, rasyonel

forms:
hişmendanetir (comparative)
herî hişmendane (superlative)
hişmendanetirîn (superlative)

etymology_text: Ji hişmend + -ane


dest sirîn

glosses: dest jê berdan, dev jê berdan, êdî nekirin, şemirandin

text: Nizarî ji kêmdiravî dest ji kirrîna xanî sirî.

ref: Îbrahîm Remezan Zaxoyî: Ferhenga Pîşkên Kurdî, weşanxaneya Spîrêz, Dihok 2007, r. 67

forms: dest sirandin

etymology_text: Ji dest + sirîn.


sirîn

glosses: dest sirîn, dest jê berdan, dev jê berdan, êdî nekirin, şemirandin

forms:
سرین
şîrîn

ipa: /sɪˈɾiːn/

hyphenation: si·rîn


dexisandin

text: Wê bi liv û tevgera xwe gelek hevalên min ji min dexisandibûn.

ref: Firat Cewerî, Payiza Dereng, Avesta, 2014, r. 32