erkek

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa navkî nebinavkirî yekjimar ya erk.

forms: erkin (masculine indefinite nominative plural)

ipa: /ɛɾˈkɛk/

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-erkek (kurdî).wav

hyphenation: er·kek


erkek

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: mêr, zilam, zelam (mirovê nêr yê mezinbûyî)


erkek

text: köyün erkekleri çalışmaya gitmişlerdi

glosses: mêr, merd (kesê ku xweybext û gotina xwe ye)

text: kadın erkeğini göndermiyor

glosses: nêr (tiştê ku sirt û req e û bi hêsanî nayê tewandin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-erkek.wav


erkek delisi

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: aşiqê meran, miriyê mêran (jina/keça ku miriyê mêran e)


erkek erkeğe

pos: adv

pos_title: Hoker

text: gel erkek erkeğe konuşalım


erkek olmak

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: bûn mêr (jina ku berê mêr bûye û cinsiyeta xwe guhartiye)

glosses: bûn mêr (kesê ku wekî mêran êdî lebat û fêşkan dike)


erkek çocuk

glosses: zarokê kurîn, ewladê nêr, dergûşa lawîn, gede


erkekler

text: evde erkekler yok


erkekleşmek

glosses: bun mêr, ketin darê mêraniyê (ji bo sip ü sengeleyên ku êdî dibine mêr)

glosses: bûn wekî mêran (keç û jinan ku mînanî mêran lebat û tevgerê dikin)


erkekli kadınlı

pos: adj

pos_title: Rengdêr

text: erkekli kadınlı bir kalabalık


erkeklik

glosses: mêranî, mêrînî (hêzaêraniyê ya fizyolojik)


erkeklik taslamak

glosses: xwe li mêraniyê danîn, mêranî li ser serê (yekî) kirin


erkeksiz

text: erkeksiz ev


erken

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-erken.wav


erken seçim

glosses: hilbijartina pêşwext, hilbijartina berî wext


erkenden

text: sabah erkenden yola çıkacağız


word: erkeği rezil eden de vezir eden de kadındır

pos: phrase

pos_title: Biwêj


erkân

glosses: erkan (leşkerê xweyrutbeya general an jî amîral)

glosses: rê û rêzan, rê û dirb, rê û rêbaz, azîne


erkânı harbiye-i umumiye

glosses: serkantiya giştî erkânıharp serkan, serkantî


ermek

text: muradına erdi

glosses: gihaştin, gihîn (ku mirov bigihê û destê xwe pê bike)

text: eli tavana erdi

glosses: zer bûn, stewîn, gihîştin (ji bo riwek û berên wan)

text: ekinler ermeden biçilmez

glosses: kamil bûn, gihîştin (ji bo kesê ku tê bawerkirin dibine qencê Xwedê)

text: erdiğine erer, ermediğine taş atar


eroin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eroin.wav


eros

glosses: eros (hemû daxwazên ku ji meylên cinsî çêdibin)

glosses: eros (diîtolojiya Yewnan de Xwedawenda evînê)


erosçu

glosses: erosparêz (kesê ku di roman, çîrok, peyker û wênesaziyê de cih dide daxwazên cinsî)


erotik

glosses: erotik, şehwanî (tiştê bi evînê re têkildar e)

glosses: erotik (tiştê ku bi têkiliyên cinsî re têkildar e)


ersemek

glosses: mêr xwestin, dilê (yekê) mêr xwestin (ji aliyê zayendî ve)


ersiz

text: ersiz kadın


ersizlik

glosses: bêmêrî, bêşûtî


erte

glosses: pey, pişt, paş (ji bo dema piştî bûyeran)

text: savaş ertesi


erteleme

glosses: girûkirin, texpaş kirin, paşxistin, paşdeavêtin, taloqkirin, taloqdan


ertelemek

glosses: girû kirin, bi paş de avêtin, avêtin paş, bi paş (de) xistin, bi şûn de avêtin, li paş xistin, texpaş kirin, taloq kirin, taloq dan


ertelenmek

glosses: bi paş ve hatin avêtin, bi paş (de) hatin xistin, bi şûn de hatin avêtin, hatin taloqkirin


erteleyiş

glosses: paşxistin, girûkirin, texpaşkirin, taloqkirin (ji bo kar û awayê taloqkirinê)


erzak

glosses: (piraniya rizq e) zimhêr, qût, xwarîş, xurîş, erzaq


Erzincan

pos: name

pos_title: Serenav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Erzincan.wav


erzurum

glosses: Erzîrom, Erzirom (Bajareke kurdistana bakur)


es

audio: LL-Q188 (deu)-Lucas Werkmeister-es.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-es.wav


es

audio: LL-Q150 (fra)-Pamputt-es.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-es.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-es.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-es.wav


es

glosses: lêkerê bûyînê ji bo kesê duyem yê yekjimar, anku "tu yî"


esamisi okunmamak

glosses: jê nehatin behskirin, navê (yekî) nehatin ser zar û zimanan


esans

glosses: konsantrat, madeyê ku ji riwekekê hatiye wergirtin û têkilî nav avekê yan madeyekî din tê kirin daku tam an bêhnê bidiyê

etymology_text: Ji fransî essence


esans

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-esans.wav


esasen

text: bu işin olmayacağını esasen biliyordu

text: zahmet oldu demeyin, esasen gelecektim


esaslanmak

glosses: bi bingeh bûn, bi binyat bûn, bi temel bûn


esaslı

text: toplantıda esaslı konuştu


esassız

glosses: bêhîm, bêbingeh, bêbinyat, bêkok, bêbinî

text: esassız bir iş

text: bu haber esassızdır


esef etmek

glosses: bi ber ketin, xem xwarin, heyf lê hatin, heyf lê anîn


eseflenmek

glosses: neyirîn dil pê şewitîn, bi ber ketin, heyfa xwe jê re anîn


eselemek

glosses: elequlemî kirin, bi elequlemiyan çûn (yekî)

text: eşeledi beseledi beni kandırdı


esen

text: şen ve esen kalınız


esenlemek

glosses: silav tê dan, silav lê dan, silav lê kirin


esenlik

text: Tanrı esenlik versin


esham

glosses: senede ku dide nîşan wê deyn kengê bên dayîn


esinlenmek

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-esinlenmek.wav


esinti

text: kar esintisi


esir almak

glosses: dîl girtin, esîr girtin, destgîr kirin, berdest kirin, radest kirin


esirci

glosses: dîlgir, koledar (kesê ku kole û cariyeyan dikire û difiroşe)


esirgeme

glosses: hêvişandin, êvişandin, parastin, stirandin, dirixandin, dirix, texsîrkirin, gurêzandin teqsîrkirin


esirgemek

glosses: hêvişandin, êvişandin, hefidandin, dirixandin, dirix kirin, parastin, stirandin

glosses: texsîr kirin, teqsîr kirin (ji kirin an jî, ji dana tiştekî xwe bi dûr dan)

text: ondan esirgediğinizi ben almam

text: insan yurdu için canını esirgemez


esirgenmek

glosses: hatin hêvişandin, hatin dirxandin, hatin parastin


esirme

glosses: sermestbûn, mendexoşbûn, hişavêtin, jixweçûn, dînbûn


esirmek

glosses: sermest bûn, mendexoş bûn, hiş avêtin, ji xwe çûn, dîn bûn

glosses: hêrs bûn esiş wezîn, gobilîn (awa û karê wezînê)


eski ağıza yeni taam

glosses: serê xwe nû kirin (gava nûbereke nûderketî an jî nûçêbûyî dertê û mirov dixwe, tê gotin)


eski dünya

glosses: Cihana kevn, Dinyaya kevn (navê ku li parzemîna Ewrûpa, Afrika û Asyayê hatiye danîn)


eski eserler

glosses: eserên berê, berhemên kevnare, berhemên entîke


eski hamam eski tas

glosses: çû hacê kêr vegeriya gûzan, kerê me çû seferê hat dîsa kerê berê, eynî tas eynî hemam


eski kurt

glosses: kufarê kevn, kufarê berê (kesê ku di karê xwe de mahir bûye)

glosses: kufarê kevn (kesê ku qulopiloyan dizane û zû bi zû nayê xapandin)


eski püskü

glosses: kevnik, kalûte, kevn û kurt, kevnê hizhizî, gancir mancir, gincir mincir, cilik milik, qerpal merpal


eski toprak

glosses: ê kevn, ê berê (kesê ku pîr/kal dibe jî lê li ser xwe ye)


eski tüfek

glosses: pinê kevn, kufarê kevn (kesê ku di karekî de pir maye û bûye xwedî tecrübe)


eskici

glosses: kevnefiroş (kesê ku hûrmûrên kevn difiroşe)


eskiler

glosses: ên berê (nifşên beriya me, kesên beriya me, mirovên heyamên berê)


eskisi gibi

text: burayı eskisi gibi sevmiyorum


eskisi olmayanın acarı olmaz

glosses: carek terzî deh car derzî (divê mirov destê xwe li tiştên xwe yê kevn bigire)


eskisini aratmamak

glosses: poşmanî yê (berê) bûn, xweziya xwe bi yê (berê) anîn


eskitilmek

glosses: hatin kevinkirin, hatin peritandin, hatin qetandin


eskitmek

glosses: kevn kirin, qetandin (peritîna tiştekî ji ber xizmetkirinê)

text: çocuk pantolonunu eskitti

text: alkol, tütün ve aşk eskitti beni


eslemek

glosses: paxav pê kirin, guh pê kirin, girîngî pê dan


esmayı üstüne sıçratmak

glosses: pêlî mala cinan kirin, lana mozeqirtkan li xwe der kirin


esmek

text: dışarda felaket bir rüzgâr esiyor

text: bu yolculuk nereden esti

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-esmek.wav


esnek

text: kauçuk esnek bir cisimdir

glosses: nerm (tiştê ku maneyên din jê dikare here)

text: esnek bir tutum


esnekleştirmek

glosses: vamtoyî kirin, qayîşokî kirin, vezelokî kirin


esnemek

glosses: bawîşkîn, honijîn, bawîşk anîn xwe, bawîşk hatin (yekî)

text: birden esnemeye başladım

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-esnemek.wav


espas

glosses: espas (şiva metal a ku herfên peyvekê pê ji hev tên qetandin, ku ew ji herfan biçûk û kintir e)

glosses: espas (di çapgeriyê de valahiya navbera herfan)


esperi

text: Mi esperas, ke vi venos.

etymology_text: Deyn ji fransî espérer

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-esperi.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-esperi.wav


esperi

glosses: cureyek bazê ku ji bo nêçîrê nayê banandin


espri yapmak

glosses: nuktebazî kirin, henek û qerf kirin, esprî kirin


espritüel

glosses: nuktebaz, nuktedan, pasqalyar, esprituel


esrar perdesi

glosses: di behrê de bûn (astenga li pêşiya tiştê ku mirov dixwaze hela wî bike)


esrar tekkesi

glosses: cihê ku bi tomerî lê bi awayekî veşarî esrar lê tê kişandin


esrarcı

glosses: esrarkêş esrarengiz razdar, sirdar (tiştê bisir û raz)


esrarlı

text: esrarlı bir ev

text: esrarlı sigare


esre

glosses: kesre (îşareta ku di nivîsa Erebî de dide nîşan ku wê dengdarek teng, dûz û kurt bê xwendin)


esrime

glosses: jibîrveçûn, jixweveçûn xayîsketin, bêhişketin, xayîsbûn


esrimek

glosses: ji bîr ve çûn, ji xwe ve çûn, bêhiş ketin, xayîs ketin, xayîs bûn

glosses: ji xwe ve çûn (ji ber kêf û eşqê ji xwe ve çûn, ketin cezbê)


estağfurullah

pos: intj

pos_title: Baneşan

etymology_text: Deyn ji erebî أَسْتَغْفِرُ ٱللّٰهَ (ʾastaḡfiru llāha).


estet

glosses: estet (kesê ku xweşikiyê, bedewiyê raserî her tiştî digire)


estetik

glosses: estetîk (ji bo serastkirina organeke qisûrdar)

text: burnuna estetik yaptık

glosses: ciwan, ciwanî, estetik (tiştê bi hesta spehiyê ve, xweşikiyê re têkildar e)

text: estetik bir yapı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-estetik.wav


estetikçi

glosses: ciwankar, bedewkar, estetîkvan (kesê ku bi estetîkê mijûl dibe)


estetizm

glosses: ciwankarîtî, bedewkarîtî, estetîkvanî, estetîzm


et bağlamak

glosses: goşt girtin, bez girtin (ji bo qelewbûnê)

glosses: birin kewîn, goşt ketin devê birînê, birin kelîn


et toprak

glosses: xweliya sorik (çeşîdekî xweliya sora nerm a xas)


et şeftalisi

glosses: çeşîdek xoxa ku nermeyê wê, goştê wê ji dendika wê nabe


etalon

glosses: etalon (modelên giranî û pîvanên dirêjahiyê yên ku bi qanûnî hatine pejirandin)


etek dolusu

glosses: bi baran (tiştê ku pir e, bol e) kirî dawpîsî (tekiliya zayendî ya nelirê)


eteklemek

glosses: li dora (yekî) dan çeqlebaskan (ji bo şalûsîkirin, melaqîkirinê)


etekleri tutuşmak

glosses: agir ketin binê (yekî), agir bi (yekî) ketin, (yek) ketin taya (tiştekî), qûna (yekî) şil bûn, av çûn binê (yekî), av çûn binê qûna (yekî)


eteklik

glosses: ê ji bo etekan (ji bo qumaşê ku bi kêrî çêkirina etekan tê)


eten

glosses: hevalzarok, hevalbiçûk, hevalok (ji bo yê jinan)


etene

glosses: pizan, pizdan (ji bo pez), xelêfk (ji bo yaehînê)


eteneli

glosses: bihevalzarok, bihevalbiçûk (ji bo ya jinan), bipizdan (ji bo ya pez), bixelêfk (ji bo ya mehînê)


etenesiz

glosses: bêhevalzarok, bêhevalbiçûk (j' bo ya jinan), bêpizdan (ji bo ya pez), bêxelêfk (ji bo ya mehînê)


eteği belinde

glosses: der û daw li navê pêçayî, dawa wê di ber de ye (ji bo jina çapxûn û jêhatî)


eteği düşük

glosses: der û dawa wê di nav dest û piyên wê de ne, ji hev filitandî (ji bo jina qirêjokî)


eteği kirlenmek

glosses: leke lê ketin (ji bo jina ku dest avêtine namûsa wê)


eteğine düşmek

glosses: xwe avêtin der û dawê (yekî), xwe avêtin ser dest û piyên (yekî)


eteğine yapışmak

glosses: xwe avêtin tor û bextê (yekî), xwe li (yekî) girtin


eti budu yerinde

glosses: bi dest û pê bûn (ji bo kesê gilomîtkî, şîşmanî)


eti ne budu ne?

glosses: ka emrê (wî) çi ye, halê (wî) çi ye (ji bo kesê ku emrê wan biçûk e)

glosses: ka qeweta (wî) û halê (wî) çi ye (ji bo kesê bêpere û imkan)

glosses: halê wî çi ye, hereketê wî (emrê wî biçûk e)

glosses: ka halê avî ka hereketê wî (ji bo kesê kuji aliye pereyan ve qeweta wî hindik e)


eti senin kemiği benim

glosses: dûrî dewa guneh kurê we ye, destê we ji we re


etiket

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-etiket.wav


etiketlemek

glosses: etîket pê ve danîn, etîket lê xistin, etîket danîn serê (ji bo malê ku mirov ji bo firotinê radixe ber çavan)


etiketlenmek

glosses: hatin etîketdarkirin, etîket hatin lê xistin, etîket pê ve hatin danîn


etiketçi

glosses: etîketvan (kesê ku etîketan pê ve datine)

glosses: etîketparêz (kesê ku giringiyê dide etîketê)


etimoloji

glosses: peyvnasî, bêjenasî, etîmolojî (ji bo zanista ku li ser binyada peyvê radiweste)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-etimoloji.wav


etine dolgun

glosses: yeke tevkutayî (ji bo kesê ne qelew û ne jî jar)


etinden koparmak

glosses: goşt jê kirin man hestî (ji bo zêrandina yekî)


etken

glosses: kartêker, kariger, faktor, pêker (her tiştê ku bandorê dike)

glosses: kartêker (tiştê ku li ser madeyekê bandorekê dihêle)


etkenlik

glosses: kartêkerî (tiştê ku li ser madeyekê bandorekê dihêle)


etkide bulunmak

glosses: kar tê kirin, hîkarî lê kirin, bandor lê kirin, lê hukm kirin, tesîr lê kirin, lê bandor kirin, lê tesîr kirin


etkileme

glosses: bandorkirin, hîkarîkirin, karîgerîkirin, werêçkirin, tesîrkirin


etkilemek

glosses: bandor kirin, hîkarî kirin, werêç kirin, tesîr kirin, karîgerî kirin

glosses: kar tê kirin, hîkarî lê kirin, bandor lê kirin, lê hukm kirin, tesîr lê kirin, lê bandor kirin, lê tesîr kirin, birh lê kirin, lê kar kirin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-etkilemek.wav


etkilenme

glosses: bandordarbûn, bandorgirtin, hîkarigirtin, karîgerîbûn, tesîrgirtin


etkilenmek

glosses: bandordar bûn, bandor jê girtin, hîkarîdar bûn, hîkarî jê girtin, karîgerî bûn, tesîr jê girtin, tesîrdar bûn, bi tesîr bûn, bi bandor bûn


etkilenmiş

glosses: bandor li ser bê kirin, tesîr li ser bê kirin, tesîr li ser hatî kirin Tiştê ku bandor/tesîr/karîgerî li ser wê çêbûye


etkileyici

text: Etkileyici bir konuşma.

etymology_text: Ji etkilemek + -ci.


etkileşmek

glosses: hevbandorî kirin, hevhîkarî kirin, bandor li hev kirin, hîkarî li hev kirin, tesîr li hev kirin, li hev û din tesîr kirin, li hev û din hîkarî kirin, li hev û din bandor kirin, li hev karîgerî kirin


etkili

glosses: bandordar, bibandor, hîkarîdar, tesîrdar, kartêker, karîgerdar, birayda, kelijdar, bikênc, werêçdar, bitesîr

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-etkili.wav


etkili olmak

glosses: bi bandor bûn, tesîrdar bûn, xweybandor bûn, bandordar bûn


etkililik

glosses: bandorî, bibandorî, kartêkerî, hîkarîdarî, karîgerdarî, tesîrdarî, bitesîrî, bikêncî, biraydayî, kelijdarî


etkin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-etkin.wav


etkinlik

glosses: çalakî, fealiyet (hêza xebat û karkirinê, rewşa çalakbûnê)

glosses: çalakî, çalaktî (wesfê tiştê çalak, li ser kar)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-etkinlik.wav


etkisiz

glosses: bêbandor, bêhîkarî, bêrayda, bêkelij, bêkênc, bêkarîger, bêtesîr

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-etkisiz.wav


etkisizleşme

glosses: bêbandorbûn, bêhîkarîbûn, bêraydabûn, bêkelijbûn, bêkêncbûn, bêkarîgerbûn, bêtesîrbûn


etkisizleşmek

glosses: bêbandor bûn, bêhîkarî bûn, bêrayda bûn, bêkelij bûn, bêkênc bûn, bêtesîr bûn, bêkarîger bûn


etkisizleştirme

glosses: bêbandorkirin, bêhîkarîkirin, bêraydakirin, bêkelijkirin, bêkênckirin, bêtesîrkirin, bêkarîgerkirin


etkisizleştirmek

glosses: bêbandor kirin, bêhîkarî kirin, bêrayda kirin, bêkelij kirin, bêkênc kirin, bêtesîr kirin, bêkarîgerkirin


etkisizlik

glosses: bêbandorî, bêhîkarîtî, bêraydatî, bêkelijî, bêkêncî, bêkarîgerî, bêtesîrî


etle tırnak arasına girilmez

glosses: gerek mirov nekeve navbera ber û malan, ber û mal pevçûn ji kêmaqilan ku ji hev çûn


etle tırnak gibi

glosses: weki ku ber û malê hev bin (ji bo kesê ku ji hev re canêcanê ne), nênûk û goşt ji hev naqetin


etlenme

glosses: goştgirtin, zeximîn, qelewbûn, bezgirtin


etlenmek

glosses: goşt girtin, zeximîn, qelew bûn, bez girtin


etli

glosses: têrgoşt, kok, xurt (tiştê ku goştê wê pir e)

text: Etli koyun.

text: Aşağı sarkan etli dudakları vardı.

text: Etli, lezetli bir zeytin.


etli bulma dünyası

glosses: dinyaya gewrik e heq li vê dinyayê safî dike, meke li kesan wê bê serê nefsan ku neyê serê nefsan wê bê serê pisê pisan


etli butlu

glosses: bizend û bend, bigoşt, dûrme (kesê têrqelew û şîşman)


etli canlı

glosses: bi singir û pingur, sor û gizrî (ji bo kesê li ser xwe û tendurist)


etlik

glosses: dermale (heywana ku ji bo kirina qeliyê tê xweyîkirin)

glosses: goştdank (di sarincokan de cihê ku goşt lê tê danîn)


etliye sütlüye karışmamak

glosses: têkilî bi tehl û tirşê xelkê nekirin, eleqeya xwe bi (tiştekî) neanîn


etme eyleme

glosses: meke, çidibe meke (an jî neke) (veya yahu) meke! (an jî meke kuro, meke lawo!, meke ha!)


etmediğini bırakmamak

glosses: mayê ku tu bibêjî pê re kirin, tiştek nemaye ku tê de nekirin, heta (an jî mayê) ku hatiye milê (yekî) pê re kirin, tiştek nemaye ku pê re nekiriye


etokrasi

glosses: etokrasî (şeklê reveberiya li ser rêzikên sincî hatiye danîn)


etol

glosses: stûmala ku bi giştî ji kürk an jî ji qumaşên mirêsdar an jî, ji hiriyê tê çêkirinê


etraflı

glosses: berfirehî, dorfirehî, bikitekit, dûvdirêjî


etraflıca

glosses: bi berfirehî, bi dorfirehî, bikitekit, bi dûvdirêjî, bi kûr û dûrî


word: ettiği hayır, ürküttüğü kurbağaya değmemek

glosses: Guhartoyeke ettiği hayır ürküttüğü kurbağaya değmemek.


ettiğini bulmak

glosses: kira xwe bijartin, li ser bela xwe vebûn


etyaran

glosses: marok, ragirtin (werma biêş a serê tiliyan)


etüt

glosses: lêgerîn, etûd (lêgerîn û lêkolîna ku di warekî de tê kirin)

glosses: etûd (berhema ku warekî diyarkirî vedikole)


ev adamı

glosses: mêrê ji xwe re, mêrê ji mala xwe re, mêrê ku bi mala xwe ve ye


ev alma komşu al

glosses: li xaniyê baş menêre, li cîranê baş binêre, xanî mestine cîran bistîne altı jêrzemîn


ev açmak

glosses: mala xwe cihê kirin, mala xwe qetandin (ji bo xwe xaniyek taybet terxan kirin)


ev bark

glosses: mal û hal, mal û melal, mala û malat, xan û man


ev bark yıkmak

glosses: mala xelkê xera kirin, destê jin û mêr ji hev kirin


ev bozmak

glosses: mala wan xera kirin (ku hinek bibin sebeb ku jin û mêr ji hev bibin)

glosses: mala xwe xera kirin (ku jin û mêr xwe bi xwe bi hev bikevin û ji hev bibin)


ev işleri nankördür

glosses: karê malê sed û sî ne, av û axur tenê beylû ne


ev kadını

glosses: bermalî, malîvan, jina hundiran (jina ku li der naxebite û bi karê nav malê bilî dibe)


ev sahibi

glosses: mazûban, maloban, mazûvan, malvan, melovan (kesê ku mêvanan vedixwîne mala xwe)


word: ev sahibi mülk sahibi, hani bunun ilk sahibi

glosses: dan û stendina Xwedê ne tiştekî ye, bi mal û mulkên xwe fexr nebe


ev sineği

glosses: mêşikên malan, vizikên malan (Musca domestica)


evce

text: Sinemaya evcek gidiyoruz.


evci

glosses: kesê ku roja betlana diçe mala xwe (ji bo xwendekar û leşkeran)


evcil

text: Evcil hayvanlar.

etymology_text: Ji ev (“mal”) + -cil (“-î”).


evcilleşmek

glosses: kedî bûn, malofî bûn, mamirî bûn, kehî bûn


evcilleştirilmek

glosses: hatin kedîkirin, hatin malofîkirin, hatin mamirîkirin, hatin kehîkirin


evcilleştirme

glosses: kedîkirin, malofîkirin, mamirîkirin, kehîkirin


evcilleştirmek

glosses: kedî kirin, malofî kirin, mamirî kirin, kehî kirin


evde kalmak

glosses: di mal de man, di stûyê xweyê xwe de man (ji bo keçên ku di mala bavê xwe de raşikestine û hîna nezewicîne)


evdeş

glosses: hemnişîn, hemmalî (kesê ku di eynî malê de diminin)


evelemek gevelemek

glosses: mizmizandin (gotinê di devê xwe de birin û anîn)


evermek

glosses: dan ber mal û mêran, dan mêran (ji bo jinan)


evet

pos: prep

pos_title: Daçek

glosses: erê, herê, belê (ji bo pesendkirina tiştekî)

glosses: erê, herê, te got erê (di dawiya hevokê de ji bo zexmkirina wateya erêniyê)

text: gidip onunla konuşacam, evet sonra

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-evet.wav


evham

glosses: (piraniya wehm e) dilwasî, şikberî, bedgumanî, sawir, wehm, tasewas, gergdilî, waswase


evhamlanmak

glosses: bedgumanî kirin, şikberî kirin, wasewas kirin


evhamlı

glosses: bedguman, dilwasek, waswasok, sawsoyî, sawirî, gergdil, gumankar


evhamsız

glosses: bêdilwas, newaswasok, nesawsoyî, nesawirî, bêtasewas


evi sırtında

glosses: mal li mil e, mal û halê (wî) li piştê ye, mala (yekî) li milê (yekî) ye


evini kendi eliyle yakmak

glosses: agir bi dest berî mala xwe dan, agir bi mala xwe ve danîn, agir li ber kulîna xwe dadan


evinin kadını olmak

glosses: hez kirin jina mala xwe bûn, hez kirin jina hundirê mala xwe bûn


evirgen

glosses: karzan (kesê ku dizane kar û maran ji hev derxe)


evirmek çevirmek

text: Evirdi çevirdi beni tongaya düşürdü.


evirtme

glosses: qulipandin, qelaptin, qelibandin, vequltandin


eviye

glosses: legana biçûk a ku mirov li malan di bin mislixê de, tê de firaqan dişo


evkaf

glosses: saziya ku malên weqfê digêrine, îdare dike


evlek

glosses: mişar, dep, gurî, xet, xetik (di zeviyê de xetika ku tov tê de tê çandin)


evlekleme

glosses: mişarkirin, gûrîkirin, xetikkirin, depkirin


evleklemek

glosses: kirin mişar, kirin gûrî, kirin xetik, kirin dep


evlendirmek

glosses: zewicandin, cewitandin, kevandin, kevîn kirin


evlenmek

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-evlenmek.wav


evlere şenlik

text: Evlere şenlik kızları var.


evli

glosses: zewicî, zewicandî, cewitî, cewitandî, kevandî

text: Yirmi evli bir köy.


evlilik dışı

text: Evlilik dışı çocuk.


evlilik çağında

glosses: berzewac, berbext, bermiraz, li zewacê, li ber mirad


evlilik çağında olmak

glosses: li zewacê bûn, li ber zewacê bûn, li ber miradan bûn, li xama bûn


evliya gibi

glosses: eynî ewliya ye, (ji bo kesê sernerm û xûypak)


evlâdiyelik

glosses: ji bo kurê kuran (ji bo eşyayên tirûşdar û û zû bi zû kevn nabin)


evlât

glosses: zarok, zarî, ewlad, weled (keç an jî kurê yekî)

glosses: zarî, zarok, role (di wateya dunde, dol de)

text: Yiğitlerin evladı.

glosses: kuro, keçê (gava ku kesên pîr û kal gazî ji yên xwe biçûktir dikin)


evlât edinmek

glosses: ji xwe re kirin ewlad, pêsikan kirin, pêsikandin


evlât gibi

glosses: wekî zarokên xwe, mînanî ewladên xwe (di wateya pûtepêdanê de)

text: Evlâdı gibi çiçeklerine bakıyordu.


evlâtlık

text: Evlâtlıktan reddetti.

glosses: kurmarî, keçmarî, zirkeç, zirkur (ew kesê ku li gorî qanûn êdî bûye zariyê yekî)

glosses: nevîsî, nefsî, berdestî, kodîk (ew kesê ku ji emrê biçûkaniyê ve liberdestê maleke din hatiye xweyîkirin)


evrak

glosses: nivîstek, pirtukên nivisandî, nameyên nivisandî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-evrak.wav


evren

glosses: gerdûn, barîgeh, hemgel, kaînat, kozmos, gêtî

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-evren.wav


evren doğumu

glosses: kozmogonî (teoriya li ser çêbûn û koka gerdûnê)


evrensel

glosses: gerdûnî, hemgelî, barîgehî, kaînatî (tiştê bi gerdûnê re têkildar e)

glosses: gerdûnî, cîhanî, kaînatî, alemgiştî (tiştê ku hemû mirovatiyê têkildar dike)

text: Bilim evrenseldir.


evrişik

text: 'Her insan güler'in evrişiği 'her gülen insandır'.


evsemek

glosses: bêriya mala xwe kirin, bêriya welatê xwe kirin


evsiz

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-evsiz.wav


evvel

text: Bundan evvel düşünecek şeyler var.

text: Evvel zaman.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-evvel.wav


evvel zaman içinde kalbur saman içinde

glosses: hebû carek ji caran rehmet li bavê hazir û guhdaran, xeynî mişkên qulên (an jî şeytanê korê) li ber dîwaran (ji bo destpêka çîrok û xeberoşkan)


evveli

text: Evveli gün güneşimiz vardı.


evvelki

text: Senden evvelki.


evvelleri

glosses: demên berê, wextên berê evvelâ pêşî, pêşîn, ewil, serê pêşîn, berê ewilî


eyer

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-eyer.wav


eyer boşaltmak

glosses: di leyza ciride de li ser zîn xwe bi vî û wî aliyî de dan


eyer kaltağı

glosses: beşeke zînê hesp ku wekî qefesê ye û ji dar e


eyer kapatmak

glosses: zîn dan ser pişta hesp, zîn avêtin ser pişta hesp


eyer vurmak

glosses: zîn dan ser pişta hesp, zîn avêtin ser pişta hêsp, hesp zîn kirin


eyere de gelir, semere de

glosses: bi kêrî her tiştî tê, ji her tiştî re bûn


eylem

glosses: çalakî, bizavî, livbazî, lebatî, (hewldana guhartina tiştekî)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eylem.wav


eylemci

glosses: çalakîker, çalakîsaz, bizavker, lebatker, livbaz


eylemcilik

glosses: çalakîkerî, çalakîsazî, bizavkerî, livbazî


eylemde bulunmak

glosses: ketin nav livbaziyekê, ketin nav bizavekê


eyleme geçmek

glosses: dest bi çalakiyê kirin, dest bi livbaziyê kirin, dest bi bizavê kirin


eylemek

glosses: kirin -den eyledi jê kirin :yurdumdan, yuvamdan eyledi beni wan ez ji welat û mala xwe kirim


eylemsizlik

glosses: peltî, tebatî, bêlebatî, bêbizavî, bêçalakîtî


eytam maaşı

glosses: meaşê sêwiyan (ku didin zarokên sêwî yên karmendan)


eyvah

etymology_text: Ji osmanî ایواه (eyvah), ji farisî ایواه (eyvah).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eyvah.wav


eyvallah demek

glosses: êweleh jê re gotin (di wateya serçavan, pesendkirina tiştekî)


eyvallahı olmamak

glosses: mineta kesî li serê nebûn (an jî tune bûn)


eyyamcı

glosses: rojgîn (kesê ku li kêf û eşqa xwe dinêre)


eza

text: Li Stenbolê ji layê ehlê ‘ilmê û rîcalê dewletê, bi teweccuheke mezin tête pêşwazîkirin. Di vê demê de weke ‘ezayê Darul Hikmetul Îslamiyye tête hilbijartin.,

ref: Bedîuzzeman Seîdê Nursî û Xutba Wî ya Şamê, ji risaleakademi.org, 7/2018

text: Kîjan ezayê bedena mirov biêşe, ruhê (giyana) mirov di wir de ye. Her êşek, bandoreke giran li ser giyana mirov dihêle û tevê bedena mirov zivêr dike.,

ref: Adar Jiyan, ji candname.com, 7/2018

glosses: endam, kesa/ê di komekê de karek yan berpirsiyariyek heye

glosses: êş, kul û derd n cefa zilm û zor stem û pêkutî, eza û cefa

forms: `eza

etymology_text: Ji erebî أذاء (?).

участник

roman: učastnik

μέλος

roman: mélos


eza

glosses: eza, êş, kul û derd, cefa, zilm û zor, stem û pêkutî, eza û cefa


ezani

glosses: azanî, bangî (tiştê bi bangê ve têkildar e)


ezani saat

glosses: saeta ku di çaxê çûna ava ya rojê de, saet


ezbere

glosses: ji ber xwe (bêyî ku bifikire, eslê tiştekî bibêje, lê hema ji ber xwe de )


ezbere konuşmak

glosses: bêgotin bêpirsiyan jê axaftin, ji ber xwe de axaftin


ezberleyiş

glosses: jiberkirin, ezberkirin (awa û karê ezberkirinê)


ezcümle

text: Başkan konuşmasında ezcümle şunları söyledi.

text: Konuşmasında bir çok konuya dokundu, ezcümle dilden uzun uzun söz etti.


ezdirmek

glosses: dan pelaxtin, dan pelixandin (ji bo tiştên hişk û req), dan perçiqandin, dan heçikandin, dan mehitandin


ezel

glosses: ebed, bêdestpêk, berî destpêka gerdûnê, berî hebûna her tiştî:

text:
Ellah sehergaha ezel
Zatê tecellaya xwe da
Nûra cemala lemyezel
Yelmûmê ’işqê şu`le da

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms: ئەزەل

etymology_text: Ji erebî أَزَلْ (ʾazal)

أَزَل

roman: ʾazal

ipa: /ɛˈzɛl/

hyphenation: e·zel


ezel

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ezel.wav


ezeli

text: Ali onun ezeli rakibidir.


ezgi

glosses: newa, melodî (di parçeyeke muzîkê de rêza denga ku ji serî heta dawiyê tê dubarekirin)

glosses: awaz (deng an jî rêza gotinan a ku ji guh re xweş tê)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ezgi.wav


ezgin

glosses: hêjar, halnexweş (kesê ku ji aliyê pereyan ve halê wî ne xweş e)

glosses: xerabûyî, pelaxtî, pelçiqî, pelixî (ji bo mêweyan)


ezici

glosses: mehitîner, mehitok, pelixîner, perçiqîner (tiştê ku karê pelaxtinê dike)

text: Ezici çoğunluk.

text: Hep ağır ezici şeyler düşünüyordu.


ezik

glosses: şikestî, şikandî, çewsandî (ji bo mirovan)

text: Ezik bir insan.

text: Vücudu eziklerle dolu idi.


eziklik

text: Yıllarca eziklik çektik.


ezile büzüle

text: Ezilip büzülmek.


ezilen

glosses: bindest, stembar, binferman, çewsandî, jêrdest


ezilme

glosses: pelixan (ji bo tiştên hişk û req), pelçiqan, heçikan, pinciran, mehitan, hesiran, eciqîn, mericîn, herîstin


ezilmek

glosses: pelçiqîn, perçiqîn, pelixîn, heçikîn, pincirîn, mericîn, mehitîn, mehikîn, hesirîn, herisîn, eciqîn, herîstin (ev bi awayê hatin pelaxtin, hatin perçiqandin, hatin heçikandin, hatin pincirandin, hatin mehitandin, hatin hesirandin

glosses: zêrîn, çewisîn, hincirîn, cincirîn, hinciqîn, tehdê dîtin, tehde lê bûn

glosses: xewirîn, dewxa (yekî) çûn (ji ber birçîbûnê)

text: İçim eziliyor bir bardak süt içeyim.

glosses: merixîn (ji bo zêde gihîştina mhewe û zebzeyan)


ezilmiş

glosses: pelçiqandî, pelaxtî, pincirandî, heçikandî, mehitandî


ezim evi

glosses: kutanxane (devera ku lê dendikê tov tê pelçiqandin û jê rûn tê derxistin)


ezim ezim

glosses: bi kutanê, bi pelaxtinê (bi lêkerên ezmek an jî ezilmek re tê bikaranîn û maneyê xurtir dike)


eziyet etmek

glosses: tehde lê kirin, eziyet lê kirin, azarde dan, cincirandin, çizirandin, hincirandin, zêrandin


eziyet vermek

glosses: tehde gihandin (yekî), eziyet dan (yekî)


eziyetli

glosses: tehdekar, renckar (tiştê ku eziyetê dide)


ezme

glosses: pelaxtin, perçiqandin, heçikandin, mehitandin, mericandin, pincirandin

glosses: mehit (xwarinên ku bi awayê mehitandinê hatine çêkirin)

text: Zeytin ezmesi.


ezmek

glosses: pelaxtin, pelandin, civilandin, pelixandin, mericandin, perçiqandin, heçikandin, mehitandin, mehikandin, hesirandin, herîsandin, herîstin, esirandin, pincirandin

text: Üzümü ezdi.

text: Vücudunu hep ezmişlerdi.

glosses: pelixandin (gava tiştekî giran di ser tiştekî din de here)

text: Tren ineği ezdi.

glosses: xewirandin, dewxa (yekî) çûn (ji ber birçîbûnê)

glosses: bişaftin (tiştekî req di nav şilemeniyekê de helandin)

glosses: dilê (yekî) hiştin, dilê (yekî) şikandin

glosses: çewisandin, zêrandin, hincirandin, hinciqandin (ji bo tehde lê kirin, zordestî lê kirine)

glosses: zor gihandin (yekî), zor lê kirin, dan zorê

text: Yük hayvanı ezdi.

text: Düşmanı ezdik.

text: Paraları bir haftada ezerim.


eğdirmek

glosses: xwarkirin, çemandin, tewandin, hedimandin

glosses: daxûlkirin, daqûlkirin, kûzkirin, xûlkirin

glosses: daxûl kirin, daqûl kirin, kûz kirin, xûl kirin

text: Eğdirme yar fesini, kalkar giderim.


eğe

glosses: kirtik, kerkît, kartûk, kartîk, qewre, karxit, mevred


eğer

glosses: eger, ger, heke, eke, ku, hek, erke, heger, hekî, heku, hergê


eğik

glosses: xûz, xûl, kûz (bi taybetî ji bo kesê ku pişta wî tewandî û ne tik û kîp e)

glosses: tewandî, çemandî, çevandî, hedimî, şor, şûr (ji bo dar û beran)

glosses: pêl (bi piranî ji bo mirovê ku serê wî di ber wî de ye)


eğik büğük

glosses: çelexwar çizgi xêzika xwar durum awayê tewandî


eğilim

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eğilim.wav


eğilimli olmak

glosses: bi ser de xwar bûn, dil pê ve hebûn, bi ser de xûz bûn


eğilme

glosses: tewîn, çemîn, vehatin, hedimîn, veçemîn, xwarbûn

glosses: kûzbûn, xûzbûn, xwarbûn, xûlbûn, daxûlbûn, daqûlbûn, kobîn, nişivîn


eğinmek

glosses: meyldar bûn, dil li serê hebûn, dil pê ve bûn


eğirmek

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eğirmek.wav


eğitici

glosses: hêvojer, hîndeker, perwerdeker, şerdeker


eğitilmek

glosses: hatin hêvotin, hatin perwerdekirin, hatin şerdekirin


eğitim

glosses: hêvotin, perwerde, şerde, hêvoj, perwerî (di warekî diyarkirî de, karê gihandin û şerdekirinê)

glosses: hêvotin, perwerde (ji bo her ware jiyanê û yên din gihandina zarok û ciwanan)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eğitim.wav


eğitim enstitüsü

glosses: enstîtuya hêvotinê, enstîtuya perwerdeyê


eğitimcilik

glosses: hêvojerî, perwerdekerî, şerdekerî, pedegogtî


eğitimli

glosses: hêvotî, perwerdekirî, hînkirî, fêrkirî, şerdebûyî, terbiyekirî


eğitimsiz

glosses: nehêvotî, nehêvojî, neperwerdekirî, bêşerde, bêterbiye, pîtnenas


eğitme

glosses: hêvotin, perwerdekirin, perwirandin, şerdekirin, terbiyekirin


eğitmek

glosses: hêvotin, perwerde kirin, perwirandin, şerde kirin, terbiye kirin


eğitmen

glosses: perwerdekar (kesê ku bi karê hêvotinê têkildar dibe)


eğiç

glosses: çuqlî, gopal (ji bo tewandin û çinandina mêweyan)


eğlek

glosses: qiyale (havînê, di qêleqijê de gava pez û dawaran dibin binê siyê)


eğlemek

glosses: vexirandin, papo kirin, ewiqandin, egle kirin, eware kirin

text: Bu işler beni eğledi de, vaktinde yetişmedim.

glosses: bêhna (yekî) derxistin, xema (yekî) revandin, xema (yekî) dan ji bîr kirin


eğlence

glosses: heng, şahînî, bezm, kêf (ji bo karê kêf û eşqê)

glosses: heng, hingime, kêf, kêf û eşq, zewq (tiştê ku pê demeke xweş û bikêf tê derbaskirin)

text: Benim için en güzel eğlence kırda yayan gezmek.

text: O günlerimizde Ali tek eğlencemizdi.


eğlenceli

text: Eğlenceli bir toplantı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eğlenceli.wav


eğlencelik

glosses: çerez, buwarî (tiştê mîna dendikan, wekî şekiran kuirov pê wextê xwe derbas dike)


eğlendirici

glosses: şadîk, kêfxweşker (tiştê ku xwedî wesfeke kêfxweşker e an jî kêf û eşqa mirov tîne)


eğlendirmek

glosses: kêfa (yekî) xweş kirin, kêf û eşqa (yekî) anîn, kêfa (yekî) anîn, dilê (yekî) xweş kirin


eğlenilmek

glosses: kêf û eşq hatin kirin, kêf û şahî hatin kirin


eğlenmek

glosses: heng kirin, kêf kirin, kêf û eşq kirin, şahînet kirin, bezm kirin, kêf û şahî kirin, kêf û zewq kirin

glosses: tinaz pê kirin, qerf pê kirin, tirane pê kirin, qeşmerî pê kirin (ji ber kêmasî an jî ji ber bi niqteyeke zeîf a yekî, tinazên xwe pê kirin)

text: İnsan kimseyle eğlenmemeli.

text: Beyrut'ta bir hafta eğlenmiş ondan sonra Cebel köylerine gitmiş.

glosses: xwe papo kirin, xwe ewiqandin, xwe pê mijûl kirin

text: Eğer benimle gelmek istersen, eğlen de yaz olsun gidelim.


eğme

glosses: tewandin, çemandin, daçemandin, veçemandin, çevandin, xwarkirin

glosses: pêlkirin, dapêlîkirin, daxûlkirin (bi giştî ji bo xwarkirina serî)


eğmek

glosses: tewandin, çemandin, daçemandin, veçemandin, çivandin, xwar kirin (tiştekî ku rast be mirov bike rewşeke xwar)

text: Ağacın dallarını eğdi.

glosses: xwar kirin, pêl kirin, dapêlî kirin, daxûl kirin, daqûl kirin, qor kirin (bi giştî ji bo xwarkirina serî, pişt û wekî wan)

text: Başını öne eğdi tekrar ağlamağa başladı.

glosses: çevandin, kubandin, nişivandin, qor kirin, şor kirin, veanîn, xelandin, xum kirin (ji bo tiştekî sirt û req ku bê badan)

text: Merteğin altındaki sutun eğilmiş.


eğrelti otu

glosses: tilîper, sexes, mendo (Dniopterisfilixmas)


eğreti

text: Asıl köprü bitinceye kadar eğreti köprüden geçilecek.

text: Eğreti diş.

text: Gömleği üstünde eğreti duruyordu.


eğreti kuyruk tez kopar

glosses: tayê xav zû diqete (mirov bi tiştên bêbinî û qulopilo ewle nabe)


eğri

glosses: xwar, xwehr, çewt, xwêl, çelexwar (tiştê ku ne rast e, ne çik rast e)

text: Eğri yol.

glosses: kevanokî, qewsokî (tiştê ku mîna kevanê hatiye çemandin)

text: Eğri kılıç.

glosses: xwar (tiştê ku ne çik rast e, li kêlekê tewiyaye)

text: Eğri masa.

glosses: xêz, xêzik (xêzika ku pileya şideta bûyerekê dide nîşandan)

text: Sıcaklık eğrisi.

glosses: moz, moza dewaran, mozega (Hypoderma bovis)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eğri.wav


eğri bakmak

glosses: xwar lê mêze kirin, bi çavekî xwar lê nihertin


eğri büğrü

glosses: çelexwarî, çelevîçî, belevîçî, xelexwarî, xuloxwarî, xwarovîçiko, xwaromoro, xwarûxîç, xwaropêç, xwarûxudir


eğri gemi, doğru sefer

glosses: bi îdarekirin qedandin, çêkirin erê, lê melzeme têrî nake


eğri oturup doğru konuşalım

glosses: em cilika xwe li cehenemê ranexin, em destê xwe deynin ser wijdanê xwe û xeber bidin, rasto duristo xwaro şikesto, em destê xwe deynin ser wîcdanê xwe û xeber bidin


eğri yüz

glosses: mehd û mirûzê ne xweş, mehd û mirûzê di hev de


eğriliş

glosses: tewîn, xwarbûyîn, xwarovîçobûyîn, weribîn


eğrisi doğrusuna gelmek

glosses: Xwedê (jê re) li hev anîn, kapê (yekî) jê re mîr hatin


eğsi

glosses: sersot (dar û êzingê ku serê wî şewitandî ye)


eş

glosses: jê, tek, ta (tiştê ku ji hev in, weki hev in)

text: Bu masanın bir eşi bizde de var.

text: Ayakkabının diğer eşi yok.

text: Birbirine eş.

glosses: hevser, xorente, kulfet, heval (ji bo jin-mêr)

text: Adam eşinin onu evde beklediğini söylüyordu.

text: Güvercin eşini arıyor.

glosses: hevalzarok, hevalbiçûk, hevalok, hevala zarok, hevalzarû (ji bo ya jinan) , pizdan (ji bo ya pez) , xelêfk (ji bo yaehînê)

text: Kendine kuvettli bir eş seçti.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eş.wav


eş başkan

glosses: heveserok, heveserek, hevalserok, hevalserek (yek ji serokê ku serokatiya heyetekê, civînekê an jî kongreyekê dike)


eş başkanlık

glosses: heveserokî, heveserekî, hevalserokî, hevalserekî


eş sesli

glosses: hemdeng, hevdeng, homonim (peyvên ku wateyê wan cuda lê teşeyê wan eynî ne, wekî ax (axîn) û ax (xak)


eş tutmak

glosses: heval girtin, ji xwe re heval girtin (di leyîstik û meşqan de)


eş yükselti

glosses: hevebilindî, îzohîps (cihê ku bilindahiya wan mîna hev e)


eş zaman

glosses: hevedem, hevekat, senkron (tiştên ku di heman demi de tevdigere)


eş zamanlı

glosses: hevedemî, hevekatî, yekdemîn, senkronîk (bûyerên ku despêkirina wan û kutabûna wan di heman demê de ye)

glosses: hemdemî (tiştên ku di heman demi de diqewime)


eşek

glosses: ker (ji bo kesê zir, serhişk û bêpîr û şerde)

text: O eşeğin biri.

glosses: kerik (sêpaya ku mirov radibe sêrê û pê dîwar lê dike an jî didû)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eşek.wav


eşek arısı

glosses: mozeqirtik, zerqetik, zirkêtik, mozeqirt, mozebeş, pîzang, korox, zêkitî, moza keran, Vespa crabro)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eşek arısı.wav


eşek başı

text: Sen eşek başı mısın burada?.


eşek derisi gibi

glosses: weki çermê kerê (ji bo çermê pir qalind)

glosses: eynî kezeba kerê ye (ji bo kesê nedılşewat)


eşek hoşaftan ne anlar

glosses: (eşek suyunu içer tanesini bırakır) qedrê gulê çizane kerbeş divê kerê reş, ker çi zane zehferan çi ye, gula geş dane ber pozê kerê reş


eşek kadar

glosses: bi qandî kerekî ye, bi qasî kerekî ye kafalı serker, serê kerê


eşek kulağı kesilmekle küheylân olmaz

glosses: kurmê şîrî heta pîrî (tiştê ku ne xwedî wesfekî baş be, mirov çawa bike jî naguhere)


eşek kuyruğu gibi ne uzar ne kısalır

glosses: Guhartoyeke eşek kuyruğu gibi ne kısar ne uzar.


word: eşek olduktan sonra semer vuran çok olur


eşek sıpası

glosses: kurîkê kere, kuriyê kerê, dehşikê kerê, dehşê kerê, daşê kerê, cehşê kerê, cehşikê kerê, caşê kerê


eşek sudan gelinceye kadar dövmek

glosses: wekî kerê (yek) kutan, heftirka dilê (yekî) danê wekî keran, wisa kutan ku ker cendekê (yekî) nekişîne, golikê reşo te çi xwariye, goliko soro te çi xwariye


eşekten düşmüş karpuza dönmek

glosses: heyret lê çêbûn, lê bûn saw û sepet (ji ber tiştekî pir şaşwaz bûn)

glosses: wekî ji ser kerê de ketin (ji bo rewşa kesê ku dikeve halekî ne tu hal)


eşekçi

glosses: kerajo (kesê ku bi keran bar dikişine an jî mirovan siwarî keran dike û wan diğerine)


eşel mobil

glosses: eşelobîl (pîvana dayînaehmiziyê li gorî bilindbûn û daketina nirxêalê ku tê hilbirandin)


eşelek

glosses: navik (navika mîna mêweyên bihok, sêv û hermî ku nayê xwarin)


eşelenmek

glosses: hatin xepirandin, hatin xepartin, hatin vedan


eşeğe gücü yetmeyip semerini dövmek

glosses: bi kerê nikare baz dide kurtan, bi kerê nikare dibeze kurtan, bi kerê nikare diçe kurtan


eşeğinı sağlam kazığa bağlamak

glosses: pişta xwe pê girê dan, xwe jê piştrast kirin


eşhas

glosses: kes, şexs (ên ku di bûyerekê an jî di berhemeke wêjeyî de cih digirin)


eşik

glosses: şemûg, şêmîk, sêlûn, şemûk, derizgeh, şîpane, şîpander, sivder, sevder, derizan, derçik, pêping, derabzûn, derazîng, astane, binderî, derazû

text: Kapının eşiğine oturmuş yolu gözlüyordu.

text: Dünya yeni bir ekonomik bunalımın eşiğinde.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eşik.wav


eşinmek

glosses: pêkolî kirin, erşanî kirin (ku heywan bi lingê xwe erdê dixepirine)


eşit

glosses: wekhev, yeksan, hemtaraz, beramber, beranber, hevber (tiştê ku ji aliyê awa, nirx, buût, çendanî û çawaniyê ve mîna hev in)

text: Bu iki yük eşit.

glosses: wekîhev, yeksan (kesên ku ji heman mafan sûdê werdigirin, di heman astî de ne)

text: Herkes kanun önünde eşittir.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eşit.wav


eşit çizgisi

glosses: nîşana yeksaniyê, nîşandeka wekheviyê (=)


eşitlemek

glosses: beranber kirin, yeksan kirin, wekhev kirin


eşitlik

glosses: wekhevî, yeksanî (rewşa wekhevbûna du tişt an jî tiştan)

glosses: wekhevî (li ber qanûna wekhevbûna kesan)

glosses: wekhevî (nebûna cudahiya di navbera kesan de)


eşiğine yüz sürmek

glosses: xwe avêtin tor û bextê (yekî), xwe avêtin ser cila (yekî)


eşiğini aşındırmak

glosses: riya mala (yekî) kirin çirik, sola xwe li riyekê qetandin


eşkinsiz

glosses: teptepo (hespê ku meşa wî ne xweş û bêdenge ye)


eşkiya

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre eşkıya.


eşkiya gibi

glosses: dibêjî qey eşqiya ye, dibêjî qey ê serê çiya ye (ji bo kesê ku reng û rûçikê wî, dilq û qilafetê wî hêwilnak e)


eşkâl

glosses: (piraniya şekl e), şekl, teşe, şêwe, kêrsim, dilq


eşlemek

glosses: cot kirin, zo kirin (du tiştê ku dirûvê wan bi hev dikeve mirov bîne cem hev)

glosses: hevedemî kirin, senkronîze kirin (di sînemayê de pêkanîna pêwendiya di navbera deng û dîmenê de)


eşlemesiz

glosses: bêsenkronîze (fîlmê ku senkronizasyona wî xera bûye)


eşlenik

glosses: xal, çixêz an jî hejmara ku hemrêjeyî tê de heye


eşlik etmek

glosses: Hevaltî pê re kirin, pê re hevaltî kirin, pê re refaqet kirin, dûhatî kirin, li pey çûn (muzîkçêkirina bi solîstek, sazek an jî bi orkestrayekê re)

text: Soliste ben eşlik ettim.


eşmek

glosses: vedan, xepirandin (piçek kolandina xakê)

text: Değnekle toprağı eşiyordu.

glosses: lê kolan, vekolan (ji bo lêkolana tiştekî)

text: At eşiyor.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eşmek.wav


eşraf

glosses: (piraniya şerîf e) xuyanî, giregir, maqûl, gerd, eşraf (ji bo zengin û kesên xuyanî yên derekê)


eşref

glosses: rûmetdar, xweyrûmet, şerefyar, xweşşeref (kesê pir rûmetdar, xweyşeref)


eşsiz

text: Eşsiz bir güzellik.

text: Bu kuş eşsiz kaldı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eşsiz.wav


eşsizlik

glosses: bêhempatî, bêhevtayî, bêmanendî, yektayî


faal

glosses: çalak, çipik, jêhatî, çeleng, livdar, bitevger

glosses: çalak, feal (tiştê ku saz e, di rewşa xebatê de ye)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-faal.wav


faaliyette bulunmak

glosses: çalakî kirin, fealiyet kirin, pê mijûl bûn, pê bilî bûn

text: Siyasi partiler sendikal faaliyette bulunmazlar.


fabl

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fabl.wav


fabrikasyon

glosses: fabrîkasyon (malê ku li fabrîkayê hatiye çêkirin û hazir e)


fagosit

glosses: şanedaqurt, fagosît (şaneya ku dadiqurtîne)


fagot

glosses: bason, borîzan (cureyek amûra muzîkê ya pifdar e)

etymology_text: Ji îtalî fagotto


fagot

glosses: fagot, bason, borîzan (cureyek amûra muzîkê ya pifdar e)


fahiş

glosses: fehş (tiştê ku ne li anegorî dab û nêrîtan e)


fahişe

glosses: forq, forqe, tol, cinde, orispî, laşfiroş, fahîşe


fahişelik

glosses: forqîtî, tolîtî, cindetî, orispîtî, laşfiroşî, fahîşetî


fahrenhayt

glosses: fahrenhayt (cureyek germpîv e ku kelandina avê bi


fahriye

glosses: xwepesndan, fexriye (beşa menzûmeyê an jî tevahiya wê ku şairê dîwanê tê de pesnê wesfên xwe didin)


fahrî

text: Derneğimizin fahrî başkanı.


fahur

glosses: pesnok, bixwefexr, jinavaxwetêr (kese ku pir bi xwe fexr dibe û pesnê xwe dide)


faiz

glosses: selef, riba, faîz, fayiz (kara pereyê ku bi deyn hatiye dayîn)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-faiz.wav


faizci

glosses: selefdar, selefkar, selefxur, ribaxwer, fayizxur


faizcilik

glosses: selefdarî, selefkarî, selefxurî, ribaxwerî, fayizxurî


faka basmak

glosses: ketin faqê, ketin dafikê (hatin xapandin, xapîn)


faka bastırmak

glosses: xistin (an jî kirin) dafikê, xistin (an jî kirin) faqê


fakirizm

glosses: çilekêşî, derwêştiya hindiyan (li gorî felsefeya Hindiyan, kana hemû xerabiyan bedena mirov e, ji lew re divê kuirov eziyetê bide bedena xwe da ku ruh jê xelas bibe ûirov bextewar bibe)


fakirleşmek

glosses: xizan bûn, hêjar bûn, kesîb bûn, feqîr bûn


fakirleştirme

glosses: xizankirin, hêjarkirin, kesîbkirin, feqîrkirin


fakirleştirmek

glosses: xizan kirin, hêjar kirin, kesîb kirin, feqîr kirin


fala bakmak

glosses: li falê nihêrtin, fal vekirin, remil avêtin


falakacı

glosses: erkedarê feleqeyê, yê ku kesan diavêtin nav feleqeyê


falan aşağı falan yukarı

glosses: sibeh û êvar gav û saet li ser zimanê (yekî) bûn, pizrika ser zimanê (yekî) bûn


falan filân

glosses: (fistik, feşmekân veya festekiz) filan û bêvan


falanca

text: Falancaya gittik.

text: Falanca yerde.

text: Falanca gün filan.

text: Falanıncı evin falanıncı katı.


falanj

glosses: li hin welata navê saziyên nîv leşkerî û siyasî


falcı

glosses: falbaz, faldar, falbêj, falavêj, bextbaz

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-falcı.wav


falcılık

glosses: falbazî, faldan, falbêjî, falavêjî, bextbazî


falso

glosses: falso (şaşkirina notayê di dema strin an jî lêdana parçeyeke muzîkê de)

text: Bana karşı bir falsosu olmadı.


falso çıkmak

text: Bu yeni mallarından yüzde yüz kâr bekliyordu ama falso çıktı.


fanfan

glosses: pilpilok (kesê ku axaftina wî baş nayê sehkirin)


fanfar

glosses: fanfar (orkestraya ku ji amûrên sifrîn ên fuyî tê pê)

glosses: fanfar (parçeyê sivik ê ku ji hêla vê orkestrayê ve tê lêxistin)


fanfin

glosses: şildim bildim, pilewil, bilebil (ji bo axaftina bi zimanekî biyan ku jê nayê fêmkirin)


fanila

glosses: qumaşê telîsokî, ê ku ji hiriyaerm hatiye çêkirin


fantasma

glosses: sepet, nîgaş (tiştê ku di rastiyê de nîn e lê wekî ku hebe tê dîtin)


fantastik

glosses: fantastik (rêbazeke wêjeyî ku di sedsala XVIII de dest pê kiriye û li Fransayê geş bûye)


fantazya

glosses: pêşana ku siwarên Erep di cejnan de pêk dianîn, pêşana siwariyan


fantezi

glosses: fentezî (ecibandineke cihêreng, fıkirkirineke cihê)

text: Fantezi kumaş.

glosses: fentezî (helbesta xweyê teşeya serbest an jî di muzîka eletirkî de strana xweyî teşeya serbest)


faraza

glosses: hesibankî, sergotinê, wisa hesab bikin, wilo ferz bikin, wekî ku, qewlî ku, feraza

text: Faraza sizin haberiniz olmadan bu iş yapıldı, ne düşünüyorsunuz?


faraş gibi

glosses: eynî şikeft e (ji bo devê mezin tê gotin)


word: fare deliğe sığmamış bir de kuyruğuna kabak bağlamış

glosses: rovî nediçû qûlê hijek bi teriya xwe ve datanî (ji bo rewşa kesê ku nikare ji heqê karekî derkeve radibe karekî din jî dide ser wî kari)

glosses: rovî nediçû qûlê radibû hijek bi teriya xwe ve datanî (ji bo kesê ku ew li ba hinekan ji bo xêra Xwedê dimîne û radibe yekî din jî bi xwe re tîne


fare deliği

glosses: qula maziyê (cihê ku mirov xwe lê vedişêre)


fare düşse başı yarılır

glosses: dûvê mişk bi arvan nabe, teriya mişkekî di mal de bi ard nabe (ji bo cihê xizan û vala)


fareler cirit atmak

glosses: li (cihekî) çûçik negotin wiq, li (cihekî) benderuh tune bûn


farenjit

glosses: xunaq, anjîn, farenjit (kêmgirtina xweziyê)


faril

glosses: rîsê ku di ser û binê torê re tê derbaskirin)


farımak

glosses: ji qudûm ketin, ji pertav ketin, mandî bûn


fariza

glosses: erk, vatinî, ferz (tiştê ku divê bê kirin)

glosses: para ku li gorî hukmê şerî'etê jiîratgiran re dikeve


fariğ

glosses: seqirî, rihet (kesê ne tengav, netengazer)

glosses: kesê ku heqê bikaranîna milkekî ji yekî re hiştiye


fark etmek

glosses: bîr birin (tiştekî), tê derxistin, lê werqilîn, tê deranîn, pê derxistin, tê anîn der

glosses: cudabûn ketin (tiştekî), ferqî ketin (tiştekî), guherîn


fark gözetmek

glosses: cihêtî kirin navê, ferq xistin navberê, meyî û heml kirin


farkına varmak

glosses: lê werqilîn, lê vearqilîn, pê hesîn, pê derxistin, hayil bûn, hay jê çêbûn, vearqilîn, werqilîn, bala (yekî) ketine, bîr birin (tiştekî)


farklılaştırmak

glosses: ciyawaz kirin, cihêreng kirin, cuda kirin


farklılık

glosses: ferq, cudatî, cihêtî, ciyawazî, cewazî, cihêrengî


farksız

glosses: bêcudayî, bêciyawaz, bêcihêtî, bêcewazî, bêferq


farksızlaşmak

glosses: bêcudayî bûn, bêciyawazî bûn, bêcihêtî bûn, bêcewazî bûn, bêferq bûn


farksızlık

glosses: bêcudayîtî, bêciyawazîtî, bêcihêtîbûn, bêferqî


farmakodinami

glosses: farmakodînamî (zanista ku bandora dermanan li ser nexweşan an jî li ser organîzmayên normal diceribîne an jî vedikole)


farmakodinamik

glosses: farmakodînamîk (hêza bandora dermanan, îlacan)

glosses: farmakodînamîk (warê dermangeriyê ya ku bandora îlacan li ser nexweş an jî organîzmayên normal vedikole)


farmakolog

glosses: dermannas, farmakolog (pisporê farmakolojiyê)


farmakoloji

glosses: dermannasî, farmakoloji (zanista ku bandor û bikaranîna îlacan vedikole)


fart furt

glosses: (farta furta) zirtezirt, vartan vartan (fort û pesnên bêbinî)


fart furt etmek

glosses: kirin zirtezirt, zirtezirt kirin, zirtikîn, kirin vartan vartan (beredayî fort dan xwe)


fartası furtası olmamak

glosses: çors mors xeber dan, kirin vartan vartan


farz

glosses: tewzim, girîman, bivênevê, ferz (di îslamiyetê de, uzr ne tê de, tiştê ku divê bê kirin)

text: İşe son vermek bize farz oldu.


farzımuhal

text: Farzımuhal güneş bir daha doğmasa, dünyada neler olur?

forms: farz-ı muhal


fasa fiso

glosses: qulolîk, qulûwelk, çirtovirto, tewşomewşo


fasih

glosses: fesîh (ji bo axaftina ku jê tê sehkirin)

glosses: kesê ku xwedî behreyeke axaftinê ya fesîh û rast e


fasıl

glosses: hewaya sivik a koçekî (di leyîstika orta oyunuyê de)

glosses: wext, çax (kar an jî rewşa ku di pêvajoyeke diyarkirî de mirov pergî wê tê)

text: Yemek faslı bitsin geleceğim.


fasit

text: Fasit düşünce.

glosses: gelac, fesad (kesê ku fesadiyê dike, navbera kesan xera dike)


fasit olmak

glosses: şikîn, betal bûn (ji bo nimêj, destav, rojî û wekî wan)


faska

glosses: paçikê fireh ku li nava zarokê pêçekê tê pêçan


fasla fasla

text: Vücudu fasla fasla kabarmış.


fasletmek

glosses: hel kirin, kutayî pê anîn, dumahîk pê anîn


fasulye

glosses: lovik, lobî, lowî, lopik, lobiye, fasûlî (Phaseolus vulgaris)

text: Taze fasulye

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fasulye.wav


fasulye gibi kendini nimetten saymak

glosses: mezinantî karê Xwedê ye, çi ye tu xwe wisa mezin dihesibînî


fasulye sırığı gibi

glosses: tu dibêjî qey rewta helhelê ye (ji bo kesê jar, zirav û dirêj)


fatalist

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-fatalist.wav


fatih

glosses: fatîh (kesê ku şer qezenc kiriye, feth kiriye)

glosses: fatîh (nasnavê ku didin hükümdar an jî komutanê ku welatek an jî bajarek dagir kiriye)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fatih.wav


fatiha okumak

glosses: jê re lîlahî fatîha xwendin (hêviya xwe jê bibirîn)


faturalamak

glosses: fatûre çêkirin (hazirkirina fatûreya male ku hatiye firotin)


faturalı yaşam

glosses: adetê fatûre stendinê (di dan û stendinan de banekiya stendina fatûreya malê ku hatiye kirin)


fava

glosses: xwarina bizeyt a ku ji nava beqleyan tê çêkirin


fay

glosses: kelişte yan şeqeke mezin li erdekê ku bi taybetî ji ber erdhejînê peyda bûye:

text: Endezyarê li Rêveberiya Vekolîn û Lêgerina Madeyan (MTA) Hasan Elmacî, ji bo Edeneyê hişyariya erdhejeke dijwar da û got ku fayeke çalak heye di wê herêmê re derbas dibe. Hasan Elmacî herwiha dibêje ew fay potansiyela erdhejeke zêdeyî 7.1 pileli xwe digire û got, "Erdhejêke bi pileya 7.1 dê Edeneyê ji nav bibe."

ref: Pisporê erdhejê hişyariya erdhejeke dijwar da https://web.archive.org/https://www.rudaw.net/kurmanci/middleeast/turkey/160420235 arşîv, Rûdaw.net, 4/2023

etymology_text: Deyn ji tirkî fay ji fransî faille ji faillir (“têk çûn”).


fayansçı

glosses: fayansker (hosteyê ku fayansan li cihekî radixe)


fayda

glosses: havil, kêr, kelk, sûd, sûde, mefa, nehf, wec, lişt, feyde

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-fayda.wav


fayda etmemek

glosses: sûd lê nekirin, havil lê nebûn, feyde lê nekirin, tesîr lê nekirin, bandor lê nebûn


fayda vermemek

glosses: havil nedan (tiştekî), sûd nedan (tiştekî), mefa lê nekirin, bi kêr nehatin, feydeya xwe nedan (tiştekî)


faydacı

glosses: kêrperest, havilperest, sûdegir, kelkperest, sûdewart, sûdeperest, liştok, feydexwaz, behreger, feydeperest, mefaperest


faydacılık

glosses: kêrperestî, havilperestî, sûdegirî, kelkperestî, sûdewartî, sûdeperestî, liştokî, feydexwazî, behregerî, feydeperestî, mefaperestî


faydalandırmak

glosses: havildar kirin, sûdemend kirin, mefadar kirin, behredar kirin, kêrdar kirin, kelkdar kirin, sûdewar kirin, feydedar kirin, feydemend kirin


faydalanma

glosses: kelkgirtin, sûdwergirtin, havildarî, sûdemendî, behredarî, mefadarî, mefawergirtin, feydegirtin, havildîtin, nehfdarbûn, îstifadekirin, wecgirtin, feydemendî


faydalanmak

glosses: havildar bûn, sûdemend bûn, mefadar bûn, kelk girtin, sûd wergirtin, nehfdar bûn, behredar bûn, wec girtin, feyde girtin, feydemend bûn, mefa jê wergirtin, jê kêr dîtin, jê havil girtin, jê feyde dîtin, jê sûd wergirtin, jê kelk dîtin, jê istifade kirin


faydası olmak

glosses: sûda (tiştekî) jê re hebûn, feyde jê re çêbûn, bi kêr hatin, feydeya (tiştekî) jê re bûn


faydasız

glosses: bêkêr, bêkelk, bêsûd, bêmefa, bênehf, bêwec, bêhavil, bêfeyde


faydasızlık

glosses: bêkêrî, bêkelkî, bêsûdetî, bêmefatî, bênehfî, bêwecî, bêhavilî, bêfeydetî


fayton

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fayton.wav


faytoncu

glosses: faytonvan, paytonvan (kesê ku faytonê diajo)


fazilet

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fazilet.wav


fazla

text: Bu yıl fazla yağmur yağdı.

glosses: pitir, bêhtir, zêdetir, herî zêde, herî pir

text: Cumhuriyet devrinde yirmiden fazla isyan patlak vermiş.

text: Fazla ekmeğiniz var mı?.

glosses: zêde, pir, zehf (ne hewce, ne di cih de)

text: Fazla konuşma.


fazla gelmek

glosses: ji berê îdare nekirin, ji berê neqedandin


fazla kaçırmak

glosses: zêde xwarin (ji bo xwarin û vexwarinê, zêde pê de çûn (ji bo axaftinê)


fazla yemek

text: Planıya fazla yiyiyor.


fazlalaşma

glosses: zêdebûn, bêhtirbûn, pitirbûn, zêdetirbûn


fazlalaşmak

glosses: zêde bûn, bêhtir bûn, pitir bûn, zêdetir bûn


fazlalaştırma

glosses: zêdekirin, bêhtirkirin, pitirkirin, zêdetirkirin


fazlalaştırmak

glosses: zêde kirin, bêhtir kirin, pitirkirin, zêdetir kirin


faça

glosses: beşa diavbera asta avê ya çaxê valabûn û bibarbûna keştiyê de


fağfur

glosses: fexfûr, ferfûr (eşyayê porselen ên ku ji Çînê hatine)


fağfuri

text: Fağfuri fincan

forms: fağfurî


faş

glosses: azlû (tiştê ku aşkere bûye, ketiye ser zar û zimanan)


faşing

glosses: şahînetên beriya parêza mezin tê sazkirin, karnaval


faşır faşır

glosses: şireşir, bilqebilq (ji bo boşahiya av, şilemenî û wekî wan)


feci

glosses: cangizok, dilşewat, dilsotîner, fecî, trajîk

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-feci.wav


feda etmek

glosses: bi gorî kirin, canfeşanî kirin, feda kirin, fîda kirin, fîdayî (yekî) kirin


fedai

glosses: cangorî, canfîda, canbêzar, canfeşan, piştmêr, fîdayî (kesê ku di oxira tiştekî de canê xwe jî feda dike)

glosses: canfîda, fîdayî (kesê ku kesek an jî cihekî diparêze, dihêvişîne)


fedailik

glosses: angorîtî, canfidatî, canbêzarî, canfeşanî


federalist

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-federalist.wav


feding

glosses: di radyoyê de car caran kêmbûn an jî bi temamî windabûna dengê ir


fehametlu

glosses: di dema Osmaniyan de inwanê sedrezam, hîdiwê Misrê, prensên ecnebi û mîrên eyaletan


fekül

glosses: nişastaya ku di seriyên riwekên notlanî kartolan de heye


felaketzede

glosses: bobelatjentî, bobelatdîtî, karesatjentî, felaketjentî, felaketzede


feldmereşal

glosses: feldmereşal (di hiyerarşiya leşkerî ya Alman, Rûs, Awisturya, Îngilîz û Swêdê de rutbeya herî mezin)


felek yâr olursa

glosses: felek neneyar be, feleka me çep negere, (ku) Xwedê dost be, Xwedê bibêje herê, (ku) Xwedê got ê, Xwedê hez bike


felemenk

glosses: Felemenk (navê ku berê ji Holanda, Belçika û bakura rojhilat a Fransayê re dihate gotin)


feleğin sillesine uğramak

glosses: feleka (yekî) reş gerîn, feleka (yekî) çep gerîn, feleka (yekî) ters gerîn


feleğin çemberinden geçmiş

glosses: lingê xwe di defikan de xwariye, gelek qiriktehlî dîtiye, gêlegêlê giran hatine serê (yekî), gelek tengahî dîtiye


felfelek

glosses: mêweyeke ji famîla xurmeyan (Areca catechu)


felfelemek

glosses: teqilîn (ji bo tiştê ku li dora xwe digerê, bêyî ku raweste gera wê sist bibe, bi teqil bigere)


fellek fellek

glosses: (fellik felik) di qilqalekê de ye, bêhiş û bêaqil

text: Fellek felek çocuğunu arıyor.


felsefeci

glosses: felsefevan (kesê ku li ser felsefeyê lêkolînan dike)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-felsefeci.wav


felâket

glosses: bobelat, şapat, pûşîl, belawat, mehdemîn, karesat, felaket (ziyanaezin)

text: Felâket bir yazı.

glosses: felaket (şaşwaziyê, ji adet derbûna tiştekî dinimîne)

text: Bu kız felâket.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-felâket.wav


felç

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-felç.wav


felç olmak

glosses: şehitî bûn, şeht bûn, şehitîn, kûd bûn, şeple bûn, şel bûn, qorimî bûn, felç bûn, fecr bûn, pejle bûn


felçe uğramak

glosses: şehitîn, lepikîn, kûd bûn, felç bûn (nîvcomabûna karekî, lihevketina karekî, astengderketina li pêşiya tiştekî, nemeşîna karekî)

text: Yağmur yağınca trafik felce uğradı.


felçe uğratmak

glosses: (karek) felç kirin, şehitandin, lepikandin


felçli

glosses: şehit, qorim, kûd, falinc, şel, şeple, şeht, pejlok, pejlebûyî, fecrî, felç, şil û şat, şil û şeht


fena değil

glosses: ne xerab e, ne fena ye (yanê têr baş e) (birini)


fena etmek

text: Bu koku beni fena etti.


fena gözle bakmak

glosses: bi çavekî xerab li (yekî) mêze kirin, bi çavekî xerab lê nihêrtin halde gelek, pir zêde

text: Onu fena halde seviyor.


fena olmak

glosses: bi xwe girtin, xera bûn, li hev qelibîn, rengê (yekî) qelibîn (wekî ku nexweş bikeve)

glosses: di xwe de şeqizîn, di xwe de qusikîn, şermî bûn, di xwe de şaqiz man


fena vurmak

glosses: bi keys lê xistin (an jî dan), bi cih lê dan


fena yapmak

glosses: perişan kirin, mehf kirin, bêlezet kirin (ku mirov yekî dixe halekî xerab)

glosses: rabûn (yekî), tê hilanîn (bi gotinan yek perişan kirin)


fena yerine vurmak

glosses: derba bêkeys lê xistin (an jî lê dan), derba bicih lê dan (an jî lê xistin), derba xerab lê xistin (an jî lê dan)


fenalaşma

glosses: zorbûn, dijwarbûn (ketin rewşeke ne xweş)

glosses: giranbûn, xerabbûn (ji bo nexweşê ku rewşa wî hîn diçe giran dibe)

glosses: bixweregirtin (wekî ku ji nişka ve bixeriqe, ji bîr ve biçe)


fenalaşmak

glosses: zor bûn, dijwar bûn (ketin rewşeke ne xweş)

text: İşlerimiz fenalaştı.

glosses: giran bûn, xerab bûn, qelibîn, bêkeys ketin (ji bo nexweşê ku rewşa wî hîn diçe giran dibe)

glosses: bi xwe re girtin (gava ku yek ji nişka ve bixeriqe, ji bîr ve biçe) lfbw


fenalık

glosses: nepakî, neçêtî, netûyî, xerabî, bedîtî, fenatî


fenalık geçirmek

glosses: bi xwe re girtin, doxa (dewxa) yekî çûn, dil ji bîr ve çûn


fenasına gitmek

glosses: bi ber ketin, li zora (yekî) çûn, dilê (yekî) man (an jî şikestin)


fenaya sarmak

glosses: (karek an jî rewşek) ber bi xerabiyê ve çûn


fenaya çekmek

glosses: (gotinek) bi mane gerandin, maneya xerab ji (gotinekê) birin


fenerci

glosses: çiraxker, fenervan (kesê ku fener li çiraxan çêdike)

glosses: çi rax van (kesê ku çiraxên li kuçeyan vêdixe)


fenercilik

glosses: çiraxkerî, fenervanî (karê çêkirina fener û çiraxan)

glosses: çiraxvanî (erka vêxistina çiraxê li kuçeyan)


feneri nerede söndürdün?

glosses: te rez datanî?, te rez li ku datanî? (ji bo kese ku dereng dimîne bi henekî tê gotin)


fenlenmek

glosses: bûn xwedî fenan, bûn xweyî dek û dolaban


fennî

text: Fennî sünnetçi.


ferace

glosses: fote (kincekî fireh ê jinan e ku gava derdikevine kuçeyê li ser kincan de li xwe dikin)


feragat etmek

glosses: dest jê kişandin, tê borîn, ferexet kirin


ferah

text: Ferah bir ev.

text: Ferah bir bahçe.


ferah ferah

text: Ferah ferah otüz yaşında.


ferahfeza

glosses: di muzîka Tirkî de meqameke ku di perdeya yekgahê de xwedî qerar e


ferahlandırmak

glosses: muferih kirin, dilrihet kirin, dilfireh kirin


ferahlatmak

glosses: dilrihet kirin, dilfireh kirin, bêhna (yekî) derxistin


ferahlık duymak

glosses: pê muferih bûn, pê dilxweş bûn, bêhna (yekî) pê derketin, pê hewiya (yekî) hatin


ferahî

glosses: ferahî (hîvika ku polîs û înzibat dikirin stûyê xwe)


ferasetli

glosses: fehmber, fehma, têgihîştî, bîrbir, xweyferaset


ferağ

glosses: destjêkişandin, devjêberdan, devjêqerin (ji tiştekî, ji karekî bihurîn)

glosses: mulkek ji yekî re hîştin, qelaptin ser navê yekî


ferda

etymology_text: hevreha farisî فردا (ferda), pehlewî fretak, sanskrîtî प्रातर् (prater-: sibê zû), hemû ji proto-îranî.


ferahlama

glosses: seqirîn, dilrihetbûn, dilfirehbûn, ferihbûn


feri

glosses: kitkîteyî, (tiştê ku bi detayan re têkildar e)


ferik

glosses: salar, ferik, tümgeneral an jî korgeneral


ferma

glosses: raçavkirina seyê nêçîrê di cihê ku xwe tê de telandiye


ferman dinlememek

glosses: kes guhdarî nekirin, guh nedan fermanan, guh bi fermanan nekirin


ferman çıkarmak

glosses: ferman kirin (fermandana ji layê padişah ve)


fermanlı

glosses: mehkûm (kesê ku fermana serê wî derketiye)


fermanlı deli

glosses: dînê hur (kesê ku dînîtiya wî ji hêla her kesî ve tê zanîn)


fermene

glosses: çeşîdek qutik ê ku nexşên cur bi cur lê ne û berdilê wî nayê qefaltin


fermeneci

glosses: kesê ku wî cure qutikî çêdike an jî difiroşe


ferment

glosses: hevîrtirş, tirşan, havên, haveyn, şepirzeyî, bêzarî

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-ferment.wav


fermiyum

glosses: ji navê fizîkzan Fermi) fermiyûm, elementeke çêkirî ku nimroya wê ya atomê

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fermiyum.wav


fermuar

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fermuar.wav


fersiz

glosses: bêbeysûs, bêbînayî, zenûn (ji bo çav û roniyê)


fersizleşmek

text: Işık gittikçe fersizleşiyordu.


feryat

glosses: feryad, qîrîn, qîjîn, qarîn, axaz, fîzar, qarewar


feryat etmek

glosses: kirin feryad û fîxan, kirin qîrîn, kirin qîjîn, kirin barîn, qarewar kirin, qijînî kirin, qîrînî kirin, axaz kirin

glosses: kirin hawar, hawar daxistin (di nav tunebûnê de bûn, di tengasiyê de bûn)


feryat figanı basmak

glosses: dest bi qîrîniyê kirin, dest bi qîjîniyê kirin, hawar pê ketin, hawar pê girtin


ferz çıkarmak

glosses: li hemberî kesekî nezan bêferzîn leyîstin


fesahet

glosses: rewanbêjî, xweşbêjî (di vegotin û axaftinê de rêkûpêkî)


fesat

text: Ahlâk fesadı.

glosses: ewanî, fesadî, gelacî, berhevdanî, bingilte

text: Fesad çıkarmak isteyenler var.

glosses: bedbîn (kesê ku der bare mijarekê de ne çakbîn e)

glosses: e wan, fesad, gelac, kizû (ê ku gelaciyan dike)

text: İhaleye fesat karıştırılmış.


fesat karıştırmak

glosses: berhevdanî kirin, fesadî kirin, gelacî kirin


fesatlık

glosses: ewanî, gelacî, berhevdanî, tevdanî, fesadî


fesatlık yapmak

glosses: berhevdanî kirin, gelacî kirin, ewanî kirin


feshedilmek

glosses: hatin fesxkirin, hatin betalkirin, hatin girtin, hatin dadan, hatin radan


feshetmek

glosses: betal kirin, feremûş kirin, fesx kirin (fesxkirina biryara ku hatiye dayın)

glosses: girtin, dadan, radan, feşilandin, feşkilandin, bela kirin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-feshetmek.wav


fesih

glosses: feremûş, fesx, fesq, betalkirin (betalkirina biryara ku hatî dayîn)

text: Parlamentonun feshi.


fethetme

glosses: vekirandin, fethkirin, fetihandin, ziftkirin


fethetmek

glosses: firstiqandin, vekirandin, feth kirin, fetihandin, zift kirin (bi şer cihekî ji xwe re zift kirin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fethetmek.wav


fetihname

glosses: fethname (nameya fermî ku ji hukumdaran re, ji sefirên ecnebî, şêxzade, walî û hwd re dihate hinartin)


fetiş

glosses: fetiş (ew tişt an jî kesê ku bi qandî perestinê jê tê hezkirin)


fetişist

glosses: fetişîst (kesê kuji tiştekî an jî kesekî bi qandî ku pê biperize hez dike)


fetişizm

glosses: fetişîzm (tetmînbûna cinsî bi kine û tiştên wisa yên cinsê hember)


fetret

glosses: fetret (maweya bêpêxember an jî bêpadîşah, a di navbera du pêxember an ji du padîşahan de)

glosses: fetret (li gor dînê îslamê maweya ku di navbera Hz Muhemed û Hz îsa de bihuriye)

glosses: fetret (maweya di navbera du bûyeran de)

glosses: fetret (maweya ji destpêka kêmbûna hukmê hukûmete li cihekî û heya ji nû ve serdestkirina hêza wê)


fettan

glosses: xortxapîn, xortxapînosk, dilxapînok, dilrevîn (ji bo jinan)


fettanca

glosses: xortxapînoskî, xortxapînkî, bi dilxapînokî


fetva

etymology_text: Ji erebî فَتْوَى (fatwā).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fetva.wav


fetvacı

glosses: emirok (kesê ku cihê beredayî emran dide)


fevkalbeşer

text: Fevkalbeşer bir kuvvetle boğazına sarıldım.


fevt

glosses: ji dest filitîn, ji dest berdan, windakirin


fi

glosses: di çi heynê de, di heyna de, di filan demê de

text: Fi tarihinde adama borç para vermiş.


fidan

glosses: birale, miştelî, şax, terh, terhik, çil, nîhal, sêne, tirh, tirhik, fîdan

glosses: şax, terhik (ya ku ji cihekê tê rakirin û li cihekî din tê çikilandin)

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fidan.wav


fidan boylu

glosses: wekî şaxa rihanê, wekî şitla tihokê, bejnşaxîn fidan biti kêzikên daran


fideci

glosses: şitilvan, qesîlkvan (kesê ku şitil xweyî dike)


figan etmek

glosses: zarîn, fîxan kirin, kirin ax û zar, kirin zarezar, kirin fîxan


figür

glosses: nîgar, mirûç, nemîş, fîgûr (di hunerên wênesazî û peykeran de teşe û şeklên heyînan)

glosses: fîgur (tevgerên zincîreyî yê ku reqsekê tînin pê)

glosses: fîgur (koma notayan ên ku ji aliyê rîtm û awazê ve ahengek di nav wan de heye)


figüran

glosses: fîgûran (bi giştî di sînema û şanoyê de kesê rolên biçûk ê ku axaftina wî nîn e an jî pir hindik e)

glosses: keşi ku di civakê de ne li ber tiştekî ye


fihrist

glosses: naverok, serecam, têxistî, fihrist, fêrist, pêrist

glosses: nîşedefter, deftera notan (deftera ku di kenarên wê de li gorî rêza alfabetîk, herf hene)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fihrist.wav


fiilen

glosses: bi kardanî, bi kiryarî, bi rasteqîne, fiîlen, fiêlî

text: Kamu hizmetinde fiilen on beş yıl çalışmış.


fiiliyat

glosses: kar, kirin, fêşk, fîêliyat (kar û barên ku hatine kirin)


fiilî

glosses: kiryarî, kardan, rasteqîne, emelî, fiêlî


fıkıh

glosses: zanabûn û têgihîştina tiştekî bi awayekî têr baş


fikir adamı

glosses: pêşêwr, ramangîr (kesê ku di warekî de mirov pê dişêwire, ji bîr û rayên wî sûd werdigire) (birinden)


fikir almak

glosses: bi (yekî) şêwirîn, ji (yekî) aqil stendin, fıkra (yekî) hîn bûn

etymology_text: Ji fikir + almak.


fıkır fıkır

glosses: bilqebilq (ji bo kelîna av an jî şilemeniyekê)


fıkır fıkır kaynamak

text: Dere fıkır fıkır balık kaynıyor.


fikir işçisi

glosses: karkerê ramanê (kesê ku di warê zanist û fikrê de dixebite)


fikir vermek

glosses: ramana (an jî fikra) xwe derbirin, fikra xwe gotin, fikir dan (yekî)

glosses: jê raman (an jî fikir) hilanîn, jê aqil stendin, aqil anîn

text: Bu film bana yeni fikirler verdi.


fikir yormak

glosses: li serê serê xwe êşandin, li ser fikrê reht bûn


fikir yürütmek

glosses: ramana (an ji fikra) xwe kirin rê, li serê ramana xwe gotin


fıkırdamak

glosses: kirin bilqînî, bilqebilq kirin, kirin bilqebilq (ji bo pir kelîna tiştekî)

glosses: hîqehîq kirin, hiretîqî kirin, cîlwe kirin


fikirine katılmak

glosses: li ser fikra (yekî) bûn, li ser gotina (yekî) bûn, li ser eynî fikrê bûn


fikirsiz

glosses: bêraman, bêhizir, bêfikir, bêbîr û fikren bi ramanî, bi fikrî, bi riya ramanê


fikirsizlik

glosses: bêramanbûn, bêramanî, bêhizirî, bêhizirbûn, bêfikirî, bêfikirbûn, bêbîrûraytî


fıkra

glosses: qelîbotk, meselok, methelok, metelok, pêkenî, pêkenok, fiqre

glosses: fiqre (cureyek nivîsa kenawer a rojname û kovaran)

glosses: fiqre (ji bo madeya qanûnê ku di nav xwe de li beşên biçûk lêk vedibe, ji bo her paragrafe)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-fıkra.wav


fıkracı

glosses: fiqrenivîs (nivîskarê fıkrayan, ên ku di rojname û kovaran de tê nivîsandin)


fıkramak

glosses: pişpişîn, kişkişîn (ji bo xurdemeniyên ku tê meyandin)


fiks menü

glosses: fîksenû (xwarina ku çeşîd û nirxê wê berê hatiye diyarkirin)


fikstür

glosses: fîkstûr (lîsteya ku dem û dorausebaqayan dide nimandin)


fil dişi

glosses: kelbeyê filan (tiştê ji diranê fil hatiye çêkirin)

text: Fil dişi tarak.


fil dişi karası

glosses: boyağa ku ji rijika diranfîl hatiye çêkirin


fil elması

glosses: riwekeke ji tirûncan ku li Hindistanê şîn dibe (Feronia elephantum)


fil faresi

glosses: ajaleke guhandar ku poz û teriya wê dirêj û dikare mîna kanguruyê xwe hol bike (Macroscelides proboscideus)


fil gibi

glosses: wekî hirçekî ye (kesê pir qelew û xurt e)


fil hastalığı

glosses: nexweşîna ku bi piranî di çîpan de tê dîtin, ku hingî diwerime dişibe lingê filan


fil kulağı

glosses: çeşîdek riweka xeml û rewşê ye ku welatê wê yê rastîn herêmên tropikal in (Caladium)


fil yürüyüşü

glosses: meşa filan (di sporê de navê meşekê ye ku mil û ling kip û şidandî ne)


fılantrop

glosses: mirovhez, mirovperwer (kesê ku ji bo başî û qenciyan mirovan dixebite)


filbahar

glosses: (filbahri) çîçekeke ku li bexçe û seyrangehan tê danîn û di biharê de kulîlkên spî vedike (Philadelphus)


fildekoz

glosses: fildekoz (tiştê ku ji vî tayîkî hatiye raçandin)

text: Fildekoz çorab.


fıldır fıldır

text: Gözleri fıldır fıldır oynuyor.


filet

glosses: avên tenik (avên ne kûr ku kûrahiya wan nolî hev e)


fileto

glosses: hestiyê gurçikê, hestiyê qorikê (goştê sirta pişta heywan ku xweş e)


filigran

glosses: filîgran (teşe û dirûvên ku di raçana hin kaxizan de heye, ancax gavairov dide ber roniyê dibîne)


filikacı

glosses: filûqenêr, belemnêr (kesê ku bi nihêrtina filûqeyan erkedar e)


filinta gibi

glosses: ciwan, bedew, bejnzirav, çelengê xortan, tîtalê xortan


filipinli

glosses: Filîpînî filiskin cure giyayekî ku bi qasî du sê santîman ji erdê radibe (Mentha pulegium)


filizi

glosses: kevzeyî, rengê kevzê (rengê keskê vekirî)


film oynamak

glosses: fîlm leyîstin, fîlm lîstin (di sînemayê de fîlm hatin leyîstikandin)


film çekmek

glosses: film kişandin (bi kamereya sînemayê film kişandin)


film çevirmek

glosses: pê tiraneyê xwe kirin, pê tinazên xwe kirin, pê hewesên xwe kirin


filoksera

glosses: nexweşîna ku ev kêzikên mêwan dibin sedem


filoloji

glosses: fîlolojî (ji hêla ziman û dîrokê ve vekolîna heyînên zimanî û belgeyên nivîskî)

glosses: fîlolojî (zanista ku bi riya ziman, çanda civakekê vedikole)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-filoloji.wav


filoz

glosses: çeşîdek şamandra ye ku tora masîgiran pê li ser avê dimîne


filozof

glosses: feylesof, filozof (kesê ku meraqa wî ji kirina felsefeyê re heye)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-filozof.wav


filtre

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-filtre.wav


filum

glosses: filûm filvaki di rastiyê de, bera, waqia


filâriz

glosses: şonik, mîrkut (şonikê ku pê keten tê kutan)


fincan böreği

glosses: boreka ku bi devê fincanê giloverik tê birin û wisa tê pehtin


fincancı

glosses: fincanvan (kesê ku tiştên ji cam an jî ferfûrî difiroşe)


fincancı katırlarını ürkütmek

glosses: çokên (yekî) şikandin, ziravê (yekî) qetandin


fincanlık

text: Iki fincanlık kahvemiz var.

glosses: fincanî (tiştê ku dikare hejmareke ne diyar a fıncanan hilgire)

text: altı fincanlık tepsi


fındık

glosses: bindeq, darbindeq, darbindeq (Corylus avellana)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fındık.wav


fındık altını

glosses: sîkeya zêr a di dema Osmaniyan de ku xemlê parsûyên wê dişibiya bindeqê

glosses: ateşi sotikê hûrik (ku datînin ser nargileyê)


fındık faresi

glosses: fındık sıçanı) mişkê malan, mişkê hûrik (Muscardinus avellanarius)


fındıkkıran

glosses: Aletê ku tiştên mîna findeqan (findeq, fisteq an gûz) pê tê şikandin.


fındıkçı

glosses: bindeqvan, findiqvan (xwedîkerê bindeqan)


fingir fingir

glosses: cîqewîq (ji bo vegotina aşiriya di gotin û lebatan de, bi lêkera fingirdeşmek re tê bikaranîn)


fingirdemek

glosses: xiştikî kirin, îşwe kirin (jina ku sivikiyan dike, xwe li hev dilûçikîne da ku bala mêran bikişîne ser xwe)


finişe kalkmak

glosses: piyê xwe sivik kirin, lingê xwe sivik kirin (di pêşbaziyan de)


fino

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Adélaïde Calais WMFr-fino.wav


fino

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-fino.wav


fır

glosses: viz, guv, bi vizînî, bi guvînî (tiştê ku bêatlebûn li dora xwe digere)


firak

glosses: veqetan, cudayîbûn, firqet (jihevqetînairovan)


firavun

glosses: fîr'ewn, firawûn (nasnavê hukumdarê Misrê)

glosses: fir'ewn, fîrawûn (ji bo kesê qure, cirnexweş û dilhişk)

glosses: navê leystikeke ku bi kaxizên îskambîlê tê leyîstin

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-firavun.wav


firavun faresi

glosses: banbanke (ajaleke goştxur ku bi qandî pisingekê ye û li Afrîkayê nemaze li Misrê tê dîtin) (Herpestes ichneumon)


firavunlaşmak

glosses: bûn fir'ewn (bûn mirovekî xedar û ne pak)


fırdöndü

glosses: aletekî qumarê yê ku notlanî vizikê/qaqê ye


fire vermek

text: Tütün kuruyunca fire veriyor.


firez

glosses: çirpoz, ziyan (debra ku hîna nû zîl daye)

glosses: xozan, pirêze (zeviya ku debra wê hatiye hilanîn)


firik

text: Nohut firiki.


fırıldak

glosses: firfirok, firfire, givgive, guvik (leyîstoka zarokan a di teşeyê çember de)

glosses: perwane (amrazê ku ji bo hawadarkirinê mirov dixe pencereyên ode û metbexan)

glosses: firfirok (a ku dikin devê boriya sobayê ji bo dûkişandinê)


fırıldak çevirmek

glosses: dek û dolab gerandin (ji bo ku yek a dile xwe bîne cih)


fırıldakçı

glosses: firfirokvan (kesê ku firfirokan çêdike an jî difıroşe)


fırıldanmak

glosses: veweşîn, virvirîn, hatin veweşandin, hatin virvirandin


fırın

glosses: firin, fime, firûn (cihê ku nan lê tê çêkirin û firotin)

glosses: firin, firûn (amrazê ku tê de xwarin tê pehtin)

text: Elektrik fırını.

glosses: hetûn, kûre (ji bo helandina hesin û çêkirina kilsê)


fırın ekmek yemesi lazım

glosses: Guhartoyeke kırk fırın ekmek yemek lazım.


fırın gibi

glosses: eynî firin e, eynî hemam e (ji bo cihê germ tê gotin)


fırıncı

glosses: firinvan (kesê ku firinê dide şixulandin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fırıncı.wav


fırınlamak

glosses: avêtin firinê, firin kirin (ji bo pijandinê, xwarin kirin firinê)

glosses: firin kirin, xericandin (ji bo hişkkirinê tişt avêtin firinê)


fırınlanmak

glosses: hatin firnekirin (ji bo pijandina xwarinekê)

glosses: hatin xericandin, hatin firinkirin (ji bo hişkkirina tiştekî)


fırınlı

text: Fırınlı meşe.


fırkacı

glosses: partîvanî (kesê ku pir bi partiyê ve girêdayî ye)


fırlak

glosses: bel, beloq, doq (tiştê ku ber bi derve ve bel bûye)


fırlama

glosses: pekîn, pengizîn, ferqizîn, hilpekîn, filitîn (bi lezgînî, ji nişka ve ji cihê xwe derketina tiştekî)

glosses: belbûn, beliqîn, zoqbûn (ji cihê xwe hebek bi der ve belbûna tiştekî)


fırlamak

glosses: pekîn, pengizîn, hilpekîn, ferqizîn, filitîn, hilperin, hilfirîn (bi lezgînî, ji nişka ve ji cihê xwe derketina tiştekî)

glosses: bel bûn, beliqîn, zoq bûn (ji cihê xwe hebek bi der ve ve belbûna tiştekî)

text: Gözleri dışarı fırlamıştı.

glosses: rabûn, hilperîn (ji bo zêdebûna buhayê tiştan)

text: Altın fiyatları fırlamış.

glosses: baz dan, rabûn, çeng bûn, hol bûn, qiloz bûn (nişkav ji cihê xwe rabûn)

text: Yataktan fırladı.

text: Gözleri yerlerinden fırladı.


fırlatılmak

glosses: hatin virvirandin, hatin pengijandin, hatin pekandin, hatin hilpekandin, hatin beliqandin


fırlatış

glosses: pekandin, pengizandin, hilpekandin, hilperikandin

glosses: belkirinî, beliqandinî (ji bo kar û awayê kirina wan)


fırlatma

glosses: pekandin, pengizandin, hilpekandin, ferqizandin

glosses: virvirandin, kewkîkirin, dakirin, gurgurandin, hilavêtin (ji bo bi destan avêtina tiştekî bi cihekî dûr ve)


fırlatmak

glosses: virvirandin, kewkî kirin, dakirin, gurgurandin, hilavêtin, werkirin, daweşandin (ji bo bi destan avêtina tiştekî bi cihekî dûr ve)


fırlayış

glosses: belbûyîn, beliqîn (ji bo kar û awayê kirina wan)


fırsat beklemek

glosses: li hêviya keysa xwe bûn, li benda firsenda xwe bûn, li keysa xwe gerîn


fırsat bulmak

glosses: keysa xwe dîtin, keysa (yekî) bûn, firsenda xwe dîtin, firsenda (yekî) çêbûn, keysa (yekî) ketinê


fırsat düşkünü

glosses: keysperest, keysbaz, wesanger, keysfileh, keyscihû, ê li hêviya keysa xwe


fırsat düşmek

glosses: (fırsat çıkmak) firsenda (yekî) ketin (tiştekî), keysa (yekî) ketin (tiştekî), keys ketin (tiştekî), keysa (yekî) lê hatin


fırsat kollamak

glosses: li hêviya roja xwe bûn, li benda firsenda xwe bûn, li hêviya keysa xwe bûn, keys lê anîn


fırsatçılık

glosses: keysperestî, keysbazî, wesangerî, keysûketî, mecalkeysî


fırt

glosses: qim, fir, qurt, quit, gulp (ev gulp, tenê ji bo cigareyê)


fırt fırt

glosses: çirt virt (ji bo kesê ku tim cihê xwe diguhêre, li cihekî namîne û diçe tê)


fırtına

glosses: bahoz, bager, bazor, bagirisok, bablîsok, gilele, firtûne, firtonek (bayê tund yê ku baranê tîne)

glosses: ecac (milmilebûna ku li beyabanan çêdibe)

glosses: firtûne (milmilebûna ku li deryayê çêdibe)

glosses: gît, tofan (rewşa dijwar a ku mirov bi zorekê dikare jê bifilite)

text: Fransa II Dünya savaşında bir fırtına atlattı.

glosses: bahoz (bayê ku tundiya wê di saetekê de .. mil e)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fırtına.wav


fırtına gibi

glosses: çipik (ji bo kesê ku sekn pê nakeve û diqilqile)


fırtına kopmak

glosses: firtûne rabûn, firtûne ketin nava (cihekî) (ji bo qewimîna şer û pevçûnan)


fırtınalı

glosses: bibahoz, bibager, bifirtûne, firtûnedar, bibazor

text: Fırtınalı bir geçmişten sonra barışmak.


fırttırmak

glosses: kirin hiş avêtin, kirin dîn bûn, kirin teqîn, îmana (yekî) ji serê (yekî) derketin

text: Bu adamın elinden fırttıracağım.


firuze

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-firuze.wav


fırça

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fırça.wav


fırça gibi

glosses: porê zir, riyê zir (ji bo por û riyê sirt û tik)


fırça yemek

glosses: gotin hatin rûyê (yekî), gotin hatin (yekî), gotin anîn xwe


fırça çekmek

glosses: azar dan, berê xwe dan (yekî), pê re xeyîdin


fırçalamak

glosses: azar dan, azirandin, pê re xeyîdîn, bere xwe dan (yekî) , pê re pev çûn


fıs fıs

text: Fıs fıs konuştular.


fısfıs

glosses: fisfisok (amraza ku pê derman, bêhn û tiştên wisan tê reşandin)


fısıldamak

glosses: pistepist kirin, pisepis kirin, fisefis kirin, pispisandin, fisfisandin, kirin fisînî, kirin pistînî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fısıldamak.wav


fısıldaşma

glosses: pisepiskirina pevre, pistepistkirina pevre, pevrepispisîn


fısıldaşmak

glosses: bi hev re pisepis kirin, bi hev re pistepist kirin, pev re fisefis kirin, pev re pispisîn, pev re fisfisîn


fısılt gazetesi

glosses: gotegot (gotegota der barê mijarekê de, ku civakê eleqedar dike)


fısıltı

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-fısıltı.wav


fiske

glosses: tapûzk, findoq, çipîsk, topisk, fitik, fiske, fiştik, pil, tilîfîsk, tilîpantk (serê tiliyekê tînin serê tiliya mezin û bi pêş de tiştek tê avêtin)

text: Fiske ile suratına su serpiyordu.

glosses: piç, piçik, çîçik (mixdara ku bi sere du tiliyan dikare bê hilanîn)

text: Bir fiske tuz.

glosses: lûr, pizrik, bizir (pizrikê biçûçik ku di canêirov de dertên û biav in)


fiske kabarmak

glosses: tev bûn pizrik, dan der, lûr dan, bizir dan

text: Yumurta yiyince çocuğun derisi fiske fiske kabardı.


fiske kondurmamak

glosses: nehiştin findoq lê kitin, nehiştin fitika (yekî) pê bûn, nehiştin ku çipisk pê bûn, nehiştin ku (yek) fîtka xwe pê kirin


fiskelemek

glosses: fîtka xwe lê xistin, fîtka xwe pê kirin, findoq lê xistin, çipisk lê dan, topisk lê xistin


fıskiye

glosses: şirşiranek, şirşirik, fîzfîzdik, avpîjên, pilpilînik, tîlotêzk, sitrotêzik


fiskos etmek

glosses: pistînî kirin, pistepist kirin, pisepis kirin


fıslanmak

glosses: hatin pispisandin, hatin pisepiskirin, hatin fisefiskirin, hatin fisfîsandin


fistan

glosses: kiras, fîstan (kirasê ku ji navê beijêr e û mêrên Skoç, Arnewid û Yewnan li xwe dikin)


fistanlık

glosses: ji bo kirasan (qumaşê ku hêjayî çêkirina kirasan e)


fıstık

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-fıstık.wav


fıstık gibi

glosses: dolmikî, kundirokî (kesê tije û xweyîkirî

text: Fıstık gibi bir iş.


fıstıkî

glosses: fistiqî (rengê bi zere ve yê ku ber bi keskî ve diçe)


fıstıkî makam

glosses: aheste aheste, giran giran (ji bo kesê ku ne bi aweyekî sivik lê giran dimeşe, bi henekî jê re tê gotin)


fisto

glosses: fisto (şirîda ku bi dest an jî biakîneyê hatiye xemilandin)

glosses: fisto (qumaşekî ku wekî dantêlan xemlên wê hene) ot


fit vermek

glosses: (yek) fit kirin, (yek) tiz kirin, (yek) pêşkarî (yekî) kirin


fıtık

glosses: taqur, fetq, berq, gunek, gunok (ev peyvên 'gunek û gunok'ji bo yê kuji hêlika xwe ve taqurî ye tê gotin)


fıtıklı

glosses: taqurî, berqoyî, fetqoyî, gunokî, gunekî (ev 'gunekî û gunokî'ji bo kesê kuji hêlikên xwe ve fetqoyî ne tê gotin)


fitil

text: lâmbanın fitili

text: Doktor ona fitil yazdı.

text: Dînamit fitili.

glosses: qeytan, mîl (ku dikilin nava qumaş da ku pişpişandî bê)

glosses: şirît, dibêt (ji bo rewşê an jî ji bo veşartina dirûtina kincan)

text: Fitilli kadife.

glosses: cureyek leyîstika ku bi îskambîlan tê lîstin


fitilleme

glosses: qijqijandin, qarandin, sîqilandin, hiltîzikandin


fitillemek

glosses: fitîla (tiştekî) pê xistin (mîna pêxistina fitîla fişekê, dînamîtê)

glosses: qijqijandin, qarandin, sîqilandin, hiltîzikandin (yek kirin wekî fitîl)


fitillenmek

text: Lamba fitillendi.

glosses: hatin qijqijandin, hatin qarandin, hatin sîqilandin, hatin hiltîzikandin


fitilli

text: Fitilli top.

text: Fitilli kumaş.


fitilsiz

text: Fitilsiz kumaş.


fitleme

glosses: sîqilandin, fîtandin, fîtkirin, tizkirin, kişkirin, pêşkarîkirin


fitlemek

glosses: sîqilandin, fîtandin, nav te dan, fit kirin, tiz kirin, kiş kirin, pêşkarî (yekî) kirin, (yek) berî (yekî) dan, kişkişandin (yekî), fit lê xistin


fitne sokmak

glosses: fesadî kirin nava (wan), (ew) berî hev dan, di nav (wan) de berhevdanî kirin


fitneci

glosses: şofar, ewan, gelac, berhevdan, berhevdêr, fitnekar


fitnecilik

glosses: şofarî, ewanî, gelacî, berhevdanî, berhevdêrî, fitnekarî


fitnelemek

glosses: fesadiya (yekî) kirin, xeyba (yekî) kirin, giliyê (yekî) kirin, ji (yekî) xeber dan, ji (yekî) mijûl bûn


fitopatoloji

glosses: fitopatoloji (zanista ku li ser nexweşînên riwekan dixebite)


fıtrî

glosses: afirîşî, zikmakî, maderzadî, fitrî, ji makî


fiyaka satmak

glosses: forsa xwe nîşanî (yekî) dan, li ser serê (yekî) fors kirin, fiyaqe kirin (argo)


fiyakacı

glosses: forsek, xweyqapan (kesê ku ji qapan û fiyaqeyê hez dike)


fiyat ayarlamak

glosses: nirx eyar kirin, buhayan eyar kirin, fiyet eyar kirin


fiyat biçmek

glosses: nirx tê dan, fiyet tê dan, lê nirx birin, fiyet lê xistin, fiyet kifş kirin, fiyet lê birin, nirxandin


fiyat koymak

glosses: nirx lê danîn, buha danîn, fiyet lê danîn


fıyatlandırmak

glosses: nirx lê danîn, fiyet lê danîn, nirx tespit kirin


fiyatları dondurmak

glosses: fiyet sabît kirin, nirx û buha sabit kirin


fizikokimya

glosses: fîzîkokîmya (zanista ku bûyerên kîmyewî bi riyên fîzîkî çareser dike)


fizikçi

glosses: fîzyoterapîst (doktorê ku bi fîzîkê nexweşên xwe tedawî dike)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fizikçi.wav


fizyokratlık

glosses: fizyokratî (ramaneke ekonomik e ku di sedsala XVIII de derketiye û dibêje ku keda çandiniyê kedeke hilbiriner e û tenê vê keda hanê nirx afirandiye)


fizyoloji

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fizyoloji.wav


fizyolojik

glosses: fîzyolojîk (tiştê bi fîzyolojiyê re, bi bedenê re têkildar e)

glosses: fîzyolojîk (tiştê ku bi awayekî normal fonksiyona xwe berdewam dike)

text: fizyolojik durum

etymology_text: Ji fransî physiologique.


fıçı

glosses: şikevk, şikev, permîl, sindan, koda dar, pîp, fiçî (mixdarê ku fiçiyek hiltîne)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fıçı.wav


fıçıcı

glosses: şikevkvan, fiçîvan (kesê ku fiçiyan çêdike)


fıçılamak

glosses: kirin şikevkan, kirin fiçiyan, kirin sindanan


fiş

text: Elektrik fişi.

glosses: fiş (fişê kuji bo amadekirina berhemekê tên çêkirin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fiş.wav


fış fış

text: Su fış fış akıyor.


fişek

glosses: fişek, fîşeng, ber, berik, gule, çihiz, derb, derbik (ji bo çek û sîlehan)

text: Havaî fişek.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fişek.wav


fişek atmak

glosses: fişek avêtin (pev re razan, pev re raketin, çûna ser cihê hev) (argo)


fişek gibi

glosses: eynî fişek e, gula devê tivingê, guleya çapliyê, şipil


fişek salıvermek

glosses: (hinek) li hev kirin ar û dan (mirov gotineke welê bike ku kes ji hev herîn, nava wan xera bibe)


fişeklikli

glosses: birext, xweyrext, bifişengbend, bimalfişek


fışıldamâk

glosses: kirin xuşexuş, kirin xuşînî, xuşexuş kirin, kirin xulînî, kirin xulexul


fışıltı

text: Uzaktan da denizin fışıltısı duyuluyor.


fişini tutmak

glosses: jê re fîş vekirin (ji bo nivisandina helwest û libatên kesekî)


fışırdamak

glosses: kirin xuşexuş, kirin xuşînî, xuşexuş kirin, kirin xulexul, kirin xulînî


fışırdatmak

glosses: dan xuşexuşkirin, pê dan xuşînîkirin, dan xuşandin


fışkı

glosses: fişqî, fişqe, ters (tersê mîna hesp, ker û hêstiran)


fışkılık

glosses: sergo, ting (cihê ku ters lê tên berhevkirin)


fışkın

glosses: şax, terh, terhik, aj, çaw, kat, katik (şaxa ku di koka darê de hêşîn dibe)


fışkırdak

glosses: fisfisk (amraza ku pê madeyên şile tên pijiqandin)

glosses: fisfisk (amrazeke ezmûngeriyê ku di laboratuvaran de tê bikaranîn)


fışkırık

glosses: şirşiranek, şirşirik, fîzfîzik, avpîjên, pilpilînik, tîlotêzikm


fışkırış

glosses: bijiqîn, fîzikîn (ji bo awa û karê pijiqînê)


fışkırma

glosses: pijiqîn, fîzikîn, beliq, bilqijîn, lîzikîn, vizikîn


fışkırmak

glosses: pijiqîn, beliqîn, fîzikîn, bilqijîn, lîzikîn, vizikîn, bilbeq dan, tê de avêtin (gava ku gaz an jî şilemenî ji cihekî bi bandora pestoyê (tezyikê) bi şid derkeve jorê)

glosses: tê de şîn hatin, lê avêtin (gava ku di cihekî de bi awayekî tomerî riwek şîn bibin)

text: Bu kuru toprakta nasılda otlar fışkırmış.

text: Bu topraklarda bereket fışkırıyor.


fışkırtı

glosses: pijiqînî, fizikînî (dengê tiştê ku dipijiqe)


fışkırtılmak

glosses: hatin pijiqandin, hatin fîzikandin, hatin beliqandin, hatin bilqijandin, hatin lîzikandin, hatin vizikandin


fışkırtma

glosses: pijiqandin, fîzikandin, beliqandin, bilqijandin, lîzikandin, vizikandin


fışlamak

glosses: (fışnamak) pişpişîn, kişkişîn (ji bo xurdemeniyên ku tên meyandin)


fişlemek

glosses: li ser fîşan nivîsandin (tiştek li ser fîş tomar kirin)

glosses: Deqsorîkirin ( Kesên ku ji aliyê sazî yan jî dewletan ve di warê ewlehiyê de lêpirsîn lê tên kirin û agahiyên derbarê wan de bi awayekî veşartî tên tomarkirin.)


fişlenmek

glosses: hatin fîşkirin (ji hêla polîsan ve der barê yekî de dosye hatin amadekirin)


fişli

glosses: fîşkirî (tiştê ku jê re fiş hatiye amadekirin)

glosses: fîşkirî (ji bo kesê ku dosyaya wî ji layê polîsan ve hatiye çêkirin)


fişlik

glosses: ê ji bo fîşan (tiştê ku bi kêrî çêkirina fîşan tê)


flebit

glosses: flibit flebit, flibît (kêmgirtina tofila hundirîn a di xwînhênera sereke de)


flegmon

glosses: flogmon (kêmgirtina raçînka çerm û organan)


flit

glosses: mişext bûn, koç bûn, firîn, (çengan) hejandin, dem borîn, hizir borîn (di nav mejî de)


flit

glosses: pilte, flît (îlaca ji bo kuştina mêş û kermêşan tê fisfisikandin)

glosses: fisfisk, flît (fisfiska ku vê îlacê direşîne)


flitlemek

glosses: îlac lê reşandin, îlac kirin, derman kirin, derman lê reşandin


floş

glosses: floş (di leyîstika pokerê de pênc kaxizên ji heman reng û heman cureyî)


flâma

glosses: direfş, direwş, gurî, flama (alaya biçûk a ku ji bo îşaret an jî, ji bo mebestên cur bi cur tê bikaranîn)

glosses: flama (rewta diyarkirinê ya ku endezyar û nexşeker bi kar tînîn)

glosses: gurî, dirfeş (alaya biçûk a ku li serê riman tê xistin)


flâmacı

glosses: direfşkêş, flamahej (kesê ku bi flamayê îşaretan dike)


flândra

glosses: alaya di şeklê kurdeleyê de ku piziya wê teng e


flârmonik

glosses: flarmonîk (komeleya muzîkhezan an jî komeleya konseran)


flöre

glosses: cure şûrekî ku di eskrîmê de tê bikaranîn


flört

glosses: cîlwekarî, flort (têkiliya pêş a di navbera jin û mêr de)

glosses: flort (nêzîkîtêdana bi partiyeke siyasî, welatekî biyan û hwd re bêyî ku pê ve bê girêdan)


flüor

glosses: fluor, elementek e ku nimroya wê ya atomê 9, giraniya wê ya atomî 19, siftiya wê 1,265 û kurtebêja wê F ye.


fob

glosses: berîka demjimêrê (saetê), zincî�ra demjimerê

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-fob.wav


fob

glosses: (kurtebêja peyvên free on board a îngîlîzî ye) li ser keştiyê teslîmgirtina mal


fobi

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fobi.wav


fodla

glosses: çeşîdek nanê ku li mirnişînan li kesên xizan dihat belavkirin


fodul

etymology_text: Belkî ji erebî فُضُول (fuḍūl).


fokur fokur

text: Tencere fokur fokur kaynıyor.


fokurdama

glosses: qultîn, pilçînîkirin, pilçepilçkirin, pilepilkirin


fokurdamak

glosses: qultîn, kirin pilçînî, kirin pilçepilç, pilçînî kirin, pilepil kirin


fol

glosses: mot, motik (hêk an jî tiştê ku dişibê hêkê ji bo kuirîşk bê li serê hêk bike)


fol yok yumurta yok

glosses: hesp tune tu radibî afiran çêdikî, hesp tune afiran çêdike


folk müziği

glosses: muzîka folk (ew muzîka ku piştî Þerê Cîhanê yê II li Amerîkayê rûda û ilhama xwe ji muzîka gelêrî digire)


folklorcu

glosses: folklorzan, folklornas, folklorîst, zanyarê gelêrî

glosses: govendgêr, mamostayê govendê (kesê ku govend digire an jî dide hînkirin)


folluk

glosses: pûn, pûnik, pînik, pîn, pûngal, kox, koxik, xap (cihê ku jibo mirîşk elok, qaj û miravî lê hêk bikin, hatiye amadekirin)


fon müziği

glosses: muzîka fonê (mûzîka ku gava berhemeke hunerî tê leyîstandin, tê lêxistin)


fondan

glosses: fondant (çeşîdek şekir e ku tê de lîkor, şîrinayî an jîadeyên bêhndar hene û bi sanayî di dev de dihele)


fonetik

glosses: dengzanî, fonetîk (zanyariya li ser deng)

glosses: denganî, dengayî, dengsazî, fonetîk (tiştê ku dengan bi hemû taybetî û kitekiteyan ve dide nîşan)


fonetikçi

glosses: dengzan (pisporê zanyariya li ser dengan)


fonojenik

glosses: fonojenik (kesê ku dengê wî li gorî radyo an jî fonografê ye)


fonotelgraf

glosses: fonotelgraf (telgrafa ku bi telefonê tê ragihandin)


fora

glosses: fora (fermana ji bo vekirina bavana keştiyê)


forda

glosses: cure paçekî req e ku dikine navbera qumaş û betanê


forma

glosses: forma (cil û bergê di yek teşeyî de ku personel an jî xwendekar, sporvan û hwd li xwe dikin)

glosses: rûpel e û li ser tebeqeke kaxiz hatiye çapkirin)


formalık

text: On formalık kitap.


formalist

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-formalist.wav


formalist

glosses: teşeperest, şêweperest, şekilperest, formalîst


formalite

glosses: formalîte (muameleya ku azîne an jî qanûn pêwist dibîne)

glosses: formalîte (libata ne ji dil, li ser daxwazê)

glosses: formalîte (muameleya ku divê li gorî qanûnan bê cih)


formaliteci

glosses: formalîteparêz (kesê ku li gorî daxwazên qanûnan dilibite)


formalizm

glosses: teşeperestî, şêweperestî, şekilperestî, teşekarî, formalîzm


formda olmak

glosses: li ser henga xwe bûn, li ser çax û benga xwe bûn, li ser kewna xwe bûn, li ser ordama xwe bûn


formdan düşmek

glosses: ji henga (benga) xwe ketin, ji ordama xwe ketin, ji ser kewna xwe ketin, ji dem û dewrana xwe ketin


formen

text: Bizim formen bize iyi davranıyordu.

glosses: serkar (yê ku ji bo karker bi rêk û pêk karê xwe bikin û tev bigerin, serkariyê dike)


formül

glosses: formûl (ji bo koma remzan a ku diyardeyekê, rêzikekê an jî prensîbekê dide xuyakirin)

glosses: formûl (nimûneya ji bo nivisandina belgeyekê an jî tiştinê mîna wan)


foroz

glosses: di yek cara avêtina torê de, derxistina mixdarê masiyan


fors

glosses: fors (alaya sê an jî çargoşe ku nişana desthilatiyê ye)

text: Cumhurbaşkanı forsu.

text: Adamın forsu var.


forsa

glosses: forsa (dîl an jî mehkûmê ku di keştiyan de bêrikê dikişine)


forseps

glosses: forseps (amraza ku di dema welidînên giran de pê serê zarok kaş dikin)


forslu

glosses: forsdar, bifors (keştî an jî otomobîla ku fors kişandiye)

glosses: forsdar, bifors (ji bo kesê desthilat û ku gotinên wî dibuhirin)


fortepiano

glosses: fortepiano (têgîna ku bi FP tê nimandin û ku nişan dide dê pêşî parçe hindrû û paşê jî sivik lê bê xistin)


fortissimo

glosses: fortissimo (di berhemeke muzîkê de dide nişandan ku wê hin beşê wê hindrû lê bê xistin)


fosfatlamak

glosses: fosfat kirin (ji bo hêvişandinê li ser tebeqeyeke madenî pêkanîna tewqeke fosfatê)


fosfor

glosses: Elementeke kîmyewî ye (sembola wê P ye) ku nimroya wê ya atomî 15 e.

фо́сфар

roman: fósfar

фо́сфор

roman: fósfor

磷

roman: lìn

فُسْفُور

roman: fusfūr

ֆոսֆոր

roman: fosfor

ფოსფორი

roman: pospori

भास्वर

roman: bhāsvar

זרחן

roman: zarkhan

сүүмг

roman: süümg

인

roman: in

인소

roman: inso

ഫോസ്ഫറസ്

roman: phōsphaṟasŭ

स्फुरद

roman: sphurad

сүүмэг

roman: süümeg

தீமுறி

roman: tīmuṟi

பிரகாசிதம்

roman: pirakācitam

భాస్వరం

roman: bhāsvaraṃ

ហ្វូស្វ័រ

roman: foosvoa

φώσφορος

roman: fósforos

ipa: /foːsˈfoːɾ/


fosfor

audio: LL-Q9056 (ces)-HondaCivic175-fosfor.wav


fosfor

audio: LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-fosfor.wav


fosfor

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fosfor.wav


fosforlu

glosses: fosfordar, bifosfor (tiştê ku tê de fosfor heye)


fosil

glosses: fosil (bermahiya ajal û riwekan, ku di bin erdê de bûyeîna kevir)

glosses: paşmayî (kesê kuji aliyê raman, jiyîn û tiştên wisa ve li paş serdema ku tê de ye, maye)


fotoakım

glosses: ceryana ku ji bûyera fotoelektrîkê tê peydekirin


fotoelektrik

glosses: fotoelektrik (bi tîrêj û roniyê elektrik bi dest xistin)


fotofiniş

glosses: fotofiniş (amraza ku di pêşbirkekê de dema qedana pêşbirkvanan dide xuyakirin)


fotograflamak

glosses: fotografê (tiştekî) kişandin, bi wêne belgedar kirin


fotojenik

glosses: fotojenik (rû an jî rawesta ku di wêne an jî fîlmê sînemayê de bandoreke baş dihêle)


fotokopi

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fotokopi.wav


fotokopici

glosses: jibergir, fotokopîker (kesê ku fotokopiyê dide şixulandin an jî fotokopi dikişine)


fotosensitif

glosses: fotosensîtîf (Tişta ku li hemberî ronahiyê hesas e)


fotoğraf

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fotoğraf.wav


fotoğraf makinası

glosses: makineya wêneyan, kamera, makîneya fotografan


fotoğrafını almak

glosses: wêneyê (yekî) girtin, şeklê (yekî) girtin


fotoğrafçı

glosses: wênekêşxane, fotografxane (cihê ku lê wêne tê kişandin)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-fotoğrafçı.wav


fotoğrafçılık

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fotoğrafçılık.wav


foya

glosses: tebeqeya tenik a ku dikin binê almaştan da ku şewq û şemala wan zêde bibe


frak

text: Piştî ku bi guherîna rêznameya navxweyî mecbûriyeta lixwekirina frakê hat rakirin cara ewil bi taximeke reng tarî û kravatê derket Dîwanê. Kavas jî bi taximên xwe yên reş ên ku sitû û manşetên mil kesk in û kravatên xwe ve di Lijneya Giştî de cî girtin.

ref: Trtnuce.com 9/2017

etymology_text: Ji fransî frac.


francala

glosses: francala (cureyeke nanê dirêj ê ku ji ardê baş hatiye çêkirin)


francalalık

glosses: ê ji bo francalayê (ardê ku ji bo çêkirina francalayê baş e)


fransiyum

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-fransiyum.wav


fransızlık

glosses: Franstî, Frengtî, Frengsawîtî, Fransiztî


frekans

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-frekans.wav


fren

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-fren.wav


frenci

glosses: frenvan (erkedarê ku li frenên fetlenokên rêhesinê dinêre)


frengi

glosses: frengi (kuna di kêleka bordoya keştiyê de ya ji bo rijandina ava li ser guverteye)


frenk inciri

glosses: hêjîra bengalê (mêweya şîrîn a vê riwekê)


frenk maydanozu

glosses:
penîrok,
riwekek e ji famîleya bexdenûsan, ku ji ber xwe ve hêşîn dibe an jî li bexçeyan tê xweyîkirin (Anthriscus cerefolium)


frenk menekşesi

glosses: çeşîdek riwekeka ji famîleya tivran ku kûlîlkên wê xweşik û bêhndar in (Hesperis)


frenk çileği

glosses: çeşîdekî tûfrengiyan ku gir, sor û bêbêhn e


frenkçe

glosses: Frensawî, Frengkî (zimanê Frengan, nemaze yê Fransizan)

glosses: Frenksawî (tiştê di şeklê Frengan de an jî xweserî wan e)


frenoloji

glosses: frenoloji (bi nihêrtina qafikê serî, vekolîna zên û karakterêirov)


fresk

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fresk.wav


fribord

glosses: fribord (beşa keştiyê ya ku li ser avê ye)


frikik

glosses: başewalî (gava ku ba pêşa yekê bilind bike û pê re jî çîmên wê xuya bibe)

etymology_text: Ji îngilîzî free kick.


frişka

glosses: bayê sivik a ku nikare bavanan tije bike


fuaye

glosses: fuaye (li bînahiyên ku lê civîn, pêşanî û tiştên wisa çêdibe cihê bêhnvedanê )


fuel-oil

glosses: fuel-oil (rûnê şewatê ku ji nifta palaftî hatiye bidestxistin)


fukara

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fukara.wav


fukaralık

glosses: feqîrtî (ji bo rewşa yê belengaz, bêqewet)


fule

text: Uzun fulelerle alanı adımlıyordu.


fulya balığı

glosses: cure masiyekî ku qemçika wê mîna berekê dirdirkî ye (Myliobatis aquila)


funda tavuğu

glosses: çeşîdek çûkên mirîşkê ku li Awistralyayê peyde dibe (Cathetgurus lathami)


furgon

glosses: vagona bar ku bi ser vagonên rêwiyan ve tê kirin


furya

text: Balık furyası.


futbolcu

glosses: futboler, futbolvan, pêgogvan, goglingvan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-futbolcu.wav


fötr

glosses: kulavê tenik û nerm ku pê xemlên dora şewqe, çente û tiştên wisa tê çêkirin


fülüs

glosses: (piraniya fuls e) pereyê sifir, diravê baxirî


fülüsü ahmere muhtaç olmak

glosses: şîvmirî lê çûn, xêr lê çûn (kesê ku pir xizan û zigurd e)


füme

glosses: goşt û masiyê ku li ber dû hatiye hişkkirin


fümerol

glosses: fumerol (gaza ku ji devê volkanan derdikeve, gava ku ne di fealiyetê de be )


fürs

pos: abbrev

pos_title: Kurtenav

text: Das ist fürs Familienalbum.


fütuhat

glosses: (piraniya fiıtûh e ku ew jî piraniya feth e) futûhat


fütur etmemek

glosses: girîngî pê nedan, paxav pê nekirin, jê xem nexwarin


fütursuz

glosses: guhnedar, paxavpêneker, guhnedêr, xemnexur


fütursuzca

glosses: bi guhnedarî, bi paxavpênekirî, bi xemnexurî


füzen

glosses: qelema qîjot, pênûsa rêjiyî (ya ji komerê)

glosses: füzen (resmê ku bi qelema qîjotan hatiye çêkirin)


gabardin

glosses: L gabardîn (cureyek qumaşê ji hirî an jî pembû)

glosses: gabardîn (pardûsoyê reglan ku av tê re naçe)


gabari

glosses: nemûşa ji bo amadekirina hin têk beran ji aliyê boût, hêl û xuyanga wê ya kêlekî ve

glosses: pîvangên boûtên herî bilind ên ji bo bihurîna amyarên motordar an jî bêmotor di bin piran re


gabin

glosses: pêdeçûn, xapîn (gava di dan û sten dinê de pere zêde bi ser xweyê mal de bı çe)


gacır gucur

glosses: (gacır gacır) qirçeqirç, çiflo çirk, çîreçîr


gacır gucur etmek

glosses: qirçeqirç kirin, kirin qirçînî (ji bo diranan)

glosses: çîreçîr kirin, kirin çîrînî (wekî dengê rizdeyên derî û hwd)


gacırdamak

glosses: qirçîn, çirkîn, çînn, kirin qirçînî, kirin çirkînî, kirin çîrînî


gaco

text: Ben gaco taşımam.


gaddar

glosses: stemkar, sitemkar, xedar, qeterehm, dilhişk, asîbker


gaddarca

glosses: stemkarane, bi stemkarî, bi xedarî, xedarane


gadolinyum

glosses: ji navê zanayê Fîn Gadolîn) gadolinyûm; elementeke ku nimroya wê ya atomî

glosses: û di germahiyeke zêde de dihele Kurtebêja wê Gd ye

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-gadolinyum.wav


gadrolunmak

glosses: lê stem hatin kirin, lê xedirhatin kirin


gaf

glosses: şelipan, gaf, pot (gotin an jî lebata tewş, beredayî), nêk, çelak


gafil avlamak

glosses: bêhay (yek) girtin, (yek) di xapde girtin, (yek) xafil girtin


gafil avlanmak

glosses: bêhay hatin girtin, xafil hatin girtin, hay jê tune bûn hatin girtin


gag

glosses: serdevk, bend kirina serbestiya hizrê yan ramanê

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-gag.wav


gaga

glosses: nikul, nikil, dindik, nikilk, dim, dimik (ajala dupê ya xweynikul)

text: Ak güvercin leğene gagasını daldırıp su içiyordu.


gaga burunlu

glosses: pozkuling, nikulkêr, kepînikul, poznikul, difinnikul


gagalama

glosses: nikulkirin, nikulandin, nikullê xistin, nikullêdan, dindiklêdan, dindiklêxistin


gagalamak

glosses: nikul lê xistin, nikul lê dan, dindik lê dan, dindik lê xistin (ji erdê lext, genim û tiştên wisa bi nikulê xwe berhev kirin)

glosses: nikul kirin, nikulandin, dindik kirin, dimik kirin (bi nikulan tiştek gestin, xwarin)

glosses: bi nikulan çûn (yekî), niqul avêtin (yekî), bi nikulan lê xistin, bi dindikan lê xistin (berê xwe dan yekî, yek bêlezet kirin)