بەکارهێنەر

etymology_text: Ji بە (be) + کار (kar) + هێن (hên) + ەر (er).


بەکاربەر

pos: noun

pos_title: Navdêr

etymology_text: بە + کار + ب + ەر


وەکاربەر

etymology_text: وە + کار + ب + ەر


بکاربەر

etymology_text: Ji ب (bi) + کار (kar) + ب (bi) + ەر (er).


بکارینەر

etymology_text: Ji ب (bi) + کار (kar) + هین (hîn) + ەر (er).


가루

word: 알갱이<w:dexl, dan>

word: 반죽<w:strandin, çêkirina hevîrê>

word: 밀가루<w:arvana genimê>

word: 보리가루<w:arvana cehê>

word: 쌀가루<w:arvana birincê>

word: 콩가루<w:arvana soyayê>

audio: LL-Q9176 (kor)-호로조-가루.wav


무르다

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: bûna wekî tiştên ku rind hatine pijandin

audio: LL-Q9176 (kor)-호로조-무르다.wav


무르다

glosses: ji bo standina heqê tiştên ku bi şûn de hatiye dayîn, wergirtina pereyên ku lê hatiye vegerandin, bersivdana miameleyek


dirnax

etymology_text: Ji tirkî, bi tirkiya osman طرناق (tırnak) û درنق (dırnaq), bi tirkiya niha tırnak, ji tirkîkiya kevn𐱃𐰃𐰺𐰭𐰴 (tïrŋaq), hevreha azerî dırnaq, başkîrî тырнаҡ (tïrnaq), teterî тырнақ (tırnaq), dolganî тыҥырак (tınırak), qereçay-balqarî тырнакъ (tırnaq), qereqelbaxî tırnaq, qazaxî тырнақ (tırnaq), qumixî тырнакъ (tırnaq), kirgîzî тырмак (tırmak), şorî тырбақ (tırbaq), altayiya başûrî тырмак (tırmaq), tirkmenî dyrnak, tuvanî дыргак (dırgak), oyxury تىرناق (tirnaq), ozbekî tirnoq, yakutî тыҥырах (tıŋırax)...


kilamê qedîm

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: Kelamê Qedîm


nêrûmê

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: Kesê ku tenê ji kesên bi heman zayendê hez dike.

text: Wê çaxa go hê em û zarokên dînozoran nehatibûn qetilkirin, birrek zarokên ca min hebûn. Em malbateke pirrceleb bûn û tu zagonan navê me nekiribûn “Bênamûs.” Em: Lezbiyen, nêrûmê, tog û ensest gişk bi şanazî di bin banekî de dijiyan. Me parîkê nanê tisî jî bi hev re par ve dikir, pevşabûn jî.

ref: Kovan Baqî, CERIBÎN – 2 https://web.archive.org/https://krd.riataza.com/2016/11/26/ceribin-2/ arşîv, riataza.com, 26.11.2016

text: Çavên tije hêsir, mirovên kelogirî, civakên hestyar û ciyewaz ên ku Almodovar bi jîrbûneke mezin ji nav wan çîrokên xwe lihev tine, her kes bi çavên şil hestên xwe tîne ziman, poşmanî û lixwemikurbûn, her dem prisgirêkên sêksî yên ku wek mijarek balkêş di hemû filimên wî de têne xuyan, bitaybet “aumo sexuel” û yên nêrûmê wek mirovên nerim û dilneya û xwedî nirxên taybet û bi ser civakê de vekirî.

ref: Kovara Şar, ALMODOVAR DERHÊNEREKÎ NAYÊ.AVANYA.ÇAVÊN TIJE..HÊSIR.Û.MIROVÊN KELOGIRÎ https://web.archive.org/http://shar-magazine.com/wp-content/uploads/2018/06/Issue5_Kurdi.pdf arşîv, Şêro Hindê, Weşanên rêxistina ŞAR a geşpêdanê, hj. 5, 2016, r. 22

text: Bes bila Kurdayetî û Kurdistanîbûnê nekin, doza netew-dewletbûnê nekin bes e. Qûnek e, qûnde ye, lezbîyen e, trans e, nêrûmê ye, qey ferq nake, hêç e. Hewceyî cîrantî û mîrantîyê nake yaw, ji xwe em di bin konekî de dijîn“ filan û xeftan.

ref: Miradê Torî, Gelo hûn cîranên qûnek û qûnde dixwazin? https://web.archive.org/http://www.lotikxane.com/2015/05/12/gelo-hun-ciranen-qunek-u-qunde-dixwazin/ arşîv, lotikxane.com, 2015.05.12

etymology_text: nêr + û + mê


niqurçandin

forms:
diniqurçînim (present)
diniqurçînî (present)
diniqurçîne (present)
diniqurçînin (present)
biniqurçîne (imperative singular)
biniqurçînin (imperative plural)

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /nɪqʊɾt͡ʃɑːnˈdɪn/

hyphenation: ni·qur·çan·din


niqurçandin

text: Husên piştî niqurçandinên diya xwe yên dawî ji nava doşeka xwe rabûbû, çavên xwe firkandibûn.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 30, ISBN 9786054497010

ipa: /nɪqʊɾt͡ʃɑːnˈdɪn/


bereketdar bûn

glosses: pîroz bûn, tişt bi risqî bûn, bexşîn, keramet danê

forms: بەرەکەتدار بوون

etymology_text: Ji bereketdar + kirin.


bereketdarbûn

forms: بەرەکەتداربوون

etymology_text: Ji bereketdar + bûn.


bereketdarkirin

ipa: /bɛɾɛkɛtdɑːɾkɪˈɾɪn/

hyphenation: be·re·ket·dar·ki·rin


gorî çavê te!

glosses: demê ku yek tiştek dişkêne an jî xirab/pûç dike û çi bihayê xwe nebe, mirov dibêje gorî çavê te!

forms:
گۆری چاڤێ تە!
gorî çavên te!

etymology_text: gorî + çav + -ê + te

word: what's a (smashed glass etc) between friends?


-manship

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: Paşgirek e ku navdêran çêdike û maneya hostetî, qabiliyet an jî hunerê dide peyvê.

etymology_text: * Ji tevlîhevkirina -man + -ship peyda bûye.


가사

forms: gasa (romanization)

etymology_text: Ev peyva sîno-koreyî ji 歌詞: 歌 (“stran”) + 詞 (“peyvên”) hatiye.


가사

etymology_text: Ji japonî kasa (“sîwan”).


가사

glosses: karê nav malê (wek aman şûştin, paqij kirin...)

etymology_text: Ev peyva sîno-koreyî ji 家事: 家 (“mal, malbat”) + 事 (“xisûs, tişt, kar”) hatiye.


가수

glosses: stranbêj, bi pirranî ji bo yên profesyonel tê gotin

etymology_text: Ev peyva sîno-koreyî ji 歌手, 歌 (“stran”) + 手 (“huner, qabiliyet”) tê.


싱어

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: Cureyek masiyan e (bi îngilîzî: tapertail anchovy, coilia mystus).

etymology_text: Dibe ku ji koreyiya xwecîhî û rihên hanja hatibe, ji ber ku tê de paşgira hanjayê ya 어 (漁, eo, “masî”) heye.


싱어

glosses: stranbêj, bi taybetî ji bo muzîka populer an jî rojavayî

etymology_text: Peyva îngilîzî ya "singer" ji alfabeya koreyî ya hangulê re hatiye zivirrandin.


간호사

etymology_text: Ev peyva sîno-koreyî ji 看護師 (“hemşîre”) tê.


감람

glosses: Zeytûna çînî (bi navê ilmî: Canarium album), cureyek zeytûnan e ku bi pirranî hişkkirî tê xwarin an jî dixin nava rêçal û tiştûmiştên vexwarinê.

etymology_text: Ev peyva sîno-koreyî ji 橄欖 (“zeytûna çînî”) tê.


감람

etymology_text: Ev peyva sîno-koreyî ji 甘藍 (“kelem”) tê.


감자

forms: gamja (romanization)

etymology_text: Ev peyva sîno-koreyî ji gamjeo (감저; 甘藷) tê.

audio: LL-Q9176 (kor)-호로조-감자.wav


muzmehil

text: Ew Şems û Qemer ko muttesil bûnDerhal bi yek ve muzmehil bûnGava weko pêk ve muqtebis bûn

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
muzmehl
mudmehl
midmehl
mizmehil
mizmehl
muzmahl

etymology_text: Ji erebî مضمحل (muḍmaḥill)


title: mûzmehl

redirect: muzmehil

pos: hard-redirect


word: li jêr dinêrim rî ye, li jor dinêrim simbêl e

pos: proverb

pos_title: Gotineke pêşiyan


ketin nava Xelîl û Celîl

forms: di navbera xelîl û celîl de man


title: muzmehl


pena birin

glosses: hewara xwe birin def kesekî, gazina xwe birin def yekî, ji yekî/ê re xema xwe gotin

forms: پەنا برن

etymology_text: Ji pena + birin.

ipa: /pɛˈnɑː bɪˈɾɪn/

hyphenation: pe·na bi·rin


penabirin

glosses: hewarbirin, birina gaziya xwe bo def kesekî, gotina xema xwe bo keseî

forms: پەنابرن


hem li defê xistin, hem jî li zirneyê

glosses: Guhartoyeke hem li defê dixe, hem li zirnê.


hem dikire, hem dibire

forms: geh dibire, geh dikire


word: gotin filankeso baş e, wî jî çû di kanîya gund de rî


incel

glosses: însel, selîbasiya nexwastî, tinebûna têkiliyên cinsî tevî ku kesek dixwaze ku hebe jî

glosses: kesê bê têkiliya cinsî tevî ku dixwaze ku têkiliyeke wisa hebe jî


binbestî

glosses:
Jêrdestî, koletî, evdalî, bindestbûn,
nebûna azadiyê, ne serxwebûn, ne rizgarî, ne xweserî.

glosses: Nokerî, xulamî, êsîrî, benîtî, evdî, evdalbûn.^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji binbest + -î

word: under rules or control of someone by force

ipa: /bɪnbɛsˈtiː/

hyphenation: bin·bes·tî


감탄사

etymology_text: Ev peyva sîno-koreyî ji 感歎詞: 感歎 (“baneşan”) + 詞 (“îbare”) tê.


값

text: 값이 얼마입니까?

roman: Gapsi eolmaimnikka?

etymology_text: Rihê vê peyvê ji koreyiya xwecihî tê.


ژ بیر کرن

glosses: Bi alfabeya erebî nivîsina ji bîr kirin.


강

etymology_text: Ev peyva sîno-koreyî ji 江 tê.

audio: LL-Q9176 (kor)-호로조-강.wav


bitews

glosses: lezgîn, lezok, çist, zû, bilez, bi hijd, hijdîn

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


鋼鐵

forms: gong3 tit3 (romanization)

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-鋼鐵.wav


鋼

glosses: pola, stîl (metalên ku ji hesinê hatine îmalkirin)

etymology_text: Ji 刃 (ha, “birrek”) + 金 (kane, “metal”)


걷다

forms: geotda (romanization)

audio: LL-Q9176 (kor)-호로조-걷다.wav


걷다

glosses: qat kirin, tewandin, çemandin, pêçan (ji bo çarşef, rûnivîn, rûlihêfan)


걷다

glosses: civandin, qezenc kirin, dirûn, dirûna tiştên zeviyê

word: 달리다<w:baz dan>

word: 뛰다<w:baz dan>


miqabile

glosses: hevdîtin, hevpeyvîn (dibe ya karekî an jî televizyonê) , dîdar

etymology_text: Ji erebî مقابلة


tiranepêker

glosses: kesê/a ku yariyan bi kesek din dike ji bo hin kesên din pê bikin kenî

forms: ترانەپێکەر

etymology_text: tirane + pê + ker ji lêkera kirin


bestrafe

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera bestrafen.


entschärfe

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera entschärfen.


entschädige

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera entschädigen.


pêşêlbûn

glosses: têkçûn, nehevsengî, kêmbûna her tiştekî bû minak ya vîtamîn

forms: پێشێلبوون

etymology_text: Ji soranî


li hîviyê bûn

ipa: /lɪ hiːvɪˈjeː buːn/

hyphenation: li hî·vi·yê bûn


intirviyû

glosses: miqabile, çavpêkeftin, hevdîtin, hevpeyvîn (ya karî)

etymology_text: Ji îngilîzî


tirane pê kirin

glosses: yarî pê kirin, sivikatî pê kirin, çixandin, qeşmerî bi yekî kirin

text: Pişt re gundiyan, heval hogiran li pişt melê nekeniyana, tirane û tinazên xwe pê nekirana.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, çapa 2em, r. 52, ISBN 978-605-5585-41-9

text: Hinek keniyan, hinekan tiranê xwe bi Seyad kir.

ref: Îhsan Aksoy, Bobelîsk, Kurdistan Press, Hj. 72, 11.05.1989, r. 11

forms:
tirane pê dikim (present)
tirane pê dikî (present)
tirane pê dike (present)
tirane pê dikin (present)
tirane pê bike (imperative singular)
tirane pê bikin (imperative plural)
tirane pê kir (past)
tirane pê kir (past)
tirane pê kir (past)
tirane pê kir (past)
tirane pê –k– (root present)
tirane pê –kir– (root past)
ez tirane pê dikim (indicative present positive)
ez tirane pê nakim (indicative present negative)
min tirane pê kir (indicative past positive)
min tirane pê nekir (indicative past negative)
tu tirane pê dikî (indicative present positive)
tu tirane pê nakî (indicative present negative)
te tirane pê kir (indicative past positive)
te tirane pê nekir (indicative past negative)
ew tirane pê dike (indicative present positive)
ew tirane pê nake (indicative present negative)
wê/wî tirane pê kir (indicative past positive)
wê/wî tirane pê nekir (indicative past negative)
em tirane pê dikin (indicative present positive)
em tirane pê nakin (indicative present negative)
me tirane pê kir (indicative past positive)
me tirane pê nekir (indicative past negative)
hûn tirane pê dikin (indicative present positive)
hûn tirane pê nakin (indicative present negative)
we tirane pê kir (indicative past positive)
we tirane pê nekir (indicative past negative)
ew tirane pê dikin (indicative present positive)
ew tirane pê nakin (indicative present negative)
wan tirane pê kir (indicative past positive)
wan tirane pê nekir (indicative past negative)
min tirane pê dikir (imperfect positive)
min tirane pê nedikir (imperfect negative)
min tirane pê kiribû (positive)
min tirane pê nekiribû (negative)
te tirane pê dikir (imperfect positive)
te tirane pê nedikir (imperfect negative)
te tirane pê kiribû (positive)
te tirane pê nekiribû (negative)
wê/wî tirane pê dikir (imperfect positive)
wê/wî tirane pê nedikir (imperfect negative)
wê/wî tirane pê kiribû (positive)
wê/wî tirane pê nekiribû (negative)
me tirane pê dikir (imperfect positive)
me tirane pê nedikir (imperfect negative)
me tirane pê kiribû (positive)
me tirane pê nekiribû (negative)
we tirane pê dikir (imperfect positive)
we tirane pê nedikir (imperfect negative)
we tirane pê kiribû (positive)
we tirane pê nekiribû (negative)
wan tirane pê dikir (imperfect positive)
wan tirane pê nedikir (imperfect negative)
wan tirane pê kiribû (positive)
wan tirane pê nekiribû (negative)
ez ê tirane pê bikim (future positive)
ez ê tirane pê nekim (future negative)
minê tirane pê kiribe (future perfect positive)
minê tirane pê nekiribe (future perfect negative)
tu yê tirane pê bikî (future positive)
tu yê tirane pê nekî (future negative)
teyê tirane pê kiribe (future perfect positive)
teyê tirane pê nekiribe (future perfect negative)
ew ê tirane pê bike (future positive)
ew ê tirane pê neke (future negative)
wê/wîyê tirane pê kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê tirane pê nekiribe (future perfect negative)
em ê tirane pê bikin (future positive)
em ê tirane pê nekin (future negative)
meyê tirane pê kiribe (future perfect positive)
meyê tirane pê nekiribe (future perfect negative)
hûn ê tirane pê bikin (future positive)
hûn ê tirane pê nekin (future negative)
weyê tirane pê kiribe (future perfect positive)
weyê tirane pê nekiribe (future perfect negative)
ew ê tirane pê bikin (future positive)
ew ê tirane pê nekin (future negative)
wanê tirane pê kiribe (future perfect positive)
wanê tirane pê nekiribe (future perfect negative)
min tirane pê kiriye (perfect positive)
min tirane pê nekiriye (perfect negative)
min tirane pê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min tirane pê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te tirane pê kiriye (perfect positive)
te tirane pê nekiriye (perfect negative)
te tirane pê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te tirane pê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî tirane pê kiriye (perfect positive)
wê/wî tirane pê nekiriye (perfect negative)
wê/wî tirane pê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî tirane pê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me tirane pê kiriye (perfect positive)
me tirane pê nekiriye (perfect negative)
me tirane pê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me tirane pê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we tirane pê kiriye (perfect positive)
we tirane pê nekiriye (perfect negative)
we tirane pê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we tirane pê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan tirane pê kiriye (perfect positive)
wan tirane pê nekiriye (perfect negative)
wan tirane pê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan tirane pê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez tirane pê bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez tirane pê nekim (present subjunctive negative)
(bila) min tirane pê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min tirane pê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu tirane pê bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu tirane pê nekî (present subjunctive negative)
(bila) te tirane pê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te tirane pê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew tirane pê bike (present subjunctive positive)
(bila) ew tirane pê neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî tirane pê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî tirane pê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em tirane pê bikin (present subjunctive positive)
(bila) em tirane pê nekin (present subjunctive negative)
(bila) me tirane pê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me tirane pê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn tirane pê bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn tirane pê nekin (present subjunctive negative)
(bila) we tirane pê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we tirane pê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew tirane pê bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew tirane pê nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan tirane pê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan tirane pê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min tirane pê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min tirane pê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min tirane pê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min tirane pê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te tirane pê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te tirane pê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te tirane pê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te tirane pê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî tirane pê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî tirane pê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî tirane pê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî tirane pê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me tirane pê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me tirane pê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me tirane pê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me tirane pê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we tirane pê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we tirane pê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we tirane pê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we tirane pê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan tirane pê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan tirane pê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan tirane pê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan tirane pê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê tirane pê bikira (present conditional positive)
minê tirane pê nekira (present conditional negative)
minê tirane pê kiribûya (preterite conditional positive)
minê tirane pê nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê tirane pê bikira (present conditional positive)
teyê tirane pê nekira (present conditional negative)
teyê tirane pê kiribûya (preterite conditional positive)
teyê tirane pê nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê tirane pê bikira (present conditional positive)
wê/wîyê tirane pê nekira (present conditional negative)
wê/wîyê tirane pê kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê tirane pê nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê tirane pê bikira (present conditional positive)
meyê tirane pê nekira (present conditional negative)
meyê tirane pê kiribûya (preterite conditional positive)
meyê tirane pê nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê tirane pê bikira (present conditional positive)
weyê tirane pê nekira (present conditional negative)
weyê tirane pê kiribûya (preterite conditional positive)
weyê tirane pê nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê tirane pê bikira (present conditional positive)
wanê tirane pê nekira (present conditional negative)
wanê tirane pê kiribûya (preterite conditional positive)
wanê tirane pê nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) tirane pê bike (imperative present positive)
(tu) tirane pê neke (imperative present negative)
(hûn) tirane pê bikin (imperative present positive)
(hûn) tirane pê nekin (imperative present negative)
ترانە پێ کرن

etymology_text: tirane + pê + kirin

ipa: /tɪɾɑːˈnɛ peː kɪˈɾɪn/

hyphenation: ti·ra·ne pê ki·rin


annual ring

glosses: tebeqeya darê, xelekên darê yên ku emrê daran nîşanî mirov didin

dendrochronological

translation: îlmê analîzkirina xelekên darê


tree ring

glosses:
Xelekên daran.
Tebeqeya darê, xelekên darê yên ku emrê daran nîşan didin.

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-tree ring.wav


hevalê rih bi rih

glosses: li ser hevalên nêzîkî êkudû, ji bo wan dostan tê gotin ku pirr hez ji hev dikin

etymology_text: Ji hevalê + rih + bi + rih


경찰

forms: gyeongchal (romanization)

etymology_text: Ev peyva sîno-koreyî ji 警察, ew jî ji peyva 警察 (keisatsu) yê japonî tê.

word: 경찰관<w:memûrê polîs>

word: 경찰서<w:polîsxane, qereqol>

word: 순찰<w:nobedar, pasevan, zêrevan>

word: 헌병<w:polîsê leşkerî>


pirrkirin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre pirkirin.


schämst

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera schämen.


kämmst

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera kämmen.


Şeva Beraetê

glosses: Di dînê Îslamê de şeva pîroz. Di salnameya hicrî de 15ê meha Şebanê wekî Şeva Beraetê tê qebûlkirin.

etymology_text: Ji şev + -a + beraet + -ê


honorific

glosses: Bi awayekî hurmetkar, bi şiklekî qedirgir / rêzgir.

forms:
honorifick
honourific

etymology_text: Ji honor + -ific.

derogatory

translation: îfadeyên biçûkxer, îfadeyên ku mirov biçûk dixînin

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-honorific.wav


honorific form

glosses: Bi awayeke hurmetkar, bi şikleke qedirgir / rêzgir.


계시다

glosses: Awayê hurmetkar / rêzgir yê peyva 있다 (itda) man, sekinîn


derew bi dû venan

glosses: bêbextî lê kirin, navûdengiya yekî pîs kirin, navdariya yekî kirêt kirin, axiftinên bêbingeh bi dû yekî venan

forms:
دەرەو ب دوو ڤەنان
direw bi dwîv venan
derew bi dwîv venan

etymology_text: derew + bi + dû + venan


kûr hizir kirin

glosses: kûr fikirîn, kûr pûnijîn, kûr ramîn, kûr fikir kirin

forms:
کوور هزر کرن
kûr hizr kirin

etymology_text: kûr + hizir + kirin

ipa: /kuːɾ hɪˈzɪɾ kɪˈɾɪn/

hyphenation: kûr hi·zir ki·rin


bi dirêjiya şevê

glosses: bi şevê hemûyê, piştî ku diniya tarî dibe taku elindê

forms: ب درێژیا شەڤێ

etymology_text: bi + dirêjî + -ya + şev + -ê


title: li ser çengan çun

redirect: li ser çengan çûn


big deal

glosses: tişteke li ber çavê xwe de mezin kirin, tiştek ji xwe re kirin problem

audio: en-au-big deal.ogg


big deal

pos: intj

pos_title: Baneşan

glosses: Ma ew jî tiştek e! Çi ye qe! (dide zanîn ku tiştek ne muhîm an jî tesîrker e.)

text: He can run a mile in six minutes? Big deal! Some people can do it in four.


bergirî ji (yekî) kirin

glosses:
berevanî jê kirin, berhingarî jê kirin, parastin, difa jê kirin
 rê nedan ku kesek yan tiştek ziyanê li kesekî yan tiştekî bike

forms:
بەرگری ژ (یەکی) کرن
bergirî kirin
bergirî jê kirin

etymology_text: bergirî + ji + yekî + kirin


dil jê reş bûn

glosses: li ber dil reş bûn, dil jê sar bûn, êdî hez jê nekirin, rawestandina viyana tiştekî an jî kesekî

forms: دل ژێ رەش بوون

etymology_text: Ji dil + jê + reş + bûn.


دل ژێ رەش بوون

glosses: Bi alfabeya erebî nivîsina dil jê reş bûn.


pêxaz

forms:
pêxwas
pêxas
pîxwas
pîxas


고프다

glosses: birçî bûn, valabûna zikê, ji birçîna mirin

forms: 골프다

배부르다

translation: tijî bûna mîdeyê

배부르다

translation: zikmezin bûn, pifdana zikê

배고프다

translation: birçî bûn, valahî (ya mîdeyê)


lifespan

glosses: Dirêjahiya demê ku tiştek di wê demê de heye an jî derbasdar e.

etymology_text: * life + span

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-lifespan.wav


골프

text: 골프를 치다

roman: golpeu-reul chida

forms: golpeu (romanization)

etymology_text: Ji îngilîzî golf.

골프공

roman: golpeugong

translation: goga golfê

골퍼

roman: golpeo

translation: lîstikvanê golfê, golfer


kanıtsız

glosses: bêdelîl, bêburhan, yê ku delîla wê tine ye, yê ku palpişta wê tine ye

etymology_text: Ji kanıt + -sız.

kanıtsızlık

translation: rewşa bêdelîlbûnê


alabalık

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-alabalık.wav


deniz alabalığı

glosses: deqsora deryayî (wek "Salmo trutta trutta", an jî wek "Salmo trutta morpha trutta" tê zanîn)


oh my God

glosses: Xwedayê min, ya Xwedê, ya Rebî, wey Xwedê, ay Xwedeyo, eman xwedêyo!, ya star

glosses: Gotinek e ku şaşmayînê, kelecangirtinê, hêrsbûnê îfade dike.


omg

pos: abbrev

pos_title: Kurtenav

glosses: (di înternetê de, argo) oh my God. (ya Xwedê!, eman xwedêyo!)

glosses: (di înternetê de, argo) oh my gosh. (ya Xwedê!, eman xwedêyo!)

glosses: (argo, femînîzm) oh my Goddess. (ya Xwedê!, eman xwedêyo!)

glosses: (di înternetê de, argo) oh my goodness. (ya Xwedê!, eman xwedêyo!)


곰

glosses: qul, çal, koncal, kortik (ji bo peyvên nû binêre 구무 û 구멍)

forms: gom (romanization)

etymology_text: Rihê vê peyvê ji koreyiya xwecihî tê.

검은곰

translation: hirçê reş

불곰

translation: hirçên qehweyî

흰곰

translation: hirçên spî / hirçên qutbî

audio: LL-Q9176 (kor)-호로조-곰.wav


word: rojekî ji te mezintir, salekî ji te aqiltir


romcom

glosses: (romantic comedy): romansiyet bi şêweyê komêdî


bangxwaz

text: Îsal Kurdistan û Hewlêrê yek ji wan bangxwaz, zana û aşiqê rast ê Pêxemberê Serdar, weke diyarî pêşkeş kir, ku bi germî xwe amade dikir da ku mewlûda serwer pêşwazî bike.

ref: Sekreterê Yekgirtû: Kujerên rast eşkere bikin! https://web.archive.org/https://www.rudaw.net/kurmanci/kurdistan/11122016 arşîv, rudaw.net, 11.12.2016

forms: بانگخواز

etymology_text: bang + -xwaz; wate eve ku ev kes dixwaze bo Xwedê gazî (bang) mirovan bike bo peristinê

ipa: /bɑːnɡˈxʷɑːz/


navçîn

glosses:
Balyoz, sefîr, ambasador,
dîplomata/ê serekî ya welatekî li welatek din,
nûnera/ê serekî yê dewletekê li dewletek din.

forms:
baliyoz
بالیۆز

etymology_text: Ji nav ango mabeyn û çîn ango çinînê.

пратеник

roman: pratenik

大使

roman: dàshǐ

سفير

roman: safiir

سفراء

roman: sufaraa'

դեսպան

roman: despan

대사

roman: daesa

амбасадор

roman: ambasador

посол

roman: posol

ឯកអគ្គរដ្ឋទូត

roman: aek ak keak roth thak toot


it's a steal!

glosses: Belaş e!, miftî belaş, bi maneya ku tiştek "pirr erzan e" tê gotin.


good value

glosses: bi seyreka baş* {{#tag:phonos|{{#if:||Deng}}{{#if:Awistralya| (Awistralya)}}|lang=en|text=|wikibase=|file=En-au-good value.ogg}}

audio: EN-AU ck1 good value.ogg

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/EN-AU ck1 good value.ogg


belaş e!

glosses: mibalexeka kes dibêjin demê tiştek bi seyreka baş e.

etymology_text: Ji belaş + e.


îltîzam

forms: iltîzam

etymology_text: Ji erebî إلتزام


ji qesta

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: bêwec, bêsûd, bêkêr, bêfêde, bêkelk, bêfeyde

forms:
ژ قەستا
şqest
ji qest
şqesta

etymology_text: Ji ji + qesta.


공부하다

etymology_text: Ji 공부 (工夫, gongbu, “hînbûn”) + 하다 (hada, “kirin”)


is there anything else

glosses: Gelo tiştekî din heye?, daxwaziyeke te yê din heye?


anything else

pos: pron

pos_title: Cînav

text: Would you like anything else?


greengage

glosses: alûçe, hilûk, Încas, hêrûg, hilûk, helûje

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-greengage.wav


xayin bi xof e

glosses: gotineka pêşiyan a Kurdî, kesên xayin nikarin xayintiya xwe veşêrin û bi xof dibin.


mixeyrî

forms:
mixeyr
mixêrî
mixêr

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

notes:
mixeyrî bûn
mixeyrî kirin
mixeyrîbûn
mixeyrîkirin


şevnistî

glosses: tiştê şev lê bihurî ji şeva berê de maye, ne teze


ji nîva dilê xwe

glosses:
jidil, cidî, samîmî
 ji kûratiya hestên xwe

forms: ژ نیڤا دلێ خوە

etymology_text: ji + nîv + -a + dil + -ê + xwe


pembe dizi

glosses: Cureyek rêzefîlm an jî seriyên radyoyan e. Ev îfade ji bo seriyên televîzyon an jî radyoyan ên ku li ser bûyerên rojane yên komeke karakteran bi awayekî dûr û dirêj disekinin re tê gotin.


title: şeva leyletilqedre ji diya xwe bûn

redirect: şeva leyletilqedrê ji diya xwe bûn


title: kirin nava keşekî gû û agir berdane

redirect: kirin nava kêşekî gû û agir berdanê


title: deve xwe li ber (yekî) xwar kirin

redirect: devê xwe li ber (yekî) xwar kirin


title: deve xwe mezin kirin

redirect: devê xwe mezin kirin


title: deste xwe ji pêsîrê nekişandin

redirect: destê xwe ji pêsîrê nekişandin


word: devê pisîkê nedigihîşt mast digot ez naxwim bila xêra dê û bavê min be

glosses: Guhartoyeke devê pisîkê nedigihîşte mast digot bila xêra dê û bavê min be.


title: devê rovî negihîşte tirî got: “tirş e"

redirect: devê rovî negihîşte tirî, got: tirş e


title: derde xwe ji hev re gotin

redirect: derdê xwe ji hev re gotin


title: quliya dilê (yekî) vekirin

redirect: qutiya dilê (yekî) vekirin


관사

etymology_text: Ji peyva sîno-koreyî yê 冠詞 tê, ev peyv jî ji 冠 (“pêşîn”) + 詞 (“peyv”) çêbûye.


hyponym

glosses: jêrnav, hîponîm, binpeyv, binmane, binwate, ji bo peyvê ku ji maneya we ya giştî taybettir e tê gotin. Wekî nimûne:

text: "Horse" is a hyponym of "animal".


nîzal

forms: تهست

etymology_text: Ji erebî نزال

ipa: /niːˈzɑːl/

hyphenation: nî·zal


title: pêşî birin

redirect: pêşî birîn


title: agir bi dile (yekî) ketin

redirect: agir bi dilê (yekî) ketin


title: bi şeytên re kap avetin

redirect: bi şeytên re kap avêtin


title: masî ji sere xwe xera dibe

redirect: masî ji serê xwe xera dibe


title: di bin simbêlan re bişirin

redirect: di bin simbêlan re bişirîn


çi rewş

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


title: mesîhîtî

redirect: Mesîhîtî


title: xiristiyanî

redirect: Xiristiyanî


title: bûn dehşika dest çavanan

redirect: bûn dehşika dest gavanan


collard greens

glosses: beqil, corek zerzewatiye û pel dirêj e, ji bo aprax û tirşikê tê bikaranîn

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-collard greens.wav


hakikatbin

glosses: Heqîqetbîn, yê ku heqîqetê dibîne, yê ku rastiyan dibîne.

text: "Hak aldatmaz, hakikatbîn aldanmaz.".

etymology_text: Ji hakikat + -bin. Peyva hakikatê ji erebî, qertafa -bin jî ji farsî girtine.


hızlandırıcı

text: Parçacık hızlandırıcı.


title: kurm û kêziken newalan, bûne kevaniyan malan

redirect: kurm û kêzikên newalan, bûne kevaniyên malan


word: aşo tu bi çi digerî bi avê, kuro tu li çi digerî, li senetê dê û bavê


word: aşo tu bi çi digerî bi avê kuro tu li çi digerî li senetê dê û bavê


word: devê pisîkê nedigihîşte mast, digot ez naxwim bila xêra dê û bavê min be

word: devê pisîkê nedigihîşte mast digot bila xêra dê û bavê min be


word: devê pisîkê nedigihîşte mast digot ez naxwim bila xêra dê û bavê min be


word: gîsinê di çavê xwe de nabîne, derzîyê di çavê hevalê xwe de dibîne

glosses: Guhartoyeke gêsinê di çavê xwe de nabîne, derziya di çavê hevalê xwe de dibîne.


word: gîsinê di çavê xwe de nabîne derzîyê di çavê hevalê xwe de dibîne

word: gêsinê di çavê xwe de nabîne, derziya di çavê hevalê xwe de dibîne


word: devê pisîkê nedigihîşt mast, digot ez naxwim bila xêra dê û bavê min be


word: nekin li kesan wê be serê kesan, ku neye serê wan dê bê serê pisê pisan

glosses: Guhartoyeke neke bi kesan, wê bê serê te, ku neyê serê te, wê bê serê pisê pisan.


word: nekin li kesan wê be serê kesan ku neye serê wan dê bê serê pisê pisan

word: neke bi kesan, wê bê serê te, ku neyê serê te, wê bê serê pisê pisan


word: meke li kesan, wê bê serê pisan, neyê serê pisan dê bê serê pisê pisan


word: meke li kesan wê bê serê pisan neyê serê pisan dê bê serê pisê pisan


word: şûjina di çavê xwe de nabîne, qirşa di çavê xelkê de dibîne

glosses: Guhartoyeke şûjina di çavê xwe de nabîne derzya di çavê xelkê de dibîne.


word: şûjina di çavê xwe de nabîne qirşa di çavê xelkê de dibîne

word: şûjina di çavê xwe de nabîne derzya di çavê xelkê de dibîne


word: li bejnê nihêrî bi zêran kirî, lêçek rakir kertikê gurî


word: li bejnê nihêrî bi zêran kirî lêçek rakir kertikê gurî


word: ne dixwe, ne jî dide hevalan, genî dike diavêje newalan


word: ne dixwe ne jî dide hevalan genî dike diavêje newalan


word: bi roj ji qulika misînê ditirse, êvarê kefenê mirîyan jê dike


word: bi roj ji qulika misînê ditirse êvarê kefenê mirîyan jê dike


word: zirneya enisê mitrib li ber yasîna hafiz fethulah


word: aqil derxistine firotanê her kesî yê xwe kirîye

glosses: Guhartoyeke aqil derxistine firotanê, herkesî yê xwe kirîye.


word: bizin firotin bi heftan, bezê wê kirîn bi heştan


word: bizin firotin bi heftan bezê wê kirîn bi heştan


word: di mal de tune arvan e, navê jinikê gulnîgar e

glosses: Guhartoyeke di mal de tune arvan e navê jinikê Gulnîgar e.


word: di mal de tune arvan e navê jinikê gulnîgar e

word: di mal de tune arvan e navê jinikê Gulnîgar e


word: xwedîyê xîyarê çilmisî, ne dixwe, ne dide kesî

glosses: Guhartoyeke xwediyê xiyarê çilmisî, ne dixwe ne dide kesî.


word: xwedîyê xîyarê çilmisî ne dixwe ne dide kesî

word: xwediyê xiyarê çilmisî, ne dixwe ne dide kesî


word: ji xelkê re hêkan dike, ji xwe re zelqan dike

glosses: Guhartoyeke ji xelkê re hêkan dike, ji xwe re zilqan dike.


word: ji xelkê re hêkan dike ji xwe re zelqan dike

word: ji xelkê re hêkan dike, ji xwe re zilqan dike


ji xelkê re masîgiro ji xwe re kûsîgiro

glosses: Guhartoyeke ji xelkê re masîgiro, ji xwe re kûsîgiro.


word: qûna wî qûna mirîşkan e, dixwaze hêkên betan bike

glosses: Guhartoyeke qûn qûna mirîşkê ye, dixwaze hêkên qazan bike.


word: qûna wî qûna mirîşkan e dixwaze hêkên betan bike

word: qûn qûna mirîşkê ye, dixwaze hêkên qazan bike


word: di malê de tune ar e, navê jinikê dînar e

glosses: Guhartoyeke di malê de tune ar e, navê jinê dînar e.


word: di malê de tune ar e navê jinikê dînar e


word: ji par re hanêmanê, ji pêr re korpoşmanê


word: çiya bilind e, kengê be wê riya (te) pê bikeve

glosses: Guhartoyeke çiya bilind e kengê be wê rê pê bikeve.


word: çiya bilind e kengê be wê riya (te) pê bikeve


word: mirin hespê boz e, li ber derê her kesî ye

glosses: Guhartoyeke mirin hespê boz e li ber derê hemo kesa ye.


word: mirin hespê boz e li ber derê her kesî ye

word: mirin hespê boz e li ber derê hemo kesa ye


word: ez dibêjim hirç va ye, tu dibêjî rêç va ye

glosses: Guhartoyeke ez dibêjim hirç va ye, tu dibêjî şop va ye.


word: ez dibêjim hirç va ye tu dibêjî rêç va ye

word: ez dibêjim hirç va ye, tu dibêjî şop va ye


ji bo xatirê xatiran, dan barê qantiran

glosses: Guhartoyeke ji bo xatirê xatiran, da barê qantiran.


word: gû dikin fîncanan, ne dixwin, ne didin cîranan

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


word: gû dikin fîncanan ne dixwin ne didin cîranan


bayê ecem e, çend qurişên me li cem e

glosses: Guhartoyeke bayê ecem e, çend qurişen me li cem e.


word: bi zarokan re zarok, bi mezinan re mezin bûn


word: bi zarokan re zarok bi mezinan re mezin bûn


ez dibêjim stewr e, tu dibêjî bidoşe

glosses: Guhartoyeke ez dibêjim stewr e, tu dibêjî bidoş.


word: ji xwe re kûsîgiro, ji xelkê re kewgir e

glosses: Guhartoyeke ji xwe re masîgir e, ji xelkêre kûsîgire.


ji xwe re kûsîgiro ji xelkê re kewgir e

word: ji xwe re masîgir e, ji xelkêre kûsîgire


word: ku kela şorbeyê çû, bihayê heskê perek e

glosses: Guhartoyeke ku kela şorbê çû buha yê heskê pera nake.


ku kela şorbeyê çû bihayê heskê perek e

word: ku kela şorbê çû buha yê heskê pera nake


word: ku kela şorbeyê çû bihayê, heskê perek e


word: wer dikî dê dimire, wiha dikî bav dimire


nanê bêxwê, dixwe tirên şor dike

forms: nanê bêxwê dixwe, tirên şor dike


bila zik têr be, bila ji qalikê dêr be

glosses: Guhartoyeke bila zik têr be, bila ji dêr be.


heta ku negire dehan, nade nehan

forms: heta negire dehan, nade nehan


ji xelkê re hût e, ji xwe re kût e

glosses: Guhartoyeke ji xelkê re jîr e, ji xwe re kor e.


dîwar hilweşîya, toz hilkişîya

glosses: Guhartoyeke dîwar hilweşiya, toz hilkişiya.


rihetiya can, jê pê ve rehma Xwedê

forms: ji rehetiya can pê ve rehma xwedê


ma şam dûr e, mişar jî dûr e?

glosses: Guhartoyeke ma Şam dûr e, mişar jî dûr e?.


rasto duristo, xwaro şikesto

glosses: Guhartoyeke rasto duristo, xwearo şikesto.


xerakirin rihet e, avakirin zor e

glosses: Guhartoyeke xerakirin rehet e, avakirin zehmet e.


îro dora me ye, sibehê dora we ye

forms: îro dora te ye sibê dora min e


nan ji malan, av ji taştîya palan

glosses: Guhartoyeke nan ji malan av ji malan taştiya palan.


bayê tu anî, bagerê te anî?

forms: bayê tu anî, bagerê tu anî


an hesen keçel, an keçel hesen

forms: ha hesen keçel, ha keçel hesen!


ez ji te re, tu ji kê re?

forms: ez ji te re, tu ji kê re


ne bi kuştin, ne bi hiştin

forms: ne bi kuştin, ne bi hîştin


nan ji banîyê, av ji kanîyê

glosses: Guhartoyeke nan ji baniyê, av ji kaniyê.


ne li malekê, ne li hewalekê

forms: ne ji malekê, ne ji rewşekê


word: Xalê Remedan e, mal çûye, maye ken û xeberdan e

glosses: Guhartoyeke xalê remedan e, mal çûye maye ken û xeberdan e.


word: Xalê Remedan e mal çûye maye ken û xeberdan e

word: xalê remedan e, mal çûye maye ken û xeberdan e


word: qaz bi qazan re, baz bi bazan re, mirîşka kor bi dîkê kulek re

glosses: Guhartoyeke qaz bi qaz re, baz bi baz re, mirîşka kor bi dîkê kulek re.


word: qaz bi qazan re baz bi bazan re mirîşka kor bi dîkê kulek re

word: qaz bi qaz re, baz bi baz re, mirîşka kor bi dîkê kulek re


word: hoste necar razê wekî her car, xwedê yek e dergeh hezar

glosses: Guhartoyeke hostenecar razê wekî her car Xwedê yek e dergeh hezar.


word: hoste necar razê wekî her car xwedê yek e dergeh hezar

word: hostenecar razê wekî her car Xwedê yek e dergeh hezar


word: rovî nediçû qulê, şeltekek stirî jî bi dûvê xwe ve datanî

glosses: Guhartoyeke rovî nediçû qulê şeltekek strî jî bi dûva xwe datanî.


word: rovî nediçû qulê şeltekek stirî jî bi dûvê xwe ve datanî

word: rovî nediçû qulê şeltekek strî jî bi dûva xwe datanî


word: devê pisîkê nagihîje goşt, dibêje bila xêra dê û bavê min be

glosses: Guhartoyeke devê rovî nagihîje tirî, dibêje bila xêra dê û bavê min be.


word: devê pisîkê nagihîje goşt dibêje bila xêra dê û bavê min be

word: devê rovî nagihîje tirî, dibêje bila xêra dê û bavê min be


word: gur ji baranê bitirsîya, wê ji xwe re kavilek çêkira

glosses: Guhartoyeke gur ji baranê bitirsiya wê ji xwe re kavilek çêkira.


word: gur ji baranê bitirsîya wê ji xwe re kavilek çêkira

word: gur ji baranê bitirsiya wê ji xwe re kavilek çêkira


word: çil sal kul û qotik di gund de bû, ecelê (wî) hat hîna mir

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


word: çil sal kul û qotik di gund de bû ecelê (wî) hat hîna mir


word: xursî, ne dide kesî, xwedîyê xîyarê çilmisî, ne dixwe, ne dide kesî

glosses: Guhartoyeke xursî xwedîyê xîyarê çelmisî, ne dixwe û ne dide kesî.


word: xursî ne dide kesî xwedîyê xîyarê çilmisî ne dixwe ne dide kesî

word: xursî xwedîyê xîyarê çelmisî, ne dixwe û ne dide kesî


word: ostenecar razê weka her gav, Xwedê yek e dergeh hezar


word: ostenecar razê weka her gav Xwedê yek e dergeh hezar


word: bi xwe kiro, qenc kiro bi xwe kiro, xerab kiro bi xwe kiro


word: bi xwe kiro qenc kiro bi xwe kiro xerab kiro bi xwe kiro


word: mih bi piyê xwe bizin bi piyê xwe, her kes dikeve gora xwe


word: mih bi piyê xwe bizin bi piyê xwe her kes dikeve gora xwe


word: devê pisîkê negihîşt goşt, got min xêra dê û bavê hişt

glosses: Guhartoyeke deve pisîke negihîşt goşt, got: “min xêra de û bave hişt".


word: devê pisîkê negihîşt goşt got min xêra dê û bavê hişt

word: deve pisîke negihîşt goşt, got: “min xêra de û bave hişt"


word: mer im, kûre mêran im, îro jî qatix, sibê jî qatix


word: mer im kûre mêran im îro jî qatix sibê jî qatix


word: xurto tu xurtiya xwe dikî, qelso tu daweya çi dikî


word: xurto tu xurtiya xwe dikî qelso tu daweya çi dikî


word: dibêje te dinya çawan dît, dibêje li gorî dile xwe

glosses: Guhartoyeke dibê te dinya çawa dî, dibê li gorî dilê xwe.


word: dibêje te dinya çawan dît dibêje li gorî dile xwe

word: dibê te dinya çawa dî, dibê li gorî dilê xwe


word: kêleka xwe ya birêx, nîşanî hevalê xwe nedan


word: kêleka xwe ya birêx nîşanî hevalê xwe nedan


word: şeytan tî birin ser kanîyê dîn vegerandin

glosses: Guhartoyeke şetyan tî birin ser kaniyê, dîn vegerandin.


word: kurm û kêzikên newalan bûne kevaniyên malan

glosses: Guhartoyeke kurm û kêzikên newalan, bûne kevaniyên malan.


word: dîwaro ez ji te re dibêjim, bûkê tu fêm bike

glosses: Guhartoyeke dîwaro ji te re dibêjim, bûkê tu fêm bike.


word: dîwaro ez ji te re dibêjim bûkê tu fêm bike

word: dîwaro ji te re dibêjim, bûkê tu fêm bike


word: xwîn bi xwînê nayê şûştin, xwîn bi avê tê şûştin

glosses: Guhartoyeke xwîn bi xwînê nayê şuştinê, xûn bi avê tê te şûştin.


word: xwîn bi xwînê nayê şûştin xwîn bi avê tê şûştin

word: xwîn bi xwînê nayê şuştinê, xûn bi avê tê te şûştin


word: li malê tune dînar, navê keçikê hezar, bejntît e

glosses: Guhartoyeke li malê tune dînar, navê keçikê hezar.


word: bila zikê mele bel be, bila tev gîya û pel be

glosses: Guhartoyeke bila zikê mela bel be bila gîha û pel be.


word: bila zikê mele bel be bila tev gîya û pel be

word: bila zikê mela bel be bila gîha û pel be


word: ji xelkê re masîgiro, ji xwe re kosîgiro

glosses: Guhartoyeke ji xelkê re masîgiro, ji xwe re kûsîgiro.


ji xelkê re masîgiro ji xwe re kosîgiro

word: ji xelkê re masîgiro, ji xwe re kûsîgiro


word: çi kiro, bi xwe kiro, qenc kiro bi xwe kiro

glosses: Guhartoyeke çê kiro bi xwe kiro, xera kiro bi xwe kiro.


word: çi kiro bi xwe kiro qenc kiro bi xwe kiro

word: çê kiro bi xwe kiro, xera kiro bi xwe kiro


word: hem serê xwe dişikîne, hem heqê xwe dide

glosses: Guhartoyeke hem serê xwe dişkîne hem xercê xwe dide.


xwe ne ji dêrê dike, ne jî ji mizgeftê

glosses: Guhartoyeke xwe ne ji dêrê dikê ne ji mizgeftê.


word: kûre mêran im, îro jî qatix, sibê jî qatix


word: kûre mêran im îro jî qatix sibê jî qatix


word: ne bi kêrî defê tê, ne bi kêrî zirneyê tê

glosses: Guhartoyeke ne bi kêrî defê, ne bi kêrî zirneyê hatin.


word: ne bi kêrî defê tê ne bi kêrî zirneyê tê

word: ne bi kêrî defê, ne bi kêrî zirneyê hatin


word: ne di dînan in, ne jî qûna xwe bidin wan

glosses: Guhartoyeke ne di dîna ne, ne jî qûna xwe bide dîna.


word: ji xwe re kosîgiro, ji xelkê re kewgir e

glosses: Guhartoyeke ji xwe re masîgir e, ji xelkêre kûsîgire.


ji xwe re kosîgiro ji xelkê re kewgir e

word: ji xwe re masîgir e, ji xelkêre kûsîgire


daweta duduyan, agir ketîye hemûyan

glosses: Guhartoyeke daweta duduyan agir ketiye hemiyan.


qaz bi qazan re, baz bi bazan re

glosses: Guhartoyeke qaz bi qazan re baz bi bazan re.


aş digere, aşvan (qeraş) xwe dipesinîne

glosses: Guhartoyeke aş digere qeraş xwe dipesinîne.


Axa bi xulam e, xulam jî bi olam e

glosses: Guhartoyeke axa bi xulam e, xulam bi olam e.


bûk ji (yekî), tûtik ji (yekî) din bûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: bûk ji yekî tûtik ji yekî bûn


hem ji kerê bûn, hem ji perê bûn

glosses: Guhartoyeke hem ji kerê bû, hem ji perê bûn.


aş li xeyalekî, aşvan li xeyalekî

forms: aş bi xeyalekî, aşvan bi xeyalekî


li ku derê dar e ew der war e

glosses: Guhartoyeke li kuderê dar e, ew der war e.


çûn heyfa bavê qûna dê, li ser kirin

glosses: Guhartoyeke çû heyfa bavê qûn li ser kir.


ez mîr û tu mîr, kî soqil hemîr

glosses: Guhartoyeke ez mîr tu mîr kî soqil hemîr?.


şalşîn e, tiştek di mal de nîn e

forms: şal hêşîn e, tiştek di mal de nîn e


xanîka xido, yek nebû dora dudo

glosses: Guhartoyeke xanika xido, yek nebû, dora dudo.


hem li defê dixe, hem jî li zimeyê

glosses: Guhartoyeke hem li defê dixe, hem li zirnê.


ez çîya tu çîya, kulîlk ma bê gîya

glosses: Guhartoyeke ez çîya û tu çîya golik ma bê gîya.


ez çîya tu çîya kulîlk ma bê gîya

glosses: Binêre ez çîya û tu çîya golik ma bê gîya.


hem ji dêrê bû, hem ji mizgeftê

glosses: Guhartoyeke hem ji dêrê bû, hem jî ji mizgeftê.


an tu yê dil hilînî, an gurçikê

forms: an tu dê dil hilînî, yan gurçikê


kirin hesabê xwe, dan ber çavên xwe

glosses: Guhartoyeke mirina xwe dan ber çavên xwe.


gotina ku nayê xwarin, gotina giran

forms: gotina ku nayê xwarin, gotin


ne şeytan bibîne, ne neletê lê bîne

glosses: Guhartoyeke ne şeytên bibîn û ne lehnetê lê bîn.


berê gul bû, baranê lêxist şil bû

glosses: Guhartoyeke berê pir bigul bû, baranê lê xist şil bû.


berê gul bû baranê lêxist şil bû

word: berê pir bigul bû, baranê lê xist şil bû


rez baş bû, teyrok jî lê hat

forms: rez baş bû, tevrok jî lê hat


baran dibare, erd pesnê xwe dide

glosses: Guhartoyeke baran zad tîne, erd pesnê xwe dide.


dinya li dinê, mendo li jinê

glosses: Guhartoyeke dinê li dinê, mendo li jinê.


bi xwe lê dixe, bi xwe dilîze

forms: bi xwe li defê dixe, bi xwe dilîze


word: meke li kesan wê bê serê nefsan ku neyê serê nefsan wê bê serê pisê pisan

glosses: Guhartoyeke neke bi kesan, wê bê serê te, ku neyê serê te, wê bê serê pisê pisan.


word: devê xelkê ne doxîna dîya me ye ku em girê bidin

glosses: Guhartoyeke devê xelkê ne doxîna diya me ye ku em girê bidin.


word: nok heye diran tune ye diran heye nok tune ye

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


word: di malê de tune arvan e navê jinikê gulnîgar e

glosses: Guhartoyeke di malê de tune arvan e navê jinikê Gulnîgar e.


word: dîzik ji beroşê re dibêje bi wê de here rûwê te tenî ye

glosses: Guhartoyeke dîz ji beroşê re dibêje: “bi wê de here rûteniyê!”.


word: qûna pîrpîrkên wan li ser pira malabadê li hev ketîye


word: ji dînan re li defê bixe ji jîran re serê xwe bihejînin

glosses: Guhartoyeke ji dîna re li defê xe, ji zana re serê xwe bihejê.


word: em li dû bêhna kebabê çûn rastî daxdaxana kerê hatin

glosses: Guhartoyeke em li pey bihna kebaba çûn, em rastî daxdana kera hatin.


word: keçelo navê min li te kumê min li serê te

glosses: Guhartoyeke keçelo navê min li te, kumê min li serê te.


word: agir bi erdê keve gurzek pûşê wî naşewite

glosses: Guhartoyeke agir bi erdê keve, gurzek pûşê wî naşewite.


word: bi xêr û xweşî biçî û bî xêr û xweşî werî mala xwe

glosses: Guhartoyeke bi xêr xweşî biçî, bi xêr û xweşî werî.


word: ji xelkê re xerat e ji xwe re malmîrat e


word: di malê de tune arvanok navê jinê dîndarok


word: kûsî ji qalikê xwe derketîye tû kirîye qalikê xwe


word: lihêfa ser çavê wî jî birevînin dengê xwe nake

glosses: Guhartoyeke lihêfa ser çavê wî jî birevînî deng nake.


word: ev rîya ku te berê xwe dayê ez tê re têm

glosses: Guhartoyeke ev riya ku te berê xwe dayê ez tê re têm.


word: kûsî ji qalikê xwe derketiye tû kiriye kalikê xwe


word: mêş ji ser pozê (yekî) bikeve dibe hezar parçe


word: roja reş mirov ji yarê diya xwe re dibêje bavo

glosses: Awayekî din yê nivîsîna carinan mirov ji yarê diya xwe re dibeje: “bavo”.


word: roja teng mirov ji yarê diya xwe re dibêje bavo

word: carinan mirov ji yarê diya xwe re dibeje: “bavo”


word: bila zikê mele bel be bila gîya û pel be

glosses: Guhartoyeke bila zikê mela bel be bila gîha û pel be.


ka ne ya te ye ma kadîn jî ne ya te ye

forms: ka ne ya te ye, ma kadîn jî ne ya te ye


word: destê (yekî) tije garis be dendikek jî jê nakeve

glosses: Guhartoyeke çengê (yekî) tije garis be dendikek jê narije.


word: ji xezalê bezatir tune ye zêdeyî risqê xwe naxwe

glosses: Guhartoyeke ji xezalê bezatir tune ew jî rizqe xwe dixwe.


hê nebûye conega li dewsa gê rêx dike

glosses: Guhartoyeke hê nebûye conega, li dewsa ga rêx dike.


word: mirov ji guran bitirse nikare pez xweyî bike

glosses: Guhartoyeke merî ji guran bitirse, nikare pêz xwedî ke.


word: bûn wekî hecacê ku li erefayê bê şêlandin

glosses: Guhartoyeke wekî hecacê ku li Erefayê bê şêlandin.


word: pêlî darê rizîyayî dike di binî de naşikê

glosses: Guhartoyeke pêlî darê rizî dike di binî de naşikê.


wekî dîya bûka bêcihêz ketin mitaleyan

glosses: Guhartoyeke wekî diya bûka bêcihêz ketin mitaleyan.


wekî pisîkê li ser her çar lepan ketin

glosses: Guhartoyeke wek pisîkê li ser her çar lepan ketin.


kîjan kevirê radikî li bin ew derdikeve

glosses: Guhartoyeke kîjan kevirê radikî li bin derdikeve.


li malê tune dînar navê keçikê hezar

glosses: Guhartoyeke li malê tune dînar, navê keçikê hezar.


wekî hespê cehxwarî serê xwe hejandin

glosses: Guhartoyeke wek hespê ceh xwarî serê xwe hejandin.


bi gur re dixwe bi xweyî re şînê dike

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: bi gur re dixwe, bi xwedî re şînê dike


word: ji xwe ve şûşt ji heriyê avêtin ser kema diriyê

glosses: Guhartoyeke şûşt ji herîyê avête ser kema diriye.


li kerê mirî digere ku nala wî jê bike

forms: li kerê mirî digere ku nalan jê bike


word: bi dinyayê bişêwire dîsa bi aqilê xwe bike

glosses: Guhartoyeke bi dinyayê re bişêwire bi aqilê xwe bike.


word: du serî ne weka hev bin naçin ser balîfekê

glosses: Guhartoyeke du serî ne wek hevbin, narin ser balgîkî.


dizan ji dizan dizî erd û esman lerizî

glosses: Guhartoyeke diza ji dizan dizî, erd û ezman lerizîn.


word: te me li ber aşê dîtiye lê em ne aşvan in


word: ez keleka xwe di ser avê re derbas dikim

glosses: Guhartoyeke keleka xwe di ser avê re derbas kirin.


word: du serî ne wekî hev bin naçin ser balîfê

word: du serî ne wek hevbin, narin ser balgîkî


li te xweş helal be wekî şîrê dîya te

glosses: Guhartoyeke li te xweşî helal be wekî şîrê diya te.


bi xwêdana eniya xwe heq kirin

glosses: Guhartoyeke bi xwêdana eniya xwe qezenc kirin.


word: hêlîna xwe birin heft heb hêkên xerabûyî

forms: hêlîna xwe birin pazdeh hêkên xerabûyî


word: her tim şekalê xwe bin guhê mirovan dixe

glosses: Guhartoyeke şekalê xwe bin guhê mirovan dixe.


tu berê (yekî) bi ku de bikî nabêje na

forms: berê (yekî) bi ku de bikî, nabêje na


xwedî bike bi nanê xwe berde canê xwe

glosses: Guhartoyeke xwedî kir bi nanê xwe, berda canê xwe.


tu li vî alî bixî alîyê din dide berê

glosses: Guhartoyeke tu li vi aliyî bixî, aliyê din dide berê.


word: tasek ava sar bi ser tiştekî de vexwarin

glosses: Guhartoyeke tasek ava sar bi ser ... de vexwarin.


word: kirin ku dinya li ser serê (yekî) rûniştin

glosses: Guhartoyeke dinya li ser serê (yekî) rûniştin.


word: ji xelkê re kewgir e ji xwe re mişkgir e

glosses: Guhartoyeke ji pokê re kewgir e û ji xwe re kîsogir e.


Xwedê çiya dibîne berfê lê dibarîne

glosses: Guhartoyeke xwedê çîya dibîne û berfê lê dibarîne.


destê min di nav rûnê sor de be jî

glosses: Guhartoyeke destê min di nav rûnê sor de be.


wekî xoce hizir li hewara (yekî) hatin

glosses: Guhartoyeke wekî Xocê Xizir li hawara (yekî) hatin.


word: kêmasî û çewtiyen yekî li rûyê wî/ê xistin

glosses: Guhartoyeke kêmasiya (yekî) li rûyê wê xistin.


kedkiro hedkiro ji mala axa re

glosses: Guhartoyeke ked kiro, hed kiro, ji mala qasê re.


karê guhê berxê girt û karê kir qarîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: kerê guhê berxê girt, kerê kir zirîn


navê min li te qotik li serê te

glosses: Guhartoyeke navê min li te, qotik li serê te.


navê (yekî) hilneanîn ser zimanê xwe

forms: navê (yekî) neanîn ser zimanê xwe


şeva leyletûl qedrê ji dîya xwe bûye

glosses: Guhartoyeke şeva leyletilqedrê ji diya xwe bûn.


kirin nav kêşekî gû û agir berdanê

glosses: Guhartoyeke kirin nava kêşekî gû û agir berdanê.


qîyamet li ser serê (yekî) rakirin

glosses: Guhartoyeke qiyamet li ser serê (yekî) rakirin.


bila ew jî here serê xwe keviran xe

glosses: Guhartoyeke bila here serê xwe keviran xe.


word: ji çem derbas dibe di newalê de dixeniqe

glosses: Binêre ji dengizê derbas dibe, di newalê de difetise.


word: lê hevdu di nav xwîn û xuhdanê de hiştin

glosses: Guhartoyeke di nav xwîn û xuhdanê da hîştin.


word: ne kerekî ne perekî di mala (wî) de tune

forms: ne kerekî, ne perekî di mal de hebûn


cihê ku agir lê tune be dû jê hilnayê

glosses: Guhartoyeke ciyê ku agir lê tinebe, dû lê hilnakşe.


kes nikare bibêje serê sola te xwar e

forms: kes nikare bibêje pozika sola te xwar e


tu ji gerê têyî ew ji gerefenê tê

glosses: Guhartoyeke tu ji gerê têyî ez ji gerefenê têm.


derzîya (yekî) di ber serê (wî) de ye

glosses: Guhartoyeke derzîya wî di ber serê wî de ye.


ku der zirav be bila li wir biqete

glosses: Guhartoyeke ku der zirav e bila di wir de biqete.


kîjan kevirî rakî ji bin derdikeve

glosses: Guhartoyeke kîjan kevirê radikî li bin derdikeve.


teyrokê tim li werzê (yekî) xistin

forms: teyrokê tim li rezê (yekî) xistin


bi rûyekî spî ji nav karekî derketin

glosses: Guhartoyeke bi rûyekî spî ji nav derketin.


paşîya tirê hê li min kezî kurê

glosses: Guhartoyeke paşiya tirê hê li min kezîkurê.


ji birçînan çavên (yekî) tarî bûn

glosses: Guhartoyeke ji birçînan çavê (yekî) tarî bûn.


bi hev û din re baş debar nekirin

glosses: Guhartoyeke bi hev du re baş debar nekirin.


paleyê xerab das û tarê bi hev diguhêze

glosses: Guhartoyeke palê xerap das û tarê diguhêre.


çavê xwe girtin destê xwe gerandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: çavên xwe girtin û destên xwe pelandin


dilê (yekî) bi halê xwe şewitandin

glosses: Guhartoyeke dilê xwe bi halê xwe şewitandin.


kulavê min rehmet li dê û bavê min

glosses: Guhartoyeke dar û kulavê min, rehme li dê û bavê min.


kar û xebat di serê xwe de mezin kirin

forms: di serê xwe de mezin kirin


bûn wekî masiyê ku av li serê zuwa bûn

glosses: Guhartoyeke wekî masiyên av li ser zuhabûyî.


destê xwe ji pêsîra (yekî) nekişandin

glosses: Guhartoyeke destê xwe ji pêsîrê nekişandin.


ji hebek tirî mahserek çêkirin

forms: ji hebek tirî mehserek çêkirin


li ser belayê zimanê xwe vebûn

glosses: Guhartoyeke li ser belaya zimanê xwe ve bûn.


hesabê malê û sûkê li hev derneketin

glosses: Guhartoyeke karê mal û sûkê li hev derneket.


kes nikare bibêje sîya te xwar e

glosses: Guhartoyeke kes nikare bibêje siya wî xwar e.


ne şeytan bibîne ne jî lenet lê bîne

glosses: Guhartoyeke ne şeytên bibîn û ne lehnetê lê bîn.


bi her çar pîyan ketin (tiştekî)

glosses: Guhartoyeke bi her çar piyan ketin (tiştekî).


malê axê diçe canê xulam diêşe

glosses: Guhartoyeke malê axê diçe, canê xulam dêşe.


wekî erebê çav li penêrê ter ketî

glosses: Guhartoyeke wek Erebê çav li penêrê ter keve.


mêrê çê di roja teng de kifş dibe

glosses: Guhartoyeke mêrê çê di roja teng de fêm dibe.


toraqa (yekî) danîn ser nanê (wî)

forms: toraqa yekî danîn ser nanê wî


hefsarê (yekî) di destê (wî) de bûn

glosses: Guhartoyeke hefsarê (yekî) di destê (yekî) de bûn.


dev ji gotin û armanca xwe bernedan

forms: dev ji gotina xwe bernedan


di şûna stêrkê (yekî) de xwîn hatin

forms: di şûna stêrkan de xwîn hatin


biriyê min şe dikî çavê min derdikî

glosses: Guhartoyeke birûye min şeh dikî, çave min jî derdixî.


qey porê xwe li ber tavê spî kirîye

glosses: Guhartoyeke porê xwe li ber tave spî kirin.


mûyê xwe bi ciwanan re diqusîne

glosses: Guhartoyeke tu mûyê xwe bi ciwanan re diqusînî.


ji yek û nîva xwe nehatin xwarê

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: ji kit û nîva xwe nehatin xwarê


çavê şeliqî ji yê kor çêtir bûn

glosses: Guhartoyeke çavê şeliqî ji yê kor çêtir e.


qul û qewer jî bi dest neketin

glosses: Guhartoyeke qul û qawêr jî bi dest neketin.


gotinên ji serê xwe mezintir gotin

forms: tirên ji serê xwe mezintir kirin


kuştina xwe dan ber çavên xwe

glosses: Guhartoyeke kuştina xwe dan ber çavê xwe.


kela şorbeyê çû bihayê heskê perek e

glosses: Guhartoyeke ko kela şorbê çû, behayê hesko perêk.


mih bi piyê xwe bizin bi piyê xwe

glosses: Guhartoyeke mih bi nigê xwe û bizin bi nigê xwe.


bi tayekî xav bi hev girêdayî bûn

forms: bi tayê xav ve girêdayî bûn


cêrek ava sar bi ser (yekî) de kirin

forms: tasek ava sar bi serî de kirin


bi qîç û pilan ketin (tiştekî)

glosses: Guhartoyeke bi qîç û pîlan ketin (tiştekî).


simbêla (yekî) hê nû bûtik bûn

glosses: Guhartoyeke simbêlê (yekî) hê nû bûtik bûn.


zikê yekê hatin ber devê wê

glosses: Guhartoyeke zikê (yekê) hatin ber devê wê.


devê pîvazê nexwe bêhn jê nayê

glosses: Guhartoyeke devê ku pîvazê nexwe, bên jê nayê.


mehd û mirûzê (yekî) ketin hev

glosses: Guhartoyeke mehd û mirûze (yekî) ketin hev.


dek û dolab li (yekî) gerandin

glosses: Guhartoyeke dek û dolap li (yekî) gerandin.


nedîtî çima dibêjî heft û nîv

forms: nedîtî, tu çima dibêjî heft û nîv!


navekî mezin li ser gundekî xopan e

forms: navekî giran li ser gundekî wêran


haya (yekî) ji bayê felekê tune bûn

forms: hay ji baye felekê tune bûn


dilê kûçik bi savar xweş kirin

forms: dilê segan bi savarê xweş kirin


felek kumê xwe li (yekî) xwar kirin

glosses: Guhartoyeke felekê kumê xwe lê xwar kirin.


tu car ji gotina yekî derneketin

forms: ji gotina (yekî) derneketin


malê dinyayê qirêja destan e

glosses: Guhartoyeke malê dinyayê, qirêja desta ye.


rûyê xwe bi gûyê xwe şûştîye

glosses: Guhartoyeke rûyê xwe bi gûyê xwe şûştiye.


di ber xwe de hin tişt li hev anîn

forms: di ber xwe de li hev anîn


em çûn dermanê mîzê gû li me esirî

forms: çû dermanê mîze, gû lê esirî


ji zarokan bigire heta pîr û kalan

glosses: Guhartoyeke ji zarokan bigre heta kal û pîran.


kunek ava sar bi ser de wer kirin

glosses: Guhartoyeke aveke sar bi ser ... de wer kirin.


ruhê (yekî) hatin ber pozê (yekî)

glosses: Guhartoyeke ruhê (yekî) hatin serê pozê (yekî).


dinya li ser serê (yekî) gerandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: dinya li ser serê (yekî) gerîn


em cilika xwe li cehenemê ranexin

forms: cilika xwe li cehenemê raxistin


hişê yekî li ser tiştekî din bûn

forms: hişê (yekî) li cihekî din bûn


du tevirê wî li (cihekî) neketin

forms: du tevirên (yekî) li cihekî neketin


li der û dora (yekî) çûn û hatin

forms: li dora (yekî) çûn û hatin


xwedî bike canê xwe berde malê xwe

glosses: Guhartoyeke xwedî kir bi nanê xwe, berda canê xwe.


bila li şaristan be ne goristan be

glosses: Guhartoyeke bere li şaristana be, û ne li goristana be.


ji hev û din re durist û sadiq bûn

glosses: Guhartoyeke bi hev û din re durist û girêdayî bûn.


bûn bela û ji ya xwe nehatin xwarê

forms: ji ya xwe nehatin xwarê


nan û xweya (yekî) li ser çonga ye

forms: nan û xwêya (yekî) li ser çoke bûn


hesabê paşî u pêşiya xwe kirin

glosses: Guhartoyeke hesabê paşî û pêşiya xwe nake.


di nava nal û bizmarê de man

glosses: tê gotin demê kesek di navbeyna du rewşên xirab dimîne

forms: di nav nal û bizmara da man

word: caught between the Devil and the deep blue sea


bi xwe li çareya serê xwe nihêrîn

glosses: Guhartoyeke li çareya serê xwe nihêrtin.


destê (yekî) gihîştin devê (yekî)

glosses: Guhartoyeke destê (yekî) gihîştin devê (wî).


nanê (yekî) di paşila (wî) de bûn

forms: nanê (yekî) di paşile de bûn


dev û diranên (yekî) xistin hev

forms: dev û diranên (yekî) ketin hev


ji peliyan welî ji weliyan pelî

glosses: Guhartoyeke ji xweliya welî, ji weliya xwelî.


derdê xwe ji paşayê ker re bêje

glosses: Binêre derdê xwe ji paşayê ker re gotin.


li ser tiliya xwe leyîstikandin

glosses: Guhartoyeke li ser tiliya xwe zîzikandin.


navê (yekî) bi xerabiyê derketin

forms: navê (yekî) xerab derketin


devê xwe ji xêrê re veke

glosses: Guhartoyeke devê xwe ji xêrê re vekirin.


ji kîsê kirim xweş dibirim

forms: ji kîsê kirim, xweş dibirim


yê ji me çêtir pê gihîştin

forms: yê ji me çetir pê gihîştin


qûna bêaran benîştên daran

glosses: Guhartoyeke qûna bêaran, benîşten daran.


xwe avêtin ser der û dawê (yekî)

glosses: Guhartoyeke xwe avetin der û dawa (yekî).


firsend ji dest xwe berdan

glosses: Guhartoyeke firsend ji destê xwe berdan.


bi kerê nikaribûn baz dan kurtan

glosses: Guhartoyeke bi kerê nikare baz dide kurtan.


simbêla (yekî) hê nû xwê dan

glosses: Guhartoyeke simbêlê (yekî) hê nû xwê dan.


bêyî hev firek av venexwarin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: bêyî hev tasek av venexwarin


dûman ji nav serê (yekî) çûn

glosses: Guhartoyeke dûman ji nav sere (yekî) çûn.


kes nikare bêje sîya te xwar e

glosses: Guhartoyeke kes nikare bibêje siya wî xwar e.


Xwedê li gora heqê (yekî) bidê

glosses: Guhartoyeke Xwedê li gora dilê (yekî) bidê.


riya derîyê (yekî) kirin çirik

forms: riya deriyekî kirin çirik


mehd û mirûzi (yekî) kirin hev

glosses: Guhartoyeke mehd û mirûze (yekî) ketin hev.


tu derzîyê biavêjî nakeve erdê

glosses: Guhartoyeke tu xweliyê biavêjî nakeve erdê.


wîlayetên yekgirtî yên emerîka

glosses: Guhartoyeke Wîlayetên Yekgirtî yên Amerîkayê.


ne bi kuştinê ne bi hiştinê tê

forms: ne bi kuştin, ne bi hîştin


hem ji kerê hem ji perê bûn

glosses: Guhartoyeke hem ji kerê bû, hem ji perê bûn.


bi xwe li çareya serê xwe nêrîn

glosses: Guhartoyeke bi xwe çareya serê xwe dîtin.


tenê li çareya serê xwe nihêrîn

glosses: Guhartoyeke li çareya serê xwe nihêrtin.


min ji dinyaye tiştek fem nekir

forms: ji dinyayê tiştek fem nekirin


deynan di ser serî re qelaptin

forms: deynan bi ser serî re avêtin


hezra pêş û paşiya xwe nekirin

glosses: Guhartoyeke hesabê paş û pêşiya xwe nekirin.


te dêrik qedand ma dêrûn

forms: te dêrik qedand, ma dêrûn


tiliya xwe xistin nav her karî

glosses: Guhartoyeke tiliya xwe xistin nav hemû tiştî.


hêrsa (yekî) li nava hev ketin

glosses: Guhartoyeke hişê (yekî) li nava hev ketin.


dû di kuleka (wî) de hilnekişe

glosses: Guhartoyeke dû di kuleka (yekî) de hilnekişîn.


ji bavê xwe de bêminet bûn

glosses: Guhartoyeke ji ba bavê xwe de bêminet bûn.


bi heft avan hatîye şûştin

forms: bi heft ava hatiye şûştin


li ser heft kanîyan avê venaxwe

forms: li ser heft kaniyan av venexwarin


şalşîn e lê tiştek li mal nîn e

forms: şal hêşîn e, tiştek di mal de nîn e


em dibêjin qaz ew dibêje bilbil

glosses: Guhartoyeke em dibêjin ga ye, dibêje bidoş.


bi çiraya hesin lê dan gerandin

forms: bi çiraya hesin lê gerîn


dûman ji serê (yekî) hilkişîyan

forms: dûman ji nav serê (yekî) hilkişîn


serê xwe kirin ber xwe û çûn

forms: serê xwe kirin ber xwe


mezinatiya xwe dan nîşan dan

forms: mezinahiya xwe nîşan dan


xwe avêtin der û dawê (yekî)

glosses: Guhartoyeke xwe avetin der û dawa (yekî).


ji çavê (yekî) reşe ve hatin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: çavên (yekî) reşeve hatin


kes di ser û ber re tune bûn

forms: kes di ser re tune bûn


li pêş û paşîya xwe nanihêre

glosses: Guhartoyeke li paşî û pêşiya xwe nanihêre.


hesabê pêş û paşîya xwe nake

glosses: Guhartoyeke hesabê paşî û pêşiya xwe nake.


li pêş û paşîya xwe nafikire

glosses: Guhartoyeke li paşî û pêşiya xwe nafikire.


xwudê vê dinyayê neyîne bîra

glosses: Guhartoyeke Xwedê vê dinyayê neîne bîrê.


mehd û mirûzê xwe tirş kirin

forms: mehd û mirûzê xwe kirin


pizrika ser zimanê (yekî) bûn

forms: pizika li ser zimanê (yekî) bûn


di bin dawa xwe de fisan dike

forms: di bin dawa xwe de fis kirin


bi bayê hatiye bi baranê diçe

forms: bi bayê te bi barane diçe


serê (yekî) kirin gêjahîyan

glosses: Guhartoyeke serê (yekî) kirin gêjahiyan.


li koklîka (yekî) siwar bûn

glosses: Guhartoyeke li kokilîka (yekî) siwar bûn.


toraqa wî danîn ser nanê wî

forms: toraqa yekî danîn ser nanê wî


takî helal tê de tune bûn

forms: tayekî helal tê de tune bûn


di dilê (yekî) re derbas bûn

glosses: Guhartoyeke di aqilê (yekî) de derbas bûn.


di nava (wan) de çûn û hatin

forms: di navbera wan de çûn û hatin


bûn wek sêwîyê binçengşewitî

forms: wekî sêwiyê binçengşewitî


destê (yekî) negihîştin devê

forms: destê (yekî) gihîştin dev


di bin bandora xwe de girtin

glosses: Guhartoyeke di bin kontrola xwe de girtin.


li rastî bela û tofanê hatin

forms: li rastî tofanê hatin


devê xwe li berê xwar kirin

forms: devê xwe lê xwar kirin


sola xwe li riyekê qetandin

glosses: Guhartoyeke sola xwe li (vê) riyê qetandin.


li nav çavê (yekî) nihêrtin

forms: li nav çavên (yekî) nihêrîn


roj bi bêjingê nayê girtin

glosses: Guhartoyeke roj bi bêjingê nayê veşartin.


dinya li dinê Mendo li jînê

glosses: Guhartoyeke dinê li dinê, mendo li jinê.


li ber çavên yekî xerab bûn

glosses: Guhartoyeke li ber çavên (yekî) reş bûn.


xwe li ser erdê dirêj kirin

glosses: Guhartoyeke xwe li ser piştê dirêj kirin.


belaya xwe ji mirov venekirin

forms: belaya xwe jê venekirin


ji eşqan xwe bi naziyê xistin

forms: qûna xwe bi naziyê xistin


xwe bi xwe re porteport kirin

glosses: Guhartoyeke bi xwe, xwe de portepot kirin.


kevir bi (kesekî) de werkirin

forms: kevir bi ser de wer kirin


serê (yekî) bûn wek dolabê

glosses: Guhartoyeke serê (yekî) bûn wekî dolabê.


hundir bi qurbana derve ye

glosses: Guhartoyeke hundir bi qurbana ji derve be.


ava wan bi coyekî de neçûn

glosses: Guhartoyeke ava (...) di coyekê de neherikîn.


ji mûyek werîsek çêkirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: ji mûyekî werîsek çêkirin


heta xidir xemilî dawet betilî

forms: heta bûk fetilî, dawet betilî


di bin simbêlan de kenîn

forms: di bin simbêlan re kenîn


bila hindik be lê bila xweş be

glosses: Guhartoyeke bila hindik be lê bila xweş û spehî be.


keviran bi (yekî) de ger kirin

forms: kevir bi ser yekî de gêr kirin


di nav qal û qire de winda bûn

forms: di nav qal û qirê de man


te dêrik qedand me dêrûn

forms: te dêrik qedand, ma dêrûn


kirin ku ji eyarê xwe derketin

forms: ji eyarê xwe derketin


qenc û xirab ji hev xuya kirin

glosses: Guhartoyeke pakî û xirabî ji hev cuda kirin.


ez dizanim û Xwedê dizane

glosses: Guhartoyeke her ez dizanim û Xwedê dizane.


bi ber firşika xwe re çûn

forms: bi ber pişika xwe ve çûn


tehba xelef çûn ber telef

forms: taba xelef, çû ber telef


xebera nexweş zû belav dibe

glosses: Guhartoyeke gotina nexweş zû belav dibe.


word: çavê şeliqî yê kul e yê kul jî ji yê kor çêtir e


dest kirin qirika hev û din

forms: ketin qirika hev û din


bi zimanê xwe hatin girêdan

forms: bi zimanê xwe (yek) girê dan


Xwedê nokan dayê yê bêdiran

glosses: Guhartoyeke xwedê noka dide yê bê diran.


ker bikeve diran dişikê

forms: ker bikeve, diran dişkê


tilîya xwe pê re xwarin

forms: tiliya xwe pê re xwarin


ga û golik li balê yek bûn

forms: ga û golik li bal (yekî) yek bûn


bi hev re derbas nekirin

forms: bi hev du re debar nekirin


piyê yekî erd girtin

forms: lingê (yekî) erd girtin


serê xwe kirin curnekî vala

forms: serê xwe xistin curnekî vala


kewê xwe di mijê de bernedan

glosses: Guhartoyeke teyrê xwe di mijê de bernade.


stûyê xwe xwar kirin û çûn

forms: stûyê xwe xwar kirin


riya mala (yekî) kirin çirik

forms: riya deriyekî kirin çirik


neynok û goşt ji hev nabin

glosses: Guhartoyeke neynûk û goşt ji hev naqetin.


li ser çax û benga xwe bûn

forms: li ser benga xwe bûn


li kêf û zewqa xwe gerîn

forms: li kêf û zewqa xwe nêrîn


dilê (yekî) tehemmûl nekirin

glosses: Guhartoyeke canê (yekî) tehemûl nekirin.


nav û dilê xwe rehet kirin

forms: dilê xwe rehet kirin


ji salan carekê mêvanê xalan

glosses: Guhartoyeke bi meh û salan, carkê mêvanê xalan.


bi çirayeke hesin lê gerin

forms: bi çiraya hesin lê gerîn


bi hev û din re giredayî bûn

forms: bi hev ve girêdayî bûn


kevirê havînê biavêje kadînê

glosses: Guhartoyeke kevirê havînê, bavê bin kulînê.


hesabê paşiya xwe nekirin

glosses: Guhartoyeke hesabê paş û pêşiya xwe nekirin.


Xwedê kare te li hev bîne

glosses: Guhartoyeke Xwedê karê (yekî) li hev bîne.


hê ji diya xwe bûn

forms: teze ji diya xwe bûn


lingên (yekî) ew negirtin

forms: lingên (yekî) erd negirtin


diran li (yekî) qirçandin

forms: diran li (yekî) qirqiçandin


kirin hêlekana li ser avê

forms: bûn hêlekana li ser avê


ji dilê (yekî) derneketin

forms: ji hişê (yekî) derneketin


çavê (yekî) di kûr de çûn

forms: çavên (yekî) di kort de çûn


hem diz e hem topiz e

forms: hem diz e, hem topiz e


bi hêviya xwedê ve hiştin

forms: li hêviya xwedê hîştin


se direye karwan dibuhire

glosses: Guhartoyeke se direye û kerwan dibihure.


dilê yekî li hevketin

forms: dilê (yekî) li hev ketin


li rûyê (yekî) nenihêrtin

forms: li rûyê (yekî) nenihêrîn


behra şîn e av tê nîn e

forms: behra şîn e, av tê de nîn e


çema stûyê xwe xurandin

forms: çemika stûyê xwe xurandin


wek sibatoka dînik bûn

forms: wekî sibatoka dînik bûn


qismetê wî hatin girêdan

forms: qismet hatin girêdan


ettehîyato çawan lê hato

forms: eteheyato, çawa lê hato


keftaro ber çavan dîyaro

forms: keftaro, li ber çavan diyaro


bi (yekî) re dan û stendin

forms: bi hev re dan û stendin


dinya li ber çavan reş bûn

glosses: Guhartoyeke dinya li ber çavê (yekî) reş bûn.


pergala kesekî xirab kirin

forms: pergala (yekî) xera kirin


birîna xwe bi xwe xurandin

forms: birîna xwe xurandin


destê xwe li kitêbê xistin

forms: destê xwe li quranê xistin


çav û rûyê xwe qermiçandin

forms: rûyê xwe qurmiçandin


çavên (wî) ji serî baz dan

forms: çavan ji serî baz dan


navekî giran bajarekî wêran

forms: nav î giran e, bajar î wêran e


wekî berfa li ber baranê ye

forms: wekî beranê li ber baranê bûn


dek û dolab li (yekî) kirin

glosses: Guhartoyeke dek û dolab li serê (yekî) çêkirin.


dilsarî ketin navbera (wan)

forms: dilsarî ketin navberê


gûz û kap li hev parê kirin

forms: gûz li hev parve kirin


li ser malê (yekî) rûniştin

forms: li ser keda (yekî) rûniştin


sûcê xwe kirin stûyê (yekî)

glosses: Guhartoyeke sûcê xwe avêtin stûyê (yekî).


reng û rûyê (yekî) xweş bûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: rengizê (yekî) xweş bûn


rêz li xatirê yekî girtin

forms: xatirê (yekî) girtin


nan di gewriyê de nedehîn

forms: nan di gewriye de neçûn


qafê (yekî) ne li cih bûn

forms: hişê (yekî) ne li cih bûn


çîmê dîk di taweyê de dît

glosses: Guhartoyeke lingê dîk, di tawekê de dît.


ji agir revîn ketin alavê

glosses: Guhartoyeke ji ber agir revîm, ketim alavê.


di binê çavan de lê nêrîn

forms: di bin çavan re nihêrîn


cihê (yekî) bi keys kirin

forms: cihê xwe lê bi keys kirin


bûn kul ketin dilê (yekî)

forms: kul ketin dilê (yekî)


wekî agir û barûdê ye

forms: wekî agir û barûdê bûn


ji eyara xwe derketin

forms: ji eyarê xwe derketin


ji kena zikopişto bûn

forms: ji kenan zikopişto bûn


helik û helwend dîtin

forms: hêlik û helwend dîtin


di hişe xwe de girtin

forms: di hişê xwe de girtin


wekî birayê biçûk çûn

forms: wekî birayê piçûk çûn


wekî ku ji hêkekê bin

forms: wekî ku ji hêkekê bûn


çûn dest û pîyên yekî

forms: çûn dest û piyên (yekî)


navbera (wan) xweş kirin

forms: navbera xwe xweş kirin


çema stûyê xwe xwerandin

forms: çemika stûyê xwe xurandin


piyên (yekî) av daniştin

forms: piyê (yekî) av daniştin


bi yekî re debar nekirin

forms: bi hev du re debar nekirin


yek di nîvê rê de hiştin

forms: di nîvê rê de hîştin


ji dîn û îmanê derketîye

forms: ji dîn û îman derketin


eleqeya xwe jê çênekirin

forms: eleqeya xwe jê qut kirin


ji zik û bejna xwe birîn

forms: ji bejna xwe birîn


di zor û zerpe de hîştin

glosses: Guhartoyeke di bin zor û zerpê de hiştin.


bi tu tiştî nehesibandin

forms: bi tiştekî nehesibandin


di rewşeke zor de hîştin

glosses: Guhartoyeke di nav rewşeke zor de hiştin.


li hev û din çûn û hatin

forms: li hev çûn û hatin


bi pifê ve bi hev ve bûn

forms: bi fisê bi hev ve bûn


pê li kevirê şil nekirin

forms: pê li cihê şil nekirin


benîştê xwe lê dananîn

forms: benîşte xwe lê danenîn


xêra xwedê çayira kerê

forms: xêra xwedê, çayira keran


milê (yekî) lê ranebûn

forms: milên (yekî) lê ranebûn


mirin bi emrê xwedê ye

forms: mirin emrê xwedê ye


ma tu di guhê gê de yî

forms: ma tu di guhê gê de bûyî?


wekî hîva çardehşevî ye

forms: wekî hîva çardehşevî bûn


çûn dest û pîyên (yekî)

forms: çûn dest û piyên (yekî)


ji hespê xwe peya nebûn

forms: ji kera xwe peya nebûn


her gotinek ji derekê anîn

forms: her gotinek li derekê xistin


helek ji devê (yekî) kirin

forms: hela devê (yekî) kirin


avreşî ketin navbera (wan)

forms: avreşî ketin navberê


ka teslîmî bayî kirin

forms: ka teslîmî bê kirin


Xwedê bi rihma xwe şa bike

glosses: Guhartoyeke Xwedê (yekî) bi rehma xwe şad bike.


xwudê bi rehma xwe şa bike

forms: xwedê bi rehma xwe şad kirin


namûs û xîret peymal kirin

forms: namûs peymal kirin


ji kîsê bavo xwarin

forms: ji kîsê xwe xwarin


dest li stûyê hev weranîn

forms: dest bi stûyê hev re birin


gul li gulê dinêre dipeqe

glosses: Guhartoyeke gul li gulê dinêre, sor dibe.


paç li serê xwe girê dan

forms: paç li sêrî girêdan


kî dê bike û kî dê bixwe

forms: kî dike, kî dixwe!


xwe li nexweşiyê danî

forms: xwe li nexweşiye danîn


xatirê xwe jê xwestin

forms: xatirê xwe xwestin


li devê (yekî) nihêrtin

forms: li devê (yekî) nihêrîn


zikê xwe ji hev êşandin

forms: zikê xwe jê êşandin


te jî got deve hup

forms: te jî got, deve hup


gû ji mirîyan deyn dike

forms: gû ji miriyan deyn kirin


ax di destan de bûn zêr

forms: ax di destê (yekî) de bûn zêr


destê (yekî) dar girtin

forms: destê yekî şiv girtin


kerê pîr hevsarê rengîn

glosses: Guhartoyeke ker pîr e, hevsarê wî rengîn e.


ne serî bûn ne binî bûn

forms: ne serî, ne binî hebûn


bûye cil ketîye mil

forms: bûye cil, ketiye mil


ben bi lingan ketin

forms: ben ji lingan ketin


xwe li kerîyê danîn

forms: xwe li keriyê danîn


Helik û Helwend dîtin

forms: hêlik û helwend dîtin


mehdê xwe jê re kirin

forms: mehdê xwe tirş kirin


wekî zerika heke bûye

forms: wekî zerika hekê bûn


ruhê kulmekî tê de bûn

glosses: Guhartoyeke ruhê kulmekî tê de tune bûn.


kêfareta gunehên te be

forms: kefareta gunehan be


ketin dilqê kesekî din

forms: ketina dilqê yekî din


li esmên nîsk ajotin

forms: li asîman nîsk ajotin


stû jê re xwar kirin

forms: stûyê xwe xwar kirin


hefsarê xwe dan dest

forms: hefsare xwe dayîn dest


çavê (yekî) tije bûn

forms: çavên (yekî) tijî bûn


bi tena serê xwe man

forms:
bi tena serê xwe mantir (comparative)
herî bi tena serê xwe man (superlative)
bi tena serê xwe mantirîn (superlative)


mehdê (yekî) geş bûn

forms: mehdê (yekî) xweş bûn


aborîya xwe xweş kirin

forms: bazara xwe xweş kirin


li çîyayê qaf nihêrtin

forms: li çiyayê qaf û kaf nihêrtin


bi wan re canêcanê bûn

forms: pê re canê canê bûn


di serçav de lê xistin

forms: di nav çavan de lê xistin


rîya xwe şaş kirin

forms: riya xwe şaş kirin


gunehê xwe lê anîn

forms: gunehê xwe pê anîn


gem li devan xistin

forms: gem li dêv xistin


hesp pê re rewiqandin

forms: hesp pê re bezandin


bi serîkî sîr nekirin

forms: bi seriyek sîr nekirin


ziman ji dev de kişin

forms: ziman ji dêv kişîn


çav lê reş û tarî bûn

forms: çav lê tarî bûn


çavên xwe fireh kirin

forms: çavên xwe bel kirin


kul ketin zikê (yekî)

forms: kul ketin dilê (yekî)


zimanê (wî) dirêj bûn

forms: zimanê (yekî) dirêj bûn


bi hev re çene kirin

forms: bi hev re leqleq kirin


destê (wî) zêr birîn

forms: destê (yekî) zêr birîn


bûn heska her girarî

forms: bûn heska hemû giraran


Eyşik î bi xwe şik î

forms: eyşike ji xwe şike


goşt bêhestî tune bûn

forms:
goşt bê hestî nabê
goştê bê hestîk nabît
goşt bê hestî nabe


bela ji Xwedê xwestin

glosses: Guhartoyeke belaya xwe ji Xwedê xwestin.


reng û rûçik lê neman

forms: reng û rû pê ve neman


ji per û baskan ketin

forms: per û bask şikestin


hesab bi hev re dîtin

forms: hesab pê re dîtin


ker bi guh kirin

forms: kerr bi guh kirin


pûçê (yekî) dan der

forms: pûçê (yekî) dayîn der


kula dilê xwe rêtin

forms: jenga dilê xwe rêtin


bûn wekî ta û derzî

forms: bûn ta û derzî


destê wî teng bûn

forms: destê (yekî) teng bûn


ne karê zarokan e

forms: ne karê zarokan bûn


word: kesê ku deveyan xwedî bike gere serdera deriyê xwe bilind çêke

glosses: Guhartoyeke yê deve xwedî bike, divê serdora ( yan: deriyê ) xwe bilind bike.


word: du serî ne wekî hev bin naçin ser balîfe

glosses: Guhartoyeke du serî ne wek hev bin, li ser balîfkê ranazên.


word: bilbil kirine qefesa zêrîn dîsa gotiye ax wetenê min

glosses: Guhartoyeke bilbil xistine qefesa zêrîn, gotîye ax welatê min.


word: ne ji fesad û şeytanan bûya wê gur û mih bi hev re biçêriyana

glosses: Guhartoyeke dibêjin, ne ji fesada be, wê gur û mih bi hev re biçêrin.


word: çiya çiqas bilind be rojek wê riya mirov pê bikeve

glosses: Guhartoyeke çiya çiqas bilind be wê rojekê rê pêkeve.


word: tu di axura keran de radikevî xewna pêxemberan dibînî


dijminê aqilmend ji dostê xayîn çêtir e

glosses: Guhartoyeke dijminê aqilmend ji hevalê xayin çêtir e.


word: mirov ji (yekî) re nikare bibêje serê sola te xwar e


word: tu nizanî mala dawetê li ku ye radikî kevçîyê xwe

glosses: Guhartoyeke nizane mala dawetê li kîjan e radike kevçî.


word: de were vî kerî di vî bihurî re derbas bike

glosses: Guhartoyeke de were vî hişî di qula vê derziyê re derbas bike.


kûsî li ber quna (yekî) bazarê kirin

glosses: Guhartoyeke kûsî li ber qûna (yekî) bazarê kirin.


word: bi gur re dixwin bi şivên re şînê girê didin

glosses: Guhartoyeke bi gur re dixwin, bi xwediyê miyê re şînê digrin.


word: di malê de tune ar e jinikê navê xwe danîye dînar e

glosses: Guhartoyeke di malê de tune arvan e navê jinikê Gulnîgar e.


word: devê rovî nedigihîşt tirî digot çi tirş e

glosses: Guhartoyeke devê rovî nagihîje tirî, dibêje bila xêra dê û bavê min be.


word: devê rovî nedigihîşt tirî digot tehl e ez naxwim

word: devê rovî nagihîje tirî, dibêje bila xêra dê û bavê min be


word: ne li mezelan razê ne jî xewnên giran bibîne

glosses: Guhartoyeke ne li newalên kûr razê, ne xewnên xirap bibîne.


word: bila bextê min hebûya bila çavek min tune bûya

glosses: Guhartoyeke bere bextê min hebe, û çavekî min tune be.


word: ê ku ne bi kêrî defê tê ne bi kêrî zumeyê tê

glosses: Guhartoyeke ne bi kêrî defê, ne bi kêrî zirneyê hatin.


word: li gund mêr nemane navê dîkî kirine evdirehman

glosses: Guhartoyeke ji qata mêran re navê dîk danîne Evdirehman.


word: ji bo xatiran mirov diçe ser dînê kafiran

glosses: Guhartoyeke ji bo xatiran, mirov dixwe goştê qantiran.


word: rûyê (yekî) weka çiyayê ku berf lê bariye

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: rûye (yekî) weke çiyayê berflêbarî bûn


word: kirin û gotinên (yekî) li hev nenihêrtin

glosses: Guhartoyeke gotinên (yekî) li hev nenihêrîn.


word: mêr dimire nav dimîne ga dimi re çerm dimîne

glosses: Guhartoyeke ga dimire çêrm dimîne, mêr dimire nav dimîne.


word: lihêfa ser çarşefa (wî) jî bibî dengê xwe nake

glosses: Guhartoyeke lihêfa ser çavê wî jî birevînî deng nake.


word: nexweşê mirov li pê dostê mirov serê mirov dinêre

glosses: Guhartoyeke dijmin li nigê mirov dinêre,dost li serê mirov dinêre.


word: qelma îsotê jî bigerîne pozê wî/ê naşewite

forms: qelma îsotan jî bikin, poz naşewite


word: ê ku dîzan çêke wê çembilan jî pê ve deyne

glosses: Guhartoyeke ê dîza çê dike, çembil jî pê ve dike.


word: ji xelkê re kêr û kewar ji xwe re zikbetal

glosses: Guhartoyeke ji xelkê re mêr e, ji xwe re kor e.


word: destê xwe ji kar û barê dinyayê kişandin

glosses: Binêre destê xwe ji îş û karan kişandin.


word: bila felek yar bûya dinya alem tev de neyar bûya

glosses: Guhartoyeke bila xwedê yar be, bila dinya hemî neyar be.


word: tu kîjan kevirî bilind dikî di binî de ye

glosses: Guhartoyeke ez çi kevirî bilind dikim, tu di bin de ye.


word: bila di hefsê de be ne di binê erdê de be

glosses: Guhartoyeke bila li ersa be ne li bin fersa be.


word: suxre bi olam e olam jî bi xulam e qijik bi qewraş e

glosses: Guhartoyeke axa bi xulam, xulam bi olam, olam bi tentene.


word: qisûr û kêmasîya (yekî) li rûyê wî gotin

forms: kêmasiya (yekî) li rûyê wî xistin


ew li ser lingan hezar derewan dike

glosses: Guhartoyeke li ser lingan hezar derew kirin.


word: sûcê xwe di ser hinekên din de wer kirin

forms: sûcê xwe bi ser (yekî) de tehm kirin


word: kerê ku barê min nelê ye çima ezê ço bikimê


word: li mirûzê (yekî) wekî çiyayê berf lê bibare


gotina (yekî) di paşila (yekî) de bûn

forms: gotina (yekî) di paşilê de bûn


word: her gav (tiştek) pizrika ser zimanê (yekî) bûn


li wê dinyayê dawedarî îmana (yekî) bûn

forms: li wê dinyayê deyndarê îmanê bûn


ava kelandî bi ser çokê (yekî) de hatin

glosses: Guhartoyeke ava sar bi çokên (yekî) de hatin xwarê.


ne bidin dînan ne jî ji wan bistînin

glosses: Guhartoyeke ne bi dînan de, ne jî jê bistîne.


ray li her tiştî dibe li mirinê nabe

glosses: Guhartoyeke çare li her tiştî dibê, li dil û mirinê nabê.


mirovê ku here masiyan qûna wî şil dibe

glosses: Guhartoyeke ê here masiya divê qûna wî şilbibe.


word: me got baş e ew jî çû bi kanîya gund de rî

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


word: meriv ji mecbûrî goştê mirîşkan jî dixwe

glosses: Guhartoyeke ji mecbûrî meriv goştê mirîşka dixwe.


word: aveke kelandî bi ser û çokê (yekî) de hatin


aqil ne di salan de ye di serî de ye

glosses: Guhartoyeke aqil ne li bejnê ye, li serî ye.


ray li her tiştî dibe li mirine nabe

word: çare li her tiştî dibê, li dil û mirinê nabê


lingê pêxas li ber deriyê soldirû ye

glosses: Guhartoyeke lingê pêxwasa li derîyê soldurîya ye.


bila belaya xwe ji Xwedayê xwe bibîne

glosses: Guhartoyeke tu belaya xwe di ba Xwedê de bibînî.


destê xwe dan ser wîcdana xwe û gotin

glosses: Guhartoyeke destê xwe dayîn li ser wîjdana xwe.


gav û saet li ser zimanê (yekî) bûn

forms: pizika li ser zimanê (yekî) bûn


mirîşkê hêk kir navê xwe li xelkê kir

glosses: Guhartoyeke mirîşkê hêk kir, heval ji xwe re çêkir.


şêwra çûkan li ser garisê feqîran e

glosses: Guhartoyeke şêwrê çûka li ser garisî me ye.


çavê (yekî) di malê dinyayê de tune bûn

forms: çavên (yekî) ne li mal û milkê dinê bûn


dest û pêçiyên (yekî) zîv û zêr dibirin

glosses: Guhartoyeke destê (yekî) zîv û zêr birîn.


tasek av bi ser de vexwarin

glosses: Binêre tasek ava sar bi ser ... de vexwarin.


word: heta yê giran xwe tazî kir ê sivik xwe şûşt

forms: heta malxwe dizî girt, diz malxwe girt


word: ne ez li mezelan razame ne ku ez xewnan bibînim

glosses: Guhartoyeke ne li newalê kûr razî, ne xewnê xirab bibîne.


serê ku neêşê benikan lê girê mede

glosses: Guhartoyeke serê ku neêşe çima bendan lê girê bidim!.


xweyî bike canê xwe berde malê xwe

glosses: Guhartoyeke xwedî kir bi nanê xwe, berda canê xwe.


li serê kesekî fend û fûnd çêkirin

glosses: Guhartoyeke li serê (yekî) fek û tele çêkirin.


xêra ku ji te bê bila ji şeytên bê

forms: xêra ku ji (yekî) tê, bila ji xwedê bê


nan û xwêya (wî) li ser çongê ye

glosses: Guhartoyeke nan û xwêya wî li ser kaba wî ye.


dostê kevn ji birayê mirov çêtir e

glosses: Guhartoyeke dostê bi xêr ji birayê bê xêr çêtir e.


mûyê canê (yekî) lê bûn wekî şûjin

glosses: Guhartoyeke mûyê canê (yekî) bûn mîna şûjinan.


kî bikeve govendê wê xwe bihejîne

glosses: Guhartoyeke ê têkeve dawetê wê xwe bihejîne.


kûsî li ser serê wî bazar kirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: kûsî li ber qûna (yekî) bazar kirin


pîyên (yekî) bi erdê ve zeliqîn

glosses: Guhartoyeke dest û piyên (yekî) bi erdê ve zeliqîn.


mirovan tî dibe ser avê tî tîne

glosses: Guhartoyeke (filan kes mirovan) tî dibe ser avê, tî tîne.


nan û xwêyên (wî) li ser çongan e

forms: nan û xwêya (yekî) li ser çoke bûn


교실

forms: gyosil (romanization)

etymology_text: Ev peyva sîno-koreyî ji 敎室 tê, ev peyv jî ji 敎 (“hîn kirin”) + 室 (“jûr, mezel, ode”) çêbûye.


구십

etymology_text: Ev peyva sîno-koreyî ji 九十 tê, ev peyv jî ji 九 (“neh”) + 十 (“deh”) çêbûye.


Spîrêz

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: zincîreka çiyayiye di kevîte bajêrê Dihokê


tepeserker

glosses:
Yê/a ku yekî/ê te'zîb dide,
 kesê/a ku yekî/ê, azar dide
 kesê/a ku yekî/ê diêşîne

forms:
تەپەسەرکەر
tepeserkirî

etymology_text: Ji tepeser + -ker.


pêalînk

glosses: berpêk, pê xwe dan ber yekî/ê daku bikeve

forms: پێئالینک

etymology_text: Dibe pê + alîn + -k


pirt û belave bûn

glosses: bijalle bûn, wezi bûn, belawela bûn, pelate bûn, dabeş bûn

forms:
پرت و بەلاڤە بوون
pirtûbelave bûn

etymology_text: Ji pirt + û + belave + bûn.

ipa: /pɪɾt uː bɛlɑːˈvɛ buːn/

hyphenation: pirt û be·la·ve bûn


êgsig

text: Ez egsigek im bi tenê nawerim razem. Em çi awa bikin em mecbûr in delala min. Ew gunda giştik çi awa bûne tu jî wiha bibî, qe tu ne li sere çiya yî.

ref: Bîrnebûn, Sêviyên Rojava https://web.archive.org/https://birnebun.eu/hejmar/birnebunweb48.pdf arşîv, Hasan Akbal, hj. 16, 2002, r. 75

text: Çi bêjim, li ba me qîmet nedidane keçika, tenê lawik bi qîmet bûn, digotin tu egsigek e, başta tiştin, çima? Em jî însan in!..

ref: Bîrnebûn, Hevpeyvîna Altûn Başaran bi Fatê Xanimê: Deh û du salî bûm, bûm berdêl. https://web.archive.org/https://birnebun.eu/hejmar/birnebunweb16.pdf arşîv, hj. 48, 2011, r. 46

text: li hin beşên Kurdistanê, dema mirov dibêje, êgsig, mirov bi rindî gotina jinekê dike

ref: Şahînê Bekirê Soreklî, Wendabûn: romana kurdî https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=nfbrAAAAMAAJ&q=%22%C3%AAgsig%22&dq=%22%C3%AAgsig%22&hl=&cd=1&source=gbs_api arşîv, 1987


bi dizî ve

forms:
bi dizî vetir (comparative)
herî bi dizî ve (superlative)
bi dizî vetirîn (superlative)


li ser xatirê

glosses: ji ber, pêxemet, bo xatirê, sera, le pênawî, seva, sexmeratî

forms:
ل سەر خاترێ
li ser xatira
li ser xatra
li ser xatrê
ji bo xatirê

etymology_text: li + ser + xatir + -ê


ل سەر خاترێ

glosses: Bi alfabeya erebî nivîsina li ser xatirê.


sexmeratî

glosses: ji ber, pêxemet, bo xatirê, sera, le pênawî, seva, li ser xatirê

forms:
سەخمەراتی
sexmiratî


datiraşîn

glosses:
rast kirin, siqil kirin, hilî kirin,
 dema ku ber tên rastkirin û nexşandin ji bo avakirinê tê bikaranîn

forms:
داتراشین
dataşkirin

etymology_text: Ji datiraş + -în.


راستڤە کرن

glosses: Bi alfabeya erebî nivîsina rastve kirin.


rastve

glosses: dirist, rast, sererast, ne xelet, ne xwar

etymology_text: Ji rast + ve.


title: ruh ji êk cuda ye

redirect: hevalê rih bi rih


title: dam üsütünde saksağan vur beline kazmayı

redirect: dam üstünde saksağan vur beline kazmayı


qêj qêj

forms:
قێژ قێژ
qêjqêj

etymology_text: qêj ji qêjî

ipa: /qeːʒ qeːʒ/

hyphenation: qêj qêj


title: çiğ süt

redirect: çiğ süt emmiş


yaremez

glosses: nerehet, nehecimtî, tiraneker, yê hûr û têkçûyi


hemîzan

glosses: zana, pispor, şareza, yê/a ku kişt zanista dizane

etymology_text: Ji hemî + zan.


dilê xwe birinê

glosses: viyan, dil çûn, hez kirin, xwestin, hez hebûn ku tiştek hebe

forms:
دلێ خوە برنێ
dilê xwe birin tiştekê

etymology_text: dil + -ê + xwe + birin + -ê


presenter

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-presenter.wav


word: ne dixwe ne jî dide hevalan hişk dike diavêje newalan


word: yê baştir behdîn e ew jî hîz e diz e û derewîn e


word: aqil derxistine firotanê her kesî yê xwe kirîye got

glosses: Guhartoyeke aqil derxistine firotanê, herkesî yê xwe kirîye.


word: bi qirûşekî ker xesandin bi du qirûşan destê xwe şûştin

glosses: Guhartoyeke bi quruşekî seg dixesandin, bi du quruşa destê xwe dişûştin.


word: qenc kiro bi xwe kiro xerab kiro bi xwe kiro

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


word: dibê deve çima stûyê te xwar e dibêje ku dera min rast e

glosses: Guhartoyeke dibê deve çima stûyê te xwar e, dibê çiyê min li kar e.


word: reş bi reş kenî beş çû li newala tewş kenî

glosses: Guhartoyeke reş bi reş kenî, beş çû li newala tewş kenî.


word: ji hêstirê pirsîne bavê te kî ye gotîye xalê min hesp e

glosses: Guhartoyeke ji qantir pirsîn bavê te kî ye? Go hesp xalê min e.


word: bi bêjingê dan hev bi seradê belav kirin


word: dîwaro ji te re dibêjim bûkê tu fêm bike

glosses: Guhartoyeke dîwaro ji te re dibêjim, bûkê tu fêm bike.


word: sibeh û êvar gav û saet li ser zimanê (yekî) bûn


heta tu bikî kar wê kûsî herin ser dar

forms: heta tu bikî kar, wê kûsî herin ser dar


dixwim nan û avê min mineta kesî navê

forms: dixwim nan û avê, min mineta kesî navê


word: çûk çûk e gava avê vedixwe li raserî xwe dinihêre

glosses: Guhartoyeke çûk çûke gava avê vedixwê, berjor li xwedê dinêrê.


word: rovî nediçû qulê hijikek jî bi dûvê xwe ve datanî

glosses: Guhartoyeke rovî nediçû qulê şeltekek strî jî bi dûva xwe datanî.


word: sibê rovî ye bi şev şemamok e bi roj pîrebok e

glosses: Guhartoyeke bi şev şemamok e, bi roj pîrebok e.


word: li têra xwe tirî nagere li kuştina nahtorê digere


word: agir bi mala virekan ketiye kesî bawer nekiriye

glosses: Guhartoyeke mala virekan xera bûye kesî bawer nekiriye.


tîr bike dan diçe ron bike nan diçe

forms: tîr bike dan diçe, ron bike nan diçe


pisîk ne li ban e mişk evdirehman e

glosses: Guhartoyeke pisîk ne li ban e mişk Evdirehman e.


ji mecbûrî mirov goştê tûtikan dixwe

glosses: Guhartoyeke ji mecbûrî meriv goştê mirîşka dixwe.


word: rûvi nediçû qulê hijek jî bi dûva xwe ve datanî

glosses: Guhartoyeke rovî nediçû qulê şeltekî hêstrî bi dûva xwe ve datanî.


ez çi dibêjim tembûra min çi dibêje

glosses: Binêre ez çi dibêjim bilûra min çi dibêje.


word: baz bi bazan re mirîşka kor bi dîkê kulek re

glosses: Guhartoyeke baz bi baza, qaz bi qaza, mirîşka kor bi dîkê kulek re.


word: rihet dibe cihê xenceran rihet nabe cihê xeberan

glosses: Guhartoyeke rihet dibe dewsa xencera, rehet nabe dewsa xebera.


guhek kirin serad yek kirin bêjing

forms: guhek kirin serad, yek kirin bêjing


ez dibêjim stewr e tu dibêjî bidoş

glosses: Guhartoyeke ez dibêjim stewr e, tu dibêjî bidoş.


li ku mefa ye li wir bav û bira ye

glosses: Guhartoyeke li ku mefa ye, li wir bav û bira ye.


av were li ser e ba were li ber e

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: av were li ser e, ba were li ber e


word: ha li navê ku der zirav be bila li wir biqete

glosses: Guhartoyeke ku der zirav e bila di wir de biqete.


word: siltik hate bû siltan pêlik danî çû esmên

glosses: Guhartoyeke siltik hatin bûn siltan, pêlik danîn çûn asîman.


polan hişk û sar kadîn tar û mar

forms: polan hişk û sar, kadîn tar û mar


ne dixwim savarê ne diçim hewarê

forms: ne dixwim savarê, ne diçim hewarê


Xwedê çiya dibine berfê lê dibarîne

glosses: Guhartoyeke xwedê çîya dibîne û berfê lê dibarîne.


kedkiro hedkiro ji mala qasê re

glosses: Guhartoyeke ked kiro, hed kiro, ji mala qasê re.


word: ji xwe re malmîrat e ji xelkê re hêkan dike

glosses: Guhartoyeke ji xwe re masîgir e, ji xelkêre kûsîgire.


word: ne bigere li derê kaş ne bibîne xewnên fahş

glosses: Guhartoyeke megere li cîhê kaş, nebêne xewnê şaş.


li gorî dilê xwe çûn hespê xwe bezandin

forms: bi dilê xwe hespê xwe bezandin


word: bav harsimê dixwe diranê lêwik diseqînin

forms: bav harsim dixwe, diranên kur disekihin


word: dek û dolab li serê (yekî) hatin gerandin

glosses: Guhartoyeke dek û dolab li dora (yekî) gerandin.


word: ji hinekan re lê tê ji hinekan re lê nayê

glosses: Guhartoyeke ji hinekan re hok e, ji hinekan re kok e.


word: ne bi kêrî defê tê ne jî bi kêrî zirnê tê

glosses: Guhartoyeke ne bi kêrî defê, ne bi kêrî zirneyê hatin.


word: korê min e xanîka xido yek nebû dora dido

glosses: Guhartoyeke xanika xido, yek nebû, dora dudo.


word: rez berê ne tu rez bû tew terezê lê xist


word: mala dawetê nizane vartan vartana (wî) ye


word: gava te da nava navê ha li saqê ha li navê

glosses: Guhartoyeke me daye navê ha li saqê, ha li çokê!.


word: bi afirê xwe de rîtin li kodika xwe xistin

forms: lingê xwe li kodika xwe xistin


dan navê dan navê ha li çokê ha li navê

glosses: Guhartoyeke te ku da avê, ha li çokê, ha li navê.


pars dike ji derîyan dide xêra mirîyan

glosses: Guhartoyeke tîne ji deriyan dide xêra miriyan.


mêran mêr dikuştin sînemê hûr dişûştin

glosses: Guhartoyeke mêra mêr dikuştin, ceboriya hûr dişûştin.


ji xwe re mişkgir e ji xelkê re xerat e

word: ji xwe re masîgir e, ji xelkêre kûsîgire


arê xwe bêjing kiriye kapeka xwe rêtiye

glosses: Guhartoyeke arê xwe bêtin, kapeka xwe rêtin.


gayê zexel e timî li mexel e

glosses: Guhartoyeke gayê zexel e, timî li mexel e.


qîza kerê ye jina mêrê çê ye

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: qîza kerê ye, jina mêrê çê ye


çi bê serê mirov ji bêaqiliya mirov e

glosses: Guhartoyeke çi tê serê mirov ji zimanê mirov e.


ez dibêm hirç va ye ew dibê rêç va ye

glosses: Guhartoyeke ez dibêjim hirç va ye, tu dibêjî şop va ye.


piyê xwe ji bera bavê xwe zêde avêtin

glosses: Guhartoyeke piyê xwe li gorî bera bavê xwe avêtin.


ez axa tu axa kî pez bibe nav baxa

glosses: Binêre ez axa tu axa, kî golikan bibe nav baxan.


garis gol bû baran lê hat şil û mil bû

glosses: Guhartoyeke gul ew gul bû, baran jî lê hat şil bû.


weka dehşika destê gavanan hema filitîn

forms: wekî dehşika ji dest çavanan filitî bûn


aqilê (yekî) ji serê (yekî) derketin

glosses: Guhartoyeke aqilê (yekî) ji serê (yekî) birin.


bila zik bel be bila ji kel û pel be

glosses: Guhartoyeke bila zikê melê bel be, bila giya û pel be.


destê (yekî) di binçengê yekî de man

forms: destê (yekî) li bin çengê ketin


gule li ser kevçika dilê (te) bikeve

forms: gule li ser kevçika dil ketin


elametê baranê ba ye ya mirinê ta ye

glosses: Guhartoyeke nîşanên baranê ba ye, yên mirinê ta ye.


eynî berf e eynî çiftexas e

glosses: Guhartoyeke eynî berf e, eynî çiftexas e.


çavê xwe girtin serê xwe kirin ber xwe

forms: çavên xwe girtin, devê xwe vekirin


gotina (yekî) ne hilanîn û ne jî danîn

forms: gotina xwe ne hildan, ne danîn


destê xwe li ber (yekî) vekirin

forms: destê xwe li ber (yekî) ranekirin


aqilê (yekî) li ser serê (yekî) bûn

glosses: Guhartoyeke aqilê (yekî) ne li serê (yekî) bûn.


nenihêre li mirûz binihêre li kurûz

glosses: Guhartoyeke nenêr li mirûz, binêr li girûz.


ling li qeydê çav li seydê

glosses: Guhartoyeke ling li qeydê, çav li seydê.


bila ji kel û pel be bila zik têr be

glosses: Guhartoyeke bila zik têr be, bila ji dêr be.


dê ber bi ewlad ewlad ber bi çiya ve

glosses: Guhartoyeke dê ber bi weleda weled ber bi çiyayê qaf.


baran dibare erd pesnê xwe di de

glosses: Guhartoyeke baran zad tîne, erd pesnê xwe dide.


fedokî li mêran kenokî li jinan nayê

glosses: Guhartoyeke fedokî li mêran nayê, kenokî li jinan nayê.


gotina (yekî) ne hilanîn ne jî danîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


ne bixwe gilyazan ne bide hevrazan

glosses: Guhartoyeke ne dixwim gêlazan, ne didim hevrazan.


serjêr çakûç berjêr çakûç

forms: serjêr çakûç, berjêr çakûç


ji komê sarkîs nas kirin?

forms: ji komê sarkîs nas kirin


bi roj pişkul e bi şev şemamok e

glosses: Guhartoyeke bi roj pîrhevok e, bi şev şemamok e.


qîrînek li erde yek li esman bûn

forms: lêvek li erdê, yek li esmên bûn


gotina (yekî) di devê (yekî) de man

forms: gotina (yekî) li telê (yekî) ketin


xalitê xesî ne dixwe ne dide kesî

glosses: Guhartoyeke xalê xesis, ne dixwe, ne jî dide tu kesî.


xwe li vî alî li wî alî quraftin

glosses: Guhartoyeke xwe bi vî alî wî alî de avêtin.


zikê (wî/ê) bi piştê ve zeliqîye

glosses: Guhartoyeke zikê (yekî) bi piştê ve zeliqîn.


di navbeyna me de nan û xwê heye

forms: di navberê de nan û xwê hebûn


dan navê ha li çokê ha li navê

glosses: Guhartoyeke te ku da avê, ha li çokê, ha li navê.


bi xwe kiro qenc kiro bi xwe kiro

glosses: Guhartoyeke çê kiro bi xwe kiro, xera kiro bi xwe kiro.


ev li dora me dide çeqlebaskan

glosses: Guhartoyeke li dora (yekî) dan çeqlebaskan.


word: koro tu li vir be min yek ji te çêtir nedît tu dîsa korê min î

glosses: Guhartoyeke koro li vir be, min ji te çêtir nedî, ezê li korê xwe vegerim.


word: xursî xwedîyê xîyarê çilmisî ne dixwe ne dide kesî

glosses: Guhartoyeke xursî xwedîyê xîyarê çelmisî, ne dixwe û ne dide kesî.


word: ji xelkê re kêr û kewar ji xwe re zile betal

glosses: Guhartoyeke ji xelkê re hût e, ji xwe re kût e, hevalê ticarê rût e.


şeko navê xwe li hevalê xwe ko

glosses: Binêre şekopeko, navê xwe li hevalê xwe ko.


word: em sed sal li dinê bin em dê şevekê mêvanê qebrê bin

glosses: Guhartoyeke sed salî li dinê bî, rojekê mêvanê gorê bî.


word: çi dikene em bikenin çi digirî em bigirîn

glosses: Guhartoyeke ne digirî, tu pê re bigirî, ne dikene tu pê re bikenî.


word: ne digirî tu pê re bigirî ne dikene tu pê re bikenî

word: ne digirî, tu pê re bigirî, ne dikene tu pê re bikenî


word: ne dikene mirov pê re bikene ne digirî mirov bigirî

glosses: Guhartoyeke ne dikene ku em vê re bikenin, ne digrî ku em vê re bigrîn.


word: li heyfa bavê xwe gerîya xwîna xwe jî li serê da

glosses: Guhartoyeke li heyfa bavê geriya dê li ser dan.


di devê xelkê de bûn benîşt

glosses: Guhartoyeke em bûn benîşt, ketin devê xelkê.


bûk anî lez û bez sivika malê dîsa ez

glosses: Guhartoyeke min bûk anî bi lez û bez, sivika malê dîsa mam ez.


bûk anî lez û bez bûka malê dîsa ez

word: min bûk anî bi lez û bez, sivika malê dîsa mam ez


word: ne raze li erdê kaş ne jî bibîne xewnên şaş

glosses: Guhartoyeke megere li cîhê kaş, nebêne xewnê şaş.


word: bila zirav û dirêj be lê ne qut û qalind be

glosses: Guhartoyeke bere zirav û dirêj be, ne qalin û kurt be.


word: gotina (yekî) di paşila (wî) de hazir bûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: gotina (yekî) di paşilê de bûn


bawerîya (yekî) li ser dev û lêvan bûn

glosses: Guhartoyeke baweriya li ser dev û lêvan.


word: qûna te qûna çivîkê ye tu hêkên betan dikî

glosses: Guhartoyeke qûna wî qûna mîrîşkê ye, hêkê qaza dike.


tu bikevî stûyê te di bin te de bimîne

glosses: Guhartoyeke stûyê te di ber te da bimîne.


li ser striyan rûniştin

glosses: Guhartoyeke li ser qula kurmoriyan rûniştin.


gotin bi ber gotinê xistin

forms: gotin li ber gotinê xistin


tene firîk e mele şirîk e

glosses: Guhartoyeke heta genim firîk e, mele şirîk e.


wekî ku ava sar bi ser de hatin kirin

forms: sîtilek ava sar bi ser de kirin


li hev nekirin

glosses: Guhartoyeke bi hev û din re debar nekirin.


li ser bela xwe vebûn

forms: bi xwe bi ser belaya xwe ve bûn


gav û saetê (yekî) li hev nenihêrtin

glosses: Guhartoyeke gotinên (yekî) li hev nenihêrîn.


siûda (yekî) lê xistin

glosses: Guhartoyeke şans û siûda (yekî) lê xistin.


ceh dide mirov genim ji mirov distîne

glosses: Guhartoyeke ceh didê yekî, genim jê distîne.


word: ron dikim elo naxwe tîr dikim welo naxwe

forms: tîr bike dan diçe, ron bike nan diçe


tilîya xwe kirin nav her tiştî

glosses: Guhartoyeke tiliya xwe xistin nav hemû tiştî.


wer dike bav dimire ha dike dê dimire

forms: ha dikim dê dimire, ha dikim bav dimire


awirê xwe li ser (yekî) hilnedan

forms: awirên xwe ji ser hilnedan


ardê xwe pehtîye kapeka xwe rêtîye

glosses: Guhartoyeke arê xwe bêtin, kapeka xwe rêtin.


derbekê li nêl dixe yekê li bizmêr

glosses: Guhartoyeke derbekê li nal dixe û derbekê li bizmar dixe.


şûşa dilê însan ku bişkê nacebire

glosses: Guhartoyeke dil şûşe ye, ku bişkê nacebire.


hay û bayê (wî) ji felekê tune ye

glosses: Guhartoyeke hayê wî ji bayê felekê tune ye.


heta aqilê pêşîn tê yê paşîn diçe

glosses: Guhartoyeke heta aqilê paşî hat, ê pêşî çû.


her mirov di dilê xwe de şêr e

glosses: Guhartoyeke her kes di mala xwe de şêr e.


wekî mozeqirtikê pê ve zeliqîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: wekî qirniyan pê ve zeliqîn


serê xwe pê re bi yek kirin

forms: serê xwe bi hev re yek kirin


hem diz e hem jî topiz e

forms: hem diz e, hem topiz e


xwe avêtin xaret û xîretên (yekî)

glosses: Guhartoyeke xwe avêtin ber tor û bextê (yekî).


weka Xwedê li hawara (yekî) hatin

glosses: Guhartoyeke wekî Xocê Xizir li hawara (yekî) hatin.


navekî mezin ser gundekî xopan e

forms: navekî giran li ser gundekî wêran


xwêdan di enîya (yekî) de avêtin

forms: xwedanê di ser (yekî) re avêtin


her giha li ser helqa xwe dirêze

glosses: Guhartoyeke her giya li ser reha xwe şîn tê.


berû ji darê ket dar nas nekir

glosses: Guhartoyeke berû ji darê ketiye, dar nenasiye.


bi rûyê spî ji (karekî) derketin

glosses: Guhartoyeke bi rûyekî spî ji nav derketin.


mehd û mirûzê (yekî) tirş bûn

glosses: Guhartoyeke mehd û mirûze (yekî) ketin hev.


dev û qûna xwe li hev şaş kirin

forms: dev û qûna xwe ji hev dernexistin


ma bavê te ji bavê min çêtir e?

forms: ma bavê te ji bavê xelqê mezintir e?


eyba (yekî) dan rû yê (yekî)

glosses: Guhartoyeke eybikên (yekî) dan rûyê (yekî).


di bin pest û guşarê de hiştin

glosses: Guhartoyeke di bin zor û zerpê de hiştin.


teqlê (yekî) li hev nenihêrtin

glosses: Guhartoyeke gotinên (yekî) li hev nenihêrîn.


dev û çeneyên (yekî) kirin hev

glosses: Guhartoyeke dev û pozê (yekî) tije xwîn kirin.