şidandin

glosses: givaştin, kîp kirin, tengav kirin, çewisandin, asê kirin, zeft kirin, rapêçan

glosses: eciqandin, dewisandin, zirviçandin, meriçandin, rebitandin, hijiqandin, heşandin

forms:
dişidînim (present)
dişidînî (present)
dişidîne (present)
dişidînin (present)
bişidîne (imperative singular)
bişidînin (imperative plural)
şidand (past)
şidand (past)
şidand (past)
şidand (past)
–şidîn– (root present)
–şidand– (root past)
ez dişidînim (indicative present positive)
ez naşidînim (indicative present negative)
min şidand (indicative past positive)
min neşidand (indicative past negative)
tu dişidînî (indicative present positive)
tu naşidînî (indicative present negative)
te şidand (indicative past positive)
te neşidand (indicative past negative)
ew dişidîne (indicative present positive)
ew naşidîne (indicative present negative)
wê/wî şidand (indicative past positive)
wê/wî neşidand (indicative past negative)
em dişidînin (indicative present positive)
em naşidînin (indicative present negative)
me şidand (indicative past positive)
me neşidand (indicative past negative)
hûn dişidînin (indicative present positive)
hûn naşidînin (indicative present negative)
we şidand (indicative past positive)
we neşidand (indicative past negative)
ew dişidînin (indicative present positive)
ew naşidînin (indicative present negative)
wan şidand (indicative past positive)
wan neşidand (indicative past negative)
min dişidand (imperfect positive)
min nedişidand (imperfect negative)
min şidandibû (positive)
min neşidandibû (negative)
te dişidand (imperfect positive)
te nedişidand (imperfect negative)
te şidandibû (positive)
te neşidandibû (negative)
wê/wî dişidand (imperfect positive)
wê/wî nedişidand (imperfect negative)
wê/wî şidandibû (positive)
wê/wî neşidandibû (negative)
me dişidand (imperfect positive)
me nedişidand (imperfect negative)
me şidandibû (positive)
me neşidandibû (negative)
we dişidand (imperfect positive)
we nedişidand (imperfect negative)
we şidandibû (positive)
we neşidandibû (negative)
wan dişidand (imperfect positive)
wan nedişidand (imperfect negative)
wan şidandibû (positive)
wan neşidandibû (negative)
ez ê bişidînim (future positive)
ez ê neşidînim (future negative)
minê şidandibe (future perfect positive)
minê neşidandibe (future perfect negative)
tu yê bişidînî (future positive)
tu yê neşidînî (future negative)
teyê şidandibe (future perfect positive)
teyê neşidandibe (future perfect negative)
ew ê bişidîne (future positive)
ew ê neşidîne (future negative)
wê/wîyê şidandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neşidandibe (future perfect negative)
em ê bişidînin (future positive)
em ê neşidînin (future negative)
meyê şidandibe (future perfect positive)
meyê neşidandibe (future perfect negative)
hûn ê bişidînin (future positive)
hûn ê neşidînin (future negative)
weyê şidandibe (future perfect positive)
weyê neşidandibe (future perfect negative)
ew ê bişidînin (future positive)
ew ê neşidînin (future negative)
wanê şidandibe (future perfect positive)
wanê neşidandibe (future perfect negative)
min şidandiye (perfect positive)
min neşidandiye (perfect negative)
min şidandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neşidandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te şidandiye (perfect positive)
te neşidandiye (perfect negative)
te şidandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neşidandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî şidandiye (perfect positive)
wê/wî neşidandiye (perfect negative)
wê/wî şidandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neşidandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me şidandiye (perfect positive)
me neşidandiye (perfect negative)
me şidandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neşidandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we şidandiye (perfect positive)
we neşidandiye (perfect negative)
we şidandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neşidandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan şidandiye (perfect positive)
wan neşidandiye (perfect negative)
wan şidandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neşidandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bişidînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neşidînim (present subjunctive negative)
(bila) min şidandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neşidandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bişidînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neşidînî (present subjunctive negative)
(bila) te şidandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neşidandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bişidîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neşidîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî şidandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neşidandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bişidînin (present subjunctive positive)
(bila) em neşidînin (present subjunctive negative)
(bila) me şidandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neşidandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bişidînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neşidînin (present subjunctive negative)
(bila) we şidandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neşidandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bişidînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neşidînin (present subjunctive negative)
(bila) wan şidandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neşidandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bişidanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neşidanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min şidandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neşidandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bişidanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neşidanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te şidandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neşidandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bişidanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neşidanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî şidandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neşidandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bişidanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neşidanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me şidandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neşidandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bişidanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neşidanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we şidandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neşidandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bişidanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neşidanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan şidandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neşidandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bişidanda (present conditional positive)
minê neşidanda (present conditional negative)
minê şidandibûya (preterite conditional positive)
minê neşidandibûya (preterite conditional negative)
teyê bişidanda (present conditional positive)
teyê neşidanda (present conditional negative)
teyê şidandibûya (preterite conditional positive)
teyê neşidandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bişidanda (present conditional positive)
wê/wîyê neşidanda (present conditional negative)
wê/wîyê şidandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neşidandibûya (preterite conditional negative)
meyê bişidanda (present conditional positive)
meyê neşidanda (present conditional negative)
meyê şidandibûya (preterite conditional positive)
meyê neşidandibûya (preterite conditional negative)
weyê bişidanda (present conditional positive)
weyê neşidanda (present conditional negative)
weyê şidandibûya (preterite conditional positive)
weyê neşidandibûya (preterite conditional negative)
wanê bişidanda (present conditional positive)
wanê neşidanda (present conditional negative)
wanê şidandibûya (preterite conditional positive)
wanê neşidandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bişidîne (imperative present positive)
(tu) neşidîne (imperative present negative)
(hûn) bişidînin (imperative present positive)
(hûn) neşidînin (imperative present negative)
شداندن
jidandin
şikandin

etymology_text: Ji şid + -andin.

сжимать

roman: sžimatʹ

сжать

roman: sžatʹ

стискивать

roman: stiskivatʹ

стиснуть

roman: stisnutʹ

ipa: /ʃɪdɑːnˈdɪn/

hyphenation: şi·dan·din


şidandin

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /ʃɪdɑːnˈdɪn/


dûman

glosses:
dûkêl, dûxan, dû,
toza yan bayê ji agirî hildikeve

forms:
دوومان
dîman
dwîman
dû

etymology_text:
Ji tirkî duman ji tirkiya kevn tuman ku belkî herwiha serekaniya peyva tem ya soranî be jî ku van salan bi rêya nivîsînê ketiye kurmancî jî. Dûman tenê di kurdî de li deverên nêzîkî tirkî heye, di zaravayên din yên kurdî yan zimanên din yên îranî de peyda nabe. Tevî ku "dû-" wek ji "dû" (dûkêl) be jî, ne ji wê ye ji ber ku peyva "duman" di piraniya zimanên tirkî de heye: azerî, tirkmenistanî, gagawzî... Ne ji proto-hindûewropî *dʰuh₂mós e çunkî eger ji wê bûya, divê M di kurmancî de bûba V.
;Çavkanî

дым

roman: dym

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-dûman.wav

hyphenation: dû·man


dûkêl

glosses: Toza yan bayê gewr yê ku ji agirî hildikeve.

text: Dûkêla cigareya wî dihat min.

forms:
دووكێل
dîkêl
dwîkêl
dûkel

etymology_text: Herwiha dûkel, dibe ji dû (“dûkêl”) + kel (“gur, agir”) hevreha soranî دووکهڵ (dûkeł), hewramî dûkeł.

лгӏва

roman: lʿvā

алҩа

roman: ālʿ°ā

ӏугъу

roman: ʾ°ġ°

ыш

roman: ïš

тӱдӱн

roman: tüdün

ትኪ

roman: təki

ܬܢܢܐ

roman: tennānā

ধোঁৱা

roman: dhü̃a

цӏцӏазе

roman: c̣̄aze

кӏкӏуй

roman: ḳ̄uj

スプヤ

roman: supuya

төтөн

roman: tötön

دوت

roman: dot

ধোঁয়া

roman: dhõẏa

дим

roman: dim

пу́шек

roman: púšek

утаан

roman: utaan

དུ་པ

roman: du pa

кӏур

roman: ḳur

म्हेःकुः

roman: hmeʔkuʔ

ᏧᎦᏒᏍᏗ

roman: tsugasvsdi

ян

roman: i͡an

煙

roman: yān

煙

roman: ian

тӗтӗм

roman: tĕtĕm

ދުމް

roman: dum̊

دُخَان

roman: duḵān

ծուխ

roman: cux

մուխ

roman: mux

качамо

roman: kačamo

ханин

roman: haņin

саңнян

roman: saңņan

دود

roman: dud

𐌳𐌰𐌿𐌽𐍃

roman: dauns

ધુમાડો

roman: dhumāḍo

ბოლი

roman: boli

კვამლი

roman: ḳvamli

धूआँ

roman: dhūā̃

धूम्र

roman: dhūmra

хъо

roman: qo

עָשָׁן

roman: ashán

ӏугъуэ

roman: ʾ°ġ°ă

утан

roman: utan

ಧೂಮ

roman: dhūma

ಹೊಗೆ

roman: hoge

ду’

roman: du’

түтүн

roman: tütün

දුමාරය

roman: dumāraya

тшын

roman: tšyn

연기

roman: yeon-gi

ӈылӈыл

roman: ŋəlŋəl

ипиип

roman: ipiip

ᑲᐢᑳᐸᐦᑌᐤ

roman: kaskâpahtêw

ຄວັນ

roman: khuan

ຄວັນໄຟ

roman: khuan fai

კომა

roman: ḳoma

მკომა

roman: mḳoma

ნკომა

roman: nḳoma

гум

roman: gum

ᦩᦸᧃ

roman: xwoan

чад

roman: čad

പുക

roman: puka

ᡧᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ

roman: šanggiyan

посым

roman: posym

धूर

roman: dhūr

шӹкш

roman: šÿkš

ლოლი

roman: loli

ფურკი

roman: purḳi

ფუტი

roman: puṭi

качам

roman: kačam

утаа

roman: utaa

ᠤᠲᠤᠭᠠ

roman: utuɣ-a

ယက်

roman: jak

якэ

roman: jake

धुँवा

roman: dhũwā

धूवाँ

roman: dhūwā̃

кинтә

roman: kintĕ

дякагә

roman: djakagĕ

тʼуф

roman: tʼuf

туьтин

roman: tütin

ଧୂଆଁ

roman: dhūam̐

фӕздӕг

roman: fæzdæg

𐌚𐌄𐌔𐌚

roman: fesf

دومان

roman: duman

دخان

roman: duhân

ئىس

roman: is

ਧੂੰ

roman: dhū̃

түтін

roman: tütın

ⲭⲣⲉⲙⲧⲥ

roman: khremts


dûxan

text: Dûxana cigareya wî dihat min.

text: Hem kelî ew behr ûkef da û dûxan, Kef bûye erd û dûxan bû asîman

ref: Mela Hisênê Bateyî

text: Lê dûxana ku ji cixareya qalindpêçayî dikişand ser kezebşewatîya xwe, destûr nedida ku tevdîrekê bistîne.

ref: Îrfan Amîda, Şevek Şîzofren, Weşanên Lîs, 2018, r. 6, ISBN 9786058152175

glosses: moran, mij, tem^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
دووخان
dixan
dexan
duxan
tûxan
dikan

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

دُخَان

roman: duxan

دود

roman: dûd

дым

roman: dym

hyphenation: dû·xan


patron

glosses: serkar, şef, karsaz, karxwey, karbidest, kardêr, birêveber, serok, pêşeng, pêşrew

forms:
kurdî-erebî:
پاترۆن
pantolon


hêt

text: A ji niha ve, jina min haziriya sibehê dike. Ew ê parsûyê heşandî, kortik û apraxan, kutilkan, hêta berxê, tirşikeke aliyê Mêrdînê, sê cûreyên seleteyan, sava û birincê çêbike.

ref: Firat Cewerî, Payiza Dereng, Avesta, 2014, r. 14

forms: هێت

etymology_text: Hevreha avestan haxti, farsî hax bi jêderî bi maneya tiştê badayî û ling.

бедро

roman: bedro

ляжка

roman: ljažka

огузок

roman: oguzok

ipa: /heːt/

hyphenation: hêt


ran

text: Qenc-i bi çehvan me dî ceng û cidala CemelŞîr û riman vêk-i ran pence birin têk-i ranLew me dikin jêk-i ran qîme dikin dil digel

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms:
ڕان
rehin
rihin
rihn
ran
rahn
rehn
ren

الساق

roman: as-sāq

ipa: /rɑːn/


ran

audio: LL-Q12107 (bre)-Nadej Roudour-ran.wav


ran

pos: verb

pos_title: Formeke lêkerê

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-ran.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Fake estate-ran.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-ran.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-ran.wav


rihn

pos: unknown

pos_title: Mane


king

glosses:
ran, hêt, tilor, rihn
parçeya lingî ji navtengê ta çokî

forms:
kurdî-erebî:
كنگ
qing


king

audio: En-uk-the king.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-king.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-king.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-king.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Fake estate-king.wav


papyamentoyî

glosses:
zimanê Arubayê, Curaçaoyê û Bonaireyê
 (zimanek kreolî ye ku ji spanî, portugalî, holendî û hin zimanên efrîqî pêk hatiye)


title: papiamentoyî

redirect: papyamentoyî

pos: hard-redirect


portugalî

glosses:
zimanê Portugalê
(ku zimanek romî ye û ji bilî Portugalê zimanê fermî yê Brezîlyayê û hin welatên din e jî)

forms:
portegîzî
portekîzî
portuxalî

etymology_text: Ji portugal + -î

Партугальская

roman: Partuhalʹskaja

португалски

roman: portugalski

Պորտուգալական

roman: Portugalakan

Պորտուգալերեն

roman: Portugaleren

პორტუგალიური

roman: ṗorṭugaliuri

पोरच्युगीज

roman: poracyugīj

포르투갈어

roman: poreutugareo

Португалски

roman: Portugalski

Португалонь

roman: Portugalonʹ

Португали

roman: Portugali

पोर्तुगाली

roman: portugālī

Португальский

roman: Portugalʹskij

போர்ச்சுகீஸ

roman: pōrccukīsa

Португал

roman: Portuğal

پرتگالي

roman: prtgālي

португальська

roman: portuhalʹsʹka

Πορτογαλικά

roman: Portogaliká


portugalî

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: tişta/ê Portugalê, portegaliyan yan zimanê wan


ezamet

forms:
azamet
'azamet
'ezamet

etymology_text: Ji erebî عظامة, têkildarî ezîm.


'azamet

ipa: /ʕɑːzɑːˈmɛt/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'azamet.wav

hyphenation: 'a·za·met


beraqil

glosses: Tişta/ê li gor aqilî, tişta/ê ne dijî hişmendiyê, tiştê ku bikeve aqilê mirovî û mirov bişêt bawer bike.

glosses: rasyonel, aqilane, hişane^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
beraqiltir (comparative)
herî beraqil (superlative)
beraqiltirîn (superlative)
بهرعاقل

etymology_text: Ji ber- + aqil.


berbas

glosses: tişta/ê bas li ser e, tişta/ê têt baskirin, mijara suhbetê, babeta li ser têt axivîn

text: Recep Tayyip Erdoganî behsa îdiaya serokê MHP-ê Devlet Bahçelî ya ko dibêje Ak Parti dê rêberê PKK-ê Abdullah Ocalanî berde kir û got: — [Bahçeli] rabûye û tişteka nû dibêje. Dibêje ko [em] dê yê li Îmraliyê berdin. Dê hêj pir li benda wê bikin. Bila di dema desthilata Ak Partiyê de li hêviya qerareka wisa nemînin. Yên BDP-yî jî bi gotinên wisa lêdixebin ko ji xwe re dengên zêde kom bikin, Leyla Zana jî wisa dike… Îşê yê li Îmraliyê xelas bûye. Ez xiyanetê li welatê xwe nakim. Tişteka wisa ne berbehs e.

ref: Nefel.com, 6/2011

forms:
berbastir (comparative)
herî berbas (superlative)
berbastirîn (superlative)
berbahis
berbahs
berbehis
berbehs
berbaḧis
berbaḧs
berbeḧis
berbeḧs

etymology_text: Ji ber- + bas.


berbahis

forms:
berbahistir (comparative)
herî berbahis (superlative)
berbahistirîn (superlative)


berbahs

forms:
berbahstir (comparative)
herî berbahs (superlative)
berbahstirîn (superlative)


berbehis

forms:
berbehistir (comparative)
herî berbehis (superlative)
berbehistirîn (superlative)


berbeḧs

forms:
berbeḧstir (comparative)
herî berbeḧs (superlative)
berbeḧstirîn (superlative)


berbeḧis

forms:
berbeḧistir (comparative)
herî berbeḧis (superlative)
berbeḧistirîn (superlative)


berbehs

forms:
berbehstir (comparative)
herî berbehs (superlative)
berbehstirîn (superlative)


berbaḧis

forms:
berbaḧistir (comparative)
herî berbaḧis (superlative)
berbaḧistirîn (superlative)


berbaḧs

forms:
berbaḧstir (comparative)
herî berbaḧs (superlative)
berbaḧstirîn (superlative)


welew

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: rexma, rexmen^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
وهلهو
wele
welê

etymology_text: Ji erebî وَلَوْ (wa-law).

несмотря на то

roman: nesmotrja na to

что

roman: što

хотя

roman: xotja


mixalif

glosses:
dijber, rikeber, reqîb, hevrik,
kesa/ê yan tişta/ê dijî kesekî yan tiştekî

glosses: oponent, dijmin, pêşbaz, pêşbirkvan^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
mixalîf
muxalif
muxalîf

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


dijber

glosses:
rikeber, hevrik, mixalif, reqîb, dijmin, oponent,
kesa/ê yan tişta/ê dijî kesekî yan tiştekî

glosses: pêşbaz, pêşbir, riberiz, minafis, pêşbirkvan^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji dij- + ber.

ipa: /dɪʒˈbɛɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-dijber.wav

hyphenation: dij·ber


meşrû

glosses: legal, rewa, heq, mafdar, qanûnî, lejîtîm

text:
Ku em bikin lazim bûye
Gerçî ne meşrû dabûye
Derman necis bit mefu ye

ref: Feqiyê Teyran,

glosses: yasayî, dadî, zagonî, hiqûqî, dadmendî, adil, edalî, dirist^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
meşrûtir (comparative)
herî meşrû (superlative)
meşrûtirîn (superlative)

etymology_text: Ji erebî مَشْرُوع (mašrūʿ), têkildarî şerîet.


meşrû bûn

pos_title: Lêker

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
meşrû dibim (present)
meşrû dibî (present)
meşrû dibe (present)
meşrû dibin (present)
meşrû bibe (imperative singular)
meşrû bibin (imperative plural)
meşrû bûm (past)
meşrû bûyî (past)
meşrû bû (past)

etymology_text: Ji meşrû + bûn.

ipa: /mɛʃˈɾuː buːn/

hyphenation: meş·rû bûn


meşrû kirin

forms:
meşrû dikim (present)
meşrû dikî (present)
meşrû dike (present)
meşrû dikin (present)
meşrû bike (imperative singular)
meşrû bikin (imperative plural)
meşrû kir (past)
meşrû kir (past)
meşrû kir (past)
meşrû kir (past)
meşrû –k– (root present)
meşrû –kir– (root past)
ez meşrû dikim (indicative present positive)
ez meşrû nakim (indicative present negative)
min meşrû kir (indicative past positive)
min meşrû nekir (indicative past negative)
tu meşrû dikî (indicative present positive)
tu meşrû nakî (indicative present negative)
te meşrû kir (indicative past positive)
te meşrû nekir (indicative past negative)
ew meşrû dike (indicative present positive)
ew meşrû nake (indicative present negative)
wê/wî meşrû kir (indicative past positive)
wê/wî meşrû nekir (indicative past negative)
em meşrû dikin (indicative present positive)
em meşrû nakin (indicative present negative)
me meşrû kir (indicative past positive)
me meşrû nekir (indicative past negative)
hûn meşrû dikin (indicative present positive)
hûn meşrû nakin (indicative present negative)
we meşrû kir (indicative past positive)
we meşrû nekir (indicative past negative)
ew meşrû dikin (indicative present positive)
ew meşrû nakin (indicative present negative)
wan meşrû kir (indicative past positive)
wan meşrû nekir (indicative past negative)
min meşrû dikir (imperfect positive)
min meşrû nedikir (imperfect negative)
min meşrû kiribû (positive)
min meşrû nekiribû (negative)
te meşrû dikir (imperfect positive)
te meşrû nedikir (imperfect negative)
te meşrû kiribû (positive)
te meşrû nekiribû (negative)
wê/wî meşrû dikir (imperfect positive)
wê/wî meşrû nedikir (imperfect negative)
wê/wî meşrû kiribû (positive)
wê/wî meşrû nekiribû (negative)
me meşrû dikir (imperfect positive)
me meşrû nedikir (imperfect negative)
me meşrû kiribû (positive)
me meşrû nekiribû (negative)
we meşrû dikir (imperfect positive)
we meşrû nedikir (imperfect negative)
we meşrû kiribû (positive)
we meşrû nekiribû (negative)
wan meşrû dikir (imperfect positive)
wan meşrû nedikir (imperfect negative)
wan meşrû kiribû (positive)
wan meşrû nekiribû (negative)
ez ê meşrû bikim (future positive)
ez ê meşrû nekim (future negative)
minê meşrû kiribe (future perfect positive)
minê meşrû nekiribe (future perfect negative)
tu yê meşrû bikî (future positive)
tu yê meşrû nekî (future negative)
teyê meşrû kiribe (future perfect positive)
teyê meşrû nekiribe (future perfect negative)
ew ê meşrû bike (future positive)
ew ê meşrû neke (future negative)
wê/wîyê meşrû kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê meşrû nekiribe (future perfect negative)
em ê meşrû bikin (future positive)
em ê meşrû nekin (future negative)
meyê meşrû kiribe (future perfect positive)
meyê meşrû nekiribe (future perfect negative)
hûn ê meşrû bikin (future positive)
hûn ê meşrû nekin (future negative)
weyê meşrû kiribe (future perfect positive)
weyê meşrû nekiribe (future perfect negative)
ew ê meşrû bikin (future positive)
ew ê meşrû nekin (future negative)
wanê meşrû kiribe (future perfect positive)
wanê meşrû nekiribe (future perfect negative)
min meşrû kiriye (perfect positive)
min meşrû nekiriye (perfect negative)
min meşrû kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min meşrû nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te meşrû kiriye (perfect positive)
te meşrû nekiriye (perfect negative)
te meşrû kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te meşrû nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî meşrû kiriye (perfect positive)
wê/wî meşrû nekiriye (perfect negative)
wê/wî meşrû kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî meşrû nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me meşrû kiriye (perfect positive)
me meşrû nekiriye (perfect negative)
me meşrû kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me meşrû nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we meşrû kiriye (perfect positive)
we meşrû nekiriye (perfect negative)
we meşrû kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we meşrû nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan meşrû kiriye (perfect positive)
wan meşrû nekiriye (perfect negative)
wan meşrû kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan meşrû nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez meşrû bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez meşrû nekim (present subjunctive negative)
(bila) min meşrû kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min meşrû nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu meşrû bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu meşrû nekî (present subjunctive negative)
(bila) te meşrû kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te meşrû nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew meşrû bike (present subjunctive positive)
(bila) ew meşrû neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî meşrû kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî meşrû nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em meşrû bikin (present subjunctive positive)
(bila) em meşrû nekin (present subjunctive negative)
(bila) me meşrû kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me meşrû nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn meşrû bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn meşrû nekin (present subjunctive negative)
(bila) we meşrû kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we meşrû nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew meşrû bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew meşrû nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan meşrû kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan meşrû nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min meşrû bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min meşrû nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min meşrû kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min meşrû nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te meşrû bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te meşrû nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te meşrû kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te meşrû nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî meşrû bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî meşrû nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî meşrû kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî meşrû nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me meşrû bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me meşrû nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me meşrû kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me meşrû nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we meşrû bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we meşrû nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we meşrû kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we meşrû nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan meşrû bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan meşrû nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan meşrû kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan meşrû nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê meşrû bikira (present conditional positive)
minê meşrû nekira (present conditional negative)
minê meşrû kiribûya (preterite conditional positive)
minê meşrû nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê meşrû bikira (present conditional positive)
teyê meşrû nekira (present conditional negative)
teyê meşrû kiribûya (preterite conditional positive)
teyê meşrû nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê meşrû bikira (present conditional positive)
wê/wîyê meşrû nekira (present conditional negative)
wê/wîyê meşrû kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê meşrû nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê meşrû bikira (present conditional positive)
meyê meşrû nekira (present conditional negative)
meyê meşrû kiribûya (preterite conditional positive)
meyê meşrû nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê meşrû bikira (present conditional positive)
weyê meşrû nekira (present conditional negative)
weyê meşrû kiribûya (preterite conditional positive)
weyê meşrû nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê meşrû bikira (present conditional positive)
wanê meşrû nekira (present conditional negative)
wanê meşrû kiribûya (preterite conditional positive)
wanê meşrû nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) meşrû bike (imperative present positive)
(tu) meşrû neke (imperative present negative)
(hûn) meşrû bikin (imperative present positive)
(hûn) meşrû nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji meşrû + kirin.

ipa: /mɛʃˈɾuː kɪˈɾɪn/

hyphenation: meş·rû ki·rin


miwezin

glosses: bangder, kesa/ê bangê nivêjê dide, kesa/ê gazî dike xelkê daku biçin nivêjê

forms: muwezin

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî ezan


ezan

forms:
azan
asan

etymology_text: Ji erebî أَذَان (ʾaḏān) ji أَذِنَ (ʾaḏina, “guh dan, guhdarî kirin”), têkilî izin, miwezin, ji proto-samî*ʾuðn- (“guh”), hevreha aramî ܐܕܢܐ (ʾeḏnā, “guh”), îbrî אדנא (edna: guh).

আজান

roman: azan

аҙан

roman: aðan

আজান

roman: ajan

езан

roman: ezan

邦克

roman: bāngkè

喚禮

roman: huànlǐ

أَذَان

roman: ʾaḏān

اذان

roman: azân

અઝાન

roman: ajhān

अज़ान

roman: azān

अजान

roman: ajān

аза́н

roman: azán

азон

roman: azon

அதான்

roman: atāṉ

اذان

roman: āzān

hyphenation: e·zan


ezan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ezan.wav


azan

glosses: azan, di dînê îslamî da ji bo nimêjkirinê banga mele, bang


ezan dan

etymology_text: Ji ezan + dan.

ipa: /ɛˈzɑːn dɑːn/

hyphenation: e·zan dan


دل

forms: del (romanization)

دل خواستن

roman: del xâstan

دل افروز

roman: del afruz

دل افگار

roman: del afgâr

دل دادن

roman: del dâdan

دل سوخته

roman: del suxte

دل شکستن

roman: del šekasta

دلبر

roman: delbar

دلتنگ

roman: deltang

audio: LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-دل.wav

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-دل.wav


beautiful

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-beautiful.wav

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/It is a beautiful kitchen! It is beautiful.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-beautiful.wav


beauty

glosses: delalî, spehîtî, bedewî, ciwanî, xweşikî

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-beauty.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-beauty.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-beauty.wav


یک

pos: num

pos_title: Hejmar

forms: yek (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Berrely-یک.wav


model

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-model.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-model.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-model.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-model.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-model.wav


model

text: Model bir otomobil.

text: Bu çocuk babasının bir modeli.


merhemet

text:
Qudret ûte'zîm û mînnet merhemet
Hem se'adet hem keramet menzîlet

forms: merhamet

etymology_text: Ji erebî مَرْحَمَة (marḥama).

hyphenation: mer·he·met


merhamet

glosses: piyarî, dilrehmî, dilovanî, mihrîvanî, rehm, merhemet


meşk

glosses: kil, postê sewalan yê ku şîr tê de tê kan / kilandin anku şilqandin daku nîvişk bi ser bikeve

glosses:
zik, ûr
beşê leşî yê ku dikeve navbera sîngî û navtengê,
cihê ku xwarina xwarî diçe tê de

forms:
مهشک
мәшк
meşq
mişk

etymology_text:
Hevreha soranî مهشک (meşk) û مهشکه (meşke), kurdiya başûrîmeşke, farisî مشک (meşk), pehlewî meşk, hexamenişî 𐎶𐏁𐎣𐎠 (meşka-), hindî मशक (maśak), tirkiya osmanî مشك (meşk), ermeniya kevn մաշկ (maşk), yûnaniya kevn μέσκος (méskos), yûnaniya kapadokî μάσκι (máski), gurciya kevn მაშკი (maşki)... hemû ji aramî [Peyv?]ܡܫܟܐ (meşka), hevreha erebî مسك (mesk), îbrî משך (meşek), akadî 𒋢 (mašku [KUŠ]), misriya kevn ms-kA-F27 (msk3)... hemû ji proto-afroasyayî *masak-.
Eslê peyvê di zimanên afroasyayî de bi wateya giştî ya post / pîst e lê di zimanên din de wê wateyeke bertengtir û taybetî wergirtiye.

маслобойка

roman: maslobojka

ipa: /mɛʃk/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-meşk.wav

hyphenation: meşk

notes:
meşk kan
meşk kilandin
meşkkan
meşkkilandin


title: ﻝﺩ

redirect: دل


lot

glosses:
zîtik, pên, pehîn, zîçik,
bilindkirin û hejandina lingên xwe

text: Her bengî û serxweşê di BotanTêk hatine çerx û baz û lotanBêrîte sema û saz û govend

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
lotik
lotk

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


lot

audio: En-uk-a lot.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-lot.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-lot.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-lot.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-lot.wav


lotik

text: Gava Dîlan bi lotikan ji malê derket, ku here dibistanê; çavên wî li hewşê, li bin darê, li kevokekê ket

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986


lovyank

glosses: aheng, dîlan, dawet^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: loviyank

etymology_text: têkildarî lovîn


şahî

glosses: cejn, zewq, lovyank, kêf, xweşî, aheng, dîlan, dawet

text: Mihra sipihrê kemer û text û tacKos-i ko hingaft-i bi şahî li textPadişahan neqdê rewan dan xerac

forms:
şadî
şatî
şayî

etymology_text: Ji şa + -hî.

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-şahî.wav

hyphenation: şa·hî

notes:
şahî kirin
şahî danîn
şahîkirin
şahîdanîn
şahîkirî


şahî

glosses: paşatî, qiralîtî, keyîtî, melikî, serokatî

forms:
şahîtî
şahtî

etymology_text: Ji şah + -î


xoşewîst

glosses: berdilî, dilber, hezkirî, ezîz, xweşdivî

glosses: delal, delalî, hêja, yar, dost^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
xoşewîsttir (comparative)
herî xoşewîst (superlative)
xoşewîsttirîn (superlative)
xweşewîst

etymology_text: Ji xoş + -e- + wîst "(wîstin)"


dilber

glosses: yar, berdilî, hezkirî, ezîz, xweşdivî, xoşewîst, dost

text: Ehlen we-sehlen merhebaMin dilberek wek dur heyeMehbûbê şîrînsir heye

ipa: /dɪlˈbɛɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-dilber.wav

hyphenation: dil·ber


dilber

text: Dilbertirîn tişt bo me ew e ya ko li ser me bihagiran sekiniye.

ref: Husein Muhammed, Ferhenga jiyanê – Jiyanname https://web.archive.org/http://www.nefel.com/kolumnists/kolumnist_detail.asp?MemberNr=33&RubricNr=&ArticleNr=4346 arşîv, nefel.com, 29.04.2009

forms:
dilbertir (comparative)
herî dilber (superlative)
dilbertirîn (superlative)
dîlber

etymology_text: hevreha farisî دلبر (dilber), ji dil + -ber anku "kesa/ê ku dilê mirovî dibe"


erz û eyal

forms:
erz-û-eyal
erzûeyal
'erz û 'eyal
'erz-û-'eyal
'erzû'eyal

etymology_text: erz + û + eyal


texlîd

glosses: çavlêkirin, zarîkirin, zarîvekirin, wek kesekî yan tiştekî kirin

forms: teqlîd

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

ipa: /tɛxˈliːd/


texlîd

text: Wê bê hemdê xwe sê texlîd penêr standiûn û taştiya wê îro bi tenê penêr bû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 23, ISBN 9786054497010


texlîd kirin

forms:
texlîd dikim (present)
texlîd dikî (present)
texlîd dike (present)
texlîd dikin (present)
texlîd bike (imperative singular)
texlîd bikin (imperative plural)
texlîd kir (past)
texlîd kir (past)
texlîd kir (past)
texlîd kir (past)
texlîd –k– (root present)
texlîd –kir– (root past)
ez texlîd dikim (indicative present positive)
ez texlîd nakim (indicative present negative)
min texlîd kir (indicative past positive)
min texlîd nekir (indicative past negative)
tu texlîd dikî (indicative present positive)
tu texlîd nakî (indicative present negative)
te texlîd kir (indicative past positive)
te texlîd nekir (indicative past negative)
ew texlîd dike (indicative present positive)
ew texlîd nake (indicative present negative)
wê/wî texlîd kir (indicative past positive)
wê/wî texlîd nekir (indicative past negative)
em texlîd dikin (indicative present positive)
em texlîd nakin (indicative present negative)
me texlîd kir (indicative past positive)
me texlîd nekir (indicative past negative)
hûn texlîd dikin (indicative present positive)
hûn texlîd nakin (indicative present negative)
we texlîd kir (indicative past positive)
we texlîd nekir (indicative past negative)
ew texlîd dikin (indicative present positive)
ew texlîd nakin (indicative present negative)
wan texlîd kir (indicative past positive)
wan texlîd nekir (indicative past negative)
min texlîd dikir (imperfect positive)
min texlîd nedikir (imperfect negative)
min texlîd kiribû (positive)
min texlîd nekiribû (negative)
te texlîd dikir (imperfect positive)
te texlîd nedikir (imperfect negative)
te texlîd kiribû (positive)
te texlîd nekiribû (negative)
wê/wî texlîd dikir (imperfect positive)
wê/wî texlîd nedikir (imperfect negative)
wê/wî texlîd kiribû (positive)
wê/wî texlîd nekiribû (negative)
me texlîd dikir (imperfect positive)
me texlîd nedikir (imperfect negative)
me texlîd kiribû (positive)
me texlîd nekiribû (negative)
we texlîd dikir (imperfect positive)
we texlîd nedikir (imperfect negative)
we texlîd kiribû (positive)
we texlîd nekiribû (negative)
wan texlîd dikir (imperfect positive)
wan texlîd nedikir (imperfect negative)
wan texlîd kiribû (positive)
wan texlîd nekiribû (negative)
ez ê texlîd bikim (future positive)
ez ê texlîd nekim (future negative)
minê texlîd kiribe (future perfect positive)
minê texlîd nekiribe (future perfect negative)
tu yê texlîd bikî (future positive)
tu yê texlîd nekî (future negative)
teyê texlîd kiribe (future perfect positive)
teyê texlîd nekiribe (future perfect negative)
ew ê texlîd bike (future positive)
ew ê texlîd neke (future negative)
wê/wîyê texlîd kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê texlîd nekiribe (future perfect negative)
em ê texlîd bikin (future positive)
em ê texlîd nekin (future negative)
meyê texlîd kiribe (future perfect positive)
meyê texlîd nekiribe (future perfect negative)
hûn ê texlîd bikin (future positive)
hûn ê texlîd nekin (future negative)
weyê texlîd kiribe (future perfect positive)
weyê texlîd nekiribe (future perfect negative)
ew ê texlîd bikin (future positive)
ew ê texlîd nekin (future negative)
wanê texlîd kiribe (future perfect positive)
wanê texlîd nekiribe (future perfect negative)
min texlîd kiriye (perfect positive)
min texlîd nekiriye (perfect negative)
min texlîd kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min texlîd nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te texlîd kiriye (perfect positive)
te texlîd nekiriye (perfect negative)
te texlîd kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te texlîd nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî texlîd kiriye (perfect positive)
wê/wî texlîd nekiriye (perfect negative)
wê/wî texlîd kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî texlîd nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me texlîd kiriye (perfect positive)
me texlîd nekiriye (perfect negative)
me texlîd kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me texlîd nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we texlîd kiriye (perfect positive)
we texlîd nekiriye (perfect negative)
we texlîd kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we texlîd nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan texlîd kiriye (perfect positive)
wan texlîd nekiriye (perfect negative)
wan texlîd kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan texlîd nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez texlîd bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez texlîd nekim (present subjunctive negative)
(bila) min texlîd kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min texlîd nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu texlîd bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu texlîd nekî (present subjunctive negative)
(bila) te texlîd kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te texlîd nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew texlîd bike (present subjunctive positive)
(bila) ew texlîd neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî texlîd kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî texlîd nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em texlîd bikin (present subjunctive positive)
(bila) em texlîd nekin (present subjunctive negative)
(bila) me texlîd kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me texlîd nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn texlîd bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn texlîd nekin (present subjunctive negative)
(bila) we texlîd kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we texlîd nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew texlîd bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew texlîd nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan texlîd kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan texlîd nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min texlîd bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min texlîd nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min texlîd kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min texlîd nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te texlîd bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te texlîd nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te texlîd kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te texlîd nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî texlîd bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî texlîd nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî texlîd kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî texlîd nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me texlîd bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me texlîd nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me texlîd kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me texlîd nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we texlîd bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we texlîd nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we texlîd kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we texlîd nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan texlîd bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan texlîd nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan texlîd kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan texlîd nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê texlîd bikira (present conditional positive)
minê texlîd nekira (present conditional negative)
minê texlîd kiribûya (preterite conditional positive)
minê texlîd nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê texlîd bikira (present conditional positive)
teyê texlîd nekira (present conditional negative)
teyê texlîd kiribûya (preterite conditional positive)
teyê texlîd nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê texlîd bikira (present conditional positive)
wê/wîyê texlîd nekira (present conditional negative)
wê/wîyê texlîd kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê texlîd nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê texlîd bikira (present conditional positive)
meyê texlîd nekira (present conditional negative)
meyê texlîd kiribûya (preterite conditional positive)
meyê texlîd nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê texlîd bikira (present conditional positive)
weyê texlîd nekira (present conditional negative)
weyê texlîd kiribûya (preterite conditional positive)
weyê texlîd nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê texlîd bikira (present conditional positive)
wanê texlîd nekira (present conditional negative)
wanê texlîd kiribûya (preterite conditional positive)
wanê texlîd nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) texlîd bike (imperative present positive)
(tu) texlîd neke (imperative present negative)
(hûn) texlîd bikin (imperative present positive)
(hûn) texlîd nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji texlîd + kirin.

ipa: /tɛxˈliːd kɪˈɾɪn/

hyphenation: tex·lîd ki·rin


çavlêkirin

glosses: texlîd, zarîkirin, zarvekirin, texlîdkirin, wek kesekî yan tiştekî kirin


çav lê kirin

glosses: texlîd kirin, zarî kirin, zarve kirin, wek kesekî yan tiştekî kirin

forms:
çav lê dikim (present)
çav lê dikî (present)
çav lê dike (present)
çav lê dikin (present)
çav lê bike (imperative singular)
çav lê bikin (imperative plural)
çav lê kir (past)
çav lê kir (past)
çav lê kir (past)
çav lê kir (past)
çav lê –k– (root present)
çav lê –kir– (root past)
ez çav lê dikim (indicative present positive)
ez çav lê nakim (indicative present negative)
min çav lê kir (indicative past positive)
min çav lê nekir (indicative past negative)
tu çav lê dikî (indicative present positive)
tu çav lê nakî (indicative present negative)
te çav lê kir (indicative past positive)
te çav lê nekir (indicative past negative)
ew çav lê dike (indicative present positive)
ew çav lê nake (indicative present negative)
wê/wî çav lê kir (indicative past positive)
wê/wî çav lê nekir (indicative past negative)
em çav lê dikin (indicative present positive)
em çav lê nakin (indicative present negative)
me çav lê kir (indicative past positive)
me çav lê nekir (indicative past negative)
hûn çav lê dikin (indicative present positive)
hûn çav lê nakin (indicative present negative)
we çav lê kir (indicative past positive)
we çav lê nekir (indicative past negative)
ew çav lê dikin (indicative present positive)
ew çav lê nakin (indicative present negative)
wan çav lê kir (indicative past positive)
wan çav lê nekir (indicative past negative)
min çav lê dikir (imperfect positive)
min çav lê nedikir (imperfect negative)
min çav lê kiribû (positive)
min çav lê nekiribû (negative)
te çav lê dikir (imperfect positive)
te çav lê nedikir (imperfect negative)
te çav lê kiribû (positive)
te çav lê nekiribû (negative)
wê/wî çav lê dikir (imperfect positive)
wê/wî çav lê nedikir (imperfect negative)
wê/wî çav lê kiribû (positive)
wê/wî çav lê nekiribû (negative)
me çav lê dikir (imperfect positive)
me çav lê nedikir (imperfect negative)
me çav lê kiribû (positive)
me çav lê nekiribû (negative)
we çav lê dikir (imperfect positive)
we çav lê nedikir (imperfect negative)
we çav lê kiribû (positive)
we çav lê nekiribû (negative)
wan çav lê dikir (imperfect positive)
wan çav lê nedikir (imperfect negative)
wan çav lê kiribû (positive)
wan çav lê nekiribû (negative)
ez ê çav lê bikim (future positive)
ez ê çav lê nekim (future negative)
minê çav lê kiribe (future perfect positive)
minê çav lê nekiribe (future perfect negative)
tu yê çav lê bikî (future positive)
tu yê çav lê nekî (future negative)
teyê çav lê kiribe (future perfect positive)
teyê çav lê nekiribe (future perfect negative)
ew ê çav lê bike (future positive)
ew ê çav lê neke (future negative)
wê/wîyê çav lê kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê çav lê nekiribe (future perfect negative)
em ê çav lê bikin (future positive)
em ê çav lê nekin (future negative)
meyê çav lê kiribe (future perfect positive)
meyê çav lê nekiribe (future perfect negative)
hûn ê çav lê bikin (future positive)
hûn ê çav lê nekin (future negative)
weyê çav lê kiribe (future perfect positive)
weyê çav lê nekiribe (future perfect negative)
ew ê çav lê bikin (future positive)
ew ê çav lê nekin (future negative)
wanê çav lê kiribe (future perfect positive)
wanê çav lê nekiribe (future perfect negative)
min çav lê kiriye (perfect positive)
min çav lê nekiriye (perfect negative)
min çav lê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min çav lê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te çav lê kiriye (perfect positive)
te çav lê nekiriye (perfect negative)
te çav lê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te çav lê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî çav lê kiriye (perfect positive)
wê/wî çav lê nekiriye (perfect negative)
wê/wî çav lê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî çav lê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me çav lê kiriye (perfect positive)
me çav lê nekiriye (perfect negative)
me çav lê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me çav lê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we çav lê kiriye (perfect positive)
we çav lê nekiriye (perfect negative)
we çav lê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we çav lê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan çav lê kiriye (perfect positive)
wan çav lê nekiriye (perfect negative)
wan çav lê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan çav lê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez çav lê bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez çav lê nekim (present subjunctive negative)
(bila) min çav lê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min çav lê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu çav lê bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu çav lê nekî (present subjunctive negative)
(bila) te çav lê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te çav lê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew çav lê bike (present subjunctive positive)
(bila) ew çav lê neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî çav lê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî çav lê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em çav lê bikin (present subjunctive positive)
(bila) em çav lê nekin (present subjunctive negative)
(bila) me çav lê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me çav lê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn çav lê bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn çav lê nekin (present subjunctive negative)
(bila) we çav lê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we çav lê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew çav lê bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew çav lê nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan çav lê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan çav lê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min çav lê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min çav lê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min çav lê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min çav lê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te çav lê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te çav lê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te çav lê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te çav lê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî çav lê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî çav lê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî çav lê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî çav lê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me çav lê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me çav lê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me çav lê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me çav lê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we çav lê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we çav lê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we çav lê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we çav lê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan çav lê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan çav lê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan çav lê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan çav lê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê çav lê bikira (present conditional positive)
minê çav lê nekira (present conditional negative)
minê çav lê kiribûya (preterite conditional positive)
minê çav lê nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê çav lê bikira (present conditional positive)
teyê çav lê nekira (present conditional negative)
teyê çav lê kiribûya (preterite conditional positive)
teyê çav lê nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê çav lê bikira (present conditional positive)
wê/wîyê çav lê nekira (present conditional negative)
wê/wîyê çav lê kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê çav lê nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê çav lê bikira (present conditional positive)
meyê çav lê nekira (present conditional negative)
meyê çav lê kiribûya (preterite conditional positive)
meyê çav lê nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê çav lê bikira (present conditional positive)
weyê çav lê nekira (present conditional negative)
weyê çav lê kiribûya (preterite conditional positive)
weyê çav lê nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê çav lê bikira (present conditional positive)
wanê çav lê nekira (present conditional negative)
wanê çav lê kiribûya (preterite conditional positive)
wanê çav lê nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) çav lê bike (imperative present positive)
(tu) çav lê neke (imperative present negative)
(hûn) çav lê bikin (imperative present positive)
(hûn) çav lê nekin (imperative present negative)
چاڤ لێ کرن

etymology_text: Ji çav + lê]] (2) + [[kirin.

ipa: /t͡ʃɑːv leː kɪˈɾɪn/

hyphenation: çav lê ki·rin


zehir

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zehir.wav


lîsan

text: Ew çeng çi ye roja ewelÇeng û lîsan jî digirîDeng têt ji sazê piremel

forms: lîsans

etymology_text: Ji erebî لسان (lisan), hevreha aramî ܠܫܢܐ (lişana), îbrî לשון (laşon), amharî ልሳን (ləsan), akadî 𒅴 (lišānu, [EME]), maltî ilsien...

ipa: /liːˈsɑːn/

hyphenation: lî·san


luxet

forms:
loxat
loxet
luxat
lûxet
lûẍet
lûxat
lûẍat

etymology_text: Ji erebî لغة (luẍeᵗ) ji yûnanî λόγος (lógos) (axiftin) lê herwiha bide ber aramî לועא (lew'a: gewrî, hefik, qirrik, cihê ku axiftin jê tê > kurdî lewçe) û akadî luxxu (gewrî, hefik, qirrik, cihê ku axiftin jê tê)

ipa: /lʊˈxɛt/

hyphenation: lu·xet


jehr

glosses: Maddeyê dikare mirovî nesax bike yan bikuje ger bikeve leşî bu mînak.

text: Îlan misalê ser li milKuştîn û jehr avête dilHêj kuştiyên remza berê

text: Di dawiyê de keçik jehrê dixwe, dimire.

ref: Rohat Alakom, Folklor û jinên kurd, Weşanxaneya Nefel, 2002

text: Gava ko cewaba mirina Heso ji min re were, ezê fincanekî jehrî wexwim.

ref: Salihê Kevirbirî, Filîtê Quto, Weşanxaneya Nefel, 2002

text: - Hela hiş be lo, jehr di nava peran de be.

text: Huseyîn Qulixan pirsê diketin ku Mîr 'Eli tu ji boyê çi hatî, min tu virêkirî ku her dayîm di xizmeta paşayê da bibî û bimîni? Icarê Mîr 'Elî dibêjitin ku, Xan te ez virêkirime nêva tayfeyekê ku wucûda wan bi xwe derd û bela ne, mirin û kuştin ji wan peyda dibitin, ew xelqê û 'ibadullahê dikujin û rencîde dikin, bedena wan bi xwe jehrî ye, nexweşî û jehr dê bi jeherê çi biketin, hal û hikayeta Ishaq Paşayê û ehalêd Kurdistanê eve ye û ez penç mehan di nêva wan danê sakin bûm, esla yek ji wan muhtacê 'ilacê nebûn û axirê jî min dît ku ewan ew zadêd weko jehrê xwarin, dîsanê li wucúda wan tesîr nekirin, êdî min zanî ku betal e, ez hatim.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 11em, r. 113, ISBN 978-605-5683-27-6

forms:
kurdî-erebî:
ژههر
jahir
jahr
jar
jarî
jehir
jehrî
zar
zahir
zahr
zehir
zehîr
zehr

etymology_text: Hevreha soranî ژههر (jehr), kelhurî jyer, parsî jehr, farisî زهر (zehr), farisiya navîn zehr, avestayî cethre-, ji proto-hindûewropî *gʷhntro- (“kujer, kujek”) ji *gʷhen- (“lê dan, kuştin”) ku herwiha serekaniya peyva bi maneya "lê dan" yan "kuştin" ya gelek zimanan e: avestayî 𐬘𐬀𐬌𐬥𐬙𐬌 (ceynti-), sanskrîtî हन्ति (hanti, “heynti-”), ermeniya kevn գան (gan), yûnaniya kevn θείνω (theínō, “theinō”) û φόνος (fónos), latînî of-fendō, sirbî/xirwatî žeti/ жети, lîtwanî genėti... Binere jenîn. Zehir ya tirkî ji zimanekî îranî ye.

ашҳам

roman: āšḥām

щынаут

roman: š̍ənāwt

корон

roman: koron

оо

roman: oo

መርዝ

roman: märz

বিহ

roman: bih

загрьу

roman: zagr’u

スㇽク

roman: surku

ағыу

roman: ağïw

атру́та

roman: atrúta

বিষ

roman: biś

জহর

roman: jôhôr

отро́ва

roman: otróva

дӏовш

roman: dʿowš

毒

roman: dú

毒物

roman: dúwù

毒藥

roman: dúyào

наркӑмӑш

roman: narkămăš

ވިހަ

roman: viha

سُمّ

roman: summ

سَمّ

roman: samm

թույն

roman: tʻuyn

թոյն

roman: tʻoyn

ժահր

roman: žahr

яд

roman: jad

زهر

roman: zahr

𐌹𐌽𐌲𐌹𐍆

roman: ingif

ઝેર

roman: jher

შხამი

roman: šxami

საწამლავი

roman: sac̣amlavi

बिस

roman: bis

विष

roman: viṣ

ज़हर

roman: zahar

हलाहल

roman: halāhal

רַעַל

roman: rá'al

סַם

roman: sam

ನಂಜು

roman: nañju

ವಿಷ

roman: viṣa

уу

roman: uu

වස

roman: wasa

විෂ

roman: wiṣa

විස

roman: wisa

වහ

roman: waha

독

roman: dok

酔

roman: うい, ui

毒

roman: どぅく, duku

ຢາພິດ

roman: yā phit

ჩხამი

roman: čxami

отров

roman: otrov

വിഷം

roman: viṣaṃ

ჟღამი

roman: žɣami

酔

roman: びゔ, bivu

хор

roman: hor

марг

roman: marg

اغو

roman: ağu

زهر

roman: zehr

سم

roman: sem

اوت

roman: ot

زەھەر

roman: zeher

у

roman: u

зәр

roman: zär

отра́ва

roman: otráva

စုၣ်

roman: sù

ядъ

roman: jadŭ

შხა̈მ

roman: šxäm

དུག

roman: thuk

พิษ

roman: pít

విషము

roman: viṣamu

དུག

roman: dug

отру́та

roman: otrúta

отру́я

roman: otrúja

ថ្នាំពុល

roman: thnampul

酔

roman: びゅーりぃ, byūrï

גיפֿט

roman: gift

δηλητήριο

roman: dilitírio

φαρμάκι

roman: farmáki

ἰός

roman: iós

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-jehr.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Keyomerd-jehr.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-jar (ayn).wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-jar (ayn).wav


jehr bûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

text: Kuvark tev bi jehr bûne / Xwînê de belav bûne

ref: Çîroka Malbata Evdo, Firat Cewerî, Weşanên Nûdem

forms:
jehr dibim (present)
jehr dibî (present)
jehr dibe (present)
jehr dibin (present)
jehr bibe (imperative singular)
jehr bibin (imperative plural)
jehr bûm (past)
jehr bûyî (past)
jehr bû (past)

etymology_text: Ji jehr + bûn.

ipa: /ʒɛhɾ buːn/

hyphenation: jehr bûn


jehr dan

text: (...) niha wê tuxtorê Alman jehr di birîna min daba, ezê li ba rebbê xwebûma, (...)

ref: Jan Dost, Mijabad https://web.archive.org/https://archive.org/details/Mijabad arşîv, tirej.info, Mijabad

etymology_text: Ji jehr + dan.

ipa: /ʒɛhɾ dɑːn/

hyphenation: jehr dan


jehr kirin

forms:
jehr dikim (present)
jehr dikî (present)
jehr dike (present)
jehr dikin (present)
jehr bike (imperative singular)
jehr bikin (imperative plural)
jehr kir (past)
jehr kir (past)
jehr kir (past)
jehr kir (past)
jehr –k– (root present)
jehr –kir– (root past)
ez jehr dikim (indicative present positive)
ez jehr nakim (indicative present negative)
min jehr kir (indicative past positive)
min jehr nekir (indicative past negative)
tu jehr dikî (indicative present positive)
tu jehr nakî (indicative present negative)
te jehr kir (indicative past positive)
te jehr nekir (indicative past negative)
ew jehr dike (indicative present positive)
ew jehr nake (indicative present negative)
wê/wî jehr kir (indicative past positive)
wê/wî jehr nekir (indicative past negative)
em jehr dikin (indicative present positive)
em jehr nakin (indicative present negative)
me jehr kir (indicative past positive)
me jehr nekir (indicative past negative)
hûn jehr dikin (indicative present positive)
hûn jehr nakin (indicative present negative)
we jehr kir (indicative past positive)
we jehr nekir (indicative past negative)
ew jehr dikin (indicative present positive)
ew jehr nakin (indicative present negative)
wan jehr kir (indicative past positive)
wan jehr nekir (indicative past negative)
min jehr dikir (imperfect positive)
min jehr nedikir (imperfect negative)
min jehr kiribû (positive)
min jehr nekiribû (negative)
te jehr dikir (imperfect positive)
te jehr nedikir (imperfect negative)
te jehr kiribû (positive)
te jehr nekiribû (negative)
wê/wî jehr dikir (imperfect positive)
wê/wî jehr nedikir (imperfect negative)
wê/wî jehr kiribû (positive)
wê/wî jehr nekiribû (negative)
me jehr dikir (imperfect positive)
me jehr nedikir (imperfect negative)
me jehr kiribû (positive)
me jehr nekiribû (negative)
we jehr dikir (imperfect positive)
we jehr nedikir (imperfect negative)
we jehr kiribû (positive)
we jehr nekiribû (negative)
wan jehr dikir (imperfect positive)
wan jehr nedikir (imperfect negative)
wan jehr kiribû (positive)
wan jehr nekiribû (negative)
ez ê jehr bikim (future positive)
ez ê jehr nekim (future negative)
minê jehr kiribe (future perfect positive)
minê jehr nekiribe (future perfect negative)
tu yê jehr bikî (future positive)
tu yê jehr nekî (future negative)
teyê jehr kiribe (future perfect positive)
teyê jehr nekiribe (future perfect negative)
ew ê jehr bike (future positive)
ew ê jehr neke (future negative)
wê/wîyê jehr kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê jehr nekiribe (future perfect negative)
em ê jehr bikin (future positive)
em ê jehr nekin (future negative)
meyê jehr kiribe (future perfect positive)
meyê jehr nekiribe (future perfect negative)
hûn ê jehr bikin (future positive)
hûn ê jehr nekin (future negative)
weyê jehr kiribe (future perfect positive)
weyê jehr nekiribe (future perfect negative)
ew ê jehr bikin (future positive)
ew ê jehr nekin (future negative)
wanê jehr kiribe (future perfect positive)
wanê jehr nekiribe (future perfect negative)
min jehr kiriye (perfect positive)
min jehr nekiriye (perfect negative)
min jehr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min jehr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te jehr kiriye (perfect positive)
te jehr nekiriye (perfect negative)
te jehr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te jehr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî jehr kiriye (perfect positive)
wê/wî jehr nekiriye (perfect negative)
wê/wî jehr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî jehr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me jehr kiriye (perfect positive)
me jehr nekiriye (perfect negative)
me jehr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me jehr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we jehr kiriye (perfect positive)
we jehr nekiriye (perfect negative)
we jehr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we jehr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan jehr kiriye (perfect positive)
wan jehr nekiriye (perfect negative)
wan jehr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan jehr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez jehr bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez jehr nekim (present subjunctive negative)
(bila) min jehr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min jehr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu jehr bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu jehr nekî (present subjunctive negative)
(bila) te jehr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te jehr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew jehr bike (present subjunctive positive)
(bila) ew jehr neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî jehr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî jehr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em jehr bikin (present subjunctive positive)
(bila) em jehr nekin (present subjunctive negative)
(bila) me jehr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me jehr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn jehr bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn jehr nekin (present subjunctive negative)
(bila) we jehr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we jehr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew jehr bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew jehr nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan jehr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan jehr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min jehr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min jehr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min jehr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min jehr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te jehr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te jehr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te jehr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te jehr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî jehr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî jehr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî jehr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî jehr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me jehr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me jehr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me jehr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me jehr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we jehr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we jehr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we jehr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we jehr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan jehr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan jehr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan jehr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan jehr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê jehr bikira (present conditional positive)
minê jehr nekira (present conditional negative)
minê jehr kiribûya (preterite conditional positive)
minê jehr nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê jehr bikira (present conditional positive)
teyê jehr nekira (present conditional negative)
teyê jehr kiribûya (preterite conditional positive)
teyê jehr nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê jehr bikira (present conditional positive)
wê/wîyê jehr nekira (present conditional negative)
wê/wîyê jehr kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê jehr nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê jehr bikira (present conditional positive)
meyê jehr nekira (present conditional negative)
meyê jehr kiribûya (preterite conditional positive)
meyê jehr nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê jehr bikira (present conditional positive)
weyê jehr nekira (present conditional negative)
weyê jehr kiribûya (preterite conditional positive)
weyê jehr nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê jehr bikira (present conditional positive)
wanê jehr nekira (present conditional negative)
wanê jehr kiribûya (preterite conditional positive)
wanê jehr nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) jehr bike (imperative present positive)
(tu) jehr neke (imperative present negative)
(hûn) jehr bikin (imperative present positive)
(hûn) jehr nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji jehr + kirin.

ipa: /ʒɛhɾ kɪˈɾɪn/

hyphenation: jehr ki·rin


jehrkirin

ipa: /ʒɛhɾkɪˈɾɪn/

hyphenation: jehr·ki·rin


jehrkirî

text: (...) çawa masîvan, hinek hevîrê jehrkirî, yan kurmikekî bi serê çengelan ve dikin û berdidin avê (...)

etymology_text: Ji jehr + kirî.


îstîqale

glosses: îstîfa, destjêderban, devjêberdan, nemana li ser karê xwe, hêlana karê, êdî karê xwe nekirin

forms:
îstiqale
îstîfade

eroaminen

roman: tehtävästä

ipa: /iːstiːqɑːˈlɛ/

hyphenation: îs·tî·qa·le


îstîqale bûn

forms:
îstîqale dibim (present)
îstîqale dibî (present)
îstîqale dibe (present)
îstîqale dibin (present)
îstîqale bibe (imperative singular)
îstîqale bibin (imperative plural)
îstîqale bûm (past)
îstîqale bûyî (past)
îstîqale bû (past)

etymology_text: Ji îstîqale + bûn.

ipa: /iːstiːqɑːˈlɛ buːn/

hyphenation: îs·tî·qa·le bûn


qilêr

text: Ne zengil bi derî re hebû ne ji doqikek, her weha ji şilîyê rûyê wî peqik dabû û di qilêr de mabû.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 10, ISBN 978-605-2246-80-1

text:
Ez ê aniha bi vê bedenê de bimîziiim
Heta go misqalek qilêr û xwîn pê ve nemîne!

ref: H. Kovan Baqî, Heteroglossîa https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=7VjjDwAAQBAJ&pg=PA209&dq=%22qil%C3%AAr%22&hl=&cd=9&source=gbs_api arşîv, Na Yayınları, r. 209

forms:
qelêr
gemarî
genî
helal
heram
leke
lewitî
şêlî
tewizî
zelal

etymology_text: Bo bêhtir agahî binêre qirêj, nayê zanîn. Dibe ku têkildarî gil, bide ber soranî گڵاو (gllaw, “qirrêj, qilêr”) lê guherrîna dengî bêrave ye.


qilêr

text: Ew nixumandin ne ku we ji qilêra bedenê dişo, lê ji îsafa rihet şedetîk e li ber Xwedê.

ref: Mihemed Selîm Siwarî, Mizgînî : Încîla bi Kurdî https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=NFmDCwAAQBAJ&pg=PA496&dq=%22qil%C3%AAra%22&hl=&cd=1&source=gbs_api arşîv, r. 496

text: Tu li qilêra guh û bestika wî binêr!

ref: Şems Qemer, Mêzîn https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=nYThDwAAQBAJ&pg=PA79&dq=%22qil%C3%AAra%22&hl=&cd=5&source=gbs_api arşîv, Na Yayınları, 1983, r. 79


beyar

glosses: erdê ku nehatiye kêlan û çandin, erdê betal û vala, erdê ziwa/hişk

forms:
beyartir (comparative)
herî beyar (superlative)
beyartirîn (superlative)
بەیار
бәйар
bor

etymology_text: Hevreha farisî بایر (bayir), tirkî bayır, hemû ji erebî بائر (bair), têkilî rehê ب و ر (b-w-r, “beyar bûn, neçandî bûn”), dema borî بار (bare), hevreha aramî ܒܘܪܐ (bûra), îbrî בור (bûr). Ji eynî rehî: bor.

ipa: /bɛˈjɑːɾ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-beyar.wav

hyphenation: be·yar


beyarî

forms:
beyarîtir (comparative)
herî beyarî (superlative)
beyarîtirîn (superlative)


nezan

glosses: cahil, xişîm, bêhiş, naşî, şaş, serhişk, aqilsivik, aqilkêm, gundî.

text: Gundî hatine ji we re bêjin, oxir be. Bi raya min, mîrza Lopahîn, ev mirovên qenc in, lê nezan in.

ref: Bexçeyê Vîşne, Anton Çexov, Weşanên Nûdem

text:
Gava te emanetê xwe da me
Me'lûmê te bû ko em nezan în
Qedrê wê emanetê nizanîn

glosses: Xişîm, naşî, heşsivik, bêaqil, şêt, dîn, ecemî, nefama, negihiştî, netêgihiştî, xav

forms:
نهزان
(dengnasî: نەظان، نەضان)

etymology_text: ne- + -zan ji zanîn, hevreha soranî نەزان (nezan), farisî نادان (nadan), ji zimanên îranî.

наҙан

roman: naðan

не́вуцкі

roman: njévucki

неадукава́ны

roman: njeadukavány

нягра́матны

roman: njahrámatny

няпісьме́нны

roman: njapisʹmjénny

цёмны

roman: cjómny

негра́мотен

roman: negrámoten

необразо́ван

roman: neobrazóvan

неу́к

roman: neúk

無知

roman: wúzhī

جَاهِل

roman: jāhil

جاهل

roman: gāhil

տգետ

roman: tget

անգրագետ

roman: angraget

نادان

roman: nâdân

عامی

roman: 'âmi

𐌿𐌽𐍆𐍂𐍉𐌸𐍃

roman: unfrōþs

𐌿𐌽𐍅𐌴𐌹𐍃

roman: unweis

𐌿𐌽𐌺𐌿𐌽𐌽𐌰𐌽𐌳𐍃

roman: unkunnands

무지하다

roman: mujihada

не́ук

roman: néuk

необра́зован

roman: neobrázovan

не́писмен

roman: népismen

непро́светен

roman: neprósveten

പാമരൻ

roman: pāmaran

ਬੇਖਬਰ

roman: bēkhbar

бейхабар

roman: beixabar

неве́жественный

roman: nevéžestvennyj

необразо́ванный

roman: neobrazóvannyj

негра́мотный

roman: negrámotnyj

тёмный

roman: tjómnyj

не́уцький

roman: néucʹkyj

неосві́чений

roman: neosvíčenyj

неодуко́ваний

roman: neodukóvanyj

неписьме́нний

roman: nepysʹménnyj

негра́мотний

roman: nehrámotnyj

те́мний

roman: témnyj

ល្ងង់ខ្លៅ

roman: lngŭəngkhlaw

αδαής

roman: adaḯs

ἀμαθής

roman: amathḗs


nezanî

glosses: cehalet, cahilî, cahilbûn, nezanbûn, xeşîmî, naşîtî

text: Ew şîr li bin serê xwe danîEwreng-i veşar kes-i nezanîMîrê weko dil bi kerbê sotî

glosses: cehl, xişîmî, torîtî, naîvîtî, ecemîtî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
نهزانی
nezanîtî
nezantî

etymology_text: Ji nezan + -î

անտեղյակություն

roman: anteġyakutʻyun

մոլորություն

roman: molorutʻyun

άγνοια

roman: ágnoia

αμάθεια

roman: amátheia

αμορφωσιά

roman: amorfosiá

ipa: /nɛzɑːˈniː/

hyphenation: ne·za·nî


bilûrvan

text: Dema roj diçe ava bilûrvan dev ji lêdana bilûrê berdidin, bilûran davêjin ser milên xwe û radibin.

ref: Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî

forms:
bilîlvan
bilîrvan
bilûlvan
bilwîlvan
bilwîrvan

etymology_text: Ji bilûr + -van


bejn

text: Lîstikvanên pîşeyî yên basketbolê bi giştî bejndirêj in.

text: Ji ber ku pişta wê tewiyabû, bejna wê pir kurt xuya dikir.

text: Nê ji darê xwarin herdukan şîrînHulleê Cennet ji bejnê da firîn

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

forms:
بهژن
bejin
benc

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *bʰərgʰ- (“bilind, berz”), proto-îranî *berjnu-, avestayî berişnu-, farisiya navîn beşn, farisî بشن (beşn), zazakî bejn, soranî بهژنوباڵ (bejnubaɫ), herwiha hevreha berz, bilind û birc (bo zêdetir agahiyan li wan binere).

величина

roman: veličina

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-bejn.wav

hyphenation: bejn


bejn

glosses: Dara bejîbejn, bi dirêjayî xûyabûna merivan


vegotin

forms:
vedibêjim (present)
vedibêjî (present)
vedibêje (present)
vedibêjin (present)
vebêje (imperative singular)
vebêjin (imperative plural)
vegot (past)
vegot (past)
vegot (past)
vegot (past)
ve –bêj– (root present)
ve –got– (root past)
ez vedibêjim (indicative present positive)
ez venabêjim (indicative present negative)
min vegot (indicative past positive)
min venegot (indicative past negative)
tu vedibêjî (indicative present positive)
tu venabêjî (indicative present negative)
te vegot (indicative past positive)
te venegot (indicative past negative)
ew vedibêje (indicative present positive)
ew venabêje (indicative present negative)
wê/wî vegot (indicative past positive)
wê/wî venegot (indicative past negative)
em vedibêjin (indicative present positive)
em venabêjin (indicative present negative)
me vegot (indicative past positive)
me venegot (indicative past negative)
hûn vedibêjin (indicative present positive)
hûn venabêjin (indicative present negative)
we vegot (indicative past positive)
we venegot (indicative past negative)
ew vedibêjin (indicative present positive)
ew venabêjin (indicative present negative)
wan vegot (indicative past positive)
wan venegot (indicative past negative)
min vedigot (imperfect positive)
min venedigot (imperfect negative)
min vegotibû (positive)
min venegotibû (negative)
te vedigot (imperfect positive)
te venedigot (imperfect negative)
te vegotibû (positive)
te venegotibû (negative)
wê/wî vedigot (imperfect positive)
wê/wî venedigot (imperfect negative)
wê/wî vegotibû (positive)
wê/wî venegotibû (negative)
me vedigot (imperfect positive)
me venedigot (imperfect negative)
me vegotibû (positive)
me venegotibû (negative)
we vedigot (imperfect positive)
we venedigot (imperfect negative)
we vegotibû (positive)
we venegotibû (negative)
wan vedigot (imperfect positive)
wan venedigot (imperfect negative)
wan vegotibû (positive)
wan venegotibû (negative)
ez ê vebêjim (future positive)
ez ê venebêjim (future negative)
minê vegotibe (future perfect positive)
minê venegotibe (future perfect negative)
tu yê vebêjî (future positive)
tu yê venebêjî (future negative)
teyê vegotibe (future perfect positive)
teyê venegotibe (future perfect negative)
ew ê vebêje (future positive)
ew ê venebêje (future negative)
wê/wîyê vegotibe (future perfect positive)
wê/wîyê venegotibe (future perfect negative)
em ê vebêjin (future positive)
em ê venebêjin (future negative)
meyê vegotibe (future perfect positive)
meyê venegotibe (future perfect negative)
hûn ê vebêjin (future positive)
hûn ê venebêjin (future negative)
weyê vegotibe (future perfect positive)
weyê venegotibe (future perfect negative)
ew ê vebêjin (future positive)
ew ê venebêjin (future negative)
wanê vegotibe (future perfect positive)
wanê venegotibe (future perfect negative)
min vegotiye (perfect positive)
min venegotiye (perfect negative)
min vegotibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min venegotibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te vegotiye (perfect positive)
te venegotiye (perfect negative)
te vegotibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te venegotibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî vegotiye (perfect positive)
wê/wî venegotiye (perfect negative)
wê/wî vegotibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî venegotibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me vegotiye (perfect positive)
me venegotiye (perfect negative)
me vegotibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me venegotibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we vegotiye (perfect positive)
we venegotiye (perfect negative)
we vegotibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we venegotibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan vegotiye (perfect positive)
wan venegotiye (perfect negative)
wan vegotibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan venegotibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez vebêjim (present subjunctive positive)
(bila) ez venebêjim (present subjunctive negative)
(bila) min vegotibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min venegotibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu vebêjî (present subjunctive positive)
(bila) tu venebêjî (present subjunctive negative)
(bila) te vegotibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te venegotibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew vebêje (present subjunctive positive)
(bila) ew venebêje (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî vegotibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî venegotibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em vebêjin (present subjunctive positive)
(bila) em venebêjin (present subjunctive negative)
(bila) me vegotibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me venegotibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn vebêjin (present subjunctive positive)
(bila) hûn venebêjin (present subjunctive negative)
(bila) we vegotibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we venegotibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew vebêjin (present subjunctive positive)
(bila) ew venebêjin (present subjunctive negative)
(bila) wan vegotibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan venegotibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min vegota (imperfect subjunctive positive)
(bila) min venegota (imperfect subjunctive negative)
(bila) min vegotibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min venegotibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te vegota (imperfect subjunctive positive)
(bila) te venegota (imperfect subjunctive negative)
(bila) te vegotibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te venegotibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî vegota (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî venegota (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî vegotibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî venegotibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me vegota (imperfect subjunctive positive)
(bila) me venegota (imperfect subjunctive negative)
(bila) me vegotibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me venegotibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we vegota (imperfect subjunctive positive)
(bila) we venegota (imperfect subjunctive negative)
(bila) we vegotibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we venegotibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan vegota (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan venegota (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan vegotibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan venegotibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê vegota (present conditional positive)
minê venegota (present conditional negative)
minê vegotibûya (preterite conditional positive)
minê venegotibûya (preterite conditional negative)
teyê vegota (present conditional positive)
teyê venegota (present conditional negative)
teyê vegotibûya (preterite conditional positive)
teyê venegotibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê vegota (present conditional positive)
wê/wîyê venegota (present conditional negative)
wê/wîyê vegotibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê venegotibûya (preterite conditional negative)
meyê vegota (present conditional positive)
meyê venegota (present conditional negative)
meyê vegotibûya (preterite conditional positive)
meyê venegotibûya (preterite conditional negative)
weyê vegota (present conditional positive)
weyê venegota (present conditional negative)
weyê vegotibûya (preterite conditional positive)
weyê venegotibûya (preterite conditional negative)
wanê vegota (present conditional positive)
wanê venegota (present conditional negative)
wanê vegotibûya (preterite conditional positive)
wanê venegotibûya (preterite conditional negative)
(tu) vebêje (imperative present positive)
(tu) venebêje (imperative present negative)
(hûn) vebêjin (imperative present positive)
(hûn) venebêjin (imperative present negative)
ڤهگۆتن

etymology_text: Ji ve- + gotin.

ipa: /vɛɡoːˈtɪn/


vegotin

text: Pîra Eyşe temenê xwe nezanîbû. Li gorî vegotinên derdorê wê jî texmîna temenê xwe dikir. Pîra Eyşê heta dawiya jiyana xwe hişê wê li serê wê bû. Em di şeva payîzê de ku mala wê bi lambeya gazê ronî dibû Pîra Eyşe nas dikin.

ref: Mehmet Nûrî Ekîncî, Şahida Serhildana Agiriyê: Pîra Eyşê https://web.archive.org/https://anfkurdi.com/jin/thahida-serhildana-agiriye-pira-eythe-10141 arşîv, ANF, 13.12.2012


vebêjîn

glosses: vegotin, li ser qewamekê peyivîn û eşkere kirin

etymology_text: ve- + -bêj- + -în

ipa: /vɛbeːˈʒiːn/

hyphenation: ve·bê·jîn


kon

glosses: Perokê ku wek avahî tê bikaranîn, bi taybetî yê ji mûyê terşî yê koçeran).

text: Heroj koç e heroj çûn eLi ba Tme hilgirtin kûn eDi nêv qebran vedajone

ref: Feqiyê Teyran,

text: Ji du istunan(stûn) heta neh istûnan kon heyîn. Ji neh istûnan zêdetir kon nabitin. E ko gelek jar e, du istûnî sê çar. Ed ewset(rewşa wî ne qenc ne xirab) jî pênc û şeş û heft. Ê ko axa ne û bi zêde dewletin û konê neh istûnî dibin.

ref: Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 125, ISBN 9789944360678

forms:
کۆن
kwîn
kûn
kondir
kûne
kwên
kom
kone

etymology_text: Ji îraniya kevn *kau-na-^([çavkanî hewce ye]) , hevreha zazakîkone.

خيمة

roman: xáima

چادر

roman: čâdor

палатка

roman: palátka

шатёр

roman: šatjór

ipa: /koːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kon.wav

hyphenation: kon


kon

glosses: garis, genimok, genimê şamî, genimokê şamî, lazût


qeyran

glosses: krîz, buhran, kêşeya girîng, pirsgirêk, problem, arîşe

glosses: kêşe, girift, tengeje, alozî, gelş, gelemşe, mişkîle, dîlema, pirs, doz, bela, nexweşî, asteng, mesele^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: qêran

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

word: desperate times call for desperate measures

ਸੰਕਟ

roman: saṅkaṭ


lêkolîn

glosses: lêgerîn yan ceribandina bo wergirtina agahiyan (bi taybetî bi metod û rêkarên zanistî)

text: Lêkolînên zanistî; vekolînên dawîn yên li ser genetîkayê; navenda vekolînên kurdolojî.

etymology_text: Ji lê + kolîn.

дасле́даванне

roman: dasljédavannje

গবেষণা

roman: gôbeśna

অনুসন্ধান

roman: ônuśôndhan

изсле́дване

roman: izslédvane

研究

roman: yánjiū

بَحْث

roman: baḥṯ

تَحْقِيق

roman: taḥqīq

հետազոտություն

roman: hetazotutʻyun

ուսումնասիրություն

roman: usumnasirutʻyun

تحقیق

roman: tahqiq

پژوهش

roman: pažuheš

კვლევა

roman: ḳvleva

გამოკვლევა

roman: gamoḳvleva

अनुसंधान

roman: anusandhān

изилдөө

roman: izildöö

текшерүү

roman: tekşerüü

연구

roman: yeon-gu

ການຄົ້ນຄວ້າ

roman: kān khon khuā

истражување

roman: istražuvanje

ഗവേഷണം

roman: gavēṣaṇaṃ

संशोधन

roman: sauśodhan

судалгаа

roman: sudalgaa

ᠰᠤᠳᠤᠯᠭᠠ

roman: sudulɣ-a

تحقیق

roman: tahqīq

зерттеу

roman: zertteu

иссле́дование

roman: isslédovanije

пажуҳиш

roman: pažuhiš

పరిశోధన

roman: pariśōdhana

дослі́дження

roman: doslídžennja

វីមង្សា

roman: viimngsaa

អន្វេស

roman: ʼɑɑʼɑnveih

έρευνα

roman: érevna

ipa: /leːkʰoːˈliːn/


کتاب

forms: ketâb (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî كِتَاب (kitāb, “pirtûk”).

قفسه کتاب

roman: qafase ketâb

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-کتاب.wav

কিতাপ

roman: kitap

কিতাব

roman: kitab

કિતાબ

roman: kitāb

कतेब

roman: kateba

କିତାବ

roman: kitabô

ਕਤੇਬ

roman: katēb


کردستان

pos: name

pos_title: Serenav

forms: Kordestân (romanization)

etymology_text: Ji کرد (kord) + ـستان (-estân).


آب

glosses:
gilavêj, tebax, ab,
meha 8ê ji salnameya zayînî

etymology_text: Deyn ji siryaniya klasîk ܐܒ.

audio: LL-Q13955 (ara)-Fenakhay-آب.wav


آب

forms: âb (romanization)

آبی

roman: âbi

آبلیمو

roman: âblimu

آب میوه

roman: âbmive

آب و هوا

roman: âb-o-havâ

آبرو

roman: âberu

آب آسیا

roman: âb âsiyâ

آب انبار

roman: âb ambâr

آب انداختن

roman: âb andâxtan

آب بازی کردن

roman: âb bâzi kardan

آب ریختن

roman: âb rixtan

آب نوشیدن

roman: âb nušidan

آبجو

roman: âb-jow

آبدار

roman: ābdār

آبدان

roman: âbdân

آبدست

roman: âbdast

آبرنگ

roman: âbrang

آبریز

roman: âbriz

آبزی

roman: âb-zi

آبشار

roman: âbšâr

آبیاری

roman: âbyâri

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-آب.wav

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-آب.wav


ջոլը

audio: LL-Q8785 (hye)-Veravi95-ջոլը.wav


tam

glosses:
çêj, hesta bi zimanî têt sehkirin
(wek şîrînî, talî, tûjî, sûrî, bêxwêtî û tirşî)

text: Camek ji meya te duh digêraHer cur'eyekê ejê bikim tamYek neş'e bes e heta serencam

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
تام
taem
tahm
tehm
te'm
ti'm
tim
tîm
tum

etymology_text: Ji erebî طعم (ṭe'm), hevreha aramî ܛܥܡܐ (ṭe'ma), îbrî טעם (ṭe'em). Ji eynî rehî: team

notes:
tam jê hatin
tam kirin
tamjêhatin
tamkirin
tamjêhatî
tamkirî


tam

glosses:
temam, kamil, bêkêmasî, giş, tev, hemû,
 ne kêmtir yan zêdetir

etymology_text: Ji erebî تام (tamm), hevrehatemam.

تام

roman: tām


tam

audio: LL-Q809 (pol)-Krokus-tam.wav

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-tam.wav


tam kirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
tam dikim (present)
tam dikî (present)
tam dike (present)
tam dikin (present)
tam bike (imperative singular)
tam bikin (imperative plural)
tam kir (past)
tam kir (past)
tam kir (past)
tam kir (past)
tam –k– (root present)
tam –kir– (root past)
ez tam dikim (indicative present positive)
ez tam nakim (indicative present negative)
min tam kir (indicative past positive)
min tam nekir (indicative past negative)
tu tam dikî (indicative present positive)
tu tam nakî (indicative present negative)
te tam kir (indicative past positive)
te tam nekir (indicative past negative)
ew tam dike (indicative present positive)
ew tam nake (indicative present negative)
wê/wî tam kir (indicative past positive)
wê/wî tam nekir (indicative past negative)
em tam dikin (indicative present positive)
em tam nakin (indicative present negative)
me tam kir (indicative past positive)
me tam nekir (indicative past negative)
hûn tam dikin (indicative present positive)
hûn tam nakin (indicative present negative)
we tam kir (indicative past positive)
we tam nekir (indicative past negative)
ew tam dikin (indicative present positive)
ew tam nakin (indicative present negative)
wan tam kir (indicative past positive)
wan tam nekir (indicative past negative)
min tam dikir (imperfect positive)
min tam nedikir (imperfect negative)
min tam kiribû (positive)
min tam nekiribû (negative)
te tam dikir (imperfect positive)
te tam nedikir (imperfect negative)
te tam kiribû (positive)
te tam nekiribû (negative)
wê/wî tam dikir (imperfect positive)
wê/wî tam nedikir (imperfect negative)
wê/wî tam kiribû (positive)
wê/wî tam nekiribû (negative)
me tam dikir (imperfect positive)
me tam nedikir (imperfect negative)
me tam kiribû (positive)
me tam nekiribû (negative)
we tam dikir (imperfect positive)
we tam nedikir (imperfect negative)
we tam kiribû (positive)
we tam nekiribû (negative)
wan tam dikir (imperfect positive)
wan tam nedikir (imperfect negative)
wan tam kiribû (positive)
wan tam nekiribû (negative)
ez ê tam bikim (future positive)
ez ê tam nekim (future negative)
minê tam kiribe (future perfect positive)
minê tam nekiribe (future perfect negative)
tu yê tam bikî (future positive)
tu yê tam nekî (future negative)
teyê tam kiribe (future perfect positive)
teyê tam nekiribe (future perfect negative)
ew ê tam bike (future positive)
ew ê tam neke (future negative)
wê/wîyê tam kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê tam nekiribe (future perfect negative)
em ê tam bikin (future positive)
em ê tam nekin (future negative)
meyê tam kiribe (future perfect positive)
meyê tam nekiribe (future perfect negative)
hûn ê tam bikin (future positive)
hûn ê tam nekin (future negative)
weyê tam kiribe (future perfect positive)
weyê tam nekiribe (future perfect negative)
ew ê tam bikin (future positive)
ew ê tam nekin (future negative)
wanê tam kiribe (future perfect positive)
wanê tam nekiribe (future perfect negative)
min tam kiriye (perfect positive)
min tam nekiriye (perfect negative)
min tam kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min tam nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te tam kiriye (perfect positive)
te tam nekiriye (perfect negative)
te tam kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te tam nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî tam kiriye (perfect positive)
wê/wî tam nekiriye (perfect negative)
wê/wî tam kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî tam nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me tam kiriye (perfect positive)
me tam nekiriye (perfect negative)
me tam kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me tam nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we tam kiriye (perfect positive)
we tam nekiriye (perfect negative)
we tam kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we tam nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan tam kiriye (perfect positive)
wan tam nekiriye (perfect negative)
wan tam kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan tam nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez tam bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez tam nekim (present subjunctive negative)
(bila) min tam kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min tam nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu tam bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu tam nekî (present subjunctive negative)
(bila) te tam kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te tam nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew tam bike (present subjunctive positive)
(bila) ew tam neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî tam kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî tam nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em tam bikin (present subjunctive positive)
(bila) em tam nekin (present subjunctive negative)
(bila) me tam kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me tam nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn tam bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn tam nekin (present subjunctive negative)
(bila) we tam kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we tam nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew tam bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew tam nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan tam kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan tam nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min tam bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min tam nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min tam kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min tam nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te tam bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te tam nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te tam kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te tam nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî tam bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî tam nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî tam kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî tam nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me tam bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me tam nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me tam kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me tam nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we tam bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we tam nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we tam kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we tam nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan tam bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan tam nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan tam kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan tam nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê tam bikira (present conditional positive)
minê tam nekira (present conditional negative)
minê tam kiribûya (preterite conditional positive)
minê tam nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê tam bikira (present conditional positive)
teyê tam nekira (present conditional negative)
teyê tam kiribûya (preterite conditional positive)
teyê tam nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê tam bikira (present conditional positive)
wê/wîyê tam nekira (present conditional negative)
wê/wîyê tam kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê tam nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê tam bikira (present conditional positive)
meyê tam nekira (present conditional negative)
meyê tam kiribûya (preterite conditional positive)
meyê tam nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê tam bikira (present conditional positive)
weyê tam nekira (present conditional negative)
weyê tam kiribûya (preterite conditional positive)
weyê tam nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê tam bikira (present conditional positive)
wanê tam nekira (present conditional negative)
wanê tam kiribûya (preterite conditional positive)
wanê tam nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) tam bike (imperative present positive)
(tu) tam neke (imperative present negative)
(hûn) tam bikin (imperative present positive)
(hûn) tam nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji tam + kirin.

داق

roman: dāq

ipa: /tɑːm kɪˈɾɪn/

hyphenation: tam ki·rin


çêj

glosses:
tam, team, xwarin, lezet,
 hesta bi zimanî tê sehkirin (wek şîrînî, talî, tûjî, sûrî, bêxwêtî û tirşî)

text: Ez têra xwe jîme û min çêj û lezet ji fêkiyê demsalên jiyanê dîtiye.

translation: Husein Muhammed

ref: Xelîl Cibran, Baskên Şkestî ["Broken Wings""], r. 58

text: Bi dû re Cécile", lêvên xwe yên sor tevî bişirîna ku li ser wekî kulîlkekê xuya dibû, danîbûn ser lêvên Remezan û çêjeke xweş jê wergirtibû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, ISBN 9786054497010

forms:
چێژ
-bêj
gêj
hêj
-mêj
-rêj

etymology_text: hevreha farisî چاشنى (çaşnî), pehlewî çeşnîk, sanskrîtî जोषति (coṣeti-), yûnanî γεύω (gêwo: tam kirin), gustāre (tam kirinê), îngilîzî choose (bijartin), almanî kisesen (bijartin), swêdî tjusa (dil bijandin)... hemû ji proto-hindûewropî. Herwiha hevreha çeşn, çeşîd, dost...

ipa: /t͡ʃeːʒ/

notes:
çêj jê hatin
çêj kirin
çêj dan
çêjjêhatin
çêjkirin
çêjdan
çêjjêhatî
çêjkirî