biskbiskî

text: Li porê wê şahîk û nermirk nihêrîbû, yê ku digihişt ser sermilên wê, biskbiskî û berê xwe dida çenga wê.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 105, ISBN 9786054497010

forms:
biskbiskîtir (comparative)
herî biskbiskî (superlative)
biskbiskîtirîn (superlative)

ipa: /bɪskbɪsˈkiː/


Central Powers

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: (tarîxî) Hêzên Navend, di Şerê Cîhanî yê Yekem de îttîfaqa ku ji Împeratoriya Almanyayê, Împeratoriya Nemsa-Macaristanê, Bulgaristan, Împeratoriya Osmanî pêk dihat.


râzêñg

glosses:
dîn, ol
Di zimanê avestayî ê gatha yasna 50/6 de li şûna peyva deêna/dîn peyva râzêñg tê bikaranîn...


dilê (yekî) çûn (tiştekî)

pos: phrase

pos_title: Biwêj

text: Îro dilê te biçe çi, ez jî ji wê dixwazim.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 106, ISBN 9786054497010


pixînî pê ketin

text: Meseleya kuvarkan, ku qasekê berê pê keniyabû û helwesta Cécileê ya "Tu mecbûr î bixwî", ji ber ku hatibû ber çavên wî, pixînî dîsa pê ketibû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 108, ISBN 9786054497010

text: Li ser van gotinên mişk pixînî bi şêr ket û ji ken zik bû.

ref: Zinarê Xamo, Serpêhatiya şêr û mişk https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200419212041/http://zinarexamo.blogspot.com/2011/02/serpehatiya-ser-u-misk.html arşîv, zinarexamo.blogspot.com, 27.02.2011

text: Ji xwe dihere. Xew lê giran dibe. Pixînî pê dikeve. Der û dora rezan ji pêjn û qîrînên wî bê deng dimîne.

ref: Mem Mukriyanî: Çîrokên Navlêkan (1), Kovara Folklora Kurdan, Hj. 2, 2012, r.19

text: Zar û zêç ketibûn xewa şîrîn. Pixînî bi malîyan ketibû.

ref: Raif Yaman, BAYÊ KUR https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200419212243/https://raif-yaman.niviskar.org/baye-kur.html arşîv, raif-yaman.niviskar.org, 4.03.2019

forms: pixkîn pê ketin


pixkîn pê ketin

pos: verb

pos_title: Lêker

text: Pixkîn bi civatê ket, gişt kenîn.

ref: Rojen Barnas, Hingê, Weşanên Nûdem, 1997, r. 12

text: Bi vê bersivê re, pixkîn bi her du hevalan ket, bi kenê xwe ziko pişto bûn.

ref: Edîb Polat, Dûvpişk bi xwe venade, Evrensel Basım Yayın, 2014, ISBN 9786053310327

ipa: /pɪxˈkiːn peː kɛˈtɪn/

hyphenation: pix·kîn pê ke·tin


veni, vidi, vici

etymology_text: Ravekirina Julius Caesar ragehandinaserkeftina wî ya bilez li ser şaneşîna Pontus di şerê Zela da, nezîkî Tokat li Turkiya serdem. Ev biwêj tê bikaranîn ku amajê bi serkeftineka bilez û vebir dide.


I am the State

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


nothing is certain but death and taxes

glosses: ti tişt di misoger nînin ji bilî mirinê û bacê

etymology_text: — Benjamin Franklin, in a letter to Jean-Baptiste Le Roy, 1789 (Benjamin Franklin, di nameyekê da bo Jean-Baptiste Le Roy li sala 1789)


bêjê

pos: unknown

pos_title: Mane


Aszchabad

pos: name

pos_title: Serenav

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-Aszchabad.wav


çengur

text: Heta ku Cécileê tê derxistibû ku Remezan ketiye cîhana xwe ya hundirîn, xwestibû ku bi peyvekê wî biniqniqîne, bi çengurê wî bigire û dîsa vegerîne jiyanê.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 110, ISBN 9786054497010

text: Ziyayê zavayê min û Mîrxanê pismamê min çengî min û Cemîl kirin, bi zorê rahiştin herdû çengurên bavê me û ji me stendin. Em herdû bira fere kişîn.

ref: Rojen Barnas, Hingê, Nûdem, 1997, r. 38, ISBN 91 88592-30 8

ref: Bi çengurê parêzer girtin û wî ji eywana danişînê avêtin https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200421162105/http://www.dipanel.ovh/kr/HEM-NCE/content/view/18127?page=92 arşîv, http://www.dipanel.ovh/kr/HEM-NCE/content/view/18047, 27.04.2017

ipa: /t͡ʃɛnˈɡʊɾ/

hyphenation: çen·gur


Deuteronomy

glosses: gotara Musayî; pêncemîn kitêb ji Tewratê


be scared to death

glosses: gelek tirsîn, qudûmê yekî şikestin, ziravê (yekî) qetîn

text: I was scared to death when I heard footsteps when no one else was home.

audio: En-au-scared to death.ogg


title: black shirt

redirect: blackshirt

pos: hard-redirect


title: gotin: 'apo, şorbeya we pir xweş e,' got: 'lawo rojekê li mala me, rojekê li mala we'

redirect: rojekê li mala me, rojekê li mala we


pirzimanî

pos: adj

pos_title: Rengdêr

text: Wîkîferheng pirzimanî ye.

etymology_text: Ji pir- + ziman + -î.

ipa: /pɪɾzɪmɑːˈniː/


pirzimanî

text: Kurd Akadê, bi hevkariya Enstîtûya Kurdî ya Dusseldorfê, Yekitiya Mamosteyên Kurd (YMK) û Zanîngeha Dortmûndê, bi sernavê Zimanê Dayikê, Pirzimanî û Cihêrengî konferansek lidar xist. 65 kes tevlî konferansa li zanîngeha Dortmûndê bûn.

ref: Li Zanîngeha Dortmûndê Konferansa Zimanê Dayikê https://web.archive.org/https://anfkurdi.com/civak-ekolojI/li-zaningeha-dortmunde-konferansa-zimane-dayike-124979 arşîv, Anfkurdi.com, 1.5.2020

forms: pirrzimanî

ipa: /pɪɾzɪmɑːˈniː/


telbe kirin

glosses: xweyî kirin, guh danê, muqayetî lê kirin

text: Ew pez û dewar bûn ku bi saya serê şîr, berx û golikên wan ê bibûna dewlemendê gund. Ew pez û dewar bûn ku nola çavê xwe ew telbê kiribûn. birînên wan derman kiribûn, pirça wan qusandibûn, li wan kiribûn, îro jî tev li ber çavê wê winda dibûn.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, Çapa Duyem, r. 3, ISBN 978-605-5585-41-9

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

text:
Hespê xwe bi xanê şandiye
Telbê odê kiriye
Ramên ji odê pi (bi) ser hatiye
Ode ji zilama tijî ye

ref: cankurd, Stranên Kurmancî : 4 https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200423223116/http://www.xoybun.com/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=605 arşîv, http://www.xoybun.com/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=605

forms:
telbe dikim (present)
telbe dikî (present)
telbe dike (present)
telbe dikin (present)
telbe bike (imperative singular)
telbe bikin (imperative plural)
telbe kir (past)
telbe kir (past)
telbe kir (past)
telbe kir (past)
telbe –k– (root present)
telbe –kir– (root past)
ez telbe dikim (indicative present positive)
ez telbe nakim (indicative present negative)
min telbe kir (indicative past positive)
min telbe nekir (indicative past negative)
tu telbe dikî (indicative present positive)
tu telbe nakî (indicative present negative)
te telbe kir (indicative past positive)
te telbe nekir (indicative past negative)
ew telbe dike (indicative present positive)
ew telbe nake (indicative present negative)
wê/wî telbe kir (indicative past positive)
wê/wî telbe nekir (indicative past negative)
em telbe dikin (indicative present positive)
em telbe nakin (indicative present negative)
me telbe kir (indicative past positive)
me telbe nekir (indicative past negative)
hûn telbe dikin (indicative present positive)
hûn telbe nakin (indicative present negative)
we telbe kir (indicative past positive)
we telbe nekir (indicative past negative)
ew telbe dikin (indicative present positive)
ew telbe nakin (indicative present negative)
wan telbe kir (indicative past positive)
wan telbe nekir (indicative past negative)
min telbe dikir (imperfect positive)
min telbe nedikir (imperfect negative)
min telbe kiribû (positive)
min telbe nekiribû (negative)
te telbe dikir (imperfect positive)
te telbe nedikir (imperfect negative)
te telbe kiribû (positive)
te telbe nekiribû (negative)
wê/wî telbe dikir (imperfect positive)
wê/wî telbe nedikir (imperfect negative)
wê/wî telbe kiribû (positive)
wê/wî telbe nekiribû (negative)
me telbe dikir (imperfect positive)
me telbe nedikir (imperfect negative)
me telbe kiribû (positive)
me telbe nekiribû (negative)
we telbe dikir (imperfect positive)
we telbe nedikir (imperfect negative)
we telbe kiribû (positive)
we telbe nekiribû (negative)
wan telbe dikir (imperfect positive)
wan telbe nedikir (imperfect negative)
wan telbe kiribû (positive)
wan telbe nekiribû (negative)
ez ê telbe bikim (future positive)
ez ê telbe nekim (future negative)
minê telbe kiribe (future perfect positive)
minê telbe nekiribe (future perfect negative)
tu yê telbe bikî (future positive)
tu yê telbe nekî (future negative)
teyê telbe kiribe (future perfect positive)
teyê telbe nekiribe (future perfect negative)
ew ê telbe bike (future positive)
ew ê telbe neke (future negative)
wê/wîyê telbe kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê telbe nekiribe (future perfect negative)
em ê telbe bikin (future positive)
em ê telbe nekin (future negative)
meyê telbe kiribe (future perfect positive)
meyê telbe nekiribe (future perfect negative)
hûn ê telbe bikin (future positive)
hûn ê telbe nekin (future negative)
weyê telbe kiribe (future perfect positive)
weyê telbe nekiribe (future perfect negative)
ew ê telbe bikin (future positive)
ew ê telbe nekin (future negative)
wanê telbe kiribe (future perfect positive)
wanê telbe nekiribe (future perfect negative)
min telbe kiriye (perfect positive)
min telbe nekiriye (perfect negative)
min telbe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min telbe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te telbe kiriye (perfect positive)
te telbe nekiriye (perfect negative)
te telbe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te telbe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî telbe kiriye (perfect positive)
wê/wî telbe nekiriye (perfect negative)
wê/wî telbe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî telbe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me telbe kiriye (perfect positive)
me telbe nekiriye (perfect negative)
me telbe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me telbe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we telbe kiriye (perfect positive)
we telbe nekiriye (perfect negative)
we telbe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we telbe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan telbe kiriye (perfect positive)
wan telbe nekiriye (perfect negative)
wan telbe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan telbe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez telbe bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez telbe nekim (present subjunctive negative)
(bila) min telbe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min telbe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu telbe bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu telbe nekî (present subjunctive negative)
(bila) te telbe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te telbe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew telbe bike (present subjunctive positive)
(bila) ew telbe neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî telbe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî telbe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em telbe bikin (present subjunctive positive)
(bila) em telbe nekin (present subjunctive negative)
(bila) me telbe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me telbe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn telbe bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn telbe nekin (present subjunctive negative)
(bila) we telbe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we telbe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew telbe bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew telbe nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan telbe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan telbe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min telbe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min telbe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min telbe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min telbe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te telbe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te telbe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te telbe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te telbe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî telbe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî telbe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî telbe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî telbe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me telbe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me telbe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me telbe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me telbe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we telbe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we telbe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we telbe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we telbe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan telbe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan telbe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan telbe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan telbe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê telbe bikira (present conditional positive)
minê telbe nekira (present conditional negative)
minê telbe kiribûya (preterite conditional positive)
minê telbe nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê telbe bikira (present conditional positive)
teyê telbe nekira (present conditional negative)
teyê telbe kiribûya (preterite conditional positive)
teyê telbe nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê telbe bikira (present conditional positive)
wê/wîyê telbe nekira (present conditional negative)
wê/wîyê telbe kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê telbe nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê telbe bikira (present conditional positive)
meyê telbe nekira (present conditional negative)
meyê telbe kiribûya (preterite conditional positive)
meyê telbe nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê telbe bikira (present conditional positive)
weyê telbe nekira (present conditional negative)
weyê telbe kiribûya (preterite conditional positive)
weyê telbe nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê telbe bikira (present conditional positive)
wanê telbe nekira (present conditional negative)
wanê telbe kiribûya (preterite conditional positive)
wanê telbe nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) telbe bike (imperative present positive)
(tu) telbe neke (imperative present negative)
(hûn) telbe bikin (imperative present positive)
(hûn) telbe nekin (imperative present negative)
telbê kirin

etymology_text: Ji telbe + kirin.

ipa: /tɛlˈbɛ kɪˈɾɪn/


ji kêfan xeriqîn

glosses: ji kêfan, ji ber coşbûnê ji xwe ve çûn, ji hişê xwe çûn, ji hiş ve çûn

text: ... ez çawa dengê wan dibihîsim, ji kêfan eynî ez dixeriqim.

ref: Roşan Lezgîn: Serketina Kewan, Weşanên Roşna, 2020, r. 67


ref bi ref

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: kom bi kom, qefle bi qefle, çendîn kes yan tişt bi hev re

text: Carînan ref bi ref difirin, diçin xwe li diyarê Çiyayê Sipî datînin.

ref: Roşan Lezgîn, Serketina Kewan, Weşanên Roşna, 2020, r. 68

etymology_text: Ji refbiref.


nikulsor

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre nikilsor.

text: Em nikulsor in, basknexşîn in.

text: Dengê wê yê nazik û nermik di guhê min de mîna dengê Kewa nikulsor bû.

ref: Xizan Şîlan, Kovara Bîrnebûn https://web.archive.org/http://birnebun.eu/hejmar/birnebunweb40.pdf arşîv, Hejmar 40, Zivistan 2009, r. 41


nikilsor

text: Em nikulsor in, basknexşîn in.

forms:
nikilsortir (comparative)
herî nikilsor (superlative)
nikilsortirîn (superlative)

etymology_text: Ji nikil + sor.


title: sportîf

redirect: sportîv


bi xumexum

glosses: bi fîrinî, bi fîrefîr (ji bo dengê ava boş ku kef bi ser dikeve)

text: Çemê Mûradê bi xumexum di bin gundê me re diherike.

etymology_text: Ji bi- + xumexum.


bixumexum

forms:
bixumexumtir (comparative)
herî bixumexum (superlative)
bixumexumtirîn (superlative)
bi xumexum

ipa: /bɪxʊmɛˈxʊm/


word: çûn şûna mirîya, her kes ji xwe ra girîya

glosses: Ev biwêj wê demê tê gotin ku her kes dikeve ta(etr)a canê xwe.


hiştir

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre hêştir.


qeşap kirin

forms:
qeşap dikim (present)
qeşap dikî (present)
qeşap dike (present)
qeşap dikin (present)
qeşap bike (imperative singular)
qeşap bikin (imperative plural)
qeşap kir (past)
qeşap kir (past)
qeşap kir (past)
qeşap kir (past)

etymology_text: Ji qeşap + kirin.

ipa: /qɛˈʃɑːp kɪˈɾɪn/

hyphenation: qe·şap ki·rin


xeraca gawiran jê hatin xwastin

glosses: rûtirşbûna kesekî yan kesekê ji ber hêrs yan xeyidînê


take seriously

glosses: li ber çavan girtin, girîng girtin, bi cidiyet li meseleyê nêrîn.


hewlêrî

glosses: Kesa/ê yan tişta/ê Hewlêrê anku Hewlêrê yan têkildarê wê.

glosses: Kesê ku li hewlêrê dijî yan ji Hewlêrê ji dayik bûye.


snowflake

forms: snow-flake

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-snowflake.wav


lipitîn

forms: lepitîn

шевелиться

roman: ševelitʹsja

шевелить

roman: ševelitʹ

ipa: /lɪpɪˈtiːn/


kakirî

glosses: tiştê/a ku bi kayê re hatiye tevlihevkirin

text: Dîwarên xaniyê we bi kevirên reş û bi heriya kakirî ve hatibûn jenîn.

ref: Mehmed Uzun: Tu Ithakî, 2005, r.47

text: Ban bi heriya kakirî ve hatibû dagirtin.

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

text: Dîwarên xanîyan bi kerpîçên ko bi heriya kakirî tête birîn, lêdikin: bê tu dar û dep.

ref: Herekol Azizan: Kurd û Kurdistan Bi çavê Biyaniyan 3 Hawar, Hj. 24, 1934 ji pirtûka Hawar 2 Hejmar 24-57 (1934-1943), Nûdem,1998, r. 629

etymology_text: Ji ka + kirin.

ipa: /kɑːkɪˈɾiː/


payîzê bihar

glosses: پاییزە بەهار، بەهارێکە کە وەکوو پاییز پڕ بارانە


undergone

pos_title: Formeke lêkerê

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-undergone.wav


paç kutan qûna yekî

glosses: veşartina kiryarên xirab ên kesekî, veşartina poxên kesekî

text: Em mirin ku paçan bikutin qûna wî.


qûna xwe şûştin û dan ser pûngê

glosses: ji bo wan kesan tê gotin ku kiryarên xirab encam didin û paşê jî diçin tiştine baş dikin ji bo ku xwe ji wan kiryarên xirab paqij bikin.


title: yom kippur

redirect: Yom Kippur


mercy seat

glosses: (Cihûtî, Xristiyanî) qepaxa kefaretê, bexişîngeh

forms: atonement cover

etymology_text: Ji mercy + seat.


segurk

glosses: ev dema ku rengê şevê ber bi rojê ve diguhere ye. Weke ku peyv diyar dike, ev dema ku se û gur ji hev tê veqetandin e. Piştî segurkê zereqe lê dide.

etymology_text: Ji se + gur + -k.


touch a nerve

glosses: aciz kirin, hêrs kirin, moralê yekî xira kirin

etymology_text: Ji touch a nerve.


selçûqî

glosses: Kes ya tiştek ji binemala Selçûqan. Heçî di serdema dewleta Selçûqiyan de bûye.


cimhûr

etymology_text: Ji erebî جُمْهُور (jumhūr).

ipa: /d͡ʒɪmˈhuːɾ/

hyphenation: cim·hûr


çeqlomeqlo

text: Tenê Tiral astengî derdixist, bi gotinên xwe yên çeqlo meqlo.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, Çapa Duyem, r. 45, ISBN 978-605-5585-41-9

text: Ew jî li rewşenbîr, ronakbîr û sîyasetvanên me Kurda dîkeve ku vê valehîyê dagrin. Wer hasilî civat serê wan çeqlo meqlo bûye.

ref: Dengê Azad, Salihê Omerî: Gelê Kurd Dîl Hatîye Kirin https://web.archive.org/https://www.facebook.com/427066117326446/posts/1043091379057247/ arşîv, DengêAzad.com, 03.10.2015

ipa: /t͡ʃɛqloːmɛqˈloː/


qedexeya derketina derve

glosses: Qedexeya ku bi awayekî fermî (ji aliyê hikûmetê an jî leşkeriyê) tê ragihandin û li gorî wê destûra derketina ji malê tune ye.

text: Serokwezîrê Hindistanê Narendra Modi dîyar kir ku wan qedexeya derketina derve ya jiber vîrusa korona hatiye ragihandin, heta 3’ê Gulanê dirêj kiriye..

ref: Hindistanê Qedexeya Derketina Derve Dirêj Kir https://web.archive.org/https://www.dengeamerika.com/a/hindistan_qedexe/5370950.html?utm_source=twitter&utm_medium=social&utm_campaign=dlvr.it arşîv, VOA, 14.04.2020

text: Rêveberîya Xweser a li Rojavayê Kurdistanê ragihand, ji bo rêgirtin li belavbûna vîrusa koronayê, biryar li ser dirêjkirina dema qedexeya derketina derve li tevahîya herêmên di bin kontrola wê rêveberîyê de hatîye dan.

ref: Rêveberîya Xweser qedexeya derketina derve dirêj kir https://web.archive.org/http://www.rupelanu.com/reveberiya-xweser-qedexeya-derketina-derve-direj-kir-10500h.htm arşîv, Rûpela Nû, 06.04.2020

etymology_text: qedexe (îzafe) + derketin (îzafe) + derve


glosses: Nexweşiyeke ku sedema wê vîrusa koronayê ya ku di dawiya sala 2019an de li bajarê Wuhanê yê Çînê hatiye dîtin

text: Hikûmeta Herêma Kurdistanê ji ber Covid-19ê wekî tevdîr li tevahiya dibistanan proseya xwendinê raswestandiye

ref: Rêveberîya Xweser qedexeya derketina derve dirêj kir https://web.archive.org/http://www.peyamakurd.org/kurmanci/Tendrûstî/rewsa-dawi-ya-covid-19e-li-cihane-virus-ketiye-cane-leskereki-ameriki arşîv, Peyama Kurd, 26.02.2020

etymology_text: Kurteya Coronavirus disease 2019.


krîza koronayê

glosses: Krîza civakî û aborî ya ji ber vîrusa koronayê.

text: Hikûmeta Spanyayê stratejiya derketina ji krîza koronayê amade dike û li gor stratejiya nû, rewşa awarte heta 15 rojên din tê dirêjkirin, lê asankarî bo çûn û hatin û hinek karên bazirganî tê kirin.

ref: Îspanya stratejiya derketina ji krîza koronayê amade dike https://web.archive.org/https://www.rudaw.net/kurmanci/world/190420201 arşîv, Rûdaw, 19.04.2020

text: Di vê krîza koronayê de medyaya civakî ji carê bêhtir çalak e

ref: Krîza koronayê medyaya civakî çalaktir kir https://web.archive.org/https://yeniozgurpolitika.net/kriza-koronaye-medyaya-civaki-calaktir-kir/ arşîv, Yeni Özgür Politika, 15.04.2020

etymology_text: krîz (îzafe) + korona (çemandî)


ûrt

text: Rebbî bila gunehê kesî bi mirov neyê; hema gunehê te bi min hirmetê were... Tu agirekî bixî ûrt ocaxên wan, biqelînî û me ji destê wan xilas bikî...

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, çapa 2em, r. 48, ISBN 978-605-5585-41-9

text:
Reso dibê: “Wax li min, wax,
Li min vêsyan ûrt û ocax
Ne ji şûrê zavtê qaçax,

ref: FÊRÎKÊ ÛSIV, Bijare, Weşanên Êkîtiya Nivîserên Kurd-Duhok, 2012, r. 219

text: Ji bo wan ne girîng e bê ka çiqas mirov mirin, çiqas mal wêran bûn, çiqas gund û bajar xera bûn, çiqas ûrt û ocax hatin tefandin.

ref: YEKO ARDIL, Hilbijartin – 1 https://web.archive.org/https://yeniozgurpolitika.net/hilbijartin-1/ arşîv, yeniozgurpolitika.net, 05.05.2018

ipa: /uːɾt/


vîrusa Ebolayê

text: Li gorî daxuyaniyên rayedarên qada tendirustiyê ji ber vîrusa Ebolayê herî kêm 1500 kes mirine.

ref: LI KONGOYÊ JI BER EBOLAYÊ 1500 KES MIRIN https://web.archive.org/http://www.denge-welat.org/2019/06/li-kongoye-ji-ber-ebolaye-1500-kes-mirin/ arşîv, Dengê Welat, 24.06.2019

etymology_text: vîrus (îzafe) + Ebola (çemandî)


mekzemîn

forms: meksemîn

etymology_text: Ji navê wê tirimpêlê bixwe tê nava zimanî de (megzamin)


camisîn

forms:
dicamisim (present)
dicamisî (present)
dicamise (present)
dicamisin (present)
bicamise (imperative singular)
bicamisin (imperative plural)
camisîm (past)
camisî (past)
camisî (past)
–camis– (root present)
–camisî– (root past)
ez dicamisim (indicative present positive)
ez nicamisim (indicative present negative)
ez camisîm (indicative past positive)
ez necamisîm (indicative past negative)
tu dicamisî (indicative present positive)
tu nicamisî (indicative present negative)
tu camisî (indicative past positive)
tu necamisî (indicative past negative)
ew dicamise (indicative present positive)
ew nicamise (indicative present negative)
ew camisî (indicative past positive)
ew necamisî (indicative past negative)
em dicamisin (indicative present positive)
em nicamisin (indicative present negative)
em camisîn (indicative past positive)
em necamisîn (indicative past negative)
hûn dicamisin (indicative present positive)
hûn nicamisin (indicative present negative)
hûn camisîn (indicative past positive)
hûn necamisîn (indicative past negative)
ew dicamisin (indicative present positive)
ew nicamisin (indicative present negative)
ew camisîn (indicative past positive)
ew necamisîn (indicative past negative)
ez dicamisiyam (imperfect positive)
ez nedicamisiyam (imperfect negative)
ez camisîbûm (positive)
ez necamisîbûm (negative)
tu dicamisiyayî (imperfect positive)
tu nedicamisiyayî (imperfect negative)
tu camisîbûyî (positive)
tu necamisîbûyî (negative)
ew dicamisiya (imperfect positive)
ew nedicamisiya (imperfect negative)
ew camisîbû (positive)
ew necamisîbû (negative)
em dicamisiyan (imperfect positive)
em nedicamisiyan (imperfect negative)
em camisîbûn (positive)
em necamisîbûn (negative)
hûn dicamisiyan (imperfect positive)
hûn nedicamisiyan (imperfect negative)
hûn camisîbûn (positive)
hûn necamisîbûn (negative)
ew dicamisiyan (imperfect positive)
ew nedicamisiyan (imperfect negative)
ew camisîbûn (positive)
ew necamisîbûn (negative)
ez ê bicamisim (future positive)
ez ê necamisim (future negative)
ez ê camisîbim (future perfect positive)
ez ê necamisîbim (future perfect negative)
tu yê bicamisî (future positive)
tu yê necamisî (future negative)
tu yê camisîbî (future perfect positive)
tu yê necamisîbî (future perfect negative)
ew ê bicamise (future positive)
ew ê necamise (future negative)
ew ê camisîbe (future perfect positive)
ew ê necamisîbe (future perfect negative)
em ê bicamisin (future positive)
em ê necamisin (future negative)
em ê camisîbin (future perfect positive)
em ê necamisîbin (future perfect negative)
hûn ê bicamisin (future positive)
hûn ê necamisin (future negative)
hûn ê camisîbin (future perfect positive)
hûn ê necamisîbin (future perfect negative)
ew ê bicamisin (future positive)
ew ê necamisin (future negative)
ew ê camisîbin (future perfect positive)
ew ê necamisîbin (future perfect negative)
ez camisîme (perfect positive)
ez necamisîme (perfect negative)
ez camisîbûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez necamisîbûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu camisiyî (perfect positive)
tu necamisiyî (perfect negative)
tu camisîbûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu necamisîbûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew camisiye (perfect positive)
ew necamisiye (perfect negative)
ew camisîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew necamisîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em camisîne (perfect positive)
em necamisîne (perfect negative)
em camisîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em necamisîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn camisîne (perfect positive)
hûn necamisîne (perfect negative)
hûn camisîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn necamisîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew camisîne (perfect positive)
ew necamisîne (perfect negative)
ew camisîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew necamisîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bicamisim (present subjunctive positive)
(bila) ez necamisim (present subjunctive negative)
(bila) ez camisîbim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez necamisîbim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bicamisî (present subjunctive positive)
(bila) tu necamisî (present subjunctive negative)
(bila) tu camisîbî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu necamisîbî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bicamise (present subjunctive positive)
(bila) ew necamise (present subjunctive negative)
(bila) ew camisîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew necamisîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bicamisin (present subjunctive positive)
(bila) em necamisin (present subjunctive negative)
(bila) em camisîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) em necamisîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bicamisin (present subjunctive positive)
(bila) hûn necamisin (present subjunctive negative)
(bila) hûn camisîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn necamisîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bicamisin (present subjunctive positive)
(bila) ew necamisin (present subjunctive negative)
(bila) ew camisîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew necamisîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez bicamisiyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez necamisiyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez camisîbûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez necamisîbûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu bicamisiyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu necamisiyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu camisîbûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu necamisîbûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bicamisiyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew necamisiyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew camisîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew necamisîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em bicamisiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em necamisiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em camisîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em necamisîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn bicamisiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn necamisiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn camisîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn necamisîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bicamisiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew necamisiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew camisîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew necamisîbûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê bicamisiyama (present conditional positive)
ez ê necamisiyama (present conditional negative)
ez ê camisîbûma (preterite conditional positive)
ez ê necamisîbûma (preterite conditional negative)
tu yê bicamisiyayî (present conditional positive)
tu yê necamisiyayî (present conditional negative)
tu yê camisîbûyayî (preterite conditional positive)
tu yê necamisîbûyayî (preterite conditional negative)
ew ê bicamisiyaya (present conditional positive)
ew ê necamisiyaya (present conditional negative)
ew ê camisîbûya (preterite conditional positive)
ew ê necamisîbûya (preterite conditional negative)
em ê bicamisiyana (present conditional positive)
em ê necamisiyana (present conditional negative)
em ê camisîbûna (preterite conditional positive)
em ê necamisîbûna (preterite conditional negative)
hûn ê bicamisiyana (present conditional positive)
hûn ê necamisiyana (present conditional negative)
hûn ê camisîbûna (preterite conditional positive)
hûn ê necamisîbûna (preterite conditional negative)
ew ê bicamisiyana (present conditional positive)
ew ê necamisiyana (present conditional negative)
ew ê camisîbûna (preterite conditional positive)
ew ê necamisîbûna (preterite conditional negative)
(tu) bicamise (imperative present positive)
(tu) necamise (imperative present negative)
(hûn) bicamisin (imperative present positive)
(hûn) necamisin (imperative present negative)

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /d͡ʒɑːmɪˈsiːn/


camisîn

ipa: /d͡ʒɑːmɪˈsiːn/


birth father

glosses: bavê heqîqî, yê ku zarok jê bûye (ne yê ewladqebûlkirî an zirrbav).


birthfather

glosses: bavê biyolojîk ya zarokeke wekewladqebûlkirî.

etymology_text: Ji birth + father


birthmother

glosses: Diya biyolojîk ya zarokeke wekewladqebûlkirî.

etymology_text: Ji birth + mother


adoptive father

glosses: bavê ku zarokekê ji xwe re wek ewlad qebûl kiriye (ne yê heqîqî).


adoptive mother

glosses: Diya ku zarokekê ji xwe re wek ewlad qebûl kiriye (ne yê heqîqî).


biological mother

glosses: Diya heqîqî yê biyolojîk (ne ya ku zarokekê ji xwe re wek ewlad qebûl kiriye, ne dêmarî an jinbav).


birth parent

glosses: dêbavên heqîqî, yê ku zarok jê bûye (ne yê ewladqebûlkirî an zirrbav û jinbav).


adoptive parent

glosses: dêbavên ewladqebûlkirî (ne yên heqîqî, yê ku zarok jê bûye).


shell shock

glosses: halê psîkîyatrîk yê ku bi westiyayîbûna ji ber herban karakterîze bûye


sex, drugs and rock'n'roll

glosses: rabûn-û-rûniştina stêrên rockê, şêweya heyatên stêrên muzîka rockê ku bi sekskirin, bi tilyakkêşanê û bi muzîka rockê derbas dibe ku ev felsefeya wan wek hedonîzm, hezperestî tê binavkirin.

forms: wine, women and song


kilaşînkov

glosses:
kilaşnîkov, AK-47
navê çekekê wekî tivengan e

ipa: /kɪlɑːʃiːŋˈkoːv/


li pê û li tirbê

glosses: Wexta ku kesek dixwaze bêje ku naxwaze nexweş bibe û bikeve destan. Yanî çawa ku temam bû, heman li wir bimire. vê biwêjê bi kar tîne. Yanî


gerîyaye dirîyaye

glosses: Ev gotin ji bo wan kesan tê gotin ku gelek gerîyane û ji ber vê gera xwe gelek zana ne.


çûn wê dinê û hatin

glosses: gelek zêde heyirîn li hember rewşekê, gelek zêde xem xwarin li hember rewşekê.


agirê cinan

ipa: /ɑːɡɪˈɾeː d͡ʒɪˈnɑːn/

hyphenation: a·gi·rê ci·nan


guhên xwe mûç kirin

text: Bi deng re kûçikên gund li cihê xwe guhên xwe mûç kirin û bi dengekî bi şewat reviyan.

ref: Selahattin Bulut: Derbe, Nûdem, Hj. 34, 2000, r. 124

etymology_text: guh + -ên + xwe + mûç + kirin


elewat

text: Herdu camêr zîq li melê nihêrîn û nizanibûn ê çi bigotana. Di nav matmayîneke kur de di dilê xwe de jî diaxivîn: Ev çareserkirineke wisa bû ku yekî ji wan nepijiranda ê di nav gund de bibûya elewat.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, çapa 2em, r. 53, ISBN 978-605-5585-41-9

text: Gelo ez ê çawa binivîsim, çîroka kîjanê hilbijêrim, di nav van çîrokên şikestî de? Ji kû ve, bi çi awayî dest pê bikim? Belê ya baş ew e ez çîroka zarên Mijokeyan binivîsim ji wan balkêştir, elewattir ez tu mijarê nabînim.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, çapa 2em, r. 83, ISBN 978-605-5585-41-9

forms:
elewattir (comparative)
herî elewat (superlative)
elewattirîn (superlative)

ipa: /ɛlɛˈwɑːt/


সৌদি আরব

audio: LL-Q9610 (ben)-Titodutta-সৌদি আরব.wav


السعودية

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-السعودية.wav


Arabia Saudí

audio: LL-Q1321 (spa)-Rodelar-Arabia Saudí.wav


سعودی عرب

audio: LL-Q1617 (urd)-نعم البدل-سعودی عرب.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1617 (urd)-نعم البدل-سعودی عرب.wav


ji ... û pê de

pos: circumpos

pos_title: Bazinedaçek

ipa: /ʒɪ ˈ uː peː dɛ/


tirawîbûnên

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa îzafeyî ya pirrjimar a binavkirî ya tirawîbûn.

forms: tirawîbûna (feminine definite construct singular)

ipa: /tɪɾɑːwiːbuːˈneːn/


tirawîbûnan

glosses: Rewşa çemandî ya pirrjimar a binavkirî ya tirawîbûn.

forms: tirawîbûnê (feminine definite oblique singular)

ipa: /tɪɾɑːwiːbuːˈnɑːn/


tirawîbûnino

forms:
tirawîbûnê (feminine definite oblique singular)
tirawîbûnan (feminine definite oblique plural)


tirawîbûninan

glosses: Rewşa çemandî ya mê ya pirrjimar a nebinavkirî ya tirawîbûn.

forms: tirawîbûnekê (feminine indefinite oblique singular)

ipa: /tɪɾɑːwiːbuːnɪˈnɑːn/


tirawîbûneke

glosses: Rewşa îzafe ya mê ya yekjimar a nebinavkirî ya tirawîbûn.

forms: tirawîbûnine (feminine indefinite construct plural)

ipa: /tɪɾɑːwiːbuːnɛˈkɛ/


tirawîbûnine

glosses: Rewşa îzafe ya mê ya pirrjimar a nebinavkirî ya tirawîbûn.

forms: tirawîbûneke (feminine indefinite construct singular)

ipa: /tɪɾɑːwiːbuːnɪˈnɛ/


şemixandin

forms:
dişemixînim (present)
dişemixînî (present)
dişemixîne (present)
dişemixînin (present)
bişemixîne (imperative singular)
bişemixînin (imperative plural)
şemixand (past)
şemixand (past)
şemixand (past)
şemixand (past)
–şemixîn– (root present)
–şemixand– (root past)
ez dişemixînim (indicative present positive)
ez naşemixînim (indicative present negative)
min şemixand (indicative past positive)
min neşemixand (indicative past negative)
tu dişemixînî (indicative present positive)
tu naşemixînî (indicative present negative)
te şemixand (indicative past positive)
te neşemixand (indicative past negative)
ew dişemixîne (indicative present positive)
ew naşemixîne (indicative present negative)
wê/wî şemixand (indicative past positive)
wê/wî neşemixand (indicative past negative)
em dişemixînin (indicative present positive)
em naşemixînin (indicative present negative)
me şemixand (indicative past positive)
me neşemixand (indicative past negative)
hûn dişemixînin (indicative present positive)
hûn naşemixînin (indicative present negative)
we şemixand (indicative past positive)
we neşemixand (indicative past negative)
ew dişemixînin (indicative present positive)
ew naşemixînin (indicative present negative)
wan şemixand (indicative past positive)
wan neşemixand (indicative past negative)
min dişemixand (imperfect positive)
min nedişemixand (imperfect negative)
min şemixandibû (positive)
min neşemixandibû (negative)
te dişemixand (imperfect positive)
te nedişemixand (imperfect negative)
te şemixandibû (positive)
te neşemixandibû (negative)
wê/wî dişemixand (imperfect positive)
wê/wî nedişemixand (imperfect negative)
wê/wî şemixandibû (positive)
wê/wî neşemixandibû (negative)
me dişemixand (imperfect positive)
me nedişemixand (imperfect negative)
me şemixandibû (positive)
me neşemixandibû (negative)
we dişemixand (imperfect positive)
we nedişemixand (imperfect negative)
we şemixandibû (positive)
we neşemixandibû (negative)
wan dişemixand (imperfect positive)
wan nedişemixand (imperfect negative)
wan şemixandibû (positive)
wan neşemixandibû (negative)
ez ê bişemixînim (future positive)
ez ê neşemixînim (future negative)
minê şemixandibe (future perfect positive)
minê neşemixandibe (future perfect negative)
tu yê bişemixînî (future positive)
tu yê neşemixînî (future negative)
teyê şemixandibe (future perfect positive)
teyê neşemixandibe (future perfect negative)
ew ê bişemixîne (future positive)
ew ê neşemixîne (future negative)
wê/wîyê şemixandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neşemixandibe (future perfect negative)
em ê bişemixînin (future positive)
em ê neşemixînin (future negative)
meyê şemixandibe (future perfect positive)
meyê neşemixandibe (future perfect negative)
hûn ê bişemixînin (future positive)
hûn ê neşemixînin (future negative)
weyê şemixandibe (future perfect positive)
weyê neşemixandibe (future perfect negative)
ew ê bişemixînin (future positive)
ew ê neşemixînin (future negative)
wanê şemixandibe (future perfect positive)
wanê neşemixandibe (future perfect negative)
min şemixandiye (perfect positive)
min neşemixandiye (perfect negative)
min şemixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neşemixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te şemixandiye (perfect positive)
te neşemixandiye (perfect negative)
te şemixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neşemixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî şemixandiye (perfect positive)
wê/wî neşemixandiye (perfect negative)
wê/wî şemixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neşemixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me şemixandiye (perfect positive)
me neşemixandiye (perfect negative)
me şemixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neşemixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we şemixandiye (perfect positive)
we neşemixandiye (perfect negative)
we şemixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neşemixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan şemixandiye (perfect positive)
wan neşemixandiye (perfect negative)
wan şemixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neşemixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bişemixînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neşemixînim (present subjunctive negative)
(bila) min şemixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neşemixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bişemixînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neşemixînî (present subjunctive negative)
(bila) te şemixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neşemixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bişemixîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neşemixîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî şemixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neşemixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bişemixînin (present subjunctive positive)
(bila) em neşemixînin (present subjunctive negative)
(bila) me şemixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neşemixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bişemixînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neşemixînin (present subjunctive negative)
(bila) we şemixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neşemixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bişemixînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neşemixînin (present subjunctive negative)
(bila) wan şemixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neşemixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bişemixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neşemixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min şemixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neşemixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bişemixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neşemixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te şemixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neşemixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bişemixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neşemixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî şemixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neşemixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bişemixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neşemixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me şemixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neşemixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bişemixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neşemixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we şemixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neşemixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bişemixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neşemixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan şemixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neşemixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bişemixanda (present conditional positive)
minê neşemixanda (present conditional negative)
minê şemixandibûya (preterite conditional positive)
minê neşemixandibûya (preterite conditional negative)
teyê bişemixanda (present conditional positive)
teyê neşemixanda (present conditional negative)
teyê şemixandibûya (preterite conditional positive)
teyê neşemixandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bişemixanda (present conditional positive)
wê/wîyê neşemixanda (present conditional negative)
wê/wîyê şemixandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neşemixandibûya (preterite conditional negative)
meyê bişemixanda (present conditional positive)
meyê neşemixanda (present conditional negative)
meyê şemixandibûya (preterite conditional positive)
meyê neşemixandibûya (preterite conditional negative)
weyê bişemixanda (present conditional positive)
weyê neşemixanda (present conditional negative)
weyê şemixandibûya (preterite conditional positive)
weyê neşemixandibûya (preterite conditional negative)
wanê bişemixanda (present conditional positive)
wanê neşemixanda (present conditional negative)
wanê şemixandibûya (preterite conditional positive)
wanê neşemixandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bişemixîne (imperative present positive)
(tu) neşemixîne (imperative present negative)
(hûn) bişemixînin (imperative present positive)
(hûn) neşemixînin (imperative present negative)

ipa: /ʃɛmɪxɑːnˈdɪn/


şemixandin

ipa: /ʃɛmɪxɑːnˈdɪn/


bawerandin

forms:
dibawerînim (present)
dibawerînî (present)
dibawerîne (present)
dibawerînin (present)
bibawerîne (imperative singular)
bibawerînin (imperative plural)
bawerand (past)
bawerand (past)
bawerand (past)
bawerand (past)
–bawerîn– (root present)
–bawerand– (root past)
ez dibawerînim (indicative present positive)
ez nibawerînim (indicative present negative)
min bawerand (indicative past positive)
min nebawerand (indicative past negative)
tu dibawerînî (indicative present positive)
tu nibawerînî (indicative present negative)
te bawerand (indicative past positive)
te nebawerand (indicative past negative)
ew dibawerîne (indicative present positive)
ew nibawerîne (indicative present negative)
wê/wî bawerand (indicative past positive)
wê/wî nebawerand (indicative past negative)
em dibawerînin (indicative present positive)
em nibawerînin (indicative present negative)
me bawerand (indicative past positive)
me nebawerand (indicative past negative)
hûn dibawerînin (indicative present positive)
hûn nibawerînin (indicative present negative)
we bawerand (indicative past positive)
we nebawerand (indicative past negative)
ew dibawerînin (indicative present positive)
ew nibawerînin (indicative present negative)
wan bawerand (indicative past positive)
wan nebawerand (indicative past negative)
min dibawerand (imperfect positive)
min nedibawerand (imperfect negative)
min bawerandibû (positive)
min nebawerandibû (negative)
te dibawerand (imperfect positive)
te nedibawerand (imperfect negative)
te bawerandibû (positive)
te nebawerandibû (negative)
wê/wî dibawerand (imperfect positive)
wê/wî nedibawerand (imperfect negative)
wê/wî bawerandibû (positive)
wê/wî nebawerandibû (negative)
me dibawerand (imperfect positive)
me nedibawerand (imperfect negative)
me bawerandibû (positive)
me nebawerandibû (negative)
we dibawerand (imperfect positive)
we nedibawerand (imperfect negative)
we bawerandibû (positive)
we nebawerandibû (negative)
wan dibawerand (imperfect positive)
wan nedibawerand (imperfect negative)
wan bawerandibû (positive)
wan nebawerandibû (negative)
ez ê bibawerînim (future positive)
ez ê nebawerînim (future negative)
minê bawerandibe (future perfect positive)
minê nebawerandibe (future perfect negative)
tu yê bibawerînî (future positive)
tu yê nebawerînî (future negative)
teyê bawerandibe (future perfect positive)
teyê nebawerandibe (future perfect negative)
ew ê bibawerîne (future positive)
ew ê nebawerîne (future negative)
wê/wîyê bawerandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nebawerandibe (future perfect negative)
em ê bibawerînin (future positive)
em ê nebawerînin (future negative)
meyê bawerandibe (future perfect positive)
meyê nebawerandibe (future perfect negative)
hûn ê bibawerînin (future positive)
hûn ê nebawerînin (future negative)
weyê bawerandibe (future perfect positive)
weyê nebawerandibe (future perfect negative)
ew ê bibawerînin (future positive)
ew ê nebawerînin (future negative)
wanê bawerandibe (future perfect positive)
wanê nebawerandibe (future perfect negative)
min bawerandiye (perfect positive)
min nebawerandiye (perfect negative)
min bawerandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nebawerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te bawerandiye (perfect positive)
te nebawerandiye (perfect negative)
te bawerandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nebawerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî bawerandiye (perfect positive)
wê/wî nebawerandiye (perfect negative)
wê/wî bawerandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nebawerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me bawerandiye (perfect positive)
me nebawerandiye (perfect negative)
me bawerandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nebawerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we bawerandiye (perfect positive)
we nebawerandiye (perfect negative)
we bawerandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nebawerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan bawerandiye (perfect positive)
wan nebawerandiye (perfect negative)
wan bawerandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nebawerandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bibawerînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nebawerînim (present subjunctive negative)
(bila) min bawerandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nebawerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bibawerînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nebawerînî (present subjunctive negative)
(bila) te bawerandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nebawerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bibawerîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nebawerîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî bawerandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nebawerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bibawerînin (present subjunctive positive)
(bila) em nebawerînin (present subjunctive negative)
(bila) me bawerandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nebawerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bibawerînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nebawerînin (present subjunctive negative)
(bila) we bawerandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nebawerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bibawerînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nebawerînin (present subjunctive negative)
(bila) wan bawerandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nebawerandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bibaweranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nebaweranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min bawerandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nebawerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bibaweranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nebaweranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te bawerandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nebawerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bibaweranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nebaweranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bawerandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nebawerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bibaweranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nebaweranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me bawerandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nebawerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bibaweranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nebaweranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we bawerandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nebawerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bibaweranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nebaweranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan bawerandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nebawerandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bibaweranda (present conditional positive)
minê nebaweranda (present conditional negative)
minê bawerandibûya (preterite conditional positive)
minê nebawerandibûya (preterite conditional negative)
teyê bibaweranda (present conditional positive)
teyê nebaweranda (present conditional negative)
teyê bawerandibûya (preterite conditional positive)
teyê nebawerandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bibaweranda (present conditional positive)
wê/wîyê nebaweranda (present conditional negative)
wê/wîyê bawerandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nebawerandibûya (preterite conditional negative)
meyê bibaweranda (present conditional positive)
meyê nebaweranda (present conditional negative)
meyê bawerandibûya (preterite conditional positive)
meyê nebawerandibûya (preterite conditional negative)
weyê bibaweranda (present conditional positive)
weyê nebaweranda (present conditional negative)
weyê bawerandibûya (preterite conditional positive)
weyê nebawerandibûya (preterite conditional negative)
wanê bibaweranda (present conditional positive)
wanê nebaweranda (present conditional negative)
wanê bawerandibûya (preterite conditional positive)
wanê nebawerandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bibawerîne (imperative present positive)
(tu) nebawerîne (imperative present negative)
(hûn) bibawerînin (imperative present positive)
(hûn) nebawerînin (imperative present negative)

ipa: /bɑːwɛɾɑːnˈdɪn/


bawerandin

ipa: /bɑːwɛɾɑːnˈdɪn/


tofana mêjî

glosses: teknîkek e ji teknîkên komî yên afirînerîyê ku bi vê teknîkê hewl ji bo peydakirina pirsgirêkeke dîyarkirî tê dayîn. Ev yek jî bi rêya komkirina lîsteyeke ramanan çêdibe ku bi awayekî spontane tên hişê endamên vê koma teknîkên komî yên afirînerîyê. Bi gotineke din, tofana mêjî, ew rewş e ku tê de komeke mirov bi rakirina astengîyan dicive da ku bikarin fikrên nû û çareserîyan li ser qadeke dîyarkirî biafirînin. Kesên beşdar dikarin bêtir azadane bifikirin û ew bi qasî ku mumkîn e fikrên nû yên spontane pêşnîyar dikin. Hemû raman bêyî rexne tên notkirin û piştî daniştina tofana mêjî hemû raman tên nirxandin.

text: Divê li ser vê meselê bisekinin. Her sazî di vî warî de weke tofana mêjî, bo xwe nexşeya xebatê ber xwe bide, di nav sazîyan de hevkarî u hevparîyek xurt divê pêk bînin.

ref: Muhammed Ata YÜKSEL, Li Ser “Komxebata Rewşa Zimanê Kurdî Ya Piştî Rewşa Awarte” Çend Peyv https://web.archive.org/https://feqiyusa.blogspot.com/2019/09/li-ser-komxebata-rewsa-zimane-kurdi-ya.html?spref=tw arşîv, feqiyusa.blogspot.com, 13.09.2019

etymology_text: ji îngilîzî brainstorming. Ev term ji hêla Alex Faickney Osborn ve di kitêba bi navê Applied Imagination de hatiye popîlerîzekirin.

ipa: /toːfɑːˈnɑː meːˈʒiː/


megapascal

glosses: yekeyeke SI-ê ya zextê ye ku ew 10⁶ paskalan wekhev e.

etymology_text: mega- + pascal


bioluminescent

glosses: biyolumînesî, çirûsîn, ronîdana biyolojîk

text: Bioluminescent algae appearing on a beach in California.

etymology_text: Ji bio- + luminescent.


bioluminesce

glosses: (biyolojî, biyokîmya) biyolumînesins, çirûsîn, ronîdana bi riya biyolumînesansê

etymology_text: Ji bio- + luminesce.


get into gear

glosses: dest bi karî kirin an dest bi karkirina tiştekî bi rengekê baş


gear up

text: The hardware store is gearing up for spring in February with garden supplies and seeds.

audio: en-au-gear up.ogg


gear down

glosses: vîtesê kêm kirin, lezahiyê kêm kirin, hêdî bûn

glosses: (hewavanî) Di balafiran de derxistina amûrên danana erdê.


iniş takımı

glosses:
amûrên dananê
 di firokeyan de amûrên ku ji bo erdê têne bikaranîn

text: Brezilya'da içinde 34 yolcusu bulunan yolcu uçağı, iniş takımları arızalanınca kalkış yaptığı havalimanına acil iniş yaptı.

etymology_text: Ji iniş + takımı.


landing gear

text: Modern landing gear usually has a tricycle configuration.


stakoz

forms: istakoz

etymology_text:
Ji yûnanî αστακός (astakós).
Çavkanî: Rojda AZÎZOGLU: Peyvên yûnanî di kurdî de, Kurmancî, Hj. 49, 2011, r. 4

ipa: /stɑːˈkoːz/


arrim

ipa: /ɑːɾˈɾɪm/


spîlek

glosses: cihê bi rengê spî ê hêkê, yê ku zerekê dorpêç dike

etymology_text: Ji spî + (l) -ek.


egg yolk

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-egg yolk.wav


reizh

audio: LL-Q12107 (bre)-Ltranvz-reizh.wav


မှန်

audio: LL-Q9228 (mya)-EmeraldRange-မှန်.wav


ĝusta

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ĝusta.wav

audio: LL-Q143 (epo)-NMaia-ĝusta.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-ĝusta.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Poslovitch-ĝusta.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Psychoslave-ĝusta.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Rodrigo5260-ĝusta.wav


tepat

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-tepat.wav


corretto

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-corretto.wav


esatto

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-esatto.wav


맞다

audio: LL-Q9176 (kor)-HappyMidnight-맞다.wav

audio: LL-Q9176 (kor)-호로조-맞다.wav


верен

audio: LL-Q9296 (mkd)-Bjankuloski06-верен.wav


correto

audio: LL-Q5146 (por)-Wiktionairy-correto.wav


certo

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-certo.wav


certo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-certo.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-certo.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-certo.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Sillim-certo.wav


leres

audio: LL-Q34002 (sun)-Kepadalisna-leres.wav

audio: LL-Q34002 (sun)-Yudajatnika-leres.wav


destra

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-destra.wav


thẳng

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-thẳng.wav


derecha

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-derecha.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-Rodrigo5260-derecha.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-Guergana-derecha.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-Rodelar-derecha.wav


direita

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-direita.wav


archduchess

glosses: Keç an neviya Împeratorê Awistirya-Meceristan


excitar

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-excitar.wav


elekti

text: El du malbonoj pli malgrandan elektu.

etymology_text: Deyn ji îngilîzî elect û ji latînî electus.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-elekti.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-elekti.wav


erari

text: Vi eraras, sinjoro

etymology_text: Deyn ji îtalî errare û ew jî ji latînî errare.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-erari.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-erari.wav


eraro

text: Mi ne faris la eraron.

etymology_text: Ji erari + -o.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-eraro.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-eraro.wav


chilli

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-chilli.wav


şilêrîbûn

etymology_text: * şil +-êrî + bûn

ipa: /ʃɪleːɾiːˈbuːn/


sami du Nord

audio: LL-Q150 (fra)-Pom445-sami du Nord.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Pom445-sami du Nord.wav


hego

audio: LL-Q8752 (eus)-Aioramu-hego.wav

audio: LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-hego.wav


юг

audio: LL-Q7918 (bul)-Kiril kovachev-юг.wav


sudo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-sudo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-sudo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Nealmcb-sudo.wav


mezzogiorno

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-mezzogiorno.wav


kidul

audio: LL-Q33549 (jav)-Annidafattiya-kidul.wav


남

audio: LL-Q9176 (kor)-HappyMidnight-남.wav


południe

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-południe.wav


meridioni

audio: LL-Q33973 (scn)-XANA000-meridioni.wav


উত্তর

audio: LL-Q9610 (ben)-Titodutta-উত্তর.wav

audio: LL-Q9610 (ben)-Yahya-উত্তর.wav

audio: LL-Q9610 (ben)-Tahmid-উত্তর.wav


север

audio: LL-Q7918 (bul)-Kiril kovachev-север.wav


北

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-北.wav


nord

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-nord.wav


nordo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-nordo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-nordo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Nealmcb-nordo.wav


noord

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-noord.wav


צפון

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-צפון.wav


utara

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-utara.wav


tuaisceart

audio: LL-Q9142 (gle)-Ériugena-tuaisceart.wav


bắc

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-bắc.wav


ఉత్తరం

audio: LL-Q8097 (tel)-వీరభద్రుడు (Veeven)-ఉత్తరం.wav

audio: LL-Q8097 (tel)-V Bhavya-ఉత్తరం.wav

audio: LL-Q8097 (tel)-Divya4232-ఉత్తరం.wav


வடக்கு

audio: LL-Q5885 (tam)-Sriveenkat-வடக்கு.wav


norr

audio: LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-norr.wav


piştkovîbûn

etymology_text: * piştkov +-î +bûn

ipa: /pɪʃtkoːviːˈbuːn/


dêxûn

glosses:
Navteng, newq, kemera piştê, kemax, noq,
navbera zikî û lingan yan piştê û lingan.

ipa: /deːˈxuːn/


heqxweşbûn

etymology_text: * heq +-xweş +bûn

ipa: /hɛqxʷɛʃˈbuːn/


hevpeydabûn

etymology_text: * hev- +peyda +bûn

ipa: /hɛvpɛjdɑːˈbuːn/


মক্কা

audio: LL-Q9610 (ben)-Titodutta-মক্কা.wav

audio: LL-Q9610 (ben)-Yahya-মক্কা.wav


La Mecque

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-La Mecque.wav


ମକା

audio: LL-Q33810 (ori)-Psubhashish-ମକା.wav


మక్కా

audio: LL-Q8097 (tel)-Kasyap-మక్కా.wav


المدينة المنورة

forms: al-madīna l-munawwara (romanization)


মদিনা

audio: LL-Q9610 (ben)-Titodutta-মদিনা.wav

audio: LL-Q9610 (ben)-Yahya-মদিনা.wav


مدینہ

audio: LL-Q1617 (urd)-نعم البدل-مدینہ.wav


hégire

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-hégire.wav


Hegira

etymology_text: Ji latîniya serdema navîn hegira, ji erebî هِجْرَة (hijra, “hicre; koçkirin”), ji lêkera هَجَرَ (hajara, “koç kirin; to terikandin”). Cotrehê Hijra.


hijra

forms: hijrah

etymology_text: Ji erebî هِجْرَة (hijra). Cotrehê hegira.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-hijra.wav


loşî can be

pos: intj

pos_title: Baneşan

text: Ez çûbûm nav bajêr, bêyî te ne loşî can be, min nan xwar.

ref: Wezîrê Eşo: Çend rûpel ji jiyana Ereb Şamîlov, Çira, Hj. 6, 1996, r. 19

text:
-Bi xweliyê, belê,
Ez wa kok bûme bi xweliya kelê.
-Êh,- Şibqî gotê,- te loşî can be,
Hergê xwelî be, yan hergê nan be.

ref: Fêrîkê Ûsiv, Bijare, Weşanên Êkîtiya Nivîserên Kurd, 2012, çapa 1em, r. 163

text: Paşê wî kesî yek bi yek hemû cimeetê re digot: kerem bikin avê vexwin, her kesî digot loşî can be. paşê wî kesî av vedixwar.

ref: Ağrı: Kanisi'li İsmet (Îsmetê Kanî siyê) https://web.archive.org/http://herema-ararat.blogspot.com/2011/09/agr-kanisili-ismet.html arşîv, herema-ararat.blogspot.com, 24.09.2011


nuş olsun

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-nuş olsun.wav


bon appétit

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-bon appétit.wav


buon appetito

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-buon appetito.wav


smacznego

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-smacznego.wav


քուրդ

forms: kʿurd (romanization)

audio: LL-Q8785 (hye)-Veravi95-քուրդ.wav


herêma kurdan

text: Serhildana herî xurt li Kurdistana Başûr ya Şêx Mehmûd Barzincî bû (1919-1922), ku daw dikir otonomiyê bidine herêmên kurdan yên Îraqê û bi wê ra tevayî jî bi îngilîsan ra hevraxeberdan derbaz dikir derheqa damezirandina dewleta kurdan di bandûra îngilîsan da.

ref: Yûrayê Dasinî, Rêwîtiya Ji Moskvayê Ber Bi Kurdistanê, Na Yayınları, 2012, r. 25, ISBN 9786058694354

etymology_text: herêm (îzafe) + kurd (çemandî)


বিশেষ্য

audio: LL-Q9610 (ben)-Titodutta-বিশেষ্য.wav

audio: LL-Q9610 (ben)-Yahya-বিশেষ্য.wav


substantivo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-substantivo.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-substantivo.wav


substantif

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-substantif.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-substantif.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-substantif.wav


ainmfhocal

audio: LL-Q9142 (gle)-Ériugena-ainmfhocal.wav


sostantivo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-sostantivo.wav


kata benda

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-kata benda.wav


именка

audio: LL-Q9296 (mkd)-Bjankuloski06-именка.wav


നാമം

audio: LL-Q36236 (mal)-Vis M-നാമം.wav


ବିଶେଷ୍ୟ

audio: LL-Q33810 (ori)-Psubhashish-ବିଶେଷ୍ୟ.wav


rzeczownik

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-rzeczownik.wav


నామవాచకము

audio: LL-Q8097 (tel)-వీరభద్రుడు (Veeven)-నామవాచకము.wav


danh từ

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-danh từ.wav


poz pê kirin

text: Niha jî poz bi min nake û bersiva min nade.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, çapa 2em, r. 88, ISBN 978-605-5585-41-9

etymology_text: Ji poz + pê + kirin.

ipa: /poːz peː kɪˈɾɪn/

hyphenation: poz pê ki·rin


ma ne ku

text: ma ne ku pirbûna kurd ..kurdan e..ya law jî lawan e

etymology_text: ma + ne + ku


hodei

audio: LL-Q8752 (eus)-Aioramu-hodei.wav

audio: LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-hodei.wav


nulu

glosses: gir, girik (devera ji derdorên xwe bilindtir)


മേഘം

audio: LL-Q36236 (mal)-Vis M-മേഘം.wav


rahona

audio: LL-Q7930 (mlg)-Jagwar-rahona.wav


मेघ

audio: LL-Q1571 (mar)-Manjusha Gore-मेघ.wav


çîlqerqaş

text: Zarokên xwe yên kurîn li pişta beranên çîlqerqaş, sergevez, qerase dikirin, bi derîvekirina gomê re heviyên xwe avis dikirin.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, çapa 2em, r. 71, ISBN 978-605-5585-41-9

text:
Rûyê te yê çîlqerqaş
hinarikên te yên sorgevez

ref: Bawer Agirî, Êş, Na Yayınları, 2016, r. 92, ISBN 9786059017558

text:
Mîna robarên dirêj heylo dipdirêj
her ku dipelînin gumikên çîlqerqaş
sibehan em bi xwe, êvaran dîn.

ref: Mustafa Köz (wergêr Berken Bereh), Çi Ku Evîn Heye https://web.archive.org/http://avestakurd.net/blog/2012/08/26/gotina-deryay-ya-mustafa-koz-ji-ls-derc/ arşîv, avestakurd.net, 2012

etymology_text: Ji çîl + qerqaş.

ipa: /t͡ʃiːlqɛɾˈqɑːʃ/

hyphenation: çîl·qer·qaş


gîsin lê xistin

text: Xwedî erdan gîsin li ser gîsin li erdê xwe dixistin û habela çandinî dikirin.

ref: Laleş Qaso, Xezeba Azadî, Weşanên Pelda, 2000, r. 190, ISBN 91 97 22 75-4-4

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /ɡiːˈsɪn leː xɪsˈtɪn/

hyphenation: gî·sin lê xis·tin


qilvilîn

text:
Fena ku ez li besteke bê ser û bê dawî bim
 Û li wir bi tenê ma'rên reş biqilvilin
Û fena ku hemû hêviyên min biqelin.

ref: Îslam tendîk, Şa’êr Kuştin https://web.archive.org/https://books.google.com.tr/books?id=JxrhDwAAQBAJ&pg=PA81&lpg=PA81&dq=%22biqilvilin%22&source=bl&ots=NdLtZzLu9Q&sig=ACfU3U1UX8PN7gWB78fUnYUUxm6eNJadOA&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjoraSH9rPpAhXRnFwKHS-xAHgQ6AEwAHoECAEQAQ#v=onepage&q=%22biqilvilin%22&f=false arşîv, Na Yayınları, 2012, r. 81, ISBN 9786058694361

glosses: li hev gerîn (ji bo belavbûna nûçeyek, xeberek û gotegotekê)

text: Ez û her çar zaro radibin mîna moriyan heya êvara dereng di bin sixêf, gazin û nifirên wî de diqilvilin. Êvarê jî westiyayî serê xwe datînin ser balgiyan, di xew re diçin.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, çapa 2em, r. 74, ISBN 978-605-5585-41-9

forms:
diqilvilim (present)
diqilvilî (present)
diqilvile (present)
diqilvilin (present)
biqilvile (imperative singular)
biqilvilin (imperative plural)
qilvilîm (past)
qilvilî (past)
qilvilî (past)
–qilvil– (root present)
–qilvilî– (root past)
ez diqilvilim (indicative present positive)
ez naqilvilim (indicative present negative)
ez qilvilîm (indicative past positive)
ez neqilvilîm (indicative past negative)
tu diqilvilî (indicative present positive)
tu naqilvilî (indicative present negative)
tu qilvilî (indicative past positive)
tu neqilvilî (indicative past negative)
ew diqilvile (indicative present positive)
ew naqilvile (indicative present negative)
ew qilvilî (indicative past positive)
ew neqilvilî (indicative past negative)
em diqilvilin (indicative present positive)
em naqilvilin (indicative present negative)
em qilvilîn (indicative past positive)
em neqilvilîn (indicative past negative)
hûn diqilvilin (indicative present positive)
hûn naqilvilin (indicative present negative)
hûn qilvilîn (indicative past positive)
hûn neqilvilîn (indicative past negative)
ew diqilvilin (indicative present positive)
ew naqilvilin (indicative present negative)
ew qilvilîn (indicative past positive)
ew neqilvilîn (indicative past negative)
ez diqilviliyam (imperfect positive)
ez nediqilviliyam (imperfect negative)
ez qilvilîbûm (positive)
ez neqilvilîbûm (negative)
tu diqilviliyayî (imperfect positive)
tu nediqilviliyayî (imperfect negative)
tu qilvilîbûyî (positive)
tu neqilvilîbûyî (negative)
ew diqilviliya (imperfect positive)
ew nediqilviliya (imperfect negative)
ew qilvilîbû (positive)
ew neqilvilîbû (negative)
em diqilviliyan (imperfect positive)
em nediqilviliyan (imperfect negative)
em qilvilîbûn (positive)
em neqilvilîbûn (negative)
hûn diqilviliyan (imperfect positive)
hûn nediqilviliyan (imperfect negative)
hûn qilvilîbûn (positive)
hûn neqilvilîbûn (negative)
ew diqilviliyan (imperfect positive)
ew nediqilviliyan (imperfect negative)
ew qilvilîbûn (positive)
ew neqilvilîbûn (negative)
ez ê biqilvilim (future positive)
ez ê neqilvilim (future negative)
ez ê qilvilîbim (future perfect positive)
ez ê neqilvilîbim (future perfect negative)
tu yê biqilvilî (future positive)
tu yê neqilvilî (future negative)
tu yê qilvilîbî (future perfect positive)
tu yê neqilvilîbî (future perfect negative)
ew ê biqilvile (future positive)
ew ê neqilvile (future negative)
ew ê qilvilîbe (future perfect positive)
ew ê neqilvilîbe (future perfect negative)
em ê biqilvilin (future positive)
em ê neqilvilin (future negative)
em ê qilvilîbin (future perfect positive)
em ê neqilvilîbin (future perfect negative)
hûn ê biqilvilin (future positive)
hûn ê neqilvilin (future negative)
hûn ê qilvilîbin (future perfect positive)
hûn ê neqilvilîbin (future perfect negative)
ew ê biqilvilin (future positive)
ew ê neqilvilin (future negative)
ew ê qilvilîbin (future perfect positive)
ew ê neqilvilîbin (future perfect negative)
ez qilvilîme (perfect positive)
ez neqilvilîme (perfect negative)
ez qilvilîbûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez neqilvilîbûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu qilviliyî (perfect positive)
tu neqilviliyî (perfect negative)
tu qilvilîbûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu neqilvilîbûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew qilviliye (perfect positive)
ew neqilviliye (perfect negative)
ew qilvilîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew neqilvilîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em qilvilîne (perfect positive)
em neqilvilîne (perfect negative)
em qilvilîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em neqilvilîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn qilvilîne (perfect positive)
hûn neqilvilîne (perfect negative)
hûn qilvilîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn neqilvilîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew qilvilîne (perfect positive)
ew neqilvilîne (perfect negative)
ew qilvilîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew neqilvilîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biqilvilim (present subjunctive positive)
(bila) ez neqilvilim (present subjunctive negative)
(bila) ez qilvilîbim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez neqilvilîbim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biqilvilî (present subjunctive positive)
(bila) tu neqilvilî (present subjunctive negative)
(bila) tu qilvilîbî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu neqilvilîbî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biqilvile (present subjunctive positive)
(bila) ew neqilvile (present subjunctive negative)
(bila) ew qilvilîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew neqilvilîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biqilvilin (present subjunctive positive)
(bila) em neqilvilin (present subjunctive negative)
(bila) em qilvilîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) em neqilvilîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biqilvilin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neqilvilin (present subjunctive negative)
(bila) hûn qilvilîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn neqilvilîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biqilvilin (present subjunctive positive)
(bila) ew neqilvilin (present subjunctive negative)
(bila) ew qilvilîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew neqilvilîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez biqilviliyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez neqilviliyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez qilvilîbûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez neqilvilîbûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu biqilviliyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu neqilviliyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu qilvilîbûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu neqilvilîbûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew biqilviliyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew neqilviliyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew qilvilîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew neqilvilîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em biqilviliyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em neqilviliyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em qilvilîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em neqilvilîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn biqilviliyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn neqilviliyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn qilvilîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn neqilvilîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew biqilviliyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew neqilviliyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew qilvilîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew neqilvilîbûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê biqilviliyama (present conditional positive)
ez ê neqilviliyama (present conditional negative)
ez ê qilvilîbûma (preterite conditional positive)
ez ê neqilvilîbûma (preterite conditional negative)
tu yê biqilviliyayî (present conditional positive)
tu yê neqilviliyayî (present conditional negative)
tu yê qilvilîbûyayî (preterite conditional positive)
tu yê neqilvilîbûyayî (preterite conditional negative)
ew ê biqilviliyaya (present conditional positive)
ew ê neqilviliyaya (present conditional negative)
ew ê qilvilîbûya (preterite conditional positive)
ew ê neqilvilîbûya (preterite conditional negative)
em ê biqilviliyana (present conditional positive)
em ê neqilviliyana (present conditional negative)
em ê qilvilîbûna (preterite conditional positive)
em ê neqilvilîbûna (preterite conditional negative)
hûn ê biqilviliyana (present conditional positive)
hûn ê neqilviliyana (present conditional negative)
hûn ê qilvilîbûna (preterite conditional positive)
hûn ê neqilvilîbûna (preterite conditional negative)
ew ê biqilviliyana (present conditional positive)
ew ê neqilviliyana (present conditional negative)
ew ê qilvilîbûna (preterite conditional positive)
ew ê neqilvilîbûna (preterite conditional negative)
(tu) biqilvile (imperative present positive)
(tu) neqilvile (imperative present negative)
(hûn) biqilvilin (imperative present positive)
(hûn) neqilvilin (imperative present negative)

ipa: /qɪlvɪˈliːn/


şewqet

text: Di dawiyê de me got bawer im dilê Xwedê bi me şewitî, dilê vî zilamî, bi şewqetê şûşt, baş kir.

ipa: /ʃɛwˈqɛt/


xwe pirr dan

glosses: Ji nişkê ve xwe avêtin û tiştekî girtin an xwe ji destê yekê derxistin.

etymology_text: Ji xwe + pirr + dan.

ipa: /xʷɛ pɪr dɑːn/

hyphenation: xwe pirr dan


terrad

glosses: Nêrza, rişîyên çirr di nav goştî de ku zû nayên kutan an hûrkirin û baş nakelin.

ipa: /tɛɾˈɾɑːd/


qotir

glosses: Kesê ku lamên wî çir û lawaz bûne û di nav hev de çûne. Dibe ku ji ber kişandina didanan jî kesek an serûçavên wî qotir bibe.

forms:
qotirtir (comparative)
herî qotir (superlative)
qotirtirîn (superlative)


xilêf

glosses: Ji bo kesê ku stûyê xwe dike nav bedenê xwe jî dibêjin serê xwe kire nav xilêfê xwe.

ipa: /xɪˈleːf/


isteber

ipa: /ɪstɛˈbɛɾ/


guhrepe

glosses: Navê nesaxîya ku binê guhê zarokan diperçive.

ipa: /ɡʊhɾɛˈpɛ/


mêrkute

glosses: Navê nesaxîya ku xalên sor li ser çermê mirov çêdibin.

ipa: /meːɾkʊˈtɛ/

hyphenation: mêr·ku·te


taledirêj

forms:
taledirêjtir (comparative)
herî taledirêj (superlative)
taledirêjtirîn (superlative)

ipa: /tɑːlɛdɪˈɾeːʒ/


seyê mêrgan

glosses: Kotinkerek qulveker yê bi kîsikên alekê yên tenik e ku cihên wan ên esasî Amerîkaya Bakur û Amerîkaya Navendî ye.

etymology_text: Ji se (îzafe) + mêrg (çemandî).

프레리도그

roman: peureridogeu

Κυνόμυς

roman: Kynómys


Maison Blanche

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Anonymât (Kvardek du)-Maison Blanche.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Jérémy-Günther-Heinz Jähnick-Maison Blanche.wav


Biały Dom

audio: LL-Q809 (pol)-KaMan-Biały Dom.wav

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-Biały Dom.wav


Nhà Trắng

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nhà Trắng.wav


Koçka Spî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre Koşka Spî.


Qesra Sipî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre Qesra Spî.


beran-berdan

text: Ew roja ezîze paîzê dibe beran-berdan.

ref: Erebê Şemo, Şivanê Kurmanca, r. 65

ipa: /bɛɾɑːnbɛɾˈdɑːn/


staving

glosses: Astar an qabekê ku dolaba avê dorpêç dike.


smiley

glosses: Rûkes, emojî. Rûyên kesan ku li gorî derûniya wan diguherin û wek remz li ser amûrên elektronîk û li ser înternetê tên bikaranîn.

etymology_text: Ji biçûkkirina peyva smile.


bizroke

glosses: Herfa "i"yê ye ku di elfabeya soranî de nayê nivîsîn îfade dike.

ipa: /bɪzɾoːˈkɛ/

hyphenation: biz·ro·ke


alevizk

glosses:
vajîna,
organê cinsî yê jinan û candarên din yên mê

ipa: /ɑːlɛˈvɪzk/

hyphenation: a·le·vizk


translingual

glosses: navber-zimanî, di navbera zimanên cuda de

etymology_text: Ji trans- + -lingual.


yûnaniya kevn

glosses: Zimanê kesên ku di Yûnanistana kevnar de dijiya.

forms: yewnaniya kevn

etymology_text: :yûnanî + -ya + kevn

старажытнагрэчаская мо́ва

roman: staražytnahrečaskaja móva

старажытнагрэцкая мо́ва

roman: staražytnahreckaja móva

старогръцки

roman: starogrǎcki

اَللُّغَة اَلْيُونَانِيَّة اَلْقَدِيمَة

roman: al-luḡa l-yūnāniyya l-qadīma

հին հունարեն

roman: hin hunaren

고대 그리스어

roman: godae Geuriseu-eo

희랍어

roman: Huirab-eo

старогрчки

roman: starogrčki

古希腊语

roman: gǔ Xīlàyǔ

古代希腊语

roman: gǔdài Xīlàyǔ

древнегре́ческий язы́к

roman: drevnegréčeskij jazýk

древнегре́ческий

roman: drevnegréčeskij

давньогре́цька мо́ва

roman: davnʹohrécʹka móva

былыргы гириэк тыла

roman: bılırgı giriek tıla

αρχαία ελληνικά

roman: archaía elliniká

Ἑλληνική

roman: Hellēnikḗ


grec ancien

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-grec ancien.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Jérémy-Günther-Heinz Jähnick-grec ancien.wav


şêr şêr e, çi jin e, çi mêr e

pos: proverb

pos_title: Gotineke pêşiyan

glosses: Ev gotine ji bo jinên xudan şiyan tê gotin ku erkê xwe ji hindek zilaman baştir dikin.

forms:
شێر شێرە چ ژنە چ مێرە
şêr şêr e, çi mê ye çi nêr e

word: a lion is a lion, whether it's a woman or a man


afrikaans

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-afrikaans.wav


אפריקאנס

forms: afrikáns (romanization)

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-אפריקאנס.wav


azerbaïdjanais

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-azerbaïdjanais.wav


אזרית

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-אזרית.wav


בסקית

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-בסקית.wav


basco

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-basco.wav


basco

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-basco.wav


basc

audio: LL-Q7026 (cat)-Unjoanqualsevol-basc.wav

audio: LL-Q7026 (cat)-Millars-basc.wav


vasco

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-vasco.wav


Qaf

glosses: (mîtolojiya Rojhilata Navîn) çiyayê li dor dinyayê


biélorusse

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-biélorusse.wav


ביילרוסית

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-ביילרוסית.wav


Plattdüütsch

glosses: nedersaksî, saksiya jêrîn, saksoniya jêrîn


breton

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-breton.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-breton.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-breton.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Touam-breton.wav


bretó

audio: LL-Q7026 (cat)-Millars-bretó.wav


bretón

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-bretón.wav


български език

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7918 (bul)-Kiril kovachev-български език.wav


בולגרית

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-בולגרית.wav


bulgaro

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-bulgaro.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-bulgaro.wav


búlgaro

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-búlgaro.wav


Tsjeggies

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-Tsjeggies.wav


checo

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-checo.wav


चेक

audio: LL-Q1568 (hin)-QueerEcofeminist-चेक.wav


txec

audio: LL-Q7026 (cat)-Millars-txec.wav


чешки

audio: LL-Q9296 (mkd)-Bjankuloski06-чешки.wav


tcheco

audio: LL-Q5146 (por)-Ed Guimaraes-tcheco.wav


albanais

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-albanais.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-albanais.wav


אלבנית

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-אלבנית.wav


albanese

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-albanese.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-albanese.wav


Albaniż

audio: LL-Q9166 (mlt)-GħawdxiVeru-Albaniż.wav


albanu

audio: LL-Q33973 (scn)-XANA000-albanu.wav


албанська

audio: LL-Q8798 (ukr)-Bicolino34-албанська.wav


Amħariku

audio: LL-Q9166 (mlt)-GħawdxiVeru-Amħariku.wav


amárico

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-amárico.wav


amàricu

audio: LL-Q33973 (scn)-XANA000-amàricu.wav


արագոներեն

audio: LL-Q8785 (hye)-Veravi95-արագոներեն.wav


aragoiera

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8752 (eus)-Iker Agirre Alberdi-aragoiera.wav


aragonais

audio: LL-Q150 (fra)-Pamputt-aragonais.wav


asturià

audio: LL-Q7026 (cat)-Millars-asturià.wav


asturiana

audio: LL-Q7026 (cat)-Millars-asturiana.wav


asturien

audio: LL-Q150 (fra)-Pamputt-asturien.wav


asturien

text: la culture asturienne


չերոկի

audio: LL-Q8785 (hye)-Veravi95-չերոկի.wav


cherokee

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-cherokee.wav


mapuçî

glosses: Zimanekî ku ji aliyê xelkê mapuçî ve li Çilî û Arjentînayê tê axaftin.

마푸퉁군어

roman: maputungguneo

араука́нский

roman: araukánskij

ipa: /mɑːpʊˈt͡ʃiː/


çîniya kevneşopî

glosses: Çîniya ku bi karakterên kevneşopî tê bikaranîn.

forms: çîniya tradisyonal

حُرُوف صِينِيَّة تَقْلِيدِيَّة

roman: ḥurūf ṣiniyya taqlīdiyya

چینی سنتی

roman: čini-ye sonati

पारम्परिक चीनी

roman: pāramparik cīnī

סִינִית מָסָרְתִּית

roman: sinit masortit

繁体中文

roman: Fántǐ Zhōngwén

正体中文

roman: Zhèngtǐ Zhōngwén

уламжлалт хятад хэл

roman: ulamžlalt hjatad hel

традицио́нный кита́йский

roman: tradiciónnyj kitájskij

τα παραδοσιακά κινέζικα

roman: ta paradosiaká kinézika

ipa: /t͡ʃiːnɪˈjɑː kɛvnɛʃoːˈpiː/


chinois

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-chinois.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-chinois.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ltrlg-chinois.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-chinois.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-chinois.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DenisdeShawi-chinois.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-chinois.wav


cinese

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-cinese.wav


चीनी भाषा

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1571 (mar)-Manjusha Gore-चीनी भाषा.wav


chiński

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-chiński.wav


chinês

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-chinês.wav


chino

audio: LL-Q1321 (spa)-Eavqwiki-chino.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-Millars-chino.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-MiguelAlanCS-chino.wav


دانماركية

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-دانماركية.wav


danois

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-danois.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-danois.wav


danese

audio: LL-Q652 (ita)-Happypheasant-danese.wav

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-danese.wav

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-danese.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-danese.wav


dinamarquês

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-dinamarquês.wav


danisi

audio: LL-Q33973 (scn)-XANA000-danisi.wav


newisk

glosses: şkeftên hindirrê wan mîna odeyan hatine çekirin


pê martin

glosses: Kesekê/î/an bi rêya kirinê hînî tiştekî kirin.

forms:
pê dimêrim (present)
pê dimêrî (present)
pê dimêre (present)
pê dimêrin (present)
pê bimêre (imperative singular)
pê bimêrin (imperative plural)
pê mart (past)
pê mart (past)
pê mart (past)
pê mart (past)
pê –mêr– (root present)
pê –mart– (root past)
ez pê dimêrim (indicative present positive)
ez pê namêrim (indicative present negative)
min pê mart (indicative past positive)
min pê nemart (indicative past negative)
tu pê dimêrî (indicative present positive)
tu pê namêrî (indicative present negative)
te pê mart (indicative past positive)
te pê nemart (indicative past negative)
ew pê dimêre (indicative present positive)
ew pê namêre (indicative present negative)
wê/wî pê mart (indicative past positive)
wê/wî pê nemart (indicative past negative)
em pê dimêrin (indicative present positive)
em pê namêrin (indicative present negative)
me pê mart (indicative past positive)
me pê nemart (indicative past negative)
hûn pê dimêrin (indicative present positive)
hûn pê namêrin (indicative present negative)
we pê mart (indicative past positive)
we pê nemart (indicative past negative)
ew pê dimêrin (indicative present positive)
ew pê namêrin (indicative present negative)
wan pê mart (indicative past positive)
wan pê nemart (indicative past negative)
min pê dimart (imperfect positive)
min pê nedimart (imperfect negative)
min pê martibû (positive)
min pê nemartibû (negative)
te pê dimart (imperfect positive)
te pê nedimart (imperfect negative)
te pê martibû (positive)
te pê nemartibû (negative)
wê/wî pê dimart (imperfect positive)
wê/wî pê nedimart (imperfect negative)
wê/wî pê martibû (positive)
wê/wî pê nemartibû (negative)
me pê dimart (imperfect positive)
me pê nedimart (imperfect negative)
me pê martibû (positive)
me pê nemartibû (negative)
we pê dimart (imperfect positive)
we pê nedimart (imperfect negative)
we pê martibû (positive)
we pê nemartibû (negative)
wan pê dimart (imperfect positive)
wan pê nedimart (imperfect negative)
wan pê martibû (positive)
wan pê nemartibû (negative)
ez ê pê bimêrim (future positive)
ez ê pê nemêrim (future negative)
minê pê martibe (future perfect positive)
minê pê nemartibe (future perfect negative)
tu yê pê bimêrî (future positive)
tu yê pê nemêrî (future negative)
teyê pê martibe (future perfect positive)
teyê pê nemartibe (future perfect negative)
ew ê pê bimêre (future positive)
ew ê pê nemêre (future negative)
wê/wîyê pê martibe (future perfect positive)
wê/wîyê pê nemartibe (future perfect negative)
em ê pê bimêrin (future positive)
em ê pê nemêrin (future negative)
meyê pê martibe (future perfect positive)
meyê pê nemartibe (future perfect negative)
hûn ê pê bimêrin (future positive)
hûn ê pê nemêrin (future negative)
weyê pê martibe (future perfect positive)
weyê pê nemartibe (future perfect negative)
ew ê pê bimêrin (future positive)
ew ê pê nemêrin (future negative)
wanê pê martibe (future perfect positive)
wanê pê nemartibe (future perfect negative)
min pê martiye (perfect positive)
min pê nemartiye (perfect negative)
min pê martibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min pê nemartibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te pê martiye (perfect positive)
te pê nemartiye (perfect negative)
te pê martibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te pê nemartibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî pê martiye (perfect positive)
wê/wî pê nemartiye (perfect negative)
wê/wî pê martibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî pê nemartibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me pê martiye (perfect positive)
me pê nemartiye (perfect negative)
me pê martibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me pê nemartibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we pê martiye (perfect positive)
we pê nemartiye (perfect negative)
we pê martibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we pê nemartibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan pê martiye (perfect positive)
wan pê nemartiye (perfect negative)
wan pê martibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan pê nemartibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez pê bimêrim (present subjunctive positive)
(bila) ez pê nemêrim (present subjunctive negative)
(bila) min pê martibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min pê nemartibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu pê bimêrî (present subjunctive positive)
(bila) tu pê nemêrî (present subjunctive negative)
(bila) te pê martibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te pê nemartibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew pê bimêre (present subjunctive positive)
(bila) ew pê nemêre (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî pê martibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî pê nemartibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em pê bimêrin (present subjunctive positive)
(bila) em pê nemêrin (present subjunctive negative)
(bila) me pê martibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me pê nemartibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn pê bimêrin (present subjunctive positive)
(bila) hûn pê nemêrin (present subjunctive negative)
(bila) we pê martibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we pê nemartibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew pê bimêrin (present subjunctive positive)
(bila) ew pê nemêrin (present subjunctive negative)
(bila) wan pê martibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan pê nemartibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min pê bimarta (imperfect subjunctive positive)
(bila) min pê nemarta (imperfect subjunctive negative)
(bila) min pê martibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min pê nemartibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te pê bimarta (imperfect subjunctive positive)
(bila) te pê nemarta (imperfect subjunctive negative)
(bila) te pê martibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te pê nemartibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî pê bimarta (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî pê nemarta (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî pê martibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî pê nemartibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me pê bimarta (imperfect subjunctive positive)
(bila) me pê nemarta (imperfect subjunctive negative)
(bila) me pê martibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me pê nemartibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we pê bimarta (imperfect subjunctive positive)
(bila) we pê nemarta (imperfect subjunctive negative)
(bila) we pê martibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we pê nemartibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan pê bimarta (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan pê nemarta (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan pê martibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan pê nemartibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê pê bimarta (present conditional positive)
minê pê nemarta (present conditional negative)
minê pê martibûya (preterite conditional positive)
minê pê nemartibûya (preterite conditional negative)
teyê pê bimarta (present conditional positive)
teyê pê nemarta (present conditional negative)
teyê pê martibûya (preterite conditional positive)
teyê pê nemartibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê pê bimarta (present conditional positive)
wê/wîyê pê nemarta (present conditional negative)
wê/wîyê pê martibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê pê nemartibûya (preterite conditional negative)
meyê pê bimarta (present conditional positive)
meyê pê nemarta (present conditional negative)
meyê pê martibûya (preterite conditional positive)
meyê pê nemartibûya (preterite conditional negative)
weyê pê bimarta (present conditional positive)
weyê pê nemarta (present conditional negative)
weyê pê martibûya (preterite conditional positive)
weyê pê nemartibûya (preterite conditional negative)
wanê pê bimarta (present conditional positive)
wanê pê nemarta (present conditional negative)
wanê pê martibûya (preterite conditional positive)
wanê pê nemartibûya (preterite conditional negative)
(tu) pê bimêre (imperative present positive)
(tu) pê nemêre (imperative present negative)
(hûn) pê bimêrin (imperative present positive)
(hûn) pê nemêrin (imperative present negative)

etymology_text: Ji pê + martin.

ipa: /peː mɑːɾˈtɪn/

hyphenation: pê mar·tin


durûmetî

glosses: Rewşa ku yek ji hevparan birûmettir tê dîtin.

etymology_text: du + rûmet + -î

ipa: /dʊɾuːmɛˈtiː/


wêranîbûn

etymology_text: * wêr +-anî +bûn

ipa: /weːɾɑːniːˈbuːn/


anterograde amnesia

glosses:
amneziya anterograd, Nekarîna bibîranîna agahiyên nû yên ji dewra destpêkê yê qismê amnezîk û pê de.
Di vê cureya amneziyê de mirov nikare agahiyên piştî bûyera amnezîk bi bîr bîne.


lead-up

glosses: rê li ber vekirin, rehetkirina bûn an pêkhatina tiştekî, bûn sedem bo tiştekî bûyerek an zincîreyeke bûyeran ku dibin sedem bo tiştekî

text: Boris Johnson seeks to woo African leaders in lead-up to Brexit.

ref: Boris Johnson seeks to woo African leaders in lead-up to Brexit https://web.archive.org/https://www.dw.com/en/boris-johnson-seeks-to-woo-african-leaders-in-lead-up-to-brexit/a-52073311 arşîv, DW


leadup

glosses:
rê li ber vekirin, rehetkirina bûn an pêkhatina tiştekî; bûn sedem bo tiştekî
bûyerek an zincîreyeke bûyeran ku dibin sedem bo tiştekî


retrograde amnesia

glosses:
(patolojî) amneziya retrograd, windakirina bîranînên ji dewra ku rê dide qismê amnezîk.
Di vê cureya amneziyê de mirov agahi û bîranînên berî bûyera amnezîk ji bîr dike.


anterograde

glosses:
pêşve, pêşgavî, anterograd
tesîra effektîv yê ku rasterast piştî bûyera trawmatîk yê mîna şokeke xaricî derdikeve holê.

text: Anterograde amnesia is a loss of the ability to create new memories after the event that caused the amnesia.

text: Anterograde tracing is a research technique which is used to trace neural connections from their source to their point of termination. The opposite technique is retrograde tracing.

etymology_text: Dawiya sedsala 19em ji anterior, ji nimûnegirtina peyva "retrograde".


amnezî

glosses: wendakirina bîr an bîranînê, nekarîn bi bîr anîn

기억력 상실

roman: gieongnyeok sangsil

ipa: /ɑːmnɛˈziː/

hyphenation: am·ne·zî


hulistîyan

ipa: /hʊlɪstiːˈjɑːn/


agresîv

glosses: Yên ku bi êrîşkariyê karakterîze dibin, yen ku bi awayekî nelicih hicûmê kesên din dikin; halûhereketên wan nîşan bide ku meyldarê êrîşkirin an nîqaşkirinê ne.

forms:
agresîvtir (comparative)
herî agresîv (superlative)
agresîvtirîn (superlative)

etymology_text: Deyn ji îngilîzî aggressive.

적극적인

roman: jeokgeukjeogin

공세

roman: gongse

병기가 공격용의

roman: byeonggiga gonggyeogyong-ui


xweybandorbûn

etymology_text: Ji xwey +bandor + bûn.

ipa: /xʷɛjbɑːndoːɾˈbuːn/


goga berfê

text: Zarokên Amedê jî ku barîna berfê gelek kêfxweş bûn derketin derve û goga berfê lîstin.

ref: Li Kurdistanê berfê jiyan rawestand, Azadiya Welat, hejmar 1672, 11 kanûn - yekşem 2011

etymology_text: Ji gog (îzafe) + berf (çemandî)

снежна топка

roman: snežna topka

雪球

roman: xuěqiú

كُرَة اَلثَّلْج

roman: kurat aṯ-ṯalj

ձնագնդիկ

roman: jnagndik

گلوله برف

roman: golule-ye barf

თოვლის გუნდა

roman: tovlis gunda

გუნდა

roman: gunda

כדור שלג

roman: kadúr shéleg

눈덩이

roman: nundeong-i

قار طوپی

roman: kar topu

снежо́к

roman: snežók

сне́жный ком

roman: snéžnyj kom

сні́жка

roman: snížka

χιονόμπαλα

roman: chionómpala

ipa: /ɡoːˈɡɑː bɛɾˈfeː/


aşermek

glosses:
nebîranî kirin
gava hamiletiyê de dilçûyîn an pir xwestina hin xwarin, vexwarin an fêkiyan.


aşerme

glosses:
nebîranîkirin
gava hamiletiyê de dilçûyîn an pir xwestina hin xwarin, vexwarin, fêkiyan.


sebaret bi

glosses: têkildarî (tiştekî yan kesekî yan rewşekê), der barê (tiştekî yan kesekî yan rewşekê) de, li ser

text: Wezareta Navxweyî sebaret bi ketin û derketinên bajaran ji bo walîtiyên 81 parêzgehan giştname şand.

ref: Ji Wezareta Navxweyî sebaret bi ketin û derketinên bajaran giştname https://web.archive.org/https://www.aa.com.tr/kk/tirkiye/ji-wezareta-navxwey%C3%AE-sebaret-bi-ketin-%C3%BB-derketin%C3%AAn-bajaran-gistname/1828957 arşîv, Malpera AAyê, 2020-05-04


kinişe

glosses: Gurza giyayî yan firçeya ku erd pê tê malîn.

etymology_text: Herwiha milkis ji aramiya nû ya asûrî ܟܢܫ (k-n-ş-, “malîn, maliştin”) + kurdî -ke, hevreha erebî + كنس (kenese, “malîn, maliştin, gêzik kirin”). Ji rehê peyva erebî: kenas, melkes, milkis.

метла

roman: metla

σκούπα

roman: skoúpa


lêhatin çêtir e ji jêhatinê

glosses: ango şans û bext rola xwe zêdetir di kar û barên mirov de dilîze nîsbet bi jêhatinê.


gilvirandin

glosses:
perixandin, mist dan, firikandin,
livandina pişta tilîyên destan li ser çavî (bi taybetî dema şîyarbûna ji xewê)

ipa: /ɡɪlvɪɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: gil·vi·ran·din


reçav kirin

glosses: wexta ku mirov karekî bike, şert û mercên heyî reçav dike ji bo ku karekî baştir derxe, li ber çavan girtin.

forms: raçav kirin

ipa: /rɛˈt͡ʃɑːv kɪˈɾɪn/

hyphenation: re·çav ki·rin


paîzxêr

text: Sala ko paîzxêr zû bikeve pê re nagîhin kuta bikin, guşiyên genim dixin xaniyan. Nanê wan gelekî tamdare.

ref: Ronahî (kovar), ZAD Û GENIM, 1942

etymology_text: : paîz + xêr


speedmeet

glosses:
hevdîtina bilez,
 cureyeke hevdîtinê ye ku ji bo zûkirina îrtîbatên bazirganî hatiye tesewirkirin.

etymology_text: Ji speed + meet.


speed metal

glosses:
(muzîk) metala lezê,
cureyeke heavy metal (metala giran) e ku bi lezahî / şipiliya xwe, û bi rîtmîkiya xwe tê nasîn.

etymology_text: Ji heavy + metal.


cêwîdeng

glosses: Tûpên ku şêweyên sert û nerm ji bilêvkirina wan re hene. Di Kurmancî de heye: Ç, K, P, T.

forms: جێویدەنگ

etymology_text: cêwî + deng

ipa: /d͡ʒeːwiːˈdɛnɡ/

hyphenation: cê·wî·deng


heavy metal

glosses:
metala giran,
cureyeke muzîka metal e ku bi dengbilindiyeke giştî, bi piranî bi soloyên gîtaran yê berfirehkirî, û bi gotinên xwe yên nimayî ên fantastîk û şidet-hewîner tê nasîn.


rock music

etymology_text: Ji rock + music, ji kurtkirina muzîka "rock and roll" ku teqrîben ji sala 1966an pê ve li kar e, ji bo cureyên muzîka poluler ku bi qasî têra xwe cuda bûne ji rock and rollên salên 1950an.


mewdaya civakî

glosses: Komeke bergirîyên ne-dermanî ne ku ji bo belavnebûna nexweşîyeke têger tên girtin. Ev yek jî bi danîna mewdayeke fîzîkî di navbera xelkê de çêdibe û bi rêya vê yekê kombûna xelkê di gel hev tê kêmkirin da ku rê li ber belavbûna nexweşîyê bê girtin.

text: Piştî tedbîra 3 rojî pêdivê rehawet çênebe. Duşemb, sêşembê pêdivê haya me ji mewdaya civakî, qerebalixiya bazar û cadeyan hebe.

ref: Ahmet Aydın, Wezîr Soylu: "Piştî tedbîra 3 rojî pêdivê rehawet çênebe" https://web.archive.org/https://www.aa.com.tr/kk/koronav%C3%AErus/wez%C3%AEr-soylu-pist%C3%AE-tedb%C3%AEra-3-roj%C3%AE-p%C3%AAdiv%C3%AA-rehawet-c%C3%AAnebe/1827763 arşîv, aa.com.tr/kk, 03.05.2020


mesafeya civakî

text: Koca da zanîn ku bo meriv xwe ji vîrusa korona dûr bixe divê maskeyan bide ber rûyê xwe û li gor mesafeya civakî tevbigere.

ref: Tirkîye ji Hemwelatîyên Xwe Dixwaze ku Bê Maske Dernekevin Derve https://web.archive.org/https://www.dengeamerika.com/a/tirkiye_maske/5411290.html arşîv, dengeamerika.com, 08.05.2020

etymology_text: mesafeya + civakî

دووریی کۆمەڵایەتی

roman: dûrîy komelayetî

ipa: /mɛsɑːfɛˈjɑː d͡ʒɪvɑːˈkiː/


takeliya xwe bide Xwedê

glosses: Wexta ku karekî dijwar pêşîya yekî be bo ku meriv ewî kesî/ê re bi gotina va piştgirîyê bidê dibêje: takeliya xwe bide xwedê û destpê bike wî karî tê biqedînî..

text: Melayê gund got, "Qîza min, xwişka min te xwe kuşt, hetikand, tu dixwazî em te bibin mala bavê te, dixwazî li vir be. Lê ku tu yê li vir bî, tu yê dev ji girî û gazinan; halê şînê berdî. Tê takeliya xwe bidî Xwedê, bêhna xwe fireh bikî û van kincên reş ji xwe bikî.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, Çapa Duyem, r. 33, ISBN 978-605-5585-41-9


doktrîna dewletê

glosses: Doktrîna ku dewletek siyaseta xwe li gorî wê bi rê ve dibe.

text: (siyaset) Doktrîna dewletê, cudatiya civakî, kedxwariyê, hebûna kapîtalîzmê mafdar nîşan dike.

ref: Vladîmîr Îlyîç Lenîn (wergêr Îsmaîl Dîndar), Dewlet, 2014, çapa 1em, r. 2, ISBN 9786053313182

etymology_text: doktrîn (îzafe) + dewlet (çemandî)


title: كۊیه

redirect: کۊیه


title: چه‌رمگ

redirect: چەرمگ


dûrahiya civakî

text: Serokê Zanîngeha Zanistên Pizîşkî ya Îlamê daxwazê ji xelkê dike ku tedbîrên tendirûstiyê li ber çav bigrin, haya wan ji dûrahiya civakî hebe û bibin hevkar daku êdî korona bi tevahî nemîne û neyê veguhestin.

ref: Li Îlam pênc roj e kes bi koronayê nemiriye https://web.archive.org/https://www.rudaw.net/kurmanci/kurdistan/190420206 arşîv, rudaw.net, 19.04.2020

text: Armanca dewrê ev bû ku dûrahiya civakî zêde bikin û têkiliya bi mirovan re bi qasî ku pêkanîn dûr bikin, ji ber ku di şert û mercên ku bars, kafir û xwaringeh girtî ne de, ev çalakî bi gelemperî ji malbatan re têne veguheztin, li ku derê pir zor e ku meriv kûrahiya civakî kontrol bike û rêgezên rast bişopîne.

ref: Serokê rêvebirên hukûmetê li ser giringiya darina https://web.archive.org/http://yazidis.info/ku/news/1077/serok%C3%AA-r%C3%AAvebir%C3%AAn-huk%C3%BBmet%C3%AA-li-ser-giringiya-darina arşîv, yazidis.info/ku, 05.05.2020

text: Ev tedbîr bi giştî weke ‘Dûrahiya civakî’ jî were pênasekirin, di rastiyê de ev ne peyvên herî rast in. Divê jê re mesafeya bedenî were gotin.

ref: Dr. Abdulillah Polat, Vîrusa koronayê û psîkolojiya karantînayê https://web.archive.org/https://xwebun.org/virusa-koronaye-u-psikolojiya-karantinaye/ arşîv, xwebun.org, 18.05.2020