rewişt

glosses:
sinc, exlaq, moral, etîk,
rêç û qeydên reftarê

forms:
ڕەوشت
rewuşt
rewş

etymology_text: Ji rewtin + -iş, bide ber reftar; dibe ku deyneke ji farisiya navîn. Bo zêdebûna /t/ piştî /ş/ bide ber tişt, soranî خوایشت (xwayişt, “daxwaz, tika”) (ji farisî خواهش (xwahiş)).

Этика

roman: Etika

ipa: /rɛˈwɪʃt/

hyphenation: re·wişt


exlaq

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Sinc, rewişt, moral, etîk; rêç û qeydên reftarê.

forms:
ahlaq
axlaq
ehlaq
aqil
namûs
nirx
reftar
rûmet
şeref

etymology_text: Ji erebî أَخْلَاق (ʾaḵlāq).

мораль

roman: moralʹ

ipa: /ɛxˈlɑːq/

hyphenation: ex·laq


moral

glosses:
sinc, rewişt, exlaq, etîk
rêç û qeydên reftarê

forms:
aqil
namûs
nirx
reftar
rûmet
şeref

etymology_text: Ji îngilîzî morale ji latînî [Peyv?].


moral

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: wire, sinc, sincî, bi rewişt, akar, şopeweriya çirokê, torî

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-moral.wav


aqil

glosses: bal, Jîrî, eqil, awiz, hiş, hişyarî, hişmendî, têgihiştin, famkirin, famatî, famabûn.

text:
Her serê dewlet hebit dê her di nêv benda te bit
Her kesê 'aqil bitin dê her di çokarê te bî
Ê divêt azade bit dê çehvinêrê lutfa te bit

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms: 'aqil

etymology_text: Ji erebî, bi maneya jîr ji عاقل ('aqil), bi wateya "jîrî" ji عقل ('eqil). Bo nimûneyeke din jî ku tê de "'e" ya erebî di kurdî de dibe "a" binêre alif, am (mam, ap).

ipa: /ɑːˈqɪl/


aqil

glosses: Jîr, biaqil, bieqil, hişyar, hişmend, fama, fehma.

forms:
aqiltir (comparative)
herî aqil (superlative)
aqiltirîn (superlative)


aqil

text: Aqilê xoantiş xo ser.


'aqil

ipa: /ʕɑːˈqɪl/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'aqil.wav

hyphenation: 'a·qil


eqil

glosses: aqil, hiş, hişyarî, hişmendî, têgihiştin, famkirin, famatî, famabûn, jîrî

text: Nagah 'ecayibek nima wanYek cuz' ji 'eqil qet nema wanDîtin di mehelle û zikakan

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
عهقل
aql
eql
'aql
'eqil
'eql

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

ipa: /ɛˈqɪl/

hyphenation: e·qil


'aql

ipa: /ʕɑːql/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'aql.wav

hyphenation: 'aql


fama

glosses: fêrkirî, fêrbûyî, hînbûyî, hînkirî, ne cahil, ne nezan

forms:
famatir (comparative)
herî fama (superlative)
famatirîn (superlative)
fahma
fehma
fema
fêhma
fêma

etymology_text: Ji fam + -a.

hyphenation: fa·ma


Fehîm

pos: name

pos_title: Serenav

etymology_text: Ji erebî [skrîpt hewce ye] (fehîm, “fama, têgihiştî”).


Hisên

glosses: yek ji herdu neviyên Mihemed pêxember bû, kurrê Îmam Elî û Fatmayê

forms:
Hiseyin
Hiseyîn
Hiseyn
Huseyin
Huseyîn
Huseyn
Husên
Ḧiseyin
Ḧiseyîn
Ḧiseyn
Ḧisên
Ḧuseyin
Ḧuseyîn
Ḧuseyn
Ḧusên

etymology_text: Ji erebî حسین, têkildarî Hesen


îmam

glosses: mela, xoce, mamosteya/ê dînê Îslamê, seroka/ê dînî ya misilmanan

text: Tu îlahê dîndurustanTu îmamê pûtperestan**Dilberê hişyar û mestan

ref: Feqiyê Teyran,

forms: îman

etymology_text: Ji erebî إِمَام (ʾimām).

ኢማም

roman: ʾimam

имам

roman: imam

іма́м

roman: imám

ахун

roman: ahun

伊瑪目

roman: yīmǎmù

教長

roman: iāozhǎng, jiàozhǎng

阿訇

roman: āhōng

إِمَام

roman: ʾimām

امام

roman: emâm

آخوند

roman: âxund

آخوند

roman: âxond

იმამი

roman: imami

ईमाम

roman: īmām

и́мам

roman: ímam

ഇമാം

roman: imāṃ

ئاخۇن

roman: axun

امام

roman: emãm

имом

roman: imom

இமாம்

roman: imām

អ៊ីម៉ាម

roman: ʼiimaam

ιμάμης

roman: imámis

ipa: /iːˈmɑːm/

hyphenation: î·mam


mela

glosses:
îmam, xoce, rêberê dînî, mamosteya/ê dînê îslamê, seroka/ê dînî ya misilmanan,
birêveberê mizgeftekê

text: Mela rabe ji xew îro, Heta kengî mirîşo bî, Bi destê dijminê milet, Ne şerm e, ko tu kaşo bî?

ref: Mela Rabe, Cegerxwîn

forms:
مەلا
mele
fela

etymology_text: Hevreha soranî مەلا (mela), kelhurî mila, tirkî molla, farisî ملا (molla), hemû ji erebî مولى (mewla, “zêrevan, çavdêr”) ji mi- + rehê ولي (w-l-y, “çavdêrî kirin, zêrevanî kirin, sereguhî kirin, matî jê kirin, bi rê ve birin”) ku herwiha serekaniya peyvên mewla, mewlana, walî, welî, ewliya, wilayet, welat û belkî eyalet, eyal e. Bo guherîna dengên "e, o, ew" bi hev, bide ber peyvên "loma, lewma, lema". Heman peyv ketiye zimanên ewropî jî: îngilîzî mullah, fransî mollah, rusî μулла (mulla)...

молла

roman: molla

μулла

roman: μulla

μолда

roman: μolda

ملا

roman: mlā

μουλάς

roman: moulás

ipa: /mɛˈlɑː/

hyphenation: me·la


xoce

glosses: mamoste, hoste, pispor, zana, zanyar, alim, fêrker, hînker

text: Dikana me qewî rûs eDibêjin Xoce qerdar eDibêjin Xoce bê debr e

forms:
xoca
xocah
xoceh

etymology_text: Hevreha farisî yan ji farisî خواجه (xʷace), hevrehaxweda û xatûn ji peyva xwe, ji zimanên îranî. Peyv ji zimanên ketiye gelek zimanên din jî: erebî خواجة (xewace), osmanî خواجه (xoce/hoce, xace/hace), azerî xacə, tirkî hoca, ozbekî xoja, [8xoʻja]], qazaxî Қожа (Qoja), urdûyî خواجہ (xwaca), hindî ख़्वाजा (xwājā), albanî Hoxha, sirbo-xiwatî hȍdža / хоџа, yûnanî χότζας (xótzas), Χατζάκης (Xatzákis)...


Qadir

forms:
Qadîr
Qedrî

etymology_text: Ji erebî [skrîpt hewce ye] (qadir, “tiwana, bişiyan, xurt, kesa/ê dikare”).


Qedrî

forms:
Qedirî
Qadir

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî qederê


qeder

glosses: felek, bext, nesîb, siûd, şens, tali', çarenivîs, enînivîs

text: Çûn ji behrê me'rîfet ew hate derQetre jêr werya bi ilham ew qeder

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

text: Jinikê wisa qederekî li Îbo nihêrî û bê deng ma.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

forms:
قهدهر
qedir

etymology_text: Ji erebî قَدَر (qadar).

яҙмыш

roman: yaðmïš

лёс

roman: ljos

до́ля

roman: dólja

ভাগ্য

roman: bhagjô

নসীব

roman: nôśib

নিয়তি

roman: niẏti

съдба́

roman: sǎdbá

у́част

roman: účast

о́рис

roman: óris

ကြမ္မာ

roman: kramma

ᎢᏳᏓᎵᏍᏓᏁᏗ

roman: iyudalisdanedi

命運

roman: mìngyùn

氣數

roman: qìshu

宿命

roman: sùmìng

運命

roman: yùnmìng

قِسْمَة

roman: qisma

مَصِير

roman: maṣīr

قَدَر

roman: qadar

تَقْدِير

roman: taqdīr

قَدَر

roman: gadar

نَصيب

roman: naṣīb

قِسْمَة

roman: gisma

ճակատագիր

roman: čakatagir

բախտ

roman: baxt

سرنوشت

roman: sarnevešt

تقدیر

roman: taqdir

قسمت

roman: qesmat

નસીબ

roman: nasīb

કિસ્મત

roman: kismat

તકદીર

roman: takdīr

ભાગ્ય

roman: bhāgya

મુકદ્દર

roman: mukaddar

કરમ

roman: karam

ბედი

roman: bedi

ბედისწერა

roman: bedisc̣era

क़िस्मत

roman: qismat

विधि

roman: vidhi

नियति

roman: niyati

लेख

roman: lekh

कर्म

roman: karma

मुक़द्दर

roman: muqaddar

भाग

roman: bhāg

מַזָּל

roman: mazal

גּוֹרָל

roman: gorál

тагдыр

roman: tagdır

운명

roman: unmyeong

숙명

roman: sungmyeong

ກັມແລະເວນ

roman: kam læ wēn

ກັມ

roman: kam

ກະເຍີມ

roman: ka nyœ̄m

судбина

roman: sudbina

തലയിലെഴുത്ത്

roman: talayileḻuttŭ

хувь тавилан

roman: huvʹ tavilan

хувь зохиол

roman: huvʹ zohiol

хувь заяа

roman: huvʹ zajaa

мөхөл

roman: möhöl

үхэл

roman: ühel

заяа тавилан

roman: zajaa tavilan

تەقدىر

roman: teqdir

قسمت

roman: qәsmát

ਲੇਖ

roman: lēkh

тағдыр

roman: tağdyr

пешене

roman: peşene

жазмыш

roman: jazmyş

судьба́

roman: sudʹbá

у́часть

roman: účastʹ

рок

roman: rok

уде́л

roman: udél

фа́тум

roman: fátum

судьба

roman: sudʹba

доля

roman: dolja

осуд

roman: osud

दैव

roman: daiva

अदृष्ट

roman: adṛṣṭa

сарнавишт

roman: sarnavišt

толеъ

roman: toleʾ

насиба

roman: nasiba


hoste

glosses: pispor, şareza, zana, mamoste, kesa/ê karekî pirr baş dizane

text: Azad hosteyekî zîreke.

forms:
هۆسته
hosta
husta
osta
oste
wosta
woste
wusta
wuste
wista
wiste

etymology_text: Hevreha soranî وهستا (westa), zazakî westa, farisî استاد (ustad), pehlewî ostad, farisiya kevn vistat-, avestayî evestate- ji eve- (pêş) + state- (rawestayî) ji proto-hindûewropî *sta- (“rawestîn”), binere stûn. أستاذ (ustaż) ya erebî, üstat/üstad ya tirkî û Ustad ya spanî ji zimanên îranî ne.

ага

roman: agá

мајстор

roman: májstor

мастер

roman: máster

ipa: /hoːsˈtɛ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hoste.wav

hyphenation: hos·te


hosta

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /hoːsˈtɑː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hosta.wav

hyphenation: hos·ta


tebitîn

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses:
êwirîn, vehewîn, hêwirîn, sekinîn, arimîn, tena bûn, aram bûn, aşt bûn, vehewiyan,
rehet bûn, hêmin bûn, nelivîn, nelebitîn, nebizivîn

text: Ji nişkê ve hatibûn zeftkirin çavên ku neditebitîn.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 24, ISBN 9786054497010

text: Qelbim ji surr mîr'ate yeEz kuştiyê natebitimFexra qulûban te heye

glosses: aramî, rehetî, hêminî, hêwirî, tebat, aştî, tenahî, aram bûn, vehedan, hêminîn, vehesîn, hêwir, hêmin bûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
تهبتین
tebitan
tebithan
tebitihan
tebitiyan
tebitîyan
tebityan

etymology_text: Ji tebat + -în.

ipa: /tɛbɪˈtiːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-tebitîn.wav

hyphenation: te·bi·tîn


tebitîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


Qibris

glosses: welatek giravî ye li Deryaya Navîn ji Tirkiyeyê ber bi başûr

forms:
Kibris
Kibrus
Kîpros
Kubris
Kubrus
Qibrus
Qubris
Qubrus

etymology_text: Ji yûnanî Κύπρος (Kýpros)

ቆጵሮስ

roman: ḳop̣ros

ܩܸܘܦܪܘܿܣ

roman: qupros

Кіпр

roman: Kipr

সাইপ্রাস

roman: śaipraś

Ки́пър

roman: Kípǎr

ᏌᎢᏆᏍ

roman: saiquas

塞浦路斯

roman: coi³ pou² lou⁶ si¹

قُبْرُص

roman: qubruṣ

قُبْرُص

roman: qubruṣ, gubruṣ

Կիպրոս

roman: Kipros

قِبرِس

roman: qebres

𐤀𐤋𐤔𐤉

roman: ʾlšy

કિબ્રિસ

roman: kibris

კვიპროსი

roman: ḳviṗrosi

साइप्रस

roman: sāipras

क़िब्रिस

roman: qibris

קַפְרִיסִין

roman: kafrisín

සයිප්රස්

roman: sayipras

^키프로스

roman: Kipeuroseu

^끼쁘로스

roman: Kkippeuroseu

ຊີບ

roman: sīp

Кипар

roman: Kipar

सायप्रस

roman: sāyapras

قبرس

roman: Kıbrıs, Kıbrız

سىپرۇس

roman: siprus

Қыбрыс

roman: Qybrys

Ціпрус

roman: Ciprus

Кѷпръ

roman: Kü̏prŭ

Қибрис

roman: Qibris

སེ་པི་རི་སི

roman: se pi ri si

𐎀𐎍𐎘𐎊

roman: ảlṯy

ស៊ីប

roman: siip

ציפּערן

roman: tsipern

ציפּרוס

roman: tsiprus

Κύπρος

roman: Kýpros

Κύπρος

roman: Kúpros


Deryaya Navîn

glosses: deryaya navbera Ewropa û Afrîka û Rojhilata Navîn

forms:
Deryaya Spî
Derya Navîn
Deryaya Naverast
Derya Spî
Derya Naverast
Behra Navîn
Behra Spî
Behra Naverast
Deryaya Atlas
Deryaya Pasîfîk
Deryaya Reş
Deryaya Sor
Deryaya Mirî

etymology_text: derya + -ya + navîn

ሜድትራኒያን ባሕር

roman: medtraniyan baḥr

ܝܵܡܵܐ ܚܘܵܪܵܐ ܡܸܨܥܵܝܵܐ

roman: yama ḳwara miṣʿaya

Міжзе́мнае мо́ра

roman: Mižzjémnaje móra

ভূমধ্যসাগর

roman: bhumôddhśagôr

Средизе́мно море́

roman: Sredizémno moré

地中海

roman: dei⁶ zung¹ hoi²

地中海

roman: Dìzhōnghǎi

الْبَحْر الْأَبْيَض الْمُتَوَسِّط

roman: al-baḥr al-ʾabyaḍ al-mutawassiṭ

Միջերկրական ծով

roman: Miǰerkrakan cov

Յունաց ծով

roman: Yunacʻ cov

دریای مدیترانه

roman: daryâ-ye mediterâne

دریای روم

roman: daryây-e rum

دریای شام

roman: daryây-e šâm

دریای میانه

roman: daryây-e miyâne

ભૂમધ્ય સાગર

roman: bhūmadhya sāgar

ხმელთაშუა ზღვა

roman: xmeltašua zɣva

הַיָּם הַתִּיכוֹן

roman: ha-yam ha-tikhón

ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ

roman: meḍiṭarēniyan samudra

Жер ортолук деңиз

roman: Cer ortoluk deñiz

^지중해

roman: Jijunghae

Орта денгизи

roman: Orta deñizi

ທະເລເມດີແຕກລາເນ

roman: tha lē mē dī tǣk lā nē

Средозе́мно Море

roman: Sredozémno More

മധ്യധരണ്യാഴി

roman: madhyadharaṇyāḻi

भूमध्य समुद्र

roman: bhūmadhya samudra

სქირონაშქა ზუღა

roman: skironaška zuɣa

Газрын Дундад тэнгис

roman: Gazryn Dundad tengis

मेडिटरिनियन सागर

roman: meḍiṭriniyan sāgar

بحر روم

roman: Bahr-i Rûm

بحر سفید

roman: Bahr-i Sefid

اق دڭز

roman: Ak deñiz

يەر ئوتتۇرا دېڭىزى

roman: yer ottura dëngizi

ਭੂ-ਮੱਧ ਸਮੁੰਦਰ

roman: bhū-maddha samundar

Жерорта теңізі

roman: Jerorta teñızı

Средизе́мное мо́ре

roman: Sredizémnoje móre

Баҳри Миёназамин

roman: Bahri Miyonazamin

நடுநிலக் கடல்

roman: naṭunilak kaṭal

ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน

roman: tá-lee mee-dì-dtə̂ə-ree-niian

మధ్యధరా సముద్రం

roman: madhyadharā samudraṃ

بحیرہ روم

roman: bahīrā rum

Середзе́мне мо́ре

roman: Seredzémne móre

សមុទ្រ មេឌីទែរ៉ានេ

roman: sɑɑmutrɔɔ meidiitɛɛraanei

מיטלענדישער ים

roman: mitlendisher yam

Μεσόγειος Θάλασσα

roman: Mesógeios Thálassa


rêvin

glosses: pîs, qirêjî, lewitî, herimî, neşûştî (bi taybetî cilên yan leşê hewceyî şûştinê)

forms:
ڕێڤن
rîvin
rêv

etymology_text: Herwiha rîvin, hevreha farisî ریمن (rêmen: 1. pîs 2. hîleker, xapîner), pehlewî rêman. (Ehrêmen: Ehrîmen, Şeytan, avestayî 𐬀𐬢𐬭𐬀 𐬨𐬀𐬌𐬥𐬫𐬎 (eŋre meynyu: GiyanêRuxîner anku "Şeytan", dijberî 𐬀𐬵𐬎𐬭𐬀 𐬨𐬀𐬰𐬛𐬁 /Ehure Mezda/ "Ahûra Mazda" anku "Xwedê") ji 𐬀𐬢𐬭𐬀 (engre: ruxandin, hilweşandin, wêran kirin) + 𐬨𐬀𐬰𐬛𐬁 (meynyu: giyan, can, ruh), ji zimanên îranî. Forma pehlewî wek "Ehrîmen" bi maneya "Şeytan" di zerdeştiyê de di kurdî û farisî de jî li kar e.

کثیف

roman: kesîf

грязный

roman: grjaznyj


rêvin bûn

forms:
rêvin dibim (present)
rêvin dibî (present)
rêvin dibe (present)
rêvin dibin (present)
rêvin bibe (imperative singular)
rêvin bibin (imperative plural)
rêvin bûm (past)
rêvin bûyî (past)
rêvin bû (past)

etymology_text: Ji rêvin + bûn.

ipa: /reːˈvɪn buːn/

hyphenation: rê·vin bûn


rêvin kirin

forms:
rêvin dikim (present)
rêvin dikî (present)
rêvin dike (present)
rêvin dikin (present)
rêvin bike (imperative singular)
rêvin bikin (imperative plural)
rêvin kir (past)
rêvin kir (past)
rêvin kir (past)
rêvin kir (past)
rêvin –k– (root present)
rêvin –kir– (root past)
ez rêvin dikim (indicative present positive)
ez rêvin nakim (indicative present negative)
min rêvin kir (indicative past positive)
min rêvin nekir (indicative past negative)
tu rêvin dikî (indicative present positive)
tu rêvin nakî (indicative present negative)
te rêvin kir (indicative past positive)
te rêvin nekir (indicative past negative)
ew rêvin dike (indicative present positive)
ew rêvin nake (indicative present negative)
wê/wî rêvin kir (indicative past positive)
wê/wî rêvin nekir (indicative past negative)
em rêvin dikin (indicative present positive)
em rêvin nakin (indicative present negative)
me rêvin kir (indicative past positive)
me rêvin nekir (indicative past negative)
hûn rêvin dikin (indicative present positive)
hûn rêvin nakin (indicative present negative)
we rêvin kir (indicative past positive)
we rêvin nekir (indicative past negative)
ew rêvin dikin (indicative present positive)
ew rêvin nakin (indicative present negative)
wan rêvin kir (indicative past positive)
wan rêvin nekir (indicative past negative)
min rêvin dikir (imperfect positive)
min rêvin nedikir (imperfect negative)
min rêvin kiribû (positive)
min rêvin nekiribû (negative)
te rêvin dikir (imperfect positive)
te rêvin nedikir (imperfect negative)
te rêvin kiribû (positive)
te rêvin nekiribû (negative)
wê/wî rêvin dikir (imperfect positive)
wê/wî rêvin nedikir (imperfect negative)
wê/wî rêvin kiribû (positive)
wê/wî rêvin nekiribû (negative)
me rêvin dikir (imperfect positive)
me rêvin nedikir (imperfect negative)
me rêvin kiribû (positive)
me rêvin nekiribû (negative)
we rêvin dikir (imperfect positive)
we rêvin nedikir (imperfect negative)
we rêvin kiribû (positive)
we rêvin nekiribû (negative)
wan rêvin dikir (imperfect positive)
wan rêvin nedikir (imperfect negative)
wan rêvin kiribû (positive)
wan rêvin nekiribû (negative)
ez ê rêvin bikim (future positive)
ez ê rêvin nekim (future negative)
minê rêvin kiribe (future perfect positive)
minê rêvin nekiribe (future perfect negative)
tu yê rêvin bikî (future positive)
tu yê rêvin nekî (future negative)
teyê rêvin kiribe (future perfect positive)
teyê rêvin nekiribe (future perfect negative)
ew ê rêvin bike (future positive)
ew ê rêvin neke (future negative)
wê/wîyê rêvin kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê rêvin nekiribe (future perfect negative)
em ê rêvin bikin (future positive)
em ê rêvin nekin (future negative)
meyê rêvin kiribe (future perfect positive)
meyê rêvin nekiribe (future perfect negative)
hûn ê rêvin bikin (future positive)
hûn ê rêvin nekin (future negative)
weyê rêvin kiribe (future perfect positive)
weyê rêvin nekiribe (future perfect negative)
ew ê rêvin bikin (future positive)
ew ê rêvin nekin (future negative)
wanê rêvin kiribe (future perfect positive)
wanê rêvin nekiribe (future perfect negative)
min rêvin kiriye (perfect positive)
min rêvin nekiriye (perfect negative)
min rêvin kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min rêvin nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te rêvin kiriye (perfect positive)
te rêvin nekiriye (perfect negative)
te rêvin kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te rêvin nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî rêvin kiriye (perfect positive)
wê/wî rêvin nekiriye (perfect negative)
wê/wî rêvin kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî rêvin nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me rêvin kiriye (perfect positive)
me rêvin nekiriye (perfect negative)
me rêvin kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me rêvin nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we rêvin kiriye (perfect positive)
we rêvin nekiriye (perfect negative)
we rêvin kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we rêvin nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan rêvin kiriye (perfect positive)
wan rêvin nekiriye (perfect negative)
wan rêvin kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan rêvin nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez rêvin bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez rêvin nekim (present subjunctive negative)
(bila) min rêvin kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min rêvin nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu rêvin bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu rêvin nekî (present subjunctive negative)
(bila) te rêvin kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te rêvin nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew rêvin bike (present subjunctive positive)
(bila) ew rêvin neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî rêvin kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî rêvin nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em rêvin bikin (present subjunctive positive)
(bila) em rêvin nekin (present subjunctive negative)
(bila) me rêvin kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me rêvin nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn rêvin bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn rêvin nekin (present subjunctive negative)
(bila) we rêvin kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we rêvin nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew rêvin bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew rêvin nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan rêvin kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan rêvin nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min rêvin bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min rêvin nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min rêvin kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min rêvin nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te rêvin bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te rêvin nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te rêvin kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te rêvin nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî rêvin bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî rêvin nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî rêvin kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî rêvin nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me rêvin bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me rêvin nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me rêvin kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me rêvin nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we rêvin bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we rêvin nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we rêvin kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we rêvin nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan rêvin bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan rêvin nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan rêvin kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan rêvin nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê rêvin bikira (present conditional positive)
minê rêvin nekira (present conditional negative)
minê rêvin kiribûya (preterite conditional positive)
minê rêvin nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê rêvin bikira (present conditional positive)
teyê rêvin nekira (present conditional negative)
teyê rêvin kiribûya (preterite conditional positive)
teyê rêvin nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê rêvin bikira (present conditional positive)
wê/wîyê rêvin nekira (present conditional negative)
wê/wîyê rêvin kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê rêvin nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê rêvin bikira (present conditional positive)
meyê rêvin nekira (present conditional negative)
meyê rêvin kiribûya (preterite conditional positive)
meyê rêvin nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê rêvin bikira (present conditional positive)
weyê rêvin nekira (present conditional negative)
weyê rêvin kiribûya (preterite conditional positive)
weyê rêvin nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê rêvin bikira (present conditional positive)
wanê rêvin nekira (present conditional negative)
wanê rêvin kiribûya (preterite conditional positive)
wanê rêvin nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) rêvin bike (imperative present positive)
(tu) rêvin neke (imperative present negative)
(hûn) rêvin bikin (imperative present positive)
(hûn) rêvin nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji rêvin + kirin.

ipa: /reːˈvɪn kɪˈɾɪn/

hyphenation: rê·vin ki·rin


rêvinkirin

ipa: /reːvɪŋkɪˈɾɪn/


ezbenî

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses:
rêzdar, hêja, birêz, seyda, axa, kek, kak, mamoste, ez-qurban, ez-heyran, ez-xulam, ezxadim
gotinek rêzgirtinê anku qedirgirtinê ye mirov ji kesa/ê pê rê dipeyive re dibêje.
 Ezbenî, navê te çi ye?

glosses: efendî, bihagiran, binirx, nirxbilind, hejî, berketî, bihadar, birûmet, heja^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji ez + benî.

先生

roman: xiānsheng

سيدي

roman: seydî

պարոն

roman: paron

آقا

roman: āqā

મહોદય

roman: mahodaya

ბატონი

roman: baṭoni

श्री

roman: ṣrī

אדון

roman: adon

씨

roman: ssi

ຖເກົາ

roman: thao

ноён

roman: nojon

господин

roman: gospodin

महानुभाव

roman: mahānubhāva

திரு

roman: tiru

นาย

roman: nai

пан

roman: pan

κύριος

roman: kýrios

ipa: /ɛzbɛˈniː/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-ezbeni.wav

hyphenation: ez·be·nî


rêzdar

glosses:
birêz, hêja, mamoste, seyda, axa, kek, kak, ezbenî, ez-qurban, ez-heyran, ez-xulam,
gotinek rêzgirtinê anku qedirgirtinê ye mirov ji kesa/ê pê rê dipeyive re dibêje.

glosses: efendî, bihagiran, nirxbilind, binirx, hejî, berketî, bihadar, birûmet, heja, ezîz^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
rêzdartir (comparative)
herî rêzdar (superlative)
rêzdartirîn (superlative)

etymology_text: Ji rêz + -dar.


qedir

text: Ê bi vî wesf û libasîDê qedir behter binasîMeq'edê sidqê ceza ye

glosses: fiyet, heq, giramî, bihagiranî, namûs, şeref, giramet^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
قهدر
qedr

etymology_text: Ji erebî قَدْر (qadr).

ipa: /qɛˈdɪɾ/

hyphenation: qe·dir


qedr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre qedir.

text: Em herdu jî bi qedrê hev dizanin. Ez qedrê wî dizanim ji bo ku ew birayê min î mezin e û ew jî...

ref: Hesenê Metê, Epîlog, Weşanxaneya Avesta

ipa: /qɛdɾ/

hyphenation: qedr


qîmet

text: Bêqedir dibit dema ko pir bitNabînî bi qîmet in cewahirLewra ko di hindik in di nadir

forms:
qiymet
qêmet
qiyamet

etymology_text: Ji erebî قِيمَة (qīma).

ipa: /qiːˈmɛt/

hyphenation: qî·met


qiyamet

glosses:
dûm, dawiya dinê, axret, dûma dinê, rabûn, hilhatin
(li gor dînî bi taybetî rabûna mirovan piştî bidawîhatina dinyayê)

text: Mela bê qameta yektaQiyamet min bi çehvan dîFiraqê rûsiya bin te

forms:
قیامەت
qîyamet
qîmet

etymology_text: Ji erebî قِيَامَة (qiyāma, “ji nû ve vejîn, dawiya dinyayê”)


gendelî

glosses: korupsiyon, bertîlgirî, bertîlxwerî, rişwetgirî, rişwetxwerî

text: 31. Hevpeymaniya Kurdistanî kar dike ji bo nehêlana korrupsiyonê (gendeliyê) bi hemî rengên wê ve li Îraqê.

ref: Bernameya Hevpeymaniya Kurdistanê bo hilbijartinên bo perlemana Iraqê li roja 15.12.2005 → here lînkê https://web.archive.org/http://www.geocities.com/mehname2005a/71/nuce3.html arşîv

forms:
گهندهلی
gendelîtî
gendeltî
genî

etymology_text: Ji gendel + -î


korupsiyon

glosses: gendelî, bertîlgirî, bertîlxwerî, rişwetgirî, rişwetxwerî

forms:
korupsîyon
korrupsiyon
korûpsiyon
korrûpsiyon
korupsîyon
korrupsîyon
korûpsîyon
korrûpsîyon
favorîtîzm
nepotîzm
paternalîzm

etymology_text: Ji fransî corruption.

שיחוד

roman: shikhud

взяточничество

roman: vzjátočničestvo

δωροδοκία

roman: dorodokía

ipa: /koːɾʊpsɪˈjoːn/

hyphenation: ko·rup·si·yon


zewal

text: Kirmê darê ne ji darê be, zewala darê nîne!

ref: Gotineke pêşiyan

forms: çiwal

etymology_text: Ji erebî زَوَال (zewal, “daketin, ketin, nizmbûn”) ji زَالَ (zale, “daketin, ketin, hatin xwarê”).

ipa: /zɛˈwɑːl/


pend

glosses: Gotinên baş yên ku kesek ji kesek din re dibêje daku kesa/ê guhdar karên xwe baş bike.

text:
Baqî bibitin bi vê şuhûdê«
Evçende ewan digotin ev pend
Zîn pê nedibû sebûr û xursend

forms:
پەند
bend

ipa: /pɛnd/

hyphenation: pend


nesîhet

text:
Ah-i bêgavê ji dil tên me ji pêta di ceger
Bes tu bêfeyde nesîhet ke me dil bûye pelek

glosses: Şêwir.^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: nesîḧet

совет

roman: /sovet/

ipa: /nɛsiːˈħɛt/

hyphenation: ne·sî·het


nesîhet kirin

forms:
nesîhet dikim (present)
nesîhet dikî (present)
nesîhet dike (present)
nesîhet dikin (present)
nesîhet bike (imperative singular)
nesîhet bikin (imperative plural)
nesîhet kir (past)
nesîhet kir (past)
nesîhet kir (past)
nesîhet kir (past)
nesîhet –k– (root present)
nesîhet –kir– (root past)
ez nesîhet dikim (indicative present positive)
ez nesîhet nakim (indicative present negative)
min nesîhet kir (indicative past positive)
min nesîhet nekir (indicative past negative)
tu nesîhet dikî (indicative present positive)
tu nesîhet nakî (indicative present negative)
te nesîhet kir (indicative past positive)
te nesîhet nekir (indicative past negative)
ew nesîhet dike (indicative present positive)
ew nesîhet nake (indicative present negative)
wê/wî nesîhet kir (indicative past positive)
wê/wî nesîhet nekir (indicative past negative)
em nesîhet dikin (indicative present positive)
em nesîhet nakin (indicative present negative)
me nesîhet kir (indicative past positive)
me nesîhet nekir (indicative past negative)
hûn nesîhet dikin (indicative present positive)
hûn nesîhet nakin (indicative present negative)
we nesîhet kir (indicative past positive)
we nesîhet nekir (indicative past negative)
ew nesîhet dikin (indicative present positive)
ew nesîhet nakin (indicative present negative)
wan nesîhet kir (indicative past positive)
wan nesîhet nekir (indicative past negative)
min nesîhet dikir (imperfect positive)
min nesîhet nedikir (imperfect negative)
min nesîhet kiribû (positive)
min nesîhet nekiribû (negative)
te nesîhet dikir (imperfect positive)
te nesîhet nedikir (imperfect negative)
te nesîhet kiribû (positive)
te nesîhet nekiribû (negative)
wê/wî nesîhet dikir (imperfect positive)
wê/wî nesîhet nedikir (imperfect negative)
wê/wî nesîhet kiribû (positive)
wê/wî nesîhet nekiribû (negative)
me nesîhet dikir (imperfect positive)
me nesîhet nedikir (imperfect negative)
me nesîhet kiribû (positive)
me nesîhet nekiribû (negative)
we nesîhet dikir (imperfect positive)
we nesîhet nedikir (imperfect negative)
we nesîhet kiribû (positive)
we nesîhet nekiribû (negative)
wan nesîhet dikir (imperfect positive)
wan nesîhet nedikir (imperfect negative)
wan nesîhet kiribû (positive)
wan nesîhet nekiribû (negative)
ez ê nesîhet bikim (future positive)
ez ê nesîhet nekim (future negative)
minê nesîhet kiribe (future perfect positive)
minê nesîhet nekiribe (future perfect negative)
tu yê nesîhet bikî (future positive)
tu yê nesîhet nekî (future negative)
teyê nesîhet kiribe (future perfect positive)
teyê nesîhet nekiribe (future perfect negative)
ew ê nesîhet bike (future positive)
ew ê nesîhet neke (future negative)
wê/wîyê nesîhet kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê nesîhet nekiribe (future perfect negative)
em ê nesîhet bikin (future positive)
em ê nesîhet nekin (future negative)
meyê nesîhet kiribe (future perfect positive)
meyê nesîhet nekiribe (future perfect negative)
hûn ê nesîhet bikin (future positive)
hûn ê nesîhet nekin (future negative)
weyê nesîhet kiribe (future perfect positive)
weyê nesîhet nekiribe (future perfect negative)
ew ê nesîhet bikin (future positive)
ew ê nesîhet nekin (future negative)
wanê nesîhet kiribe (future perfect positive)
wanê nesîhet nekiribe (future perfect negative)
min nesîhet kiriye (perfect positive)
min nesîhet nekiriye (perfect negative)
min nesîhet kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nesîhet nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te nesîhet kiriye (perfect positive)
te nesîhet nekiriye (perfect negative)
te nesîhet kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nesîhet nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî nesîhet kiriye (perfect positive)
wê/wî nesîhet nekiriye (perfect negative)
wê/wî nesîhet kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nesîhet nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me nesîhet kiriye (perfect positive)
me nesîhet nekiriye (perfect negative)
me nesîhet kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nesîhet nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we nesîhet kiriye (perfect positive)
we nesîhet nekiriye (perfect negative)
we nesîhet kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nesîhet nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan nesîhet kiriye (perfect positive)
wan nesîhet nekiriye (perfect negative)
wan nesîhet kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nesîhet nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez nesîhet bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez nesîhet nekim (present subjunctive negative)
(bila) min nesîhet kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nesîhet nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu nesîhet bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu nesîhet nekî (present subjunctive negative)
(bila) te nesîhet kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nesîhet nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew nesîhet bike (present subjunctive positive)
(bila) ew nesîhet neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî nesîhet kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nesîhet nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em nesîhet bikin (present subjunctive positive)
(bila) em nesîhet nekin (present subjunctive negative)
(bila) me nesîhet kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nesîhet nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn nesîhet bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nesîhet nekin (present subjunctive negative)
(bila) we nesîhet kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nesîhet nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew nesîhet bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew nesîhet nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan nesîhet kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nesîhet nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min nesîhet bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nesîhet nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min nesîhet kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nesîhet nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te nesîhet bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nesîhet nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te nesîhet kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nesîhet nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî nesîhet bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nesîhet nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî nesîhet kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nesîhet nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me nesîhet bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nesîhet nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me nesîhet kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nesîhet nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we nesîhet bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nesîhet nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we nesîhet kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nesîhet nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan nesîhet bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nesîhet nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan nesîhet kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nesîhet nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê nesîhet bikira (present conditional positive)
minê nesîhet nekira (present conditional negative)
minê nesîhet kiribûya (preterite conditional positive)
minê nesîhet nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê nesîhet bikira (present conditional positive)
teyê nesîhet nekira (present conditional negative)
teyê nesîhet kiribûya (preterite conditional positive)
teyê nesîhet nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê nesîhet bikira (present conditional positive)
wê/wîyê nesîhet nekira (present conditional negative)
wê/wîyê nesîhet kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nesîhet nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê nesîhet bikira (present conditional positive)
meyê nesîhet nekira (present conditional negative)
meyê nesîhet kiribûya (preterite conditional positive)
meyê nesîhet nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê nesîhet bikira (present conditional positive)
weyê nesîhet nekira (present conditional negative)
weyê nesîhet kiribûya (preterite conditional positive)
weyê nesîhet nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê nesîhet bikira (present conditional positive)
wanê nesîhet nekira (present conditional negative)
wanê nesîhet kiribûya (preterite conditional positive)
wanê nesîhet nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) nesîhet bike (imperative present positive)
(tu) nesîhet neke (imperative present negative)
(hûn) nesîhet bikin (imperative present positive)
(hûn) nesîhet nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji nesîhet + kirin.

ipa: /nɛsiːˈhɛt kɪˈɾɪn/

hyphenation: ne·sî·het ki·rin


nesîhetkirin

ipa: /nɛsiːhɛtkɪˈɾɪn/


kurtan

glosses:
zîn, cilê stûr û req yê li pişta hespan têt kirin
daku mirov li ser rûne û bi sanahî jê nekeve

text: جبان قلس و بطل مرد و لواء آلا علم نشانقصی دو رو دحور او رنگ قصب قاموش قرد میمونفرس هسپ و جرس زنگل اکاف و برذعت کرتان

roman: Ceban qels, û beṭel merd, û liwaʾ ala; ʿelem nişanQeṣî du rû deḥûr ew reng; qeṣeb qamûş; qerd-i meymûnFeres hesp, û ceres zengil; ikaf û berz̤iʿet kurtan

ref: Ehmedê Xanî, Nûbihara Biçûkan, 1683

forms:
cihor
hefsar
rikêb
sercil
zîn
zengî
nal
dizgîn
liwan
lagam
lixab
gem
lixav
lixaw
galûk
mêmûz
qamût
zext
dox
rextan
rext

etymology_text: Ihtimalen ji ker + -tan (wek di peyva xef-tan de). Peyv tenê di kurmancî de tê dîtin.


cihorr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre cihor.

ipa: /d͡ʒɪˈhoːr/

hyphenation: ci·horr


cihor

glosses: Tûrikê dixin stuyê hespan yan keran daku alifî jê bixwin.

forms:
جهۆڕ
cehor
cehorr
cehurr
cehur
cehûrr
cehûr
cihorr
cihurr
cihur
cihûrr
cihûr
cuhorr
cuhor
cuhurr
cuhur
cuhûrr
cuhûr
hefsar
kurtan
rikêb
sercil
zîn

etymology_text: Hevreha soranî جوهاڵ (cuhall) (cuhał), farisî جوال (ceval), mazenderanî gowal, geval, pehlewî gobal, ji zimanên îranî. Forma farisî wek çuval ketiye tirkî û ji tirkî wek çiwal / çewal derbasî kurdî bûye li wan deveran ku di bin tesîra tirkî de ne. Di kurmancî de maneya peyva xwemalî hatiye tengkirin, di ziman û zaravayên din de û herwiha di "çiwal / çewal" ya deynkirî de wateya wê berfirehtir e: "kîs, tûrik, telîs, torbe".

ipa: /d͡ʒɪˈhoːɾ/


tûrik

glosses: tûr, gûnî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
tûrk
twîrik
twîrk
tîrik
tîrk
tîrik

etymology_text: Ji tûr + -ik.

ipa: /tuːˈɾɪk/

hyphenation: tû·rik


tûr

forms:
twîr
tîr
tîr
(1; 2)

etymology_text: Hevrehên din yên kurmancî tûrik û torbe, farisî توبره (tûbre), pehlewî tobrek, ji zimanên îranî. Torba ya tirkî, տոպրակ (toprak) ya ermenî тубра (tûbra) ya teterî, торба ya rûsî, torba ya sirbî-xirwatî û polonî ji zimanên îranî ne.

ipa: /tuːɾ/


tûr

text: Em li ber serê pira Nîssîbiyê disekinin û çavê xwe li keştiyên tûrê yên di geliyan di navbera pira Nîssîbî û Gergerê de diçin û tên digerînim.

ref: Agîd Yazar, Welatê Antîakos ê zîrek Komagene IV https://web.archive.org/https://xwebun.org/welate-antiakos-e-zirek-komagene-iv/ arşîv, xwebun.org, 2020

etymology_text: Deyn ji îngilîzî tour.


çiwal

glosses: gûnî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
çewal
çuwal
zewal

etymology_text: Ji tirkî çuval ji farisî جوال / جول (ceval / cûl), hevreha kurdî cihor. Sebebê ku di kurdî de bi rêya tirkî ji farisî hatiye ew e ku di kurdî de tenê li deverên din bin tesîra tirkî de li kar e.

ipa: /t͡ʃɪˈwɑːl/

hyphenation: çi·wal


torbe

forms:
torba
turbo

etymology_text: Hevrehên din yên kurmancî tûr û tûrik, farisî توبره (tûbre), pehlewî tobrek, ji zimanên îranî. Torba ya tirkî, տոպրակ (toprak) ya ermenî тубра (tubra) ya teterî, торба (torba) ya rûsî, torba ya sirbî-xirwatî û polonî ji zimanên îranî ne.

ipa: /toːɾˈbɛ/

hyphenation: tor·be


torba

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-torba.wav


telîs

glosses: tûr, çiwal, torbe, tûrik, gûnî, gwînî, gînî, xirar, şilîf, şerîfî

forms:
tilîs
turbo

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /tɛˈliːs/

hyphenation: te·lîs


hefsar

glosses: benê hesp yan ker pê têt zeftkirin yan kişandin

text: 153. a- Telaq dabû li ber qazîSer deynabû ser hevsar e (A.)b- Telaq dabû İİ ber qazî

forms:
ههفسار
hevsar
hepsar
hewsar
hevser

etymology_text: Hevreha farisî افسار (efsar).

ipa: /hɛfˈsɑːɾ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-hefsar.wav

hyphenation: hef·sar


hefsar kirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji hefsar + kirin.


nepotîzm

glosses:
xizmperistî, pismamperistî, xwarzaperistî,
parastina berjewendiyên xizm û lêzimên xwe,
pergala tê de kesên desthilatdar postên giring didin xizm û lêzimên xwe

text: Karûbarên îdarî ne li gor qaîdeyên pratîkeka diyarkirî û cihgirtî, lê anegorî nepotîzm, favorîtîzm û paternalîzmeka eşkere û bêperwa dihête meşandin.

ref: Bêhrûz Şûcaî: Kurdistan[ê]] divê demokrasiyeka bi naverok hilbijêre!, Nefel.com, 11/2005

forms:
favorîtîzm
korupsiyon
paternalîzm

etymology_text: Ji latînî nepot- (nevî; xwarza)

ipa: /nɛpoːˈtiːzm/


nepotîst

glosses: xizmperist, pismamperist, xwarzaperist, kesa/ê nepotîzmê dike yan wê diparêze

forms:
bertîlgir
bertîlxwer
favorîtîst
korrupt
paternalîst
rişwetgir
rişwetxwer


bertîlgir

glosses:
bertîlwergir, bertîlxwer, bertîlstîn, rişwetgir, rişwetwergir, rişwetxwer, korrupt, gendel,
rişwetstîn, bertîlxor, bertîlxwir, bertîlxur, rişwetxwir, rişwetxur, rişwetxor, rişwetsitîn, bertîlsitîn,
kesa/ê bertîlan werdigire anku distîne

glosses: korupt^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji bertîl + -gir.


bertîlxor

glosses: kesê ku rişwetê werdigire ji bu kirina karekî bu wî kesê bertîl dayê

forms: bertîl

etymology_text: * bertîl + xor


zaten

glosses: jixwe, zatî, zate, bêguman, helbet, diyar e ku, xuya ye ku

etymology_text: Ji zat + -en.


zaten

glosses: jixwe, a rast, bi rastî, di rastiya xwe de


jixwe

glosses: zaten, zatî, bêguman, helbet, diyar e ku, xuya ye ku

forms:
jixo
jixu

etymology_text: Ji ji + xwe.

ipa: /ʒɪxˈʷɛ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-jixwe.wav

hyphenation: jix·we


jixwe

glosses: bêwec, bêsûd, bêmifa, bêkêr, bêfêde, bêkelk


zatî

text: Zêr û zêwer dikirin celb-i qulûban haşaHusn û sur zatî nebit qameta meyyad-i çi kit'Aşiqê mest-i bi 'işqê niye hacet bi meyê


zatî

text: Zatî mal.


elbet

glosses: bêguman, bêşik, tabî, teben, jixwe, zaten, bêgotin

text: Dersa ko bi xef te gote idrîsElbet diçû meqamê teqdîsiblîsê, feqîrê bêcinayet

forms:
elbete
elbeten
elbette
elbetten
helbet
helbete
helbeten
helbette
helbetten
hilbet
hilbete
hilbeten
hilbette
hilbetten

etymology_text: Ji erebî اَلْبَتَّةَ (al-battata).

әлбиттә

roman: älbittä

вядо́ма

roman: vjadóma

зразуме́ла

roman: zrazumjéla

натура́льна

roman: naturálʹna

অবশ্য

roman: ôbôśjô

অবশ্যই

roman: ôbôśjôi

আলবৎ

roman: albôt

разби́ра се

roman: razbíra se

ဟုတ်တာပေါ့

roman: huttapau.

ဒါပော့

roman: dapau.

梗係

roman: gang² hai⁶

當然

roman: dāngrán

البته

roman: albatte

طَبْعًا

roman: ṭabʿan

իհարկե

roman: iharke

անշուշտ

roman: anšušt

անկասկած

roman: ankaskac

البته

roman: albate

რა თქმა უნდა

roman: ra tkma unda

ცხადია

roman: cxadia

რასაკვირველია

roman: rasaḳvirvelia

ज़रूर

roman: zarūr

כַּמּוּבָן

roman: kamuván

албетте

roman: albette

물론

roman: mullon

그럼

roman: geureom

ແນ່ນອນ

roman: nǣ nǭn

се разбира

roman: se razbira

секако

roman: sekako

мэдээж

roman: medeež

अवश्य पनि

roman: avaśya pani

ئەلۋەتتە

roman: elwette

әрине

roman: ärine

коне́чно

roman: konéčno

а ка́к же

roman: a kák že

ещё бы

roman: ješčó by

разуме́ется

roman: razuméjetsja

есте́ственно

roman: jestéstvenno

албатта

roman: albatta

әлбәттә

roman: älbättä

གདོན་མི་འཚལ་བར

roman: gdon mi 'tshal bar

གོར་མ་ཆག་པར

roman: gor ma chag par

རྩོད་པ་མེད་པར

roman: rtsod pa med par

རྩོད་མི་དགོས་པར

roman: rtsod mi dgos par

ہرگز

roman: hargiz

بالکل

roman: bilkul

звича́йно

roman: zvyčájno

зрозумі́ло

roman: zrozumílo

зві́сно

roman: zvísno

авже́ж

roman: avžéž

ថីមិន

roman: thəymɨn

אַוודאי

roman: avade

βέβαια

roman: vévaia

φυσικά

roman: fysiká

ασφαλώς

roman: asfalós

μέντοι

roman: méntoi


elbet

etymology_text: Ji farisî البته (albatte, “elbet”)


elbette

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-elbette.wav


bêsûd

glosses:
bêwec, bêmifa, bêkêr, bêfêde, bêkelk, bêfeyde
 tişta/ê sûd jê nîne yan nabe

glosses: bêqezenc, kêrnehatî, bêxêr^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: bêsûde

etymology_text: Ji bê- + sûd.


bêmifa

glosses:
bêwec, bêsûd, bêkêr, bêfêde, bêkelk, bêfeyde
 tişta/ê mifa jê nîne yan nabe

glosses: bêxêr, kêrnehatî, bêqezenc, nekêr, nebikêrhatî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
bêmifatir (comparative)
herî bêmifa (superlative)
bêmifatirîn (superlative)
bêmefa
bêmufa

etymology_text: Ji bê- + mifa.


bêkêr

glosses:
bêwec, bêmifa, bêqezenc, bêfêde, bêkelk, bêfeyde, nekêr, bêxêr, kêrnehatî, nekêrhatî, bikêrnehatî, nebikêrhatî,
 tişta/ê kêr anku qazanc jê nîne yan nabe

etymology_text: bê- + kêr (2)


bêkêr

glosses: bêçeqo, bêşefir, kesa/ê kêr anku çeqo anku şefir nîne

text: J6 xêran ra di xweşmêr binNe mislê min di bêkêr binDibe kesp û dibê kar e

etymology_text: bê- + kêr (1)


tevdîr

glosses: amadekarî, teybûr, bergirî, plan, program, ajanda, bername, nexşe

text: Serê malê siwarek bila her tim amede be, serdar wê tevdîra wan bigerînin.

ref: Eyüp Kıran, Dewrêşê Evdî Kulîlka Bilbizêk û Rim, Nûbihar, 2018, çapa 4em, r. 27, ISBN 978-9944-360-95-1

text: Lê dûxana ku ji cixareya qalindpêçayî dikişand ser kezebşewatîya xwe, destûr nedida ku tevdîrekê bistîne.

ref: Îrfan Amîda, Şevek Şîzofren, Weşanên Lîs, 2018, r. 6, ISBN 9786058152175

forms:
تەڤدیر
tebdêr
tebdîr
tedbîr
tevdêr

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].


tevdîr kirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
tevdîr dikim (present)
tevdîr dikî (present)
tevdîr dike (present)
tevdîr dikin (present)
tevdîr bike (imperative singular)
tevdîr bikin (imperative plural)
tevdîr kir (past)
tevdîr kir (past)
tevdîr kir (past)
tevdîr kir (past)
tevdîr –k– (root present)
tevdîr –kir– (root past)
ez tevdîr dikim (indicative present positive)
ez tevdîr nakim (indicative present negative)
min tevdîr kir (indicative past positive)
min tevdîr nekir (indicative past negative)
tu tevdîr dikî (indicative present positive)
tu tevdîr nakî (indicative present negative)
te tevdîr kir (indicative past positive)
te tevdîr nekir (indicative past negative)
ew tevdîr dike (indicative present positive)
ew tevdîr nake (indicative present negative)
wê/wî tevdîr kir (indicative past positive)
wê/wî tevdîr nekir (indicative past negative)
em tevdîr dikin (indicative present positive)
em tevdîr nakin (indicative present negative)
me tevdîr kir (indicative past positive)
me tevdîr nekir (indicative past negative)
hûn tevdîr dikin (indicative present positive)
hûn tevdîr nakin (indicative present negative)
we tevdîr kir (indicative past positive)
we tevdîr nekir (indicative past negative)
ew tevdîr dikin (indicative present positive)
ew tevdîr nakin (indicative present negative)
wan tevdîr kir (indicative past positive)
wan tevdîr nekir (indicative past negative)
min tevdîr dikir (imperfect positive)
min tevdîr nedikir (imperfect negative)
min tevdîr kiribû (positive)
min tevdîr nekiribû (negative)
te tevdîr dikir (imperfect positive)
te tevdîr nedikir (imperfect negative)
te tevdîr kiribû (positive)
te tevdîr nekiribû (negative)
wê/wî tevdîr dikir (imperfect positive)
wê/wî tevdîr nedikir (imperfect negative)
wê/wî tevdîr kiribû (positive)
wê/wî tevdîr nekiribû (negative)
me tevdîr dikir (imperfect positive)
me tevdîr nedikir (imperfect negative)
me tevdîr kiribû (positive)
me tevdîr nekiribû (negative)
we tevdîr dikir (imperfect positive)
we tevdîr nedikir (imperfect negative)
we tevdîr kiribû (positive)
we tevdîr nekiribû (negative)
wan tevdîr dikir (imperfect positive)
wan tevdîr nedikir (imperfect negative)
wan tevdîr kiribû (positive)
wan tevdîr nekiribû (negative)
ez ê tevdîr bikim (future positive)
ez ê tevdîr nekim (future negative)
minê tevdîr kiribe (future perfect positive)
minê tevdîr nekiribe (future perfect negative)
tu yê tevdîr bikî (future positive)
tu yê tevdîr nekî (future negative)
teyê tevdîr kiribe (future perfect positive)
teyê tevdîr nekiribe (future perfect negative)
ew ê tevdîr bike (future positive)
ew ê tevdîr neke (future negative)
wê/wîyê tevdîr kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê tevdîr nekiribe (future perfect negative)
em ê tevdîr bikin (future positive)
em ê tevdîr nekin (future negative)
meyê tevdîr kiribe (future perfect positive)
meyê tevdîr nekiribe (future perfect negative)
hûn ê tevdîr bikin (future positive)
hûn ê tevdîr nekin (future negative)
weyê tevdîr kiribe (future perfect positive)
weyê tevdîr nekiribe (future perfect negative)
ew ê tevdîr bikin (future positive)
ew ê tevdîr nekin (future negative)
wanê tevdîr kiribe (future perfect positive)
wanê tevdîr nekiribe (future perfect negative)
min tevdîr kiriye (perfect positive)
min tevdîr nekiriye (perfect negative)
min tevdîr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min tevdîr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te tevdîr kiriye (perfect positive)
te tevdîr nekiriye (perfect negative)
te tevdîr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te tevdîr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî tevdîr kiriye (perfect positive)
wê/wî tevdîr nekiriye (perfect negative)
wê/wî tevdîr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî tevdîr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me tevdîr kiriye (perfect positive)
me tevdîr nekiriye (perfect negative)
me tevdîr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me tevdîr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we tevdîr kiriye (perfect positive)
we tevdîr nekiriye (perfect negative)
we tevdîr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we tevdîr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan tevdîr kiriye (perfect positive)
wan tevdîr nekiriye (perfect negative)
wan tevdîr kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan tevdîr nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez tevdîr bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez tevdîr nekim (present subjunctive negative)
(bila) min tevdîr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min tevdîr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu tevdîr bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu tevdîr nekî (present subjunctive negative)
(bila) te tevdîr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te tevdîr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew tevdîr bike (present subjunctive positive)
(bila) ew tevdîr neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî tevdîr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî tevdîr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em tevdîr bikin (present subjunctive positive)
(bila) em tevdîr nekin (present subjunctive negative)
(bila) me tevdîr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me tevdîr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn tevdîr bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn tevdîr nekin (present subjunctive negative)
(bila) we tevdîr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we tevdîr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew tevdîr bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew tevdîr nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan tevdîr kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan tevdîr nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min tevdîr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min tevdîr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min tevdîr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min tevdîr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te tevdîr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te tevdîr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te tevdîr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te tevdîr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî tevdîr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî tevdîr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî tevdîr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî tevdîr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me tevdîr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me tevdîr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me tevdîr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me tevdîr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we tevdîr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we tevdîr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we tevdîr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we tevdîr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan tevdîr bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan tevdîr nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan tevdîr kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan tevdîr nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê tevdîr bikira (present conditional positive)
minê tevdîr nekira (present conditional negative)
minê tevdîr kiribûya (preterite conditional positive)
minê tevdîr nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê tevdîr bikira (present conditional positive)
teyê tevdîr nekira (present conditional negative)
teyê tevdîr kiribûya (preterite conditional positive)
teyê tevdîr nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê tevdîr bikira (present conditional positive)
wê/wîyê tevdîr nekira (present conditional negative)
wê/wîyê tevdîr kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê tevdîr nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê tevdîr bikira (present conditional positive)
meyê tevdîr nekira (present conditional negative)
meyê tevdîr kiribûya (preterite conditional positive)
meyê tevdîr nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê tevdîr bikira (present conditional positive)
weyê tevdîr nekira (present conditional negative)
weyê tevdîr kiribûya (preterite conditional positive)
weyê tevdîr nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê tevdîr bikira (present conditional positive)
wanê tevdîr nekira (present conditional negative)
wanê tevdîr kiribûya (preterite conditional positive)
wanê tevdîr nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) tevdîr bike (imperative present positive)
(tu) tevdîr neke (imperative present negative)
(hûn) tevdîr bikin (imperative present positive)
(hûn) tevdîr nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji tevdîr + kirin.

ipa: /tɛvˈdiːɾ kɪˈɾɪn/

hyphenation: tev·dîr ki·rin


tevdîrkirin

ipa: /tɛvdiːɾkɪˈɾɪn/


lîstik

text: Zarok heta evarê lîstikan dilîzin.

text: Navên lîstikên wan Huyo, Çirê û Çavçirtonek bûn. Ji kîjanê aciz bûbûna lîstika din dilîstin.

ref: Eyüp Kıran, Dewrêşê Evdî: Kulîlka Bilbizêk û Rim, Nûbihar, r. 105, 2015, 9789944360951 → here lînkê https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=SmfEEAAAQBAJ&pg=PA105&dq=%22l%C3%AEstikan%22+OR+%22l%C3%AEstik%22+OR+%22l%C3%AEstikine%22+OR+%22l%C3%AEstikeke%22+OR+%22l%C3%AEstikino%22+OR+%22l%C3%AEstikin%22+OR+%22l%C3%AEstika%22+OR+%22l%C3%AEstik%C3%AA%22+OR+%22l%C3%AEstikek%22+OR+%22l%C3%AEstikinan%22+OR+%22l%C3%AEstik%C3%AAn%22+OR+%22l%C3%AEstikek%C3%AA%22+OR+%22l%C3%AEstikek%C3%AE%22+OR+%22l%C3%AEstiko%22+OR+%22l%C3%AEstik%C3%AE%22&hl=&cd=16&source=gbs_api arşîv

text: Dinê mehd e û mehlok eWeku lebe û leyzok eÇi zanin tifl û zarok e

forms:
lehîstik
lehîztik
leyistik
leyiztik
leyîstik
leyîztik
leystik
leyztik
lîztik
lîstok
pêlîstok

etymology_text: Ji lîst + -ik.

уйын

roman: uyïn

гу́льня

roman: húlʹnja

ігра́

roman: ihrá

খেলা

roman: khela

игра́

roman: igrá

забавле́ние

roman: zabavlénie

玩

roman: wán

لَعِب

roman: laʿib

խաղ

roman: xaġ

эвин

roman: əwin

თამაში

roman: tamaši

खेल

roman: khel

מִשְׂחָק

roman: miskhák

שַׁעֲשׁוּעַ

roman: sha'ashúa

ойноо

roman: oynoo

놀이

roman: nori

ການຫຼິ້ນ

roman: kān lin

игра

roman: igra

കളി

roman: kaḷi

тоглоом

roman: togloom

ᠲᠣᠭᠯᠠᠭᠠᠮ

roman: toɣlaɣam

اویون

roman: oyun

ойын

roman: oiyn

लीला

roman: līlā

бозӣ

roman: bozī

རྩེད་མོ

roman: rtsed mo

гра

roman: hra

ល្បែង

roman: lbaeng

ការលេង

roman: kaaleing

שפּיל

roman: shpil

παιγνία

roman: paignía


lîstin

glosses: yarî kirin, bazî kirin, geme kirin, le'b kirin

text: îshokey, li dunyayê yek ji wan lîstikên populer e. Li ser qeşayê tê lîstin. Lîstikeke bi lez û dijwar e. Tîma wê ji şeş kesan pêk tê. Sê lîstikvan li pêş, dudu li hêla paş, qeleyê diparêzin û yek jî qelecî ye. Sê peryodan tê lîstin û her peryodek jî 20 deqîqe ye. Divê lîstikvan bi kaşoyan gogê bavêjin qeleya hember.

ref: Komxebat, Ansîklopediya Zarokan, APEC, 2004, ISBN 91-89675-32-0

text: Veşartok lîstikek e ku hemû zarok pê dizanin û dikarin bilîzin. Yek disekine, çavên xwe digire û dijmêre û yên din jî dest pê dikin û xwe li gelek ciyan vedişêrin.

text: Weke bayên payîzên hersalîn îro jî ba tê, bi qasî çend rojên din, dibistan ê vebin, zarok ê dîsa li hewşên dibistanan bilîzin, qêrîn û giriyên zarokane ê bilind bibin.

ref: Hesenê Metê, Labîrenta Cinan, Weşanên Peywend, ISBN ISBN:9789197125475

text: Hîkmet, Tevfîk, Safter û Mezo jî bi Bedîrxan dilîstin û ew dilorandin.

ref: Mehmed Uzun, Bîra Qedere

forms:
لیستن
leyzîn
lîzîn
leystin
alîstin
lêstin
lîsîn

etymology_text: Belkî hevreha farisî آلیختن (alîxten, “hilavêtin, xwe avêtin”), ji îraniya kevn *rais- (xwe avêtin), sanskrîtî "rej-", ji proto-hindûewropî *leig-, *loig-. Ji formek hindûewropî wek *loyg-éye-ti > hindûîranî *laycayati > îranîkî *leyceyeti û paşê wek *lejîd-/*lejîst- di kurdî de hebe ku paşê bûye lehîstin, bi bişivîna j>h. Guhartoyênsereke ên leystin û lîstin ji forma berê lehîstin in. Li hin deveran bûye lihîstin>lîstin, li hin deveran jî lehîstin>leystin. Hevreha litvanî láigyti (“çirtik û lotik avêtin, li dor xwe avêtin wek lîstin”), ingilîzî like, -ly, -like û lich, elmanî -lig, laichen û Leiche. Ev rehahindûewropî tenê ji peyvênzimanênbalto-slavî, hindûîranî û cermenî dikare bê jinûvesazkirin. Gumandarî ye ku zimanên din ên kurdî lêkerek wiha na lê ên bi lêkerek alîkar çêkirî bi kar tînin, bide ber zazakî kay kerdene û soranî/badînanî yarî kirin. Bo guherîna maneyî a wekhev bide ber çîstin û farisî جستن (cesten, “hilavêtin, xwe avêtin”)

уйнау

roman: uynaw

খেলা

roman: khela

играя

roman: igraja

ᎠᎳᏍᎦᎵᎭ

roman: alasgaliha

ᎠᏆᎾᏲᎯᎭ

roman: aquanayohiha

ᎦᏓᏲᎯᎭ

roman: gadayohiha

參與

roman: cān yù

參加

roman: cān jiā

玩

roman: wán

踢

roman: tī

打

roman: dǎ

擲

roman: zhì

扔

roman: rēng

推

roman: tuī

跑

roman: pǎo

لَعِبَ

roman: laʿiba

խաղալ

roman: xaġal

ойнамакъ

roman: oynamaq

കളിക്കുക

roman: kaḷikkuka

لوبه کول

roman: loba kawəl

игра́ть

roman: igrátʹ

เล่น

roman: lêen

ойнирға

roman: oynirğa

លេង

roman: leing

παίζω

roman: paízo

word: gur kal dibin rovî bi wan dilîze<pos:gotinên pêşiyan>

ipa: /liːsˈtɪn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-lîstin.wav

hyphenation: lîs·tin


lîzîn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre lîstin.


bazî

text: Dil sera mehbûb dixwazîMin îbadet işq û bazîBê mey û meyxan im ez

ref: Feqiyê Teyran,

forms: بازی

etymology_text: Hevreha farisî بازى (bazî), herdu ji zimanên îranî.

ipa: /bɑːˈziː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-bazî.wav

hyphenation: ba·zî


bazî kirin

forms:
bazî dikim (present)
bazî dikî (present)
bazî dike (present)
bazî dikin (present)
bazî bike (imperative singular)
bazî bikin (imperative plural)
bazî kir (past)
bazî kir (past)
bazî kir (past)
bazî kir (past)
bazî –k– (root present)
bazî –kir– (root past)
ez bazî dikim (indicative present positive)
ez bazî nakim (indicative present negative)
min bazî kir (indicative past positive)
min bazî nekir (indicative past negative)
tu bazî dikî (indicative present positive)
tu bazî nakî (indicative present negative)
te bazî kir (indicative past positive)
te bazî nekir (indicative past negative)
ew bazî dike (indicative present positive)
ew bazî nake (indicative present negative)
wê/wî bazî kir (indicative past positive)
wê/wî bazî nekir (indicative past negative)
em bazî dikin (indicative present positive)
em bazî nakin (indicative present negative)
me bazî kir (indicative past positive)
me bazî nekir (indicative past negative)
hûn bazî dikin (indicative present positive)
hûn bazî nakin (indicative present negative)
we bazî kir (indicative past positive)
we bazî nekir (indicative past negative)
ew bazî dikin (indicative present positive)
ew bazî nakin (indicative present negative)
wan bazî kir (indicative past positive)
wan bazî nekir (indicative past negative)
min bazî dikir (imperfect positive)
min bazî nedikir (imperfect negative)
min bazî kiribû (positive)
min bazî nekiribû (negative)
te bazî dikir (imperfect positive)
te bazî nedikir (imperfect negative)
te bazî kiribû (positive)
te bazî nekiribû (negative)
wê/wî bazî dikir (imperfect positive)
wê/wî bazî nedikir (imperfect negative)
wê/wî bazî kiribû (positive)
wê/wî bazî nekiribû (negative)
me bazî dikir (imperfect positive)
me bazî nedikir (imperfect negative)
me bazî kiribû (positive)
me bazî nekiribû (negative)
we bazî dikir (imperfect positive)
we bazî nedikir (imperfect negative)
we bazî kiribû (positive)
we bazî nekiribû (negative)
wan bazî dikir (imperfect positive)
wan bazî nedikir (imperfect negative)
wan bazî kiribû (positive)
wan bazî nekiribû (negative)
ez ê bazî bikim (future positive)
ez ê bazî nekim (future negative)
minê bazî kiribe (future perfect positive)
minê bazî nekiribe (future perfect negative)
tu yê bazî bikî (future positive)
tu yê bazî nekî (future negative)
teyê bazî kiribe (future perfect positive)
teyê bazî nekiribe (future perfect negative)
ew ê bazî bike (future positive)
ew ê bazî neke (future negative)
wê/wîyê bazî kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê bazî nekiribe (future perfect negative)
em ê bazî bikin (future positive)
em ê bazî nekin (future negative)
meyê bazî kiribe (future perfect positive)
meyê bazî nekiribe (future perfect negative)
hûn ê bazî bikin (future positive)
hûn ê bazî nekin (future negative)
weyê bazî kiribe (future perfect positive)
weyê bazî nekiribe (future perfect negative)
ew ê bazî bikin (future positive)
ew ê bazî nekin (future negative)
wanê bazî kiribe (future perfect positive)
wanê bazî nekiribe (future perfect negative)
min bazî kiriye (perfect positive)
min bazî nekiriye (perfect negative)
min bazî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min bazî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te bazî kiriye (perfect positive)
te bazî nekiriye (perfect negative)
te bazî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te bazî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî bazî kiriye (perfect positive)
wê/wî bazî nekiriye (perfect negative)
wê/wî bazî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî bazî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me bazî kiriye (perfect positive)
me bazî nekiriye (perfect negative)
me bazî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me bazî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we bazî kiriye (perfect positive)
we bazî nekiriye (perfect negative)
we bazî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we bazî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan bazî kiriye (perfect positive)
wan bazî nekiriye (perfect negative)
wan bazî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan bazî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bazî bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez bazî nekim (present subjunctive negative)
(bila) min bazî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min bazî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bazî bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu bazî nekî (present subjunctive negative)
(bila) te bazî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te bazî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bazî bike (present subjunctive positive)
(bila) ew bazî neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî bazî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî bazî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bazî bikin (present subjunctive positive)
(bila) em bazî nekin (present subjunctive negative)
(bila) me bazî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me bazî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bazî bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn bazî nekin (present subjunctive negative)
(bila) we bazî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we bazî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bazî bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew bazî nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan bazî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan bazî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bazî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min bazî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min bazî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min bazî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bazî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te bazî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te bazî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te bazî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bazî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî bazî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bazî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî bazî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bazî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me bazî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me bazî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me bazî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bazî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we bazî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we bazî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we bazî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bazî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan bazî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan bazî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan bazî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bazî bikira (present conditional positive)
minê bazî nekira (present conditional negative)
minê bazî kiribûya (preterite conditional positive)
minê bazî nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê bazî bikira (present conditional positive)
teyê bazî nekira (present conditional negative)
teyê bazî kiribûya (preterite conditional positive)
teyê bazî nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bazî bikira (present conditional positive)
wê/wîyê bazî nekira (present conditional negative)
wê/wîyê bazî kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê bazî nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê bazî bikira (present conditional positive)
meyê bazî nekira (present conditional negative)
meyê bazî kiribûya (preterite conditional positive)
meyê bazî nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê bazî bikira (present conditional positive)
weyê bazî nekira (present conditional negative)
weyê bazî kiribûya (preterite conditional positive)
weyê bazî nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê bazî bikira (present conditional positive)
wanê bazî nekira (present conditional negative)
wanê bazî kiribûya (preterite conditional positive)
wanê bazî nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) bazî bike (imperative present positive)
(tu) bazî neke (imperative present negative)
(hûn) bazî bikin (imperative present positive)
(hûn) bazî nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji bazî + kirin.

ipa: /bɑːˈziː kɪˈɾɪn/


bazîkirin

ipa: /bɑːziːkɪˈɾɪn/


geme

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


geme kirin

etymology_text: Ji geme + kirin.


meaş

glosses:
muçe, miz, destheq, mehane, heyvane, hîvane, mangane,
 pareyê ku xwedîkar dide karkerên xwe

text: Hindî ko bi ker dikî qumaşanHindî ko belav dikî me'aşanHer roj bi niyyeta xezayê

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

glosses: heq, nirx, biha, qîmet, giranî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
مهعاش
maaş
ma'aş
me'aş
miaş
mi'aş
muaş
mu'aş

etymology_text: Ji erebî معاش (me'aş), têkilî meîşet.

зарабо́тная пла́та

roman: zarabótnaja pláta

зарпла́та

roman: zarpláta

বেতন

roman: betôn

запла́та

roman: zapláta

надница

roman: nadnica

လုပ်ခ

roman: luphka.

гунчян

roman: gunči͡an

工資

roman: gōngzī

薪金

roman: xīnjīn

薪水

roman: xīnshui

工錢

roman: gōngqián

أَجْر

roman: ʾajr

رَاتِب

roman: rātib

վաստակ

roman: vastak

ռոճիկ

roman: ṙočik

مزد

roman: mozd

دستمزد

roman: dast-mozd

کارمزد

roman: kâr-mozd

મજૂરી

roman: majūrī

વેતન

roman: vetan

ხელფასი

roman: xelpasi

तनख़्वाह

roman: tanaxvāh

मासिक वेतन

roman: māsik vetan

दिहाड़ी

roman: dihāṛī

משכורת \ מַשְׂכֹּרֶת

roman: maskorét

שָׂכָר

roman: sakhár

кызмат акы

roman: kızmat akı

эмгек акы

roman: emgek akı

임금

roman: imgeum

급료

roman: geumnyo

봉급

roman: bonggeup

삯

roman: sak

품삯

roman: pumsak

ຄ່າຈ້າງ

roman: khā chāng

ຄ່າແຮງງານ

roman: khā hǣng ngān

пла́та

roman: pláta

വേതന

roman: vētana

കൂലി

roman: kūli

ᠪᠠᠰᠠ

roman: basa

цалин хөлс

roman: tsalin höls

цалин

roman: tsalin

айлық

roman: ailyq

жалақы

roman: jalaqy

еңбекақы

roman: eñbekaqy

за́работная пла́та

roman: zárabotnaja pláta

за́работок

roman: zárabotok

жа́лование

roman: žálovanije

маош

roman: maoš

моҳона

roman: mohona

музди кор

roman: muzdi kor

дастмузд

roman: dastmuzd

اجرت

roman: ajrat

заробі́тна пла́та

roman: zarobítna pláta

ប្រាក់ខែ

roman: prakkhae

បរិលាភ

roman: bɑɑriliəp

μισθός

roman: misthós

μεροκάματο

roman: merokámato

ὀψώνιον

roman: opsṓnion

ipa: /mɛˈʕɑːʃ/


maaş

glosses:
meaş, muçe, miz, destheq, mehane, heyvane, hîvane, mangane,
 pareyê ku xwedîkar dide karkerên xwe

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-maaş.wav


muçe

forms:
miçe
mûçe
miç
maç

etymology_text: Hevreha soranî مووچە (mûçe, “muçe; kêlgeh, zevî”), xotanî mäṣṣa- (“zevî”), zimanên îranî. ermeniya kevn մշակ (mšak, “rêncber, mişag”) ji Îraniya Navîn hatiye standin û wek mişag vegerriyaye kurdî.

ipa: /mʊˈt͡ʃɛ/

hyphenation: mu·çe


miç

forms:
miçtir (comparative)
herî miç (superlative)
miçtirîn (superlative)
miçe
mij
miz

ipa: /mɪt͡ʃ/


qepat

glosses:
girtî, daêxistî, daxistî, ne vekirî
(bi taybetî derî yan pace)

glosses: miç, bestî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
xepat
qapût
qepane
qepax
xebat


sixêf

glosses: Gotinên pir xirab yên kesek ji kesekî re yan di derbareyî wî / wê de dibêje.

text: Hemû çêr û sixêfên ku dizanibûn bo wî bi kar anîbûn, ew dabarandibû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 94, ISBN 9786054497010

text: Erê her çiqasî ew lêdan, ew şkence, ew birçîhiştin, ew sixêf û dijûnên serbaz û polîsan hîç ji bîra Gurgînî nediçûn jî, lê piştî wan gotin û galgalên Pîrê, wî ew kêmasî ne dianî ser parsuyê xwe û pê zêde nediponijî.

ref: Zeynelabidîn Zinar, Balafira Jinê, Pencînar Weşanxaneya Çanda Kurdî, 1993, r. 41, ISBN 91 972090 3 1

forms:
سخێف
siqêf
zêf
zêv

ipa: /sɪˈxeːf/


derbare

glosses: nizbet, sebaret, li ser, li dor, derheq, di heqê kesekê/î yan tiştekê/î de

text: Li ser agahiyên di derbarê navê Bateyî de Babê Zerevanî wiha gotiye; ‘Navê wî yê rast û dûrist Huseyn e, kurê Mistefa ye.’

ref: Di Helbestên Melayê Bateyî de Evîn û Hezkirin, Reşît Rojdar Yildiz, Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi

etymology_text: Ji farisî

ipa: /dɛɾbɑːˈɾɛ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-derbare.wav

hyphenation: der·ba·re


derbarey

ipa: /dɛɾbɑːˈɾɛj/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-derbarey.wav

hyphenation: der·ba·rey


feylî

glosses: Kurdên şîî yên li Başûrê Kurdistanê û Iraqê dijîn.

forms:
fêlî
elewî


feylî

glosses: Yek ji devokên kurdiya başûrî ya ku ji hêla kurdên şîî ve li Başûrê Kurdistanê, Iraqê û Îranê tê axaftin.


şîî

forms:
şia
şiayî
şi'a
şi'ayî
şieyî
şi'eyî
şiî
şîeyî
şî'eyî
şi'î
şî'î

etymology_text: Ji şîe + -î.


şîe

glosses:
mezhebek serekî ya Îslamê ye
û îmam Eliyê pismamê Mihemed pêxemberî û dûndeya Elî wek şûngirên dirist yên Mihemedî dihesibîne
 (alîgirên wê mezhebê bi taybetî li Îranê û başûrê Iraqê hene)

forms:
şia
şi'a
şie
şi'e
şîa
şî'a
şî'e
sinî

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]şî'e (beş, pişk, parçe)

ipa: /ʃiːˈɛ/

hyphenation: şî·e


elewî

forms:
alewî
'alewî
'elewî
feylî

etymology_text: Elî + -wî. Bidin ber îsewî, mûsewî.


'alewî

ipa: /ʕɑːlɛˈwiː/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'alewî.wav

hyphenation: 'a·le·wî


'elewî

ipa: /ʕɛlɛˈwiː/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'elewî.wav

hyphenation: 'e·le·wî


hewisandin

glosses: fêr kirin, hîn kirin, perwerde kirin, elimandin, gihandin, hêvotin

text: [J]i bo van hemû tiştan çar rojan ewê bêne hewisandin û perwerde bibin.

ref: Hasan Kaya: Tormancî, Netkurd.com, 12/2005

forms:
dihewisînim (present)
dihewisînî (present)
dihewisîne (present)
dihewisînin (present)
bihewisîne (imperative singular)
bihewisînin (imperative plural)
hewisand (past)
hewisand (past)
hewisand (past)
hewisand (past)
–hewisîn– (root present)
–hewisand– (root past)
ez dihewisînim (indicative present positive)
ez nahewisînim (indicative present negative)
min hewisand (indicative past positive)
min nehewisand (indicative past negative)
tu dihewisînî (indicative present positive)
tu nahewisînî (indicative present negative)
te hewisand (indicative past positive)
te nehewisand (indicative past negative)
ew dihewisîne (indicative present positive)
ew nahewisîne (indicative present negative)
wê/wî hewisand (indicative past positive)
wê/wî nehewisand (indicative past negative)
em dihewisînin (indicative present positive)
em nahewisînin (indicative present negative)
me hewisand (indicative past positive)
me nehewisand (indicative past negative)
hûn dihewisînin (indicative present positive)
hûn nahewisînin (indicative present negative)
we hewisand (indicative past positive)
we nehewisand (indicative past negative)
ew dihewisînin (indicative present positive)
ew nahewisînin (indicative present negative)
wan hewisand (indicative past positive)
wan nehewisand (indicative past negative)
min dihewisand (imperfect positive)
min nedihewisand (imperfect negative)
min hewisandibû (positive)
min nehewisandibû (negative)
te dihewisand (imperfect positive)
te nedihewisand (imperfect negative)
te hewisandibû (positive)
te nehewisandibû (negative)
wê/wî dihewisand (imperfect positive)
wê/wî nedihewisand (imperfect negative)
wê/wî hewisandibû (positive)
wê/wî nehewisandibû (negative)
me dihewisand (imperfect positive)
me nedihewisand (imperfect negative)
me hewisandibû (positive)
me nehewisandibû (negative)
we dihewisand (imperfect positive)
we nedihewisand (imperfect negative)
we hewisandibû (positive)
we nehewisandibû (negative)
wan dihewisand (imperfect positive)
wan nedihewisand (imperfect negative)
wan hewisandibû (positive)
wan nehewisandibû (negative)
ez ê bihewisînim (future positive)
ez ê nehewisînim (future negative)
minê hewisandibe (future perfect positive)
minê nehewisandibe (future perfect negative)
tu yê bihewisînî (future positive)
tu yê nehewisînî (future negative)
teyê hewisandibe (future perfect positive)
teyê nehewisandibe (future perfect negative)
ew ê bihewisîne (future positive)
ew ê nehewisîne (future negative)
wê/wîyê hewisandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nehewisandibe (future perfect negative)
em ê bihewisînin (future positive)
em ê nehewisînin (future negative)
meyê hewisandibe (future perfect positive)
meyê nehewisandibe (future perfect negative)
hûn ê bihewisînin (future positive)
hûn ê nehewisînin (future negative)
weyê hewisandibe (future perfect positive)
weyê nehewisandibe (future perfect negative)
ew ê bihewisînin (future positive)
ew ê nehewisînin (future negative)
wanê hewisandibe (future perfect positive)
wanê nehewisandibe (future perfect negative)
min hewisandiye (perfect positive)
min nehewisandiye (perfect negative)
min hewisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nehewisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te hewisandiye (perfect positive)
te nehewisandiye (perfect negative)
te hewisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nehewisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî hewisandiye (perfect positive)
wê/wî nehewisandiye (perfect negative)
wê/wî hewisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nehewisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me hewisandiye (perfect positive)
me nehewisandiye (perfect negative)
me hewisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nehewisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we hewisandiye (perfect positive)
we nehewisandiye (perfect negative)
we hewisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nehewisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan hewisandiye (perfect positive)
wan nehewisandiye (perfect negative)
wan hewisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nehewisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bihewisînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nehewisînim (present subjunctive negative)
(bila) min hewisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nehewisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bihewisînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nehewisînî (present subjunctive negative)
(bila) te hewisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nehewisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bihewisîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nehewisîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî hewisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nehewisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bihewisînin (present subjunctive positive)
(bila) em nehewisînin (present subjunctive negative)
(bila) me hewisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nehewisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bihewisînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nehewisînin (present subjunctive negative)
(bila) we hewisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nehewisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bihewisînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nehewisînin (present subjunctive negative)
(bila) wan hewisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nehewisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bihewisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nehewisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min hewisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nehewisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bihewisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nehewisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te hewisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nehewisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bihewisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nehewisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî hewisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nehewisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bihewisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nehewisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me hewisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nehewisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bihewisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nehewisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we hewisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nehewisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bihewisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nehewisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan hewisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nehewisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bihewisanda (present conditional positive)
minê nehewisanda (present conditional negative)
minê hewisandibûya (preterite conditional positive)
minê nehewisandibûya (preterite conditional negative)
teyê bihewisanda (present conditional positive)
teyê nehewisanda (present conditional negative)
teyê hewisandibûya (preterite conditional positive)
teyê nehewisandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bihewisanda (present conditional positive)
wê/wîyê nehewisanda (present conditional negative)
wê/wîyê hewisandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nehewisandibûya (preterite conditional negative)
meyê bihewisanda (present conditional positive)
meyê nehewisanda (present conditional negative)
meyê hewisandibûya (preterite conditional positive)
meyê nehewisandibûya (preterite conditional negative)
weyê bihewisanda (present conditional positive)
weyê nehewisanda (present conditional negative)
weyê hewisandibûya (preterite conditional positive)
weyê nehewisandibûya (preterite conditional negative)
wanê bihewisanda (present conditional positive)
wanê nehewisanda (present conditional negative)
wanê hewisandibûya (preterite conditional positive)
wanê nehewisandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bihewisîne (imperative present positive)
(tu) nehewisîne (imperative present negative)
(hûn) bihewisînin (imperative present positive)
(hûn) nehewisînin (imperative present negative)
ههوساندن
hewsandin
ḧewisandin
ḧewsandin

ipa: /hɛwɪsɑːnˈdɪn/

hyphenation: he·wi·san·din


newnew

glosses: miyaw, miyaw-miyaw, dengê kitikan, dengê pisîkan

forms:
new
newe
new-new
newe-new
newenew

etymology_text: * newîn

ipa: /nɛwˈnɛw/


new

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-new.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-new.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-new.wav


taze

text: Ez çûm li cem wî rûnijtim; min bala xwe dayê, ew mirov dijibiya heyva çardehê; gewdê wî xwej lihev, rengê rûyê wî mîna xurmeyên teze û çermê canê wî mîna krîstal bû.

ref: Çîroka Hezar û Şevekê, werger: Serdar Roşan, Weşanên Nûdem

text:
Mudrîk e paşî Xuzeym e, taze 'eyş
Hem Kenen e, paşî Nedr e, bû Qureyş

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

text: Wî ji gulfirojan hemî gul, ji goştfiroşan berxê herî başsorkirî, çorek û nanê herî teze; mêweyên herî teze û têrşîre kirîn.

glosses: delal, bedew, spehî, xweşik, ciwan, berketî, nestêle

text: Ez li wan çil keçên ciwan fikirîm; ji bîranînên wan ez gelekî dilxwej bûm; ji jêrîniya wan, ji laşê wan yê ter û teze, ji hêtên wan yê esnek û xwejlihev, ji berzikên wan yên narîn, ji kulîmekên wan yên girover û nerm; bi qêrîn û dengên wan yê bi agir û pêtî, yç lerzok: 'Ax çavê min!', 'Ox jiyana min, dilê min!', 'bi Xwedê îşev şeva xêrê ye!' Ez mest bûm..

forms:
tazetir (comparative)
herî taze (superlative)
tazetirîn (superlative)
تازە
teze
tezî

etymology_text: Hevreha farisî تازه (tazê/taze), farisiya navîn tazek ji texten (bezîn, herikîn, ne genî bûn, rehê dema niha -taz-), avestayî tek-, teçeyti-, ji proto-hindûewropî *tekʷ- (bezîn, lezîn), binere tajî.

ܬܵܙܵܐ

roman: taza

সতেজ

roman: xotez

জীয়া

roman: zia

ন

roman: no

све́жы

roman: svjéžy

তাজা

roman: taja

свеж

roman: svež

ကောင်း

roman: kaung:

လန်း

roman: lan:

керла

roman: kerla

ᎢᏤᎢ

roman: itsei

新鮮

roman: xīnxiān

新的

roman: xīn de

新穎的

roman: xīnyǐng de

طَازَج

roman: ṭāzaj

թարմ

roman: tʻarm

تازه

roman: tâze

ახალი

roman: axali

ताज़ा

roman: tāzā

רענן

roman: ra‘anán

ياشْ

roman: yāš

жаңы

roman: cañı

신선-한

roman: sinseonhan

ສົດ

roman: sot

тазе

roman: taze

шинэ

roman: šine

ତଟକା

roman: tôṭôka

жаңа

roman: jaña

све́жий

roman: svéžij

тоза

roman: toza

สด

roman: sòt

సరికొత్త

roman: sarikotta

སོས་པ

roman: sos pa

تازہ

roman: tāza

сві́жий

roman: svížyj

ស្រស់

roman: srɑh

פֿריש

roman: frish

πρόσφατος

roman: prósfatos

νέος

roman: néos

φρέσκος

roman: fréskos

ipa: /tɑːˈzɛ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-teze.wav

hyphenation: ta·ze


taze

text: Taze peynir.

text: Daha taze ve güzeldi.

text: Taze havadis.

text: Taze fasulye.

text: Taze süt.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-taze.wav


taze bûn

forms:
taze dibim (present)
taze dibî (present)
taze dibe (present)
taze dibin (present)
taze bibe (imperative singular)
taze bibin (imperative plural)
taze bûm (past)
taze bûyî (past)
taze bû (past)

etymology_text: Ji taze + bûn.

ipa: /tɑːˈzɛ buːn/

hyphenation: ta·ze bûn


taze kirin

forms:
taze dikim (present)
taze dikî (present)
taze dike (present)
taze dikin (present)
taze bike (imperative singular)
taze bikin (imperative plural)
taze kir (past)
taze kir (past)
taze kir (past)
taze kir (past)
taze –k– (root present)
taze –kir– (root past)
ez taze dikim (indicative present positive)
ez taze nakim (indicative present negative)
min taze kir (indicative past positive)
min taze nekir (indicative past negative)
tu taze dikî (indicative present positive)
tu taze nakî (indicative present negative)
te taze kir (indicative past positive)
te taze nekir (indicative past negative)
ew taze dike (indicative present positive)
ew taze nake (indicative present negative)
wê/wî taze kir (indicative past positive)
wê/wî taze nekir (indicative past negative)
em taze dikin (indicative present positive)
em taze nakin (indicative present negative)
me taze kir (indicative past positive)
me taze nekir (indicative past negative)
hûn taze dikin (indicative present positive)
hûn taze nakin (indicative present negative)
we taze kir (indicative past positive)
we taze nekir (indicative past negative)
ew taze dikin (indicative present positive)
ew taze nakin (indicative present negative)
wan taze kir (indicative past positive)
wan taze nekir (indicative past negative)
min taze dikir (imperfect positive)
min taze nedikir (imperfect negative)
min taze kiribû (positive)
min taze nekiribû (negative)
te taze dikir (imperfect positive)
te taze nedikir (imperfect negative)
te taze kiribû (positive)
te taze nekiribû (negative)
wê/wî taze dikir (imperfect positive)
wê/wî taze nedikir (imperfect negative)
wê/wî taze kiribû (positive)
wê/wî taze nekiribû (negative)
me taze dikir (imperfect positive)
me taze nedikir (imperfect negative)
me taze kiribû (positive)
me taze nekiribû (negative)
we taze dikir (imperfect positive)
we taze nedikir (imperfect negative)
we taze kiribû (positive)
we taze nekiribû (negative)
wan taze dikir (imperfect positive)
wan taze nedikir (imperfect negative)
wan taze kiribû (positive)
wan taze nekiribû (negative)
ez ê taze bikim (future positive)
ez ê taze nekim (future negative)
minê taze kiribe (future perfect positive)
minê taze nekiribe (future perfect negative)
tu yê taze bikî (future positive)
tu yê taze nekî (future negative)
teyê taze kiribe (future perfect positive)
teyê taze nekiribe (future perfect negative)
ew ê taze bike (future positive)
ew ê taze neke (future negative)
wê/wîyê taze kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê taze nekiribe (future perfect negative)
em ê taze bikin (future positive)
em ê taze nekin (future negative)
meyê taze kiribe (future perfect positive)
meyê taze nekiribe (future perfect negative)
hûn ê taze bikin (future positive)
hûn ê taze nekin (future negative)
weyê taze kiribe (future perfect positive)
weyê taze nekiribe (future perfect negative)
ew ê taze bikin (future positive)
ew ê taze nekin (future negative)
wanê taze kiribe (future perfect positive)
wanê taze nekiribe (future perfect negative)
min taze kiriye (perfect positive)
min taze nekiriye (perfect negative)
min taze kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min taze nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te taze kiriye (perfect positive)
te taze nekiriye (perfect negative)
te taze kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te taze nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî taze kiriye (perfect positive)
wê/wî taze nekiriye (perfect negative)
wê/wî taze kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî taze nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me taze kiriye (perfect positive)
me taze nekiriye (perfect negative)
me taze kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me taze nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we taze kiriye (perfect positive)
we taze nekiriye (perfect negative)
we taze kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we taze nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan taze kiriye (perfect positive)
wan taze nekiriye (perfect negative)
wan taze kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan taze nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez taze bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez taze nekim (present subjunctive negative)
(bila) min taze kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min taze nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu taze bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu taze nekî (present subjunctive negative)
(bila) te taze kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te taze nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew taze bike (present subjunctive positive)
(bila) ew taze neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî taze kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî taze nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em taze bikin (present subjunctive positive)
(bila) em taze nekin (present subjunctive negative)
(bila) me taze kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me taze nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn taze bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn taze nekin (present subjunctive negative)
(bila) we taze kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we taze nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew taze bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew taze nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan taze kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan taze nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min taze bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min taze nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min taze kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min taze nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te taze bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te taze nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te taze kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te taze nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî taze bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî taze nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî taze kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî taze nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me taze bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me taze nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me taze kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me taze nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we taze bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we taze nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we taze kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we taze nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan taze bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan taze nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan taze kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan taze nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê taze bikira (present conditional positive)
minê taze nekira (present conditional negative)
minê taze kiribûya (preterite conditional positive)
minê taze nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê taze bikira (present conditional positive)
teyê taze nekira (present conditional negative)
teyê taze kiribûya (preterite conditional positive)
teyê taze nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê taze bikira (present conditional positive)
wê/wîyê taze nekira (present conditional negative)
wê/wîyê taze kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê taze nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê taze bikira (present conditional positive)
meyê taze nekira (present conditional negative)
meyê taze kiribûya (preterite conditional positive)
meyê taze nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê taze bikira (present conditional positive)
weyê taze nekira (present conditional negative)
weyê taze kiribûya (preterite conditional positive)
weyê taze nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê taze bikira (present conditional positive)
wanê taze nekira (present conditional negative)
wanê taze kiribûya (preterite conditional positive)
wanê taze nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) taze bike (imperative present positive)
(tu) taze neke (imperative present negative)
(hûn) taze bikin (imperative present positive)
(hûn) taze nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji taze + kirin.

ipa: /tɑːˈzɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: ta·ze ki·rin


tazekirin

ipa: /tɑːzɛkɪˈɾɪn/


rewa

glosses: Awişt, lejîtîm, heq, helal, rast, dirist.

forms:
رەوا
rewan

etymology_text: Hevreha soranî ڕهوا (rewa), farisî روا (reva, “ya/yê ku diçe", bi mecazî "li rê, rast, maqûl”), pehlewî rewag, rewak, pazendî rewa, ji reften (çûn). Ji heman rehî: rayic, -rew, rewac, -ran.

hyphenation: re·wa


rewa

glosses: Nêm, kêm, tewlis, şilî, ritubat, nem, rewek, neyam, tên.


rewa

glosses: Kok, rîş, ripî, riç, cille, parçeyên jêrîn yên riwekan (bi taybetî yên di bin axê ve).

glosses: Rih, demar, temar, pişkên dirêj yên leşî yên ku xwîn tê re dimeşe.

etymology_text: Hevreha zazakî reya (“reh”), bibîne reh.


şibak

glosses: pace, pac, pencere, kunên li dîwaran daku ronahî tê re bêt hindir

text: Te divê berq û birûskan bireşînî tu nezer deTe divê roj-i xwiya bit ji şibakê tu xwiya beTe divê zîr û zeber kî me du zulfan bide ber ba

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms:
şivake
şebeke

etymology_text: Ji erebî شباك


biyanî

glosses: bêgane, xerîb, derekî, derveyî, xaricî, ecnebî, namo, tarawî, henderanî

text: Lê Bayezîdî dibêje ku Kurd bêtir stûxwar in li ber hakimên biyanî, di Şerefnameya Şerefxanê Bedlîsî de jî wisa ye. Șerefxan behsa serpêhatiya Îdrîsê Bedlîsî û Sultan Selîm dike dema ku wî jê xwestibû mîrmîranekî ji nav Kurdan peyda bike. Îdrîsê Bedlîsî dibêje Sultan Selîm: Ew hikumdariya hev qebûl nakin loma jî divê hakim yekî biyanî be. Bi rastî jî mîrmîranekî biyanî ji bo Kurdan dibînin.

ref: Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 62, ISBN 9789944360678

forms:
بیانی
бьйани
biyan
beyanî

etymology_text: Ji biyan + -î, ji zimanên îranî, hevreha soranî بیانی (byanî), farisî بیگانه (bîganê), pehlewî bêganek, bêganik, hemû ji îraniya kevnbê- (derve). Ji heman rehî: biyaban.

іншазе́мец

roman: inšazjémjec

іншазе́мка

roman: inšazjémka

чужазе́мец

roman: čužazjémjec

чужазе́мка

roman: čužazjémka

заме́жнік

roman: zamjéžnik

заме́жніца

roman: zamjéžnica

বিদেশি

roman: bideśi

বিদেশিনী

roman: bideśini

আজনবি

roman: ajnobi

чуждене́ц

roman: čuždenéc

чужденка́

roman: čuždenká

外國人

roman: ngoi⁶ gwok³ jan⁴

老外

roman: lou⁵ ngoi⁶⁻²

вэгуйжын

roman: veguyřɨn

外國人

roman: wàiguórén

外人

roman: wàirén

老外

roman: lǎowài

أَجْنَبِيّ

roman: ʾajnabiyy

أَجْنَبِيَّة

roman: ʾajnabiyya

أجنبي

roman: ʔagnabi

أجنبية

roman: ʔagnabeya

أجنبي

roman: ʔajnabi

أجْنَبِيَّة

roman: ʔajnabiyya

օտարերկրացի

roman: ōtarerkracʻi

արտասահմանցի

roman: artasahmancʻi

օտարազգի

roman: ōtarazgi

વિદેશી

roman: videśī

უცხოელი

roman: ucxoeli

अन्यदेशीय

roman: anyadeśīya

परदेशी

roman: pardeśī

अजनबी

roman: ajnabī

זָר

roman: zar

чет өлкөлүк

roman: çet ölkölük

외국인

roman: oegugin

이국인

roman: igugin

외인

roman: oein

ຝຣັ່ງ

roman: fa rang

ແຂກ

roman: khǣk

ແຂກກູລາ

roman: khǣk kū lā

ຄົນນອກ

roman: khon nǭk

странец

roman: stranec

странкиња

roman: strankinja

туѓинец

roman: tuǵinec

туѓинка

roman: tuǵinka

വിദേശി

roman: vidēśi

гадаадын хүн

roman: gadaadyn hün

гаднын хүн

roman: gadnyn hün

یابانجی

roman: yabancı

چەت ئەللىك

roman: chet ellik

چەتئەللىك

roman: chet'ellik

ئەجنەبىي

roman: ejnebiy

اجنبي

roman: ajnabí

خارج

roman: xāréj

шетелдік

roman: şeteldık

шетел адамы

roman: şetel adamy

иностра́нец

roman: inostránec

иностра́нка

roman: inostránka

чужезе́мец

roman: čužezémec

чужезе́мка

roman: čužezémka

инозе́мец

roman: inozémec

инозе́мка

roman: inozémka

чужестра́нец

roman: čužestránec

чужестра́нка

roman: čužestránka

ཕྱི་རྒྱ

roman: chhigya

хориҷӣ

roman: xorijī

бегона

roman: begona

ฝรั่ง

roman: fràng

ฮวน

roman: huuan

పరదేశి

roman: paradēśi

ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི

roman: phyi rgyal gyi mi

ಪರ್ರಾಯೆ

roman: parrāye

𐎐𐎋𐎗

roman: nkr

پَرْدیسی

roman: pardesī

بیگانَہ

roman: begānah

інозе́мець

roman: inozémecʹ

чужозе́мець

roman: čužozémecʹ

чужозе́мка

roman: čužozémka

ជនបរទេស

roman: chônôbrôtés

បរទេស

roman: bɑɑteih

אויסלענדער

roman: oyslender

אויסלענדערין

roman: oyslenderin

ξένος

roman: xénos

ξένη

roman: xéni

αλλοδαπός

roman: allodapós

αλλοδαπή

roman: allodapí

ξένη

roman: xénē

ipa: /bɪjɑːˈniː/

hyphenation: bi·ya·nî


biyanî

сит ил

roman: sit il

заме́жны

roman: zamjéžny

чужазе́мны

roman: čužazjémny

іншазе́мны

roman: inšazjémny

зарубе́жны

roman: zarubjéžny

заграні́чны

roman: zahraníčny

чужд

roman: čužd

чуждестра́нен

roman: čuždestránen

外國的

roman: wàiguóde

外來的

roman: wàilái de

ӄуԓинутэԓьын

roman: quḷinutėḷʹyn

أَجْنَبِيّ

roman: ʾajnabiyy

أجْنَبي

roman: ʔajnabi

օտար

roman: ōtar

غریب

roman: ğarib

بیگانه

roman: bigâne

זר

roman: zar

чет элдик

roman: çet eldik

чет өлкөлүк

roman: çet ölkölük

외래-의

roman: oerae-ui

ຕ່າງປະເທດ

roman: tāng pa thēt

ຕ່າງດ້າວ

roman: tāng dāo

туѓ

roman: tuǵ

странски

roman: stranski

шетелдік

roman: şeteldık

иностра́нный

roman: inostránnyj

зарубе́жный

roman: zarubéžnyj

инозе́мный

roman: inozémnyj

заграни́чный

roman: zagraníčnyj

чужезе́мный

roman: čužezémnyj

хориҷӣ

roman: xorijī

бегона

roman: begona

ғариб

roman: ġarib

విదేశీ

roman: vidēśī

ཕྱི་རྒྱལ

roman: phyi rgyal

закордо́нний

roman: zakordónnyj

зарубі́жний

roman: zarubížnyj

פֿרעמד

roman: fremd

ἀλλότριος

roman: allótrios


xerîb

glosses: biyanî, bêgane, derekî, derveyî, xaricî, ecnebî, namo, tarawî, henderanî

text: Dîsa bi telbîsa reqîbRencîde kir miskên xerîbTerka dilê ehbab-i da

forms:
خهریب
غەریب
ẍerîb

etymology_text: Ji erebî غريب (ẍerîb)

чужинець

roman: čužynecʹ


xerîb

glosses: ji bo wî/ê tê gotin yê/a mirov ne zane ku kiye


namo

glosses: biyanî, bêgane, xerîb, derveyî, xaricî, ecnebî, derekî, tarawî, henderanî, nenas

forms: namû

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


festîval

glosses: dawet, aheng, merasim, dîlan^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
fest
festîwal
fêst
fêstîval
fêstîwal
fîsteval
fîstewal
fîstîval
fîstîwal
vîsteval
vîstîval

etymology_text: Ji îngilîzî festival

ipa: /fɛstiːˈvɑːl/

hyphenation: fes·tî·val


hevalî

glosses: dostanî, biraderî, kirîvtî, yaranî, hogirî, hevrêtî, hevbendî, hevgirî

text: Hindek bi tebayî û bi kesretHindek bi hevalî û bi wehdetRabûne ve xanim û xewatîn

forms:
hevaletî
hevalînî
hevalîtî
hevaltî

etymology_text: Ji heval + -î

hyphenation: he·va·lî


hevalî

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa îzafeyî ya yekjimar a binavkirî ya heval.

forms:
hevalê (definite oblique feminine)
hevalan (definite oblique plural)


dostanî

glosses: dostbûn, hevalî, biraderî, kirîvî, hogirî, hevrêtî, hevbendî, hevgirî, yaranî

forms:
دوستانی
dostahî
dostatî
dostayî
dostî
dostînî
dostîtî

etymology_text: Ji dost + -î.

hyphenation: dos·ta·nî


biraderî

glosses: dostanî, hevalî, kirîvî, yaranî, hogirî, hevrêtî, hevbendî, hevgirî

forms:
biraderînî
biraderîtî
biradertî
braderî
braderîtî
bradertî

etymology_text: Ji birader + -î

ipa: /bɪɾɑːdɛˈɾiː/

hyphenation: bi·ra·de·rî


biraderî

glosses: Rewşa îzafeyî ya yekjimar a binavkirî ya birader.

text: Wî biraderî çi got?

forms:
biraderê (definite oblique feminine)
biraderan (definite oblique plural)
braderî

ipa: /bɪɾɑːdɛˈɾiː/


bradertî

ipa: /bɾɑːdɛɾˈtiː/

hyphenation: bra·der·tî


kirîvî

glosses: dostanî, hevalî, biraderî, yaranî, hogirî, hevrêtî, hevbendî, hevgirî

forms:
kirîvahî
kirîvanî
kirîvanîtî
kirîvantî
kirîvatî
kirîvayî
kirîvînî
kirîvîtî
kirîvtî
krîvahî
krîvanî
krîvanîtî
krîvantî
krîvatî
krîvayî
krîvî
krîvînî
krîvîtî
krîvtî

etymology_text: Ji kirîv + -î

ipa: /kɪɾiːˈviː/

hyphenation: ki·rî·vî


kirîvî

forms:
krîvî
kirîvê


kirîv

glosses: Zilamê ku di dema sinetkirina kurek da, wî kurî dide ser çokên xwe û ew kur li ser çokên wî tê sinetkirin, li gora wî kurî û li gora ferdên malbatê wî kurî . Piştî wê sinetkirinê, ew zilam û ew kur , her wisa ji ew zilam û hemî ferdên malbata wî kurî, ji hevre dibin kirîv.

text: Û hate dibêjin ku kirîv dibê warisê kirîv jî. Zewaca nav kirîvan de jî nabe, di strana were Sînano de jinik dibêje:Bera bişewite mala kirivantiyê;Dibêjin zewaca kirîvan li hev nabê lo.

ref: Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 73, ISBN 9789944360678

glosses: berbab, berbav, babê axretê, bavê axretê, birayê axretê

glosses: dost, heval, birader, yar, hogir, hevrê, hevbend, hevgir

forms:
krîv
krîb

etymology_text: Hevreha pehlewî kirbe, kirpek, pazendî kirpeger, hemû ji aramîܩܪܝܒܐ (qerîva: lêzim, kesê nêzîk, birayê axretê, babê axretê), hevreha erebî قريب (qerîb: nêzîk) ku serekaniya peyva "eqrebe" ye.


hogir

glosses: heval, dost, birader, yar, kirîv, hevrê, hevbend, hevgir, krîv

text: Bi riya çîrokan ez hogîrî odê bûm. Ev oda ku (...) şevbêrkên xwe têde dibuhurandin.

ref: Bavê Nazê, Hêsir û Baran, Jîna Nû, 1986

text: Ehmed, hogirên xwe li dora xwe dicivandin, suwarê hespê xwe dibûn ji bo talanê diçûn Îranê, talan dianîn.

ref: Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî

forms: هۆگر

etymology_text: Ji ho- + girtin, anku mirovê ku bi mirovî baş digire.