ap

forms:
am
ئاپ
ап
met
xal
xalet
xaltî

etymology_text:
Ji kurtkirina peyva tirkî abê, ji ağabey (“birayê mezin”) yan jî hevrehaamca ("mam, ap" bi tirkiya nû) ji tirkiya navîn abıca / abuca (mam, ap, birayê babê kesekî) ji tirkiya kevn apa (bab, bav) + eçe (kek, birayêmezin). Bi heman awayî am (di hin devokên kurmancî de bi maneya "mam, ap") jî ji tirkî amca (mam, ap) e yan jî ji erebî عم ('emm: mam) e. Bo hin nimûneyên din jî ku e ya erebî li destpêka peyvê di kurdî de dibe "a" binere "alif" û "aqil. Ihtimala ku "ap" ji tirkî ye dîsa ji ber wê jî mezin e ku ew di zaravayên din başûrî yên kurdî (soranî, feylî, hewramî....) de û di zimanên din yên îranî de nîne. Bo guherîna "M > B" bide ber "misilman > bisirman" û bo "B > P" jî bide ber "belg > pelg > pel".
==== Bi zaravayên din ====
* Soranî: mam
* Zazakî: ded, dat
==== Werger ====
* Albanî: xhaxha → sq n, dajë → sq n
* Almanî: Onkel → de n
* Aramiya nû ya asûrî: ܥܲܡܵܐ n (ʿamā), ܕܵܕܵܐ n (dādā)
* Azerî: əmi → az
* Bengalî: কাকা → bn (kaka), চাচা → bn n (caca), ফুফা n (phupha)
* Bulgarî: чичо → bg n (čičo)
* Creoleyiya torres strait: ankel
* Çekî: strýc → cs n
* Çînî:
*: Mandarînî: 伯父 → zh (bófù), 伯伯 → zh (bóbo), 叔父 → zh (shúfù), 叔叔 → zh (shúshu), 姑父 → zh (gūfù), 姑丈 → zh (gūzhàng)
*: Teoçewî: 阿伯 (a1 bêh4), 伯 (bêh4), 阿叔 (a zêg4), 叔 (zêg4), 阿丈 (a1 dion6), 丈 (dion6)
* Danmarkî: farbror → da g, onkel → da g
* Erebî: عَمّ → ar n (ʿamm)
* Ermenî: հորեղբայր → hy (horeġbayr)
* Eweyî: {{W-|ee|tɔgã}, tɔɖe
* Farisî: عمو → fa ('amu)
* Pitjantjatjara: mama maḻatja, mama puḻka
* Fînî: setä → fi, setäpuoli
* Fransî: oncle → fr n, tonton → fr n, oncle paternel n
* Frîsî: omke n
* Gaelîka skotî: bràthair-athar n
* Gooniyandiyî: ngaboo
* Gurcî: ბიძა მამის მხრიდან (biʒa mamis mxridan)
* Hindî: चाचा → hi n (cācā), ताया → hi n (tāyā)
* Holendî: nonkel → nl n
* Îbranî: דּוֹד → he n (dod)
* Îngilîziya kevn: fædera n
* Îngilîzî: paternal uncle → en, uncle → en
* Înterlîngua: oncle
* Îrlendî: uncail n, uncail athartha n
* Îtalî: zio → it n, zio paterno n
* Japonî:
*: 伯父 → ja (oji, hakufu) ; 伯父さん → ja (ojisan) ; 伯父貴 (ojiki)
*: 叔父 → ja (oji, shukufu) ; 叔父さん → ja (ojisan) ; 叔父貴 (ojiki)
* Îzlendî: föðurbróðir → is n
* Kabîlî: zizi n
* Keçwayî: yaya
* Keşmîrî: پیٔتٕر → ks (pyạtụr), پۄپھُو → ks (pọphuv)
* Kîngalî: බාප්පා (bāppā), ලොකු තාත්තා (loku tāttā)
* Koreyî: 친삼촌 → ko (chinsamchon)
* Krisayî: tani baʼ, tani pung
* Latînî: patruus → la n, barbas, barbanus
* Makedonî: чичко → mk (čičko), стрико n (striko)
* Manksî: braar ayrey n
* Maratî: काका n (kākā)
* Mecarî: apai (ágról való) nagybácsi
* Meryamî: bab
* Montana salişî: smamáʔ
* Navajoyî: abízhí
* Nupeyî: ǹdági
* Osmanî: عموجه (ʿamuca)
* Peştûyî: تره → ps n (trae)
* Polonî: stryj → pl n, stryjek → pl n, wuj → pl n, wujek → pl n
* Portugalî: tio → pt, tio paterno → pt
* Romanyayî: unchi → ro n, unchi după tată n
* Rusî: дя́дя → ru n (djádja), дя́дя по отцу́ n (djádja po otcú), дя́дя по отцо́вской ли́нии n (djádja po otcóvskoj línii)
* Sanskrîtî: पितृव्य → sa n (pitṛvya)
* Sêriyî: aaitz
* Sirboxirwatî:
*: Krîlî: стриц n, амиџа n ; тетак n, течо n
*: Latînî: stric → sh n, amidža → sh n ; tetak → sh n, tečo n
* Slovenî: stric → sl n, dundo n
* Spanî: tío → es n, tío paterno n
* Swahîlî: amu, ami → sw
* Swêdî: farbror → sv g, onkel → sv g; far → svs svåger → sv g, ingift → sv farbror → sv g
* Tamîlî: பெரியப்ப (periyappa), சிதப்ப (citappa)
* Taosî: tų̀łu’úna
* Tayî: ลุง → th (lung), อา → th (aa)
* Tirkî: amca → tr
* Tîbetî: ཨ་ཁུ (a khu)
* Turoyo: ܥܰܡܡܐ
* Viyetnamî: bác → vi, chú → vi
* Yûnanî: θείος → el n (theíos)
:Ev qismê Wergerê ji agahiyên naveroka vê guhertoya gotara wekhev a li ser Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê. == Zazakî ==
==== Mane ====
# ap, dat
== Jehaiyî ==
=== Navdêr ===
R|ap
# piling, bebir (Panthera tigris)
#* Nimûneyekê lê zêde bike [//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=ap&action=edit [ biguhêre ]]
=== Çavkanî ===
:
Ev peyv ji wergerên piling hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.^([rûpelên din])
== Minriqî ==
=== Navdêr ===
R|ap
# piling, bebir (Panthera tigris)
#* Nimûneyekê lê zêde bike [//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=ap&action=edit [ biguhêre ]]
=== Çavkanî ===
:
Ev peyv ji wergerên piling hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.^([rûpelên din])

ipa: /ɑːpʰ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-ap.wav

hyphenation: ap


arezû

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses:
hewes, meyl, bij, dilbijî, mereq, balkêşî, baldarî, daxwaz, xwestek, xwezî, hêvî, hez, hezkirin, viyan, işteh, miciz, mijaj,
 mad, mehd, bijîn, dilçûnê, rexbet, temenî, iştiyak, iqbal, umêd, xwestin, dilxwazî, enteres, balkêşbûn, îşteh, mirûz, awat

text: Mem jî ji xeyal-i rûyê dildarYe'nî ko ji arezûyê dîdarBû dînekê dilpezîrê sewda

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
ئارەزوو
arzû

etymology_text: Hevreha soranî ئارهزوو (arezû), ji farisî آرزو (arezû), ji farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (arzowg), hevreha kurdî bij / bijîn, partî [skrîpt hewce ye] (awerjowk), sogdî abrexş-, avestayî birij. Yeksanî a- + bijîn.

воля

roman: volja

ipa: /ɑːɾɛˈzuː/

hyphenation: a·re·zû


asitan

text: Dinalin em di firqê daLi kelbê asitanê xweNepirsî qet hebîb carek

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

etymology_text: Hevreha farisî آستانه (asitane/asitanê), herdu ji zimanên îranî *a-stane- ji *a- (pêş, pêşve) + *stane- (rawe-stan ji proto-hindûewropî *steh- (rawestîn), binere stûn.

ipa: /ɑːsɪˈtɑːn/

hyphenation: a·si·tan


awaz

glosses: newa, beste, melodî, ritm, selîqe, şêwe û dengê muzîkê yan stranê

text: Ji şuhret pê hisîn 'amîBi deng û bang û awazêDibêjit nexmeya sazê

forms:
ئاواز
аԝаз

etymology_text: Ji farisî آواز (avaz), ji farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (awaz), yeksanî a- + -bêj- û kurdî axaftin, hevrehabang, deng, wêje, bêje yên kurmancî; ji proto-hindûewropî *wōkʷs (“deng, gotin”)

мелодия

roman: melodija

μελωδία

roman: melodía

ipa: /ɑːˈwɑːz/


ayîn

glosses: rêç, rêbaz, rîtuel, rêûresm, seremonî, merasim, ebûbet

text: Neqqadê sebîkeyê riwayetKêşa bi vî terhî resm û ayînLê da bi vî terzî derb û tezyîn

forms:
ayin
ئایین
айин

etymology_text: Hevreha awir ya kurdî, آیین (ayîn) ya farisî, *ewδēn ya pehlewî ji *ewiδayana- ya avestayî ji -ewi (ve, ber bi ... ve) + -day (dîtin; nerîn)

ipa: /ɑːˈjiːn/


bad

pos: adj

pos_title: Rengdêr

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-bad.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-bad.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-bad.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-bad.wav


badegîr

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


balafir

text: Min mizgînî lê dikir, eskerekî belçîkî gote min ko di van balafiran de carina bimbeyên siwarkirî hene (...)

ref: HAWAR, , Weşanên Nûdem, cîld 2, hj. 24-57, 1934-1943

text: (...) bilêta xwe ya balafirê ji ser masê hilanî, xiste bêrîka xwe (...)

ref: Firat Cewerî, Kevoka Spî, Nûdem, 1996, ISBN 978-9188592156

forms:
بالافڕ
балафьр'
balefir
firok

etymology_text: Neolojîzm ji bala + -fir.

аероплан

roman: āeroṗlān

አይሮፕላን

roman: ʾäyroplan

ܛܲܝܵܣܬܵܐ

roman: ṭāyasta

আকাশীযান

roman: akaxizan

самолёт

roman: samolyot

самалёт

roman: samaljót

аэрапла́н

roman: aeraplán

খপোত

roman: khôpot

উড়োজাহাজ

roman: uṛojahaj

বিমান

roman: biman

আকাশযান

roman: akaśjan

самоле́т

roman: samolét

авио́н

roman: avión

аеропла́н

roman: aeroplán

လေယာဉ်ပျံ

roman: leyanypyam

кема

roman: kema

хӏаваан кема

roman: hawaan kema

ᏥᏳ ᎦᏃᎯᎵᏙᎯ

roman: tsiyu ganohilidohi

фиҗи

roman: fiži

飛機

roman: fi¹ ji¹

飛行機

roman: fî-hàng-kî, pî-hàng-kî, fî-yàng-kî, pî-yàng-kî

飛機

roman: fî-kî

飛機

roman: fei¹ ji¹

飛機

roman: hí-gí

飛機

roman: hĭ-*gĭ

飛船

roman: buŏi-sùng

飛機

roman: hui-ki

飛行機

roman: hui-hêng-ki, poe-hêng-ki, pe-hêng-ki, hue-lêng-ki, hui-lêng-ki, poe-lêng-ki, hoe-nn̄g-ki

飛船

roman: poe-chûn, pe-chûn, hui-chûn

риӈэнэӈ

roman: riṇėnėṇ

طَائِرَة

roman: ṭāʾira

طَيَّارَة

roman: ṭayyāra

օդանավ

roman: ōdanav

ինքնաթիռ

roman: inkʻnatʻiṙ

աերոպլան

roman: aeroplan

هواپیما

roman: havâpeymâ

طیاره

roman: tayyâre

વિમાન

roman: vimān

თვითმფრინავი

roman: tvitmprinavi

აეროპლანი

roman: aeroṗlani

हवाई जहाज़

roman: havāī jahāz

वायु-यान

roman: vāyu-yān

מָטוֹס

roman: matós

אֲוִירוֹן

roman: avirón

ꦩꦺꦴꦤ꧀ꦠꦺꦴꦂꦩꦧꦸꦂ

roman: montor mabur

ವಿಮಾನ

roman: vimāna

ಏರೋಪ್ಲೇನ್

roman: ērōplēn

ಏರೋಪ್ಲೇನು

roman: ērōplēnu

ಗಾಳಿತೇರು

roman: gāḷitēru

پلین

roman: plēn

учак

roman: uçak

ගුවන්යානය

roman: guwanyānaya

අහස්යානය

roman: ahasyānaya

비행기

roman: bihaenggi

항공기

roman: hanggonggi

ᑳᐱᒥᐦᔮᒥᑭᐦᒡ

roman: kaapimihyaamikihc

ᑳᐱᐹᒥᐦᔮᒥᑭᐦᒡ

roman: kaapipaamihyaamikihc

ᑳᐱᒥᐦᔮᒪᑲᐦᒡ

roman: kaapimihyaamakahc

самолет

roman: samolə̱t

айрипӏалан

roman: ajriṗalan

ອາກາດຍານ

roman: ʼā kāt nyān

ເຄື່ອງບິນ

roman: khư̄ang bin

ເຮືອບິນ

roman: hư̄a bin

ຍົນ

roman: nyon

വിമാനം

roman: vimānaṃ

ᡩᡝᠶᡝᡨᡠᠨ

roman: deyetun

товлыӈхап

roman: tovlyňhap

нисэх онгоц

roman: niseh ongots

онгоц

roman: ongots

нисгэл

roman: nisgel

ᠨᠢᠰᠬᠦ ᠣᠩᠭᠤᠴᠠ

roman: niskü ongɣuča

ᠣᠩᠭᠤᠴᠠ

roman: ongɣuča

ᠨᠢᠰᠬᠡᠯ

roman: niskel

हवाईजहाज

roman: hawāījahāj

प्लेन

roman: plen

ଉଡ଼ାଜାହାଜ

roman: uṛajahajô

ବିମାନ

roman: bimanô

хӕдтӕхӕг

roman: xædtæxæg

طیاره

roman: tayyare

ئايروپىلان

roman: ayropilan

الوتکه

roman: alwatëka

طياره

roman: tayāra

ਹਵਾਈ-ਜਹਾਜ਼

roman: havāī-jahāz

ਜਹਾਜ਼

roman: jahāz

ұшақ

roman: ūşaq

самолет

roman: samolet

самолёт

roman: samoljót

वायु-यान

roman: vāyu-yāna

ipa: /bɑːlɑːˈfɪr/


bedgo

forms:
bedgotir (comparative)
herî bedgo (superlative)
bedgotirîn (superlative)


bedxwaz

glosses: xirabîxwaz^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
bedxwaztir (comparative)
herî bedxwaz (superlative)
bedxwaztirîn (superlative)


bêgane

glosses: Biyanî, xerîb, ecnebî, derekî, derveyî, xaricî.

text:
Dîwane mebe bi vî hewayî
Bêgane mebe tu aşina yî
Hora ko te can û dil di des bû

glosses: Namo.^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


Behmen

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: Navê yekemîn ...ahê bine - mala keyaniyan.

glosses: Navê firîşteyekê ye di dînê zerdeştî de.


title: Bêgan

redirect: bêgane

pos: hard-redirect


mam

text: Ehmed mamê min e.

text: Mem jî li wî 'aşiqek temam bûNe şubhê bira û bab û mam bûHerçend birayê axiret bû

forms:
مام
xal
xalet
xaltî

etymology_text: Ihtimalen ji erebî عم ('emm, “mam”), pirhejmara wê اعمام (e'mam) be. Ji ber ku peyvên din jî yên têkiliya mirovatiya bi wê dereceyê ji erebî ne (met, xal, xalet). Lê mimkin e ku hevreha belûçî ماما (mama, “xal, birayê dayê”) jî be, herdu ji zimanên îranî yan jî ji proto-îranî, bide ber urdûyî ماما (mama, “xal”) û hindî मामा (mama: xal), herdu jî têkilî peyva mak (dayik) ya kurdî.

ܥܲܡܵܐ

roman: ʿamā

ܕܵܕܵܐ

roman: dādā

কাকা

roman: kaka

চাচা

roman: caca

ফুফা

roman: phupha

чичо

roman: čičo

伯父

roman: bófù

伯伯

roman: bóbo

叔父

roman: shúfù

叔叔

roman: shúshu

姑父

roman: gūfù

姑丈

roman: gūzhàng

阿伯

roman: a1 bêh4

阿叔

roman: a zêg4

阿丈

roman: a1 dion6

عَمّ

roman: ʿamm

հորեղբայր

roman: horeġbayr

عمو

roman: 'amu

ბიძა მამის მხრიდან

roman: biʒa mamis mxridan

चाचा

roman: cācā

ताया

roman: tāyā

דּוֹד

roman: dod

پیٔتٕر

roman: pyạtụr

پۄپھُو

roman: pọphuv

බාප්පා

roman: bāppā

ලොකු තාත්තා

roman: loku tāttā

친삼촌

roman: chinsamchon

чичко

roman: čičko

стрико

roman: striko

काका

roman: kākā

عموجه

roman: ʿamuca

تره

roman: trae

дя́дя

roman: djádja

дя́дя по отцу́

roman: djádja po otcú

дя́дя по отцо́вской ли́нии

roman: djádja po otcóvskoj línii

पितृव्य

roman: pitṛvya

பெரியப்ப

roman: periyappa

சிதப்ப

roman: citappa

ลุง

roman: lung

อา

roman: aa

ཨ་ཁུ

roman: a khu

θείος

roman: theíos

ipa: /mɑːm/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-mam.wav

hyphenation: mam


mam

pos: verb

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: forma dema borî ji lêkera man bo kesê yekem yê yekjimar

text: Ez du rojan li mala wan mam.


am

pos: pron

pos_title: Cînav

text: Qewsê du hilalan ko li ser Bircê-esed bitBû şuhre di 'amê 'emel enguşt-i numa girtŞi'ra te Mela sihr-i şekerrîz e bi mu'ciz

forms:
'am
عام

etymology_text: ji lêkera be

ipa: /ɑːm/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-am.wav

hyphenation: am


am

pos: adv

pos_title: Hoker


am

audio: LL-Q9237 (msa)-Hakimi97-am.wav


am

glosses:
quz, vajîna,
organê zayendî yê jinan û candarên din yên mê

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-am.wav


met

text: Sebîna meta min e.

glosses: Navekî rêzgirtinê ye bo jinên ji kesa/ê axiver gelekî mezintir.

forms:
مهت
xalet
xaltî
jinam
jinap
jinmam
amojin
jinxal

etymology_text: Ji erebî عمة ('emmeᵗ, “met”) ku forma mê ye ji peyva عم ('emm, “mam, ap”) ku serekaniya peyvên kurdî mam û am e. Hevrehaaramî ܥܡܬܐ ('em[mi]θa). Herwiha bide ber xalet / xaltî ku ji erebî خالة (xaleᵗ) in ku forma mê ye ji peyva خال (xal, “xal”) e ku serekaniya xal ya kurdî ye. Ev her çar peyvên xizmatiyê ji bilî kurdî herwiha ketine farisî jî. "Hala" ya tirkî jî ji خالة (xaleᵗ) ya erebî ye anku hevreha "xalet, xaltî" ya kurdî ye lê maneya "met" girtiye. An jî dibe ji aşûrî ketibin nav kurmancî. Lê herwiha binêre ma- û et.

ܥܲܡܬܵܐ

roman: ʿamtā

ফুফু

roman: phuphu

চাচী

roman: caci

姑

roman: gū

姑媽

roman: gūmā

姑姑

roman: gūgu

姑母

roman: gūmǔ

伯母

roman: bómǔ

叔母

roman: shúmǔ

嬸母

roman: shěnmǔ

嬸嬸

roman: shěnshen

阿姑

roman: a1 gou1

阿姆

roman: a1 m2

阿嬸

roman: a1 sim2

عَمَّة

roman: ʿamma

հորաքույր

roman: horakʻuyr

عمه

roman: 'amme

მამიდა

roman: mamida

דּוֹדָה

roman: dóda

پۄپھ

roman: pọph

پیٚچھَنؠ

roman: pechan'

고모

roman: gomo

тетка

roman: tetka

стрина

roman: strina

нина

roman: nina

тетка по татко

roman: tetka po tatko

عمه

roman: amma

тётя

roman: tjótja

тётя по отцу́

roman: tjótja po otcú

тётя по отцо́вской ли́нии

roman: tjótja po otcóvskoj línii

पितृव्या

roman: pitṛvyā

அத்தை

roman: attai

பெரியம்மா

roman: periyammā

சித்தி

roman: citti

అత్త

roman: atta

ཨ་ནེ

roman: a ne

پھپو

roman: phuppo

θεία

roman: theía

θεια

roman: theia

θείτσα

roman: theítsa


met

pos: prep

pos_title: Daçek

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-met.wav


met

audio: LL-Q150 (fra)-Pamputt-met.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-met.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-met.wav


met

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-met.wav


met

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-met.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-met.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-met.wav


xalet

text: Ew xaleta min e.

forms:
xaltî
خالهت
xal

etymology_text: Herwiha xaltî, hevreha farisî خاله (xalê), ji erebî خالة (ḵāla) (xaleᵗ: xalet, xaltî), hevreha aramî ܚܠܬܐ (xalta), "xalet" forma mê ye ji peyva خال (xal, “xal”) e ku serekaniya xal ya kurdî ye. Bi heman awayî met ji عمة ('emmeᵗ, “met”) ya erebî ye ku forma mê ye ji peyva عم ('emm, “mam, ap”) ku serekaniya peyvên kurdî mam û am e. Ev her çar peyvên xizmatiyê ji bilî kurdî herwiha ketine farisî jî. hala ya tirkî jî ji خالة (xaleᵗ) ya erebî ye anku hevreha "xalet, xaltî" ya kurdî ye lê maneya "met" girtiye.

ܚܵܠܬܵܐ

roman: ḥāltā

খালা

roman: khala

মই

roman: môi

姨媽

roman: ji⁴ maa¹

阿姨

roman: aa³ ji⁴⁻¹

姨姨

roman: ji⁴⁻¹ ji⁴⁻¹

姨母

roman: yímǔ

阿姨

roman: āyí

姨媽

roman: yímā

大姨

roman: dàyí

二姨

roman: èr yí

小姨

roman: xiǎoyí

阿姨

roman: a1 i5

خَالَة

roman: ḵāla

մորաքույր

roman: morakʻuyr

خاله

roman: xâle

დეიდა

roman: deida

मौसी

roman: mausī

דּוֹדָה

roman: dóda

ماس

roman: mās

이모

roman: imo

тетка

roman: tetka

тетка по мајка

roman: tetka po majka

അമ്മായി

roman: ammāyi

माउशी

roman: māuśī

मावशी

roman: māvśī

тётя по ма́тери

roman: tjótja po máteri

тётя по матери́нской ли́нии

roman: tjótja po materínskoj línii

పిన్ని

roman: pinni

పెదమ్మ

roman: pedamma

སྲུ་མོ

roman: sru mo


xal

text: Elî xalê min e.

forms:
خال
am
ap
mam
met

etymology_text: Ji erebî خال (ḵāl) ku herwiha wek خاڵ (xał) ketiye soranî û wek خالو (xalû) di farisî de jî cih girtiye. Ji eynî rehî: xalet, xaltî ku herwiha wek خاله (xalh) (xale/xalê) ketiye farisî û wek hala jî di tirkî de cih girtiye.

xhaxha

sense: birayê dayika kesekî/ê

ܚܵܠܵܐ

roman: ḥālā

মামা

roman: mama

খালু

roman: khalu

вуйчо

roman: vujčo

舅父

roman: jiùfù

舅舅

roman: jiùjiu

姨父

roman: yífù

姨丈

roman: yízhàng

阿舅

roman: a1 gu6

阿丈

roman: a1 dion6

خَال

roman: ḵāl

քեռի

roman: kʻeṙi

մորեղբայր

roman: moreġbayr

دایی

roman: dâ'i

ბიძა დედის მხრიდან

roman: biʒa dedis mxridan

मामा

roman: māmā

مام

roman: mām

ماسُو

roman: māsuv

외삼촌

roman: oesamchon

вујко

roman: vujko

അമ്മാവന്

roman: ammāvan

دایی

roman: dayı

дя́дя

roman: djádja

дя́дя по ма́тери

roman: djádja po máteri

дя́дя по матери́нской ли́нии

roman: djádja po materínskoj línii

मातुल

roman: mātula

பெரியப்ப

roman: periyappa

சிதப்ப

roman: citappa

ลุง

roman: lung

น้า

roman: náa

మామ

roman: māma

ཨ་ཞང

roman: a zhang

θείος

roman: theíos

ipa: /xɑːl/


xal

glosses:
nuqte, şanik, niqutk, deq, niqte, nuqtik, bêrq, pinî, pitik, nixtik, nuxte, pîne,
nîşana hûrik û girover ya li dawiya her hevokê tê danîn

text: Asîmanê bê sitûn wî kir bedîdSûretê ba xal û xet wî aferîd

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

glosses: bend, birg, made, her hevoka yan paragrafa jimarkirî ya metnê qanûnekê yan peymanekê yan argumentekê

glosses: leke, teqme, niqteyek pîs ya ku ketiye ser tiştekî (bi taybetî ser cilan)

glosses: gelek caran ji bo cihên polîsan tê gotin

text: ...xalek heye ez dixwazim tu tê bigihêjî.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 29, ISBN 978-605-2246-80-1

etymology_text: erebî خَال (ḵāl, “nuqte, nîşan, xal”)

нөктә

roman: nöktä

кро́пка

roman: krópka

বিন্দু

roman: bindu

то́чка

roman: tóčka

то́чица

roman: tóčica

ဗိန္ဒု

roman: bindu.

小點

roman: xiǎodiǎn

點

roman: diǎn

نُقْطَة

roman: nuqṭa

دُوطَة

roman: dūṭa

نُقْطَة

roman: nugṭa

կետ

roman: ket

نقطه

roman: noqte

پنده

roman: pende

წერტილი

roman: c̣erṭili

נקודה \ נְקֻדָּה

roman: n'kudá

точка

roman: toçka

чекит

roman: çekit

점

roman: jeom

ຈຸດ

roman: chut

точка

roman: točka

टिंब

roman: ṭimba

टिकली

roman: ṭiklī

цэг

roman: tseg

word: pa:to / pahto

word: pi:nto / pihnto

نقطه

roman: nokta

نۇقتا

roman: nuqta

نقطه

roman: noqtá

нүкте

roman: nükte

จุด

roman: jùt

кра́пка

roman: krápka

цятка

roman: cjatka

ពិន្ទុ

roman: pintuʼ

ចំណុច

roman: cɑmnoc

តំណក់

roman: tâmnâk

פּונקט

roman: punkt

κουκίδα

roman: koukída


xaltî

forms:
xalet
xoltî
xal

ܚܵܠܬܵܐ

roman: ḥāltā

খালা

roman: khala

মই

roman: môi

姨媽

roman: ji⁴ maa¹

阿姨

roman: aa³ ji⁴⁻¹

姨姨

roman: ji⁴⁻¹ ji⁴⁻¹

姨母

roman: yímǔ

阿姨

roman: āyí

姨媽

roman: yímā

大姨

roman: dàyí

二姨

roman: èr yí

小姨

roman: xiǎoyí

阿姨

roman: a1 i5

خَالَة

roman: ḵāla

մորաքույր

roman: morakʻuyr

خاله

roman: xâle

დეიდა

roman: deida

मौसी

roman: mausī

דּוֹדָה

roman: dóda

ماس

roman: mās

이모

roman: imo

тетка

roman: tetka

тетка по мајка

roman: tetka po majka

അമ്മായി

roman: ammāyi

माउशी

roman: māuśī

मावशी

roman: māvśī

тётя

roman: tjótja

тётя по ма́тери

roman: tjótja po máteri

тётя по матери́нской ли́нии

roman: tjótja po materínskoj línii

పిన్ని

roman: pinni

పెదమ్మ

roman: pedamma

སྲུ་མོ

roman: sru mo

خالَہ

roman: xālah

ماسی

roman: māsī


keç

text: keçek û kurek

text: Du keçan dilîstin.

text: Wê sê keç hene.

text: Şêxê weko pênce hec bijarîDîn kir te ji bo keça kufarîNîlûfer nazperwerî kir

text: Bateyî di vê çarîneya xwe de navê keça xwe Asmîn bi kar tîne. Lewre Bateyî di gelek helbestên xwe de navê keçên xwe bi kar aniye. Bateyî, keça xwe wekî şepaleke ango şêreke mê dibine û her wiha keça xwe wekî zêran bûha dihesibîne.

ref: Di Helbestên Melayê Bateyî de Evîn û Hezkirin, Reşît Rojdar Yildiz, Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi

text: Na, mêr nekiriye, hê keç e.

forms:
kiç
kîç

etymology_text: Ji formek berê *kenç, *keniş, *kenij, ji zimanên îranî. Hevreha soranî کچ (kiç), soraniya erdelanî kenîşk, hewramî kina/kinaçê, zazakî keyna/kêna/keynek, gîlekî, teberîکجا (/kica/), farisiya navîn [Peyv?] (/kenîzeg/), sogdî kençîk (kenîg= jin), avestayî 𐬐𐬀𐬥𐬌𐬌𐬁 (kaniiā), 𐬐𐬀𐬌𐬥𐬍𐬐𐬁 (kainīkā), sanskrîtî कन्या (kenya), ji proto-îranî *kanyáH (/kenyeh/), ji proto-hindûîranî *kanyáH, ji proto-hindûewropî *kenyeh₂/*konyeh₂, ji *ken- (“hilbûn, destpêkirin”). Hevreha yekser a albanî qejzë, qyrë, qytë. Wateya pêşîn bakire bûye. qîz ne ji eynî rehê lê ji tirkî kız e. Nêzîkiya keç û kız tesedifî ye anku kız ne ji zimanekî îranî ye.

کچ

roman: kiç

аԥҳа

roman: āpḥā

ыпхъу

roman: əpχ°

ипшъашъ

roman: ipŝāŝ

𐕐𐔰

roman: ša

𒌉𒊩

roman: mārtu, DUMU.MUNUS

ӈавакык

roman: ŋavakək

ሴት ልጅ

roman: set lǧ

ܒܪܬܐ

roman: barəṯā

בְּרַתָּא

roman: bərattā

জী

roman: zi

দুহীতা

roman: duhita

পুত্ৰী

roman: putri

яс

roman: jas

ҡыҙ

roman: qïð

λογδο

roman: logdo

дачка́

roman: dačká

মেয়ে

roman: meẏe

বালিকা

roman: balika

дъщеря́

roman: dǎšterjá

ще́рка

roman: štérka

басаган

roman: basagan

йоӏ

roman: joʿ

ᎤᏪᏥ

roman: uwetsi

ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏴ

roman: uwetsi ageyv

ᎠᏇᏥ

roman: aquetsi

ᎠᏇᏥ ᎠᎨᏴ

roman: aquetsi ageyv

нүр

roman: nür

妹仔

roman: moi-é

女兒

roman: nǚ'ér

諸娘囝

roman: cṳ̆-nè̤ng-giāng

查某囝

roman: cha-bó͘-kiáⁿ

妹子

roman: mei⁵ zr / mai⁵ zr

хӗр

roman: hĕr

ދި

roman: di

اِبْنَة

roman: ibna

بِنْت

roman: bint

بت

roman: bett

بنت

roman: bent

աղջիկ

roman: aġǰik

դուստր

roman: dustr

тейтерь

roman: tejterʹ

хунадь

roman: hunaʒ

хутэ

roman: hutə

хунат

roman: hunat

دختر

roman: doxtar

فرزند

roman: farzand

𐤁𐤕

roman: bt

𐌳𐌰𐌿𐌷𐍄𐌰𐍂

roman: dauhtar

દીકરી

roman: dīkrī

ქალი

roman: kali

ასული

roman: asuli

ქალიშვილი

roman: kališvili

შვილი

roman: švili

बेटी

roman: beṭī

लड़की

roman: laṛkī

पुत्री

roman: putrī

تِتیَه

roman: tetiya

בַּת

roman: bat

ᚔᚅᚔᚌᚓᚅᚐ

roman: inigena

пхъу

roman: pχ°

ⵢⴻⵍⵍⵉ

roman: yelli

күүкн

roman: küükn

ಮಗಳು

roman: magaḷu

کوٗر

roman: kūr

риши

roman: riši

кыз

roman: kız

දුව

roman: duwa

ныв

roman: nyv

딸

roman: ttal

따님

roman: ttanim

ລູກສາວ

roman: lūk sāo

руш

roman: ruš

ᦟᦴᧅᦍᦲᧂ

roman: luukyiing

ќе́рка

roman: ḱérka

ᠰᠠᡵᡤᠠᠨ ᠵᡠᡳ

roman: sargan jui

मलगी

roman: malgī

стирь

roman: stirʹ

охин

roman: ohin

छोरी

roman: chorī

ଝିଅ

roman: jhiô

чызг

roman: ḱyzg

قىز

roman: qiz

لور

roman: lur

ਧੀ

roman: dhī

қыз

roman: qyz

ϣⲉⲣⲓ

roman: šeri

ϣⲉⲉⲣⲉ

roman: šeere

дочь

roman: dočʹ

до́чка

roman: dóčka


kiç

text: رۆژەکێ بۆ لورینێ هەڤالەکا نوی چێبوو، ئەو ژی کچا جیرانا وان بوو، ژ نویکا هاتبوونە وێ کولانێ...ـ

roman: Rojekê bo lurînê hevaleka nwî çêbû, ew jî kiça cîrana wan bû, ji nwîka hatibûne wê kulanê...

ref: Leylan Îsmeîl, Bêrîvan û Hîvî (Çîrokêt Zarokan), Çapxana Xanî, Dihok, 2012, r. 15

forms: کچ


avahî

forms:
ئاڤاهی
avanî
avayî

etymology_text: Ji ava + -hî.

буды́нак

roman: budýnak

дом

roman: dom

ماڑی

roman: máří

ভবন

roman: bhôbôn

зда́ние

roman: zdánie

постро́йка

roman: postrójka

сгра́да

roman: sgráda

къ́ща

roman: kǎ́šta

တိုက်အိမ်

roman: tuik-im

တိုက်

roman: tuik

ရုံ

roman: rum

ᎠᏓᏁᎸᎢ

roman: adanelvi

建築物

roman: gin³ zuk¹ mat⁶

建築

roman: jiànzhù

建築物

roman: jiànzhùwù

مَبْنَى

roman: mabnā

بِنَاء

roman: bināʾ

دَار

roman: dār

بِنَايَة

roman: bināya

عمارة

roman: ʕimāra

مبنى

roman: mabna

շենք

roman: šenkʻ

ساختمان

roman: sâxtemân

بنا

roman: banâ

عمارت

roman: 'emârat

ساختمون

roman: sâxtemun

𐌲𐌰𐍄𐌹𐌼𐍂𐌾𐍉

roman: gatimrjō

મકાન

roman: makān

შენობა

roman: šenoba

ნაგებობა

roman: nageboba

भवन

roman: bhavan

इमारत

roman: imārat

निर्माण

roman: nirmāṇ

בניין \ בִּנְיָן

roman: binyan

имарат

roman: imarat

үй

roman: üy

건물

roman: geonmul

빌딩

roman: bilding

ການກໍ່ສ້າງ

roman: kān kǭ sāng

ຕຶກ

roman: tưk

зграда

roman: zgrada

здание

roman: zdanie

куќа

roman: kuḱa

барьсан зүйл

roman: barʹsan züjl

барилга

roman: barilga

кӕнд

roman: kænd

بىنا

roman: bina

ماڼۍ

roman: mānnəi

ғимарат

roman: ğimarat

үй

roman: üi

зда́ние

roman: zdánije

строе́ние

roman: strojénije

भवन

roman: bhavana

निर्माण

roman: nirmāṇa

бино

roman: bino

иморат

roman: imorat

கட்டிடம்

roman: kaṭṭiṭam

ตึก

roman: dtʉ̀k

โรง

roman: roong

หอ

roman: hɔ̌ɔ

భవంతి

roman: bhavanti

కట్టడము

roman: kaṭṭaḍamu

ཁང་པ

roman: khang pa

عمارت

roman: 'imārat

буди́нок

roman: budýnok

спору́да

roman: sporúda

дім

roman: dim

будівля

roman: budivlja

អាគារ

roman: ʼaakiə

בנין

roman: binyen

געבײַדע

roman: gebayde

κτίριο

roman: ktírio

κτίσμα

roman: ktísma

οικοδομή

roman: oikodomí

οἴκημα

roman: oíkēma

οἰκοδομία

roman: oikodomía

ipa: /ɑːvɑːˈhiː/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-avahî.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-avahî.wav

hyphenation: a·va·hî


ava

glosses: Ne kavil, ne xirabe, ne xirabkirî, ne xopan, ne wêran, ne ruxandî, ne hilweşandî

text: Spêde kifş-i bû dîsaMerîxa nehsê ava bûXwiya bû roj di şerqê da

forms:
avatir (comparative)
herî ava (superlative)
avatirîn (superlative)
ئاڤا
awa

etymology_text: Ji proto-îranî *āpāta- ji proto-hindûewropî *peh₂- (“parastin”), têkilî farisî آباد (abad) û soranî ئاوهدان (awedan) / awedan zazakî awan. Belkî hevreha sanskrîtî आवास (āvāsa)

ipa: /ɑːˈvɑː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-ava.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-ava-2.wav

hyphenation: a·va


ava

pos_title: Formeke navdêrê

forms: avên (feminine definite construct plural)


kavil

glosses: xaniyên wêranbûyî, xirabe, xopan, avahiyênherifî:

text: Dibêjin ber jî li ser berî nemaye, xanî kavil in, rez û dar û bar, gişt sotine û bûne xwelî.

ref: Sidqî Hirorî, Kurê Zinarê Serbilind, Weşanên Nûdem, Stokholm, 1996

forms: كاڤل

etymology_text: Nayê zanîn, hevreha soranî کەلاوە (kelawe). Dibe ku ji heman reha farisî کالبد (kalbod), farisiya navîn 𐫐𐫀𐫓𐫁𐫏𐫅 (kʾlpwt' /kālbod/, “leş, reng, teşe, darêjk”), ermeniya kevn կաղապարl (kałaparl); ji yûnaniya kevn καλοπόδιον (kalopódion). Cotrehê qalib. Guherra ramanê reng e wek "teşe, qalib" > "leş" > "cendek" > "wêran, ruxîn..." çêbûbe. Peşniyarkên ku têkilî xirab dikin bi pirsgirêkên dengnasiyê tên.

руі́на

roman: ruína

разва́ліна

roman: razválina

iɣrman

roman: ighrman

遺址

roman: yízhǐ

廢墟

roman: fèixū

خَرَاب

roman: ḵarāb

خَرَابَة

roman: ḵarāba

طَلَل

roman: ṭalal

ավերակ

roman: averak

փլատակ

roman: pʻlatak

ویرانه

roman: virâne

خراب

roman: xarâb

خرابه

roman: xarâbe

ნანგრევი

roman: nangrevi

खँडहर

roman: khãḍhar

खंडहर

roman: khaṇḍhar

भग्नावशेष

roman: bhagnāvśeṣ

חָרְבָּה

roman: khorbá

уранды

roman: urandı

폐허

roman: pyeheo

유적

roman: yujeok

руше́вина

roman: rušévina

урна́тина

roman: urnátina

чавка́рница

roman: čavkárnica

خراب

roman: harab

خارابە

roman: xarabe

ਖੰਡਰ

roman: khaṇḍar

ਢਾਠ

roman: ḍhāṭh

құланды

roman: qūlandy

димна

roman: dimna

хароба

roman: xaroba

вайрона

roman: vayrona

གྱང་རོ

roman: gyang ro

གཡག་གོག

roman: g.yag gog

руї́на

roman: rujína

розва́лина

roman: rozvályna

ερείπιο

roman: ereípio

ἐρείπιον

roman: ereípion

ipa: /kɑːˈvɪl/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kavil.wav

hyphenation: ka·vil


kavil

text: Kavlimiz böyle mi idi?


wêran

glosses: xirabbûyî yan xirabkirî (bi taybetî xanî), talan, pûç

text: Dibêjin ji bilî çend dar gûzeka ku hê li xwariya gundî şîn mane weke din gund hemû wêran e.

text: Şehperê zulfa şepalê dalê dayê rast û çep'Alemek wêranê zulfên te ji rengê 'enberêÇerx û perwazê didin carek li bayê rast û çep

forms:
wêrantir (comparative)
herî wêran (superlative)
wêrantirîn (superlative)
وێـران

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha soranî وێران (wêran), farisî ویران (vîran), pehlewî evêran. "Viran" ya tirkî ji zimanekî îranî ye.

ipa: /weːˈɾɑːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-wêran.wav

hyphenation: wê·ran


wêran

pos_title: Lêker


xirabe

glosses: Xirabbûyî yan xirabkirî (bi taybetî mal yan xanî).

text: Xalib nedibû li ser me ev rûmNedibûne xirabeyê di dest bûmMehkûmi 'eleyhî û se'alîk

forms:
xirabetir (comparative)
herî xirabe (superlative)
xirabetirîn (superlative)
xerabe

ipa: /xɪɾɑːˈbɛ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-xirabe.wav

hyphenation: xi·ra·be


xopan

glosses: wêran, kavil, xirabe, xirabbûyî yan xirabkirî (bi taybetî mal yan xanî)

text: Dive rokê Kurdistana xopan vebe, / Bavkê teyî hisret dilda lê tunebe...

ref: Fêrîkê Ûsiv, Pampa Min, Lîmûş, YÊRÊVAN, 2009, ISBN 978-9939-805-98-6

text: Dengê min (...) dengê Dîcleya xopan, Firatê malikwêran, Nînovaya şewitî û Babîla hilweşiyayî ye.

ref: Mehmed Uzun, Hawara Dîcleyê 1, Weşanên Nefel, 2003

text: Bi dengê dêrî re xopan li bihuşta wî rabû, kêlî kajovajî bûbûn.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 68, ISBN 9786054497010

forms:
xopantir (comparative)
herî xopan (superlative)
xopantirîn (superlative)

etymology_text: Ji ermenî խոպան (xopan, “beyar, pesar, erdê neava, neavedan”), hevrehaxozan.

ipa: /xoːˈpɑːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-xopan.wav

hyphenation: xo·pan


qîz

text: Du qîzan yarî dikirin (dilîstin).

text: Wê sê qîz hene.

text: Na, mêr nekiriye, hê qîz e.

forms:
kîj
kîz

etymology_text: Ji tirkî kız, hevreha azerî qız, başkîrî ҡыҙ (qïð), kirgîzî кыз (kız), ozbekî qiz, oyxurî قىز (qiz), tirkmenistanî gyz, teterî кыз (qız), kazakî қыз (qyz)... Peyva "qîz" di kurdî de tenê li wan deveran heye ku ketine ber tesîra tirkî loma ew ji tirkî ye. Idiaya ku dibêje qîz ji peyva quz e (yan quz ji peyva qîz e), etîmolojiya gelêrî ye anku nerast e.^([çavkanî hewce ye])

ipa: /qiːz/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-qîz.wav

hyphenation: qîz


keçik

forms:
keçk
kiçik
kiçk

etymology_text: Ji keç + -ik.

аҧҳəызба

roman: āpḥəəzbā

аӡӷаб

roman: āʒγāb

пшъашъэ

roman: pŝāŝă

کنگ

roman: kaneg

ሴት ልጅ

roman: set lǧ

ልጃገረድ

roman: ləǧagäräd

ছোৱালী

roman: süali

яс

roman: jas

ҡыҙ

roman: qïð

дзяўчы́на

roman: dzjaŭčýna

дзяўча́

roman: dzjaŭčá

дзяўчы́нка

roman: dzjaŭčýnka

جنک

roman: jinik, janik

মেয়ে

roman: meẏe

риж

roman: riž

момиче́

roman: momičé

дево́йка

roman: devójka

мома́

roman: momá

моми́ченце

roman: momíčence

дево́йче

roman: devójče

သူငယ်မ

roman: su-ngaima.

басаган

roman: basagan

йоӏ

roman: joʿ

ᎠᏔᏄᏣ

roman: atanutsa

女仔

roman: neoi⁵ zai²

細路女

roman: sai³ lou⁶ neoi⁵⁻²

нүзы

roman: nüzɨ

гўнён

roman: gwni͡on

ятур

roman: i͡atur

нүвазы

roman: nüvazɨ

細妹仔

roman: se-moi-é

女孩兒

roman: nǚháir

女孩子

roman: nǚháizi

姑娘

roman: gūniang

女兒

roman: nǚ'ér

丫頭

roman: yātou

查某囡仔

roman: cha-bó͘ gín-á

ӈээккэӄэй

roman: ṇėėkkėqėj

بِنْت

roman: bint

فَتَاة

roman: fatāh

طِفْلة

roman: ṭifla

بنت

roman: bent

درية

roman: derreya

աղջիկ

roman: aġǰik

тейтерь

roman: tejterʹ

асаткан

roman: asatkan

хунат

roman: hunat

دختر

roman: doxtar

𐌼𐌰𐌲𐌰𐌸𐍃

roman: magaþs

𐌼𐌰𐍅𐌹

roman: mawi

𐌼𐌰𐍅𐌹𐌻𐍉

roman: mawilō

გოგო

roman: gogo

გოგონა

roman: gogona

लड़की

roman: laṛkī

تیتی

roman: titiya

יַלְדָּה

roman: yaldá

נַעֲרָה

roman: na'ará

ⵜⴰⵇⵛⵉⵛⵜ

roman: taqcict

күүкн

roman: küükn

চেংৰী

roman: ceṅri

کوٗر

roman: kūr

لٔڑکی

roman: lạḍkī

کٔٹ

roman: kạṭ

кыз

roman: kız

소녀(少女)

roman: sonyeo

여자(女子)아이

roman: yeojaai

녀자(女子)아이

roman: nyeojaai

ເດັກຍິງ

roman: dek nying

კულანი

roman: ḳulani

ბოზო

roman: bozo

руш

roman: ruš

чупе

roman: čupe

девојка

roman: devojka

девојче

roman: devojče

പെണ്കുട്ടി

roman: peṇkuṭṭi

ᡤᡝᡤᡝ

roman: gege

मुल्गी

roman: mulgī

ძღაბი

roman: ʒɣabi

ცირა

roman: cira

охин

roman: ohin

केटी

roman: keṭī

чызг

roman: ḱyzg

دختر

roman: duhter

قىز

roman: qiz

نجلۍ

roman: nǰələi

ووړکۍ

roman: worrkəi

ਕੁੜੀ

roman: kuṛī

қыз

roman: qyz

ϣⲉⲣⲓ

roman: šeri

ϣⲉⲉⲣⲉ

roman: šeere

де́вушка

roman: dévuška


kiçik

forms:
kiçiktir (comparative)
herî kiçik (superlative)
kiçiktirîn (superlative)
کچک
kiçk
qicik


kiçik

text: جادۆگەرییەکێ ب سحرا خۆ وەل مەکر کو ئەم ھندەك جارا قاز بین و ھندەك جارا کچك بین.

roman: Cadogerîyekê bi siḧra xo wel me kir ku em hindek cara qaz bîn û hindek cara kiçik bîn.

ref: Leylan Îsmeîl, Bêrîvan û Hîvî (Çîrokêt Zarokan), Çapxana Xanî, Dihok, 2012, r. 19


niha

text: Dora qemerê ji ber şefeq daKo spêde li ferqê ser niha tacÇerxefelek û melek dibazin

forms:
نها
nihe
niho
nika
naka
nike
noke
niga
noka
nuha
nuhe
nuho
nuka
nuke
nûha
nûhe
nûka
nûke
berê
paşî
pêşî

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *nū (“niha, noke”). Hevreha zazakî nika, farisiya navîn ek-nûn, avestayî [skrîpt hewce ye] (nû), sanskrîtî नु (nu), lîtwanî nù, almanî nu / nun, latînî nunc / num, abxazî ni, holendî nu / nou, îngilîzî now... Kurmanciya rojhilatî noke û zazakî nika bi paşpirtika -ka hatine çêkirin. Peyva "niha" de jî belkî berê *nihka bû lê paşî K jê ketibe.

уажәы

roman: uāž°ə

𐔼

roman: i

አሁን

roman: ʾähun

এতিয়া

roman: etia

гьабсагӏат

roman: habsaʿat

гьанже

roman: hanže

хәҙер

roman: xäðer

за́раз

roman: záraz

цяпе́р

roman: cjapjér

এখন

roman: ekhôn

сега́

roman: segá

хӏинца

roman: hinca

而家

roman: ji⁴ gaa¹

伊家

roman: yi¹ gaa¹

如今

roman: jyu⁴ gam¹

現在

roman: jin⁶ zoi⁶

現今

roman: jin⁶ gam¹

現時

roman: jin⁶ si⁴

щүанзэ

roman: xüanze

щянзэ

roman: xi͡anze

вуҗин

roman: vužin

這下

roman: yá-ha, liá-ha

今這下

roman: kîm-yá-ha

現下

roman: hien-ha

如今

roman: yì-kîm

現在

roman: xiànzài

如今

roman: rújīn

現今

roman: xiànjīn

現下

roman: xiànxià

現時

roman: xiànshí

現時

roman: hiêng-sṳ̀

這馬

roman: chit-má, chit-móa

這陣

roman: chit-chūn, chín, chún

今

roman: taⁿ

現此時

roman: hiān-chhú-sî, hiān-chú-sî

這時

roman: chit-sî, chiàng-sî, chiah-sî

這路尾

roman: chit-lǒo-bér

這站

roman: chit-chām

這久

roman: chit-kú

現在

roman: hiān-chāi

現今

roman: hiān-kim

現晡時

roman: hiān-po͘-sî

現時

roman: hiān-sî

如今

roman: jî-kim, jû-kim, lû-kim

آتا

roman: ātā

الْآنَ

roman: al-ʾāna

حَالًا

roman: ḥālan

دلوقتي

roman: delwaʔti

الحين

roman: el-ḥīn

دحين

roman: daḥēn, daḥīn

هسه

roman: hassa

دابا

roman: dāba

دورك

roman: durk

هلا

roman: halla

هلأ

roman: hallaʔ

إسا

roman: ʔissa

այժմ

roman: ayžm

հիմա

roman: hima

اکنون

roman: aknun

الان

roman: alân

حالا

roman: hâlâ

𐌽𐌿

roman: nu

ઓણ

roman: oṇa

અધુના

roman: adhunā

ახლა

roman: axla

अब

roman: ab

𒆠𒉡𒌦

roman: ki-nu-un

עַכְשָׁיו \ עַכְשָׁו

roman: 'akhsháv

хӏанз

roman: hanz

ಈಗ

roman: īga

азыр

roman: azır

දැන්

roman: dæn

지금

roman: jigeum

이제

roman: ije

ດຽວນີ້

roman: diāu nī

ჰაწი

roman: hac̣i

𑂃𑂎𑂢𑂱

roman: akhni

сега

roman: sega

ഇപ്പോൾ

roman: ippōḷ

ань

roman: anʹ

одоо

roman: odoo

ᠣᠳᠤ

roman: odu

ныр

roman: nyr

ھازىر

roman: hazir

ئەمدى

roman: emdi

اوس

roman: os

فی الحال

roman: felhãl

ہُݨ

roman: huṇ

қазір

roman: qazır

кәзір

roman: käzır

қазыр

roman: qazyr

сейча́с

roman: sejčás


nihe

forms:
niha
niho
nika
noke
nuha
nuho
nûka
nûke
vêga
berê
paşî
pêşî


niho

forms:
niha
nihe
nika
noke
nuha
nuho
nûka
nûke
vêga
berê
paşî
pêşî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


nika

forms:
niha
nihe
niho
noke
nuha
nuho
nûka
nûke
vêga
berê
paşî
pêşî

etymology_text: Herwiha noke, niha, hevreha zazakî nika, pehlewî ek+nûn, almanî nun, ji proto-hindûewropî.


nuha

ipa: /nʊˈhɑː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-nuha.wav

hyphenation: nu·ha


nuho

forms:
niha
nihe
niho
nika
noke
nuha
nûka
nûke
vêga
berê
paşî
pêşî


nûka

glosses: niha, niho, noke, vê gavê, vê demê, vî zemanî, vî serdemî, vê carê

text: Wekî kesên ko nûka fêrî zimanekî din dibin, bi devê xwe yî xwar ve dema ko çêr û xeberan ji me dike carinan ji xwe jî dike.

ref: Evdile Koçer: Taya faşîzmê û deh kurên pîrê, Nefel.com, 3/2007

forms:
niha
nihe
niho
nika
noke
nuha
nuho
nwîka
nûke
vêga
berê
paşî
pêşî

etymology_text: Ji nû + -ka. Hevreha zazakî nika.


nûke

forms:
niha
nihe
niho
nika
noke
nuha
nuho
nûka
berê
paşî
pêşî

etymology_text: Bi Pehlewî eknûn (ek+nûn) bû, bi zazakî nika ye, bi almanî nun.


vêga

text: Vêga li min zivirî û min di çavên wî de xwend (...)

ref: Bavê Nazê, Hêsir û Baran, Jîna Nû, 1986

forms:
ca
îca
îcar
îja
vêca
berê
paşî
pêşî

etymology_text: * vê + gav + -ê


ev

glosses: Cînava diyarker bo tiştên nêzîkî kesa/ê ku diaxive.

text:
Qedrê Mewlûdê bizanin hûn kebîr
Hem ji bo Bekr û 'Umer hat ev xeber

forms:
ئهڤ
eva
eve
evêya
eviya
va
vaya
vêya
viya
wê de
vê de
wê ve
vê ve
vir ve
wir ve
vir
wir
vir de
wir de
ho de
ho ve
ew

etymology_text: Ji proto-îranî *ime-, hevreha em (“e”) ya soranî, [skrîpt hewce ye] (ime-) ya farisî kevn.

бу

roman: bu

く゚りぃ

roman: xurï

く゚るっ

roman: xur

ܐܘܐ

roman: ʾawwā, ʾāwā

ܐܝܐ

roman: ʾayyā, ʾāyā

ܐܗܐ

roman: ʾāhā

ܗܢܐ

roman: hānā

ܗܕܐ

roman: hāḏē

был

roman: bïl

ошо

roman: ošo

гэ́ты

roman: héty

гэ́тая

roman: hétaja

гэ́та

roman: héta

гэ́тыя

roman: hétyja

এই

roman: ei

এইটা

roman: eiṭa

এটা

roman: eṭa

এইটি

roman: eiṭi

এটি

roman: eṭi

ई

roman: ī

то́зи

roman: tózi

та́зи

roman: tázi

това́

roman: tová

те́зи

roman: tézi

энэ

roman: ene

хӏара

roman: hara

ᎯᎠ

roman: hia

җы

roman: žɨ

這

roman: ché

這

roman: zhè, zhèi

此

roman: cǐ

之

roman: cĭ

茲

roman: cī

މި

roman: mi

هٰذَا

roman: hāḏā

هٰذِهِ

roman: hāḏihi

هٰذَانِ

roman: hāḏāni

هَاتَانِ

roman: hātāni

هٰؤُلَاءِ

roman: hāʾulāʾi

ده

roman: da

دي

roman: di

دول

roman: dūl

هاد

roman: hād

هاذ

roman: hāḏ

هادا

roman: hāda

هادي

roman: hādi

هاي

roman: hāy

هدول

roman: hadōl

այս

roman: ays

این

roman: in

𐌷𐌹𐌽𐌰

roman: hina

ის

roman: is

ეს

roman: es

यह

roman: yah

זֶה

roman: ze

זֹאת

roman: zot

זוֹ

roman: zo

эн

roman: en

ಇವನು

roman: ivanu

ಇವ

roman: iva

ಇವಳು

roman: ivaḷu

ಇದು

roman: idu

بُو

roman: bū

ふり

roman: furi

бул

roman: bul

මේ

roman: mē

이

roman: i

이것

roman: igeot

ふりー

roman: furī

ນີ້

roman: nī

ᦓᦲᦰ

roman: ni

овој

roman: ovoj

оваа

roman: ovaa

ова

roman: ova

ഇത്

roman: itŭ

ᡝᡵᡝ

roman: ere

हा

roman: hā

くり

roman: kuri

くい

roman: kui

эй

roman: ej

ਏਸ

roman: ēsa

бұл

roman: būl

э́тот

roman: étot

э́та

roman: éta

э́то

roman: éto

э́ти

roman: éti


ev

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ev.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-ev.wav


dotmam

glosses: Keça mamê kesekê/î, qîza apê kesekê/î, kiça amê kesekê/î.

forms:
دۆتمام
amoza
jinmam
keçmet
keçxal
keçxalet
kurmet
kurxal
kurxalet

etymology_text: Ji dot + mam.

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-dotmam.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-dotmam.wav

hyphenation: dot·mam


pismam

text: Ji gundên wan tenê wî û pismamekî xwe, xwe gihandibûn heta unîversîteyê."

ref: Bûbê Eser, Gardiyan, Weşanxaneya Nefel, 2002

forms:
پسمام
pisam
pisap
pismet
pisxal
pisxalet
amoza
jinam
jinap
jinmam
keçmet
keçxal
keçxalet
kurmet
kurxal
kurxalet

etymology_text: Ji pis + mam.

ipa: /pɪsˈmɑːm/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-pismam.wav

hyphenation: pis·mam


kurram

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kuram.

ipa: /kʊɾˈɾɑːm/

hyphenation: kur·ram


kurrap

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kurap.

ipa: /kʊɾˈɾɑːp/

hyphenation: kur·rap


kurrmam

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kurmam.

ipa: /kʊrˈmɑːm/

hyphenation: kurr·mam


bav

glosses:
Zilamê mirov jê çêbûye,
 zelamê mirov kurr yan keça wî.

text:
Nûra beser guft û xeber qend û şeker zulfan ji ser
Xalên di qer bavê seher da bête der subha bi heq
Mi ji bihriyan pir naliyan şev tariyan ceng bû meyan

text: Şerefxan bavê dîroka kurdî ye.

glosses: bab, nifş, yabo^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
bab
bavk
باڤ
бав
ap
mam
şû

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *papa-, proto-îranî *pape-, (ihtimal e ji zimanê zarokan ku zarok pê daxwaza xwarinê dikin, bide ber pepe anku nan ya kurdî), hevrehabab ya kurmancî, bawk ya soranî (babe: babo forma gazîkirinê), بابا (baba) ya farisî ku ketiye tirkî jî; pape- ya farisiya kevn, πάππας (pappas: bab, babo) û papa ya latînî ku serekaniya heman peyva bi gelek zimanên ewropî ye. Tiştekî asayî û normal e ku bab di hin devokan de bûye bav ji ber ku di kurmancî de -b ya di farisî de gelek car v ye: şeb / şev.

аба

roman: ābā

аб

roman: āb

ты

roman: tə

𒀜

roman: abu

እባት

roman: ʾəbat

𐤀𐤁

roman: ʾb

t’aah

roman: -t’á’

ܒܵܒܵܐ

roman: baba

ܐܲܒ݂ܵܐ

roman: āwa

ܝܵܠܘܿܕܵܐ

roman: yalodā

ܐܒܐ

roman: ʾăḇā

ܝܠܘܕܐ

roman: yālōḏā

ܒܒܐ

roman: bābā

אַבָּא

roman: ʾabbā

দেউতা

roman: deuta

পিতা

roman: pita

বাপ

roman: bap

আব্বা

roman: abba

эмен

roman: èmen

𐬞𐬌𐬙𐬀𐬭

roman: pitar

アチャ

roman: aca

ပေႃ

roman: poa

атай

roman: atay

დად

roman: dad

ба́цька

roman: bácʹka

айце́ц

roman: ajcjéc

та́та

roman: táta

پت

roman: pit

پس

roman: pis

ابا

roman: abbá

баща́

roman: baštá

та́тко

roman: tátko

тати

roman: tati

отец

roman: otec

эсэгэ

roman: esege

да

roman: da

ᎡᏙᏓ

roman: edoda

ᎠᏓᏙᏓ

roman: adadoda

父親

roman: fu⁶ can¹

爸爸

roman: baa¹⁻⁴ baa¹

老豆

roman: lou⁵ dau⁶

фучин

roman: fučin

дада

roman: dada

де

roman: di͡ə

деде

roman: di͡ədi͡ə

лозы

roman: lozɨ

ада

roman: ada

父親

roman: fu-chhîn

阿爸

roman: â-pâ

父親

roman: fùqīn

父

roman: fù

爸爸

roman: bàba

爹

roman: diē

老子

roman: lǎozi

爹親

roman: tia-chhin

娘父

roman: niû-pē

父親

roman: hū-chhin

阿爸

roman: a-pah / a-pa / a-pâ

атте

roman: atte

ބައްޕަ

roman: bappa

أَب

roman: ʾab

وَالِد

roman: wālid

بابا

roman: bāba

أب

roman: ʔabb

بي

roman: bayy

հայր

roman: hayr

պապա

roman: papa

тетя

roman: tetja

𐌀𐌐𐌀

roman: apa

аман

roman: aman

амин

roman: amin

𐎱𐎡𐎫𐎠

roman: p-i-t-a

پدر

roman: pedar

بابا

roman: bâbâ

πατερης

roman: paterēs

𐌰𐍄𐍄𐌰

roman: atta

𐍆𐌰𐌳𐌰𐍂

roman: fadar

પિતા

roman: pitā

მამა

roman: mama

वालिद

roman: vālid

बाप

roman: bāp

पिदर

roman: pidar

𒀜𒋫𒀸

roman: attas


dayik

text: Ew ne dayika min e; meta min e.

text: Ew berî hefteyekê bû dayik.

forms:
دایک
da
daya
daye
dayîk
dayk
deyik
deyîk
deyk
dak
dê
di
dî

etymology_text:
* proto-hindûewropî: *dʰe-i- ("mêtin / mijandin")
:proto-îranî: *da⁵ ("---")
::avestayî: daenu- ("---")
::pehlewî: dāyak ("---")
::hotenî: dīnu ("---")
::farisî: dāye ("hevşîre / ebe")
::osetî: daejyn ("---")
::kurmancî: dayik, da, deyk, dê
::hewramî: dāyāna ("---") ...
::zazakî: dāya) ^(alfabeya arî)
:::Şablon:lor: dāya ("dayik")
::talîşî: dāya ("dayik")
:sanskrîtî: dhāyati ("mêtin / mijandin")
:ermenî: dayeak ("hevşîre / ebe")
:latînî: fellare ("mêtin / mijandin")
:yûnanî: thēlē ("memik / çiçik / guhan") ...
:Çavkanî: Horn p.119, Cheung p.47, Watkins p.18, Etymonline

ан

roman: ān

ны

roman: nə

𐕎𐔴

roman: ne

𒂼

roman: /ummu/

እናት

roman: ʾənat

ܝܸܡܵܐ

roman: yimma

ܝܵܠܘܿܕܬܵܐ

roman: yalodta

ܐܡܐ

roman: ʾemmā

ܝܠܘܕܬܐ

roman: yālōḏtā

אִמָּא

roman: ʾimmā

মা

roman: ma

আই

roman: ai

эбел

roman: èbel

баба

roman: baba

буба

roman: buba

ハポ

roman: hapo

әсәй

roman: äsäy

әсә

roman: äsä

ма́ці

roman: máci

ма́тка

roman: mátka

مات

roman: mát

ماس

roman: más

আম্মা

roman: amma

আম্মু

roman: ammu

মাতা

roman: mata

دا

roman: dâ

диде

roman: dide

ᨕᨗᨊ

roman: ina

ма́йка

roman: májka

မေမေ

roman: meme

эхэ

roman: exe

ཨའི

roman: a'i

нана

roman: nana

ᎤᏂᏥ

roman: unitsi

母親

roman: mou⁵ can¹

мучин

roman: mučin

нён

roman: ni͡on

чиннён

roman: činni͡on

姆媽

roman: m¹ ma

母親

roman: mû-chhîn

娘親

roman: ngiòng-chhîn

阿姆

roman: â-mê

母親

roman: mǔqīn

母

roman: mǔ

媽媽

roman: māma

娘

roman: niáng

媽

roman: mā

依媽

roman: ĭ-mă

依奶

roman: ĭ-nā̤

娘妳

roman: nòng-nā̤

娘

roman: niâ

娘親

roman: niû-chhin

母親

roman: bó-chhin, bú-chhin

阿姆

roman: a-ḿ

姆媽

roman: m¹ ma¹

ытԓя

roman: ətla

ытԓьа

roman: ətlʔa

анне

roman: anne

неш

roman: neš

މަނމަ

roman: manma

ننه

roman: nane

أُمّ

roman: ʾumm

وَالِدَة

roman: wālida

մայր

roman: mayr

ава

roman: ava

𐌀𐌕𐌉

roman: ati

энин

roman: əņin

𐎶𐎠𐎫𐎠

roman: m-a-t-a

مادر

roman: mâdar

مامان

roman: mâmân

μητερε

roman: mētere

مر

roman: mar

𐌰𐌹𐌸𐌴𐌹

roman: aiþei

დედა

roman: deda

माता

roman: mātā

मां

roman: mā̃

मादर

roman: mādar

वालिदा

roman: vālidā

ننیه

roman: naniya

אֵם

roman: em

эк

roman: ek

মাও

roman: maó

ತಾಯಿ

roman: tāyi

موج

roman: mōj

مٲج

roman: mạ̄j

эне

roman: ene

අම්මා

roman: ammā

мам

roman: mam

ань

roman: anʹ


deyk

forms:
da
dayik
dê

ipa: /dɛjk/


da

glosses: Dema mirov tiştek dike ji bo ku tiştek din çêbe.

text: (...) nîvê şevê ye, rabe û razê. Da tu sibê zû rabî, delaliya min."

ref: Sîma Semend, Xezal, Weşanên Nûdem, 1996

forms: دا

ipa: /dɑː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-da.wav

hyphenation: da


da

pos: postp

pos_title: Paşdaçek

glosses:
Guhartoyeke de.
di ... da


da

glosses: Xwedîtî nîşan dide lê piranî ji bo diyarkirina çawaniya hejmarî tê bikaranîn.

text: la glaso da vino

text: kilogramo da viando

text: grupo da homoj

text: skatolo da ĉokolado

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-da.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-da.wav


da

text: O şimdi odada.

text: Sokakta, çocuklarla beraber.

text: O da insan.

audio: LL-Q256 (tur)-Basak-da.wav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-da.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-da.wav


dan

glosses: Diyarî kirin, raber kirin, pêşkêş kirin, araste kirin.

text:
Ji lebê le'leşeker bêj û ji şekker meke behs
Bi ser enguştê 'eqîqê bide fincana rehîq
Abê heywan te çi yin nav-i ji kewser meke behs

text: Deqyanûs bi şîrek hilanî da bin lîbasê xwe.

ref: Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, 2022 ["1857"], r. 90

forms:
didim (present)
didî (present)
dide (present)
didin (present)
bide (imperative singular)
bidin (imperative plural)
da (past)
da (past)
da (past)
da (past)
–d– (root present)
–da– (root past)
ez didim (indicative present positive)
ez nadim (indicative present negative)
min da (indicative past positive)
min neda (indicative past negative)
tu didî (indicative present positive)
tu nadî (indicative present negative)
te da (indicative past positive)
te neda (indicative past negative)
ew dide (indicative present positive)
ew nade (indicative present negative)
wê/wî da (indicative past positive)
wê/wî neda (indicative past negative)
em didin (indicative present positive)
em nadin (indicative present negative)
me da (indicative past positive)
me neda (indicative past negative)
hûn didin (indicative present positive)
hûn nadin (indicative present negative)
we da (indicative past positive)
we neda (indicative past negative)
ew didin (indicative present positive)
ew nadin (indicative present negative)
wan da (indicative past positive)
wan neda (indicative past negative)
min dida (imperfect positive)
min nedida (imperfect negative)
min dabû (positive)
min nedabû (negative)
te dida (imperfect positive)
te nedida (imperfect negative)
te dabû (positive)
te nedabû (negative)
wê/wî dida (imperfect positive)
wê/wî nedida (imperfect negative)
wê/wî dabû (positive)
wê/wî nedabû (negative)
me dida (imperfect positive)
me nedida (imperfect negative)
me dabû (positive)
me nedabû (negative)
we dida (imperfect positive)
we nedida (imperfect negative)
we dabû (positive)
we nedabû (negative)
wan dida (imperfect positive)
wan nedida (imperfect negative)
wan dabû (positive)
wan nedabû (negative)
ez ê bidim (future positive)
ez ê nedim (future negative)
minê dabe (future perfect positive)
minê nedabe (future perfect negative)
tu yê bidî (future positive)
tu yê nedî (future negative)
teyê dabe (future perfect positive)
teyê nedabe (future perfect negative)
ew ê bide (future positive)
ew ê nede (future negative)
wê/wîyê dabe (future perfect positive)
wê/wîyê nedabe (future perfect negative)
em ê bidin (future positive)
em ê nedin (future negative)
meyê dabe (future perfect positive)
meyê nedabe (future perfect negative)
hûn ê bidin (future positive)
hûn ê nedin (future negative)
weyê dabe (future perfect positive)
weyê nedabe (future perfect negative)
ew ê bidin (future positive)
ew ê nedin (future negative)
wanê dabe (future perfect positive)
wanê nedabe (future perfect negative)
min daye (perfect positive)
min nedaye (perfect negative)
min dabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nedabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te daye (perfect positive)
te nedaye (perfect negative)
te dabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nedabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî daye (perfect positive)
wê/wî nedaye (perfect negative)
wê/wî dabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nedabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me daye (perfect positive)
me nedaye (perfect negative)
me dabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nedabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we daye (perfect positive)
we nedaye (perfect negative)
we dabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nedabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan daye (perfect positive)
wan nedaye (perfect negative)
wan dabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nedabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bidim (present subjunctive positive)
(bila) ez nedim (present subjunctive negative)
(bila) min dabe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nedabe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bidî (present subjunctive positive)
(bila) tu nedî (present subjunctive negative)
(bila) te dabe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nedabe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bide (present subjunctive positive)
(bila) ew nede (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî dabe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nedabe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bidin (present subjunctive positive)
(bila) em nedin (present subjunctive negative)
(bila) me dabe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nedabe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bidin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nedin (present subjunctive negative)
(bila) we dabe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nedabe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bidin (present subjunctive positive)
(bila) ew nedin (present subjunctive negative)
(bila) wan dabe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nedabe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bidaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nedaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) min dabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nedabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bidaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nedaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) te dabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nedabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bidaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nedaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî dabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nedabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bidaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nedaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) me dabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nedabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bidaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nedaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) we dabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nedabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bidaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nedaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan dabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nedabûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bidaya (present conditional positive)
minê nedaya (present conditional negative)
minê dabûya (preterite conditional positive)
minê nedabûya (preterite conditional negative)
teyê bidaya (present conditional positive)
teyê nedaya (present conditional negative)
teyê dabûya (preterite conditional positive)
teyê nedabûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bidaya (present conditional positive)
wê/wîyê nedaya (present conditional negative)
wê/wîyê dabûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nedabûya (preterite conditional negative)
meyê bidaya (present conditional positive)
meyê nedaya (present conditional negative)
meyê dabûya (preterite conditional positive)
meyê nedabûya (preterite conditional negative)
weyê bidaya (present conditional positive)
weyê nedaya (present conditional negative)
weyê dabûya (preterite conditional positive)
weyê nedabûya (preterite conditional negative)
wanê bidaya (present conditional positive)
wanê nedaya (present conditional negative)
wanê dabûya (preterite conditional positive)
wanê nedabûya (preterite conditional negative)
(tu) bide (imperative present positive)
(tu) nede (imperative present negative)
(hûn) bidin (imperative present positive)
(hûn) nedin (imperative present negative)
–de– (root present)
ez didem (indicative present positive)
ez nadem (indicative present negative)
tu dideyî (indicative present positive)
tu nadeyî (indicative present negative)
em diden (indicative present positive)
em naden (indicative present negative)
hûn diden (indicative present positive)
hûn naden (indicative present negative)
ew diden (indicative present positive)
ew naden (indicative present negative)
ez ê bidem (future positive)
ez ê nedem (future negative)
tu yê bideyî (future positive)
tu yê nedeyî (future negative)
em ê biden (future positive)
em ê neden (future negative)
hûn ê biden (future positive)
hûn ê neden (future negative)
ew ê biden (future positive)
ew ê neden (future negative)
(bila) ez bidem (present subjunctive positive)
(bila) ez nedem (present subjunctive negative)
(bila) tu bideyî (present subjunctive positive)
(bila) tu nedeyî (present subjunctive negative)
(bila) em biden (present subjunctive positive)
(bila) em neden (present subjunctive negative)
(bila) hûn biden (present subjunctive positive)
(bila) hûn neden (present subjunctive negative)
(bila) ew biden (present subjunctive positive)
(bila) ew neden (present subjunctive negative)
(hûn) biden (imperative present positive)
(hûn) neden (imperative present negative)
dayîn
دان
дан

etymology_text:
Ji proto-îranî *de¹- (“dan”) ji proto-hindûewropî *deh₃- (“dan”). Hevreha soranî [skrîpt hewce ye] (dan-, “dan”), avestayî [skrîpt hewce ye] (da-, “dan”), farisiya kevn da- (“dan”), partî dh- (“dan”), farisiya navîn dy- (“dan”), farisî [skrîpt hewce ye] (daden-, “dan”), belûçî [skrîpt hewce ye] (dā-, “dan”), hewramî [skrîpt hewce ye] (dā-, “dan”), zazakî dayen- (“dan”), sanskrîtî [skrîpt hewce ye] (dā-, “dan”), yûnanî didonai- (didonai-, “dan”), latînî dare- (“dan”), fransî donner- (“dan”), hîtîtî [skrîpt hewce ye] (dā-, “dan”), semnanîdāī- ("dan")
Çavkanî: Cheung p.44, Watkins p.21, Etymonline

аҭара

roman: ātārā

берер

roman: berer

መስጠት

roman: mäsṭät

ܝܗܒ

roman: yav

দে

roman: de

биреү

roman: birew

дава́ць

roman: davácʹ

даць

roman: dacʹ

дары́ць

roman: darýcʹ

падары́ць

roman: padarýcʹ

দেওয়া

roman: deoẏa

да́вам

roman: dávam

дам

roman: dam

ပေး

roman: pe:

үгэхэ

roman: ügexe

ᎠᏓᏁᏗ

roman: adanedi

ᎠᎥᏏ

roman: avsi

ᎦᏅᏁᎭ

roman: ganvneha

ги

roman: gi

分

roman: fûn

給

roman: gěi

遞

roman: dì

乞

roman: ké̤ṳk

予

roman: ú, ír, í

биэр

roman: bier

أَعْطَى

roman: ʾaʿṭā

وَهَبَ

roman: wahaba

مَنَحَ

roman: manaḥa

آتَى

roman: ʾātā

إدى

roman: ʔidda

عطى

roman: ʕaṭa

أعطى

roman: ʔaʕṭa

أدَّى

roman: ʔadda

տալ

roman: tal

бӫдэй

roman: ʙjödəj

буми

roman: bumi

دادن

roman: dâdan

𐌲𐌹𐌱𐌰𐌽

roman: giban

მიცემა

roman: micema

ჩუქება

roman: čukeba

देना

roman: denā

נָתַן

roman: natán

өгх

roman: ögx

دیُٛن

roman: d'un

берүү

roman: berüü

දෙනවා

roman: denawā

주다

roman: juda

드리다

roman: deurida

ມອບ

roman: mǭp

ໃຫ້

roman: hai

ᦠᦹᧉ

roman: ḣue²

дава

roman: dava

നൽകുക

roman: nalkuka

കൊടുക്കുക

roman: koṭukkuka

തരുക

roman: taruka

ᠪᡠᠮᠪᡳ

roman: bumbi

देणे

roman: deṇe

هادائن

roman: hâdâen

өгөх

roman: ögöh

ଦେବା

roman: deba

ویرمك

roman: vermek

بەرمەك

roman: bermek

беру

roman: beru

дава́ть

roman: davátʹ

дать

roman: datʹ

дари́ть

roman: darítʹ

подари́ть

roman: podarítʹ

ददाति

roman: dadāti

यच्छति

roman: yacchati

ڏِئَڻُ

roman: ḍiyanu

дати

roman: dati

སྟེར

roman: ter

тувуб

roman: tuvub

додан

roman: dodan

கொடு

roman: koṭu

தா

roman: tā

ให้

roman: hâi

бирергә

roman: birergä

སྦྱིན

roman: sbyin

སྟེར

roman: ster

бээр

roman: beer

дава́ти

roman: daváty

да́ти

roman: dáty

дарува́ти

roman: daruváty

подарува́ти

roman: podaruváty

пирерге

roman: pirerge

អោយ

roman: ʼaoy

ជូន

roman: cuun

געבן

roman: gebn

δίνω

roman: díno

δίδωμι

roman: dídōmi

xwe dan agirî

raw_tags: biwêj><w:xwe nêzî agirî kirin (daku germ bibe

ipa: /dɑːn/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-dan.wav

hyphenation: dan


dan

forms:
دان
dahn
dihan
dahnî

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *dʰoHnéh₂ (dan, dexl), hevreha avestayî dāna, sanskrîtî धाना • dhānā́, farisî دانه • dāne, pehlewî dān(ag). tane ya tirkî ji zimanekî îranî ye.


dan

forms:
dang
dahn


dan

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-dan.wav


dan

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-dan.wav


keçam

forms:
duhmam
duhtmam
amoza
jinmam
keçmet
keçxal
keçxalet
kurmet
kurxal
kurxalet

etymology_text: Ji keç + am.


keçap

glosses: keça mamê kesekê/î, qîza apê kesekê/î, kiça amê kesekê/î

forms:
amoza
jinmam
keçmet
keçxal
keçxalet
kurmet
kurxal
kurxalet

etymology_text: * keç + ap


keçmam

forms:
kiçmam
amoza
jinmam
keçmet
keçxal
keçxalet
kurmet
kurxal
kurxalet

etymology_text: Ji keç + mam.


dot

text:
Kurd perîşan maye îro têk de bûn serqot û rot
Dijmin ew dane ber hev dil bi ateş wan disot
Têk li ber topan biriştin kal û xort û bûk û dot
Ger dipirsî tu li halê miletê meqhûrê xot
Horî bedbext û xiflet girt û dil hoşarê kurd

ref: Cegerxwîn

forms:
دۆت
do
duh
duht

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *dʰugh₂tḗr (“keç, dot”), belkî ji *duh- ("dotin") + *-ter ya di peyvên din jî yên mirovahiyê de (*bʰréh₂tēr: bira, *méh₂tēr: dayik, mak, *ph₂tḗr: bab), hevrehaدہت (duht) ya belûçî, دخت (duxt) û دختر (duxter) yên farisî, duxt, duxter yên pehlewî, avestayiya kevn 𐬛𐬎𐬔𐬆𐬛𐬀𐬭 (dugider-), avestayiya nû 𐬛𐬎𐬖𐬜𐬀𐬭 (duɣđar), sanskrîtî दुहितृ (duhitṛ), ermenî դուստր (dustr), hîtîtî 𒁺𒌓𒋻𒊑𒄿𒀀𒋾𒄿𒀀𒀸 (duttariyatiyas), rusî дочь (doçi), yûnaniya kevn θυγάτηρ (thugatēr), almanî Tochter, îngilîzî daughter, swêdî dotter...

ipa: /doːt/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-dot.wav

hyphenation: dot


dot

text: Wê çêleka xwe dot.


dot

forms: point

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-dot.wav


domam

forms:
dotmam, duhmam, duhtmam
amoza
jinmam
keçmet
keçxal
keçxalet
kurmet
kurxal
kurxalet

etymology_text: Ji do + mam.

ipa: /doːˈmɑːm/


amoza

glosses:
pismam yan dotmam, kuzen,
zarokên mamê kesekê/î, zarokên apê kesekê/î, zarokên amê kesekê/î

glosses: dotmam, kurmet, keçmet, kurxal, keçxal, kurxalet, keçxalet, kurap, kuram, bilxaltî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
jinam
jinap
jinmam
keçmet
keçxal
keçxalet
kurmet
kurxal
kurxalet

etymology_text: Ji amo- + za.

հորեղպորոտի

roman: horeġporoti


-za

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: Paşgirek e dikeve gel hin peyvan û maneya "zarrokên wî" dide:

forms: za

etymology_text: Ji zan, hevreha farisî زاده (-zade), avestayî zate-


-zî

glosses: Paşgirek e dikeve gel hin peyvan û wateya "zarrokên wî" dide:

etymology_text: zan


biraza

forms:
برازا
براظا
birazî
braza
brazî

etymology_text: Ji bira + -za.


bira

glosses: Kurê dêbabên kesekê/î, lawê deybabên kesekê/î.

text: Ew birayê min e.

text: Bira bira ye, bazar cuda ye

text: Şahriyarî bi tirs ji Şahzemanî re got: "Ax bira, tu ewil vî karî bike." Lê birayê wî bersîv da: "Na, tu birayê mezin î, divê ez her di riya te de bim."

ref: Çîroka Hezar û Şevekê, werger: Serdar Roşan, Weşanên Nûdem

text:
Roja şerî ew hezare mêr bû
Tacdîn du bira hebûn diqellaş
Manendê du şahbazê cemmaş

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

text: Ey mîrê cinan yê li welatê efrîtan, ev herdu kûçik birayên min in.

text: Bi Xwedê, birawo, her ez jî wisa fikirîm.

glosses: Hemû kur û mêrên ji eynî dînî yan mezhebê.

forms:
برا
бьра
bra
xwişk

etymology_text:
Ji ji proto-hindûewropî *bʰréh₂tēr.
Hevreha soranî/kelhûrî/lekî/hewramî/zazakî bira, mazenderanî برار(birar), hexamenişî 𐎲𐎼𐎠𐎫𐎠(brātā), pertî û pehlewî 𐭡𐭥𐭠𐭣𐭥 (brad, brader), avestayî 𐬠𐬭𐬁𐬙𐬀𐬭(brater), belûçî برات(berat), farisî برادر(birader, berader), tacikî бародар(barodar), sanskrîtî भ्रातृ (bhrātṛ)(bhrā́tṛ), hindî भ्राता(bhrātā) û भ्रातृ(bhrātŕ), ûrdûyî بھراتا (bhrātā)(bhrātā) û بھراتر (bhrātr)(bhrātŕ), rusî/belarusî/ukraynî/bulgarî/makedonî брат(brat), sirbî бра̏т(brȁt), polonî/slovakî brat, çekî bratr, latviyayî brātarītis, lîtwanî broterėlis/brólis/brotis, yûnaniya kevn φρᾱ́τηρ (phrā́tēr)(phrā́tēr), îngilîzî brother, almanî Bruder, holendî broeder/broer, danmarkî/norwecî/swêdî broder/bror, latînî frāter, îtalî frate/fratello, fransî frère, ermenî եղբայր (eġbayr)(ełbayr)...
;Çavkanî:
* Horn, Paul. (1893): Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingehê etîmolojiya farisî] (bi almanî). Strassburg r. 45.
* Watkins, Calvert, The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots https://web.archive.org/http://www.amazon.com/American-Heritage-Dictionary-Indo-European-Roots/dp/0618082506 arşîv, Houghton Mifflin Co., 2007, çapa 2em, r. 12
* MacKenzie, David Neil, The dialect of Awroman (Hawraman-i Luhon) Grammatical sketch, texts, and vocabulary, Kommissionaer: Munksgaard (København), 1966
* Etymonline. Online English Etymology Dictionary. <Etymonline> by Douglas Harper.
* Pokorny, Julius, Ferhenga etîmolojî ya hindûewropî ["Indogermanisches etymologisches Wörterbuch (bi almanî)"], Bern, 1959, r. 163

аиашьа

roman: āiāš̍ā

шы

roman: šə

𐕛𐔼𐕖𐔼

roman: viči

𒋀

roman: aḫu

ወንድም

roman: wändm

ܐܲܚܵܐ

roman: āḳa

ܐܲܚܘܿܢܵܐ

roman: āḳona

ܐܚܐ

roman: ʾăḥā

אַחָא

roman: ʾaḥā

እህ

roman: ǝh

ভাই

roman: bhai

вац

roman: wac

ユポ

roman: yupo

ағай

roman: ağay

ҡусты

roman: qustï

эне

roman: ene

мырҙа

roman: mïrða

брат

roman: brat

برات

roman: barát

ভ্রাতা

roman: bhrata

বেরাদর

roman: beradôr

گگه

roman: gage

ညီ

roman: nyi

မောင်

roman: maung

аха

roman: axa

дуу

roman: duu

བུ་སྤུན

roman: bu spun

ཕོ་རྒནམ

roman: pho rganm

ནུ་གཅུང

roman: nu gcung

ваша

roman: waša

ᎤᏙ

roman: udo

ᏗᎾᏓᏅᏟ

roman: dinadanvtli

哥哥

roman: go¹⁻⁴ go¹

弟弟

roman: dai⁶⁻⁴ dai⁶⁻²

兄弟

roman: hing¹ dai⁶

大佬

roman: daai⁶ lou²

細佬

roman: sai³ lou²

阿哥

roman: aa³ go¹

哥哥

roman: gēge

弟弟

roman: dìdi

兄弟

roman: xiōngdì

兄弟

roman: xiōngdi

阿兄

roman: a-hiaⁿ

小弟

roman: sió-tī

兄弟

roman: hiaⁿ-tī

哥哥

roman: ko--koh, ko-ko

兄哥

roman: hiaⁿ-ko

大兄

roman: tōa-hiaⁿ

大哥

roman: tōa-ko

阿兄

roman: a1 hian1

阿弟

roman: a1 di6

ар тӑван

roman: ar tăvan

ކޮއްކޮ

roman: kokko

ބޭބެ

roman: bēbe

أَخ

roman: ʾaḵ

شَقِيق

roman: šaqīq

أخ

roman: ʔaḵḵ

إخوات

roman: ʔixwāt

خي

roman: ḵayy

أخو

roman: ʔaḵu

եղբայր

roman: eġbayr

ախպեր

roman: axper

եղբայր

roman: ełbayr

леля

roman: lelja

ялакс

roman: jalaks

እኅው

roman: ʾəḫw

акан

roman: akan

нө

roman: nö

акин

roman: akin

нэкун

roman: nəkun

برادر

roman: barâdar

داداش

roman: dâdâš

اخ

roman: ax

𐤀𐤇

roman: ʾḥ

ભાઈ

roman: bhāī

ძმა

roman: ʒma

भ्राता

roman: bhrātā

सहोदर

roman: sahodar

बिरादर

roman: birādar

दादा

roman: dādā

भाऊ

roman: bhāū

वीर

roman: vīr

बंधु

roman: bandhu

भैया

roman: bhaiyā

भ्रातृ

roman: bhrātŕ

אָח

roman: akh

воша

roman: woša

дү

roman: dü

къарнаш

roman: qarnaş

къарындаш

roman: qarındaş

بوے

roman: bōy

байке

roman: bayke

ага

roman: aga

word: biracan<w:ı- peyva ji bo xweşgotina bira, ıı- peyva ji bo bang/gazî kirina kesekî>

word: birader<w:kesê wek bira; kesê ji der hatiye û wek bira nêzik e>

word: birakuştî<w:kesê ku birayê wî hatiye kuştin>

word: biramak<w:kesê ji heman dayikê lê ne ji heman bavî>

word: biramarî<w:birayê ji zewaca dê yan jî bavê pêkhatî>

word: biramarîtî<w:biratiya ji zewaca dê yan jî bavê pêkhatî>

word: biraşîr<w:kesê ku dema zarotiya xwe de ji diya kesekî şîr mêtî ye>

word: biratî<w:1) hevpişka di dê û bavî de, 2) rewşa wek bira>

word: birazava<w:kesê di daweta wî de alîkariya zavayî dike>


bira

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-bira.wav


bira

glosses: Rewşa îzafeyî ya yekjimar a binavkirî ya bir (birr).

forms: birên (feminine definite construct plural)


bira

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-bira.wav


kek

forms:
kak
کهک
bira

etymology_text: Hevreha soranî کاک (kak, “kek, kak”) û کاکه (kake, “keko, kako”), bextiyarî گگه (gegê, “bira”) û کاکا (kaka, “mam, ap”), belûçî کاکہ (kake, “xal, birayê dayê”), maratî काका (kaka: mam, ap), hindî चाचा (çaça: mam, ap), urdûyî چچا (çeça, “mam, ap”), belkî ji proto-îranî lê herwiha bi zimanên austronezî jî kaka maneya bira yan xuşk dide: endonezyayî kakak, kak, malezî kak, kaka, kakak, kakang, akak, akang, kang yan jî çînî 哥哥 (gēge, gogo, koko).. Dikare herwiha peyveke gerok jî be, wek mama (dayik) û papa / baba ku di kurdî de bûye bab / bav. Bi kurmanciya rojhilatî "kak" maneya "kek, birayê mezin" dide lê bi kurmanciya rojavayî wateya "bab, bav" dide.

ipa: /kɛk/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-kek.wav

hyphenation: kek


kek

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-kek.wav


bab

glosses: Ji herdu mirovên ku kesek jê çêbûye yê zelam.

text: Jêrî Ednan ta ji 'Ebdullah guhestBîst û yek bab in, hemî rast û durustHin yekî 'Ednan û Me'd û hem Nezar

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

glosses: Kesê ku bingehê rêbazekê daye yan jî giringtirîn kesê wê ye.

forms:
باب
баб
bav
bavk
baw
bawk
peder

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *papa-, proto-îranî *pape-, (ihtimal e ji zimanê zarokan ku zarok pê daxwaza xwarinê dikin, bide ber pepe anku nan ya kurdî), hevrehabav ya kurmancî, bawk ya soranî (babe: babo forma gazîkirinê), بابا (baba) ya farisî ku ketiye tirkî jî; pape- ya farisiya kevn, πάππας (pappas: bab, babo) û papa ya latînî ku serekaniya heman peyva bi gelek zimanên ewropî ye. Tiştekî asayî û normal e ku bab di hin devokan de bûye bav ji ber ku di kurmancî de -b ya dawîn gelek car v dibe: şeb / şev.

аба

roman: ābā

аб

roman: āb

ты

roman: tə

𒀜

roman: abu

እባት

roman: ʾəbat

𐤀𐤁

roman: ʾb

t’aah

roman: -t’á’

ܒܵܒܵܐ

roman: baba

ܐܲܒ݂ܵܐ

roman: āwa

ܝܵܠܘܿܕܵܐ

roman: yalodā

ܐܒܐ

roman: ʾăḇā

ܝܠܘܕܐ

roman: yālōḏā

ܒܒܐ

roman: bābā

אַבָּא

roman: ʾabbā

দেউতা

roman: deuta

পিতা

roman: pita

বাপ

roman: bap

আব্বা

roman: abba

эмен

roman: èmen

𐬞𐬌𐬙𐬀𐬭

roman: pitar

アチャ

roman: aca

ပေႃ

roman: poa

атай

roman: atay

დად

roman: dad

ба́цька

roman: bácʹka

айце́ц

roman: ajcjéc

та́та

roman: táta

پت

roman: pit

پس

roman: pis

ابا

roman: abbá

баща́

roman: baštá

та́тко

roman: tátko

тати

roman: tati

отец

roman: otec

эсэгэ

roman: esege

да

roman: da

ᎡᏙᏓ

roman: edoda

ᎠᏓᏙᏓ

roman: adadoda

父親

roman: fu⁶ can¹

爸爸

roman: baa¹⁻⁴ baa¹

老豆

roman: lou⁵ dau⁶

фучин

roman: fučin

дада

roman: dada

де

roman: di͡ə

деде

roman: di͡ədi͡ə

лозы

roman: lozɨ

ада

roman: ada

父親

roman: fu-chhîn

阿爸

roman: â-pâ

父親

roman: fùqīn

父

roman: fù

爸爸

roman: bàba

爹

roman: diē

老子

roman: lǎozi

爹親

roman: tia-chhin

娘父

roman: niû-pē

父親

roman: hū-chhin

阿爸

roman: a-pah / a-pa / a-pâ

атте

roman: atte

ބައްޕަ

roman: bappa

أَب

roman: ʾab

وَالِد

roman: wālid

بابا

roman: bāba

أب

roman: ʔabb

بي

roman: bayy

հայր

roman: hayr

պապա

roman: papa

тетя

roman: tetja

𐌀𐌐𐌀

roman: apa

аман

roman: aman

амин

roman: amin

𐎱𐎡𐎫𐎠

roman: p-i-t-a

پدر

roman: pedar

بابا

roman: bâbâ

πατερης

roman: paterēs

𐌰𐍄𐍄𐌰

roman: atta

𐍆𐌰𐌳𐌰𐍂

roman: fadar

પિતા

roman: pitā

მამა

roman: mama

वालिद

roman: vālid

बाप

roman: bāp

पिदर

roman: pidar

𒀜𒋫𒀸

roman: attas


bab

etymology_text: Ji erebî باب (bab).

ipa: /bɑːb/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-bab.wav

hyphenation: bab


kurr

glosses: qot, girrên rût,bilindahîyên bê dar û ber.

ipa: /kʊr/

hyphenation: kurr


kur

pos: symbol

pos_title: Sembol

glosses: (standardên navneteweyî) Koda zimanî ya ISO 639-2 & ISO 639-3 ji bo kurdî.


kur

glosses:
lawik, gede, sebî, xort,
 zarokên nêr, mirovên nêr yên biçûk

text: Kur bi gogê dilîzin.

text:
Nesl û neseb û heseb 'eyan bû
Serdefter û serwerê kuran bû
Babê wî digotin-ê Sikender

glosses:
lawik, gede, sebî,
zarokên nêr, yên kesekî

text: Te çend kur hene?

forms:
kure
kurrik
kurik
کوڕ
кӧр'

etymology_text:
* proto-îranî: *kur ("zan")
:sogdî: kwrt' ("zarok")
:xunsarkî: kur ("kîr")
:farisî: kīr ("kir")
:kurmancî: kîr ("kîr, pênîs"), kur ("lawik")
:soranî: kurr; kêr ("kur; kîr"), kur ("lawik")
:zazakî: kîr ("kîr, pênîs")
:lorî: kur(r) ("kur, kurik")
Çavkanî: Cheung p.250
Baldarî: Ne ji proto-hindûewropî ye.

уул бала

roman: uul bala

уул

roman: uul

ল’ৰা

roman: löra

малай

roman: malay

хло́пец

roman: xlópjec

хло́пчык

roman: xlópčyk

ছেলে

roman: chele

ছোকরা

roman: chokra

момче́

roman: momčé

ချာတိတ်

roman: hkyatit

သူငယ်

roman: su-ngai

кӏант

roman: ḳant

ᎠᏧᏣ

roman: atsutsa

男仔

roman: naam⁴ zai²

щёхуәзы

roman: xi͡ohuəzɨ

щёхуәр

roman: xi͡ohuər

эрвазы

roman: ervazɨ

男孩

roman: nánhái

少年

roman: shàonián

男孩子

roman: nánháizi

小伙子

roman: xiǎohuǒzi

查埔囡仔

roman: tsa-poo gín-á, ta-poo gín-á

查埔𡢃仔

roman: tsa-poo-kán-á

ача

roman: ača

anak

sense: kurik, lawik, zarokên nêr

صَبِيّ

roman: ṣabiyy

فَتًى

roman: fatan

غُلَام

roman: ḡulām

ولد

roman: walad

صبيان

roman: ṣubyān

بزر

roman: bazir

տղա

roman: tġa

цёрыне

roman: cjoryne

омолги

roman: omolgi

پسر

roman: pesar

پس

roman: pos

جوانک

roman: javânak

بچه

roman: bača, bačča

𐌼𐌰𐌲𐌿𐍃

roman: magus

છોકરો

roman: chokro

ბიჭი

roman: bič̣i

लड़का

roman: laṛkā

बच्चा

roman: baccā

فوره

roman: fōra

יֶלֶד

roman: yéled

נַעַר

roman: na'ár

בָּחוּר

roman: bakhúr

кӏаьнк

roman: ḳänk

көвүн

roman: kövün

চেংৰা

roman: seṅra

ڈَق

roman: ḍaq

бала

roman: bala

소년(少年)

roman: sonyeon

남자아이

roman: namjaai

남자애

roman: namjaae

아이

roman: ai

꼬마

roman: kkoma

ເດັກຜູ້ຊາຍ

roman: dek phū sāi

ທາລົກ

roman: thā lok

момче

roman: momče

ആണ്കുട്ടി

roman: āṇkuṭṭi

ᡥᠠᡥᠠ ᠵᡠᡳ

roman: haha jui

хүү

roman: hüü

хөвүүн

roman: hövüün

хөвгүүд

roman: hövgüüd

केटा

roman: keṭā

هلک

roman: halək

ووړکی

roman: woṛkai

ਮੁੰਡਾ

roman: muṇḍā

ма́льчик

roman: málʹčik

ю́ноша

roman: júnoša

па́рень

roman: párenʹ

подро́сток

roman: podróstok

паца́н

roman: pacán

ꠙꠥꠀ

roman: fua

отрокъ

roman: otrokŭ

дѣтищъ

roman: dětištŭ

паробъкъ

roman: parobŭkŭ

ჭყინტ

roman: č̣q̇inṭ

бай

roman: baj

писар

roman: pisar

писарбача

roman: pisarbača

زوئه

roman: zua

பய்யன்

roman: payyaṉ

பையன்

roman: paiyaṉ

பையல்

roman: paiyal

பைதல்

roman: paital

బాలుడు

roman: bāluḍu

అబ్బాయి

roman: abbāyi

యువకుడు

roman: yuvakuḍu

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kur (navdêr).wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kur (rengdêr).wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kur (cînav).wav


kur

etymology_text: Hevreha kurt, çerm, farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (kirrênîden, “kurr kirin; têgiheke dînî ye ku afirandina dêwan (li şûna êzdan, anku brehênîden) diyar dike”). Bo guherrîna dengê /kir/ > /kur/ binêre kirm > kurm.

audio: LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-kur.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kur (navdêr).wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kur (rengdêr).wav

ipa: /kʊɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kur (cînav).wav

hyphenation: kur


kur

etymology_text: ku (formeke devokî ji kû) + der(ê), bide ber vir (vê derê) û wir (wê derê)


amojin

glosses: jina mamê kesekê/î, jina apê kesekê/î, pîreka amê kesekê/î

forms:
amoj
amojne
omojne
amojn
jinbira
jinxal

etymology_text: amo + jin

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-amojin.wav

hyphenation: a·mo·jin


jinam

glosses: jina Mamê kesekê/î, jina apê kesekê/î, pîreka amê kesekê/î.

forms:
jinbira
jinxal

etymology_text: Ji jin + am.


jinap

forms:
ژن-ئاپ
jinbira
jinxal

etymology_text: Ji jin + ap.


jinmam

forms:
ژنمام
jinbira
jinxal

etymology_text: Ji jin + mam.


jinbira

glosses:
jina birayê kesekê/î,
pîreka birayê kesekê/î,
kufleta birayê kesekê/î

forms:
amojin
jinam
jinap
jinbira
jinmam
jintî
jinxal

etymology_text: Ji jin + bira.

килен

roman: kilen

еңгә

roman: yeñgä

ভাবী

roman: bhabi

снаха

roman: snaha

ယောက်မ

roman: yaukma.

ခယ်မ

roman: hkaima.

阿嫂

roman: aa³ sou²

弟婦

roman: dai⁶ fu⁵

阿妗

roman: aa³ kam⁵

嫂子

roman: sǎozi

弟媳

roman: dìxí

阿嫂

roman: a-só

兄嫂

roman: hiaⁿ-só

小嬸

roman: sió-chím

հարս

roman: hars

ძმისცოლი

roman: ʒmiscoli

גִּיסָה

roman: gisá

بٔے کاکَنؠ

roman: bạy kākan'

بٲے کاکَنؠ

roman: bạ̄y kākan'

제수

roman: jesu

형수

roman: hyeongsu

올케

roman: olke

새언니

roman: saeeonni

бэргэн

roman: bergen

бэр

roman: ber

эмр

roman: emr

неве́стка

roman: nevéstka

அண்ணி

roman: aṇṇi

вичечубух

roman: vičečubuχ

νύφη

roman: nýfi

γάλως

roman: gálōs


birajin

glosses: jina birayê kesekê/î, pîreka birayê kesekê/î, kufleta birayê kesekê/î

forms:
amojin
xalojin
jinam
jinap
jinbira
jinmam
jinxal

etymology_text: Ji bira + jin.

ipa: /bɪɾɑːˈʒɪn/

hyphenation: bi·ra·jin


jinxal

forms:
amojin
jinam
jinap
jinbira
jinmam

etymology_text: Ji jin + xal.


bûra

forms:
bîra
bwîra
bûr
diş
tî
hevling
hîwer

etymology_text: Belkî hevrehabira.

শালা

roman: śala

শ্যালক

roman: śjalôk

шурей

roman: šurej

ယောက်ဖ

roman: yaukhpa.

大舅

roman: daai⁶ kau³

舅仔

roman: kau³ zai²

内兄

roman: nèixiōng

大舅子

roman: dàjiùzi

内弟

roman: nèidì

婦兄

roman: fùxiōng

小舅子

roman: xiǎojiùzi

大舅

roman: dàjiù

小舅

roman: xiǎojiù

婦弟

roman: fùdì

妻舅

roman: chhe-kū

舅仔

roman: kū-á

大舅

roman: tōa-kū

某舅

roman: bó͘-kū

妻舅仔

roman: chhe-kū-á

աներձագ

roman: anerjag

աներորդի

roman: anerordi

ცოლისძმა

roman: colisʒma

साला

roman: sālā

גִּיס

roman: gís

ۂہَر

roman: hạhar

처남(妻男)

roman: cheonam

шура

roman: šura

шу́рин

roman: šúrin

स्याल

roman: syāla

севичи

roman: seviči

шу́рин

roman: šúryn

κουνιάδος

roman: kouniádos

ipa: /buːˈɾɑː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-bûra.wav

hyphenation: bû·ra


tî

glosses:
têhinî, hewceyî vexwarinê,
 ya / yê ku pêwîstî bi avê yan vexwirakek din heye

glosses: ya / yê pirr tiştekê/î dixwaze: Em hemî tiyên azadiyê ne.

forms:
tîtir (comparative)
herî tî (superlative)
tîtirîn (superlative)
تی
birçî

etymology_text:
proto-hindûewropî: *ters- ("tî bûn", "hişk")
:proto-îranî terş- ("tî bûn")
::avestayî: terşne- ("tî")
::partî: tîşng ("vexwarin")
::pehlewî: tîşn ("tî")
::sogdî: cişn’ ("tî bûn")
::farisî: tişneh ("tî")
::belûçî: tun ("tî")
::kurmancî: tî, têhnî ("tî")
::soranî: tînû ("tî")
::hewramî: tejne ("tî") ...
::zazakî: teyşan ("tî")
:sanskrîtî: terš- ("tî bûn"), tirşne ("tî")
:yûnanî: teresesthai ("hişk bûn")
:latînî: torrēre ("hişk bûn"), terra ("hişk", "erd", "erdê hişk")
:
* Almanî: Durst → de, durst ("tî")
:îngilîzî: thirsty ("tî") ...
:Çavkanî: Cheung p.384, Watkins p.91, Etymonline

һыуһаған

roman: hïwhağan

які́ хо́ча піць

roman: jakí xóča picʹ

তৃষ্ণার্ত

roman: triśnart

পিয়াসী

roman: piẏaśi

жа́ден

roman: žáden

ရေငတ်

roman: re-ngat

ရေဆာ

roman: rehca

口渴

roman: hau² hot³

頸渴

roman: geng² hot³

嘴渴

roman: choi-hot

肚渴

roman: tú-hot

渴

roman: kě

口渴

roman: kǒukě

喙焦

roman: chhùi-ta

عَطْشَان

roman: ʿaṭšān

ظَمْآن

roman: ẓamʾān

عطشان

roman: ʕaṭšān

ծարավ

roman: carav

تشنه

roman: tešne

მწყურვალი

roman: mc̣q̇urvali

მოწყურებული

roman: moc̣q̇urebuli

प्यासा

roman: pyāsā

צָמֵא

roman: tsamé

суусаган

roman: suusagan

чанкаган

roman: çankagan

목마르다

roman: mongmareuda

갈증나다

roman: galjeungnada

ຫິວນ້ຳ

roman: hiu nam

ຢາກນ້ຳ

roman: yāk nam

жеден

roman: žeden

ангасан

roman: angasan

ଶୋଷିଲା

roman: śoṣila

ତୃଷିତ

roman: truṣitô

ئۇسسىغان

roman: ussighan

ئۇسسىماق

roman: ussimaq

چاڭقىماق

roman: changqimaq

сусаған

roman: susağan

шөлдеген

roman: şöldegen

жа́ждущий

roman: žážduščij

томи́мый жа́ждой

roman: tomímyj žáždoj

хоте́ть пить

roman: xotétʹ pitʹ

жѩдьнъ

roman: žjędĭnŭ

ташна

roman: tašna

ཁ་བསྐོམས

roman: kha bskoms

спра́глий

roman: spráhlyj

ស្រេកទឹក

roman: sreektɨk

דאָרשטיק

roman: dorshtik

διψασμένος

roman: dipsasménos

δίψιος

roman: dípsios

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-tî (Navdêr 1).wav

hyphenation: tî


tî

forms:
bûra
diş
hevling

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *deh₂iwēr, sanskrîtî देवृ (devṛ́) û देवर (devara), ermenî տագր (tagr), yûnaniya kevn δαήρ (daēr), rusî деверь (déver’), lîtwanî dieveris, latînî lēvir

দেবর

roman: debôr

девер

roman: dever

မတ်

roman: mat

大伯

roman: daai⁶ baak³

叔仔

roman: suk¹ zai²

大伯子

roman: dàbǎizi

小叔子

roman: xiǎoshūzi

大伯

roman: tōa-peh

阿叔仔

roman: a-chek-á

小叔

roman: sió-chek

細叔

roman: sè-chek, sòe-chek

細叔仔

roman: sè-chek-á, sòe-chek-á

細漢叔仔

roman: sè-hàn-chek-á, sòe-hàn-chek-á

شَقِيق زَوْج

roman: šaqīq zawj

شَقِيق زَوْجَة

roman: šaqīq zawja

سِلْف

roman: silf

տագր

roman: tagr

парайде

roman: parajde

альне

roman: alʹne

какжаля

roman: kakžalja

მაზლი

roman: mazli

देवर

roman: devar

जेठ

roman: jeṭh

גִּיס

roman: gís

יָבָם

roman: yavám

درُٛے

roman: druٛy

시숙(媤叔)

roman: sisuk

시(媤)아주버니

roman: siajubeoni

시동생(媤同生)

roman: sidongsaeng

де́верь

roman: déverʹ

देवृ

roman: devṛ

देवर

roman: devara

جیٹھ

roman: jeth

ді́вер

roman: díver

κουνιάδος

roman: kouniádos

δαήρ

roman: daḗr

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-tî (Navdêr 1).wav


diş

text: Ma hûn naxwînin ku herroj Tirkek yan bazdide ser keça xwe, yan xaltîka xwe direvîne, yan zinê bi dişa xwe re dike, yan jî wek Cubbelî Ahmet efendî nêta xwe li qîza xwe a 11 salî xera dike hêê! Ev Tirk in broder Tirk!

ref: Lotikxane.com, 10/2006

forms:
دش
bûra
tî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

зълва

roman: zǎlva

ယောက်မ

roman: yaukma.

大姑

roman: dàgū

小姑

roman: xiǎogū

大姑

roman: tōa-ko͘

小姑

roman: sió-ko͘

أُخْت زَوْج

roman: ʾuḵt zawj

տալ

roman: tal

кияло

roman: kijalo

მული

roman: muli

גִּיסָה

roman: gisá

زام

roman: zām

неве́стка

roman: nevéstka

золо́вка

roman: zolóvka

ननान्दृ

roman: nanāndṛ

hiquéec

sense: xwişka mêrê kesekê

மச்சினி

roman: macciṉi

γάλως

roman: gálōs

балдъза

roman: baldǎza

ခယ်မ

roman: hkaima.

大姨子

roman: dàyízi

姨姐

roman: yíjiě

小姨子

roman: xiǎoyízi

大姨

roman: tōa-î

姨仔

roman: î-á

أُخْت زَوْجَة

roman: ʾuḵt zawja

سِلْفَة

roman: silfa

քենի

roman: kʻeni

خیازنه

roman: xayâzne

خیاشنه

roman: xayâšne

ცოლიდა

roman: colida

سال

roman: sāl

형수

roman: hyeongsu

계수

roman: gyesu

시누이

roman: sinu-i

올케

roman: olke

처제

roman: cheoje

처형

roman: cheohyeong

동서

roman: dongseo

ᠪᠠᡧᠠ

roman: baša

ᡴᡝᡴᡝ

roman: keke

purrima

sense: xwişka jina kesekî

своя́ченица

roman: svojáčenica

கொழுந்தி

roman: koḻunti

ipa: /dɪʃ/


diş

text: kadının bembeyaz dişleri vardı

text: bir diş sarımsak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-diş.wav


diran

glosses: didan, kêlbe, hestiyên devî yên mirov û heywan xwarinê pê xwarinê pê dicûn

text: Du caran diranên me derdikevin, pêşiyê 20 diranên şîr derdikevin. Dema meriv dibe 6 salî, diranên şîr dest pê dikin yeko yeko dikevin.

ref: Ansîklopediya Zarokan, Sven Lidman, Tord Pramberg, Hardy Hedman, Sten Pettersson, Tord Nygren, rp.56

forms:
didan
dinan
dran
dan

etymology_text: Têkildarî denten ya avestayî, dendân ya pehlewî, didan ya zazakî, dan û digan yên soranî, دندان (dendan) ya farisî, dens ya latînî, οδούς ya yewnanî, Zahn ya almanî, tand ya danmarkî, swêdî û holendî, tooth û teeth yên îngilîzî, tunþus ya gotîkî, dent ya fransî, दांत (damt) ya hindî, dantis ya lîtwanî, दन्त ya sanskrîtî, diente ya spanî ji *h₁dont- û *h₁dent- yên hindûewropî.

зъб

roman: zǎb

зъби

roman: zǎbi

दांत़

roman: dānत़

이

roman: i

이빨

roman: ippal

зуб

roman: zub

зубы

roman: zuby

δόντι

roman: dónti

οδούς

roman: odoús

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-diran.wav

hyphenation: di·ran


diran

glosses:
derew, vir,
gotina kesa/ê dibêje dizane ku ne rast e lê dîsan jî dibêje daku guhdara/ê xwe bixapîne

forms: dirran


kak

forms:
kek
bira

etymology_text: ji proto-îranî, binêre kek.

ipa: /kɑːk/

hyphenation: kak

notes: Bi kurmanciya rojhilatî "kak" maneya "kek, birayê mezin" dide lê bi kurmanciya rojavayî wateya "bab, bav" dide.


kak

glosses: (birayê mezin, rêzdar) Awayekî din yê nivîsîna kek.


kak

text: Şeşê, kiçê deyne hewşê, kaka bike koşê.

ref: gotineke gelêrî


xwişk

glosses: keça dêbavên kesekê/î, qîza deybabên kesekê/î

text: Paşê gava Xelîfeyî careke din bihîst ku xwişkeke Ganemî, yeke gelekî spehî û ciwan heye(...)

ref: Çîroka Hezar û Şevekê, werger: Serdar Roşan, Weşanên Nûdem, r. 66

glosses: keça diya kesekê/î lê ne ji babê wê / wî

glosses: keça ji babê kesekê/î lê ne ji dayika wê / wî

etymology_text:
xweh + -îşk (paşgireke mêzahiyê), wek di mirîşk, kenîşk de.
Ji proto-hindûewropî *swesor, proto-îranî *swesar- > *hwehar > *xwehar, hevreha sanskrîtî sveser, avestayî xveher, pehlewî xweh(er), farisî xʷaher, partî xwar, belûçî gwâher, zazakî waye, bi hewramî walî, bi soranî xwehîşk.
* proto-hindûewropî: *swesor ("xwişk")
:*proto-îranî: *hwahar- ("xwişk")
::avestayî: xvanhar- ("xwişk")
::pehlewî: xwāhar ("xwişk")
::sogdî: xwār ("xwişk")
::farisî: xwāher ("xwişk")
::osetî: xwār ("xwişk") ... ^(alfabeya arî)
::kurmancî: xwişk, xweh ("xwişk")
::soranî: xuşk, xweyşk ("xwişk")
::hewramî: wāle ("xwişk")
::zazakî: way ("xwişk")
:sanskrîtî: svasar ("xwişk")
:yûnanî: éor ("xwişk")
:latînî: soror ("xwişk")
:almanî: Schwester ("xwişk")
:îngilîzî: sister ("xwişk") ...
Çavkanî: Horn p.111, Watkins p.89, MacKenzie P.135, Etymonline
Hevreh: xwarza, xwarzî

аеҳәшьа

roman: āeh°̍š̍ā

шыпхъу

roman: šəpχ°

𒊩𒌆

roman: aḫātu

せざ

roman: seza

すぃだ

roman: sïda

እህት

roman: ʾəht

እኅት

roman: ʾəḫt

ܚܬܐ

roman: ḥāṯā

বা

roman: ba

বাই

roman: bai

বাইদেউ

roman: baideu

ভনী

roman: bhoni

ভণ্টী

roman: bhonti

বাই-ভনী

roman: bai-bhoni

яц

roman: jac

𐬓𐬀𐬢𐬵𐬀𐬭

roman: xᵛaŋhar

サポ

roman: sapo

апай

roman: apay

һеңле

roman: heñle

ҡәрендәш

roman: qärendäš

сястра́

roman: sjastrá

گہار

roman: guhár

گوہار

roman: gohár

وارک

roman: wárk

বোন

roman: bon

আপা

roman: apa

বুবু

roman: bubu

сестра́

roman: sestrá

ညီမ

roman: nyima.

эгэшэ

roman: egeše

дүү басаган

roman: düü basagan

йиша

roman: jiša

ᎤᏙ

roman: udo

ᎤᎸᎢ

roman: ulvi

姐姐

roman: ze²⁻⁴ ze²⁻¹

家姐

roman: gaa¹ ze²⁻¹

妹妹

roman: mui⁶⁻⁴ mui⁶⁻²

姊妹

roman: zi² mui⁶

姐姐

roman: jiějie

妹妹

roman: mèimei

姐妹

roman: jiěmèi

嬃

roman: xū

姊妹

roman: zǐmèi

大姊

roman: tōa-chí

小妹

roman: sió-mōe

姊妹

roman: chí-mōe

阿姊

roman: a-chí

姊妹

roman: zê² muê⁷

чакыгэт

roman: čakygėt

йӑмӑк

roman: jămăk

аппа

roman: appa

ދައްތަ

roman: datta

ކޮއްކޮ

roman: kokko

أُخْت

roman: ʾuḵt

شَقِيقَة

roman: šaqīqa

أخت

roman: ʾoḵt

اِخْت

roman: iḵt

إخت

roman: ʔiḵt

أخت

roman: ʔuḵt

քույր

roman: kʻuyr

քոյր

roman: kʻoyr

патя

roman: patja

сазор

roman: sazor

экэн

roman: əkən

нө

roman: nö

экин

roman: əkin

خواهر

roman: xâhar

همشیره

roman: hamšire

اخت

roman: oxt

𐤀𐤇𐤕

roman: ʾḥt

𐍃𐍅𐌹𐍃𐍄𐌰𐍂

roman: swistar

બેન

roman: ben

და

roman: da

बेबे

roman: bebe

भाण

roman: bhāṇ

जीजी

roman: jījī

बहन

roman: bahan

बहिन

roman: bahin

אָחוֹת

roman: akhót

эгч

roman: egç

ಅಕ್ಕ

roman: akka

ತಂಗಿ

roman: taṅgi

بیٚنہِ

roman: beni

しだ

roman: shida

эже

roman: ece

карындаш

roman: karındaş

синди

roman: sindi

අක්කා

roman: akkā

නංගි

roman: naṁgi

чой

roman: čoj

자매

roman: jamae

누나

roman: nuna

언니

roman: eonni

여동생

roman: yeodongsaeng

동생

roman: dongsaeng

시스터

roman: siseuteo


xu

glosses: Ava bi bi ser leşê mirovî dikeve dema germ e. Baştir: xuh.


xuh

glosses: ava ku bi ser leşê mirovî dikeve dema ku germ be

forms:
xweh
xwih
xwêdan
xwuh
kelexuh
kelexwu
xwey

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *swoyd- (di zimanên arî de sw- dibe xw), têkildarî خوی (xwey) ya farisî, քրտինք (kʿrtinkʿ) ya ermeniya kevnar, քրտինք (k’rtink’) ya ermeniya nûjen, sweat ya inglîz, î sueur ja frensî, djersë ya elbanî

ئارهقه

roman: areqe

аԥҳӡы

roman: āpḥʒə

ܕܘܥܬܐ

roman: duʿtā

ঘাম

roman: gham

гӏетӏ

roman: ʿeṭ

ポッペ

roman: poppe

тир

roman: tir

пот

roman: pot

ہید

roman: hed

ချွေး

roman: hkywe:

хьацар

roman: ḥacar

ᎠᎵ

roman: ali

хан

roman: han

汗

roman: hàn

汗水

roman: hànshuǐ

汗

roman: gâng

汗

roman: kōaⁿ

عَرَق

roman: ʿaraq

عرق

roman: ʕaraʾ

քրտինք

roman: kʻrtinkʻ

քիրտն

roman: kʻirtn

عرق

roman: 'araq

خوی

roman: xway

ოფლი

roman: opli

पसीना

roman: pasīnā

זיעה \ זֵעָה

roman: ze'á

тер

roman: ter

땀

roman: ttam

ເຫື່ອ

roman: hư̄a

ອອກເຫື່ອ

roman: ʼǭk hư̄a

ເຫື່ອອອກ

roman: hư̄a ʼǭk

гьекь

roman: heq̇

ᦵᦠᦲᧈ

roman: ḣoe¹

വിയർപ്പ്

roman: viyarppŭ

ᠨᡝᡳ

roman: nei

घाम

roman: ghām

хөлс

roman: höls

あし

roman: ashi

хид

roman: xid

خولې

roman: xwalé

испа́рина

roman: ispárina

स्वेद

roman: sveda

ꠊꠣꠝ

roman: gámo

амкӏ

roman: amḳ

арақ

roman: araq

வேர்வை

roman: vērvai

చెమట

roman: cemaṭa

స్వేదం

roman: svēdaṃ

རྔུལ་ནག

roman: rngul nag

дер

roman: der

піт

roman: pit

ញើស

roman: ñəəh

көлөһүн

roman: kölöhün

שווייס

roman: shveys

ιδρώτας

roman: idrótas

ἱδρώς

roman: hidrṓs


xuh

glosses: qîza dê û bavê mirov, ya ji mirov piçûktir.


xuşk

etymology_text:
xweh + -şk / -çik
Ji proto-hindûewropî *swesor, proto-îranî *swesar- > *hwehar > *xwehar, hevreha sanskrîtî sveser, avestayî xveher, pehlewî xweh(er), farisî xʷaher, partî xwar, belûçî gwâher, zazakî waye, bi hewramî walî, bi soranî xweyşk.
* proto-hindûewropî: *swesor ("xuşk")
:*proto-îranî: *hwahar- ("xuşk")
::avestayî: xvanhar- ("xuşk")
::pehlewî: xwāhar ("xuşk")
::sogdî: xwār ("xuşk")
::farisî: xwāher ("xuşk")
::osetî: xwār ("xuşk") ... ^(alfabeya arî)
::kurmancî: xuşk, xweh ("xuşk")
::soranî: xuşk, xweyşk ("xuşk")
::hewramî: wāle ("xuşk")
::zazakî: way ("xuşk")
:sanskrîtî: svasar ("xuşk")
:yûnanî: éor ("xuşk")
:latînî: soror ("xuşk")
:almanî: Schwester ("xuşk")
:îngilîzî: sister ("xuşk") ...
Çavkanî: Horn p.111, Watkins p.89, MacKenzie P.135, Etymonline
Hevreh: xwarza, xwarzî

քույր

roman: kʻuyr

누이

roman: nu-i

сестра

roman: sestra

αδελφή

roman: adelfí


xweh

glosses: Keça dêbavên kesekê/î, qîza deybabên kesekê/î.

glosses: Keça diya kesekê/î lê ne ji babê wê / wî.

glosses: Keça ji babê kesekê/î lê ne ji dayika wê / wî.

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî *swesor, proto-îranî *swesar- > *hwehar > *xwehar, hevreha sanskrîtî sveser, avestayî xveher, farisiya navîn xweh(er), farisî xʷaher, partî xwar, belûçî gwâher, zazakî waye, bi hewramî walî, bi soranî xweyşk.
* proto-hindûewropî: *swesor ("xweh")
:*proto-îranî: *hwahar- ("xweh")
::avestayî: xvanhar- ("xweh")
::pehlewî: xwāhar ("xweh")
::sogdî: xwār ("xweh")
::farisî: xwāher ("xweh")
::osetî: xwār ("xweh") ... ^(alfabeya arî)
::kurmancî: xuşk, xweh ("xweh")
::soranî: xuşk, xweyşk ("xweh")
::hewramî: wāle ("xweh")
::zazakî: way ("xweh")
:sanskrîtî: svasar ("xweh")
:yûnanî: éor ("xweh")
:latînî: soror ("xweh")
:almanî: Schwester ("xweh")
:îngilîzî: sister ("xweh") ...
Hevreh: xwarza, xwarzî
;Çavkanî:
* Horn, Paul. (1893): Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingehê etîmolojiya farisî] (bi almanî). Strassburg r. 111.
* Watkins, Calvert, The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots https://web.archive.org/http://www.amazon.com/American-Heritage-Dictionary-Indo-European-Roots/dp/0618082506 arşîv, Houghton Mifflin Co., 2007, çapa 2em, r. 89
* MacKenzie, David Neil, The dialect of Awroman (Hawraman-i Luhon) Grammatical sketch, texts, and vocabulary, Kommissionaer: Munksgaard (København), 1966, r. 135
* Etymonline. Online English Etymology Dictionary. <etymonline.com> by Douglas Harper.

ܚܬܐ

roman: xotto

姐妹

roman: jiěmèi

أخت

roman: uxt

خواهر

roman: xahar

אחות

roman: exot


xwek

text: Temamiya rojê Karê mêvana xwe ve gîrobû, wê qey digot xizmet bi xwenga xwe ya ji dê û bavê dike, heta nîvê şevê dîsa qise kirin.

ref: Dê û Dêmarî, Egîdê Xudo, Weşanên Nûdem

etymology_text: Ji ya berê xwe, ji kurmancîxweh. -k carinan li navdêran zêde dibit, binêre: bûk, mak.


xwarza

forms:
خوارزا
xwarze
xwarzê
xwarzî
xarza
xarze
xarzê
xarzî
xuharzî
amoza
biraza
dotmam
keçxal
kurmam
kurmet
kurxal
kurxalet
pismam

etymology_text: xwar- (xwişk) + -za. Ji proto-hindûewropî *swesor (“xwişk”) > *sw- ya proto-hindûewropî di zimanên arî de dibe *xw-, *s- dibe h-: proto-hindûewropî *swesor > proto-îranî *xwaher). Xwişk bi pehlewî xwaher bû û di farisî de jî خواهر (xʷaher) e (-w- tê nivîsîn lê nayê xwendin). Di kurmancî de -eha- yan -ahe-, ya ku di farisî de heye yan di pehlewî de hebû, carina dibe -a-, bo nimûne di peyva çar de ku bi farisî çehar e.

خوشکهزا

roman: xuşkeza

ابن الأخت

roman: íbni-l-’úkht

քրոջ որդի

roman: kʻroǰ ordi

भतीजा

roman: bhatījā

אחיין

roman: akhyán

조카

roman: joka

племянник

roman: plemjánnik

మేనల్లుడు

roman: mēnalluḍu

بھتیجا

roman: bhtejā

ανιψιός

roman: anipsiós


xwarzî

forms:
xwarza
amoza
biraza

etymology_text: Ji xwar + za.


zarrok

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre zarok.


zar

text: Şona gulan restîne xarLew tên ji bilbil ah û zarNêva cihê gulzarê çerx

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms:
zahr
zehir
zehr

ipa: /zɑːɾ/


zar

glosses:
zarîkirin, zarvekirin, texlîd, çavlêkirin,
mîna kesekî axiftin yan kirin
(bi taybetî bi qerfî / ji henek ve / ji yarî ve / ji tirrane ve)


zar

glosses: tiştek çendrexî (polîhedronî ye) û jimarkirî ye û di lîstikên nesîbî de têt bikaranîn


zar

glosses:
(wek pirtek ji hin peyvan) rewş, hal:
bêzar, tengezar


zar

text: Şev îdî dereng bû, zara wê razabû.

ref: Egîdê Xudo, Dê û Dêmarî, Weşanên Nûdem

glosses: Kesa/ê negihiştî, kesa/ê ji hiş û aqilê xwe ve mîna zarokan

forms:
zarro
zarok
baliq
ciwan
genc
mezin
pîr
xort


zar

etymology_text: Têkildarî zan, ji zimanên îranî.


zar

glosses: tovil, xaşe, tîvil, tûzik, pergî, perik, perde, pîstik

text: Arının zarı.

text: Yumurta zarı.

text: İşkembenin üstündeki zar.

text: Kulak zarı.

text: Soğan zarı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zar.wav


law

text: – De tu ê anuha bibînî!... Tu ê bibînî bê lawê kê mêr e!

ref: Hesenê Metê, Epîlog, Weşanxaneya Avesta

text: Lêkin ji xewadimê di mumtazSed law sihîqed û serefrazHeryek di meqam husnirojek

forms:
لاو
лаԝ
la
lawik
lawk

etymology_text:
Hevreha soranî لاو (law, “xort, ciwan, genc”), herdu ji ermenî, bi ermeniya kevn լաւ (law), ermeniya nû լավ (lav), herdu bi maneya "baş, çê, qenc", hevreha prûsiya kevn û latviyayî labs (baş), lîtwanî lãbas (baş), lobùs (zengîn, halxweş), yûnaniya kevn λωΐων (loîon, “baştir”) û λάφυρον (láphūron, “qazanc, xenîmet”), sanskrîtî लभते (labhate, “qazanc kirin, wergirtin, peyda kirin”), hemû ji proto-hindûewropî *labʰ- (“bi dest xistin, bi dest ve anîn, girtin, zeft kirin”).
Di kurmancî de li hin deveran maneya "kurr" wergirtiye lê li hinên din bi maneya keşxe, spehî, lihev" e û li hin cihan jî bi maneya baş" e anku maneya xwe ya bingehîn ya ermenî parastiye. Sebebê guherîna maneyê ji "baş" bo "kurr" ihtimalen di bin tesîra lac / laj (“kurr”) ya zazakî de ye. Lê "lac, laj" ne hevreha "law" e, ew peyveke îranî ye, hevreha iştihardîلزک (lezek, “kurr”).
Sebebên ku diyar dikin ku kurdî ji ermenî wergirtiye û ne ermenî ji kurdî wergirtiye ew in ku "law" di zimanên din yên îranî de peyda nabe û "l" di îraniya kevn de tine bû. Loma eger ew ji proto-hindûewropîyekser daketibûya kurdî, diviyabû ku "l" bûbûya "r" (bide ber "roj" û "rêtin").
Bo guherîna maneyê ji "baş" bo "xort, ciwan, kurr" bide ber diyardeyekeberevajî di peyva "qenc" (baş) de ku ji tirkî ye, bi tirkiya kevn [skrîpt hewce ye] (kênç) û tirkiya nû genç (xort, ciwan) ku dubare wek genc jî ji tirkî ketiye kurdî.

ابن

roman: ibn

پسر

roman: pesar

сын

roman: syn

ipa: /lɑːw/


law

glosses: keşxe, qeşeng, spehî, xweşik, delal, rind, berkeftî, bedew, ciwan

glosses: xort, ciwan, genc, mirovên êdî ne zarok in lê hê nebûne mezin jî


law

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-law.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-law.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-law.wav


lawik

text: Lêwik xwest tiştekî ji bavê xwe re bibêje, Iê eskeran nehiştin, bi milên wî girtin û ew kişandin hundur.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text: Spîkên çavên lêwik zer bûbûn, çavên wî carina fireh dibûn û dihatin girtin.

forms: lawk

etymology_text: Ji law + -ik.

ipa: /lɑːˈwɪk/

hyphenation: la·wik


lawik

glosses: Cûnek stranên kurdî yên li ser qehremaniyê ne.


genc

text: Bi Melê xweştir ji mal û gewher û gencîne yeGewher û gencên Melê husn û cemala dilber eSed te'ale l-lah tebarek ev çi husn û cilwe ye


genc

glosses: Keç û kurrên ku êdî ne zarok in lê hê nebûne jin yan zelam.

text: دبێژن لسەر زەمانێ بەرێ شاھەکێ گەنج ھەبوو(...)

roman: Dibêjin liser zemanê berê şahekê genc hebû(...)

ref: Leylan Îsmeîl, Bêrîvan û Hîvî (Çîrokêt Zarokan), Çapxana Xanî, Dihok, 2012, r. 19

forms:
genctir (comparative)
herî genc (superlative)
genctirîn (superlative)
گهنج
gênc

etymology_text: Ji osmanî كنج (genç) (>tirkî genç), ji proto-tirkî *kēnč (“genc, xort”), ji *kēn- (“mezin bûn”). Ji heman rehî: qenc, kanc. Hevreha azerî gənc, teterî genç.

الشاب

roman: aš-šāb

залуу

roman: zaluu

молодой

roman: molodoj

νέος

roman: néos

νεαρός

roman: nearós

μικρός

roman: mikrós


ciwanî

glosses: spehîtî, delalî, bedewî, rindî, xweşikî, xemildarî

glosses: jiyana ciwanan, jiyana gencan, jiyana keç û xortan

forms:
جوانی
pîrî
zarroktî

etymology_text: Ji ciwan + -î

ipa: /d͡ʒɪwɑːˈniː/

hyphenation: ci·wa·nî


gencatî

forms:
gêncatî
pîrî
zarroktî

etymology_text: Ji genc + atî.


-atî

glosses: Paşgirek e pê hin navdêr ji hin rengdêran tên çêkirin:

etymology_text: Kurtkirina -ayetî ji bi têkilkirina -ayî ya ji zimanên îranî û -yet ya ji erebî [Peyv?] + -î


sîs

forms:
sîstir (comparative)
herî sîs (superlative)
sîstirîn (superlative)

etymology_text: Nayê zanîn lê ihtimalenhevreha tirkî sis (mij ku rengekî wek yê "sîs, spî" heye) lê nayê zanîn ka kurdî ew ji tirkî yan jî tirkî ew ji kurdî wergirtiye.

ipa: /siːs/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-sîs.wav

hyphenation: sîs


sade

text: Wer guh de çeng û nayê şîrîn ko bên semayêCamê binoşe vêran çi sade û çi zerkeşTali' ko têt û furset muhlet li nik heram e

forms:
sadetir (comparative)
herî sade (superlative)
sadetirîn (superlative)
سادە
(dengnasî:
صادە
садә

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha din ya kurmancî sahî / sayî, soranî ساده (sadh) (sade), farisî ساده (sade), belûçî سادگ (sadeg), pehlewî sadek. Sade ya tirkî ji zimanekî îranî ye, bi paşpirtika tirkî -ce bûye sadece (bi tenê) jî.

সৰল

roman: xorol

সহজ

roman: xohoz

ябай

roman: yabay

про́сты

roman: prósty

лёгкі

roman: ljóhki

সহজ

roman: śôhôj

прост

roman: prost

ле́сен

roman: lésen

ရိုး

roman: rui:

簡單

roman: jiǎndān

容易

roman: róngyì

簡易

roman: jiǎnyì

بَسِيط

roman: basīṭ

سَهْل

roman: sahl

سَهَل

roman: sahal

պարզ

roman: parz

հասարակ

roman: hasarak

ساده

roman: sâde

𐌰𐌹𐌽𐍆𐌰𐌻𐌸𐍃

roman: ainfalþs

მარტივი

roman: marṭivi

უბრალო

roman: ubralo

სადა

roman: sada

იოლი

roman: ioli

सरल

roman: saral

आसान

roman: āsān

פשוט

roman: pashút

жөнөкөй

roman: cönököy

жеңил

roman: ceñil

간단(簡單)-하다

roman: gandanhada

ງ່າຍ

roman: ngāi

едно́ставен

roman: ednóstaven

ലളിത

roman: laḷita

सरळ

roman: saraḷ

энгийн

roman: engijn

साधा

roman: sādhā

साधारण

roman: sādhāraṇ

ସରଳ

roman: sôrôḷô

қарапайым

roman: qarapaiym

жеңіл

roman: jeñıl

просто́й

roman: prostój

лёгкий

roman: ljóxkij

сода

roman: soda

எளிய

roman: eḷiya

எளிது

roman: eḷitu

எளிமையான

roman: eḷimaiyāṉa

ง่าย

roman: ngâai

సరళమైన

roman: saraḷamaina

гади

roman: ğadi

беркатлы

roman: berkatlı

про́стий

roman: próstyj

ле́гкий

roman: léhkyj

មិនពិបាក

roman: mɨn pi’baak

פּשוט

roman: poshet

απλός

roman: aplós

ἁπλόος

roman: haplóos

λιτός

roman: litós

ipa: /sˤɑːˈdɛ/


sade

text: Sade bir ev.

text: Sade kahve.


za

forms: زا

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


xaloza

forms:
amoza
biraza
xwarza

etymology_text: Ji xalo + za.


xalo

glosses: forma bangkirinê ye ji peyva xal: Xalo, tu çawan î?

glosses: forma şirînkirinê ye ji peyva xal: Xalo dê çîrrokekê ji me re bibêje.

forms:
amo
apo
mamo

etymology_text: Ji xal + o.

خاڵۆ

roman: xallo

ipa: /xɑːˈloː/

hyphenation: xa·lo


amo

glosses: forma bangkirinê ye ji peyva am: Amo, tu çawan î?

glosses: forma şirînkirinê ye ji peyva am: Amo dê çîrrokekê ji me re bibêje.

forms: xalo

etymology_text: Ji am + o.


amo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-amo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-amo.wav


amo

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera amare


apo

glosses: forma bangkirinê ye ji peyva ap: Amo, tu çawan î?

glosses: forma şirînkirinê ye ji peyva ap: Amo dê çîrrokekê ji me re bibêje.

etymology_text: Ji ap + o.

ipa: /ɑːˈpoː/

hyphenation: a·po


mamo

glosses: forma bangkirinê ye ji peyva mam: Amo, tu çawan î?

glosses: forma şirînkirinê ye ji peyva mam: Amo dê çîrrokekê ji me re bibêje.

etymology_text: Ji mam + o.

ipa: /mɑːˈmoː/

hyphenation: ma·mo


kar

text:
Ma remeyte îz remeyte" goşîdar
Destê wî destê Xuda der kar û bar

text: Me xwe bo çûnê kar kiriye.

glosses: sûde, kelk, feyde, qazanc, qezenc, kêr, mifa, berjewendî.

forms:
كار
karûkisb
ker
kêr
kir
kîr
kor
kûr

etymology_text:
Têkilî kirin, -ker.
* proto-hindûewropî *kʷer- (“kirin”)
*: proto-îranî *kar- (“kirin”)
::farisî کار (kâr, “kar”)
::kurmancî kar
::soranî کار (kar, “kar”)
::hewramî kar (“kar”)
::zazakî kar (“kar”)
:sanskrîtî कर्मन् (karma, “bizav, hereket, kar”)
;Çavkanî:
* Cheung, Johnny, Etymological Dictionary of the Iranian Verb, Leiden, 2007, r. 237
* Watkins, Calvert, The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots https://web.archive.org/http://www.amazon.com/American-Heritage-Dictionary-Indo-European-Roots/dp/0618082506 arşîv, Houghton Mifflin Co., 2007, çapa 2em, r. 45

𐔰𐕐

roman: aš

ሥራ

roman: śəra

ܦܘܼܠܚܵܢܵܐ

roman: pulḳana

ܫܘܼܠܵܐ

roman: šula

কাম

roman: kam

хӏалтӏи

roman: ḥalṭi

эш

roman: eš

пра́ца

roman: práca

рабо́та

roman: rabóta

কাজ

roman: kaj

চাকরি

roman: cakri

ра́бота

roman: rábota

труд

roman: trud

လုပ်အား

roman: lup-a:

болх

roman: bolχ

工作

roman: gung¹ zok³

гунзуә

roman: gunzuə

工作

roman: gōngzuò

勞動

roman: láodòng

職業

roman: zhíyè

工作

roman: kang-chok / kong-chok

عَمَل

roman: ʿamal

شُغْل

roman: šuḡl

خِدْمَة

roman: ḵidma

وَظِيفَة

roman: waẓīfa

شغل

roman: šuḡul

خدمة

roman: ḵedma

وظيفة

roman: waḍīfa

աշխատանք

roman: ašxatankʻ

գործ

roman: gorc

کار

roman: kâr

شغل

roman: šoğl

𐌰𐍂𐌱𐌰𐌹𐌸𐍃

roman: arbaiþs

მუშაობა

roman: mušaoba

काम

roman: kām

श्रम

roman: śram

उद्योग

roman: udyog

वृत्ति

roman: vŕtti

कार्य

roman: kārya

कार

roman: kār

कर्म

roman: karma

अमल

roman: amal

वजीफा

roman: vajīphā

עֲבוֹדָה

roman: avodá

מְלָאכָה

roman: melakhá

עָמָל

roman: amál

жумуш

roman: cumuş

иш

roman: iş

эмгек

roman: emgek

кызмат

roman: kızmat

වැඩ

roman: wæḍa

удж

roman: udž

일

roman: il

노동

roman: nodong

로동

roman: rodong

직업

roman: jigeop

ງານ

roman: ngān

ນັກງານ

roman: nak ngān

работа

roman: rabota

ജോലി

roman: jōli

പണി

roman: paṇi

ажил

roman: ažil

କାମ

roman: kamô

куыст

roman: k°yst

خىزمەت

roman: xizmet

ئىش

roman: ish

ਕੰਮ

roman: kamm

еңбек

roman: eñbek

жұмыс

roman: jūmys

іс

roman: ıs

қызмет

roman: qyzmet

шаруа

roman: şarua

робо́та

roman: robóta

कर्मन्

roman: karman

ꠇꠣꠝ

roman: xam

троудъ

roman: trudŭ

робота

roman: robota

кор

roman: kor

шуғл

roman: šuġl

வேலை

roman: vēlai

งาน

roman: ngaan

కూలీపని

roman: kūlīpani

ఉద్యోగము

roman: udyōgamu

వృత్తి

roman: vr̥tti

эш

roman: eş

хезмәт

roman: xezmät

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-kar (Navdêr 3).wav


kar

glosses:
Nêçîra ajelan (bi taybetî firindeyan) li zivistanê yan dema ku berf bariye û ajel qerimîne
(nêçîrvan tomikî diavêtin ber wan û ajel nêzîk dibin û nêçîrvan wan digire yan dikuje)

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha farisî شکار (şikar). Bo ketina şi- ji destpêka peyvê, bidin ber nasîn, bi farisî û zazakî şinas-.

ipa: /kʰɑːɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-kar.wav

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-kar.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-kar (Navdêr 3).wav

hyphenation: kar


kar

glosses: tirimpêl, otomobîl, erebe, seyare, maşîn