hesibandin

glosses: hesab kirin, jimartin, hijmartin, hejmartin

forms:
dihesibînim (present)
dihesibînî (present)
dihesibîne (present)
dihesibînin (present)
bihesibîne (imperative singular)
bihesibînin (imperative plural)
hesiband (past)
hesiband (past)
hesiband (past)
hesiband (past)
–hesibîn– (root present)
–hesiband– (root past)
ez dihesibînim (indicative present positive)
ez nahesibînim (indicative present negative)
min hesiband (indicative past positive)
min nehesiband (indicative past negative)
tu dihesibînî (indicative present positive)
tu nahesibînî (indicative present negative)
te hesiband (indicative past positive)
te nehesiband (indicative past negative)
ew dihesibîne (indicative present positive)
ew nahesibîne (indicative present negative)
wê/wî hesiband (indicative past positive)
wê/wî nehesiband (indicative past negative)
em dihesibînin (indicative present positive)
em nahesibînin (indicative present negative)
me hesiband (indicative past positive)
me nehesiband (indicative past negative)
hûn dihesibînin (indicative present positive)
hûn nahesibînin (indicative present negative)
we hesiband (indicative past positive)
we nehesiband (indicative past negative)
ew dihesibînin (indicative present positive)
ew nahesibînin (indicative present negative)
wan hesiband (indicative past positive)
wan nehesiband (indicative past negative)
min dihesiband (imperfect positive)
min nedihesiband (imperfect negative)
min hesibandibû (positive)
min nehesibandibû (negative)
te dihesiband (imperfect positive)
te nedihesiband (imperfect negative)
te hesibandibû (positive)
te nehesibandibû (negative)
wê/wî dihesiband (imperfect positive)
wê/wî nedihesiband (imperfect negative)
wê/wî hesibandibû (positive)
wê/wî nehesibandibû (negative)
me dihesiband (imperfect positive)
me nedihesiband (imperfect negative)
me hesibandibû (positive)
me nehesibandibû (negative)
we dihesiband (imperfect positive)
we nedihesiband (imperfect negative)
we hesibandibû (positive)
we nehesibandibû (negative)
wan dihesiband (imperfect positive)
wan nedihesiband (imperfect negative)
wan hesibandibû (positive)
wan nehesibandibû (negative)
ez ê bihesibînim (future positive)
ez ê nehesibînim (future negative)
minê hesibandibe (future perfect positive)
minê nehesibandibe (future perfect negative)
tu yê bihesibînî (future positive)
tu yê nehesibînî (future negative)
teyê hesibandibe (future perfect positive)
teyê nehesibandibe (future perfect negative)
ew ê bihesibîne (future positive)
ew ê nehesibîne (future negative)
wê/wîyê hesibandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nehesibandibe (future perfect negative)
em ê bihesibînin (future positive)
em ê nehesibînin (future negative)
meyê hesibandibe (future perfect positive)
meyê nehesibandibe (future perfect negative)
hûn ê bihesibînin (future positive)
hûn ê nehesibînin (future negative)
weyê hesibandibe (future perfect positive)
weyê nehesibandibe (future perfect negative)
ew ê bihesibînin (future positive)
ew ê nehesibînin (future negative)
wanê hesibandibe (future perfect positive)
wanê nehesibandibe (future perfect negative)
min hesibandiye (perfect positive)
min nehesibandiye (perfect negative)
min hesibandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nehesibandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te hesibandiye (perfect positive)
te nehesibandiye (perfect negative)
te hesibandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nehesibandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî hesibandiye (perfect positive)
wê/wî nehesibandiye (perfect negative)
wê/wî hesibandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nehesibandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me hesibandiye (perfect positive)
me nehesibandiye (perfect negative)
me hesibandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nehesibandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we hesibandiye (perfect positive)
we nehesibandiye (perfect negative)
we hesibandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nehesibandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan hesibandiye (perfect positive)
wan nehesibandiye (perfect negative)
wan hesibandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nehesibandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bihesibînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nehesibînim (present subjunctive negative)
(bila) min hesibandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nehesibandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bihesibînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nehesibînî (present subjunctive negative)
(bila) te hesibandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nehesibandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bihesibîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nehesibîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî hesibandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nehesibandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bihesibînin (present subjunctive positive)
(bila) em nehesibînin (present subjunctive negative)
(bila) me hesibandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nehesibandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bihesibînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nehesibînin (present subjunctive negative)
(bila) we hesibandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nehesibandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bihesibînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nehesibînin (present subjunctive negative)
(bila) wan hesibandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nehesibandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bihesibanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nehesibanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min hesibandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nehesibandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bihesibanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nehesibanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te hesibandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nehesibandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bihesibanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nehesibanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî hesibandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nehesibandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bihesibanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nehesibanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me hesibandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nehesibandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bihesibanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nehesibanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we hesibandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nehesibandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bihesibanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nehesibanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan hesibandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nehesibandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bihesibanda (present conditional positive)
minê nehesibanda (present conditional negative)
minê hesibandibûya (preterite conditional positive)
minê nehesibandibûya (preterite conditional negative)
teyê bihesibanda (present conditional positive)
teyê nehesibanda (present conditional negative)
teyê hesibandibûya (preterite conditional positive)
teyê nehesibandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bihesibanda (present conditional positive)
wê/wîyê nehesibanda (present conditional negative)
wê/wîyê hesibandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nehesibandibûya (preterite conditional negative)
meyê bihesibanda (present conditional positive)
meyê nehesibanda (present conditional negative)
meyê hesibandibûya (preterite conditional positive)
meyê nehesibandibûya (preterite conditional negative)
weyê bihesibanda (present conditional positive)
weyê nehesibanda (present conditional negative)
weyê hesibandibûya (preterite conditional positive)
weyê nehesibandibûya (preterite conditional negative)
wanê bihesibanda (present conditional positive)
wanê nehesibanda (present conditional negative)
wanê hesibandibûya (preterite conditional positive)
wanê nehesibandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bihesibîne (imperative present positive)
(tu) nehesibîne (imperative present negative)
(hûn) bihesibînin (imperative present positive)
(hûn) nehesibînin (imperative present negative)
ههسباندن
hesêbandin
hisêbandin
hisibandin
ḧesêbandin
ḧesibandin
ḧisêbandin
ḧisibandin

etymology_text: Ji hesab + -andin.

ipa: /hɛsɪbɑːnˈdɪn/

hyphenation: he·si·ban·din


hesibandin

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


kişandin

pos: verb

pos_title: Lêker

text: Hemîdo cigarek ji pakêtê kişand û vêxist.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text: Ma ji dîwanê se'adet seh kirî şubhê MelayîTu bi navê mi gedayî bikişîne qelemê

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

glosses: dûkêlê tûtinê yan yê tilyakê birin gewriya xwe

glosses: nexweşî borandin, birina barûdoxên sext, xwe li ber girtin

forms:
dikişînim (present)
dikişînî (present)
dikişîne (present)
dikişînin (present)
bikişîne (imperative singular)
bikişînin (imperative plural)
kişand (past)
kişand (past)
kişand (past)
kişand (past)
–kişîn– (root present)
–kişand– (root past)
ez dikişînim (indicative present positive)
ez nakişînim (indicative present negative)
min kişand (indicative past positive)
min nekişand (indicative past negative)
tu dikişînî (indicative present positive)
tu nakişînî (indicative present negative)
te kişand (indicative past positive)
te nekişand (indicative past negative)
ew dikişîne (indicative present positive)
ew nakişîne (indicative present negative)
wê/wî kişand (indicative past positive)
wê/wî nekişand (indicative past negative)
em dikişînin (indicative present positive)
em nakişînin (indicative present negative)
me kişand (indicative past positive)
me nekişand (indicative past negative)
hûn dikişînin (indicative present positive)
hûn nakişînin (indicative present negative)
we kişand (indicative past positive)
we nekişand (indicative past negative)
ew dikişînin (indicative present positive)
ew nakişînin (indicative present negative)
wan kişand (indicative past positive)
wan nekişand (indicative past negative)
min dikişand (imperfect positive)
min nedikişand (imperfect negative)
min kişandibû (positive)
min nekişandibû (negative)
te dikişand (imperfect positive)
te nedikişand (imperfect negative)
te kişandibû (positive)
te nekişandibû (negative)
wê/wî dikişand (imperfect positive)
wê/wî nedikişand (imperfect negative)
wê/wî kişandibû (positive)
wê/wî nekişandibû (negative)
me dikişand (imperfect positive)
me nedikişand (imperfect negative)
me kişandibû (positive)
me nekişandibû (negative)
we dikişand (imperfect positive)
we nedikişand (imperfect negative)
we kişandibû (positive)
we nekişandibû (negative)
wan dikişand (imperfect positive)
wan nedikişand (imperfect negative)
wan kişandibû (positive)
wan nekişandibû (negative)
ez ê bikişînim (future positive)
ez ê nekişînim (future negative)
minê kişandibe (future perfect positive)
minê nekişandibe (future perfect negative)
tu yê bikişînî (future positive)
tu yê nekişînî (future negative)
teyê kişandibe (future perfect positive)
teyê nekişandibe (future perfect negative)
ew ê bikişîne (future positive)
ew ê nekişîne (future negative)
wê/wîyê kişandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nekişandibe (future perfect negative)
em ê bikişînin (future positive)
em ê nekişînin (future negative)
meyê kişandibe (future perfect positive)
meyê nekişandibe (future perfect negative)
hûn ê bikişînin (future positive)
hûn ê nekişînin (future negative)
weyê kişandibe (future perfect positive)
weyê nekişandibe (future perfect negative)
ew ê bikişînin (future positive)
ew ê nekişînin (future negative)
wanê kişandibe (future perfect positive)
wanê nekişandibe (future perfect negative)
min kişandiye (perfect positive)
min nekişandiye (perfect negative)
min kişandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nekişandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te kişandiye (perfect positive)
te nekişandiye (perfect negative)
te kişandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nekişandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî kişandiye (perfect positive)
wê/wî nekişandiye (perfect negative)
wê/wî kişandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nekişandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me kişandiye (perfect positive)
me nekişandiye (perfect negative)
me kişandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nekişandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we kişandiye (perfect positive)
we nekişandiye (perfect negative)
we kişandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nekişandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan kişandiye (perfect positive)
wan nekişandiye (perfect negative)
wan kişandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nekişandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bikişînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nekişînim (present subjunctive negative)
(bila) min kişandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nekişandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bikişînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nekişînî (present subjunctive negative)
(bila) te kişandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nekişandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikişîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nekişîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî kişandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekişandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bikişînin (present subjunctive positive)
(bila) em nekişînin (present subjunctive negative)
(bila) me kişandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nekişandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bikişînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nekişînin (present subjunctive negative)
(bila) we kişandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nekişandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikişînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nekişînin (present subjunctive negative)
(bila) wan kişandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nekişandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bikişanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nekişanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min kişandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nekişandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bikişanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nekişanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te kişandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nekişandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bikişanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekişanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî kişandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekişandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bikişanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nekişanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me kişandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nekişandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bikişanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nekişanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we kişandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nekişandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bikişanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekişanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan kişandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekişandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bikişanda (present conditional positive)
minê nekişanda (present conditional negative)
minê kişandibûya (preterite conditional positive)
minê nekişandibûya (preterite conditional negative)
teyê bikişanda (present conditional positive)
teyê nekişanda (present conditional negative)
teyê kişandibûya (preterite conditional positive)
teyê nekişandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bikişanda (present conditional positive)
wê/wîyê nekişanda (present conditional negative)
wê/wîyê kişandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nekişandibûya (preterite conditional negative)
meyê bikişanda (present conditional positive)
meyê nekişanda (present conditional negative)
meyê kişandibûya (preterite conditional positive)
meyê nekişandibûya (preterite conditional negative)
weyê bikişanda (present conditional positive)
weyê nekişanda (present conditional negative)
weyê kişandibûya (preterite conditional positive)
weyê nekişandibûya (preterite conditional negative)
wanê bikişanda (present conditional positive)
wanê nekişanda (present conditional negative)
wanê kişandibûya (preterite conditional positive)
wanê nekişandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bikişîne (imperative present positive)
(tu) nekişîne (imperative present negative)
(hûn) bikişînin (imperative present positive)
(hûn) nekişînin (imperative present negative)
کشاندن
kêşandin
kêşhan
kêşihan
kêşhîn
kêşihîn
kêşîn
kişan
kişandin
kişhan
kişihan
kişhîn
kişihîn
kişîn

etymology_text:
Ji kêş + -an.
* proto-hindûewropî: *kʷels- ("kêlan, kolandin")
:*proto-îranî: *karš- ("kêşan, rakêşan")
::avestayî: karš- ("kêşan, rakêşan; kolan, kêlan")
::partî: kyšt- ("kêlan, kolandin")
::pehlewî: krš- ("kêşan, rakêşan")
::sogdî: xrš- ("kêşan, rakêşan")
::farisî: kašīdan/kaš- ("kêşan, rakêşan")
::belûçî: kašit/kaš- ("kêşan, rakêşan")
::osetî: xēssyn/xast- ("birin")
::kurdî: kêşan, kişandin- ("kêşan, rakêşan")
::zazakî: kirişten /kirêş-) ^(alfabeya arî)
:sanskrîtî: karš- ("kêşan") ...
:Çavkanî: Cheung p.242
:Hevreh: kaş kirin

pull

sense: bi alî xwe ve birin

weigh

sense: giraniya tiştekî pîvan anku hesab kirin

polttaa

sense: cigare kêşan

fumar#Interlingua

roman: fumar

курить

roman: kuritʹ

ipa: /kʰɪʃɑːnˈdɪn/

hyphenation: ki·şan·din


kişandin

ipa: /kʰɪʃɑːnˈdɪn/


kişîn

glosses: dirêj bûn. bi hêleke an bi herdu hêlan de dirêj bûn, vezelîn

text: Maşûqa min sorgul bûDikêşim jan û derdaLew min birin di kul bû

ref: Feqiyê Teyran,

text: ...leşker li ser welatê Romê kêşa.

ref: Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, 2022 ["1857"], r. 75

forms:
کشین
kêşiyan
kêşan
kêşihan
kêşhîn
kêşihîn
kêşîn
kişan
kişiyan
kişhan
kişihan
kişhîn
kişihîn
kişîn

etymology_text: Ji kêş + -an.

طال

roman: ṭāl

ipa: /kɪˈʃiːn/

hyphenation: ki·şîn


gewrî

glosses:
Peyvek têkildarê antomiya laşê mirov e.
Gewrî endamek hevbeş e ji bo heris û henaseyê. Têkiliya gewrî (gerû) bi valahiya poz, valahiya dev, soriçk û qirikê heye. Mirov ji poz û dev henase werdigre, hewa bi navbeynkariya gewriyê derbasê qirikê dibe û bi navbeynkariya borîhewa (trake) diçe nav pişikan. Herwiha xurek jî ji dev bi navbeynkariya gewrî derbasê soriçikê dibe û diçe gedeyê.

text: "…Û dengê tivengan jî li ser bajêrî sist nakem da kes dernekevît". Memo çawan ev gotine bihîstin axînkeke wesa hatê çend dilopêd xwînê ji gewriya wî hatin.

ref: Yaşar Kaplan, Beyt û Destanên Kurdî, 2019, r. 142, ISBN 9786059413428

forms:
گهوری
гәԝри
gerî
gerû
gewrû
gewer
gewir
gore
gorî

etymology_text: Herwiha gerû. Ji proto-îranî *gereh-proto-hindûewropî *gʷel-, hevreha avestayî gereh-, pehlewî gerûk, farisî گلو (gelû, gulû), soranî گەروو (gerû), hewramî giłuwe (“gewrî”), sanskrîtî sanskrîtî गल (gala), latînî latînî gula, rûsî rusî глотка (glotka), ermenî ermenî կուլ- (kul-). Herwiha hevreha kurmancî gelî (“dol, newa, nihal, navbera du çiyayan”) û hewramî giłuwê (“gelî”).

قورگ

roman: qurg

گەروو

roman: gerû

گەلوو

roman: gelû

ахәламшәа

roman: āx°lāmš°ā

𒍣

roman: ZI

боос

roman: boos

тамак

roman: tamak

тамаҡ

roman: tamaq

го́рла

roman: hórla

গলা

roman: gôla

ওলকম

roman: olkôm

হলকুম

roman: hôlkum

шия

roman: šija

гу́ша

roman: gúša

လည်ချောင်း

roman: lanyhkyaung:

ᎠᏴᏤᏂ

roman: ayvtseni

嗓子

roman: sǎngzi

喉嚨

roman: hóulóng

حَلْق

roman: ḥalq

حُلْقُوم

roman: ḥulqūm

زردوم

roman: zardūm

زور

roman: zōr

حلق

roman: ḥalʔ

حنجرة

roman: ḥangara

حَلْق

roman: ḥalg

կոկորդ

roman: kokord

билга

roman: ʙilga

моңон

roman: moңon

گلو

roman: galu

ყელი

roman: q̇eli

गला

roman: galā

גָּרוֹן

roman: garon

ಗೋಣು

roman: gōṇu

богуз

roman: boguz

булуң

roman: buluñ

멱

roman: myeok

멱살

roman: myeoksal

ລຳຄໍ

roman: lam khǭ

грло

roman: grlo

തൊണ്ട

roman: toṇṭa

ᠪᡳᠯᡥᠠ

roman: bilha

хоолой

roman: hooloj

घाँटी

roman: ghā̃ṭī

喉

roman: ぬーでぃー, nūdī

хъуыр

roman: qwyr

بوغاز

roman: boğaz

حلق

roman: halq

رغندى

roman: rǧə́nday

ਸੰਘ

roman: saṅgh

го́рло

roman: górlo

гло́тка

roman: glótka

गल

roman: gala

гръло

roman: grŭlo

гулӯ

roman: gulü

தொண்டை

roman: toṇṭai

గొంతు

roman: gontu

бугаз

roman: buğaz

སྐེ

roman: ske

སྐེ་མདུན

roman: ske mdun

མགུལ

roman: mgul

боостаа

roman: boostaa

го́рло

roman: hórlo

បំពង់ក

roman: bâmpôngkâ

күөмэй

roman: küömey

λαιμός

roman: laimós

φάρυγξ

roman: phárunx

ipa: /ɡɛwˈɾiː/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-gewrî.wav

hyphenation: gew·rî


gewrî

glosses: dema ku dinya yan derdor ne ron û ne jî tam tarî ye

etymology_text: Ji gewr + -î.


hefik

glosses:
gerden, qirrik, gewrî, stu,
beşa zirav ya leşî ya ku serî û sîngî bi hev ve girê dide
(bi taybetî rexê derve)

forms:
hefk
hevk
hewk
ḧefik
ḧefk
ḧevk
ḧewk
xefik

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


qewirandin

glosses: qewitandin, derxistin, dûr xistin, derkirin, dûr kirin

text: (...) boteke serbazî hat û li ber wan sekinî, ew ji wir qewirandin.

ref: Zeynelabidîn Zinar, Balafira Jînê, Weşanên Pencînar, 1993, ISBN 91 972090 3 1

text: Her çend min lavahî Memedî kir ku insafê bike, ji hindê malê tiştekî bide min. Memedî çêre min kirî. Ez qewirandim.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 61, ISBN 978-605-5683-27-6

text: Lê piştî xwerina genim zikê Adem werimî, û Tawusî Melek ew ji buhuştê qewirand, anî ser rûyê dinyayê.

ref: Çerkezê Reş, Rola û Girîngiya Êzdiyatiyê li Kurdistanê, 1998

forms:
diqewirînim (present)
diqewirînî (present)
diqewirîne (present)
diqewirînin (present)
biqewirîne (imperative singular)
biqewirînin (imperative plural)
qewirand (past)
qewirand (past)
qewirand (past)
qewirand (past)
قەوراندن
qewartin
qewrandin

εξορίζω

roman: exorízo


qewirandin

forms:
qewartin
qewrandin

etymology_text: Ji qewar + -andin.


qewirandin

glosses: qelandina tiştan wek goşt, îsot, temetoz


şarpe

glosses: kefî, kevînk, serpoş, dersok, egale, şaşik, cemedanî, kum, kulav, kolos


xunav

glosses: çipên baranê (bi taybetî ya çip-çip dibare), dilop, libên ava baranê

text: دست قدرت کو هلاڤیت ژ بژنا ته نقاببجمالا جبروتي مه نمان پرده و حجابلگلین تهی تر و نازک کو سحر گرتی خناڤ

roman: Destê qudret ko hilavêt ji bejna te niqabBi cemala ceberûtî me neman perde û hicabLi gulên tey ter û nazik ko seher girtî xunav

text: weke dilopên xunava nîsanê

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

forms:
خونـاڤ
xunavî
xwinav
xwinavî
ئاونگ
خناڤ
hinav
ximav

شەونم

roman: şewnim

خوناو

roman: xunaw


hinav

glosses: parçeyên leşî yên di zikî de ango tevahî endamên laşê mirov yên ji ûr heta mîzdankê

text: Mehbûb û reyhan pir gulavKer kir li min cerg û hinavZehra helahil bû di nav

forms:
هناڤ
henav

вътрешности

roman: vǎtrešnosti

ເຄື່ອງໃນ

roman: khư̄ang nai

ၶူင်းၼႂ်း

roman: khúung náue

σπλάγχνα

roman: splánkhna

ἔγκατα

roman: énkata

hyphenation: hi·nav


pirrjimar

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre pirjimar.


pirjimar

glosses: komikî, gelek, ceme, kom, ji yekê zêdetir

forms:
pirejimar
pirejimare
pirehejmar
pirehijmar
pirjimare
pirhejmar
pirhijmar
pirejimar
pirejimare
pirehejmar
pirehijmar
pirjimare
pirhejmar
pirhijmar

etymology_text: Ji pir + jimar.

ipa: /pɪɾʒɪˈmɑːɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-pirjimar.wav

hyphenation: pir·ji·mar


pirrhijmar

ipa: /pɪrhɪʒˈmɑːɾ/

hyphenation: pirr·hij·mar


pirhijmar

ipa: /pɪɾhɪʒˈmɑːɾ/

hyphenation: pir·hij·mar


pitpit

glosses:
gazin, rexne, nerazîbûn,
axiftina berdewam ya bi gazin
 axiftina ku serê mirovî lê dike êş

text: Pitpita wî em gêj kirîn.

text: Baş li bîra Besnayê ye ka dayika wê çend pitpit û qerqeşe li sera çêlê bi serê wî de kir (...)

ref: Sidqî Hirorî, Kurê Zinarê Serbilind, Weşanên Nûdem, Stokholm, 1996

forms:
pitepit
pilepil
pilpil
pit-pit
pite-pit
pil-pil
pile-pil

etymology_text: Ji pit + pit.


hesab

text: Rohniya mehbûb û rindanBê hîsab werbûn di findanSotiyê bêcan im ez

glosses: hesabê tiştekê/î kirin: tiştek li ber çavan girtin

glosses: hesabê xwe: qaşo, xwedêgiravî, li gor xwe lê ne li rastiyê

forms:
hesav
hisab
ḧesab
ḧisab

etymology_text: Ji erebî حساب (ḥisab) ji erebîhevreha aramî ܚܫܒ (ḥişab), îbrî חשב (ḥaşeb). Ji heman rehî: hasib, ihtisab, mihasib, mihasebe, mihtesib.

ipa: /hɛˈsɑːb/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hesab.wav

hyphenation: he·sab


hesab kirin

glosses: hijmartin, danîn, wisa dîtin, bi wî awayî berê xwe danê

forms:
hesab dikim (present)
hesab dikî (present)
hesab dike (present)
hesab dikin (present)
hesab bike (imperative singular)
hesab bikin (imperative plural)
hesab kir (past)
hesab kir (past)
hesab kir (past)
hesab kir (past)
hesab –k– (root present)
hesab –kir– (root past)
ez hesab dikim (indicative present positive)
ez hesab nakim (indicative present negative)
min hesab kir (indicative past positive)
min hesab nekir (indicative past negative)
tu hesab dikî (indicative present positive)
tu hesab nakî (indicative present negative)
te hesab kir (indicative past positive)
te hesab nekir (indicative past negative)
ew hesab dike (indicative present positive)
ew hesab nake (indicative present negative)
wê/wî hesab kir (indicative past positive)
wê/wî hesab nekir (indicative past negative)
em hesab dikin (indicative present positive)
em hesab nakin (indicative present negative)
me hesab kir (indicative past positive)
me hesab nekir (indicative past negative)
hûn hesab dikin (indicative present positive)
hûn hesab nakin (indicative present negative)
we hesab kir (indicative past positive)
we hesab nekir (indicative past negative)
ew hesab dikin (indicative present positive)
ew hesab nakin (indicative present negative)
wan hesab kir (indicative past positive)
wan hesab nekir (indicative past negative)
min hesab dikir (imperfect positive)
min hesab nedikir (imperfect negative)
min hesab kiribû (positive)
min hesab nekiribû (negative)
te hesab dikir (imperfect positive)
te hesab nedikir (imperfect negative)
te hesab kiribû (positive)
te hesab nekiribû (negative)
wê/wî hesab dikir (imperfect positive)
wê/wî hesab nedikir (imperfect negative)
wê/wî hesab kiribû (positive)
wê/wî hesab nekiribû (negative)
me hesab dikir (imperfect positive)
me hesab nedikir (imperfect negative)
me hesab kiribû (positive)
me hesab nekiribû (negative)
we hesab dikir (imperfect positive)
we hesab nedikir (imperfect negative)
we hesab kiribû (positive)
we hesab nekiribû (negative)
wan hesab dikir (imperfect positive)
wan hesab nedikir (imperfect negative)
wan hesab kiribû (positive)
wan hesab nekiribû (negative)
ez ê hesab bikim (future positive)
ez ê hesab nekim (future negative)
minê hesab kiribe (future perfect positive)
minê hesab nekiribe (future perfect negative)
tu yê hesab bikî (future positive)
tu yê hesab nekî (future negative)
teyê hesab kiribe (future perfect positive)
teyê hesab nekiribe (future perfect negative)
ew ê hesab bike (future positive)
ew ê hesab neke (future negative)
wê/wîyê hesab kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê hesab nekiribe (future perfect negative)
em ê hesab bikin (future positive)
em ê hesab nekin (future negative)
meyê hesab kiribe (future perfect positive)
meyê hesab nekiribe (future perfect negative)
hûn ê hesab bikin (future positive)
hûn ê hesab nekin (future negative)
weyê hesab kiribe (future perfect positive)
weyê hesab nekiribe (future perfect negative)
ew ê hesab bikin (future positive)
ew ê hesab nekin (future negative)
wanê hesab kiribe (future perfect positive)
wanê hesab nekiribe (future perfect negative)
min hesab kiriye (perfect positive)
min hesab nekiriye (perfect negative)
min hesab kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min hesab nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te hesab kiriye (perfect positive)
te hesab nekiriye (perfect negative)
te hesab kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te hesab nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî hesab kiriye (perfect positive)
wê/wî hesab nekiriye (perfect negative)
wê/wî hesab kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî hesab nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me hesab kiriye (perfect positive)
me hesab nekiriye (perfect negative)
me hesab kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me hesab nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we hesab kiriye (perfect positive)
we hesab nekiriye (perfect negative)
we hesab kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we hesab nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan hesab kiriye (perfect positive)
wan hesab nekiriye (perfect negative)
wan hesab kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan hesab nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez hesab bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez hesab nekim (present subjunctive negative)
(bila) min hesab kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min hesab nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu hesab bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu hesab nekî (present subjunctive negative)
(bila) te hesab kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te hesab nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew hesab bike (present subjunctive positive)
(bila) ew hesab neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî hesab kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî hesab nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em hesab bikin (present subjunctive positive)
(bila) em hesab nekin (present subjunctive negative)
(bila) me hesab kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me hesab nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn hesab bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn hesab nekin (present subjunctive negative)
(bila) we hesab kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we hesab nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew hesab bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew hesab nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan hesab kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan hesab nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min hesab bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min hesab nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min hesab kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min hesab nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te hesab bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te hesab nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te hesab kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te hesab nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî hesab bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî hesab nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî hesab kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî hesab nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me hesab bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me hesab nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me hesab kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me hesab nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we hesab bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we hesab nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we hesab kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we hesab nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan hesab bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan hesab nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan hesab kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan hesab nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê hesab bikira (present conditional positive)
minê hesab nekira (present conditional negative)
minê hesab kiribûya (preterite conditional positive)
minê hesab nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê hesab bikira (present conditional positive)
teyê hesab nekira (present conditional negative)
teyê hesab kiribûya (preterite conditional positive)
teyê hesab nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê hesab bikira (present conditional positive)
wê/wîyê hesab nekira (present conditional negative)
wê/wîyê hesab kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê hesab nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê hesab bikira (present conditional positive)
meyê hesab nekira (present conditional negative)
meyê hesab kiribûya (preterite conditional positive)
meyê hesab nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê hesab bikira (present conditional positive)
weyê hesab nekira (present conditional negative)
weyê hesab kiribûya (preterite conditional positive)
weyê hesab nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê hesab bikira (present conditional positive)
wanê hesab nekira (present conditional negative)
wanê hesab kiribûya (preterite conditional positive)
wanê hesab nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) hesab bike (imperative present positive)
(tu) hesab neke (imperative present negative)
(hûn) hesab bikin (imperative present positive)
(hûn) hesab nekin (imperative present negative)
حەساب کرن
hisab kirin
hîsab kirin

etymology_text: Ji hesab + kirin.

ipa: /hɛˈsɑːb kɪˈɾɪn/

hyphenation: he·sab ki·rin


hesabkirin

forms: حەسابکرن

ipa: /hɛsɑːbkɪˈɾɪn/


bîkînî

glosses:
taxima derpîkurtk û bermemikên jinan
(bi taybetî ya bo avjenînê)

text: Cesaret û pereyekî mezin divê ji bo meriv karibe vî bîkînîyî li xwe bike ku bi elmasên 150 karat hatiye dirûn û ji bal Molly Simsa stêra zincîrefîlmên Las Vegas hat nasandin.

ref: Netkurd.com, 2/2006

forms:
bikini
mayo
monokînî

ipa: /biːkiːˈniː/

hyphenation: bî·kî·nî


derpîkurt

glosses: derpiyên kurt yên bi gelemperî nagihin çokan

forms:
derpêkurt
derpêkurtik
derpêkurtk
derpîkurtik
derpîkurtk

ipa: /dɛɾpiːˈkʊɾt/

hyphenation: der·pî·kurt


derpî

glosses:
cilê mirov dike piyên anku lingên xwe
(bi taybetî di bin pantolon yan şelwalî yan şelêda ve)

forms: derpê

etymology_text: Ji der + pî.

ipa: /dɛɾˈpiː/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-derpê.wav

hyphenation: der·pî


derpê

ipa: /dɛɾˈpeː/

hyphenation: der·pê


pîjame

glosses: Cilê tenik û fireh yê bo nivistinê yan navmalê.

forms:
پیژامه
pîcama
pîcame
pîceme
pîjama
pîjeme
bîcama
bîcame
bîceme
bîjama
bîjame
bîjeme
pêcama
pêcame
pêceme
pêjama
pêjame
pêjeme
bêcama
bêcame
bêceme
bêjama
bêjame
bêjeme
derpêkurt
pantolon
şelwal
şort

etymology_text: Ji fransî pyjama, ji îngilîzî pyjama yan pajama ji hindî peceme (peceme), ji zimanên îranî, hevreha farisî پایجامه (paycamê) ji پای (pay, “pê, ling”) + جامه (camê, “caw, cil”). Anku ev peyveke îranî ye lê li dor dinyayê geriye û dîsa li kurdî û farisî vegeriye. Bi farisî jî forma bi rêya hindî û îngilîzî ji fransî vegeriyayî serdest e: پیژامه (pîjamê). Formên ku tê de li cihê "p" dengê "b" heye bi rêya erebî hatine ji ber ku "p" di erebî de nîne.

পায়জামা

roman: paẏjama

पजामा

roman: pajāmā

ಪಾಯಿಜಾಮ

roman: pāyijāma

파자마

roman: pajama

Пижама

roman: Pižama

ipa: /piːʒɑːˈmɛ/

hyphenation: pî·ja·me


pîcama

ipa: /piːd͡ʒɑːˈmɑː/

hyphenation: pî·ca·ma


pîcame

ipa: /piːd͡ʒɑːˈmɛ/

hyphenation: pî·ca·me


pîceme

ipa: /piːd͡ʒɛˈmɛ/

hyphenation: pî·ce·me


pîjama

ipa: /piːʒɑːˈmɑː/

hyphenation: pî·ja·ma


bîcama

ipa: /biːd͡ʒɑːˈmɑː/

hyphenation: bî·ca·ma


bîcame

ipa: /biːd͡ʒɑːˈmɛ/

hyphenation: bî·ca·me


bîceme

ipa: /biːd͡ʒɛˈmɛ/

hyphenation: bî·ce·me


bîjama

ipa: /biːʒɑːˈmɑː/

hyphenation: bî·ja·ma


bermemk

glosses: berçiçik, cilê jin dikin ber memikên xwe

forms: bermemik

etymology_text: ber + mem + -k


berçav kirin

glosses:
nîşan dan, diyar kirin, xuya kirin, ron kirin, eşkere kirin,
 tiştê ku nediyar e tê diyar kirin,

forms:
berçav dikim (present)
berçav dikî (present)
berçav dike (present)
berçav dikin (present)
berçav bike (imperative singular)
berçav bikin (imperative plural)
berçav kir (past)
berçav kir (past)
berçav kir (past)
berçav kir (past)
berçav –k– (root present)
berçav –kir– (root past)
ez berçav dikim (indicative present positive)
ez berçav nakim (indicative present negative)
min berçav kir (indicative past positive)
min berçav nekir (indicative past negative)
tu berçav dikî (indicative present positive)
tu berçav nakî (indicative present negative)
te berçav kir (indicative past positive)
te berçav nekir (indicative past negative)
ew berçav dike (indicative present positive)
ew berçav nake (indicative present negative)
wê/wî berçav kir (indicative past positive)
wê/wî berçav nekir (indicative past negative)
em berçav dikin (indicative present positive)
em berçav nakin (indicative present negative)
me berçav kir (indicative past positive)
me berçav nekir (indicative past negative)
hûn berçav dikin (indicative present positive)
hûn berçav nakin (indicative present negative)
we berçav kir (indicative past positive)
we berçav nekir (indicative past negative)
ew berçav dikin (indicative present positive)
ew berçav nakin (indicative present negative)
wan berçav kir (indicative past positive)
wan berçav nekir (indicative past negative)
min berçav dikir (imperfect positive)
min berçav nedikir (imperfect negative)
min berçav kiribû (positive)
min berçav nekiribû (negative)
te berçav dikir (imperfect positive)
te berçav nedikir (imperfect negative)
te berçav kiribû (positive)
te berçav nekiribû (negative)
wê/wî berçav dikir (imperfect positive)
wê/wî berçav nedikir (imperfect negative)
wê/wî berçav kiribû (positive)
wê/wî berçav nekiribû (negative)
me berçav dikir (imperfect positive)
me berçav nedikir (imperfect negative)
me berçav kiribû (positive)
me berçav nekiribû (negative)
we berçav dikir (imperfect positive)
we berçav nedikir (imperfect negative)
we berçav kiribû (positive)
we berçav nekiribû (negative)
wan berçav dikir (imperfect positive)
wan berçav nedikir (imperfect negative)
wan berçav kiribû (positive)
wan berçav nekiribû (negative)
ez ê berçav bikim (future positive)
ez ê berçav nekim (future negative)
minê berçav kiribe (future perfect positive)
minê berçav nekiribe (future perfect negative)
tu yê berçav bikî (future positive)
tu yê berçav nekî (future negative)
teyê berçav kiribe (future perfect positive)
teyê berçav nekiribe (future perfect negative)
ew ê berçav bike (future positive)
ew ê berçav neke (future negative)
wê/wîyê berçav kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê berçav nekiribe (future perfect negative)
em ê berçav bikin (future positive)
em ê berçav nekin (future negative)
meyê berçav kiribe (future perfect positive)
meyê berçav nekiribe (future perfect negative)
hûn ê berçav bikin (future positive)
hûn ê berçav nekin (future negative)
weyê berçav kiribe (future perfect positive)
weyê berçav nekiribe (future perfect negative)
ew ê berçav bikin (future positive)
ew ê berçav nekin (future negative)
wanê berçav kiribe (future perfect positive)
wanê berçav nekiribe (future perfect negative)
min berçav kiriye (perfect positive)
min berçav nekiriye (perfect negative)
min berçav kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min berçav nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te berçav kiriye (perfect positive)
te berçav nekiriye (perfect negative)
te berçav kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te berçav nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî berçav kiriye (perfect positive)
wê/wî berçav nekiriye (perfect negative)
wê/wî berçav kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî berçav nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me berçav kiriye (perfect positive)
me berçav nekiriye (perfect negative)
me berçav kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me berçav nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we berçav kiriye (perfect positive)
we berçav nekiriye (perfect negative)
we berçav kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we berçav nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan berçav kiriye (perfect positive)
wan berçav nekiriye (perfect negative)
wan berçav kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan berçav nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez berçav bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez berçav nekim (present subjunctive negative)
(bila) min berçav kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min berçav nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu berçav bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu berçav nekî (present subjunctive negative)
(bila) te berçav kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te berçav nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew berçav bike (present subjunctive positive)
(bila) ew berçav neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî berçav kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî berçav nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em berçav bikin (present subjunctive positive)
(bila) em berçav nekin (present subjunctive negative)
(bila) me berçav kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me berçav nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn berçav bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn berçav nekin (present subjunctive negative)
(bila) we berçav kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we berçav nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew berçav bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew berçav nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan berçav kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan berçav nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min berçav bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min berçav nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min berçav kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min berçav nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te berçav bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te berçav nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te berçav kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te berçav nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî berçav bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî berçav nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî berçav kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî berçav nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me berçav bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me berçav nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me berçav kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me berçav nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we berçav bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we berçav nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we berçav kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we berçav nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan berçav bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan berçav nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan berçav kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan berçav nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê berçav bikira (present conditional positive)
minê berçav nekira (present conditional negative)
minê berçav kiribûya (preterite conditional positive)
minê berçav nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê berçav bikira (present conditional positive)
teyê berçav nekira (present conditional negative)
teyê berçav kiribûya (preterite conditional positive)
teyê berçav nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê berçav bikira (present conditional positive)
wê/wîyê berçav nekira (present conditional negative)
wê/wîyê berçav kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê berçav nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê berçav bikira (present conditional positive)
meyê berçav nekira (present conditional negative)
meyê berçav kiribûya (preterite conditional positive)
meyê berçav nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê berçav bikira (present conditional positive)
weyê berçav nekira (present conditional negative)
weyê berçav kiribûya (preterite conditional positive)
weyê berçav nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê berçav bikira (present conditional positive)
wanê berçav nekira (present conditional negative)
wanê berçav kiribûya (preterite conditional positive)
wanê berçav nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) berçav bike (imperative present positive)
(tu) berçav neke (imperative present negative)
(hûn) berçav bikin (imperative present positive)
(hûn) berçav nekin (imperative present negative)
بەرچاڤ کرن

etymology_text: Ji berçav + kirin.

ipa: /bɛɾˈt͡ʃɑːv kɪˈɾɪn/


berçavbûyî

pos: adj

pos_title: Rengdêr

forms:
berçavbûyîtir (comparative)
herî berçavbûyî (superlative)
berçavbûyîtirîn (superlative)


berçavbûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji berçav + bûn

ipa: /bɛɾt͡ʃɑːvˈbuːn/

hyphenation: ber·çav·bûn


berçavkirin

ipa: /bɛɾt͡ʃɑːvkɪˈɾɪn/

hyphenation: ber·çav·ki·rin


qand

glosses: yekûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
qend
kend


bi qandî

pos: adv

pos_title: Hoker

text: Te dî însanan berê dema kaseta dengjêbekî filan derdiket, yekî pir jê hez bikirana, diçû ji her kesî dixwest ku ew jî bi qandî wî ji wî dengbêjî, ji wê albûmê hez bike.

ref: Kovara Kund Sal 2 Jimar 6 2019


dûrik

glosses:
stiran, kilam, goranî,
gotinên li gel muzîkê tên gotin

text: Wek gelek kesên din, me jî di xortaniya xwe de li kasetên Şivan Perwerî guhdarî dikir. Ji xwe hewecedariya vegotina tesîra stran û dûrikên wî ya li ser nivşên me tune ye.

ref: Enwer Karahan: Li ber pêlên dengê Şivan Perwerî îsyana pîrejinekê û helwêsta hin rewşenbîran, Nefel.com, 6/2007

forms:
dûrk
dwîrik
dwîrk
dorik
tûrik

etymology_text: Hevzayî zazakî dêr (“stran”), û dîrok, dêrîn hwd; bibîne dîrok.


dorik

forms:
dork
dûrik
dûrik
tûrik


sêl

glosses: Madenek pan e datînin ser agirî û nanî li ser dipêjin.

forms:
sêhil
sêhl
sihil
sihl
firin
kuçk

etymology_text: Ji ermenî, bi ermeniya kevn սեղան (sełan), ermeniya nû սեղան (seġan). Lê herwiha mimkin e ku ermenî ew ji kurdî wergirtibe: di herdu zimanan de heye lê ne diyar e ka kê ji yê din wergirtiye.

ipa: /seːl/

hyphenation: sêl


sêl

etymology_text: Ji erebî سَيْل (sayl).


sihl

text: Di nêv agir di nêv pêtêLi ser sihlê xewa kê têEcel gurrye yeqîn pê tê


maden

glosses: Asin û polat û zêrr û zîv û fafon û tiştên din yên wek wan req.

text: Nadim ez wê b'heyatêMe'dena “Dal û Rê”yan WDibarînin nebatê

forms:
mahden
ma'den
meden
mehden
me'den

etymology_text: Ji erebî مَعْدِن (maʿdin).

мэталь

roman: metalʹ

معدن

roman: me'den


maden

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-maden.wav


sincirîn

text: Xuyaye wê şer û pevçûna di navbera Şukru Gulmuş û malbata Ocalan de bêhtir bisincire û wek şerê Amerîka û El-Qaîdeyê lê bê.

ref: Lotikxane.com, 11/2006

text: Dewsa sîleyê ya ku sincirîbû, li ser rûyê Raymond bûbû deryayeke lerzê.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 77, ISBN 9786054497010

forms:
disincirim (present)
disincirî (present)
disincire (present)
disincirin (present)
bisincire (imperative singular)
bisincirin (imperative plural)
sincirîm (past)
sincirî (past)
sincirî (past)
–sincir– (root present)
–sincirî– (root past)
ez disincirim (indicative present positive)
ez nasincirim (indicative present negative)
ez sincirîm (indicative past positive)
ez nesincirîm (indicative past negative)
tu disincirî (indicative present positive)
tu nasincirî (indicative present negative)
tu sincirî (indicative past positive)
tu nesincirî (indicative past negative)
ew disincire (indicative present positive)
ew nasincire (indicative present negative)
ew sincirî (indicative past positive)
ew nesincirî (indicative past negative)
em disincirin (indicative present positive)
em nasincirin (indicative present negative)
em sincirîn (indicative past positive)
em nesincirîn (indicative past negative)
hûn disincirin (indicative present positive)
hûn nasincirin (indicative present negative)
hûn sincirîn (indicative past positive)
hûn nesincirîn (indicative past negative)
ew disincirin (indicative present positive)
ew nasincirin (indicative present negative)
ew sincirîn (indicative past positive)
ew nesincirîn (indicative past negative)
ez disinciriyam (imperfect positive)
ez nedisinciriyam (imperfect negative)
ez sincirîbûm (positive)
ez nesincirîbûm (negative)
tu disinciriyayî (imperfect positive)
tu nedisinciriyayî (imperfect negative)
tu sincirîbûyî (positive)
tu nesincirîbûyî (negative)
ew disinciriya (imperfect positive)
ew nedisinciriya (imperfect negative)
ew sincirîbû (positive)
ew nesincirîbû (negative)
em disinciriyan (imperfect positive)
em nedisinciriyan (imperfect negative)
em sincirîbûn (positive)
em nesincirîbûn (negative)
hûn disinciriyan (imperfect positive)
hûn nedisinciriyan (imperfect negative)
hûn sincirîbûn (positive)
hûn nesincirîbûn (negative)
ew disinciriyan (imperfect positive)
ew nedisinciriyan (imperfect negative)
ew sincirîbûn (positive)
ew nesincirîbûn (negative)
ez ê bisincirim (future positive)
ez ê nesincirim (future negative)
ez ê sincirîbim (future perfect positive)
ez ê nesincirîbim (future perfect negative)
tu yê bisincirî (future positive)
tu yê nesincirî (future negative)
tu yê sincirîbî (future perfect positive)
tu yê nesincirîbî (future perfect negative)
ew ê bisincire (future positive)
ew ê nesincire (future negative)
ew ê sincirîbe (future perfect positive)
ew ê nesincirîbe (future perfect negative)
em ê bisincirin (future positive)
em ê nesincirin (future negative)
em ê sincirîbin (future perfect positive)
em ê nesincirîbin (future perfect negative)
hûn ê bisincirin (future positive)
hûn ê nesincirin (future negative)
hûn ê sincirîbin (future perfect positive)
hûn ê nesincirîbin (future perfect negative)
ew ê bisincirin (future positive)
ew ê nesincirin (future negative)
ew ê sincirîbin (future perfect positive)
ew ê nesincirîbin (future perfect negative)
ez sincirîme (perfect positive)
ez nesincirîme (perfect negative)
ez sincirîbûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez nesincirîbûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu sinciriyî (perfect positive)
tu nesinciriyî (perfect negative)
tu sincirîbûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu nesincirîbûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew sinciriye (perfect positive)
ew nesinciriye (perfect negative)
ew sincirîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nesincirîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em sincirîne (perfect positive)
em nesincirîne (perfect negative)
em sincirîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em nesincirîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn sincirîne (perfect positive)
hûn nesincirîne (perfect negative)
hûn sincirîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn nesincirîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew sincirîne (perfect positive)
ew nesincirîne (perfect negative)
ew sincirîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nesincirîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bisincirim (present subjunctive positive)
(bila) ez nesincirim (present subjunctive negative)
(bila) ez sincirîbim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez nesincirîbim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bisincirî (present subjunctive positive)
(bila) tu nesincirî (present subjunctive negative)
(bila) tu sincirîbî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu nesincirîbî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bisincire (present subjunctive positive)
(bila) ew nesincire (present subjunctive negative)
(bila) ew sincirîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nesincirîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bisincirin (present subjunctive positive)
(bila) em nesincirin (present subjunctive negative)
(bila) em sincirîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) em nesincirîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bisincirin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nesincirin (present subjunctive negative)
(bila) hûn sincirîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn nesincirîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bisincirin (present subjunctive positive)
(bila) ew nesincirin (present subjunctive negative)
(bila) ew sincirîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nesincirîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez bisinciriyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez nesinciriyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez sincirîbûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez nesincirîbûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu bisinciriyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu nesinciriyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu sincirîbûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu nesincirîbûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bisinciriyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nesinciriyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew sincirîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nesincirîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em bisinciriyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em nesinciriyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em sincirîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em nesincirîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn bisinciriyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nesinciriyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn sincirîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nesincirîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bisinciriyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nesinciriyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew sincirîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nesincirîbûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê bisinciriyama (present conditional positive)
ez ê nesinciriyama (present conditional negative)
ez ê sincirîbûma (preterite conditional positive)
ez ê nesincirîbûma (preterite conditional negative)
tu yê bisinciriyayî (present conditional positive)
tu yê nesinciriyayî (present conditional negative)
tu yê sincirîbûyayî (preterite conditional positive)
tu yê nesincirîbûyayî (preterite conditional negative)
ew ê bisinciriyaya (present conditional positive)
ew ê nesinciriyaya (present conditional negative)
ew ê sincirîbûya (preterite conditional positive)
ew ê nesincirîbûya (preterite conditional negative)
em ê bisinciriyana (present conditional positive)
em ê nesinciriyana (present conditional negative)
em ê sincirîbûna (preterite conditional positive)
em ê nesincirîbûna (preterite conditional negative)
hûn ê bisinciriyana (present conditional positive)
hûn ê nesinciriyana (present conditional negative)
hûn ê sincirîbûna (preterite conditional positive)
hûn ê nesincirîbûna (preterite conditional negative)
ew ê bisinciriyana (present conditional positive)
ew ê nesinciriyana (present conditional negative)
ew ê sincirîbûna (preterite conditional positive)
ew ê nesincirîbûna (preterite conditional negative)
(tu) bisincire (imperative present positive)
(tu) nesincire (imperative present negative)
(hûn) bisincirin (imperative present positive)
(hûn) nesincirin (imperative present negative)
سنجرین
senciran
sencirihan
sencirhan
sencirhîn
sencirihîn
senciriyan
sencirîn
sencirîyan
senciryan
sinciran
sincirihan
sincirhan
sincirhîn
sincirihîn
sinciriyan
sincirîyan
sinciryan

etymology_text:
pêkane ko hevreha peyvên Proto-Germanic *sang- be.
bide ber Inglizya kevin sencgan "şewitandin" inglizya nû senge "rûber şewitîn" Almanî sengen, holandî zengen, Icelandî sangr, û Norwêjî sengra be.
: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /sɪnd͡ʒɪˈɾiːn/


sincirîn

ipa: /sɪnd͡ʒɪˈɾiːn/


şarîn

glosses: han dan, pal dan, dehf dan, teşwîq bûn, lê germ bûn, lê sor bûn, lê gur bûn, lê geş bûn

forms:
dişarim (present)
dişarî (present)
dişare (present)
dişarin (present)
bişare (imperative singular)
bişarin (imperative plural)
şarîm (past)
şarî (past)
şarî (past)
شارین
şaran
şarihan
şarhan
şarhîn
şarihîn
şariyan
şarîyan
şaryan
şar
şerh

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî *ḱel- (“ajotin, şarandin, tev dan, têkil kirin, arandin”), proto-hindûewropî *ser (*ḱ-ya proto-hindûewropî di proto-îranî dibe s/ş û *l jî bi giştî dibe r), hevreha pehlewî sarêdînen (qehirîn), latînî celer (bilez), yûnaniya kevn κέλομαι (ajotin)... Bo peyveke din jî ku tê de s ya proto-îranî di kurdî de dibe ş binere: veşartin.
_(Çavkanî: Cheung, r. 336 (ku ji bilî peyva pehlewî û yeke xoresmî dibêje ku hebûna peyvên ji vî rehî di zimanên arî de nayên zanîn û peyva kurdî peyda nekiriye))

ipa: /ʃɑːˈɾiːn/

hyphenation: şa·rîn


şarandin

forms:
dişarînim (present)
dişarînî (present)
dişarîne (present)
dişarînin (present)
bişarîne (imperative singular)
bişarînin (imperative plural)
şarand (past)
şarand (past)
şarand (past)
şarand (past)
–şarîn– (root present)
–şarand– (root past)
ez dişarînim (indicative present positive)
ez nişarînim (indicative present negative)
min şarand (indicative past positive)
min neşarand (indicative past negative)
tu dişarînî (indicative present positive)
tu nişarînî (indicative present negative)
te şarand (indicative past positive)
te neşarand (indicative past negative)
ew dişarîne (indicative present positive)
ew nişarîne (indicative present negative)
wê/wî şarand (indicative past positive)
wê/wî neşarand (indicative past negative)
em dişarînin (indicative present positive)
em nişarînin (indicative present negative)
me şarand (indicative past positive)
me neşarand (indicative past negative)
hûn dişarînin (indicative present positive)
hûn nişarînin (indicative present negative)
we şarand (indicative past positive)
we neşarand (indicative past negative)
ew dişarînin (indicative present positive)
ew nişarînin (indicative present negative)
wan şarand (indicative past positive)
wan neşarand (indicative past negative)
min dişarand (imperfect positive)
min nedişarand (imperfect negative)
min şarandibû (positive)
min neşarandibû (negative)
te dişarand (imperfect positive)
te nedişarand (imperfect negative)
te şarandibû (positive)
te neşarandibû (negative)
wê/wî dişarand (imperfect positive)
wê/wî nedişarand (imperfect negative)
wê/wî şarandibû (positive)
wê/wî neşarandibû (negative)
me dişarand (imperfect positive)
me nedişarand (imperfect negative)
me şarandibû (positive)
me neşarandibû (negative)
we dişarand (imperfect positive)
we nedişarand (imperfect negative)
we şarandibû (positive)
we neşarandibû (negative)
wan dişarand (imperfect positive)
wan nedişarand (imperfect negative)
wan şarandibû (positive)
wan neşarandibû (negative)
ez ê bişarînim (future positive)
ez ê neşarînim (future negative)
minê şarandibe (future perfect positive)
minê neşarandibe (future perfect negative)
tu yê bişarînî (future positive)
tu yê neşarînî (future negative)
teyê şarandibe (future perfect positive)
teyê neşarandibe (future perfect negative)
ew ê bişarîne (future positive)
ew ê neşarîne (future negative)
wê/wîyê şarandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neşarandibe (future perfect negative)
em ê bişarînin (future positive)
em ê neşarînin (future negative)
meyê şarandibe (future perfect positive)
meyê neşarandibe (future perfect negative)
hûn ê bişarînin (future positive)
hûn ê neşarînin (future negative)
weyê şarandibe (future perfect positive)
weyê neşarandibe (future perfect negative)
ew ê bişarînin (future positive)
ew ê neşarînin (future negative)
wanê şarandibe (future perfect positive)
wanê neşarandibe (future perfect negative)
min şarandiye (perfect positive)
min neşarandiye (perfect negative)
min şarandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neşarandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te şarandiye (perfect positive)
te neşarandiye (perfect negative)
te şarandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neşarandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî şarandiye (perfect positive)
wê/wî neşarandiye (perfect negative)
wê/wî şarandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neşarandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me şarandiye (perfect positive)
me neşarandiye (perfect negative)
me şarandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neşarandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we şarandiye (perfect positive)
we neşarandiye (perfect negative)
we şarandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neşarandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan şarandiye (perfect positive)
wan neşarandiye (perfect negative)
wan şarandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neşarandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bişarînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neşarînim (present subjunctive negative)
(bila) min şarandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neşarandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bişarînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neşarînî (present subjunctive negative)
(bila) te şarandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neşarandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bişarîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neşarîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî şarandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neşarandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bişarînin (present subjunctive positive)
(bila) em neşarînin (present subjunctive negative)
(bila) me şarandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neşarandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bişarînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neşarînin (present subjunctive negative)
(bila) we şarandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neşarandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bişarînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neşarînin (present subjunctive negative)
(bila) wan şarandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neşarandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bişaranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neşaranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min şarandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neşarandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bişaranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neşaranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te şarandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neşarandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bişaranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neşaranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî şarandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neşarandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bişaranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neşaranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me şarandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neşarandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bişaranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neşaranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we şarandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neşarandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bişaranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neşaranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan şarandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neşarandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bişaranda (present conditional positive)
minê neşaranda (present conditional negative)
minê şarandibûya (preterite conditional positive)
minê neşarandibûya (preterite conditional negative)
teyê bişaranda (present conditional positive)
teyê neşaranda (present conditional negative)
teyê şarandibûya (preterite conditional positive)
teyê neşarandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bişaranda (present conditional positive)
wê/wîyê neşaranda (present conditional negative)
wê/wîyê şarandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neşarandibûya (preterite conditional negative)
meyê bişaranda (present conditional positive)
meyê neşaranda (present conditional negative)
meyê şarandibûya (preterite conditional positive)
meyê neşarandibûya (preterite conditional negative)
weyê bişaranda (present conditional positive)
weyê neşaranda (present conditional negative)
weyê şarandibûya (preterite conditional positive)
weyê neşarandibûya (preterite conditional negative)
wanê bişaranda (present conditional positive)
wanê neşaranda (present conditional negative)
wanê şarandibûya (preterite conditional positive)
wanê neşarandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bişarîne (imperative present positive)
(tu) neşarîne (imperative present negative)
(hûn) bişarînin (imperative present positive)
(hûn) neşarînin (imperative present negative)
شاراندن

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî *ḱel- (“ajotin, şarandin, tev dan, têkil kirin, arandin”), *ser- (*ḱ-ya proto-hindûewropî di proto-îranî de dibe s/ş û *l jî bi giştî dibe r), hevreha pehlewî sarêdînen (qehirîn), latînî celer (bilez), yûnaniya kevn κέλομαι (kélomai, “ajotin”)... Bo peyveke din jî ku tê de s ya proto-îranî di kurdî de dibe ş binere: veşartin.
_(Çavkanî: Cheung, r. 336 (ku ji bilî peyva pehlewî û yeke xoresmî dibêje ku hebûna peyvên ji vî rehî di zimanên arî de nayên zanîn û peyva kurdî peyda nekiriye))

агитировать

roman: agitirovatʹ

ipa: /ʃɑːɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: şa·ran·din


şarandin

ipa: /ʃɑːɾɑːnˈdɪn/


pehtin

glosses: hevîr kirin nan, nan çêkirin, nan biraştin

text: غلظت و دقت ستوری و زراڤقدر دیزه قصعه کاسه خبز نانلحم گوشته طبخ پحتن نیئ خاڤ

roman: X̣ilẓet û diqqet sitûrî û ziravQidr-i dîz e, qeṣʿe kas e, xubz-i nanLeḥim goşt e, ṭebx-i peḥtin neyʾi xav

ref: Ehmedê Xanî, Nûbihara Biçûkan, 1683

text: Pehtim xezala çavxurabişqa te ez kir'me kebab

forms:
patin
pahtin
petin
pêjan
pêjandin
pêjîn
pêjin

etymology_text:
Rehê dema niha "-pêj-", hevreha soranî پژان (pjan) (pijan), zazakî pewten / poten (rehê dema niha -poc-), farisî پختن (poxten, rehê dema niha -pez-), parsî pic-, pehlewî pux-, avestayî pêç-, sanskrîtî पचति (paçeti-), rusî печь (pêçi), yûnaniya kevn πέσσω (pêsso), albanî pjek, tokarî B päk-, latînî coquō (> îngilîzî cook), îngilîzî bake, almanî backen, holendî baken, bakken, swêdî baka, norwecî bake, danmarkî bage... hemû ji proto-hindûewropî *pekʷ- (kelîn, birijîn)
Çavkanî: Cheung p.286, Watkins p.63, Etymonline

быжырар

roman: bïžïrar

ጋገረ

roman: gagärä

ጋገራ

roman: gāgärā

সেকা

roman: xeka

бежизе

roman: bežize

пячы́

roman: pjačý

спячы́

roman: spjačý

запяка́ць

roman: zapjakácʹ

запячы́

roman: zapjačý

упяка́ць

roman: upjakácʹ

упячы́

roman: upjačý

সেকা

roman: śeka

пека́

roman: peká

ဖုတ်

roman: hput

ᎦᏚᎲᏍᎦ

roman: gaduhvsga

烤

roman: kǎo

烘

roman: hōng

焙燒

roman: bèishāo

烘烤

roman: hōngkǎo

خَبَزَ

roman: ḵabaza

خبز

roman: ḵabaz

թխել

roman: tʻxel

پختن

roman: poxtan

გამოცხობა

roman: gamocxoba

सेंकना

roman: seṅknā

אָפָה

roman: afá

бышуу

roman: bışuu

бышыруу

roman: bışıruu

굽다

roman: gupda

ອົບ

roman: ʼop

пече

roman: peče

жигнэх

roman: žigneh

пісіру

roman: pısıru

печь

roman: pečʹ

испе́чь

roman: ispéčʹ

выпека́ть

roman: vypekátʹ

вы́печь

roman: výpečʹ

упека́ть

roman: upekátʹ

упе́чь

roman: upéčʹ

обжига́ть

roman: obžigátʹ

обже́чь

roman: obžéčʹ

पचति

roman: pacati

пещи

roman: pešti

пухтан

roman: puxtan

อบ

roman: òp

پکانا

roman: pkānā

пекти́

roman: pektý

випіка́ти

roman: vypikáty

អាំង

roman: ʼang

באַקן

roman: bakn

אויסבאַקן

roman: oysbakn

ψήνω

roman: psíno

ὀπτάω

roman: optáō


pehtin

glosses: çêkirina nanî ji hevîrî, biraştina nanî li ser sêlê yan di tenûr yan firinê de

text: Ew nanpêj e anku hosteya pehtina nanî ye.

烤

roman: kǎo

烘

roman: hōng

焙燒

roman: bèishāo

烘烤

roman: hōngkǎo

خَبْز

roman: ḵabz

გამოცხობა

roman: gamocxoba

вы́печка

roman: výpečka

выпека́ние

roman: vypekánije

випікання

roman: vypikannja

ψήσιμο

roman: psísimo


pêjan

forms:
پێـژان
patin
pahtin
paḧtin
pehtin
peḧtin
petin
pêjandin
pêjîn
pêjin

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî: *pekʷ- ("pehtin"),
proto-îranî: *pač- ("pehtin"),
avestayî: pec- ("pehtin"),
partî: pic- ("pehtin"),
pehlewî: pux- ("pehtin"),
sogdî: pc- ("pehtin"),
hawsayî: pc- ("pehtin"),
farisî: pez- ("pehtin"),
belûçî: peč- ("pehtin"),
xunserî: pez- ("pehtin") … ^(alfabeya arî),
kurmancî: pehtin, pêjan /-pêj- ("pehtin"),
zazakî: pewten, poten /-poǰ- ("pehtin"),
sanskrîtî: पचति pac ("pehtin"),
rusî: p'eč ("pehtin"),
latînî: coquo ("pehtin"),
yûnanî: peptein ("pehtin")
Çavkanî: Cheung p.286, Watkins p.63, Etymonline

пека

roman: peka

печь

roman: p'eč

испечь

roman: isp'éč


biraştin

glosses:
li ser agirî (lê ne di avê yan rûnî de) germ kirin daku êdî xav nemîne
 Li ser sêlekê yan amûrek din germ kirina goşt. Ev germkirin ne di nav rûn û ne jî di nav avê de tê kirin, tenê li ser sacekî tê kirin

text: Wêran ez im malim xirabSotim biraştim bêhesabLê pirsî bo kirme kebab

ref: M. Xalid Sadinî, Feqiyê Teyran Jiyan, Berhem û Helbestên wî, Weşanên Nûbihar, 2013, çapa 7em, r. 160, ISBN 978-9944-360-43-2

forms:
براشتن
birjantin
birajtin
bijartin
birijandin
biriştin
birjandin
brajtin
braştin
brijandin
kelandin
kizirandin
qelandin

etymology_text: hevkoka braten ya almanî, rotir ya fransî û roast ya îngilîzî, φρύγειν ya yûnaniya kevnar in, hemî ji koka *bher- ya proto-hindûewropî ne ku herwiha serekaniyabirin ya kurmancî ye.

সেকা

roman: xeka

пека́

roman: peká

изпи́чам

roman: izpíčam

изпека́

roman: izpeká

ᎠᏒᎾᏔᏍᎦ

roman: asvnatasga

燒

roman: shāo

炙烤

roman: zhìkǎo

شَوَى

roman: šawā

صَلَى

roman: ṣalā

قَلَى

roman: qalā

حَمَّرَ

roman: ḥammara

տապակել

roman: tapakel

խորովել

roman: xorovel

բովել

roman: bovel

برشتن

roman: bereštan

کباب کردن

roman: kabâb kardan

굽다

roman: gupda

жа́рить

roman: žáritʹ

зажа́рить

roman: zažáritʹ

поджа́рить

roman: podžáritʹ

ย่าง

roman: yâang

ปิ้ง

roman: bpîng

เผา

roman: pǎo

בראָטן

roman: brotn

καβουρδίζω

roman: kavourdízo

φρύγω

roman: phrúgō

ipa: /bɪɾɑːʃˈtɪn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-biraştin.wav

hyphenation: bi·raş·tin


biraştin

glosses: germkirina xwarinê li ser agir yan di firinê de heta ku êdî xav nemîne:

text: biraştina goştî, biraştina sebzeyan

ipa: /bɪɾɑːʃˈtɪn/


birijîn

text: Sosina ereq ji tilaveD* fîrqetê dibirijimLi bal Xwuda dilave

forms:
birijan
birijhan
birijhîn
birijihan
birijihîn
birişan
birişhan
birişhîn
birişihan
birişihîn
birjan
birşan
birjîn
birşîn
brijan
brijhan
brijhîn
brijihan
brijihîn
brişan
brişhan
brişhîn
brişihan
brişihîn
kelîn
kizirîn

ipa: /bɪɾɪˈʒiːn/


birijîn

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


pêjn

glosses: Nîşana hebûna tiştekî li derdorê bi deng, bi leq, bi bêhnê, bi siyyê yan jî reşahiyê.

text: Bi van tirs û fikaran re pêjna wan û hîrehîrên wan hatibû, mazûvan û mêvan gihiştibûn ber dêrî jî.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 65, ISBN 9786054497010

forms:
pêjin
bejn
pêjan

etymology_text: Dibe ji pê + jenîn, lê bizehmet ji pê + jin hat be

חוש

roman: khúsh

ipa: /peːʒn/


îdam

glosses:
daliqandin, sêdaredan, hilawîstin, xeniqandin, kuştin
(bi taybetî bi biryara dadgehê)

glosses: şenq, bi dar ve kirin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
idam
'idam
'îdam
remî
şenq
şkence

etymology_text: Ji erebî إِعْدَام (ʾiʿdām).

hyphenation: î·dam


idam

etymology_text: Ji erebî إِعْدَام (ʾiʿdām).


îdam kirin

forms:
îdam dikim (present)
îdam dikî (present)
îdam dike (present)
îdam dikin (present)
îdam bike (imperative singular)
îdam bikin (imperative plural)
îdam kir (past)
îdam kir (past)
îdam kir (past)
îdam kir (past)
îdam –k– (root present)
îdam –kir– (root past)
ez îdam dikim (indicative present positive)
ez îdam nakim (indicative present negative)
min îdam kir (indicative past positive)
min îdam nekir (indicative past negative)
tu îdam dikî (indicative present positive)
tu îdam nakî (indicative present negative)
te îdam kir (indicative past positive)
te îdam nekir (indicative past negative)
ew îdam dike (indicative present positive)
ew îdam nake (indicative present negative)
wê/wî îdam kir (indicative past positive)
wê/wî îdam nekir (indicative past negative)
em îdam dikin (indicative present positive)
em îdam nakin (indicative present negative)
me îdam kir (indicative past positive)
me îdam nekir (indicative past negative)
hûn îdam dikin (indicative present positive)
hûn îdam nakin (indicative present negative)
we îdam kir (indicative past positive)
we îdam nekir (indicative past negative)
ew îdam dikin (indicative present positive)
ew îdam nakin (indicative present negative)
wan îdam kir (indicative past positive)
wan îdam nekir (indicative past negative)
min îdam dikir (imperfect positive)
min îdam nedikir (imperfect negative)
min îdam kiribû (positive)
min îdam nekiribû (negative)
te îdam dikir (imperfect positive)
te îdam nedikir (imperfect negative)
te îdam kiribû (positive)
te îdam nekiribû (negative)
wê/wî îdam dikir (imperfect positive)
wê/wî îdam nedikir (imperfect negative)
wê/wî îdam kiribû (positive)
wê/wî îdam nekiribû (negative)
me îdam dikir (imperfect positive)
me îdam nedikir (imperfect negative)
me îdam kiribû (positive)
me îdam nekiribû (negative)
we îdam dikir (imperfect positive)
we îdam nedikir (imperfect negative)
we îdam kiribû (positive)
we îdam nekiribû (negative)
wan îdam dikir (imperfect positive)
wan îdam nedikir (imperfect negative)
wan îdam kiribû (positive)
wan îdam nekiribû (negative)
ez ê îdam bikim (future positive)
ez ê îdam nekim (future negative)
minê îdam kiribe (future perfect positive)
minê îdam nekiribe (future perfect negative)
tu yê îdam bikî (future positive)
tu yê îdam nekî (future negative)
teyê îdam kiribe (future perfect positive)
teyê îdam nekiribe (future perfect negative)
ew ê îdam bike (future positive)
ew ê îdam neke (future negative)
wê/wîyê îdam kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê îdam nekiribe (future perfect negative)
em ê îdam bikin (future positive)
em ê îdam nekin (future negative)
meyê îdam kiribe (future perfect positive)
meyê îdam nekiribe (future perfect negative)
hûn ê îdam bikin (future positive)
hûn ê îdam nekin (future negative)
weyê îdam kiribe (future perfect positive)
weyê îdam nekiribe (future perfect negative)
ew ê îdam bikin (future positive)
ew ê îdam nekin (future negative)
wanê îdam kiribe (future perfect positive)
wanê îdam nekiribe (future perfect negative)
min îdam kiriye (perfect positive)
min îdam nekiriye (perfect negative)
min îdam kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min îdam nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te îdam kiriye (perfect positive)
te îdam nekiriye (perfect negative)
te îdam kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te îdam nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî îdam kiriye (perfect positive)
wê/wî îdam nekiriye (perfect negative)
wê/wî îdam kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî îdam nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me îdam kiriye (perfect positive)
me îdam nekiriye (perfect negative)
me îdam kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me îdam nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we îdam kiriye (perfect positive)
we îdam nekiriye (perfect negative)
we îdam kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we îdam nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan îdam kiriye (perfect positive)
wan îdam nekiriye (perfect negative)
wan îdam kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan îdam nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez îdam bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez îdam nekim (present subjunctive negative)
(bila) min îdam kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min îdam nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu îdam bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu îdam nekî (present subjunctive negative)
(bila) te îdam kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te îdam nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew îdam bike (present subjunctive positive)
(bila) ew îdam neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî îdam kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî îdam nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em îdam bikin (present subjunctive positive)
(bila) em îdam nekin (present subjunctive negative)
(bila) me îdam kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me îdam nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn îdam bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn îdam nekin (present subjunctive negative)
(bila) we îdam kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we îdam nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew îdam bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew îdam nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan îdam kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan îdam nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min îdam bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min îdam nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min îdam kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min îdam nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te îdam bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te îdam nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te îdam kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te îdam nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî îdam bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî îdam nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî îdam kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî îdam nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me îdam bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me îdam nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me îdam kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me îdam nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we îdam bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we îdam nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we îdam kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we îdam nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan îdam bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan îdam nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan îdam kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan îdam nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê îdam bikira (present conditional positive)
minê îdam nekira (present conditional negative)
minê îdam kiribûya (preterite conditional positive)
minê îdam nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê îdam bikira (present conditional positive)
teyê îdam nekira (present conditional negative)
teyê îdam kiribûya (preterite conditional positive)
teyê îdam nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê îdam bikira (present conditional positive)
wê/wîyê îdam nekira (present conditional negative)
wê/wîyê îdam kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê îdam nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê îdam bikira (present conditional positive)
meyê îdam nekira (present conditional negative)
meyê îdam kiribûya (preterite conditional positive)
meyê îdam nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê îdam bikira (present conditional positive)
weyê îdam nekira (present conditional negative)
weyê îdam kiribûya (preterite conditional positive)
weyê îdam nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê îdam bikira (present conditional positive)
wanê îdam nekira (present conditional negative)
wanê îdam kiribûya (preterite conditional positive)
wanê îdam nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) îdam bike (imperative present positive)
(tu) îdam neke (imperative present negative)
(hûn) îdam bikin (imperative present positive)
(hûn) îdam nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji îdam + kirin.


îdamkirin

ipa: /iːdɑːmkɪˈɾɪn/


remî

hyphenation: re·mî


remî kirin

etymology_text: Ji remî + kirin.


fîşek

glosses: gulle, mermî, telqe, qurşin, berikên çekan

forms:
فیشهک
fîş
fîşik

etymology_text: Nayê zanîn lê belkî têkilî farisî فشاندن (fişanden, “pijiqandin, pijikandin, pelate kirin, belawela kirin”), avestayî eyvi-fşane-, kurmancî fîşik, hemû ji zimanên îranî.

куля

roman: kulja

куршум

roman: kuršum

Գնդակ

roman: Gndak

गोली

roman: golī

ಬುಲೆಟ್

roman: buleṭ

탄자

roman: tanja

വെടിയുണ്ട

roman: veṭiyuṇṭa

луля

roman: lulja


gulle

text: Bi vizînî gulle di ber guhên wî re derbas dibûn. Gulle geh li tehtên ber wî diketin, perçek ji tehtê direvandin, geh di ber serê wî re dikirin vingînî û derbas dibûn.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986


gulle

pos: prep

pos_title: Daçek

glosses: gor, gorî, li gor, bi gotina, bi nêrîna, bi qenaeta:

text: Yawrim gulle bavî xwe ke.

ref: Jan Dost: Kobanî, r. 72

etymology_text: Binêre: gor.


gule

glosses: fîşek, mermî, telqe, qurşin, berikên çekan

forms:
گوله
gulle
gul
kulle

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *kʷel-. Hevreha soranî گوله (gule), farisî گلوله (golûlê), urdûyî گولی (golî), hindî गोली (golî), sanskrîtî गोल (gola) (gola: go, gog, gilovirr, gogir). Belkî herwiha rusî коло (kolo) (kolo: çerx), yûnaniya κύκλος (kûklos: çerx), latînî collum (gerden), hîtîtî kugullas (girikênhevîrî), îngilîzî wheel (çerx)... hemû ji proto-hindûewropî *kʷékʷlos (çerx) ku herwiha serekaniya çerx ya kurdî ye jî. Ji eynî rehê "gule"yê: gulok, gulolk, gog, gund, gundor, govend, gilovirr, gurrovirr, gogir...

ტყვია

roman: ṭq̇via

탄알

roman: tanal

пуля

roman: pulja

తూటా

roman: tūṭā

קויל

roman: koyl

σφαίρα

roman: sfaíra

βόλι

roman: vóli

hyphenation: gu·le

كُلَّة

roman: kulla


telqe

text: Bihi ehlu l-hewa neşwa»Meta ma telqe men tehwaDe'i d-dunya we-ehmilha«

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

glosses: mermî, berik^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


berik

forms:
berk
secme

etymology_text: Ji ber + -ik

ipa: /bɛˈɾɪk/

hyphenation: be·rik


berik

glosses:
xawlî, xalîçe, kilîm, mafûr, rayex, mêzer, galt, hêsîl, ber, codelîk, nalîk, lalîk, gildik, merş,
nivînên ku binê malê pê tê raxistin daku ne sar be
(carine ji ber delaliya wan dîwar jî pê tên raxistin)

forms:
berrik
berr
berk
berrk

ковëр

roman: kovër


pêlîstik

glosses:
yarîk, tiştên pê têt lîstin,
tiştên mirov pê dilîzin,
tiştên mirov pê yariyan dikin

forms:
pêlehîstik
pêlehîztik
pêlehîzik
pêleyîstik
pêleyîztik
pêleyizik
pêleyîzik
pêlîzik
pêlîztik
pêlehîstok
pêlehîztok
pêlehîzok
pêleyîstok
pêleyîztok
pêleyizok
pêleyîzok
pêlîstok
pêlîzok
pêlîztok

etymology_text: pê + lîst + -ik


hevser

glosses: Jina kesekî yan mêrê kesekê, jinûmêrên hev.

forms:
hember
hemşerî
hemşîre
hevber

etymology_text: Ji hev- + ser.

хәләл ефет

roman: xäläl yefet

иптәш

roman: iptäš

сужэ́нец

roman: sužénjec

муж

roman: muž

жо́нка

roman: žónka

сужэ́нка

roman: sužénka

съпру́г

roman: sǎprúg

съпру́га

roman: sǎprúga

мъж

roman: mǎž

жена́

roman: žená

配偶

roman: pèi'ǒu

زَوْج

roman: zawj

زَوْجَة

roman: zawja

جوز

roman: gōz

جوزة

roman: gōzа

ամուսին

roman: amusin

همسر

roman: hamsar

მეუღლე

roman: meuɣle

जीवन साथी

roman: jīvan sāthī

בֶּן זוּג

roman: ben zúg

בַּת זוּג

roman: bat zúg

жубай

roman: cubay

배우자

roman: bae-uja

ຄູ່ສົມລົດ

roman: khū som lot

сопружник

roman: sopružnik

брачен другар

roman: bračen drugar

сопруг

roman: soprug

сопруга

roman: sopruga

اش

roman: eş

زوج

roman: zevc

عرس

roman: ʿırs

жұбай

roman: jūbai

зайып

roman: zaiyp

супру́г

roman: suprúg

супру́га

roman: suprúga

ཟླ་བོ

roman: zla bo

شریک حیات

roman: śarīk-e-hayāt

محرم

roman: mahram

جیون ساتھی

roman: jīvan-sāthī

زوج

roman: zoj

ہمسفر

roman: hamsafar

رفیق حیات

roman: rafīq-e-hayāt

супру́г

roman: suprúh

супру́га

roman: suprúha

чолові́к

roman: čolovík

дружи́на

roman: družýna

жі́нка

roman: žínka

מיטשלעפֿער

roman: mitshlefer

מיטשלעפֿערין

roman: mitshleferin

σύζυγος

roman: sýzygos

ipa: /hɛvˈsɛɾ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-hevser.wav

hyphenation: hev·ser


hevjîn

glosses:
kesên bi hev re dijîn, kesên li gel hev dijîn
 (bi taybetî jin û mêr)

forms:
ههڤژین
hevjî

etymology_text: Ji hev- + jîn.

хәләл ефет

roman: xäläl yefet

иптәш

roman: iptäš

сужэ́нец

roman: sužénjec

муж

roman: muž

жо́нка

roman: žónka

сужэ́нка

roman: sužénka

съпру́г

roman: sǎprúg

съпру́га

roman: sǎprúga

мъж

roman: mǎž

жена́

roman: žená

配偶

roman: pèi'ǒu

زَوْج

roman: zawj

زَوْجَة

roman: zawja

جوز

roman: gōz

جوزة

roman: gōzа

ամուսին

roman: amusin

همسر

roman: hamsar

მეუღლე

roman: meuɣle

जीवन साथी

roman: jīvan sāthī

בֶּן זוּג

roman: ben zúg

בַּת זוּג

roman: bat zúg

жубай

roman: cubay

배우자

roman: bae-uja

ຄູ່ສົມລົດ

roman: khū som lot

сопружник

roman: sopružnik

брачен другар

roman: bračen drugar

сопруг

roman: soprug

сопруга

roman: sopruga

اش

roman: eş

زوج

roman: zevc

عرس

roman: ʿırs

жұбай

roman: jūbai

зайып

roman: zaiyp

супру́г

roman: suprúg

ipa: /hɛvˈʒiːn/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-hevjîn.wav

hyphenation: hev·jîn


مهمان

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-مهمان.wav


otêl

glosses: Xaniyê ku mirov bi pare şevekê yan çend şevan tê ve dinive.

forms:
hotel
hotêl
otel
ûtel
ûtêl

etymology_text: Ji fransî hotêl, ji fransiya navîn hostel, ji fransiya kevn ostel; ji latîniya dereng hospitālis, hospitāle (“sitargeh, mêvanxane”), forma navdêr a hospitālis (“tiştê ku têkildarî mêvandarekî an mêvanekî”). Têkildar host.

асасааирҭа

roman: āsāsāāirtā

ሆቴል

roman: hotel

হোটেল

roman: hütel

ҡунаҡхана

roman: qunaqxana

гатэ́ль

roman: hatélʹ

гасці́ніца

roman: hascínica

হোটেল

roman: hoṭel

хоте́л

roman: hotél

ဟိုတယ်

roman: huitai

ᏧᏂᏒᏍᏗᎢ

roman: tsunisvsdii

旅館

roman: leoi⁵ gun²

酒店

roman: zau² dim³

кифон

roman: kifon

旅館

roman: lî-kón, lî-kòn

旅館

roman: lǚguǎn

賓館

roman: bīnguǎn

飯店

roman: fàndiàn

酒店

roman: jiǔdiàn

招待所

roman: zhāodàisuǒ

旅社

roman: lǚshè

旅館

roman: lí-koán, lú-koán

旅社

roman: lú-siā, lír-siǎ, lí-siā, lír-siā

ހޮޓާ

roman: hoṭā

فُنْدُق

roman: funduq

نُزْل

roman: nuzl

أُوتِيل

roman: ʔōtēl

فُنْدُق

roman: fundoʔ

أُوتِيل

roman: ʔotel

لوكاندة

roman: lukanda

بنسيون

roman: bansiyon

فُنْدُق

roman: fundug

أوطيل

roman: ʔuṭil

فندق

roman: fandaq

فندق

roman: funduʔ

հյուրանոց

roman: hyuranocʻ

هوتل

roman: hôtal

مهمانخانه

roman: mihmânxâna

مهمانخانه

roman: mehmânxâne

હોટલ

roman: hoṭal

სასტუმრო

roman: sasṭumro

מָלוֹן

roman: malón

ಹೋಟೆಲು

roman: hōṭelu

мейманкана

roman: meymankana

гостиница

roman: gostinitsa

отель

roman: otelʹ

конокчу

roman: konokçu

හෝටලය

roman: hōṭalaya

නවාතැන

roman: nawātæna

여관

roman: yeogwan

려관

roman: ryeogwan

객사

roman: gaeksa

ໂຮງແຮມ

roman: hōng hǣm

ഹോട്ടൽ

roman: hōṭṭal

ഹൊട്ടേൽ

roman: hoṭṭēl

हॉटेल

roman: hŏṭel

зочид буудал

roman: zočid buudal

مېھمانخانا

roman: mëhmanxana

ساراي

roman: saray

هوټل

roman: hoṭál

مهمانخانه

roman: mehmānxāna

қонақ үй

roman: qonaq üi

мейманхана

roman: meimanxana

отель

roman: otel

гости́ница

roman: gostínica

оте́ль

roman: otɛ́lʹ

меҳмонхона

roman: mehmonxona

ஓட்டல்

roman: ōṭṭal

హోటల్

roman: hōṭal

кунакханә

roman: qunaqxanä

འགྲུལ་ཁང

roman: 'grul khang

མགྲོན་ཁང

roman: mgron khang

кунокуа

roman: kunokua

готе́ль

roman: hotélʹ

гости́ниця

roman: hostýnycja

សណ្ឋាគារ

roman: sɑɑnthaakiə

ហោតិល

roman: haotəl

អូតែល

roman: ʼoutael

ផ្ទះសំណាក់

roman: phtĕəhsɑmnak

សណ្ឋាគារដ្ឋាន

roman: sɑɑnthaakiətthaan

ξενοδοχείο

roman: xenodocheío

ipa: /oːˈteːl/

hyphenation: o·têl


hotel

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-hotel.wav


hotel

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-hotel.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-hotel.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-hotel.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-hotel.wav


hotel

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-hotel.wav


otel

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-otel.wav


hostêl

forms:
hostel
ostel
ostêl
motêl

etymology_text: Têkildarî host


motêl

glosses:
otêlên ser-rê, xanên ber-rê
 otêlên derveyî bajar lê li ser rêyên tirimpêlan

forms:
motel
hostêl

etymology_text: Ji îngilîzî motel, ji têkilkirinamotor + otel.


xan

glosses: mîr, paşa, key, şah, padîşa, qral, serok, birêveber

forms: خان

etymology_text:
Ji tirkî yan zimanekî din yê tirkîkî, bi tirkiya niha han, kurtkirina hakan, tirkiya kevn χagan yan kagan ji mongolî хан (han) / ᠬᠠᠭᠠᠨ (qaɣan) / хаган (hagan). Ketiye piraniya zimanên dinyayê: erebî û farisî خان (xan), ermenî խան (xan), rusî хан (xan), hindî खान (khān), îngilîzî û fransî khan, çînî 可汗 (kèhán) û 汗 (hán), japonî カーン, カン (kan) û ハーン (han)... Bi taybetî wek bernavê Cengîzxanî li dinyayê belav bûye. Di kurdî de bi taybetî li gel navê Xanê Dimdim naskirî ye.
Forma "xaqan" di helbesteke Melayê Cizîrî de jî peyda dibe:
Çi tebîet beşer û insan im
 Lilahi l-hemd çi alîşan im
Di riya yar li rêza san im
Lew di iqlîmî sixen xaqan im
Sibehî îd e û ez pê zanim
Ku bi kêra te seher qurban im.

可汗

roman: kèhán

汗

roman: hán

خان

roman: ḵān

خان

roman: xân

칸

roman: kan

хаан

roman: haan

ᠬᠠᠭᠠᠨ

roman: qaɣan

хан

roman: xan

ipa: /xɑːn/


xan

glosses: karwansera, hostêl, qonax, motêl, xanî, avahî, otêl

text: Çi xûn uftad-i der dilha«Di vê taqê di vê xanêMe 'eyş û êminî kanê

glosses: mal, maliyet, hebûn, dewlemendî, zengînî

etymology_text: Hevreha farisî خان (xan), ji zimanên îranî, têkilî xanî û -xane.


انسان

forms: ensân (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî إِنْسَان (ʾinsān).


no

glosses: dijwar, zehmet, sext, çetîn, qurs, giran, xedar

text: Ev zivistan no ye.

text: Gava Şemsoyê Qado bi şev, ji bo kudestnimêja xwe bişkîne, derdiket paş xênî û vedigeriya, "Îsal wê zivistan no derbas be", digot û li dora xênî diçû û dihat.

ref: Selahattin Bulut: Bihuşta lal, çîroka Alimê rewşa hewayê, r. 46, Weşanên Avesta, Stenbol 2005

text: Mirovekî pir no ye.

text: Ev xwarin no ye.

forms:
nû
navno


no

pos: pron

pos_title: Cînav

etymology_text: Bi zimanê Hûrî ji bona peyva "no" em dibêjin "ani"


no

forms: now

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-no.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-no.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-no.wav


no

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-no.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-no.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-no.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Sillim-no.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Waldyrious-no.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Adélaïde Calais WMFr-no.wav


Xwedê

glosses: Xaliq, afirînerê dinyayê û hemî tiştê heyî (li gor dînan anku baweriyan).

text: Xwedê ji te razî be.

text:
Şukur şev çû û roj hatê
 Xweda xesal û qettar e
 Xesalî nerm kirin şuştin

ref: Feqiyê Teyran,

text: Me'azallah gotiye ko: Xwedê te pazêd min qir kirin, tu li ku yî? Were em bikine şer. Û bi xwe jî ji hespê ketiye û mirar bûye.

ref: Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, ISBN 9789944360678

text: *Păkiž xudē, păkiž zahm, pākiž vēmarg, kōy hātī xāčē iž kir ma, řahmatē ma.

translation: Pakij xodê, pakij zahm, pakij vêmarg, koy hat'î xaç'ê ij kir me, rehmet'ê me

ref: D.N. Mackenzie, The Language of the Medians ji Matenadaran MS 7117 (1430-1446) https://web.archive.org/https://kurdishacademy.org/wp/the-language-of-the-medians/ arşîv, 1959

forms:
Xweda
Xwidê
Xwida
Xudê
Xuda
Xedê
Xodê
Xudê
xwedan
xwedî

etymology_text:
Hevreha farisî خدا (Xuda), soranî خوا (Xwa), farisiya navîn Xweda, xwarezmî Xwedêw, sogdî Xwetaw, avestayî Xwedate-, hemû ji xwe + taw- (hêz, şiyan, karîn > soranî tiwanîn = karîn, şiyan) anku maneya "Xwedê" dibe "[bi-]xwe-[bi]hêz". Bide ber yûnanî αὐτοκρατής (autokratês: otokrat, serwer, desthilatdarê bi hêza bêsinor) ji αὐτο- (auto: xwe) + κράτος (kratos: hêz). Peyvên kurdî xwedan, xwedî, xatûn, xoce jî ji eynî rehî ne. "Xwe" ji proto-hindûewropî *swe- ye, "taw-" jî ji proto-hindûewropî *tep- (“germ kirin, enerjî danê”) ye ku herwiha serekaniya peyva tav ya kurdî ye jî.
Ku di kurmancî de "Xwedê" bi "ê" û di farisî de "Xuda" bi "a" û di soranî de jî "Xwa" bi "a" ye, ew tiştekî pirr siriştî ye ji ber ku gelek caran li hemberî "a" ya farisî yan soranî yan zazakî di kurmancî de "ê" heye: bo nimûne, "asan" ya farisî û soranî di kurmancî de "hêsan" e, "hak" ya zazakî di kurmancî de "hêk" e û hwd.
Hêjayî gotinê ye ku tevî forma kurmancî ya devkî "Xudê" û ya farisî "Xuda" gelek dişibin "God" ya îngilîzî û bi taybetî jî Gud ya swêdî lê têkiliya wan ya etîmolojî bi hev re nîne. Ew ji proto-hindûewropî *ǵʰuto- (“gazîkirî, banglêkirî”) tên.
Ramîna ku ji xwe + dan anku xwe afirand hatibe etîmolojiya gelêrî ye, binêrre li êzdan.

𐔱𐔼𐕀𐔰𐕃𐕒𐕡𐕘

roman: bixaʒ́uġ

እግዜር

roman: ʾəgzer

እግዚአብሔር

roman: ʾəgziʾäbḥer

ܐܠܗܐ

roman: ʾălāhā

ܐܝܠ

roman: ʾêl

אֵל

roman: ʾēl

ভগৱান

roman: bhogowan

カムィ

roman: kamuy

Алла

roman: Alla

Аллаһ

roman: Allah

бог

roman: boh

Бог

roman: Boh

ہدا

roman: huda

خدا

roman: xuda

আল্লাহ

roman: allah

খোদা

roman: khoda

ঈশ্বর

roman: iśôr

бог

roman: bog

Дела

roman: Dela

ᎤᏁᏆ

roman: unequa

ᎠᏓᏅᏙ

roman: adanvdo

ᎤᏁᎳᏅᎯ

roman: unelanvhi

ᎡᏙᏓ

roman: edoda

上帝

roman: soeng⁶ dai³

天主

roman: tin¹ zyu²

真主

roman: zan¹ zyu²

Хўда

roman: Hwda

Анлахў

roman: Anlahw

Анла

roman: Anla

上帝

roman: Shàngdì

天主

roman: Tiānzhǔ

真主

roman: Zhēnzhǔ

上帝

roman: Sióng-dá̤

上帝

roman: Siōng-tè

天主

roman: Thian-chú

真主

roman: Tsin-chú

Турӑ

roman: Tură

الله

roman: allāh

إِلَٰه

roman: ʾilāh

الرَّبّ

roman: ar-rabb

ربنا

roman: rabbena

الله

roman: ʾallāh

ربي

roman: rabbi

Աստված

roman: Astvac

Инешкипаз

roman: Ineškipaz

خدا

roman: xodâ

الله

roman: allâh

𐌲𐌿𐌸

roman: guþ

ღმერთი

roman: ɣmerti

ईश्वर

roman: īśvar

परमेश्वर

roman: parmeśvar

भगवान

roman: bhagvān

परमात्मा

roman: parmātmā

देवता

roman: devtā

दैवता

roman: daivtā

ख़ुदा

roman: xudā

खुदा

roman: khudā

इलाही

roman: ilāhī

रब

roman: rab

अकाल

roman: akāl

वाहेगुरु

roman: vāheguru

प्रभु

roman: prabhu

देव

roman: dev

राम

roman: rām

ऊँकार

roman: ū̃kār

साहिब

roman: sāhib

साहब

roman: sāhab

אלוהים / אֱלֹהִים

roman: elohím

Тхьэ

roman: Tḥă

ದೇವರು

roman: dēvaru

Худай

roman: Huday

Тенгири

roman: Tengiri

දෙවියන්වහන්සේ

roman: dewiyanwahansē

신

roman: sin

하느님

roman: haneunim

ພະເຈົ້າ

roman: pha chao

אֶלְהׇא

roman: ʾelha

אילאהא

roman: ʾilāha

Бог

roman: Bog

ᡝᠨᡩᡠᡵᡳ

roman: enduri

ᠠᠮᠠ

roman: ama

ღორონთი

roman: ɣoronti

бурхан

roman: burhan

ᠪᠤᠷᠬᠠᠨ

roman: burqan

भगवान्

roman: bhagavān

देवता

roman: devatā

ईश्वर

roman: īśwar

परमप्रभु

roman: paramprabhu

परमेश्वर

roman: parmeśwar

परमप्रभु

roman: paramaprabhu


Kürdistan

pos: name

pos_title: Serenav

etymology_text: Ji osmanî كردستان (Kürdistan).


bindest

glosses: jêrdest, kole, dîl, êsîr, ne azad, ne serbixwe, ne xweser, ne rizgar

forms:
bindesttir (comparative)
herî bindest (superlative)
bindesttirîn (superlative)
بندەست

etymology_text: Ji bin- + dest.

ipa: /bɪnˈdɛst/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-bindest.wav

hyphenation: bin·dest


bindest

glosses: bindest, kesê ku li bin nîrê hinekî din de be


bindest bûn

glosses:
jêrdest bûn, bûn kole, dîl bûn, êsîr bûn, ne azad bûn, ne serbixwe bûn,
 ketin bin kontrola kesek din

forms: بندەست بوون

etymology_text: Ji bindest + bûn.

word: to be under rules or control of someone by force


bindest kirin

glosses: êxsîr kirin, kirin di bin destê xwe ve, dîl kirin, kole kirin, kirin bende, kirin reben, êsîr kirin

forms: بندەست کرن

etymology_text: Ji bindest + kirin.


bindestkirin

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: بندهستكرن


bin-

pos: prefix

pos_title: Pêşgir

glosses: pêşgirek e diyar dike ku tiştek di bin tiştek din ve ye:

etymology_text: bin


jêr-

glosses: pêşgirek e diyar dike ku tiştek li jêr tiştek din e

etymology_text: jêr


binerd

glosses: temartî, definkirî, bin-ax, tişta/ê di bin erdê ve

forms:
binerdtir (comparative)
herî binerd (superlative)
binerdtirîn (superlative)
بنئەرد
bin-erd
jêr-erd

etymology_text: Ji bin- + erd.