bi xêr hatin

glosses: Gotineke pêşwazîkirinê ye ku kêfxweşbûna ji hatina yekî / an çend kesan îfade dike.

forms:
bi xêr têm (present)
bi xêr têyî (present)
bi xêr tê (present)
bi xêr tên (present)
bi xêr bê (imperative singular)
bi xêr bên (imperative plural)
bi xêr hatim (past)
bi xêr hatî (past)
bi xêr hat (past)

etymology_text: Ji bi + xêr + hatin.

бзиала шәаабеит

roman: bziālā š°āābeiṭ

እንኳን ደህና መጣህ

roman: ʾənkʷan dähna mäṭah

እንኳን ደህና መጣሽ

roman: ʾənkʷan dähna mäṭaš

እንኳን ደህና መጡ

roman: ʾənkʷan dähna mäṭu

рәхим итегеҙ

roman: räxim itegeð

рәхим ит

roman: räxim it

віта́ем!

roman: vitájem!

স্বাগতম

roman: śagtôm

добре́ дошъ́л

roman: dobré došǎ́l

добре́ дошла́

roman: dobré došlá

добре́ дошли́

roman: dobré došlí

ကြိုဆိုပါ၏

roman: kruihcuipae

маьрша воагӏийл

roman: märša woaġīl

маьрша йогӏийл

roman: märša joġīl

маьрша догӏийла

roman: märša doġīla

ᎤᎵᎮᎵᏍᏗ

roman: ulihelisdi

أَهْلًا وَسَهْلًا

roman: ʾahlan wasahlan

مَرْحَبًا

roman: marḥaban

բարի գալուստ

roman: bari galust

પધારો

roman: padhāro

კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება

roman: ḳetili iq̇os tkveni mobrʒaneba

კეთილი იყოს შენი მობრძანება

roman: ḳetili iq̇os šeni mobrʒaneba

स्वागतम

roman: svāgtam

स्वागत है

roman: svāgat hai

स्वागत

roman: svāgat

ख़ुशआमदीद

roman: xuśaāmdīd

इस्तक़बाल

roman: istaqbāl

अभ्यर्थना

roman: abhyarthanā

кош келипсиз

roman: koş kelipsiz

келиңиз

roman: keliñiz

келиңиздер

roman: keliñizder

ආයුබෝවන්

roman: āyubōwan

잘 오셨습니다

roman: jal osyeotseumnida

환영하다

roman: hwanyeonghada

어서 오세요

roman: eoseo oseyo

ᑕᐚᐤ

roman: tawaaw

ᑕᑕᐘᐤ

roman: tatawaw

ຍິນດີຕ້ອນຮັບ

roman: nyin dī tǭn hap

добре́дојде!

roman: dobrédojde!

добредо́јдовте!

roman: dobredójdovte!

സ്വാഗതം

roman: svāgataṃ

स्वागत आहे

roman: svāgat āhe

тавтай морилогтун

roman: tavtaj morilogtun

ᠲᠠᠪᠠᠲᠠᠢ ᠮᠣᠷᠢᠯᠠᠭᠲᠤᠨ

roman: tabatai morilaɣtun

кош келдинъиз

roman: koş keldiñiz

خۇش كەپسىز

roman: xush kepsiz

ਜੀ ਆਇਆ ਨੂੰ

roman: jī āiā nū̃

қош келдіңіз

roman: qoş keldıñız

добро́ пожа́ловать

roman: dobró požálovatʹ

приветствовать

roman: privetstvovatʹ

स्वागतम्

roman: svāgatam

добрѣ прити

roman: dobrě priti

хуш омадед

roman: xuš omaded

хуш омадӣ

roman: xuš omadī

வரவேற்பு

roman: varavēṟpu

рәхим итегез

roman: räxim itegez

እንኳዕ ብደሓን መጻኻ

roman: ʾənkʷaʿ bdäḥan mäṣaxa

гажаса ӧтиськом

roman: gažasa ötisʹkom

خوش آمدید

roman: xoś āmded

ласка́во про́симо!

roman: laskávo prósymo!

ברוכים־הבאים

roman: brukhim-hbim

ברוך־הבא

roman: brukh-hba

χαῖρε

roman: khaîre

καλώς ορίσατε

roman: kalós orísate

καλώς όρισες

roman: kalós órises

καλώς ήρθατε

roman: kalós írthate

καλώς ήρθες

roman: kalós írthes

ipa: /bɪ xeːɾ hɑːˈtɪn/


birûw

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: (Mûyên li hindavî çavan) Guhartoyeke birû.

ipa: /bɪˈɾuːw/

hyphenation: bi·rûw


curbicur

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: Tiştên ji gelek cûnan, cuda-cuda, cihê-cihê, çeşîd-çeşîd.

forms:
cor bi cor
corbicor
cor-bi-cor
cor be cor
corbecor
cor-be-cor
corawcor
corewcor
cur bi cur
cûr bi cûr
cur-bi-cur
cur be cur
curbecur
cur-be-cur
curawcur
curewcur
cûrbicur
cûr-bi-cûr
cûr be cûr
cûrbecûr
cûr-be-cûr
cûrawcûr
cûrewcûr

etymology_text: Ji cur + bi + cur.

ipa: /d͡ʒʊɾbɪˈd͡ʒʊɾ/

hyphenation: cur·bi·cur


çilê zivistanê

ipa: /t͡ʃɪˈleː zɪvɪstɑːˈneː/

hyphenation: çi·lê zi·vis·ta·nê


'ebe

ipa: /ʕɛˈbɛ/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'ebe.wav

hyphenation: 'e·be


'Acem

pos: name

pos_title: Serenav

ipa: /ʕɑːˈd͡ʒɛm/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-'Acem.wav

hyphenation: 'A·cem


'Acemistan

ipa: /ʕɑːd͡ʒɛmɪsˈtɑːn/

hyphenation: 'A·ce·mis·tan


'Ecem

ipa: /ʕɛˈd͡ʒɛm/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-'Ecem.wav

hyphenation: 'E·cem


'Ecemistan

ipa: /ʕɛd͡ʒɛmɪsˈtɑːn/

hyphenation: 'E·ce·mis·tan


-d

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: nîşana demên borî ya piraniya lêkerên gerguhêz (transitîv)

ཅི

roman: ci

ـده

roman: -de

ـد

roman: -d

ـته

roman: -te

ـت

roman: -t

-았

roman: -at

-л

roman: -l

-ла

roman: -la

-ло

roman: -lo

-ли

roman: -li

-в

roman: -v

-ли

roman: -ly


'elend

ipa: /ʕɛˈlɛnd/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'elend.wav

hyphenation: 'e·lend


almankî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre almanî.

ipa: /ɑːlmɑːŋˈkiː/

hyphenation: al·man·kî


'elmanî

ipa: /ʕɛlmɑːˈniː/

hyphenation: 'el·ma·nî


'anî

ipa: /ʕɑːˈniː/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'anî.wav

hyphenation: 'a·nî


'arab

ipa: /ʕɑːˈɾɑːb/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'arab.wav

hyphenation: 'a·rab


gilêşxane

glosses: çopxane, avahiya taybet a ku gilêş tê de tê civandin û dûre dem dem jê tê valakirin û tê avêtin

etymology_text: Ji gilêş + -xane.


hendik

glosses:
bi kulm û dehfdanên nerm bi ser yekî ve çûn, hindik.
bi hendikan(bi h ya hesen) çû serê.
 li ba bavê min hendik avêt min


'Encîl

ipa: /ʕɛnˈd͡ʒiːl/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-'Encîl.wav

hyphenation: 'En·cîl


Êran

ipa: /eːˈɾɑːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-Êran.wav

hyphenation: Ê·ran


Êran

glosses: Bi alfabeya latînî nivîsina ئێران (êran).


zû de

pos: adv

pos_title: Hoker

text: Gelekan ji wan zû de hevdu nedîtibûn, loma wan li kar û mijûliyên hev dipirsîn, guhertinên ku di wan de bûbûn meraq dikirin, gazin ji jiyana sirgûnê û têkiliyên sar ên ku berhemên jiyana sirgûnê ne dikirin. Heta ku hebekî xilbexilba wan kêm bû min ji wan daxwaz kir ku ew rabin û ji xwe re xwarinê bînin.

ref: Firat Cewerî, Payiza Dereng, Avesta, 2014, r. 16


kevçi

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kevçî.

ipa: /kɛvˈt͡ʃɪ/

hyphenation: kev·çi


kire

glosses: axa pir bikevir, axa ku kevir tê de pir in û ji ber wî sebebî, welew ku dûz be jî, ji çandinê re nabe, tov tê de nayê çandin

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


kiryarî

glosses: bikirî, karê kiryaran, jiyana kiryaran, reftara kiryaran

etymology_text: Ji kiryar + -î

ipa: /kɪɾjɑːˈɾiː/

hyphenation: kir·ya·rî


Korea

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-Korea.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Soundguys-Korea.wav


look down on

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: Kêm(î xwe) dîtin, biçûk dîtin. Wekî bêqîmet hesibandin an lê miamele kirin.

glosses: Ji cihekî / meqamekî biavantaj lê nihêrtin.

glosses: Li [însan an waqiayên li Dinyayê] nihêrin, ji meqamekî firehtir ya piştî heyatê / axretê (eslen Cinet).

forms: look down upon

audio: En-au-look down on.ogg


look forward to

glosses: bimereq li bendê man, texmîn kirin, pêşbînî kirin


look up

text: I have to look up the meaning of this word in the dictionary.

text: Things could be looking up in the computer industry.

text: I'll try to look him up, ask him a few question.

audio: En-au-look up.ogg


-mij

glosses: paşgira transformatîf û transportatîf ku lêkeran çêdike.


merra

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa ravek ya mê ya yekjimar a binavkirî ya merr.


meter

forms: metre

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-meter.wav


mûsim

text: Mûsimê me îsal nebaş bû. (anku îsal baş fêde ji karê xwe nekirin)

ipa: /muːˈsɪm/

hyphenation: mû·sim


naxwe

text: Naxwe, hûn neçûn bajêr? Çi bû, çima hûn paşde vegeriyan?

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

ipa: /nɑːxˈʷɛ/


perrî

glosses: Rewşa çemandî ya yekjimar a binavkirî ya perr

forms:
perran (masculine definite oblique plural)
perî


-perrwer

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre -perwer.


brîket

glosses: Qalibên ji herriyê yan çîmentoyê çêkirî yên ku li ser û li rex hev tên danîn û dîwar jê çêdibin.

text: Erdogan diyar kiribû ku li Îdlibê dê 100 hezar xaniyên brîketan lê bikin û li Azez, Cerablûs, El Bab û Girê Spî jî di nav de li 13 herêman bi heman rengî projeyan ava bikin.

forms:
brîkêt
birîket
birîkêt
pirîket
pirîkêt
pirket
pirkêt

etymology_text: Bi riya tirkî [Peyv?] yan yekser ji fransî briquette, forma biçûkkirî ji brique, bi eslê xwe ji zimanekî cermenî, têkilî peyva îngilîzî break (şkandin). Ji heman rehî herwiha peyva îngilîzî brick.

πλίνθος

roman: plínthos

τούβλο

roman: toúvlo

ipa: /bɾiːˈkɛt/

hyphenation: brî·ket


qirrêj

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre qirêj.


rojên heftiyê

glosses: Rewşa pirjimar a binavkirî ya roja heftiyê.


serşo

ipa: /sɛɾˈʃoː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-serşo.wav

hyphenation: ser·şo


serrûpel

etymology_text: ji ser + rûpel

ipa: /sɛɾɾuːˈpɛl/


singûber

ipa: /sɪnɡuːˈbɛɾ/

hyphenation: sin·gû·ber


sing-û-ber

ipa: /sɪnɡuːˈbɛɾ/

hyphenation: sing·û·ber


swîç

glosses: Serikê nêrik yê xetên karebayê yên ku dikin di kunên dîwaran re daku kareba jê bêt.


Şîrîn

glosses:
yara Ferhadî di dastana Şîrîn û Ferhad de,
çeveng û sembola evîndara bextreş

glosses: Şahbanûya Ermenistanê û jina Xisrewê duyem, lehengeke di Şahnameyê de.

forms:
شرين
Шьрин
Şirîn

etymology_text: Ji şîrîn.


fîrîg

glosses: Genimê ter ê ku ji bo li ser agir biraştinê û xwerinê hatî çinîn re tê gotin.


hewlî

text: Le hewlî mala me du darê gîz hene.

etymology_text: Bi rêya hinek zimanên din ji yûnanî αὐλή (aὐlí) ku herwiha wek aula ketiye gelek zimanên din ên ewropî jî.


xwirînî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre xurînî.

text: Me xwirîniya xwe nekir ji ber ku me dixwest em zû têketana avê.

ref: Albert Camus, (wergêr Fawaz Husên), Biyanî ["L'Etranger"], Nûdem, Stockholm, 1995, ISBN 9188592-138

text: Xwirînî di berbangê de ye. Diçin, çend se'etan dixebitin, dûre radiwestin 'taştê' dixwin, ev hîn sibeh e. 4-5 se'etên din, nîvroj, 'firavîn'ê dixwin, êvarî jî 'şîv'ê. Ji ber ku rojên kar ên dirêj in (havînî), zû radikevin, 'paşşîv' tuneye. Zivistanî jî bi pirayî ‘xwirînî’ tuneye, lê ji ber ku şev dirêj in, dereng radikevin, birçî dibin, car caran ‘paşşîv’ê dixwin. Îcar hin herêm ‘xwirînî’ û ‘taştê’ ji dewsa hev bi kar tînin, her du jî ji bo ‘breakfast/qehwaltî). Cîhên ku ‘berdil’ bi kar tînin, wê ji bo bi gelemperî ‘taştê/breakfast/qehwaltî’ bi kar tînin. Hin herêm jî ji dewsa ‘firavîn’ê dibêjin ‘navroj’, an ku nîvê rojê.

ref: Seydo Ahmed di Koma "Zimanê Kurdî" li ser Rûnameyê de, 6/2012


zarûk

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre zarok.


zivr

glosses: (çerx) Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre zivir.


zusprechen

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-zusprechen.wav


standhalten

glosses: li hember derketin, dijber derketin, li ber sekinîn


sich durchdrängen

glosses: xwe di nav re kirin, xwe di ber re kirin


schweifen

glosses: gerîn, geşt û guzar kirin, xwe eware kirin


schweifend

glosses: bi gerîn, bi geşt û guzar kirin, bi xwe eware kirin


hierzu

glosses: ji vê re, ji wê re, di derbara vê de, di derheqa vê de


سبح

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: avjenî kirin, soberî kirin, xwe li avê xistin


فاز

glosses: qezenc kirin, bi dest xistin, bi ser ketin

etymology_text: Ji rehê ف و ز (f-w-z).


خسر

glosses: qeyb kirin, bi [[bin ketin, xesar dîtin, xusirîn


أيضا

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-أيضا.wav


عالج

glosses: tedawî kirin, îlac dan, îlac kirin, derman kirin


حظ

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-حظ.wav


عدس

forms: 'adas (romanization)

etymology_text: Ji erebî عَدَس (ʿadas).


استمتع

glosses: jê zewq helgirtin, li xweşiyê çûn, kêf pê hatin


دخن

glosses: dûman kirin, dûxan kirin, dû dan, dû kirin


سرق

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-سرق.wav


تين

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-تين.wav


برتقال

forms: burtuqāla, burtugāl (romanization)


تمر

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-تمر.wav


عشاء

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-عشاء.wav


ثم

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-ثم.wav


سوسیالیسم

forms: sosiálism (romanization)

سوسیالیسم دموکراتیک

roman: sosiyâlism-e demokrâtik


wahrhaftig

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


hineinziehen

glosses: tev lê kirin, têxistin nav, midaxil kirin


لأن

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-لأن.wav


أتى

etymology_text: Ji rehê ء ت ي (ʾ-t-y). Bide ber aramî אֲתָא (ʾăṯā, “hatin”), etiyopiya klasîk አተወ (ʾätäwä, “çûn malê”), ugarîtî 𐎀𐎚𐎆 (ảtw, “hatin”).

audio: LL-Q13955 (ara)-Fenakhay-أتى.wav


ربما

glosses: belku, dibe ku, heye ku, îhtîmal e ku, mihtemelen


ان

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-ان.wav


من فضلك

glosses: ji kerema xwe re, bi kerema xwe, zehmet nebe


motley

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-motley.wav


بعد از ظهر

forms: baʿda az zohr (romanization)

etymology_text: Ji ظهر (zohr) + از (az) + بعد (baʿda).


hobî

glosses: karên kêfî, çalakîyên ku di demên valan de bi kêf dihê kirin


گذرنامه

etymology_text: Ji گذر + نامه.

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-گذرنامه.wav


erstwhile

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-erstwhile.wav


Heyat

etymology_text: Ji erebî [Peyv?] ji peyva heyat anku jiyan û hevwateya navên "Jiyan, Hawa, Zoya"yê ye


nivîşkan

glosses: kesên astengdar yan kêmendam (bo nimûne seqet, kor, kerr, lal, goc, şil...)

text: Seba parazîtê zarokên Kamyaranê nivîşkan ji dayîk dibin.

ref: Kurdistanmedia.com 8/2013

etymology_text: Ihtimalen têkilî nîv (anku netemam)


hebîn

text: Fequltu ya rûhî meta?Go min heta xatir hebitMin go çi kim ez ba heta

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640


xakenaz

forms: خاکهناز

etymology_text: xak+endaz. Ew peyv bi xwe "xakendaz" e, lê xelk kurt dike u dibêje "xakenaz".


tawtwê

glosses: Bi alfabeya latînî nivîsina تاوتوێ (tawtwê).


abadan

forms:
abadantir (comparative)
herî abadan (superlative)
abadantirîn (superlative)


abadan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-abadan.wav


abanmak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-abanmak.wav


akaryakıt

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-akaryakıt.wav


Allah esirgesin

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: Xwedê biparêze, Xwedê hifz û muhafize bike, Xwedê bistrîne, di binê hifz û muhafizeya Xwedê de be


Allah kavuştursun

glosses: Xwedê bigîhîne, aqûbet li hatinê be, bi xêr here bi xêr were, felek û oxirên (yekî) yên xêrê bin


Allah rahmet eylesin

glosses: Xwedê rehma xwe lê bike, Xwedê (yekî) bi rehma xwe şad bike, rehma Xwedê lê be, bi rehma xwedê şad be


Allah vergisi

glosses: dana Xwedê ye (ji bo behre û qa biyiyeta ku ji zikmakî ve hene)


Almanca

glosses: almanî, (zimanê ku li Almanyayê, Awustiryayê û li beşekî Swîsreyê te axaftin, ku ji koma Hind û Ewrûpayê, ji milê Germenîk e).

text: Almanca kitap.

etymology_text: Ji Alman + -ca.


altında

pos: prep

pos_title: Daçek

text: Paris'in elli metreden daha fazla altındaydınız.


altüst

glosses: serobino, têkilhev, ser û bin (tiştên ku pir tevî hev bûne û ji hev belawela ne)


amca oğlu

text: Bu benim amca oğlum.

forms: amcaoğlu

etymology_text: Ji amca + oğul + -lu.


Amerika Birleşik Devletleri

forms:
Birleşik Devletler
ABD

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q256 (tur)-ToprakM-Amerika Birleşik Devletleri.wav


Amerikalı

glosses: amerîkayî, amerikayî, amerikî (kesê ji gelê Dewletên Yekbûyî yên Amerikayê)


anaokulu

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-anaokulu.wav


title: anavatan

redirect: ana vatan

pos: hard-redirect


ant içmek

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ant içmek.wav


antrenman

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-antrenman.wav


Arnavutluk

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Arnavutluk.wav


asabi

glosses: hêrsok, hêrsokî, parçokî, hêrsoyî, bêhnteng, firşteng, keleroqî, tîrakî, behecok, girikî, xulqteng, dilteng, bêxulq, esabî

glosses: tûreyî, esabî (tiştê ku bi sinêrê ve tê kildar e)


Avrupa

etymology_text: Ji osmanî آوروپا (Avrupa), ji yûnanî Ευρώπη (Evrópi).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Avrupa.wav


Avustralya

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Avustralya.wav


ayçiçeği

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ayçiçeği.wav


Azrail

etymology_text: Ji erebî عِزْرَائِيل (ʿizrāʾīl).


Bağdat

etymology_text: Ji osmanî بغداد.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Bağdat.wav


Belçika

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Belçika.wav


Bingöl

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Bingöl.wav


Bitlis

glosses: Bidlîs, Bilîs, Bedlis (Bajareke kurdistana bakur)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Bitlis.wav


Brezilya

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Brezilya.wav


Brüksel

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Brüksel.wav


Cumhurbaşkanı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Cumhurbaşkanı.wav


cüzzam

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-cüzzam.wav


çağlayan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çağlayan.wav


Çin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Çin.wav


çömlek

glosses: sihûn, kûzik, kûz, dîz, dîzik, kedûn (ji bo qûşxaneya ji xweliyê)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-çömlek.wav


Danimarka

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Danimarka.wav


Dublin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Dublin.wav


ebeveyn

etymology_text: Ji erebî أَبَوَيْن (ʾabawayn).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ebeveyn.wav


el kitabı

glosses: pirtûk dest, destepirtûk, pirtûka destan


Elazığ

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Elazığ.wav


enine boyuna

text: enine boyuna konuştular

glosses: dax, dexme (nîşana ku li heywanan dixin)


Erzurum

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Erzurum.wav


eşcinsellik

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eşcinsellik.wav


evlat

etymology_text:
Ji osmanî اولاد (evlâd), ji erebî أَوْلَاد (ʾawlād).
Reh: و ل د (w-l-d).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-evlat.wav


ferahlamak

text: Masayı kaldırınca oda ferahladı.

glosses: seqirîn, dilrihet bûn, dilfireh bûn, bêhna (yekî) derketin, muferih bûn, bêhna xwe fireh kirin

text: Daralan gönlüm ferahlandı.


fesleğen

glosses: merzekew, belalîzk, rihan (Ocimum basilicum)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fesleğen.wav


filtrelemek

glosses: parzinandin, palaftin, palavtin, dapalandin, dawerivandin


Fransız

glosses: fransî (gelê ku li Fransayê dijî û kesê ji nîjada vî gelî)

audio: LL-Q256 (tur)-UmutDevrim08-Fransız.wav


gayret etmek

glosses: hewl dan, cehd kirin, xîret kirin, melavî kirin


gerçeklik

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-gerçeklik.wav


hadise

etymology_text: * erebî >>> حادثة

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-hadise.wav


ham madde

forms: hammadde

etymology_text: Ji ham (“xav”) + madde (“made”).


havaalanı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-havaalanı.wav


havacılık

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-havacılık.wav


helva

etymology_text: Ji erebî حَلْوَى (ḥalwā).

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-helva.wav


iç işleri bakanlığı

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre içişleri bakanlığı.


içecek

glosses: vexwarin, vexwarbar, vexwarî, aşav, aşam

etymology_text: Ji osmanî ایچهجك (içecek), ji proto-tirkî *ič- (“vexwarin”).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-içecek.wav


içermek

glosses: hewandin, îhtîwa kirin, hundirandin, hêwirandin, tê de hebûn


içki

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-içki.wav


içtüzük

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre iç tüzük.


ihtilal

audio: LL-Q256 (tur)-UmutDevrim08-ihtilal.wav


ilaç

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ilaç.wav


ilam

etymology_text: Deyn ji erebî إِعْلَام (ʾiʿlām).


ilkokul

glosses: dibistana seretayî, dibistana destpêke, xwendegeha peşin


İngiltere

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-İngiltere.wav


intikam almak

glosses: heyf hilanîn, tol hilanîn, heyf stendin, tol girtin, tol wergirtin, heyf vekirin, tol vekirin, tola xwe rakirin


ipucu

glosses: serbend, serişte, qîl, sermijar, sermesele, delîl, serben


İran

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-İran.wav


İrlanda

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-İrlanda.wav


İsa

glosses: Îsa (damezrînerê filetiyê anku mesîhiyetê)


İsa

etymology_text: Ji erebî عِيسَى (ʿīsā).


İskoçya

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-İskoçya.wav


İspanya

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-İspanya.wav


İsrail

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-İsrail.wav


istatistik

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-istatistik.wav


İsveç

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-İsveç.wav


İsviçre

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-İsviçre.wav


isyancı

glosses: dijraber, îsyankar, serhildêr, yaxî, serxwerabûyî


İtalya

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-İtalya.wav


İzlanda

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-İzlanda.wav


Kahire

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Kahire.wav


Kars

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Kars.wav


Kıbrıs

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Kıbrıs.wav


Kuveyt

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Kuveyt.wav


Kuzey İrlanda

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Kuzey İrlanda.wav


lanet okumak

glosses: cinûs lê anîn, nalet lê anîn, nifir kirin


lanetlemek

glosses: pûşilandin, pûşil lê kirin, cinûsî kirin, nalet lê anîn, nifir lê kirin


lime lime olmak

glosses: lime [[lime bûn, hincirîn, peritîn, vepirtikîn


Lizbon

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Lizbon.wav


Lübnan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Lübnan.wav


Lüksemburg

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Lüksemburg.wav


Macar

glosses: macar (kesê ji gelê Mecaristanê an jî kesê ji nîjada vî gelî)


mağlup

etymology_text: Ji erebî مغلوب (meẍlûb, “têkçûyî”)


mahkum

etymology_text: Ji erebî محكوم (meḧkum, “hukimkirî, cezakirî”)


Malatya

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Malatya.wav


Maraş

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Maraş.wav


Meksika

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Meksika.wav


mihrigan

glosses: Ev cejn, ji ala kurdan a Mazdayê maye û piştî Newrozê di payizê de tê pîrozkirin. Du cejnê mezin enkurdan hene, yek jê Newroz a din jî ev e û di navgel de bi navekî din "Îda Kurd" tê navandin. Dişaşdê meha rojê ya heftan de cejn dest pêdike û


minimum

glosses: herî kêm, mînîmûm, emper, kêmtirîn, biçûktirîn


motosiklet

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-motosiklet.wav


muhbir

glosses: sîxur, altax, pêveder, îxbarker, muxbîr (kesê ku karê neqanûnî bi awayekî dizî radigihîne rayedaran)


Noel Baba

glosses: baba noel, Kalgaxend, Xizir, kalê gaxanê


Norveç

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Norveç.wav


Oslo

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Oslo.wav


Osmanlı

text: Osmanlı bir kadın.


önyargı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-önyargı.wav


öte beri

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre öteberi.


Pekin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Pekin.wav


Portekiz

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Portekiz.wav


resmi

glosses:
Awayekî din yê nivîsîna resmî.
fermî


sezmek

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sezmek.wav


Sivas

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Sivas.wav


Suriye

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Suriye.wav


sütun

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sütun.wav


şahlanmak

text: At şahlandı.


şart tutuşmak

glosses: ketin miçilgê, şert girtin, şert dagirtin


Şili

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Şili.wav


şişman

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-şişman.wav


tad

glosses: hingê (wê demê, wî çaxî, wî wextî, wê gavê, wî zemanî)


Tahran

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Tahran.wav


title: tamsayı

redirect: tam sayı


teğmen

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-teğmen.wav


Tunus

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Tunus.wav


uygun bulmak

glosses: rewa dîtin, çêtir dîtin, munasîb dîtin, lê reza dîtin, keys lê anîn


Ürdün

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Ürdün.wav


varsayımsal

glosses: sawî, rawêjî, hesibanî, ferazî, hîpotetîk


verici

glosses: dayox, dayende (kesê ku ji dayina tiştan re texsîr nake)

glosses: danêr (ji bo veguhastinê kesê ku xwîn, organ û wekî wan dide kesên din)


yığılı

glosses: nijandî, nijinandî, komkirî, lodkirî, diraxekirî, nijinandî


etw betreffen

glosses: bi tiştekî re eleqedar, bi...re eleqedar


Gemeindevorstand

glosses: rêvebiriya gund, rêvebiriya bajrokê, îdareya komeleyê


mit einem Mal

glosses: bi car de, tavilê, bi careke re, di cîlê de


Blindschleiche

glosses: cûreyek qumqumok, cûreyek xuşendeyê mîna maran


schwätzen

glosses: gevezetî kirin, laqirdî kirin, leqleqî kirin


Das liegt daran, dass

glosses: ew ji ber ku.., ew ji ber sebeba ku .., sebeba wê ev e ku.


blink

glosses: çavniqandin, çav miçandin, çav qurtandin, çav qurçandin, çav qirpandin, kutkutandin


blithe

glosses: şên, şeng, dilxweş, dilşa, beşerxweş, kêfxweş, bikêf, dilgeş, rûgeş


bloat

glosses: nepixandin, nixifandin, werimandin, perçivandin, pif dan


blockhouse

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-blockhouse.wav


blooded

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-blooded.wav


bloodline

etymology_text: Ji blood + line.

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-bloodline.wav


مسرح

glosses: tiyatro (cih yan bînaya ku lê piyes tên pêşkêşkirin)

forms: masraḥ (romanization)


مسرح

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-مسرح.wav


استكف

glosses: alîkarî xwestin, ardim xwestin, li ber gerrîn


استمر

glosses: domîn, dewam kirin, li dû man, li pey man


استهدف

glosses: to make one’s goal, to make one’s objective


أسر

audio: LL-Q13955 (ara)-Fenakhay-أسر.wav


أسقط

audio: LL-Q13955 (ara)-Fenakhay-أسقط.wav


امام

forms: emâm (romanization)

etymology_text: Ji erebî إِمَام (ʾimām).


أسلم

etymology_text: Ji rehê س ل م (s-l-m).

audio: LL-Q13955 (ara)-Fenakhay-أسلم.wav


wunderschön

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-wunderschön.wav


sîsalek

forms:
سیسالەک
sîsalk

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


şevreşkî

glosses: kesê/a ku bi şevreşkê ketiye û di şevê de dîtina wî tune ye yan jî kêm e


أسن

glosses: pîr bûn, bi tecribe bûn, xwedantecribe bûn


اشتجر

glosses: dahwî kirin, gengeşî kirin, micade kirin


أطاع

glosses: îteet kirin, gurrê kirin, di guh re kirin, guh dan


طيب

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-طيب.wav


طيب

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


قرد

forms: قِرْدَة (feminine)

etymology_text: Ji rehê ق ر د (q r d).


التي

pos: pron

pos_title: Cînav

audio: LL-Q13955 (ara)-Reemnaif1413-التي.wav

audio: LL-Q13955 (ara)-Besma05-التي.wav

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-التي.wav


zufriedenstellen

glosses: memnûn bûn, razî bûn, dilrazî bûn, pê qebûl bûn


bloodshot

etymology_text: Ji blood + shot.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-bloodshot.wav


bloodstock

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-bloodstock.wav


bloomery

glosses: hedexane, cîhê ku madenê hesinê tê helandin ku bê kirin hesin


bloomy

glosses: kulîlkvedan, bişkivîn, bûtikteqandib, bûtikdan


blower

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-blower.wav


blowpipe

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-blowpipe.wav


blowup

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-blowup.wav


blubber

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-blubber.wav


blue-pencil

glosses: kurt kirin, bi qelema hêşin nivîsek rast kirin


آشتی

forms: âšti (romanization)

آشتی کردن

roman: âšti kerden


اجاق

forms: ojâq (romanization)

دیگدان

roman: digdân

تنور

roman: tanur

اجاقگاز

roman: ojâq gâz


دوزخ

forms: dôzax (romanization)

جهنم

roman: jahannam

بهشت

roman: behešt


زیتون

forms: zeytun (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî زَيْتُون (zaytūn).

میوه

roman: mive


سِه

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-سِه.wav


نیت

forms: niyyat (romanization)

نیت کردن

roman: niyyat kerden


کباب

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-کباب.wav


محکمه

glosses: mehkeme, dadgeh; cihê biryarên qanûnî lê tên dan

forms: mahkame (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî مَحْكَمة (maḥkama).

دادگاه

roman: dâdgâh

محاکمه

roman: mohâkeme


بِهتَر

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-بِهتَر.wav


سیخ

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-سیخ.wav


ناامید

forms: nâ-omid (romanization)

etymology_text: ناـ (nâ-, “bê-”) + امید (omid).

ناامید کردن

roman: nâ-omid kerden


تُخم

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-تُخم.wav


باز شدن

forms: bâz šodan (romanization)

etymology_text: Ji شدن (šodan) + باز (bâz)


تیغ

glosses: cûzan, gûzan, strî, dirî, gûzan, histirî, kewaşe, kewî, sîxme, stirî, sîxme, stirî


قوری

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-قوری.wav


فریب دادن

glosses: awilandin, ewiqandin, firîwandin, gêzirandin (digêzirîne/bigêzirîne), nivandin, belifandin, qulipîn, xapandin


لیمون

forms: limun (romanization)


شناسایی

forms: šenâsâyi (romanization)

شناسایی کردن

roman: šenâsâyi kerden


کمیاب

forms: kamyâb (romanization)

نایاب

roman: nâyâb

نادر

roman: nâder

اکسیر

roman: eksir

کیمیا

roman: kimiyâ


منطقة

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-منطقة.wav


şevekor

glosses: şevreşk, nexweşîyek çavan e ku kesê pê dikeve di şevê de kêm dibîne


-at

glosses: carinan ciyê 'e' ya kurmancî di paşgirtikên lêkeran de digire, wek: dekat dike, bidat (ew) bide


telekebaz

glosses: pinî, nermeting, zexel, bînefisk, binkol, xinîz, nermoving, mixenet, xel, bibinî, pexîl, bendefiêl, xasûk, kone


title: intixarker

redirect: intiharker


kepole

glosses: Riwekek e, di xwarinên cûr bi cûr de tê kelandin û xwarin.

text:
Patates e qompîr û kepole
Sandviç e babolk û hem babole

ref: Abdulkadir Bingöl, Nûbihara Mezinan https://web.archive.org/https://www.facebook.com/Dilkul.Ciziri/posts/1112918655444815/ arşîv, Nûbihar, 2015

forms: kartel

etymology_text: Ji rusî картофель (kartofêli) ji almanî Kartofell ji îtalî tartuficolo ji latînî [Peyv?] *territūberum ("kivarkaerdê)

картофель

roman: kartofelʹ

ཞོ་ཁོག་

roman: zho khog

آلو

roman: ālo


quadruple

glosses: Çarcarî. Yê çar qat dirêjtir, mezintir an zêdetir ji tiştekî.

text: He's quite an athlete and can do quadruple jumps with ease.

word: (li çar dabeş kirin; yek ji çar parçeyên wekhev)

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-quadruple.wav


quadruple

text: Quadrupling four gives sixteen.

text: Our profits quadrupled when we made the improvements.

glosses: Çar xetên paralel li ser xeteke diyarkirî ya trênê temîn kirin.


quadruple

glosses: Tişteke ku çar qatê hejmar, mîqdar, mezinahî, hwd. ye.

glosses: Xweavêtineke ku li hewayê çar teqle davêje.

etymology_text: Ji îngilîziya navîn quadruple, ji latînî quadruplus. Tê analîzkirin wek "ji quadri- + -ple".


nanê şêrîn

glosses: nanekî mezin weke pastê bi tahm ku piştî ji ser mirina kesekî/ê sê roj derbas bûbe li derûdorê ji bo xêrê dihê belav kirin

forms: sêrok

ipa: /nɑːˈneː ʃeːˈɾiːn/

hyphenation: na·nê şê·rîn


hobby

glosses: arezû, hezkar, hobî, mijûlahî, sergermî, heng

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-hobby.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-hobby.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-hobby.wav


hilîsok

glosses: dûz, rêk, cihê yan tişta/ê rast, ne yê geh bilind û geh nizm, ne yê gir yan dir


notorious

glosses: Bednav, navxirab, riswa, rûreş, tiştê ku bi xirabiya xwe meşhûr bûye, navdariya xirab.


bluejacket

etymology_text: Ji blue + jacket.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-bluejacket.wav


blunder

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-blunder.wav


blurb

glosses: nivîsa pesinandinê ya li ser berga kîtabê, bergnivîs


blurt

glosses: ji dev şiqitîn, şihitîn, şepilîn, bi devê xwe nekarîn


bluster

glosses: hengame, hêwirze, şemate, teq req, xirecir, çilîvilî, qalmeqalm, heytehol


boastful

glosses: fortek, pesnok, pesnoyî, zirtoyî, zirtek, zirtok, pesndar, pesnker, pesnwer


boatage

glosses: ucreta veguhestina bi botê, bihaya birinûanîna bi gemiyê


bobble

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-bobble.wav


bobcat

glosses:
Werşeq.
Pisîkeke kovî yê Amerîkaya Bakur, Lynx rufus, yê xwedî guhên pûrtikî û dûveke kurt.

etymology_text: Ji bob + cat.


bobcat

glosses: Wesayîteke avahîsaziyê ya pir-meqsed ku dişibe versîyoneke biçûktir ya barkerek pişt-bi-tevrik (bi îngilîzî "front-end loader") an bekhoyek (bi îngilîzî "backhoe loader"), bi kabîneke kontrolê ya yek-zilamî.

etymology_text: Jenerîkbûna markaya ticarî ya 'Bobcat'ê.


bobsleigh

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-bobsleigh.wav


bode

glosses: nîşanê bûn, elametê bûn, diyar kirin, xuya kirin


bodied

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-bodied.wav


boding

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-boding.wav


boggle

glosses: bizdîn, veciniqîn, ciniqîn, hilfirîn, hilciniqîn, xofîn


bogle

glosses: reşkê bûstanan, mamik, reşkê bûstanan, batirsok


boisterous

glosses: bihêwirze, biqerebalix, bihengame, bişemate, biteqereq, bixirecir, biqelmeqelm


bollard

glosses: cothesinê gemî pê ve tên girêdan, singên keştiyan, tewlên keştiyan


bolometer

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-bolometer.wav


bolster

glosses: balîf dan bin, palgeh dan ber, destek kirin


boltrope

glosses: kêndira di bin bavanê de, werisê li kêla bavan a gemiyan


bolus

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-bolus.wav


bombard

glosses: dan ber topan, topbaran kirin, bombebaran kirin, bombe barandin


bombardier

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-bombardier.wav


bond

glosses: girê dan, pê ve zeliqandin, pê dan girtin


boniface

glosses: otêlvan, mazûbanê mêvanxaneyê, restoranvan


bonjour

pos: intj

pos_title: Baneşan

etymology_text: bon (“baş”) + jour (“roj”)

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-bonjour.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DenisdeShawi-bonjour.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-bonjour.wav


bonny

audio: LL-Q1860 (eng)-TurtleMedicine-bonny.wav


bonny

glosses: keşxe, şayîk, qeşeng, delal, spehî, bedew, ciwan, rind, xweşik


rindik

etymology_text: Ji rind + -ik.

ቆንጆ

roman: ḳonǧo

ধুনীয়া

roman: dhunia

ভাল লগা

roman: bhal loga

সুন্দৰ

roman: xundor

берцинаб

roman: bercinab

матур

roman: matur

выда́тны

roman: vydátny

прыго́жы

roman: pryhóžy

харо́шы

roman: xaróšy

красі́вы

roman: krasívy

урадлі́вы

roman: uradlívy

фа́йны

roman: fájny

সুন্দর

roman: śundôr

খুবসুরত

roman: khubśurôt

হাসিন

roman: haśin

краси́в

roman: krasív

прекра́сен

roman: prekrásen

һайхан

roman: hajxan

хаза

roman: χaza

好睇

roman: hou² tai²

漂亮

roman: piu³ loeng⁶

美麗

roman: mei⁵ lai⁶

җүн

roman: žün

җүн-ён

roman: žün-i͡on

җиҗүн

roman: žižün

җүнмый

roman: žünmɨy

漂亮

roman: piàoliang

美

roman: měi

好看

roman: hǎokàn

美麗

roman: měilì

俊

roman: cóng

漂亮

roman: piĕu-liông

媠

roman: súi

美麗

roman: bí-lē

好看

roman: hó-khòaⁿ

媠噹噹

roman: súi-tang-tang

漂亮

roman: phiau lian

好看

roman: hau khoe

جَمِيل

roman: jamīl

جميل

roman: gamīl

غزال

roman: ḡuzāl

جميل

roman: jmīl

زوين

roman: zwīn

գեղեցիկ

roman: geġecʻik

սիրուն

roman: sirun

زیبا

roman: zibâ

قشنگ

roman: qašang

𐍃𐌺𐌰𐌿𐌽𐍃

roman: skauns

સુંદર

roman: sundar

მშვენიერი

roman: mšvenieri

ლამაზი

roman: lamazi

ტურფა

roman: ṭurpa

საუცხოო

roman: saucxoo

საყვარელი

roman: saq̇vareli

მომხიბლავი

roman: momxiblavi

მიმზიდველი

roman: mimzidveli

სასიამოვნო

roman: sasiamovno

სანდომიანი

roman: sandomiani

წარმტაცი

roman: c̣armṭaci

თვალწარმტაცი

roman: tvalc̣armṭaci

კოხტა

roman: ḳoxṭa

მოხდენილი

roman: moxdenili

პირმშვენიერი

roman: ṗirmšvenieri

ख़ूबसूरत

roman: xūbsūrat

יָפֶה

roman: yafé

יָפָה

roman: yafá

сәәхн

roman: sääxn

ಸುಂದರ

roman: sundara

сулуу

roman: suluu

көркөм

roman: körköm

кооз

roman: kooz

сонун

roman: sonun

чырайлуу

roman: çırayluu

чырай жүздүү

roman: çıray cüzdüü

укмуштай

roman: ukmuştay

ажайып

roman: acayıp

көйүткөн

roman: köyütkön

ලස්සන

roman: lassana

아름답다

roman: areumdapda

清ーらせん

roman: すーらせん, sūrasen

ງາມ

roman: ngām

ງ້ອມ

roman: ngǭm

ຈຸບຸ

roman: chu bu

ຊະແລບ

roman: sa lǣp

ᦇᦱᧄ

roman: ngaam

убав

roman: ubav

прекрасен

roman: prekrasen

സുന്ദരം

roman: sundaraṃ

ᠰᠠᡳᡴᠠᠨ

roman: saikan

ᡥᠣᠴᡳᡴᠣᠨ

roman: hocikon

сайхан

roman: sajhan

гуа

roman: gua


سلحفاة

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-سلحفاة.wav


افتعل

glosses: pêk anîn, çêkirin, kifş kirin, afirandin


حمى

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-حمى.wav


إلا

pos: conj

pos_title: Girêdek

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-إلا.wav


الجزائر

audio: LL-Q13955 (ara)-Abdeaitali-الجزائر.wav


الجزائر

forms: aljazā'ir (romanization)

audio: LL-Q1617 (urd)-نعم البدل-الجزائر.wav


السودان

glosses: navê berê yê Efrîqa ya zengî ku Sûd bi mehneya reş e


النار

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-النار.wav


همدستی کردن

glosses: hevdestî kirin, hevkarî kirin, tevkarî kirin


همه‌خدایی

glosses: panteîzm, baweriya ku tê bawer kirin ku hertişt xwedanê xwe ye


آبادانی

etymology_text: Ji آباد + -انی.


verwöhnen

glosses: cilqandin, rû dan, xav kirin, cilq kirin

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-verwöhnen.wav


Schlafkammer

glosses: odeya raketinê ya biçûk, çaviyê raketinê


verflochten

glosses: dinavhevrekîr, linavhevketî, lihevpêçayî, lihevketî


nirgends

glosses: ne tu der, ne li tu deran, tu der, tu cîh


aus dem Weg räumen

glosses: ji rê dan hêl, ji rê rakirin, li ser rê rakirin


auf der Hut sein

glosses: amadebaş bûn, hazir bûn, li ser têtik bûn


bestätigt

glosses: qebûlbûyî, pejirandî, misadekirî, destûrdayî


vorlesen

glosses: bi deng xwendin, ji derve xwendin, bi sewt xwendin


unberührt

glosses: destpênebûyî, zerarnedîtî, zerarnegihayî, ziyannedîtî, destênedayî


über den Haufen werfen

glosses: serebinî hev kirin, berbad kirin, xerab kirin, berhewa kirin, pûç derxistin


alles über den Haufen werfen

glosses: plan serebinî hev kirin, plan berbad kirin, bername xerab kirin


unverständlich

glosses: nefehmbar, nayê fehmkirin, dûraqil, ne mqaûl


zusammenfassend

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: bi gihandinhev, bi civandin, bilihevkomkirin


scrawl

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-scrawl.wav


sêrok

glosses:
mewlûda piştî sê rojên ku di ser mirî re derbas bû ye dihê dayîn, ev xwarina ku dihê belav kirin carinan girar û goşt carinan jî nanê şêrîn e
do sêroka felankeso belav dikirin


elbane

forms: عهلبانه


truce

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-truce.wav


escalation

glosses: eskalasyon, hildan, bilindkirin, zêdekirin (bi taybetî zêdekirina/zêdebûna konflîkttekê)


lull

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-lull.wav


pew

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-pew.wav


condemnation

glosses: hukimdan, mehkûmkirin, cezakirin, sûcdarketin


tunel

text: Sûriye: Şerê tunelan

ref: sernavê nivîseke Omer Husên di Rudaw-net/kurmanci de 5/2014

forms:
تونهل
tûnel
tunêl
tûnêl

etymology_text: Deyn ji îngilîzî tunnel ji fransiya navîn tonnelle.

터널

roman: teoneol

тоннель

roman: tonnelʹ

туннель

roman: tunnelʹ

τούνελ

roman: toúnel

σήραγγα

roman: síranga


confront

glosses: rûbirû bûn, berhingar bûn, li ber xwe dan


êvara înê

glosses: pêncşem (bi taybetî danê êvarê yê roja pêncşemê)

forms: paşînî

etymology_text: êvar + -a + în + -ê, bide ber azerî cümə axşamı ("pêncşem", herfiyen "êvara înê") ji cümə (în) + axşam (êvar) + -ı


micar

glosses:
hejmar, jimare, hijmar, jimar, reqem, nimre, numare, jumar, jumare,
(1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 û hwd)

સંખ્યા

roman: saṅkhyā

αθροίζω

roman: athroízo


micartin

glosses:
hesibandin, hesab kirin, hisêb kirin,
jimara tiştekê/î diyar kirin, çendiya tiştekê/î xuya kirin

ipa: /mɪd͡ʒɑːɾˈtɪn/

hyphenation: mi·car·tin


micartin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /mɪd͡ʒɑːɾˈtɪn/


marol

glosses:
Xes, kaho,
riwekek belgmezin ya wek kelemî ye û bi taybetî di nav zeleteyê de tê xwarin.

forms: marûl

etymology_text: Ji tirkî marul ji yûnanî μαρούλι (maroúli) ji latînî amarula ji amarus (tehl - ji ber tama wê riwekê)

салатка

roman: salatka


anjîn

etymology_text: Ji fransî angine, ji latînî angina.

ipa: /ɑːnˈʒiːn/

hyphenation: an·jîn


kemêl

glosses: rîxa/rêxa bi hiriya pez ve dimîne û hişk dibe

forms: kemmêl

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


çerxerê

glosses: filke, rêya zivirok, rêya girover ku li dor tiştekî dewr dide

text: Bi gotina wê çavkaniyê, "hêzên pêşmerge wektaktîkekê, ji 3 cihên xwe li çerxerêya Badûş û kargeha derman a Mûsilê paşde kişiyane".

ref: rudaw.net/mobile/kurmanci 7/2014

forms:
çarrê
duriyan
korerê
xaçerê

etymology_text: çerx + -e- + rê, bide ber xaçerê

环形交叉

roman: huánxíng jiāochā

круговой перекрёсток

roman: krugovój perekrjóstok


ji mêj ve

text: Ji mêj ve bû ku min xwe evçend rehet û sakîn hîs nekiribû.

etymology_text: ji + mêj + ve


معجزة

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-معجزة.wav


çarriyan

glosses: Cihê ku du (yan zêdetir) rê di ser hev re derbas dibin.

text: Li Hewlêrê bi amadebûna Semîr Abdula wezîrê şaredarî û tûrîzmê yê hukûmeta herêma Kurdistanê, Newzad Hadî waliyê Hewlêrê û hijmareke berpirsên partî û hukûmetê, Kevirê bingehîn bo projeya Overpass û Underpass doh li çariyana Cîhan hat danîn.

ref: Hawarnet.com 1/2011

forms:
çariyan
duriyan
çerxerê
sêriyan

etymology_text: Kurtkirina "cihê çar riyan" ji çar + rê + -yan, bide ber farisî چهارراه (çeharrah) ji چهار (çehar, “çar”) û راه (rah, “rê”) yan tirkî dört (“çar”) + yol (rê).

скрыжава́нне

roman: skryžavánnje

кръстовище

roman: krǎstovište

十字路口

roman: shízì lùkǒu

交叉路

roman: jiāochālù

交叉路口

roman: jiāochā lùkǒu

사거리

roman: sageori

перекрёсток

roman: perekrjóstok

перепу́тье

roman: perepútʹje

распу́тье

roman: raspútʹje

สี่แยก

roman: sèe yâek

перехре́стя

roman: perexréstja

σταυροδρόμι

roman: stavrodrómi


č

glosses:
(di diyarkirina dengên kurmancî de) Ç-ya bihilm anku req
wek çar, çend, çi... lê ne wek çav, çem, çilû..

forms: ĉ


dilkelîn

glosses: bi sempatî nêzîk bûn, li xweşiyê çûyîn, dil lê kelîn


dil lê kelîn

glosses:
bi sempatî nêzîk bûn, li xweşiyê çûyîn, jê hez kirin.dilkelîn
 nizanim çima lê dilê min lê keliya


ewzî

text: ...ewziya me halê me, tirs niqutîbû dilê min.

ref: Înan Eroglu: Têbîniyek, Avesta, 2019, r.35

ipa: /ɛwˈziː/


paşvesazî

glosses: Çêkirina peyvên nû bi kurtkirina peyvên heyî.

text: Ajo paşvesaziyek e ji peyva "ajotin".

text: Loma di vê xebatê de rêbazên ku bi gelemperî di binbeşa peyvsaziyê de tên lêkolînkirin ên wekî dariştin, kurtkirin, guhastin, dubarekirin, wergirtin (qerzkirin), paşvesazî, qusandin, sernavî, kesnavî û ww bi nimûneyan ve hatine şirovekirin

ref: Ömer Delikaya, Destpêkek ji bo Peyvsazîya Kurmancî https://web.archive.org/https://www.pirtukakurdi.com/urun/destpekek-ji-bo-peyvsaziya-kurmanci arşîv, Peywend, 2023, ISBN 9786256963146

text: Di hin çavkaniyan de (Balcı, 2018: 162; Plag, 2002: 22) rêbazên Dubarekirin, Paşvesazî, Têkilkirin, Qusandin û Kurtkirinê jî di bin sernavê dariştinê de hatine rêzkirin û wan wekî rêbazên bêgireyî (ing. non-affixation, tr. eklemesiz) bi nav kirine.

ref: Kovara Kurdinameyê ya Navnetewî, Morfema '-î'yê di Peyvsaziya Kurmancî de https://web.archive.org/https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3776844 arşîv, Halil Akgül, hj. 10, 2024, r. 159

etymology_text: Wergerandina yekser ji îngilîzî back-formation.

ipa: /pɑːʃvɛsɑːˈziː/

hyphenation: paş·ve·sa·zî


feat

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-feat.wav


equidistance

glosses:
hevdûrî, ekvîdîstans, heman dûrî,
bi qasî hev ji herdu aliyan dûr


mull

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-mull.wav


abductor

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-abductor.wav


impunity

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-impunity.wav


vis-à-vis

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-vis-à-vis.wav

audio: LL-Q150 (fra)-VictorDtmtc-vis-à-vis.wav


extradite

glosses: derxistin (ji welatî), raspartin (tawanbarî bo welatê wî yan wê)


furore

glosses: hengame, gêre û gelefek, teqûreq, tepûrep, hêwirze, şemate, qalmeqalm

forms: furor


furor

forms: furore


legitimize

glosses: rewa kirin, meşrû kirin, legîtîmîze kirin

forms: legitimise

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-legitimize.wav


berşoşkî

forms:
berşoşkîtir (comparative)
herî berşoşkî (superlative)
berşoşkîtirîn (superlative)


bisect

glosses: duker kirin, kirin du ker, kirin du parçe


kerengê firengî

glosses:
Nînokên bûkê, xirşûf, enginar,
riwekek xwerbar e.

forms:
artişo
artîşo
artişok

etymology_text: Bi rêya fransî artichaut yan îngilîzî artichoke ji lombardîarticiocco ji erebî القرشوف (el-qerşûf) ji خرشوف (xurşûf)

артышок

roman: artyšók

洋蓟

roman: yángjì

아티초크

roman: atishokeu

артишок

roman: artichok

אַרטישאָק

roman: artišok

αγκινάρα

roman: agkinára


underway

glosses: binrê, rêyeke ku di bin rêyeke din de diçe, an bin bariyerekê de diçe


pixpixîn

glosses:
kenîna bi dengekî hêdî, di ber xwe re û bi qeşmerî
 wa pixpixa wî ye dikene

ipa: /pɪxpɪˈxiːn/

hyphenation: pix·pi·xîn


kewidandin

glosses: kelandin û parzinandina ava trî ji bo dimsê

ipa: /kɛwɪdɑːnˈdɪn/

hyphenation: ke·wi·dan·din


bilaqet

text: ...yabo ji berîka wê dixwar, car caran şîmaq] û kulmên yabo bêhemdî li yade diketin, yadê got, bavê te ye bilaqetê...

ref: Înan Eroglu, Têbîniyek, Weşanên Avesta, 2019, r. 34, ISBN 9786052246474

text: Lewma li ber ên din ev dan siviktir û aramtir e ji min re. Ji danê êvarî kêmtir destmizê didin. Lê bilaqetê.

ref: Ciwanmerd Kulek, Otobês, Avesta, 2015, çapa 2em, r. 25, ISBN 9786059082334

ipa: /bɪlɑːˈqɛt/


zeynik

glosses: lîstikek e ku zarok xwe ji malikan diavêjin yên din û berikê xwe dilivînin


عاهرة

glosses: qehbe, forq, gander, felte, fahîşe, orispî

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-عاهرة.wav


Zimar

glosses: bajarokek e li wilayeta Nînewa li Başûrê Kurdistanê

forms:
Zumar
Zummar
zêmar


Rebîe

forms:
Rabîa
rib'e


Wanik

forms:
Wane
wane


daxwerin

forms:
itaat
itaet
îtaat
taat
taet

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

hyphenation: dax·we·rin


babeşêx

text: Di hevdîtinê de, Babe Şêx daxwaz ji Serokê Herêma Kurdistanê kir ku hemû hewleke xwe bikin bo dîtina çareyerkê ji karesata êzidiyan re, herwiha derî ji xelkê devera Şingalê re bê vekirin da mil bi mil li gel Hêzên Pêşmerge şerê terorê bikin.

ref: Rudaw.net/kurmanci 8/2014

forms: Babe Şêx

etymology_text: Ji bab + -e- + şêx.

ipa: /bɑːbɛˈʃeːx/

hyphenation: ba·be·şêx


unerledigt

glosses: bicihnenanî, temamnebûyî, temamnekirî, pêkneanî


kniend

glosses: daketî ser çongan, bi daketina ser çokan


unterscheidbar

glosses: cudabar, ji hev tê derxistin, ne mînahev


jdm zulaufen

glosses: li dor mala yekî/ê gerrîn, li dor gerrîn


zuteilen

glosses: bi cih kirin, wezîfedar kirin, berdest kirin, beremr kirin, binemr kirin


Nebenumstand

glosses: şertûmercên biçûk, şertên biçûk, rewşên nemuhîm


verwirrend

glosses: bi şaşî, bi awayekî şaşkirî, bi xweşaşkirin


eingreifen

glosses: dest têwerdan kirin, xwe tev lê kirin, miemele lê kirin, Karek an pêşxistinek (ku destêwerdaneke ne rastexwe tê de bihête kirin) araste kirin


hinziehend

glosses: bi dirêjî, bi dirêj kişandin, bi dûr û dirêjî


انگشت پا

forms: angošt-e pâ (romanization)

بدن

roman: beden


خورشیدی

forms: xoršidi (romanization)

etymology_text: Ji خورشید (xoršid) + ـی (-i).


خوش آمدید

glosses: bi xêr bên, bi xêr hatin, bi xweşî hatin

forms: xoš âmadid (romanization)


آبادی

etymology_text: Ji آباد + ی.


آبان

glosses: aban, meha heştem li gorî teqwîma hicrî. 30 roj e.

forms: âbân (romanization)

پاییز

roman: payîz

ماه

roman: mah


آبتنی کردن

glosses: serê xwe şuştin, serî şuştin, banyo kirin


آبدست

forms: âbdast (romanization)

etymology_text: Ji آب (âb) + دست (dast).


ابرنجن

forms:
abranjan (romanization)
ابرنجین


ابرنجین

forms:
abranjin (romanization)
ابرنجن


آبیاری

forms: âbyâri (romanization)

آبیاری کردن

roman: âbyâri kerden

آبیاری شده

roman: âbyâri šode

آبیاری کننده

roman: âbyâri konande


آتش‌بس

forms: âtaš-bas (romanization)

audio: Fa-آتش بس.ogg


آتش‌فشان

forms: âtaš-fešân (romanization)

audio: Fa-آتش فشان.ogg


اتصال

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-اتصال.wav


اتم

forms: atom (romanization)

اتمی

roman: atomî

بمب اتمی

roman: bombê atomî


اثبات‌گرا

forms: esbât-garâ (romanization)

اثباتگرایی

roman: esbât-garâyi


اثبات‌گرایی

forms: esbât-garâyi (romanization)

اثباتگرا

roman: esbât-garâ


احساس کردن

forms: ehsâs kardan (romanization)

etymology_text: Ji احساس (ehsâs) + کردن (kardan).


آدم برفی

audio: Fa-آدم برفی.ogg


ار

glosses: mêr, zilam, zelam (mirovê nêr yê mezinbûyî)

forms: er (romanization)


ارتجاعی

glosses: irtîcaî, kevneperistî, paşverûtî, konservatîvîzm


bookbinder

glosses: cizûbendker, cizûbendkar, bergker, derpêçker, celdker


bona fide

audio: en-us-bona-fide 2.ogg

audio: En-us-bona fide.ogg

audio: en-au-bona fide.ogg


bookkeeper

glosses: hejmaryar, jimaredar, hesapgêr, hesabdar, muhasîb

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-bookkeeper.wav


booklet

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-booklet.wav


bookmaker

glosses: şertgir, şertker, kesê/a navbera hinekan de şert digire


bookworm

glosses:
gurê kitêban, miriyê kitêban, kitêbbinçeng, pirtûkdost
 kesên ku pir kitêb dixwînin.

etymology_text: Ji book + worm.

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-bookworm.wav


boost

glosses: bilind kirin, hildan, bi jor de rakirin, bi pêş de derxistin


curt

glosses: Kurt an sade, xisûsen bi şikleke ku qebe tê hesibandin.

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-curt.wav


curt

etymology_text: Ji latînî curtus (“kurtkirî”). Bide ber holendî kort, almanî kurz, galîsî curto, îtalî corto, portugalî curto, û spanî corto. Cotrehê short.


booster

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-booster.wav


bootblack

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-bootblack.wav


booth

glosses: qulûbe, kolik, enzelok, kepir, koxî, koxik, xanîk

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-booth.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-booth.wav


bootleg

glosses: qaçaxçitiya araqiyê, anîna alkolê ya bi kaçaxî


bootlegger

glosses: qaçaxçî, qaçaxçiyê alkolê, qaçaxçiyê areqiyê

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-bootlegger.wav


bootless

glosses: bêkêr, bêkelk, bêsûd, bêmefa, bênehf, bêwec, bêhavil, bêfeyde

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-bootless.wav


booze

glosses: serê xwe xweş kirin, xwe ser[[xweş kirin, meşk kirin


boozy

etymology_text: Ji booze + -y.

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-boozy.wav


آمن

audio: LL-Q13955 (ara)-Fenakhay-آمن.wav


أن

audio: LL-Q13955 (ara)-Reemnaif1413-أن.wav

audio: LL-Q13955 (ara)-Besma05-أن.wav

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-أن.wav


إن شاء الله

etymology_text: Ji إِنْ (ʾin) + شَاءَ (šāʾa) + ٱللّٰهُ (llāhu).

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-إن شاء الله.wav


اختراع

forms: exterâ (romanization)

etymology_text: Ji erebî اِخْتِرَاع (iḵtirāʿ).


حياة

forms: حَيَاتَانِ (feminine)


انتصار

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-انتصار.wav


خالة

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-خالة.wav


إيثار

glosses: îsar, ne xwehez, ne xweparêz, ne ezperest


إيطالية

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-إيطالية.wav


ب

pos: character

pos_title: Tîp

glosses: Tîpa duyem di alfabeya kurdî-erebî de û hevdengî b ya alfabeya kurdî ya latînî ye.

forms: b (romanization)


ب

glosses: Ba; herfa duyemîn a alfabeya erebî ya ku berambera b ye.

forms: bāʾ (romanization)

audio: LL-Q13955 (ara)-Spotless Mind1988-ب.wav

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-بـ.wav

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-ب.wav


بات

glosses: şev bihartin, şev kirin, şev derbas kirin


بارود

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-بارود.wav

بارود

roman: bârud

ܒܐܪܘܕ

roman: bārūḏ

باڕووت

roman: barrût

بارۊت

roman: barüt


بارود

forms: bârud (romanization)

বারুদ

roman: barud

बारूद

roman: bārūd

باروت

roman: bârût


بحسب

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-بحسب.wav


بدوي

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-بدوي.wav


giya di bin keviran de namîne

glosses: rastî nayê veşartin, rastî île zû-dereng eyan dibin

etymology_text: Ji giya + di + bin + keviran + de + namîne


perê ezmên

glosses: pir bilind, cîhê bilind ên ku meriv nikare bigihîje

text: Di wê gavê de hûn ê bibînin ku teyareya we gihaye ber perê ezmên û hostesên karxezalî bi lotik dibezin vî serî û wî serî.

ref: Enwer Karahan, Rêwîtiyeke kin, Netkurd.com, 9/2005

forms:
perrê ezmên
perê ezmanê
perrê ezmanê
perrê esmanê
perê esmanê
perê esmên

etymology_text: Ji perê + ezmên.


برز

glosses: derketin, kifş bûn, zelal bûn, derketin pêş çavan


برنامج

etymology_text: Deyn ji farisiya navîn [Peyv?] (/barnāmag/). Bide ber kurmancî bername, farisî برنامه (barnâme)


بشر

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-بشر.wav


بشر

forms: bašar (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî بَشَر (bašar).

بشردوست

roman: bašar-dust

حقوق بشر

roman: hoquq-e bašar


borate

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-borate.wav


boric

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-boric.wav


boring

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-boring.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-boring.wav


borough

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-borough.wav


zidiqîn

glosses: nû bûn, lê nû bûn (bi şûn ve hatina nexweşînê)

ipa: /zɪdɪˈqiːn/


ارغوانی

forms: arğavâni (romanization)

etymology_text: Ji ارغوان (arğavân) + ـی (-i).


از یک سو

glosses: li hêleke, li aliyekî, ji hêleke, ji aliyekî


ازدواج کردن

forms: ezdevâj kardan (romanization)

متاهل

roman: mote'ahhel

مجرد

roman: mojarrad


bosk

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-bosk.wav


botanic

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-botanic.wav


botanical

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-botanical.wav


botch

glosses: teribandin, fasid kirin, xera kirin, rîxandin, têk dan, ferisandin, xir kirin


botheration

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-botheration.wav


bottlebrush

forms:
bottle brush
bottle-brush

etymology_text: Ji bottle + brush.


bottomless

etymology_text: Ji îngilîziya navîn botemles, botmeles, wekheva bottom + -less.

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-bottomless.wav


رتبة

glosses: Ritbe, mertebe, pozisyon, statu, mewkî, meqam, post.

etymology_text: Ji riha ر ت ب (r-t-b).

رتبه

roman: rütbe


بندقية

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-بندقية.wav


عدو

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-عدو.wav


مقبرة

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-مقبرة.wav


متحف

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-متحف.wav


infidel

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-infidel.wav


buttress

glosses:
qulhe, kutek, paldank, xerpişt, pesar, spartek, piştgirî, mesned,
 tiştek ji bo girtin û piştgirtina tiştek din bi taybetî bo dîwaran


scurry

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-scurry.wav


sear

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-sear.wav


sear

audio: LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-sear.wav


ت

glosses: Çarem tîp alfabeya kurdî-erebî ye û hevdengî t ya kurdî-latînî ye.

forms: t (romanization)


ت

glosses: Ta; tîpa sêyemîn a alfabeya erebî ku berambera t ye.

forms: tāʾ (romanization)


تأثر

glosses: tesîr kirin, tê kar kirin, lê kar kirin, bandor lê kirin


تبت

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-تبت.wav


تجار

glosses: cîran bûn, li hindê hev bûn, hevsînor bûn

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-تجار.wav


تجر

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-تجر.wav


تحاش

glosses: jê dûr ketin, xwe jê dûr hiştin, jê parastin


تحسن

glosses: çêtir kirin, baştir kirin, rindtir kirin


صح

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-صح.wav


فضة

audio: LL-Q13955 (ara)-Zinou2go-فضة.wav


طيار

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-طيار.wav


زورق

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-زورق.wav


طقس

raw_tags: bi piranî ji bo guhertinên meteorolojîk ên periyod-kurt tên bikaranîn

glosses: fermana wezaretê, ritbeya rihbanî (Xirîstiyanî)

etymology_text: Ji siryaniya klasîk ܛܟܣܐ (ṭekkəsā), ji yûnaniya kevn τάξις (táxis, “tertîb”).

ṭṭaqs

sense: texmîna rewşa hewayê


تونس

audio: LL-Q13955 (ara)-Eavqwiki-تونس.wav


ساحر

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-ساحر.wav


صحفي

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-صحفي.wav


ترجمان

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-ترجمان.wav


ترجمة

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-ترجمة.wav

ترجمه

roman: tarjome


تشاجر

glosses: dahwî kirin, pevçûn kirin, li hev xistin


تشرفنا

glosses: ji hevdîtinê memnûn im, ji hevnasînê memnûn im


تقابل

glosses: li hember hev sekinîn, beramber hev bûn, hember hev bûn, rû bi rû bûn


تقرر

glosses: biqerar bûn, xurt bûn, sabît bûn, qehîm bûn


bouffant

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-bouffant.wav


boulevard

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-boulevard.wav


bounden

glosses: mecbûrî, hewcedar, tiştê ku gerek bê kirin

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-bounden.wav


boundless

glosses: bêsînor, bêtixûb, nesînorkirî, netixûbkirî


bountiful

glosses: mişe, zehf, pir, bibereket, berdar, berdar, gelek


bout

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-bout.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-bout.wav


bowl

glosses: Kase. Qabeke xwarinê yê bi şiklê nîv-kure yê ku ji bo xwarinan bigire nava xwe, ji bo tevlihevkirina xwarinan an ji bo servîskirina wan tê bikaranîn, wekî nimûne salate, fêkî an şorbe an tiştên din dixine navê.

text: You can’t have any more soup – you’ve had three bowls already.

glosses: Xwarineke ku ji têkilkirina çend xwarinên cihê pêk tê, ku ne hewceyê temamiya wan were pijandin, û di kaseyekê de tên servîskirin.

glosses: Tiraşeke porê yê ku porên rast ji kinara bi eynî dirêjahiyê tên qusandin û şiklê kaseyekê derte holê.

text: Direct the cleaning fluid around the toilet bowl and under the rim.

glosses: Qismê kevçiyê yê ku tiştan hildigire, ziddê qismê destikê (ku ti tiştî nagire nava xwe).

glosses: Qismeke qelûnê an nargîleyê ku ji bo kêşanê bi marijuana (çeşîdeke esrarê) hatiye tijîkirin.

glosses: Parçeyek gilover a glîfê ku cîhê vala dipêçe, wekî di herfên "d" û "o"yê de.

glosses: Kratereke gilover (an wekî wê) yê di zemînê de.

glosses: Stadyûm an amfîtiyatroyeke bi şiklê elîpsê yê ku kaseyê tîna bîra mirov.

glosses: Pêşbaziyek futbolê yê piştî sezonê (wekî nimûne Rose Bowl, Super Bowl)

etymology_text:
Ji îngilîziya navîn bolle, ji îngilîziya kevn bolla, bolle (“bowl, cup, pot, beaker, measure”), ji proto-cermeniya rojava *bollā, ji proto-cermenî *bullǭ (“ball, round vessel, bowl”).
Bide ber bi frîsiya bakur bol (“bun, bread roll”) re, almaniya jêrîn a navîn bolle, bole (“round object”), holendî bol (“ball, sphere, scoop, dot”), almanî Bolle (“bulb”), danmarkî bolle (“bowl, bread roll”), îzlendî bolli (“cup”). Cotrehê boule û pulla.

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-bowl.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-bowl.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-bowl.wav

볼

roman: bol


bowl

glosses: Goga ku di lîstika lawn bowls-ê de ji aliyê lîstikvanan ve tê gindirandin.

etymology_text: Ji îngilîziya navîn bowle, boule, ji fransiya kevn boule (“ball”), ji latînî bulla (“bubble, stud, round object”). Cotrehê poll.

audio: LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-bowl.wav


bowl

glosses: Bi şikleke rast topê gindirandin an avêtin, di lîstika krîketê de an di lîstik û sporên mîna wê de.

glosses: Ji bo avêtina topê (di krîketê de û di lîstik û sporên wekî wê de).

glosses: Bi rehetî û hêsanî bar kirin an gindirandin, wekî ku li ser tekerekê be.

text: We were bowled rapidly along the road.


bowman

glosses: tîrker, tîrkvan, tîrvan, tîravêj, tîrkêş, tîrbaz, tîrevan, tîrendaz

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-bowman (au).wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-bowman (ou).wav


bowsprit

glosses: dîreka li pêş keleke, dîreke li pêş gemiyê

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-bowsprit.wav


آژان

forms: âžân (romanization)

etymology_text: Deyn ji fransî agent.


آژانس

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-آژانس.wav


استراحت کردن

forms: esterâhat kardan (romanization)

etymology_text: Ji استراحت (esterâhat) + کردن (kerden).


اسفند

glosses: Esfend, meha 12'emîn a salnameya rojê ya Îranî

forms: esfand (romanization)


اسلامی

audio: LL-Q9168 (fas)-Berrely-اسلامی.wav


آشپزی

forms: âshpazi (romanization)

آشپز

roman: âshpaz

آشپزی کردن

roman: âshpazi kardan


اشتباهی

forms: eštebâhi (romanization)

etymology_text: Ji اشتباه (eštebâh) + ـی (-i)


اعدام کردن

glosses: îdam kirin, hilawestin (hildiawêse / hilawêse)

forms: e'dâm kerden (romanization)

etymology_text: Ji اعدام (e'dâm) + کردن (kerden).


اعلام کردن

forms: e'lâm kerden (romanization)

etymology_text: Ji اعلام (e'lâm) + کردن (kerden).


اشک باریدن

glosses: hêsir barandin, hêsir rijandin, rondik barandin


آفریقای جنوبی

forms: âfriqâ-ye jonubi (romanization)


افگندن

forms:
afgandan (romanization)
افگن (present)


اقامت

forms: eqâmat (romanization)

اقامت داشتن

roman: eqâmat dâštan


اقامت داشتن

forms: eqâmat dâštan (romanization)

etymology_text: Ji اقامت (eqâmat) + داشتن (dâštan).

زندگی کردن

roman: zendegi kardan


الان

forms: alân, al'ân (romanization)

اکنون

roman: aknun

هماکنون

roman: ham-aknun

حالا

roman: hâlâ

در حال حاضر

roman: dar hâl-e hâzer


آمادن

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-آمادن.wav


آماسیدن

forms: âmâsidan (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-آماسیدن.wav


آمریکای جنوبی

forms: âmrikâ-ye jonubi (romanization)


Geistesgegenwart

glosses: haziriya aqil, silametiya heşan, hişmendî


täglich

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-täglich.wav


defector

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-defector.wav


nom de guerre

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-nom de guerre.wav


nom de guerre

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-nom de guerre.wav


pseudonym

glosses: zirrnav, bernav, pseudonîm, kodnav* {{#tag:phonos|{{#if:||Deng}}{{#if:Awistralya| (Awistralya)}}|lang=en|text=|wikibase=|file=en-au-pseudonym.ogg}}


homeland

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-homeland.wav


bêhişûbîr

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


seriousness

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-seriousness.wav


matériel

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-matériel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-matériel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Touam-matériel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-matériel.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-matériel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Webfil-matériel.wav


oc

glosses:
ziyana kesek bi zanebûn li kesekê/î dike
ji ber ku vê kesa / vî kesê xirabî lê tê kirin berê ziyanek gihandibû kesa/ê niha ziyanê digihiyê

etymology_text: Deyn ji tirkî öç, ji proto-tirkî *ȫč.

վրեժ

roman: vrež

քեն

roman: kʻen

ոխ

roman: ox

შურისძიება

roman: šurisʒieba

შურისგება

roman: šurisgeba

נקמה

roman: nekama

өс авах

roman: ös avah

месть

roman: mest’

ความอาฆาต

roman: kwaam aakâat

εκδίκηση

roman: ekdíkisi


hengil

glosses: çiçik, sîng, bersîng, herdu beşên şîr tê de yên sîngê jinan

text: Hengil ji bo tîk mayîna mirovan gelek giring e. Hestiyê hengilê, rûvîya zirav (bimbar), rûvîya stûr (sincaq) û wan organên ku di zikê mirovan da hene, diparêze û wana di şunê da dihêle.

ref: Anatomiya Bedena Mirovan, Huseyin Bektaş, Weşanên Deng

glosses: botlê şîrî, botlê zarok şîrî jê vedixwin

forms:
memk
hengil
pîst

etymology_text: Ji mem + -ik.

грудь

roman: grudʹ

στήθος

roman: stíthos

ipa: /hɛnˈɡɪl/

hyphenation: hen·gil


bil-

pos: prefix

pos_title: Pêşgir

glosses: pêşgirek e maneya "ber bi jor" yan "bilindtir" dide:

forms:
bel-
beloq
belot

etymology_text: balbilind


beatify

glosses: pîroz kirin, ifleh kirin, serfiraz kirin


parricide

glosses: bavkuj, an ew kesê hin xizimên xwe dikuje


godik

glosses: sebzeyên eşkkirî, bi taybetî seî çêkirina dolme tê bikaranîn


gidar kirin

glosses: pan, jovan kirin, sekinîn, rawestîn, li hêviyê man, li hêviyê bûn, li hêviyê sekinîn, li panga (yekî) man, li bendê man, li bendê sekinîn, li hêviyê rawestîn, berbendî () bûn : dışarda bekleyin li derve bipên (bisekinin an jî rawestin) : evde beni bekleyin li malê li hêviya min bin : senin uyumanı beklemişler li hêviya razana te mane

glosses: sekinîn, pan (ji bo ecelenekirinê, mawedanê): biraz daha bekle, nasılsa iyileşecek hinekî din jî bisekine, çawa be dê pak bibe

glosses: li berê bûn, li berê man, li berê sekinîn (ji bo çavnêrî û muhafizeya tiştekî kirin): eşyayı bekle, kimse bir şey yapmasın li ber eşya bisekine, kesek tiştek pê neke

glosses: jê hêvî kirin: sizden kötülük beklemem ez ji we xerabiyê hêvî nakim

glosses: li hêviyê bûn, li bendê bûn: sizi zor işler bekliyor karên zor li hêviya we ne

glosses: jê xwestin, jê hêvî kirin, jê fikir kirin: tam beklediğim biri çıktı tam yekî ku min jê hâvî dikir, derket: bekle yârin köşesini! li hêviya yarê em bêdost man! EV SERÊ SALEKÊ YE KU MAMOSTE KEVANOT Lİ BENDÎ BERSİVEKÊ YE (LABÎRENTA CÎNAN-HESENÊ METÊ) = BİR YILDIR ÖĞRETMEN KEVANOT BİR CEVABI BEKLİYOR(CİNLER LABİRENTİ-HESENÊ METÊ)

forms:
gidar dikim (present)
gidar dikî (present)
gidar dike (present)
gidar dikin (present)
gidar bike (imperative singular)
gidar bikin (imperative plural)
gidar kir (past)
gidar kir (past)
gidar kir (past)
gidar kir (past)

etymology_text: Ji gidar + kirin.

ipa: /ɡɪˈdɑːɾ kɪˈɾɪn/

hyphenation: gi·dar ki·rin


sermeselê

glosses: bo nimûne, meselen, wek nimûne, me girtî, min girtî

etymology_text: Ji ser + mesele.

например

roman: naprimer

παραδείγματος χάριν

roman: paradeígmatos chárin


tawle

forms:
tewl
tewle

etymology_text: Hevreha erebî طاولة (ṭawile), aramî ܛܒܠܝܬܐ (ṭaviletha), îbrî טבלה (tabla), hemû ji yûnanî τάβλα (távla) ji latînî tabula yan tabella. Ji eynî rehî: tablo.

ipa: /tɑːwˈlɛ/

hyphenation: taw·le


Teyîb

etymology_text: Ji erebî طيب (ṭeyyib: qencî, başî), hevrehaܛܒܐ (ṭaba), îbrî טוב (ṭûḇ), akadî 𒄭 (ṭābu, DÙG), ugarîtî 𐎉𐎁 (ṭb)... hemû ji proto-samî


sêyîne

text: Dilawer Zeraq, di romana yekem a sêyîneyê de (Şevên Winda Wêneyên Meçhûl), em bi êşa ku di can û dilê hevserên windayan de çêbûye, di romana duyem a sêyîneyê de (Mirina Bêsî), em bi êşa ku di can û dilê hezkiriyên windayan de çêbûye, dabûn hisandin. Di romana Nexşên Li Giyan de jî, me bi êş û jana ku di dil û can û giyanê dayikên windayan de çêbûye, dide hisandin.

ref: , Amidakurd.com, 8/2014

forms: siyane


îqrar

glosses: itiraf, mikur, gotin ku rast e, pesind, pejirandin

text: Êdî meylê bi te nademTe ne eql e û ne iqrar eRuhê îsa Xwedê kes kir

ref: Feqiyê Teyran,

forms: iqrar

etymology_text: Ji erebî إِقْرَار (ʾiqrār).


teyîd

forms: teyid

etymology_text: Ji erebî تَأْيِيد (taʾyīd).


tencerî

glosses: Xwarineke ku ji bacanên sor û hêkan çêdibe, carine îsot û pîvazan jî dixin nav de

text:
dê îşev tencerî tam kin hem digel nîska delal
mêweyan qet nakin îhmal lê ewil çayek zelal

ref: Dilbikulê Cizîrî


Tilkêf

glosses: bajarokeke girêdayî Mûsil ku nîştecihên wê pirranî aşûrîne


Hemdaniye

glosses: bjarokeke girêdayî Mûsil ku nîştecihên wê pirranî aşûrîne


Tilefer

glosses: bajareke girêdayî Mûsil ku nîştecihên wê pirranî tirkmenin


-süz

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM--süz.wav


düzenli olarak

glosses: birêkûpêkî, bi duristî, bi awayekî nîzamî, bi awayek sîstematîk, bi awayekî binîzam, bi awayekî domdar


parıltı

glosses: birq, çirûsk, çirûsk, çirisk, çirs, birs, birîsk

etymology_text: Ji osmanî پارلتی.


atom bombası

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-atom bombası.wav


büyükanne

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-büyükanne.wav


Tunceli

etymology_text: Ji tunç + el + -i.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Tunceli.wav


Karadeniz

etymology_text: Rasterast ji osmanî قره دكز (Kara Deñiz). Îhtimal e ku vedigere proto-tirkî *kara teŋiŕ (“behra bakur; behra reş”) (bide ber çuvaşî Хура тинӗс (Hura tinĕs)) an kevintir (bide ber mongolî Хар тэнгис (Har tengis)), wekheva kara (“reş; bakur”) + deniz (“behr, derya”).


Akdeniz

glosses: Deryaya Naverast, Deryaya Spî, Behra Spî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Akdeniz.wav


mütevazı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mütevazı.wav


fedakâr

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-fedakâr.wav


kemend

glosses: Benek dirêj xwedî xelekek sist û şimatok li dawiyê. Bixwe jibo girtina dewaran tê bikaranîn.

text:
Dil bendê dava zulfekê
Keftî kemenda ulfekê
Hel fî yedi l-meftûni şey?
Ew keyfe eṣne′ ya feta?

text: Wekî şev bûyî kemend hilanî çû avetê dîwarê serayê.

ref: Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, 2022 ["1857"], r. 106

etymology_text: Ji farisiya navîn 𐭪𐭬𐭭𐭣 (kmnd).

وَهَق

roman: weheq

کمند

roman: kemend

ipa: /kɛˈmɛnd/

hyphenation: ke·mend


kemend

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kement.


ağustos

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ağustos.wav


İslâm

glosses: îslam, îslamiyet (dînê ku Hz Mihemed li rûyê dinyayê belav kiriye)


genel hizmetler

glosses: karûbarê gelemperî, komcivîna karûbarên tevayî


gel-git

glosses: kêşe û vekêş


dağlık

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dağlık.wav


Libya

audio: LL-Q1860 (eng)-Soundguys-Libya.wav


Libya

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Libya.wav


denizyıldızı

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-denizyıldızı.wav


bitti

glosses:
Forma dema borî ji lêkera bitmek.
ne ma


fobî

glosses: saw û tirsên mirov yên bêsedem ên li hemberî hin rewş an objeyan

forms: fobiya

etymology_text: Ji yewnaniya kevnar -φοβία (-phobía, “tirs”)


semizotu

glosses: pimpar, pirpar, pelpîne, parpar, pîrqelaçik, pirparik, pirpirim, pirpir (Portulaca oleracea)


denizanası

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-denizanası.wav


on iki parmak bağırsakları

glosses: rûvîyê duwanzdehgirê, roviya dozdehgirê, roviya donzdetilk, roviya dozdegirêk


Adıyaman

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Adıyaman.wav


alt üst olmak

glosses: serûbinê hev bûn,ser û bin bûn, li nav hev ketin

text: kadıncağız acı haberî duyunca alt üst oldu

glosses: li hev ketin, di ser hev re çûn û hatin, pê aciz bûn

text: yediğim yemekten sonra midem alt üst oldu


olağan üstü

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre olağanüstü.


alacakaranlık

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-alacakaranlık.wav


bura

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-bura.wav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-bura.wav


on bir

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-on bir.wav


sowohl als auch

glosses: him ew herdu ... jî, him .. him jî .. herdu


auffindbar

glosses: kifşbar, gihîştbar, xuyabar, tiştê dikare bê kifş kirin


willkürlich

glosses: biketoberî, birasthatin, bitesadifî, ji xweremere


getroffen

glosses: hevdîtî, lihevrasthatî, kombûyî, civiyayî

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-getroffen.wav


geschrieben

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-geschrieben.wav


dafürsprechen

glosses: destnîşan kirin, qesd kirin, mebest kirin


تكاتب

glosses: ji hev re nivîsîn, ji hev re name şandin


تكون

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-تكون.wav


تمسك

glosses: pê re girtin, tê re girtin, pê ve daleqîn


تنافر

glosses: ji hev dûr ketin, li hev nehatin, dijber bûn


تنجم

glosses: çavnêriya stêran kirin, çav li stêran kirin, stêr çav xwe re kirin


تنصت

glosses: guhdar bûn, guhdarî kirin, guh dan, guh bel kirin


ثلاثة

pos: num

pos_title: Hejmar

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-ثلاثة.wav


مباشر

glosses: birêveber, gerînende, mesûl, serok, serkirde, karmend, memûr, mibaşir


جابر

glosses: cebar, kesê/a ku hestiyên şkeştî û ji cihderketî derman dike


جار

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-جار.wav


جدة

pos_title: Navdêr

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-جدة.wav


جمجمة

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-جمجمة.wav


جمل

forms: نَاقَة (feminine)

etymology_text: Ji proto-samî *gamal-.


جمهور

etymology_text: Ji erebî جُمْهُور (jumhūr).

رییس جمهور

roman: ra'is jumhūr


جنازة

glosses: defn, veşartin, binerdkirinü, binaxkirin


جنسية

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-جنسية.wav


حج

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-حج.wav


حجاب

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-حجاب.wav


حرام

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-حرام.wav


حرام

pos_title: Rengdêr


حرق

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-حرق.wav


حرم

glosses: herimîn, hatin qedexe, hatin yasax, herimandin


حزام

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-حزام.wav


حسب

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-حسب.wav


اشتراک

glosses: abone, herewezî, abonetî, aboneyî, abonman, hevbendî, hevbenditî, hevparî

forms: ešterâk (romanization)


آبروریزی

forms: âberu-rizi (romanization)

آبروریزی کردن

roman: âberu-rizi kerden


تغذیه

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-تغذیه.wav


خبردار

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-خبردار.wav


آتشین

glosses: agirbar, agirî, agirdar, sotîner, sotîner


باروت

forms:
bârut (romanization)
بارود
باروط
بارو

etymology_text: Ji osmanî باروت (bârut), ji farisî بارود (bârud), ji erebî بارود (bārūd).

बारूत

roman: bārūt

بارووت

roman: barût

بارۊت

roman: barüt


باروت

forms: bârut (romanization)

etymology_text: Ji farisî بارود (bârud), ji erebî بارود (bārūd).

բարութ

roman: barutʻ

барут

roman: barut

μπαρούτι

roman: baroúti

باروت

roman: bârut

باڕووت

roman: barrût


گواهی

glosses: ahid, ahidî, aşkart, guwahî, guwahî, şahidî


شکمو

glosses: alêsek, bênefs, bênefsî, hûro, sil, silek, simsik, zigoyî, zikçor, zikmezin, zikne, ziko, ziktojen, azwer, çelûz, zikreş


نازا

glosses: alifê vala, nenok, nezêk, nezok, warkor, xirş


یادگیری

forms:
yâdgiri (romanization)
یاد گیری


وگرنه

forms: vagarna (romanization)

etymology_text: Ji و (va, “û”) + گر (gar, “eger”) + نه (na, “na”).

در غیر این صورت

roman: dar ğeyr-e in surat

والا

roman: vaellâ


آویشن

glosses: anix, cahtirîk, catir, cehter, cehtir, cehtirî, zembûr


بنیان

glosses: asas, banyan, mezran, binaxe, bineçe, binî, binyad, hîm, xîm


علنی

glosses: aşikar, aşkara, wekat, aşîkar, berçv, dîyar, elenî


مایع

glosses: av, avkî, herikiya lerzokî, rohn, ron, ruhn


آبکی

forms: âbaki (romanization)

آبکی بودن

roman: âbaki budan

آبکی شدن

roman: âbaki šodan


شیرینی

glosses: awar, gezo, şerbet (şîrînî), şêranî, şerbet (şîrînî), şîrînî


چسپیدن

glosses: ayisîn, zeliqîn, çespîn (diçespe/biçespe)


دلاور

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-دلاور.wav


شهرسازی

etymology_text: Ji شهر + سازی.


عصا

glosses: bakure, goçel, binmilk, gopal, gulte, Çagel


بالکن

glosses: balkon, bêla, berban, bersef, bersifk, derabe, sivder, şaneşîn, şehneşîn (şaneşîn), sivder

forms: bâlkon (romanization)

مسکن

roman: maskan


بام

forms: پشت بام

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-بام.wav


بالارفتن

glosses: banî ketin, hilkişan, hilkişîn, hilkişiyan, hilkişîyan


کدبانو

forms: kadbânu (romanization)

etymology_text: Ji farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (ktkb’nwk' /kadag-bānūg/). Wekheva کده (kadeh, “xane, mal”) + بانو (banu, “jin”).

بیبی

roman: bibi

خاتون

roman: xâtun

خدیش

roman: xadiš

کدخدا

roman: kadxodâ


پرش

forms: paresh (romanization)

etymology_text: Ji پر (par) + ـش (eš).


کاکل

glosses: baqê temberiyê, kakil, temerî, tûncik, temberî, temborî (temorîk, temerî, temelî, poçax), temelî, temerî, temorîk, tolik, tûmik, tûncik


خوشی

glosses: baş û xweşî, lezet, xweşî, gewz, rehetî, tar


کولر

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-کولر.wav


قوش

glosses: başîq, başoke, başûqe, paldûm, baz, bazê


شاهین

forms:
šâhin (romanization)
شهین

etymology_text:
Ji farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (*šāhēn) û navê kesan a [skrîpt hewce ye] (šāhēn). Wekheva شاه (šâh) + ـین (-in).
Bide ber ermeniya navîn շահէն (šahēn) û ermeniya kevn Շահէն (Šahēn).

شَاهِين

roman: šāhīn

शाहीन

roman: śāhīn

շահին

roman: šahin

شاهین

roman: şâhîn

шахин

roman: šaxin


باغبانی

glosses: baxçedarî, baxçevanî, baxevanî, baxvanî, rezvanî


رقابت

glosses: beberî, berebezî, berêkanê, berîkanî, hevrikî, kad, pozberî


ناراضی

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-ناراضی.wav


بدی

forms: bedi (romanization)

بدی کردن

roman: bedi kerden


مجبوری

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-مجبوری.wav


ندار

glosses: bêguman, bêpere, desteng, geda, hejar, pexas, rût, xizan


الک

glosses: bêjin, bêjink, moxil, elek, serad, serad


داغون

forms: dâğun (romanization)

داغون کردن

roman: dâğun kerden

درب و داغون

roman: darb-o-dâğun


مهارت

forms: mahârat (romanization)

etymology_text: Ji erebî مَهَارَة (mahāra).


بدبختی

glosses: belengazî, belengazokî, bobelat, boblat, dijgûnî, kamsojkî, karesat, rebenî


انگشتری

glosses: belîcan, gustêr, gustîl, gustîlk, gustîr, gustîrk, hinglîsk, hingustîl


بلور

forms: bolur (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-بلور.wav


ناکام

glosses: bêmiraz, canemerg, gula bêmiraz/canemerg, kamçûyî


بنفشه

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-بنفشه.wav


عاشقی

etymology_text: Ji عاشق + ی.


نداری

glosses: bêperetî, xizanî, çineyî, jarî, rûtî, tengasî, tunetî


جبهه

forms: jebhe (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî جَبْهَة (jabha).

پیشانی

roman: pišâni


مسیر

glosses: beralî, şiverê, şivîl (şiverê, şivîle), şivîle, şop, şiverê, şivîl (şiverê, şivîle), şivîle, şop


برعکس

glosses: beravêj, berevaj, bi berevajî, varû, xîlaf, zid, berevajkî, berovajî, paşpê, ters, terskul, vajî


بوجاری

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-بوجاری.wav


سلمانی

etymology_text: Ji سلمان + ی.


خدمتکار

glosses: berdestî, gizîr, olamkar, xizmetkar, keniz


سوهان

glosses: berêkartîk, kewre, niqir, çerx, kartik, kertik


مقابله

glosses: bergî, bersing, bergîdan, bergîdank, bergind, berhingar, bersîng


واکنش

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-واکنش.wav


رشوه

glosses: bertîl, îbûdî, rişwet, kelojk, kirt, qirt

forms: rešve (romanization)

رشوه خوردن

roman: rešve xordan

رشوه گرفتن

roman: rešve gereftan

رشوه خوار

roman: rešve xvâr

رشوه دادن

roman: rešve dâdan


مشارکت

forms: mošârekat (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî مُشَارَكَة (mušāraka).


الهام

forms: elhâm (romanization)

etymology_text: Ji erebî إِلْهَام (ʾilhām, “sirûş, îlham”).


بين

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-بين.wav


ترسناک

forms: tarsnâk (romanization)

etymology_text: Ji ترس (tars) + ناک (-nâk).


بجا

glosses: bicê, di cih de, bicî, bicih, bicîh, guncan, jêhatî


قحطی

glosses: biçîtî, xela, birçîbûn, birçîtî, birsîbûn, birsîtî, kesadî, tengayî


کوچکی

glosses: biçûkahî, biçûkatî, biçûkayî, biçûkî, biçûktî


کودکی

forms: kudaki (romanization)

etymology_text: Ji کودک (kudak) + ـی (-î).


پزشک

glosses: bijîşk, bizîşk, hekîm, pizîşk, doxtir, duxtor

forms: pezešk (romanization)

پرستار

roman: perestar

بیمارستان

roman: bîmaristan


بجز

glosses: bijlî, ji bilî, xeynî, xeyrî, bil, xeynî


نی

forms:
انی
نون
نیں
انوں


نی

glosses: bilûl, bitir, leven, ney, zil, qamir, singîr, singîr


مبارک

glosses: bimbarek, evrandî, mibarek, oxir, pîroz, pîrozwer, evra, pêpal, pîroz

forms: mobârak (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî مُبَارَك (mubārak).


تکه

glosses: bir, let, leva, lîme, parçe, zêl, çilag, felq, kerî, kêrtik, kirtik, perçe, pirt, pirtî, qirt, têkber, tîke, zêl, parî

forms: tekke (romanization)


یادگاری

forms: yâdgâri (romanization)

etymology_text: Ji یادگار (yâdgâr) + ـی (-i).


شکافتن

glosses: bişkaftin, veçirandin, vereşandin, vereşîn, diryan, qelişandin, veresandin


گذرگاه

glosses: borangeh, xet, gêdûk, rêbar, rêbiwar, rêgeh, tewere


عروسک

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-عروسک.wav


بخشندگی

forms: baxšandgi (romanization)

etymology_text: Ji بخشنده (baxšande) + ـگی (-gi).

بخشندگی کردن

roman: baxšandgi kerden


شکاف

glosses: cax, çavî, derz, eşkevt, qelîstek, qelş, qul, şûştek, şikeft, şûştek, terk, tîş, tîşik, valahî


یخبندان

forms: yaxbandân (romanization)

etymology_text: یخ (yax) + بندان (bandân)


یخی

forms: yaxi (romanization)

etymology_text: Ji یخ (yax) + ـی (-i).


کوزه

glosses: cer, cêr, cirn, kedînk, koloz, kûp, kûz, kûzik, cêr, kiloz, kûz


مجازات

forms: mojâzât (romanization)

کیفر

roman: keyfar

مجازات کردن

roman: mojâzât kerden


بلافاصله

glosses: cîbicî, gavê de (di), dem û dest, demildest, demudest, destdest, destxwe, destxweda, hema, heman


جدايی

glosses: cihêrengî, cudahî, cihêtî, ciyawazî, cudayî, hicran


تازگی

forms: tâzegi (romanization)

etymology_text: Ji تازه (tâze) + ـگی (-gi)


سخاوتمند

glosses: comerd, dayende, çavfireh, dayox, destbelaş


گنجشک

glosses: cûcik, çivîk, guncêşk, guncîşk, çûçik, qilamcik


گِل

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-گِل.wav


حریص

glosses: çavnebar, rikeber, timahî, timakarî, çavreşî, çilek, riko, spîxur, spîxur

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-حریص.wav


ستمکار

glosses: çavsor, har, sitemkar, xwînxwar, zordar, komir, sitembar, sitembar


چایخانه

forms:
čâyxâne (romanization)
چایخونه
چایخانه
چایخونه

etymology_text: Ji چای (čây, “tea”) + خانه (xâne, “house”).

сәйхана

roman: säyxana

чайхана

roman: čajxana

ચાખાનું

roman: cākhānũ

चायख़ाना

roman: cāyaxānā

چائے خانَہ

roman: cā'e xānah

ჩაიხანა

roman: čaixana

шайхана

roman: şaixana

چایخانە

roman: çayxane

чайкана

roman: çaykana

чайхана́

roman: čajxaná

чәйханә

roman: çäyxanä

چايخانا

roman: chayxana


قلابی

glosses: çêbuwar, penez, qelb, saxte, sexte, saxte, sexte


لذيذ

etymology_text: Ji rehê ل ذ ذ (l-ḏ-ḏ).

لذیذ

roman: laziz

लज़ीज़

roman: lazīz

لَذِیذ

roman: laẕīẕ


قبولاندن

glosses: çespîn / diçespe / biçespe, pesend kirin, pejirandin


سختی

glosses: çetinî, dijarî, zorî, dijvarî, dijwarî, dişwarî, pest, tundî


خسیس

glosses: çikot, destmiç, devbeş, nankor, çikûs, destgirtî, qesîs


کج

glosses: daqûl, xar, xulp, xwar, keç, kîj, qilç, werqîle


نجار

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-نجار.wav


چلاندن

glosses: dawerivandin, paravî kirin, paravtin, dewisandin, giviştin, guhişandin, guvaştin, guvişandin, guvişandin / guvişîn


آگاهاندن

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-آگاهاندن.wav


مادرسالاری

audio: LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-مادرسالاری.wav


درنده

glosses: dehbe, dirende, dirinde, gurêx, terawil, wehş


خوانندگی

forms: xânandegi (romanization)

etymology_text: Ji خواننده (xânande) + ـگی (-gi).

خوانندگی کردن

roman: xânandegi kerden


بيان

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-بيان.wav


پلکان

glosses: derince, nerdigan, serde, silim, pêlekan, tirec


سرآستین

glosses: derzendik, huçik, hiçik, hoçik, hûçik, kuy


کند

audio: LL-Q9168 (fas)-Berrely-کند.wav


كسب

کسب

roman: kasb

кәсіп

roman: käsıp

кесип

roman: kesip

кеспи

roman: kespi

كسب

roman: kesb, kesp


همکاری

glosses: destyarî, hevkarî, palpiştî, hevkarî, tevkarî


قرض

forms: qarz (romanization)

قرض گرفتن

roman: qarz giriften


بشاش

glosses: devliken, dilgeş, dilşa, heşaş, rûbiken, rûgeş, rûken


دلو

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-دلو.wav


حسادت

glosses: dexesî, dexisîn, hesûdî, hevsûdî, dexs, hesûdî

forms: hesâdat (romanization)

رشک

roman: rašk

حسادت کردن

roman: hesâdat kerden


کسب

forms: kasb (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî كَسْب (kasb, “qezenc”).


بدهکار

forms: bedehkâr (romanization)

بدهکار کردن

roman: bedehkâr kerden

بدهکار بودن

roman: bedehkâr budan


غرور

glosses: difr, kubarî, enene, evsebetî, evsenetî, kawî, kubar


تکبر

glosses: difr, dûrî xwe rîtin, enene, evsebetî, evsenetî


مغازه

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-مغازه.wav


غلیظ

forms: ğaliz (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî غَلِيظ (ḡalīẓ).

غلیظ کردن

roman: ğaliz kerden


پنهانی

glosses: dizîka, veşarî, veşartî, veşartî, veşartî


شاکی

glosses: dozdar, gazindok, gilîdar, gilîdar, gilîhvan

glosses: gazindekar, gazindevan, gazinkar, gazinvan, gilîdar, gilîhvan, gilîkar


زاد

glosses: ji dayik bûn, hatin dinyayê, welidîn, bûn

forms: zad (romanization)


تکراری

forms: tekrâri (romanization)

etymology_text: Ji تکرار (tekrâr) + ـی (-i).


مذهبی

forms: mazhabi (romanization)

etymology_text: مذهب (mazhab) + ـی (-i)


شماره

تک

sense: Hejmarên farisî


رسوا

glosses: efsene, lêpok, sinix, xayîn, kepaze, riswa

forms: rosvâ (romanization)


قوطی

etymology_text: Ji yûnanî κουτί (koutí).

kutu

кутѝя

roman: kutìja

قوطی

roman: quti


آره

forms: âre (romanization)

آری

roman: âri

بلی

roman: bali

بله

roman: bale

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-آره.wav


عربی

forms: 'arabi (romanization)

عرب

roman: 'arab

خط عربی

roman: khat 'arabi

زبان عربی

roman: zabân-e 'arabi

عربستان سعودی

roman: 'arabestan-e saudi

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-عربی.wav


عربی

pos_title: Serenav


قطر

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-قطر.wav


شکنجه

forms: šekanje (romanization)

شکنجه کردن

roman: šekanje kerden


عاشورا

forms: âšurâ (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî عَاشُورَاء (ʿāšūrāʾ).

عید

roman: eyd


فامیل

glosses: lêzim, xinamî, xizm, kesokar, kesûkar, kesûwêris

forms: fâmil (romanization)

etymology_text: Deyn ji fransî famille.

خاندان

roman: xândân


مکار

glosses: êfibaz, weyner, xapînok, hîlebaz, kasalês, tepres, weyn


خجالتی

glosses: fedîkar, fedîkoyî, fediyok, fehetkar, fêtokî


تنهایی

forms: tanhâyi (romanization)

etymology_text: Ji تنها (tanhâ) + ـی (-i).


تراشیدن

glosses: ferişandin, ferişîn, kur kirin, teraş kirin


فلسطين

etymology_text: Ji yûnaniya kevn Παλαιστίνη (Palaistínē).


توله

glosses: fînik, kûto, tûle, têjik, têjik, tûle, tûlik


نالیدن

glosses: fîzar, int, inteint, intîn, zarîn, zêrezêr kirin, zêrezêr, jarîn


کلاف

glosses: peyv, Gorif, gorîf li nav kurdên xorasanê tê bikaranîn.


آلوده

glosses: gendel, lewitî, mujikî, germeşo, kirêt, kix


گردنبند

glosses: gerdenî, stûkur, stûvank, xenûqe, ristî, tar


سرپرست

glosses: gerdînende, pêşeng, serperişt, serperişt


کارآموزی

forms: kâr-âmuzi (romanization)

کارورزی

roman: kârvarzi

کارآموزی کردن

roman: kâr-âmuzi kerden


انتقام

forms: intigām, intiqām (romanization)


انتقام

glosses: giriv, întiqam, tol, tolhildan, heyf, tol, tole

انتقام

roman: enteqâm


انتقام

forms: enteqâm (romanization)

etymology_text: Ji erebî اِنْتِقَام (intiqām).


روحانی

forms: rowhâni (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-روحانی.wav


روحانی

etymology_text: Deyn ji erebî رَوْحَانِيّ (rawḥāniyy).


پره

glosses: gond, per, perik, perwaneyên çerxê, pewere


کفتار

glosses: gorneba, heftyar, hêftyar, torîk, wawik, gornepa, gornepişk, keftar

forms: kaftâr (romanization)


کنج

glosses: goşe, guç, guck, guhik, gupik, gûş, gûşe, kim, kuç, kuç, kuj, kunc, kuncik


تفسیر

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-تفسیر.wav


شبه

glosses: şibandin, berhev dan, dan ber hev, miqayese kirin


کلوخ

glosses: guntil, kerseng, kêsek, kêsrek, kestek, kêstig, kilox, şel


کچل

glosses: gurî, gurî, zelût, gurî, gurî, hot, keçel, keçelok, keçel, porişk, serzelût, serzelût


بافه

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-بافه.wav


یا ... یا

pos: circumpos

pos_title: Bazinedaçek

forms: yâ … yâ (romanization)


هفتم

glosses: haftiyê, haftyê, heftan, heftem, heftim, heftem(-în)


سبب

audio: LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-سبب.wav


لرزاندن

glosses: hejandin, hejandin / dihejîne / bihejîne, vehejandin, hejandin, hijandin, hilteqilandin / hilditeqilîne / hilteqilîne, ricifandin, tekîne, veparimandin, weşan, weşîn


مزاح

glosses: henek, tanût, terane, tevz, tewz, tinaze


شوخ

pos: noun

glosses: henekbaz, pêkenok, tinazwer, tîz, tûman, henekoyî, qerfok


شیب

glosses: hervaz, hervêz, hevraz, hevraz, hewraz, jêhelî


کبود

pos: adj

forms: kabud (romanization)

کبوده

roman: kabude

کبودی

roman: kabudi

کبودچشم

roman: kabud-čašm

کبودپشت

roman: kabud-pošt

یاقوت کبود

roman: yâqut-e kabud

کبود شدن

roman: kabud šodan

کبود کردن

roman: kabud kerden


سرسبزی

glosses: hêşînahî, hêşînayî, hêşînahî, hêşînatî, hêşînatî, hêşînayî, hêşnayî, hêşnayî, şinkatî


ملاقه

forms: malāqe (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî مِلْعَقَة (milʿaqa).

آشپزخانه

roman: âšpaz-xâne


شتربان

forms: šotorban (romanization)

etymology_text: Ji شتر (šotor) + بان (ban).


پریشانی

glosses: hetîketî, şepirze (şerpeze), şerpeze (şepirze)


کوره

glosses: hêtûn, kûre, tifik, veytûn (hêtûn), veytûn


مرکب

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-مرکب.wav


اشتراکی

glosses: hevpişkî, pardarî, tevepayî, hevbeşitî, hevbeşî


بلندکردن

glosses: hilanîn, hilbirandin, hilgaftin, hilgavtin


صعودکردن

glosses: hilkişandin, hilkişan, hilkişîn, hilkişiyan, hilkişîyan


قاصد

glosses: hinartî, peyamber, peyk, qasid, şanidyar


کمبود

glosses: hindikahî, kêmanitî, jêkêmî, kêmanî, kêmanî, kêmasî, kêmî, kemûkorî, kesadî


مغرب

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-مغرب.wav


قهقهه

glosses: hirehir, tîtetîq,tîqînî, pirxepirx, pirxînî


سفتی

glosses: hişkayî, hişketî, hişkî, siftî, siftî, hişkanî, hişkatî


عمر

forms: omr (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî عُمْر (ʿumr).


عمر

pos: name

forms: Omar (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî عُمَر (ʿumar).


ایجاد

forms: ijâd (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî إِيجَاد (ʾījād).

ایجاد کردن

roman: ijâd kardan


شورش

forms: šureš (romanization)

etymology_text: Ji شور (šur) + ش (-eš), ji lêkera شوریدن (šuridan).


درصد

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-درصد.wav


کارمند

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-کارمند.wav


کارخانه

forms: kârxâne (romanization)

etymology_text: Ji کار (kâr, “kar”) + خانه (xâne, “xane”).

কাৰখানা

roman: karkhana

কারখানা

roman: karôkhana

كَرْخانة

roman: karḵāna

sense: kerxane

ქარხანა

roman: karxana

કારખાનું

roman: kārkhānũ

कारख़ाना

roman: kārxānā

कारखाना

roman: kārkhānā

քարխանայ

roman: kʻarxanay

كارخانه

roman: kârhane

ћерха̀на

sense: febrîqe; kerxane

کارخانہ

roman: kārxānh


کاسه

forms: kâse (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-کاسه.wav


تاس

glosses: keçelê qaqê, uskere, serzelût, serzelût, teyfik


وحی

forms: vahy (romanization)

etymology_text: Ji erebî وحي (waḥy).


کمر

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-کمر.wav


کش

pos: root

pos_title: Rehekî lêkerê

forms: kaš, keš (romanization)


تیرانداز

glosses: kevanjen, tîravêj, tîrkêş, tîrendaz, kurinc


تیراندازی

glosses: kevanjenî, tifingendazî, tîrendazî, tivingendazî, kurincî


کوکب

forms: kowkab (romanization)

etymology_text: Ji erebî كَوْكَب (kawkab, “stêr”).


قدوم

glosses: çakûç, keçûç

forms: 'adūm (romanization)


جمهوری

audio: LL-Q9168 (fas)-Berrely-جمهوری.wav


آنلاین

forms: ânlâyn (romanization)

etymology_text: Ji îngilîzî online.


ماکارونی

forms: mâkâruni (romanization)

etymology_text: Ji îtalî maccherone.


صيد

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-صيد.wav


مشق

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-مشق.wav


مزاج

glosses: êw tişte yê sixletêt leşê mirovî kirîne têda


تضمين

pos_title: Lêker

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


زمزمه

forms: zemzeme (romanization)

بزرگ کردن

roman: zemzeme kerden


روشمند کردن

forms: rowšmand kerden (romanization)

etymology_text: Ji روشمند + کردن (kerden).


نذر کردن

forms: nazr kerden (romanization)

etymology_text: Ji نذر (nazr) + کردن (kerden).


تکاندن

forms:
takândan (romanization)
تکان (present)


طریقت

glosses: ol, şivîl (şiverê, şivîle), şivîl (şiverê, şivîle)


پارسال

forms: pârsâl (romanization)

etymology_text: Ji سال (sal).

پیارسال

roman: piyârsal

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-پارسال.wav


پراکندن

forms:
parâkandan (romanization)
پراکن (present)

پاشیدن

roman: pâšidan

افشاندن

roman: afšândan

افکندن

roman: afkandan


پرتو

glosses: pêl (2), perî (3), pertav (1), şemal, tîrêj, tîrej


اشعه

glosses: pêl (2), vijag, perî (3), pertav (1), tîrêj, tîrej


سکونتگاهپناهندگان

forms: sekûnetgah penahzedegan (romanization)

etymology_text: Ji سکونتگاه.


خمس

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-خمس.wav


پراندن

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-پراندن.wav


خبررسانی

etymology_text: Ji خبررسان + ی.


مادربزرگ

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-مادربزرگ.wav


پوتین

forms: putin (romanization)

etymology_text: Deyn ji fransî bottine ji botte'("bot") + -ine'("forma biçûkkirinê").


تاوه

forms:
tâve (romanization)
تابه

etymology_text: Ji farisiya navîn tʾp̄k' (tābag).

تیان

roman: tiyân


تاوه

forms:
tava (romanization)
طاوه
تابا
طابا

тава

roman: tava

թաւայ

roman: tʻaway

թավա

roman: tʻava

νταβάς

roman: davás


یخچال

glosses: qerisîner, sarinc, selace, dolaba cemedê, dolaba sar

forms: yaxčâl (romanization)

etymology_text: یخ (yax) + چال (čâl)

آشپزخانه

roman: âšpaz-xâne


طاقت

glosses: qeram, vejen, wize, wuze, qidûm, taqet, taqet


تندرو

forms: tondrow (romanization)

etymology_text: Ji تند + رو.


سیاحت

glosses: rêbiwarî, ziyaretkirin, rêvingî, rêwingîtî, rêwîtî


افشاندن

forms:
afšândan (romanization)
اَفشان (present)

ریختن

roman: rixtan


رده

audio: LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-رده.wav


سرفراز

forms:
sarfarâz (romanization)
سرافراز

etymology_text: Ji سر (sar, “ser”) + فراز (farâz, “bilind”).


رشک

forms: rašk (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-رشک.wav


بندرگاه

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-بندرگاه.wav


گستاخ

glosses: rûçir, rûgirtî, rûqayim, rûstandî, rûşuştî

forms: gostâx (romanization)


سالار

etymology_text: Vê dawiyê bi rêya soranî ji farisî [Peyv?]salar, hevreha pehlewî salar, sarar ji zimanên îranî ji serdar. Bo guherîna -erd- bi -al- binêrin alî.


تعريف

glosses: salixdan, salixdayîn, salix, saloxdan, salixdan, salixdayîn, salix, saloxdan

تعریف

roman: ta'rif


سراپا

glosses: serbiser, bitemamî, bitûnî, ji serî heta pê


عصيان

glosses: Navdêra jêderî ku ji lêkerê عَصَى (ʿaṣā) hatiye dariştin

عصیان

roman: 'esyân


پیروزی

glosses: altidarî, serfirazî, serkeftin, serfirazî, serkeftin


سرلشکر

forms: serleşker (romanization)

etymology_text: Ji سر (ser) + لشکر (leşker).

امیرتومان

roman: amīr-tūmân

امیرلشکر

roman: amīr-laškar


سرمشق

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-سرمشق.wav


sindan

glosses: Amûrekî giran e ku asinger li ser karê qutanê dikin.

forms:
sendan
sindiyan
zindan
سندان

etymology_text: Hevreha farisî سندان (sendan), pehlewî sendan, ji zimanên îranî. Peyvên erebî سندان (sendan), aramî ܣܕܢܐ (seddana), îbrî סדן (seddan), ermenî զնդան (zndan) û սանդ (sand), sindî سَنداڻُ (sendan) ji zimanên îranî hatine wergirtin. Belkî ji kurtkirina "asin + -dan" be.

аԥсангьари́

roman: āpsāng̍ārí

һандал

roman: handal

түш

roman: tüš

кава́дла

roman: kavádla

নিহাই

roman: nihai

накова́лня

roman: nakoválnja

дүшэ

roman: düše

нуьйжа

roman: nüjža

ᎠᏐᏗᏔᎷᎩᏍᎩᎤᎵᎩ

roman: asoditalugisgiuligi

鐵砧

roman: tiězhēn

сунтал

roman: suntal

سَنْدان

roman: sandān

سِنْدَان

roman: sindān

զնդան

roman: zndan

սալ

roman: sal

سندان

roman: sendân

გრდემლი

roman: grdemli

निहाई

roman: nihāī

סַדָּן

roman: sadán

дәш

roman: däş

дөшү

roman: döşü

모루

roman: moru

накова́лна

roman: nakoválna

ऐरण

roman: airaṇ

дөш

roman: döš

сандал

roman: sandal

ਅਹਰਣ

roman: aharaṇ

төс

roman: tös

накова́льня

roman: nakoválʹnja

سَنداڻُ

roman: sandāṇ

ковальнꙗ

roman: kovalĭnja

பட்டடை

roman: paṭṭaṭai

ทั่ง

roman: tâng

దాగిలి

roman: dāgili

дөжү

roman: döjü

кова́дло

roman: kovádlo

кыстык

roman: kıstık

קאָוואַדלע

roman: kovadle

αμόνι

roman: amóni

ἄκμων

roman: ákmōn

μύδρος

roman: múdros

ipa: /sɪnˈdɑːn/

hyphenation: sin·dan


مارش

forms: mârš (romanization)

راه پیمایی

roman: râh-peymâyi


بید

glosses: şorebî, şengebî (şorebî), (bîşeng), şêngebî, şorebî

audio: LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-بید.wav


نای

audio: LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-نای.wav


تیشه

glosses: tefşî, tefşo, tevşî, tevşo (tevşû), tevşo


تشنگی

forms: tešnegi (romanization)

etymology_text: Ji تشنه (tešne) + ـگی (-gi)


پولدار

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-پولدار.wav


مسموم

forms: masmum (romanization)

مسموم کردن

roman: masmum kerden


تورات

forms: towrât (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî تَوْرَاة (tawrāh).


یادآوری

forms: yâd-âvari (romanization)

یادآوری کردن

roman: yâd-âvari kerden


فروپاشی

glosses: vepelişîn, helweşanî, rûxan, rûxîn, têkçûn, têkdan

forms: forupâši (romanization)


همینطور

glosses: wa, welê, wesan, wuha, wakîno, waniko, weha, werê, wilo, wisa


متروکه

glosses: wazlêhênraw, wêran, wêrane, xapûr, xopan, wêran


وفا

forms: vafâ (romanization)

etymology_text: Ji erebî وَفَاء (wafāʾ).


موظف

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-موظف.wav


عبارت

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-عبارت.wav


خاطر

forms: xâter (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî خَاطِر (ḵāṭir).


تخمیر

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-تخمیر.wav


خير

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-خير.wav


پارگی

forms: pargî (romanization)

etymology_text: Ji پاره (pâre) + ـگی (-gi).


پارگی

forms: pâregi (romanization)


زوال

forms: zavâl (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî زَوَال (zawāl).


متاهل

forms: mote'ahhel (romanization)

مجرد

roman: mojarrad

ازدواج کردن

roman: ezdevâj kerden


برداشت

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-برداشت.wav


سرنا

forms:
sornâ (romanization)
سرنای
زرنا


واژگون شدن

glosses: abal bûn, berovajî bûn, wergerîn, qelibîn, qulibîn


ناراحت شدن

glosses: aciz bûn, ingirîn, zikêxwe ketin, zîvêr bûn, dil mayîn, kum dirandin


بیزار شدن

glosses: aciz bûn, bêzar bûn, zîvêr bûn, tengav bûn


ناراحت کردن

glosses: aciz kirin, zîvêr kirin, biingirîne, êşandin, zebirîn


محافظه کار

glosses: adetparêz, adetperest, rastgir, kevneperest, parêzkar


آگاه شدن

glosses: ageh bûn, bihîstin, hesîyan, werqilîn, varqilîn


بمباران کردن

glosses: agir barandin, bombe kirin, bombebaran kirin

etymology_text: Ji بمباران (bombârân) + کردن (kerden).


آتش گیر

forms: âtaš gir (romanization)

etymology_text: آتش (âtaš) + گیر (gir)


آتش نشانی

forms: âtaš nešâni (romanization)

etymology_text: آتش (âtaš) + نشانی (nešâni)


آتش پرستی

forms: âtaš parastī (romanization)

etymology_text: آتش (âtaš) + پرستی (parastī)


باندپیچی کردن

etymology_text: Ji باندپیچی + کردن (kerden).


بی همتا

glosses: alîkêş, bêhemta, yekta, bêhemta, bêhevta, bêpayan, bêtewş


آویزان کردن

glosses: aliqandin, ayisandin, daliqandin, darde kirin, hilawestin, meliqandin, helawîstin, hilavistin, hilawistin, hilawîstin

etymology_text: Ji آویزان + کردن (kerden).


بی نظمی

glosses: alozî, bêrêzî, şepirze (şerpeze), şerpeze (şepirze)


آماده کردن

glosses: amade kirin, hêşandin, keys kirin, saz kirin, saz kirin

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-آماده کردن.wav


اشاره کردن

glosses: nîşan dan, amaje kirin, îşarekirin, lê sor kirin

forms: ešâre kerden (romanization)

etymology_text: Ji اشاره (ešâre) + کردن (kerden).


تحلیل کردن

glosses: analîz kirin, ferisandin, hilsengandin (hildisengîne / hilsengîne), hûrgilî kirin, lê hûr bûn, vereşandin, dahûrandin

etymology_text: Ji تحلیل + کردن (kerden).


ادعا کردن

etymology_text: * ادعا + کردن


کم عقل

glosses: aqilkêm, aqilkurrîn, aqilsivik, bale, totikvala, dînik, dînok, kerçove


سبک سر

glosses: aqilkêm, aqilsivik, dînik, dîn û har, dînok, hişsivik, kawik, kerçove, tewtewe


آرام شدن

glosses: aram bûn, arimîn, vepesirîn, ba ji ber çûn, haş bûn, hewan, kine, rihet bûn


آرایش کردن

glosses: arastin, arayêş kirin, xemilandin, xemilîn, kewişandin


آب کثیف

forms: âb kaṯīf (romanization)

etymology_text: آب (âb) + کثیف (kaṯīf)


سقف دهان

glosses: arîka dêv, bidû, esmanê dev, kama dev, panika dev


رام کردن

forms: râm kerden (romanization)

etymology_text: Ji رام (râm) + کردن (kerden).


مجبور کردن

forms: majbur kerden (romanization)

etymology_text: Ji مجبور (majbur) + کردن (kerden).


آسیاب کردن

glosses: aşhêrîn, hêran / dihêre / bihêre, hêrandin, hêrandin, hêran, hêran, hêrîn, hêrtin, kurisandin / dikurisîne / bikurisîne, kurisîn / dikurise / bikurise


آشنا کردن

forms: âšnâ kerden (romanization)

etymology_text: Ji آشنا (âšnâ) + کردن (kerden).


صلح کردن

glosses: aşitî kirin, li hev hatin, hev hatin, hev kirin


آشکار کردن

glosses: aşkartin, aşkere kirin, berxistin, raxistin, çespandin /diçespîne / biçespîne, diyar kirin, kifş kirin, rohnî kirin

etymology_text: Ji آشکا + کردن (kerden).


آشکار شدن

glosses: aşkere bûn, eşkere bûn, eyan bûn, xuya kirin, bel bûn


رسوا شدن

glosses: aşkere bûn, kepaze bûn, sinix bûn, riswa bûn, sox bûn, sox bûn


رسوا کردن

glosses: aşkere kirin, bav ji hev re çê kirin, bavê hev anîn ber çavên hev, kepaze kirin, sox kirin, sox kirin


پریشان کردن

etymology_text: Ji پریشان (parêšân) + کردن (kerden).


راحت شدن

glosses: asûde bûn, dil hênik bûn, rihet bûn, sanahî bûn, sanahî bûn


آب دادن

etymology_text: Ji آب + دادن.


ناپدید شدن

glosses: av û av çûn, bêserûşûn çûn, yoxbûn, bê ser û bê berat çûn, beta bûn, winda bûn


غیب زدن

glosses: av û av çûn, bêserûşûn çûn, bêserberate çûn


متعجب شدن

glosses: ava aşekî ji dev çûn, ava heft şorbeyan ji dev çûn, hişmegirtî bûn


آباد شدن

etymology_text: Ji آباد + شدن.


آباد کردن

etymology_text: Ji آباد + کردن.


آب یخ

forms: âb yax (romanization)

etymology_text: آب (âb) + یخ (yax)


کور شدن

etymology_text: Ji کور + شدن.


آب سیاه

forms: âb seyah (romanization)

etymology_text: آب (âb) + سیاه (seyah)


آب مروارید

forms: morvârid (romanization)

etymology_text: آب (âb) + مروارید (morvârid)


نوعی بیماری

glosses: ava spî, duşaxe, kejok, lareş, tebeq, teplû


آب طلا

etymology_text: Ji آب + طلا.


جوی آب

glosses: avderge, cew, co, derav, şîp (sûle, sûlav)


آواره شدن

glosses: avî çûn, gêro bûn, derbider bûn, penaber bûn


بدین ترتیب

glosses: awahî (bi vî), awayî (bi vî), lewra, lewre


حیله گر

glosses: awan, fendbaz, lêbok, dekbaz, êfibaz, fêlbaz, fenek


آزاد شدن

glosses: azad bûn, hur bûn, xelas bûn, xelas kirin, dizgîna xwe qetandin, filitîn, riha bûn, rizgar bûn


رها شدن

glosses: azad bûn, dizgîna xwe qetandin, filitîn, riha bûn


تحریک کردن

glosses: azirandin, belişandin, berpe kirin, cixilandin, cixirandin, lê sor kirin, engizandin, gijgijandin, gijgijandin, han dan, qeliqandin


تحریک شدن

glosses: azirîn, aziryan, belişîn, bi ber bayê yekî/ê ketin, cixirîn