dolaşık

glosses: lihevketî, levherbilî, levgeriyayî (ji bo por, ta û wekî wan), gijikî (ev tenê ji bo porê lihevketî)

text: buğday benizli saçları dolaşık bir kız

glosses: fetlonekî, çivane, fetlokî (riya ku bi fetlonekan dirêj dibe û diçe)

text: orası göründüğü kadar yakın değil, yol dolaşıktır

glosses: girîft (karê zor ê ku wisa bi hêsanî çareser nabe)

glosses: nerasterê (bi awayekî nerasterast tiştek avêtin guhê yekî)


dolaşılmak

pos: verb

pos_title: Lêker

text: her yer dolaşıldı


dolaşım

pos: noun

pos_title: Navdêr

text: kan dolaşımı


dolaşmak

text: dışarı çıkıp biraz dolaştım

glosses: fetilîn (vegeriyan û ji hêla din de hatin)

text: dolaş arka kapıdan gel

glosses: gerîn (ji bo herikîna xwînê di damaran de)

text: damarlarında aynı kan dolaşıyor

glosses: li hev ketin, li hev herbilîn (ji bo por, ta û tiştên nolî wan)

text: saçları taranmamaktan dolayı dolaşmış

glosses: li hev gerîn (ji aliyê gelek kesî ve hatin gotin)

text: ortalıkta onun bir düzmececi olduğu dolaşıyor

text: bu gün müzeyi dolaşacağım

glosses: gerîn (bi mebesta venihêrînê li cihekî gerîn)

glosses: li serê gerîn (ji bo henase û dest, ku bi teherekî sivik û nermik li ser tiştekî bigere)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dolaşmak.wav


doldurmak

glosses: hîşandin, heşandin, xeşandin (ev her sê yên dawî bêhtir ji bo tijekirina hûr, rûvî, balîcan û xwarinên wisa tê bikaranîn)

text: tüfeği doldurup ona veriyordu

glosses: tije kirin (tijekirina cihê vala yên kaxizên çapkiri)

text: faturanın boş yerlerini doldur

text: yirmi yaşını doldurdu

glosses: dagirtin (bi serê yekî de xwendin û ew pêşgarî yekî din kirin)

text: o gece, karısının onu doldurduğuna eminim

glosses: tijî kirin (ji bo deng, bêhn ku li cihekî zehf belav dibe)

text: odayı yemek kokusu doldurmuş

text: evi sade sesiyle değil, vücudu ile doldurdu

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-doldurmak.wav


doldurulmak

glosses: hatin tijekirin, serê (yekî) hatin tijekirin


dolduruşa gelmek

glosses: gotin di mêjiyê (yekî) de cemidîn, sîqilîn


dolgu

text: diş dolgusu


dolgun

glosses: ponponî, repisandî, daman (tiştê ku bi tijîkirinê şeklê wê giloverkî bûye)

text: dolgun yastık

text: dolgun bir vücut

glosses: (pereyekî) baş (ev bi peyva baş tê çêkirin)

text: dolgun ücret

glosses: têr, tijî (ji bo serikên dexl, fêkî û hwd)

text: müftüye karşı adamakıllı dolgundu


dolikosefal

glosses: ji dolicohocêphale, ku tê wateya serdirêj) delîkosefal


dolma biber

glosses: îsota giloverik (îsota ku topikî ye û hêşîna wan tê çêkirin)


dolmak

text: havuz ağzına kadar su ile doldu

glosses: tije bûn (li cihekî qerebalixa mirovan çêbûn, lê hatin ba hev)

text: meydan insanla doldu

glosses: qedîn, xelas bûn (ji bo mawe, hesab, qewl û hwd)

text: suresi doldu emekliye ayrıldı

glosses: jê tije bûn (ji ber hêrsbûnê nemana sebra yekî, ji ber hêrsbûnê xwe ranegirtin)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-dolmak.wav


dolmalık

glosses: ê heşînê (tiştê ku bi kêrî heşandinê tê)


dolmuş

glosses: tijebûyî (tiştê ku cihê vala tê de nemaye)

glosses: dolmîş (ji bo wesaîta ku gava rêwiyên wê temam dibin, bi rê dikeve)


dolu

pos: adj

pos_title: Rengdêr

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dolu.wav


dolu

glosses: terg, zîpik, xişik, qicî, tîrî, teriz, xilor, xilxilok, gijlok, teyrok (ji bo zîpikên mezin), xijxijok (ji bo zîpikên biçûçik), savarok (ji bo zîpikên biçûçik)

text: dolu yağdı zîpik


dolu dizgin

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: serberdayî, bi çargavê, bi çar qewzê (bi leza heri pir, ji bo hespan)

glosses: serberdayî (ji bo rewşa ku mirov nikare xwe li berê bigire)


dolu yağmak

glosses: tijî, dagirtî, mişt, mişe (dijraberê vala)

glosses: tijî (li cihekî ji aliyê hejmar ve pirbûna tiştekî)

text: dağda keklik dolu

text: dolu araba

glosses: mijûl, meşqûl (kesê ku bi tiştekî mijûl dibe û wextê wî yê vala nîn e)

text: bu gün doluyum size gelemem

glosses: mişe, mişt, tijî (ji bo kar, mijûlî, bûyer û hwd)

text: tabanca doludur, dikkat et


dolum

text: benzin dolum tesisi


dolun ay

glosses: heyva tijî, hîva tijî, heyva çardeşevî, pazne


dolunay

glosses: heyva tijî, heyva çardeşevî, hîva çardeşevî, pazne


dolusu

text: kepçe dolusu yağ koydu


word: doluya koydum almadı, boşa koydum dolmadı

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: li jêr dinêrim rî ye, li jor dinêrim simbêl e


doluşmak

glosses: li hev civîn, li hev hêwirîn, li hev piçikîn


domalmak

glosses: çarlepkî bûn, bûl bûn, xwe bûl kirin, balot bûn, qoz bûn


domates

glosses: fringî, bacanê sor (ji bo riweka firingiyê) (Lycopersicon esculentum)

glosses: bacanê sor, pamîdor, tametêz (ji bo berê vê riwekê)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-domates.wav


domino

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-domino.wav


dominyon

glosses: domînyon (navê ku li welatên serbixwe yên ku endamên civata neteweyên Îngilîz in)


domur

glosses: pelq, pelqik, bilqik, bilqitk, peqik, peqpeqonk


domur domur

pos: adv

pos_title: Hoker

text: domur domur terlemiş

text: hastalıktan derisi domur domur olmuştu


domuz gibi

glosses: eynî wehş e, eynî beraz e (kesê xiniz û xûynepak)

text: domuz gibi bilir de, söylemez


domuzluk

glosses: wehşîtî, beraztî, xiniztî (ji bo xiniztî, ernoktiyê)


domuzuna

glosses: ji wehşîtiya xwe, ji beraziya xwe (yanê ji ber inyada xwe)


don vurmak

glosses: qeşa lê xistin, qeşa lê dan, sir lê xistin, sir lê dan (hava)


don yağı

glosses: don, dwîn, bez (rûnê ku ji bezê ajelên mîna pez tê çêkirin)


don yağı gibi

glosses: nermijokî (ji kesê ku nedihilime û nejî dikilime, bêliv di cihê xwe de ye)


don çözülmek

glosses: qeşa şikîn (ji ber çêbûna germê helîna qeşemê)


donanım

glosses: Aras, hişkalav (Di kompîtûrgeriyê de) , reqalav (Di kompîtûrgeriyê de)


donanmak

glosses: xwe xemilandin, xwe kokandin, xwe arastin

text: baharda ağaçlar çiçeklerle donandı


donatılmak

glosses: hatin arastin, hatin kokandin, hatin tewizandin, hatin xemilandin


donatmak

text: Bütün bahçeyi çiçeklerle donattı.


donattırmak

glosses: dan tewizandin, dan xemilandin, dan arastin, dan kokandin


dondurma

glosses: Qeşaşîr, berfemot, berfmotik, berfeşîr, berfemit, bestenî, gulmast, bestenî.

text: Pastanede birer dondurma yedik.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dondurma.wav


dondurmacı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dondurmacı.wav


dondurmak

glosses: qerisandin, cemidandin, qefilandin, qerimandin

glosses: rawestandin, sekinandin (tiştek di rewşa neguher de girtin)

text: eşya fiyatları dondurmak


dondurucu

glosses: qerisokî, efsirîner (ji bo tiştê pir sar an jî mirovan diefsirîne)


dondurulmak

glosses: hatin qerisandin, hatin cemidandin, hatin qefilandin, hatin qerimandin


dondurulmuş

glosses: qerisandî, cemidandî, qerimandî (ji bo tiştên ku kirine wekî cemedê)

glosses: efsirandî, cemidandî (tiştê ku bi sar û sermayê hatiye hişkkirin)

text: dondurulmuş et


donma derecesi

glosses: pileya qerimanê, pileya qerisanê, pileya cemidînê


donma noktası

glosses: niqteya qerimanê, niqteya cemidanê, niqteya qerisanê


donmak

glosses: qerisîn, cemidîn, qefilîn, qerimîn (ji ber sermayê qeşem girtin)

glosses: qufilîn (ji ber sermaye jiyana xwe winde kirin)

glosses: efsirîn, qefilîn, qufilîn, sirîn (pir cemidîn)

glosses: sirîn (ji sermaye zerardîtina dar û beran)

glosses: hişk bûn (ji ber sedemeke kîmyewî req bûn)

text: çimento dondu

glosses: mit bûn, mat bûn (şaşwaz û bêlivmana ji ber rewşeke ku qet nedihate hêvîkirin)

text: herkes yerinde donmuş ona bakıyordu

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-donmak.wav


donuk

text: donuk yıldızlar

glosses: zenûn (ji bo çavê ku tê de beysûs nîn e)

text: donuk gözlerle bana bakıyordu

glosses: zenanokî (ji bo kes an jî tiştê ne gewz û bêruhî)

text: donuk bir adam


donuk donuk

text: zeki ve yuvarlak yüzlü bir çocuk, anasına sarılmış donuk donuk bana bakıyordu


donuna etmek

glosses: bi derpiyê xwe de kirin, nava derpê tije kirin


doruk

glosses: bandev, dihar, tep, kop, sertar, navser, şintîl, gumpil, lûtke, tepel, gopîtk (ji bo çiya)


doruklamak

glosses: bi serî kirin (derdanekê, ser bi lod tije kirin)


dosdoğru

glosses: rasterê, rasterast, rast û rê, rast bi rast (bêyî ku ji riya xwe averê bibe)


dost başa, düşman ayağa bakar

glosses: nexweşê mirov li pê dostê mirov serê mirov dinêre


dost tutmak

glosses: ji xwe re dostik girtin (an jî çêkirin) (ji bo jin an jî mêrê ku bi dostik û yar e)


dostluk

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dostluk.wav


dostun attığı taş baş yarmaz

glosses: dostê mirov bibe kevir, serê mirov naşikêne


dosyalamak

glosses: dosya kirin (kirina nivîsaran a dosyayê)


doyasıya

text: doyasıya babamı göremedim


doymak

text: doydum, başka bir şey istemem

text: dünyanın parasını kazandı, hâlâ doymamış

glosses: têr xwarin, têr bûn (hewcedarî pê neman)

text: toprak suya doydu

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-doymak.wav


doyulmak

text: bu kadar yemekle doyulur mu?


doyum

glosses: pêrazî, pêqayîl (ji tiştê di dest xwe de razî bûn)


doyurmak

text: bu topraklar milyonlarca insan doyuruyor

text: bu işler beni doyurmuyor


doyurucu

glosses: têrker, tetmînkar (ji bo tiştê ku taybetiyeke wê ya têrkirinê heye)

glosses: têrker, tetmînkar (ji bo tiştê ku mirov dide bawerkirin)

text: soruma doyurucu bir cevab almadım


doğa bilimleri

glosses: zanistên siruştê (mîna kîmya, fizîk, astronomi û hwd)


doğacılık

glosses: naturîzm (doktrîna ku dibêje gere berê awayê jiyanê û saziyên civakî li siruştê be)


doğal

glosses: siruştî, xwezayî, xweristî, xoristî, xwederî, tabi'î

text: doğal gaz

glosses: siruştî, xwezayî, tabi'î (tiştê ku li gorî rêzik û pêdiviyên xwezayê ne)

glosses: siruştî, xwezayî (tiştê ku ji xwe ber çêbûye)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-doğal.wav


doğal hukuk

glosses: hiqûqa siruştî (an jî xwezayî) , qanûna siruştî


doğallaştırmak

glosses: siruştî kirin, xwezayî kirin tabi'î kirin


doğallık

glosses: siruştîtî, xwezayîtî, xweristîtî, tabi'îtî


doğan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-doğan.wav


doğaç

glosses: jixweber, irticalî (jixweber gotina helbest an jî gotinekê bêyî ku mirov birame)


doğdurmak

glosses: hilanîn (ji bo hilhatina roj, heyv û stêran)


doğduğuna bin pişman

glosses: poşman e ku ji diya xwe bûye (ji bo kesê ku pir westiyayî ye)

glosses: poşman e ku ji diya xwe bûye (ji bo kesê tembel)


doğma büyüme

text: doğma büyüme Amedliyim


doğrama

glosses: pişartin, «pişêrandin, hewirandin, firidandin, hûrkirin, çandin (ji bo nan û tiştên wisa)

glosses: qesifandin, cengekirin, tîkekirin, hûrkirin (ji bo goşt)

glosses: derî, bace, dolab, ref û hwd ên avahiyekê


doğramak

glosses: pişartin, pişêrandin, firidandin, hewirandin, çandin (ji bo nan û tiştên wisa)

glosses: qesifandin, cenge kirin, tîke kirin, hûr kirin (ji bo goşt)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-doğramak.wav


doğranmak

glosses: hatin hûrkirin, hatin cengekirin, hatin firidandin, hatin çandin, hatin pişartin, hatin kerîkirin, hatin pirtîpirtîkirin, hatin çîtîçîtîkirin, hatin pişêrandin, hatin hewirandin


doğratmak

glosses: dan hûrkirin, dan cengekirin, dan firidandin, dan çandin, dan pişartin, dan kerîkirin, dan pirtîpirtîkirin, dan çîtîçîtîkirin, dan pişêrandin, dan hewirandin


doğru

text: doğru yol

text: bana doğru cevab ver

glosses: rast, dirust (tiştê ku li gorî aqil û mantiqê ye)

text: hep birlikte adama saldırmanız doğru değildi

glosses: rast, durist (kesê ku girêdayî rêzikên exlaq, dab û nêrît û qanûnan e)

glosses: rast, durist (tiştê ku li gorî rastî û rêzikan e)

text: doğru hesap

text: söyleyin doğrusunu, insanoğlunun ahlâklı olabileceğine inanmıyorsunuz

text: çocuk yazıyı doğru okudu

text: doğru eve gitti

text: ağaçlar arasında dereye doğru giden araba

glosses: nêz, nêzik (gava ku bi demê re bê bikaranîn)

text: sabaha doğru otomobil sesi duyuldu

text: ellisine doğru

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-doğru.wav


doğru doğru dosdoğru

text: doğru doğru dosdoğru, bu işi yapan odur


doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar

glosses: cira rastan ne xweş e, rastî pere nake, heçiyê rastan ji esman de qetiyaye


doğru çıkmak

text: çocuğun dediği doğru çıktı


doğrulamak

glosses: esehî kirin, stûvandin, teqeze kirin, teyîd kirin

text: başka kaynaklardan alınan bilgiler Mehmet'in söylediklerini doğruluyor

glosses: beliyandin, rast dêrandin, piştikandin, rast derêxistin, teyîd kirin (ji bo esehiya tiştekî vekolîna agahî û bûyeran)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-doğrulamak.wav


doğrulanmak

glosses: hatin beliyandin, hatin rastandin, hatin teyîdkirin


doğrulmak

glosses: rast bûn (ji bo tiştekî xwar ku dûz bibe)

text: tahta doğruldu

glosses: rast bûn, xwe rast kirin (ji bo kesê rûniştî û vezelandî)

text: yattığı yerden doğrulup bize baktı

text: çocuk babasını görünce, ona doğruldu

text: iflas etmişti, ama kısa zamanda yine doğruldu


doğrultmak

text: belini zor doğrulttu

text: yanlışları doğrulttu

glosses: araste kirin, berê (tiştekî) lê rast kirin

text: silahı ona doğrulttu, ama biz hemen onu engelledik

text: karşıkı tepelere bakarak yolumu doğrulttum


doğrultu

glosses: rê û rêzan (rê û azîneya ku yek daye serê)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-doğrultu.wav


doğu noktası

glosses: nuqteya rojhilat (nuqteya ku roj di l'ê Adarê û 'yê rezberê de lê hiltê)


doğulu

glosses: rojhilatî, rojhilatparêz (kesê ku pêgirê şaristaniya rojhilat e)


doğululuk

glosses: rojhilatîtî, rojhilatîbûn (bûna ji rojhilat)

glosses: rojhilatîtî, rojhilatîbûn (pêgiriya bi dab û nêrît û exlaqê rojhilat)


doğum

glosses: jidayikbûn, welidîn, hatin dinyayê, mîlad


doğum

glosses: zayan, zahî,zayîn, bûyîn, razan, welidîn, weladet

text: kolay bir doğum

glosses: zayîn, bûyîn, welidîn (ji bo kesekê, sala bûyînê)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-doğum.wav


doğum günü

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-doğum günü.wav


doğum sancısı

glosses: birû, xaşrûg, birûyên tengiyê (ji bo zarokanînê)

glosses: zehmetên tengiyê (gava ku yek dikeve rewşeke dijwar û ji berê zehmetiyan dikişine)


doğum yapmak

glosses: zarok anîn, razan, ketin nav cihan, zan (bi giştî zan ji bo heywanan tê bikaranîn)


doğumsal

glosses: zikmakî, irsî (tiştê ku bi welidînê re tê, ji esi tê)

text: doğumsal kalp hastalıkları


doğuranlar

glosses: zayînbar (çîna ajelên ku bi riya zayînê zêde dibin)


doğurgan

glosses: berhemdar (kesê ku gelek berheman diafirîne)


doğurma

glosses: zayîn, zan, razan, welidandin, zarokanîn


doğurmak

text: kadın bir kız çocuğunu doğurmuş


doğuş

glosses: zayîn, welidîn (awayê welidînê, bûyşînê)

glosses: hilhatin (hilhatina roj, heyv û stêrkan)


doğuştan

glosses: aferîşî, fitrî (tiştê ku bi bûyîna mirov re tê)

glosses: fitrî (tiştê ku bi bûyîna kesekî re hebûye, pişt re nehatiye bidestxistin)


dragon

audio: LL-Q150 (fra)-Helenou66-dragon.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-dragon.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-dragon.wav


dragon

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-dragon.wav


dragon

glosses: di artêşên rojavahiyan de çîna leşkerên ku çi bi siwarî û çi jî bi peyadeyî bi hev re şer dikin

etymology_text: Ji fransî dragon.


drahoma

glosses: drahoma (mal an jî pereyê ku bûk dide zavê (di nav fileh ûûsewiyan de)


draje

glosses: draje (heba ku serê bi şekerê birqokî hatiye girtin)

glosses: draje (mêweyên hişk ê ku ser wan bi çikolata hatiye girtin)


dram

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-dram.wav


dram, drama

glosses: dram (leystika ku ji bo li ser sehneyê bê leyistin, hatiye nivisandin)

glosses: dram (cureyek leystika ku tê de hêlên kenawerîjî hene)


dramatik

glosses: dramatîk (tiştê ku xweserî leystika sehneyê ye)

glosses: dramatik (tiştê ku mirovan dike coş û xiroşê)


dramatize etmek

glosses: dramatîze kirin (esereke edebî kirina halê leystika TV, radyo an jî leystika ser sahneyê)

glosses: nitirandin, mezin kirin, dilşewat kirin, dramatize kirin


drezin

glosses: drezîn, vagona xwehej (erebeya biçûk ku di rêhesinan de ji bo kontrol û lêxweytîkirina rê tê bikaranîn)


dut gibi olmak

glosses: şermezarî bûn, di xwe de şeqizîn, di xwe de qusikîn, di xwe de şermî bûn


duvak

glosses: xaşe (zarokê ku hê nû tê dinyayê û li dora serê wî xaşeyeke mîna xêliyê heye)


duvak düşkünü

glosses: bûka serbixêlî, bûka destbihine (bûka ku hîna teze be û mêrê wê bimire)


duvaklı

glosses: bixaşe (ji bo zarokê ku hîna nû çêbûye û li dora serê wî xaşe heye)


duvaksız

glosses: bêxêlî, bêpûşî


duvar

text: Evin duvarı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-duvar.wav


duvarcı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-duvarcı.wav


duvağına doymamak

glosses: mirad bi cil û cihêzê xwe nekirin, mirad bi xêliya xwe nekirin (bûka ku hîna teze be bimite an jî bê berdan)


duyar

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: hestyar, bihîzyar, pejnker, hisgir, hesas


duyarlı

glosses: hestyar, bihîzyar, pejnker, hesas, hisgir


duyarlık

glosses: hestyarî, bihîzyarî, pejnkerî, hesasî, hisgirî, hesasiyet

glosses: hestyarî, pejnkerî (helwest nîşandana tiştekî ya li dijî tiştekî din)


duyarlılık

glosses: hestyarî, pejnkerî, hesasî, hisgirî, hesasiyet


duyarsız

glosses: nepejnker, nebihîzyar, hisnegir, nehesas


duyarsızlaşma

glosses: nehestyar bûn, nepejnker bûn, bêhesasbûn


duyarsızlaşmak

glosses: nehestyar bûn, nepejnker bûn, bêhesas bûn


duyarsızlaştırmak

glosses: nehestyar kirin, nepejnker kirin, hisnegir kirin


duyarsızlık

glosses: nepejnkerî, nehestyarî, hisnegirî, bêhesasî


duygulandırma

glosses: dilzîzkirin, hestgermkirin, hestyarkirin, dilînîkirin, diltenikbûn, dilşoşîkirin


duygulandırmak

glosses: dilzîz kirin, hestgerm kirin, hestyar kirin, dilînî kirin, diltenik kirin, dilşoşî kirin


duygulanma

glosses: dilzîzbûn, zîzbûn, hestgermbûn, diltenikbûn, dilînîbûn, dilşoşîbûn


duygulanmak

glosses: dilzîz bûn, zîz bûn, hestgerm bûn, diltenik bûn, dilînî bûn, dilşoşî bûn, dilzîzî bûn, hestgermî bûn, diltenikî bûn, hestê () rabûn


duygularıyla davranmak

glosses: bi hestan tevgerîn, bi hîsan lebat kirin


duygulu

glosses: hestdar, pejndar, dilzîz, hestgerm, diltenik, dilşoş


duygulu anlar yaşanmak

glosses: rewşên dilzîzî lê qewimîn, rewşên hest germî çêbûn


duygululuk

glosses: pejndarî, hestdarî, dilzîzî, hestgermî, diltenikî, dilşoşî


duygun

glosses: hestyar, bihîzyar, pejnker, hisgir, hesas


duygunluk

glosses: hestyarî, bihîzyarî, pejnkerî, hisgirî, hesasiyet


duygusal

glosses: dilşewat, dilzîz, zî, dilhelûk, dilsoj, dilşoş (berhem an jî mirovê ku bandoreke hestê li mirov çêdike)


duygusal davranmak

glosses: bi hestên xwe tevgerîn, bi dilînî tevgerîn


duygusallaşmak

glosses: dilzîz bûn, zîz bûn, hestgerm bûn, diltenik bûn, dilînî bûn, dilşoşî bûn, dilzîzî bûn, hestgermî bûn, diltenikî bûn


duygusallık

glosses: dilşewatî, dilzîzî, zîzî, dilhelûkî, dilsojî, dilşoşî


duygusuz

glosses: dilqalind, dilkevir, qelpreş, qeterehm, bêrehm (ji bo kesê nedilşewat, bêrehm, ku li kesî naneyîre)


duygusuz olmak

glosses: dilqalind bûn, qeterehmî bûn, dilê (yekî) qalind bûn


duygusuzluk

glosses: dilqalindî, dilkevirî, qelpreşî, qeterehmî, bêrehmî


duymak

text: onun sesini duydum

glosses: pê hisîn, seh kirin (agahî stendin, hîn bûn, xeber girtin)

text: onun yaptıklarını duydum

text: yemeğin kokusunu duydum

text: elimin üzerinde bir böceğin gezdiğini duydum

glosses: bi guhê (yekî) ve çûn, li ber guhê (yekî) ketin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-duymak.wav


duymamazlık

glosses: xwe li keritiyê danîn, xwe li nezaniyê danîn, xwe li xamiyê danîn


duymazlık

glosses: xwe danîna li kerîtiyê, xwe danîna li nezaniyê, xwe danîna li xamiyê


duymazlıktan gelmek

glosses: xwe li kerîtiyê danîn, xwe li nezaniyê danîn, xwe li xamiyê danîn


duyu

text: beş duyu organımız


duyu üstü

glosses: deresehekî (tiştê ku ne bi seken, lê belê bi hizirkirinê jê tê têgihîştên)


duyulmak

glosses: hatin bihîstin, hatin hisandin, hatin pê hisandin, hatin guhan

text: Bir köpeğin sesi dışında başka hiçbir ses duyulmuyordu.


duyulur

glosses: sehbar (tiştê ku dikare bi sehakan bê hisandin)


duyumsal

glosses: sehekî (tiştê ku bi organê sehekî ve têkildar e)


duyumsama

glosses: pêhisîn, hestpêkirin, hîskirin, têderxistin


duyumsamak

glosses: pê hisîn, hest pê kirin, hîs kirin, tê derxistin (bi alîkariya sehekan jê têgihîştin)


duyurmak

glosses: dan hisandin, dan sehkirin, dan sehandin

text: sesini iyice duyur

glosses: ragihandin, rahiştin, elam kirin, ilam kirin, îlan kirin


duyuru

text: bu kamuoyuna son duyurumuzdur

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-duyuru.wav


duyurulmak

glosses: hatin sehkirin, hatin hisandin, hatin sehandin


duş gelmek

glosses: rast lê hatin, rastî (tiştekî) hatin, leqayî (tiştekî) hatin, tûşî (tiştekî) hatin


duşak

glosses: duşeq, duçêq, kapok, kapik, qet (ku helboq dikin û diavêjin her du lingên heywanê)


dâhi

glosses: bilîmet, pîtol, dahî (kesê zêde jîr û aqilmend)


dökme

text: dökme demir


dökmek

glosses: lê kirin, nilşandin (ji bo rêtina avê), rokirin, rêtin, verijandin, verêtin, rijtin, darêtin, darêjtin, darijandin, dariştin (tiştek ji cihekî valakirin cihekî din)

text: tasla eline su döküyordu

text: buğday çuvalını ortalığa döktü

text: kül tablasını döküp

text: anne çocuğuna göz yaşı döktü

glosses: rijandin (di ber tiştekî de zor û zehmet dîtin)

text: senin için ter döktük

text: tavuklara yem döktü

text: saçlarını alnına dökmüş

glosses: werandin, werihandin, riwîtin, raweşandin (ji bo avêtina tiştê li ser xwe)

text: tavuk tüyünü döküyor

text: ağaçlar yapraklarını dökmüş, çıplak kalmışlardı

glosses: dan der, avêtin der (di can û ten de çêbûna pizrik, xurî, lûr û tiştên wisa)

glosses: darijandin (ji bo tiştekî ku mirov birêje qalibekî ku şeklê wî qalibî bigire)

glosses: pê de kirin, berî navê dan (ji bo hevîrê avşoqî ku bi rûnê sorkirî de tê kirin)

glosses: kişandin, rokirin (tiştekî li cihekî pir kirin, rokirin)

text: sınıra asker dökmüşler

text: düğünde çok para döktüler

text: ona o kadar dil dökmemize rağmen, yine bildiğini okudu

glosses: rijandin (ji ber nefirotinê avêtina tiştekî)

text: satılmayan balıkları hep denize döktüler

text: derdini döktü

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-dökmek.wav


döktürmek

glosses: mû lê nefetilîn (tiştekî bi hêsanî û xweş gotin)


dökük

glosses: weşiyayî, weşandî, werihî, werandî, porweşandî

text: saçları dökük öğretmen

text: yaprakları dökük ağaç

text: saçları omuzlarına dökük

glosses: hilhilî, jihevdeketandî (ji bo tiştê pir kevnbûyî)

text: yıkık dökük evler

text: dükük bir elbise giymişti


dökülmek

glosses: rijîn, weşîn, werihîn, werîn, raweşîn, darijîn, verijîn, daheristin

glosses: hatin rijandin, hatin rêtin, hatin weşandin, hatin werihandin, hatin riwîtin, hatin darjiandin, hatin raweşandin, hatin verijandin

text: yemekler döküldü

glosses: lê bela bûn, lê tije bûn (li kuçe, kolan, pesar û tiştên wekî wan, li hev civîna mirovan)

text: olay günü herkes sokağa döküldü

text: evin tavanları dökülüyor

glosses: rûniştin (ji bo kincê ku li ser mirov xweş rûdinê)

glosses: rihilîn, ji xwe de ketin (ji ber westabûn û nexweşînê)

text: sırtı omuzu dirsekleri ağırıyor vücudu dökülüyordu

text: bu nehir denize dökülüyor

glosses: kermitîn (ji bo perikdana dîwar û tiştên wisan)

text: ağzından güzel sözler dökülüyor, herkesi kendine hayran bırakıyordu

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dökülmek.wav


dökülüp saçılmak

glosses: di ber de rêtin (di ber tiştekî de pir pere zihê kirin)


döküm

glosses: darêj (heybera ku bi riya darijandinê hatiye çêkirin)

glosses: kitekit (bi kitkitan tiştek danîn ber çavan)

text: hesabın dökümü

text: yaprak dökümü

text: yaprak döküm


dökümlü

text: dökümlü elbise


dökünmek

text: su dökündü


döküntü

glosses: bermayî, dawşêle (kesê ku ji ber civatekê dimîne)

glosses: qalik (nîşaniya nexweşînên mîna kînor, pizrik û hwd)


döküp saçmak

text: döke saça


döl tutmak

glosses: jê kişandin (gava ku heywanan diavêjin ber hev û yek ji wan ji cisnan be)


dölek

glosses: sernerm, sergiran (ji bo kesê biaqil û di hedê xwe de)


dömivole

glosses: pîna lêxistina gogê, gava ku dikeve erdê û radbe pihîn lê têdan


döndürmek

glosses: zivirandin, çerixandin, gerandin, fetilandin, viz kirin (ji bo bi gerxisitina tiştekî)

text: Küçük çark büyüğünü döndürüyordu.

text: Tek başına o kocaman evi döndürüyor.


döndürülmek

glosses: hatin zivirandin, hatin çerixandin, hatin gerandin, hatin fetilandin


dönek

glosses: lader (çivanok, bêfirş, hulhulî, çivok, çarpîne; ev bêhtir bi awayekî mecazî tên bikaranîn)


döneklik

glosses: laderî (çivanoktî, bêfirşî, hulhulîtî, çivoktî, cebanî, çarpînetî)


dönekçe

glosses: laderane (çivanokane, bêfirşkî, hulhulîkî, çivokane, cebankî, çarpînekî)


dönem

glosses: heyn, heng, heyam, dewr, werçerx, zandûr, xol (parçeyeke demê ya ku xwedî taybetiyan e)

glosses: zandûr (maweya demê ya di nav serdemekê de)

text: meşrutiyet dönemi

glosses: werçerx (di maweya hîndekariye ya di nav salekê de)

text: kış dönemi sınavları


dönemeç

glosses: fetlonek, fetlanek, fetlok, çivane, fetilok, çilepelk, çiraçep, zivronek, zivirek, zivranok, çivang

glosses: dager, erx (merhaleya di ramanekê de, di helwestekê de, di rewşekê de)


dönence

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dönence.wav


döner

glosses: doner (goştê ku li gergerokê hatiye xistin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-döner.wav


dönerci

glosses: donervan (kesê ku donerê çêdike û difiroşê)


dönme dolab

glosses: geredolab (amraza kêf û şahiyê ya ku li dora xwe digere û cihê lê rûniştinc tê de hene)


dönük

glosses: vegeriyayî, zivirî, zivartî, fetilandî, qelibî, quliptî, piştlêbûyî

text: sırtı bana dönüktü

text: halka dönük eğitim


dönülmek

text: akşama eve dönülecek


dönüm

glosses: donim, dolim, berecot (pîvana sehayê ya beranberî

text: bu gün partinin yıl dönümü


dönüm noktası

text: savaşın dönüm noktası


dönümlük

text: evin arkasında üç dönümlük bahçemiz var

glosses: donimî, bi qasî donimekê (ji bo pîvana toxim)

text: iki dönümlük buğdayım var


dönüş

text: eve dönüş yolundayım

glosses: fetl, zivir (gava yek lingê xwe ji erdê bibire û fetlek li dora xwe bide)


dönüşlü

glosses: vegerdar, dagerdar (tiştê ku vegera wê heye)


dönüşlü fiil

glosses: lêkera zivirandî, lêkera gerandî, lêgera vegerok


dönüşlü zamir

glosses: cînavka zivirandî, cînavka vegerok, cînavka lixwevegerandî


dönüşlü çatı

glosses: avaniya zivirandî, avaniya gerandî, avaniya vegerok


dönüşümlü

glosses: bidorê, bibedêl, bi dorvegerî (tiştê bi dorê, bi bedêl)

text: dönüşümlü açlık grevi

text: dönüşümlü yayın


dördüncü

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dördüncü.wav


dördüncü çağ

glosses: serdema çaremîn (serdema rûyê erdê ya du an jî sê milyonsalî)


dördüz

glosses: çarwîk (ku çar zarokên ku ji yek dayikekê pevre hatine dinyayê)


dört

text: dünyanın dört bucağında

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dört.wav


dört ayak

glosses: çarlep (kesê ku destên xwe jî mîna piyên xwe bi kar tîne)


dört ayak üstüne düşmek

glosses: li ser çar piyên xwe ketin, zuwa jê filitîn


dört duvar arasında kalmak

text: ömrüm evde dört duvar arasında geçti


dört dönmek

glosses: li çar alî gerîn (di qilqalê de li çareyekê gerîn)

glosses: li çar alî çûn û hatin (di qilqalê de ji bo helkirina karekî bi virde û wirde çûn)


dört gözle beklemek

glosses: bi çavekî na bi çar çavan li hêviyê bûn, bi çar çavan rêpanî kirin, bi çar çavan li bendê man


dört işlem

glosses: çar kirariyên bingehîn, bingehên hesêb (ji bo tevan, caran, deran û paranê)


dört köşe olmak

glosses: çargoşe bûn (ji ber kêfkirin û zewqstendinê)


dört nal

glosses: çargavê, talap, çarnalî (ji bo beza herî zêde a hesp)

glosses: bi lez û bez, bi bayê bezê (zûzûka kirina karekî)


dört nala

glosses: çargavkî, bi çargavê, bi talapê, biçamalê, bi bayê birûskê


dört nala gitmek

glosses: dan çar piyan, dan talapan, rabûn çargavê


dört yanı deniz kesilmek

glosses: çar alî rê lê hatin girtin (ji bo rewşa kesê ku bêhêvî û çare dimîne)


dört üstü, murat üstü

glosses: kêf kêfa (wî) ye (ji bo kesê ku karê wî li rê ye)


dörtlü

text: dörtlü abajur

glosses: çarmend (di domino an jî îskambîlê de kaxiz an jî pûlê ku li serê îşareta çaran heye)

glosses: kuartet (koma muzîkê ya ji çar kesan pêkhatî)


dörtlük

text: dörtlük cezve


döteryum

glosses: doteryûm, îzotopekeke atoma hîdrojenê ku tê de protonek û notronek heye û kurtebêja wê D ye


döviz

glosses: Pareyê biyanî (hemû navgînên dayînê yên ji bo navwelatan)

glosses: Dirav (hemû navgînên dayînê yên pareyan)

glosses: dowîz (caw an jî kartonê ku bi mebesta danasînê an jî propagandayê hatiye nivîsandin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-döviz.wav


dövizci

glosses: peregihor, diwîzvan, perehûrker, pereguher


dövme

glosses: danê spî (genimê kutandî û xwarina ku jê tê çêkirin)

glosses: deqandin, deq (ku bi tiştekî sertûj li ser canê mirov şeklên ku jê naçe tê çêkirin)

glosses: kutandî (metalê ku bi awayê sorkirî tê kutandin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dövme.wav


dövmeci

glosses: deqker (kesê ku deqan li ser çermê canê mirovan çêdike)


dövmek

glosses: hingaftin, lê xistin, lê dan, kutan, dakutandin, daqutandin (bi lêdanê canê yekî êşandin)

glosses: şonik kirin (ji bo şonikkirina cilan, kincan da ku qilêra wan ji wan biçe)

text: döveçte sarmısak dövdü

text: yumurta akı dövdü

glosses: kutan (tiştê ku li ser agir hatibe nermkirin û paşê bê kutan)

text: demir dövmek

text: gemi kaleyi toplarıyla dövüyordu

text: ayaklarıyla suyu dövüyor balıkları ürkütüyordu


dövülmek

glosses: hatin kutandin, hatin lêdan, hatin lêxistin, hatin hingaftin


dövünmek

text: Farsçayı öğrenmediğine dövünüyordu.


dövüş

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dövüş.wav


dövüşmek

glosses: li hev xistin, li hev dan, li êk dan, pev çûn


dövüştürmek

text: horoz dövüştürüyorlar


döşek

glosses: hizûr (debra çinandî ya ku ji bo gêrekirinê li ser benderê amade ye)


döşeme

glosses: tekber (di avahiyan de tiştê ku li bermalê tê raxistin)

glosses: qisîl (text û tiştên wisa ku li bermalê tên bicihkirin) tesisat


döşemek

glosses: raêxistin (ji bo texte, karo mermer û tiştên wisa ku li bermalê radixin)

glosses: raxistin (lê bela kirin, ku mirov tiştekî li cihekî belav dike)

text: halıyı odaya döşediler

text: evini döşedikten sonra gidip oturdu


düdük

glosses: fîrfîrk, fîq, tûtîk, pîpik, fitik, firik, pîzpîzk, tûtak, tûtûk, pîspîsk, vîrik, şawir


düdük gibi

glosses: sicûqî, eynî sicûq e (ji bo kincên teng)


düdük makarnası

glosses: miqarneyên navqul, miqarneyên qulqulîlkî


düdükçü

glosses: pîpikvan, firfîrkvan, fîqvan (kese ku pîpikan, fîrfîrkan çêdike)


düello

glosses: duelo (li ber çavên guvahan lihevxistina du kesan a bi çekan)

glosses: duelo (lihevxistina navbera du hêzên siyasî û abort)


dük

glosses: duk (li hin welatan nasnavê ku piştî prensiyê tê)


dükkan

glosses: kargeh, karistan (cihê wî kesê ku lê wekî erkedarekî dixebite)


düldül

glosses: dildil, dondil (hêstira ku Hz Muhemed dabû Hz Alî)


dümdüz

text: dümdüz bir yaşantısı var


dümen

glosses: dûmen (parçeyê livdar ê amyarên derya û hewayê ku pê berê wan tê guhartin)

glosses: ben, bend (di wateya îdare, kargêriyê de) (argo)


dümen eğri

glosses: li kêlekî ye, kesê ku li ser kêlekî diçe


dümen kırmak

glosses: dumen ba dan (ji bo guherandina berê amyarên mîna keştiyê)


dümen kullanmak

glosses: bi xasûktî (kar û barek) gerandin (argo)


dümen suyuna gitmek

glosses: li pey rêça (yekî) çûn (bi yekî ve bûn, bi yekî rabûn û rûniştin)


dümenci

glosses: dûmenvan (di keştiyan de kesê li ser dûmenê)


dümeni kırmak

glosses: serê xwe hilanîn û çûn, fisfîskandin û çûn (argo)


dün

text: Dün uyuyamadım.

text: Dün söyledi

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dün.wav


dün cin olmuş bu gün adam çarpıyor

glosses: hê neçû ber kanî çi zû şeqînî jê anî (ji bo kesê ku hîna di karê xwe de nebûye osta û dest avêtiye hîle û xurdeyan), hîn nebûye congê li dewsa ga rêx dike, hê nebûye mişk tûr qul dike


dünden

text: dünden kalma yemek

text: o çalışmaya dünden razı


dünkü

text: dünkü yağmur

text: dünkü kaplan

glosses: ê/a duh (an jî do) (ji bo naşîbûn, teze û xeşîmiyê)

text: sen daha dünkü çocuksun

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dünkü.wav


dünkü çocuk

glosses: zarokê do, sebiyê duh (kesê xeşîm û naşît)


dünya ahret kardeşim olsun

glosses: li ser doşeka Xwedê û pêxember xwişka min e, ew dê û xwişka min e (ku mêr bi çavê biratiyê li jinekê nanêre)

glosses: ew xişk (an jî, birayê) min ê axiretê ye âlem dinya alem, xelk û alem, am û xas


dünya başına yıkılmak

glosses: dinya li ser serê (yekî) rûniştin, esman li ser serê (yekî) rûniştin


dünya bir araya gelse

text: dünya bir araya gelse de fikrimi değiştiremez


dünya durdukça durasın

glosses: tu hezar salî bî, Xwedê emrê te dirêj bike


dünya güzeli

glosses: eynî lemba ye, eynî şûşe ye (ji bo jin û mêrên pir xweşik û bedew)


dünya kadar

glosses: bi qasî dinyayekê, bi qandî dinyayekê (pirkî pir)

text: bu gece vakti eve dönsem, dünya kadar yolum var


dünya kelâmı

glosses: kelamê dinyayê (kelamê ji bilî kelamê Xwedê)


dünya kelâmı etmek

glosses: kilimîn, hilimîn, peyivîn, xeber dan, qise kirin


dünya varmış

text: içerisi zindan gibiydi, dışarda dünya varmış


dünya yıkılsa umrunda değil

glosses: dinya xera bibe ne xema (wî) ye, agir bi erdê keve, gurzek pûşê wî naşewite


dünya yüzü görmemek

glosses: rûyê dinyayê nedîtin, ji Xwedê pê ve kesî nedîtin, haşa xwedê jî nedîtin (ji bo mayîna tim a di cihekî girtî de)


dünyada

glosses: li cîhanê, li dinyayê (di wateya qethî, hîç de)

text: bu kitabı dünyada kimseye vermem


dünyadan bihaber olmak

glosses: di guhê gê de bûn, haya (yekî) ji bayê felekê tune bûn


dünyadan elini eteğini çekmek

glosses: destê xwe ji kar û barê dinyayê kişandin


dünyadan haberi olmamak

glosses: (yek) di guhê ga de bûn, haya (yekî) ji dinyayê tune bûn


dünyalar onun oldu

glosses: jê re bûn wekî malê dinyayê (ji tiştekî re pir kêf kirin) nîn


dünyalığı doğrultmak

glosses: îş û karê xwe rast kirin (bi qandî ku yek karibe ebûra xwe bike, mal û pere dabe hev)


dünyanın dört bucağı

glosses: her çal aliyê dinyayê, li çar hêlên dinyayê, çarmedorê dinyayê, li çar kenarê dinyayê


dünyanın ucu uzundur

glosses: tu çi qas li dinyayê bimînî tu dê ji xwe re ecêban bibînî, heta ku serê min li vê dinyayê bijî, gelo qûna min wê çi ecêban bibîne


dünyaya gelmek

glosses: hatin dinyayê (ji bo mirovan, ji diya xwe bûn)


dünyaya kazık kakmak

glosses: emrê sîsyarekê kirin (kesê ku emrekî tam li dinyayê dike)


dünyayı gözü görmemek

glosses: dinya bûn tara bêjingê li ser serê (yekî) (ji bo kovan û kedere)

glosses: xwe winda kirin (ji ber kêfkirin û hêrsbûnê)


dünyayı toz pembe görmek

glosses: di rewşên kovan û xemgîniyê de jî bi çakbînî li dinyayê nihêrtin


dünyayı tutmak

glosses: li dinyayê belav bûn, li dinyayê deng dan

text: adı, şöhreti dünyayı tutmuş


dürbün

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dürbün.wav


dürbünün tersiyle bakmak

glosses: tiştek bi çûk dîtin, qedr û qîmet pê nedan


dürmaç

glosses: balîloçk, çop, loq, lûlik, etor (nanê loşê ku tiştişt dikine navê û li hev dipêçin û dixwin)


dürme

glosses: pêçan (ji bo lihevbadana tiştekî wekî xaliyê, kaxiz)

glosses: patîle (çeşîdekî nanê ku goşt, penêr û tiştên wisa dixine navê)


dürmek

glosses: pêçandin, kirin lûlik (ji bo li hev badana tiştekî)

text: halıyı dürmek

glosses: qat kirin, nûrandin, hilmaştin,lûrandin,qilozandin,qozîkirin,

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dürmek.wav


dürtme

glosses: tehndan inguşk, nihiçandin, niçandin, zextandin, zextkirin, tizkirin, dexşandin, pîzkirin


dürtmek

glosses: zextandin, zixtandin, zext kirin, tiz kirin, dexşandin, pîzkirin (bi tiştekî ku serê wî tûj be) , nihiçandin, niçandin

text: dalar gibi olmuşsun, birden bire seni dürtüp uyandırıyorlar

glosses: zixtandin (ji bo halantêdanê, tehrîkkirinê), bi zextan çûn (yekî)

glosses: niçandin, tê hildan, tê re kirin (ji bo hişyarkirinê, îqazkirinê)


dürtüklemek

glosses: zixtezixt kirin, nixçenixç kirin, zextik dan (yekî), tûjik dan (tiştekî) (li ser hev zextandin kesekî)

glosses: nixçenixç kirin (ji bo hişyarkirin û fîtikkirina yekî)


dürtülmek

glosses: hatin zextandin, hatin nihiçandin, hatin tizkirin


dürtüştürmek

glosses: zextzext kirin, nixçenixç kirin (zextkirina liserhev û bi navberdayîneke pir hindik)


dürü

glosses: perû (diyariya ku xweyê dawetê dide dawetvaniyan) (II)er (mera kolanê)


dürüm

glosses: lûlik, balole, kulavkî (tiştê ku wekî şeklê silindir hatiye nûrandin)

glosses: balol, balîloçk, çop, loq, etor, matîk (nanê loşê ku tiştişt dikine navê û li hev dipêçin û dixwin)


dürümlemek

glosses: balolî kirin, balîloşşkî kirin, lûlikî kirin


dürüst

glosses: dirust, rast, rastgo (ji bo kesê namûskar û saxlem)

text: dürüst bir anlatım


dürüstlük

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dürüstlük.wav


düstur

glosses: distûr (pirtûka ku qanûna hildide nava xwe)


düttürü

glosses: şapoşewlo (kesê ku cil û bergên seyr lê ne)

glosses: heleqûtkî, tengokî (ji bo kincên teng û kin)


düttürü leylâ

glosses: şapoşewlê (ji bo jina ku cilên tengokî û seyr li xwe dike)


düvel

text: yedi düvele savaş açmıştı


düz ayak

glosses: rastedûz (riya ku kaş û berkaş tê de tune, an jî, mala ku tê de nêrdewan nîn e)


düz duvara tırmanmak

glosses: kaş û kendalan bi serê xwe de anîn xwarê (ji bo zarokên nerihet, har)


düze inmek

glosses: ji çiya daketin, dev ji rêbirtiyê berdan, terka eşqiyatiyê kirin


düzel

glosses: dev ji kurmên xwe yên nepak berdin û hinekî biedilin

text: aramız düzelecek gibi

glosses: xweş bûn (ji bo kêmbûna şilî û çîka sermayê)

text: havalar düzeldi

glosses: baş bûn, pak bûn, edilîn (ji bo nexweşan)

text: sen merak etme, yavrucak yakında düzelir


düzelmek

text: burada toprak basıla basıla düzelmiş

glosses: ketin rê, bi keys bûn, edilîn, çêbûn (ji bo başbûna rewşa têdeyî)

text: işlerimiz düzeldi

text: oda düzeldi


düzelti

glosses: rastkirin (rastkirina berhema li ber çapê)


düzeltmek

text: elbiselerimi sardım, valizimi de düzelttim

glosses: saz kirin (tiştek tamîr kirin û kirin ku bişixule)

glosses: rast kirin, sererast kirin, edilandin (ji bo teshîhkirinê)

text: sen söyle, yanlış varsa düzeltelim

text: yeri biraz düzelt

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-düzeltmek.wav


düzen

glosses: nîzam (ji bo sîstema ku li gorî rêzik û qaydeyên diyarkirî hatiye danîn)

glosses: rêkûpêk, serûber (rêzbûna heyberên berbiçav û razber ali gorî armancekê)

text: düşüncelerine bir düzen verdi

text: odanın düzenini beğenmedim

glosses: sîstem, rejîm (şeklê rêvebirinê ya dewletekî)


düzen kurmak

glosses: saz kirin (tiştek ku êdî karibe bişixule)

glosses: lê şek û pek kirin, lê dek û dolab gerandin


düzen vermek

glosses: bi keys kirin, bi hev xistin, sererast kirin, rêk û pêk kirin, bi ser û ber kirin


düzenbaz

glosses: dekbaz, fenek, delkbaz, xapxapok, hîlebaz, hîlekar, fênbaz


düzenbazlık

glosses: dekbazî, fenekî, delkbazî, xapxapokî, hîlebazî, hîlekarî, fênbazî


düzenci

glosses: delkbaz, dekbaz, fenek, xapxapok, hîlebaz, hîlekar, fênbaz


düzencilik

glosses: delkbazî, dekbazî, fenekî, xapxapokî, hîlebazî, hîlekarî, fenbazî


düzenini bozmak

glosses: pergala (yekî) xera kirin, konê (yekî) danîn


düzenleme

glosses: vesazkirin, veçêkirin, verastkirin, sazkirin, sazandin, daraştin, tertîpkirin


düzenlemek

text: odasını düzenledi

text: şenliği düzenleyen ekip

glosses: vesaz kirin, veçêkirin, verast kirin, sererast kirin

glosses: kok kirin, akort kirin (ji bo kokkirina saz û amûrên wisa)


düzenlenmek

glosses: hatin daraştin, hatin sazkirin, hatin amadekirin, hatin tertîpkirin


düzenleyicilik

glosses: sazgêrî, sazkerî, tertîpkerî, organîzatorî


düzenli

text: gidiş gelişleri düzenli

glosses: bi ser û ber, keyskirî, bi pîr û pergal, bi tertîb

text: düzenli bir işyeri

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-düzenli.wav


düzenlilik

glosses: biserûberî, birêkûpêkî, bipergalî (ji bo cih hu tiştên lihevhatî, ahengdar)


düzensizlik

glosses: bêpergalî, bêserûberî, bêrêkûpêkî, herzegî, bêtertîbî


düzgün

text: düzgün yol

glosses: tekûz (bêkêmasî) düzgün bir yazı nivîsareke tekûz

text: düzgün konuşuyor


düzine

text: bir düzine söz etti


düzlem

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-düzlem.wav


düzlem küre

glosses: nexşeya taybet a ku hemû şeklên li ser rûyê dinyayê hene tê de ne


düzmek

text: çeyiz düzmüş

text: kağıtları bir güzelce düzdü

text: avluya oturmuş şiirler düzüyordu

text: bunlan nasıl düzüyor anlıyamıyorum e

glosses: çawayê (yekî) kirin (ji bo gayînê), tê niyan, tê gayîn, niyan


düğme

glosses: bişkoşk, bişkov, bişkoj, bişkote, mêvok, mîwek, qumçe, qumçik, qufçik, qupçe (ji yên kincan, lihêfan û hwd)

glosses: bişkovk (ji bo yên hacetan, mîna bişkoja elektrîkê)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-düğme.wav


düğmeci

glosses: bişkokvan, bişkojvan, qumçikvan (ê ku bişkokan çêdike)


düğmeleme

glosses: bişkokkirin, bişkojkirin, qumçikkirin, qumçekirin


düğmelemek

glosses: bişkok kirin, bişkoj kirin, qumçik kirin, qumçe kirin, qulpok qefaltin


düğmelenmek

glosses: hatin bişkokkirin, hatin bişkojkirin, hatin qumçikkirin


düğüm

glosses: girê, îşk, giri (girêya ku li ta, ben, werîs û tiştê wisa tê xistin)

text: el düğümleri

glosses: tevîhev, lihevqelaptî (ji bo meseleya têkilhev)

text: ben aralarındaki düğümü çözebilirim


düğüm noktası

glosses: serê gacê (di helkirina meseleyekê de nuqteya girîng)


düğümleme

glosses: girêlêdan, girêlêxistin, girêklêxistin, girêklêdan


düğümlemek

glosses: girê lê dan (an jî lê xistin) , girêk lê xistin (an jî lê dan)

text: kayığı demir halkaya düğümledi


düğümlenmek

text: trafik düğümlendi

glosses: li hev herbilîn (gelş û meseleyan ku tên li cihekî li hev diherbilin)


düğümlü

text: çınar ağacının düğümlü dalları


düğümünü çözmek

glosses: hela (tiştekî) kirin (ji bo aşkerekirina rewşa meseleyeke lihevketî û nediyar)


düğün

text: tarlayı satıp oğluma güzel bir düğün yapacağım

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-düğün.wav


word: düğün değil, bayram değil, eniştem beni niye öptü?

glosses: xêr e, ev li dora me dide çeqlebaskan, bi xwe tê de tiştek heye?


düğün salonu

glosses: salona dîlanê, salona dawetê, salona bûyê


düğün çiçeği

glosses: cûng, gulbihar, zêringer, adirge (Ranuncus)


düğün çorbası

glosses: çeşîdekî şorbeyê ye ku ji goşt, ard û mast tê çêkirin û paşê rûnê sorkirî pê de tê kirin


düğüncü

glosses: dawetvanî, xweydîlî (kesê ku ji bo bûyê hatine vexwendin)


düğüncübaşı

glosses: serdawet, serê dawetê, serê meseleyê (kesê ku kar û barê dîlanê digerine)


düğünsüz

glosses: bêdawet, bêbû, bêdîlan, bêdengî (bêyî ku dîlan bê kirin)


düş gücü

glosses: hêza nîgaşê, hêza xiyalê (ji bo di zîhna xwe de sêwirandina tiştekî)


düş kurmak

glosses: ketin xiyalan, xiyalan ji xwe re çêkirin


düşe kalka

glosses: pê re rabûn û rûniştin, pê re dan û stendin (ji bo têkilî danînê)

text: düşenin dostu olmaz


düşeyazmak

glosses: kirin ketin (hema bimîne ku tiştek, kesek bikeve)


düşkün

text: birbirine düşkün karı koca

text: sigaraya çok düşkündü

text: topa düşkün biri

text: çocuk babasına çok düşkün

glosses: bêxatir, bêqîmet (kesê ku qedr û qîmeta xwe ya berê winda kiriye)

text: düşkün kadın

glosses: ketî (kesê ku nikare ebûra xwe bike, ji aliyê malê dinyayê ve ketiye)

glosses: ketî (ji bo kesê ku ji ber jidestçûna malê dinyayê dilxweşiya wî nemaye)

glosses: ketî (kesê ji ber kal û pîrbûnê, ê ku ji ber seqetbûn û wekî wan ji hêz û pertav ketiye)


düşkün olmak

glosses: li ser (tiştekî) mirî bûn, bi (tiştekî) ve bûn, miriyê (tiştekî) bûn, ruhê (yekî) li seré çûn, ketiyê (tiştekî) bûn


düşkünler evi

glosses: xêratxane (cihê ku kesên ji ber pîr û kaliyê ketine, lê tên xweyîkirin)


düşman

glosses: bedxwaz, xêmexwaz, nexweş (kesê ku ji yekî hez nake, jê nefret dike, dixwaze ziyanê bigihînê)

text: bana düşman gözlerle bakıyor

glosses: neyar (ji bo dewletên ku şerê hev dikin)

glosses: nexweş (her du aliyên ku ji hev ne xweş in û li ber hev in, dikin ku şerê hev bikin)

glosses: neyar (helwest û hêza ku li ber jiyîn, hewin û strîna tiştekî asteng e)

glosses: dijmin (kesê ku bi awayekî pir zêde tiştekî dibirîne, koka wî tîne)

text: ekmek düşmanı

glosses: dijmin (kesê ku ji hin tiştan acis e, jê nefret dike)

text: alkol düşmanı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-düşman.wav


düşman başına

glosses: li serê neyaran be, li serê neyarê te be, li serê dijminan be

text: ihtiyarlıktan yataklara düşmek düşman başına


düşman kesilmek

glosses: jê re bûn dijmin, jê re bûn neyar, neyartiya (yekî) kirin

text: nedendir bilinmez, ama adam bize düşman kesilmiştir


düşman çatlatmak

glosses: dijmin behicandin, neyar behicandin, ji eksa neyar re, ji behica neyaran re


düşmanca

glosses: dijminane, neyarane, nayarkî, dijminkî, dijminwarî


düşmanlık

glosses: dijminayî, dijminatî, dijmintî, neyartî (ji bo neyarbûnê)

text: bana karşı her tavrında bir düşmanlık seziyorum


düşmek

glosses: ketin (ji ber bandora erdkişînê ji jor de ber bi jêr de ketin)

text: vurulan kuş evin üstüne düştü

glosses: ketin (tiştê ku ji şûna xwe, ji cihê ku pê girtiye dakeve jêrê)

text: ağaçtan bir yaprak yere düştü

glosses: ketin (ji bo li erdê ketinê, herifîna erdê)

text: çocuk koşarken yere düşmüştü

text: uçak düşmüş

glosses: ketin (cil û bergên fireh ku ji bedena mirov dikevin)

text: elbisesi düşüyordu

text: dağlara kar düşmüş

text: badem ağacının gölgesi yola düşmüştü

text: kitabın yeni baskısında buradan bir kelime düşmüş

glosses: xistin, jê) kuştin, derxistin (ji bo jêkêmkirinê)

text: aylığımdan borcumu düş

text: bir lokma ekmek için gurbete düşmüştü

glosses: bi pey ketin, bi ser de çûn (ji bo pir eleqe nîşandanê, hezkirinê)

text: bu işin üstüne fazla düştün

text: şüpheye düşmek

text: bu resim buraya iyi düştü

text: bu iş sana düşmez

glosses: para (yekî) ketin (tiştek wezîfeya yekî be, di bin rayedariya wî de be)

text: bana arada bir bakkala gitmek düşüyor

text: yolun karşısına düşen evde oturuyor

text: şanslı bir kadındı, iyi bir kocaya düşmüştü

text: babasının mirasından ona bir ev düştü

glosses: ketin (ji ber sedemeke ne baş li cihekî bûn)

text: timarhaneye düşmüş

text: kabine düştü

glosses: daketin (kêmbûna hêz, nirx û leza tiştekî)

text: paranın değeri düştü

glosses: danîn, kêm bûn (kêmbûna tîn, germ û pestoyê)

text: vücudunun ısısı düştü

text: geçenlerde Ali ağa'yı gördüm, nasıl da düşmüştü

text: bu da nereden düştü

text: doğumum hangi aya düşüyor?

text: elime bir fırsat düştü

text: zayıf düşmüşüm

glosses: ketin (di şer de hew di ber xwe dan, ji dest hilanînê ketin)

text: Medine savaşta düşmüş

text: ben de önüne düştüm

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-düşmek.wav


düşük

glosses: daketî, şiqitandî, daleqandî (ji bo tiştên ku ber bi jêr daketiye)

text: düşük omuz

text: düşük faiz

text: düşük fiyat

text: düşük para

glosses: jitextketî, ketî (kesê ku ji îktidarê hatiye xistin)

glosses: şikestî (tiştê ku li rêzikên zimanekî nayê)

text: düşük cümle

glosses: jinirxketî (tiştê ku nirx û rûmeta wî ya berê nemaye)

glosses: jiberçûyî (ji bo zarokên ku beri qewlê xwe û bi miritî tê dinyayê) , beravêtî (ji bo heywanan)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-düşük.wav


düşük yapmak

glosses: ji ber çûn (ji bo mirovan), ber avêtin (ji bo ajelan)


düşüklük

glosses: şikestîbûn (ji bo riayetnekirina rêzikên ziman)


düşün

glosses: raman, hizr, fikir, îde (ji bo heybera ku hatiye fikirkirin, sêwirandin, mitaalekirin)


düşünce

glosses: hizir, fikir, hewan (nêrîna ku piştî hizirkirinê çêbûye)


düşünce özgürlüğü

glosses: serbestiya raman û derbirînê, serbestbûna ramanê, serbestiya fikr û îfadeyan


düşünceli

text: kötü düşünceli biri


düşünceye dalmak

glosses: ketin fikir û ramanan, ketin mutaleyan, xwe dan ser behra aqil


düşünceye varmak

glosses: gihîştin fikrekê, gihîştin baweriyekê (qeneatekê)


düşündürmek

glosses: ramandin, hizirandin, fikirandin, ponijandin

glosses: dan ramandin, dan hizirandin, dan fikirandin, dan hizirkirin, dan ponijandin


düşündürücü

text: düşündürücü bir olay


düşünme

glosses: ramîn, hizirîn, fikirîn, fikirkirin, hizrkirin, pûnijîn


düşünülmek

glosses: hatin ramandin, hatin hizirkirin, hatin hizirandin, hatin ponijandin, hatin fikirkirin, hatin fikirandin


düşünür

glosses: ramangêr, ramanwer, hizirmend, mutefikir

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-düşünür.wav


düşünüş

glosses: fikirîn, hizirîn, ramîn (kar û awayê fikirkirinê)


düşüp kalkmak

glosses: pê re rabûn û rûniştin (jin û mêr ên ku ne jin û mêrên hev bin û herine ba hev)

glosses: pê re rabûn û rûniştin (têkilî pê re danîn, dan û stendin pê re kirin)


düşürmek

text: onu ağaçtan düşürdüm

glosses: daxistin, daêxistin, jê kuştin, kêm kirin (ji bo jêxistina fiyet, nirx û buhayê malekî)

text: malın fiyatını düşürmek istemiyor

glosses: xistin (ji vicûdê kevir xistin) , avêtin (ji vicûdê kurm avêtin)

glosses: xistin (ji ser kar xistin) a bakanlar kurulunu düşürdü desteya wezîran xist

glosses: avêtin, kirin (li tiştekî rast anîn, tûşî tiştekî kirin)

text: onu sen tehlikeye düşürdün

text: bu halıyı bedestende çok ucuza düşürdüm

glosses: xistin (ji taqet xistin, ji pertav ketin)

text: verem annemi iyice düşürmüştü


e mi

pos_title: Hevok

text: Ayşeye söyle yarın gelsin, e mi?


ebatında

glosses: di çapa () de, di çapana () de, di ebada () de


ebe bulguru

glosses: xilorik, xiş, xişik (berfa ku kuliyê wê bi qandî libên savar e)


ebru

glosses: nexş û çînên li ser kaxizan e ku virdîvirdî ye


ebrucu

glosses: ê ku li ser kaxizan van çîn û nexşan çêdike


ebucehil karpuzu

glosses: henzel, petîşok, feltîşok (Citrullus colocynthis)


ebülyoskop

glosses: ebulyoskop (cîhaza ku pileya kela cisîman dipîve)


ecdat

glosses: (piraniya ced e, ku tê wateya bav û kalan, pêşiyên mirov), kavkal, bav û kal, pêşiyên me, ecdad


ecel aman verirse

glosses: ku ez nekevim axa sar, Xwedê emrê dirêj bide, Xwedê canê sax bide (yanê ku ez nemirim)


ecel geldi cihana, baş ağrısı bahane

glosses: mirin hespê boz e li ber derê her kesî ye


ecel teri dökmek

glosses: xwêdan di canê (yekî) de avêtin, zipikê xwêdanê di eniya (yekî) de avêtin (ji ber tirs, acizî û buhranê)


ecel şerbeti içmek

glosses: çûn axa sar tehm kirin (mirin, serî danîn ser axa sar)


eceline susamak

glosses: li pey ecelê xwe çûn, li dû ecelê xwe çûn


eciniler top oynuyor

glosses: li (cihekî) çûçik lê negotin wiq, li (cihekî) benderuh tune bûn, semtexalî


ecir

glosses: kesê ku bi heqdestan, bi destmiziya xwe dixebite


ecnebi

glosses: biyanî, ecnebî (kesê ku ji welatekî din e)

text: ecnebi parası

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ecnebi.wav


ecza dolabı

glosses: dermandank, îlacdank, dolaba dermanan, dolaba îlacan


eczacı

glosses: dermanger, dermansaz, eczager (kesê ku îlacan çêdike)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eczacı.wav


eczane

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eczane.wav


eda etmek

text: borcunu eda etti


edebiyat bilimci

glosses: wêjenas, wejezan, edebiyatnas, edebiyatzan


edememek

glosses: bêyî (tiştekî) neqedandin, bêyî (tiştekî) nekarîn

text: ben onsuz edemem


edepini takınmak

glosses: bi edeba xwe rabûn û rûniştin, xweştevgerî kirin


edepli

glosses: pûşildar, bipûşil, biedep, xweyedeb, biterbiye


edepsiz

glosses: hetek, hetk, kanc, bêedeb (kesê ku bêarû bêterbiye ye)


edepsizlik

glosses: hetektî, hetkî, bêedebtî, bêartî, bêterbiyetî


edeptir söylenmesi

text: edebtir söylenmesi, donuna kaçırmış


edi

glosses: Loqo û Doqo (ku bi Tirkî jê re dibêjin Edi ile Bûdü)


tûj dikim

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera tûj kirin.

ipa: /tuːʒ dɪˈkɪm/


tûj dikî

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera tûj kirin.

ipa: /tuːʒ dɪˈkiː/


tûj dike

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera tûj kirin.

ipa: /tuːʒ dɪˈkɛ/


tûj nakim

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ya neyînî ji lêkera tûj kirin.

ipa: /tuːʒ nɑːˈkɪm/


tûj nakî

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ya neyînî ji lêkera tûj kirin.

ipa: /tuːʒ nɑːˈkiː/


tûj nake

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ya neyînî ji lêkera tûj kirin.

ipa: /tuːʒ nɑːˈkɛ/


tûj nakin

glosses: Kesê yekem pirjimar dema niha ya neyînî ji lêkera tûj kirin.

glosses: Kesê duyem pirjimar dema niha ya neyînî ji lêkera tûj kirin.

glosses: Kesê sêyem pirjimar dema niha ya neyînî ji lêkera tûj kirin.

ipa: /tuːʒ nɑːˈkɪn/


tûj nekir

glosses: kesê yekem yekjimar raboriya stûj neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem yekjimar raboriya stûj neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem yekjimar raboriya stûj neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê yekem pirrjimar raboriya stûj neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem pirrjimar raboriya stûj neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem pirrjimar raboriya stûj neyînî ji lêker tûj kirin

ipa: /tuːʒ nɛˈkɪɾ/


tûj dikir

glosses: Kesê yekem yekjimar raboriya berdest ji lêkera tûj kirin.

glosses: Kesê duyem yekjimar raboriya berdest ji lêkera tûj kirin.

glosses: Kesê sêyem yekjimar raboriya berdest ji lêkera tûj kirin.

glosses: Kesê yekem pirrjimar raboriya berdest ji lêkera tûj kirin.

glosses: Kesê duyem pirrjimar raboriya berdest ji lêkera tûj kirin.

glosses: Kesê sêyem pirrjimar raboriya berdest ji lêkera tûj kirin.

ipa: /tuːʒ dɪˈkɪɾ/


tûj nekiribû

glosses: kesê yekem yekjimar raboriya dûr neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem yekjimar raboriya dûr neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem yekjimar raboriya dûr neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê yekem pirrjimar raboriya dûr neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem pirrjimar raboriya dûr neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem pirrjimar raboriya dûr neyînî ji lêker tûj kirin

ipa: /tuːʒ nɛkɪɾɪˈbuː/


edilgin

glosses: kartêbû, karlêbû, munfail (ê ku bandor û hîkarî lê dibe)

glosses: pelt (ê ku qet têkilî bi rûdan û bûyeran nake, bêbizav e)


tûj nedikir

glosses: kesê yekem yekjimar raboriya tûj neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem yekjimar raboriya tûj neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem yekjimar raboriya tûj neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê yekem pirrjimar raboriya tûj neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem pirrjimar raboriya tûj neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem pirrjimar raboriya tûj neyînî ji lêker tûj kirin

ipa: /tuːʒ nɛdɪˈkɪɾ/


tûj kiriye

glosses: kesê yekem yekjimar raboriya dûdar ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem yekjimar raboriya dûdar ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem yekjimar raboriya dûdar ji lêker tûj kirin

glosses: kesê yekem pirrjimar raboriya dûdar ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem pirrjimar raboriya dûdar ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem pirrjimar raboriya dûdar ji lêker tûj kirin

ipa: /tuːʒ kɪɾɪˈjɛ/


tûj nekiriye

glosses: kesê yekem yekjimar raboriya dûdar neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem yekjimar raboriya dûdar neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem yekjimar raboriya dûdar neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê yekem pirrjimar raboriya dûdar neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem pirrjimar raboriya dûdar neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem pirrjimar raboriya dûdar neyînî ji lêker tûj kirin

ipa: /tuːʒ nɛkɪɾɪˈjɛ/


tûj kiribû

glosses: kesê yekem yekjimar raboriya dûr ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem yekjimar raboriya dûr ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem yekjimar raboriya dûr ji lêker tûj kirin

glosses: kesê yekem pirrjimar raboriya dûr ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem pirrjimar raboriya dûr ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem pirrjimar raboriya dûr ji lêker tûj kirin

ipa: /tuːʒ kɪɾɪˈbuː/


tûj bikim

glosses: Kesê yekem yekjimar dema bê ji lêkera tûj kirin.

ipa: /tuːʒ bɪˈkɪm/


tûj bikî

glosses: Kesê duyem yekjimar dema bê ji lêkera tûj kirin.

ipa: /tuːʒ bɪˈkiː/


tûj bike

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema bê ji lêkera tûj kirin.

glosses: Kesê yekem yekjimar dema fermanî ji lêkera tûj kirin.

ipa: /tuːʒ bɪˈkɛ/


tûj bikin

glosses: Kesê yekem pirjimar dema bê ji lêkera tûj kirin.

glosses: Kesê duyem pirjimar dema bê ji lêkera tûj kirin.

glosses: Kesê sêyem pirjimar dema bê ji lêkera tûj kirin.

glosses: Kesê yekem pirjimar dema fermanî ji lêkera tûj kirin.

ipa: /tuːʒ bɪˈkɪn/


tûj nekim

glosses: Kesê yekem yekjimar dema bê ya neyînî ji lêkera tûj kirin.

ipa: /tuːʒ nɛˈkɪm/


tûj nekî

glosses: Kesê duyem yekjimar dema bê ya neyînî ji lêkera tûj kirin.

ipa: /tuːʒ nɛˈkiː/


tûj neke

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema bê ya neyînî ji lêkera tûj kirin.

glosses: Kesê yekem yekjimar dema fermanî ya neyînî ji lêkera tûj kirin.

ipa: /tuːʒ nɛˈkɛ/


tûj nekin

glosses: Kesê yekem pirjimar dema bê ya neyînî ji lêkera tûj kirin.

glosses: Kesê duyem pirjimar dema bê ya neyînî ji lêkera tûj kirin.

glosses: Kesê sêyem pirjimar dema bê ya neyînî ji lêkera tûj kirin.

glosses: Kesê yekem pirjimar dema fermanî ya neyînî ji lêkera tûj kirin.

ipa: /tuːʒ nɛˈkɪn/


tûj kiribim

glosses: kesê yekem yekjimar dahatiya pêş ji lêker tûj kirin

ipa: /tuːʒ kɪɾɪˈbɪm/


tûj kiribî

glosses: kesê duyem yekjimar dahatiya pêş ji lêker tûj kirin

ipa: /tuːʒ kɪɾɪˈbiː/


tûj kiribe

ipa: /tuːʒ kɪɾɪˈbɛ/


edinmek

glosses: kirin (di wateya ji xwe re kirin, ji xwe re bi dest xistin de, lê bi piranî 'ji xwe re' tê pêşiya lêkera kirinê û welê tê bikaranîn)

text: bir çocuk evlat edinmeyi düşünüyor

text: bu konuda bilgi edinmek istiyorum

text: işlerim için bir at edinseydim iyi olurdu

text: kendine dost ve çevre edin


tûj kiribin

glosses: kesê yekem pirjimar dahatiya pêş ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem pirjimar dahatiya pêş ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem pirjimar dahatiya pêş ji lêker tûj kirin

ipa: /tuːʒ kɪɾɪˈbɪn/


tûj nekiribim

ipa: /tuːʒ nɛkɪɾɪˈbɪm/


tûj nekiribî

glosses: kesê duyem yekjimar dahatiya pêş neyînî ji lêker tûj kirin

ipa: /tuːʒ nɛkɪɾɪˈbiː/


tûj nekiribe

glosses: kesê sêyem yekjimar dahatiya pêş neyînî ji lêker tûj kirin

ipa: /tuːʒ nɛkɪɾɪˈbɛ/


tûj nekiribin

glosses: kesê yekem pirjimar dahatiya pêş neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem pirjimar dahatiya pêş neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem pirjimar dahatiya pêş neyînî ji lêker tûj kirin

ipa: /tuːʒ nɛkɪɾɪˈbɪn/


tûj kiribûya

glosses: kesê yekem yekjimar merciya borî II ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem yekjimar merciya borî II ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem yekjimar merciya borî II ji lêker tûj kirin

glosses: kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem pirrjimar merciya borî II ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem pirrjimar merciya borî II ji lêker tûj kirin

ipa: /tuːʒ kɪɾɪbuːˈjɑː/


tûj nekiribûya

glosses: kesê yekem yekjimar merciya borî II neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem yekjimar merciya borî II neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem yekjimar merciya borî II neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê yekem pirrjimar merciya borî II neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem pirrjimar merciya borî II neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem pirrjimar merciya borî II neyînî ji lêker tûj kirin

ipa: /tuːʒ nɛkɪɾɪbuːˈjɑː/


tûj bikira

glosses: kesê yekem yekjimar merciya borî I ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem yekjimar merciya borî I ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem yekjimar merciya borî I ji lêker tûj kirin

glosses: kesê yekem pirrjimar merciya borî I ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem pirrjimar merciya borî I ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem pirrjimar merciya borî I ji lêker tûj kirin

ipa: /tuːʒ bɪkɪˈɾɑː/


tûj nekira

glosses: kesê yekem yekjimar merciya borî I neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem yekjimar merciya borî I neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem yekjimar merciya borî I jneyînî i lêker tûj kirin

glosses: kesê yekem pirrjimar merciya borî I neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê duyem pirrjimar merciya borî I neyînî ji lêker tûj kirin

glosses: kesê sêyem pirrjimar merciya borî I neyînî ji lêker tûj kirin

ipa: /tuːʒ nɛkɪˈɾɑː/


edip

glosses: wêjekar, wêjenivîs, wêjevan, torevan, edîb


efekt

text: filmin efektleri iyiydi


efendi

glosses: efendî (ji bo kesê ku perwerde dîtiye û xwende ye wekîasnavekî tê bikaranîn)

glosses: efendî (ji nasnavê mîr cudatir, mînaasnavekî tê bikaranîn)

glosses: efendî (kesê ku gotin û fermana wî pere dike)

text: bizim efendi artık geceleri de eve gelmiyor

text: efendi bir adamdır

text: hey efendi, az bakar mısın?

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-efendi.wav


efendi baba

glosses: bav (hin zarok û hin jî bûk ji xezûrê xwe re wisa dibêjin)


efendi efendi

glosses: wekî efendiyan (ji bo dengnekirin û rehetsekinînê)


efendice

glosses: efendiyane, efendîwarî, wekî efendiyan, bi efendîkî


efendim

text: Hasan, oğlum nerdesin? -efendim baba, burdayım

glosses: te got çi, tu çi dibêjî (ji bo tekrarkirina gotina ku ne hatiye fêmkirin an jî ji bo pirskirinê, tê gotin)

text: bu olacak iş değil, efendim?

glosses: ezbenî (ji bo nezaket û giramiyê tê gotin)

text: haklısınız efendim


efendime söyleyeyim

glosses: ku ez ji efendiyê xwe re bibêjim, tu ku ez ji te re bibêjim, ez ji begê xwe re bibêjim


efil efil

glosses: milemil (ji bo tiştên mîna por, cil û sivik ku li ber bayê li vî alî û li wî alî dimilmilin)


efil efil esmek

glosses: bayeke nermenerm hatin (ku havînan bayeke nerm û hênik tê)


efil efil etmek

text: efil efil eder yarın yüzündeki zülüfleri


efkâr dağıtmak

text: biraz gidip efkâr dağıtalım


efkârlanma

glosses: xemxwarin, keribîn, kewgirîn, diltengbûn, xemdarbûn, xemgînbûn


efkârlanmak

glosses: xem xwarin, xemên (yekî) rabûn, xemgîn bûn, dilteng bûn, keribîn, xemdar bûn, kewgirîn


efkârlı

glosses: xemdar, xemgîn, kewgirî, dilteng, xembar, derdnak


eflâk ser çekmek

glosses: li ber perê esmanan bûn (ji bo bilindahiya pir)


eften püften

glosses: sinêde, bi fisê bi hev ve ye, serobero, tiroviro

text: eften püften bir iskele


ege

glosses: welî (kesê ku ji her tiştê zarokekî berpirs e)


egemen olmak

glosses: serwer bûn, serdest bûn, zal bûn, hakim bûn


egoist

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-egoist.wav


egoist

glosses: xweperest, ezez, ezoperest, xodgam, xudbîn, egoîst


egoistlik

glosses: xweperestî, ezîtî, ezezî, ezoperestî, xodgamî, xudbînî, egoîstî


egoizm

glosses: xweperestî, ezîtî, ezezî, xodgamî, xudbînî, egoîzm


egosantrizm

glosses: egosantrîzm (lênêrîna felsefeyî ya ku di dinyayê de ezîtiya ferd wekî navend dibîne)


egzama

glosses: keno, kotî, êzimx, gezne, lîr, ezme, xişrûk, egzama (cureyek nexweşîna çerm e ku av digire, dixurê û sor dibe, lê kes ji hev nagire)


egzersiz

glosses: hînkarî, ferdan, hîndarî, meşq, temrin, hînek


egzogami

glosses: derezewacî, derecewatî, egzogamî (ji derve zewicîn)


egzotik

glosses: bêganeyî, egzotîk (tiştê ku ji welatên biyan û dûr hatiye, tiştê ku bi wan re têkil dar e)


ehemmiyetli

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ehemmiyetli.wav


ehemmiyetsiz

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ehemmiyetsiz.wav


ehlibeyt

glosses: ehlibeyt (navê malbata Hz Muhemed ku keç, zava û neviyên wî jî dikevine navê)


ehlisünet

glosses: ehlê sune, ehlê sunet (kesê ku îman bi Hz Muhemed aniye)


einstenyum

glosses: einstenyûm, elementeke çêkirî ku nimroya wê ya atomî


ek

forms:
'e
'e'e
e'e
'ek
‘ey

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


ek

glosses: veser, pêvek, qetab, îlawe (parçeyê ku ji bo temamkirina kêmasiyeke tiştekî bi ser ve tê zêdekirin)

text: demirin ekleri

glosses: paşko, îlawe (ji bo parçeyên rojname, kovar ku bêpere pê re tê belavkirin)

text: gazetenin eki

glosses: kobe (ji bo yên kincan) , parçe, qetab (parçeyê ku paşê bi ser tiştekî ve hatiye zêdekirin, an jî pê ve hatiye danîn)

text: ek yapı

glosses: qertaf, dawîne, pirtik, lêk, parek, xurde


ek eylem

text: çalışkanım

text: güzeldi


ek fiil

glosses: tewrlêker, qertaflêker, qertafên lêkera bûnê


ek görev

glosses: karê duyemîn (li daîreyên dewletê ji bilî karê esasî yê duyemîn)


ekerleme

glosses: bonbon (mêweyên ku di şerbeta şekir de têne kirin)

glosses: çavgermkirin (bêyî ku di nav cihan deirov rakeve)


ekici

glosses: cenan, cotkar (kesê ku berhemeke çandiyê hildibirîne an jî bi çandiniyê re bilî dibe)


ekili

text: ekili tarla


ekilmek

text: tarlaya buğday ekildi


ekin kargası

glosses: qijika reş, qelamizgînî, qijika zeviyan (Corvus frugilegus)


ekinci

glosses: cotyar, xweyê debrê (kesê ku debrê diavêje û hiltîne)


ekiniti gibi

glosses: qup (kesê ku xwe qup dike û bi awayekî kuşpene li kesê derdora xwe dinêre)


ekinoks

glosses: ekînoks (wekheviya dirêjbûnê ya şev û rojê)


ekip

text: on kişilik bir tiyatro ekibi


ekipman

glosses: ekîpment, ekîpman (eşyayê ku ji saziyekê re pêwîst in)


eklem

glosses: monik, movik, girêçk, geh, gehe, gehik, çemok, çewik, kawik, mofik, hebûk, kabik

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eklem.wav


eklem bacaklılar

glosses: famîleya ajalên mîna kurmik, kêzik, şehê mar û yên ku xweyqaçil in û ji girêçkan hatine pê


ekleme

glosses: lehiqandin, şingilandin, veserkirin, pêvekirin, biservekirin, qetabkirin, lêzêdekirin, lêkdan, îlawekirin


eklemek

glosses: lehiqandin, şingilandin, veser kirin, pê ve kirin, veser kirin, bi ser ve kirin, xistin ser (tiştekî), qitab kirin, kirin ser, lê zêde kirin, bi ser de kirin, bi ser êxistin, bi ser xistin, lêk dan, îlawe kirin

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-eklemek.wav


eklemeli

glosses: pêvekî, îltîsakî (zimanê ku gava tê kişandin û qertaf pê ve tê kirin, rayek û gewdeya wê nayê guhartin)


eklemlenmek

glosses: movik hev girtin, monik hev girtin, girêçk hev girtin


eklenme

glosses: lehiqîn, şingilîn, lêkbûn, veserbûn, biservebûn, lêzêdebûn, îlawebûn


eklenmek

glosses: lehiqîn, lêk bûn, şingilîn, veser bûn, bi ser ve bûn, lê zêde bûn, ketin ser (tiştekî), îlawe bûn

glosses: lê hatin zêdekirin, bi ser ve hatin kirin, hatin lehiqandin, hatin veserkirin, hatin qetabkirin, hatin şingilandin, hatin îlavvekirin


eklenti

glosses: lehêq, aksesiwar, pêvek (Di programên komputeran û hwd de)


ekleşme

glosses: qertafîbûn, lêkîbûn, parekîbûn (rêzimanî)


ekleşmek

glosses: qertafî bûn, lêkî bûn, parekî bûn (rêzimanî)


ekleştirmek

glosses: hingaftin, (bi şid) lê dan, gurmandin (yekî)


ekli

glosses: veserkirî, îlawekirî, qitabkirî, lêkdayî


ekmek aslanın ağzında

glosses: nan di devê şêr de ye, nan li eniya hirçê ye, pere di quzê dêlikê de ye (argo)


ekmek ayvası

glosses: bihokên kirkirpokî (cureyeke bihokê ya biav û kirkirpokî)


ekmek düşmanı

glosses: li zikê xwe dinêre, ê xwarinê ye (kesê ku naxebite û tenê li zikê xwe dinêre)


ekmek elden, su gölden

glosses: nan ji malan av ji malan taştiya palan, nan ji baniye av ji kaniyê


ekmek kadayıfı

glosses: çeşîdek şîraniya ku ji nanê gilover (mîna yê tenûrê) tê çêkirin


ekmek kapısı

glosses: cihê nan, nan jê hatin, nanê (yekî) jê hatin (cihê ku mirov debara xwe pê dike)

text: insan ekmek kapısına ihanet etmemeli


ekmek kavgası

glosses: li nanê xwe cehdandin, cehda nanê xwe kirin, ji bo loqa nan


ekmek küfü

text: ekmek parası için yazıp duruyor


ekmek yoktur yemeğe atla gider sıkmağa

glosses: Guhartoyeke ekmek yoktur yemeğe atla gider sıçmağa.


ekmek çarpsın

glosses: nan xenîmî (yekî) bibe, ez bi vî nanî bikim


ekmeklik

text: ekmeklik un


ekmeksiz

glosses: bêqût, bêqût û pût (kese ku tiştikekî wî nîn e ku bixwe)

text: börek ekmeksiz yenilir


ekmekçi

glosses: firoşgeha nan (dikana ku lê nan tê fırotin)


ekmeğinden etmek

glosses: (yek) ji nanê (wî) kirin, nanê (yekî) birin


ekmeğine yağ sürmek

glosses: barê (yekî) rast kirin, dolaba (yekî) rast gerandin


ekmeğini kazanmak

glosses: nanê xwe derxistin, nanê xwe deranîn, nanê xwe qezenc kirin


ekmeğini yemek

text: adam bana iyi, ben ekmeğini yiyiyorum

glosses: nanê (yekî) li ser (yekî din) bûn (bi alîkariya yekî din debara xwe kirin)


ekonomik

glosses: aboriyî, ekonomîk (tiştê bi aboriyê re têkildar e)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ekonomik.wav


ekose

glosses: ekose (qumaşê damakî yê ji gelek cure rengi)


ekselans

glosses: ekselans (nasnavê şerefe ku didin kesê biyan ên xweymeqamên mezin ku ji wezîriyê heta serokkomariyê bilind dibin)


ekseri

glosses: pirtirîn, zêdetirîn, exleb, axlem, herî pir


ekseriya

glosses: bi piranî, bi zêdetirî, bi axlemî, pirî car


eksi

glosses: kêmek, negatif (hejmara ku ji sifirê biçûk e)


eksik

glosses: kêmasî, lazmatî, hewcedarî (tiştê ku pêdivî pê heye)

text: evin eksikleri çok

text: bu kitap eksik

text: derdimiz eksikmiş gibi sen de

text: bir sen eksiktin


eksik doğmak

glosses: netemam çêbûn (ji bo welidîna zarokê ku beriya wextê xwe tê dinyayê û wesleyên wî ne temam in)


eksik etmemek

text: sigarayı eksik etmiyor


eksik gedik kapamak

glosses: qul milên biçûk girtin (lazmatiyên xwe yên hûrik dabîn kirin)


eksik olsun

text: böyle yardım eksik olsun

glosses: bila Xwedê kêmahiya (wî) bide (di wateya bila bimire de)


eksik olmamak

text: sene boyunca evlerinde rutubet eksik olmuyor


eksiklik

glosses: kêmasî, kemanî, kêmayî, kêmahî, kêmayetî, kil û kêmasî, nuqsanî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eksiklik.wav


eksiksiz

glosses: bêkêmasî, bêkêmanî, bêkêmayî, nekêm (tam, temam)


eksiltme

glosses: kêmkirin, daxistin, ihale (ji bo fiyet kêmkirinê)


ekspertiz

glosses: ekspertîz (mueyneya ku ji hêla pisporan ve tê kirin)


ekspoze

glosses: kurtasiya danezanê ya ku pêşkêşî cihekî dibe


ekspres

glosses: ekspres (keştî, tren an jî balafira ku pir zû diçe û tenê li rawestgehênezin disekine)

glosses: ekspres (tiştê ku bi posteyê tên şandin, ji bo tiştên ku dixwazin zûzûka bigihîje cihê xwe)


ekspres yol

glosses: riya ku wekî çûnehatê hatiye duristkirin


ekti

glosses: çil, çilek, nefsek, palaxî (kesê ku dilê wî dibije her çeşîd xwarinê)

glosses: kurtêlxur, devçêre (kesê ku li ser pişta yekî din debara xwe dike)


ekti püktüler

glosses: elo ep (ji bo wan kesên xwarinê, kurtêlxuran tê gotin)


ekvatoral

glosses: ekvatoral (çeşîdek dûrbînê ye ku pê bilindbûn û nizmbûna stêran tê pîvandin)


ekâbir

glosses: girgirek, giregir, mezinên dewletê (ji aliyê meqam ve)


ekşi

text: bu yemeğin ekşisi fazla kaçmış

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-ekşi.wav


ekşimek

text: hamur ekşidi

glosses: rûyê (yekî) tirş bûn, mehdê (yekî) tirş bûn, mirûzê (yekî) tirş bûn

text: hemen sinirli bir yüz ekşimesiyle kaşlarını çattı


ekşitmek

glosses: mehdê (rûyê an jî mirûzê) xwe tirş kirin


el almak

glosses: jê destûr stendin (kesê ku ji osteyê xwe destûra çêkirina tiştekî distîne)

glosses: car jê birin (di leyîstika kaxizan de bi ser ketin)


el altından

glosses: di bin de, di binî de, di bin re (bi awayekî veşarî)


el arabası

glosses: destgere, ereboka destan, taxurk, xirxirk, totok

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-el arabası.wav


el atmak

glosses: rakirin (karekî), dest ayetin (karekî), dest dan (karekî) (ji bo tekilî pê kirinê)

glosses: rakirin (karekî), dest avêtin (karekî), rahiştin (karekî) (ji bo teşebûskirinê)

text: bahçeye olduğu kadar eve de el atmıştır


el ayak çekilmek

text: ben, el ayak çekildikten sonra, kitaplarımla başbaşa kalıyorum


el açmak

glosses: kemnika xwe danîn, destê xwe vekirin (di rewşa alîkarî xwestinê de bûn)


el basmak

text: Kur'ana el basarım ki, ben değilim


el bağlamak

glosses: destên xwe dan ser hev, kemberbeste bûn (ji bo giramî pê danê)


el bebek gül bebek

glosses: delalî (kesê ku bi delalî hatiye xweyîkirin)


el bende

glosses: dor a min e (di leyîstikên îskambîlê de)


el bezi

glosses: destmal, potê destan, potikê destan, paçê destan


el beğenmezse yer beğensin

glosses: mirin ji halê me çêtir e, hema erd biqelişe ez pê de herîm


el birliği

text: el birliğiyle onun borcunu ödeyelim


el değmemiş

glosses: dest lê negeriyaye, kurmorî lê negeriyaye (tiştekî ku hîna nehatiye bikaranîn)

glosses: dest lê negeriyaye, dest pê nebûye (safitiya wî xera nebûye)


el elde baş başta

glosses: em li serê rûniştin û me xwar qedand (tiştekî ku mirov bintûtî bibirîne, xelas bike)


el elden üstündür

glosses: (ta arşa kadar) dest di ser dest re ye (heta ba Xwedê)


el ele

glosses: destê (wan) di hev de, dest li dest (ji bo kesê ku bi destê hev digirin û diğerin)


el elin aynasıdır

glosses: eybika me li pişt me ye (ya hevalan li ber me ye)


el emeği

text: el emeği olarak on milyon verdik

glosses: destkar, destkirî, destlepî (karê ku bi destan tê kirin)


el erimi

glosses: bi qasî ku tu destê xwe dirêj bikî (ji bo ne dûrbûna tiştekî)


el ermez, güç yetmez

glosses: qeweta (yekî) negihîştinê, zêdeyî qeweta (yekî) bûn, ji qeweta (yekî) zêde bûn


el etek öpmek

glosses: der û daw lê qetandin, çûn dest û piyên (yekî) (bi lavahiyan karekî bi yekî dan kirin)

glosses: bi şelaqî û melaqiyan bi dora (yekî) ketin


el işi

glosses: destkirî, destkarî, destşol, destkar, kirê destan kadar destek goşt (ji bo kesê pizik, qicûcankî)


el kaldırmak

glosses: dest rakirin, dest bilind kirin, dest hilanîn (ji bo dengdanê)

glosses: dest birin xwe, bizav kirin, destê xwe hilanîn, dest hilanîn, destê xwe bilind kirin, destê xwe rakirin, dest bilind kirin, dest rakirin


el katmak

glosses: destê xwe kirin nav (tiştekî), destê xwe tê werdan (ji bo têkilîpêkirinê)

glosses: dest avêtin (tiştekî) (ji bo alîkarîkirinê) kirî qirêja destan, qilêra destan


el kızı

glosses: qiza xelkê, keça xelkê (ji bo bûk û jinê)


el koymak

glosses: dest dan (an jî danîn) serê (ji bo vekolandina tiştekî nelirê)

glosses: dest dan (an jî danîn) serê, desteser kirin


el mi yaman bey mi yaman?

glosses: her tişt bi pişta xelkê ye, ka kî berx e kî beran e


el pençe divan durmak

glosses: jê re dest dan ser hev, jê re destbeste sekinîn (di huzûra yekî de destê xwe dan ser hev û li piyan sekinîn)


el sallamak

glosses: destê xwe li ba kirin, destê xwe hejandin


el sıkmak

glosses: destê (yekî) guvaştin, bi destê (yekî) girtin, destê xwe dan hev (ji bo silavdanê)


el sürmek

glosses: dest lê gerendin, destê xwe tê dan, destê xwe pê kirin

text: namusuna el sürmüşler


el sürmemek

glosses: dest pê nekirin, destê xwe pê nekirin, destê xwe nedan (tiştekî), dest nedan (tiştekî) (ji bo têkilîpênekirinê)

text: akşama kadar bir işe elini sürmedi


el tazelemek

glosses: yek kirin şûna xwe (gava ku yek di karekî de dibetile û radibe yekî din tîne dike şûna xwe)


el tutmak

glosses: di destê (yekî) de man, di ber (tiştekî) de man (gava ku mirov pir zêde bi karekî re bilî dibe, zêde di ber de dimine)


el uzatmak

text: niye bizim lokmamıza el uzatırlar

glosses: destê xwe dirêjî (tiştekî) kirin, dest dirêjî (tiştekî) kirin (ji bo alîkarîkirinê)

text: bize el uzatacak biri gerek


el vermek

glosses: leyîstik dan (di leyîstika kaxizan de serweriya hemberî xwe pejirandin)


el vermemek

glosses: destê xwe pê nekirin, destê xwe nedan (tiştekî)


el yazması

glosses: destnivîsar (pirtûka ku bi xetên destan hatiye nivisandin)

glosses: destnivîsar (tiştê ku bi xetê destan hatiye nivisandin)


el âlem

glosses: xelk û alem, xêr û dêro, xelk (di wateya biyanî de)

text: el âlem bize ne der?


el çabukluğu

glosses: bi hindazeyî (kesê ku zûzûka dek û ripa xwe dike û kes pê dernaxe)


el çekmek

glosses: dest jâ kişandin, dest jê şûştin, dev jê berdan


el çektirmek

glosses: destê (yekî) jê derxistin (gava ku yek ji karê wî bê derxistin)


el çırpmak

glosses: dest li hev xistin (ji bo gazîkirina yekî)


el öpmek

glosses: çûn destê (yeki), destê (yekî) maç (paç) kirin, destê (yekî) ramûsandin


elalemin ağzı torba değil ki büzesin

glosses: devê xelkê ne doxîna diya me ye ku em girê bidin, devê xelkê nebûye doxîna diya me ku em girê bidin


elastikiyet

glosses: qayişokîtî, vezenîtî, vamitoyîtî, elastîkîtî


elbet bir gün ölürüz

glosses: em sed sal li dinê bin em dê şevekê mêvanê qebrê bin


elbise

glosses: (piraniya libas e) kinc, cil, çek, berg, poşide, saye, cilûberg, lîbas

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-elbise.wav


elbise dolabı

glosses: cildank, dolaba cilan, kincdank, dolaba kincan, sayekod


elbiseli

glosses: bikinc, biçil, biçek, bicilûberg, bilîbas


elbisesiz

glosses: bêkinc, bêcil, bêçek, bêpoşîde, bêsaye, bêberg, bêcilûberg, bêlîbas


elde avuçta kalmamak

glosses: tişt di dest de neman, vala bûn (ji bo qedandin û birandina mal û pere)


elde avuçta ne varsa

glosses: ked û kuspa xwe (tev), hebûn û nebûna xwe (tevde)


elde bir

glosses: di dest de (ji bo çêbûn û pêkhatina tiştekî bi awayekî misoger)


elde etmek

glosses: bi dest xistin, bi dest xwe re anîn, di bin destê xwe xistin, navdest kirin (lê bûn xwedî)


elde tutmak

glosses: di dest xwe re girtin, di destê xwe de hîştin


elden

text: parayı elden yolladım


elden almak

glosses: ji destê (yekî) derxistin, ji mista (yekî) derxistin


elden almak

glosses: bi dest jê girtin, bi dest jê stendin, bi dest jê kirin


elden ayaktan düşmek

glosses: ji dest û pê bûn, ji ber pîr û kalî an jî nexweşînê kar pê nebûn)


elden düşürmemek

glosses: ji destan neketin, ji dest xwe dernexistin


elden düşme

glosses: malê kelepir, malê xizmetbûyî, ji destan


elden ele dolaşmak

glosses: (tiştek) li destan gerîn, li ser destan gerîn, ji ser destan nehatin xwarê


elden gelmemek

glosses: ji destê (yekî) nehatin, ji qeweta (yekî) nehatin, pê nekaribûn


elden geçirmek

glosses: ser û guhê (tiştekî) dan hev (ji bo vekolandin û sazkirina tiştekî)


elden çıkmak

glosses: ji dest derketin, ji dest hatin derketin


elden çıkarmak

glosses: ji destê xwe derxistin, ji dest derxistin


eldiven

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eldiven.wav


ele almak

glosses: hildan destê xwe, li serê sekinîn, li serê xeber dan


ele avuca sığmamak

glosses: (yek) nehatin tewandin, bi heft werîs û bi heft kindiran nehatin girêdan (kesê ku pêkutî lê nayê kirin)

glosses: bi heft werîs û bi heft kindiran nehatin girêdan (ji bo kesên nehs û şûm)


ele gelmek

glosses: hatin milan (ji bo zarokên ku êdî mirov dikare wî bide milê xwe)


ele geçirmek

glosses: (yek) kirin dest, bi dest ve anîn, di bin destê xwe xistin (yanê qefaltin, zeft kirin)

glosses: (tiştek) kirin destê xwe (jê re bûn xwedê)


ele geçmek

glosses: ketin dest, berdest bûn (hatin qefaltin)


ele vermek

glosses: (yek) dan dest, berdest kirin (yek dan girtin)


elebaşı

glosses: sergerde (kesê ku serkêşiya karên ne pak û xerab dike)


elektrik

glosses: kareba, elektrîk (ronîdarkirina ji elektrîkê)

text: Elektrik fırını.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-elektrik.wav


elektrik anahtarı

glosses: bişkoka karebayê (an jî elektrikê), enexdara karebayê (an jî elektrîkê), kilîda karebayê (an jî elektrikê)


elektriklendirmek

glosses: karebadar kirin, elektrîkdar kirin, bi elektrik kirin


elektriklenme

glosses: karebadarbûn, elektrîkdarbûn, elektrîkgirtin, karebagirtin


elektriklenmek

glosses: karebadar bûn, bûn bi elektrik, elektrik girtin, kareba girtin


elektrikli

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-elektrikli.wav


elektriksel

glosses: Wekî elektrîkê, elektrîkane, elektrîkdar


elektrojen

etymology_text: Deyn ji fransî électrogène.

ipa: /ɛlɛktɾoːˈʒɛn/


elektrojen

ipa: /ɛlɛktɾoːˈʒɛn/


elektronik

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-elektronik.wav


elemek

glosses: bêjandin, seridandin, dawîtin, dabêtin, bêtin, dawêştin, hilqewişandin

text: unu ele

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-elemek.wav


elemli

glosses: azarde, azarî, biahên, elemoyî, elemdar, elemnak, bielem


elenmek

glosses: hatin seridandin (ji pêşbirkê hatin deranîn)


eleştiri

glosses: rexne (karê vekolîna li ser rastı û şaşiya berhemekê, mirovekî an jîijarekê)

glosses: rexne, krîtîk (çeşîdê nivîsara li ser berhemeke wêjeyî an jî hunerî)

glosses: rexne, krîtîk (darizandin, ezmûnkirin û hilsegandina hîmê agahiyê)


eleştirici

text: eleştirici bir görüş


eleştirilmek

glosses: hatin rexnekirin, hatin tenkîdkirin, hatin krîtîkkirin


eleştiriye tabi tutulmak

glosses: (yek) ketin ber rexneyan, rexne lê hatin girtin


eleştiriye uğramak

glosses: ketin ber rexneyan, rexne lê hatin girtin


eleştirme

glosses: rexnekirin, sinarîn, pitandin, tenkîdkirin


eleştirmek

glosses: rexne kirin, sinarîn, pitandin, tenkîd kirin, kritik kirin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-eleştirmek.wav


elhamdülillah

glosses: hemd ji Xwedê re, şikir ji Xwedê re, elhamdulillah


eli armut devşirmiyor ya!

text: sen bana vurursan benim elim armut devşirmiyor


eli ayağı buz kesilmek

glosses: dest û piyên (yekî) cemidandî bûn, dest û piyên (yekî) hişk bûn


eli ayağı tutmak

glosses: çokên (yekî) girtin, dest û piyên (yekî) negirtin


eli aza varmamak

glosses: destbelav bûn (ji bo kesê ku ji tiştekî pir hildide an jî dide)


eli ağır

glosses: destgiran (kesê ku ji karê xwe re ne destsivik e)

glosses: destgiran (ê ku gava tepa xwe li yekî dixe wî diêşîne, destê wî giran e)


eli boş

glosses: betal (ji bo kesê ku ne xwedî karekî ye)


eli boş dönmek

glosses: destvala vegerîn (zivirîn an jî fetilîn), destvala bi ser (yekî) de hatin vegerandin


eli boş gelmek

glosses: destvala hatin (an jî çûn) (bi xwe re diyarî neanîn an jî çûn)

glosses: destvala hatin (hatina yekî bêyî ku tiştê jê dihat hêvîkirin)


eli dar olmak

glosses: (eli darda olmak) destteng bûn, di desttengiyê de bûn


eli dursa ayağı durmaz

glosses: deste wî bisekine piyê wî nasekine (piyê wî bisekine qûna wî nasekine, qûna wî bisekine serê wî nasekine)


eli ermez gücü yetmez

glosses: ne destê (wî) digihîjê ne jî qeweta (wî)


eli geniş

glosses: destgerm (kesê ku debara wî dibe û earner e)


eli genişlemek

glosses: destê (yekî) germ bûn (pereyekî pir ketin destê yekî)


eli hafif

glosses: destxweş, destsivik (kesên mîna cerah, berber û diransaz ku bêyî canê mirov biêşînin, karê xwe dikin)


eli kalem tutmak

glosses: dest qelem girtin (karîn nivîs nivîsandin)


eli kırılmak

glosses: destê (yekî) lê qusîn, destê (yekî) hînî (karekî) bûn


eli kolu bağlı kalmak

glosses: desten (yekî) li ser hev girêdayî man, destên (yekî) li ser hev girêdayî sekinîn


eli koynunda

glosses: destê (yekî) di binçengê yekî de bûn (betal û bêçare bûn


eli kulağında

glosses: dike bibe, hema hema, li ber rojan e (ev ji bo welidîna zarokan)


eli kurusun

glosses: destê (yekî) hişk bibe, dest û pêçiyên (te) biweşin


eli olmak

glosses: tiliya (yekî) tê de hebûn, pêçiya (yekî) di karekî de hebûn

text: Ahmet'in ölümünde onun eli var


eli para görmek

glosses: destê (yekî) pere dîtin, destê (yekî) germ bûn


eli sıkı

glosses: destgirtî, çekçivîn, timah, çikûs, çikot


eli silah tutan

glosses: destê (yekî) çek girtin, destê (yekî) sîleh girtin, ê tifaqê ye


eli yatmak

text: daha çatal bıçağı tutmasına eli yatmamıştı


eli yüzü düzgün

text: eli yüzü düzgün bir festival


eli çabuk

glosses: destsivik, destçipik, destcerb, destlez, hêzik, çirpdest


eli şakaklarında düşünmek

glosses: destên (yekî) li ber rûyê (yekî) fikirin


eli şakağında

glosses: destê (yekî) li ber rûyê (wî) bûn, destê (yekî) li ber guhê (wî) bûn


elifi elifine

text: saat şimdi elifi elifine dokuzu gösteriyor


elin ağzı torba değil ki büzesin

glosses: devê xelkê ne doxîn e, mirov nikare devê xelkê girê bide, devê xelkê ne doxîna diya meriv e ku mirov girê bide


elin ipiyle kuyuya inilmez

glosses: bi cêrê xelkê mirov naçe avê, siwarê hespê xelkê tim peya ye


elin körü

text: elin körüne gidiyorum


elinde

text: çocuklar Elif hanımın elinde büyüdüler


elinde var

text: elinde mesleği var


elinde avucunda nesi varsa

glosses: di sî û stara (yekî) de çi hebe, çi liberdestê (yekî) hebe


elinde olmak

glosses: (karek) di destê (yekî) de bûn (ji bo tiştê ku bi yekî diqede, gava ku ew bixwaze dikare wî tiştî bike, bîne cih)


elinde olmamak

glosses: ne bi destê (yekî) bûn, (tiştek) ne bi hemdê (yekî) bûn

text: bu mesele hakkında yazılanlar elimde değil


elinde tutmak

glosses: di bin destê xwe de girtin, deste xwe dan serê

glosses: destê xwe lê dan hev (malekî nefirotin û kom kirin)


elinden

text: senin elinden çektiklerim yeter artık


elinden bir iş gelmemek

glosses: tiştek ji destê (yekî) nehatin, jê nehatin


elinden bir şey kurtulmamak

glosses: tiştek ji destê (yekî) nefılitîn (an jî xelas nebûn), tiştek ji ber (yekî) nefilitîn, (tiştek) ji berê nefilitîn


elinden geleni ardına komamak

glosses: Guhartoyeke elinden geleni arkasına komamak.


elinden geleni yapmak

glosses: çi ji destê (yekî) hatin kirin, çi jê hatin kirin

text: kızını iyileştirmek için elinden geleni yaptı


elinden gelmek

glosses: qadirê (yekî) bûn, ji (yekî) bûn, pê qedîn

text: elinden gelse çocuğu paralar

text: elinden gelse var ya kimseye rahat yüzü vermez

text: şiir yazmak elinden geliyor


elinden gelmemek

text: sana yol vermekten başka elimden bir şey gelmiyor


elinden iyi iş gelmek

glosses: karekî baş ji destî (yekî) derketin, destemel bûn, destê (yekî) zîv û zêr birîn


elinden iş çıkmamak

glosses: kar ji destê (yekî) derneketin, emelê yekî qet neçûn


elinden kaza çıkmak

glosses: qeza ji destê (yekî) qewimîn, derb ji destê (yekî) çêbûn


elinden kaçırmak

glosses: ji dest xwe berdan, bi der dan, ji dest çûn, ji destê (yekî) filitîn


elinden kurtulmak

glosses: ji destê (yekî) filitîn, ji ber (yekî) xelas bûn


elinden o kadarı gelmek

glosses: hew hatin milê (yekî), hew pê qedîn, hew pê bûn


elinden çekmek

glosses: ji destê (yekî) kişandin, ji destê (yekî) qarin


eline almak

glosses: kirin destê xwe (ku mirov îdareya tiştekî bike bin fermana xwe)

glosses: rahiştin (tiştekî), rakirin (tiştekî) (tiştek bi xwe çêkirin)


eline ayağına üşenmemek

glosses: tu dibêjî qey monik di dest û piyên (wê) de tune bûn


eline bakmak

glosses: li destê (yekî) nihêrtin, çav li destê (yekî) bûn


eline doğmak

glosses: navika (yekî) birin (yek ji biçûkiya wî ve nas kirin)


eline düşmek

text: kale düşmanın eline düştü

text: haydutların eline düştü

glosses: hatin ber destê (yekî) (ji bo hewcedarbûnê)

text: çocuk iyi bir öğretmenin eline düştü


eline erkek eli değmemiş olmak

glosses: eniya wê li mêran venebûye (ji bo kesa ku xweyî erz û namûsa xwe ye)


eline eteğine sarılmak

glosses: der û daw lê qetandin, xwe avêtin der û dawê (yekî)


eline fırsat geçmek

glosses: keys bi dest ketin, keysa (yekî) ketinê, firsend ketin destê (yekî)


eline geçmek

glosses: ketin destê (yekî), hatin destê (yekî) (ji bo ked û kuspan, ji bo destketiyan)

text: Eline çok para geçiyor.

text: Eline geçen her kitabı okur.

text: Mektuplar elime geçti.


eline kalmak

glosses: di stûyê (yekî) de man, ketin stûyê (yekî)


eline sağlık

glosses: dest û pêçiyên we ter bin, dest û pêçiyên te ter bin, destxweş bî (an jî bin), destê te (an jî we) sax be (an jî bin)


eline tutuşturmak

text: mektubu elime tutuşturdu


elini ayağını kesmek

glosses: xwe ji (cihekî) kirin, dest û piyên xwe jê birîn, dest û piyên xwe jê kişandin


elini belli etmek

glosses: destê xwe nîşan dan (di lîstika kaxizan de)


elini eteğini çekmek

glosses: destê xwe jê kişandin, destê xwe jê şûştin

text: siyasetten elini eteğini çekmiş


elini kalbine koyarak söylemek

glosses: destê xwe dan ser wijdanê xwe û gotin (fikirîn an jî qerarê xwe dan)


elini kana bulamak

glosses: xwîn bi xwe de anîn, destê xwe di xwînê dan, destê xwe di xwînê werdan, destê xwe kirin xwînê


elini kesmek

text: bıçakla elini kesmiş


elini kolunu sallaya sallaya gelmek

glosses: bi serê şûştî hatin (kesê ku karê xwe hel nekiriye û vegeriyaye)


elini kolunu sallaya sallaya gezmek

glosses: fîkefika (yekî) bûn, çepilên xwe hejandin û çûn û hatin

text: katiller aramızda ellerini kollarını sallaya sallaya geziyorlar


elini oynatmak

glosses: ji destê xwe re texsîr nekirin (alîkariya pereyan kirin)


elini sallasa ellisi

glosses: Guhartoyeke elimi sallasam ellisi başımı sallasam tellisi.


elini sıcak sudan soğuk suya sokmamak

glosses: destê xwe di ava sar û germ de nekirin, ji ber sifikê neçûn ber tifikê


elini sürmemek

glosses: destê xwe pê nekirin, destê xwe nedan (tiştekî) (tekilî yekî nekirin)

glosses: destê xwe pê nekirin, destê xwe nedan (tiştekî) (ji bo tenezûlnekirina tiştekî)


elini uzatmak

glosses: destê xwe dirêjî (yekî) kirin (ji bo alîkarîkirina bi yekî re)


elini veren kolunu alamaz

glosses: bi qîç û pîlan ji (yekî) nefilitîn, destê xwe dan hûçik xelas nekirin


elini çabuk tutmak

glosses: destê xwe zû girtin, deste xwe sivik kirin, destê xwe ecele kirin


elinin altında

glosses: liberdestê (yekî), di bin destê (yekî) de

text: elinin altındaki asker pek azdı


elinin hamuruyla erkek işine karışmak

glosses: karê ku ne karê (we) ye çima hûn têkilî pê dikin (ji bo jinan tê gotin), karê ku ne karê (wî) ye têkilî pê kirin, dest avêtin karê ku ne hosteyê (wî) bûn


elinize sağlık

glosses: dest û pêçiyên we ter bin, dest û pêçiyên te ter bin, destxweş bî (an jî bin), destê te (an jî we) sax be (an jî bin)


elinde kalmak

glosses: liberdestê (yekî) man, di destê (yekî) de man (ji bo rewşa kesê ku di bin emrê yekî de ye)

glosses: di destê (yekî) de man (ku mal neyê fırotin û di stûyê xweyê de bimîne)


eliyle

text: bütün işler onun eliyle yapılıyor


eliyle koymuş gibi

text: raftaki kavanozu elimle koymuş gibi hemen buldum


elleme

text: elleme kömür


ellemek

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ellemek.wav


ellenmek

glosses: dest lê hatin gerandin, dest pê bûn, dest lê gerîn


eller yukarı!

glosses: destê xwe bilind bike (an jî rake), destê xwe bi rû xwe de berde! tevmeleqe!


ellerim yanıma gelsin

glosses: Xwedê li min bixe, destê min bişkên, Xwedê ruhê min bistîne


ellerin dert görmesin

glosses: destê we ter bin, dest û pêçî ter bin, Xwedê derdan nîşanî we mede


elleşmek

glosses: bi terpûskan çûn hev, bi niquçkan çûn hev (bi henekan hev dan ber tehn û niçan)

glosses: dest dan hev (di dan û stendinê de gava xweyê mal û kirox dest didin hev û baza rê dikin)

glosses: qar li hev xistin, bi tehn û niçan çûn hev

glosses: destê hev şidandin (bi destê hev girtin û sihêtiya qeweta hev kirin)

glosses: dest dan hev (gava çend kes bi hev re barekî rake)

glosses: dest dan hev, mil dan hev (alîkarikirina pev re)


elli

text: kocaman elli biriydi

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-elli.wav


ellik

glosses: qeynax (gava ku debir tê çinandin dikin destê xwe)


ellilik

glosses: pêncîwanî, pênciyanî, pênci libî (tiştê ku tê de pêncî lib hene)


elma şekeri

glosses: sêva şekirkirî (ku di ava şekirde radikin)


elti

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-elti.wav


elâ gözlü

glosses: çavela, çavhingivî, çavgenimî, çavzer, çavmêşinî, çavzerikî


elçi

glosses: şandî, hinartî, henar, rêkirî, qasid, elçî

glosses: balyoz, sefîr (ji bo kesê ku dewletekê di hizûra yekî din de temsîl dike)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-elçi.wav


emek vermek

glosses: di ber de tehb dîtin, di ber de zehmet dîtin, di ber de xwêdan rêtin


emekleme

glosses: çarlepk, çalepk, çaplûk, çapûlkan, çelepok, çarçep, çalep, gagolekî


emeklemek

glosses: bi çarlepkan ketin, bi ser lepan ketin, bi çaplûkan çûn, bi çarlepkan çûn, bi gagolekê çûn


emeklilik

glosses: emekdarî, karkenarî, jikarketîbûn, malnişînî, xanenişînî, teqawidî


emekliye ayırmak

glosses: ji kar xistin, malnişînî kirin, karkenarî kirin, teqawid kirin


emekliye ayrılmak

glosses: malnişînî bûn, karkenarî bûn, teqawid bûn


emen

glosses: çaltik, kortik (çaitika ji bo danîna daran, şaxan)


emeği geçmek

glosses: di ber (tiştekî) de tehb (an ji zehmet) dîtin


emilmek

glosses: hatin mijandin, hatin mêtin, hatin mêştin


emir kipi

glosses: raweya fermanî (rêzimanî), forma fermanî.


emirlik

glosses: mîrnişîn, mîrgeh (cihê ku di bin fermanaîr de ye)


emisyon

glosses: emisyon (ji aliyê dewletê ve ajotina pere, sened û tehwîlên piyaseyê)


emme

text: torağın suyu emmesi


emniyet altına almak

glosses: parastin, hêvişandin, hifza canê (yekî) kirin


emniyet etmek

glosses: pêbawer kirin, pê ewle bûn, ewletiya xwe pê anîn, baweriya xwe pê anîn, amîniya xwe pê anîn, ewletî pê anîn, bawerî pê anîn


emniyet kemeri

glosses: kembera ewletiyê, kemera amîniyê, kembera emniyetê


empoze etmek

glosses: bi darê zorê dan pejirandin, empoze kirin


emprezaryo

glosses: kesê ku bi heqê xwe bername û xebatên hunermendekî eyar dike


emretmek

text: emretti patrik efendi!

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-emretmek.wav


emri vaki olmak

glosses: wextê (yekî) hatin, roja (yekî) temam bûn, Xwedê da ser, Xwedê mer kir sefê emrivaki bû û çû, bû û qediya


emri vaki yapmak

glosses: li (yekî) ecele kirin, ecele dan ser sere (yekî)


emrine amade durmak

glosses: ji (yekî) re hazir sekinîn, li ber (yekî) sekinîn


emrine girmek

glosses: ketin bin fermana (yekî), ketin bin emrê (yekî)


emrine vermek

glosses: dan bin ferman (yekî), dan bin emrê (yekî)


emtia

glosses: (piraniya met'a ye) , mal; tiştên ku tên firotin


emval

glosses: (piraniya mal e) mal; tiştên ku bi pereyan tên kirin


emzik

glosses: memik, pizîng, mostik, mijmijok, mijok, mismisok, mijmijk, pûlik (memikê kaûçik ê ku didin devê zarokan)

text: çaydanlğın emziği tıkanmış


emzik çocuğu

glosses: zarokê berşîr, zarokê li ber şîr (an jî pêsîrê)


emzikli

glosses: bidergûş, bizarok (jinika ku zarokê wê yê li ber şîr heye)


emziksiz

glosses: bêmemik, bêpizîng, bêmostik, bêmijmijok, bêmijok


en az

glosses: Herî hindik Herî kêm Hindiktirîn Kêmtirîn


en azından

glosses: zihar, balo, balê, qene, tew nebe, qet nebe


en aşağı

text: her daire en aşağı üç odalı


en büyük

pos_title: Formeke rengdêrê

glosses: herî mezin, tewrî mezin, mezintirîn, gewretirîn


en heyecanlı

text: filmin en heyecanlı yeri


endam aynası

glosses: eyneya mezin (neynika ku mirov bi tevahî nîşan dide)


endazelemek

glosses: hindaze kirin, endaze kirin (bi endazeyê pîvan)


ender

etymology_text: Ji îngilîziya navîn ender; wekheva end + -er.


enderun

glosses: enderim (dibistana ku erkedarên dewletê digihîne)


enderunlu

glosses: enderûnvanî (kesê ku li enderûnê perwerde dîtiye)


endişe

glosses: şayîş, fikar, endîşe, metirsî, diltirsî, qilal, hêsîbes


endişe etmek

glosses: şayîş kirin, qilqilîn, hêsîbes kirin, endîşe kirin


endişelenme

glosses: qeliqîn, qilqilîn, endîşekirin, şayîşkişandin, şayîşkirin


endişelenmek

glosses: qeliqîn, qilqilîn, endîşe kirin, şayîş kişandin, şayîş kirin, ketin şayîşan


endişeli

glosses: nîgeran, endîşedar, biendîşe, bifikare, endîşenak, bişayîş, şayîşdar, biqilqal


endişesizlik

glosses: bêendîşetî, bêendîşebûn, bêşayîşî, bêşayîşbûn, bêfikarî, bêfikarbûn, bêqilqalî, bêqilqalbûn


enerji

glosses: wîze, vejen, enerjî (hêza ku di daringê de heye û mînanî ronî dertê der)

glosses: wize, vejen, enerjî (hêza kartêker a organizmayê)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-enerji.wav


enerjik

glosses: wizeyî, vejenî, enerjîk (tiştê bi enerjiyê re têkildar e)

glosses: lexgîr, çalak, çipik (kesê hêzdar û çipik)

glosses: enerjîk (ê ku biryarên xwe di reftar û lebatên xwe de tîne cih)

text: enerjîk bir yönetim

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-enerjik.wav


enflâsyon

glosses: enflasyon (li hemberî mal û eşyayan bêqîmetbûna pere)


engebeli

glosses: kolik, çal û xwar, bi kurtik û mesîl, çal û mitik


engel olmak

glosses: jê re bûn manî, jê re bûn asteng, rê li ber girtin


engel çıkarmak

glosses: astengî derxistin, gelş derxistin, manî derxistin


engelleme

glosses: eşikandin, astengkirin, berastengkirin, berbendkirin, tegerekirin, pêşîgirtin, şekdan, manîkirin


engellemek

glosses: feşikandin, asteng kirin, berasteng kirin, tegere kirin, berbend kirin, peşî girtin, şek dan, berbest kirin, pêşî lê girtin


engellenmek

glosses: hatin feşikandin, hatin astengkirin, hatin berastengkirin, hatin manîkirin, hatin berbestkirin


engelli

glosses: astengdar, biasteng, berasteng, berbend, peşgirtî, bikendûkosp, manidar, berbestdar, biberbest, bifeşk


engelsiz

glosses: bêasteng, bêberbest, bêberasteng, bêkendûkosp, bêfeşk, bêmanî


engerek

glosses: margîsk, maregîsk, marê mirdarok (Vipera aspis)


eni konu

text: o üniversitede okurken, babası eni konu zengindi


enik

glosses: cewr, cewrik (ji bo têjika dêlikê), xirnik (ji bo çêjika kêrgoşkê), kudik, gudik (ji bo têjika hirç, dêlegur û dêlikan), tûle


eniklenmek

glosses: teliqîn, deliqîn, cewrik anîn, kudik anîn (ji bo zayîna ajalên mîna pising û dêlikan)


enişte

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-enişte.wav


enjektör

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-enjektör.wav


enkaz

glosses: (piraniya nuqz e) kelefe, kavil, xirb, enqaz

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-enkaz.wav


enli

text: enli bir kumaş


ense

glosses: patik, stukur, şatik, çemar, gapir, kolik, katik, qamçik, qemçik, qamçir, stûkur, çemik, çem, parastû, patî, qirçik, gizir (kurmancên Dêrsîmê)

text: Cebinden küçük bir mendil çıkardı, yüzünü ve ensesini sildi.


ense kulak yerinde

glosses: yekî girê ser xwe re, devdeve (ji bo mêran)

glosses: bi ser û guh, bi dest û pê (ji bo kesê ku cil û bergên wî lihevhatî ne)


ense kökü

glosses: patika stû, qamçika stû, çemika stû, çema stû, çemara stû, şatika stû


ense çukuru

glosses: çalika dizan, tar, kortika dizan, çala dizan, kortika stû (argo), tara stû


enselemek

glosses: bi çemara stûyê (yekî) girtin, bi patika stûyê (yekî) girtin (ji bo girtin, qefaltina yekî)


enselenmek

glosses: bi çemara stûyê (yekî) hatin girtin, bi patika stûyê (yekî) hatin girtin


ensesi kalın

glosses: xurt (kesê ku gotina wî dibihure, xweyhêz e)


ensesine binmek

glosses: li çema stûyê (yekî) siwar bûn, li patika (yekî) siwar bûn


ensiz

glosses: bêberayî, kêmber, bêber, bêwer (ji bo tiştê ku berahiya wan hindik e)


enstrüman

glosses: sazamûr, enstruman (ji bo amrazên muzîkê)


enstrümantal

glosses: sazamûrî, enstrumantal (tiştê bi amûrên muzîkê re têkildar )


ensülin

glosses: insulin (hormoneke ku li dijî şekreyê tê bikaranîn)


entari

glosses: kiras (kirasê ku li welatên Ereban mêr li xwe dikin)


entelektüel

glosses: entelektuel (tiştê ku bi gelşên ramanî re têkildar e)


entipüften

text: entipüften sözler


entomoloji

glosses: kêziknasî, entomoloji (zanista kêziknasiyê)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-entomoloji.wav


enva türlü

glosses: (çeşitli veya çeşit) çeşîd çeşîd, texlît texlît


epe

glosses: epe (cureyek şûr e ku di spora eskrimê de tê bikaranîn)


epesinin tası atmak

glosses: dûman ji nav sere (yekî) çûn, qalpaxa serê (yekî) avêtin


epey

glosses: gavê, xelek, bêhemdê xwe, têra, xêlî, êpê


epidemi

glosses: şewb, şof, şor, epîdemî (nexweşiya perok)


epitel

glosses: (epitelyum) epîtelyûm (raçînkaji derû hundir ve cestae radipêçe)


epizot

glosses: epîzot (bûyera di pileya duduyan a di roman an jî çîrokekê de)


eprimek

glosses: şermixîn, pixunîn (tirşoqîbûn û rizîbûna tiştekî)

glosses: şermixîn, tehlûtirşî bûn (ji bo mêweyan ku hingî di cihê xwe de diminin digihîjin û nerm dibin)


er dişi

glosses: nêremo, eremûk, nêremûçk (kesê ku hem gametên wî yên nêritiyê û hem jî mêtiyê hene)

glosses: nêremûçk (ji bo çîçekan ku hem gametên wê yên nêritiyê û hem jî mêtiyê hene)


eradikasyon

text: sıtma erdikasyonu


erat

glosses: ji leşkerê bêrutbe heta yê bi rutbeya herî bilind


erbain

glosses: çileyê zivistanê (li gorî salnameya koçî ji


erbap

glosses: pêzan, karzan (kesê ku ji karekî fêm dike, pê dizane)


erbaş

glosses: leşkerê bi rutbeya onbaşi û çavuş er bezi hebûb, hebûbik, hebikên gunik, hêlik


erbiyum

glosses: erbiyûm, elementeke ku kêm peyde dibe û nimroya wê ya atomê

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-erbiyum.wav


erdemlilik

glosses: bêhnpaktî, dilpakîtî, xûypaktî, fezîletdarî


ere gitmek

glosses: çûn mêr, çûn ber mal û mêran (ji bo keçan ku dizewicin)


erenlerin sağı solu beli olmaz

glosses: divê mirov li delalî û hezkiriyên berdilê xwe negire


ergene karı boşamak kolay

glosses: ne di govendê de ne govend bi wan xweş e


ergimek

glosses: helîn, bişivîn (bi germê helandina madeyeke hişk)


ergin

text: ergin incir


erginlemek

glosses: tê gihandin, tê gihîştandin (kesek gihandin, ew hînî tiştan kirin)


erim erim

text: erim erim erimişti


erimek

glosses: vebijîn, helîn, pişivîn (ji bo helîna tiştê req di şile de)

text: şeker suda erir

text: günden güne eriyordu kadıncağız

text: ona karşı kinimiz tümden erimişti

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-erimek.wav


erinmek

glosses: kasilîn, di xwe re nedîtin, cangiranî kirin


eriten

glosses: helîner, bişivîner (şileya ku madeyeke req dikare bihelîne)


eritilmek

glosses: hatin helandin, hatin bişivandin, hatin bişaftin, hatin vehelandin, hatin bivaştin


eritme

glosses: helandin, pişaftin, vehelandin, pişivandin, bivaştin, bahatin, bihûjtin, kizandin


eriyik

glosses: bişav, helînek, mahlûl (şileya ku tê de madeyeke req bişiviye)


eriş

glosses: gihîj, gihîn, giyan (kar an jî awayê gihanê)


erişim

text: İki köy arasında erişim kesildi.


erişmek

glosses: gihîştin, stewîn, reşidin (ji bo mêwe û zebzeyan)


erişte

glosses: rijde, rişte, şehriye, nûdel, makaroniyên zirav


eriştirmek

glosses: stewihandin, gihîştandin (ji bo mêwe û zebzeyan)