sazandin

glosses: çêkirin, afirandin, xulqandin, durist kirin, damezrandin, danîn, amade kirin

text: Hizbî Dad û Geşepêdan emro ke behêztirîn hizb û hukmirranî Turkîya ye û baştirîn biwarî bo çareserkirdinî meseley kurd sazandûwe.

glosses: saz^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
disazînim (present)
disazînî (present)
disazîne (present)
disazînin (present)
bisazîne (imperative singular)
bisazînin (imperative plural)
sazand (past)
sazand (past)
sazand (past)
sazand (past)
–sazîn– (root present)
–sazand– (root past)
ez disazînim (indicative present positive)
ez nisazînim (indicative present negative)
min sazand (indicative past positive)
min nesazand (indicative past negative)
tu disazînî (indicative present positive)
tu nisazînî (indicative present negative)
te sazand (indicative past positive)
te nesazand (indicative past negative)
ew disazîne (indicative present positive)
ew nisazîne (indicative present negative)
wê/wî sazand (indicative past positive)
wê/wî nesazand (indicative past negative)
em disazînin (indicative present positive)
em nisazînin (indicative present negative)
me sazand (indicative past positive)
me nesazand (indicative past negative)
hûn disazînin (indicative present positive)
hûn nisazînin (indicative present negative)
we sazand (indicative past positive)
we nesazand (indicative past negative)
ew disazînin (indicative present positive)
ew nisazînin (indicative present negative)
wan sazand (indicative past positive)
wan nesazand (indicative past negative)
min disazand (imperfect positive)
min nedisazand (imperfect negative)
min sazandibû (positive)
min nesazandibû (negative)
te disazand (imperfect positive)
te nedisazand (imperfect negative)
te sazandibû (positive)
te nesazandibû (negative)
wê/wî disazand (imperfect positive)
wê/wî nedisazand (imperfect negative)
wê/wî sazandibû (positive)
wê/wî nesazandibû (negative)
me disazand (imperfect positive)
me nedisazand (imperfect negative)
me sazandibû (positive)
me nesazandibû (negative)
we disazand (imperfect positive)
we nedisazand (imperfect negative)
we sazandibû (positive)
we nesazandibû (negative)
wan disazand (imperfect positive)
wan nedisazand (imperfect negative)
wan sazandibû (positive)
wan nesazandibû (negative)
ez ê bisazînim (future positive)
ez ê nesazînim (future negative)
minê sazandibe (future perfect positive)
minê nesazandibe (future perfect negative)
tu yê bisazînî (future positive)
tu yê nesazînî (future negative)
teyê sazandibe (future perfect positive)
teyê nesazandibe (future perfect negative)
ew ê bisazîne (future positive)
ew ê nesazîne (future negative)
wê/wîyê sazandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nesazandibe (future perfect negative)
em ê bisazînin (future positive)
em ê nesazînin (future negative)
meyê sazandibe (future perfect positive)
meyê nesazandibe (future perfect negative)
hûn ê bisazînin (future positive)
hûn ê nesazînin (future negative)
weyê sazandibe (future perfect positive)
weyê nesazandibe (future perfect negative)
ew ê bisazînin (future positive)
ew ê nesazînin (future negative)
wanê sazandibe (future perfect positive)
wanê nesazandibe (future perfect negative)
min sazandiye (perfect positive)
min nesazandiye (perfect negative)
min sazandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nesazandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te sazandiye (perfect positive)
te nesazandiye (perfect negative)
te sazandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nesazandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî sazandiye (perfect positive)
wê/wî nesazandiye (perfect negative)
wê/wî sazandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nesazandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me sazandiye (perfect positive)
me nesazandiye (perfect negative)
me sazandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nesazandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we sazandiye (perfect positive)
we nesazandiye (perfect negative)
we sazandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nesazandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan sazandiye (perfect positive)
wan nesazandiye (perfect negative)
wan sazandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nesazandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bisazînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nesazînim (present subjunctive negative)
(bila) min sazandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nesazandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bisazînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nesazînî (present subjunctive negative)
(bila) te sazandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nesazandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bisazîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nesazîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî sazandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nesazandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bisazînin (present subjunctive positive)
(bila) em nesazînin (present subjunctive negative)
(bila) me sazandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nesazandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bisazînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nesazînin (present subjunctive negative)
(bila) we sazandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nesazandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bisazînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nesazînin (present subjunctive negative)
(bila) wan sazandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nesazandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bisazanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nesazanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min sazandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nesazandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bisazanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nesazanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te sazandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nesazandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bisazanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nesazanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî sazandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nesazandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bisazanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nesazanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me sazandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nesazandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bisazanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nesazanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we sazandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nesazandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bisazanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nesazanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan sazandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nesazandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bisazanda (present conditional positive)
minê nesazanda (present conditional negative)
minê sazandibûya (preterite conditional positive)
minê nesazandibûya (preterite conditional negative)
teyê bisazanda (present conditional positive)
teyê nesazanda (present conditional negative)
teyê sazandibûya (preterite conditional positive)
teyê nesazandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bisazanda (present conditional positive)
wê/wîyê nesazanda (present conditional negative)
wê/wîyê sazandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nesazandibûya (preterite conditional negative)
meyê bisazanda (present conditional positive)
meyê nesazanda (present conditional negative)
meyê sazandibûya (preterite conditional positive)
meyê nesazandibûya (preterite conditional negative)
weyê bisazanda (present conditional positive)
weyê nesazanda (present conditional negative)
weyê sazandibûya (preterite conditional positive)
weyê nesazandibûya (preterite conditional negative)
wanê bisazanda (present conditional positive)
wanê nesazanda (present conditional negative)
wanê sazandibûya (preterite conditional positive)
wanê nesazandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bisazîne (imperative present positive)
(tu) nesazîne (imperative present negative)
(hûn) bisazînin (imperative present positive)
(hûn) nesazînin (imperative present negative)
سازاندن

etymology_text: Ji saz + -andin.

ipa: /sɑːzɑːnˈdɪn/

hyphenation: sa·zan·din


sazandin

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


kazîno

glosses: qumarxane, avahiyên ku qumar lê tê lîstin

text: Li Silêmaniyê li bajarê herî sekuler ê Kurdistana azad ne ku tenê Unîversîteya Amerikayê vedibe. Sermiyangêrekî rûsî yê bi navê Vitaly Kouznetzov mihawele dike ku jiyana rengamerîkayî ya di warên din de jî bîne vî bajarê Kurdistana azad. Ew di amadeyiya wê de ye ku kazînoyeka stîla amerîkî ya Las Vegas li ”patexta rewşanbîrî” ya Kurdistanê Silêmaniyê veke. Li gor wî Silêmanî bajarekî nêzî hidûdê Îranê ye û di vê devera bêtolerans a xwînrêjiyê de weka wahayeka lîberaliyê ye.

ref: Netkurd.com, 9/2007

forms:
gasîno
gazîno
kasîno

etymology_text: Ji îtalî casino (“xanîk”), ji casa (xanî, mal}}.


brîfîng

glosses:
agadarî, daxwiyanî, agadarkirin, haydarkirin
(bi taybetî agadarkirina serokekî ji alî şêwirdarên wî ve daku bikare li ser mijarekê biaxive)

etymology_text: Ji îngilîzî briefing ji brief (kurt) + -ing

ipa: /bɾiːˈfiːnɡ/


menqel

glosses: Amana ku agir tê de tê hilkirin (bi taybetî daku goşt li ser bêt biraştin).

text:
Êvare ku asimanî menqel
danî û li wan veşarî meş`elYanî ku vekuşt çiraxê zerrîn
wergirtî ji nû libasê rengîn

forms: manqel

etymology_text: Ji erebî مِنْقَل (minqal).


kefalet

glosses: Soza ku eger kesek erkê xwe bi cih neîne dê kesek din heqê wî bide.

text: Polîsên Kurd li Silêmaniyê xwediyê rojnameya Hawlatî ku li Silêmaniyê derdikeve Tariq Fatihî girtin. Tariq Fatihî li ser daweyeke birayê cîgirê serokwezîrê Kurdistanê Omer Fettah, Elî Fettah hate girtin. Taeiq Fatihî bi kefaletekê 200 hezar dînara hat berdan, lê belê doz berdewam dike. Elî Fettah ji ber weşandina nivîsekê doz li dijî wî vekiribû.

ref: Avestakurd.net, 9/2007

forms: كهفالهت

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî kefîl

hyphenation: ke·fa·let


rûber

glosses:
rûnivîn, rûlihêf, newresîm, çarçef, pate, parçeka qumaşî,
 cilek mezin e bi ser tiştan de tê danan

glosses: rû^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: رووبەر

etymology_text: Nediyar e

notes:
rûber girtin
rûbergirtin
rûbergirtî


aktrîs

glosses: (jinên) şanovan, zarîker, aktor, lîstikvanên film û şanoyan

text: Hevpeyvînek ligel aktrîsta Kurd Niştî Stêrk.

ref: Emine Onatli, Avestakurd.net, 9/2007

etymology_text: Ji fransî actress.

актриса

roman: aktrisa

актры́са

roman: aktrýsa

অভিনেত্রী

roman: ôbhinetri

актри́са

roman: aktrísa

арти́стка

roman: artístka

女演員

roman: nǚyǎnyuán

伶

roman: líng

مُمَثِّلَة

roman: mumaṯṯila

ممثلة

roman: mumassila

դերասանուհի

roman: derasanuhi

آکتریس

roman: âktris

მსახიობი ქალი

roman: msaxiobi kali

მსახიობი

roman: msaxiobi

अभिनेत्री

roman: abhinetrī

अदाकारा

roman: adākārā

שַׂחְקָנִית

roman: sakhkanít

නිළිය

roman: niḷiya

රංගන ශිල්පිනිය

roman: raṁgana śilpiniya

여배우

roman: yeobae-u

여우

roman: yeou

ນາງລະຄອນ

roman: nāng la khǭn

актерка

roman: akterka

артистка

roman: artistka

अभीनेत्री

roman: abhīnetrī

ଅଭିନେତ୍ରୀ

roman: ôbhinetrī

นักแสดงหญิง

roman: nák sàdaeng yĭng

నటి

roman: naṭi

акто́рка

roman: aktórka

лицеді́йка

roman: lycedíjka

שוישפּילערין

roman: shoyshpilerin

אַקטריסע

roman: aktrise

ηθοποιός

roman: ithopoiós

ipa: /ɑːktˈɾiːs/

hyphenation: akt·rîs


lîstandin

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: dan lîstin, yarî pê kirin, wisan kirin ku kesek yan tiştek bilîze

text: Bila derhenerên kurd û nivîsakerên senaryoyan rolên girîng bidin leystikvan û hunermendên kurd. Ne tene ji bo rolên negirîng/fîgûran wan bidin leyistandin. Vêga leystikvanên me yên kurd yên jin jî çêbûne weke Yildiz Gultekin, Belçîm Bilgin. Ez bi wan gelek serbilind im. Divê ku sînemaya kurdî cih bide van hevpîşeyên min. Serpêhatiyên dayik, xwişk û xaltîkên me gelek in, divê em bixebitin ku çîrokên wan derxin ber ronahiyê.

ref: aktrîs Niştî Stêrk di hevpeyivînekê de li gel Emine Onatli, Avestakurd.net, 9/2007

forms:
dilîstînim (present)
dilîstînî (present)
dilîstîne (present)
dilîstînin (present)
bilîstîne (imperative singular)
bilîstînin (imperative plural)
lîstand (past)
lîstand (past)
lîstand (past)
lîstand (past)
–lîstîn– (root present)
–lîstand– (root past)
ez dilîstînim (indicative present positive)
ez nalîstînim (indicative present negative)
min lîstand (indicative past positive)
min nelîstand (indicative past negative)
tu dilîstînî (indicative present positive)
tu nalîstînî (indicative present negative)
te lîstand (indicative past positive)
te nelîstand (indicative past negative)
ew dilîstîne (indicative present positive)
ew nalîstîne (indicative present negative)
wê/wî lîstand (indicative past positive)
wê/wî nelîstand (indicative past negative)
em dilîstînin (indicative present positive)
em nalîstînin (indicative present negative)
me lîstand (indicative past positive)
me nelîstand (indicative past negative)
hûn dilîstînin (indicative present positive)
hûn nalîstînin (indicative present negative)
we lîstand (indicative past positive)
we nelîstand (indicative past negative)
ew dilîstînin (indicative present positive)
ew nalîstînin (indicative present negative)
wan lîstand (indicative past positive)
wan nelîstand (indicative past negative)
min dilîstand (imperfect positive)
min nedilîstand (imperfect negative)
min lîstandibû (positive)
min nelîstandibû (negative)
te dilîstand (imperfect positive)
te nedilîstand (imperfect negative)
te lîstandibû (positive)
te nelîstandibû (negative)
wê/wî dilîstand (imperfect positive)
wê/wî nedilîstand (imperfect negative)
wê/wî lîstandibû (positive)
wê/wî nelîstandibû (negative)
me dilîstand (imperfect positive)
me nedilîstand (imperfect negative)
me lîstandibû (positive)
me nelîstandibû (negative)
we dilîstand (imperfect positive)
we nedilîstand (imperfect negative)
we lîstandibû (positive)
we nelîstandibû (negative)
wan dilîstand (imperfect positive)
wan nedilîstand (imperfect negative)
wan lîstandibû (positive)
wan nelîstandibû (negative)
ez ê bilîstînim (future positive)
ez ê nelîstînim (future negative)
minê lîstandibe (future perfect positive)
minê nelîstandibe (future perfect negative)
tu yê bilîstînî (future positive)
tu yê nelîstînî (future negative)
teyê lîstandibe (future perfect positive)
teyê nelîstandibe (future perfect negative)
ew ê bilîstîne (future positive)
ew ê nelîstîne (future negative)
wê/wîyê lîstandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nelîstandibe (future perfect negative)
em ê bilîstînin (future positive)
em ê nelîstînin (future negative)
meyê lîstandibe (future perfect positive)
meyê nelîstandibe (future perfect negative)
hûn ê bilîstînin (future positive)
hûn ê nelîstînin (future negative)
weyê lîstandibe (future perfect positive)
weyê nelîstandibe (future perfect negative)
ew ê bilîstînin (future positive)
ew ê nelîstînin (future negative)
wanê lîstandibe (future perfect positive)
wanê nelîstandibe (future perfect negative)
min lîstandiye (perfect positive)
min nelîstandiye (perfect negative)
min lîstandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nelîstandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te lîstandiye (perfect positive)
te nelîstandiye (perfect negative)
te lîstandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nelîstandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî lîstandiye (perfect positive)
wê/wî nelîstandiye (perfect negative)
wê/wî lîstandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nelîstandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me lîstandiye (perfect positive)
me nelîstandiye (perfect negative)
me lîstandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nelîstandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we lîstandiye (perfect positive)
we nelîstandiye (perfect negative)
we lîstandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nelîstandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan lîstandiye (perfect positive)
wan nelîstandiye (perfect negative)
wan lîstandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nelîstandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bilîstînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nelîstînim (present subjunctive negative)
(bila) min lîstandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nelîstandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bilîstînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nelîstînî (present subjunctive negative)
(bila) te lîstandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nelîstandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bilîstîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nelîstîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî lîstandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nelîstandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bilîstînin (present subjunctive positive)
(bila) em nelîstînin (present subjunctive negative)
(bila) me lîstandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nelîstandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bilîstînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nelîstînin (present subjunctive negative)
(bila) we lîstandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nelîstandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bilîstînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nelîstînin (present subjunctive negative)
(bila) wan lîstandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nelîstandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bilîstanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nelîstanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min lîstandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nelîstandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bilîstanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nelîstanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te lîstandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nelîstandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bilîstanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nelîstanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî lîstandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nelîstandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bilîstanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nelîstanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me lîstandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nelîstandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bilîstanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nelîstanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we lîstandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nelîstandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bilîstanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nelîstanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan lîstandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nelîstandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bilîstanda (present conditional positive)
minê nelîstanda (present conditional negative)
minê lîstandibûya (preterite conditional positive)
minê nelîstandibûya (preterite conditional negative)
teyê bilîstanda (present conditional positive)
teyê nelîstanda (present conditional negative)
teyê lîstandibûya (preterite conditional positive)
teyê nelîstandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bilîstanda (present conditional positive)
wê/wîyê nelîstanda (present conditional negative)
wê/wîyê lîstandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nelîstandibûya (preterite conditional negative)
meyê bilîstanda (present conditional positive)
meyê nelîstanda (present conditional negative)
meyê lîstandibûya (preterite conditional positive)
meyê nelîstandibûya (preterite conditional negative)
weyê bilîstanda (present conditional positive)
weyê nelîstanda (present conditional negative)
weyê lîstandibûya (preterite conditional positive)
weyê nelîstandibûya (preterite conditional negative)
wanê bilîstanda (present conditional positive)
wanê nelîstanda (present conditional negative)
wanê lîstandibûya (preterite conditional positive)
wanê nelîstandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bilîstîne (imperative present positive)
(tu) nelîstîne (imperative present negative)
(hûn) bilîstînin (imperative present positive)
(hûn) nelîstînin (imperative present negative)
leyistandin
leyiztandin
lîztandin

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /liːstɑːnˈdɪn/

hyphenation: lîs·tan·din


hevpîşe

forms: hempîşe

etymology_text: Ji hev- + pîşe.

ipa: /hɛvpiːˈʃɛ/

hyphenation: hev·pî·şe


tifal

text: Paşê zaro danî, çay germ kir, nîv stekan şirîn kir û pê hingil da wî tifalî, li kêlekê rûnişt, pê destan hejand, heta di xew re çû.

ref: Dê û Dêmarî, Egîdê Xudo, Weşanên Nûdem

text: Min hêvî heye ji ehlê halanTeqbîh nekin evan tifalanEv meywe eger ne abdar e

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


hezareha

pos: num

pos_title: Hejmar

forms:
hezarehan
hezariha
hizarihan
hezarha
hezarhan
hizareha
hizarehan
sedeha
milyoneha

etymology_text: Ji hezar + -eha.


xaltîk

forms:
خالتیک
xaltik

etymology_text: xaltî (1) + -k ji xal (1)


dolme

glosses: bacanreşk yan pelgên kelemiyan yan mêwan yên bi goşt û birincê dagirtî û kelandî

text:
Pirsên kurt ji Nîştî:
- Dolme yan jî kutilk?
- Dolme

ref: Niştî Stêrk di hevpeyivînekê de li gel Emine Onatli, Avestkurd.net, 9/2007

forms: dolma

etymology_text: Ji tirkî dolma (“tijîkirin, heşandin, dagirtin”).


heşandin

glosses:
bi dewisandinê dagirtin,
dewisandin daku zêdetir tişt biçe tê de,
bi zorê kirin di cihek teng de

text: Ew bi bihîstina wê axiftinê ji qeçaxçî hêmin bû û zû wî û malbata wî xwe lêk da û çenteyên xwe hilgirtin û xwe bi wan re heşande nav wê otomobîla qeçaxçî li ser cadeyê rawestandibû. Êdî şev bû û Buxarist jî nivistibû û wan bi duristî nezanî bê ka paytextê romanyayê yê ku ew çend rojan lê bûn û dê jê derbikevin çawa ye.

ref: Sidqî Hirorî: Ev keça min e, Kulturname.com, 8/2009

forms:
diheşînim (present)
diheşînî (present)
diheşîne (present)
diheşînin (present)
biheşîne (imperative singular)
biheşînin (imperative plural)
heşand (past)
heşand (past)
heşand (past)
heşand (past)
–heşîn– (root present)
–heşand– (root past)
ez diheşînim (indicative present positive)
ez naheşînim (indicative present negative)
min heşand (indicative past positive)
min neheşand (indicative past negative)
tu diheşînî (indicative present positive)
tu naheşînî (indicative present negative)
te heşand (indicative past positive)
te neheşand (indicative past negative)
ew diheşîne (indicative present positive)
ew naheşîne (indicative present negative)
wê/wî heşand (indicative past positive)
wê/wî neheşand (indicative past negative)
em diheşînin (indicative present positive)
em naheşînin (indicative present negative)
me heşand (indicative past positive)
me neheşand (indicative past negative)
hûn diheşînin (indicative present positive)
hûn naheşînin (indicative present negative)
we heşand (indicative past positive)
we neheşand (indicative past negative)
ew diheşînin (indicative present positive)
ew naheşînin (indicative present negative)
wan heşand (indicative past positive)
wan neheşand (indicative past negative)
min diheşand (imperfect positive)
min nediheşand (imperfect negative)
min heşandibû (positive)
min neheşandibû (negative)
te diheşand (imperfect positive)
te nediheşand (imperfect negative)
te heşandibû (positive)
te neheşandibû (negative)
wê/wî diheşand (imperfect positive)
wê/wî nediheşand (imperfect negative)
wê/wî heşandibû (positive)
wê/wî neheşandibû (negative)
me diheşand (imperfect positive)
me nediheşand (imperfect negative)
me heşandibû (positive)
me neheşandibû (negative)
we diheşand (imperfect positive)
we nediheşand (imperfect negative)
we heşandibû (positive)
we neheşandibû (negative)
wan diheşand (imperfect positive)
wan nediheşand (imperfect negative)
wan heşandibû (positive)
wan neheşandibû (negative)
ez ê biheşînim (future positive)
ez ê neheşînim (future negative)
minê heşandibe (future perfect positive)
minê neheşandibe (future perfect negative)
tu yê biheşînî (future positive)
tu yê neheşînî (future negative)
teyê heşandibe (future perfect positive)
teyê neheşandibe (future perfect negative)
ew ê biheşîne (future positive)
ew ê neheşîne (future negative)
wê/wîyê heşandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neheşandibe (future perfect negative)
em ê biheşînin (future positive)
em ê neheşînin (future negative)
meyê heşandibe (future perfect positive)
meyê neheşandibe (future perfect negative)
hûn ê biheşînin (future positive)
hûn ê neheşînin (future negative)
weyê heşandibe (future perfect positive)
weyê neheşandibe (future perfect negative)
ew ê biheşînin (future positive)
ew ê neheşînin (future negative)
wanê heşandibe (future perfect positive)
wanê neheşandibe (future perfect negative)
min heşandiye (perfect positive)
min neheşandiye (perfect negative)
min heşandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neheşandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te heşandiye (perfect positive)
te neheşandiye (perfect negative)
te heşandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neheşandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî heşandiye (perfect positive)
wê/wî neheşandiye (perfect negative)
wê/wî heşandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neheşandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me heşandiye (perfect positive)
me neheşandiye (perfect negative)
me heşandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neheşandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we heşandiye (perfect positive)
we neheşandiye (perfect negative)
we heşandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neheşandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan heşandiye (perfect positive)
wan neheşandiye (perfect negative)
wan heşandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neheşandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biheşînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neheşînim (present subjunctive negative)
(bila) min heşandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neheşandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biheşînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neheşînî (present subjunctive negative)
(bila) te heşandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neheşandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biheşîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neheşîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî heşandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neheşandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biheşînin (present subjunctive positive)
(bila) em neheşînin (present subjunctive negative)
(bila) me heşandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neheşandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biheşînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neheşînin (present subjunctive negative)
(bila) we heşandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neheşandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biheşînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neheşînin (present subjunctive negative)
(bila) wan heşandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neheşandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min biheşanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neheşanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min heşandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neheşandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te biheşanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neheşanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te heşandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neheşandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biheşanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neheşanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî heşandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neheşandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me biheşanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neheşanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me heşandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neheşandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we biheşanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neheşanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we heşandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neheşandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan biheşanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neheşanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan heşandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neheşandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê biheşanda (present conditional positive)
minê neheşanda (present conditional negative)
minê heşandibûya (preterite conditional positive)
minê neheşandibûya (preterite conditional negative)
teyê biheşanda (present conditional positive)
teyê neheşanda (present conditional negative)
teyê heşandibûya (preterite conditional positive)
teyê neheşandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê biheşanda (present conditional positive)
wê/wîyê neheşanda (present conditional negative)
wê/wîyê heşandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neheşandibûya (preterite conditional negative)
meyê biheşanda (present conditional positive)
meyê neheşanda (present conditional negative)
meyê heşandibûya (preterite conditional positive)
meyê neheşandibûya (preterite conditional negative)
weyê biheşanda (present conditional positive)
weyê neheşanda (present conditional negative)
weyê heşandibûya (preterite conditional positive)
weyê neheşandibûya (preterite conditional negative)
wanê biheşanda (present conditional positive)
wanê neheşanda (present conditional negative)
wanê heşandibûya (preterite conditional positive)
wanê neheşandibûya (preterite conditional negative)
(tu) biheşîne (imperative present positive)
(tu) neheşîne (imperative present negative)
(hûn) biheşînin (imperative present positive)
(hûn) neheşînin (imperative present negative)
ههشاندن

etymology_text: Ji erebî حشا + -andin.

ipa: /hɛʃɑːnˈdɪn/

hyphenation: he·şan·din


heşandin

ipa: /hɛʃɑːnˈdɪn/


peqîn

text: Xirrxalek bisiklêta min peqiye.

glosses: teqîn, ji ber hêza xwe ya hindirîn parçe-parçe bûn û ziyan gihandin derdorên xwe

text: Bombe peqî û du kes birîndar kirin.

forms:
dipeqim (present)
dipeqî (present)
dipeqe (present)
dipeqin (present)
bipeqe (imperative singular)
bipeqin (imperative plural)
peqîm (past)
peqiyam (past)
peqî (past)
peqiyayî (past)
peqî (past)
peqiya (past)
peqiyan (past)
–peq– (root present)
–peqî– (root past)
ez dipeqim (indicative present positive)
ez napeqim (indicative present negative)
ez peqîm (indicative past positive)
ez nepeqîm (indicative past negative)
tu dipeqî (indicative present positive)
tu napeqî (indicative present negative)
tu peqî (indicative past positive)
tu nepeqî (indicative past negative)
ew dipeqe (indicative present positive)
ew napeqe (indicative present negative)
ew peqî (indicative past positive)
ew nepeqî (indicative past negative)
em dipeqin (indicative present positive)
em napeqin (indicative present negative)
em peqîn (indicative past positive)
em nepeqîn (indicative past negative)
hûn dipeqin (indicative present positive)
hûn napeqin (indicative present negative)
hûn peqîn (indicative past positive)
hûn nepeqîn (indicative past negative)
ew dipeqin (indicative present positive)
ew napeqin (indicative present negative)
ew peqîn (indicative past positive)
ew nepeqîn (indicative past negative)
ez dipeqiyam (imperfect positive)
ez nedipeqiyam (imperfect negative)
ez peqîbûm (positive)
ez nepeqîbûm (negative)
tu dipeqiyayî (imperfect positive)
tu nedipeqiyayî (imperfect negative)
tu peqîbûyî (positive)
tu nepeqîbûyî (negative)
ew dipeqiya (imperfect positive)
ew nedipeqiya (imperfect negative)
ew peqîbû (positive)
ew nepeqîbû (negative)
em dipeqiyan (imperfect positive)
em nedipeqiyan (imperfect negative)
em peqîbûn (positive)
em nepeqîbûn (negative)
hûn dipeqiyan (imperfect positive)
hûn nedipeqiyan (imperfect negative)
hûn peqîbûn (positive)
hûn nepeqîbûn (negative)
ew dipeqiyan (imperfect positive)
ew nedipeqiyan (imperfect negative)
ew peqîbûn (positive)
ew nepeqîbûn (negative)
ez ê bipeqim (future positive)
ez ê nepeqim (future negative)
ez ê peqîbim (future perfect positive)
ez ê nepeqîbim (future perfect negative)
tu yê bipeqî (future positive)
tu yê nepeqî (future negative)
tu yê peqîbî (future perfect positive)
tu yê nepeqîbî (future perfect negative)
ew ê bipeqe (future positive)
ew ê nepeqe (future negative)
ew ê peqîbe (future perfect positive)
ew ê nepeqîbe (future perfect negative)
em ê bipeqin (future positive)
em ê nepeqin (future negative)
em ê peqîbin (future perfect positive)
em ê nepeqîbin (future perfect negative)
hûn ê bipeqin (future positive)
hûn ê nepeqin (future negative)
hûn ê peqîbin (future perfect positive)
hûn ê nepeqîbin (future perfect negative)
ew ê bipeqin (future positive)
ew ê nepeqin (future negative)
ew ê peqîbin (future perfect positive)
ew ê nepeqîbin (future perfect negative)
ez peqîme (perfect positive)
ez nepeqîme (perfect negative)
ez peqîbûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez nepeqîbûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu peqiyî (perfect positive)
tu nepeqiyî (perfect negative)
tu peqîbûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu nepeqîbûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew peqiye (perfect positive)
ew nepeqiye (perfect negative)
ew peqîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nepeqîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em peqîne (perfect positive)
em nepeqîne (perfect negative)
em peqîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em nepeqîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn peqîne (perfect positive)
hûn nepeqîne (perfect negative)
hûn peqîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn nepeqîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew peqîne (perfect positive)
ew nepeqîne (perfect negative)
ew peqîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nepeqîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bipeqim (present subjunctive positive)
(bila) ez nepeqim (present subjunctive negative)
(bila) ez peqîbim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez nepeqîbim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bipeqî (present subjunctive positive)
(bila) tu nepeqî (present subjunctive negative)
(bila) tu peqîbî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu nepeqîbî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bipeqe (present subjunctive positive)
(bila) ew nepeqe (present subjunctive negative)
(bila) ew peqîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nepeqîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bipeqin (present subjunctive positive)
(bila) em nepeqin (present subjunctive negative)
(bila) em peqîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) em nepeqîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bipeqin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nepeqin (present subjunctive negative)
(bila) hûn peqîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn nepeqîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bipeqin (present subjunctive positive)
(bila) ew nepeqin (present subjunctive negative)
(bila) ew peqîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nepeqîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez bipeqiyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez nepeqiyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez peqîbûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez nepeqîbûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu bipeqiyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu nepeqiyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu peqîbûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu nepeqîbûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bipeqiyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nepeqiyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew peqîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nepeqîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em bipeqiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em nepeqiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em peqîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em nepeqîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn bipeqiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nepeqiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn peqîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nepeqîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bipeqiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nepeqiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew peqîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nepeqîbûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê bipeqiyama (present conditional positive)
ez ê nepeqiyama (present conditional negative)
ez ê peqîbûma (preterite conditional positive)
ez ê nepeqîbûma (preterite conditional negative)
tu yê bipeqiyayî (present conditional positive)
tu yê nepeqiyayî (present conditional negative)
tu yê peqîbûyayî (preterite conditional positive)
tu yê nepeqîbûyayî (preterite conditional negative)
ew ê bipeqiyaya (present conditional positive)
ew ê nepeqiyaya (present conditional negative)
ew ê peqîbûya (preterite conditional positive)
ew ê nepeqîbûya (preterite conditional negative)
em ê bipeqiyana (present conditional positive)
em ê nepeqiyana (present conditional negative)
em ê peqîbûna (preterite conditional positive)
em ê nepeqîbûna (preterite conditional negative)
hûn ê bipeqiyana (present conditional positive)
hûn ê nepeqiyana (present conditional negative)
hûn ê peqîbûna (preterite conditional positive)
hûn ê nepeqîbûna (preterite conditional negative)
ew ê bipeqiyana (present conditional positive)
ew ê nepeqiyana (present conditional negative)
ew ê peqîbûna (preterite conditional positive)
ew ê nepeqîbûna (preterite conditional negative)
(tu) bipeqe (imperative present positive)
(tu) nepeqe (imperative present negative)
(hûn) bipeqin (imperative present positive)
(hûn) nepeqin (imperative present negative)
پهقین
peqiyan
teqîn

etymology_text: peq + -în, ihtimalen onomatopoetîk lê belkî ji aramî ܦܩܥܐ (peq'a), hevreha îbrî פקע (pêqa) + kurdî -în

ipa: /pɛˈqiːn/

hyphenation: pe·qîn


bisiklet

glosses: Alaveke pêlivînê ye ku bi du çerxan e û bi hêza piyan tê livandin.

forms:
bisiklêt
baysikil
baysikl
paysikil
paysikl

etymology_text: Ji fransî bicyclette ji yewnanî bi- (du-), κύκλος (çerx, xirrxal).

колело

roman: kolelo

자전거

roman: jajeon-geo

велосипед

roman: velosiped

సైకిలు

roman: saikilu

колесо

roman: koleso

ποδήλατο

roman: podílato


bisiklet

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-bisiklet.wav


mukum

pos: adj

pos_title: Rengdêr

forms:
mukumtir (comparative)
herî mukum (superlative)
mukumtirîn (superlative)
mikim
mikum
mukim

etymology_text: Ji erebî مُحْكَم (muḧkem) (qayim, xurt)


newe

ipa: /nɛˈwɛ/

hyphenation: ne·we


newe

glosses: (dengê pisîkan anku kitikan) Binere: newnew


newe

pos_title: Formeke lêkerê

glosses:
forma neyînî (netatîf/menfî) ya fermanî ji lêker hatin
 (dijwateya: were!)

forms:
nere
neyê


ya ji min ve

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: bi baweriya min..., ez bawer dikim ku...


sikûn

glosses: (di nivîsîna erebî de) nîşana sekinînê, ْ, herfa ku diyar dike ku ti herfên bideng li pey ya bêdeng nayê

forms:
sikon
fethe
hemze
kesre
zeme

etymology_text: Ji erebî سكون (sukûn) ji سكن (sekene, “sekinîn, rawestîn, nelivîn”), hevreha aramî שכנ (ş-k-n-: sekinîn, rawestîn), akadî şekanu. Ji eynî rehî: iskan, mesken, meskûn, misekin, sakin, sekinandin, sekinîn, sikûnet, teskîn.


cigano

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-cigano.wav


cyganka

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-cyganka.wav


tsigane

audio: LL-Q150 (fra)-Pamputt-tsigane.wav


xizmetkarî

forms:
خزمهتكاری
xulamî

etymology_text: Ji xizmetkar + -î


qêxe

glosses: fikar, nîgeranî, tirs, dudilî, guman, şik


minewer

forms:
minewertir (comparative)
herî minewer (superlative)
minewertirîn (superlative)
minewwer
munewer
munewwer

etymology_text: Ji erebî منور (munewwer) ji mi- + nûr. Ji eynî rehî: Enwer, minare, Nûrî.


proposal

forms: proposition

etymology_text: Ji propose + -al.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-proposal.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-proposal.wav


practice

glosses: kirdar, rahênan, pratîk, prove, temrîn, talîm, meşq

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-practice.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-practice.wav


harjoitella

glosses: rahênan kirin, pratîk kirin, prove kirin, temrîn kirin, talîm kirin


vêl

glosses: Firebûna wê ji kûrbûna wê pirtir û zêdetire, ciyê ne pir kûr

forms:
vêltir (comparative)
herî vêl (superlative)
vêltirîn (superlative)
vel

notes:
vêl bûn
vêl kirin
vêlbûn
vêlkirin
vêlbûyî
vêlkirî


lar

etymology_text: Hevreha farisî لاغر (laẍer) ji zimanên îranî


qûndere

glosses: pêlavên çermîn yên ku bi taybetî zelam li gel cilên qatan dikin piyên xwe

forms:
qondere
qundere
qondre
qûnder


dictionary

etymology_text: Deyn ji latîniya serdema navîn dictiōnārium, ji latînî dictiōnārius, ji dictiō (“rewşa axaftinê”),ji from dictus, partîsîpa borî ya dīcō (“axaftin”) + -ārium (“ode, cih”).


angsa

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-angsa.wav


house

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-house.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-house.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-house.wav


maison

text: Être à la maison

audio: Fr-une maison-fr-ouest.ogg

audio: LL-Q150 (fra)-Marie D Martel-maison.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Marie D Martel-maison.wav

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-maison.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines1-maison.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines3-maison.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines5-maison.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines4-maison.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines2-maison.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-maison.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines6-maison.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-maison.wav


apartman

etymology_text: Ji fransî appartement.

апартамент

roman: apartament

شَقَّة

roman: šaqqa

квартира

roman: kvartira

διαμέρισμα

roman: diamérisma

ipa: /ɑːpɑːɾtˈmɑːn/

hyphenation: a·part·man


apartman

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-apartman.wav


şuqe

forms:
şiqe
şiqqe
şuqqe


schreeuwen

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-schreeuwen.wav


tabak

glosses: teyfik, tepsik, dewrî, lalî, lalîk, qaçanî, sênik

glosses: nalbekî, çênî, binik, taxçe, taxçik, zirî, qaçanî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-tabak.wav


andar

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-andar.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-andar.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-andar.wav


rule

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-rule.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-rule.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-rule.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-rule.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-rule.wav


rule

glosses: hukim kirin, ferman kirin, emir kirin, fermandar bûn, serok bûn


pêşewayî

glosses: birêveberî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: pêşewatî

etymology_text: Ji pêşewa + -yî


serkirdetî

forms:
serkirdatî
serkirdayetî

etymology_text: Ji serkirde + -tî.


wahe

forms:
واحه
waha
weha

etymology_text: Hevreha soranî واحه (waḧhi), farisî واحه (vahê), tirkî vaha, hemû ji erebî واحة (wāḥa) (waḥeᵗ) qiptî ⲟⲩⲁϩⲉ (waḥe)misrî [Peyv?]wḥỉ, bi hiyerogrîfîG43-V28-G1-X1:N25 (wḥȝt) ku jê bi rêya yûnanî ὄασις (oasis) ketiye zimanên ewropî jî û bi heman rêya yûnanî ketiye aramî jî: ܐܘܣܐ (ewwasa).

оазис

roman: oazis

واحة

roman: wāḥa

όαση

roman: óasi


oasis

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-oasis.wav


koptî

glosses:
zimanê berê yê Misirê
(niha jî wek zimanê dêrê li wî welatî tê bikaranîn)

forms: qiptî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


ji xav ve bûn

glosses: sexbêr nebûn, miqate nebûn, hay jê neman, konsantre nebûn

forms: ji xav vebûn


dilsax

glosses: dilpak, dilsaf, qenc, ne hîleker, ne xapîner, ne niyetxirab, ne bedniyet

forms:
dilsaxtir (comparative)
herî dilsax (superlative)
dilsaxtirîn (superlative)

etymology_text: Ji dil + sax.


sîlo

glosses: avahiyên bilind yên zirav bi taybetî bo embarkirina dexlûdanî

forms:
saylo
silo

etymology_text: Sîlo ji fransî silo, bilêvkirina bi awayê saylo ji îngilîzî silo


Behzad

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: navek zelaman e û wateya wî rastgo yan qenc e


Xwedê neke

glosses: xwezî qet wisan nebe ku…, înşellah ku ne…

forms:
Xwedê nekirî
Xudê nekit
Xudê nekirî

etymology_text: Ji Xwedê + neke.

خوانەخواستە

roman: xwanexwaste


inşela

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: Xwedê bike, xwedê hez bike, Xwedê bibêje erê, hêvî ji Xwedê dikim ku.

text: Inşela îro baran nebare.

text: Inşela Kurdistan dê rizgar bibe.

forms:
îşale
înşela
işela
inşaella
inşaalla
inşaallah
inşaellah
inşella
inşellah
şalê

etymology_text: Ji erebî إن شاء الله (in şai ellah).

إن شاء الله

roman: ʾin šāʾ allāh


afirîd

glosses: Guhartoyeke aferîde (“heyînek jîndar, wek heywan, cinawir, an fezayîyan”).


mexlûq

glosses: afirandî, afirîd, heyber, mirov û ajel û hemû tiştên ku hatine afirandin

text: Hîret û 'icz e serencam-i di babê nezerêKey bi xaliq nezerê qasirê mexlûqê resedGuftûgoyê me'rifet çendî Mela peyda bikî

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms: maxlûq

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî xulq, xuliqandin, xuliqîn, xelk


xeyirandin

glosses: heyv ketin ber tavê (rojê) û ew tarî kirin

text: Aza bûn em ji lometê216. Xîretkeşan nêt xeyirand217. Şêx li dêrê şemirand

ref: Feqiyê Teyran,

forms:
خهیراندن
xeyrandin

etymology_text: Ji xeyr + -andin.


xeyirîn

glosses: tav (roj) tarî bûn ji ber ku heyv dikeve ber

text: Muksî yê jar û bedtir imFerhemnî xeyre rabimîn

forms:
خهیرین
xeyrîn

etymology_text: Ji xeyr + -în.

ipa: /xɛjɪˈɾiːn/

hyphenation: xe·yi·rîn


xeyirîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


kerş û merş

forms:
kerşûmerş
kerş-û-merş

etymology_text: kerş + û + merş


kendo

glosses: Werzişek ji Japonyayê ye û bi şûrên ji bambûyan tê lîstin.

etymology_text: Ji japonî 剣道 (kendō), ken=rê, dō=şûr.


berêz

glosses: Bi alfabeya latînî nivîsina بەرێز (berêz).


be-

pos: prefix

pos_title: Pêşgir

audio: LL-Q1860 (eng)-Persent101-be-.wav


kakofonî

glosses:
teq-û-req, dengên bêaheng û harmonî,
awazên ku li hev nayên

forms:
aheng
ewfonî
harmonî

etymology_text: Bi rêya fransî cacophonie yan îngilîzî cacophony ji yewnanî κακοφωνία (kakofonia) ji κακός (kakos= xirab) + φωνή (fon= deng)


qelibî

glosses: wergeriyayî, dageriyayî, qulipî, ketî ser kêleka xwe

forms:
qeliqî
qelizî

etymology_text: qelibîn


ketî

text: Ser ta bi qedem libasê telbîsDîsan ketî sûretê tebîbanHadir xwe gihande nik hebîban

glosses: di taqîkirinekê/imtîhanekê de bi ser ne keftin

forms:
كهتی
keftî
kevtî

etymology_text: Ji ketin.


ketî

glosses: Nanê şewitî; nanê ku ketiye tendûrê û şewitîye.


ketî

glosses: Kesê duyem yekjimar raboriya sade ji lêkera ketin.


qeliqî

glosses:
livlivî, qelizî, livî, lebitî,
tişta/ê yan kesa/ê ku ketiye

forms: qeliqiyayî

etymology_text: qeliqîn


qelizî

glosses:
livlivî, qeliqî, livî, lebitî,
tişta/ê yan kesa/ê ku ketiye

forms: qeliziyayî

etymology_text: qelizîn


qelizîn

forms: qeliziyan

ipa: /qɛlɪˈziːn/

hyphenation: qe·li·zîn


afwikkel

glosses:
ravekirin, şirove kirin, îzah kirin, fesîh kirin, zelal kirin, ron kirin, tefsîr kirin, şayesandin,
şayes kirin, şayes dan, sêwer kirin, bas kirin, qal kirin, vegotin,
derbirin, wesf dan, saloxandin, salox kirin, teswîr kirin, tesewir kirin


jugu

glosses:
ravekirin, şirove kirin, îzah kirin, fesîh kirin, zelal kirin, ron kirin, tefsîr kirin,şayesandin,
şayes kirin, şayes dan, sêwer kirin, bas kirin, qal kirin, vegotin,
derbirin, wesf dan, saloxandin, salox kirin, teswîr kirin, tesewir kirin


erklären

glosses:
rave kirin, şirove kirin, îzah kirin, fesîh kirin, zelal kirin, ron kirin, tefsîr kirin, şayesandin,
şayes kirin, şayes dan, sêwer kirin, bas kirin, qal kirin, vegotin, der birin, wesf dan, saloxandin, salox kirin, teswîr kirin, tesewir kirin

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-erklären.wav


darlegen

glosses: rave kirin, şirove kirin, îzah kirin, fesîh kirin, zelal kirin, ron kirin, tefsîr kirin, şayesandin, şayes kirin, şayes dan, sêwer kirin, bas kirin, qal kirin, vegotin, der birin, wesf dan, saloxandin, salox kirin, teswîr kirin, tesewir kirin


verständlich machen

glosses:
rave kirin, şirove kirin, îzah kirin, fesîh kirin, zelal kirin, ron kirin, tefsîr kirin, şayesandin,
şayes kirin, şayes dan, sêwer kirin, bas kirin, qal kirin, vegotin,
der birin, wesf dan, saloxandin, salox kirin, teswîr kirin, tesewir kirin


explain

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-explain.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-explain.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-explain.wav


clarify

glosses:
ravekirin, ron kirin, şirove kirin, îzah kirin, fesîh kirin, zelal kirin, tefsîr kirin, şayesandin,
şayes kirin, şayes dan, sêwer kirin, bas kirin, qal kirin, vegotin,
derbirin, wesf dan, saloxandin, salox kirin, teswîr kirin, tesewir kirin

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-clarify.wav


malvolvi

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-malvolvi.wav


klarigi

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-klarigi.wav


ekspliki

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-ekspliki.wav


expliquer

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-expliquer.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Pamputt-expliquer.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-expliquer.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-expliquer.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-expliquer.wav


uitleggen

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-uitleggen.wav


explicar

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-explicar.wav


açıklamak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-açıklamak.wav


explica

audio: LL-Q7913 (ron)-Filosoful-explica.wav


వివరించు

audio: LL-Q8097 (tel)-Kasyap-వివరించు.wav


aclarir

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-aclarir.wav


spiegare

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-spiegare.wav


investment

glosses: veberanîn, istismarat, envestîsman, razemenî

etymology_text: Ji invest + -ment.


éditer

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-éditer.wav

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-éditer.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-éditer.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-éditer.wav


qebilîner

glosses: Kesa/ê ku tiştekî dipejirîne anku qebûl dike.

etymology_text: Ji qebilandin, ji qebûl + -er.


qelibandî

glosses:
pejirandî, qebûlkirî, qebilî, pejirî,
kesa/ê yan tişta/ê ku hatiye pejirandin anku qebûlkirin anku qebilandin

etymology_text: qebilandin ji qebûl


qebilî

glosses:
pejirî, qebûlbûyî, pejirandî, qebilandî,
kesa/ê yan tişta/ê ku hatiye pejirandin anku qebûlkirin anku qebilandin

etymology_text: qebilîn ji qebûl


pejirî

glosses:
pejirandî, qebûlbûyî, qebilî, qebilandî,
kesa/ê yan tişta/ê ku hatiye pejirandin anku qebûlkirin anku qebilandin

etymology_text: * pejirîn


rahêlan

glosses:
li pey kesekî yan tiştekî bezîn daku wî bigire,
dan dû daku bigire

glosses: xwezî kirin, gazî rahêlan, xuzî rahêlan, hêvî xwestin, ji dil hes kirin tiştê ku wî/ê bivê çêbibe

forms:
ڕاهێلان
rahiştin

etymology_text: ra- + hêlan, bide ber rakirdin (revîn, bazdan) ya soranî.

perseguir#Portuguese

roman: perseguir

гнаться

roman: gnatʹsja

jaga#Swedish

roman: jaga

κυνηγώ

roman: kynigó

καταδιώκω

roman: katadióko


rahêlan

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

text: Duhî şîretkarê taybetî yê rêberê Şoreşa Îslamî ya Îranê general Yehya Rehîm Sefewî di axiftineka xwe de ligel PARS-TV diyar kir ko Îran wan deveran top baran dike û ew dê ji bo rahêlan û lêxistina PJAK-ê li ser wî karê xwe berdewam bibin.

ref: Nefel.com, 9/2007


spasdarî

glosses: memnûnî, şikirdarî, spasdarbûn, spasî, spasîkirin

forms:
sipasdarî
sipasdarîtî
sipasdartî
spasdarîtî
spasdartî
supasdarî
supasdarîtî
supasdartî

etymology_text: Ji spasdar + -î


spasdar

glosses:
memnûn, şikirdar,
kesa/ê ku bi qenciya ku lê hatiye kirin pirr razî ye (û dixwaze bibêje spas û wê qenciyê ji bîr nake)

glosses: razî, qayil^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
spasdartir (comparative)
herî spasdar (superlative)
spasdartirîn (superlative)
sipasdar
supasdar

etymology_text: Ji spas + -dar.

благодарный

roman: blagodarnyj

notes:
spasdar bûn
spasdar kirin
spasdarbûn
spasdarkirin
spasdarbûyî
spasdarkirî


vitvit

glosses: dengê kuşkirina berdewam yan dengek wek wî

text: Îcar dibêjin vitvit bi Tirkan ketiye û telefon li ser telefonê ji Serokê Yekîtîya Milletan Ban kî-Moon re vedikin, dibêjin û dibilînin, pirça serê xwe hildikin û li sînga xwe dixin.

ref: Lotikxane.com, 9/2007

forms: vit-vit

etymology_text: vit + vit (onomatopoetîk)


qûle

glosses: keleh^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: qul

etymology_text: Ji erebî قلّة


zendîq

glosses:
gawir, kafir, bêîman, xwedanenas, bêdîn, nebawer,
ne misilman yan cihû yan file

forms:
زهندیق
zindîq

etymology_text: Ji erebî زنديق (zendîq) ji zimanên îranî, bi farisiya navîn zendîk (mirîdênManî yê ku zerdeştîtî nû kir) ji zend- (ilm, zanîn) ji proto-hindûewropî *ǵenh₃- (zanîn), binere: zanîn. Bo hin peyvên din jî yên ku ji zimanekî îranî ketine erebî û paşî bi forma xwe ya erebîkirî ve li kurdî yan zimanên din vegerîne, binere: fisteq, birc. Zındık ya tirkî ji zimanên îranî ye.


antî-depresan

text: Xwişka Leyla Zana dahûrand, antî-depresanên Kurdan Kurd, Kurdî û Kurdistan in!

ref: Lotikxane.com, 9/2009

forms: antîdepresan

etymology_text: Ji antî- + depresan.

антидепрессанты

roman: antidepressanty

ipa: /ɑːntiːdɛpɾɛˈsɑːn/

hyphenation: an·tî·dep·re·san


relaks

glosses: aram, asûde, rehet, miferih, hêmin, hêwir, aşt, tena

forms:
relakstir (comparative)
herî relaks (superlative)
relakstirîn (superlative)

etymology_text: Ji îngilîzî relax


aîdiyet

glosses: aîdbûn, têkilî, pêwendî, eleqedarî, endamtî

text: Nemaze rûdanên ko li bakurê Iraqê diqewimin yan jî rewşên ko dê derkevin gihane dereceyeka wisa ko dikarin paşeroj û ewlekariya Tirkiyeyê tehdîd bikin. Realîteyek e ko avahiya li bakurê Iraqê û pêşveçûnên ko dibin hêzeka siyasî, hiqûqî, eskerî û psîkolojîk ya ko ti caran di dîroka kurdan de neketibû destê kurdên wê herêmê daye wan. Wekî dî jî divêt bala me lê be ko ev rewş dikare modeleka nû ya aîdiyetê li cem hinek hemwelatiyên me çêke. (anku hest bikin ku ew neaîdî Tirkiyeyê lê yên Kurdistanê ne.)

ref: Zelamê didoyê yê ordiya tirkan Ilker Başbug li gor Nefel.com, 9/2007

forms: aydiyet

etymology_text: Ji erebî عَائِد (ʿāʾid): aîd + -iyet.

ipa: /ɑːiːdɪˈjɛt/

hyphenation: a·î·di·yet


aîd

pos: prep

pos_title: Daçek

glosses:
ser bi kesekî yan tiştekî ve,
têkildarî kesekî yan tiştekî,
pêwendîdarî kesekî yan tiştekî,
eleqedarî kesekî yan tiştekî,
endamê/a tiştekî

forms:
ayid
ayd
aid
eyd

etymology_text: Ji erebî عَائِد (ʿāʾid).


aid

text: He came to my aid when I was in need.

forms:
aide
ayde

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-aid.wav


kevjal

glosses:
kerevîd, kerevîdes, istakoz, kêvjing, karavide,
hin cûn heywanên hûrik yên pirr-ling yên mîna dûpişkan in û di avê de dijîn û carine bo xwarinê jî tên bikaranîn

text: Kevjal nikarin bifirin

ref: sernavê helbestek Cegerxwînî

forms:
کهڤژال
kevjale
kêvjal
kêvlaje

etymology_text: bi kurmancî herwiha kevcal, kevjale, kevlaj, kevlaje, kêvjal, kêvjale, kêvjar, kêvlaj, kêvlaje, soranî qirjang, qirjał, kurdiya başûrîqirjing, qircing, şêxbizinîqirjileng, qijileng, hewramî qirjangî, zazakî kerkinc, farisî خرچنگ (xerçeng), tacikî харчанг (xarçang), hemû ji zimanên îranîker / xer + çeng. Bo navî û guherîna dengên wî, bidin ber kêvroşk ji kerguh (bi farisî xergoş).

адыҕаҷиа

roman: ādəγāč̣̍iā

𑜆𑜥

roman: pū

ክራብ

roman: kərab

ܣܲܪܛܵܢܵܐ

roman: sārṭana

ܣܪܛܢܐ

roman: sarṭānā

কেঁকোৰা

roman: kẽküra

アㇺパイ

roman: ampay

アㇺパヤヤ

roman: ampayaya

краб

roman: krab

কাঁকড়া

roman: kãkôṛa

мо́рски рак

roman: mórski rak

рак

roman: rak

螃蟹

roman: pong⁴ haai⁵

老蟹

roman: lo-hái / no-hái

螃蟹

roman: pángxiè

蟹

roman: xiè

蠞

roman: chiĕk

蟳仔

roman: chîm-á

蟳

roman: chîm

каӈколгын

roman: kaṇkolgyn

ކަކުނި

roman: kakuni

سَرَطَان

roman: saraṭān

كبوريا

roman: kaboryā

ابو جلمبو

roman: abu galambu

سَلْطَعون

roman: salṭaʕōn

جِنّيْب

roman: jinnı̄b

بوجنيبة

roman: būjnība

عقريش

roman: ʕaqrīš

ծովախեցգետին

roman: covaxecʻgetin

خرچنگ

roman: xarčang

کرزنگ

roman: karzang

કરચલો

roman: karaclo

კრაბი

roman: ḳrabi

კიბორჩხალა

roman: ḳiborčxala

قرژانگی

roman: qiržāngī

केकड़ा

roman: kekṛā

केंकड़ा

roman: keṅkṛā

सरतान

roman: sartān

कर्कट

roman: karkaṭ

סַרְטַן

roman: sartán

ಏಡಿ

roman: ēḍi

蟹

roman: がにー, ganī

කකුළුවා

roman: kakuḷuwā

게

roman: ge

ᦔᦴ

roman: ṗuu

ഞണ്ട്

roman: ñaṇṭŭ

ᡴᠠᡨᡠᡵᡳ

roman: katuri

खेकडा

roman: khekḍā

蟹

roman: かん, kan

наймалж

roman: najmalž

хавч

roman: havč

ᠨᠠᠢᠮᠠᠯᠵᠢ

roman: naimalǰi

ᠬᠠᠪᠴᠢ

roman: qabči

ဂတာံ

roman: hətam

गँगटा

roman: gãgaṭā

蟹

roman: がに, gani

ینكج

roman: yengec

قىسقۇچپاقا

roman: qisquchpaqa

چنګاښ

roman: čangāӽ

نېښي

roman: neӽí

таңқышаян

roman: tañqyşaän

ⲥⲁⲣⲇⲱⲟⲛ

roman: sardōon

ဆွဲၣ်

roman: hsweh̀

कर्कट

roman: karkaṭa

ပူ

roman: pǔu

நண்டு

roman: naṇṭu

ปู

roman: bpuu

పీత

roman: pīta

кысла

roman: qısla

སྡིག་སྲིན

roman: sdig srin

گیگڑا

roman: gegṛā

ក្ដាម

roman: kdaam

蟹

roman: がん, gan

καβούρι

roman: kavoúri

καρκίνος

roman: karkínos

ipa: /kʰɛvˈʒɑːl/


rêvî

glosses: Guhartoyeke rîvî (“kanala ku xwarin di zikî de tê re dilive ta ku wek destav jê derdikeve”).

ipa: /reːˈviː/

hyphenation: rê·vî


rêvî

glosses: Guhartoyeke rûvî (“ajelek mîna guran e û bi hîlebaziyê navdar e”).


jûjî

glosses:
heywanekî guhandar yê hûrik e û pişta wî bisîx e
(dema ku êrişî wî tê kirin, xwe dike gulolik û serê xwe di bin mîxên xwe ve vedişêre)

forms:
ژووژی
jijih
jijo
jijû
jivje
jivjî
jîje
jîjî
jîjih
jîjik
jîjo
jîjok
jîjû
jîşî
jîşik
joje
jojî
jujî
jûje
jûjik
jûjû
jûşe
jûşî
jwîjî
jwîjwî
ژووژی

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *h₁eǵʰi-, hevreha soranî ژیشک (jîşk), zazakî dije, farisî جوجهتیغی (cûcitîẍî), pehlewî zûzek, avestayî dujeke, osetî узун (uzun), ermenî ոզնի (oznî), rusî ёж), çekî/slovakî/slovenî jež, polonî jeż, lîtwanî ežys, yûnanî ἐχῖνος, almanî Igel, swêdî igel, danmarkî û norwecî igle...

ژیشک

roman: jîşk

کۆدۆ

roman: kodo

ጥርኝ

roman: ṭərñ

гӏужрукъ

roman: ʿužruq̇̄

терпе

roman: terpe

во́жык

roman: vóžyk

কাঁটাচুয়া

roman: kãṭacuẏa

таралеж

roman: taralež

еж

roman: ež

ဖြူ

roman: hpru

ဖြူကောင်

roman: hprukaung

заряа

roman: zarjaa

刺蝟

roman: ci³ wai⁶

刺蝟

roman: cìwei

чӗрӗп

roman: čĕrĕp

قُنْفُذ

roman: qunfuḏ

دعلي

roman: dʕalay

قنفد

roman: ʔunfed

قنفذ

roman: qunfuḏ, gunfuḏ

قنفود

roman: qanfūd

ոզնի

roman: ozni

جوجهتیغی

roman: juje-tiği

ژوژ

roman: žuž

ზღარბი

roman: zɣarbi

झाऊमूसा

roman: jhāūmūsā

झाहुमूसा

roman: jhāhumūsā

साही

roman: sāhī

קִפּוֹד / קיפוד

roman: kipod

зӏий

roman: zʿī

зара

roman: zara

кирпи

roman: kirpi

고슴도치

roman: goseumdochi

ເໝັ້ນ

roman: men

шӱлӹ

roman: šülÿ

ارمجی

roman: armeji

зараа

roman: zaraa

зожиг хүн

roman: zožig hün

уызын

roman: wyzyn

كىرپە

roman: kirpe

جږګی

roman: jiǵgay

ਕੰਡਿਆਲ਼ਾ

roman: kaṇḍiāḷā

ਕੰਡੇਰਨਾ

roman: kaṇḍērnā

ਝਾਹਾ

roman: jhāhā

кірпі

roman: kırpı

ⲫⲩⲛⲟⲥ

roman: phunos

ⲭⲓⲣⲟⲅⲣⲓⲗⲗⲓⲟⲛ

roman: khirogrillion

ёж

roman: jož

ёжик

roman: jóžik

ежи́ха

roman: ježíxa

ежа́к

roman: ježák

ожь

roman: ožĭ

ежь

roman: ežĭ

хорпушт

roman: xorpušt

เม่น

roman: mêen

керпе

roman: kerpe

цацнагъаъгъаъл

roman: cacnaɣa̱ɣa̱l

їжа́к

roman: jižák

שטעכלער

roman: shtekhler

יאָזש

roman: yozh

σκαντζόχοιρος

roman: skantzóchoiros

ἐχῖνος

roman: ekhînos

χήρ

roman: khḗr

ipa: /ʒuːˈʒiː/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-jûjî.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-jûjî.wav

hyphenation: jû·jî


Dalay-Lama

glosses: Bilindtirîn rêberê dînî yê budîzma tîbetî.

text: Serokwezîra Almanyayê Angela Merkel goh neda hikûmeta Çînî û serokê tîbetîyan Dalai-Lama li Berlîn li nivîsgeha xwe qebûl kir.

forms:
dalaî-lama
dalaî lama
dalay lama

etymology_text: Ji tîbetî ཏཱ་ལའི་བླ་མ (tā la'i bla ma), ji mongolî ᠳᠠᠯᠠᠢ (dalai, “okyanûs”) + tîbetî བླ་མ (bla ma, “lama”).

да́лай-ла́ма

roman: dálaj-láma

达赖喇嘛

roman: Dálài Lǎmá

دَالَاي لَامَا

roman: dalay lāmā

დალაი-ლამა

roman: dalai-lama

दलाईलामा

roman: dalāīlāmā

दलाई लामा

roman: dalāī lāmā

Дала Лам

roman: Dala Lam

^달라이 ^라마

roman: Dallai Rama

далај-лама

roman: dalaj-lama

ᡩᠠᠯᠠᡳ ᠯᠠᠮᠠ

roman: dalai lama

Далай Лам

roman: Dalaj Lam

दलाइ लामा

roman: dalāi lāmā

ᡑᠠᠯᠠᡅ ᡋᠯᠠᡏᠠ

roman: dalai blama

ทะไลลามะ

roman: tálai laamá

ཏཱ་ལའི་བླ་མ

roman: tā la'i bla ma

دلائی لاما

roman: dlā'ī lāmā

Δαλάι Λάμα

roman: Dalái Láma


budîzm

glosses: Dînek yan felsefeyek e ku nêzî 2 500 sal berî niha li Hindistanê ji alî Siddhartha Gautama hatiye damezrandin û niha li piraniya Asyayê belav bûye.

forms:
bûdîzm
budhîzm
agirperêsî
hindûsî

etymology_text: Ji îngilîzî Buddhism, ji Buddha + -ism; wekheva Buda + -îzm.

佛教

roman: fójiào

बौद्ध धर्म

roman: bauddh dharma

בודהיזם

roman: budhizm

불교

roman: bulgyo

будизм

roman: budizm

βουδισμός

roman: voudismós

ipa: /bʊˈdiːzm/


alole

glosses:
gêjgerînk, labîrent, gilole,
 kolon û kuçeyên li hev geriyayî (di hundur hev de) û derketina ji wan zor e

etymology_text: alîn, alizîn, alandin

미로

roman: miro

ipa: /ɑːloːˈlɛ/

hyphenation: a·lo·le


xû

glosses: xislet, karakter, xûy, xusûsiyet, taybetmendî, çawanî, çawabûna tiştekî

forms:
xûy
xu
hogir

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha farisî خوى (xûy), pehlewî xog

ipa: /xuː/

hyphenation: xû


informatîv

glosses: tişta/ê ku gelek agahiyên bikêr yan balkêş dide

text: Ev nivîs pirr enformatîv e.

text: Min dixwest kurdek yan jî rojnamevanekê kurd zimanê rojnamevaniyê bi kurdî ji min baştir, serwexttir, enformatîvtir û konkrettir bi kar bîne da ez bihesidimê. Dema ko ez behsa zimanê kurdî dikim ez behsa kirmancî û soraniyê dikim û di nêv soranîaxêvan de bikarhênerên zimanî yên ji kirmancîaxêvan baştir nînin û bila soranîaxêv xwe gelekê payedar nekin ji ber ez ji hîç benderihekê wan nahesidim.

ref: Arif Zêrevan: Ez li kurdekî digerim ko bihesidimê, Nefel.com, 9/2007

forms:
informatîvtir (comparative)
herî informatîv (superlative)
informatîvtirîn (superlative)
enformatîf
enformatîv
informatîf

etymology_text: Têkildarî enformasyon


pisûle

glosses:
rênima, cihetnima, cihnîş, qîblename, cihetname, kompas,
amûrek magnetîk e bo dîtina cihekî

text: Ez ji serokê Kurdistanê Mesûd Barzanî nahesidim ji ber wî wekî rêberê kurd yê herî naskirî nekariye siyaseteka wisa kurdistanî bimeşîne ko ez bihesidimê. Digel hemî derfetên ko jê re derketin wî nekarî ji qalibê hersê wîlayetên taxa jêrî ya Kurdistanê derkeve û ew di nêv xirûcir û karên îdarî yên wê taxa biçûk de fetisî û hêdî-hêdî pusulaya xwe ya rêberekê stratejîk winda dike. Kurdistan ji wî re taxa jêrî ye û divêt ew bizane ko taxa jêrî taxa jêrî ye û ne Kurdistan hemî ye.

glosses: rênima, her tişta/ê ku mirov pê çareseriya pirsgirêkekê dibîne

forms:
pisûla
pusûla
pusûle

etymology_text: bi rêya tirkî pusula yan erebî بوصلة (bûṣule) ji îtalî bussola, hevreha fransî boussole ji latînî [Peyv?] *buxula (sindoqk, qutîk) ji buxum (sindoq, qutî), hevreha yûnaniya kevn πυξίς (pyxís).


medah

glosses: medheker, senaker, çalûs, pesinder, pesnok

forms:
medahtir (comparative)
herî medah (superlative)
medahtirîn (superlative)
meddah

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


îre

glosses: hesûd, çavnebar, zikreş, dexes, viyan, dil çûn

forms:
ئیرە
êre

etymology_text: Belkî ji erebî غيرە.


êre

pos: pron

pos_title: Cînav

etymology_text: Hevreha kurdiya başûrî îre, partî [skrîpt hewce ye] (êred), teşeyeke metatez a *êder di îraniya navîn de, yeksanî î- + der.


gewende

glosses: tembel, tirral, arode, keslan, ternal, zexel, bêkare, moris, terral, leşgiran, destgiran, qûngiran, xewar, bêxîret

forms:
gewendetir (comparative)
herî gewende (superlative)
gewendetirîn (superlative)
gevend
gevende
gewend

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


berate

text: Tu bi ratelqa çeqel û wawîkan ketiyî bi rengê dûpişkî, ji mîsala kîso û reqî, ji te heye ko fermana lok û deveyan rabûye, da li çepikan bixin bêkêr û qeşmer; bilîrînin gewende û fahîşe... Ma tu nizanî baz xwe li serê latan datînin, ew nakin nêçîra berateyan?

ref: Enwer Karahan: Kevjalê bêserî, Nefel.com, 9/2007

glosses:
ayet, hevokên Qur'anê
 (çend ayet dibin sûretek û di Qur'anê de 114 sûret hene.)Çavkanî: Quran a Pîroz û Arşa wêye bilind, Abdullah Varlî, çapa yekemin.

forms:
berante
belate
birate
berete

ipa: /bɛɾɑːˈtɛ/

hyphenation: be·ra·te


ratelq

text: Baz difirin li ezmanan, haya wan ji hemû teyr û tilûran heye; car hene ko li dû xwe nanêrin, ji ber ko xwe bi ratelqa kund û bûman naxin...


qiriçandin

text: Wî çend caran diranên xwe qiriçandin û bi pistînî tiştin got

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text: Şahê “bej û avê” dê berê xwe bide hêlîna bazî, ew êbikulmişe ji mîsala hût û efrîtan. Ew ê diranan biqîrîçîne li bazî û bibêje, “Ez im mîrê vî çiya û beyarî, tu çawa dikarî bifirî li vî ezmanî?”. Baz ê neke devjengî û belengazî, ew ê bibêje, “Kerem bike ya ezbenî, heger tu yî şahê bej û avê, xwe berde ji serê vê gazê, bê tu çawa difirî bi nazdarî”.

glosses: çîrrikandin, bi taybetî didan wisan li ser hev şidandin ta ku deng jê bêt

forms:
diqiriçînim (present)
diqiriçînî (present)
diqiriçîne (present)
diqiriçînin (present)
biqiriçîne (imperative singular)
biqiriçînin (imperative plural)
qiriçand (past)
qiriçand (past)
qiriçand (past)
qiriçand (past)
–qiriçîn– (root present)
–qiriçand– (root past)
ez diqiriçînim (indicative present positive)
ez naqiriçînim (indicative present negative)
min qiriçand (indicative past positive)
min neqiriçand (indicative past negative)
tu diqiriçînî (indicative present positive)
tu naqiriçînî (indicative present negative)
te qiriçand (indicative past positive)
te neqiriçand (indicative past negative)
ew diqiriçîne (indicative present positive)
ew naqiriçîne (indicative present negative)
wê/wî qiriçand (indicative past positive)
wê/wî neqiriçand (indicative past negative)
em diqiriçînin (indicative present positive)
em naqiriçînin (indicative present negative)
me qiriçand (indicative past positive)
me neqiriçand (indicative past negative)
hûn diqiriçînin (indicative present positive)
hûn naqiriçînin (indicative present negative)
we qiriçand (indicative past positive)
we neqiriçand (indicative past negative)
ew diqiriçînin (indicative present positive)
ew naqiriçînin (indicative present negative)
wan qiriçand (indicative past positive)
wan neqiriçand (indicative past negative)
min diqiriçand (imperfect positive)
min nediqiriçand (imperfect negative)
min qiriçandibû (positive)
min neqiriçandibû (negative)
te diqiriçand (imperfect positive)
te nediqiriçand (imperfect negative)
te qiriçandibû (positive)
te neqiriçandibû (negative)
wê/wî diqiriçand (imperfect positive)
wê/wî nediqiriçand (imperfect negative)
wê/wî qiriçandibû (positive)
wê/wî neqiriçandibû (negative)
me diqiriçand (imperfect positive)
me nediqiriçand (imperfect negative)
me qiriçandibû (positive)
me neqiriçandibû (negative)
we diqiriçand (imperfect positive)
we nediqiriçand (imperfect negative)
we qiriçandibû (positive)
we neqiriçandibû (negative)
wan diqiriçand (imperfect positive)
wan nediqiriçand (imperfect negative)
wan qiriçandibû (positive)
wan neqiriçandibû (negative)
ez ê biqiriçînim (future positive)
ez ê neqiriçînim (future negative)
minê qiriçandibe (future perfect positive)
minê neqiriçandibe (future perfect negative)
tu yê biqiriçînî (future positive)
tu yê neqiriçînî (future negative)
teyê qiriçandibe (future perfect positive)
teyê neqiriçandibe (future perfect negative)
ew ê biqiriçîne (future positive)
ew ê neqiriçîne (future negative)
wê/wîyê qiriçandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neqiriçandibe (future perfect negative)
em ê biqiriçînin (future positive)
em ê neqiriçînin (future negative)
meyê qiriçandibe (future perfect positive)
meyê neqiriçandibe (future perfect negative)
hûn ê biqiriçînin (future positive)
hûn ê neqiriçînin (future negative)
weyê qiriçandibe (future perfect positive)
weyê neqiriçandibe (future perfect negative)
ew ê biqiriçînin (future positive)
ew ê neqiriçînin (future negative)
wanê qiriçandibe (future perfect positive)
wanê neqiriçandibe (future perfect negative)
min qiriçandiye (perfect positive)
min neqiriçandiye (perfect negative)
min qiriçandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neqiriçandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te qiriçandiye (perfect positive)
te neqiriçandiye (perfect negative)
te qiriçandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neqiriçandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî qiriçandiye (perfect positive)
wê/wî neqiriçandiye (perfect negative)
wê/wî qiriçandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neqiriçandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me qiriçandiye (perfect positive)
me neqiriçandiye (perfect negative)
me qiriçandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neqiriçandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we qiriçandiye (perfect positive)
we neqiriçandiye (perfect negative)
we qiriçandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neqiriçandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan qiriçandiye (perfect positive)
wan neqiriçandiye (perfect negative)
wan qiriçandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neqiriçandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biqiriçînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neqiriçînim (present subjunctive negative)
(bila) min qiriçandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neqiriçandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biqiriçînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neqiriçînî (present subjunctive negative)
(bila) te qiriçandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neqiriçandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biqiriçîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neqiriçîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî qiriçandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neqiriçandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biqiriçînin (present subjunctive positive)
(bila) em neqiriçînin (present subjunctive negative)
(bila) me qiriçandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neqiriçandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biqiriçînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neqiriçînin (present subjunctive negative)
(bila) we qiriçandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neqiriçandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biqiriçînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neqiriçînin (present subjunctive negative)
(bila) wan qiriçandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neqiriçandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min biqiriçanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neqiriçanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min qiriçandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neqiriçandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te biqiriçanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neqiriçanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te qiriçandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neqiriçandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biqiriçanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neqiriçanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî qiriçandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neqiriçandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me biqiriçanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neqiriçanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me qiriçandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neqiriçandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we biqiriçanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neqiriçanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we qiriçandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neqiriçandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan biqiriçanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neqiriçanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan qiriçandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neqiriçandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê biqiriçanda (present conditional positive)
minê neqiriçanda (present conditional negative)
minê qiriçandibûya (preterite conditional positive)
minê neqiriçandibûya (preterite conditional negative)
teyê biqiriçanda (present conditional positive)
teyê neqiriçanda (present conditional negative)
teyê qiriçandibûya (preterite conditional positive)
teyê neqiriçandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê biqiriçanda (present conditional positive)
wê/wîyê neqiriçanda (present conditional negative)
wê/wîyê qiriçandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neqiriçandibûya (preterite conditional negative)
meyê biqiriçanda (present conditional positive)
meyê neqiriçanda (present conditional negative)
meyê qiriçandibûya (preterite conditional positive)
meyê neqiriçandibûya (preterite conditional negative)
weyê biqiriçanda (present conditional positive)
weyê neqiriçanda (present conditional negative)
weyê qiriçandibûya (preterite conditional positive)
weyê neqiriçandibûya (preterite conditional negative)
wanê biqiriçanda (present conditional positive)
wanê neqiriçanda (present conditional negative)
wanê qiriçandibûya (preterite conditional positive)
wanê neqiriçandibûya (preterite conditional negative)
(tu) biqiriçîne (imperative present positive)
(tu) neqiriçîne (imperative present negative)
(hûn) biqiriçînin (imperative present positive)
(hûn) neqiriçînin (imperative present negative)
قرچاندن
qirçandin
qîriçandin

ipa: /qɪɾɪt͡ʃɑːnˈdɪn/

hyphenation: qi·ri·çan·din


qiriçandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /qɪɾɪt͡ʃɑːnˈdɪn/


bodele

glosses: Xirrexav, fafik, ebleh, bomik, aqilsivik, bêmejî, ehmeq.

text: Şêr ê hov ê were xwarê ji serê gazê, ew ê li jor bibe ba û perwane, bi ser hev de biqulipe mîna çerxê; ew ê li erdê bibe mîna terxê û bibêje, “Hey heywanên hovî! Kê ez kirim nav vê pirrikê, ey qeşmerên bêmejî, zû min bibin li ser textê min deynin, hîna ez jî nola we nebûme tebayekî bodele.”

forms:
bodeletir (comparative)
herî bodele (superlative)
bodeletirîn (superlative)
budale


mensûr

text: Em, Mansûr ûLejyoner

ref: sernavê nivîsek Sever Işık di kovara Nûbihar de, hj. 102, 9/2007

forms:
mansûr
insûr

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].


mensûr

glosses: pexşan, pexşanî, çîrokî, ne helbestkî, ne menzûm

text: Çar kitêbên Mele Xalitê Licî (Xalit Remo – Ayçiçek) ku bi awayekî manzûm û mensûr hatine nivîsandin, di nav berhevokekê de kom bûn û bi navê “Serpêhatiyên Zana” di nav weşanên Avesta de çap bûn.

ref: Bas-news.net, 12/2011


tedaî

glosses:
anîn bîrê, bibîrxistin, asosyasyon, konotasyon,
tişta/ê ku tiştekî tîne bîra mirovî

forms: teda'î


texrîf

glosses: manîpulasyon, guherandin, sextekirin, bedilandin, xirabkirin

text: Malpera Nefelê îro radigihîne ku kovara hefteyî ya bi navê ”Bizaw”ê nivîsara Arif Zêrevanî ya ”Ez li kurdekî digerim ku bihesidimê” kiriye soranî û di hejmara xwe ya dawîn de weşandiye, lê tê de nayê diyarkirin ku kovarê meqale texrîf kiriye, hin gotin jê derxistine, maneya wê guhartiye û bi wî awayî weşandiye.

ref: Netkurd.com, 9/2007

forms: tehrîf

etymology_text: Ji erebî تَحْرِيف (taḥrīf) navdêra lêkerê ya حَرَّفَ (ḥarrafa).


pedagog

text: Nivîskar û pedagogên kurd di malpera Diyarnameyê de mijara duzimanî, astengî û rola wê di nava civaka kurd de minaqeşe dikin.

glosses: mamoste, fêrker, hînker, perwerdeker, lala, dersder, waneder, ilimder, mielim

forms: pêdagog

etymology_text: Bi rêya fransî [Peyv?]pédagogue yan îngilîzî [Peyv?]pedagogue ji yûnanî [Peyv?].


hişîn

glosses: şîn; rengê wek rengê esmanî yan wek yê deryayê. #0000FF

text: بحرا رجز بو چه خوش مرفلاخضر چه کسکه احمر خو صورهازرق هشینه جورب چه گورهBeḥra recez bo çi xweş mureffel?Exḍer çi? Kesk e; eḥmer xwe ṣor eEzreq hişîn e. Cewreb çi? Gore

ref: Ehmedê Xanî, Nûbihara Biçûkan, 1683

glosses: rengê kesk (ji bo tiştên xwezayî wek: belg, pîvaz û sêv)

forms:
hişîntir (comparative)
herî hişîn (superlative)
hişîntirîn (superlative)
هشین

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hişîn.wav

hyphenation: hi·şîn


hişîn

text: Zimanek bi tena serê xwe... hişmend pê nehişin, roşenbîr pê roniyê nedêrin, siyasetmedar wî wekî heyîna xwe nebînin... ew ziman dê çawakî karibe li ber zimanê duyemîn yanî zimanê serdestan; tirkî, farisî, erebî... raweste, bijî?!

ref: Arjen Arî, Kurdî dê çawa karibe li ber zimanê duyem bijî, Diyarname.com, 9/2007

forms:
هشین
hisîn

etymology_text: Ji hiş + -în.


virnî

glosses: Ajalên ku dereng zane û loma lawaz û qels in, ne hilî.

text: Xebatên li ser dîroka wêjeya kurdî kêm in û yên heyî jî hê virnî ne.

ref: Murat Çelik, 'Adat û Rusûmatnameê Tewayîfè Ekradìye, Mela Mehmûdê Bazîdî (Metn û Lêkolîn), Teza Mastirê ya Neçapbûyî, Zanîngeha Mardin Artukluyê Enstîtuya Zimanên Zindî yên li Tirkîyeyê, Mêrdîn, 2015

glosses: Genim, ceh, nîsk ...yên dereng hatine çandin jê re tê gotin çandiniya virnî.

etymology_text: Hevreha farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (eburnay) û farisî [skrîpt hewce ye] (burnay).


mimtaz

glosses:
bijare, imtiyazdar, xas, taybet,
pirr baş, herî baş

forms:
mimtaztir (comparative)
herî mimtaz (superlative)
mimtaztirîn (superlative)
mumtaz


mumtaz

text:
Ev bîmededê di ummeta xwe
Mumtaz kirîn bi himmeta xwe
Wer'a wî we reng dîn qewî kir

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
mumtaztir (comparative)
herî mumtaz (superlative)
mumtaztirîn (superlative)
mimtaz


rengtarî

glosses: tişta/ê ku rengek yan hin rengên tarî hene lê rengên geş anku vebûyî nînin

etymology_text: Ji reng + tarî.


temper

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-temper.wav


kural

glosses: qeyd, bend, rê û rêbaz, rêzik, rêçik, qanûn

text: Gramer kuralları.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-kural.wav


bingo

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-bingo.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-bingo.wav


bîngo

glosses: lîstikek şansî ye ku bi taybetî wek qumarê tê lîstin

forms: bingo


qupik

glosses:
paşpaniyên bilind yên pêlavan
(bi taybetî yên solên jinan)

forms:
qupk
gupik


paşpanî

forms:
پاشپانی
paşpahnî
paşpehnî
panî
pehnî

etymology_text: Ji paş + panî.

एड़ी

roman: eṛī

ipa: /pɑːʃpɑːˈniː/

hyphenation: paş·pa·nî


secure

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-secure.wav


principled

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: biprensîp, prensîbdar, mukim, xweragir, rastgo, pêbawer, wefadar, sadiq


convincing

audio: LL-Q1860 (eng)-Qwertygiy-convincing.wav


bedilandin

glosses: guherandin, xeyirandin, bedil kirin, guhartin

glosses: bedle lê kirin, cil lê kirin, cil kirin ber

forms:
dibedilînim (present)
dibedilînî (present)
dibedilîne (present)
dibedilînin (present)
bibedilîne (imperative singular)
bibedilînin (imperative plural)
bediland (past)
bediland (past)
bediland (past)
bediland (past)
بهدلاندن

etymology_text: Ji bedil + -andin.

ipa: /bɛdɪlɑːnˈdɪn/


bedilandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


qerirandin

etymology_text: Ji qerar + -andin.

ipa: /qɛɾɪɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: qe·ri·ran·din


sehihandin

etymology_text: Ji sehîh + -andin.

ipa: /sɛhɪhɑːnˈdɪn/

hyphenation: se·hi·han·din


sererast

glosses: dirist, rastkirî, bêkêmasî, bêşaşî, bêçewtî, bêxeletî

forms:
sererasttir (comparative)
herî sererast (superlative)
sererasttirîn (superlative)
serast
serrast

etymology_text: Ji ser + -e- + rast.

notes:
sererast bûn
sererast kirin
sererastbûn
sererastkirin
sererastbûyî
sererastkirî


siyasetnasî

glosses: polîtolojî, zanista ku lêkolînan li ser siyasetê dike

forms: siyasetzanî

etymology_text: Ji siyasetnas + -î


polîtolojî

glosses: siyasetnasî, zanista ku lêkolînan li ser siyasetê dike

forms: polîtologî

etymology_text: Têkildarî polîtîka


ammatillinen

glosses: pîşedar, meslekdar, mihnedar, profesyonel


professionnel

etymology_text: Ji profession + -el.


piel

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-piel.wav


piel

audio: LL-Q1321 (spa)-Rodelar-piel.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-piel.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-Guergana-piel.wav


bîrûra

forms:
bîr û ra
bîr û ray
bîrûray

etymology_text: Ji bîr + -û- + ra.


zahmet

glosses: renc, tehb, mişûr, dijwarî, kêferat, çetînayî, astem, zehmet, zorkêşî


Sinîstan

glosses:
Sinîstan herêma Iraqê ya ku misilmanên sinî yên ereb lê dijîn
 (ta niha ne navek fermî ye)

glosses: sinîstan: her devera ku misilmanên sinî lê piranî ne

forms:
Sunîstan
Kurdistan
Şîistan

etymology_text: Ji sinî + -stan.


Şîistan

glosses:
Sîistan herêma başûrê Iraqê ya ku piranî misilmanên şîî yên ereb lê dijîn
 (ta niha ne navek fermî ye)

glosses: şîistan: her devera ku misilmanên şîî lê piranî ne

forms:
Şîîstan
Kurdistan
Sinîstan

etymology_text: Ji şîî + -stan.


rahîb

glosses:
keşîş, abid, feqe,
kesên ku hemû karê jiyana xwe kiriye îbadetkirin û bûye endamê xilwetxaneyekê

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


keşîş

glosses:
keşe, rahîb,abid, feqe,
kesên ku hemû karê jiyana xwe kiriye îbadetkirin û bûye endamê xilwetxaneyekê

etymology_text: Bi riya erebî كشيش (keşîş) ji siryaniya klasîk ܩܫܝܫܐ (qaššīšā) yan ji îbranî קשישא (kişîşa: pîr; keşîş) ji קשש (k-ş-ş-: pîr bûn). Bo têkiliya maneyê di navbera "pîrî" û "serokatiya dînî" de, bide ber peyva "pîr" ya îranî ya bi herdu wateyan û herwiha peyva "şêx" ji erebî شيخ (şeyx) ya dîsa bi herdu maneyan.


mêhnandin

forms:
mênandin
mihnandin

ipa: /meːhnɑːnˈdɪn/

hyphenation: mêh·nan·din


rehmet

text: *Păkiž xudē, păkiž zahm, pākiž vēmarg, kōy hātī xāčē iž kir ma, řahmatē ma.

translation: Pakij xodê, pakij zahm, pakij vêmarg, koy hat'î xaç'ê ij kir me, rehmet'ê me

ref: D.N. Mackenzie, The Language of the Medians ji Matenadaran MS 7117 (1430-1446) https://web.archive.org/https://kurdishacademy.org/wp/the-language-of-the-medians/ arşîv, 1959

text: Rehmî nazil cumleê 'îlet dibitHer cihê lê bête xwendin rehmet lê

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

forms:
rahmet
rihmet

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

ipa: /rɛhˈmɛt/

hyphenation: reh·met


datlî

text: Îsal li Farqînê datlîrekor şikand

forms: tatlî

etymology_text: Ji tirkîtatlı (şîrîn; çêjdar, tamxweş)


şetele

glosses: Berfa bi carekê ji çiyayekî yan girekî têt xwarê.

text: Ev şeteleya duzimanî dê koka me biqelîne

ref: sernavê nivîsek Murad Celalî di Diyarname.com de, 9/2007

text: Weyla şetele li ser te de bihata heyyy...

forms:
şepe
lehî


rawî

glosses: bêjer, vebêj, saloxder, çîrokbêj, raveker, şiroveker, analîzer, ragihîner

text:
Rawiyê efsanê riwayet nake
ku çawa Keçperîwarqilîn lê.
Lê bi navê xwe bi nav kirin herdu nûzayan
Yê yekê Firat, yê dinê Dîcle

ref: Rojen Barnas, Milkê Evînê, Nûdem, 1995, r. 9, ISBN 91 88592-146

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî riwayet.


riwayet

glosses: salix, çîrok, serpêhatî, metelok, roman, behs, qal, vegotin

text:
Rawiyê efsanê riwayet nake
ku çawa Keçperî warqilîn lê.
Lê bi navê xwe bi nav kirin herdu nûzayan
Yê yekê Firat, yê dinê Dîcle

forms: rîwaye

etymology_text: Ji erebî رِوَايَة (riwāya), têkildarî rawî.


şarsaniyet

ipa: /ʃɑːɾsɑːnɪˈjɛt/


bêlûte

glosses: Cûnek govendên kurdî ye ku bi taybetî ji aliyê feqiyên medreseyên dînî ve dihatin gotin û kirin.

text:
Bihîstin helbest
Bihîstin xwenasîn û xwezanîn
Li piya stran bidîlok, bi bêlûte
Û stran stranê
Ji devê min û te.

forms:
balûte
beylûte
bêlimte
bêlîte
bêrîte

ipa: /beːluːˈtɛ/

hyphenation: bê·lû·te


dîlok

text:
Bihîstin helbest
Bihîstin xwenasîn û xwezanîn
Li piya stran bi dîlok, bi bêlûte
Û stran stranê
Ji devê min û te.

forms: dîlûk


Nemrûd

glosses: çiyayek e li parêzgeha Semsûrê (Adiyemanê) li Bakurê Kurdistanê

glosses: volkanek nivistî ye li nêzî Deryaçeya Wanê

glosses: li gor efsaneyan paşayek bû ku Birca Babîlê ava kir

forms:
Nemrût
Nimrûd


gêtî

text:
Ji bagera tesadufê, ji çi moranê
Di geremola gêtî de nebixêr
Ji qul û bexşikên taristanê
paşayek derket.

ref: Rojen Barnas, Milkê Evînê, Nûdem, 1995, r. 16, ISBN 91 88592-146

etymology_text: Ji ermenî գետին (getin) (erd, ax, dinya) ku dibe hevreha hititi 𒌓𒉈𒂊 (ut-ne-e /utnē/, “erd, welat) be.


pendî

forms: penî

ipa: /pɛnˈdiː/

hyphenation: pen·dî


gewz

glosses: dilxweş, kêfxweş, neşedar, bikeyf, coşdar, bicoş

text:
Ji avaElbatê vexwarî
Û bi birincê Qerejdaxê gewz biye.

forms:
gewztir (comparative)
herî gewz (superlative)
gewztirîn (superlative)
gewiz

hyphenation: gewz


eyişandin

text:
"Qapiqûlû" û "dewşirme"
Zû
 Talûke eyişandin
Maliştin tarîxa heyî
 Tarîx ji "Wî" pê ve dan meşandin.

ref: Rojen Barnas, Milkê Evînê, Nûdem, 1995, r. 17, ISBN 91 88592-146

glosses: nerîn, mêzandin, fekirin, hêv kirin, berê xwe danê, mêze kirin, seh kirin

forms:
dieyişînim (present)
dieyişînî (present)
dieyişîne (present)
dieyişînin (present)
beyişîne (imperative singular)
beyişînin (imperative plural)
eyişand (past)
eyişand (past)
eyişand (past)
eyişand (past)
–eyişîn– (root present)
–eyişand– (root past)
ez dieyişînim (indicative present positive)
ez nayeyişînim (indicative present negative)
min eyişand (indicative past positive)
min neyeyişand (indicative past negative)
tu dieyişînî (indicative present positive)
tu nayeyişînî (indicative present negative)
te eyişand (indicative past positive)
te neyeyişand (indicative past negative)
ew dieyişîne (indicative present positive)
ew nayeyişîne (indicative present negative)
wê/wî eyişand (indicative past positive)
wê/wî neyeyişand (indicative past negative)
em dieyişînin (indicative present positive)
em nayeyişînin (indicative present negative)
me eyişand (indicative past positive)
me neyeyişand (indicative past negative)
hûn dieyişînin (indicative present positive)
hûn nayeyişînin (indicative present negative)
we eyişand (indicative past positive)
we neyeyişand (indicative past negative)
ew dieyişînin (indicative present positive)
ew nayeyişînin (indicative present negative)
wan eyişand (indicative past positive)
wan neyeyişand (indicative past negative)
min dieyişand (imperfect positive)
min nedieyişand (imperfect negative)
min eyişandibû (positive)
min neyeyişandibû (negative)
te dieyişand (imperfect positive)
te nedieyişand (imperfect negative)
te eyişandibû (positive)
te neyeyişandibû (negative)
wê/wî dieyişand (imperfect positive)
wê/wî nedieyişand (imperfect negative)
wê/wî eyişandibû (positive)
wê/wî neyeyişandibû (negative)
me dieyişand (imperfect positive)
me nedieyişand (imperfect negative)
me eyişandibû (positive)
me neyeyişandibû (negative)
we dieyişand (imperfect positive)
we nedieyişand (imperfect negative)
we eyişandibû (positive)
we neyeyişandibû (negative)
wan dieyişand (imperfect positive)
wan nedieyişand (imperfect negative)
wan eyişandibû (positive)
wan neyeyişandibû (negative)
ez ê beyişînim (future positive)
ez ê neyeyişînim (future negative)
minê eyişandibe (future perfect positive)
minê neyeyişandibe (future perfect negative)
tu yê beyişînî (future positive)
tu yê neyeyişînî (future negative)
teyê eyişandibe (future perfect positive)
teyê neyeyişandibe (future perfect negative)
ew ê beyişîne (future positive)
ew ê neyeyişîne (future negative)
wê/wîyê eyişandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neyeyişandibe (future perfect negative)
em ê beyişînin (future positive)
em ê neyeyişînin (future negative)
meyê eyişandibe (future perfect positive)
meyê neyeyişandibe (future perfect negative)
hûn ê beyişînin (future positive)
hûn ê neyeyişînin (future negative)
weyê eyişandibe (future perfect positive)
weyê neyeyişandibe (future perfect negative)
ew ê beyişînin (future positive)
ew ê neyeyişînin (future negative)
wanê eyişandibe (future perfect positive)
wanê neyeyişandibe (future perfect negative)
min eyişandiye (perfect positive)
min neyeyişandiye (perfect negative)
min eyişandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neyeyişandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te eyişandiye (perfect positive)
te neyeyişandiye (perfect negative)
te eyişandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neyeyişandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî eyişandiye (perfect positive)
wê/wî neyeyişandiye (perfect negative)
wê/wî eyişandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neyeyişandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me eyişandiye (perfect positive)
me neyeyişandiye (perfect negative)
me eyişandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neyeyişandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we eyişandiye (perfect positive)
we neyeyişandiye (perfect negative)
we eyişandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neyeyişandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan eyişandiye (perfect positive)
wan neyeyişandiye (perfect negative)
wan eyişandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neyeyişandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez beyişînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neyeyişînim (present subjunctive negative)
(bila) min eyişandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neyeyişandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu beyişînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neyeyişînî (present subjunctive negative)
(bila) te eyişandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neyeyişandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew beyişîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neyeyişîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî eyişandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyeyişandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em beyişînin (present subjunctive positive)
(bila) em neyeyişînin (present subjunctive negative)
(bila) me eyişandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neyeyişandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn beyişînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neyeyişînin (present subjunctive negative)
(bila) we eyişandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neyeyişandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew beyişînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neyeyişînin (present subjunctive negative)
(bila) wan eyişandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neyeyişandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min beyişanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neyeyişanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min eyişandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neyeyişandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te beyişanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neyeyişanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te eyişandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neyeyişandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî beyişanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyeyişanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî eyişandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyeyişandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me beyişanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neyeyişanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me eyişandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neyeyişandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we beyişanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neyeyişanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we eyişandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neyeyişandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan beyişanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neyeyişanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan eyişandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neyeyişandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê beyişanda (present conditional positive)
minê neyeyişanda (present conditional negative)
minê eyişandibûya (preterite conditional positive)
minê neyeyişandibûya (preterite conditional negative)
teyê beyişanda (present conditional positive)
teyê neyeyişanda (present conditional negative)
teyê eyişandibûya (preterite conditional positive)
teyê neyeyişandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê beyişanda (present conditional positive)
wê/wîyê neyeyişanda (present conditional negative)
wê/wîyê eyişandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neyeyişandibûya (preterite conditional negative)
meyê beyişanda (present conditional positive)
meyê neyeyişanda (present conditional negative)
meyê eyişandibûya (preterite conditional positive)
meyê neyeyişandibûya (preterite conditional negative)
weyê beyişanda (present conditional positive)
weyê neyeyişanda (present conditional negative)
weyê eyişandibûya (preterite conditional positive)
weyê neyeyişandibûya (preterite conditional negative)
wanê beyişanda (present conditional positive)
wanê neyeyişanda (present conditional negative)
wanê eyişandibûya (preterite conditional positive)
wanê neyeyişandibûya (preterite conditional negative)
(tu) beyişîne (imperative present positive)
(tu) neyeyişîne (imperative present negative)
(hûn) beyişînin (imperative present positive)
(hûn) neyeyişînin (imperative present negative)
ئهیشاندن
eyîşandin
eyşandin
eyisandin

ipa: /ɛjɪʃɑːnˈdɪn/

hyphenation: e·yi·şan·din


eyişandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /ɛjɪʃɑːnˈdɪn/