kudandin

glosses: domandin, berdewamî, berdewam kirin, demandin, dan domkirin, dan ajotin, domkirin, dewamkirin, berdewamkirin, domîn, ajotin, dom kirin, dewam kirin, berdewam bûn, rê çûn

text: Hasilî kelam em apê xwe yê têrken û xweşsuhbet li gundê wî yê li ser devê rê datîne û em riya xwe dukudîne. Guhên me jî, bi daketina wî re ji xwe re xenê dibin.

ref: Agîd Yazar, Welatê Antîakos ê zîrek Komagene IV https://web.archive.org/https://xwebun.org/welate-antiakos-e-zirek-komagene-iv/ arşîv, xwebun.org, 2020

text: ...wê mijarê teze di ser guhê xwe re avêt û li a xwe kudand.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 15, ISBN 978-605-2246-80-1

forms:
dikudînim (present)
dikudînî (present)
dikudîne (present)
dikudînin (present)
bikudîne (imperative singular)
bikudînin (imperative plural)
kudand (past)
kudand (past)
kudand (past)
kudand (past)
–kudîn– (root present)
–kudand– (root past)
ez dikudînim (indicative present positive)
ez nakudînim (indicative present negative)
min kudand (indicative past positive)
min nekudand (indicative past negative)
tu dikudînî (indicative present positive)
tu nakudînî (indicative present negative)
te kudand (indicative past positive)
te nekudand (indicative past negative)
ew dikudîne (indicative present positive)
ew nakudîne (indicative present negative)
wê/wî kudand (indicative past positive)
wê/wî nekudand (indicative past negative)
em dikudînin (indicative present positive)
em nakudînin (indicative present negative)
me kudand (indicative past positive)
me nekudand (indicative past negative)
hûn dikudînin (indicative present positive)
hûn nakudînin (indicative present negative)
we kudand (indicative past positive)
we nekudand (indicative past negative)
ew dikudînin (indicative present positive)
ew nakudînin (indicative present negative)
wan kudand (indicative past positive)
wan nekudand (indicative past negative)
min dikudand (imperfect positive)
min nedikudand (imperfect negative)
min kudandibû (positive)
min nekudandibû (negative)
te dikudand (imperfect positive)
te nedikudand (imperfect negative)
te kudandibû (positive)
te nekudandibû (negative)
wê/wî dikudand (imperfect positive)
wê/wî nedikudand (imperfect negative)
wê/wî kudandibû (positive)
wê/wî nekudandibû (negative)
me dikudand (imperfect positive)
me nedikudand (imperfect negative)
me kudandibû (positive)
me nekudandibû (negative)
we dikudand (imperfect positive)
we nedikudand (imperfect negative)
we kudandibû (positive)
we nekudandibû (negative)
wan dikudand (imperfect positive)
wan nedikudand (imperfect negative)
wan kudandibû (positive)
wan nekudandibû (negative)
ez ê bikudînim (future positive)
ez ê nekudînim (future negative)
minê kudandibe (future perfect positive)
minê nekudandibe (future perfect negative)
tu yê bikudînî (future positive)
tu yê nekudînî (future negative)
teyê kudandibe (future perfect positive)
teyê nekudandibe (future perfect negative)
ew ê bikudîne (future positive)
ew ê nekudîne (future negative)
wê/wîyê kudandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nekudandibe (future perfect negative)
em ê bikudînin (future positive)
em ê nekudînin (future negative)
meyê kudandibe (future perfect positive)
meyê nekudandibe (future perfect negative)
hûn ê bikudînin (future positive)
hûn ê nekudînin (future negative)
weyê kudandibe (future perfect positive)
weyê nekudandibe (future perfect negative)
ew ê bikudînin (future positive)
ew ê nekudînin (future negative)
wanê kudandibe (future perfect positive)
wanê nekudandibe (future perfect negative)
min kudandiye (perfect positive)
min nekudandiye (perfect negative)
min kudandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nekudandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te kudandiye (perfect positive)
te nekudandiye (perfect negative)
te kudandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nekudandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî kudandiye (perfect positive)
wê/wî nekudandiye (perfect negative)
wê/wî kudandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nekudandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me kudandiye (perfect positive)
me nekudandiye (perfect negative)
me kudandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nekudandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we kudandiye (perfect positive)
we nekudandiye (perfect negative)
we kudandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nekudandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan kudandiye (perfect positive)
wan nekudandiye (perfect negative)
wan kudandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nekudandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bikudînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nekudînim (present subjunctive negative)
(bila) min kudandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nekudandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bikudînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nekudînî (present subjunctive negative)
(bila) te kudandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nekudandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikudîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nekudîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî kudandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekudandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bikudînin (present subjunctive positive)
(bila) em nekudînin (present subjunctive negative)
(bila) me kudandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nekudandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bikudînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nekudînin (present subjunctive negative)
(bila) we kudandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nekudandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikudînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nekudînin (present subjunctive negative)
(bila) wan kudandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nekudandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bikudanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nekudanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min kudandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nekudandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bikudanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nekudanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te kudandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nekudandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bikudanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekudanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî kudandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekudandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bikudanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nekudanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me kudandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nekudandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bikudanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nekudanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we kudandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nekudandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bikudanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekudanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan kudandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekudandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bikudanda (present conditional positive)
minê nekudanda (present conditional negative)
minê kudandibûya (preterite conditional positive)
minê nekudandibûya (preterite conditional negative)
teyê bikudanda (present conditional positive)
teyê nekudanda (present conditional negative)
teyê kudandibûya (preterite conditional positive)
teyê nekudandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bikudanda (present conditional positive)
wê/wîyê nekudanda (present conditional negative)
wê/wîyê kudandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nekudandibûya (preterite conditional negative)
meyê bikudanda (present conditional positive)
meyê nekudanda (present conditional negative)
meyê kudandibûya (preterite conditional positive)
meyê nekudandibûya (preterite conditional negative)
weyê bikudanda (present conditional positive)
weyê nekudanda (present conditional negative)
weyê kudandibûya (preterite conditional positive)
weyê nekudandibûya (preterite conditional negative)
wanê bikudanda (present conditional positive)
wanê nekudanda (present conditional negative)
wanê kudandibûya (preterite conditional positive)
wanê nekudandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bikudîne (imperative present positive)
(tu) nekudîne (imperative present negative)
(hûn) bikudînin (imperative present positive)
(hûn) nekudînin (imperative present negative)

ipa: /kʊdɑːnˈdɪn/

hyphenation: ku·dan·din


kudandin

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


kuleh

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: kum, kolos, kulik, kumik, kule, telik, kulav, serkulav, terlik, kuvik, kovik

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


kurepist

glosses: weswese, pistînî, fisînî, kurtepistî, kuste-pist, piste-pist, pistepist


kurinc

glosses: kevanjen, pereker, libûjen, livajen, libûdî, tavnejen, Iibûjen, tîravêj/tîrkêş, tîrendaz


kurincî

glosses: kevanjenî, libûjenî, livajenî, perekerî, libûdîlî, tavnejenî, tifingendazî, tîrendazî, tivingendazî


kurxaltî

glosses: pismam, bixaltê, kurmet, dotmam, kurap, kurxal, kurmam, bilxaltî, mixaltî, bixaltî, pisxaltî, pisxaletî, dotxaltî, qîzxaltî


kustex

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: pozbilind, qure, kanc, pozbilindî, quretî, nefs mezin, xurûr, xwe nezanîn, bêperdaq, bed, bêfedî, bêar, bisteh, derfehatî, şehrûd, sextekar

etymology_text: Ji farisî گستاخ (gostâx) (?).


kûzîn

glosses: nûzîn, kûstin, nûzînîkirin, kûzînîkirin, kûstînîkirin, kûstîn, kirin kûstînî, kirin kûzînî, kûzkûz kirin, kirin kûzekûz, zûrîn, ûzîn

text: Tew şerabê bi xerabê bi nehingan de demêDê kifayet bi çi rengî me bikin kûze û tasRemz û razên ney û nayê ko sema'î ne hemî

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640


latimîn

glosses: tegerîn, hesikîn, te gerin, xwe hesikandin, t


lazmatî

glosses: pêwistî, kêmasî, hewcedarî, pêdivî, hewcetî, hewceyî, îhtiyaç, lewazim


lehiqandin

glosses: baxlema, bestandin, nûsikandin, vebestandin, hilbestandin, girê dan, girê kirin, dabestandin, şingilandin, veserkirin, pêvekirin, biservekirin, qetabkirin, lêzêdekirin, lêkdan, îlawekirin, veser kirin, veser kirin, xistin ser, qitab kirin, kirin ser, lêk dan, îlawe kirin, efzûnandin


lepira

glosses: gavişkî, ji xaftila, nagah, nagihanî, xirp, ji gavişkî, pêre, vebû, raserî, xaftila


leqayî

glosses: rastî, tûşî, tûş bûn, rast hatin, leqî, pêrgî, pergî


lêreşandin

glosses: avêtin, pêwerkirin, belavkirin, çawalêhato berdan, lê barandin, avreşandîkirin


leva kirin

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: parî kirin, dabeş kirin, parandin, lêkve kirin, pay kirin, dabeşandinî, beş kirin, pişk kirin, behr kirin, feliqandin, lat kirin, dabeşandin, belav kirin, let kirin, par kirin, tar kirin, perçe kirin, qismqere kirin

text: Xaltîka wî li ser sifreyê goştê biraştî yê di mesefê de li Remezan û Apê Resûl leva kiribû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 124, ISBN 9786054497010

text:
Ev zenara erebî
Ku li Cizîrê dibî
Ne pişteke çarta ye
Ne bendeke bada ye
Zencîrek e ji hasin
Ew davêjin milê min
Da min ji qurm ve rakin
Qada min jî leva kin

forms: lêve bûn

etymology_text: Ji leva + kirin.

ipa: /lɛˈvɑː kɪˈɾɪn/

hyphenation: le·va ki·rin


lêvegeran

glosses: lêzivartin, îade, muqabilkirin, muqabele, lêfetilîn


lêvegerandin

glosses: red, badan, dehf dan, bersivdan, îadekirin

etymology_text: Ji lê + vegerandin.


li dor

pos: prep

pos_title: Daçek

glosses: li dorhêla, li derdora, nêzikî, der barê ... de, li ser, sebaret bi, nîsbet bi

text: Desteya Biind a Bingehê Laliş heta noke 33 pertûk li dor êzdayetîyê çap kirîne.

forms:
li ser
der barê ... de

etymology_text: Ji li + dor.


li dorpaş

glosses: virde wêde, nêzik, li derdor, li dor, derdor

etymology_text: Ji li + dorpaş.


li dû

glosses: pişt re, paşê, li pey, bi dora, li piş, li paş, li pişt, alêdû, dîqatê, taqîb kirin, piştre, paş, dû, pêlî rêça

forms: ل دوو

etymology_text: Ji li + dû.


licih

glosses: minasib, lêhatî, biîsabet, lirê, rewa, guncan, bêliv, sabît


lidûmayî

glosses: wendabûyî, bermayî, sermayî, lipaşmayî, demode, kevnare, efare


lihemberderketin

glosses: îtîraz, dijderketin, pênebûn, berevantî, bervanî, dijberî, berxwedan, miqawemet, dilnexwazî

etymology_text: Ji li + hember + derketin


lihevcivîn

glosses: topbûn, lihevpiçikîn, lihevhêwirîn, lihevkombûn, lodbûn, hevcivan

etymology_text: Ji lihev + civîn.


lihevhêwirîn

glosses: lihevcivîn, lihevpiçikîn, lihevkombûn, hevcivan


lihevkombûn

glosses: kombûn, lihecivîn, berhevbûn, civan, lihevcivîn, lodbûn, lihevhêwirîn, hevcivan, lihevpiçikîn

etymology_text: Ji lihev + kom + bûn


lihevpêçayî

glosses: lihevwerdayî, giloverkirî, qilotkirî, hevdayî, şidandî, piçikî, lihevpiçikî, pêçayî, dinavhevrekîr, linavhevketî, lihevketî


lihevpiçikîn

glosses: lihevcivîn, topbûn, lihevhêwirîn, hevcivan, lihevkombûn


lihevqelibîn

glosses: tevlihevbûn, lihevherbilîn, lihevketin, rasthatin, lihevrasthatin, hevdîtid, rastlihevhatin


linavhevketî

glosses: tevlihev, kafîrkeratî, rewşa tevlihev, kafirkeratî, dinavhevrekîr, lihevpêçayî, lihevketî, nelihev


liqliqîn

glosses: vitvitîn, leqitîn, qinqilîn, veleqitîn, qoqilîn, tevlivîn, xilxilîn, tevlîvan, qinqilin, tevlivin, tevleqîn


liserhev

glosses: lipeyhev, lidûhev, timtim, serhev, berdewam, bêsekn, bênavber

glosses: total, tevahev, koyî giştî, bigiştî, hemû,

forms:
لسەرهەڤ
li ser hev

etymology_text: Ji li + ser + hev


liserxwe

glosses: geş, şen, şeng, çist, zînde, jîndewar, zîndewer, tendurist, serxwe, tiwane, saxlem, sax, baş, silamet, tixis, rebît, bidestûpê, zindî, nojdar, tiwan, kara, hêzdar, xurt


lixwegirtî

glosses: binbar, mukelef, teahûdkirî, teahûtdar, biteahûd, biserxwegirtî


lomandin

glosses: xore, xorandin, xorekirin, xoretî, lome, eyibandin, lome kirin, şermezarkirin, azardan, enirandin, lê girtin, dev avêjtin, sûncdar kirin, tawanbar kirin, azirandin, erz şikandin, tehndan, lêrûneniştin, biyanî dîtin, xweşnedîtin, lê rûneniştin, xweş nedîtin, hînî


loqente

glosses: Cihê ku lê ji mişterîyan re xwarin û vexwarin tê servîskirin.

forms: loqante

etymology_text: Bi rêya tirkî lokanta, ew jî ji îtalî locanda.

ipa: /loːqɛnˈtɛ/

hyphenation: lo·qen·te


mehdekirî

glosses: mirûzkirî, mûrkirî, bê mehde, mehdtirş, rûgirtî, rûçikgirtî, rûtirş, mirûzdayî, bêsikûm, awirtûj, mirûzîn, pixûdokî, qet nakene, bimehde, sixurşikestî, mirûzî, mehdî, moralî, bimirûz, bêmehde, bêmirûz, mirûzdaketî, mûrşikestî, bi sikûm

etymology_text: Ji mehde + kirî.


mehpûs

glosses: girtiyar, girtî, bendkirî, dîl, hêsîr, bendî, hebsî


meliqandin

glosses: tebiqandin, aliqandin, ayisandin, daliqandin, hilawestin, helawîstin, hilavistin, hilawistin, hilawîstin, helçiqandin, helisandin, perçiqandin, bijiqandin, meritandin, pelixandin, zirviçandin, pirçiqandin, paşvexistin


meliqandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


meliqîn

glosses: tebiqîn, avşoqî bûn, lak bûn, lostikî bûn, çelepeyî bûn, avloqî bûn, helçiqîn, helisîn, pêlixîn

glosses: Dema ku laşê mirovan xwê(xû) dide xwêdan hinek ziha dibe laş hinek hevdû dizeliqe jêra dibêjin meliqî.

ipa: /mɛlɪˈqiːn/


melisandin

glosses: bi nem, hêwî, kamçokî, hêmî, şil, nem, xeniqandin, vemirandin, tefandin, hêdî kirin, sekinandin, şil kirin, şil, qutifandin, qelizandin, pirnisandin, qurifandin, termisandin, hêran, hezm kirin

text: (...) wê xwe li bin darê melisandibû, stûyê wê bi aliyekî ve xwar bûbû, ling û baskên wê bi aliyê din ve...

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986


merixandin

glosses: mexelkirin, mexel kirin, kirin mexel, êvtandin, kuncirandin, hincirandin, pelixandin, pelçiqandin


mewkî

glosses: cih, der, meqam, palpişt, cî, şûn, dever, şixul, pozîsyon


mihefeze kirin

glosses: ewle kirin, parastin, raçav kirin, sipartin, strandin, sitirandin

etymology_text: Ji mihefeze + kirin.

ipa: /mɪhɛfɛˈzɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: mi·he·fe·ze ki·rin


milmilandin

glosses: pêlpêlandin, pêlrakirin, pêl rakirin, pêla, hejandin, firandin, hejandin, firandin

ipa: /mɪlmɪlɑːnˈdɪn/

hyphenation: mil·mi·lan·din


milmilandin

glosses: tevger, bizav, livîn, livek, lebat, lebitîn, bizotin, livandin, lepitandin, bizok


milmilîn

glosses: pêldan, pêlpêlîn, şepêldan, mewicîn, pêl dan, şepêl dan, milemil kirin, meşa bimilmilîn

forms: ململین


mîna ku

glosses: wekî ku, wekî mînak, weka ku, wekî nimûne, her wekî, mesela, eynî mîna, wisa ku, awayê ku, çito ku, çawa ku

etymology_text: Ji mîna + ku.


mintiqe

glosses: herêm, erdîm, hêldor, hewêrke, ebr, hêwir, derdor, qad, war, êrdim, dever, nehiye

forms:
mintiqa
mintîqe
mintîqa

etymology_text: Ji erebî مِنْطَقَة (minṭaqa, “kember, qayîş; herêm; qad”). Ji rehê ن ط ق (n-ṭ-q).

ipa: /mɪntɪˈqɛ/

hyphenation: min·ti·qe


mixaltî

glosses: xalza, kurap, kurmam, bilxaltî, kurxaltî, bixaltî, pisxaltî, dotxaltî, qîzxaltî

forms: mixaletî


mixrik

glosses: muxalîf, dijber, rikeber, nakok, hevnegirtî, berçewt, rikber, zid


miyeser bûn

glosses: serketin, gihiştin, serfiraz bûn, serfîraz bûn

etymology_text: Ji miyeser + bûn.


muretebat

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


navkêl

glosses: newq, nav, navteng, noq, navkilk, binçeng, binçêng, binkefş, binê çeng


navtêdan

glosses: wêrandin, handan, xurtkirin, arandin, han, fêt, halantêdan, provokasyon, ajewa, provakasyon, halan, xiroşme, fîtkirin


nelixwe

glosses: mendehoş, nelihev, bêşiûr, bêhiş, sersem, hişneliserî, şaşbûyî, şaşmayî, gêj, sergêj, sersam


nepayî

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: çaverênekirî, zû, guman nabe, omîdnekirî, hêvînekirî, gumannekirî, bêxeber, jinişkave, zûzûka


nêremo

text: Ne bi çêrê min diya kesî tê gayîn; ne jî quna bavê mêtingeran diqelişe. Ne wisa bûya, ji çêr û sixêfê min diya wan ê rojê deh zarok bianiya; divê bavê wan jî bibûya nêremo.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, çapa 2em, r. 78, ISBN 978-605-5585-41-9

ipa: /neːɾɛˈmoː/


nermijok

glosses: nermûsankî, xulmaşinî, miskîn, dewliqî, sistokî, tenbel, nermûsank, pelepoşin, tiral


nermijokî

glosses: hişveçûyî, hilhilî, nermûsankî, tiral, pelt, peltek, bêkêr


nermûsankî

glosses: sistokî, patotî, lok, tiral, ximbil, nermijok, xulmaşinî, miskîn, nermûsokî, miskinkî, nermijokî, nermnermokî, nermikî, nermokî


netebt

glosses: Guhartoyeke netebitî (“nerihet, belhizok”).


nexşebend

glosses: nîgarkêş, neqaş, mitinandvan, dekorator, çînker

forms: neqşebend


nezayok

glosses: bêber, bêdol, eqîm, hişkestewr, sêr, hişk, sewir, mêjik, zirzeq, edrok, êremûk, nezok, zirzek, bêjûn


nezir kirin

glosses: gazî kirin, xwe dan, tayîn kirin, fêda kirin, weqf kirin

text: Otobîyografîya wî ya nevaze û mukemel, hîmê “Cîhana duhê” datîne. Her weha, di heman demê de ji bo berhemên “dîrokî” yên ku wî nezirê Ronesans û Reformê kiribûn jî bû îlham.

ref: Antony Burlaud (wergêr Sedat Ulugana), STEFAN ZWEIG AN JÎ SAWA POLÎTÎKAYÊ https://web.archive.org/https://diplo-kurdi.com/index.php/ku/node/1927 arşîv, diplo-kurdi.com, 2020

etymology_text: Ji nezir + kirin.

ipa: /nɛˈzɪɾ kɪˈɾɪn/

hyphenation: ne·zir ki·rin


nîgare

glosses: nimûş, wêne, nîgar, resm, teswîr, birengîne, keval


nimayîş

glosses: encamdan, pêşandan, rêpîvan, dan diyar kirin, pêşanî, riyalî, xwepêşandan, xwepêşan

etymology_text: Ji farisî نمایش


niqaş kirin

glosses: şêwirîn, minaqeşe kirin, hevpeyvîn, danistan, axaftin, mizekere kirin, rabûn hev, cengîn

etymology_text: Ji niqaş + kirin.

ipa: /nɪˈqɑːʃ kɪˈɾɪn/

hyphenation: ni·qaş ki·rin


niqir

glosses: girê, kirt, pîle, derece, pêpelûk, paplûk, qedeme, kêrt, serî, kêrtik, berêkartîk, kewre, çerx, kartik, kertik


nirîn

glosses:
hirmijîn, giricîn, girijîn, mirijîn, gurmijîn, kurîn, qûrîn, newîn, newtîn, newikîn, urîn, hîrîn
 dengê şêrî kirin, kirina dengê şêrî

forms: نرین

ipa: /nɪˈɾiːn/

hyphenation: ni·rîn


nivîstek

glosses: pirtûk, name, pirtukên nivisandî, nameyên nivisandî, nivîswar, berdnivîs, kitabe, nivîsk, kîtabe , Binere: nivîsdek


nutq

glosses: gotar, rapeyv, axivîn, axaftin, gotin, hîtab, peyivîn, pêşkêşkirin

text: Dêma wî nema çu ab û rengekNutqa wî nema cewab û dengek

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692


pêdandin

glosses: sabît kirin, bicih danîn, çespandin, peytandin, asêkirin, zexmkirin, pihêtkirin, zeximandin, zîwandin, peyîtandin, selmandin, tespîtkirin, tespit kirin, cehisandin, tespît kirin


pêdews kirin

glosses: defin kirin, dewisandin, firisandin tepisandin, kepisandin, temî, pestandin, pêpes kirin, hilkutandin

etymology_text: Ji pêdews + kirin.

ipa: /peːˈdɛws kɪˈɾɪn/

hyphenation: pê·dews ki·rin


pejn

glosses: nêrîn, dûrendîşî, feraset, hest, hîs, pêjn, dilîn, bang, deng, qalme-qalm, xirecir, awaz, sewt, tîrêjên rojê


pejnker

glosses: hestyar, bihîzyar, hisgir, hesas, pejnbar


pejnkerî

glosses: hestyarî, bihîzyarî, hesasî, hisgirî, hesasiyet, pejnbarî


pelisandin

glosses: firikandin, pişirendin, çilmisandin, çermisandin, tewifandin, pelimandin, miçiqandin, zerhimandin, zuhumandin, çinîn, rûçikandin, rûqiçandin


pelişandin

glosses: hilweşandin, rûxandin, pelaştin, herîvandin, herîftin, hedimandin, herîfandin, xirab kirin, hilşandin, remandin, roxandin, xirandin, xarkirin, xerimandin, zerzilandin, felişandin, herîşandin, fersandin, hurçandin


pelq

glosses: pelqik, bilqik, bilqitk, peqik, peqpeqonk, peqilk, bilqiq, peq, peqok, peqpeqok, peqijok, biloq, bil, şîreq, şîrq, werm, werimîn


pençeşêr

glosses: şêrpençe, şêrpênce, seretan, kansêr, kula heftpençe


penihîn

glosses: hewîn, vehewîn, hêwirîn, êwirîn, êwirbûn, sitirîn, starbûn, hewirîn, ewirîn, êwir bûn, stirîn, star bûn, îltîca kirin, laceyîbûn, stirandin, stirîn, laceyî bûn, pê stirîn


peşkinandin

glosses: pelqiqdan, pijiqandin, pelqiq dan, peşikandin, pijilandin, feşandin, reşandin, virvirandin, werandin, lêbelavkirin, pekandin, pengizandin


peşkinîn

glosses: peşikîn, pijilîn, feşîn, pekîn, pengizîn, pijiqîn, avêtin, lêbelavbûn, dapekîn


pêşmêr

glosses: piştvanek, piştevan, piştvan, piştovan, piştgir, sinêde, parêzmend, piştdar, paşmêr, parêzker, pêşeng, pêşdar, pêşajo, pêşîkêş, serikêş, pêşîkar, pêşker, pêşder


pêşnûma

glosses: proje, gelale, reşnivîs, mûswede, sêwirandin, sinêdî, konsept, nimûne, layiha

ipa: /peːʃnuːˈmɑː/


peştikandin

glosses: dapeştikandin, kesax, kesixandin, peşkandin, dapeşkandin, dapêştin, gezirandin, ade, qiçûl, çipilandin, terişandin, pejinandin, dapitîn, kesaxtin, kezaxtin, pejikandin, ade/ada kirin, qiçûl kirin, mêwan


petîn

glosses: rizîn, rizîbûn, petotbûn, hizhizîn, rizî bûn, petot bûn, pûçbûyîn


petixîn

glosses: lewitîn, hetikîn, herimîn, hesikîn, iewitîn, weritîn, gelîn, edimîn, berbat bûn, îflas, îflaskirin, rût bûn


pevjilandin

glosses: nikulkirin, nikul kirin, kut kirin, tevgerandin, tevdan, vepejikandin


pevjilîn

glosses: xwetevdan, tevgerin, tevgerandin, tevdan, vepejikîn


pilindir

glosses: pilêr, pilopilo, pilûr, pîrik, pindepîr, bilo, bindir, gindir, pîravok, pîrhevok, pîrepind, pîravtonk, pîrepindik, tevngirk, dapîrok, calcaloke, Aranea, tevnepîr, tevnepîrik, konê pîrê


pilûç

glosses: çelexwarî, weribandî, şeftûl, kelkot, kelkutî, biqews, newînî, xirpûşkî, xurpûşokî, xingalokî, gungilî, gongilî, badayî, xwar, kelkût, berevajî, apore, gumrah, raşehitî, xerifî, rêşaş, jirêketî


pîpik

glosses: fîrfîrk, tûtûk, hevr, fîq, tûtîk, fitik, firik, pîzpîzk, tûtak, pîspîsk, vîrik, şawir, bîbik, bîbok, sîsik, bi bil, lîlik, pîpok, lûlik, bilbilik, bilbilîlk, pilpilînik, zembûrek


pîraye

glosses: kêrsim, xeml, zewêr, kok, şeml, şuret, miçekçek, xişir, tewiz, zînet, arastin


pirtîpirtî

glosses: parçeparçe, parepare, kerikerî, pariparî, cengecenge, çîtîçîthî, letelete, rîtolrîtolî, zîvarzîvarî, çînîçînî, hûrhûrî, tîştîşî, tîştîşkî, şahrem qetîqetî


pîvang

glosses: qistas, krîter, pîvek, pîve, pîvan, endaz, qeys, kriter, pîvanek


qaqot

glosses: kilox, qoq, cimcim, kapol, kolîş, cemcem, qepol, qaqotê serî, qoqê serî, qerqot, qaqotê rût


qeba

glosses: çors, nenazik, rêznezan, bêhurmet, rûgêr, tol, tirrone, hişk, sert, sirt, bêteşe, tantiros, gizre, liç, xirb, çort, çors/çols, kanc, dexel, bêpîr

text: Ji destê xwar û bedxwahan biparîzKo lê têt ew qebayê asimanîLetîfa şeng û nazik wek belazîz


qedirşînas

glosses: rûmetgir, xatirzan, qedirgir, qedirzan, başokar, xweyqedr


qedirşînasî

glosses: rûmetgirî, xatirzanî, qedirgirî, qedirzanî


qedirzanîn

glosses: rêzgirtin, nirxandin, teqdîr, teqdîr kirin, ecibandin, hêja dîtin, pesnandin


qerqer

glosses: kifin, cawpêç, zererek, zegerek, keten, bezerek, loke, kefen, kifn, perde, nixav, gerger, kere, gocar, zûr


qerxeşe

glosses: tevlihevî, şemate, teşqele, nîqaş, pevçûn, qeremole, geremol, lezûbez, qalmeqalm


qesdanî

glosses: bi zanebûn, bi zanatî, bi zanayî, biqestî, bedniyaz, bedniyet


qeşem girtin

etymology_text: Ji qeşem + girtin.

ipa: /qɛˈʃɛm ɡɪɾˈtɪn/

hyphenation: qe·şem gir·tin


qeterehm

glosses: zalim, xedar, zordest, sitemkar, dilhişk, dilqalind, dilkevir, qelpreş, bêrehm, bêrehm, stemkar, asîbker, dilgirs, nepiyar, zordar, bexîl, xebîs, nedilovan, dilkafir


qeterehmî

glosses: stemkarî, xedarî, dilhişkî, dilkevirî, dilqalindî, qelpreşî, bêrehmî, bêşewatî, nepiyarî, dilgirsî dilhişkî


qews

glosses: kevane, bitewang, xwar, xwar kirin, qûz, kevanok, riewîn, qewsik, qubeyî

text: Madarê bedrê kir du kerQews û qezeh jê hate derDîsa bi zulfan ra teba


qewsik

glosses: qiştek, qoşk, çeqelîk, qûz, kevanok, riewîn, qews, ferqûsk, kevank


qico

glosses: kinik, kudik, pito, qicikê, qicê, çûço, çûro, çûrê


qîjewîj

glosses: qîrewîr, qarewar, qîjemîj, qajewaj, behrewer, hêwirze, şemete, berewer, carwar


qilqilandin

glosses: aciz kirin, reht kirin, şayîş kişandin, qehirandin, endîşandin, raselitîn, muselet bûn, xistin telaşê, endîşedar kirin, zivir kirin, tacîz kirin, nerehet kirin, bitasewas kirin, diltepandin


qinqilîn

glosses: vitvitîn, leqitîn, veleqitîn, qoqilîn, tevlivîn, xilxilîn, leqîn, libitîn, livîn, tevlivan, tevdan, liqliqîn, tevlîvan, tevleqîn


qirçeqirç

glosses: qîjeqîj, qîreqîr, fîrefîr, qîrcqîr, qirçqirç, çirkeçirk, qiçqiç, sîqesîq, kirpekir, xirtexirt, reqereq, xişexiş, xirexir

text: ...di bin derban de qirçeqirça hestiyên hûrhûrî dihat

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 32, ISBN 978-605-2246-80-1


qîreqîr

glosses: hawar, qêrîn, qîrîn, qîjeqîj, qirçeqirç, fîrefîr, qareqar, halan, qalme-qalm, qalmeqalm, qirîn, qîrceqîrc


qîrewîr

glosses: qarewar, qîjewîj, qîjemîj, qajewaj, behrewer, hêwirze, şemete, berewer, carwar


qîzmet

glosses: keçmek, qîzmetik, keçmet, dotmam, keçmam, keçap, qîzap, keçxal, qîzxal, keçxaltî, qîzxaltî


qîzxaltî

glosses: dotmam, keçmam, keçap, qîzap, keçxal, qîzxal, keçmet, qîzmet, keçxaltî, dotxaltî, pisxaltî, kurxaltî, bilxaltî, mixaltî


qoqilîn

glosses: vitvitîn, leqitîn, qinqilîn, veleqitîn, tevlivîn, xilxilîn, leqîn, libitîn, livîn, tevlivan, tevdan, vitvitin, qinqilin, tev livîn, tev dan, liqliqîn, tevlîvan, tevlivin, tevleqîn


qoqilîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


qubede

glosses: pêxwas, qapanhez, fiyaqehez, biqapan, fîza, xirmal, fiyaqedar, sirt, zir, hov, xirpanî, taqa


qubedetî

glosses: qapan, fiz, fiyaqe, qapanhezî, fiyaqehezî, mêrxasîtî, xirpanîtî, hişkîtî, taqayî, lolo, mêranî


qubedetî kirin

glosses: qubede bûn, mêrxasî kirin, qapanî kirin, fiyaqe kirin, xirpanîtî kirin

etymology_text: Ji qubedetî + kirin.

ipa: /qʊbɛdɛˈtiː kɪˈɾɪn/

hyphenation: qu·be·de·tî ki·rin


qulebazî

glosses: şêl, qulopilo, heqlebazî, hîlekarî, gelacî, gilor, qirtî


quncartin

glosses: quncirhik kirin, neqûçandin, quricandin, qurmiçandin, qurçîkirin, quncirandin, nequçkdan, niquçandin, qurquçandin, qurince kirin, qurçî kirin, nequçk dan, avciqandin


quncifîn

glosses: qutifîn, kirmişîn, civitîn, çingizîn, racivîn, çermixîn, qurcifîn, çermîn, kîsîn, quncisîn, quncilîn, nicimîn, qerastin, qerisîn, kîsihîn, çirçirîn, gezizîn, totbûn, melisîn, tot bûn, kumkumîn, biçûkbûn, biçûk bûn


quncirandin

glosses: quncartin, quncirhik kirin, neqûçandin, quricandin, qurmiçandin, qurçîkirin, nequçkdan, niquçandin, qurquçandin, qurince kirin, qurçî kirin, nequçk dan, avciqandin, niquҫandin, nuqurҫandin


quncisîn

glosses: kirmişîn, civitîn, çingizîn, quncifin, racivîn, çermixîn, qurcifîn, çermixîn, çermîn, kisin, quncilîn, nicimîn, quncifîn, kîsîn, totbûn, melisîn, tot bûn, kumkumîn


quricandin

glosses: quncartin, quncirhik kirin, neqûçandin, qurmiçandin, qurçîkirin, quncirandin, nequçkdan, niquçandin, qurquçandin, qurince kirin, qurçî kirin, nequçk dan, avciqandin


qurifîn

glosses: şikîn, weşîn, toqîn, qetîn, fesixîn, vetewişîn, hejikîn, lewlebîn, lolibîn, melisîn, qelizîn, telîn, melistîn, qincilîn, pirnisîn, termisîn, milûs bûn, daw bûn

text: Gelo vê zivistanê li ser çiyan çi dikir, bi kû de çû û çawa bû, neqefikî? Belkî jî cemed girtibû, an jî di bagerekê de xeniqîbû û çi bû, belkî qurifîbû.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, Çapa Duyem, r. 3, ISBN 978-605-5585-41-9

forms:
diqurifim (present)
diqurifî (present)
diqurife (present)
diqurifin (present)
biqurife (imperative singular)
biqurifin (imperative plural)
qurifîm (past)
qurifî (past)
qurifî (past)

ipa: /qʊɾɪˈfiːn/


qurifîn

glosses: şikîn, weşîn, toqîn, qetîn, fesixîn, vetewişîn, hejikîn, lewlebîn, lolibîn, melisîn, qelizîn, telîn, melistîn, qincilîn, milûsbûn, dawbûn, pirnisîn, termisîn,


qusikîn

glosses: reng avêtin, şeqizîn, sorsorîbûn, sorsorî bûn, şermî bûn


rahiştin hev

glosses: pevgirtin, rabûn hev, rapelîn hev, çûn hev

etymology_text: Ji rahiştin + hev.


raperin

glosses: rapelikîn, hilperin, eriş kirin, serhildan, serxwerabûn, liberrabûn, îsyan, serî rakirin, serî hildan, îsyan kirin, lê rabûn, rabûn, serhildan kirin, rapelikin, rapelîn, hilkişîn, hilperişîn, hilketin, helpastin, hilperiştin, hilpaskî bûn


raselitîn

glosses: pêşkarî, selitîn, hutîbûn, lê selitîn, hutî, pêşgarî, muselet bûn, qilqilandin, berizîn, raberizîn, pê ketin, êrişkirin


rawirandin

glosses: bihartin, rawirtin, bihortin, qulibîn, qelibîn, derbas bûn, hilbûn, dan ser, bi ser, derbaskirin, bihurandin, borandin, raborandin, bi hurtin, rabihartin, rabiwartin, rawêtin, biwartin, daborandin, hilboran din, derbas kirin, rabihurandin, bihurtin, biwerandin, dawirtin


rengrengî

glosses: ronak, bireng, rengareng, rengorengo, bi reng, rengûreng, rengîn


rênîşan

glosses: talîmat, rêber, qilawiz, qaîde, rêbaz, destûr, nîşanên rê, îşaretên rê


repisîn

glosses: tijîkirî bûn, dewsandî bûn, hijiqîn, dewisîn, repbûn, belbûn, rep bûn, bel bûn


rêpîvan

glosses: xwepêşan, nimayîş, meşa nimayîşê, norm, rêzik, meş, rêbaz, rêgez


reqereq

glosses: teqereq, şîqeşîq, şeqeşeq, şiqeşiq, xişexiş, xirexir, qirçeqirç, xirtexirt, reptep


rewiqandin

glosses: xarandin, dan xepirandin, dan vedan, kêf kêfa, tor tora, qewirandin, qewitandin, daneger, beridan, ger dan, berî, destbelavî kirin, pengizandin, pijiqandin


riayet kirin

glosses: giramî kirin, girîng girtin, hurmet kirin, miqate bûn, qedr zanîn, miqayît bûn, îtaet kirin

etymology_text: Ji riayet + kirin.

ipa: /rɪɑːˈjɛt kɪˈɾɪn/

hyphenation: ri·a·yet ki·rin


rihel

glosses: cîz, çeyîz, cihêz, gîz, bavanî, cêz, cihaz, cil, çek


riprast

glosses: ripîrast, dipdûz, bi riprastî, wekî tas, pir dûz


ritimandin

glosses: pêve girtin, xitimandin, remilandin, girtin


rûbiken

glosses: kenok, devkenok, kenoke, devliken, rûkenok, devken, rûgeş, girnijok, beşuş, nazik, xweşmêr, rûnerm, rûşîrîn, nariîn, dilgeş, dilşa, heşaş, rûken


ruhê min

glosses: canê min, giyanâ min, emrê min, malê min, giyana min

etymology_text: Ji ruhê + min


rûniştandin

glosses: hezandin, kopandin, hedimandin, tebiqandin, qebitandin, kirin xwarê, rûnandin, rûniştikandin, niştandin


rûqazox

glosses: rûhişşk, rûkosele, rûhişk, bêrû, bêşerm, bêfedî, bêheya, rûqayîş, rûşûştî, rûcefîq, rûçelaq, rûqayîm, rûqalind, bêwec, bêar, çors, çols, rûyê


rûxîner

glosses: bi zirar, hilweşîner, xirabker, wêranker, xapurker, rûxandox, xeraker, herîfîner, têkşikîner, kavilker, tehrîbkar, tehribkar


sabît

glosses: daîmî, bi îstîkrar, bêliv, ne leq, licih, neguherbar, naayê guherîn, payîdar, mayende, metîn, biqerar


sedinîn

glosses: senidîn, vewestan, dudulîbûn, vewestîn, dudulî bûn


sefêktî

glosses: rênc, xavî, beng, nehișîbûn, bengîtatî, bengîtî, dînanî, dînayî, dînetî, dînîtî, dîntî, harayî, harbûn, harî, hartî, sermestî, sermestî


selihandin

glosses: lihevanîn, pevanîn, lêkanîn, lihevaşkirin, îsleh kirin, tîmar kirin, veherandin, tamîrkirin, tamîr kirin, temîr kirin, çêkirin


semtexalî

glosses: li, li, kenar, tenha, xewle, tenya, tenya


seqirîn

glosses: dilrihetbûn, dilfirehbûnuferihbûn, dilrihet bûn, dilfireh bûn, bêhna, muferih bûn, filitîn, filitan, rizgarbûn, xelasbûn, rehabûn, reha bûn, kesekê, serbestbûn, serbest bûn


serê pêşîn

glosses: pêşîn, ewil, berê ewilî, berê pêşîn, pêştir, pêşiyê, pêşiya pêşî, ewilîn, berê ewil, pêştir

etymology_text: Ji serê + pêşîn.


sêrebend

glosses: avsûnker, efsûnker, sêrbaz, sêhrker, efsûnbaz, sihirbaz, sêhrek, sêrdar, sêrik, cedûger, anaker, anîker, cedûbaz, cazî, cazû, cadû, cehzû, pîresêr, pîrebok, pîrelk, îluzyonîst


serobero

glosses: bêqîmet, nêhêja, sinêde, tiroviro, bicihnebûyî, kinemine, kerambera, serabera, çawalêhato, eletexmînî, bêteşe, gil, seroberokî, pûtepênedayî, kinêminê, serebere, bi serkî, kinê minê

ipa: /sɛɾoːbɛˈɾoː/


setimandin

glosses: şewişandin, terpilandin, beliqandin, qeliqandin, wişwişandin, hilkumandin, likumandin, telpekî kirin, kumişandin, tewişandin, hoşandin, teyişandin, şelişandin, teyizandin, çizkirin, dengjêbirandin, çiz kirin, litimandin, likimandin, leqitandin, şelifandin, hilingaftin


sewa ku

glosses: bona ku, bona vê, sewa vê, seba ku, mekira ku, loma, ji rûyê, ji bo, bona, ji ber

etymology_text: Ji sewa + ku.


sêwak

glosses: selexane, tolaz, avan, xêr, bêhawe, bêkar, betal, revok


sewgur

glosses: tariqewrik, hingur, spêde, berbangî, zenûn, tarîgewrik, berbang, sarî, kebar, kubar, karzim


sidinîn

glosses: sekinin, dudilî bûn, bêbiryarî nişandan, vewestin, rawestîn, bezm kirin

etymology_text: Dibe ku hevreha westîn, ji proto-hindûewropî *steh- (“sekinîn, rawestîn”).


sîper

glosses: kozik, xendek, meterîs, kolik, senger, antaq, meseb, tavî, mewzî, mertal, çeper, pejan, lêva şewqeyê, pêşiya şewqeyê, talde

etymology_text: Ji tirkî siper.


sizandin

glosses: sizakirin, cezakirin, siza kirin, ceza kirin


sotik

glosses:
komir, rejî,
 rejî ya ku bi kêrî agirhilkirin tê,
 tiştên ku dişê bibin agir û bên şewitandin

forms: سۆتک

etymology_text: Hevreha lêkera sotin


spartek

glosses: palpişt, paldank, kutek, paldan, palpiştî, qulhe, xerpişt, pesar

glosses: karmal, dersên ku mamoste dide xwendekaran ji bo ku li malê bixebitin


stewîn

glosses: xumirîn, gihîştin, reşidin, zer bûn, nayên çinandin, pelizîn, gihaştin, gihin, temizin, cemisin, residîn, çêbûn

forms:
distewim (present)
distewî (present)
distewe (present)
distewin (present)
bistewe (imperative singular)
bistewin (imperative plural)
stewîm (past)
stewiyam (past)
stewî (past)
stewiyayî (past)
stewî (past)
stewiya (past)
stewiyan (past)


şaşomaşo bûn

glosses: şaşwaz bûn, behitîn, şilihîn, dilihîn, behitîn, şepilîn, gêjokî bûn, tewş bûn

etymology_text: Ji şaşomaşo + bûn.


şaşwaz

glosses: matmayî, behitî, gêjoyî, debeng, tawtawe, metelbûyî, heyirî, metel, metelmayî, şepilî, mitrî, aşifte, sersûr, hêtbet, sersûrmayî, ecêbmayî, aqilçûyî, hişbelav

text: Bayê ku bi kelecahdeke şaşwaz, qetqetî û belawela ku nizane ber bi kuderê ve bisûre, bi toz û tirabêlka deştê, şevê distirê.

ref: Îrfan Amîda, Şevek Şîzofren, Weşanên Lîs, 2018, r. 5, ISBN 9786058152175

etymology_text: Ji şaş + -waz.


şaşwaz bûn

glosses: behitîn, şilihîn, dilihîn, behitîn, şepilîn, şaşomaşo bûn, şaşmî bûn, behîtandin, heyirandin, aşiftandin, golandin, şelişandin, şaşwaz kirin, metel hîştin, heyirî man, ecêbmayî bûn, heyirîn, şaş man, şaş bûn, metel bûn, metel man, behitî man, şeqiz man, tewişîn, apore bûn, şoke bûn, heyirin

etymology_text: Ji şaşwaz + bûn.


şaşwaz kirin

glosses: behitandin, şilihandin, dilihandin, behitandin, şelihandin, şaşomaşokirin, behîtandin, heyirandin, aşiftandin, golandin, şelişandin, metel hîştin, şaşwaz bûn, heyirî man, şaşmetal kirin, behitîn, heyirîn, şaş man, şaş bûn, şepilandin, hebitandin, metelhiştin, apore kirin, şoke kirin, şaş kirin, şaşmetal hîştin, şelipandin, xapandin, xelitandin, xafilandin, çeqandin, şehitandin, çewitandin, şelipandin

etymology_text: Ji şaşwaz + kirin.

ipa: /ʃɑːʃˈwɑːz kɪˈɾɪn/

hyphenation: şaş·waz ki·rin


şaşwaz man

glosses: ecêbmayî man, heyirî man, behitî man, metel man, heyîrî man, şaşmî man, kişmatî man, ecêbgirtî man, ecêba, şaş bûn, heyirîn, behîtîn, dilihîn, şilihîn, behitîn

etymology_text: Ji şaşwaz + man.


şaşwazbûn

glosses: behitîn, şilihîn, dilihîn, behitîn, şepilîn, şaşomaşobûn, heyirîn, şepiîn, hebitîn, metelbûn, şaşmîbûn, behitîman, şeqizman, sersûrman


şaşwazî

glosses: metel, matî, şigev, ecêb, heyrî, heyret, gêjoyîtî, debengî, behitîtî, metelîtî, şepilîtî, heyirîtî, hêtbetî, sersûrî, apore, şoke, şaşbûn, heyirin

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


şelihandin

glosses: şaşwaz kirin, behitandin, şilihandin, dilihandin, behitandin, şaşomaşokirin, şaşwazkirin, dilihandidin, şaşomaşo kirin, derve kirin, dereve kirin, banka şêlandine, hatin şêlandin


şelipandin

glosses: şemitandin, xijkirin, xijiqandin, çerixandin, fiştixandin, qelizandin, zilkirin, xirikandin, xilikandin, tehisandin, xij kirin, zil kirin, dakirin, xîş kirin, şiqitandin, golandin, xapandin, xelitandin, xafilandin, çeqandin, şehitandin, çewitandin, şaşwaz kirin, rûçikandin, piçirandin, pirçikandin, pirtikandin, pûrkirin, vepirtikandin, pûrtikandin, pûr kirin, pirçûkandin, vedirûtin, verûtin, veçirandin


şelipîn

glosses: gaf kirin, xerifîn, fetilîn, xapîn, rêşaşkirin, şemitîn, xijbûn, şûlikîn, xijikîn, fiştixîn çerixîn, qelizîn, tehisîn, xilisîn, xij bûn, fiştixîn, çerixîn, şihitîn, xilikîn, tehistin, şiqitîn, xîş bûn, golîn, xafilîn, xelitîn, xelitin, rûçikîn, piçirîn, pirçikîn, pirtikîn, pûrtikîn, pûrbûn, pirçûkîn, vepirtikîn, veçirîn


şeqitandin

glosses: qetandin, rûşandin, birîndar kirin, verenîn, verandin, roşandin, xurandin, verotin, terişandin, çerixandin, zelitandin, çelitandin, qeşitandin, çizirandin, şermixandin, xermişandin, şeridandin, rûçikandin, vemalaştin, fiştiqandin, cilhitandin, fişindin, kelişandin, derizîn, derizandin, çirîn, bizdîn, pijilîn, kelaş tin, şikaftin, tira zan, qelaştin, veqelaştin, terikandin, qelşkirin, telişandin, telaştin, qelişandin, qelş kirin, talişandin, kelaştin


şeqizîn

glosses: şermî bûn,acizîn, şermezarî bûn, qusikîn, sorsorîbûn, sorsorî bûn, şermîbûn


şerevanî

glosses: bajarî, cengawer, şervan, şerker, cengebaz, sîlehşorî


şeridandin

glosses: şewibandin, şemsî kirin, qorkirin, rêzkirin, sefandin, ristandin, dabiristandin, qor kirin, sef kirin, terişandin, çerixandin, zelitandin, çelitandin, qeşitandin, çizirandin, şermixandin, xermişandin, rûçikandin, şeqitandin, vemalaştin, fiştiqandin, cilhitandin, fişindin


şeridîn

glosses: şewibîn, şemsî bûn, xericîn, zelitîn, çelitîn, qeşitîn, şermixîn, terişîn, çerixîn, çizirîn, xermişîn, şeqitîn, rûçikîn, fiştiqîn, cilhitîn


şermixandin

glosses: çerixandin, terişandin, zelitandin, çelitandin, qeşitandin, çizirandin, xermişandin, şeridandin, rûçikandin, şeqitandin, vemalaştin, fiştiqandin, cilhitandin, fişindin, pêbûn, pê bûn


şermixîn

glosses: pixunîn, tehlûtirşî bûn, zelitîn, çelitîn, qeşitîn, terişîn, çerixîn, çizirîn, xermişîn, şeridîn, şeqitîn, rûçikîn, fiştiqîn, cilhitîn, çizirin, şeridin


şêrpençe

glosses: kansêr, hebreş, hebreşk, tebe, hebxurî, şerb, pençeşêr, kanser, seretan, kula heftpençe


şeşar

glosses: şeşderb, şeşagir, şeşxur, şeşgule, şeşxane, pîşto, demance, debance, revolver


şêwandin

glosses: teşedan, şekildan, fesaldan, teşe dan, şêwedan, şekil dan, fesal dan, dirûvandin, şekilandin, dirûvdan, dirûv dan


şêwandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

text: Derheqê nerazîbûna mamostayan û fermanberan de jî, min rêz heye bo daxwaz û mafên rewayên wan û heqê wan e ku daxwaza mafên xwe li hikûmetê û aliyên pêwendîdar bikin û ez piştevaniya wan dikim û pêwîst e welatê me di xweşî û asodeyiyê de be, lê belê ji ber krîz û arîşeyê ewlehî û aborî û siyasî ku hatine pêş, îmkan û şiyayên hikûmetê sînordar bûye, lê belê ku wiha dibînin çareserî heye, bila alî û hikûmet kerem bikin bi hev re bi şefafiyete teva rewşê çareser bikin û hemû tiştekê jî bixin ber çavan û dawî bi mûzayedat û şêwandina raya giştî were anîn.

ref: Serokê Herema Kurdistanê Mesûd Barzanî peyamek belav kir https://web.archive.org/https://krd.sputniknews.com/kurdistan/201611214691336-Seroke-Herema-Kurdistane-Mesud-Barzani-peyamek-belav-kir/ arşîv, sputniknews.com


şikestek

glosses: pêneketî, şerm, hetk, bênamûsî, bêşerefî, dostik, hûrik, nelirê, nelicih, pişî, lawaz


şilftazî

glosses: tazî, rût, tiptazî, tazî îpela, şûttazî, çilptazî, riprût, şilût, şûtîtazî, îclavtazî, rûtbel, rûtûrepal, rûtûrecale


şingandin

glosses: çingandin, şeqandin, ringandin, zingandin


şingeşing

glosses: çingeçing, şingşing, şingnî, teqînî, zirrezir, cingecing, tiqetiq, şeqereq, xuşexuş, şiqeqiş, zingezing


şingilandin

glosses: dahelîn, şiqitîn, pançilîn, şingilîn, daleqîn, dahelandin, şiqitandin, daherîstin, daleqandin, miwek kirin, dewliqandin, pançilandin, daşindilandin, lehiqandin, veserkirin, pêvekirin, biservekirin, qetabkirin, lêzêdekirin, lêkdan, îlawekirin, veser kirin, veser kirin, xistin ser, qitab kirin, kirin ser, lêk dan, îlawe kirin, miwekkirin


şingilîn

glosses: dahelîn, şiqitîn, pançilîn, daleqîn, dahelandin, şiqitandin, daherîstin, daleqandin, miwek kirin, dewliqandin, pançilandin, daşindilandin, şingilandin, lehiqîn, lêkbûn, veserbûn, biservebûn, lêzêdebûn, îlawebûn, lêk bûn, veser bûn, ketin ser, îlawe bûn, dest avêtin, gotin avêtin, daşindilîn, şorbûn, dewliqîn, şor bûn


şiqitandin

glosses: dagerandin, dahelîn, şingilîn, daleqîn, dahelandin, daleqandin, daşindilandin, şingilandin,

glosses: şemitandin, xij kirin, xijiqandin, çerixandin, fiştixandin, qelizandin, şelipandin, xirikandin, xilikandin, xîş kirin

text: Gomlekê sipî jê şiqitandibû, avêtibû ser kursiyê.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 75, ISBN 9786054497010

forms:
dişiqitînim (present)
dişiqitînî (present)
dişiqitîne (present)
dişiqitînin (present)
bişiqitîne (imperative singular)
bişiqitînin (imperative plural)
şiqitand (past)
şiqitand (past)
şiqitand (past)
şiqitand (past)
–şiqitîn– (root present)
–şiqitand– (root past)
ez dişiqitînim (indicative present positive)
ez naşiqitînim (indicative present negative)
min şiqitand (indicative past positive)
min neşiqitand (indicative past negative)
tu dişiqitînî (indicative present positive)
tu naşiqitînî (indicative present negative)
te şiqitand (indicative past positive)
te neşiqitand (indicative past negative)
ew dişiqitîne (indicative present positive)
ew naşiqitîne (indicative present negative)
wê/wî şiqitand (indicative past positive)
wê/wî neşiqitand (indicative past negative)
em dişiqitînin (indicative present positive)
em naşiqitînin (indicative present negative)
me şiqitand (indicative past positive)
me neşiqitand (indicative past negative)
hûn dişiqitînin (indicative present positive)
hûn naşiqitînin (indicative present negative)
we şiqitand (indicative past positive)
we neşiqitand (indicative past negative)
ew dişiqitînin (indicative present positive)
ew naşiqitînin (indicative present negative)
wan şiqitand (indicative past positive)
wan neşiqitand (indicative past negative)
min dişiqitand (imperfect positive)
min nedişiqitand (imperfect negative)
min şiqitandibû (positive)
min neşiqitandibû (negative)
te dişiqitand (imperfect positive)
te nedişiqitand (imperfect negative)
te şiqitandibû (positive)
te neşiqitandibû (negative)
wê/wî dişiqitand (imperfect positive)
wê/wî nedişiqitand (imperfect negative)
wê/wî şiqitandibû (positive)
wê/wî neşiqitandibû (negative)
me dişiqitand (imperfect positive)
me nedişiqitand (imperfect negative)
me şiqitandibû (positive)
me neşiqitandibû (negative)
we dişiqitand (imperfect positive)
we nedişiqitand (imperfect negative)
we şiqitandibû (positive)
we neşiqitandibû (negative)
wan dişiqitand (imperfect positive)
wan nedişiqitand (imperfect negative)
wan şiqitandibû (positive)
wan neşiqitandibû (negative)
ez ê bişiqitînim (future positive)
ez ê neşiqitînim (future negative)
minê şiqitandibe (future perfect positive)
minê neşiqitandibe (future perfect negative)
tu yê bişiqitînî (future positive)
tu yê neşiqitînî (future negative)
teyê şiqitandibe (future perfect positive)
teyê neşiqitandibe (future perfect negative)
ew ê bişiqitîne (future positive)
ew ê neşiqitîne (future negative)
wê/wîyê şiqitandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neşiqitandibe (future perfect negative)
em ê bişiqitînin (future positive)
em ê neşiqitînin (future negative)
meyê şiqitandibe (future perfect positive)
meyê neşiqitandibe (future perfect negative)
hûn ê bişiqitînin (future positive)
hûn ê neşiqitînin (future negative)
weyê şiqitandibe (future perfect positive)
weyê neşiqitandibe (future perfect negative)
ew ê bişiqitînin (future positive)
ew ê neşiqitînin (future negative)
wanê şiqitandibe (future perfect positive)
wanê neşiqitandibe (future perfect negative)
min şiqitandiye (perfect positive)
min neşiqitandiye (perfect negative)
min şiqitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neşiqitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te şiqitandiye (perfect positive)
te neşiqitandiye (perfect negative)
te şiqitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neşiqitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî şiqitandiye (perfect positive)
wê/wî neşiqitandiye (perfect negative)
wê/wî şiqitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neşiqitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me şiqitandiye (perfect positive)
me neşiqitandiye (perfect negative)
me şiqitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neşiqitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we şiqitandiye (perfect positive)
we neşiqitandiye (perfect negative)
we şiqitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neşiqitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan şiqitandiye (perfect positive)
wan neşiqitandiye (perfect negative)
wan şiqitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neşiqitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bişiqitînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neşiqitînim (present subjunctive negative)
(bila) min şiqitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neşiqitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bişiqitînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neşiqitînî (present subjunctive negative)
(bila) te şiqitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neşiqitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bişiqitîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neşiqitîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî şiqitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neşiqitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bişiqitînin (present subjunctive positive)
(bila) em neşiqitînin (present subjunctive negative)
(bila) me şiqitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neşiqitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bişiqitînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neşiqitînin (present subjunctive negative)
(bila) we şiqitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neşiqitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bişiqitînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neşiqitînin (present subjunctive negative)
(bila) wan şiqitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neşiqitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bişiqitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neşiqitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min şiqitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neşiqitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bişiqitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neşiqitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te şiqitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neşiqitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bişiqitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neşiqitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî şiqitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neşiqitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bişiqitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neşiqitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me şiqitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neşiqitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bişiqitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neşiqitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we şiqitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neşiqitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bişiqitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neşiqitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan şiqitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neşiqitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bişiqitanda (present conditional positive)
minê neşiqitanda (present conditional negative)
minê şiqitandibûya (preterite conditional positive)
minê neşiqitandibûya (preterite conditional negative)
teyê bişiqitanda (present conditional positive)
teyê neşiqitanda (present conditional negative)
teyê şiqitandibûya (preterite conditional positive)
teyê neşiqitandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bişiqitanda (present conditional positive)
wê/wîyê neşiqitanda (present conditional negative)
wê/wîyê şiqitandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neşiqitandibûya (preterite conditional negative)
meyê bişiqitanda (present conditional positive)
meyê neşiqitanda (present conditional negative)
meyê şiqitandibûya (preterite conditional positive)
meyê neşiqitandibûya (preterite conditional negative)
weyê bişiqitanda (present conditional positive)
weyê neşiqitanda (present conditional negative)
weyê şiqitandibûya (preterite conditional positive)
weyê neşiqitandibûya (preterite conditional negative)
wanê bişiqitanda (present conditional positive)
wanê neşiqitanda (present conditional negative)
wanê şiqitandibûya (preterite conditional positive)
wanê neşiqitandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bişiqitîne (imperative present positive)
(tu) neşiqitîne (imperative present negative)
(hûn) bişiqitînin (imperative present positive)
(hûn) neşiqitînin (imperative present negative)

ipa: /ʃɪqɪtɑːnˈdɪn/


şiqitandin

ipa: /ʃɪqɪtɑːnˈdɪn/


şiqitîn

glosses: daketin, xuricîn, dagerîn, berjêrbûn, berjêr bûn, şemitîn, xijbûn, dahelîn, pançilîn, şingilîn, daleqîn, dahelandin, şiqitandin, daherîstin, daleqandin, miwek kirin, dewliqandin, pançilandin, daşindilandin, şingilandin, fistiqîn, şemitîn, xuşîn, daşiqitîn, berjêr bûn, çûn, xij bûn, şûlikîn, xijikîn, fiştixîn, çerixîn, qelizîn, şelipîn, tehisîn, xilisîn, şihitîn, xilikîn, tehistin, xîş bûn, daşindilîn, şorbûn, dewliqîn, şor bûn, xilîskan, hilisîn, çerxîn, xişok, xişînok


şîregermî kirin

glosses: sarogermo kirin, tînegermî kirin, çêrme kirin, bizarekirin, şîrokî kirin, tînoyî kirin, xovan kirin, sarûgerm kirin, sarsûrî kirin

etymology_text: Ji şîregermî + kirin.

ipa: /ʃiːɾɛɡɛɾˈmiː kɪˈɾɪn/

hyphenation: şî·re·ger·mî ki·rin


şirikî kirin

etymology_text: Ji şirikî + kirin.

ipa: /ʃɪɾɪˈkiː kɪˈɾɪn/

hyphenation: şi·ri·kî ki·rin


şîrqandin

glosses: şelpandin, çelpandin, daşeqandin, çerpandin, şeqandin, çeqandin, çîrpandin, şerpandin, şeqam avêtin, sile avêtin


şiûr

glosses: hiş, his, wîcdan, ûcdan, mêjî, hidam, hişmendî, hoşk, têgihîştin, fehmbarî

etymology_text: Ji erebî شُعُور (šuʿūr), ji forma navdêrê ya lêkera شَعَرَ (šaʿara) ji rehê ش ع ر (š-ʿ-r).


şivanxapînok

glosses: xapxapok, vîzvîjik, çûçika tûtelanî, şivanşitexelîng, şivanşitexelînek, şivanşitexalik, çivîka xaphinok, çûka şivanan, helo, çûçika tîtelanî, ebabîl, kilkehelsîne


tamîm

glosses: gelemperî, namedor, giştîname, gelemperîkirin


tarmilîn

glosses: pixudîn, nermixîn, daşindilîn, sistopisto bûn


tartale

glosses: talan, qelaş, tarac, şêlandin, dizî, çûr, yaxme


tebatî nehatin

glosses: sekn nehatin, kela, xulqê, hewata, sebra, tebatî ji

etymology_text: Ji tebatî + nehatin.


tebeqe

text: ...saet di texma yazdehan de çubû tebeqeya jorê ji bo ku binive.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 31, ISBN 978-605-2246-80-1

etymology_text: Ji erebî طبقة.


tebiqandin

glosses: rûniştandin, hezandin, kopandin, hedimandin, qebitandin, meliqandin


têdekirin

glosses: têhildan, têderakirin, têhilkişandin, binavveçûn, binavdeçûn, têdeçûn

etymology_text: Ji têde + kirin.


tehb

glosses: ked, emek, cif, rencûr, eziyet, cizaret, meşaqet, rene, mişûr, dijwarî, kêferat, çetînayî, astem, zehmet, zorkêşî


tehîr kirin

glosses: Guhartoyeke texîr kirin (“taloq kirin”).


tehkîrkirin

glosses: biçûkxistin, azirandin, heqeretlêkirin, xore

etymology_text: Ji tehkîr + kirin.


tehmijîn

glosses: tehm kirin, tam kirin, tahm kirin, tamijîn

داق

roman: dāq


têkilhev

glosses: serobino, durehî, lihevketî, nesade, nesafî, tevlihev, têkel, şelewle, gelcoyî, lihevxistî, herzeg, tevhevbûyî, gêrevêre, çilîvilî, gelcomelco, kafirkeratî, col, aloz


têkilhevî

glosses: pevborîn, lêkborîn, tedahûl, tevlihevî, têkelî, lihevxistîbûn, lihevketîbûn, gele, gamêl, herzegî, alozî, geremol


telandin

glosses: veşartin, nixavtin, telîn, nependin, telin, nependîkirin, letandin, qelizandin, çarlepkî meşîn, çok vedan

glosses: tele-tel: bi awayekî telandî, veşartî, dizînka va


telîn

glosses: veşartin, nixavtin, telandin, nependin, kumişîn, xwexwarkirin, letîn, qelizîn, xwe telandin, xwe letandin, xwe qelizandin, çarlepkî meşîn, çok vedan, melisîn, melistîn, qincilîn, milûsbûn, dawbûn, pirnisîn, qurifîn, termisîn, milûs bûn, daw bûn, xûş bûn


telpik

glosses: telp, papax, telik, komasî, kim, kum, kimik, delme, xilte, pegr, durd, tilp, tort, ritim


tênegihîştî

glosses: nefehma, fehmkor, fêmkor, bê fehm, nebîrbir, nebîrewer, bêfehm, bêferaset, bîmebir, korfehm, bêîdraq, fehmnekirî


tengizîn

glosses: tengezar bûn, bêhnteng bûn, dilteng bûn, zivir bûn, aciz bûn, bêhna, bihnteng bûn, azerdedilî bûn


tepetep

glosses: teptep, pitepit, rep rep, reperep, çipeçip


terkîb

glosses: qedînek, pêkvedan, pevgihan, yekkirin, hevedudanî, raxistina rûpelan

text: Çi munafat û luzûm in çi qiyas û çi misalEv çi tewlîd û çi terkîb e çi rûh in çi cesedSer bi 'iczê didirit quwwetê derrakeê ma

etymology_text: ji erebî [Peyv?]ترکيب (terkîb), hevreha akadî terkîbu ji rehê r-k-b- (siwar bûn / kirin) ku herwiha serekaniya peyva rikêb e. Wek ترکیب → fa (terkîb) ketiye farisî wek terkip jî di tirkî de cih girtiye.


terpînî

glosses: teq, req, terp, terpîn, kut kut, kutekut, terpeterp, tcrpîn


tertûbela

glosses: belawela, axmetaxme, tarûmar, tarûmarkirî, wêrankirî, wêranbûyî, hilweşiyayî, xirabkirî, xirabbûyî, virtûvala, şeqepeqe, tevlihev, perişan, tarûmar, hilweşandî, tarûmarbûyî


tetmîn

glosses: warestetî, têrxwarî, têrxwarîtî, têrî, têrbûnî, diltêrbûn


tevahev

glosses: tev, giş, liserhev, koyî giştî, gişteyî, tevahî, temamî, bi tevayî, bi giştî, bitemamî, bihevre, yekûn, dormandor, giştî, bitev, bitûnî, tam, temam


tevlivîn

glosses: vitvitîn, leqitîn, qinqilîn, veleqitîn, qoqilîn, xilxilîn, leqîn, libitîn, livîn, tevlivan, tevdan, vitvitin, qinqilin, tev livîn, tev dan, liqliqîn, tevlîvan, tevlivin, tevleqîn


tewawkirin

glosses: temamkirin, qedakirin, berdarkirin, tekûzkirin, kutakirin, sergihayîkirin

etymology_text: Ji tewaw + kirin.


tewifîn

glosses: çilmisîn, pelisîn, çermisîn, pelimîn, miçiqîn, zuhumîn, zerhimîn, newiqîn, îtfa kirin, mixeyrîn, rengavêtin, reng avêtin


tewq

glosses: tew, ta, çevandin, badan, çiv, qat, taxe, tevînek, tew jeo, destbend, derz, tewek, niham, qutî, pêşniyaz

text: Kir û ne kir, herdu hevalên wî razî nebûn. Mehmûd demekê fikirî û xwe ji xwe ra got: "Evana şîrheram û bêbext in". Tewqê xwe ji wana birî, pişta xwe da wan, şûnda vegeriya....

ref: Xelîlê Çaçan, Qiseyên Cimaetê (folklor), Yêrêvan, 1969

text: Gelekî kire gazî. Dengê wî jî ket, lê tu kes li wan deran peyda nebû. Careke mayîn serê xwe danî ser berfê. Berfa ber serê wî îdî êpêceyî heliya bû, korda çûbû. Îdî tewqê xwe ji her tiştî birî. Bêhemdî xwe destê xwe dirêj kir, danî ser çoka xwe, tex’mîn kir, wekî çoka wî gelekî werimiye...

ref: Emerîkê Serdar, Zewaca 'Elo (serhatî), Yêrêvan, 2008

надежда

roman: nadežda

желание

roman: želanije


tewqe

glosses: pêşniyaz, pêşniyar, pêşnihat, teklîf, tewaqe, hêvîkirin

text: Bihn ji mawerd û bixûrêMin ziyaret tewqe ye


tewşomewşo

glosses: tiroviro, beredayî, qulolîk, qulûwelk, çirtovirto, ewtere, teretûre, tirtovirto, tirevir

etymology_text: Ji tewş


texilandin

glosses: eware kirin, jê vegerandin, qulipandin, pêxilandin, jêvegerandin, wexirandin, verastin, derengîkirin, biderengîxistin, girokirin, derengî kirin, vemandin, giro kirin, asteng


texilîn

glosses: jê vegerîn, têbihurîn, jêvegerîn, pêximîn, lêqelibîn, lêpoşmanbûn, tê bihurîn, lê qelibîn, civ kirin, kararindan caymamalisin, têborîn, jêqerin, jêgerîn, tê borîn, jê qerin, jê gerîn, jê qerîn, veman, wexirîn, giro, derengîman, derengman, dereng man, derengî man, gîro bûn, waz hênan, lebikîn, sekinîn, sekte xwarin


teyîsîn

glosses: çirîsîn, îsîn, vejenîn, vejenîn, xemilîn, kokîn, tewizîn, ciniqîn, tewizin, biriqîn, ronîbûn, ronî bûn, veîsîn, veteyîsîn


tînegermî kirin

glosses: sarogermo kirin, şîregermî kirin, çêrme kirin, bizarekirin, şîrokî kirin, tînoyî kirin, xovan kirin, sarûgerm kirin, sarsûrî kirin

etymology_text: Ji tînegermî + kirin.

ipa: /tiːnɛɡɛɾˈmiː kɪˈɾɪn/

hyphenation: tî·ne·ger·mî ki·rin


tiredînkî

glosses: çirtikî, hirhopî, vitikî, huphupkî, tirdînkî, bi tirdînkî, tirdînikî, dînomîno, kestepesteyî, fistoqî


tirek

glosses: fişek, gewc, nesaxlern, bedhal, kuşinde, ziyandar, bed, dijwar, garis, tûj, dir, ziyankar, req, gunehkar, tewş, xêr, xirek, xirpo


tiroviro

glosses: çirtovirto, terobero, sinêde, serobero, bicihnebûyî, tewşomewşo, beredayî, teretûre, tirtovirto, tirevir


tivîlk

glosses: koter, qumrî, fatimok, fatfatik, fatfatok, fatûk, tîvil, berşe, beytik, çivîka beytik, goyîn, tivirg


tiz kirin

glosses: zextandin, zixtandin, zext kirin, dexşandin, pîzkirin, nihiçandin, niçandin, sîqilandin, fîtandin, fit kirin, kiş kirin, pêşkarî, kişkişandin, dan qaqirîşkan, kişkiş kirin, hewijandin, hewutandin, cixilandin, silikandin, enirandin, sil kirin, qarandin, qehirandin, behicandin, şarandin, zilzilandin, kilkilandin, pêşkarî kirin, berhevdanî kirin, fît kirin, pesinandin, pesn dan, fitik kirin, dilbijî kirin

etymology_text: Ji tiz + kirin.

ipa: /tɪz kɪˈɾɪn/

hyphenation: tiz ki·rin


tizik

glosses: zotik, pind, qeşmer, sût, sûtal, mostre, qird, qirdik, lêbok, mesqere, tabût, tilor


tîzikandin

glosses: xeyîdandin, heridandin, silikandin, sûxistin, enirandin, sû xistin, enitandin silkirin, enitandin, sil kirin


tîzikîn

glosses: ingirîn, xeyidîn, pingurîn, xeyidîn, engirîn, initîn, dil mayîn, dil girtin, dil kirin, dilê, xeyidîn, enirîn, silikîn, sûketin, ingirîn, zîzikîn, vexeyidîn, sû ketin, tîzikî, hilpetikîn, hiltizhikîn, hêrsbûn, hiltizikîn, hêrs bûn, enirîn, sil bûn


tizkirin

glosses: tehndan inguşk, nihiçandin, niçandin, zextandin, zextkirin, dexşandin, pîzkirin, tizandin, sîqilandin, fîtandin, fîtkirin, kişkirin, pêşkarîkirin, pêşkarîkirin, kişkişandin, hewijandin, hewutandin, cixilandin, kişkişkirin, qaqirişk, pesndan, nihiçan din


torevan

glosses: torvan, wêjekar, wêjevan, edîb, wêjenivîs, hozan

forms: تۆرهڤان


totikvala

glosses: bêhiş, bêmêjî, çopîk, hişsivik, serhişk, fehmkor, bêser, debeng, dîn, gêj, gêjo, gêjok, kewden, miskîn, xêvik, kêmaqil, kundir, bomik, bêaqil, qafê vala, serkundir, aqilkêm, aqilkurrîn, aqilsivik, bale, dînik, dînok, kerçove

etymology_text: totik (kolankiya "mejî, kilox") + vala


traş kirin

glosses: kur kirin, traştin, kur kirin, qusandin, taşîn, şe kirin, birîn

etymology_text: Ji traş + kirin.

ipa: /tɾɑːʃ kɪˈɾɪn/

hyphenation: traş ki·rin


traştin

glosses: kolan, kurisandin,kurkirina rû, traş kirin, kur kirin, qusandin, traşkirin, taşîn, şekirin, birîn, şe kirin


ufîn

glosses: kufin, hûhû, hûhû kirin, ofîn, pihpih, ptfîn, ufirnkirin, kufînkirin, pifînkirin, pifîn


veçinandin

glosses: refikan din, refikandin, refandin, hîzvatin


veguhêzî

glosses: guhêzî, neql, veguhêzanî, neqlî, întiqal, guhezî, guhêz, veguhêz, veguhastin


veleqitîn

glosses: vitvitîn, leqitîn, qinqilîn, qoqilîn, tevlivîn, xilxilîn, leqîn, libitîn, livîn, tevlivan, tevdan, vitvitin, qinqilin, tev livîn, tev dan, liqliqîn, tevlîvan, tevlivin


venandin

glosses: çikilandin, çikandin, daçikandin, dabinartin, raçikandin, daçikilandin, xêz kirin, xêzandin, nîgar kirin, badan, ba dan, bar kirin, siwar kirin, mezrandin, saz kirin, damezirandin, tesîs kirin, damezrandin, teşkÎl kirin, çê kirin, rêk kirin, vegirtin


venandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


Venûs

glosses: Stêrka Şivanan, Zuhre, Nahid, Stêrka Qurixê, Stêrka Gelawêj, Gelawêj, Nah


vepesirandin

glosses: kemijandin, amoş kirin, aramoş kirin, aşt kirin, aş kirin, hedûrandin, aram kirin, amoşkirin, aramoşkirin, xamoşkirin, xamoş kirin, aşkirin, haş kirin, hewandin, telîne, lêkanîn, veterisandien, dildarî


vepesirîn

glosses: edilîn, kemijîn, parça, xamoş bûn, êmin bûn, amoş bûn, aramoş bûn, tewar bûn, sakîn bûn, bêhna, amoşbûn, aramoşbûn, coş, hêmin bûn, aram bûn, arimîn, haş bûn, hewan, kine, rihet bûn, veterisîne, binçavî, vêsandin, vewestîn, werqilîn, west girtin, westan, weste, hêwirîn, rawestan, sekinîn, sekinîn, vewestan, westîn, mat bûn, hiş bûn, hiş bûn


veqelişîn

glosses: qelişîn, derz bûn, qeliştin, tarişîn, telişîn, şeqopîlobûn, şeqopîlo bûn


vexwendname

glosses: dawetname, dewetname, dewetiye, xonçe, bişare, topayl, dawetiye, gazîname


vezîn

glosses: pifdan, pufdan, vezelîn, bawişîn, bawîşkandin, bawişkîn, nijinîn, ramedan, veketin, vellezîn, ve, veketin, velezîn


vîraj

glosses: çiv, fetl, kevane, fetlanek, fetlonek, fetlok, çivane, çivang, newîn, badok, çerx


wekî ku

glosses: hemen hemen, maxwene, qey, hesêbankî, qewlî ku, feraza, mîna ku, hemin ku, mafir ku, madem ku, awayê ku, çito ku, çawa ku

etymology_text: Ji wekî + ku.


wekîdin

glosses: egerna, an na, heye ko, hê ku, ji bil, gerisi masal, dawî, gerisini dûşûnme, him jî


wekilandin

glosses: çendcare kirin, dubare kirin, carandin, tekrar kirin, ducare kirin, pircare kirin

text: “Ew e, ew e, lê min nas nake, — jinikê wekiland. — Ewqas sal derbaz bûne, hibet, wê min nas nake..

ref: Emerîkê Serdar, Îdî Dereng Bû (serhatî), Yêrêvan, 1974

text: Wextê ewî bi zimanê kurdî ew xeberdana xwe xilaz kir, dilê wî rehet nebû, seba ew cenderme jî rind haj ji wê xeberdanê hebin û herin qisekin, bi zimanê tirkî jî ewî gilîyên xwe wekiland û gote cenderman: - Gunehê me li situyê we be, eger hûn nebêjine ewî xûnxurî û wisa jî bêjê, ku ji me ra kurd dibêjin, bira aqilê xwe berevî serê xwe ke.

ref: Eliyê Evdilrehman, Xatê Xanim (roman), Yêrêvan, 1959

text: Heta Bekir çend kilamêd xweş gоtin, min ew kilam êdî ezber kirin, wê sehetê jî dikarî biwekilandana.

ref: Ahmedê Mirazî, Bîranînêd Min (bîranîn), Yêrêvan, 1966

forms:
wedikilim (present)
wedikilî (present)
wedikile (present)
wedikilin (present)
wekile (imperative singular)
wekilin (imperative plural)
wekiland (past)
wekiland (past)
wekiland (past)
wekiland (past)
wekilîn

повторять

roman: povtorjatʹ

повторяться

roman: povtorjatʹsja


weribandin

glosses:
seqa kirin, ciwan kirin, go girandin, hilî kirin, çelexwarî kirin, tewandin, xwar kirin,
 di şikil û serûberê tiştekî xebitîn ji bo ciwan lê kirinê

forms:
diweribînim (present)
diweribînî (present)
diweribîne (present)
diweribînin (present)
biweribîne (imperative singular)
biweribînin (imperative plural)
weriband (past)
weriband (past)
weriband (past)
weriband (past)
وەرباندن
werribandin

ipa: /wɛɾɪbɑːnˈdɪn/

hyphenation: we·ri·ban·din


weribîn

glosses: çelexwarîbûn, çelexwarî bûn, tewîn, xwarbûyîn, xwarovîçobûyîn, xwarbûn, xwar bûn, kelkotîbûn, kelkotî bûn


werivîn

glosses: niqutîn, palîn, sefîn, civit, çemlaxî bûn, parzinîn, dawerivan, nisilîn, dawerivîn, dapelîn, daweribîn, teresup


westîner

glosses: bi westîn, bi zehmet, girtok, bi tehb, bi çetinayî, rencîn, mandîker, rehtker


wîçewîç

glosses: wîtewît, vîçevîç, çirîka çûkan, qebqeb, qepqep, çîveçîv


xapxapok

glosses: delkbaz, quldir, sextekar, vîzvîjik, şivanxapînok, çûçika tûtelanî, şivanşitexelîng, şivanşitexelînek, şivanşitexalik, çivîka xaphinok, çûka şivanan, dekbaz, fenek, hîlebaz, hîlekar, fênbaz, bakir, başok, beytik, boqije, daraş, dubîra, ebdal, tilûr, tûk, tûtevîn, qijik


xelitîn

glosses: pê xapîn, terişîn, bi dekekê, şihitîn, xapîn, şelihîn, dilihîn, tewişîn, şaşkirin, şelipîn, golîn, xafilîn

text: Ya yeqîn roj e li şerqê we şefeq daye dinêXelitim Rûhê qudus hatiye nêv wê bedenêDikit ihyayê mewatan bi sur û reft û çunê

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640


xerbilîn

glosses: girîftbûn, herbilîn, xerbitîn, girift bûn, lefin, alîn, şerpilîn, gerdîn, hebilîn heristin


xerbitîn

glosses: giriftîbûn, giriftî bûn, herbilîn, xerbilîn, girift bûn, bêserûber bûn

glosses: nexweş bûn, nesax bûn, rewşa mirovî têk çûn


xericandin

glosses: xarat, firin kirin, sincirandin, şerandin, daherîzandin, averêkirin, çepandin, jirêderxistin, jirêkirin, averê kirin

forms:
dixericînim (present)
dixericînî (present)
dixericîne (present)
dixericînin (present)
bixericîne (imperative singular)
bixericînin (imperative plural)
xericand (past)
xericand (past)
xericand (past)
xericand (past)
–xericîn– (root present)
–xericand– (root past)
ez dixericînim (indicative present positive)
ez naxericînim (indicative present negative)
min xericand (indicative past positive)
min nexericand (indicative past negative)
tu dixericînî (indicative present positive)
tu naxericînî (indicative present negative)
te xericand (indicative past positive)
te nexericand (indicative past negative)
ew dixericîne (indicative present positive)
ew naxericîne (indicative present negative)
wê/wî xericand (indicative past positive)
wê/wî nexericand (indicative past negative)
em dixericînin (indicative present positive)
em naxericînin (indicative present negative)
me xericand (indicative past positive)
me nexericand (indicative past negative)
hûn dixericînin (indicative present positive)
hûn naxericînin (indicative present negative)
we xericand (indicative past positive)
we nexericand (indicative past negative)
ew dixericînin (indicative present positive)
ew naxericînin (indicative present negative)
wan xericand (indicative past positive)
wan nexericand (indicative past negative)
min dixericand (imperfect positive)
min nedixericand (imperfect negative)
min xericandibû (positive)
min nexericandibû (negative)
te dixericand (imperfect positive)
te nedixericand (imperfect negative)
te xericandibû (positive)
te nexericandibû (negative)
wê/wî dixericand (imperfect positive)
wê/wî nedixericand (imperfect negative)
wê/wî xericandibû (positive)
wê/wî nexericandibû (negative)
me dixericand (imperfect positive)
me nedixericand (imperfect negative)
me xericandibû (positive)
me nexericandibû (negative)
we dixericand (imperfect positive)
we nedixericand (imperfect negative)
we xericandibû (positive)
we nexericandibû (negative)
wan dixericand (imperfect positive)
wan nedixericand (imperfect negative)
wan xericandibû (positive)
wan nexericandibû (negative)
ez ê bixericînim (future positive)
ez ê nexericînim (future negative)
minê xericandibe (future perfect positive)
minê nexericandibe (future perfect negative)
tu yê bixericînî (future positive)
tu yê nexericînî (future negative)
teyê xericandibe (future perfect positive)
teyê nexericandibe (future perfect negative)
ew ê bixericîne (future positive)
ew ê nexericîne (future negative)
wê/wîyê xericandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nexericandibe (future perfect negative)
em ê bixericînin (future positive)
em ê nexericînin (future negative)
meyê xericandibe (future perfect positive)
meyê nexericandibe (future perfect negative)
hûn ê bixericînin (future positive)
hûn ê nexericînin (future negative)
weyê xericandibe (future perfect positive)
weyê nexericandibe (future perfect negative)
ew ê bixericînin (future positive)
ew ê nexericînin (future negative)
wanê xericandibe (future perfect positive)
wanê nexericandibe (future perfect negative)
min xericandiye (perfect positive)
min nexericandiye (perfect negative)
min xericandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nexericandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te xericandiye (perfect positive)
te nexericandiye (perfect negative)
te xericandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nexericandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî xericandiye (perfect positive)
wê/wî nexericandiye (perfect negative)
wê/wî xericandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nexericandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me xericandiye (perfect positive)
me nexericandiye (perfect negative)
me xericandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nexericandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we xericandiye (perfect positive)
we nexericandiye (perfect negative)
we xericandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nexericandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan xericandiye (perfect positive)
wan nexericandiye (perfect negative)
wan xericandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nexericandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bixericînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nexericînim (present subjunctive negative)
(bila) min xericandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nexericandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bixericînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nexericînî (present subjunctive negative)
(bila) te xericandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nexericandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bixericîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nexericîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî xericandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nexericandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bixericînin (present subjunctive positive)
(bila) em nexericînin (present subjunctive negative)
(bila) me xericandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nexericandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bixericînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nexericînin (present subjunctive negative)
(bila) we xericandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nexericandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bixericînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nexericînin (present subjunctive negative)
(bila) wan xericandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nexericandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bixericanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nexericanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min xericandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nexericandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bixericanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nexericanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te xericandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nexericandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bixericanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nexericanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî xericandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nexericandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bixericanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nexericanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me xericandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nexericandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bixericanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nexericanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we xericandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nexericandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bixericanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nexericanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan xericandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nexericandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bixericanda (present conditional positive)
minê nexericanda (present conditional negative)
minê xericandibûya (preterite conditional positive)
minê nexericandibûya (preterite conditional negative)
teyê bixericanda (present conditional positive)
teyê nexericanda (present conditional negative)
teyê xericandibûya (preterite conditional positive)
teyê nexericandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bixericanda (present conditional positive)
wê/wîyê nexericanda (present conditional negative)
wê/wîyê xericandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nexericandibûya (preterite conditional negative)
meyê bixericanda (present conditional positive)
meyê nexericanda (present conditional negative)
meyê xericandibûya (preterite conditional positive)
meyê nexericandibûya (preterite conditional negative)
weyê bixericanda (present conditional positive)
weyê nexericanda (present conditional negative)
weyê xericandibûya (preterite conditional positive)
weyê nexericandibûya (preterite conditional negative)
wanê bixericanda (present conditional positive)
wanê nexericanda (present conditional negative)
wanê xericandibûya (preterite conditional positive)
wanê nexericandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bixericîne (imperative present positive)
(tu) nexericîne (imperative present negative)
(hûn) bixericînin (imperative present positive)
(hûn) nexericînin (imperative present negative)

ipa: /xɛɾɪd͡ʒɑːnˈdɪn/


xericandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /xɛɾɪd͡ʒɑːnˈdɪn/


xericîn

glosses: kevnarebûn, kevnare bûn, bûye xweytecrûbe, şeridîn, daherîzîn, averêbûn, çepan, jirêketin, çepevebûn, rêberdan, averê bûn, çepîn, rê berdan, çepeve bûn


xerimandin

glosses: cirm, cirm dan, cirm kişandin, cirm bijartin, cirmdayîn, cirmdan, hilweşandin, hilşandin, rûxandin, herîfandin, pelaştin, pelişandin, remandin, hedimandin, roxandin, xirandin, xarkirin, zerzilandin, herîftin, felişandin, herîşandin, fersandin, hurçandin


xeyalet

glosses: pêşû, sipêle, spêle, pêşî, pîrhebok, pîrhevok, şevreşk, pêrew, neysizî, cin, perî, reşe, giyan


xeydanî

glosses: sûketinî, dilmanî, dilgirî, sihketîbûn, sûketîbûn, dilmayîn, xeydanbûn, sûketin


xezibandin

glosses: hêrskirin, qehirandin, hêrs kirin, kizkirin, hêrsxistin, kiz kirin, hêrs xistin


xezibîn

glosses: hêrsbûn, hêrs bûn, qehirîn, kizbûn, hêrsketin, qehirin, kiz bûn, hêrs ketin


xezne

glosses: gencîne, genc, kenz, xezîne, ambar, rehîm, qase, qaseya peran, xizane


xijiqandin

glosses: şemitandin, xijkirin, çerixandin, fîştixandin, qelizandin, fiştixandin, şelipandin, zilkirin, xirikandin, xilikandin, tehisandin, xij kirin, zil kirin, dakirin, xîş kirin, şiqitandin, kaşkirin, xişikandin, kişkişandin, kaş kirin

text: Dema weku bi pêçîyên xwe kerînekên guh bixijiqînin direyin ji bo xwe direyin û niha jî ew bû, ne ew dengê ku ew têxista nav hesaban û saw bi ser xista.

ref: Îrfan Amîda, Şevek Şîzofren, Weşanên Lîs, 2018, r. 6, ISBN 9786058152175


xilxilandin

glosses: belavkirin, feşkilandin, felişandin, feşilandin, ferikandin, teriqandin, firikandin, feşilkirin, faşil kirin, leqandin, libitandin, leqitandin, qinqilandin, veleqitandin, qoqilandin, tevlivandin, lewitandin, xirxilandin


xilxilîn

glosses: belavbûn, belabûn, pelişîn, felişan, feşkilîn, ferikîn, faşil bûn, feşilîn, teriqîn, axmebûn, belav bûn, bela bûn, axme bûn, vitvitîn, leqitîn, qinqilîn, veleqitîn, qoqilîn, tevlivîn, leqîn, libitîn, livîn, tevlivan, tevdan, tev dan, liqliqîn, tevlîvan, tevleqîn

text: Ling û bask li kevokê xilxilî bûn.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986


xirexavî

glosses: debeng, bale, gewc, fodil, bomik, çopik, xêt, xêtik, xêv, xêvik, ev dal, koz, bûdela, gêjok, bûdele, saxik, bêmejî, bodele, olîta, piş, gêj, şêt, kepenek


xirexavî bûn

glosses: xêvokî bûn, bûdelayî bûn, evdalokî bûn, bomikî bûn, keregêjî bûn, moleqî bûn, bûdela bûn, xêtikî bûn, xêvikî bûn

etymology_text: Ji xirexavî + bûn.

ipa: /xɪɾɛxɑːˈviː buːn/

hyphenation: xi·re·xa·vî bûn


xirtexirt

glosses: kirtekirt, kirpekirp, xirpexirp, kirtekirp, kirpekir, qirçeqirç, reqereq, xişexiş, xirexir, tiketik

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


xulq

glosses: taybetmendî, xûyûxislet, sifet, xeyset, marîfet, xuyûxislet, gel, xelk, yen din, xislet, xeysiyet, xase, girşan, kêf, moral, hewa, xûy, rewişt, afirîş, mirûz, rewşa giyanî, xyeset, xisûsiyet, tebîet, mîzac, afirîş, afiran, afirînek

text: ...lê derîyên hepisxaneyê xulqê min dihejandin.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 79, ISBN 978-605-2246-80-1

ipa: /xʊlq/

hyphenation: xulq


xunifandin

glosses: dehandin, herîsandin, mehandin mehikandin, gewirandin, givirandin, ferikandin, hezm, xunaftin, bişaftin, givêrandin, mehandin, hezm kirin, hemilandin


xunifîn

glosses: dehîn, herîsin^ mehîn, mehikîn, gewirîn, givirîn, ferikîn, hezm bûn, bişivîn, gewirin, gewirîn ferikin, guvirin


xurexur

glosses: xuşexuş, xulexul, qurequr, guregur, xurmexurm, xirexir


xuricîn

glosses: derketin, şiqitîn, dagerîn, daketin, berjêrbûn, berjêr bûn, xurican, qelibîn, raweşîn, hêwirîn, lê lefîn


xurmandin

glosses: gurmandin, hingandin, rin gandin, himandin, dingandin, ringandin


xurmîn

glosses: gurmîn, gumîn, dimin, himîn, kirin gurmîn, kirin xurmîn, kirin gumîn, kirin dimînî, kirin himînî, kirin ximînî, gurin, hingîn, xurin, mirqandin, xumîn, himehim, çewteçewt, pilewil, bilebil


xuşexuş

glosses: xulexul, xurexur, bi xuşînî, xişexiş, çite-çit, xişte-xişte, xişxiş, xuşînî, şireşir, gujeguj, şingeşing, çingeçing, şeqereq

هاژەهاژ

roman: hajehaj


xuşexuş kirin

glosses: xuşîn, kirin xuşînî, kirin xuşexuş, kirin xulînî, kirin xulexul, kirin xişînî, xişexiş kirin

etymology_text: Ji xuşexuş + kirin.

ipa: /xʊʃɛˈxʊʃ kɪˈɾɪn/

hyphenation: xu·şe·xuş ki·rin


xuşikîn

glosses: şûşikîn, kişîn, xuşîn, daxuşîn, şûjikîn, xuşilîn


xuyîn

glosses: xuyabûn, aşîkarbûn, diyarbûn, belitîn, xuyanîbûn, eyanbûn, aşîkar bûn, diyar bûn, eyan bûn, xuyanî bûn, xwiya bûn, der bûn, kifş bûn, xuya bûn, nimîn, xonêbûn, xuyakirin, xonê bûn, xwengî bûn, beyan bûn, hatin dîtin, hatin xuyandin, beyitîn


xûynepak

glosses: ters, sirt, dilnepak, bêfezîlet, cirnexweş, bêcir, cirxerab, serkêş, bêxulq, arûnî, berzeq, şemûs, tebîetnexweş, exlaqnexweş, xwardeçûnî, berevajîbûnî gewzeger, şayînger, bêexlaq, hêrsok


xûypak

glosses: dengnekir, bêhnpak, dilpak, fezîletdar, bifazîlet, fazîletdar, exlaqbaş, cirxweş, tebîetxweş, sexî, sernerm, rûnerm, mûlayim, xweyrewişt


xûyûxislet

glosses: sinc, taybetmendî, xulq, kesayetî, taybetî, xeyset, xûy, xislet, xisûsiyet


xwarovîçko

glosses: xarûxudir, çelexwarî, xwarûxudur, xwar, qîloqaç, xwaropêşko, çivanokî, çivûçûr, çivanok, çivîn, xilexwar, çivane, çolûçiv


xwezîpêanîn

glosses: xwezî pêhatin, bijîn, micêzîn, hemberîkirin, hewes


yekaheng

glosses: yekdengî, yekbengî, yektonî, yekrengî, yektêlî, yeknesak, dûzaheng, monoton


zarokwarî

glosses: mîna zarokan, zariyokî, zarokane, bi zarokî, zarokî, zaroyokî, biçûkane


zebûn

glosses: tengazer, bêhêzî, bêhêzbûnî, bêçaretî, neçarî, kêm, nexurt, cezaxwarî, hikumxwarî, mehkûm, reben, kêmhêz, bêhêz, qels, hêjar, lewaz

text: Teşbîhê belayê asimanîZala felekê li ber zebûn bûWê nav ji pîrê, Heyzebûn bû

etymology_text: Ji ze + bûn.


zelilîn

glosses: xwerûbûn, safbûn, zelîn, xwerû bûn, cincilîn, xalîbûn, xalî bûn, zelal bûn


zerengî

glosses: firehî, kapasîte, aqilî, behremendî, weş


zêrezêr

glosses: zare zar, zarezar kirin, zarezar, zarîn, zêrandin, zêrezêr kirin, zûrezûr, zûrîn, fîzar kirin, int, inteint kirin, lorîn, nalenalkirin, nalîn, zarîn/dizare/bizarre, kalîn, fîzar, inteint, intîn


zerhimîn

glosses: reng avêtin, zerpilîn, beyîn, zer bûn, zerikîn, zerbûn, çilmisîn, pelisîn, çermisîn, pelimîn, tewifîn, miçiqîn, zuhumîn

forms: zermihîn


zeriqandin

glosses: çirûsandin, birisandin, teyisandin, beriqandin, îsandin, îsikandin, birbisandin, birûskandin, çayisandin, çilwilandin, çirisandin, çiriskandin


zeriqîn

glosses: zikzikîn, çirûsîn, birisin, teyisîn, beriqin, îsîn, îsikîn, birisîn, beriqîn, birbisîn, birûskîn, çayisîn, çilwilîn, çirişin, çiriskin, birûsin, teyisan, isin, lîsîn, fitikdan, gizgizik, fîtik dan, gizgizik hatin


zimançepel

glosses: devpîs, devlewitandî, devlewitî, zimanbigû, devbigû, zimanfiltandî, çêrok, zimanfilitî, zimandirêj, ziman bigû, zimanpîs, qurbet, pirbêj, geveze


ziringîn

glosses: ziringîn kirin, çeq, zingîn, kirin zingînî, zingezing kirin, zinginîkirin, zingezingkirin, zinginî kirin


zirtikîn

glosses: xwezirtikandin, xwe zirtikandin, liberrabûn, têhilanîn, ziç bûn, tê hilanîn, di, xwe rakişandin, xwe kişkişandin, kirin zirtezirt, zirtezirt kirin, bihuzîn, berisin, hêrs bûn


zivarî

glosses: zîlet, xizanî, hêjarî, feqîrî, kind, zul


zîwandin

glosses: qerimandî, qerisandin, qesifandin, peyitandin, asêkirin, zexmkirin, pêdandin, pihêtkirin, zeximandin, asê kirin, zexm kirin, pê dandin, pihêtandin, pihêt kirin, hişkkirin, sirtkirin, reqkirin, reqandin, hişk kirin, sirt kirin, req kirin


zix

glosses: sirt, sext, no, gujm, tûj, çors, hişk, req, tund, şidayî, sert, deve, peyn, pehin, pîn


Zuhre

glosses: Stêrka Şivanan, Nahid, Venûs, Venûstul, Stêrka Qurixê, Stêrka Gelawêj, Gelawêj, Nah


zûzûka

glosses: yek carê, nişkave, heman, hanhanka, lezelez, leza beza, lezlezî, hepişandin, bir koşu, bi lez, zûkanî, zû zû, zûka, çipçip, çarçapik, bi ecele, bi lezûbez, bi lezgînî, bi lezayî, çib çip, niha, derhal, tavil, aniha, pereyê pêşîn, mijara gotinê, bizmar kirin, bi hêsanî, bi asanî, bi rihetî, zûzû, bêxeber, jinişkave, nepayî


unverzeihlich

glosses: nayê efû kirin, nayê bexşandin, nebexşbar


Vordergrund

glosses: pêşî, hêla pêşî


durcheinander mischen

glosses: li nav hev xistin, tev li hev kirin, teva hev kirin


überbrücken

glosses: rabihorîn, di ser re derbas bûn, gihandin hevdu


delal dikim

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera delal kirin.

ipa: /dɛˈlɑːl dɪˈkɪm/


delal dikî

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera delal kirin.

ipa: /dɛˈlɑːl dɪˈkiː/


delal dike

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera delal kirin.

ipa: /dɛˈlɑːl dɪˈkɛ/


delal nakim

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ya neyînî ji lêkera delal kirin.

ipa: /dɛˈlɑːl nɑːˈkɪm/


delal nakî

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ya neyînî ji lêkera delal kirin.

ipa: /dɛˈlɑːl nɑːˈkiː/


delal nake

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ya neyînî ji lêkera delal kirin.

ipa: /dɛˈlɑːl nɑːˈkɛ/


delal nakin

glosses: Kesê yekem pirjimar dema niha ya neyînî ji lêkera delal kirin.

glosses: Kesê duyem pirjimar dema niha ya neyînî ji lêkera delal kirin.

glosses: Kesê sêyem pirjimar dema niha ya neyînî ji lêkera delal kirin.

ipa: /dɛˈlɑːl nɑːˈkɪn/


delal bikim

glosses: Kesê yekem yekjimar dema bê ji lêkera delal kirin.

ipa: /dɛˈlɑːl bɪˈkɪm/


delal bikî

glosses: Kesê duyem yekjimar dema bê ji lêkera delal kirin.

ipa: /dɛˈlɑːl bɪˈkiː/


delal bike

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema bê ji lêkera delal kirin.

glosses: Kesê yekem yekjimar dema fermanî ji lêkera delal kirin.

ipa: /dɛˈlɑːl bɪˈkɛ/


delal bikin

glosses: Kesê yekem pirjimar dema bê ji lêkera delal kirin.

glosses: Kesê duyem pirjimar dema bê ji lêkera delal kirin.

glosses: Kesê sêyem pirjimar dema bê ji lêkera delal kirin.

glosses: Kesê yekem pirjimar dema fermanî ji lêkera delal kirin.

ipa: /dɛˈlɑːl bɪˈkɪn/


delal nekim

glosses: Kesê yekem yekjimar dema bê ya neyînî ji lêkera delal kirin.

ipa: /dɛˈlɑːl nɛˈkɪm/


delal nekî

glosses: Kesê duyem yekjimar dema bê ya neyînî ji lêkera delal kirin.

ipa: /dɛˈlɑːl nɛˈkiː/


delal neke

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema bê ya neyînî ji lêkera delal kirin.

glosses: Kesê yekem yekjimar dema fermanî ya neyînî ji lêkera delal kirin.

ipa: /dɛˈlɑːl nɛˈkɛ/


delal nekin

glosses: Kesê yekem pirjimar dema bê ya neyînî ji lêkera delal kirin.

glosses: Kesê duyem pirjimar dema bê ya neyînî ji lêkera delal kirin.

glosses: Kesê sêyem pirjimar dema bê ya neyînî ji lêkera delal kirin.

glosses: Kesê yekem pirjimar dema fermanî ya neyînî ji lêkera delal kirin.

ipa: /dɛˈlɑːl nɛˈkɪn/


dax dikim

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera dax kirin.

ipa: /dɑːx dɪˈkɪm/


dax dikî

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera dax kirin.

ipa: /dɑːx dɪˈkiː/


dax dike

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera dax kirin.

ipa: /dɑːx dɪˈkɛ/


dax nakim

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ya neyînî ji lêkera dax kirin.

ipa: /dɑːx nɑːˈkɪm/


dax nakî

glosses: Kesê duyem yekjimar dema niha ya neyînî ji lêkera dax kirin.

ipa: /dɑːx nɑːˈkiː/


dax nake

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ya neyînî ji lêkera dax kirin.

ipa: /dɑːx nɑːˈkɛ/


dax nakin

glosses: Kesê yekem pirjimar dema niha ya neyînî ji lêkera dax kirin.

glosses: Kesê duyem pirjimar dema niha ya neyînî ji lêkera dax kirin.

glosses: Kesê sêyem pirjimar dema niha ya neyînî ji lêkera dax kirin.

ipa: /dɑːx nɑːˈkɪn/


dax bikim

glosses: Kesê yekem yekjimar dema bê ji lêkera dax kirin.

ipa: /dɑːx bɪˈkɪm/


dax bikî

glosses: Kesê duyem yekjimar dema bê ji lêkera dax kirin.

ipa: /dɑːx bɪˈkiː/


dax bike

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema bê ji lêkera dax kirin.

glosses: Kesê yekem yekjimar dema fermanî ji lêkera dax kirin.

ipa: /dɑːx bɪˈkɛ/


dax bikin

glosses: Kesê yekem pirjimar dema bê ji lêkera dax kirin.

glosses: Kesê duyem pirjimar dema bê ji lêkera dax kirin.

glosses: Kesê sêyem pirjimar dema bê ji lêkera dax kirin.

glosses: Kesê yekem pirjimar dema fermanî ji lêkera dax kirin.

ipa: /dɑːx bɪˈkɪn/


dax nekim

glosses: Kesê yekem yekjimar dema bê ya neyînî ji lêkera dax kirin.

ipa: /dɑːx nɛˈkɪm/


dax nekî

glosses: Kesê duyem yekjimar dema bê ya neyînî ji lêkera dax kirin.

ipa: /dɑːx nɛˈkiː/


dax neke

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema bê ya neyînî ji lêkera dax kirin.

glosses: Kesê yekem yekjimar dema fermanî ya neyînî ji lêkera dax kirin.

ipa: /dɑːx nɛˈkɛ/


dax nekin

glosses: Kesê yekem pirjimar dema bê ya neyînî ji lêkera dax kirin.

glosses: Kesê duyem pirjimar dema bê ya neyînî ji lêkera dax kirin.

glosses: Kesê sêyem pirjimar dema bê ya neyînî ji lêkera dax kirin.

glosses: Kesê yekem pirjimar dema fermanî ya neyînî ji lêkera dax kirin.

ipa: /dɑːx nɛˈkɪn/


Aristoteles

pos: name

pos_title: Serenav

glosses:
Aristo,
fîlosofekî navdar yê yûnanî yê kevnar

forms: Arîstotêlês

etymology_text: Ji yûnanî ἄριστος (ἄristos) (áristos: baştirîn, herîbaş) + τέλος (têlos: armanc, mebest, merem, mexsed, hedef, niyet, telos)


Aristo

glosses:
Aristoteles,
fîlosofekî navdar yê yûnanî yê kevnar

forms:
Arîsto
Eristo

etymology_text: Ji erebî أرسطو (erisṭû), ji yûnanî ἄριστος (ἄristos, “baştirîn, herî baş”) + τέλος (télos, “armanc, mebest, merem, mexsed, hedef, niyet, telos”)


îsfenc

glosses:
lûfik, sunger, singêr, hewr,
hin heywanên behrî / deryayî ne ku dişibin kivarkan û wek lûfikê şûştinê yan jî wek materyalê doşekan tên bikaranîn

forms:
isfenc
îsponc
spenc
sponc
ئیسفهنج

etymology_text: Hevreha farisî اسفنج (isfenc), herdu ji erebî إسفنج (isfenc) ji aramî ܐܣܦܘܓܐ (êspogga) ji yûnanî σπόγγος (spóngos), hevreha latînî fungus (kivark), ermeniya kevn սունկն (sunkn). Heman peyva yûnanî bi rêya latînî spongia ketiye gelek zimanên ewropî jî: îngilîzî sponge, îtalî spugna, spanî esponja, fransî éponge, ermenî սպունգ (spung)... Heman peyv herwiha bi rêya yûnaniya nû σφουγγάρι (sfoungári) serekaniya sünger ya tirkî û bi rêya tirkî dîsa çavkaniya sunger, singer, sungêr yên kurdî ye jî.

гу́бка

roman: húbka

сю́нгер

roman: sjúnger

гъ̀ба

roman: gǎ̀ba

սպունգ

roman: spung

ספוג

roman: sfog

갯솜

roman: gaetsom

스펀지

roman: seupeonji

해면

roman: haemyeon

су́нѓер

roman: súnǵer

гу́бка

roman: gúbka

స్పాంజి

roman: spāñji

اسفنج

roman: اsfnj

σφουγγάρι

roman: sfoungári

σπόγγος

roman: spóngos

ipa: /iːsˈfɛnd͡ʒ/

hyphenation: îs·fenc


qentar

glosses: pîvaneke giraniyê ye (li deveran ji hev cuda ye: di navbera 40 - 60 kg de ye)

text: Hey hey dibînin mehmilanFiryad e her qentarê çerxPir min ji vê çerxê Mela

forms: qantar

etymology_text: Hevreha tirkî kantar, herdu ji erebî قنطار (qintar, qentar) ji yûnanî [Peyv?] (yûnaniya bîzansî) κεντηνάριον (kentēnárion) ji latînî [Peyv?]centēnārium ji centenarius (sedcarî) ji centum (sed).


title: zorlayıc

redirect: zorlayıcı

pos: hard-redirect


esoskî

glosses: kesa/ê ku ji ber hinek sedeman pirranî ji ber nexweşiyan biçûk û zeîf ma ye, hîledar, nexweşokî


بسم الله الرحمن الرحيم

pos: phrase

pos_title: Hevok

glosses: bismillahirrehmanirrehîm, bi navê Xwedayê dilnerm û dilovan

etymology_text: Ji بِسْمِ (bismi) + ٱللّٰهِ (llāhi) + ٱلرَّحْمٰنِ (r-raḥmāni) + ٱلرَّحِيمِ (r-raḥīmi).

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q13955 (ara)-Fenakhay-بسم الله الرحمن الرحيم.wav


devderî

glosses: Bexşîşa ku didin pismamê bûkê ku ji ber pêşî bûk diviyabû ya wî bûya lê wî xwe feda kiriye.

ipa: /dɛvdɛˈɾiː/

hyphenation: dev·de·rî


piştderî

glosses:
siqate, qifil,
 parçeyeka asinî ye tê bikaranîn ji bo qilfkirina dergehan

glosses: xelat an diyariya ku didin xuşk an xizma bûkê.

text: Piştderî: dema ku diherin deriyê bûkê vekin û bibin, xweh an xizmeke bûkê li paş derî disekinin û derî venake, ew jî xelatekê dixwazin.

ref: Baxek ji folklora kurdî: Çiya Mazî

forms: پشتدەری

etymology_text: Dibe ji pişt + derî


akunda şîn

etymology_text: Ji akund + -a + şîn

ipa: /ɑːkʊnˈdɑː ʃiːn/

hyphenation: a·kun·da şîn


aching

audio: LL-Q1860 (eng)-Persent101-aching.wav


vivo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-vivo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Remux-vivo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-vivo.wav


lerni

etymology_text: Deyn ji almanîlernen

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-lerni.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-lerni.wav


Deichsel

glosses: dox, hesinê ku pê erebe an romork tên avitin hesp an jî motorê, şaft


verleiten

glosses: ji rê derxistin, rê şaş kirin, xapandin, cezb kirin


festhaken

glosses: çengel avitin, çengel kirin, pê ve çengel kirin


Zukunftsaussicht

glosses: îmkanên siberojê, îmkanên pêşerojê, dîtina sibêrojê


sich entsprechen

glosses: li hev hatin, hev du girtin, li hev şibîn


adepte

forms:
adeptetir (comparative)
herî adepte (superlative)
adeptetirîn (superlative)


adepte kirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji adepte + kirin.


agirgîr

forms:
agirgîrtir (comparative)
herî agirgîr (superlative)
agirgîrtirîn (superlative)


amede bûn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre amade bûn.


amedekirî

forms:
amedekirîtir (comparative)
herî amedekirî (superlative)
amedekirîtirîn (superlative)


antîpatîk

etymology_text: Ji fransî antipathique.

ipa: /ɑːntiːpɑːˈtiːk/

hyphenation: an·tî·pa·tîk


arizû kirin

ipa: /ɑːɾɪˈzuː kɪˈɾɪn/


bacarê

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bajarî.

ipa: /bɑːd͡ʒɑːˈɾeː/

hyphenation: ba·ca·rê


badakî

forms:
badakîtir (comparative)
herî badakî (superlative)
badakîtirîn (superlative)


balîg

ipa: /bɑːˈliːɡ/

hyphenation: ba·lîg


bedilhewa

forms:
bedilhewatir (comparative)
herî bedilhewa (superlative)
bedilhewatirîn (superlative)


behakirî

forms:
behakirîtir (comparative)
herî behakirî (superlative)
behakirîtirîn (superlative)


bêhnfîreh

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêhnfireh.


beledîye

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre belediye.

ipa: /bɛlɛdiːˈjɛ/

hyphenation: be·le·dî·ye


berûvajî

glosses: (bileks, ters, zid, dij, eks) Guhartoyeke berevajî.


bexteyar

forms:
bexteyartir (comparative)
herî bexteyar (superlative)
bexteyartirîn (superlative)


bextîyar

forms:
bextîyartir (comparative)
herî bextîyar (superlative)
bextîyartirîn (superlative)


beyhûde

forms:
beyhûdetir (comparative)
herî beyhûde (superlative)
beyhûdetirîn (superlative)


bijîndarî

ipa: /bɪʒiːndɑːˈɾiː/

hyphenation: bi·jîn·da·rî


cahîl

ipa: /d͡ʒɑːˈhiːl/


çavnebari kirin

pos_title: Biwêj

forms: çavnebarî kirin


dagerîyayî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dageriyayî.


demeke

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa îzafeyî ya yekjimar a nebinavkirî ya dem.

forms: demine (feminine indefinite construct plural)


derbasê kirin

forms: derbasî kirin


dewiyandin

glosses: vekolîn, dakolîn, lêkolîn, dahûrandin, tehlîl kirin, analîz kirin (ji bo vekolandina tiştekî, ji hev derxistina tiştekî)

glosses: hel kirin,dahelandin,vehelandin analîz kirin (piştî dewiyandina tiştekî helkirina wî tiştî)


dilovîn

glosses: Guhartoyeke dilovan (“birehm, dilnerm”).

glosses: Guhartoyeke dilevîn (“yê di dilê wî de evîn heyî”).

ipa: /dɪloːˈviːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-dilovîn.wav

hyphenation: di·lo·vîn


dudulî bûn

forms: dudilî bûn


findoq

text: Te gû xwariye, tu dikarî findoqa xwe li serê kurê min bixî... Welleh ev yek bibe ez ê ecêban bikim... Ez ê bikim ku kevir li ser keviran nemîne.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, çapa 2em, r. 49, ISBN 978-605-5585-41-9

text:
Balda got: “Ez ê xizmeteke baş bikim ji te ra.
Di salê da sê findoq lêxim eniya te,
Û genimê kelandî ji kîsê te.”

ref: Aleksandr Sergêevîç Pûşkîn (Wergêr:Aysel Tabak), ÇÎROKA PAPAZ Û XEBATKARÊ WÎ BALDA https://web.archive.org/https://lavlavk.wordpress.com/2019/05/08/ciroka-papaz-u-xebatkare-wi-balda-aleksandr-sergeevic-puskin/ arşîv, lavlavk.wordpress.com, 05.08.2019

forms:
fîske
fîtik
fisik
fîtke

etymology_text:
Ji yûnanî φούσκα (foúska) < φύσκη (fýski) & φύσκα (fýska)
Çavkanî: Rojda AZÎZOGLU: Peyvên yûnanî di kurdî de, Kurmancî, Hj. 49, 2011, r. 3

ipa: /fɪnˈdoːq/


fren kirin

ipa: /fɾɛn kɪˈɾɪn/

hyphenation: fren ki·rin


hêjar kirin

ipa: /heːˈʒɑːɾ kɪˈɾɪn/

hyphenation: hê·jar ki·rin


hilçenîn

glosses: keserhatina di xewê de, veciniqîna di xewê de

ipa: /hɪlt͡ʃɛˈniːn/

hyphenation: hil·çe·nîn


îstismar kirin

ipa: /iːstɪsˈmɑːɾ kɪˈɾɪn/

hyphenation: îs·tis·mar ki·rin


kafûr

glosses: Ji dara kafûrê tê deranîn û gelemperî ji bo xurandina kêzika dikeve hundirê krem û merhema


keçin

glosses: Rewşa navkî ya pirjimar a nebinavkirî ya keç.

forms: keçek (feminine indefinite nominative singular)


kefteleft kirin

ipa: /kɛftɛˈlɛft kɪˈɾɪn/

hyphenation: kef·te·left ki·rin


kinoşte

glosses: Guhartoyeke kinîşte (“hewra, sînagog, peristgeha cihûyan”).


kirin qurpînî

ipa: /kɪˈɾɪn qʊɾpiːˈniː/

hyphenation: ki·rin qur·pî·nî


kirin xirînî

ipa: /kɪˈɾɪn xɪɾiːˈniː/

hyphenation: ki·rin xi·rî·nî


lave kirin

ipa: /lɑːˈvɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: la·ve ki·rin


levakirin

etymology_text: Ji leva + kirin.


moristan

glosses:
kunmêrî
cihê ku mûrî tê de dijîn, mala mûriyan

text: Hîn gelek tiştên nû û xerib. Peyvên heya niha qet seh nekiribûn, weke peyvên guneh, dizî, destjêkirin, şewitandin, heramî, mafê evdan, nola moristanên ku kolika wan xirabûyî li hev diçûn û dihatin.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, Çapa Duyem, r. 41, ISBN 978-605-5585-41-9

forms: mûristan

etymology_text: Ji morî + -stan.

ipa: /moːɾɪsˈtɑːn/


napirandin

ipa: /nɑːpɪɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: na·pi·ran·din


neguhorr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre neguher.


nimro

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre nimre.


parsêkî kirin

ipa: /pɑːɾseːˈkiː kɪˈɾɪn/

hyphenation: par·sê·kî ki·rin


patrome kirin

ipa: /pɑːtɾoːˈmɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: pat·ro·me ki·rin


pêdaçûn

text: Wergera tezê ye lewma bi qestî destkarî di naveroka xebatê de nehatine kirin û munaqeşe û pêdaçûnên nû li wergerê nehatine zêdekirin.

ref: Ergin Öpengin, Rewşa kurdî ya sosyolenguîstîk li Tirkiyeyê, Avesta, 2011, çapa 1em, r. 11, ISBN 978-605-5585-71-6


pewend

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre pêwend.


rihet nesekinîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: rehet nesekinîn


sabît kirin

ipa: /sɑːˈbiːt kɪˈɾɪn/

hyphenation: sa·bît ki·rin


seme kirin

ipa: /sɛˈmɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: se·me ki·rin


sermawez

ipa: /sɛɾmɑːˈwɛz/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-sermawez.wav

hyphenation: ser·ma·wez


sibetir

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre sibêtir.

text: Sibetira din, berbangê, wextê ew mîna hercar dîsa zû rabû (...)

ref: Dê û Dêmarî, Egîdê Xudo, Weşanên Nûdem


şahnişîn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre şaneşîn.


şirûb

glosses: Vexwarina ku bi kelandina ekstraktên curbicur yên fêkîyan û şekir tê çêkirin.

text: vişne şurubu

forms:
şirob
şurûb

etymology_text: Ji erebî شَرَاب (šarāb, “vexwarokek, meşrûbat, şerab, qehwe, şerbet”), ji شَرِبَ (šariba, “vexwarin”). Eleqedarê şerbet.

ipa: /ʃɪˈɾuːb/

hyphenation: şi·rûb


tecawîz kirin

ipa: /tɛd͡ʒɑːˈwiːz kɪˈɾɪn/

hyphenation: te·ca·wîz ki·rin


teralî kirin

ipa: /tɛɾɑːˈliː kɪˈɾɪn/

hyphenation: te·ra·lî ki·rin


teşebûs kirin

ipa: /tɛʃɛˈbuːs kɪˈɾɪn/

hyphenation: te·şe·bûs ki·rin


teşhir kirin

ipa: /tɛʃˈhɪɾ kɪˈɾɪn/

hyphenation: teş·hir ki·rin


tev gerin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre tev gerîn.

etymology_text: Ji tev + gerin.

ipa: /tɛv ɡɛˈɾɪn/

hyphenation: tev ge·rin


tewtewe

glosses: kesê zêde û vala diaxive, felankes tewteweyekî dera hanê ye


umîd

text:
Umîd me herdem bi xwe serdarê li Berzan
Wek Tîrêj dibêje: jîn divê kotek û zor e.

ref: Bilbilê Dilşadî, Seydayê Tîrêj


xelef

glosses:
telafiya zerer û ziyanê,
 dewsa zererê girtin,
 şûna xisarê hatina tiştekî erênî,
ji dêlva zererê tiştekî baş cih bigire

text: Xisara yekê çêbe mirov dibije: Xweda xelefê veke.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /xɛˈlɛf/

hyphenation: xe·lef