nemirî

glosses: Nemirbûn, nemirin, ebedî, herheyî, jiyandar.

forms:
nemirîtî
nemirtî

etymology_text: * Ji nemir + -î

бессмертность

roman: bessmertnostʹ

ipa: /nɛmɪˈɾiː/

hyphenation: ne·mi·rî


sazvan

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses:
sazbend, hunermendê/a sazê, tembûrvan, ûdvan,
kesa/ê ku dizane li sazê bide

forms:
سازڤان
sazbend

etymology_text:
* sazvanî
* sazvanîtî
* sazvantî


tembûrvan

glosses:
sazbend, hunermendê/a tembûrê, sazvan, ûdvan,
kesa/ê ku dizane li tembûrê bide

forms:
تهمبویرڤان
tembîrvan
tembwîrvan
tenbîrvan
tenbûrvan
tenbwîrvan

etymology_text:
* tembûrvanî
* tembûrvanîtî
* tembûrvantî


nedirist

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: nerast^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
nediristtir (comparative)
herî nedirist (superlative)
nediristtirîn (superlative)
nedirust
nedrist
nedrust
nedurist
nedurust

etymology_text: Ji ne- + dirist.


nebaşî

forms:
nebaşîtî
nebaştî

etymology_text: * Ji nebaş + -î

ipa: /nɛbɑːˈʃiː/


rûniştinxane

glosses:
odeya yan xaniyê lêrûniştinê,
li malan ew ode ya ku mirov lê rûdinin lê ne ew yên ku mirov lê dinive yan dixwe

forms:
avdestxane
cilxane
karxane
nivistinxane
şûştinxane
xwarinxane
bersifk
dîwar
metbex
mezel
ode

etymology_text: Ji rûniştin + -xane.


şûştinxane

forms:
avdestxane
cilxane
karxane
nivistinxane
rûniştinxane
xwarinxane
bersifk
dîwar
metbex
mezel
ode

etymology_text: Ji şûştin + -xane.


cilxane

glosses: odeya cil û libasan, libasxane, cilûbergxane

forms:
cilikxane
avdestxane
karxane
nivistinxane
rûniştinxane
şûştinxane
xwarinxane
bersifk
dîwar
metbex
mezel
ode

etymology_text: Ji cil + -xane.


envers

pos: adv

pos_title: Hoker

audio: LL-Q150 (fra)-Penegal-envers.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-envers.wav

audio: LL-Q150 (fra)-XANA000-envers.wav


nihayî

text: Bide ber rendeşê 'işqê ew e qessarê hudûsCan li ser destê nihayî di riya canan-i daRûhê sef sef ko vewestane di bazarê hudûs

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms:
niheyî
nihoyî
nokeyî
nuhayî
nikayî
nukayî

etymology_text: Ji niha + -yî.


nihayî

glosses: dawîn, talîn, ya dawiyê, yê taliyê, axirîn

forms:
nihaî
nîhaî
nîhayî

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].


xweragirî

glosses: tehemil, sebir, berxwedan, xweragirtin, xurtî, hêz, taqet, zever, qewet, qayîmî

glosses: tirûş, sebat, semax, tebat, bêhnfirehî, tolerans, hedan, hedirîn, bênfirebûn, dîşlix^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
xoragirî
xoragirîtî
xuragirî
xuragirîtî
xweragirîtî

etymology_text: Ji xweragir + -î


nav-

pos: prefix

pos_title: Pêşgir

glosses: enter-, inter-, navbera du yan hin tiştan

glosses: di nav de, tê de, di tiştekî de, li hindirê tiştekî

forms: nêv-

etymology_text: nav (1 û 2)

միջ-

roman: miǰ-

-შორისი

roman: -šorisi

-შორისო

roman: -šoriso

-костса

roman: -kostsa

간-

roman: gan-

меѓу-

roman: meǵu-

интер-

roman: inter-

интер-

roman: intɛr-

между-

roman: meždu-

меж-

roman: mež-

अन्तर्

roman: antar

-куспо

roman: -kuspo

між-

roman: miž-

អន្តរ-

roman: an ta rak

δια-

roman: dia-


oponent

text: Lê belê serokkomar Celal Talebanî gelek caran dema behsa biryareka xwe dike diyar dike ko mimkin e tu ne digel raya wî bî û ji ber hindê bi nîvhenekî jî be dibêje opozîsyona herî mezin li mala wî ye yanî tu oponenta wî yî?

ref: Pirsek Arif Zêrevan ji Hêro Talebanî, 5/2007

forms:
opponent
oponênt
opponênt

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


keşf

glosses: dozîn, vedîtin, venasîn, deranderî, norîn, dahênan, danîn, peydakirin,

text: Dê li nik sahibdilan hetta ebed bit serferazKeşfa esrarê sifatan bêmehebbet nabitinSûretê esma divêtin da bikîn jê fehim raz

glosses: der barê tiştekî de bi awayekî nehênî agahî bi dest xistin

forms:
keşif
kefş

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî keşaf

notes:
keşf kirin
keşfkirin
keşfkirî


central

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-central.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-central.wav


meqam

glosses: pozisyon, cih, mefkî, paye, peywir, vatinî, erk, kar, ofîs

text: Lew şerîf in Zemzem û rukn û meqamSellî ya Rebbî 'ela xeyr-il wera

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

forms:
مەقام
miqam

etymology_text: Ji erebî مَقَام (maqām).


kuta

forms:
kutatir (comparative)
herî kuta (superlative)
kutatirîn (superlative)
kota

etymology_text: Ji azerî qurtar- (“qedandin, xilas kirin; rizgar kirin”)yan ji zimanekî din yê tirkîkî. Bo zêdetir agahiyan binêre: qurtal.

hyphenation: ku·ta


tewiyayî

glosses: çemiyayî, xwehr, qoz, xûz, veçemiyayî, çemandî, tewandî, veçemandî

glosses: xwar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
tewî
tewyayî

etymology_text: tewîn


kurteçîrrok

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kurteçîrok.


stol

glosses: ka, pûş (giyayê hişkkirî bo ku sewal bixwin)


tele-

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-tele-.wav


cêl

glosses: nifş, cîl, nesil, hemû kesên ku teqrîben li temenê hev

text: cêlê nû, cêlê destpêka sedsalê

text: Cêlê piştî cengên Cîhanê.

forms: cîl

etymology_text: Ji ermenî ցել (cʻel) ji ermeniya kevn ցելում (cʻelum) (parvekirin, dabeşkirin, kerkirin) ji proto-hindûewropî *sḱel- (ker, par, parçe) ku herwiha serekaniya peyva kurdî ker ya bi maneya parçe, par, pişk, beş e jî.

ipa: /d͡ʒeːl/

hyphenation: cêl


nesil

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-nesil.wav


nesl

glosses: nifş, cêl, hemû kesên ku teqrîben li temenê hev

text: Seyyîd û hem serwerê nesla min e.Çunkî bê emrê ji Adem bû zîhar

glosses: nijad, dûnde^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: nesil

etymology_text: Ji erebî نسل (nesl)نسل (nesele: afirandin, welidandin, hilberandin, anîn, ber anîn)

ipa: /nɛsl/

hyphenation: nesl


case

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-case.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-case.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-case.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-case.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-case.wav


jidayikbûn

glosses: hatin dinê, welidîn, bûna kesekî, vekirina çavên xwe ji jiyanê re

forms:
ژدایکبوون
ji dayik bûn

etymology_text: Ji ji + dayik + bûn.


lîstikvanî

forms:
leyîstikvanî
lehîstikvanî

etymology_text: Ji lîstikvan + -î


tirkîaxiv

glosses: Kesa/ê yan bernameya ku dizane bi tirkî bipeyive.

forms:
tirkîaxêv
turkîaxêv
turkîaxiv

etymology_text: Ji tirkî + -axiv.


-axiv

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: kesa/ê yan bernameya ku dizane bi zimanekî bipeyive

forms:
-axêf
-axêv
-axif

etymology_text: axivîn


buxwirîn

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: debixîn, bozewî bûn, (cilên spî ji ber qirêjiyê) zer bûn

forms:
bixurîn
bixwirîn
buxurîn

ipa: /bʊxʷɪˈɾiːn/


debixîn

glosses: buxwirîn, bozewî bûn, (cilên spî ji ber qirêjiyê) zer bûn

ipa: /dɛbɪˈxiːn/


bozewî

glosses: buxwirîn, debixî, (cilên spî yên ji ber qirêjiyê) zerbûyî

etymology_text: Ji boz + -ewî.


kergeden

glosses: heywanekî gir yê simdar û guhandar û şaxdar e û li Afrîkayê dijî

forms:
gagirdan
gergedan
kergedan
کهرگهدهن

etymology_text: Hevreha farisî کرگدن (kergeden) ji sanskrîtî [Peyv?]खड्गधेनु (khaḍgadhenu) ji खड्ग (khaḍga: şax, strû). Bi rêya zimanên îranî ketiye erebî, aramî û tirkî jî.

носорог

roman: nosorog

ગેંડો

roman: geṇḍo

गैंडा

roman: gaiṇḍā

코뿔소

roman: koppulso

गेंडा

roman: geṇḍā

แรด

roman: rɛ̂ɛt

носоріг

roman: nosorih

ρινόκερος

roman: rinókeros


xatirat

glosses:
bîrewerî, bîranîn, bîrhatin, otobiyografî, bîrname,
bûyerên jiyana kesekî yên ku wî paşî nivîsîne

text: Pablo Nerûda di xatiratên xwe de qala sindoqa pîra xwe dike. Dibê: “Ez zarokekî pênç şeş salî bûm û min meraq dikir bê ka gelo sindoqa pîra min çi têde heye. Rojekê wextê min qapaxa wê bilind kir û xwe bi ser de xwar kir, ez di hindurê wê de werbûm. Min bala xwe dayê ku sindoka pîra min tije kitêbin.”

ref: Selahettîn Bulut: Derbe û kitêb, Diyarname.com, 5/2007

glosses: serpêhatî, serborî, serguzeşte, yad, yadname^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji erebî خَاطِرَة (ḵāṭira), têkildarî xatir.


rikmanê

glosses: şerenîx, rikeberî, dijberî, hevrikî, kerb, kîn

glosses: rik, dijminatî, reqabet, pêşbazî, pêşbirk, rikeberbûn, minafisî, gengeşe, dema kesek dikeve rikê

forms: rimane

etymology_text: belkî ji (rik + mane)??


rimane

glosses: narincok, qumbere, elxama destî, bombeya destî

forms:
rumane
rikmane
rimanê

etymology_text: Ji erebî رمان (rumman: hinar - ku bi şiklê xwe wek rimaneyan in), hevreha aramî ܪܘܡܢܐ (rummana), îbrî רימון (rimon)


riuscire

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-riuscire.wav


kir

glosses: Heywana ku guhê wê ji kokê ve hatiye jêkirin yan jî guhê wê ji xwezayî weke ku tunebe bçûk e.

ipa: /kɪɾ/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-kir.wav

hyphenation: kir


kir

text:
Ez nikarim rabim, destê xwe bidime destê peyayan e,
 Bigerrim li koşk u hewşan e,
 Tema her kireke jinan radibe ser zaran e.

ref: Roger Lescot, Memê Alan, 1942, r. 38

text:
Li ser text peya bû, çû ber pencereyan e.
 Pencere vekir, kire qîrrîn li çil u yek qerbaş u cêriyan e.
 Tikes lê venegerrî, Zîn ji kira xwe bû poşman e.

etymology_text: Ji kirin


kir

glosses: fakt, rewş û destûdarekî ku pêk hatiye û ne çêkirok e û rastî ye.

etymology_text: Ji kirin, binêre ij kir. Hevreha partî [skrîpt hewce ye] (kird, “sedem, fakt, kir”), bide ber latînî factum (“kirî”), ji facire (“kirin”)


kir

glosses: mit, bêdeng, bêpêjn, kesa/ê yan tişta/ê ti deng anku pêjn jê nayê

forms:
kerr
ker
kirr

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


kir

pos_title: Formeke lêkerê

forms: كر


kemilandî

glosses:
gihandî, kemilî, pêşvebirî, pêşxistî, baştirkirî, kamil, temam,
ya / yê ku hatiye kemilandin

glosses: pêşketî, perisî, pêşveçûyî, gihiştî, xemilî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
kemlandî
xemilandî

etymology_text: kemilandin


wit

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-wit.wav


wit

audio: LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-wit.wav


wit

audio: LL-Q33549 (jav)-Dewinta88-wit.wav

audio: LL-Q33549 (jav)-Jujubesweet-wit.wav

audio: LL-Q33549 (jav)-Kanzcech-wit.wav


since

pos: prep

pos_title: Daçek

glosses: ji ... pê ve, ji ... şûnve, ji ... de, ji ... ve, ji qeysa, cergê

text: I have been working here since 2005.

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-since.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-since.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-since.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-since.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-since.wav


engaged

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-engaged.wav


engrossed

audio: LL-Q1860 (eng)-Persent101-engrossed.wav


carte

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-carte.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines3-carte.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines5-carte.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines1-carte.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines2-carte.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines4-carte.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Aemines6-carte.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-carte.wav


menû

glosses: lîste, katalog, qaîme (bi taybetî ya xwarin û vexwarinên ku li restoranekê hene)

glosses: qeyd, sicil, navnîş, damik, endeks^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji fransî [Peyv?]menu

меню

roman: menju


katalog

glosses: lîste, qeyd, sicil, navnîş, damik, fehrist, endeks, menû

forms:
ketalog
ketelog

etymology_text: Ji yewnaniya kevn κατάλογος (katalogos) ji κατά (kata) "jêrve, ber bi jêr" + λέγω (lego) "civandin, berhev kirin, bijartin"

ipa: /kɑːtɑːˈloːɡ/


karder

glosses: karxwey, karsaz, xwediyê/a karî, kesa/ê ku jê re tê karkirin û meaşê karkeran dide

text: Li ser kaxezê, kurteya vê nûterma nemunasib [rêbaza aboriyê ya serbest û ewle] formûleke seyr e ku ji bo herdu layenan jî ya herî baş dixwaze, wate, serbestî ji karderan re û ewleyî ji karker û mûçegiran re. Patronê danîmarkî, herwekî hevpîşeyên xwe yên emerîkî û brîtanî, dikare, çi di çarçova qerebûyê de çi di çarçova plansaziya civakî de, tavilê karkerên xwe ji kar derxe. Beramberî vê yekê, mafê karkeran teqezkirî ye ku bi kêmî çar salan qerebûyeke bikêr a bêkariyê wergirin.

ref: Jean-Pierre Sereni: Ewrên tarî li ser bihûşta Danîmarka[yê], Le Monde diplomatique kurdî, hj. 1, wergerrandin: Cemili Denli, 2009

forms: kardêr

etymology_text: Ji kar + -der.


piedra

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-piedra.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-Rodelar-piedra.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-Guergana-piedra.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-BMM66 (Culex)-piedra.wav


harri

audio: LL-Q8752 (eus)-Aioramu-harri.wav

audio: LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-harri.wav


maen

audio: LL-Q12107 (bre)-ThonyVezbe-maen.wav


камък

audio: LL-Q7918 (bul)-Kiril kovachev-камък.wav


pedra

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-pedra.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-pedra.wav


ŝtono

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ŝtono.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-ŝtono.wav

audio: LL-Q143 (epo)-NMaia-ŝtono.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Poslovitch-ŝtono.wav


kivi

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-kivi.wav


pierre

audio: LL-Q150 (fra)-Roll-Morton-pierre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-pierre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-pierre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-pierre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ash Crow-pierre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Opsylac-pierre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-pierre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-pierre.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-pierre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Madehub-pierre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-pierre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Kaderousse-pierre.wav


Stein

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Michael Schoenitzer (MichaelSchoenitzer)-Stein.wav


batu

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-batu.wav


batu

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9237 (msa)-Caca (Muhammad Rifqi Saputra)-batu.wav


piatră

audio: LL-Q7913 (ron)-Filosoful-piatră.wav


cloch

audio: LL-Q9142 (gle)-Ériugena-cloch.wav


pietra

audio: LL-Q652 (ita)-Happypheasant-pietra.wav

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-pietra.wav


orte

forms: orta

etymology_text: Ji tirkîorta, hevreha azerî û tirkmenî orta, ozbekî oʻrta, kazaxî орта (orta), teterî урта (urta), kirgîzî орто (orto). BelkîRamanî, ku peyva "orte" bi Ort ya almanî û ort ya swêdî ve girê dide.


orta

text: Yolun ortasında kalmıştık.

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-orta.wav


siwal

glosses: pirs, daxwaza bersivê, tişta kesek ji yek din re dibêje bi hêviya ku hin agadariyan jê wergire

forms:
sewal
sual
suwal

etymology_text: Ji erebî سؤال (sual), hevreha aramî ܫܘܐܠܐ (şuala), îbrî שאלה (şiêla), akadî şe'alu

вопрос

roman: vopros

notes:
siwal kirin
siwalkirin


hunkuf

glosses: guncav, minasib, kêrhatî, bikêr, hêja, hejî

forms:
hunkuftir (comparative)
herî hunkuf (superlative)
hunkuftirîn (superlative)
hinkif
hinkuf
hunkif


alder

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-alder.wav


aĝo

text: Li havis la aĝon de ĉirkaŭ 25 jaroj.

etymology_text: Deyn ji fransî âge.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-aĝo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-aĝo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Citoyenovice-aĝo.wav


âge

audio: LL-Q150 (fra)-Benoît Prieur-âge.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-âge.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Kiminou1-âge.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ltrlg-âge.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-âge.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-âge.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-âge.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-âge.wav


leeftijd

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-leeftijd.wav


età

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-età.wav

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-età.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-età.wav


年

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-年.wav


idade

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-idade.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-idade.wav


umur

text: Hiç umrunda değil.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-umur.wav


edat

audio: LL-Q7026 (cat)-Unjoanqualsevol-edat.wav


edat

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-edat.wav


edad

forms:
edat
adet
edet


edad

audio: LL-Q1321 (spa)-AdrianAbdulBaha-edad.wav


gend

text: Heqê min e, çi jî bê serê min heqê min e. Ma kê ji min re got ko ez van gend û gûyên merivên wê li vir vehewînim?

ref: Enwer Karahan: Çargurçik, Nefel.com, 5/2007

forms:
gind
genc
gerd
gund
kend

hyphenation: gend


gumheh

forms:
gimhe
gimheh
gumhe
zimhe
zimheh
zumheh


gosirmet

text: Na lawo, weleh na, haaa! Ma ez ê çawa lê bixim? Ma ez dikarim gûyekî weha belav bikim? Ew ê derhal cabê bide polîsan. Ma hedê min e ko ez sîleyekê lê bixim… Em dibêjin Xwedo Yarebî bila ew li me nexe, îcar bê tu jî dibêjî çi, haaa! Ma ez ji ko dizanim, wê agir xistibû dawa xwe, bira! Tu tiştek ji tiştekî nedît, îcar ji min re digot ko tu çima di hundir de cixareyê vedixwî? De hela ji xwe re li gosirmetan binêre, lo! Kes dizane ko mirov tiştên weha ji hevdu re bibêje? Na lawo, na ha! Wê got çi, min wek wê kir. Ji xwe şaşiya min jî di wir de ye. Heta, ew bi hin jinên din re çû di Kuba û Vîyetnamê re derketin. Ji ber ko ez ji çendeyekî carekê bi hin hevalan re şevder dimam, wê ew jî kir mesele û wê jî çend jinbîh pêde kirin û ji heftê carekê dihere li liqunte miqunteyan digere. Ma wê çi got û wek wê nebû, bira?

ref: Enwer Karahan: Çargurçik, nefel.com, 5/2007

forms:
gosilmet
gosirmetî
gosurmet
gosurmetî


pîzaxane

glosses: pîzerya, restorana ku pîza lê tên patin û firotin

forms: pîzzaxane

etymology_text: Ji pîza + -xane.


pîzerya

glosses: pîzaxane, restorana ku pîza lê tên patin û firotin

forms: pîzzerya

etymology_text: Ji îtalî pizzeria


lûf

glosses:
pateyê zivir yê ku mirov şampoyê yan sabûnê lê dide û li bedena xwe dide daku paqij bibe
 (herwiha aman jî pê tên şûştin)

text:
- Îşev şeva min û te yecîgerim, dereng nemîne temam!
- Ez ê sabûn û lûfik jî bînim.

ref: Suhbetek di navbera du siyasetvanên tirk, M. Agar û Erkan Mumcu, de li gor Lotikxane.com, 5/2007

forms:
lîf
lîfik
lîfk
lûfik
lufik
lûfk
lwîf
lwîfik
lwîfk
lof
şûnik

ipa: /luːf/

hyphenation: lûf


pespaye

glosses: kone, gelac, şatir, hîlebaz, cambaz, lêbker

forms:
pespayetir (comparative)
herî pespaye (superlative)
pespayetirîn (superlative)
pispaye

ipa: /pɛspɑːˈjɛ/

hyphenation: pes·pa·ye


rosa

audio: LL-Q188 (deu)-SarahFatimaK-rosa.wav


rosa

audio: LL-Q9056 (ces)-HondaCivic175-rosa.wav


rosa

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-rosa.wav


rosa

text: Rosam amāmus.

text: Rosās amāmus.


rosa

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-rosa.wav

audio: LL-Q9043 (nor)-Teodor605-rosa.wav


rosa

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-rosa.wav


rosa

audio: LL-Q1321 (spa)-AdrianAbdulBaha-rosa.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-Rdrg109-rosa.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-BMM66 (Culex)-rosa.wav


rosa

audio: LL-Q9027 (swe)-Ainali-rosa.wav


sorgul

glosses: Riwekek strîdar e û kulîlkên sor yan pembe yan zer yan spî dide.

text:
Mihneta werdên bixar in wên di dil da sed nişab
Sed nişab in min di dil îro ji xarên sorgulan
Yek bi yek peykan çevî bûn çûne cergê da kulab

etymology_text: Ji sor + gul.


rose

audio: LL-Q1860 (eng)-Persent101-rose.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-rose.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-rose.wav


Rose

etymology_text: Ji latînî.

audio: LL-Q1860 (eng)-Khangtran2008-Rose.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Pushkar7077-Rose.wav


sedef

text: Ev serûbinbûn, ev kîşwera tamxweş, ev koçberiya diltezîn, ev evîna sîngsedef… li ser pênûsên helbestvanan bûn dîmenên erdnîgareke berîberdan; rengrisas, dilkoçer, rûagir…

ref: Berken Bereh: Lezgîn û ewravî, Kovaraw.com, 2007

forms: سهدهف

etymology_text: Ji erebî صَدَف (ṣadaf).


terpilîn

glosses:
hilisîn, tehisîn, hilingiftin, keftin,
 ji ber egerek mirov xwar bûn û nêzî hilingaftinê dibe

forms:
تهرپلین
terpiliyan
terpilyan

etymology_text: Ji proto-îranî*tarp, ji proto-hindûewropî*trep-. hevrehasivik

ipa: /tɛɾpɪˈliːn/

hyphenation: ter·pi·lîn


terpilîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


Fêsel

pos: name

pos_title: Serenav

text: Nûçegihanê Rûdawê herwiha got ku Ofîsa Serokatiya ENKSê jî ku ji 5 kesan pêk tê hat hilbijartin û tevî Îbrahîm Biro her yek ji Fêsel Yûsif, Ehmed Sîno, Hejar Hesen û Xelîl Husam bûn endamên Ofîsa Serokatiyê ya ENKSê.

ref: Rudaw.net/kurmancî 7/2015

forms: Feysel

etymology_text: Ji erebî فَيْصَل (fayṣal), têkilî fesl.

فَيْصَل

roman: fayṣal


şîp

glosses: herikîna avê ya bi hêz ya di deryayan û oqyanûsan de

text:
evîna min germ bû
û dilê min ji te hez kir
dibijiya bêhna te... hilma te...
min dizanî ku evîna te
ava şîpê ye
dê min li ber xwe bibe...
lê nizanim ji bo çi
mame hêsîra du çavên te.

ref: Wecîha Ebdilrehman: Ya ku min nizanîbû, Rojava.com, 5/2007

text: şîpên deryayê (deniz akıntıları, courants marins, Meeresströmungen, ocean currents): Li hin derên deryayê av ji cihekî ber bi cihekî din diherike, cih diguhere. Ji vê herikîna avê ya bi hêz re şîp tê gotin. Sedemên herikîna avê ba, pêl û hilatin û dahatin in.....Li oqyanûsan hin şîp hene ku dirêjahîya wan digihêje hezar heta 10 hezar km.yan. Sedema sereke ya çêbûna van şîpan bayên herdemî ne.... Ev şîp li peravên Brezîlyayê dibe du şax. Şaxa ku ber bi bakur diçe, derbasî Deryaya Qarayîbê dibe û ji wir jî dihare Delava Meksîkayê. Ji vir pê ve navê vê şîpê Gulf Stream (şîpa delavê) e.

ref: TEVGERÊN DERYAYÊ Denizin hareketleri, Les mouvements de la mer, Die Bewegungen des Meeres, Movements of the waters: http://reocities.com/Athens/column/2747/Erdnigari/erdnigari4.htm

text: Kesê ku dabe kaşekê divê bizanibe bê şîp çiye?Heke li cihekê kaş, evraz hebe nişîva wê, sernişîva wê, serjêra wê, berjêra wê jî heye.Xwiyaye ku Şîp ji nişîvê tê.Lê her nişîv nabe şîp.Şîp ava ku ji jor ve tê re tê gotin.Li hinek deveran ji pêlên çeman yê şidyayî(tund) re dibêjin şîp.Deverên asê û çiya de sûlavên ku ji baniyan tên xarê pir in.Di nav van sûlavan de xêza herî zirav û serberjêr re dibêjin şîp.Ev şîp beyî ku bîra êş were çêkirin dikariya aşî bigerîne.jiber ku av zirav, şidyayî tê xar û rasterast libangerê aşî dikeve

ref: ŞÎP, Muhsin Şkakî: http://muhsinsikaki.blogspot.com/2011/08/sip-ferhenga-ciya-kese-ku-dabe-kaseke.html

glosses: Xêza herî zirav ya ava ji ciyekî bilind serberjêr diçe re dibêjin şîp

glosses: Ba yan jî firtoneyek xurt ku di rê û qorîdorek teng yan jî ne fire de diçe

glosses: robar, ro, herik, çemik, co, cok, çemên biçûk

forms: şîpe


fesilandin

text: Cécileê bi ditîna wî re pêşî xwestibû jê bipirse çi ka çima gazî wan her duyan kirine, lê ji ber ku wê jî ev wêneyê Raymond, ku tê de baş xuya dikir ku tiştek qewimiye, fesilandibû, pirsa wê hema bibêje nîvco derketibû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 93, ISBN 9786054497010

text: Kek Arjen li gorî maqûlî û sewiyeya xwe, hevnasîna min û xwe ya li sala 2000î vajî dike, ji xwe re çîrokeka çêkirî li hev tîne, kirasên ku qet li bejna min nayên, ji min re difesilîne; neyartiya ku bi Dostî re dikir, niha bi min re dike. Di malperan de ji ber xwe de tişt li hev anîne, dibêje “Bîra min a li ber xitimandinê min neşehitîne...” û li gorî keyfa dilê xwe çîrokan dinivîse. Lê gelek şehetiye!

ref: Lezgîn Roşan: Mirîhezê Dost Çîyayî!, Netkurd.com, 7/2008

forms:
difesilînim (present)
difesilînî (present)
difesilîne (present)
difesilînin (present)
bifesilîne (imperative singular)
bifesilînin (imperative plural)
fesiland (past)
fesiland (past)
fesiland (past)
fesiland (past)
–fesilîn– (root present)
–fesiland– (root past)
ez difesilînim (indicative present positive)
ez nafesilînim (indicative present negative)
min fesiland (indicative past positive)
min nefesiland (indicative past negative)
tu difesilînî (indicative present positive)
tu nafesilînî (indicative present negative)
te fesiland (indicative past positive)
te nefesiland (indicative past negative)
ew difesilîne (indicative present positive)
ew nafesilîne (indicative present negative)
wê/wî fesiland (indicative past positive)
wê/wî nefesiland (indicative past negative)
em difesilînin (indicative present positive)
em nafesilînin (indicative present negative)
me fesiland (indicative past positive)
me nefesiland (indicative past negative)
hûn difesilînin (indicative present positive)
hûn nafesilînin (indicative present negative)
we fesiland (indicative past positive)
we nefesiland (indicative past negative)
ew difesilînin (indicative present positive)
ew nafesilînin (indicative present negative)
wan fesiland (indicative past positive)
wan nefesiland (indicative past negative)
min difesiland (imperfect positive)
min nedifesiland (imperfect negative)
min fesilandibû (positive)
min nefesilandibû (negative)
te difesiland (imperfect positive)
te nedifesiland (imperfect negative)
te fesilandibû (positive)
te nefesilandibû (negative)
wê/wî difesiland (imperfect positive)
wê/wî nedifesiland (imperfect negative)
wê/wî fesilandibû (positive)
wê/wî nefesilandibû (negative)
me difesiland (imperfect positive)
me nedifesiland (imperfect negative)
me fesilandibû (positive)
me nefesilandibû (negative)
we difesiland (imperfect positive)
we nedifesiland (imperfect negative)
we fesilandibû (positive)
we nefesilandibû (negative)
wan difesiland (imperfect positive)
wan nedifesiland (imperfect negative)
wan fesilandibû (positive)
wan nefesilandibû (negative)
ez ê bifesilînim (future positive)
ez ê nefesilînim (future negative)
minê fesilandibe (future perfect positive)
minê nefesilandibe (future perfect negative)
tu yê bifesilînî (future positive)
tu yê nefesilînî (future negative)
teyê fesilandibe (future perfect positive)
teyê nefesilandibe (future perfect negative)
ew ê bifesilîne (future positive)
ew ê nefesilîne (future negative)
wê/wîyê fesilandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nefesilandibe (future perfect negative)
em ê bifesilînin (future positive)
em ê nefesilînin (future negative)
meyê fesilandibe (future perfect positive)
meyê nefesilandibe (future perfect negative)
hûn ê bifesilînin (future positive)
hûn ê nefesilînin (future negative)
weyê fesilandibe (future perfect positive)
weyê nefesilandibe (future perfect negative)
ew ê bifesilînin (future positive)
ew ê nefesilînin (future negative)
wanê fesilandibe (future perfect positive)
wanê nefesilandibe (future perfect negative)
min fesilandiye (perfect positive)
min nefesilandiye (perfect negative)
min fesilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nefesilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te fesilandiye (perfect positive)
te nefesilandiye (perfect negative)
te fesilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nefesilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî fesilandiye (perfect positive)
wê/wî nefesilandiye (perfect negative)
wê/wî fesilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nefesilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me fesilandiye (perfect positive)
me nefesilandiye (perfect negative)
me fesilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nefesilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we fesilandiye (perfect positive)
we nefesilandiye (perfect negative)
we fesilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nefesilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan fesilandiye (perfect positive)
wan nefesilandiye (perfect negative)
wan fesilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nefesilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bifesilînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nefesilînim (present subjunctive negative)
(bila) min fesilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nefesilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bifesilînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nefesilînî (present subjunctive negative)
(bila) te fesilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nefesilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bifesilîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nefesilîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî fesilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nefesilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bifesilînin (present subjunctive positive)
(bila) em nefesilînin (present subjunctive negative)
(bila) me fesilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nefesilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bifesilînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nefesilînin (present subjunctive negative)
(bila) we fesilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nefesilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bifesilînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nefesilînin (present subjunctive negative)
(bila) wan fesilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nefesilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bifesilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nefesilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min fesilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nefesilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bifesilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nefesilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te fesilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nefesilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bifesilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nefesilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî fesilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nefesilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bifesilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nefesilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me fesilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nefesilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bifesilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nefesilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we fesilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nefesilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bifesilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nefesilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan fesilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nefesilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bifesilanda (present conditional positive)
minê nefesilanda (present conditional negative)
minê fesilandibûya (preterite conditional positive)
minê nefesilandibûya (preterite conditional negative)
teyê bifesilanda (present conditional positive)
teyê nefesilanda (present conditional negative)
teyê fesilandibûya (preterite conditional positive)
teyê nefesilandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bifesilanda (present conditional positive)
wê/wîyê nefesilanda (present conditional negative)
wê/wîyê fesilandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nefesilandibûya (preterite conditional negative)
meyê bifesilanda (present conditional positive)
meyê nefesilanda (present conditional negative)
meyê fesilandibûya (preterite conditional positive)
meyê nefesilandibûya (preterite conditional negative)
weyê bifesilanda (present conditional positive)
weyê nefesilanda (present conditional negative)
weyê fesilandibûya (preterite conditional positive)
weyê nefesilandibûya (preterite conditional negative)
wanê bifesilanda (present conditional positive)
wanê nefesilanda (present conditional negative)
wanê fesilandibûya (preterite conditional positive)
wanê nefesilandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bifesilîne (imperative present positive)
(tu) nefesilîne (imperative present negative)
(hûn) bifesilînin (imperative present positive)
(hûn) nefesilînin (imperative present negative)
فهسلاندن
feslandin

etymology_text: Ji fesl + -andin.

ipa: /fɛsɪlɑːnˈdɪn/


utopya

text: Xeyal ji dîrokê bêtir nêzîkî “utopya”yê ye.

ref: Rênas Jiyan: Xewn û xeyal, Rojava.net, 2007

forms: ûtopya

etymology_text: Ji yûnanî [Peyv?]ουτοπία ("cih[ê wisan] nîne") ji ου + τόπος.

ўтопія

roman: ŭtópija

ইউটোপিয়া

roman: iuṭopiẏa

утопия

roman: utopija

烏托邦

roman: wūtuōbāng

桃花源

roman: táohuāyuán

烏有鄉

roman: wūyǒuxiāng

طُوبَائِيَّة

roman: ṭūbāʾiyya

مَدِينَةٌ فَاضِلَة

roman: madīnatun fāḍila

ուտոպիա

roman: utopia

آرمانشهر

roman: armanshahr

უტოპია

roman: uṭoṗia

यूटोपिया

roman: yūṭopiyā

मायानगरी

roman: māyānagrī

אוטופיה

roman: utopiya

ಯುಟೊಪಿಯ

roman: yuṭopiya

이상향

roman: isanghyang

유토피아

roman: yutopia

리상향

roman: risanghyang

ഉട്ടോപ്യ

roman: uṭṭōpya

утопия

roman: utopiä

уто́пия

roman: utópija

யுட்டோபியா

roman: yuṭṭōpiyā

ดินแดนในอุดมคติ

roman: daen nai oo-dom ká-dtì

ఆదర్శధామం

roman: ādarśadhāmaṃ

شہر ارمان

roman: śhr اrmān

ουτοπία

roman: outopía


kurtêl

glosses: qerqod, bermayî, jêmayî, bîj, pirtik, pirt, pirt û mirt, qedûped, qed û ped, firtik, hewrik, mîrat, mîras

glosses: parçe^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: kirtol

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

hyphenation: kur·têl


konsantrasyon

glosses:
konsantrebûn, bala xwe dan tiştekî û xwe bi wî tiştî ve mijûl kirin
(û tiştên din piştguh kirin)

text: “Vegotina xewnekê” ya bi şiklê wênekirin an jî helbestkirinê qabîliyetek e, lê ji “dîtina xewnekê” re qabilîyet ne pêwîst e; lê xeyal ji ber ku konsantrasyon û medîtasyonekê dixwaze û ji ber ku konsantrasyon û medîtasyon jî alavên hunerê ne û huner bi qabîliyetê çêdibe, xeyalkirin qabîliyetek e...

forms: konsentrasyon

etymology_text: Ji fransî [Peyv?]concentration

ipa: /koːnsɑːntɾɑːsˈjoːn/

hyphenation: kon·sant·ras·yon


konsantre

glosses: Civandî yan civiyayî, berhevkirî yan berhevbûyî.

text: Ev bûyerên ku ji bo karakter û xwendevanan tesaduf in, ji bo nivîskar ne welê ye. Ez bi xwe gelekî li ser van tesadufan rawestiyam, min xwest ez kêliyên jiyanê û bûyerên ne li bende, an ji nişkê ve bi tesadufan bi hev ve girê bidim, çîroka xwe bi ser hev de bînim û bikim serpêhatiyeke konsantrekirî.

ref: Firat Cewerî di hevpeyivînekê de li gel Murad Ciwan li ser romana xwe "Ez ê yekî bikujim", Netkurd.com, 11/2008

forms: konsentre

etymology_text: Ji fransî concentré ji concentrer i con- + center.

hyphenation: kon·sant·re


mexmî

glosses:
nepenî, surrî, veşartî, dizîkî, sergirtî, niximandî, nixamtî,
ne eşkere, ne xwiya, ne penî, ne diyar, ne berçav


bonkor

text: Heger mirov bi xwe tiştek nebe û yê li hemberî mirovî jî gelekê bonkorê (dewlemendê) wê tiştê be wiha dibe.

ref: Xecê Yaşar di hevpeyivînekê de li gel Nefel.com, 5/2007

forms:
bonkortir (comparative)
herî bonkor (superlative)
bonkortirîn (superlative)
bonkorî
bonkorîtî
bonkortî

etymology_text: Hevreha tirkî bonkör, ji fransî bon (“baş”) + cœur (“dil”).


pomak

glosses: miletek silav yê misilman e û bi taybetî Bulgaristanê, Yûnanistanê û Tirkiyeyê dijî

text: Irkê feqîr ji Selanîkê hatiye, ji Albanyayê hatiye û koka wî ya etnîkî jî pomak e, çerkez e yan miletekê dî ye û ew bi xwe ne tirk e heta ko bikare miletekê bi navê tirk çêke.

ref: Xecê Yaşar, , Nefel.com, 5/2007

forms:
pomakî
pomakîtî


ewromerkeziyet

glosses:
ewrosentrîzm, ewronavendîtî,
baweriya ku Ewropayê û kultûra wê di ser herêmên din û kultûrên din re dihesibîne,
pûtekirina (tenê) bi Ewropayê û paşguhkirina parzemînên din

forms: ewromerkezîtî

etymology_text: Ji ewromerkezî + -yet.


polîtolog

glosses:
siyasetnas, lêkolerên siyasetê,
kesa/ê ku lêkolînên zanistî li ser siyasetê dike

text: Îhtimal heye ko piştî 50 salan siyasetmedar û polîtologên dinyayê Kurdistanê wekî nimûneya formekê dewletê yê nû nîşan bidin.

forms: polîtologîst

etymology_text: Ji yûnanî [Peyv?].


manşet

glosses:
rûpela destpêkê ya rojnameyê,
nûçeya serekî

forms: manşêt


xemilandî

glosses:
rengîn, geş, xweşik,
ya / yê ku hatiye xemilandin

forms:
خهملاندی
xemlandî
kemilandî

etymology_text: * xemilandin


xût

glosses: niyet, firûz, armanc, hedef, plan, daxwaz

text: Li welatê Tony Blairê ku xûta wî heye bibekarbes, dêlikeke dusalî ku navê wê Poppy ye, teliqîye û tam 13 kudik anîne dinyayê.

ref: Kevîn Kudikson, Heta 13 kudik anîne çend lotik xwarine? https://web.archive.org/http://www.lotikxane.com/arsiv/arsiv%2060.html arşîv, lotikxane.com, 13.05.2007

forms:
xû
hût
qût


xût

text: Xût ew e.

ref: Têmûrê Xelîl, Gotinên kurdî ko di nav kurdên Ermenistanê da mane https://web.archive.org/http://www.nefel.com/kolumnists/kolumnist_detail.asp?MemberNr=30&RubricNr=&ArticleNr=3399 arşîv, Nefel.com, 7/2008

text:
Herkê xût gewrîya te ra çûn de’sî,
Gelo neheq in vêderê me’sî?

ref: Çerkezê Reş, Şorişa Xebera (Helbest), Yêrêvan, 1986

etymology_text: Belkî têkildarî xwe (bb. farisî: xud)


karbes

glosses:
teqawid, karkenar, emekdar, malnişîn, xanenişîn, gandanket,
kesa/ê ku bi dehan salan kar kiriye û paşî ji ber pîriyê yan nesaxiyek demdirêj dest ji karê xwe berdaye lê dîsan jî dewlet meaşî didiyê

text: Li welatê Tony Blairê ku xûta wî heye bibe karbes, dêlikeke dusalî ku navê wê Poppy ye,teliqiye û tam 13 kudik anîne dinyayê.

ref: Lotikxane.com, 5/2007

forms: karbest

etymology_text: Ji kar + bes.

퇴직자

roman: toejikja


kirox

forms: kirrox

etymology_text: Ji kirîn - -în + -ox.

покупатель

roman: pokupatelʹ

πελάτης

roman: pelátis

ipa: /kɪˈɾoːx/

hyphenation: ki·rox


aqûbet

text: Werhasil, aqûbet li siyasetmedar û rayedarên partîyên me Kurdên bakur be rebbî! De bila ji vî ker û gurî, ji mişk û pisîka bajarê Zonguldakê fedî bikin belkî hema wîjdanê wan bijene û fikra tifaq û yekîtîyê têkeve serê wan.

forms:
aqibet
aqîbet

etymology_text: Ji erebî عَاقِبَة (ʿāqiba).

ipa: /ɑːquːˈbɛt/

hyphenation: a·qû·bet


lobî

text: Kesî ji we dîtiye ku heta niha xortek yan keçek Kurd beşdarî van pêşbirkan bûye? Naaaaa! Çima nabin? Çima wek Tirkan hesabê pêşeroja xwe û çêkirina lobîyekê jibo doza xwe nakin? Kuro ma kîjan rojê Kurdan girîngî daye çêkirina lobîya Ewrûpî baba, wîî!

glosses: hewldana bandorkirina li biryarên siyasetvan û karbidestan

etymology_text: Deyn ji îngilîzî lobby

hyphenation: lo·bî


hevxemî

glosses:
xemgînbûna li gel kesek din,
hevparbûna li gel xemên kesa/ê ku belayek hatiye serî

forms:
hemxemî
hemxemîtî
hemxemtî
hevxemîtî
hevxemtî

etymology_text: Ji hevxem + -î


îronî

glosses:
istihza, mîzaha ku tiştekî dibêje lê mebesta wê tam dijî wê gotinê
(bo nimûne kêmasiyan wek hêjayiyan û xeletiyan wek rastiyan pêşkêş dike)

ειρωνία

roman: eironía


kliënt

audio: LL-Q14196 (afr)-Anon1314-kliënt.wav


buyer

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-buyer.wav


client

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-client.wav

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-client.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-client.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-client.wav


client

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-client.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-client.wav


client

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-client.wav


cliente

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-cliente.wav


cliente

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-cliente.wav


kliento

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-kliento.wav


freguês

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-freguês.wav


müşteri

etymology_text: Deyn ji erebî مُشْتَرِي (muštarī, “kiryar”).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-müşteri.wav


niximandî

glosses: seyandî, (di bin tiştekî ve) veşartî, tiştek pê dadayî

forms:
nixaftî
nixamtî
nixavtî
nixifandî
nixufandî
nixumandî
nixivandî
nixuvandî
nuxaftî
nuxamtî
nuxavtî
nuxifandî
nuximandî
nuxufandî
nuxumandî
nuxivandî
nuxuvandî

etymology_text: * niximandin

الغاط

roman: al-ḡāṭ


seyandî

glosses: niximandî, nixamtî, nuxaftî, di bin tiştekê/î de bicihkirî yan veşartî

etymology_text: * seyandin


معا

glosses: hevdem, hemdem, hevçax, hevwext, hevkat, sîmultane


simultané

audio: LL-Q150 (fra)-VictorDtmtc-simultané.wav


خنجر

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-خنجر.wav


poignard

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-poignard.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-poignard.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-poignard.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Taousert-poignard.wav


sztylet

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-sztylet.wav


кинжал

audio: LL-Q7737 (rus)-Rominf-кинжал.wav


hançer

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-hançer.wav


puñal

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-puñal.wav


ask

glosses:
Xezal, kîvî, ahû, antîlop, ceylan,
hin cûnên ajelên kûvî yên guhandar yên çarpî û simdar in
(di wêjeyê de nîşana keç û jinên spehî ne).

text:
Kewa min, kevoka min, keça min, bimeşe,
Mafê xwe biparêze, dilawer be, rûmet be,
Xezala min, aska min, havîna min, ezqurban,
Qedirê xwe bizanibe, her dem efendî be

ref: Mehmet Çobanoglu: Rûkena min, Niviskar.com, 11/2010

forms:
asik
ئاسک

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî *oku-s (“lezgîn, bilez, çist”), proto-hindûewropî *asuke-, hevreha avestayî asû (lezgîn, bilez - bi taybetî xezal), sanskrîtî aşu- (lezgîn, bilez), pehlewî ahûk, farisî آهو (ahû), sogdî asûk, belûcî ask, soranî ئاسک (ask) / ask.
_(Çavkanî: Chyet)

آهو

roman: ahû

수사슴

roman: susaseum

олень

roman: olenʹ


ask

text: They asked me to come with them.

audio: En-uk-to ask.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-ask.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-ask.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-ask.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-ask.wav


ahû

glosses: Hin cûnên ajelên kûvî yên guhandar yên çarpî û simdar in.

text:
Dilbera gerdenşefîf î, danuwa duera E'den
nazik û mewzûnletîf î, nexliya selwa çemen
Gullibas î, gulqiyas î, gulen î, gulpîrehen,
Ahûya deşta Tetarê, rehzena eska Xeten,
Horiya baxê bihiştê, çavxezala kê yî tu?

ref: Mela Hisênê Bateyî

etymology_text: Ji farisî آهو (ahû, “xezal”), hevreha kurmancî ask, soranî ئاسک (ask, “xezal”), avestayî asû (beza, lezgîn), sanskîrî asûk, latviyayî ašu.

елен

roman: elén

ᎠᎭᏫ

roman: ahawi

ipa: /ɑːˈhuː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-ahû.wav

hyphenation: a·hû


nasname

glosses: kaxeza yan karta fermî ya ku nav (û wêneyê) kesekî li ser e

etymology_text: Ji nasîn + name.

legitimation#Swedish

roman: legitimation

身份

roman: shēnfèn

个性

sense: zanav, îdentîte

شناسایی

roman: šenâsâyi

신원

roman: sinweon

ipa: /nɑːsnɑːˈmɛ/


civaknas

glosses:
sosyolog, komelnas, pisporê/a civaknasiyê,
zanistvanên ku lêkolînan li ser jiyana civakî dikin

forms: civatnas

etymology_text: Ji civaknas + -î.


civaknasî

glosses: Zanista ku lêkolînan li ser jiyana civakî dikin.

forms:
civaknasîtî
civaknastî
civatnasî

etymology_text: Ji civaknas + -î

κοινωνιολογία

roman: koinoniología


komelnasî

glosses: civaknasî, sosyolojî, civatnasî, zanista ku lêkolînan li ser jiyana civakî dikin

etymology_text: Ji komelnas + -î


Bulgaristan

forms:
Bilgarya
Bilxarya
Bilgaristan
Bilxaristan
Bulgarya
Bulxarya
Bulxaristan

etymology_text: Ji bulgar + -istan.

Баўгарыя

roman: Baŭharyja

বুলগেরিয়া

roman: bulgeriẏa

България

roman: Bǎlgarija

Болгари

roman: Bolgari

Բուլղարիա

roman: Bulġaria

બુલ્ગેરિઆ

roman: bulgeriā

ბულგარეთი

roman: bulgareti

बुल्गारिया

roman: bulgāriyā

Болгария

roman: Bolgariya

불가리아

roman: bulgaria

Бугарија

roman: Bugarija

Болгар

roman: Bolgar

بۇلغارىيە

roman: bulghariye

ਬੁਲਗੇਰੀਆ

roman: bulgērīā

Болгария

roman: Bolgarija

பல்கேரியா

roman: palkēriyā

Болгарія

roman: Bolharija

בולגאַריע

roman: bulgarye

Βουλγαρία

roman: Voulgaría


Bulgaristan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Bulgaristan.wav


bulgar

glosses: miletek slavî ye û bi taybetî li Bulgaristanê dijî

text: Bixûr nayê ji BulxareJi Bulxarê di reng dayêJi mexmûrê di pêçayê

ref: Feqiyê Teyran,

forms:
bilgar
bilxar
bulxar
vulgar

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

българин

roman: bǎlgarin

Βούλγαρος

roman: Voúlgaros

Βουλγάρα

roman: Voulgára


Montenegro

forms: Montênêgro

etymology_text: Ji venîsîçiyayê reş

Черна гора

roman: Černa gora

Черногори

roman: Černogori

Մոնտենեգրո

roman: Montenegro

Черногория

roman: Çernogoriya

몬테네그로

roman: montenegeuro

Црна Гора

roman: Crna Gora

Черногория

roman: Černogorija

Чорногорія

roman: Čornohorija

Μαυροβούνιο

roman: Mavrovoúnio


asyayî

etymology_text: Ji Asya + -yî

азія́т

roman: aziját

азія́тка

roman: azijátka

азиа́тец

roman: aziátec

азиа́тка

roman: aziátka

آسِيَوِيّ

roman: ʾāsiyawiyy

آسِيَوِيَّة

roman: ʾāsiyawiyya

ասիացի

roman: asiacʻi

აზიელი

roman: azieli

एशियाई

roman: eśiyāī

азхо

roman: azχo

азиялык

roman: aziyalık

동양인

roman: dong-yang-in

아시아인

roman: asiain

ຄົນອາຊີ

roman: khon ʼā sī

Азиец

roman: Aziec

Азијка

roman: Azijka

азиялық

roman: aziälyq

азиа́т

roman: aziát

осиёӣ

roman: osiyoyī

คนเอเชีย

roman: kon ee-chiia

ఆసియను

roman: āsiyanu

азі́єць

roman: azíjecʹ

азі́йка

roman: azíjka

Ασιάτης

roman: Asiátis

Ασιάτισσα

roman: Asiátissa


giyaxwer

glosses:
Kes yan ajelên ku giyayan dixwe (lê goşt naxwe)
 giyandar yan mirovên tenê xwarina giyayî dixwin

forms:
giyaxor
giyaxur

etymology_text: Ji giya + -xwer.

vegetariano#Italian

roman: vegetariano


-dost

glosses: -yar, -hez, -perwer, ya/yê ku dostê/a yan alîkarê/a kesekî yan tiştekî ye

etymology_text: dost


-perwer

glosses:
-yar, -hez, -dost,
ya / yê ku dostê/a yan alîkarê/a kesekî yan tiştekî ye

forms: -perrwer

etymology_text: Ji farisî پرور (-perver, “perwer; perwerdeker; parêzer”) ji پروردن (“perwerde kirin, fêr kirin, hîn kirin; peristin”), pehlewî perverden, avestayî peyri-ver (li ber man, parastin, çavdêrî kirin > perwerde) ji peyri- (li ber) + ver- ji proto-hindûewropî *wer- (lê nerîn, çavdêrî kirin > kurdî ber, bi maneya "rû", wek "berê xwe danê"). Bide ber îngilîzî aware (hişyar), almanî wahren (lê nerîn) û warten (payîn, li bendê sekinîn), fransî re-gard-er (lê nerîn) û garde (nobedar) > kurdî gard.


bîrhatin

glosses:
bîranîn, xatirat, serpêhatî, serborî, serguzeşte, bîrewerî, bîrname, otobiyografî
bûyerên berê hatin bîra kesekî

forms:
بیرهاتن
bibîrhatin
bîrhat
bîrhate

etymology_text: Ji bîr + hatin.

ipa: /biːɾhɑːˈtɪn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-bîrhatin.wav

hyphenation: bîr·ha·tin


bîranîn

glosses:
Bîrhatin, xatirat, serpêhatî, serborî, serguzeşte,
bûyerên berê yên ku tên bîra yekî/ê

glosses: Bîrewerî, bîrname, otobiyografî.^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
بیرئانین
bibîranîn

etymology_text: Ji bîr + anîn.

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-bîranîn.wav

hyphenation: bî·ra·nîn


têkoşerî

glosses: têkoşîn, xebat, micadele, hewl, mihawele, ked, kosp

forms:
tekoşerî
tekoşerîtî
tekoşertî
têkoşerîtî
têkoşertî

etymology_text: Ji têkoşer + -î


rot

glosses: çelak, darik, şiv, çov, çîv, gilç, doqişk


rot

audio: LL-Q188 (deu)-Lucas Werkmeister-rot.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-rot.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Ionenlaser-rot.wav


rot

audio: Sv-en rot.ogg

audio: LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-rot.wav


radix

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-radix.wav


komarî

glosses:
cimhûrî, repûblîkan, repûblîkî, pergala komarê, li gor pergala komarê,
 kesên ku dixwazin welatê wan komar (ne monarkî) be

forms: کۆماری

etymology_text: Ji komar + -î


cimhûrî

glosses: komar, repûblîkan, repûblîkî, pergala komarê, li gor pergala cimhûriyetê

forms: cumhûrî

etymology_text: Ji cimhûr + -î


cimhûrî

glosses: kesên ku dixwazin welatê wan cimhûriyet (ne monarşî) be


codex

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-codex.wav


kitap

etymology_text: Ji osmanî كتاب (kitab, “kitêb”), ji erebî كِتَاب (kitāb).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-kitap.wav


książka

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-książka.wav

audio: LL-Q809 (pol)-Gower-książka.wav


knjiga

audio: LL-Q9063 (slv)-Zupanurska-knjiga.wav


êlek

glosses: çoxik, qutik, gumlekên huçikkurt, qemîsên huçikkin

glosses: memikbend, sutyen, bermemik, berçiçik, memikparêzk, çiçikparêzk

etymology_text: Ji tirkî yelek ji tirkiya kevn *yél- (*yél-, “pif dan, pif kirinê”). Ji eynî rehî: cil, cilik, jîle. Bi heman paşgira-ek herwiha: etek, gumlek.

ipa: /eːˈlɛk/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-êlek.wav

hyphenation: ê·lek


rêgir

glosses: kesa/ê yan tişta/ê ku rê digire yan dibe asteng

glosses: ya/ê ku dibe asteng di rêya kesekî da, da ku karê wî/ê birêve neçe

forms: rêber

etymology_text: Ji rê + -gir.


rod

glosses: şîş, dar, çwîv, şifşe, hêz, seza, çogan, gopal, bist


cuisse

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-cuisse.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Vaulque-cuisse.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-cuisse.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-cuisse.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-cuisse.wav


cuisse

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-cuisse.wav


gigot

audio: LL-Q150 (fra)-Benoît Prieur-gigot.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-gigot.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-gigot.wav


thigh

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-thigh.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-thigh.wav


coscia

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-coscia.wav


kyl

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9027 (swe)-Allahverdi Verdizade on a flying visit-kyl.wav


tilor

glosses: ran, hêt, rihn, king, qalçe, derqûn, laqûn

text: Tilorên vê jinikê nabin nesîbê kesî... Ji ber ku ew tilorên xwe ji bo xapandinê bi kar tîne... Ser soza xwe nasekinî!

ref: Netkurd.com, 11/2008

glosses: Karê tilor bûyîn, li ser erdê bi zivirînê va rêçûyîna tiştên wek teker, çerx, gog, sîlîndîr hrw.

forms: tilûr

ipa: /tɪˈloːɾ/

hyphenation: ti·lor

notes:
tilor bûn
tilor kirin
tilorbûn
tilorkirin
tilorbûyî
tilorkirî


run

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-run.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-run.wav


xweyî

forms:
خوەیی
xwey

etymology_text: Ji xwedî, bi bişivîna /d/.


act

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-act.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-act.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-act.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-act.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-act.wav


con

text: pros and cons

glosses: kurteya convict, conference, convention.


con

audio: LL-Q652 (ita)-Happypheasant-con.wav

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-con.wav


con

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-con.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-Guergana-con.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-Rodelar-con.wav


con

audio: LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-con.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-con.wav


kovandar

glosses:
xemgîn, melûl, xemxur, derdgiran
 kesê/a ku dilê wî/ê bi kule.

forms:
kovandartir (comparative)
herî kovandar (superlative)
kovandartirîn (superlative)

etymology_text: Ji kovan + -dar.

hyphenation: ko·van·dar


lêkolîner

glosses: vekoler, kesa/ê ku lêkolînên zanistî dike

forms: lêkoler

etymology_text: lêkolîn

сле́дчы

roman: sljédčy

сле́дчая

roman: sljédčaja

сьле́дчы

roman: sʹljédčy

сьле́дчая

roman: sʹljédčaja

сле́довател

roman: slédovatel

сле́дователка

roman: slédovatelka

изсле́довател

roman: izslédovatel

изсле́дователка

roman: izslédovatelka

調查者

roman: diàocházhě

հետազոտող

roman: hetazotoġ

ուսումնասիրող

roman: usumnasiroġ

քննիչ

roman: kʻnničʻ

کاراگاه

roman: kârâgâh

𐍃𐍉𐌺𐌰𐍂𐌴𐌹𐍃

roman: sōkareis

수사관

roman: susagwan

조사관

roman: josagwan

истра́жител

roman: istrážitel

и́следник

roman: íslednik

истра́жувач

roman: istrážuvač

сле́дователь

roman: slédovatelʹ

сле́довательница

roman: slédovatelʹnica

рассле́дователь

roman: rasslédovatelʹ

рассле́довательница

roman: rasslédovatelʹnica

слі́дчий

roman: slídčyj

слі́дча

roman: slídča

វិចារកៈ

roman: vicaakaʼ

ipa: /leːkʰoːliː'nɛɾ/


vekoler

glosses: lêkoler, kesa/ê ku lêkolînên zanistî dike

text: Vekolerek li zankoya Massechusats dibêjît li dûv vekolîna ku di salekê da hatibû kirin 40% xelkê Amerîka keftibûn û herwisa 55% xelkên beşdar bûyîn di mawêt 18 mehêt vekolînê da keftibûn.

ref: voanews.com/kurdi, 06/12/2009

forms:
ڤهكۆلهر
vekolîner

etymology_text: vekolîn


link

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-link.wav


ting

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


ting

glosses: fikir kirin, hizir kirin, hizirîn, fikirîn, ku


diring

forms:
ding
dring
dereng
direng


Lakota

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-Lakota.wav


lûtke

glosses: gupik, bilindtirîn beşa derekê yan tiştekî

text: Bazî hêlîna xwe di lûtkeya darê xwe ava kiriye.

text: Em hewa ketin lûtkeya çiyayî û me li geliyê li pişt wî nerî.

glosses: zîrwe, civîna serokên yan wezîrên çend welatan bi hev re

forms: لووتکە

etymology_text: Ji soranî لووتکە (lûtke), herwihan نووچکە (nûçke); dariştî ji nikil.


hewa ketin

glosses:
hilketin, çûn jor, ber bi silal ve meşîn, bilind bûn:
hewa ketin serê çiyayî,
bi darê ve hewa ketin

glosses: çûn serî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
hewa keftin
hewa kevtin
hawa ketin

ipa: /hɛˈwɑː kɛˈtɪn/

hyphenation: he·wa ke·tin


hewa ketin

etymology_text: Ji hewa + ketin.

ipa: /hɛˈwɑː kɛˈtɪn/


schuldig

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-schuldig.wav


guilty

etymology_text: Ji îngilîziya navîn gilty, gulty, ji îngilîziya kevn gyltiġ (“sûcdar”); herwiha wek guilt + -y.

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-guilty.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-guilty.wav


culpable

etymology_text: Ji îngilîziya navîn culpable, ji fransiya kevn culpable, ji latînî culpabilis (“tawanbar”), ji culpare (“tawan kirin”), ji culpa (“tawan, sûc”).


culpable

etymology_text: Ji latînî culpabilis, herwiha wek culpar + -able.

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-culpable.wav


skyldig

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-skyldig.wav


kulpa

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kulpa.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-kulpa.wav


coupable

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-coupable.wav


אשם

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-אשם.wav


colpevole

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-colpevole.wav


culpado

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-culpado.wav


Landschaft

glosses: şiryar, çolter, ladê, çol, çolistan, pesar, çolwar, qir


campo

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-campo.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-campo.wav


rural

glosses: gundewar, şiryar, çolter, ladê, çol, çolistan, pesar, çolwar, qir


wieś

audio: LL-Q30319 (szl)-Vxern-wieś.wav


pesar

glosses: Gund û deverên din yên li derveyî bajaran.

glosses: gundewar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
pisar
pesarî

hyphenation: pe·sar


çolistan

glosses: devera vala (bi taybetî ji mal û mirovan)

glosses: gund û deverên din yên li derveyî bajaran

etymology_text: Ji çol + -istan.


gezandin

glosses: leq lê dan, bi didanan parçe-parçe kirin

forms:
digezînim (present)
digezînî (present)
digezîne (present)
digezînin (present)
bigezîne (imperative singular)
bigezînin (imperative plural)
gezand (past)
gezand (past)
gezand (past)
gezand (past)
–gezîn– (root present)
–gezand– (root past)
ez digezînim (indicative present positive)
ez nagezînim (indicative present negative)
min gezand (indicative past positive)
min negezand (indicative past negative)
tu digezînî (indicative present positive)
tu nagezînî (indicative present negative)
te gezand (indicative past positive)
te negezand (indicative past negative)
ew digezîne (indicative present positive)
ew nagezîne (indicative present negative)
wê/wî gezand (indicative past positive)
wê/wî negezand (indicative past negative)
em digezînin (indicative present positive)
em nagezînin (indicative present negative)
me gezand (indicative past positive)
me negezand (indicative past negative)
hûn digezînin (indicative present positive)
hûn nagezînin (indicative present negative)
we gezand (indicative past positive)
we negezand (indicative past negative)
ew digezînin (indicative present positive)
ew nagezînin (indicative present negative)
wan gezand (indicative past positive)
wan negezand (indicative past negative)
min digezand (imperfect positive)
min nedigezand (imperfect negative)
min gezandibû (positive)
min negezandibû (negative)
te digezand (imperfect positive)
te nedigezand (imperfect negative)
te gezandibû (positive)
te negezandibû (negative)
wê/wî digezand (imperfect positive)
wê/wî nedigezand (imperfect negative)
wê/wî gezandibû (positive)
wê/wî negezandibû (negative)
me digezand (imperfect positive)
me nedigezand (imperfect negative)
me gezandibû (positive)
me negezandibû (negative)
we digezand (imperfect positive)
we nedigezand (imperfect negative)
we gezandibû (positive)
we negezandibû (negative)
wan digezand (imperfect positive)
wan nedigezand (imperfect negative)
wan gezandibû (positive)
wan negezandibû (negative)
ez ê bigezînim (future positive)
ez ê negezînim (future negative)
minê gezandibe (future perfect positive)
minê negezandibe (future perfect negative)
tu yê bigezînî (future positive)
tu yê negezînî (future negative)
teyê gezandibe (future perfect positive)
teyê negezandibe (future perfect negative)
ew ê bigezîne (future positive)
ew ê negezîne (future negative)
wê/wîyê gezandibe (future perfect positive)
wê/wîyê negezandibe (future perfect negative)
em ê bigezînin (future positive)
em ê negezînin (future negative)
meyê gezandibe (future perfect positive)
meyê negezandibe (future perfect negative)
hûn ê bigezînin (future positive)
hûn ê negezînin (future negative)
weyê gezandibe (future perfect positive)
weyê negezandibe (future perfect negative)
ew ê bigezînin (future positive)
ew ê negezînin (future negative)
wanê gezandibe (future perfect positive)
wanê negezandibe (future perfect negative)
min gezandiye (perfect positive)
min negezandiye (perfect negative)
min gezandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min negezandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te gezandiye (perfect positive)
te negezandiye (perfect negative)
te gezandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te negezandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî gezandiye (perfect positive)
wê/wî negezandiye (perfect negative)
wê/wî gezandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî negezandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me gezandiye (perfect positive)
me negezandiye (perfect negative)
me gezandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me negezandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we gezandiye (perfect positive)
we negezandiye (perfect negative)
we gezandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we negezandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan gezandiye (perfect positive)
wan negezandiye (perfect negative)
wan gezandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan negezandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bigezînim (present subjunctive positive)
(bila) ez negezînim (present subjunctive negative)
(bila) min gezandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min negezandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bigezînî (present subjunctive positive)
(bila) tu negezînî (present subjunctive negative)
(bila) te gezandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te negezandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bigezîne (present subjunctive positive)
(bila) ew negezîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî gezandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî negezandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bigezînin (present subjunctive positive)
(bila) em negezînin (present subjunctive negative)
(bila) me gezandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me negezandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bigezînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn negezînin (present subjunctive negative)
(bila) we gezandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we negezandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bigezînin (present subjunctive positive)
(bila) ew negezînin (present subjunctive negative)
(bila) wan gezandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan negezandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bigezanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min negezanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min gezandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min negezandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bigezanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te negezanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te gezandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te negezandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bigezanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî negezanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî gezandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî negezandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bigezanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me negezanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me gezandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me negezandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bigezanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we negezanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we gezandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we negezandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bigezanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan negezanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan gezandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan negezandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bigezanda (present conditional positive)
minê negezanda (present conditional negative)
minê gezandibûya (preterite conditional positive)
minê negezandibûya (preterite conditional negative)
teyê bigezanda (present conditional positive)
teyê negezanda (present conditional negative)
teyê gezandibûya (preterite conditional positive)
teyê negezandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bigezanda (present conditional positive)
wê/wîyê negezanda (present conditional negative)
wê/wîyê gezandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê negezandibûya (preterite conditional negative)
meyê bigezanda (present conditional positive)
meyê negezanda (present conditional negative)
meyê gezandibûya (preterite conditional positive)
meyê negezandibûya (preterite conditional negative)
weyê bigezanda (present conditional positive)
weyê negezanda (present conditional negative)
weyê gezandibûya (preterite conditional positive)
weyê negezandibûya (preterite conditional negative)
wanê bigezanda (present conditional positive)
wanê negezanda (present conditional negative)
wanê gezandibûya (preterite conditional positive)
wanê negezandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bigezîne (imperative present positive)
(tu) negezîne (imperative present negative)
(hûn) bigezînin (imperative present positive)
(hûn) negezînin (imperative present negative)
گهزاندن

etymology_text: Ji gez + -andin.

грызть

roman: gryztʹ

ipa: /ɡɛzɑːnˈdɪn/

hyphenation: ge·zan·din


gezandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /ɡɛzɑːnˈdɪn/


Ural

glosses: çiyastanek e li Rusyayê û ji Deryaya Hezarê digihe Arktîkayê

forms: Ûral

ipa: /ʊˈɾɑːl/

hyphenation: U·ral


possible

word: (yê ku kare were temamkirin an bidestxistin):

ASAP

translation: as soon as possible

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-possible.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-possible.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-possible.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-possible.wav


prospective

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-prospective.wav


möglich

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-möglich.wav


mümkün

etymology_text: Deyn ji erebî مُمْكِن (mumkin).


ebla

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ebla.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-ebla.wav


شدنی

forms: šodani (romanization)

etymology_text: Ji شدن (šodan) + ـی (-i).


faisable

audio: LL-Q150 (fra)-VictorDtmtc-faisable.wav


réalisable

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-réalisable.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-réalisable.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-réalisable.wav


éventuel

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-éventuel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-éventuel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-éventuel.wav


passable

audio: LL-Q150 (fra)-Pamputt-passable.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-passable.wav


możliwy

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-możliwy.wav


possível

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-possível.wav


pûte

glosses: bayex, hemêt, ihtimam, îtina, dîqet, xemxwerî, giringî, muhimî, xemjêxwarin

text: Wezareta sporê û ciwanan û wezareta jîngehê îro li hev kir ko bi hev re pûtepêdana jîngehê di nêv ciwanan de xurt bikin û herdu wezaret dê bi hev re qutî, baterî, plastîk û tiştên zererbar kom bikin û xwezayê paqij bikin.

ref: Nefel.com, 5/2007

glosses: dên, bal, sexbêrî, haydarî, sereguhî, çavdêrî, mereq, enteres, ferî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
pûke
pîte
pwîte
pût


pêguhorrk

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre pêguhork.


şûntil

text: Sentera Gelawêjê yek ji saziyên kulturî yên Kurdistanê ye û şûntiliyên wê li ser bizava rewşenfikriyê de diyar in.

ref: Nêçîrvan Barzanî li gor Nefel.com, 11/2007

forms:
şûntibil
şûntibl
şûntilî
şwîntibil
şwîntibl
şwîntilî
şwîntilî
şîntibil
şîntibl
şîntilî
şîntilî

etymology_text: Ji şûn + til, wergerandina yekser ji îngilîzî fingerprint.

지문

roman: jimun

δακτυλικό αποτύπωμα

roman: daktylikó apotýpoma


pencemor

forms:
pencemohir
pencemohr
pencemuhir
pencemuhr

etymology_text: Ji pence + mor.

отпечаток пальца

roman: otpečátok pál'ca


teselî

glosses:
xemrevandin, dilxweşî, dilmînî, matemînî, dilxweşkirin,
dilê xwe yan yê kesek din xweş kirin,
xemên xwe yan yên kesek din verevandin

glosses: xemrevînî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
tesellî
tesel
tesele

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

notes:
teselî kirin
teselîkirin
teselîkirî


club

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-club.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-club.wav


body

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-body.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-body.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-body.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-body.wav


geograf

forms: Geograf

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-geograf.wav


географ

audio: LL-Q7737 (rus)-Rominf-географ.wav


civandî

glosses:
berhevkirî, komkirî, berhev, civiyayî,
tiştên yan kesên ku hatine civandin

etymology_text: civandin


dubendî

glosses: nakokî, dîlema, lihevnekirin, arîşe, kêşe, kêşmekêş, pirsgirêk, problem, nakokî, dualî, dutiretî

glosses: nelihevî, cire^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
dubendîtî
dubendtî

etymology_text: Ji dubend + -î.


vite

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-vite.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-vite.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-vite.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-vite.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-vite.wav


vite

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-vite.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-vite.wav


vite

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-vite.wav


multa

etymology_text: ji latînîmultus

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-multa.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-multa.wav


Schneider

glosses: xeyat, cildirû, dirûvan, dirwar, dirûnkar, terzî


tajloro

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-tajloro.wav


tailleur

audio: LL-Q150 (fra)-Arthur Crbz-tailleur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-tailleur.wav


sarto

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-sarto.wav

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-sarto.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Cypress7-sarto.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Cerchia G-sarto.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-sarto.wav


alfaiate

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-alfaiate.wav


sartu

audio: LL-Q33973 (scn)-XANA000-sartu.wav


terzi

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-terzi.wav


gaskonî

glosses: zaravayek zimanê oksîtanî ye û bi taybetî li Gaskonyayê tê peyivîn

forms: gaskonyayî

etymology_text: Gaskonya - -ya + -î


kwaai

glosses: xirab, bed, nebaş, neçê, neçak, nerind, neqenc


sleg

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-sleg.wav


dårlig

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-dårlig.wav


mava

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-mava.wav


malbona

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-malbona.wav

audio: LL-Q143 (epo)-NMaia-malbona.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-malbona.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Poslovitch-malbona.wav

audio: LL-Q143 (epo)-GeoMechain-malbona.wav


רע

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-רע.wav


cattivo

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-cattivo.wav


slecht

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-slecht.wav


verkeerd

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-verkeerd.wav


rău

audio: LL-Q7913 (ron)-Andreea Teodoraa-rău.wav

audio: LL-Q7913 (ron)-Filosoful-rău.wav


-bolile

pos: unknown

pos_title: Mane


sak

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /sɑːk/

audio: LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-sak.wav

hyphenation: sak


sak

text: Üzüm sakı.


pocket

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-pocket.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-pocket.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-pocket.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-pocket.wav


poŝo

etymology_text: Deyn ji fransîpoche.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-poŝo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-poŝo.wav


bak

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-bak.wav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-bak.wav


dirûvan

glosses:
xeyat, cildirû, dirûkar, dirwar, dirûnkar,
kesa/ê ku karê wê / wî dirûn û çêkirina cilan e

forms:
dirûnker
dirûnvan
derzî


dirûvan

glosses: dirûkar, kesa/ê ku giyayî didirû anku bi şalokê yan deraseyê dibire

forms:
dirûvan
drûkar
drûvan

etymology_text: Ji dirûn + -van.


derase

forms: derrase

ipa: /dɛɾɑːˈsɛ/

hyphenation: de·ra·se


derrase

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre derase.


eqeliyet

glosses: kêmî, hindikî, kêmanî, mînorîte, kêmtir ji nîvê, hindikanî, hindiktir ji 50 %, ne 1/2 yan zêdetir

text: Wekî nifûs yên ko bi devoka Dihokê diaxivin eqeliyet in. Vêca heger di sîstema perwerdeyê ya başûrê Kurdistanê de kirmancî hebe ma ne çêtir e ko kirmanciya botanî be û ne ya mehelî ya Dihokê be?

forms:
eqaliyet
eqalyet
eqelyet

etymology_text: Ji erebî أَقَلِّيَّة (ʾaqalliyya): eqelî + -yet

ipa: /ɛqɛlɪˈjɛt/


moreyî

forms: morî


gandayî

glosses: zimanek e ku bi taybetî li Ugandayê tê peyivîn

forms:
gandî
lugandayî
lugandî


rêbirr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre rêbir.

text: Di kitêba ansîklopediya Şiiyan de cildê sêyem rûpel 335 bi zimanê Erebî, çîrokek balkêş heye li ser sinc i exlaqên Kurdan ku vê gotina Bayezîdî dupat dike. Çîrok dibêje ku şairekî navdar ê Ereban navê wî Di'bil El Xezai bû (765 z-860 z) bi xelateke mezin ji îmamekî Şiiyan vedigere û di Kurdistanê re derbas dibe. Dema digihîje warê êla Şadencanan rêbirrên Kurd tên û karwanê şair tê de talan dikin û wan hemûyan dişelînin, lê kesî nakujin, ne bes weha dema ku nas dikin şairekî Misilman ku şîî ye di nav karwan de heye, serekê rêbirran bangî hevalê xwe dike û dibêje: Hemû malê talanbûyî li xwediyan vegerînin.

ref: Mele Mehmûdê Bayezîdî, Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 47, ISBN 9789944360678


şût û rût

forms:
şût û rûttir (comparative)
herî şût û rût (superlative)
şût û rûttirîn (superlative)

etymology_text: Ji şût + û + rût


lê bûn

forms:
lê dibim (present)
lê dibî (present)
lê dibe (present)
lê dibin (present)
lê bibe (imperative singular)
lê bibin (imperative plural)
lê bûm (past)
lê bûyî (past)
lê bû (past)
لێ بوون

etymology_text: * lê (2) + bûn

ipa: /leː buːn/

hyphenation: lê bûn


androlojî

glosses:
pişka saxlemiyê ya ku lêkolînên zanistî li ser êşên zayendî yên zilaman dike
(êşên wek nemêrî, kansera gunan, bêberiyê û hwd.)

text: Serokê Komela Androlojiya Tirkî Prof.Dr.Ateş Kadioglu dibêje:”Li Tirkiyê 8 milyon Tirk nemêr in.

forms: jînekolojî

etymology_text: Ji yûnanî [Peyv?]andros (zilam) û logos (zanist).

ipa: /ɑːndɾoːloːˈʒiː/

hyphenation: and·ro·lo·jî


Mendelî

glosses: bajarkek e li nêzî Xaneqînê li Başûrê Kurdistanê

forms: Menelî


qutik

text: Çawîş: - Qutikê xwe jî ji xwe bike! Divê tiştek li te nemîne! Muxtêr êleg û qutik jî ji xwe kirin.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text: Kincên ko li ser wan in, kincên heyama Xoybûnê ne; kincên çekdaran. Li ser milê Qedrî Beg çaketek heye. Wî çaket li xwe nekiriye, lê avêtiye ser milên xwe. Celadet û Ekrem Beg bi tena qutik in. Çend qumçikên jor ên sîngê yên Celdat Beg vekirî ne (...)

ref: Mehmed Uzun, Bîra qederê, Weşanên Nefel, 2002, r. 163

glosses: Cilên bêmil û kurt di bin çakêt de li ser gumlekê mirov li xwe dike.

forms:
qutk
qotik

ipa: /qʊˈtɪk/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-qutik.wav

hyphenation: qu·tik


qutik

glosses: (dumahîka cixarê) qopik, qûnika cixareyê


qutik

forms: قوتك


месец

audio: LL-Q7918 (bul)-Kiril kovachev-месец.wav


חודש

audio: LL-Q9288 (heb)-Buffer-חודש.wav


mese

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-mese.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-mese.wav


bulan

audio: LL-Q9240 (ind)-Yuliyudo-bulan.wav


bulan

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9237 (msa)-Caca (Muhammad Rifqi Saputra)-bulan.wav


berdîberedayî

glosses: beredayî, bêkêr, bêwec, berbad, tiştê ku bi kêrî tiştî nayê, qet ne hêja

forms:
berdîberedayîtir (comparative)
herî berdîberedayî (superlative)
berdîberedayîtirîn (superlative)
berdîberdayî

etymology_text: berdan


berdîberdayî

forms:
berdîberdayîtir (comparative)
herî berdîberdayî (superlative)
berdîberdayîtirîn (superlative)


beredayî

glosses:
bêkêr, bêwec, berbad, berdîberedayî,
tişta ku bi kêrî tiştî nayê, qet ne hêja

text: We go Lindsay Lohan? Ewa berdîberdayî? Wîîîî, keçê porkurê ma ne bi kêrî pîvazekê nayê wey! Ê qey xelk kor û hitim bûne bavo, hayhooo!

glosses: betal, pûç, xirab, nebaş, bêmifa, xirabe, terabe, tarûmar, wêran, kembax, xopan, dêris, perîşan, şerpeze, belingaz, reben, rezîl, riswa, herimî, heram, pîs, kirêt, bêxêr, bêfêde, kêrnehatî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
beredayîtir (comparative)
herî beredayî (superlative)
beredayîtirîn (superlative)
berdayî


gerînende

glosses: birêveber, midûr, serperişt, pêşeng, pêşewa

glosses: serkar, serperiştkar, serok^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
gerrînende
gerîninde
gerrîninde

etymology_text: gerandin > -gerrîn- + -ende


serperişt

glosses: birêveber, midûr, gerînende, pêşeng, çavdêr, pêşewa, serkar, serkirde, serok, kardêr

forms: سهرپهرشت

etymology_text: belku ji ser- + perişt


jehrawî

glosses: bijehr, jehrdar, tişta/ê ku jehr tê de heye

forms:
jarawî
jahrawî
jehirawî
jehirî
jehrî
jarewî
jahrewî
jehirewî
jehrewî

etymology_text: Ji jehr + -awî.

السام

roman: as-sām

ядовитый

roman: jadovityj

ядовитая

roman: jadovitaja

ядовитое

roman: jadovitoje

δηλητηριώδης

roman: dilitiriódis


hêginî

glosses: gurrîtî, geşî, xurtî, hêz, zever, qewîtî, qayîmî

glosses: jîrî, zîrekî, jêhatin, lîmet, dahîtî, çelengî, fêrisî, egîdî, gernasî

forms:
hêginîtî
hêgintî

etymology_text: Ji hêgin + -î


à

text: Je vais à Paris.

text: Je pars à cinq heures.

text: C'est un ami à moi.

text: C'est la voiture à John.

audio: LL-Q150 (fra)-Roll-Morton-à.wav

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-à.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-à.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-à.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-à.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ash Crow-à.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Opsylac-à.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-à.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Madehub-à.wav

audio: LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-à.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-à.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Kaderousse-à.wav


à

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-à.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-à.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-à.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Waldyrious-à.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Sillim-à.wav


mehsûb

glosses: hesêbkirî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
mehsûbtir (comparative)
herî mehsûb (superlative)
mehsûbtirîn (superlative)

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî hesab


hesibandî

glosses:
jimartî, hejmartî, hesabkirî, mehsûb, hesêbkirî,
ya / yê ku hatiye hesibandin

etymology_text: hesibandin


jimartî

glosses:
hejmartî, hijmartî, hesabkirî, mehsûb, hesêbkirî,
ya / yê ku hatiye jimartin

glosses: hesibandî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: jimartin


miweqet

glosses:
demkî, berdem, demdiyar, rabor, ne berdewam, ne daîmî, ne herdemî, ne hertimî,
tişta/ê bo demek diyar

glosses: demî, fanî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
miweqqet
muweqet
muweqqet

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]: mi- + weqt (wext)


behre

glosses:
qabiliyet, bîrberî, gevil, gêrûf, gêrûfen, dirayet, talent, jîrî, hêginî, êginî, zihniyet, jêhatin, jêhat,
şiyan, qudret, hinêr, huner, karîn, kanîn, tiwana, şiyanên taybet yên ku ne her kesekî hene

text:
Talan bikim ez ewan temamî
Da behre nexwin ji wan çu 'amî
Lêkin xwe bi xwe dikim tesewwur

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
بههره
behr

etymology_text: Ji proto-îranî, hevrehên kurmancî par(2) û behr, farisî بهره (behre), pehlewî behreg, sanskrîtî भद्र (bhedre: nesîb, bextiyarî)

ipa: /bɛhˈɾɛ/

hyphenation: beh·re


-isme

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï--isme.wav


Mars

glosses: Yek ji exterên anku planetên pergala rojê ye (ji rojê ve ber bi dûrtir ya çarem e).

etymology_text: Ji latînî Mars (“xwedawendê şerî”)

Марс

roman: Mars

hyphenation: Mars


Mars

etymology_text: Ji îngilîziya navîn Mars, ji latînî Mars (“xwedawendê şerî”)

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-Mars.wav


Sîberya

glosses: devera bakurê Rusyayê ji çiyayên Ural ta Okyanûsa Aram

forms:
Sîbêrya
Sîbîrya

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

Сыбір

roman: Sybir

Сибир

roman: Sibir

시베리아

roman: siberia

Сыбыр

roman: Sybyr

Сибирь

roman: Sibirʹ

Σιβηρία

roman: Siviría


Марс

audio: LL-Q7737 (rus)-Tatiana Kerbush-Марс.wav


Mart

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-Mart.wav


çelengî

glosses: zîrekî, fêrisî, çalakî, aktîvî, egîdî, mêrxasî, wêrekî, bistehî, pelewanî, qehremanî

glosses: keşxetî, qeşengî, spehîtî, bedewî, ciwanî

forms:
çelengîtî
çelengtî

etymology_text: Ji çeleng + -î


fêrisî

glosses: çelengî, çalakî, pelewanî, qehremanî, zîrekî, aktîvî, egîdî, mêrxasî, wêrekî, bistehî

glosses: cesaret, netirsî, bêtirsî, xweşmêrî, taybetî, camêrî, cur'et, xurtî, jêhatinî, jîrî, lîmet, rewanî, segvanî, zeka, zîrekbûn, cesûrî, şampiyonî, jêhatîtî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
fêrisîtî
fêristî
farisî

etymology_text: Ji fêris + -î


pelewanî

glosses: fêrisî, çelengî, çalakî, qehremanî, şampiyonî, zîrekî, aktîvî, egîdî, mêrxasî, wêrekî, bistehî

glosses: cesaret, netirsî, bêtirsî, cesûrî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
pahlewanî
pahlewanîtî
pahlewantî
palewanîtî
palewantî
pehlewanî
pehlewanîtî
pehlewantî
pelewanîtî
pelewantî
melevanî

etymology_text: Ji pelewan + -î


mêrxasî

glosses:
egîdî, qehremanî, pelewanî, wêrekî, bistehî, cesûrî, cesaret, netirsî, bêtirsî,
 zîrekî, aktîvî, fêrisî, çelengî, çalakî, camêrî, şampiyonî

forms:
مێرخاسی
mêrxasîtî
mêrxastî

etymology_text: Ji mêrxas + -î

hyphenation: mêr·xa·sî


cesûrî

glosses: mêrxasî, wêrekî, bistehî, cesaret, netirsî, bêtirsî, zîrekî, aktîvî, fêrisî, çelengî, çalakî, egîdî, qehremanî, pelewanî

forms:
cesûrîtî
cesûrtî

etymology_text: Ji cesûr + -î


wile

glosses: xapandin, kêşan, dem borandin, fêt kirin

audio: LL-Q1860 (eng)-Persent101-wile.wav


vezilandin

glosses:
ji hev kêşan, jêk kêşan, jêk birin,
lastîk yan tiştek mîna wê dirêj kirin

forms: vezelandin

etymology_text: Ji ve- + zilandin.

ipa: /vɛzɪlɑːnˈdɪn/

hyphenation: ve·zi·lan·din


vezilandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


vezilîn

glosses:
jêk çûn, ji hev kişîn, jêk kişan,
lastîk yan tiştek mîna wê dirêj bûn

forms:
vezeliyan
vezelîn
vezelyan
veziliyan
vezilyan

etymology_text: Ji ve- + zilîn.

ложиться

roman: ložitʹsja

ipa: /vɛzɪˈliːn/

hyphenation: ve·zi·lîn


tesel

forms:
teseltir (comparative)
herî tesel (superlative)
teseltirîn (superlative)
tesele
teselî


tesele

glosses: ezmûn, taqî, saxtî, hêçandin, sîhetî, ceribandin, test, îmtîhan, azmayîş, axulme, pişkinîn, kontrol

forms:
teles
telese
telesî
tesel
teselî


goat

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-goat.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-goat.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-goat.wav


bayex

glosses: pûte, hemêt, ihtimam, îtina, dîqet, xemxwerî, giringî, muhimî, xemjêxwarin

text: Ew li ser hindek ji binemayên helbestê rawestiya: Wêne, hêma, raman û taybetmendî. Dilniya bû ku helbest bi xwe cîhanek sereke û berdar e û alav amrazê wê ne sade û sakar in belê ew bêhtir li ser awayê bikarhînana wan alav û amrazan rawestiya, dihizrand ku helbest bêhtir ji hêma û wêneyan pêk dihê belê ew hêma ne wêne ye û ew wêne ne tinê derbirrînek e bo helçûna derûnê yan kirasek e bi ser nihênî û nepeniyan de, belê êstgehek e û tê de sewda û ciwaniya xeyalgehê digehe hev û di encam de efrandin peyda dibe. Herweha li ser rewnbêjiyê jî rawestiya û got ku nabe rewanbêjî bibe alav yan binema bo nezelalî yan nedîderiya helbestê ji ber ku ew fîlosof e û li destpêkê û li dawiyê sercem fîlosof bayexê bêhtir bi kamne û bandora karê wêjeyê didin.

ref: Rojava.net, 2005

glosses: dên, bal, sexbêrî, haydarî, sereguhî, çavdêrî, mereq, enteres^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
bayêx
bayix
bayîx
boyax

ipa: /bɑːˈjɛx/

hyphenation: ba·yex


hemêt

glosses: bayex, pûte, ihtimam, îtina, dîqet, xemxwerî, giringî, muhimî, xemjêxwarin

forms:
himêt
hemêd
himêt
hemet
himet


ihtimam

glosses: pûte, bayex, hemêt, îtina, dîqet, xemxwerî, giringî, muhimî, xemjêxwarin

text: Em ihtimamê bi xwendinê dikin.

forms:
ihtîmam
îhtimam
îhtîmam
ihtimal

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


îtina

glosses: pûte, bayex, hemêt, ihtimam, dîqet, xemxwerî, giringî, muhimî, xemjêxwarin

forms:
itina
itîna
îtîna


dîqet

glosses:
dên, bal, sexbêrî, haydarî, sereguhî, mereq,
pûte, bayex, hemêt, îtina,

glosses: hişyarî, agadarî, baldarî, ihtimam, guhdarî, hay, hiş, guh, serqorî, xwedankirin, lêmiqatebûn, tekepeke, pax^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: dîqqet

etymology_text: Ji erebî دقة.

hyphenation: dî·qet


kewter

glosses: rewş, destûdar, kavdan, kewn, hal, barûdox, zirûf, timtêl, tentêl

forms:
kawdan
kevdan
kewdan

상황

roman: sanghwang

ситуация

roman: situacija

κατάσταση

roman: katástasi

ipa: /kɛwˈtɛɾ/

hyphenation: kew·ter


Ehya

forms:
Yahya
Yehya

etymology_text: Bi rêya erebî يَحْيَى (yaḥyā) ji îbranî [Peyv?]יוחנן (yōḥānān).


Zekerya

forms: Zekeriya

etymology_text: Bi rêya erebî زَكَرِيَّا (zakariyyā) ji îbranî, têkildarî zikir.

撒賈利亞

roman: Sák-gā-lé-ă

زَكَرِيَّا

roman: zakariyyā

Զաքարիա

roman: Zakʻaria

زکریا

roman: zakariyâ

Зәкәрия

roman: Zäkäriä

Заха́рия

roman: Zaxárija

Ζαχαρίας

roman: Zacharías

Ζαχαρίας

roman: Zakharías

ipa: /zɛkɛɾˈjɑː/

hyphenation: Ze·ker·ya


enfal

glosses: kampanyayek komkujî bû ku hikûmeta Iraqê li salên 1980ê li dijî kurdan meşand

forms: anfal

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]talan, şelandin


merexesî

glosses:
pişû, vehesîn, azane, betlane, bênvedan, tatîl, îstîrehet,
 dema mirov kar nake

forms: meraxesî


bêl

glosses:
xaniyên dû qatî, avahiyên dû tebeqî
(bi taybetî yên gundan yên ku ji axê hatine avakirin)

forms:
bal
bil
bol

ipa: /beːl/


sîte

glosses:
malper, xaneper, websîte, sayt,
rûpelên li ser webê

etymology_text: Ji fransî cité

网站

sense: malper

site#French

roman: site


malperr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre malper.


veng

audio: LL-Q10199 (zza)-Mirzali-veng.wav


weng

glosses: wisan, wisa, wilo, welê, bi vî awayî, wek wê / wî / wan

forms: veng


bi kêr hatin

glosses: guncîn, lê hatin, bo tiştekî yan kesekî minasib bûn.

forms: kêr hatin

etymology_text: Ji bi + kêr (2) + hatin


bikêrhatin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji bi + kêr + hatin.

ipa: /bɪkeːɾhɑːˈtɪn/

hyphenation: bi·kêr·ha·tin


şixat

glosses: Zilikên ku barût bi serikê wan ve heye û agir pê tên hilkirin.

forms:
şeqat
şeqart
şexart
şiqat
şiqart
şixart
şeqate
şeqarte
şexarte
şiqate
şiqarte
şixarte
şixate


aktîvî

glosses: çalakî, çelengî, zîrekî, fêrisî, çalakî, egîdî, mêrxasî, wêrekî, bistehî, pelewanî, qehremanî

glosses: aktîvîte, xebat, ked, kesp, emek, kar, mijûlahî

forms:
aktîfî
aktîfîtî
aktîftî
aktîvîtî
aktîvtî

etymology_text: Ji aktîv + -î

ipa: /ɑːktiːˈviː/

hyphenation: ak·tî·vî


emek

glosses: xebat, ked, kesp, aktîvîte, kar, mijûlahî, çalakî, çelengî, zîrekî, şol, şuxl

forms: emeg

etymology_text: Ji tirkî emek (“ked”) ji tirkiya kevn emeg


xewandin

glosses: nivandin, razandin, xistin xewê, wisan kirin ku kesek din rakeve anku binive

forms:
dixewînim (present)
dixewînî (present)
dixewîne (present)
dixewînin (present)
bixewîne (imperative singular)
bixewînin (imperative plural)
xewand (past)
xewand (past)
xewand (past)
xewand (past)
–xewîn– (root present)
–xewand– (root past)
ez dixewînim (indicative present positive)
ez naxewînim (indicative present negative)
min xewand (indicative past positive)
min nexewand (indicative past negative)
tu dixewînî (indicative present positive)
tu naxewînî (indicative present negative)
te xewand (indicative past positive)
te nexewand (indicative past negative)
ew dixewîne (indicative present positive)
ew naxewîne (indicative present negative)
wê/wî xewand (indicative past positive)
wê/wî nexewand (indicative past negative)
em dixewînin (indicative present positive)
em naxewînin (indicative present negative)
me xewand (indicative past positive)
me nexewand (indicative past negative)
hûn dixewînin (indicative present positive)
hûn naxewînin (indicative present negative)
we xewand (indicative past positive)
we nexewand (indicative past negative)
ew dixewînin (indicative present positive)
ew naxewînin (indicative present negative)
wan xewand (indicative past positive)
wan nexewand (indicative past negative)
min dixewand (imperfect positive)
min nedixewand (imperfect negative)
min xewandibû (positive)
min nexewandibû (negative)
te dixewand (imperfect positive)
te nedixewand (imperfect negative)
te xewandibû (positive)
te nexewandibû (negative)
wê/wî dixewand (imperfect positive)
wê/wî nedixewand (imperfect negative)
wê/wî xewandibû (positive)
wê/wî nexewandibû (negative)
me dixewand (imperfect positive)
me nedixewand (imperfect negative)
me xewandibû (positive)
me nexewandibû (negative)
we dixewand (imperfect positive)
we nedixewand (imperfect negative)
we xewandibû (positive)
we nexewandibû (negative)
wan dixewand (imperfect positive)
wan nedixewand (imperfect negative)
wan xewandibû (positive)
wan nexewandibû (negative)
ez ê bixewînim (future positive)
ez ê nexewînim (future negative)
minê xewandibe (future perfect positive)
minê nexewandibe (future perfect negative)
tu yê bixewînî (future positive)
tu yê nexewînî (future negative)
teyê xewandibe (future perfect positive)
teyê nexewandibe (future perfect negative)
ew ê bixewîne (future positive)
ew ê nexewîne (future negative)
wê/wîyê xewandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nexewandibe (future perfect negative)
em ê bixewînin (future positive)
em ê nexewînin (future negative)
meyê xewandibe (future perfect positive)
meyê nexewandibe (future perfect negative)
hûn ê bixewînin (future positive)
hûn ê nexewînin (future negative)
weyê xewandibe (future perfect positive)
weyê nexewandibe (future perfect negative)
ew ê bixewînin (future positive)
ew ê nexewînin (future negative)
wanê xewandibe (future perfect positive)
wanê nexewandibe (future perfect negative)
min xewandiye (perfect positive)
min nexewandiye (perfect negative)
min xewandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nexewandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te xewandiye (perfect positive)
te nexewandiye (perfect negative)
te xewandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nexewandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî xewandiye (perfect positive)
wê/wî nexewandiye (perfect negative)
wê/wî xewandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nexewandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me xewandiye (perfect positive)
me nexewandiye (perfect negative)
me xewandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nexewandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we xewandiye (perfect positive)
we nexewandiye (perfect negative)
we xewandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nexewandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan xewandiye (perfect positive)
wan nexewandiye (perfect negative)
wan xewandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nexewandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bixewînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nexewînim (present subjunctive negative)
(bila) min xewandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nexewandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bixewînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nexewînî (present subjunctive negative)
(bila) te xewandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nexewandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bixewîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nexewîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî xewandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nexewandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bixewînin (present subjunctive positive)
(bila) em nexewînin (present subjunctive negative)
(bila) me xewandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nexewandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bixewînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nexewînin (present subjunctive negative)
(bila) we xewandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nexewandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bixewînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nexewînin (present subjunctive negative)
(bila) wan xewandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nexewandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bixewanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nexewanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min xewandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nexewandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bixewanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nexewanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te xewandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nexewandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bixewanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nexewanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî xewandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nexewandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bixewanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nexewanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me xewandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nexewandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bixewanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nexewanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we xewandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nexewandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bixewanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nexewanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan xewandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nexewandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bixewanda (present conditional positive)
minê nexewanda (present conditional negative)
minê xewandibûya (preterite conditional positive)
minê nexewandibûya (preterite conditional negative)
teyê bixewanda (present conditional positive)
teyê nexewanda (present conditional negative)
teyê xewandibûya (preterite conditional positive)
teyê nexewandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bixewanda (present conditional positive)
wê/wîyê nexewanda (present conditional negative)
wê/wîyê xewandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nexewandibûya (preterite conditional negative)
meyê bixewanda (present conditional positive)
meyê nexewanda (present conditional negative)
meyê xewandibûya (preterite conditional positive)
meyê nexewandibûya (preterite conditional negative)
weyê bixewanda (present conditional positive)
weyê nexewanda (present conditional negative)
weyê xewandibûya (preterite conditional positive)
weyê nexewandibûya (preterite conditional negative)
wanê bixewanda (present conditional positive)
wanê nexewanda (present conditional negative)
wanê xewandibûya (preterite conditional positive)
wanê nexewandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bixewîne (imperative present positive)
(tu) nexewîne (imperative present negative)
(hûn) bixewînin (imperative present positive)
(hûn) nexewînin (imperative present negative)
خهواندن

etymology_text: Ji xew + -andin.

ipa: /xɛwɑːnˈdɪn/

hyphenation: xe·wan·din


abultar

glosses: êvitandin, perçivandin, werimandin, pif kirin, avisandin

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-abultar.wav