bitir

glosses: Mirovê xodbîn û qure, bitaybetî ko ne li hember vê xodîtinê ye.

etymology_text: Ji bi- + tir.


bitrî

pos: noun

pos_title: Navdêr

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /bɪtˈɾiː/

hyphenation: bit·rî


xişxiş

glosses: dengê tiştekî bi xwêr re diçe derdixe, dengê devîyan, dengê televizyonê


jiserxweçûyîn

pos: verb

pos_title: Lêker

ipa: /ʒɪsɛɾxʷɛt͡ʃuːˈjiːn/

hyphenation: ji·serx·we·çû·yîn


perîk

glosses: pirta çûkan ya qalind ku bi granî di bazikan de ne

text: çermsor perîkan dixin serê xwe

text: Li jorê mîna xilxalekê diteyisî, ez dikeniyam, li jorê li ba dibû, perîkên wê perweze didan...

ref: Înan Eroglu, Têbîniyek, Weşanên Avesta, 2019, r. 37, ISBN 9786052246474

ipa: /pɛˈɾiːk/


çarşev

glosses:
rûnivîn, mêzer, mişot, çara şevê, çara kayê, çara bastêqê
cawê tenik yê bi ser nivînan ve

text: Ev matem û ev siyahpoşîEv çarşev û izar û poşîBuhtan wî zemanî kirine 'adet

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms: çarşef

etymology_text: çar (hevreha "çadir"ê) + şev anku "çadira şevê, perdeya şevê", herwiha hevreha farisî چادرشب (çarşeb) ji چادر (çader/çador, “çar/çadir”) + شب (şeb, “şev”), ji zimanên îranî. Ji eynî rehî: çarik.


serm

pos: adj

pos_title: Rengdêr

forms:
sermtir (comparative)
herî serm (superlative)
sermtirîn (superlative)


qaçikî

glosses: kesê/a ku êşa qaçikê dikşîne û nikare birêve biçe


virvirandin

glosses:
Tiştekî li hewayê wek li dora xwe bizivre avêtin,
 boomerang dihê virvirandin,
 teyfik virvirand û avêt.

forms: ڤرڤراندن

ipa: /vɪɾvɪɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: vir·vi·ran·din


mêranî

text: Û ji ber vê yekê ye, ax Ganem, ji lewre bi kembera xwe ez hatime girêdan, ez nikarim xwe teslîmê te bikim; mêraniya te, germbûna te di nava xwe de his bikim, wê gava ku ew bi min re bibe yek parçe.

ref: Çîroka Hezar û Şevekê, werger: Serdar Roşan, Weşanên Nûdem

forms: مێرانی

etymology_text: Ji mêr + -anî.


babirne

ipa: /bɑːbɪɾˈnɛ/


hezaz

text: Şîmşek bal kişand ku cemeda herî mezin a li Tirkiyeyê li Çiyayê Agiriyê û wiha dewam kir, "Cemedeke 10,2 kîlometrekareyî heye ku ji zîrweyê dişiqite û tê digihêje geliyên li quntarê çiya. Germbûna kurewî ya ku em li welatê me bandora wê bi awayekî berbiçav dibînin, mixabin tesîrê li cemeda li Çiyayê Agiriyê jî dike. Ji ber cemedên ku nexasim serê tîrmehê û meha tebaxê heliyan, hezaz çêbûn."

ref: Bülent Mavzer, Cemeda li serê Çiyayê Agiriyê dihele https://web.archive.org/https://www.aa.com.tr/kk/tirkiye/cemeda-li-ser%C3%AA-ciyay%C3%AA-agiriy%C3%AA-dihele/2344400 arşîv, aa.com.tr/kk, 24.08.2021

etymology_text: Ji erebî حزاز (ḧezaz).


xirbo

glosses: Di qeşmerî kirinê de wek peyvek neyênî dihê bikaranîn.

text: Weke min derket te dît xirbo!

forms:
xirbotir (comparative)
herî xirbo (superlative)
xirbotirîn (superlative)
xirpo

etymology_text: Ji xir + bi + xwarin.


pelik

glosses: pelê madenî, axilbe yên ji zêr yan jî zîv

text: Me di dawetê de pelikek avêt.

ipa: /pɛˈlɪk/

hyphenation: pe·lik


dîrokçe

text: Dîrokçeya wargeha penaberên Mexmûrê

ref: Lemondediplo-kurdi.com, 1/2010

etymology_text: Ji dîrok + -çe.


araqxwur

forms:
araqxwurtir (comparative)
herî araqxwur (superlative)
araqxwurtirîn (superlative)


qelpax

glosses:
tişta madenî yan jî darîn ku devê amûran pê dihê girtin.
 qelpaxa beroşê;qelpaxa çaydan


simbil

forms:
سمبل
sinbil
sumbul
simil
siml
sunbul

etymology_text: Ji erebî سنبل (sunbul) ji aramî שבלתא (şibelta) ji rehê שבל (ş-b-l-: şorr bûn, şingilîn, dahelîn, pançilîn, daleqîn, daşindilîn), hevreha îbrî שיבולת (şibbolta) û akadî şubultu

класъ

roman: klasŭ

στάχυ

roman: stáchy

ipa: /sɪmˈbɪl/

hyphenation: sim·bil


simbil

text: Ne belçim man ne sunbul manNe ruhan man ne sorgul man

ref: Feqiyê Teyran,

forms:
sinbil
sumbul
simil
simul
sunbul

etymology_text: (Binêre etîmolojîya jorî.)

風信子

roman: fēngxìnzǐ

سنبل

roman: sunbul

հակինթ

roman: hakintʻ

гиацинт

roman: giacint


bizar

forms:
bizir
mîbzer

ipa: /bɪˈzɑːɾ/


mîbzer

glosses: makîneya ku li dû traktorê pê bizir dihê avêtin nav erd

forms:
bizar
bizir


ji nedî ve

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses:
ji nişkê ve, bi carekê û bêhay;
 ji nedî ve baran bariya

etymology_text: Ji ji + nedî + ve


şixre

glosses: qeftên genimî yan cehî yên ku bo gêre- û bêderkirinê hatine hazirkirin

glosses: xirar,telîsê kayê yê reş, mezin û qalind ku ji mûyan hatiye çêkirin


simaq

glosses: Deviyek û berhema wê ya sor e ku wek biharat tê bikaranîn.

forms:
sivak
sivok
simoq
sumaq
سماق

etymology_text: Ji siryaniya klasîk ܣܘܡܩ (summaq, “sor > simaq”), heman peyv wek سماق (summaq) ketiye erebî, wek سماق (somaq) ketiye farisî, wek sumak tirkî, wek sumac fransî û îngilîzî, wek sumaque spanî, wek сумах (sumax) rusî...

თუთუბო

roman: tutubo

Сумах

roman: Sumax


mijandin

forms:
مژاندن
mijîn

ipa: /mɪʒɑːnˈdɪn/

hyphenation: mi·jan·din


mijîn

forms: مژین

ipa: /mɪˈʒiːn/

hyphenation: mi·jîn


mijîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


mozqirtik

etymology_text: moz + qirtik

زەردەواڵە

roman: zerdewalle

ipa: /moːzqɪɾˈtɪk/

hyphenation: moz·qir·tik


patoz

text: Daliye Henan diyar kir ku divê mazot di demeke lezgîn de ji xwediyên patozan re were peydakirin û paleya xwe li herêmê bi dawî bikin.

ref: ku.hawarnews.com 6/2015

forms:
patos
partos

etymology_text: Ji fransî batteuse.


ewlek

glosses: kredî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


paşgotinî

text: Filankes paşgotiniya filankes dikir.


keyanî

glosses: Welatê ku ji hêla keyekî û/an şahbanûyekê ve tê birêvebirin.

etymology_text: Ji key + -anî.

پادشاهی

roman: pâdešâhi, pâdšâhi


glücklich

glosses:
bextiyar, bextewer, dilşad, kamiran, şa, şad, dilşa, ferxende, şadîman, şadan, bisiûd, bişens, mesûd, dilxweş, kêfxweş,
kesa/ê ku bextê wî xweş e û ji rewşa xwe razî

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-glücklich.wav


kumru

glosses: fatfatok, fatimok, fatmûk, fatik, tiltivîk


vegilî

glosses: vegazin, giliya dubare, gazina ku dîsa tê yan hatiye kirin

etymology_text: Ji ve- + gilî.


vemirandî

glosses: Ya/yê hatiye vemirandin, tefandî, temirandî

forms: ڤهمراندی


tefandî

glosses: ya/yê hatiye tefandin, vemirandî, temirandî

notes:
tefandî bûn
tefandîbûn


girgirok

glosses: erebokek zarokan ku bi piranî ji têlan yan jî ji textikan hatiye çêkirin

hyphenation: gir·gi·rok


kevne

forms:
kevnetir (comparative)
herî kevne (superlative)
kevnetirîn (superlative)

hyphenation: kev·ne


kevnok

forms:
kevnoktir (comparative)
herî kevnok (superlative)
kevnoktirîn (superlative)


rewal

glosses:
ciwan, genc, xort, tolaz, law,
kesa/ê ku êdî ne zarok e lê hê nebûye jin yan zelam jî

forms:
rewaltir (comparative)
herî rewal (superlative)
rewaltirîn (superlative)
riwal
rewa
rewan


qelafîstik

glosses: haweyekî qelandina nokan ku ziwa dihê danîn ser agir


qelafîsk

text: Carinan dihiştin em li ser qelafîskan rûnên, lê bi giranî em li piya bûn.

forms:
gelavîsk
qelefîsk
qelevîsk
qerefîsk
qeravîsk
qulîsk
qulofisk

ipa: /qɛlɑːˈfiːsk/

hyphenation: qe·la·fîsk


perîdank

glosses: Ajalek biçûk û difre ku çar bazikên wan he ne, minminîk, pelatînk, perperok, pinpinîk, pepûle, pirpirîk, pirrpirrok.


hungulîsk

glosses: Xeleka madenî ku mirov dixin tilîkên xwe.

ipa: /hʊnɡʊˈliːsk/

hyphenation: hun·gu·lîsk


parzên

text: parzênê şîr xavik e

ipa: /pɑːɾˈzeːn/

hyphenation: par·zên


rehjen

glosses: Livîn û hereketa ku bi tiliya li ser reh û demaran tê hîs kirin. Bi her lêdanekî dil ev livîn û hereket pêk tên.

text:
“Rajen”ê “nabiz” binav ke “rehjen” û hem “rejenîn”
“Kêrguh” û “kêrvoşk”e “tavşan”, “kaçinilmaz”-“çarenîn”

ref: nefel.com, 21.02.2010, Fehengoka bi wezin – kurdî-tirkî – III

forms: rajen


bergind

glosses: wate yan jî hembera peyvekê di zimanekî din de

glosses: berdêl, tiştê mirov dide kesê din li hemberî tiştekî din

glosses: muqabele, tevger yan reftara ku lazime li hember tevger an reftarekî din bê kirin

forms:
bergîdan
berdêl
hember
bersîv

ipa: /bɛɾˈɡɪnd/

hyphenation: ber·gind


anahî

glosses: destûr, îzin, destûr û îzin ji bo kirina tiştekî an karekî, rêkeftina legal/qanûnî ku bi hin şert û zirûfan û ji bo hin armancan destûrê dide kesekî yan şîrketekê da karibe karekî bike

text: Rêvebirê plandanînê yê wezareta pîşesazîyê û wizeyê Sirûd Ehmed Feqê ji PNA re da xuyakirin, ku heta niha 319 kargehênpîşesazîyê anahî (ruxset) li herêma kurdistanê wergirtine û di biwarên corane de kar dikin.

ref: peyamner.com, Kurdistanî - SÊSED Û NOZDEH KARGEHÊN PÎŞESAZÎYÊ, ANAHÎYA KARKIRINÊ LI HERÊMA KURDISTANÊ WERGIRITNE, 22.02.2010

forms: destûr

ipa: /ɑːnɑːˈhiː/

hyphenation: a·na·hî


anahîdan

text: Rêvebirê giştîyê gihandin, hilsengandin û anahîdanê (ruxsetdanê) yê desteya investkarîya herêma kurdistanê Kamîran Muftî, di evê bareyê de ji PNA re da xuyakirin, ku niha asta investkarîyê gihijtiye 12 milliyard Dollaran.

ref: peyamner.com, Kurdistanî - ASTA INVESTKARÎYÊ LI HERÊMA KURDISTANÊ NIHA DI SER 12 MILLIYARD DOLLARAN RE YE, 22.02.2010

forms:
anahî
anahî dayîn

etymology_text: * anahî+*-dan


anahî dayîn

glosses: destûr dayîn, îzin dayîn, destûr dayîn û îzin dayîna ji bo kirina tiştekî an karekî, dayîna rêkeftina legal/qanûnî bi hin şert û zirûfan û ji bo hin armancan ji bo kes yan şîrketan da karibe karekî bike

forms:
destûr
anahî

etymology_text: Ji anahî + dayîn.

ipa: /ɑːnɑːˈhiː dɑːˈjiːn/


witûwêj

glosses: Bi alfabeya latînî nivîsina وتووێژ (witûwêj).


rêge

text: Polîsî Iraq delêt emro leakamî teqîneweyî du bombî le rêge le nawendî şarî Kerbela, be layî kem 25 kes birîndar bûn.

ref: voanews.com/kurdi, 25.11.2009


rêçare

glosses: Rêya helkirinê, rêya derketina ji rewşek zor

forms: hel kirin


sêdaredan

text: Dadgeha Înqilab ya Îranî hikûmê sêdaredanê dijî girtîya siyasî ya Kurd Şîrîn Alamhûlû da, piştî dadgehê ragehand ku Alamhûlu endame di Partîya Jiyana Azad a Kurdistanê (PJAK) de.

ref: voanews.com/kurdi/, 24/02/2009

glosses: îdam, şenq, darxistin, daliqandin, hilawîstin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: sêdare


ji ya xwe daketin

glosses:
dest jê berdan, dev jê berdan, êdî nekirin, êdî li gel neman,
bela xwe jê vekirin, jê gerîn, destên xwe jê şûştin, êdî mayê xwe tê nekirin

text: Ligel her cure berpêyan jî ew ji ya xwe daneket

text: Her çendîn Atalay, Ahmet Türk, dozggêr û dadwerên Diyarbekirê ev îdîaya Hatip Dicle redkir jî CHP ji a xwe daneket û mesele bir parlamentoyê

ref: Baykal bi berpirsê PKK-ê yê Ewropayê re rûnişt https://web.archive.org/http://www.netkurd.com/?mod=news&option=view&id=3777 arşîv, netkurd.com, 2010

ipa: /ʒɪ jɑː xʷɛ dɑːkɛˈtɪn/

hyphenation: ji ya xwe da·ke·tin


laberint

audio: LL-Q7026 (cat)-Beusson-laberint.wav


hêmaker

glosses: Sembol yan jî nîşanek ku tiştek pê tê ferqkirin.

text: Herwesan rêka taqîkirina çendeha pirotînên (=protein) cur bi cur ku li demê nexweşiya şêrpencê zêdediken dibêjine van pirotînan hêmakerên şêrpencî (Tumor Marker) herwesan gelek rêkên dî hene wek pişknînabohêlên ciyawaz ku berpirsiyarin ji şêrpencê.

ref: rojnamawar.com, Hewlên bayulucistan ji bo çareserikirina nexweşiya penceşêrê, 03/2010

etymology_text: Ji hêma + -ker.


beravan

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


pênase

glosses: Tiştek, kesek an jî têgihek (mefhûmek) bi awayekî ku hemû wesfên wî bigire nav xwe, dan naskirin û ravekirin, tarîf.


nefsmîrî

glosses: nefsmîrbûn, tenezûl nekirin, xwe zanîn, bi nefsê xwe karîn, hûkm li bedenê xwe kirin


mirovxwûr

ipa: /mɪɾoːvxˈʷuːɾ/


pirtû

glosses: kemxe, kisûr, pirtî, xak^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


selikçêker

etymology_text: Ji selik + çêker.

ipa: /sɛlɪkt͡ʃeːˈkɛɾ/


pirtûkfiroşxane

glosses:
kitêbfiroşgeh, firoşgeha pirtûkan, dikana pirtûkan, dikana kitêban, firoşgeha kitêban,
cihê ku pirtûk anku kitêb lê tên firotin

forms: پرتووکفرۆشخانه

etymology_text: pirtûk + -firoş + -xane

مَكْتَبَة

roman: maktaba

գրախանութ

roman: graxanutʻ

номын дэлгүүр

roman: nomyn delgüür

кітап дүкені

roman: kıtap dükenı

книжный магазин

roman: knižnyj magazin

βιβλιοπωλείο

roman: vivliopoleío


filmvan

text: Halil Uysal filmvanekî kurd e.

etymology_text: Ji film + -van.


Kercews

pos: name

pos_title: Serenav

forms: Kercos

ipa: /kɛɾˈd͡ʒɛws/

hyphenation: Ker·cews


bangeşe

glosses: Bi armanca handan yan jî palpiştî kirina dozekê belavkirina zanyariyek, ramanek yan jî baweriyekê.

glosses: Bi armanca nasandin, belav kirin yan jî li ber dil xweşkirina dozek, baweriyek yan jî ramanekê kar xebat kirin bi rêya axaftin, nivîsandin yan jî amûrên ragihandinê.

etymology_text: Ji soranî بانگەشە (bangeşe) bi paşvesazî ji بانگێشتن (bangêştin) bi sivikkirinê ji بانگهێشتن (banghêştin) ji بانگ (bang, “bang, gazî, hawar”) + هێشتن (hêştin, “hiştin”).

ipa: /bɑːnɡɛˈʃɛ/

hyphenation: ban·ge·şe


çavşînk

glosses: Ew tiştik yan jî objeya tê bawerkirin ku mirova ji çavên nebaş û xerab diparêze. Ev obje ji çend rengan pêk tê lê rengê şîn hertim tê de heye rengê serdest jî şîn e. Wekî ji nav diyar e ev obje dişibe çav.

text: Min pirtûka te di gewriya xwe de berbejin, di çengê xwe debazbend, di eniya xwe de çavşînk û di guhên xwe de gaziyên xeniqî bihîstibû..

ref: Rono 2007, Ehmedê Huseynî, pukmedia.com, 20.02.2010

forms: çav


agha

forms:
aga
äga

etymology_text: Ji osmanî آغا (aghā, agha) (tirkî ağa).


ağa

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-ağa.wav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ağa.wav


kayin

glosses: Xwarinê ji hûr yan jî berqurkê vereşandin û ji nû ve û demek drêj cûtin.

forms: koyin

ipa: /kɑːˈjɪn/

hyphenation: ka·yin


koyin

glosses: Ji bo mêşinan serê xwe xistin nav dûvê hev û xwe ji tava tûj parastin.

ipa: /koːˈjɪn/

hyphenation: ko·yin


title: 'isdzán

redirect: ’isdzán

pos: hard-redirect


mekr

pos: prep

pos_title: Daçek

text:
Mekrê dijmin hişyarbin
Da serdest nebin senem

forms:
mekra
mekira
mekrê
mekirê


complement

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-complement.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-complement.wav


malperist

glosses: Maddî, destgirtî, kesê/a ku hez ji paran dike û kêm serif dike.

forms: مالپەرست

etymology_text: mal + perist ji peristin


bergî

glosses:
had, hesab, pîvan
bergiya zimanê xwe nizane

ipa: /bɛɾˈɡiː/

hyphenation: ber·gî


bi ro de çûn

glosses: berhewa bûn, li boşê çûn, beredayî bûna kar an tiştekî

text: Westa karê me eletewş çû; karê me bi ro de çû.

etymology_text: Ji bi + ro + de + çûn


Schlange

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Schlange.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Student16 de-Schlange.wav


Vater

audio: LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Vater.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Vater.wav

audio: LL-Q188 (deu)-teste (Pamputt)-Vater.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Student16 de-Vater.wav

audio: LL-Q188 (deu)-CamelCaseNick-Vater.wav


groß

audio: LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-groß.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-groß.wav

audio: LL-Q188 (deu)-teste (Pamputt)-groß.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Student16 de-groß.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-groß.wav


kaşxank

glosses: Ew textê li jorekê li ser seran dikevit, anko textê jorîn li jorekê

forms: seqf

ipa: /kɑːʃˈxɑːŋk/

hyphenation: kaş·xank


fünfzig

pos: num

pos_title: Hejmar

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-fünfzig.wav


siebzig

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-siebzig.wav


dreißig

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-dreißig.wav


neunzig

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-neunzig.wav


sechzig

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-sechzig.wav


vierzig

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-vierzig.wav


achtzehn

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-achtzehn.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-achtzehn.wav


zwölf

audio: LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-zwölf.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-zwölf.wav

audio: LL-Q188 (deu)-SabriaDE (Yug)-zwölf.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-zwölf.wav

audio: LL-Q188 (deu)-SarahFatimaK-zwölf.wav


fünfzehn

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-fünfzehn.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-fünfzehn.wav


neunzehn

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-neunzehn.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-neunzehn.wav


kalt

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-kalt.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Ionenlaser-kalt.wav


weiß

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-weiß.wav

audio: LL-Q188 (deu)-SarahFatimaK-weiß.wav


jung

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-jung.wav


schnell

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-schnell.wav


Gold

audio: LL-Q9051 (ltz)-Procrastineur49-Gold.wav


neu

audio: LL-Q188 (deu)-Lucas Werkmeister-neu.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-neu.wav


Salz

audio: LL-Q188 (deu)-CamelCaseNick-Salz.wav


selbst

pos: pron

pos_title: Cînav

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-selbst.wav


selbst

pos: adv

pos_title: Hoker


Name

audio: LL-Q188 (deu)-CamelCaseNick-Name.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Ionenlaser-Name.wav


Kopf

audio: LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Kopf.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Kopf.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Student16 de-Kopf.wav


Physik

audio: LL-Q188 (deu)-Beat Ruest-Physik.wav


tête

audio: LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-tête.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-tête.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-tête.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-tête.wav


testa

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-testa.wav


Hilfe

audio: LL-Q188 (deu)-I10-10I-Hilfe.wav


Englisch

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-Englisch.wav


équipe

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-équipe.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Touam-équipe.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-équipe.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Webfil-équipe.wav


gerade

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-gerade.wav


spät

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-spät.wav


weinen

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-weinen.wav


piangere

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-piangere.wav


neugierig

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-neugierig.wav


Chile

audio: LL-Q29507 (ast)-Limotecariu-Chile.wav


Chile

audio: LL-Q1860 (eng)-Soundguys-Chile.wav


Chile

forms: Cile

etymology_text: República de Chile

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-Chile.wav


hewilandin

glosses:
hewl dan, mihawele kirin, tê koşîn, cehd dan,
ya ji destî hatin kirin

forms:
dihewilînim (present)
dihewilînî (present)
dihewilîne (present)
dihewilînin (present)
bihewilîne (imperative singular)
bihewilînin (imperative plural)
hewiland (past)
hewiland (past)
hewiland (past)
hewiland (past)
–hewilîn– (root present)
–hewiland– (root past)
ez dihewilînim (indicative present positive)
ez nahewilînim (indicative present negative)
min hewiland (indicative past positive)
min nehewiland (indicative past negative)
tu dihewilînî (indicative present positive)
tu nahewilînî (indicative present negative)
te hewiland (indicative past positive)
te nehewiland (indicative past negative)
ew dihewilîne (indicative present positive)
ew nahewilîne (indicative present negative)
wê/wî hewiland (indicative past positive)
wê/wî nehewiland (indicative past negative)
em dihewilînin (indicative present positive)
em nahewilînin (indicative present negative)
me hewiland (indicative past positive)
me nehewiland (indicative past negative)
hûn dihewilînin (indicative present positive)
hûn nahewilînin (indicative present negative)
we hewiland (indicative past positive)
we nehewiland (indicative past negative)
ew dihewilînin (indicative present positive)
ew nahewilînin (indicative present negative)
wan hewiland (indicative past positive)
wan nehewiland (indicative past negative)
min dihewiland (imperfect positive)
min nedihewiland (imperfect negative)
min hewilandibû (positive)
min nehewilandibû (negative)
te dihewiland (imperfect positive)
te nedihewiland (imperfect negative)
te hewilandibû (positive)
te nehewilandibû (negative)
wê/wî dihewiland (imperfect positive)
wê/wî nedihewiland (imperfect negative)
wê/wî hewilandibû (positive)
wê/wî nehewilandibû (negative)
me dihewiland (imperfect positive)
me nedihewiland (imperfect negative)
me hewilandibû (positive)
me nehewilandibû (negative)
we dihewiland (imperfect positive)
we nedihewiland (imperfect negative)
we hewilandibû (positive)
we nehewilandibû (negative)
wan dihewiland (imperfect positive)
wan nedihewiland (imperfect negative)
wan hewilandibû (positive)
wan nehewilandibû (negative)
ez ê bihewilînim (future positive)
ez ê nehewilînim (future negative)
minê hewilandibe (future perfect positive)
minê nehewilandibe (future perfect negative)
tu yê bihewilînî (future positive)
tu yê nehewilînî (future negative)
teyê hewilandibe (future perfect positive)
teyê nehewilandibe (future perfect negative)
ew ê bihewilîne (future positive)
ew ê nehewilîne (future negative)
wê/wîyê hewilandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nehewilandibe (future perfect negative)
em ê bihewilînin (future positive)
em ê nehewilînin (future negative)
meyê hewilandibe (future perfect positive)
meyê nehewilandibe (future perfect negative)
hûn ê bihewilînin (future positive)
hûn ê nehewilînin (future negative)
weyê hewilandibe (future perfect positive)
weyê nehewilandibe (future perfect negative)
ew ê bihewilînin (future positive)
ew ê nehewilînin (future negative)
wanê hewilandibe (future perfect positive)
wanê nehewilandibe (future perfect negative)
min hewilandiye (perfect positive)
min nehewilandiye (perfect negative)
min hewilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nehewilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te hewilandiye (perfect positive)
te nehewilandiye (perfect negative)
te hewilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nehewilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî hewilandiye (perfect positive)
wê/wî nehewilandiye (perfect negative)
wê/wî hewilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nehewilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me hewilandiye (perfect positive)
me nehewilandiye (perfect negative)
me hewilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nehewilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we hewilandiye (perfect positive)
we nehewilandiye (perfect negative)
we hewilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nehewilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan hewilandiye (perfect positive)
wan nehewilandiye (perfect negative)
wan hewilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nehewilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bihewilînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nehewilînim (present subjunctive negative)
(bila) min hewilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nehewilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bihewilînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nehewilînî (present subjunctive negative)
(bila) te hewilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nehewilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bihewilîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nehewilîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî hewilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nehewilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bihewilînin (present subjunctive positive)
(bila) em nehewilînin (present subjunctive negative)
(bila) me hewilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nehewilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bihewilînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nehewilînin (present subjunctive negative)
(bila) we hewilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nehewilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bihewilînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nehewilînin (present subjunctive negative)
(bila) wan hewilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nehewilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bihewilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nehewilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min hewilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nehewilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bihewilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nehewilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te hewilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nehewilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bihewilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nehewilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî hewilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nehewilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bihewilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nehewilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me hewilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nehewilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bihewilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nehewilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we hewilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nehewilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bihewilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nehewilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan hewilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nehewilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bihewilanda (present conditional positive)
minê nehewilanda (present conditional negative)
minê hewilandibûya (preterite conditional positive)
minê nehewilandibûya (preterite conditional negative)
teyê bihewilanda (present conditional positive)
teyê nehewilanda (present conditional negative)
teyê hewilandibûya (preterite conditional positive)
teyê nehewilandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bihewilanda (present conditional positive)
wê/wîyê nehewilanda (present conditional negative)
wê/wîyê hewilandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nehewilandibûya (preterite conditional negative)
meyê bihewilanda (present conditional positive)
meyê nehewilanda (present conditional negative)
meyê hewilandibûya (preterite conditional positive)
meyê nehewilandibûya (preterite conditional negative)
weyê bihewilanda (present conditional positive)
weyê nehewilanda (present conditional negative)
weyê hewilandibûya (preterite conditional positive)
weyê nehewilandibûya (preterite conditional negative)
wanê bihewilanda (present conditional positive)
wanê nehewilanda (present conditional negative)
wanê hewilandibûya (preterite conditional positive)
wanê nehewilandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bihewilîne (imperative present positive)
(tu) nehewilîne (imperative present negative)
(hûn) bihewilînin (imperative present positive)
(hûn) nehewilînin (imperative present negative)
hewlandin

etymology_text: Ji hewl + -andin.

ipa: /hɛwɪlɑːnˈdɪn/

hyphenation: he·wi·lan·din


hewilandin

glosses:
hewldan, mihawelekirin, têkoşîn, cehddan,
ya ji destî hatin kirin


Zunge

audio: LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Zunge.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Zunge.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Student16 de-Zunge.wav

audio: LL-Q188 (deu)-CamelCaseNick-Zunge.wav


gatu

audio: LL-Q29507 (ast)-Limotecariu-gatu.wav


cavall

audio: LL-Q7026 (cat)-Beusson-cavall.wav


ĉevalo

etymology_text: Deyn ji fransî cheval.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ĉevalo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-ĉevalo.wav


cal

audio: LL-Q7913 (ron)-Andreea Teodoraa-cal.wav

audio: LL-Q7913 (ron)-Filosoful-cal.wav


alvêr

text: baykotkirina dehan şîrket û kompaniyayên biyanî bi sûçê alvêr û bazirganî tevî Îranê

ref: Siyamend Terbî, Berhevkirina Pêşnivîsa Biryarnameyekê Ji Hêla Demokratên Amerîkayê Ve Di Kongireya Wî Welatî Da https://web.archive.org/http://www.kurdistanmedia.com/kurmanci/siyasi/file/35.php arşîv, kurdistanmedia.com, 2007

etymology_text: Ji tirkî alver

ipa: /ɑːlˈveːɾ/

hyphenation: al·vêr


meervoud

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-meervoud.wav


plural

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-plural.wav


pluriel

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-pluriel.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-pluriel.wav


enkelvoud

audio: LL-Q14196 (afr)-Anon1314-enkelvoud.wav


врата

audio: LL-Q7918 (bul)-Kiril kovachev-врата.wav


porta

audio: LL-Q7026 (cat)-Toniher-porta.wav


porta

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: kesê duyem yekjimar forma fermanî ji lêker portare


doras

audio: LL-Q9142 (gle)-Ériugena-doras.wav


pintu

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-pintu.wav

audio: LL-Q9240 (ind)-Dvnfit-pintu.wav


vuvuzela

glosses: cûreyek zirneyan e ku bi taybetî li Afrîkaya Başûr tê bikaranîn


kontraŭleĝa

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-kontraŭleĝa.wav


illégal

audio: LL-Q150 (fra)-VictorDtmtc-illégal.wav


agahzanyar

ipa: /ɑːɡɑːhzɑːnˈjɑːɾ/

hyphenation: a·gah·zan·yar


belaxet

glosses:
rewanbêjî, xweşbêjî, xweşpeyivîn, retorîk, xîtabet,
hunera axiftina bedew û qayilkirina guhdaran yan xwendevanan

glosses: peyv û gotinên spehî lê ne rast, peyivîna berbad ya ku li gel rastiyê nagunce

etymology_text: Ji erebî بلاغة (belaẍeᵗ: gihiştin, gihiştîbûn), hevrehabaliq.

реторика

roman: retorika

ipa: /bɛlɑːˈxɛt/

hyphenation: be·la·xet


xîtabet

glosses:
rewanbêjî, xweşbêjî, xweşpeyivîn, belaxet, retorîk,
hunera axiftina bedew û qayilkirina guhdaran yan xwendevanan

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]: xîtab + -et


ogi

audio: LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-ogi.wav


duona

audio: LL-Q9083 (lit)-Renvoy-duona.wav


roti

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-roti.wav


леб

audio: LL-Q9296 (mkd)-Bjankuloski06-леб.wav


pão

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-pão.wav


ekmek

glosses: çandin, dabinartin, hilanîn û danîn (bikaranîna ax ji bo hilanîn û danînê)

text: tarlaya erken tohum ektik

text: ekip biçmek

text: ekini ekip biçtik

text: ekmeden biçilmez

text: ekmediğin yerde biter

text: yemeğe biber ektim

text: aramıza düşmanlık tohumlarını ekenler

text: hepimizi ekip kendisi gitti

text: bizim otobüs onları ekti

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ekmek.wav


ekmek

text: buğday ekmeği

text: ekmeğimizin derdine düşmüşüz

text: ekmeği bizde yiyelim mi?


хлеб

audio: LL-Q7737 (rus)-Tatiana Kerbush-хлеб.wav


ขนมปัง

audio: LL-Q9217 (tha)-Patsagorn Y.-ขนมปัง.wav


muet

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-muet.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-muet.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Tamahashi-muet.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-muet.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-muet.wav


muto

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-muto.wav


muto

glosses: Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera mutare


orvu

audio: LL-Q33973 (scn)-XANA000-orvu.wav


cego

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-cego.wav


boom

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-boom.wav


boom

glosses: vegeşî, berfirehî, çalakiya bazirganî, girm, gimî, gurnîn, gurmên, girme, avayî

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-boom.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-boom.wav


pohon

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-pohon.wav


rewanwerziş

text: Demek e min ji xwe re werzişeke taybetî peyda kiriye. Hero berî êvaran dema ku karê min kuta dibe, ez dest bi rewanwerzişê* dikim. Rewanwerzişa min jî weha ye. Ez digel miqamekî kurdî yêkişt yan dîlana qolanî dikim yan jî bi ahenga wî miqamî werzişê dikim. Ev corê werzişê hem ji laş re hem jî ji rewanî re sûdmend* e. Lewra ku mirov bi wê werzişê demekê dewr û berên xwe ji bîr dike û diçe cîhaneke nadiyar.

ref: Perwîz Cîhanî: Kekê min çawîş e, Kulturname.com, 6/2010

etymology_text: Ji rewan + werziş.


kişt

forms:
qişt
kiştûkal


kiştûkal

forms:
kişt û kal
kiştûqal

hyphenation: kiş·tû·kal


melaz

text: Melazgir: (girê berazan, girê kemînê) bajarê navdarê Kurdistanê, wateya navê wî bajarî girberaz yan jî girê kemînê ye, lewra melaz bi kurdî ji beraza mê re dibêjin, her wisan melaz bi wateya kemînê ye jî. Melazgirtin: kemîngirtin.

forms:
melez
miraz


gelb

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-gelb.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Ionenlaser-gelb.wav


rexsandin

glosses: li dar xistin, bi rêk xistin, durist kirin, amade kirin

text: Li destpêka semînarê da Serokê Herêma Kurdistanê xweşhaliya xwe ji bo vê derfetê nîşanda û balkişand li ser wê serdana berdewamiya serdana Wezîrê Derveyê Tirkiye ya Herêma Kurdistanê bû û got: Di destpêkê de dixwazim bi xêrhatina we bikim. Ez gelek xweşhalim ku we vê derfeta axaftinê vê sibehê ji bo min rexsand ku li gel we biaxivim.

forms:
direxsînim (present)
direxsînî (present)
direxsîne (present)
direxsînin (present)
birexsîne (imperative singular)
birexsînin (imperative plural)
rexsand (past)
rexsand (past)
rexsand (past)
rexsand (past)
–rexsîn– (root present)
–rexsand– (root past)
ez direxsînim (indicative present positive)
ez narexsînim (indicative present negative)
min rexsand (indicative past positive)
min nerexsand (indicative past negative)
tu direxsînî (indicative present positive)
tu narexsînî (indicative present negative)
te rexsand (indicative past positive)
te nerexsand (indicative past negative)
ew direxsîne (indicative present positive)
ew narexsîne (indicative present negative)
wê/wî rexsand (indicative past positive)
wê/wî nerexsand (indicative past negative)
em direxsînin (indicative present positive)
em narexsînin (indicative present negative)
me rexsand (indicative past positive)
me nerexsand (indicative past negative)
hûn direxsînin (indicative present positive)
hûn narexsînin (indicative present negative)
we rexsand (indicative past positive)
we nerexsand (indicative past negative)
ew direxsînin (indicative present positive)
ew narexsînin (indicative present negative)
wan rexsand (indicative past positive)
wan nerexsand (indicative past negative)
min direxsand (imperfect positive)
min nedirexsand (imperfect negative)
min rexsandibû (positive)
min nerexsandibû (negative)
te direxsand (imperfect positive)
te nedirexsand (imperfect negative)
te rexsandibû (positive)
te nerexsandibû (negative)
wê/wî direxsand (imperfect positive)
wê/wî nedirexsand (imperfect negative)
wê/wî rexsandibû (positive)
wê/wî nerexsandibû (negative)
me direxsand (imperfect positive)
me nedirexsand (imperfect negative)
me rexsandibû (positive)
me nerexsandibû (negative)
we direxsand (imperfect positive)
we nedirexsand (imperfect negative)
we rexsandibû (positive)
we nerexsandibû (negative)
wan direxsand (imperfect positive)
wan nedirexsand (imperfect negative)
wan rexsandibû (positive)
wan nerexsandibû (negative)
ez ê birexsînim (future positive)
ez ê nerexsînim (future negative)
minê rexsandibe (future perfect positive)
minê nerexsandibe (future perfect negative)
tu yê birexsînî (future positive)
tu yê nerexsînî (future negative)
teyê rexsandibe (future perfect positive)
teyê nerexsandibe (future perfect negative)
ew ê birexsîne (future positive)
ew ê nerexsîne (future negative)
wê/wîyê rexsandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nerexsandibe (future perfect negative)
em ê birexsînin (future positive)
em ê nerexsînin (future negative)
meyê rexsandibe (future perfect positive)
meyê nerexsandibe (future perfect negative)
hûn ê birexsînin (future positive)
hûn ê nerexsînin (future negative)
weyê rexsandibe (future perfect positive)
weyê nerexsandibe (future perfect negative)
ew ê birexsînin (future positive)
ew ê nerexsînin (future negative)
wanê rexsandibe (future perfect positive)
wanê nerexsandibe (future perfect negative)
min rexsandiye (perfect positive)
min nerexsandiye (perfect negative)
min rexsandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nerexsandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te rexsandiye (perfect positive)
te nerexsandiye (perfect negative)
te rexsandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nerexsandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî rexsandiye (perfect positive)
wê/wî nerexsandiye (perfect negative)
wê/wî rexsandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nerexsandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me rexsandiye (perfect positive)
me nerexsandiye (perfect negative)
me rexsandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nerexsandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we rexsandiye (perfect positive)
we nerexsandiye (perfect negative)
we rexsandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nerexsandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan rexsandiye (perfect positive)
wan nerexsandiye (perfect negative)
wan rexsandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nerexsandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez birexsînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nerexsînim (present subjunctive negative)
(bila) min rexsandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nerexsandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu birexsînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nerexsînî (present subjunctive negative)
(bila) te rexsandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nerexsandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew birexsîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nerexsîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî rexsandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nerexsandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em birexsînin (present subjunctive positive)
(bila) em nerexsînin (present subjunctive negative)
(bila) me rexsandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nerexsandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn birexsînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nerexsînin (present subjunctive negative)
(bila) we rexsandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nerexsandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew birexsînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nerexsînin (present subjunctive negative)
(bila) wan rexsandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nerexsandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min birexsanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nerexsanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min rexsandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nerexsandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te birexsanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nerexsanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te rexsandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nerexsandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî birexsanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nerexsanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî rexsandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nerexsandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me birexsanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nerexsanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me rexsandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nerexsandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we birexsanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nerexsanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we rexsandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nerexsandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan birexsanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nerexsanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan rexsandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nerexsandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê birexsanda (present conditional positive)
minê nerexsanda (present conditional negative)
minê rexsandibûya (preterite conditional positive)
minê nerexsandibûya (preterite conditional negative)
teyê birexsanda (present conditional positive)
teyê nerexsanda (present conditional negative)
teyê rexsandibûya (preterite conditional positive)
teyê nerexsandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê birexsanda (present conditional positive)
wê/wîyê nerexsanda (present conditional negative)
wê/wîyê rexsandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nerexsandibûya (preterite conditional negative)
meyê birexsanda (present conditional positive)
meyê nerexsanda (present conditional negative)
meyê rexsandibûya (preterite conditional positive)
meyê nerexsandibûya (preterite conditional negative)
weyê birexsanda (present conditional positive)
weyê nerexsanda (present conditional negative)
weyê rexsandibûya (preterite conditional positive)
weyê nerexsandibûya (preterite conditional negative)
wanê birexsanda (present conditional positive)
wanê nerexsanda (present conditional negative)
wanê rexsandibûya (preterite conditional positive)
wanê nerexsandibûya (preterite conditional negative)
(tu) birexsîne (imperative present positive)
(tu) nerexsîne (imperative present negative)
(hûn) birexsînin (imperative present positive)
(hûn) nerexsînin (imperative present negative)
ڕهخساندن
reqsandin

etymology_text: Ji proto-îranî *Hrakš-, ji proto-hindûewropî *h₂lek-, hevreha sanskrîtî रक्षति (rákṣati) û yûnaniya kevn ἀλέξω (alêkso). Peyva ermenî երաշխիք (erašxikʻ) ji zimanekî îranî hatiye wergirtin.

κανονίζω

roman: kanonízo

ipa: /rɛxsɑːnˈdɪn/

hyphenation: rex·san·din


rexsandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


reqisandin

glosses: dansandin, dan reqisîn, reqs pê kirin, anîn govendê, înan dîlanê

text: Piştî kurtenalînekê, min destmal di nava tiliyên xwe de reqisand. Min ji “Zavayê Mirî” (*) re şabaş li ser şabaşê da, ji vê serê dikê heya wê serê dikê yê din govend bi sêgavî gerand. Di orta dikê de stûxwar sekinîm. Destmal ji destê min ket. Çîp û çok li min lerizîn. Bi îskeîsk giriyam. Bi dengekî bilind keniyam û dîsa giriyam.

ref: Simko Hedreşî: Di nava pelekî pêçayî de mijek keser, Diyarname.com, 4/2010

forms:
direqisînim (present)
direqisînî (present)
direqisîne (present)
direqisînin (present)
bireqisîne (imperative singular)
bireqisînin (imperative plural)
reqisand (past)
reqisand (past)
reqisand (past)
reqisand (past)
–reqisîn– (root present)
–reqisand– (root past)
ez direqisînim (indicative present positive)
ez nareqisînim (indicative present negative)
min reqisand (indicative past positive)
min nereqisand (indicative past negative)
tu direqisînî (indicative present positive)
tu nareqisînî (indicative present negative)
te reqisand (indicative past positive)
te nereqisand (indicative past negative)
ew direqisîne (indicative present positive)
ew nareqisîne (indicative present negative)
wê/wî reqisand (indicative past positive)
wê/wî nereqisand (indicative past negative)
em direqisînin (indicative present positive)
em nareqisînin (indicative present negative)
me reqisand (indicative past positive)
me nereqisand (indicative past negative)
hûn direqisînin (indicative present positive)
hûn nareqisînin (indicative present negative)
we reqisand (indicative past positive)
we nereqisand (indicative past negative)
ew direqisînin (indicative present positive)
ew nareqisînin (indicative present negative)
wan reqisand (indicative past positive)
wan nereqisand (indicative past negative)
min direqisand (imperfect positive)
min nedireqisand (imperfect negative)
min reqisandibû (positive)
min nereqisandibû (negative)
te direqisand (imperfect positive)
te nedireqisand (imperfect negative)
te reqisandibû (positive)
te nereqisandibû (negative)
wê/wî direqisand (imperfect positive)
wê/wî nedireqisand (imperfect negative)
wê/wî reqisandibû (positive)
wê/wî nereqisandibû (negative)
me direqisand (imperfect positive)
me nedireqisand (imperfect negative)
me reqisandibû (positive)
me nereqisandibû (negative)
we direqisand (imperfect positive)
we nedireqisand (imperfect negative)
we reqisandibû (positive)
we nereqisandibû (negative)
wan direqisand (imperfect positive)
wan nedireqisand (imperfect negative)
wan reqisandibû (positive)
wan nereqisandibû (negative)
ez ê bireqisînim (future positive)
ez ê nereqisînim (future negative)
minê reqisandibe (future perfect positive)
minê nereqisandibe (future perfect negative)
tu yê bireqisînî (future positive)
tu yê nereqisînî (future negative)
teyê reqisandibe (future perfect positive)
teyê nereqisandibe (future perfect negative)
ew ê bireqisîne (future positive)
ew ê nereqisîne (future negative)
wê/wîyê reqisandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nereqisandibe (future perfect negative)
em ê bireqisînin (future positive)
em ê nereqisînin (future negative)
meyê reqisandibe (future perfect positive)
meyê nereqisandibe (future perfect negative)
hûn ê bireqisînin (future positive)
hûn ê nereqisînin (future negative)
weyê reqisandibe (future perfect positive)
weyê nereqisandibe (future perfect negative)
ew ê bireqisînin (future positive)
ew ê nereqisînin (future negative)
wanê reqisandibe (future perfect positive)
wanê nereqisandibe (future perfect negative)
min reqisandiye (perfect positive)
min nereqisandiye (perfect negative)
min reqisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nereqisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te reqisandiye (perfect positive)
te nereqisandiye (perfect negative)
te reqisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nereqisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî reqisandiye (perfect positive)
wê/wî nereqisandiye (perfect negative)
wê/wî reqisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nereqisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me reqisandiye (perfect positive)
me nereqisandiye (perfect negative)
me reqisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nereqisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we reqisandiye (perfect positive)
we nereqisandiye (perfect negative)
we reqisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nereqisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan reqisandiye (perfect positive)
wan nereqisandiye (perfect negative)
wan reqisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nereqisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bireqisînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nereqisînim (present subjunctive negative)
(bila) min reqisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nereqisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bireqisînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nereqisînî (present subjunctive negative)
(bila) te reqisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nereqisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bireqisîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nereqisîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî reqisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nereqisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bireqisînin (present subjunctive positive)
(bila) em nereqisînin (present subjunctive negative)
(bila) me reqisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nereqisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bireqisînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nereqisînin (present subjunctive negative)
(bila) we reqisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nereqisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bireqisînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nereqisînin (present subjunctive negative)
(bila) wan reqisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nereqisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bireqisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nereqisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min reqisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nereqisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bireqisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nereqisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te reqisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nereqisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bireqisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nereqisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî reqisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nereqisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bireqisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nereqisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me reqisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nereqisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bireqisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nereqisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we reqisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nereqisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bireqisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nereqisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan reqisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nereqisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bireqisanda (present conditional positive)
minê nereqisanda (present conditional negative)
minê reqisandibûya (preterite conditional positive)
minê nereqisandibûya (preterite conditional negative)
teyê bireqisanda (present conditional positive)
teyê nereqisanda (present conditional negative)
teyê reqisandibûya (preterite conditional positive)
teyê nereqisandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bireqisanda (present conditional positive)
wê/wîyê nereqisanda (present conditional negative)
wê/wîyê reqisandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nereqisandibûya (preterite conditional negative)
meyê bireqisanda (present conditional positive)
meyê nereqisanda (present conditional negative)
meyê reqisandibûya (preterite conditional positive)
meyê nereqisandibûya (preterite conditional negative)
weyê bireqisanda (present conditional positive)
weyê nereqisanda (present conditional negative)
weyê reqisandibûya (preterite conditional positive)
weyê nereqisandibûya (preterite conditional negative)
wanê bireqisanda (present conditional positive)
wanê nereqisanda (present conditional negative)
wanê reqisandibûya (preterite conditional positive)
wanê nereqisandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bireqisîne (imperative present positive)
(tu) nereqisîne (imperative present negative)
(hûn) bireqisînin (imperative present positive)
(hûn) nereqisînin (imperative present negative)
ڕهقساندن
reqsandin
rexsandin

etymology_text: Ji erebî رقص (reqeṣe, “reqisîn, dans kirin”) + -andin, hevreha aramî û îbranî רקד (rakad, “reqs”). Heman peyv ketiye farisî رقصیدن (reqisîden) jî.

ipa: /rɛqɪsɑːnˈdɪn/

hyphenation: re·qi·san·din


çitare

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /t͡ʃɪtɑːˈɾɛ/

hyphenation: çi·ta·re


hiztegi

audio: LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-hiztegi.wav


title: buch

redirect: Buch


vortaro

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-vortaro.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-vortaro.wav


ket

glosses: Kesê sêyem yekjimar raboriya sade ji lêkera ketin.


berda

glosses: Kesê yekem yekjimar raboriya sade ji lêkera berdan.

glosses: Kesê duyem yekjimar raboriya sade ji lêkera berdan.

glosses: Kesê sêyem yekjimar raboriya sade ji lêkera berdan.

glosses: Kesê yekem pirjimar raboriya sade ji lêkera berdan.

glosses: Kesê duyem pirjimar raboriya sade ji lêkera berdan.

glosses: Kesê sêyem pirjimar raboriya sade ji lêkera berdan.


dictionnaire

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-dictionnaire.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-dictionnaire.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-dictionnaire.wav


diccionari

audio: LL-Q7026 (cat)-Beusson-diccionari.wav


kamus

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-kamus.wav


asta jiyanê

glosses: pileya yan pîvana rewşa dewlemendiya yan hejariya kesekî yan komekê yan civakekê

text: Di 10 salên borî de, jiber bilindbûna astê jiyana welatiyên Herêma Kurdistanê û dûre jî rakirina dorpêça aborî ji ser Iraqê piştî sala 2002an, lehiyeke mezin a anîna otombîlan bo Herêma Kurdistanê, dest pê kir.

ref: Rêbend Sadulla: Lehiya otombîlan rê, otoban û jîngeha Kurdistanê dixeniqîne , Rudaw.net, 7/2010

etymology_text: Ji ast + -a + jiyan + -ê

ipa: /ɑːsˈtɑː ʒɪjɑːˈneː/

hyphenation: as·ta ji·ya·nê


Zahn

audio: LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Zahn.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Zahn.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Student16 de-Zahn.wav

audio: LL-Q188 (deu)-CamelCaseNick-Zahn.wav


eznî

glosses:
tazî, şînî, matemînî,
 rêûresma binaxkirina kesek mirî, xemgîniya bo kesek mirî


Straße

audio: LL-Q188 (deu)-CamelCaseNick-Straße.wav


kerbezikî

glosses: Navdêrek e. Gava ku mirov tiştek got û dubare kir lê dîsa jî ne hate fêm kirin tê gotin


dyzet

audio: LL-Q8748 (sqi)-Arianit-dyzet.wav


mossie

audio: LL-Q14196 (afr)-Anon1314-mossie.wav


Mund

audio: LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Mund.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Mund.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Student16 de-Mund.wav


ordbok

audio: LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-ordbok.wav


foclóir

audio: LL-Q9142 (gle)-Ériugena-foclóir.wav


bouche

audio: LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-bouche.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-bouche.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-bouche.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Penegal-bouche.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Opsylac-bouche.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-bouche.wav


boca

audio: LL-Q1321 (spa)-Rodelar-boca.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-boca.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-Guergana-boca.wav


ağız

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ağız.wav


Fisch

audio: LL-Q188 (deu)-CamelCaseNick-Fisch.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Ionenlaser-Fisch.wav


魚

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-魚.wav


naam

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-naam.wav


gehen

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-gehen.wav


trinken

audio: LL-Q188 (deu)-Student16 de-trinken.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-trinken.wav


essen

audio: LL-Q188 (deu)-Student16 de-essen.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-essen.wav


amatör

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-amatör.wav


kardeşlik

text: Sen nesin be kardeşlik!

text: Sınıfımızdaki kardeşlik çok güçlüydü.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-kardeşlik.wav


printemps

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-printemps.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Jules78120-printemps.wav

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-printemps.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-printemps.wav


ilkbahar

etymology_text: ilk + bahar

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ilkbahar.wav


primavera

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-primavera.wav

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-primavera.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Iopensa-primavera.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Cypress7-primavera.wav


title: vater

redirect: Vater


Mutter

audio: LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Mutter.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Mutter.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Student16 de-Mutter.wav

audio: LL-Q188 (deu)-CamelCaseNick-Mutter.wav


лето

audio: LL-Q7737 (rus)-ZarinkaIM-лето.wav


Mai

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-Mai.wav


五月

forms: ng5 jyut6 (romanization)

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-五月.wav


五月

forms: wǔyuè (romanization)

audio: LL-Q9192 (cmn)-Jouketou-五月.wav


五月

forms: gō͘-goe̍h, gō͘-ge̍h, gō͘-gōe (romanization)


Februar

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-Februar.wav


febrero

audio: LL-Q1321 (spa)-Eavqwiki-febrero.wav


февраль

forms:
январь
февраль
март
апрель
май
июнь
июль
август
сентябрь
октябрь
ноябрь
декабрь

audio: LL-Q7737 (rus)-Infovarius-февраль.wav


dizionario

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-dizionario.wav


Streichholz

glosses: şixat, niftik, bitik, derbik, ezwaz, kerkût, kifrît, kirkût, kukurt, newtik, pêtik, spîçke, zilûke, çixat, çixatik, şemçe


kibrit

glosses: şixat, niftik, bitik, derbik, ezwaz, kerkût, kifrît, kirkût, kukurt, newtik, pêtik, spîçke, zilûke, çixat, çixatik, şemçe, nift

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-kibrit.wav


fiammifero

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-fiammifero.wav


kaufen

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-kaufen.wav


einkaufen

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-einkaufen.wav


sibatoka dînik

glosses: destpêka biharê ku dinya ji zivistana dijwar ya biberf û sarma derketiye lê hê bi rastî nebûye bihara xweş û geş

forms:
subatoka dînik
şibatoka dînik
şubatoka dînik

etymology_text: * sibat + -ok + -a + dîn + -ik


spîker

glosses:
bêjer, pêşkêşker,
kesa/ê ku bernameyek televizyonê yan radyoyê pêşkêş dike

text: Sara Carbonero bi xweşikbûna xwe li Îtalya naskirî ye, weke spîkera herî seksî tê naskirin. Ew zêdetir bi ken û çavên xwe meşhûr e.

ref: Avestakurd.net, 7/2010

text: Hecîyê Cindî û kevaniya wî Zeyneva Îvo Cewarî salên 1930-1937-a radîoya Yêrêvanê ya beşa kurdîda çawa sipîkêr kar kirine.

ref: Bîranînên Min, Frîda Hecî Cewarî, Weşanên Lîmûş

etymology_text: Ji îngilîzî speaker (axiver, peyiver)


DJ

glosses: birêveberê/a muzîkê bi taybetî li yaneyên şevê

text: Modela germik û nermik, bedewa agirpêketî xanim Emily Scott, piştîmodê niha jî dixwaze bibe DJ û dest bi muzîkê bike.

ref: Lotikxane.com, 7/2010

forms:
dîcey
dîjey

etymology_text: Deyn ji îngilîzî DJ, kurtkirina disc jockey.


pesat

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-pesat.wav


peza

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-peza.wav

audio: LL-Q143 (epo)-NMaia-peza.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-peza.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Poslovitch-peza.wav


tard

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-tard.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-tard.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-tard.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-tard.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-tard.wav


laat

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-laat.wav


geç

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-geç.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-geç.wav


bombo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-bombo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-bombo.wav


bomb

audio: EN-AU ck1 bomb.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-bomb.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-bomb.wav


bomb

glosses: bombe kirin, bombebaran kirin, dan ber bombeyan, bombe barandin ser (cihekî), bombe avêtin (cihekî)


xetene

glosses:
sinetkirina endamên zayendî yên keç û jinan,
emeliyatkirina endamên zayendî yên keç û jinan (ji ber sedemên çandeyî yan olî)


erê kirin

glosses: qebûl kirin, pejirandin, pesind kirin, belê kirin

forms:
erê dikim (present)
erê dikî (present)
erê dike (present)
erê dikin (present)
erê bike (imperative singular)
erê bikin (imperative plural)
erê kir (past)
erê kir (past)
erê kir (past)
erê kir (past)
erê –k– (root present)
erê –kir– (root past)
ez erê dikim (indicative present positive)
ez erê nakim (indicative present negative)
min erê kir (indicative past positive)
min erê nekir (indicative past negative)
tu erê dikî (indicative present positive)
tu erê nakî (indicative present negative)
te erê kir (indicative past positive)
te erê nekir (indicative past negative)
ew erê dike (indicative present positive)
ew erê nake (indicative present negative)
wê/wî erê kir (indicative past positive)
wê/wî erê nekir (indicative past negative)
em erê dikin (indicative present positive)
em erê nakin (indicative present negative)
me erê kir (indicative past positive)
me erê nekir (indicative past negative)
hûn erê dikin (indicative present positive)
hûn erê nakin (indicative present negative)
we erê kir (indicative past positive)
we erê nekir (indicative past negative)
ew erê dikin (indicative present positive)
ew erê nakin (indicative present negative)
wan erê kir (indicative past positive)
wan erê nekir (indicative past negative)
min erê dikir (imperfect positive)
min erê nedikir (imperfect negative)
min erê kiribû (positive)
min erê nekiribû (negative)
te erê dikir (imperfect positive)
te erê nedikir (imperfect negative)
te erê kiribû (positive)
te erê nekiribû (negative)
wê/wî erê dikir (imperfect positive)
wê/wî erê nedikir (imperfect negative)
wê/wî erê kiribû (positive)
wê/wî erê nekiribû (negative)
me erê dikir (imperfect positive)
me erê nedikir (imperfect negative)
me erê kiribû (positive)
me erê nekiribû (negative)
we erê dikir (imperfect positive)
we erê nedikir (imperfect negative)
we erê kiribû (positive)
we erê nekiribû (negative)
wan erê dikir (imperfect positive)
wan erê nedikir (imperfect negative)
wan erê kiribû (positive)
wan erê nekiribû (negative)
ez ê erê bikim (future positive)
ez ê erê nekim (future negative)
minê erê kiribe (future perfect positive)
minê erê nekiribe (future perfect negative)
tu yê erê bikî (future positive)
tu yê erê nekî (future negative)
teyê erê kiribe (future perfect positive)
teyê erê nekiribe (future perfect negative)
ew ê erê bike (future positive)
ew ê erê neke (future negative)
wê/wîyê erê kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê erê nekiribe (future perfect negative)
em ê erê bikin (future positive)
em ê erê nekin (future negative)
meyê erê kiribe (future perfect positive)
meyê erê nekiribe (future perfect negative)
hûn ê erê bikin (future positive)
hûn ê erê nekin (future negative)
weyê erê kiribe (future perfect positive)
weyê erê nekiribe (future perfect negative)
ew ê erê bikin (future positive)
ew ê erê nekin (future negative)
wanê erê kiribe (future perfect positive)
wanê erê nekiribe (future perfect negative)
min erê kiriye (perfect positive)
min erê nekiriye (perfect negative)
min erê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min erê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te erê kiriye (perfect positive)
te erê nekiriye (perfect negative)
te erê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te erê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî erê kiriye (perfect positive)
wê/wî erê nekiriye (perfect negative)
wê/wî erê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî erê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me erê kiriye (perfect positive)
me erê nekiriye (perfect negative)
me erê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me erê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we erê kiriye (perfect positive)
we erê nekiriye (perfect negative)
we erê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we erê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan erê kiriye (perfect positive)
wan erê nekiriye (perfect negative)
wan erê kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan erê nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez erê bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez erê nekim (present subjunctive negative)
(bila) min erê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min erê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu erê bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu erê nekî (present subjunctive negative)
(bila) te erê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te erê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew erê bike (present subjunctive positive)
(bila) ew erê neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî erê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî erê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em erê bikin (present subjunctive positive)
(bila) em erê nekin (present subjunctive negative)
(bila) me erê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me erê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn erê bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn erê nekin (present subjunctive negative)
(bila) we erê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we erê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew erê bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew erê nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan erê kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan erê nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min erê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min erê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min erê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min erê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te erê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te erê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te erê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te erê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî erê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî erê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî erê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî erê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me erê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me erê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me erê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me erê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we erê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we erê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we erê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we erê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan erê bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan erê nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan erê kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan erê nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê erê bikira (present conditional positive)
minê erê nekira (present conditional negative)
minê erê kiribûya (preterite conditional positive)
minê erê nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê erê bikira (present conditional positive)
teyê erê nekira (present conditional negative)
teyê erê kiribûya (preterite conditional positive)
teyê erê nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê erê bikira (present conditional positive)
wê/wîyê erê nekira (present conditional negative)
wê/wîyê erê kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê erê nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê erê bikira (present conditional positive)
meyê erê nekira (present conditional negative)
meyê erê kiribûya (preterite conditional positive)
meyê erê nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê erê bikira (present conditional positive)
weyê erê nekira (present conditional negative)
weyê erê kiribûya (preterite conditional positive)
weyê erê nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê erê bikira (present conditional positive)
wanê erê nekira (present conditional negative)
wanê erê kiribûya (preterite conditional positive)
wanê erê nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) erê bike (imperative present positive)
(tu) erê neke (imperative present negative)
(hûn) erê bikin (imperative present positive)
(hûn) erê nekin (imperative present negative)
ئەرێ کرن
herê kirin

etymology_text: Ji erê + kirin.

ipa: /ɛˈɾeː kɪˈɾɪn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-erê kirin.wav

hyphenation: e·rê ki·rin


lowe

glosses: gidîş, kidase, koma giyayî yan tiştek wek wî


kidase

glosses: gidîş, lowe, koma giyayî yan tiştek wek wî


mewlewî

glosses:
hin cûn derwêş in
(bi taybetî bi semakirina xwe navdar in)

forms: lalîk

etymology_text: Ji Mewlana + -wî.


xwefiroş

glosses: Kesa/ê ku bo berjewendiyên xwe yên şexsî dijî gelê xwe yan dostên xwe alikariya dijminên wan dike.

forms:
xwefiroştir (comparative)
herî xwefiroş (superlative)
xwefiroştirîn (superlative)
xofiroş
xofroş
xufiroş
xufroş
xwefroş

etymology_text: Ji xwe- + -firoş.


serjimar

glosses: gelhe, nifûs, hemî kesên li derekê dijîn

forms:
serjimarî
serjimêr
serjimêrî

etymology_text: ser + jimartin - -tin


malpersaz

glosses:
webmaster,
çêkerên yan birêveberên malperan

text: Pîvanên înternetê yên navnetewî hatin asteke wisa ku êdî divê hem malpersazên kurd, hem jî nivîskarên kurd bizanin. Weşanger û edîtorên ku naveroka malperan bi cih dikin, divê teqez van xalan yek bi yek ji ber bikin.

ref: Amidakurd.com, 3/2010

forms:
malperrsaz
malperrvan
malpervan

etymology_text: Ji malper + -saz.


webmaster

glosses:
malpersaz,
çêkerên yan birêveberên malperan

text: Mesajek boadmîn û webmasterên malperên Kurdî.

ref: Dozaciwanan.com, 7/2004

etymology_text: Deyn ji îngilîzî webmaster (“hosteyê/a malperê”).


kermoz

glosses: zirkêtk, stêng, moz, kermêş, kelmêş, mêşek pêveder e

text: Ji bo ku dewlemendîya xwe nîşanî mirovên xwe bide, ji xwe re tirinbêlek BMV modela herî dawî û nipûnû dikire. Pêncerên xwe vedike ku ber bi Geverê bi rê keve, zirkêtkek (kermozek) dikeve tirinbêla wî. Yê Geverî bi vê yekê diqehire, hema zû bi zû camên penceran hildide jor ûqilîmayê jî vedike da ku zirkêtik nêzîkî wî nebe û pê li gazê dike.

forms:
کەرمۆز
kelmoz


kilîma

glosses: hewakêşk, amûrên ku hewayê odeyan yan tirimpêlan diguherînin daku bêhna wan nexweş nebe yan jî ew zêde germ yan zêde sar nebin

forms:
klîma
kilîm


namûwer

forms:
namûwertir (comparative)
herî namûwer (superlative)
namûwertirîn (superlative)

etymology_text: J farisî


muqteda

text:
Hemdê bêhed bo Xudayê 'alemîn
Ew Xudayê da ye me dînê mubîn
Em kirine ummeta xeyr-ul beşer
Tabi'ê wî muqtedayê namûwer.

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].


tabi'

ref: Melayê Batê: Mewlûd, serhed.org, jêgirtin 8/2010

forms: tabî


dar-us selam

glosses: "welatê aştiyê", welatê ku îslam lê serdest e, ne kufristan

text:
Hemdê bêhed bo Xudayê 'alemîn
Ew Xudayê da ye me dînê mubîn
Em kirine ummetaxeyr-ul beşer
Tabi'ê wî muqtedayê namûwer. Ew Xudayê malikê mulkê ezîm
 Daye me mîrasa Qur'ana Kerîm
 Dînê me kir kamîl û nî'mettemam
 Ye'nî da me Ehmed û dar-us selam

forms:
darusselam
tabî


benzînxane

glosses: dikanên ku mirov dikare benzînê jê bikirre û tê ke tirimpêlan xwe

etymology_text: Ji benzîn + -xane.

ipa: /bɛnziːnxɑːˈnɛ/

hyphenation: ben·zîn·xa·ne


derbasker

glosses: ango derbazker, yê ko tiştan an kesan ji cihekî yan ji tiştekî derbaz dike


rîspî

glosses: Kesên pîr û zana, şareza, pispor, saldîde

text: Umrekî bêhed li bal bûRihsipî bû û şubhê kal bûKuşt fena bû j'kesretê

ref: Feqiyê Teyran,

forms:
ریسپی
rihspî
rihispî
rihsipî
rîsipî
rûspî

etymology_text: Ji rih + spî.

ipa: /riːsˈpiː/


rîspî

forms:
rîspîtir (comparative)
herî rîspî (superlative)
rîspîtirîn (superlative)


vês

notes:
vês kirin
vês girtin
vês dan
vêskirin
vêsanîn
vêsgirtin
vêsdan
vêskirî


tirskar

glosses: irhabî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


tirskarî

glosses: teror^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


daxbar

glosses:
xemgîn, xembar, xemnak, derdgiran, bikeser, bikul,
kesa/ê xeman dixwe yan xemên giran hene, xemxur

forms:
daxbartir (comparative)
herî daxbar (superlative)
daxbartirîn (superlative)

etymology_text: dax (derd, xem) + -bar


ber kirin

forms:
ber dikim (present)
ber dikî (present)
ber dike (present)
ber dikin (present)
ber bike (imperative singular)
ber bikin (imperative plural)
ber kir (past)
ber kir (past)
ber kir (past)
ber kir (past)
ber –k– (root present)
ber –kir– (root past)
ez ber dikim (indicative present positive)
ez ber nakim (indicative present negative)
min ber kir (indicative past positive)
min ber nekir (indicative past negative)
tu ber dikî (indicative present positive)
tu ber nakî (indicative present negative)
te ber kir (indicative past positive)
te ber nekir (indicative past negative)
ew ber dike (indicative present positive)
ew ber nake (indicative present negative)
wê/wî ber kir (indicative past positive)
wê/wî ber nekir (indicative past negative)
em ber dikin (indicative present positive)
em ber nakin (indicative present negative)
me ber kir (indicative past positive)
me ber nekir (indicative past negative)
hûn ber dikin (indicative present positive)
hûn ber nakin (indicative present negative)
we ber kir (indicative past positive)
we ber nekir (indicative past negative)
ew ber dikin (indicative present positive)
ew ber nakin (indicative present negative)
wan ber kir (indicative past positive)
wan ber nekir (indicative past negative)
min ber dikir (imperfect positive)
min ber nedikir (imperfect negative)
min ber kiribû (positive)
min ber nekiribû (negative)
te ber dikir (imperfect positive)
te ber nedikir (imperfect negative)
te ber kiribû (positive)
te ber nekiribû (negative)
wê/wî ber dikir (imperfect positive)
wê/wî ber nedikir (imperfect negative)
wê/wî ber kiribû (positive)
wê/wî ber nekiribû (negative)
me ber dikir (imperfect positive)
me ber nedikir (imperfect negative)
me ber kiribû (positive)
me ber nekiribû (negative)
we ber dikir (imperfect positive)
we ber nedikir (imperfect negative)
we ber kiribû (positive)
we ber nekiribû (negative)
wan ber dikir (imperfect positive)
wan ber nedikir (imperfect negative)
wan ber kiribû (positive)
wan ber nekiribû (negative)
ez ê ber bikim (future positive)
ez ê ber nekim (future negative)
minê ber kiribe (future perfect positive)
minê ber nekiribe (future perfect negative)
tu yê ber bikî (future positive)
tu yê ber nekî (future negative)
teyê ber kiribe (future perfect positive)
teyê ber nekiribe (future perfect negative)
ew ê ber bike (future positive)
ew ê ber neke (future negative)
wê/wîyê ber kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê ber nekiribe (future perfect negative)
em ê ber bikin (future positive)
em ê ber nekin (future negative)
meyê ber kiribe (future perfect positive)
meyê ber nekiribe (future perfect negative)
hûn ê ber bikin (future positive)
hûn ê ber nekin (future negative)
weyê ber kiribe (future perfect positive)
weyê ber nekiribe (future perfect negative)
ew ê ber bikin (future positive)
ew ê ber nekin (future negative)
wanê ber kiribe (future perfect positive)
wanê ber nekiribe (future perfect negative)
min ber kiriye (perfect positive)
min ber nekiriye (perfect negative)
min ber kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min ber nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te ber kiriye (perfect positive)
te ber nekiriye (perfect negative)
te ber kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te ber nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî ber kiriye (perfect positive)
wê/wî ber nekiriye (perfect negative)
wê/wî ber kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî ber nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me ber kiriye (perfect positive)
me ber nekiriye (perfect negative)
me ber kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me ber nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we ber kiriye (perfect positive)
we ber nekiriye (perfect negative)
we ber kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we ber nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan ber kiriye (perfect positive)
wan ber nekiriye (perfect negative)
wan ber kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan ber nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez ber bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez ber nekim (present subjunctive negative)
(bila) min ber kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min ber nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu ber bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu ber nekî (present subjunctive negative)
(bila) te ber kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te ber nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew ber bike (present subjunctive positive)
(bila) ew ber neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî ber kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî ber nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em ber bikin (present subjunctive positive)
(bila) em ber nekin (present subjunctive negative)
(bila) me ber kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me ber nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn ber bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn ber nekin (present subjunctive negative)
(bila) we ber kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we ber nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew ber bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew ber nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan ber kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan ber nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min ber bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min ber nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min ber kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min ber nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te ber bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te ber nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te ber kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te ber nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî ber bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî ber nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî ber kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî ber nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me ber bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me ber nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me ber kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me ber nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we ber bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we ber nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we ber kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we ber nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan ber bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan ber nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan ber kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan ber nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê ber bikira (present conditional positive)
minê ber nekira (present conditional negative)
minê ber kiribûya (preterite conditional positive)
minê ber nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê ber bikira (present conditional positive)
teyê ber nekira (present conditional negative)
teyê ber kiribûya (preterite conditional positive)
teyê ber nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê ber bikira (present conditional positive)
wê/wîyê ber nekira (present conditional negative)
wê/wîyê ber kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê ber nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê ber bikira (present conditional positive)
meyê ber nekira (present conditional negative)
meyê ber kiribûya (preterite conditional positive)
meyê ber nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê ber bikira (present conditional positive)
weyê ber nekira (present conditional negative)
weyê ber kiribûya (preterite conditional positive)
weyê ber nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê ber bikira (present conditional positive)
wanê ber nekira (present conditional negative)
wanê ber kiribûya (preterite conditional positive)
wanê ber nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) ber bike (imperative present positive)
(tu) ber neke (imperative present negative)
(hûn) ber bikin (imperative present positive)
(hûn) ber nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji ber + kirin.

ipa: /bɛɾ kɪˈɾɪn/


ehlen we sehlen

pos: phrase

pos_title: Biwêj

text: Karayilan dibêje: "Kesên ku bi dostanî û bêyî ku înkara rastiyan bikin me rexne bikin, ehlen we sehlen, ser seran û ser çavan.

ref: Lotikxane.com, 8/2010

glosses:
bila, baş e, ser çavan,
bersiva erênî ye

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


ser çavan

glosses:
bila, gelek baş e,
bersiva erênî ye, ehlen we sehlen

forms:
li ser çavan
li ser çavên min
li ser herdu çavan
li ser herdu çavên min
ser çava

etymology_text: (li) + ser + çav + -an


şepilandin

glosses: mehtil kirin, gîro kirin, zêde mijûl kirin

forms:
dişepilînim (present)
dişepilînî (present)
dişepilîne (present)
dişepilînin (present)
bişepilîne (imperative singular)
bişepilînin (imperative plural)
şepiland (past)
şepiland (past)
şepiland (past)
şepiland (past)
–şepilîn– (root present)
–şepiland– (root past)
ez dişepilînim (indicative present positive)
ez naşepilînim (indicative present negative)
min şepiland (indicative past positive)
min neşepiland (indicative past negative)
tu dişepilînî (indicative present positive)
tu naşepilînî (indicative present negative)
te şepiland (indicative past positive)
te neşepiland (indicative past negative)
ew dişepilîne (indicative present positive)
ew naşepilîne (indicative present negative)
wê/wî şepiland (indicative past positive)
wê/wî neşepiland (indicative past negative)
em dişepilînin (indicative present positive)
em naşepilînin (indicative present negative)
me şepiland (indicative past positive)
me neşepiland (indicative past negative)
hûn dişepilînin (indicative present positive)
hûn naşepilînin (indicative present negative)
we şepiland (indicative past positive)
we neşepiland (indicative past negative)
ew dişepilînin (indicative present positive)
ew naşepilînin (indicative present negative)
wan şepiland (indicative past positive)
wan neşepiland (indicative past negative)
min dişepiland (imperfect positive)
min nedişepiland (imperfect negative)
min şepilandibû (positive)
min neşepilandibû (negative)
te dişepiland (imperfect positive)
te nedişepiland (imperfect negative)
te şepilandibû (positive)
te neşepilandibû (negative)
wê/wî dişepiland (imperfect positive)
wê/wî nedişepiland (imperfect negative)
wê/wî şepilandibû (positive)
wê/wî neşepilandibû (negative)
me dişepiland (imperfect positive)
me nedişepiland (imperfect negative)
me şepilandibû (positive)
me neşepilandibû (negative)
we dişepiland (imperfect positive)
we nedişepiland (imperfect negative)
we şepilandibû (positive)
we neşepilandibû (negative)
wan dişepiland (imperfect positive)
wan nedişepiland (imperfect negative)
wan şepilandibû (positive)
wan neşepilandibû (negative)
ez ê bişepilînim (future positive)
ez ê neşepilînim (future negative)
minê şepilandibe (future perfect positive)
minê neşepilandibe (future perfect negative)
tu yê bişepilînî (future positive)
tu yê neşepilînî (future negative)
teyê şepilandibe (future perfect positive)
teyê neşepilandibe (future perfect negative)
ew ê bişepilîne (future positive)
ew ê neşepilîne (future negative)
wê/wîyê şepilandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neşepilandibe (future perfect negative)
em ê bişepilînin (future positive)
em ê neşepilînin (future negative)
meyê şepilandibe (future perfect positive)
meyê neşepilandibe (future perfect negative)
hûn ê bişepilînin (future positive)
hûn ê neşepilînin (future negative)
weyê şepilandibe (future perfect positive)
weyê neşepilandibe (future perfect negative)
ew ê bişepilînin (future positive)
ew ê neşepilînin (future negative)
wanê şepilandibe (future perfect positive)
wanê neşepilandibe (future perfect negative)
min şepilandiye (perfect positive)
min neşepilandiye (perfect negative)
min şepilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neşepilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te şepilandiye (perfect positive)
te neşepilandiye (perfect negative)
te şepilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neşepilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî şepilandiye (perfect positive)
wê/wî neşepilandiye (perfect negative)
wê/wî şepilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neşepilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me şepilandiye (perfect positive)
me neşepilandiye (perfect negative)
me şepilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neşepilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we şepilandiye (perfect positive)
we neşepilandiye (perfect negative)
we şepilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neşepilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan şepilandiye (perfect positive)
wan neşepilandiye (perfect negative)
wan şepilandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neşepilandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bişepilînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neşepilînim (present subjunctive negative)
(bila) min şepilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neşepilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bişepilînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neşepilînî (present subjunctive negative)
(bila) te şepilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neşepilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bişepilîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neşepilîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî şepilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neşepilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bişepilînin (present subjunctive positive)
(bila) em neşepilînin (present subjunctive negative)
(bila) me şepilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neşepilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bişepilînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neşepilînin (present subjunctive negative)
(bila) we şepilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neşepilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bişepilînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neşepilînin (present subjunctive negative)
(bila) wan şepilandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neşepilandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bişepilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neşepilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min şepilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neşepilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bişepilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neşepilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te şepilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neşepilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bişepilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neşepilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî şepilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neşepilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bişepilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neşepilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me şepilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neşepilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bişepilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neşepilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we şepilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neşepilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bişepilanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neşepilanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan şepilandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neşepilandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bişepilanda (present conditional positive)
minê neşepilanda (present conditional negative)
minê şepilandibûya (preterite conditional positive)
minê neşepilandibûya (preterite conditional negative)
teyê bişepilanda (present conditional positive)
teyê neşepilanda (present conditional negative)
teyê şepilandibûya (preterite conditional positive)
teyê neşepilandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bişepilanda (present conditional positive)
wê/wîyê neşepilanda (present conditional negative)
wê/wîyê şepilandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neşepilandibûya (preterite conditional negative)
meyê bişepilanda (present conditional positive)
meyê neşepilanda (present conditional negative)
meyê şepilandibûya (preterite conditional positive)
meyê neşepilandibûya (preterite conditional negative)
weyê bişepilanda (present conditional positive)
weyê neşepilanda (present conditional negative)
weyê şepilandibûya (preterite conditional positive)
weyê neşepilandibûya (preterite conditional negative)
wanê bişepilanda (present conditional positive)
wanê neşepilanda (present conditional negative)
wanê şepilandibûya (preterite conditional positive)
wanê neşepilandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bişepilîne (imperative present positive)
(tu) neşepilîne (imperative present negative)
(hûn) bişepilînin (imperative present positive)
(hûn) neşepilînin (imperative present negative)
شهپلاندن

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /ʃɛpɪlɑːnˈdɪn/

hyphenation: şe·pi·lan·din


şepilandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /ʃɛpɪlɑːnˈdɪn/


giraneta

glosses: nesaxiyê ku ji mîkrobê salmonella tê kirin

forms: گرانهتا

etymology_text: giran + -e + ta


derfirotin

glosses: îxrac, tişt bo firotinê ji welatekî birin welatek din

forms: derfrotin

etymology_text: Ji der- + firotin.


mehsûl

text: Biryara qedexe kirina derfirotinê, destpêka vê mehê ji alîyê Serokwezîr Vladimir Putin ve hatibû ragihandin, ku gotibû reng e ber û mahsulên vê salê bi tenê biqasî 60 mîlyon ton bin. Tê ragihandin, berhilanîna sala 2009’ê 97 mîlyon ton bû.

ref: Voanews.com/kurdi, 8/2010

forms:
mahsûl
mesûl

etymology_text: Ji erebî محصول (meḧsûl) ji me- + حصل (ḧesele, “hasil bûn”).


zîx

forms:
zîxtir (comparative)
herî zîx (superlative)
zîxtirîn (superlative)
zîq
zoq
xîz

notes:
zîx bûn
zîx kirin
zîxbûn
zîxkirin
zîxbûyî
zîxkirî


xetabar

glosses:
tawanbar, gunehbar, tometbar, xirabîkar, sûcdar,
 kesê/a ku tiştek an jî xirabiyek binasê wî/ê ye

forms:
xetabartir (comparative)
herî xetabar (superlative)
xetabartirîn (superlative)

etymology_text: Ji xeta + -bar


Haus

text: Mein Vater hat ein neues Haus gekauft.

text: Dieses Haus ist sehr schön.

audio: LL-Q188 (deu)-I10-10I-Haus.wav


Haus

audio: LL-Q9051 (ltz)-Procrastineur49-Haus.wav


demî

glosses:
demkî, miweqet, berdem, demdiyar, rabor, ne berdewam, ne daîmî, ne herdemî, ne hertimî, ne mayinde,
tişta/ê bo demek diyar

etymology_text: Ji dem + -î


demî

text: Çelik got ku divê agirbesta PKK'ê ne demî lê mayînde be. Çelik ku diyar kir rawestiyana tundiyê geşedaneke baş e, got ku divê êdî tundî nebe amûra xweîfadekirinê.

ref: , Netkurd.com, 8/2010


Hîmalaya

glosses: Komek çiyayên bilind in li navenda Asyayê.

text: Beyan Faziliya jina çiyager a kurd a xelkê bajarê Mehabadê ku di meha tîrmehê de bi hevalbendiya grubekî çiyager ya bi navê “Ewraz” çû rêzeçiyayê Hîmalayê û karî wî çiyayî bibire û navê xwe wek jina çiyager a serkeftî ya kurd di rêza lîsteya serkeftiyên çiyayê Hîmalayayê de tomar bike.

ref: Warvin.org, 8/2010

喜马拉雅山

roman: Xǐmǎlāyǎ shān

هيمالايا

roman: himalaaya

Հիմալայներ

roman: Himalayner

हिमालय

roman: Himālaya

히말라야

roman: Himallaya

Гималаи

roman: Gimalái

หิมาลัย

roman: h̄imālạy


kupîn

glosses: Rûyê tiştekî ber bi derva xwe ve xwar bûn, rûyê tiştekî ber bi derva xwe derketin yan werimîn. Bi taybetî ji bo amûrên metal û hesin tê bikaranîn.

forms:
tebiqîn
deviqîn

ipa: /kʊˈpiːn/

hyphenation: ku·pîn


tebiqîn

glosses: Ber bi hendirê xwe ve xwar bûn, ber bi valahiya binê xwe ve xwar bûn yan jî çal bûn yan jî ketin, hilweşîyan, kumişîn. Ji bo amûrên metalîk bi wateya xwarbûnê tê bikaranîn

text: Li bajarê Zonguldaka Tirkiyeyê, kana madeneke taybet tebiqî, karekerekî jiyana xwe ji dest da 1 jî birîndar bû.

ref: Kana madenê tebiqî: 1 mir, 1 birîndar bû, aknews.com, 25/03/2010

text: Di welatê di bin nîrê dagirkeriyê de her tişt xwar û kirêt e. Lewheyên tebiqî, cihên xwe li ser ziman û mejiyê mirovên wî welatî vekiriye!

ref: Ji bo xatirê hevalê minê ko her êvar evîndar dibe, nefel.com, 28/06/2005

forms:
تهبقین
deviqîn
kupîn

ipa: /tɛbɪˈqiːn/

hyphenation: te·bi·qîn


xirtik

text: Li Gundikê hêj tavê nedayî dinê, carinan eskeran di ser gundî de digirtin. Rojek ji wan rojan ez ji xeweka şêrîn bihirtehirtekê hişyar bûm. Çawa ko min çavên xwe vekirin, eskerekî bi pehînan em hişyar dikirin, pêyê xwe rakiribû raserê serê min, navbirên xirtikên pêlava wî li min welê hat ko min got ji newalên van çiyayan kûrtir in.

ref: Mamo û hespê wî û Kurdistana azad, 20/08/2010, nefel.com

glosses: Ew xet û rêyên kûr ku wek gilole (labîrent) û newalên nizmin li binê sol û şekalan

glosses: Ew xet û rêyên li ser tiştên wek texta hatine qewartin

forms:
çal
newal

etymology_text: Ji dengê xirt


awizî

glosses: tawîz, awêzî, ewêzî, dehîdan, dehiyandin, xelef, xelefdan hewêzî

glosses: tol, tolhilanîn, tolstandin, tolhildan, tolrakirin, tolvedan, toljêgirtin tolvekirin


şarlatan

text: Bi dîtina min te di derbarê van herdu şarlatanan da analîzên gelekî rast kirine.

ref: Zinarexamo.blogspot.com, 8/2010

etymology_text: Bi rêya fransî charlatan ji îtalî.


nêl

glosses: formek tewandî ji peyva nal (asinê binê piyên hespan)

ipa: /neːl/

hyphenation: nêl


da-awîstin

glosses: hilawîstin, daliqandin, bi dar ve kirin, bi dîwar ve kirin, bi ristê ve kirin

forms:
daawîstin
dahawîstin


terrane

forms: terane