tayîn kirin

glosses: bicih kirin, erkdar kirin, wezîfedar kirin, kirin fermanber, terxan kirin

forms:
tayîn dikim (present)
tayîn dikî (present)
tayîn dike (present)
tayîn dikin (present)
tayîn bike (imperative singular)
tayîn bikin (imperative plural)
tayîn kir (past)
tayîn kir (past)
tayîn kir (past)
tayîn kir (past)
tayîn –k– (root present)
tayîn –kir– (root past)
ez tayîn dikim (indicative present positive)
ez tayîn nakim (indicative present negative)
min tayîn kir (indicative past positive)
min tayîn nekir (indicative past negative)
tu tayîn dikî (indicative present positive)
tu tayîn nakî (indicative present negative)
te tayîn kir (indicative past positive)
te tayîn nekir (indicative past negative)
ew tayîn dike (indicative present positive)
ew tayîn nake (indicative present negative)
wê/wî tayîn kir (indicative past positive)
wê/wî tayîn nekir (indicative past negative)
em tayîn dikin (indicative present positive)
em tayîn nakin (indicative present negative)
me tayîn kir (indicative past positive)
me tayîn nekir (indicative past negative)
hûn tayîn dikin (indicative present positive)
hûn tayîn nakin (indicative present negative)
we tayîn kir (indicative past positive)
we tayîn nekir (indicative past negative)
ew tayîn dikin (indicative present positive)
ew tayîn nakin (indicative present negative)
wan tayîn kir (indicative past positive)
wan tayîn nekir (indicative past negative)
min tayîn dikir (imperfect positive)
min tayîn nedikir (imperfect negative)
min tayîn kiribû (positive)
min tayîn nekiribû (negative)
te tayîn dikir (imperfect positive)
te tayîn nedikir (imperfect negative)
te tayîn kiribû (positive)
te tayîn nekiribû (negative)
wê/wî tayîn dikir (imperfect positive)
wê/wî tayîn nedikir (imperfect negative)
wê/wî tayîn kiribû (positive)
wê/wî tayîn nekiribû (negative)
me tayîn dikir (imperfect positive)
me tayîn nedikir (imperfect negative)
me tayîn kiribû (positive)
me tayîn nekiribû (negative)
we tayîn dikir (imperfect positive)
we tayîn nedikir (imperfect negative)
we tayîn kiribû (positive)
we tayîn nekiribû (negative)
wan tayîn dikir (imperfect positive)
wan tayîn nedikir (imperfect negative)
wan tayîn kiribû (positive)
wan tayîn nekiribû (negative)
ez ê tayîn bikim (future positive)
ez ê tayîn nekim (future negative)
minê tayîn kiribe (future perfect positive)
minê tayîn nekiribe (future perfect negative)
tu yê tayîn bikî (future positive)
tu yê tayîn nekî (future negative)
teyê tayîn kiribe (future perfect positive)
teyê tayîn nekiribe (future perfect negative)
ew ê tayîn bike (future positive)
ew ê tayîn neke (future negative)
wê/wîyê tayîn kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê tayîn nekiribe (future perfect negative)
em ê tayîn bikin (future positive)
em ê tayîn nekin (future negative)
meyê tayîn kiribe (future perfect positive)
meyê tayîn nekiribe (future perfect negative)
hûn ê tayîn bikin (future positive)
hûn ê tayîn nekin (future negative)
weyê tayîn kiribe (future perfect positive)
weyê tayîn nekiribe (future perfect negative)
ew ê tayîn bikin (future positive)
ew ê tayîn nekin (future negative)
wanê tayîn kiribe (future perfect positive)
wanê tayîn nekiribe (future perfect negative)
min tayîn kiriye (perfect positive)
min tayîn nekiriye (perfect negative)
min tayîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min tayîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te tayîn kiriye (perfect positive)
te tayîn nekiriye (perfect negative)
te tayîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te tayîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî tayîn kiriye (perfect positive)
wê/wî tayîn nekiriye (perfect negative)
wê/wî tayîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî tayîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me tayîn kiriye (perfect positive)
me tayîn nekiriye (perfect negative)
me tayîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me tayîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we tayîn kiriye (perfect positive)
we tayîn nekiriye (perfect negative)
we tayîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we tayîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan tayîn kiriye (perfect positive)
wan tayîn nekiriye (perfect negative)
wan tayîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan tayîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez tayîn bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez tayîn nekim (present subjunctive negative)
(bila) min tayîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min tayîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu tayîn bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu tayîn nekî (present subjunctive negative)
(bila) te tayîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te tayîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew tayîn bike (present subjunctive positive)
(bila) ew tayîn neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî tayîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî tayîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em tayîn bikin (present subjunctive positive)
(bila) em tayîn nekin (present subjunctive negative)
(bila) me tayîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me tayîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn tayîn bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn tayîn nekin (present subjunctive negative)
(bila) we tayîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we tayîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew tayîn bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew tayîn nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan tayîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan tayîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min tayîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min tayîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min tayîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min tayîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te tayîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te tayîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te tayîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te tayîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî tayîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî tayîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî tayîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî tayîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me tayîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me tayîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me tayîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me tayîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we tayîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we tayîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we tayîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we tayîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan tayîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan tayîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan tayîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan tayîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê tayîn bikira (present conditional positive)
minê tayîn nekira (present conditional negative)
minê tayîn kiribûya (preterite conditional positive)
minê tayîn nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê tayîn bikira (present conditional positive)
teyê tayîn nekira (present conditional negative)
teyê tayîn kiribûya (preterite conditional positive)
teyê tayîn nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê tayîn bikira (present conditional positive)
wê/wîyê tayîn nekira (present conditional negative)
wê/wîyê tayîn kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê tayîn nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê tayîn bikira (present conditional positive)
meyê tayîn nekira (present conditional negative)
meyê tayîn kiribûya (preterite conditional positive)
meyê tayîn nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê tayîn bikira (present conditional positive)
weyê tayîn nekira (present conditional negative)
weyê tayîn kiribûya (preterite conditional positive)
weyê tayîn nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê tayîn bikira (present conditional positive)
wanê tayîn nekira (present conditional negative)
wanê tayîn kiribûya (preterite conditional positive)
wanê tayîn nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) tayîn bike (imperative present positive)
(tu) tayîn neke (imperative present negative)
(hûn) tayîn bikin (imperative present positive)
(hûn) tayîn nekin (imperative present negative)
تاعین کرن
tayin kirin

etymology_text: Ji tayîn + kirin.

ipa: /tɑːˈjiːn kɪˈɾɪn/

hyphenation: ta·yîn ki·rin


tayînkirin

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: bicihkirin, erkdarkirin, wezîfedarkirin, kirinfermanber, terxankirin

forms:
تاعین کرن
tayin kirin


poxan

glosses: sergo, sergîfk, cihê ku mirov gilêşî û tiştên din yên jibermayî û bêkêr diavêjinê

etymology_text: Nepiştrrast. Dibe ji pox + -an an pox + -xane, an jî dibe hevreha pawan.


trafo

glosses: transformator, veguhêzînk, dezgehê ku elektrîka deverekê dabîn dike

forms: tirafo

etymology_text: kurteya transformator


egemen

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: serwer, xweser, serdest, serdar, deshilatdar, hukimran, zal, zoran, hakim

forms:
egementir (comparative)
herî egemen (superlative)
egementirîn (superlative)

etymology_text: bi rêya tirkî egemen ji yûnanî ἡγεμών (ἡgemón) ku wek hegemon jî ketiye kurdî.


egemen

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-egemen.wav


suverena

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-suverena.wav


souverain

audio: LL-Q150 (fra)-Roptat-souverain.wav


sovrano

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-sovrano.wav


sobirà

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-sobirà.wav


îcad

glosses: vedozîn, keşf, danerî, dahênan, danîn, vedîtin, peydakirin, tiştek nû çêkirin

glosses: afirandin, çêkirin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: îcat

etymology_text: Ji erebî إِيجَاد (ʾījād), têkildarî mucîd.

إيجاد

roman: ʾījād

hyphenation: î·cad


îcad kirin

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
îcad dikim (present)
îcad dikî (present)
îcad dike (present)
îcad dikin (present)
îcad bike (imperative singular)
îcad bikin (imperative plural)
îcad kir (past)
îcad kir (past)
îcad kir (past)
îcad kir (past)
îcad –k– (root present)
îcad –kir– (root past)
ez îcad dikim (indicative present positive)
ez îcad nakim (indicative present negative)
min îcad kir (indicative past positive)
min îcad nekir (indicative past negative)
tu îcad dikî (indicative present positive)
tu îcad nakî (indicative present negative)
te îcad kir (indicative past positive)
te îcad nekir (indicative past negative)
ew îcad dike (indicative present positive)
ew îcad nake (indicative present negative)
wê/wî îcad kir (indicative past positive)
wê/wî îcad nekir (indicative past negative)
em îcad dikin (indicative present positive)
em îcad nakin (indicative present negative)
me îcad kir (indicative past positive)
me îcad nekir (indicative past negative)
hûn îcad dikin (indicative present positive)
hûn îcad nakin (indicative present negative)
we îcad kir (indicative past positive)
we îcad nekir (indicative past negative)
ew îcad dikin (indicative present positive)
ew îcad nakin (indicative present negative)
wan îcad kir (indicative past positive)
wan îcad nekir (indicative past negative)
min îcad dikir (imperfect positive)
min îcad nedikir (imperfect negative)
min îcad kiribû (positive)
min îcad nekiribû (negative)
te îcad dikir (imperfect positive)
te îcad nedikir (imperfect negative)
te îcad kiribû (positive)
te îcad nekiribû (negative)
wê/wî îcad dikir (imperfect positive)
wê/wî îcad nedikir (imperfect negative)
wê/wî îcad kiribû (positive)
wê/wî îcad nekiribû (negative)
me îcad dikir (imperfect positive)
me îcad nedikir (imperfect negative)
me îcad kiribû (positive)
me îcad nekiribû (negative)
we îcad dikir (imperfect positive)
we îcad nedikir (imperfect negative)
we îcad kiribû (positive)
we îcad nekiribû (negative)
wan îcad dikir (imperfect positive)
wan îcad nedikir (imperfect negative)
wan îcad kiribû (positive)
wan îcad nekiribû (negative)
ez ê îcad bikim (future positive)
ez ê îcad nekim (future negative)
minê îcad kiribe (future perfect positive)
minê îcad nekiribe (future perfect negative)
tu yê îcad bikî (future positive)
tu yê îcad nekî (future negative)
teyê îcad kiribe (future perfect positive)
teyê îcad nekiribe (future perfect negative)
ew ê îcad bike (future positive)
ew ê îcad neke (future negative)
wê/wîyê îcad kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê îcad nekiribe (future perfect negative)
em ê îcad bikin (future positive)
em ê îcad nekin (future negative)
meyê îcad kiribe (future perfect positive)
meyê îcad nekiribe (future perfect negative)
hûn ê îcad bikin (future positive)
hûn ê îcad nekin (future negative)
weyê îcad kiribe (future perfect positive)
weyê îcad nekiribe (future perfect negative)
ew ê îcad bikin (future positive)
ew ê îcad nekin (future negative)
wanê îcad kiribe (future perfect positive)
wanê îcad nekiribe (future perfect negative)
min îcad kiriye (perfect positive)
min îcad nekiriye (perfect negative)
min îcad kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min îcad nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te îcad kiriye (perfect positive)
te îcad nekiriye (perfect negative)
te îcad kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te îcad nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî îcad kiriye (perfect positive)
wê/wî îcad nekiriye (perfect negative)
wê/wî îcad kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî îcad nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me îcad kiriye (perfect positive)
me îcad nekiriye (perfect negative)
me îcad kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me îcad nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we îcad kiriye (perfect positive)
we îcad nekiriye (perfect negative)
we îcad kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we îcad nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan îcad kiriye (perfect positive)
wan îcad nekiriye (perfect negative)
wan îcad kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan îcad nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez îcad bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez îcad nekim (present subjunctive negative)
(bila) min îcad kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min îcad nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu îcad bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu îcad nekî (present subjunctive negative)
(bila) te îcad kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te îcad nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew îcad bike (present subjunctive positive)
(bila) ew îcad neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî îcad kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî îcad nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em îcad bikin (present subjunctive positive)
(bila) em îcad nekin (present subjunctive negative)
(bila) me îcad kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me îcad nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn îcad bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn îcad nekin (present subjunctive negative)
(bila) we îcad kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we îcad nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew îcad bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew îcad nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan îcad kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan îcad nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min îcad bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min îcad nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min îcad kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min îcad nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te îcad bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te îcad nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te îcad kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te îcad nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî îcad bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî îcad nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî îcad kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî îcad nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me îcad bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me îcad nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me îcad kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me îcad nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we îcad bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we îcad nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we îcad kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we îcad nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan îcad bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan îcad nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan îcad kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan îcad nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê îcad bikira (present conditional positive)
minê îcad nekira (present conditional negative)
minê îcad kiribûya (preterite conditional positive)
minê îcad nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê îcad bikira (present conditional positive)
teyê îcad nekira (present conditional negative)
teyê îcad kiribûya (preterite conditional positive)
teyê îcad nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê îcad bikira (present conditional positive)
wê/wîyê îcad nekira (present conditional negative)
wê/wîyê îcad kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê îcad nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê îcad bikira (present conditional positive)
meyê îcad nekira (present conditional negative)
meyê îcad kiribûya (preterite conditional positive)
meyê îcad nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê îcad bikira (present conditional positive)
weyê îcad nekira (present conditional negative)
weyê îcad kiribûya (preterite conditional positive)
weyê îcad nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê îcad bikira (present conditional positive)
wanê îcad nekira (present conditional negative)
wanê îcad kiribûya (preterite conditional positive)
wanê îcad nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) îcad bike (imperative present positive)
(tu) îcad neke (imperative present negative)
(hûn) îcad bikin (imperative present positive)
(hûn) îcad nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji îcad + kirin.

ipa: /iːˈd͡ʒɑːd kɪˈɾɪn/

hyphenation: î·cad ki·rin


desen

glosses:
şikil, dirûv, dirb, form, nîgar, xwiyang,
 tevaya wêne û nîgarên li ser tiştekî hatine çêkirin

etymology_text: Ji fransî dessin.

ipa: /dɛˈsɛn/


desen

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-desen.wav


plant

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-plant.wav


plant

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-plant.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-plant.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-plant.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-plant.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-plant.wav


plant

audio: LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-plant.wav


nebat

glosses: riwek, gulûgiya, şênkatî, dar û gul û giya

text:
Rohnîkê wî şîn kirin dar û nebat
Çûn di erdê da û pa û mayî mat

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

etymology_text: Ji erebî نَبْت (nabt).

аҵиаа

roman: āc̣iāā

ӧзӱм

roman: özüm

ተክል

roman: täkl

গছ-গছনি

roman: gos-gosni

بیتکی

roman: bitki

үҫемлек

roman: üθemlek

раслі́на

roman: raslína

расьлі́на

roman: rasʹlína

جر

roman: jarr

গাছ

roman: gach

ओधी

roman: odhī

расте́ние

roman: rasténie

ургамал

roman: urgamal

ཤིང་།

roman: shing

орамат

roman: oramat

植物

roman: zik⁶ mat⁶

җыву

roman: žɨvu

植物

roman: chhṳ̍t-vu̍t

植物

roman: zhíwù

植物

roman: sĭk-ŭk

植物

roman: si̍t-bu̍t

тыӈэчьын

roman: tyṇėčʹyn

тыӈачьыԓгын

roman: tyṇačʹyḷgyn

тыӈэчьыт

roman: tyṇėčʹyt

ӳсентӑран

roman: üsentăran

ގަސް

roman: gas

نَبَات

roman: nabāt

բույս

roman: buys

касыкс

roman: kasyks

растение

roman: rasteņije

گیاه

roman: giyâh

છોડ

roman: choḍ

მცენარე

roman: mcenare

ነባት

roman: näbatə

पौधा

roman: paudhā

پودا

roman: paudā

צֶמַח

roman: tsémakh

ⵉⵎⵖⵉ

roman: imɣi

урһмл

roman: urhml

ಗಿಡ

roman: giḍa

ёсюмлюк

roman: ösümlük

биткэи

roman: bitkei

өсүмдүк

roman: ösümdük

පැළය

roman: pæḷaya

식물

roman: singmul

ххяххия

roman: χ̄jaχ̄ija

ຕົ້ນພືດ

roman: ton phư̄t

ຕົ້ນ

roman: ton

набатат

roman: nabatat

растение

roman: rastenie

സസ്യം

roman: sasyaṃ

रोपे

roman: rope

кушкыш

roman: kuškyš

बिरूवा

roman: birūwā

оьсимлик

roman: ösimlik

ଉଦ୍ଭିଦ

roman: udbhidô

اوسیملیک

roman: oʻsimlik

ਬੂਟਾ

roman: būṭā

өсімдік

roman: ösımdık

расте́ние

roman: rasténije

ростлина

roman: rostlyna

рошлїна

roman: rošljina

ᱫᱟᱨᱮ

roman: dare

ٻوٽا

roman: buta

ᮕᮨᮕᮨᮜᮊᮔ᮪

roman: pepelakan

ᮒᮥᮒᮥᮝᮥᮠᮔ᮪

roman: tutuwuhan

ниҳол

roman: nihol

செடி

roman: ceṭi

พืช

roman: pʉ̂ʉch

మొక్క

roman: mokka

үсемлек

roman: üsemlek

ተኽሊ

roman: täxli

རྩི་ཤིང་།

roman: rtsi shing

үнүш

roman: ünüş

будос

roman: budos

росли́на

roman: roslýna

ដើម

roman: daəm

үүнээйи

roman: üüneeyi

פֿלאַנץ

roman: flants

געוויקס

roman: geviks

φυτό

roman: fytó

φυτόν

roman: phutón

bacan

sense: Cûnên riwekan


planto

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-planto.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-planto.wav


plante

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-plante.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-plante.wav

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-plante.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-plante.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-plante.wav


plante

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-plante.wav


végétal

audio: LL-Q150 (fra)-Fhala.K-végétal.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-végétal.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-végétal.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-végétal.wav


vegetable

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-vegetable.wav


pianta

audio: LL-Q652 (ita)-Happypheasant-pianta.wav

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-pianta.wav

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-pianta.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-pianta.wav


planta

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-planta.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-planta.wav


vegetal

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-vegetal.wav


vegetal

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-vegetal.wav


växt

audio: LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-växt.wav


bitki

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-bitki.wav


keske

glosses: Riwekên kelandî yan xav wek zelete tên xwarin (wek bacan, xiyar, filfil, pîvaz, gêzer û hwd.)

etymology_text: Ji kesk + -e.

овощи

roman: ovošči

зелень

roman: zelenʹ


zakil

glosses: kîr, pênîs, xirr, pidok, terrik, "xiyar", "doqişk"

audio: LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-zakil.wav


pich

audio: LL-Q12107 (bre)-Adriendelucca-pich.wav


пенис

audio: LL-Q7918 (bul)-Bogomilshopov-пенис.wav


пенис

audio: LL-Q7737 (rus)-Rominf-пенис.wav


pene

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-pene.wav


pene

audio: LL-Q1321 (spa)-AdrianAbdulBaha-pene.wav


pénis

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-pénis.wav


pénis

audio: LL-Q5146 (por)-Ed Guimaraes-pénis.wav


pênis

audio: LL-Q5146 (por)-Ed Guimaraes-pênis.wav


peniso

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-peniso.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-peniso.wav


rikeberî

glosses: kerb, kîn, berêkane, misabiqe, sîbaq, riberiz, neyarî, berberî, şerenîx^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
rikeberîtî
rikebertî

etymology_text: Ji rikeber + -î

hyphenation: ri·ke·be·rî


mi-

pos: prefix

pos_title: Pêşgir

glosses: Pêşgirek e ku maneya "kesa/ê yan ku tişta/ê ku tiştekî dike yan tiştek heye".

forms:
me-
mu-

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].


Sammlung

glosses: berhevok, danhevok, koleksiyon, deste, qeft, gulbijêrk, antolojî, destegul, guldeste, sercem, kom


مجموعة

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-مجموعة.wav


ժողովածու

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8785 (hye)-Yevgenya Shamshyan (Vahagn Petrosyan)-ժողովածու.wav


אוסף

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-אוסף.wav


zbiór

audio: LL-Q809 (pol)-Poemat-zbiór.wav


Morgenröte

glosses: elind, tara, gizing, şefeq, tavzerk, spêde, berbang


Aurora

forms: aurora


aurora

forms: Aurora


matenruĝo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-matenruĝo.wav


aŭroro

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-aŭroro.wav


aurore

audio: LL-Q150 (fra)-Jules78120-aurore.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-aurore.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-aurore.wav

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-aurore.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-aurore.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-aurore.wav


aube

audio: LL-Q150 (fra)-Jules78120-aube.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-aube.wav

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-aube.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Benoît Prieur-aube.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-aube.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-aube.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-aube.wav


şafak

glosses: şeveq, elind, tara, gizing, şefeq, tavzerk, spêde, berbang

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-şafak.wav


情況

glosses: rewş, destûdar, kavdan, kewn, hal, barûdox, zirûf, timtêl, tentêl


situazione

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-situazione.wav


situação

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-situação.wav


mogelijk

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-mogelijk.wav


moontlik

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-moontlik.wav


kort

text: Çavên wê kort bûbûn û destên wê dilerizîn.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text: Cixara min di korta devê min de tameke tal û nexweş dihişt.

ref: Biyanî, Albert Camus, Weşanên Nûdem

text: Dema dikeniya, hinarkên wê diketin kortê.

ref: Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî

text: Ozyigit ji bo ku gelê Hezroyê bi dewletê ve girê bide, ev korta tenîsê bi alîkariya dewletê daye çêkirin û piştre jî mal bi mal geriya zarok qani kirin da ku dest bi tenîsê bikin.

ref: Netkurd.com, 7/2008

forms:
kurt
kortal
kortik

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


kort

audio: LL-Q14196 (afr)-Anon1314-kort.wav


kort

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-kort.wav


kurz

audio: LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-kurz.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-kurz.wav

audio: LL-Q188 (deu)-teste (Pamputt)-kurz.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Student16 de-kurz.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-kurz.wav


mallonga

etymology_text: Ji mal- + longa.

audio: LL-Q143 (epo)-NMaia-mallonga.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-mallonga.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-mallonga.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Poslovitch-mallonga.wav


longa

text: Knabino estas tre longa.

etymology_text: Ji latînî longus.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-longa.wav

audio: LL-Q143 (epo)-NMaia-longa.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-longa.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Poslovitch-longa.wav


corto

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-corto.wav


corto

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-corto.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-Rodelar-corto.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-Guergana-corto.wav


pendek

audio: LL-Q9237 (msa)-Kakakku keren-pendek.wav


breve

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-breve.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-breve.wav


curto

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-curto.wav


scurt

audio: LL-Q7913 (ron)-Filosoful-scurt.wav


kısa

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-kısa.wav


sleutel

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-sleutel.wav


clef

audio: LL-Q150 (fra)-Ltrlg-clef.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Roptat-clef.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-clef.wav


clef

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-clef.wav


clé

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-clé.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-clé.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ltrlg-clé.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-clé.wav

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-clé.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-clé.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-clé.wav


kunci

forms: kuncî

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-kunci.wav


chiave

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-chiave.wav


nøkkel

audio: LL-Q9043 (nor)-EdoAug-nøkkel.wav


chave

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-chave.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-chave.wav


cheie

audio: LL-Q7913 (ron)-Filosoful-cheie.wav


llave

audio: LL-Q1321 (spa)-Eavqwiki-llave.wav


temazîxtî

glosses: zimanê berberî, zimanek ne-erebî ye û bi taybetî li Mexrîbê û Cezayîrê tê peyivîn

forms:
amazîgtî
amazîxtî
emazîgtî
emazîxtî
tamazîgtî
tamazîxtî
temazîgtî


anahtar

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-anahtar.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Basak-anahtar.wav


صرف

glosses: mezaxtin, serf kirin, xerc kirin, mesref kirin, zehî kirin


صرف

glosses: mezaxtin, serfkirin, xerckirin, mesrefkirin, zehîkirin

forms: sarf (romanization)


花

audio: LL-Q9186 (yue)-Jonashtand-花.wav


花

forms: huā (romanization)

audio: LL-Q9192 (cmn)-Jouketou-花.wav


dépenser

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-dépenser.wav


ausgeben

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-ausgeben.wav


spend

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-spend.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-spend.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-spend.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-spend.wav


consume

glosses: mezaxtin, serf kirin, xerc kirin, mesref kirin, zehî kirin, bi kar anîn, xwarin, telefbûn


use

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-use.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-use.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-use.wav


exhaust

glosses: mezaxtin, serf kirin, xerc kirin, mesref kirin, zehî kirin, xilas kirin, qedandin

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-exhaust.wav


habis

text: Habis sıtma.


spendere

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-spendere.wav


gastar

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-gastar.wav


gastar

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-gastar.wav


mêter

glosses: seyîsê hespan, xwedîkerê hespan, xulamê ku karê wî xwedîkirina hespan e

text:
Kes nakite mêterê xwe Camî
 Ranagiritin kesek Nizamî

ref: Ehmedê Xanî: Mem û Zîn, 1695

text: Li vir, peyv li ba seyda [Mehmed Emîn Bozarslan] tevlihev bûne, ji wî we ye ku mîter, ji Mîtra hatiye. Wateya Mîtra roj e, û Mîtraism jî ola rojperestiyê ya kevnare ye. Lê mebesta Xanî ji peyva mêter, Mihter ango sayisê hespan û xizmetkarê wan e. Camî jî ku helbestvanekî farisî ye (1414-1492), li ba seyda bûye cam ango peyale!! Her wiha Nizamî (1135-1217) ku helbestvanekî binyadkurdî Îranê ye, wekî peyveke erebî jimartiye (nîzam: rêkûpêkî, qanûn û sistem e, bi tirkî : düzen!!)

ref: Jan Dost: Bêjing û zenberekên seydayê Bozarslan, Diyarname.com, 3/3007

forms:
مێتەر
mêhter
mihter
mîhter
mîter
meyter

etymology_text:
: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.
Hevreha farisî مهتر (mehtar).

مەیتەر

roman: meyter

ipa: /meːˈtɛɾ/

hyphenation: mê·ter


Bêjen

pos: name

pos_title: Serenav

text:
Ev bilbilê can dimehbesa ten
Maye bi tenê misalê Bêjen

glosses: kurrê Gêwî û evîndarê Menîjeya keça Efrasyabî li gor Şahnameya Fîrdewsî

forms:
bêjen
bijen
bîjin


xizêm

glosses: Xişira ku bi taybetî jin bi difina xwe ve datînin.

text: We pîreke êzîdî nas kiribû. Çavên wê şîn, biskên wêhinekirî bûn. Xizêmeke zîvîn li ser pozê wê, teqez bûkeke şeng bû di dema xwe de, lê îro felekê bedewiya wê di laş de pûç kiribû. Bi dû vê pûçbûnê re karesatek din nemerdî kir û herdu çavên şîn jî bi êgir da xwarin. Wê agirê ku bi xwarina gundekî sax têr nebû û hinên din dan rêzê! Ma ezê pirs nekim ji we: Bo çi hûn sed axîn nakin ji bo wê êzidiya Şengalê?

ref: Rifat Arya: Dizê we ji malê ye!, Diyarname.com, 3/2007

forms:
خزێم
xizim
xizm
xizmik

etymology_text: Ji erebî خزام (xizam) / خزامة (xizame), hevreha îbranî חזם (x-z-m-: kun, qul), akadî xezamu (kun, qul).


intelektuel

glosses: ronakbîr, rewşenbîr, hişmend, aqildar, aqilmend

forms:
entelektuel
întelektuel

etymology_text: Bi rêya fransî intellectuel ji latînî intellectualis ji intellĭgĕre ji inter- + legere


gescheit

glosses: hişmend, biaqil, hişyar, aqildar, aqilmend, zekî, jîr, hêgin


klug

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-klug.wav


khôn

audio: LL-Q9199 (vie)-Khangtran2008-khôn.wav


akıllı

glosses: hişmend, hişdar, biaqil, hişyar, aqildar, aqilmend, zekî, jîr, hêgin

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-akıllı.wav


vettig

glosses: hişmend, biaqil, hişyar, aqildar, aqilmend, zekî, jîr, hêgin, fehma, zana


sábio

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Adélaïde Calais WMFr-sábio.wav


mądry

audio: LL-Q809 (pol)-Gower-mądry.wav


prudent

glosses: jîrmend, hişmend, biaqil, hişyar, aqildar, aqilmend, zekî, jîr, hêgin, fehma, zana


farsighted

glosses: dûrbîn, hişmend, biaqil, hişyar, aqildar, aqilmend, zekî, jîr, hêgin, fehma, zana


assenyat

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-assenyat.wav


sensat

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-sensat.wav


raonable

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-raonable.wav


acertado

audio: LL-Q1321 (spa)-Emanuelps27-acertado.wav


saĝa

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-saĝa.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-saĝa.wav


prudenta

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-prudenta.wav


raisonnable

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-raisonnable.wav


חכם

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-חכם.wav


ihtiyac

text: Rewşa malperên kurdî deynin aliyekî, şîrketên mezin ji bo pêwîstî û ihtiyacên bazarê bizanin, dixwazin hîn bibin ku em dikevin kîjan malperan, çi bernameyan bi kar tînin, zimanê me çi ye, înterneta me çiqasî lawaz e an jî xurt e. Ji bo vê yekê hinek parçe hene di hundirê browsera (gerok) me de. Mînak toolbar (darikê amûran) hene ku hemû agahiyên me ji şîrketên mezin re dişînin.

ref: Amidakurd.com, 3/2007

forms: îhtiyac

etymology_text: Ji erebî اِحْتِيَاج (iḥtiyāj).


daring

glosses: made, hêsin, bûjen, sifîn, nasût, hêman, unsûr, malzeme, kerese, materya, materyal

glosses: insûr^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

вещество

roman: veščestvo


hêsin

glosses: made, made, bûjen, sifîn, nasût, hêman, unsûr, malzeme, kerese, materya, materyal

glosses: daring, insûr^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
hesin
hêsan

ipa: /heːˈsɪn/

hyphenation: hê·sin


hêsin

pos_title: Formeke navdêrê

forms: hesinî


bûjen

glosses: made, hêsin, sifîn, nasût, hêman, insûr, malzeme, kerese, materya, materyal

glosses: daring^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

مادة

roman: māda


sifîn

glosses: bûjen, made, hêsin, daring, nasût, hêman, insûr, malzeme, kerese, materya, materyal

forms:
sefîne
sefîr


nasût

glosses: bûjen, made, hêsin, daring, sifîn, hêman, insûr, malzeme, kerese, materya, materyal

text:
hemiyan bi te ye mudare û debr
feyyadê riyadê xelq û we-l-emr
emrê te bi lefzê »kun« du ‘alem
mewcûd kirin, xered çi adem
adem bi xwe yek ji herdiwan e
yek herf e ji emrê »kun« fe-kane
ew herf, heqîqeta muheqqeq
hem emr e bi qudreta te hem xelq
eşbah muressem in ji nasût
erwah muwessem in ji lahût

ref: Dîwana Mem û zîn ya Ehmedê Xanî


materya

glosses: bûjen, made, hêsin, daring, sifîn, hêman, insûr, malzeme, kerese, materyal, nasût

glosses: tişt, mal, saman, sermiyan, eşya^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


lalûte

text: Nivîskarekî bi eslê xwe kurd, li Amedê rûdine û di qada edebiyata tirkî de dibeze, van rojan xwe avêtiye nav gola çamûrê û diçelpîne. Romannûs Ilhami Sidar heta niha bi zimanê tirkî sê roman nivîsine, lê nivîskarên tirk wî nedigirtin nav xwe. Îcar ji bo “eferimek” ji wan bigre û hinek pişta wî bê mizdanê dev avêt zimanê kurdî. Ew ji zimanê kurdî re dibêje: “zimanê me yê lalûte.” Gava însanek ji eslê bavê xwe û şîrê dêya xwe fedî neke, dê meriv jê re çi bibêje? Ji xwe hewldana wî bê bersîv nema, nivîskara tirk Necmiye Alpay di rojnameya Radikalê de jê re eferimnameyek şand û pişta wî miz da. (16.03.2007 Radikal Gazetesi) Ez dibêjim, li ser vê eferîmnameyê ew ê ilhami Sidar li hember edebiyat û nivîskarên kurd qelema xwe tûjtir bike.

ref: Receb Dildar: Îlhamî Sîdar û zimanê lalûte, Amidakurd.com, 3/2007

forms:
lalûtetir (comparative)
herî lalûte (superlative)
lalûtetirîn (superlative)


rooi

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-rooi.wav


rifuĝo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-rifuĝo.wav


پناهگاه

forms: panâhgâh (romanization)

etymology_text: Ji پناه (panâh) + ـگاه (-gâh).


پناهندگی

forms: panâhandegi (romanization)

etymology_text: Ji پناهنده (panâhande) + گی (gi).


abri

audio: LL-Q150 (fra)-Eric.LEWIN-abri.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-abri.wav


asile

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-asile.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-asile.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Visiteuse JEP (Madehub)-asile.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-asile.wav


haven

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-haven.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-haven.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-haven.wav


lustra

glosses: paqijkirina gelemperî, serhejmartin (romanî), demê pênc salam


iltica

glosses:
pena, sitare, sitargeh, penageh, penaberî, penahindî, licû, mihacirî, koç,
revîna ji welatê xwe ji ber zilm û tadeyê

forms:
iltîca
îltica
îltîca

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî multecî, lacî, licû


halas

audio: LL-Q33284 (bcl)-Kunokuno-halas.wav


barınak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-barınak.wav


sığınak

glosses: sitargeh, penageh, pena, sitare, ewlegeh, hêwirgeh


refugio

glosses: sitargeh, penageh, pena, sitare, penaberî, iltica, licû, mihacirî

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-refugio.wav


refugiu

glosses: sitargeh, penageh, pena, sitare, penaberî, iltica, licû, mihacirî, refûj


azil

glosses: Ew keresteye yê kareb û germ tê re derbaz nebin.

etymology_text: Ji erebî العازل


azil

glosses: sitargeh, penageh, pena, sitare, penaberî, iltica, licû, mihacirî, refûj, azîl


azil

glosses: ezl, ji peywirê kişandin, ji vatiniyê kirin


satisfaction

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-satisfaction.wav


satisfaction

glosses: rizamendî, qayîlî, qanetî, qayilmendî, razîtî, kêfxweşî, dilşadî, dilxweşî, memnûnî, xweşhalî, razîbûnî


contentement

audio: LL-Q150 (fra)-Ltrlg-contentement.wav


soddisfazione

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-soddisfazione.wav


తృప్తి

audio: LL-Q8097 (tel)-Kasyap-తృప్తి.wav

audio: LL-Q8097 (tel)-V Bhavya-తృప్తి.wav


dolor

glosses: jan, êş, ezyet, ezab, şkence, nexweşî, kul, derd, kovan, xem, îza


pijn

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-pijn.wav


acı

glosses: Jan, êş, ezyet, azar, ezab, şkence, nexweşî, kul, gicî,derd, kovan, xem, îza.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-acı.wav


ağrı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ağrı.wav


ızdırap

glosses: izdirab, jan, êş, ezyet, ezab, şkence, nexweşî, kul, derd, kovan, xem, îza


suffixe

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-suffixe.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-suffixe.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-suffixe.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-suffixe.wav


sufixo

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-sufixo.wav


суффикс

audio: LL-Q7737 (rus)-DomesticFrog-суффикс.wav


sufikso

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-sufikso.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-sufikso.wav


qebilandî

glosses:
pejirandî, pejirî, qebilî, qebûlkirî, pesindkirî,
tişta/ê yan kesa/ê ku hatiye qebilandin anku qebûlkirin

forms: qelibandî

etymology_text: * qebilandin


title: manskî

redirect: manksî

pos: hard-redirect


skoon

audio: LL-Q14196 (afr)-Anon1314-skoon.wav


eie

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-eie.wav


temiz

etymology_text: Deyn ji erebî تَمْيِيز (tamyīz).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-temiz.wav


bersih

forms:
bersihtir (comparative)
herî bersih (superlative)
bersihtirîn (superlative)
bersî

etymology_text: Ji ber- + sih.


proper

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-proper.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-proper.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-proper.wav


limpo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-limpo.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-limpo.wav


propre

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-propre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-propre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-propre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DenisdeShawi-propre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Julien Baley-propre.wav


então

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: hingê, wê demê, wî wextî, wî çaxî, wî zemanî

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-então.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-então.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Waldyrious-então.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-então.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Sillim-então.wav


dûgel

forms:
dugel
digel

etymology_text: Kengê yan ji aliyê kê hatiye çêkirin nenas e nê bi gengazî ber pîvaneya respublîk e wek dû + gel. Di gelek ferhengan da nepeyda ye.

دَوْلَة

roman: dawla

ipa: /duːˈɡɛl/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-dûgel.wav

hyphenation: dû·gel


lejoj

glosses: destûr dan, izin dan, îcaze dan, rê dan, hêlan


îcaze

glosses: destûr, izin, rêdan, hêlan, hiştin yan qebûlkirin ku kesek tiştekî bike

glosses:
destûrname, izinname, dîploma, hewiyet,
belgenameya ku mirov pê dikare diyar bike ku mirovî destûr heye tiştekî bike

forms: icaze

etymology_text: Ji erebî إِجَازَة (ʾijāza).

notes:
îcaze dan
îcazedan
îcazedayî


erlauben

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-erlauben.wav


allow

audio: En-uk-to allow.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-allow.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-allow.wav


let

glosses: hiştin, destûr dan, izin dan, îcaze dan, rê dan, hêlan

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-let.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-let.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-let.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-She animates-let.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-let.wav


permesi

text: La sorto permesis al mi vin vidi.

etymology_text: Deyn ji îngilîzî permission.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-permesi.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-permesi.wav


permettre

audio: LL-Q150 (fra)-Pamputt-permettre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Guilhelma-permettre.wav


permettere

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-permettere.wav


îngădui

audio: LL-Q7913 (ron)-Filosoful-îngădui.wav


consentir

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-consentir.wav


esaret

glosses: koletî, dîlî, êsîrî, girtîtî, bindestî, êsîrbûn, rewşa girtî û êsîran

forms: esabet

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

ipa: /ɛsɑːˈɾɛt/

hyphenation: e·sa·ret


halan

glosses: xeyidandin, sil kirin, qehirandin, zilqitandin, aciz kirin

glosses:
arandin, cixirandin, şarandin, sîqilandin, azirandin, tehrîk kirin, lê sor kirin, teşwîq kirin, engizandin, belişandin,
pîj kirin, ajawe kirin, provoke kirin, han dan, fît kirin, xiroşme kirin, cilixandin, lê gur kirin

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


halan

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


小便

forms: しょうべんをする, shōben o suru (romanization)


urin

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-urin.wav


urin

audio: LL-Q9027 (swe)-Ainali-urin.wav


urina

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-urina.wav


ادرار

forms: edrâr (romanization)

ادرار کردن

roman: edrâr kerden


موتر

glosses: tirimpêl, otomobîl, erebe, seyare, maşîn

forms: môtar (romanization)


మూత్రం

audio: LL-Q8097 (tel)-Kasyap-మూత్రం.wav


uryna

audio: LL-Q809 (pol)-Poemat-uryna.wav


material

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-material.wav


Stoff

glosses: made, hêsin, bûjen, sifîn, daring, nasût, hêman, unsûr, malzeme, kerese, materya, materyal

audio: LL-Q188 (deu)-Poslovitch-Stoff.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Daniel Mietchen-Stoff.wav


Materie

forms: materie

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Michael Schoenitzer (MichaelSchoenitzer)-Materie.wav


materie

forms: Materie


matter

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-matter.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-matter.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-matter.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-matter.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-matter.wav


matèria

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-matèria.wav


materia

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-materia.wav


materio

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-materio.wav


matière

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-matière.wav

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-matière.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-matière.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-matière.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-matière.wav


zelfstandigheid

glosses: serxwebûn, xweserî, rizgarî, serbestî, azadî


refûj

glosses: sitargeh, penageh, pena, sitare, penaberî, iltica, licû, mihacirî, mihacirî, azîl

etymology_text: Ji fransî refuge.


licû

glosses:
pena, sitare, sitargeh, penageh, penaberî, penahindî, iltica, mihacirî, koç,
revîna ji welatê xwe ji ber zilm û tadeyê

glosses: mişextî, koçberî, mihacirbûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî iltica, lacî, multecî


enextar

glosses:
kilîl, kilîd, mift,
 asinkê derî pê têt vekirin,
amûra qilf pê vedibe yan têt girtin

forms:
anahtar
anaxtar
enehtar

etymology_text: Ji yûnanî [Peyv?].

ipa: /ɛnɛxˈtɑːɾ/

hyphenation: e·nex·tar


hêman

glosses:
bingeh, esas, hîm, xîm, temel, binaxe, binçîne, binetar,
bin, binî, binyan, bintar, binanî, binêşe, binema, asas

glosses: made, hêsin, bûjen, sifîn, nasût, daring, unsûr, malzeme, kerese, materya, materyal

forms:
heman
hêma

etymology_text: Bibîne xêv.


binçîne

etymology_text: ji soranî, lê parçên wî yê aşkere ne bi kurmancî: bin + çîn + -e

ipa: /bɪnt͡ʃiːˈnɛ/

hyphenation: bin·çî·ne


bintar

ipa: /bɪnˈtɑːɾ/

hyphenation: bin·tar


binêşe

glosses:
Bingeh, esas, hîm, xîm, temel, binaxe, binçîne, binetar,
bin, binî, binyan, bintar, binanî, binêşe, binema, asas,
binê tiştekî, destpêka tiştekî.

forms: binaşe

etymology_text: Hevreha Pehlewî bunişt (binyat, binemal).

ipa: /bɪneːˈʃɛ/

hyphenation: bi·nê·şe


mihacirî

glosses:
penaberî, penahindî, mişextî, koçberî, koç, licû, iltica,
mihacirbûn,
ji ber zilm û tadeyê revîna ji welatê xwe û bicihbûna li welatek dî

glosses: sitargeh, penageh, pena, sitare, rev, bazdan, bez, awaretî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
mihacirîtî
mihacirtî
muhacirî
muhacirîtî
muhacirtî

etymology_text: Ji mihacir + -î


bicihbûn

glosses: Peydakirina cihekî ji bo îqamekirinê, ji bo mana lê.

etymology_text: Ji bi + cih + bûn.

ipa: /bɪd͡ʒɪhˈbuːn/

hyphenation: bi·cih·bûn


timtêl

glosses: cilûberg, qiyafet, libas, kinc, cil, cilik

glosses: cilûberg ên taybet, nefsî û arizî ên gûrfek mirov

forms:
temtêl
tentêl
tintêl


capacity

glosses: dêran, behre, cêgirtin, cîgirtin, qabiliyet, kapasîte, hecim, mezinahî, hêjayî


şofben

glosses: Amûra germkirinê ya ku bi gaz yan ceyranê dixebite.

text: Fahriye Varola 49 salî ku dayîka 8 zarokan bû, bû cangoriyê gaza şofbenê.

ref: Netkurd.com, 3/2007

etymology_text: Bi riya tirkî şofben yan yekser ji fransî chauffe-bain ji chauffer (“germ kirin”) + bain (“banyo”).

ipa: /ʃoːfˈbɛn/


hîbe

glosses:
bexş, şabaş, sexawet, teberih, diyarî, hediye, berarî, bexşîn, xêrkirin,
tiştek belaş dan

forms: hîba

подаряване

roman: podarjavane

შენაწირი

roman: šenac̣iri

기부금

roman: gibugeum

пожертвование

roman: požertvovanije

δωρεά

roman: doreá

notes:
hîbe kirin
hîbekirin
hîbekirî


hîbe kirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
hîbe dikim (present)
hîbe dikî (present)
hîbe dike (present)
hîbe dikin (present)
hîbe bike (imperative singular)
hîbe bikin (imperative plural)
hîbe kir (past)
hîbe kir (past)
hîbe kir (past)
hîbe kir (past)
hîbe –k– (root present)
hîbe –kir– (root past)
ez hîbe dikim (indicative present positive)
ez hîbe nakim (indicative present negative)
min hîbe kir (indicative past positive)
min hîbe nekir (indicative past negative)
tu hîbe dikî (indicative present positive)
tu hîbe nakî (indicative present negative)
te hîbe kir (indicative past positive)
te hîbe nekir (indicative past negative)
ew hîbe dike (indicative present positive)
ew hîbe nake (indicative present negative)
wê/wî hîbe kir (indicative past positive)
wê/wî hîbe nekir (indicative past negative)
em hîbe dikin (indicative present positive)
em hîbe nakin (indicative present negative)
me hîbe kir (indicative past positive)
me hîbe nekir (indicative past negative)
hûn hîbe dikin (indicative present positive)
hûn hîbe nakin (indicative present negative)
we hîbe kir (indicative past positive)
we hîbe nekir (indicative past negative)
ew hîbe dikin (indicative present positive)
ew hîbe nakin (indicative present negative)
wan hîbe kir (indicative past positive)
wan hîbe nekir (indicative past negative)
min hîbe dikir (imperfect positive)
min hîbe nedikir (imperfect negative)
min hîbe kiribû (positive)
min hîbe nekiribû (negative)
te hîbe dikir (imperfect positive)
te hîbe nedikir (imperfect negative)
te hîbe kiribû (positive)
te hîbe nekiribû (negative)
wê/wî hîbe dikir (imperfect positive)
wê/wî hîbe nedikir (imperfect negative)
wê/wî hîbe kiribû (positive)
wê/wî hîbe nekiribû (negative)
me hîbe dikir (imperfect positive)
me hîbe nedikir (imperfect negative)
me hîbe kiribû (positive)
me hîbe nekiribû (negative)
we hîbe dikir (imperfect positive)
we hîbe nedikir (imperfect negative)
we hîbe kiribû (positive)
we hîbe nekiribû (negative)
wan hîbe dikir (imperfect positive)
wan hîbe nedikir (imperfect negative)
wan hîbe kiribû (positive)
wan hîbe nekiribû (negative)
ez ê hîbe bikim (future positive)
ez ê hîbe nekim (future negative)
minê hîbe kiribe (future perfect positive)
minê hîbe nekiribe (future perfect negative)
tu yê hîbe bikî (future positive)
tu yê hîbe nekî (future negative)
teyê hîbe kiribe (future perfect positive)
teyê hîbe nekiribe (future perfect negative)
ew ê hîbe bike (future positive)
ew ê hîbe neke (future negative)
wê/wîyê hîbe kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê hîbe nekiribe (future perfect negative)
em ê hîbe bikin (future positive)
em ê hîbe nekin (future negative)
meyê hîbe kiribe (future perfect positive)
meyê hîbe nekiribe (future perfect negative)
hûn ê hîbe bikin (future positive)
hûn ê hîbe nekin (future negative)
weyê hîbe kiribe (future perfect positive)
weyê hîbe nekiribe (future perfect negative)
ew ê hîbe bikin (future positive)
ew ê hîbe nekin (future negative)
wanê hîbe kiribe (future perfect positive)
wanê hîbe nekiribe (future perfect negative)
min hîbe kiriye (perfect positive)
min hîbe nekiriye (perfect negative)
min hîbe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min hîbe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te hîbe kiriye (perfect positive)
te hîbe nekiriye (perfect negative)
te hîbe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te hîbe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî hîbe kiriye (perfect positive)
wê/wî hîbe nekiriye (perfect negative)
wê/wî hîbe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî hîbe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me hîbe kiriye (perfect positive)
me hîbe nekiriye (perfect negative)
me hîbe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me hîbe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we hîbe kiriye (perfect positive)
we hîbe nekiriye (perfect negative)
we hîbe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we hîbe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan hîbe kiriye (perfect positive)
wan hîbe nekiriye (perfect negative)
wan hîbe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan hîbe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez hîbe bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez hîbe nekim (present subjunctive negative)
(bila) min hîbe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min hîbe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu hîbe bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu hîbe nekî (present subjunctive negative)
(bila) te hîbe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te hîbe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew hîbe bike (present subjunctive positive)
(bila) ew hîbe neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî hîbe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî hîbe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em hîbe bikin (present subjunctive positive)
(bila) em hîbe nekin (present subjunctive negative)
(bila) me hîbe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me hîbe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn hîbe bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn hîbe nekin (present subjunctive negative)
(bila) we hîbe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we hîbe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew hîbe bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew hîbe nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan hîbe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan hîbe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min hîbe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min hîbe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min hîbe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min hîbe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te hîbe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te hîbe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te hîbe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te hîbe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî hîbe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî hîbe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî hîbe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî hîbe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me hîbe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me hîbe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me hîbe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me hîbe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we hîbe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we hîbe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we hîbe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we hîbe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan hîbe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan hîbe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan hîbe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan hîbe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê hîbe bikira (present conditional positive)
minê hîbe nekira (present conditional negative)
minê hîbe kiribûya (preterite conditional positive)
minê hîbe nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê hîbe bikira (present conditional positive)
teyê hîbe nekira (present conditional negative)
teyê hîbe kiribûya (preterite conditional positive)
teyê hîbe nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê hîbe bikira (present conditional positive)
wê/wîyê hîbe nekira (present conditional negative)
wê/wîyê hîbe kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê hîbe nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê hîbe bikira (present conditional positive)
meyê hîbe nekira (present conditional negative)
meyê hîbe kiribûya (preterite conditional positive)
meyê hîbe nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê hîbe bikira (present conditional positive)
weyê hîbe nekira (present conditional negative)
weyê hîbe kiribûya (preterite conditional positive)
weyê hîbe nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê hîbe bikira (present conditional positive)
wanê hîbe nekira (present conditional negative)
wanê hîbe kiribûya (preterite conditional positive)
wanê hîbe nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) hîbe bike (imperative present positive)
(tu) hîbe neke (imperative present negative)
(hûn) hîbe bikin (imperative present positive)
(hûn) hîbe nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji hîbe + kirin.

ipa: /hiːˈbɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: hî·be ki·rin


îma

glosses: Xelk bi tiştekî hesandin bêyî ku yekser navê wî tiştî bibêje; tiştek dan zanîn yan famkirin bêyî ku yekser basa wê bike.

text: Saygun, di heman axaftinê de got ko mijara tevkujiya ermeniyan jî mijareka siyasî ye û îma kir ko ev mijar li himberî Tirkiyeyê wekî komployekê têt bikaranîn.

ref: Nefel.com, 3/2007

forms: îmha

etymology_text: Ji erebî إِيمَاء (ʾīmāʾ).

аллюзия

roman: alljuzija


îma kirin

forms:
îma dikim (present)
îma dikî (present)
îma dike (present)
îma dikin (present)
îma bike (imperative singular)
îma bikin (imperative plural)
îma kir (past)
îma kir (past)
îma kir (past)
îma kir (past)
îma –k– (root present)
îma –kir– (root past)
ez îma dikim (indicative present positive)
ez îma nakim (indicative present negative)
min îma kir (indicative past positive)
min îma nekir (indicative past negative)
tu îma dikî (indicative present positive)
tu îma nakî (indicative present negative)
te îma kir (indicative past positive)
te îma nekir (indicative past negative)
ew îma dike (indicative present positive)
ew îma nake (indicative present negative)
wê/wî îma kir (indicative past positive)
wê/wî îma nekir (indicative past negative)
em îma dikin (indicative present positive)
em îma nakin (indicative present negative)
me îma kir (indicative past positive)
me îma nekir (indicative past negative)
hûn îma dikin (indicative present positive)
hûn îma nakin (indicative present negative)
we îma kir (indicative past positive)
we îma nekir (indicative past negative)
ew îma dikin (indicative present positive)
ew îma nakin (indicative present negative)
wan îma kir (indicative past positive)
wan îma nekir (indicative past negative)
min îma dikir (imperfect positive)
min îma nedikir (imperfect negative)
min îma kiribû (positive)
min îma nekiribû (negative)
te îma dikir (imperfect positive)
te îma nedikir (imperfect negative)
te îma kiribû (positive)
te îma nekiribû (negative)
wê/wî îma dikir (imperfect positive)
wê/wî îma nedikir (imperfect negative)
wê/wî îma kiribû (positive)
wê/wî îma nekiribû (negative)
me îma dikir (imperfect positive)
me îma nedikir (imperfect negative)
me îma kiribû (positive)
me îma nekiribû (negative)
we îma dikir (imperfect positive)
we îma nedikir (imperfect negative)
we îma kiribû (positive)
we îma nekiribû (negative)
wan îma dikir (imperfect positive)
wan îma nedikir (imperfect negative)
wan îma kiribû (positive)
wan îma nekiribû (negative)
ez ê îma bikim (future positive)
ez ê îma nekim (future negative)
minê îma kiribe (future perfect positive)
minê îma nekiribe (future perfect negative)
tu yê îma bikî (future positive)
tu yê îma nekî (future negative)
teyê îma kiribe (future perfect positive)
teyê îma nekiribe (future perfect negative)
ew ê îma bike (future positive)
ew ê îma neke (future negative)
wê/wîyê îma kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê îma nekiribe (future perfect negative)
em ê îma bikin (future positive)
em ê îma nekin (future negative)
meyê îma kiribe (future perfect positive)
meyê îma nekiribe (future perfect negative)
hûn ê îma bikin (future positive)
hûn ê îma nekin (future negative)
weyê îma kiribe (future perfect positive)
weyê îma nekiribe (future perfect negative)
ew ê îma bikin (future positive)
ew ê îma nekin (future negative)
wanê îma kiribe (future perfect positive)
wanê îma nekiribe (future perfect negative)
min îma kiriye (perfect positive)
min îma nekiriye (perfect negative)
min îma kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min îma nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te îma kiriye (perfect positive)
te îma nekiriye (perfect negative)
te îma kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te îma nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî îma kiriye (perfect positive)
wê/wî îma nekiriye (perfect negative)
wê/wî îma kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî îma nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me îma kiriye (perfect positive)
me îma nekiriye (perfect negative)
me îma kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me îma nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we îma kiriye (perfect positive)
we îma nekiriye (perfect negative)
we îma kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we îma nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan îma kiriye (perfect positive)
wan îma nekiriye (perfect negative)
wan îma kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan îma nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez îma bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez îma nekim (present subjunctive negative)
(bila) min îma kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min îma nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu îma bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu îma nekî (present subjunctive negative)
(bila) te îma kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te îma nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew îma bike (present subjunctive positive)
(bila) ew îma neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî îma kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî îma nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em îma bikin (present subjunctive positive)
(bila) em îma nekin (present subjunctive negative)
(bila) me îma kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me îma nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn îma bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn îma nekin (present subjunctive negative)
(bila) we îma kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we îma nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew îma bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew îma nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan îma kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan îma nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min îma bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min îma nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min îma kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min îma nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te îma bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te îma nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te îma kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te îma nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî îma bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî îma nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî îma kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî îma nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me îma bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me îma nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me îma kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me îma nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we îma bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we îma nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we îma kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we îma nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan îma bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan îma nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan îma kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan îma nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê îma bikira (present conditional positive)
minê îma nekira (present conditional negative)
minê îma kiribûya (preterite conditional positive)
minê îma nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê îma bikira (present conditional positive)
teyê îma nekira (present conditional negative)
teyê îma kiribûya (preterite conditional positive)
teyê îma nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê îma bikira (present conditional positive)
wê/wîyê îma nekira (present conditional negative)
wê/wîyê îma kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê îma nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê îma bikira (present conditional positive)
meyê îma nekira (present conditional negative)
meyê îma kiribûya (preterite conditional positive)
meyê îma nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê îma bikira (present conditional positive)
weyê îma nekira (present conditional negative)
weyê îma kiribûya (preterite conditional positive)
weyê îma nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê îma bikira (present conditional positive)
wanê îma nekira (present conditional negative)
wanê îma kiribûya (preterite conditional positive)
wanê îma nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) îma bike (imperative present positive)
(tu) îma neke (imperative present negative)
(hûn) îma bikin (imperative present positive)
(hûn) îma nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji îma + kirin.

ipa: /iːˈmɑː kɪˈɾɪn/

hyphenation: î·ma ki·rin


îmha

glosses: birandin, qelandin, qirkirin, telaftin, nehêlan, tinekirin, kuştin, jiholêrakirin, jinavbirin

forms:
imha
îma

etymology_text: Ji erebî إمحاء (imḥai), têkilî mehû ji محو (meḥû).

imha

sense: îmha kirin


îmha kirin

forms:
îmha dikim (present)
îmha dikî (present)
îmha dike (present)
îmha dikin (present)
îmha bike (imperative singular)
îmha bikin (imperative plural)
îmha kir (past)
îmha kir (past)
îmha kir (past)
îmha kir (past)
îmha –k– (root present)
îmha –kir– (root past)
ez îmha dikim (indicative present positive)
ez îmha nakim (indicative present negative)
min îmha kir (indicative past positive)
min îmha nekir (indicative past negative)
tu îmha dikî (indicative present positive)
tu îmha nakî (indicative present negative)
te îmha kir (indicative past positive)
te îmha nekir (indicative past negative)
ew îmha dike (indicative present positive)
ew îmha nake (indicative present negative)
wê/wî îmha kir (indicative past positive)
wê/wî îmha nekir (indicative past negative)
em îmha dikin (indicative present positive)
em îmha nakin (indicative present negative)
me îmha kir (indicative past positive)
me îmha nekir (indicative past negative)
hûn îmha dikin (indicative present positive)
hûn îmha nakin (indicative present negative)
we îmha kir (indicative past positive)
we îmha nekir (indicative past negative)
ew îmha dikin (indicative present positive)
ew îmha nakin (indicative present negative)
wan îmha kir (indicative past positive)
wan îmha nekir (indicative past negative)
min îmha dikir (imperfect positive)
min îmha nedikir (imperfect negative)
min îmha kiribû (positive)
min îmha nekiribû (negative)
te îmha dikir (imperfect positive)
te îmha nedikir (imperfect negative)
te îmha kiribû (positive)
te îmha nekiribû (negative)
wê/wî îmha dikir (imperfect positive)
wê/wî îmha nedikir (imperfect negative)
wê/wî îmha kiribû (positive)
wê/wî îmha nekiribû (negative)
me îmha dikir (imperfect positive)
me îmha nedikir (imperfect negative)
me îmha kiribû (positive)
me îmha nekiribû (negative)
we îmha dikir (imperfect positive)
we îmha nedikir (imperfect negative)
we îmha kiribû (positive)
we îmha nekiribû (negative)
wan îmha dikir (imperfect positive)
wan îmha nedikir (imperfect negative)
wan îmha kiribû (positive)
wan îmha nekiribû (negative)
ez ê îmha bikim (future positive)
ez ê îmha nekim (future negative)
minê îmha kiribe (future perfect positive)
minê îmha nekiribe (future perfect negative)
tu yê îmha bikî (future positive)
tu yê îmha nekî (future negative)
teyê îmha kiribe (future perfect positive)
teyê îmha nekiribe (future perfect negative)
ew ê îmha bike (future positive)
ew ê îmha neke (future negative)
wê/wîyê îmha kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê îmha nekiribe (future perfect negative)
em ê îmha bikin (future positive)
em ê îmha nekin (future negative)
meyê îmha kiribe (future perfect positive)
meyê îmha nekiribe (future perfect negative)
hûn ê îmha bikin (future positive)
hûn ê îmha nekin (future negative)
weyê îmha kiribe (future perfect positive)
weyê îmha nekiribe (future perfect negative)
ew ê îmha bikin (future positive)
ew ê îmha nekin (future negative)
wanê îmha kiribe (future perfect positive)
wanê îmha nekiribe (future perfect negative)
min îmha kiriye (perfect positive)
min îmha nekiriye (perfect negative)
min îmha kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min îmha nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te îmha kiriye (perfect positive)
te îmha nekiriye (perfect negative)
te îmha kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te îmha nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî îmha kiriye (perfect positive)
wê/wî îmha nekiriye (perfect negative)
wê/wî îmha kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî îmha nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me îmha kiriye (perfect positive)
me îmha nekiriye (perfect negative)
me îmha kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me îmha nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we îmha kiriye (perfect positive)
we îmha nekiriye (perfect negative)
we îmha kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we îmha nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan îmha kiriye (perfect positive)
wan îmha nekiriye (perfect negative)
wan îmha kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan îmha nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez îmha bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez îmha nekim (present subjunctive negative)
(bila) min îmha kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min îmha nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu îmha bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu îmha nekî (present subjunctive negative)
(bila) te îmha kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te îmha nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew îmha bike (present subjunctive positive)
(bila) ew îmha neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî îmha kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî îmha nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em îmha bikin (present subjunctive positive)
(bila) em îmha nekin (present subjunctive negative)
(bila) me îmha kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me îmha nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn îmha bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn îmha nekin (present subjunctive negative)
(bila) we îmha kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we îmha nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew îmha bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew îmha nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan îmha kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan îmha nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min îmha bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min îmha nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min îmha kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min îmha nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te îmha bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te îmha nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te îmha kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te îmha nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî îmha bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî îmha nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî îmha kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî îmha nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me îmha bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me îmha nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me îmha kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me îmha nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we îmha bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we îmha nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we îmha kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we îmha nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan îmha bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan îmha nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan îmha kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan îmha nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê îmha bikira (present conditional positive)
minê îmha nekira (present conditional negative)
minê îmha kiribûya (preterite conditional positive)
minê îmha nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê îmha bikira (present conditional positive)
teyê îmha nekira (present conditional negative)
teyê îmha kiribûya (preterite conditional positive)
teyê îmha nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê îmha bikira (present conditional positive)
wê/wîyê îmha nekira (present conditional negative)
wê/wîyê îmha kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê îmha nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê îmha bikira (present conditional positive)
meyê îmha nekira (present conditional negative)
meyê îmha kiribûya (preterite conditional positive)
meyê îmha nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê îmha bikira (present conditional positive)
weyê îmha nekira (present conditional negative)
weyê îmha kiribûya (preterite conditional positive)
weyê îmha nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê îmha bikira (present conditional positive)
wanê îmha nekira (present conditional negative)
wanê îmha kiribûya (preterite conditional positive)
wanê îmha nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) îmha bike (imperative present positive)
(tu) îmha neke (imperative present negative)
(hûn) îmha bikin (imperative present positive)
(hûn) îmha nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji îmha + kirin.

ipa: /iːmˈhɑː kɪˈɾɪn/

hyphenation: îm·ha ki·rin


-kuj

pos: suffix

pos_title: Paşgir

etymology_text: kuştin

-کُش

roman: -koš

-уби́йца

roman: -ubíjca

־מערדער

roman: -merder

-κτόνος

roman: -któnos


şirînî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre şîrînî.

text: Ya reb bi şirîniya cemalêYa reb bi evîniya celalê

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692


pişkinîn

glosses:
keşif, taqî kirin, venêrîn, tehlîl kirin, kontrol kirin, miayene kirin, lê kolîn, vekolîn,
 axulme kirin, azmayîş kirin, azmûn kirin, test kirin

forms:
پشکنین
pişkinandin

ipa: /pɪʃkɪˈniːn/

hyphenation: piş·ki·nîn


pişkinîn

text: ...û piştre zivirî û bi çavekî pişkinînê li min nerî.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 70, ISBN 978-605-2246-80-1


azmayîş

glosses: test, azmûn, azmandin, kontrol, miayene, lêkolîn, vekolîn, axulme, taqîkirin, ezmûn, ceribandin, demonstrasyon, tehlîl, îmtîhan

glosses: teftîş, pişkinîn, hûrnêrî, pêdeçûn, nirxandin, analîz, venerîn, saxtî, lê kolîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
azmaîş
azmayiş
ezmaîş
ezmayiş
ezmayîş

ipa: /ɑːzmɑːˈjiːʃ/


lêkdayî

glosses: lihevdayî, lihevxistî, lihevketî, lêkketî

forms: لێكدایی

etymology_text: lêk dan


kuncî

glosses:
Susam, simsim, zegerek,
darek e li germistanên Asyayê şên dibe û tovek hûr û pehn dide ku zeyt û tehîn û hin xwarinên din jê tên çêkirin.

text: Çandiniyên wan ên avî penbû, kuncî û maşik in.

ref: Amadekar: Mele Xelefê Bafê Dîroka kelepora mîrnişîniya Botan, Çapxaneya Emîral, 2004

text: (...) perîyek nan digere di nava hingiv de radike û li ser kuncîyan datîne (...)

ref: Zeynelabidîn Zinar, Xwençe 1, Weşanxana Çanda Kurdî, 1989

forms:
kuncû
کونجی

etymology_text: Hevreha soranî کونجی (kuncî), farisî کنجد (koncid, koncod), tacikî кунҷид (kunjid), pehlewî (kuncid), ji zimanên îranî. քունջութ (kʻunǰutʻ) ya ermenî, ქუნჯუტი (kunǯuṭi) ya gurcî, кунжут (kunžut) ya rusî û küncü ya tirkî ji zimanên îranî hatine wergirtin. Lê hevwateya wê di piraniya zimanên ewropî de - bo nimûne sesame (sesame) ya îngilîzî - bi rêya yûnaniya kevn σήσαμον (sḗsamon) ji zimanekî samî, ihtimalen aramî שושמא (şuşma), kurtkirina שומשומא (şumşemma) ji akadî 𒃻𒈦𒌑𒈬 (šamaššammū, “riweka zeytê”) ji 𒉌 (šaman, “zeyt”) + 𒌑 (šammu, “riwek, giya, şînkatî”)) hatine wergirtin. simsim û susam jî ji wê ne.

তিল

roman: til

сусам

roman: susam

နှမ်း

roman: hnam:

гүнжэд

roman: günžed

芝麻

roman: zi¹ maa⁴

芝麻

roman: zhīma

胡麻

roman: húmá

芝麻

roman: ciĕ-muài

油麻

roman: iù-muài

麻

roman: môa

油麻

roman: iû-môa

سِمْسِم

roman: simsim

շուշմա

roman: šušma

քնջութ

roman: kʻnǰutʻ

کنجد

roman: konjed

სეზამი

roman: sezami

ქუნჯუტი

roman: kunǯuṭi

तील

roman: tīl

पवित्र

roman: pavitra

पितृतर्पण

roman: pitŕtarpaṇ

पापघ्न

roman: pāpaghna

पूतधान्य

roman: pūtdhānya

जटिल

roman: jaṭil

स्नेहफल

roman: snehphal

तैलफल

roman: tailphal

हेमधान्य

roman: hemdhānya

סומסום

roman: sumsum

참깨

roman: chamkkae

ງາ

roman: ngā

ᠮᠠᠯᠠᠩᡤᡡ

roman: malanggū

гүнжид

roman: günžid

сеза́м

roman: sezám

сим-си́м

roman: sim-sím

кунжу́т

roman: kunžút

तिल

roman: tila

ငႃး

roman: ngáa

кунҷид

roman: kunjid

งา

roman: ngaa

ᥒᥣᥰ

roman: ngäa

ល្ង

roman: lngɔɔ

קונזשוט

roman: kunzhut

σουσαμιά

roman: sousamiá

σησάμη

roman: sēsámē

芝麻

roman: zhīmá

油麻

roman: yóumá

ಎಳ್ಳು

roman: eḷḷu

күнжүт

roman: küncüt

എള്ള്

roman: eḷḷŭ

كۈنجۈت

roman: künjüt

күнжіт

roman: künjıt

кунжут

roman: kunžut

எள்

roman: eḷ

నువ్వులు

roman: nuvvulu

ಎಣ್ಮೆ

roman: eṇme

تل

roman: tl


simît

glosses: Nanikek girover yê ku nava wê kun e û bi gelemperî kuncî pê hatine werkirin.

forms:
sîmît
simt

etymology_text: Ji tirkî simit, ji farisî سمید (semid, “semolina”), ji erebî سَمِيد (samīd, “semolina”), ji aramî סְמִידָא / ܣܡܻܝܕܳܐ (səmīḏā), ji akadî 𒆠𒅔𒆠𒅔𒄯𒄯 (/samīdu/), têkildarî akadî 𒀀𒊏𒄯𒄯 (/samādu/, “hêran, hêrandin”).


nanik

forms: nank

etymology_text: Ji nan + -ik.

ipa: /nɑːˈnɪk/

hyphenation: na·nik


germistan

glosses:
tropîk, deverên germ,
deverên dorberên rojbendê

forms: germiyan

etymology_text: Ji germ + -istan.

ipa: /ɡɛɾmɪsˈtɑːn/

hyphenation: ger·mis·tan


îtham

glosses:
tawanbarkirin, sûcdarkirin, gunehkarkirin,
gotin ku kesekî tawanek yan xirabiyek kiriye,
gotin ku tiştek xirab binasê filankesî ye

text: Selah Bedridîn wek adet her kesê ku wî rexne bike, bi ”zilamtiya” dewleta Surî ve îtham dike. Bi vê riyê ew dixwaze têkiliyên xwe û îstîxbarata Surî veşêre. Lê hin delîl hene ku ev têkiliyên Selah Bedridîn bi îstîxbarata Surî ra nayên veşartin. Îspata vê yekê jî bîranînên Kerîm Husamî ne.

ref: Zinarê Xamo: Di bîranînên Kerîm Husamî da Selah Bedridîn, Amude.de, 3/2007

forms:
itham
itiham
itîham
îtiham
îtîham

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].


azîl

glosses: penaberî, iltica, licû, mihacirî, mihacirî, refûj, sitargeh, penageh, pena, sitare

etymology_text: Ji fransî asile.

hyphenation: a·zîl


Şahname

glosses: Pirtûkeke helbestan e ku bi farisî ji alî Fîrdewsî ve nêzî sala 1000 hatiye nivîsîn û basa dîrok û efsaneyên gelên îranî dike

etymology_text: Ji farisî شاهنامه (šâhnâme) ji شاه (“şah”) + نامه (“name”).


mîdye

text: Kesayetiyên cihêreng ji kurdan her li wan deran in. Fêkîfiroş, pîlavfiroş, sebzefiroş, masîfiroş, mîdyefiroş... Her cure firoşkar li van bazaran in. Piraniya bazarvanên bazarên Stenbolê kurd in. Ji Diyarbekirê, ji Sêrtê, ji Batmanê, ji Mêrdînê, ji Wanê hatine. Serhedî ne, Omerî ne, Xerzanî ne, Torî ne, Şêxbizinî ne... Kurmanc in, zaza ne, kêm caran be jî soran in!

ref: Kurdistanbûl, Netkurd.com, 3/2006

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

μύδι

roman: mýdi


îstirîdye

glosses: Ajelek avî ya mîna mîdyeyan e û xwerbar e.

forms:
istrîdye
istîrîdye
îstrîdye
îstîrîdye


sîmir

text: Di çîrokên kurd û farisan de Sîmir teyrekî efsanewî ye û bi zimanê mirovan dizane. Teyrê Sîmir eqildar, hêzdar û dilovan e. hemraz (sirdaş), alîkar û qencîxwaz e.

ref: Amed Tîgrîs, Teyrê Sîmir, Amidakurd.com, 3/2007

forms:
sîmirr
sîmirx

etymology_text: Hevreha farisî سیمرغ (sîmorẍ), farisiya navîn sînemrûẍ, avestayî mirige seêne (teyrê "seêne") ji zimanên îranî, herwiha hevreha mel (teyr) û mir- (mirîşk, miravî) yên kurdî. Seêne- ya avestayî hevreha श्येन (şyêne-) ya sanskrîtî ye ku hevreha şahîn ya îranî ye ku wek şahin ketiye tirkî jî.


axulme

glosses: kontrol, azmayîş, ezmûn, teftîş, pişkinîn, taqîkirin, vekolîn, hûrnêrî, pêdeçûn, analîz, lêkolîn, nirxandin

text: Polîsê tirkan bi qerara mehkemeyê li ser civîneka ko serokatiya mafên mirovan (Insan Haklari Başkanligi – IHB) amade kir de girt. IHB, Yekîtiya Ewropayê û Konseya Ewropayê bi hev re li Qeyseriyê civînek di derbareyê mafên mirovan de pêk anî. Polîsan li ser civînê de girtin lê çaxê dîtin beşdar tev walî û qaymeqam in dev ji axulmekirina beşdaran berdan.

ref: Kerkuk-kurdistan.com, 12/2003

glosses: tehlîl, hilsengandin, test, miayene, ceribandin, îmtîhan, azmandin, saxtî, venerîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: tahlîl

ipa: /ɑːxʊlˈmɛ/

hyphenation: a·xul·me


qilf

glosses: Amûrê ku tişt (bi taybetî derî) pê tên asêkirin û dikarin tenê bi kilîlan bên vekirin.

glosses: menteşe, zirze, zêrze^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
qifil
qifl
qefl
qilif
qûfle
qûflandin
xilf

etymology_text: Bi rêya erebî ji fransî clef ji latînî clavis ji yûnanî κληΐς (kliḯs) ji proto-hindûewropî *kleh₂us (kilîl/qilf). κληΐς (klêys) ya yûnanî herwiha serekaniya kilîl/kilîd/kilît yên kurdî ye jî.

ацаԥха

roman: ācāpxā

сомок

roman: somok

kӏулал

roman: kӏulal

йоҙаҡ

roman: yoðaq

замо́к

roman: zamók

তালা

roman: tala

ключа́лка

roman: ključálka

бра́ва

roman: bráva

သော့

roman: sau.

𑄖𑄣

roman: tālā

суәзы

roman: suəzɨ

鎖

roman: suǒ

鎖子

roman: suǒzi

锁

roman: sō̤

قُفْل

roman: qufl

قُفُل

roman: guful

կողպեք

roman: koġpekʻ

قفل

roman: qofl

તાળું

roman: tāḷũ

კლიტე

roman: ḳliṭe

საკეტი

roman: saḳeṭi

מַנְעוּל

roman: man'úl

чӏега

roman: č̣ega

кулпу

roman: kulpu

자물쇠

roman: jamulsoe

беклик

roman: beklik

къала

roman: qala

сарай

roman: saray

дворец

roman: dworets

замок

roman: zamok

ແມ່ກະແຈ

roman: mǣ ka chǣ

брава

roman: brava

катанец

roman: katanec

कुलूप

roman: kulūp

цоож

roman: tsoož

ᠴᠣᠣᠵᠢ

roman: čooǰi

түгжээ

roman: tügžee

ᠲᠦᠭᠵᠢᠶᠡ

roman: tüɣǰiy-e

оньс

roman: onʹs

ᠣᠨᠢᠰᠤ

roman: onisu

гуыдыр

roman: g°ydyr

كلید

roman: kilid

مغلاق

roman: miğlak

قۇلۇپ

roman: qulup

бекіткіш

roman: bekıtkış

құлып

roman: qūlyp

запо́р

roman: zapór

затво́р

roman: zatvór

қулф

roman: qulf

பூட்டு

roman: pūṭṭu

ꪄꪫ꪿ꪱ

roman: khoá

ล็อก

roman: lɔ́k

తాళము

roman: tāḷamu

бик

roman: bik

йозак

roman: yozaq

སྒོ་ལྕགས

roman: sgo lcags

дээк

roman: deek

шооча

roman: şooça

សោ

roman: sao

שלאָס

roman: shlos

κλειδαριά

roman: kleidariá

ipa: /qɪlf/

hyphenation: qilf


zabit

glosses: efser, sibay, serbazên payebilind yên wek general û kolonel û major

forms: zabît

etymology_text: Ji erebî ضابط (żabiț), têkilî zeft, zebt, zemt, zevt, mezbût...


zabit

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zabit.wav


meşq

glosses: rahênan, prove, tedrîb, temrîn, perwerde, fêrkirin, hînkirin, elimandin, antreman, îdman, pratîk, talîm

text: Em yekser çûn bîroya partiya kak Selah. Wê demê baregeha partiya wî li Beyrûtê bû. Wan kovara Rojhelat derdixist. Hin biraderên kurdên Tirkiyê, endamên ”Partiya Karkir a Pêşeng a Kurdistanê” li ba kak Selah bûn. Ez dibêjim qey ji bal filistîniyan ve meşq (perwerdeya eskerî) bi wan dihat kirin. Ez li mala kek Salah bûm mêvan.

ref: Kerîm Husamî: Le bîreweriyekanim, wergerrandina Zinarê Xamo, Amude.de, 3/2007

forms: meşk

hyphenation: meşq


patronaj

etymology_text: Ji fransî [Peyv?]: patron + -aj


qabil

text:
Lew kemmilî mestane reqs
Wer suhbetê ger qabil î
Dê bêt û ret şahane reqs

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

glosses: Qet nabe ku, îlle, bivê-nevê, herhal, çawa be jî, çi be jî.

forms:
qabiltir (comparative)
herî qabil (superlative)
qabiltirîn (superlative)

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]^([Divê were berfirehtirkirin])

ipa: /qɑːˈbɪl/

hyphenation: qa·bil


Riyad

text: Ebdulezîz Hekîm jî behsa serdana Celal Talebanî kir û got — Em hatin da rewşa saxlemiya Mam Celal bipirsin ko li gorî me û gorî hemû iraqiyan jî girîngtirîn tişt e. Me di hevdîtina xwe de behsa kongreya Riyadê kir. Ji bilî wê jî me li ser rewşa welêt û guhertinên siyasî û ewlekariyê sohbet kir.

forms: Riyaz


irtica

glosses: kevneperistî, paşverûtî, konservatîvîzm, konservatîzm, parêzyarî

text: Serokerkanê eskerî yê tirkan Yaşar Buyukanitî 16-ê adarê li Akademiya Herbê li Stenbolê axaftineka dirêj ji eskeran re kir û got du xeterên pir mezin li ser dewleta tirkan hene û got yek ji wan ”neteweperestiya etnîkî” ye û ya dî jî ”îrtica” ye.

forms:
irtîca
îrtica
îrtîca
irtical

etymology_text: Ji erebî إِرْتِجَاعٌ (ʾirtijāʿun).


sekreter

glosses:
katib, debîr, nivîskara/ê fermî,
kesa/ê ji karûbarên nivîsînê yên dezgehekê berpirs

glosses: sekretera/ê giştî: birêveber, serok, serperişt, serkar

forms:
sekretêr
sikirtêr

etymology_text: Ji latînî

𐕁𐔼𐕗𐔿𐔰𐔱𐔰𐔰𐔾

roman: d'iṗn'abaal

качы

roman: kačï

сәркәтип

roman: särkätip

сакрата́р

roman: sakratár

сакрата́рка

roman: sakratárka

সম্পাদক

roman: śômpadôk

секрета́р

roman: sekretár

секрета́рка

roman: sekretárka

စာချီ

roman: cahkyi

йозанча

roman: jozanča

秘書

roman: bei³ syu¹

秘書

roman: mìshū

秘書

roman: pì-su

سِكْرِتِير

roman: sekretēr

سِكْرِتِيرَة

roman: sekretēra

كَاتِب

roman: kātib

كَاتِبَة

roman: kātiba

քարտուղար

roman: kʻartuġar

քարտուղարուհի

roman: kʻartuġaruhi

سکرتر

roman: sekreter

کاتب

roman: kâteb

მდივანი

roman: mdivani

सचिव

roman: saciv

सेक्रेटरी

roman: sekreṭrī

מַזְכִּיר

roman: mazkir

מַזְכִּירָה

roman: mazkira

катчы

roman: katçı

секретарь

roman: sekretarʹ

비서

roman: biseo

ເລຂານຸການ

roman: lē khā nu kān

секретар

roman: sekretar

секретарка

roman: sekretarka

бичээч

roman: bičeeč

كاتىپ

roman: katip

منشي

roman: monší

سکرتر

roman: sekartár

سکرټر

roman: sekarṭár

کاتب

roman: kātéb

хатшы

roman: xatşy

секрета́рь

roman: sekretárʹ

секрета́рша

roman: sekretárša

котиб

roman: kotib

котиба

roman: kotiba

కార్యదర్శి

roman: kāryadarśi

సహాయకుడు

roman: sahāyakuḍu

ស្មៀន

roman: smiən

סעקרעטאַרשע

roman: sekretarshe

γραμματέας

roman: grammatéas

γραμματεύς

roman: grammateús

notes:
sekreter bûn
sekreter kirin
sekreterbûn
sekreterkirin
sekreterbûyî
sekreterkirî


sekreter

glosses:
katib, sekreter, debîr, nivîskara/ê fermî,
kesa/ê ji karûbarên nivîsînê yên dezgehekê berpirs


istixbarat

glosses:
sîxurî, casûsî,
bi dizîkî peydakirina agahiyên derbareyî dijminan

glosses: dezgeha ku bi dizîkî agahiyên derbareyî dijminan peyda dike

forms:
îstixbarat
îstîxbarat

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

정보

roman: jeongbo

разведданныеm

roman: razveddannyjem


bûro

glosses: Nivîsgeh, mekteb, buriyo, ofîs, daîre, dezgeh, ajans.

glosses: Sazî, dolîwgeh, avahî, kontor.^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: bîro

etymology_text: Ji fransî bureau.

bureau#French

roman: bureau


ofîs

glosses:
nivîsgeh, mekteb, bûro, daîre, dezgeh, ajans,
avahiyê ku karên fermî lê tên kirin

glosses: dolîwgeh, kontor^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji îngilîzî office


Diyarbakır

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Diyarbakır.wav


Cîbûtî

glosses: Welatekî biçûk yê li ber Deryaya Sor e û cîranê Erîtrêyayê, Etiyopyayê û Somalyayê ye.

Џибути

roman: Ǯibuṭi

ጅቡቲ

roman: ǧəbuti

Джыбуці́

roman: Džybucí

জিবুতি

roman: jibuti

Джибути

roman: Džibuti

ဂျီဘူတီ

roman: gyibhuti

ᏥᏊᏗ

roman: tsiquudi

吉布提

roman: Jíbùtí

جِيبُوتِيّ

roman: jībūtiyy

Ջիբութի

roman: J̌ibutʻi

ჯიბუტი

roman: ǯibuṭi

जिबूती

roman: jibūtī

ג׳יבוטי

roman: jibut'i

Жибути

roman: Cibuti

ජිබුටි

roman: jibuṭi

^지부티

roman: Jibuti

Џибу́ти

roman: Džibúti

ګبوټي

roman: gabûṭi

Джибути

roman: Djibuti

Джибути́

roman: Džibutí

ஜிபூட்டி

roman: jipūṭṭi

ጂቡቲ

roman: ǧibuti

Джибуті́

roman: Džybutí

ជីប៊ូទី

roman: ciibuutii

Τζιμπουτί

roman: Tzimpoutí


ixtilaf

text: Bi eşkereyî ji me re gotin: ”Di meseleya kurd de îxtîlaf di helwesta Hizba Tudeh û Hizba Demokrat a Kurdistana Îranê de heye.”

ref: Kerîm Husamî: Le bîreweriyekanim, kurmanciya wê ji: Zinarê Xamo: Di bîranînên Kerîm Husamî da Selah Bedridîn, Amude.de, 3/2007

glosses: hevrikî, dijberî, hevberî, berberî, reqabet, mixalefet, dijî hev bûn, dijî hev xebitîn

forms:
îxtilaf
îxtîlaf

etymology_text: Ji erebî اِخْتِلَاف (iḵtilāf)


fantazî

glosses: Edebiyata ku heyberên xeyalî tê de hene.

text: Fantazî û pêşnumayên xeyalî hene ku ne diyar e ji layê kî ve hatine afirandin.

ref: Beşek Ji Folklora Kurdî: Çîrok, Mehmet Bozkoyun, Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi

forms: fantasî


mieyîde

forms:
mieyide
mieyyide
mieyyîde
mueyide
mueyîde
mueyyide
mueyyîde


şîar

glosses: dirûşm, slogan, parola, moto, nîşan, şan, elamet, îşaret

forms:
şiar
şi'ar
şî'ar
şiyar
şuar

etymology_text: Ji erebî شِعار (šiʿār)

شِعار

roman: šiʿār


slogan

glosses:
dirûşm, şîar, parola, moto, nîşan, şan, elamet, îşaret,
gotina ku mirov bi taybetî di xwepêşandanan de diqîrrin û pesnê kesekî yan tiştekî didin yan jî xwe hemberî wan nerazî dikin

forms: silogan

etymology_text: Bi rêya îngilîzî slogan ji skotî sluagh-ghairm (qêrrînaşerî)


slogan

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-slogan.wav


dirûşm

glosses: şîar, slogan, parola, moto, nîşan, şan, elamet, îşaret

forms:
drûşm
durûşm

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *drep- (“dirandin, rîçal kirin”). Hevreha farisî درفش (direfş, “ala, perçem”), farisiya navîn drefş, avestayî derefşe, osetî тырыса (tyrysa, “ala”), sanskrîtî द्रप्स (drapsá, “ala”) û द्रापि (drāpí, “eba, cibe, kiras”), îtalî drappo (“perde; cil”), fransî drapeau (“ala”), îngilîzî drape (“perde”) û îngilîzî drab (“caw, çît, qumaş”), lîtwanî drãpanos (“çarşev”).

راية

roman: rāya

ipa: /dɪˈɾuːʃm/


ekolojî

glosses: pişka biyolojiyê ya ku lêkolînan li ser têkiliyên jîndaran û jîngehên wan dike

glosses: hawirdorê siriştî, hemû tiştên jîndar û bêjîn yên ku bi xwe (ne bi destê mirovan) li ser rûyê dinyayê peyda bûne

glosses:
siriştparêzî, xwezaparêzî, xweristparêzî, hawirdorparêzî,
parastina jîngeh û siriştê

forms: ekologî

etymology_text: Ji fransî écologie ji latînî oecologia ji yûnanî οικολογία (oikología) anku "malnasî"

экало́гія

roman: ekalóhija

екология

roman: ekologija

生態

roman: sang¹ taai³

生態

roman: shēngtài

生態學

roman: shēngtàixué

生態學

roman: seng-thài-ha̍k

عِلْم اَلْبِيئَة

roman: ʿilm al-bīʾa

էկոլոգիա

roman: ēkologia

بومشناسی

roman: bum-šenâsi

اکولوژی

roman: ekoloži

ეკოლოგია

roman: eḳologia

पारिस्थितिकी

roman: pāristhitikī

אקולוגיה

roman: ekologyia

ಹೊಂದಿಕೆಯರಿಮೆ

roman: hondikeyarime

생태학

roman: saengtaehak

еколо́гија

roman: ekológija

орчинзүй

roman: orčinzüj

экология

roman: ekologiä

экология

roman: ekologiya

சூழ்நிலையியல்

roman: cūḻnilaiyiyal

นิเวศวิทยา

roman: níwêt wíttáyaa

еколо́гія

roman: ekolóhija

បរិស្ថានវិទ្យា

roman: bɑɑrestʰaan vityie

និវេសនវិទ្យា

roman: niveih vityie

អាស្រយវិទ្យា

roman: ʼaasrɑɑyvityiə

οικολογία

roman: oikología

ipa: /ɛkoːloːˈʒiː/

hyphenation: e·ko·lo·jî


zûl

text: Dema ko serok tûşek (zûl) tenê porteqal bixwe dikare rewşa aboriya dinyayê têkbiçe an jî bo wî tenê destûra yek çemçikek berfeşîr (dondurma) bêd dayin, dikare hemî çiyayên berfê bihelin, rewşa ekolojîk têkbiçe. (Têbînî: Di rewşeka wiha de pêwîstî bi tedbîrên cidî hene, lewma dikare hemî agirbest biqedin û şerek dom û dirêj ji nû ve destpê bike.)

ref: Mihemed Evdile: Fantastîk-polîtîka û kuna doşeka Ocalan, Nefel.com, 3/2007

glosses: par^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
zwîl
zîl
zal
zil
zîl

ipa: /zuːl/

hyphenation: zûl

notes:
zûl kirin
zûlkirin
zûlkirî


naqos

glosses:
zengil, zeng, zîl, zingil, çeng, ceres,
madenê bo derxistina dengê "zinge-zing" tê bikaranîn

text: Meczûb bûye ew pîremêrŞêxê me bû naqos û dêrBû hucceta terkiyyetê

ref: Feqiyê Teyran,

forms:
naqoş
naqûs
naqûş

etymology_text: Ji erebî ناقوس (naqûs), hevreha aramî ܢܩܘܫܐ (naqoşa) ji rehê ܢܩܫ (n-q-ş-: lê dan, lê xistin, qutan)