kamil kirin

glosses: temam kirin, bi dawî anîn, karek xilas kirin, berdewam kirin ta bi dawî bê

forms:
kamil dikim (present)
kamil dikî (present)
kamil dike (present)
kamil dikin (present)
kamil bike (imperative singular)
kamil bikin (imperative plural)
kamil kir (past)
kamil kir (past)
kamil kir (past)
kamil kir (past)
kamil –k– (root present)
kamil –kir– (root past)
ez kamil dikim (indicative present positive)
ez kamil nakim (indicative present negative)
min kamil kir (indicative past positive)
min kamil nekir (indicative past negative)
tu kamil dikî (indicative present positive)
tu kamil nakî (indicative present negative)
te kamil kir (indicative past positive)
te kamil nekir (indicative past negative)
ew kamil dike (indicative present positive)
ew kamil nake (indicative present negative)
wê/wî kamil kir (indicative past positive)
wê/wî kamil nekir (indicative past negative)
em kamil dikin (indicative present positive)
em kamil nakin (indicative present negative)
me kamil kir (indicative past positive)
me kamil nekir (indicative past negative)
hûn kamil dikin (indicative present positive)
hûn kamil nakin (indicative present negative)
we kamil kir (indicative past positive)
we kamil nekir (indicative past negative)
ew kamil dikin (indicative present positive)
ew kamil nakin (indicative present negative)
wan kamil kir (indicative past positive)
wan kamil nekir (indicative past negative)
min kamil dikir (imperfect positive)
min kamil nedikir (imperfect negative)
min kamil kiribû (positive)
min kamil nekiribû (negative)
te kamil dikir (imperfect positive)
te kamil nedikir (imperfect negative)
te kamil kiribû (positive)
te kamil nekiribû (negative)
wê/wî kamil dikir (imperfect positive)
wê/wî kamil nedikir (imperfect negative)
wê/wî kamil kiribû (positive)
wê/wî kamil nekiribû (negative)
me kamil dikir (imperfect positive)
me kamil nedikir (imperfect negative)
me kamil kiribû (positive)
me kamil nekiribû (negative)
we kamil dikir (imperfect positive)
we kamil nedikir (imperfect negative)
we kamil kiribû (positive)
we kamil nekiribû (negative)
wan kamil dikir (imperfect positive)
wan kamil nedikir (imperfect negative)
wan kamil kiribû (positive)
wan kamil nekiribû (negative)
ez ê kamil bikim (future positive)
ez ê kamil nekim (future negative)
minê kamil kiribe (future perfect positive)
minê kamil nekiribe (future perfect negative)
tu yê kamil bikî (future positive)
tu yê kamil nekî (future negative)
teyê kamil kiribe (future perfect positive)
teyê kamil nekiribe (future perfect negative)
ew ê kamil bike (future positive)
ew ê kamil neke (future negative)
wê/wîyê kamil kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê kamil nekiribe (future perfect negative)
em ê kamil bikin (future positive)
em ê kamil nekin (future negative)
meyê kamil kiribe (future perfect positive)
meyê kamil nekiribe (future perfect negative)
hûn ê kamil bikin (future positive)
hûn ê kamil nekin (future negative)
weyê kamil kiribe (future perfect positive)
weyê kamil nekiribe (future perfect negative)
ew ê kamil bikin (future positive)
ew ê kamil nekin (future negative)
wanê kamil kiribe (future perfect positive)
wanê kamil nekiribe (future perfect negative)
min kamil kiriye (perfect positive)
min kamil nekiriye (perfect negative)
min kamil kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min kamil nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te kamil kiriye (perfect positive)
te kamil nekiriye (perfect negative)
te kamil kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te kamil nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî kamil kiriye (perfect positive)
wê/wî kamil nekiriye (perfect negative)
wê/wî kamil kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî kamil nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me kamil kiriye (perfect positive)
me kamil nekiriye (perfect negative)
me kamil kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me kamil nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we kamil kiriye (perfect positive)
we kamil nekiriye (perfect negative)
we kamil kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we kamil nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan kamil kiriye (perfect positive)
wan kamil nekiriye (perfect negative)
wan kamil kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan kamil nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez kamil bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez kamil nekim (present subjunctive negative)
(bila) min kamil kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min kamil nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu kamil bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu kamil nekî (present subjunctive negative)
(bila) te kamil kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te kamil nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew kamil bike (present subjunctive positive)
(bila) ew kamil neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî kamil kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî kamil nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em kamil bikin (present subjunctive positive)
(bila) em kamil nekin (present subjunctive negative)
(bila) me kamil kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me kamil nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn kamil bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn kamil nekin (present subjunctive negative)
(bila) we kamil kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we kamil nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew kamil bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew kamil nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan kamil kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan kamil nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min kamil bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min kamil nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min kamil kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min kamil nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te kamil bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te kamil nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te kamil kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te kamil nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî kamil bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî kamil nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî kamil kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî kamil nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me kamil bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me kamil nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me kamil kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me kamil nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we kamil bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we kamil nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we kamil kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we kamil nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan kamil bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan kamil nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan kamil kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan kamil nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê kamil bikira (present conditional positive)
minê kamil nekira (present conditional negative)
minê kamil kiribûya (preterite conditional positive)
minê kamil nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê kamil bikira (present conditional positive)
teyê kamil nekira (present conditional negative)
teyê kamil kiribûya (preterite conditional positive)
teyê kamil nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê kamil bikira (present conditional positive)
wê/wîyê kamil nekira (present conditional negative)
wê/wîyê kamil kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê kamil nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê kamil bikira (present conditional positive)
meyê kamil nekira (present conditional negative)
meyê kamil kiribûya (preterite conditional positive)
meyê kamil nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê kamil bikira (present conditional positive)
weyê kamil nekira (present conditional negative)
weyê kamil kiribûya (preterite conditional positive)
weyê kamil nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê kamil bikira (present conditional positive)
wanê kamil nekira (present conditional negative)
wanê kamil kiribûya (preterite conditional positive)
wanê kamil nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) kamil bike (imperative present positive)
(tu) kamil neke (imperative present negative)
(hûn) kamil bikin (imperative present positive)
(hûn) kamil nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji kamil + kirin.

ipa: /kɑːˈmɪl kɪˈɾɪn/

hyphenation: ka·mil ki·rin


kamilbûn

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji kamil + bûn.


kamilkirin

ipa: /kɑːmɪlkɪˈɾɪn/


bêkêmasî

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: ti tişt jê ne kêm, kamil, temam, perfekt, bêxeletî

forms: بێکێماسی

etymology_text: Ji bê- + kêmasî.


kêmasî

glosses:
tişt jê kêm, netemamî, nekamilî, împerfektî, qisûr, tine, êb,
 tiştê ku hebûna wî pêdivî be, lê tune be

forms:
كێماسی
kêmanî

etymology_text: Ji kêm + -asî.


bikêmasî

glosses: ya / yê yek yan hin kêmasî hene, ne bêkêmasî, netemam, nekamil, împerfekt

forms: kêmasîdar

etymology_text: Ji bi- + kêmasî.


netemam

glosses: ya / yê yek yan hin kêmasî hene, bikêmasî, nekamil, împerfekt

forms: netimam

etymology_text: Ji ne- + temam.


pirsiyar

forms:
pirsyar
pisyar
پرسیار
пьрсьйар

etymology_text: Bi eslê xwe *pirsdar ji pirs + -dar anku "bipirs, ya/yê ku pirs heye/hene" lê paşî cihê "pirs"ê bi xwe girtiye. Bi heman awayî peyda hişyar bi eslê xwe hişdar bûye anku "bihiş, ya/yê ku hiş û aqil heye".


lîre

glosses: navê pareyê hin welatan (nemaze Tirkiyeyê)

forms:
lîra
dînar
dolar
euro

etymology_text: Ji latînî libra (pîvankek bû)

ipa: /liːˈɾɛ/

hyphenation: lî·re


banknot

forms:
بانکنۆت
hûrde

etymology_text: Deyn ji îngilîzî banknote (“pareyên per/kaxez”), ji bank + note (“not, têbînî, per, kaxez”).

банкнота

roman: banknóta

купюра

roman: kupjura

банкнота

roman: banknota

钞票

roman: chāopiào

庄票

roman: zhuāngpiào

թղթադրամ

roman: tʻġtʻadram

اسکناس

roman: eskenâs

ბანკნოტი

roman: banḳnoṭi

नोट

roman: noṭ

банкнот

roman: banknot

지폐

roman: jipye

ທະນາບັດ

roman: tha nā bat

ธนบัตร

roman: tá ná bàt

ធនប័ត្រ

roman: tʰʊən bat

χαρτονόμισμα

roman: chartonómisma

ipa: /bɑːŋkˈnoːt/

hyphenation: bank·not


bankanot

ipa: /bɑːŋkɑːˈnoːt/

hyphenation: ban·ka·not


kaxezî

forms:
kaqedî
kaqidî
kaqezî
kaqizî
kaxedî
kaxidî
kaxizî
keqadî
keqazî
kexadî
kexazî
qaqedî
qaqidî
qaqezî
qaqizî
qaxedî
qaxidî
qeqadî
qeqazî
qexadî
qexazî
hûrde

etymology_text: Ji kaxez + -î


esas

glosses: bingeh, nizmtirîn pişk anku beş, tiştê tiştek li ser hatiye avakirin yan danîn, şengist

text:
Tu hudûsê we mebîn qenc-i nezer dê carekê
Li esasê qidemê daniye dîwarê hudûs

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

glosses: rêbazên bingehîn, prensîpên herî giring, rêçên serekî

etymology_text: Ji erebî أَسَاس (esas), pirjimara اس (uss), hevreha aramî אוששא (uşşa), akadî uşşu. Ji heman rehî: tesîs, tesîsat, miesis.

ipa: /ɛˈsɑːs/

hyphenation: e·sas


esas

glosses: hîm, xîm, bingeh, binyat, binaxe, binetar, bin, binegeh, binaret, şengişte, asas

text: Bu işin esası böyle değil.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-esas.wav


bingeh

glosses:
esas, hîm, xîm, temel, binaxe, binçîne, binetar,
bin, binî, binyan, bintar, binanî, binêşe, binema, asas,
 nizmtirîn pişk anku beş, tiştê tiştek li ser hatiye avakirin yan danîn

glosses: rêbazên esasî, prensîpên herî giring, rêçên serekî

glosses: navend, tesîs, cihê çalakiyek lê yan jê tê kirin

forms:
بنگەە
binga
bingah
binge
bingih
baregeh

etymology_text: Ji bin + -geh

ভেটি

roman: bheti

нигеҙ

roman: nigeð

фунда́мент

roman: fundámjent

асно́ва

roman: asnóva

ба́зіс

roman: bázis

осно́ва

roman: osnóva

أَسَاس

roman: ʾasās

قَاعِدَة

roman: qāʿida

հիմք

roman: himkʻ

कायदा

roman: kāyadā

क़ायदा

roman: qāyadā

बुनियाद

roman: buniyād

יְסוֹד

roman: yesód

בָּסִיס

roman: bɑsis

기초

roman: gicho

토대

roman: todae

темел

roman: temel

അടിസ്ഥാനം

roman: aṭisthānaṃ

അടിത്തറ

roman: aṭittaṟa

قاعده

roman: kaʿide

фунда́мент

roman: fundáment

धरुण

roman: dharuṇa

𐎊𐎒𐎄

roman: ysd

قاعِدَہ

roman: qā'idā

ба́зис

roman: bázys

θεμέλιο

roman: themélio

θεμέλιον

roman: themélion

ipa: /bɪnˈɡɛh/

hyphenation: bin·geh


pişk

glosses: Ji bo parêkirina tiştekî yan jî ji dor tespîtkirinê çîtik avêtin.

text: Me zadê xwe bi pişkê li hev parêkir.

text: Me pişk avêt lêket, îcar dora avdaniya ya wî ye.

text: Gur go “camêr emê peşk bavêjin, peşk li kê ket ewê heqê xwe li yên mayî helal ke, bû û çû.

ref: silivan.com, Gur û Rûvî û Heştir → here lînkê https://web.archive.org/http://www.silivan.com/ku/gotar/gur-u-ruvi-u-hestir-14.html arşîv

text: Ez dê pişka xwe bem ji milkê babê xwe.

forms:
پشک
pişik
peşk

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *bʰeh₂g- (“belav kirin, parve kirin”), hevreha beg, beş, bexş, pexş, pexşan û belkî pişk yên kurdî, بخش (bexş) û پخش (pexş) yên farisî, baj ya pehlewî, باژ (baj) / باج (bac) / باج (bac) / پاژ (paj), farisiya kevn 𐎲𐎠𐎪𐎶 (baci-), avestayî bejet (belav kirin), sanskrîtî भजति (bhajati, “belav kirin”)... Yan jî ji aramî ܦܣܩ (p-s-q-, “parve kirin, dabeş kirin”).

ipa: /pɪʃk/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-pişk.wav

hyphenation: pişk


pişik

glosses:
cegera spî, sîh,
endama laş a henaseyê, ji bo guherîna oksîjen û karbona dîoksîde kar dike.

text: Di bedena mirovan da du pişik hene: Pişika çep û pişika rast. Pişika rast ji sê û pişika çep jî ji du perçan pêktê.

ref: Anatomiya Bedena Mirovan, Huseyin Bektaş, Weşanên Deng

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

رِئَة

roman: riʾa

سَحَر

roman: saḥar

ipa: /pɪˈʃɪk/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-pişik.wav

hyphenation: pi·şik


pişk bûn

pos: verb

pos_title: Lêker

forms:
pişk dibim (present)
pişk dibî (present)
pişk dibe (present)
pişk dibin (present)
pişk bibe (imperative singular)
pişk bibin (imperative plural)
pişk bûm (past)
pişk bûyî (past)
pişk bû (past)

etymology_text: Ji pişk + bûn

ipa: /pɪʃk buːn/

hyphenation: pişk bûn


pişk kirin

forms:
pişk dikim (present)
pişk dikî (present)
pişk dike (present)
pişk dikin (present)
pişk bike (imperative singular)
pişk bikin (imperative plural)
pişk kir (past)
pişk kir (past)
pişk kir (past)
pişk kir (past)
pişk –k– (root present)
pişk –kir– (root past)
ez pişk dikim (indicative present positive)
ez pişk nakim (indicative present negative)
min pişk kir (indicative past positive)
min pişk nekir (indicative past negative)
tu pişk dikî (indicative present positive)
tu pişk nakî (indicative present negative)
te pişk kir (indicative past positive)
te pişk nekir (indicative past negative)
ew pişk dike (indicative present positive)
ew pişk nake (indicative present negative)
wê/wî pişk kir (indicative past positive)
wê/wî pişk nekir (indicative past negative)
em pişk dikin (indicative present positive)
em pişk nakin (indicative present negative)
me pişk kir (indicative past positive)
me pişk nekir (indicative past negative)
hûn pişk dikin (indicative present positive)
hûn pişk nakin (indicative present negative)
we pişk kir (indicative past positive)
we pişk nekir (indicative past negative)
ew pişk dikin (indicative present positive)
ew pişk nakin (indicative present negative)
wan pişk kir (indicative past positive)
wan pişk nekir (indicative past negative)
min pişk dikir (imperfect positive)
min pişk nedikir (imperfect negative)
min pişk kiribû (positive)
min pişk nekiribû (negative)
te pişk dikir (imperfect positive)
te pişk nedikir (imperfect negative)
te pişk kiribû (positive)
te pişk nekiribû (negative)
wê/wî pişk dikir (imperfect positive)
wê/wî pişk nedikir (imperfect negative)
wê/wî pişk kiribû (positive)
wê/wî pişk nekiribû (negative)
me pişk dikir (imperfect positive)
me pişk nedikir (imperfect negative)
me pişk kiribû (positive)
me pişk nekiribû (negative)
we pişk dikir (imperfect positive)
we pişk nedikir (imperfect negative)
we pişk kiribû (positive)
we pişk nekiribû (negative)
wan pişk dikir (imperfect positive)
wan pişk nedikir (imperfect negative)
wan pişk kiribû (positive)
wan pişk nekiribû (negative)
ez ê pişk bikim (future positive)
ez ê pişk nekim (future negative)
minê pişk kiribe (future perfect positive)
minê pişk nekiribe (future perfect negative)
tu yê pişk bikî (future positive)
tu yê pişk nekî (future negative)
teyê pişk kiribe (future perfect positive)
teyê pişk nekiribe (future perfect negative)
ew ê pişk bike (future positive)
ew ê pişk neke (future negative)
wê/wîyê pişk kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê pişk nekiribe (future perfect negative)
em ê pişk bikin (future positive)
em ê pişk nekin (future negative)
meyê pişk kiribe (future perfect positive)
meyê pişk nekiribe (future perfect negative)
hûn ê pişk bikin (future positive)
hûn ê pişk nekin (future negative)
weyê pişk kiribe (future perfect positive)
weyê pişk nekiribe (future perfect negative)
ew ê pişk bikin (future positive)
ew ê pişk nekin (future negative)
wanê pişk kiribe (future perfect positive)
wanê pişk nekiribe (future perfect negative)
min pişk kiriye (perfect positive)
min pişk nekiriye (perfect negative)
min pişk kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min pişk nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te pişk kiriye (perfect positive)
te pişk nekiriye (perfect negative)
te pişk kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te pişk nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî pişk kiriye (perfect positive)
wê/wî pişk nekiriye (perfect negative)
wê/wî pişk kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî pişk nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me pişk kiriye (perfect positive)
me pişk nekiriye (perfect negative)
me pişk kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me pişk nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we pişk kiriye (perfect positive)
we pişk nekiriye (perfect negative)
we pişk kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we pişk nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan pişk kiriye (perfect positive)
wan pişk nekiriye (perfect negative)
wan pişk kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan pişk nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez pişk bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez pişk nekim (present subjunctive negative)
(bila) min pişk kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min pişk nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu pişk bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu pişk nekî (present subjunctive negative)
(bila) te pişk kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te pişk nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew pişk bike (present subjunctive positive)
(bila) ew pişk neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî pişk kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî pişk nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em pişk bikin (present subjunctive positive)
(bila) em pişk nekin (present subjunctive negative)
(bila) me pişk kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me pişk nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn pişk bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn pişk nekin (present subjunctive negative)
(bila) we pişk kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we pişk nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew pişk bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew pişk nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan pişk kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan pişk nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min pişk bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min pişk nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min pişk kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min pişk nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te pişk bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te pişk nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te pişk kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te pişk nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî pişk bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî pişk nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî pişk kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî pişk nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me pişk bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me pişk nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me pişk kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me pişk nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we pişk bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we pişk nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we pişk kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we pişk nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan pişk bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan pişk nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan pişk kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan pişk nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê pişk bikira (present conditional positive)
minê pişk nekira (present conditional negative)
minê pişk kiribûya (preterite conditional positive)
minê pişk nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê pişk bikira (present conditional positive)
teyê pişk nekira (present conditional negative)
teyê pişk kiribûya (preterite conditional positive)
teyê pişk nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê pişk bikira (present conditional positive)
wê/wîyê pişk nekira (present conditional negative)
wê/wîyê pişk kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê pişk nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê pişk bikira (present conditional positive)
meyê pişk nekira (present conditional negative)
meyê pişk kiribûya (preterite conditional positive)
meyê pişk nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê pişk bikira (present conditional positive)
weyê pişk nekira (present conditional negative)
weyê pişk kiribûya (preterite conditional positive)
weyê pişk nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê pişk bikira (present conditional positive)
wanê pişk nekira (present conditional negative)
wanê pişk kiribûya (preterite conditional positive)
wanê pişk nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) pişk bike (imperative present positive)
(tu) pişk neke (imperative present negative)
(hûn) pişk bikin (imperative present positive)
(hûn) pişk nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji pişk + kirin.


pişkbûn

etymology_text: Ji pişk + bûn.


pişkkirin

ipa: /pɪʃkkɪˈɾɪn/


behr

glosses: par, pişk, beş, parçe, hinek ji hemiyê ku digihe kesekê/î

text: Behrê qudret , behrê îrfan in hemeÇûn ji behrê me'rîfet ew hate der

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

forms:
behir
bar
بههر
бәһр
behre

etymology_text: Hevreha par, pişk, pehlewî behr, ji proto-hindûewropî *per-.

до́ля

roman: dólja

ча́стка

roman: částka

дял

roman: djal

пай

roman: paj

част

roman: čast

部分

roman: bùfèn

分兒

roman: fènr

نَصِيب

roman: naṣīb

حِصَّة

roman: ḥiṣṣa

جُزْء

roman: juzʾ

سَهْم

roman: sahm

قِسْمَة

roman: qisma

բաժին

roman: bažin

قسمت

roman: qesmat

جزء

roman: joz'

بخش

roman: baxš

حصه

roman: hesse

پاره

roman: pâre

𐌳𐌰𐌹𐌻𐍃

roman: dails

წილი

roman: c̣ili

हिस्सा

roman: hissā

अंश

roman: anś

भाग

roman: bhāg

क़िस्मत

roman: qismat

חֵלֶק

roman: khélek

몫

roman: mok

지분(持分)

roman: jibun

부분(部分)

roman: bubun

쪽

roman: jjok

ສ່ວນ

roman: sūan

дел

roman: del

хувь

roman: huvʹ

پاي

roman: pay

үлес

roman: üles

бөлік

roman: bölık

часть

roman: častʹ

अंश

roman: aṃśa

ҳисса

roman: hissa

пора

roman: pora

ส่วน

roman: sùuan

части́на

roman: častýna

μερίδιο

roman: merídio

λάχος

roman: lákhos

ipa: /bɛhɾ/

ipa: /bɛħɾ/


behr

glosses: zerya, derya, dengiz, aveke pirr fireh û kûr

text: Behra Reş.

text: Behra Wanê.

forms:
بهحر
бәһ'р
bahr
bahir
behir
beḧir
beḧr

etymology_text: Ji erebî بحر (beḥr), hevreha erebiya başûrî ya epîgrafî 𐩨𐩢𐩧 (b'ḥ'r), maltayî baħar, aramî ܒܚܪܐ (beḥra), amharî ባህረ (bahərä), tigranî ባሕሪ (baḥəri) ji proto-samî ji proto-afroasyayî.

𒀀𒁀𒈠𒌅

roman: abamātu

диңгеҙ

roman: diñgeð

мора

roman: mora

море

roman: more

ᎠᎺᏉᎯ

roman: amequohi

海

roman: hǎi

тинĕс

roman: tinĕs

بحر

roman: beḥr

ծով

roman: cov

دریا

roman: daryâ

𐌻𐌰𐌲𐌿𐍃

roman: laǥus

𐌼𐌰𐍂𐌴𐌹

roman: marei

𐍃𐌰𐌹𐍅𐍃

roman: sáiws

ზღვა

roman: zɣva

ים

roman: yám

ᑕᕆᐅᖅ

roman: tariuq

деңиз

roman: deñiz

바다

roman: bada

далай

roman: dalaj

теңіз

roman: teñız

баҳр

roman: bahr

கடல்

roman: kaṭal

ทะเล

roman: tháleh

диңгез

roman: diñgez

θάλασσα

roman: thálassa


behr

text: Behra siyay


derya

glosses: Ava pirr fire û kûr (nemaze ya ku ava wê sûr e).

text: Ma Cizîre şubhî darê textê heft iqlîmi bit. Hem bi hukm û seltenet Îskender û Fexfûri bî. Xasê teşrîfa te bin derya û derbendê Ecem. Da xelatên her seher sed zerkeş û mexmuri bî. Ger çî der iqlîmê rabe hatî textê seltenet. Padşahê heft eqlîman selamkarê te bî. Ney tinê Tebrîz û Kurdistan li ber hukmê te bin. Sed wekî Şahê Xurasanê di ferwarê te bî. Daîmen menzilgeha sûra te bit burca şeref. Taliyê ferxende û bextê seîd yarê te bî.

ref: Melayê Cizîrî

forms:
دەریا
дәрйа
deriya
derîya
zerya
zeriya
zerîya
dêrî
zirê
gol
okyanos

etymology_text: Hevreha soranî دەریا (derya), farisî دریا (derya), farisiya navîn deryap, hexamenişî dreyeh-, avestayî zreyeh-, sanskrîtî ज्रयस् (jrayas) (jrayas-: berfirehî, firehî)... ji proto-îranî. zerya/zirê peyva xwerû Kurdî ye ji ber ku D ya Pehlewi carinan wek Z dimîne di Kurdî û Avestayî de. Binihêre Pehl. danisten > Krd. zanîn> Av. zan- û damat > Krd. zava > Av. zamater.

амшын

roman: āmšən

хы

roman: xə

𒀀𒁀𒈠𒌅

roman: abamātu

аӈӄан

roman: aŋqan

ባሕር

roman: baḥr

ܝܡܐ

roman: yāmā

ܝܡܐ

roman: yammā

সাগৰ

roman: xagor

ралъад

roman: raład

アトゥイ

roman: atuy

диңгеҙ

roman: diñgeð

мо́ра

roman: móra

সাগর

roman: śagôr

সমুদ্র

roman: śômudr

समुंद्र

roman: samundra

море́

roman: moré

ပင်လယ်

roman: panglai

хӀорд

roman: hord

ᎡᏉᏂ

roman: equoni

ᎠᎺᏉᎯ

roman: amequohi

хэ

roman: he

海

roman: hói

海

roman: hǎi

海

roman: huǒi

海

roman: hāi

海

roman: hái

аӈӄы

roman: aṇqy

тинӗс

roman: tinĕs

މޫދު

roman: mūdu

байгал

roman: baygal

يَم

roman: yam

بَحَر

roman: baḥər

بَحَر

roman: baḥar

بحر

roman: bḥar

ծով

roman: cov

иневедь

roman: inevedʹ

нам

roman: nam

ламу

roman: lamu

زو

roman: zow

زراه

roman: zerâh, zarâh

波旦

roman: padan

內米

roman: nami

𐍃𐌰𐌹𐍅𐍃

roman: saiws

𐌻𐌰𐌲𐌿𐍃

roman: lagus

સમુદ્ર

roman: samudra

દરિયો

roman: dariyo

सागर

roman: sāgar

समुंदर

roman: samundar

अम्बुधि

roman: ambudhi

बहर

roman: bahar

दरिया

roman: dariyā

दरया

roman: daryā

𒀀𒊒𒈾𒀸

roman: a-ru-na-aš

форд

roman: ford

roman: mədə-əri

дала

roman: dala

теңгс

roman: teñgs

මුහුද

roman: muhuda

море

roman: more

саридз

roman: saridz

해양(海洋)

roman: haeyang

ᑭᐦᒋᑲᒥᕀ

roman: kihcikamiy

ທະເລ

roman: tha lē

ສະມຸດ

roman: sa mut

гьуьл

roman: hül

ᦒᦰᦵᦟ

roman: th!le

ᠮᡝᡩᡝᡵᡳ

roman: mederi

ᠨᠠᠮᡠ

roman: namu

ся̄рысь

roman: sâ̄rysʹ

тангыж

roman: tangyž

моря

roman: morja

ᠳᠠᠯᠠᠢ

roman: dalai

тэнгэс

roman: tenges

кер̌ӄ

roman: keřq

кер̌ӄн

roman: keřqn


derya

text: Yağmur yağınca köy çamur deryasına dönmüştü.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-derya.wav


zerya

text: Zerya di nav rengekî kesk û şîn de hemû wêne rapêçaye.

ref: Mehmed Uzun: Bîra Qederê, Nefel, 2002, r.11

forms:
زەریا
deriya
derîya
zerya
zeriya
zerîya
dêrî
zirê

etymology_text: Ji formekekevnar "*zeryav", (+av paşê hatiye) ji pêş-hindû-îranî "*crayás", ji pêş-îranî "*creyés". Hevreha farisî دریا(derya) ku ketiye di kurdî û gelek zimanên derdorê jî. C'ên pêş-îranî bi zimanên kurdî dibin z, bi ên farisî dibin d; binêre zanîn-دانستن, medî:*ezim(>ku: ezfarisiya kevnar:edem}}, çawa ku c'ên îranikiyakevnar (1000ên b.z - 300ên b.z) bi kurdî dibin j, farisî z (jîn-زیستن, jehr-زهر û hwd.). Guhartoya ku av li dawiyê nexistine û yekser ji "*creyeh" tê zirê ye.


okyanûs

forms:
okiyan
okiyanos
okîyanos
okiyanûs
okîyanûs
okyanos
oqiyanos
oqiyanûs
oqîyanos
oqîyanûs
oqyanos
oqyanûs
derya
deryaçe
gerrik
gol

etymology_text: Ji yûnanî Ωκεανός (Okeanós). Cotrehê qamûs.

ውቅያኖስ

roman: wəḳyanos

ܐܘܩܝܢܘܣ

roman: ʾōqêyānōs

মহাসাগৰ

roman: mohaxagor

アトゥイ

roman: atuy

океан

roman: okean

акія́н

roman: akiján

সমুদ্র

roman: śômudr

মহাসমুদ্র

roman: môhaśmudr

океа́н

roman: okeán

далай

roman: dalaj

རྒྱ་མཚོ

roman: rgya mtsho

ᎡᏉᏂ

roman: equoni

ᎠᎺᏉᎯ

roman: amequohi

大洋

roman: daai⁶ joeng⁴, daai⁶ joeng⁴⁻²

ён

roman: i͡on

大洋

roman: dàyáng

海洋

roman: hǎiyáng

洋

roman: yáng

海洋

roman: hái-iûⁿ / hái-iôⁿ

майӈыаӈӄы

roman: majṇyaṇqy

ކަނޑު

roman: kaⁿḍu

مُحِيط

roman: muḥīṭ

قَامُوس

roman: qāmūs

օվկիանոս

roman: ōvkianos

اُقْیانوس

roman: oqyânus

زِراه

roman: zerâh

زَراه

roman: zarâh

𐌻𐌰𐌲𐌿𐍃

roman: lagus

સમુદ્ર

roman: samudra

ოკეანე

roman: oḳeane

सागर

roman: sāgar

महासागर

roman: mahāsāgar

महासमुद्र

roman: mahāsmudra

समन्दर

roman: samandar

समुन्दर

roman: samundar

अम्बुधि

roman: ambudhi

बहर

roman: bahar

אוקיינוס \ אוֹקְיָנוֹס

roman: oqyanós

יָם

roman: yam

дала

roman: dala

ಮಹಾಸಾಗರ

roman: mahāsāgara

සාගරය

roman: sāgaraya

대양

roman: daeyang

바다

roman: bada

ມະຫາສະໝຸດ

roman: ma hā sa mut

സമുദ്രം

roman: samudraṃ

സാഗരം

roman: sāgaraṃ

ମହାସାଗର

roman: môhasagôrô

ئوكيان

roman: okyan

ਮਹਾਂਸਾਗਰ

roman: mahānsāgar

мұхит

roman: mūxit

धीर

roman: dhīra

ساگر

roman: sâgaru

ပၢင်ႇလၢႆႇ

roman: pàang làay

уқёнус

roman: uqyonus

பெருங்கடல்

roman: peruṅkaṭal

ஆழி

roman: āḻi

మహా సముద్రం

roman: mahā samudraṃ

океан

roman: oqean

بَحْر

roman: bahr

مُحِیط

roman: muhīt

មហាសមុទ្រ

roman: mɔɔhaahmutrɔɔ

សមុទ្រ

roman: sɑɑmutrɔɔ

សាគរ

roman: sakrô

ωκεανός

roman: okeanós

ὠκεανός

roman: ōkeanós


layî

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: mîna, wek, şibî, nola, fena, bîna, mînanî, bînanî

text: Gelê kurd, layî gelên din ku ripinên wan digihîje berî mîladê bi hazar salan,bîr û bawerî, bastan, awayên saziyên xwe yên civakî bi destên nifşên xwe, bi awayê destan, çîrok û berhemên din ên zargotinê, ragihandine roja me.

ref: Torî: Hûrnêrînek derbarî Destana Memê Alan de, amidakurd.com 6/2005


layî

pos_title: Formeke navdêrê

glosses:
formek tewandî ye ji peyva la anku al / rex / ta:
Ji wî layî hat vî layî.


zêrrîn

forms:
zêrrîntir (comparative)
herî zêrrîn (superlative)
zêrrîntirîn (superlative)


zêrîn

forms:
zêrîntir (comparative)
herî zêrîn (superlative)
zêrîntirîn (superlative)
zêrî
zêrrî
zêrrîn

etymology_text: Ji zêr + -în, hevreha soranî زێڕین (zêrrîn) (zêrrîn), farisî زرین (zerrîn), avestayî zerineêne (zarənaēna), ji zimanên îranî.

সোণৰ

roman: xünor

সুণীয়া

roman: xunia

залаты́

roman: zalatý

зла́тен

roman: zláten

алтан

roman: altan

金的

roman: jīn de

黃金的

roman: huángjīn de

ذَهَبِيّ

roman: ḏahabiyy

ոսկե

roman: oske

طلایی

roman: talâyi

زرین

roman: zarrin

𐌲𐌿𐌻𐌸𐌴𐌹𐌽𐍃

roman: gulþeins

ოქროსი

roman: okrosi

금의

roman: geumui

황금의

roman: hwanggeumui

златен

roman: zlaten

алтын

roman: altyn

золото́й

roman: zolotój

कञ्चन

roman: kañcana

బంగారు

roman: baṅgāru

𐰞𐱃𐰆𐰣

roman: altun

золоти́й

roman: zolotýj

גאָלדן

roman: goldn

גילדן

roman: gildn

גילדערן

roman: gildern

χρυσός

roman: chrysós

χρύσεος

roman: khrúseos

χρυσοῦς

roman: khrusoûs

ipa: /zeːˈriːn/


na-

pos: prefix

pos_title: Pêşgir

glosses: peyvikek e dikeve pêşiya lêkerên di dema niho de û maneya dijî wan didiyê

forms: ne-

etymology_text: * na


daxwazname

glosses:
nameya yek yan hin daxwaz tê de tên kirin
(û ji dezgehek fermî re tê şandin)

forms:
داخوازنامه
dawetname
vexwendinname

etymology_text: Ji daxwaz + name.


fermî

glosses: resmî, dewletî, îdarî, mîrî, hikûmî, tişta/ê bi biryara dewletê tê kirin

forms:
fermîtir (comparative)
herî fermî (superlative)
fermîtirîn (superlative)
gelemperî
giştî

ipa: /fɛɾˈmiː/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-fermî.wav

hyphenation: fer·mî


resmî

glosses: Fermî, dewletî, îdarî, mîrî, hikûmî, tişta/ê bi biryara dewletê tê kirin.

forms:
gelemperî
giştî

etymology_text: Deyn ji erebî رَسْمِيّ (rasmiyy).

hyphenation: res·mî


dewletî

glosses: fermî, resmî, îdarî, mîrî, hikûmî, tişta/ê bi biryara dewletê tê kirin

forms:
duwelî
gelemperî
giştî

etymology_text: Ji dewlet + -î

hyphenation: dew·le·tî


dawî

glosses: talî, soxî, dûmahî, encam, akam, netîce, songî

text: Û li dawiyê ew biser ketin.

text: Bi wî awayî, maça wan bi yanzdeh û deh dawî hat.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text:
Wek serxweşek bê hiş
Ketime riya çep û rast
Qediya qediya
Şeva dawî hejiya

ref: Ciwan Haco, Dil Ketimê

text:
Mala keçkê litaxa jorî ye
Sewda daye, hêş nemaye
Gotinên xelkê dawî naye

ref: Xelîl Xemgîn, Nîne Nîne

text: Axir bide wî tu husn-i meqte'– DAWÎ –

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

etymology_text: Hevreha soranî دوای (diwahî), dimilkî dimayîn, dimaîn, ji dûv + -ahî. Guherîna dengî dibe ku wisan bûbe: *divahî > bi metatezê *dihavî > -ih- dikeve wekî di *çihar>çar de û dibe *davî û > *dahî>dawî. Bo h>v/w di kurmanciyan de binêre soranî چوار (çwar, “çiWar”), نواڕین (niWarrîn, “nihêrîn”), şirove... Bo guherîna v>h/w binêre bawer. Li devera Badînan wek "dûmahîk" maye, mihtemelen ji ber ku têkildarî dû û mayîn bawer kirine lewma. Bide ber farisîافدم (efdom, “dawî”) ji farisiya navîn[skrîpt hewce ye] (ebdum), ku bixwe ne ji hemanrehê ye (ji farisiyakevn *epetemeh, ji rehekedin a hindûewropî lê bi şaşîtêkildarî[skrîpt hewce ye] (dom, “dûv”) kirine.

ওৰ

roman: ür

শেষ

roman: xex

аҙаҡ

roman: aðaq

кане́ц

roman: kanjéc

край

roman: kraj

結束

roman: jiéshù

末尾

roman: mòwěi

端

roman: duān

вӗҫ

roman: vĕś

نِهَايَة

roman: nihāya

غَايَة

roman: ḡāya

نهاية

roman: nehāya

خر

roman: ḵar

վերջ

roman: verǰ

ծայր

roman: cayr

мудан

roman: mudan

انتها

roman: entehâ

پایان

roman: pâyân

آخر

roman: âxar

𐌰𐌽𐌳𐌴𐌹𐍃

roman: andeis

დასასრული

roman: dasasruli

ბოლო

roman: bolo

მიწურული

roman: mic̣uruli

अंत

roman: ant

סוֹף

roman: sof

קצה

roman: q'tzeh

끝

roman: kkeut

종료

roman: jongnyo

ຈົບ

roman: chop

ᡩᡠᠪᡝ

roman: dube

төгсгөл

roman: tögsgöl

коне́ц

roman: konéc

अन्त

roman: anta

समाप्ति

roman: samāpti

охир

roman: oxir

จบ

roman: jòp

མཇུག

roman: mjug

кіне́ць

roman: kinécʹ

ចុង

roman: coŋ

τέλος

roman: télos

πέρας

roman: péras

τέρμα

roman: térma

λήξη

roman: líxi

άκρο

roman: ákro

άκρη

roman: ákri

τελευτή

roman: teleutḗ

ipa: /dɑːˈwiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-dawî.wav

hyphenation: da·wî


bi dawî bûn

forms:
bi dawî dibim (present)
bi dawî dibî (present)
bi dawî dibe (present)
bi dawî dibin (present)
bi dawî bibe (imperative singular)
bi dawî bibin (imperative plural)
bi dawî bûm (past)
bi dawî bûyî (past)
bi dawî bû (past)

etymology_text: Ji bi + dawî + bûn.


bi dawî hatin

glosses: gihandin exîrê, bi dûmahî anîn, anîn taliyê, bes kirin, xilas kirin, nehêlan, nehiştin

forms:
ب داوی هاتن
bi dûmahî hatin

etymology_text: Ji bi + dawî + hatin.

завъ́ршвам

roman: zavǎ́ršvam

завъ́рша

roman: zavǎ́rša

ᎠᎵᏍᏆᏗᎠ

roman: alisquadia

完

roman: wán

結束

roman: jiéshù

終止

roman: zhōngzhǐ

пӗт

roman: pĕt

اِنْتَهَى

roman: intahā

վերջանալ

roman: verǰanal

تمام شدن

roman: tamâm šodan

𐍃𐍅𐌴𐌹𐌱𐌰𐌽

roman: sweiban

დამთავრება

roman: damtavreba

მორჩენა

roman: morčena

ख़त्म होना

roman: xatm honā

נגמר

roman: nigmár

бүтүү

roman: bütüü

끝나다

roman: kkeunnada

마치다

roman: machida

заврши

roman: završi

зака́нчиваться

roman: zakánčivatʹsja

зако́нчиться

roman: zakónčitʹsja

конча́ться

roman: končátʹsja

око́нчиться

roman: okónčitʹsja

ко́нчиться

roman: kónčitʹsja

முடி

roman: muṭi

མཇུག་སྒྲིལ

roman: mjug sgril

бүт

roman: büt

τελειώνω

roman: teleióno

λήγω

roman: lígo

ipa: /bɪ dɑːˈwiː hɑːˈtɪn/


bi dawî kirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji bi + dawî + kirin


bidawîbûn

etymology_text: Ji bidawî + bûn.


bidawîhatin

ipa: /bɪdɑːwiːhɑːˈtɪn/

hyphenation: bi·da·wî·ha·tin


bidawîkirin

etymology_text: Ji bidawî + kirin.

ipa: /bɪdɑːwiːkɪˈɾɪn/

hyphenation: bi·da·wî·ki·rin


-o

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: vokativek e dixin dû navdêrên yekjimar yên zayendnêr dema gazî wan tê kirin

glosses: Paşgirek e bernav yan navên tal ji navên zelaman tên çêkirin

glosses: Li dawiya bangnîşanên neyînî û dijûnan tê danîn.

forms:
-ê
-no

etymology_text: Ji *-ûy, hevreha farisî -ویه (-ûye), farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (-ôê), bi ramana hûredar lê di kurdî de -ok (ji -o + -ik) wê ve cih kiriye; ji îraniya kevn *-avya (-ewye). Paşgirika îranî ketiye erebî wek -ویه (weyh), şaşkirî ji transkripisiyonên nivîsên farisî ên bi erebî nivîsandî.


-o

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7--o.wav


-ino

glosses: Paşgirek e dixin dû navdêrên pirjimar gazî wan tê kirin

forms:
-îno
-no
-ine
-o
-ê


-ino

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7--ino.wav


birryargeh

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre biryargeh.

ipa: /bɪrjɑːɾˈɡɛh/

hyphenation: birryar·geh


birryarga

ipa: /bɪrjɑːɾˈɡɑː/

hyphenation: birryar·ga


birryarge

ipa: /bɪrjɑːɾˈɡɛ/

hyphenation: birryar·ge


birryargih

ipa: /bɪrjɑːɾˈɡɪh/

hyphenation: birryar·gih


biryarga

ipa: /bɪɾjɑːɾˈɡɑː/

hyphenation: bir·yar·ga


biryargeh

glosses: navenda leşkerî yan rêkxistinekê, cihê ku biryar anku qerar lê tên dan

forms:
biryarga
biryarge
biryargih
biryarga
birryargeh
biryarge
biryargih
baregeh
bingeh

etymology_text: Ji biryar + -geh

штаб

roman: štab

штаб-кватэ́ра

roman: štab-kvatéra

щабкварти́ра

roman: štabkvartíra

центра́ла

roman: centrála

大本營

roman: dàběnyíng

指揮部

roman: zhǐhuībù

司令部

roman: sīlìngbù

الْقِيَادَة الْعَامَّة

roman: al-qiyāda al-ʕāmma

շտաբակայան

roman: štabakayan

ستاد

roman: setâd

قرارگاه مرکزی

roman: qarârgâh-e markazi

قرارگاه

roman: qarârgâh

შტაბი

roman: šṭabi

მთავარი სამმართველო

roman: mtavari sammartvelo

შტაბ-ბინა

roman: šṭab-bina

मुख्यालय

roman: mukhyālay

हेडक्वार्टर

roman: heḍakvārṭar

מִפְקָדָה

roman: mifkadá

штаб

roman: ştab

штаб-квартира

roman: ştab-kvartira

사령부

roman: saryeongbu

ກອງບັນຊາການ

roman: kǭng ban sā kān

штаб-пәтер

roman: ştab-päter

бас кеңсе

roman: bas keñse

бас штаб

roman: bas ştab

штаб-кварти́ра

roman: štab-kvartíra

қароргоҳ

roman: qarorgoh

ситод

roman: sitod

қароргоҳи штаб

roman: qarorgohi štab

ہیڈکوارٹر

roman: heḍkvārṭar

مرکزی دفتر

roman: markazī daftar

штаб-кварти́ра

roman: štab-kvartýra

ទីបញ្ជាការ

roman: tiipñciəkaa

αρχηγείο

roman: archigeío

επιτελείο

roman: epiteleío

ipa: /bɪrjɑːɾˈɡɛh/


biryarge

ipa: /bɪɾjɑːɾˈɡɛ/

hyphenation: bir·yar·ge


biryargih

ipa: /bɪɾjɑːɾˈɡɪh/

hyphenation: bir·yar·gih


birryar

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre biryar.

ipa: /bɪrjɑːɾ/

hyphenation: birryar


biryar

glosses: Bijartin, ferman yan lihevkirin li ser kirina tiştekê/î yan awayê kirina tiştekê/î.

forms: بڕیار

etymology_text: Ji birîn (birrîn - bi maneya "vebirîn, bi dawî anîn") - -în + -yar, li ber modela kiryar û diyar, herwiha di bin tesîra qerar ya ji erebî de.

рашэ́нне

roman: rašénnje

реше́ние

roman: rešénie

決定

roman: kyut³ ding⁶

決定

roman: juédìng

قَرَار

roman: qarār

تَصْمِيم

roman: taṣmīm

حكم

roman: ḥukm

قرار

roman: garār, qarār

որոշում

roman: orošum

تصمیم

roman: tasmim

გადაწყვეტილება

roman: gadac̣q̇veṭileba

निर्णय

roman: nirṇay

फ़ैसला

roman: faislā

הַחְלָטָה

roman: hakhlatá

결정

roman: gyeoljeong

къарар

roman: q̄arar

одлука

roman: odluka

шийдвэр

roman: šijdver

шешім

roman: şeşım

реше́ние

roman: rešénije

урегули́рование

roman: uregulírovanije

рі́шення

roman: ríšennja

ви́рішення

roman: výrišennja

សម្រេច

roman: sɑɑsɑmrɨc

សាលក្រម

roman: saal krɑm

ការសម្រេចចិត្ត

roman: kaa sɑmrac cət

απόφαση

roman: apófasi

ipa: /bɪrˈjɑːɾ/


kom

glosses:
Grûp, ref, celeb, kerî, koz, hoz, revde
çendîn kes yan tişt bi hev re, gelek kes yan tişt li gel hev.

text: belkî derxin ji ber derûretêKomek li me lazim bûyeGer çi ne meşrû darû ye

ref: Feqiyê Teyran,

text: Bavê min dibê, "Na, nabe ku qîza min êdî bixwîne, wê heta koma dehan xwendiye, bes e. (...)"

ref: Sîma Semend, Xezal, Weşanên Nûdem, 1996

forms: كۆم

etymology_text:
Hevrehên soranî komar, komele, kurdiya başûrîkûme, hewramî koma, farisî کومه (kûmê), tirkî küme, hemû ji proto-hindûewropî *keu (pif bûn). Ji heman rehî: gumtil - "-til" ji til (2).
Herçi tevlihev bûye, ne hevrreha soranî کۆ (ko), ku hevrreha gog e.

төркөм

roman: törköm

гру́па

roman: hrúpa

গ্রুপ

roman: grup

гру́па

roman: grúpa

集團

roman: jítuán

群

roman: qún

組

roman: zǔ

مَجْمُوعَة

roman: majmūʿa

جَمَاعَة

roman: jamāʿa

نَفَر

roman: nafar

طَائِفَة

roman: ṭāʾifa

قروب

roman: grūp

مجموعة

roman: majmūʕa

جَمَاعَة

roman: jamāʕa

قروب

roman: gurūb, grūb

խումբ

roman: xumb

گروه

roman: goruh

مجموعه

roman: majmu'e

ჯგუფი

roman: ǯgupi

समूह

roman: samūh

קְבוּצָה

roman: k'vutzá

группа

roman: gruppa

топ

roman: top

그룹

roman: geurup

그루빠

roman: geuruppa

집단

roman: jipdan

군

roman: gun

ກຸ່ມ

roman: kum

група

roman: grupa

бүлэг

roman: büleg

ᠪᠦᠯᠦᠭ

roman: bülüg

समूह

roman: samūha

گۇرۇپپا

roman: guruppa

گۇرۇھ

roman: guruh

ډله

roman: ḍála

گروه

roman: groh

қауым

roman: qauym

гру́ппа

roman: grúppa

коллекти́в

roman: kollektív

гурӯҳ

roman: gurüh

กลุ่ม

roman: glùm

సమూహం

roman: samūhaṃ

గుంపు

roman: gumpu

төркем

roman: törkem

گروہ

roman: gurōh

ក្រុម

roman: krom

גרופּע

roman: grupe

ομάδα

roman: omáda

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-kom.wav

hyphenation: kom


kom

glosses: avahiyê dewaran / sewalan. Guhartoyeke gov.


kom bûn

forms: کۆم بوون

etymology_text: Ji kom + bûn

ipa: /koːm buːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-kom bûn.wav

hyphenation: kom bûn


kom kirin

glosses: berhev kirin, dan hev, hin tişt bi hev re anîn an jî kirin an jî rakirin...

forms:
kom dikim (present)
kom dikî (present)
kom dike (present)
kom dikin (present)
kom bike (imperative singular)
kom bikin (imperative plural)
kom kir (past)
kom kir (past)
kom kir (past)
kom kir (past)
kom –k– (root present)
kom –kir– (root past)
ez kom dikim (indicative present positive)
ez kom nakim (indicative present negative)
min kom kir (indicative past positive)
min kom nekir (indicative past negative)
tu kom dikî (indicative present positive)
tu kom nakî (indicative present negative)
te kom kir (indicative past positive)
te kom nekir (indicative past negative)
ew kom dike (indicative present positive)
ew kom nake (indicative present negative)
wê/wî kom kir (indicative past positive)
wê/wî kom nekir (indicative past negative)
em kom dikin (indicative present positive)
em kom nakin (indicative present negative)
me kom kir (indicative past positive)
me kom nekir (indicative past negative)
hûn kom dikin (indicative present positive)
hûn kom nakin (indicative present negative)
we kom kir (indicative past positive)
we kom nekir (indicative past negative)
ew kom dikin (indicative present positive)
ew kom nakin (indicative present negative)
wan kom kir (indicative past positive)
wan kom nekir (indicative past negative)
min kom dikir (imperfect positive)
min kom nedikir (imperfect negative)
min kom kiribû (positive)
min kom nekiribû (negative)
te kom dikir (imperfect positive)
te kom nedikir (imperfect negative)
te kom kiribû (positive)
te kom nekiribû (negative)
wê/wî kom dikir (imperfect positive)
wê/wî kom nedikir (imperfect negative)
wê/wî kom kiribû (positive)
wê/wî kom nekiribû (negative)
me kom dikir (imperfect positive)
me kom nedikir (imperfect negative)
me kom kiribû (positive)
me kom nekiribû (negative)
we kom dikir (imperfect positive)
we kom nedikir (imperfect negative)
we kom kiribû (positive)
we kom nekiribû (negative)
wan kom dikir (imperfect positive)
wan kom nedikir (imperfect negative)
wan kom kiribû (positive)
wan kom nekiribû (negative)
ez ê kom bikim (future positive)
ez ê kom nekim (future negative)
minê kom kiribe (future perfect positive)
minê kom nekiribe (future perfect negative)
tu yê kom bikî (future positive)
tu yê kom nekî (future negative)
teyê kom kiribe (future perfect positive)
teyê kom nekiribe (future perfect negative)
ew ê kom bike (future positive)
ew ê kom neke (future negative)
wê/wîyê kom kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê kom nekiribe (future perfect negative)
em ê kom bikin (future positive)
em ê kom nekin (future negative)
meyê kom kiribe (future perfect positive)
meyê kom nekiribe (future perfect negative)
hûn ê kom bikin (future positive)
hûn ê kom nekin (future negative)
weyê kom kiribe (future perfect positive)
weyê kom nekiribe (future perfect negative)
ew ê kom bikin (future positive)
ew ê kom nekin (future negative)
wanê kom kiribe (future perfect positive)
wanê kom nekiribe (future perfect negative)
min kom kiriye (perfect positive)
min kom nekiriye (perfect negative)
min kom kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min kom nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te kom kiriye (perfect positive)
te kom nekiriye (perfect negative)
te kom kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te kom nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî kom kiriye (perfect positive)
wê/wî kom nekiriye (perfect negative)
wê/wî kom kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî kom nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me kom kiriye (perfect positive)
me kom nekiriye (perfect negative)
me kom kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me kom nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we kom kiriye (perfect positive)
we kom nekiriye (perfect negative)
we kom kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we kom nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan kom kiriye (perfect positive)
wan kom nekiriye (perfect negative)
wan kom kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan kom nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez kom bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez kom nekim (present subjunctive negative)
(bila) min kom kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min kom nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu kom bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu kom nekî (present subjunctive negative)
(bila) te kom kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te kom nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew kom bike (present subjunctive positive)
(bila) ew kom neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî kom kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî kom nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em kom bikin (present subjunctive positive)
(bila) em kom nekin (present subjunctive negative)
(bila) me kom kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me kom nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn kom bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn kom nekin (present subjunctive negative)
(bila) we kom kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we kom nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew kom bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew kom nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan kom kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan kom nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min kom bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min kom nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min kom kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min kom nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te kom bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te kom nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te kom kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te kom nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî kom bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî kom nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî kom kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî kom nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me kom bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me kom nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me kom kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me kom nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we kom bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we kom nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we kom kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we kom nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan kom bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan kom nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan kom kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan kom nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê kom bikira (present conditional positive)
minê kom nekira (present conditional negative)
minê kom kiribûya (preterite conditional positive)
minê kom nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê kom bikira (present conditional positive)
teyê kom nekira (present conditional negative)
teyê kom kiribûya (preterite conditional positive)
teyê kom nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê kom bikira (present conditional positive)
wê/wîyê kom nekira (present conditional negative)
wê/wîyê kom kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê kom nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê kom bikira (present conditional positive)
meyê kom nekira (present conditional negative)
meyê kom kiribûya (preterite conditional positive)
meyê kom nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê kom bikira (present conditional positive)
weyê kom nekira (present conditional negative)
weyê kom kiribûya (preterite conditional positive)
weyê kom nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê kom bikira (present conditional positive)
wanê kom nekira (present conditional negative)
wanê kom kiribûya (preterite conditional positive)
wanê kom nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) kom bike (imperative present positive)
(tu) kom neke (imperative present negative)
(hûn) kom bikin (imperative present positive)
(hûn) kom nekin (imperative present negative)
کۆم کرن

etymology_text: Ji kom + kirin.

ipa: /koːm kɪˈɾɪn/

hyphenation: kom ki·rin


kombûn

glosses: içtima, hevdîtin, komeka mirovan pêkve di rwînin ji bu axiftinê li ser babetekî bu mînak:

forms: كۆمبوون

etymology_text: Ji kom + bûn.

ipa: /koːmˈbuːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-kombûn.wav

hyphenation: kom·bûn


komkirin

glosses: civîn, xirvekirin, gihandin hev, piçikîn, hatin cem hev, ligelhevbûn

forms: کۆمکرن

ipa: /koːmkɪˈɾɪn/


grûp

glosses: kom, ref, celeb, kerî, çendîn kes yan tişt bi hev re, gelek kes yan tişt li gel hev

glosses: revde, bir, hoz, koz, ajal, col, colek^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
girob
girop
grob
grop
girub
girup
grub
grup
girûb
girûp
grûb
gurob
gurop
gurub
gurup
gurûb
gurûp

etymology_text:
: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.
Bi riya Fransî 'groupe' lê Fransî jî bixwe ji îtalî deyn kiriye.
Ji îtalî 'gruppo' û ji jermenî * kruppa'( girseya gilover, koma gilover) û girêk ya Kurdî bi peyva 'groupe' ra hevreh e.

ipa: /ɡɾuːp/


grup

text: Müzik grubu.


celeb

glosses: Kom, ref, grûp, kerî, çendîn kes yan tişt bi hev re, gelek kes yan tişt li gel hev.

text: Ev celeb xeberdan tên gotin, tên bikaranîn û bi dû re jî winda dibin, diherin.

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

text:
Kuştiyên dîdar û dînê bêxeta her deh sed in
Her seher dîsa ji nû wên têne kêrê sed celeb
Dê ji çerxê pencumîn bêtin tenezzul kit Merîx

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /d͡ʒɛˈlɛb/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-celeb.wav

hyphenation: ce·leb


ref

glosses: Çendîn kes yan tişt bi hev re, gelek kes yan tişt li gel hev.

text: Nêrgizên qamet zumurrud sergiran hatin xiramÇar-i etrafan bi ref ref lê bi meş tên siy û qazDil bi kê dim ez ji wan heryek bi xencan dil dibin

forms: رهف

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevrehên din yên kurdî revde, revo, farisî رم (rum) û رمه (rem), parsî rem, pehlewî remek. երամ (eram), երամ (eram) û րամ (ram) yên ermenî ji zimanên îranî hatine deynkirin.

ято

roman: jato

群

roman: qún

سرب

roman: sirb

أبابيل

roman: ’abābīl

երամ

roman: eram

دسته پزندگان

roman: daste-ye parandegân

стая

roman: stája

ฝูง

roman: fŏong

หมู่

roman: mòo

σμήνος

roman: smínos

κοπάδι

roman: kopádi

ipa: /rɛf/


ref

text: Hûn berê xwe didin refê ku dosyayên kesên teqawîd bûne têde ye û hûn li rismê wan dinêrin. Tu her tim tê li ber vî refî disekinî û tu li rismê wan kesên ku tu bi wan re xebitiyî dinêrî.

ref: Heqlebaz / Ronî War https://web.archive.org/https://avanivisgeh.wordpress.com/2020/06/10/roni-war-3/ arşîv, avanivisgeh, 10.06.2020

etymology_text: Ji erebî رَفّ (raff), hevreha akadî rapu. Wek raf ketiye tirkî jî.


kêşe

glosses: pirsgirêk, arîşe, problem, mişkîle, krîz, qeyran, dîlema, pirs, doz, bela, nexweşî

text: Ev kêşe jî bi rêya civîneke kurdî-kurdî çareser dibin.

ref: Hêvîdar Ehmed: Partiyên Rojava Konferanseke kurdî-kurdî amade dikin, Rûdaw, Hj.106, 28.07.2011, r.2

text: Bi dû re dor hatibû derpiyê spîboz. Ew dibû kêşe li ber mistadanê. Kêdika bi her du destan ew jî girtibû û şiqitandibû ber bi jêrê ve.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 76, ISBN 9786054497010

text: Di encamê de, dîmena wêjeya Kurdî li Sûriyê di gelek kêşe û tengavan de ye...

ref: Dilawarê Zengî, Bînahî, Çapxana Emîral, 2010, r. 77

etymology_text: Ji kêşan

분쟁

roman: bunjaeng

ipa: /keːˈʃɛ/


ro

text: Rehmekê kit bi feqîran û bipirsit gilehêHeq dizanit di şevan şubhetê avên di royanMe bi dil zarî û kalîn e heta subhegehê

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms:
ru
ڕۆ
ро
rû

etymology_text: Hevreha zazakî ro, soranî رووبار (rûbar), farisî رود (rûd), pehlewî rot, hexamanişîrewteh-, avestayî rewde-, sanskrîtî स्रवति (sreveti-, “herikîn”), ermeniya kevn առու (aṙu: co, cobar) û առոգեմ (aṙogem: av dan), îrlendiya kevn sruth (ro, robar), lîtwanî sravėti (herikîn), yûnaniya kevn ῥέω (rêw: herikîn û ῥυθμός (ruθmos: rîtm), polonî strumień (ro, robar), rusî остров (ostrov: girav), îngilîzî stream (ro, robar, herik), almanî Strom (ro, robar), swêdî ström (ro, robar)... Hemû ji proto-hindûewropî *srew- (herikîn; ro)

溪

roman: xī

ρυάκι

roman: ryáki

ρέμα

roman: réma

ipa: /roː/

hyphenation: ro


ro

glosses: roj, stêra ku ronahî û germiyê dide dinyayê

glosses:
roj, tav, têhn,
ronahî û germiya ku ji esmanan tê

forms:
roj
ڕۆ
ро

etymology_text: Hevrehên din yên kurmancî roj, ron, ronahî, soranî ڕۆژ (roj) (roj), zazakî roc, farisî روز (rûz), pehlewî roç, avestayî reoç-, hexamenişî rewç-, sanskrîtî रोचते (roçetê-), ji proto-îranî *rewç- ji proto-hindûewropîlewk- (Di îraniya kevn de "l" tine bû loma "l" bûye "r". "K" ya proto-hindûewropî di zimanên îranî de dibe "s/z/ş/ç/c/j"). Heman peyva proto-hindûewropî herwiha serekaniya луч (lûç: tîroj) ya rusî, լոյս (loys: ronahî) ya ermeniya kevn, lūx (luks: ronahî) û lūna (heyv) yên latînî, λευκός (lêwkos: ron, geş) ya yûnaniya kevn, luk(k) ya hîtîtî... ye.


robar

glosses:
Ava ku diherrike ya ji çeman biçûktir lê ji coyan boştir anku mezintir
(bi gelemperî li çiyayan peyda û diherrike ta digihe deryayekê)

text: Robarek rondikan.

forms:
ro
rûbar
co
cobar
çem
derya
gol
okyanûs
ping
zirê
birk
bêrm
zêbar
zê
kanî
çavî
avzêl
avzêm
kendav
girav
bêrm

etymology_text:
* proto-hindûewropî: *sreu- ("herikîn") + -bar (berav) ya kurdî. Eslê peyvê maneya "berava royî" dide.
:*proto-îranî: *hreu- ("herikîn")
::avestayî: raotah- ("ro, robar")
::farisiya kevn: rauta ("ro, robar")
::partî: rwd ("ro, robar")
::sogdî: rwt ("ro, robar")
::farisî: rōd ("ro, robar")
::belûçî: rōt ("ro, robar") … ^(alfabeya arî)
::kurdî: ro, robar ("ro, robar")
::hewramî: rud ("ro, robar")
::zazakî: ro, roy, robar ("ro, robar")
:sanskrîtî: srotas- ("ro, robar")
:yûnanî: rheuma ("ro, robar")
:almanî: Strom ("ro, robar")
:îngilîzî: stream ("ro, robar") ...
:Çavkan: Horn p.139, Cheung p.140, Watkins p.83, MacKenzie P.133, Etymonline

поток

roman: pótok

поток

roman: potók

ручей

roman: ručéj

ipa: /roːˈbɑːɾ/


rûbar

text: (...) pez nikare ji rûbar derbas bibe (...)

ref: Serdar Roşan, Dara gozê, Weşanxaneya Nefel, 2002

text: (...) ya dimîne jî dê di riya xwe de berdin nav rûbarî, bila masî jî bi xêra wê derewê têr bixwun.

ref: Sidqî Hirorî, Kurê Zinarê Serbilind, Weşanên Nûdem, Stokholm, 1996

text: Meriv di nav wextê de dijî, di rûbara wextê de diherike.

ref: Mehmed Uzun, Siya Evînê, Wêşanxana Orfeus, 1989

text: (...) Cemal îdî ne li rûbarê dinyayê ye.

ref: Egîdê Xudo, Dê û Dêmarî, Weşanên Nûdem

ipa: /ruːˈbɑːɾ/

hyphenation: rû·bar


kirêt

glosses:
kirh, eblû, ne bedew, ne ciwan, ne delal, ne rind, ne spehî, ne xweşik,
kesa/ê yan tişta/ê dêmê wê / wî anku xuyanga wê / wî ne bi dilê mirovî

forms:
kirêttir (comparative)
herî kirêt (superlative)
kirêttirîn (superlative)
كرێت
krêt
kirê

etymology_text: Ji ermenî կեղտ (keġt) - L û R di kurdî de adeten bi hev diguherin. Herwiha bide ber kirh ji tirkî û qirêj ji erebî.

пачва́рны

roman: pačvárny

бры́дкі

roman: brýdki

বিশ্রী

roman: biśri

гро́зен

roman: grózen

ирча

roman: irča

ᎤᏁᎩᎸᏗ

roman: unegilvdi

樣衰

roman: joeng⁶⁻² seoi¹

醜樣

roman: cau² joeng⁶⁻²

肉酸

roman: juk⁶ syun¹

醜怪

roman: cau² gwaai³

核突

roman: wat⁶ dat⁶

醜陋

roman: cau² lau⁶

難看

roman: nánkàn

醜

roman: chǒu

媸

roman: chī

醜陋

roman: chǒulòu

قَبِيح

roman: qabīḥ

بَشِع

roman: bašiʿ

شنيع

roman: šanīʕ

بشع

roman: bɪše̞ʕ

بشع

roman: bišeʕ

خايب

roman: ḵāyib

بشع

roman: bišʕ

قَرَض

roman: garaḍ

տգեղ

roman: tgeġ

գեշ

roman: geš

زشت

roman: zešt

بیریخت

roman: bi-rixt

بدقیافه

roman: bad-qiyâfe

უშნო

roman: ušno

असुंदर

roman: asundar

कुरूप

roman: kurūp

बदसूरत

roman: badsūrat

מכוער \ מְכֹעָר

roman: m'kho'ár

керксүз

roman: kerksüz

추악하다

roman: chuakhada

못생기다

roman: motsaenggida

ຫນ້າກຽດ

roman: na kiad

ໜ້າກຽດ

roman: nā kīat

грд

roman: grd

муухай

roman: muuhaj

зэвүүн

roman: zevüün

नराम्रो

roman: narāmro

кейіпсіз

roman: keiıpsız

көріксіз

roman: körıksız

безобра́зный

roman: bezobráznyj

уро́дливый

roman: uródlivyj

некраси́вый

roman: nekrasívyj

стра́шный

roman: strášnyj

अश्रीर

roman: aśrīra

зишт

roman: zišt

бридки́й

roman: brydkýj

потво́рний

roman: potvórnyj

пога́ний

roman: pohányj

нега́рний

roman: nehárnyj

некраси́вий

roman: nekrasývyj

ក្រញូស

roman: krɑɑñuuh

מיאוס

roman: mies

מבֿוזה

roman: mevuze

העסלעך

roman: heslekh

ברידקע

roman: bridke

וורעדנע

roman: vredne

פּאַסקודנע

roman: paskudne

άσχημος

roman: áschimos

αἰσχρός

roman: aiskhrós

δυσειδής

roman: duseidḗs

ipa: /kɪˈɾeːt/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kirêt.wav

hyphenation: ki·rêt


bêje

glosses: Çend tîpên anku herfên bi hev re ku wateyek serbixwe didin.

text: Bo nimûne "hesp" bêjeyek e lê "hesp ajotin" du bêje ne.

text: Derdê giran, navê wî jî Ristem e. Heta heft saliya xwe bêjeyek tenê jî bi tirkî nizanibû. Lê di dibistana tirkan de xwendiye, bûye neyarê azbeta xwe.

ref: Xurșîd Mîrzengî, Sînor, Nûbihar, Stockholm, 1995, r. 98, ISBN 978-625-7383-24-0

forms:
bûşe
biwêj
wêje

etymology_text: Ji -bêj-, forma dema niha ji lêkera gotin.

слово

roman: slovo

λέξη

roman: léxi

ipa: /beːˈʒɛ/

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-bêje (navdêr).wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-bêje (lêker).wav

hyphenation: bê·je


kelîme

text: Bo nimûne "hesp" kelîmeyek e lê "hesp ajotin" du kelîme ne.

forms: kilam

etymology_text: Ji erebî كَلِمَة (kalima, “kelîme”).

ажәа

roman: āž°ā

гущыӏ

roman: g°š̍əʾ

ⴰⵡⴰⵍ

roman: awal

ቃል

roman: ḳal

מלתא

roman: melthā, meltho

শব্দ

roman: xobdo

рагӏул

roman: raʿul

рагӏи

roman: raʿi

һүҙ

roman: hüð

сло́ва

roman: slóva

শব্দ

roman: śôbd

লফজ

roman: lôphôj

ду́ма

roman: dúma

сло́во

roman: slóvo

ပုဒ်

roman: pud

үгэ

roman: üge

ཚིག

roman: tshig

дош

roman: doš

ᎧᏁᏨ

roman: kanetsv

цы

roman: cɨ

詞

roman: cí

單詞

roman: dāncí

詞語

roman: cíyǔ

вэтгав

roman: vėtgav

сӑмах

roman: sămah

ލަފުޒު

roman: lafuzu

كَلِمَة

roman: kalima

كلمة

roman: kilma

բառ

roman: baṙ

вал

roman: val

төрэн

roman: törən

турэн

roman: turən

واژه

roman: vâže

کلمه

roman: kalame

لغت

roman: loğat

𐍅𐌰𐌿𐍂𐌳

roman: waurd

શબ્દ

roman: śabd

სიტყვა

roman: siṭq̇va

बात

roman: bāt

लुग़त

roman: luġat

लफ़्ज़

roman: lafz

𒈨𒈪𒅀𒀸

roman: memiyaš

מילה \ מִלָּה

roman: milá

דבר

roman: davár

псалъэ

roman: psāłă

үг

roman: üg

ಶಬ್ದ

roman: śabda

ಪದ

roman: pada

сөз

roman: söz

වචනය

roman: wacanaya

말

roman: mal

낱말

roman: nanmal

단어

roman: daneo

마디

roman: madi

פﭏאבﬞרה

roman: palavra

махъ

roman: maq

ຄຳ

roman: kham

ნენა

roman: nena

гаф

roman: gaf

ᦅᧄ

roman: kam

збор

roman: zbor

വാക്ക്

roman: vākkŭ

പദം

roman: padaṃ

ശബ്ദം

roman: śabdaṃ

ზიტყვა

roman: ziṭq̇va

くとぅば

roman: kutuba

ଶବ୍ଦ

roman: śôbdô

дзырд

roman: ʒyrd

ныхас

roman: nyxas

کلمه

roman: kalimâ

ਸ਼ਬਦ

roman: śabad

တၢ်ကတိၤ

roman: ta̱ ka toh̄

са̄ннҍ

roman: sānnʹ

соа̄гк

roman: soāgk

अक्षरा

roman: akṣarā

ᱨᱳᱲ

roman: roṛ

لَفظُ

roman: lafẓu


kilam

glosses: Gotin, peyv, kelîme, bêje, çeko, qese, qise, axiftin.

text: Her canekî û ebdanekîKelamekî mutleq dibênBû ruh i i her heywanekî

glosses: Stran, gotinên helbestkî yên li gel muzîkê tên gotin.

forms:
kelam
klam
kelîme

etymology_text: Ji erebî [skrîpt hewce ye] (kelam, “peyv, gotin”), hevrehakelîme.


qise

text: Çiqas rast e, ew qisa ku dibêje «jiyan tabloyeke rengm e ku bi rengên xweşik yên tesadufan ve hatiye neqişandin».

forms: qese

etymology_text: Ji erebî قصة (qiśśeᵗ, “behs, çîrok, serpêhatî, vegotin”).


suhbet kirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
suhbet dikim (present)
suhbet dikî (present)
suhbet dike (present)
suhbet dikin (present)
suhbet bike (imperative singular)
suhbet bikin (imperative plural)
suhbet kir (past)
suhbet kir (past)
suhbet kir (past)
suhbet kir (past)
suhbet –k– (root present)
suhbet –kir– (root past)
ez suhbet dikim (indicative present positive)
ez suhbet nakim (indicative present negative)
min suhbet kir (indicative past positive)
min suhbet nekir (indicative past negative)
tu suhbet dikî (indicative present positive)
tu suhbet nakî (indicative present negative)
te suhbet kir (indicative past positive)
te suhbet nekir (indicative past negative)
ew suhbet dike (indicative present positive)
ew suhbet nake (indicative present negative)
wê/wî suhbet kir (indicative past positive)
wê/wî suhbet nekir (indicative past negative)
em suhbet dikin (indicative present positive)
em suhbet nakin (indicative present negative)
me suhbet kir (indicative past positive)
me suhbet nekir (indicative past negative)
hûn suhbet dikin (indicative present positive)
hûn suhbet nakin (indicative present negative)
we suhbet kir (indicative past positive)
we suhbet nekir (indicative past negative)
ew suhbet dikin (indicative present positive)
ew suhbet nakin (indicative present negative)
wan suhbet kir (indicative past positive)
wan suhbet nekir (indicative past negative)
min suhbet dikir (imperfect positive)
min suhbet nedikir (imperfect negative)
min suhbet kiribû (positive)
min suhbet nekiribû (negative)
te suhbet dikir (imperfect positive)
te suhbet nedikir (imperfect negative)
te suhbet kiribû (positive)
te suhbet nekiribû (negative)
wê/wî suhbet dikir (imperfect positive)
wê/wî suhbet nedikir (imperfect negative)
wê/wî suhbet kiribû (positive)
wê/wî suhbet nekiribû (negative)
me suhbet dikir (imperfect positive)
me suhbet nedikir (imperfect negative)
me suhbet kiribû (positive)
me suhbet nekiribû (negative)
we suhbet dikir (imperfect positive)
we suhbet nedikir (imperfect negative)
we suhbet kiribû (positive)
we suhbet nekiribû (negative)
wan suhbet dikir (imperfect positive)
wan suhbet nedikir (imperfect negative)
wan suhbet kiribû (positive)
wan suhbet nekiribû (negative)
ez ê suhbet bikim (future positive)
ez ê suhbet nekim (future negative)
minê suhbet kiribe (future perfect positive)
minê suhbet nekiribe (future perfect negative)
tu yê suhbet bikî (future positive)
tu yê suhbet nekî (future negative)
teyê suhbet kiribe (future perfect positive)
teyê suhbet nekiribe (future perfect negative)
ew ê suhbet bike (future positive)
ew ê suhbet neke (future negative)
wê/wîyê suhbet kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê suhbet nekiribe (future perfect negative)
em ê suhbet bikin (future positive)
em ê suhbet nekin (future negative)
meyê suhbet kiribe (future perfect positive)
meyê suhbet nekiribe (future perfect negative)
hûn ê suhbet bikin (future positive)
hûn ê suhbet nekin (future negative)
weyê suhbet kiribe (future perfect positive)
weyê suhbet nekiribe (future perfect negative)
ew ê suhbet bikin (future positive)
ew ê suhbet nekin (future negative)
wanê suhbet kiribe (future perfect positive)
wanê suhbet nekiribe (future perfect negative)
min suhbet kiriye (perfect positive)
min suhbet nekiriye (perfect negative)
min suhbet kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min suhbet nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te suhbet kiriye (perfect positive)
te suhbet nekiriye (perfect negative)
te suhbet kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te suhbet nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî suhbet kiriye (perfect positive)
wê/wî suhbet nekiriye (perfect negative)
wê/wî suhbet kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî suhbet nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me suhbet kiriye (perfect positive)
me suhbet nekiriye (perfect negative)
me suhbet kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me suhbet nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we suhbet kiriye (perfect positive)
we suhbet nekiriye (perfect negative)
we suhbet kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we suhbet nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan suhbet kiriye (perfect positive)
wan suhbet nekiriye (perfect negative)
wan suhbet kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan suhbet nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez suhbet bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez suhbet nekim (present subjunctive negative)
(bila) min suhbet kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min suhbet nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu suhbet bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu suhbet nekî (present subjunctive negative)
(bila) te suhbet kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te suhbet nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew suhbet bike (present subjunctive positive)
(bila) ew suhbet neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî suhbet kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî suhbet nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em suhbet bikin (present subjunctive positive)
(bila) em suhbet nekin (present subjunctive negative)
(bila) me suhbet kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me suhbet nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn suhbet bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn suhbet nekin (present subjunctive negative)
(bila) we suhbet kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we suhbet nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew suhbet bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew suhbet nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan suhbet kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan suhbet nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min suhbet bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min suhbet nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min suhbet kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min suhbet nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te suhbet bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te suhbet nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te suhbet kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te suhbet nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî suhbet bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî suhbet nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî suhbet kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî suhbet nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me suhbet bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me suhbet nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me suhbet kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me suhbet nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we suhbet bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we suhbet nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we suhbet kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we suhbet nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan suhbet bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan suhbet nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan suhbet kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan suhbet nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê suhbet bikira (present conditional positive)
minê suhbet nekira (present conditional negative)
minê suhbet kiribûya (preterite conditional positive)
minê suhbet nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê suhbet bikira (present conditional positive)
teyê suhbet nekira (present conditional negative)
teyê suhbet kiribûya (preterite conditional positive)
teyê suhbet nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê suhbet bikira (present conditional positive)
wê/wîyê suhbet nekira (present conditional negative)
wê/wîyê suhbet kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê suhbet nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê suhbet bikira (present conditional positive)
meyê suhbet nekira (present conditional negative)
meyê suhbet kiribûya (preterite conditional positive)
meyê suhbet nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê suhbet bikira (present conditional positive)
weyê suhbet nekira (present conditional negative)
weyê suhbet kiribûya (preterite conditional positive)
weyê suhbet nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê suhbet bikira (present conditional positive)
wanê suhbet nekira (present conditional negative)
wanê suhbet kiribûya (preterite conditional positive)
wanê suhbet nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) suhbet bike (imperative present positive)
(tu) suhbet neke (imperative present negative)
(hûn) suhbet bikin (imperative present positive)
(hûn) suhbet nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji suhbet + kirin.

ipa: /sʊhˈbɛt kɪˈɾɪn/

hyphenation: suh·bet ki·rin


suhbet

glosses: bi hev re axiftin, li gel hev peyivîn, pevaxaftin

text: s e hêj keftî di camê daHebîbê 'ezmê suhbet kirDi caman lew şerab anî

forms:
sihbet
siḧbet
sohbet
soḧbet
suḧbet
behs
gengeşe
giftûgo
gotûbêj
hevpeyivîn
nîqaş

etymology_text: Ji erebî صُحْبَة (ṣuḥba).


sohbet

glosses: mijûlayî, mijûlî, qisedan, dembihêrk, galegal, suhbet

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sohbet.wav


pêşkêş

glosses: Berçav, diyar, xuya, eşkere, zelal, raber, araste, rapêş, nîşandayî.

glosses: berpêş, hizûr, pêşber^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

text: ...bilanê tabî bibe û pêşkêş bide.

ref: Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, 2022 ["1857"], r. 75

forms:
pêşkêştir (comparative)
herî pêşkêş (superlative)
pêşkêştirîn (superlative)
پێشكێش
pêşkeş


pêşkêş kirin

glosses: berçav kirin, diyar kirin, xuya kirin, eşkere kirin, zelal kirin, raber kirin, araste kirin, rapêş kirin

forms:
pêşkêş dikim (present)
pêşkêş dikî (present)
pêşkêş dike (present)
pêşkêş dikin (present)
pêşkêş bike (imperative singular)
pêşkêş bikin (imperative plural)
pêşkêş kir (past)
pêşkêş kir (past)
pêşkêş kir (past)
pêşkêş kir (past)
pêşkêş –k– (root present)
pêşkêş –kir– (root past)
ez pêşkêş dikim (indicative present positive)
ez pêşkêş nakim (indicative present negative)
min pêşkêş kir (indicative past positive)
min pêşkêş nekir (indicative past negative)
tu pêşkêş dikî (indicative present positive)
tu pêşkêş nakî (indicative present negative)
te pêşkêş kir (indicative past positive)
te pêşkêş nekir (indicative past negative)
ew pêşkêş dike (indicative present positive)
ew pêşkêş nake (indicative present negative)
wê/wî pêşkêş kir (indicative past positive)
wê/wî pêşkêş nekir (indicative past negative)
em pêşkêş dikin (indicative present positive)
em pêşkêş nakin (indicative present negative)
me pêşkêş kir (indicative past positive)
me pêşkêş nekir (indicative past negative)
hûn pêşkêş dikin (indicative present positive)
hûn pêşkêş nakin (indicative present negative)
we pêşkêş kir (indicative past positive)
we pêşkêş nekir (indicative past negative)
ew pêşkêş dikin (indicative present positive)
ew pêşkêş nakin (indicative present negative)
wan pêşkêş kir (indicative past positive)
wan pêşkêş nekir (indicative past negative)
min pêşkêş dikir (imperfect positive)
min pêşkêş nedikir (imperfect negative)
min pêşkêş kiribû (positive)
min pêşkêş nekiribû (negative)
te pêşkêş dikir (imperfect positive)
te pêşkêş nedikir (imperfect negative)
te pêşkêş kiribû (positive)
te pêşkêş nekiribû (negative)
wê/wî pêşkêş dikir (imperfect positive)
wê/wî pêşkêş nedikir (imperfect negative)
wê/wî pêşkêş kiribû (positive)
wê/wî pêşkêş nekiribû (negative)
me pêşkêş dikir (imperfect positive)
me pêşkêş nedikir (imperfect negative)
me pêşkêş kiribû (positive)
me pêşkêş nekiribû (negative)
we pêşkêş dikir (imperfect positive)
we pêşkêş nedikir (imperfect negative)
we pêşkêş kiribû (positive)
we pêşkêş nekiribû (negative)
wan pêşkêş dikir (imperfect positive)
wan pêşkêş nedikir (imperfect negative)
wan pêşkêş kiribû (positive)
wan pêşkêş nekiribû (negative)
ez ê pêşkêş bikim (future positive)
ez ê pêşkêş nekim (future negative)
minê pêşkêş kiribe (future perfect positive)
minê pêşkêş nekiribe (future perfect negative)
tu yê pêşkêş bikî (future positive)
tu yê pêşkêş nekî (future negative)
teyê pêşkêş kiribe (future perfect positive)
teyê pêşkêş nekiribe (future perfect negative)
ew ê pêşkêş bike (future positive)
ew ê pêşkêş neke (future negative)
wê/wîyê pêşkêş kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê pêşkêş nekiribe (future perfect negative)
em ê pêşkêş bikin (future positive)
em ê pêşkêş nekin (future negative)
meyê pêşkêş kiribe (future perfect positive)
meyê pêşkêş nekiribe (future perfect negative)
hûn ê pêşkêş bikin (future positive)
hûn ê pêşkêş nekin (future negative)
weyê pêşkêş kiribe (future perfect positive)
weyê pêşkêş nekiribe (future perfect negative)
ew ê pêşkêş bikin (future positive)
ew ê pêşkêş nekin (future negative)
wanê pêşkêş kiribe (future perfect positive)
wanê pêşkêş nekiribe (future perfect negative)
min pêşkêş kiriye (perfect positive)
min pêşkêş nekiriye (perfect negative)
min pêşkêş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min pêşkêş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te pêşkêş kiriye (perfect positive)
te pêşkêş nekiriye (perfect negative)
te pêşkêş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te pêşkêş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî pêşkêş kiriye (perfect positive)
wê/wî pêşkêş nekiriye (perfect negative)
wê/wî pêşkêş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî pêşkêş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me pêşkêş kiriye (perfect positive)
me pêşkêş nekiriye (perfect negative)
me pêşkêş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me pêşkêş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we pêşkêş kiriye (perfect positive)
we pêşkêş nekiriye (perfect negative)
we pêşkêş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we pêşkêş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan pêşkêş kiriye (perfect positive)
wan pêşkêş nekiriye (perfect negative)
wan pêşkêş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan pêşkêş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez pêşkêş bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez pêşkêş nekim (present subjunctive negative)
(bila) min pêşkêş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min pêşkêş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu pêşkêş bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu pêşkêş nekî (present subjunctive negative)
(bila) te pêşkêş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te pêşkêş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew pêşkêş bike (present subjunctive positive)
(bila) ew pêşkêş neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî pêşkêş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî pêşkêş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em pêşkêş bikin (present subjunctive positive)
(bila) em pêşkêş nekin (present subjunctive negative)
(bila) me pêşkêş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me pêşkêş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn pêşkêş bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn pêşkêş nekin (present subjunctive negative)
(bila) we pêşkêş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we pêşkêş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew pêşkêş bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew pêşkêş nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan pêşkêş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan pêşkêş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min pêşkêş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min pêşkêş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min pêşkêş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min pêşkêş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te pêşkêş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te pêşkêş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te pêşkêş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te pêşkêş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî pêşkêş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî pêşkêş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî pêşkêş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî pêşkêş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me pêşkêş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me pêşkêş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me pêşkêş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me pêşkêş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we pêşkêş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we pêşkêş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we pêşkêş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we pêşkêş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan pêşkêş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan pêşkêş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan pêşkêş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan pêşkêş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê pêşkêş bikira (present conditional positive)
minê pêşkêş nekira (present conditional negative)
minê pêşkêş kiribûya (preterite conditional positive)
minê pêşkêş nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê pêşkêş bikira (present conditional positive)
teyê pêşkêş nekira (present conditional negative)
teyê pêşkêş kiribûya (preterite conditional positive)
teyê pêşkêş nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê pêşkêş bikira (present conditional positive)
wê/wîyê pêşkêş nekira (present conditional negative)
wê/wîyê pêşkêş kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê pêşkêş nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê pêşkêş bikira (present conditional positive)
meyê pêşkêş nekira (present conditional negative)
meyê pêşkêş kiribûya (preterite conditional positive)
meyê pêşkêş nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê pêşkêş bikira (present conditional positive)
weyê pêşkêş nekira (present conditional negative)
weyê pêşkêş kiribûya (preterite conditional positive)
weyê pêşkêş nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê pêşkêş bikira (present conditional positive)
wanê pêşkêş nekira (present conditional negative)
wanê pêşkêş kiribûya (preterite conditional positive)
wanê pêşkêş nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) pêşkêş bike (imperative present positive)
(tu) pêşkêş neke (imperative present negative)
(hûn) pêşkêş bikin (imperative present positive)
(hûn) pêşkêş nekin (imperative present negative)
پێشکێش کرن
pêşkeş kirin

etymology_text: Ji pêşkêş + kirin.

ipa: /peːʃˈkeːʃ kɪˈɾɪn/

hyphenation: pêş·kêş ki·rin


pêşkêşkirin

glosses: teqdîmkirin, berçavkirin, nimayîşkirin, zelalkirin

forms: پێشكێشكرن

ipa: /peːʃkeːʃkɪˈɾɪn/


diyarî

glosses: Tişta/ê ku kesek belaş dide kesek din (ji ber hevaltiyê anku dostaniyê, ne bi firotin).

text: Paşa çi dixwaze bera bixwaze, ji malan, mal, ji canan, can, lê ez diyariya xwe nadim wî.

ref: Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî

text: Rûha wî dibû li cismî xalibEsrar dibûn li wî diyarîNêçîr dikir li 'erşê barî

forms:
دیاری
dîyarî

etymology_text: Belkî têkilî dan û dayînê be lê herwiha bide ber rusî дар (dar) (dar), yûnaniya kevn δῶρον (dôron) (dôron), ermeniya kevn տուր (tur - ermeniya nû տուրք /turkʿ/)... hemû ji proto-hindûewropî *déh₃rom (“diyarî”), ew bi xwe ji *deh₃- (“dan, dayîn”).

ipa: /dɪjɑːˈɾiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-diyarî.wav

hyphenation: di·ya·rî


diyarî

etymology_text: Ji diyar + -î


dîyarî

ipa: /diːjɑːˈɾiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-dîyarî.wav

hyphenation: dî·ya·rî


diyarî kirin

text: Begê Zîlan ê ku pa§a bi qasî birayê xwe je hez dikir, ji wî re diyarî kiribû.

forms:
diyarî dikim (present)
diyarî dikî (present)
diyarî dike (present)
diyarî dikin (present)
diyarî bike (imperative singular)
diyarî bikin (imperative plural)
diyarî kir (past)
diyarî kir (past)
diyarî kir (past)
diyarî kir (past)
diyarî –k– (root present)
diyarî –kir– (root past)
ez diyarî dikim (indicative present positive)
ez diyarî nakim (indicative present negative)
min diyarî kir (indicative past positive)
min diyarî nekir (indicative past negative)
tu diyarî dikî (indicative present positive)
tu diyarî nakî (indicative present negative)
te diyarî kir (indicative past positive)
te diyarî nekir (indicative past negative)
ew diyarî dike (indicative present positive)
ew diyarî nake (indicative present negative)
wê/wî diyarî kir (indicative past positive)
wê/wî diyarî nekir (indicative past negative)
em diyarî dikin (indicative present positive)
em diyarî nakin (indicative present negative)
me diyarî kir (indicative past positive)
me diyarî nekir (indicative past negative)
hûn diyarî dikin (indicative present positive)
hûn diyarî nakin (indicative present negative)
we diyarî kir (indicative past positive)
we diyarî nekir (indicative past negative)
ew diyarî dikin (indicative present positive)
ew diyarî nakin (indicative present negative)
wan diyarî kir (indicative past positive)
wan diyarî nekir (indicative past negative)
min diyarî dikir (imperfect positive)
min diyarî nedikir (imperfect negative)
min diyarî kiribû (positive)
min diyarî nekiribû (negative)
te diyarî dikir (imperfect positive)
te diyarî nedikir (imperfect negative)
te diyarî kiribû (positive)
te diyarî nekiribû (negative)
wê/wî diyarî dikir (imperfect positive)
wê/wî diyarî nedikir (imperfect negative)
wê/wî diyarî kiribû (positive)
wê/wî diyarî nekiribû (negative)
me diyarî dikir (imperfect positive)
me diyarî nedikir (imperfect negative)
me diyarî kiribû (positive)
me diyarî nekiribû (negative)
we diyarî dikir (imperfect positive)
we diyarî nedikir (imperfect negative)
we diyarî kiribû (positive)
we diyarî nekiribû (negative)
wan diyarî dikir (imperfect positive)
wan diyarî nedikir (imperfect negative)
wan diyarî kiribû (positive)
wan diyarî nekiribû (negative)
ez ê diyarî bikim (future positive)
ez ê diyarî nekim (future negative)
minê diyarî kiribe (future perfect positive)
minê diyarî nekiribe (future perfect negative)
tu yê diyarî bikî (future positive)
tu yê diyarî nekî (future negative)
teyê diyarî kiribe (future perfect positive)
teyê diyarî nekiribe (future perfect negative)
ew ê diyarî bike (future positive)
ew ê diyarî neke (future negative)
wê/wîyê diyarî kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê diyarî nekiribe (future perfect negative)
em ê diyarî bikin (future positive)
em ê diyarî nekin (future negative)
meyê diyarî kiribe (future perfect positive)
meyê diyarî nekiribe (future perfect negative)
hûn ê diyarî bikin (future positive)
hûn ê diyarî nekin (future negative)
weyê diyarî kiribe (future perfect positive)
weyê diyarî nekiribe (future perfect negative)
ew ê diyarî bikin (future positive)
ew ê diyarî nekin (future negative)
wanê diyarî kiribe (future perfect positive)
wanê diyarî nekiribe (future perfect negative)
min diyarî kiriye (perfect positive)
min diyarî nekiriye (perfect negative)
min diyarî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min diyarî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te diyarî kiriye (perfect positive)
te diyarî nekiriye (perfect negative)
te diyarî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te diyarî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî diyarî kiriye (perfect positive)
wê/wî diyarî nekiriye (perfect negative)
wê/wî diyarî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî diyarî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me diyarî kiriye (perfect positive)
me diyarî nekiriye (perfect negative)
me diyarî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me diyarî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we diyarî kiriye (perfect positive)
we diyarî nekiriye (perfect negative)
we diyarî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we diyarî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan diyarî kiriye (perfect positive)
wan diyarî nekiriye (perfect negative)
wan diyarî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan diyarî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez diyarî bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez diyarî nekim (present subjunctive negative)
(bila) min diyarî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min diyarî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu diyarî bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu diyarî nekî (present subjunctive negative)
(bila) te diyarî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te diyarî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew diyarî bike (present subjunctive positive)
(bila) ew diyarî neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî diyarî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî diyarî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em diyarî bikin (present subjunctive positive)
(bila) em diyarî nekin (present subjunctive negative)
(bila) me diyarî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me diyarî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn diyarî bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn diyarî nekin (present subjunctive negative)
(bila) we diyarî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we diyarî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew diyarî bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew diyarî nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan diyarî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan diyarî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min diyarî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min diyarî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min diyarî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min diyarî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te diyarî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te diyarî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te diyarî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te diyarî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî diyarî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî diyarî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî diyarî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî diyarî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me diyarî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me diyarî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me diyarî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me diyarî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we diyarî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we diyarî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we diyarî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we diyarî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan diyarî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan diyarî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan diyarî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan diyarî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê diyarî bikira (present conditional positive)
minê diyarî nekira (present conditional negative)
minê diyarî kiribûya (preterite conditional positive)
minê diyarî nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê diyarî bikira (present conditional positive)
teyê diyarî nekira (present conditional negative)
teyê diyarî kiribûya (preterite conditional positive)
teyê diyarî nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê diyarî bikira (present conditional positive)
wê/wîyê diyarî nekira (present conditional negative)
wê/wîyê diyarî kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê diyarî nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê diyarî bikira (present conditional positive)
meyê diyarî nekira (present conditional negative)
meyê diyarî kiribûya (preterite conditional positive)
meyê diyarî nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê diyarî bikira (present conditional positive)
weyê diyarî nekira (present conditional negative)
weyê diyarî kiribûya (preterite conditional positive)
weyê diyarî nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê diyarî bikira (present conditional positive)
wanê diyarî nekira (present conditional negative)
wanê diyarî kiribûya (preterite conditional positive)
wanê diyarî nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) diyarî bike (imperative present positive)
(tu) diyarî neke (imperative present negative)
(hûn) diyarî bikin (imperative present positive)
(hûn) diyarî nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji diyarî + kirin.

ipa: /dɪjɑːˈɾiː kɪˈɾɪn/


diyarîkirin

forms: دیاریكرن

ipa: /dɪjɑːɾiːkɪˈɾɪn/


bahoz

glosses:
bayê pir xurt, bayê gelek bihêz
(yê ku gelek car dibe sedema ziyanan)

forms:
باهۆز
babelîsk
bager
sîseban

etymology_text: Ji ba + -hoz. (ihtimalen guhertoyeke peyva hêz)

𐔴𐕝𐔴𐕌

roman: eśem

бороон

roman: boroon

ማዕበል

roman: maʿbäl

ধুমুহা

roman: dhumuha

ルヤㇺペ

roman: ruyampe

アㇷ゚ト

roman: apto

дауыл

roman: dawïl

буран

roman: buran

бу́ра

roman: búra

шторм

roman: štorm

ঝড়

roman: jhôṛ

бу́ря

roman: búrja

လေမုန်တိုင်း

roman: lemuntuing:

မုန်တိုင်း

roman: muntuing:

ᎦᏃᎸᏍᎩ ᎠᎦᏍᎩ

roman: ganolvsgi agasgi

風暴

roman: hong-pō

тӑвӑл

roman: tăvăl

عَاصِفَة

roman: ʿāṣifa

طُوفَان

roman: ṭūfān

عَاصْفة

roman: ʿāṣfa

փոթորիկ

roman: pʻotʻorik

մրրիկ

roman: mrrik

հողմ

roman: hoġm

хуги

roman: hugi

суги

roman: sugi

хигин

roman: higin

طوفان

roman: tufân

کولاک

roman: kulâk

𐍃𐌺𐌿𐍂𐌰

roman: skura

ქარიშხალი

roman: karišxali

आंधी

roman: āndhī

तूफ़ान

roman: tūfān

סְעָרָה

roman: se'arà

סוּפָה

roman: sufá

කුනාටුව

roman: kunāṭuwa

폭풍

roman: pokpung

ພາຍຸ

roman: phā nyu

бура

roman: bura

невреме

roman: nevreme

കൊടുങ്കാറ്റ്

roman: koṭuṅkāṟṟŭ

तुफान

roman: tuphān

वादळ

roman: vādaḷ

шуурга

roman: šuurga

ଝଡ଼

roman: jhôṛô

بورا

roman: bora

بوران

roman: boran

توپان

roman: topãn

جکړ

roman: jakaṛ

ਤੂਫਾਨ

roman: tūphān

дауыл

roman: dauyl

гроза́

roman: grozá

бура́н

roman: burán

тӯфон

roman: tüfon

бурон

roman: buron

புயல்

roman: puyal

давыл

roman: dawıl

རླུང་འཚུབ

roman: rlung 'tshub

དྲག་ཆར

roman: drag char

бораан

roman: boraan

ព្យុះ

roman: pyuh

ព្យុះភ្លៀង

roman: pyuhphliəng

силлиэ

roman: sillie

שטורעם

roman: shturem

אויפֿברויז

roman: oyfbroyz

καταιγίδα

roman: kataigída

θύελλα

roman: thúella

καταιγίς

roman: kataigís

hyphenation: ba·hoz


barrove

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre barove.

ipa: /bɑːɾɾoːˈvɛ/

hyphenation: bar·ro·ve


hireba

forms:
babelîsk
bager
sîseban
tofan

etymology_text: Ji hire- + ba.

ipa: /hɪɾɛˈbɑː/

hyphenation: hi·re·ba


barove

forms:
barov
barrov
barrove
revî ji ber bayê, ket ber baroveyê
babelîsk
bager
sîseban
tofan

etymology_text: Ji ba + -rove.

ipa: /bɑːɾoːˈvɛ/

hyphenation: ba·ro·ve


babelîsk

glosses: bayê zû dilive û pirî car li dor xwe dizivire û tozê radike, talîzok, bawîzok

text: Babelîskê tiştê me hemû pûç kirin.

text: Ew wekî babelîskê dihat.

forms:
بابەلیسک
babelîs
babelês
babelêsk
bablesût
balebîsk
bahoz
barove
hireba
sîseban
tofan

etymology_text: Ji ba + -belîsk.

ҡойон

roman: qoyon

ві́хур

roman: víxur

ві́хура

roman: víxura

ви́хър

roman: víhǎr

вихрушка

roman: vihruška

လေပွေ

roman: le-pwe

щүанфыр

roman: xüanfɨr

旋風

roman: xuànfēng

янрайгын

roman: janrajgyn

زَوْبَعَة

roman: zawbaʿa

մրրիկ

roman: mrrik

گردباد

roman: gerdbâd

გრიგალი

roman: grigali

ქარიშხალი

roman: karišxali

बवंडर

roman: bavaṇḍar

चक्रवात

roman: cakravāt

куюн

roman: kuyun

선풍

roman: seonpung

ຫົວກຸດ

roman: hūa kut

ຈັກກະວາດ

roman: chak ka wāt

ви́ор

roman: víor

хуй

roman: huj

بوراغان

roman: burağan

طولومبه

roman: tulumba

قۇيۇن

roman: quyun

ਵਾਵਰੋਲਾ

roman: vāvrolā

құйын

roman: qūiyn

вихрь

roman: vixrʹ

смерч

roman: smerč

гирдбод

roman: girdbod

సుడిగాలి

roman: suḍigāli

коен

roman: qoyen

ви́хор

roman: výxor

កំបុតត្បូង

roman: kɑmbottboung

ανεμοστρόβιλος

roman: anemostróvilos

λαῖλαψ

roman: laîlaps

ipa: /bɑːbɛˈliːsk/

hyphenation: ba·be·lîsk


babelîsk

text: Tevayiya sed salî, sedsalek babelîskek e. (Ferhengoka Hawarê, C. Bedirxan


toz

text: Xakê rehê yarê seba her sebahToz û xubara seherê ber çimenQed neşere t-tîbe we-bi-l-miski fah

forms:
تۆز
tûs
ax
herrî
qûm
xîz

etymology_text: Ji tirkî toz, hevreha azerî toz, gagawzî toz, tirkmenistanî toz û tozan, teterî tuzan, mongolî тоос (toos), herwiha têkilî peyva tirkî toprak (ax).

𒅖

roman: epru‹m›

ধূলি

roman: dhuli

توز

roman: tōz

саң

roman: sañ

туҙан

roman: tuðan

пыл

roman: pyl

по́рах

roman: pórax

ہاک

roman: hák

руг

roman: rug

прах

roman: prah

ဖုန်

roman: hpun

тооһон

roman: toohon

чан

roman: čan

灰塵

roman: fui¹ can⁴

灰

roman: huī

灰塵

roman: huīchén

塵土

roman: chéntǔ

тусан

roman: tusan

غُبَار

roman: ḡubār

تراب

roman: turāb

غبار

roman: ḡbār

փոշի

roman: pʻoši

на̄мнэ

roman: nāmnə

خاک

roman: xâk

گرد

roman: gard

غبار

roman: ğabâr

𐌼𐌿𐌻𐌳𐌰

roman: mulda

𐍃𐍄𐌿𐌱𐌾𐌿𐍃

roman: stubjus

მტვერი

roman: mṭveri

धूल

roman: dhūl

धूलि

roman: dhūli

ख़ाक

roman: xāk

खाक

roman: khāk

אָבָק

roman: avák

дома

roman: doma

сабэ

roman: sābă

тоосн

roman: toosn

чаң

roman: çañ

දූවිල්ල

roman: dūwilla

бус

roman: bus

धूळी

roman: dhūḷī

먼지

roman: meonji

흙

roman: heuk

ຝຸ່ນ

roman: fun

ຜົງ

roman: phong

ທຸລີ

roman: thu lī

прав

roman: prav

пра́шина

roman: prášina

ᠪᡠᡵᠠᡴᡳ

roman: buraki

порс

roman: pors

धूळ

roman: dhūḷ

пырак

roman: pyrak

тоос

roman: toos

бурэхи

roman: burexi

धुलो

roman: dhulo

ଧୂଲା

roman: dhūla

рыг

roman: ryg

چاڭ

roman: chang

دوڼ

roman: dúṇ

ږږ

roman: ẓǝẓ

کسيا

roman: kasyã

шаң

roman: şañ

пыль

roman: pylʹ

прах

roman: prax

रजस्

roman: rájas

прахъ

roman: praxŭ

порохъ

roman: poroxŭ

чанг

roman: čang

хок

roman: xok

ғубор

roman: ġubor

ฝุ่น

roman: fùn

ผง

roman: pǒng

దుమ్ము

roman: dummu

ధూళి

roman: dhūḷi

тузан

roman: tuzan

ཐལ་བ

roman: thal ba

རྡུལ

roman: rdul

доозун

roman: doozun

тузон

roman: tuzon

𐎓𐎔𐎗

roman: ʿpr

по́рох

roman: pórox

ку́рява

roman: kúrjava

тозын

roman: tozın

ធូលី

roman: thuulii

ក្អែល

roman: kʼael

ខ្ញម

roman: khñɑɑm

ខ្សាច់

roman: khsac


hûrik

forms:
hûriktir (comparative)
herî hûrik (superlative)
hûriktirîn (superlative)
hîrik
hwîrik
hûrk
hûrkok

etymology_text: Ji hûr + -ik.


ax

text: Hatî Cebraîl li ba emrê LetîfÇengekî axê ji wê qebra şerîfGirt û ba tesnîmê safî kir hevîr

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

forms:
ئاخ
ах

etymology_text: Hevreha belûçî ak, hak, sanskrîtî आस (āsa) (ase-: xwelî - S-ya proto-hindûewropî di zimanên îranî de dibe "h" yan "x"), hîtîtî ḫeşşe- (xwelî), yûnaniya kevn ἄζα (áza) (aza: pîsatiyahişk), gotî 𐌰𐌶𐌲𐍉 (azgo: xwelî), îngilîzî ash (xwelî), almanî Asche (xwelî), swêdî û îzlendî aska (xwelî), danmarkî û norwecî aske (xwelî), holendî as (xwelî), ermenî աճիւն (ačiwn, “xwelî”), hemû ji proto-hindûewropî *h₂éHōs (“xwelî”). Herwiha bi metatezê soranî خاک (xak) (xak < *ax- + -k), farisî خاک (xak) û pehlewî 𐭧𐭠𐭪 (xak), belûçî ہاک (hak) jî. Di kurdî de ax ji "xwelî" ya proto-hindûewropî û xwelî ji "ax" ji proto-hindûewropî tê anku maneyên wan bi hev guherîne.

анышә

roman: ānəš°

মাটি

roman: mati

тупраҡ

roman: tupraq

зямля́

roman: zjamljá

гле́ба

roman: hljéba

грунт

roman: hrunt

ہاک

roman: hák

মাটি

roman: maṭi

ভূমি

roman: bhumi

земя́

roman: zemjá

по́чва

roman: póčva

မြေ

roman: mre

မြေဆီလွှာ

roman: mrehcihlwa

латта

roman: latta

ᎦᏓ

roman: gada

泥土

roman: nai⁴ tou²

土壤

roman: tǔrǎng

泥土

roman: nítǔ

地

roman: dì

тӑпра

roman: tăpra

تُرْبَة

roman: turba

أَرْض

roman: ʾarḍ

հող

roman: hoġ

خاک

roman: xâk

ნიადაგი

roman: niadagi

მიწა

roman: mic̣a

मिट्टी

roman: miṭṭī

אֲדָמָה

roman: adamá

עָפָר

roman: 'afár

топракъ

roman: topraq

топуракъ

roman: topuraq

джер

roman: cer

топурак

roman: topurak

흙

roman: heuk

토양

roman: toyang

ດິນ

roman: din

ᦡᦲᧃ

roman: ḋiin

земја

roman: zemja

почва

roman: počva

മണ്ണ്

roman: maṇṇŭ

ᠪᠣᡳᡥᠣᠨ

roman: boihon

шороо

roman: šoroo

хөрс

roman: hörs

топырақ

roman: topyraq

земля́

roman: zemljá

грунт

roman: grunt

землꙗ

roman: zemlja

လိၼ်

roman: lǐn

руг

roman: rug

хок

roman: xok

гил

roman: gil

туфрак

roman: tufraq

ས

roman: sa

ដី

roman: dəy

ערד

roman: erd

έδαφος

roman: édafos

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-ax.wav

hyphenation: ax


ax

pos: intj

pos_title: Baneşan

glosses: Gaziyek anku bangek anku hawarek e mirov dikin dema bi tiştek pirr xweş yan nexweş dihesin.

forms:
wey
hey

ох

roman: oh

ᎠᏲ

roman: ayo

哎喲

roman: āiyō

哎呀

roman: āiyā

حِلْيَة

roman: ḥilya

آه

roman: ʾāh

أي

roman: ay

أح

roman: aḥ

آخ

roman: āḵ

ախ

roman: ax

վախ

roman: vax

آخ

roman: âx

آی

roman: ây

아야

roman: aya

وخ

roman: wax

وئ

roman: wëy

ой

roman: oj

ай

roman: aj

ох

roman: ox

а́уч

roman: áuč

ஐயோ

roman: aiyō

อุ๊ย

roman: úi

อุ๊ยตาย

roman: úi-dtaai

โอ๊ย

roman: ói

అభా

roman: abhā

αχ

roman: ach

ωχ

roman: och


ax

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: ax, dema tif kirinê dengê ku ji qirikê dertê, Mana nîda (gazî) dide


ax

forms: axe

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-ax.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-ax.wav


trajedî

glosses: bobelat, karesat, katastrof, afet^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
tirajedî
trajêdî
tirajêdî
tirajîdî
trajîdî
tiracedî
tracedî
tiracêdî
tracîdî
tiracîdî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

траге́дыя

roman: trahjédyja

траге́дия

roman: tragédija

تْرَاجِيدْيَا

roman: trājīdyā

ողբերգություն

roman: oġbergutʻyun

تراژدی

roman: terâžedi

ტრაგედია

roman: ṭragedia

טְרָגֶדְיָה

roman: tragédya

трагедия

roman: tragediya

трагедия

roman: tragediä

фоҷиа

roman: fojia

اَلَمِیہ

roman: almiyā

траге́дія

roman: trahédija

ipa: /tʰɾɑːʒɛˈdiː/


bobelat

glosses:
karesat, afet, asîw, katastrof,
belaya pirr mezin, rewşa kembax

glosses: bela, gerûşe, felaket, ziryan^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
arîşe
bela
kêşe
krîz
mişkîle
pirsgirêk
problem

беда

roman: beda

бедствие

roman: bedstvije

ipa: /boːbɛˈlɑːt/