qurifandin

glosses: tiştek req (wek têla asinî) tewandin û şikandin

forms:
diqurifînim (present)
diqurifînî (present)
diqurifîne (present)
diqurifînin (present)
biqurifîne (imperative singular)
biqurifînin (imperative plural)
qurifand (past)
qurifand (past)
qurifand (past)
qurifand (past)
–qurifîn– (root present)
–qurifand– (root past)
ez diqurifînim (indicative present positive)
ez naqurifînim (indicative present negative)
min qurifand (indicative past positive)
min nequrifand (indicative past negative)
tu diqurifînî (indicative present positive)
tu naqurifînî (indicative present negative)
te qurifand (indicative past positive)
te nequrifand (indicative past negative)
ew diqurifîne (indicative present positive)
ew naqurifîne (indicative present negative)
wê/wî qurifand (indicative past positive)
wê/wî nequrifand (indicative past negative)
em diqurifînin (indicative present positive)
em naqurifînin (indicative present negative)
me qurifand (indicative past positive)
me nequrifand (indicative past negative)
hûn diqurifînin (indicative present positive)
hûn naqurifînin (indicative present negative)
we qurifand (indicative past positive)
we nequrifand (indicative past negative)
ew diqurifînin (indicative present positive)
ew naqurifînin (indicative present negative)
wan qurifand (indicative past positive)
wan nequrifand (indicative past negative)
min diqurifand (imperfect positive)
min nediqurifand (imperfect negative)
min qurifandibû (positive)
min nequrifandibû (negative)
te diqurifand (imperfect positive)
te nediqurifand (imperfect negative)
te qurifandibû (positive)
te nequrifandibû (negative)
wê/wî diqurifand (imperfect positive)
wê/wî nediqurifand (imperfect negative)
wê/wî qurifandibû (positive)
wê/wî nequrifandibû (negative)
me diqurifand (imperfect positive)
me nediqurifand (imperfect negative)
me qurifandibû (positive)
me nequrifandibû (negative)
we diqurifand (imperfect positive)
we nediqurifand (imperfect negative)
we qurifandibû (positive)
we nequrifandibû (negative)
wan diqurifand (imperfect positive)
wan nediqurifand (imperfect negative)
wan qurifandibû (positive)
wan nequrifandibû (negative)
ez ê biqurifînim (future positive)
ez ê nequrifînim (future negative)
minê qurifandibe (future perfect positive)
minê nequrifandibe (future perfect negative)
tu yê biqurifînî (future positive)
tu yê nequrifînî (future negative)
teyê qurifandibe (future perfect positive)
teyê nequrifandibe (future perfect negative)
ew ê biqurifîne (future positive)
ew ê nequrifîne (future negative)
wê/wîyê qurifandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nequrifandibe (future perfect negative)
em ê biqurifînin (future positive)
em ê nequrifînin (future negative)
meyê qurifandibe (future perfect positive)
meyê nequrifandibe (future perfect negative)
hûn ê biqurifînin (future positive)
hûn ê nequrifînin (future negative)
weyê qurifandibe (future perfect positive)
weyê nequrifandibe (future perfect negative)
ew ê biqurifînin (future positive)
ew ê nequrifînin (future negative)
wanê qurifandibe (future perfect positive)
wanê nequrifandibe (future perfect negative)
min qurifandiye (perfect positive)
min nequrifandiye (perfect negative)
min qurifandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nequrifandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te qurifandiye (perfect positive)
te nequrifandiye (perfect negative)
te qurifandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nequrifandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî qurifandiye (perfect positive)
wê/wî nequrifandiye (perfect negative)
wê/wî qurifandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nequrifandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me qurifandiye (perfect positive)
me nequrifandiye (perfect negative)
me qurifandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nequrifandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we qurifandiye (perfect positive)
we nequrifandiye (perfect negative)
we qurifandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nequrifandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan qurifandiye (perfect positive)
wan nequrifandiye (perfect negative)
wan qurifandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nequrifandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biqurifînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nequrifînim (present subjunctive negative)
(bila) min qurifandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nequrifandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biqurifînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nequrifînî (present subjunctive negative)
(bila) te qurifandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nequrifandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biqurifîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nequrifîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî qurifandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nequrifandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biqurifînin (present subjunctive positive)
(bila) em nequrifînin (present subjunctive negative)
(bila) me qurifandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nequrifandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biqurifînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nequrifînin (present subjunctive negative)
(bila) we qurifandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nequrifandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biqurifînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nequrifînin (present subjunctive negative)
(bila) wan qurifandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nequrifandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min biqurifanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nequrifanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min qurifandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nequrifandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te biqurifanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nequrifanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te qurifandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nequrifandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biqurifanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nequrifanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî qurifandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nequrifandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me biqurifanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nequrifanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me qurifandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nequrifandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we biqurifanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nequrifanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we qurifandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nequrifandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan biqurifanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nequrifanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan qurifandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nequrifandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê biqurifanda (present conditional positive)
minê nequrifanda (present conditional negative)
minê qurifandibûya (preterite conditional positive)
minê nequrifandibûya (preterite conditional negative)
teyê biqurifanda (present conditional positive)
teyê nequrifanda (present conditional negative)
teyê qurifandibûya (preterite conditional positive)
teyê nequrifandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê biqurifanda (present conditional positive)
wê/wîyê nequrifanda (present conditional negative)
wê/wîyê qurifandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nequrifandibûya (preterite conditional negative)
meyê biqurifanda (present conditional positive)
meyê nequrifanda (present conditional negative)
meyê qurifandibûya (preterite conditional positive)
meyê nequrifandibûya (preterite conditional negative)
weyê biqurifanda (present conditional positive)
weyê nequrifanda (present conditional negative)
weyê qurifandibûya (preterite conditional positive)
weyê nequrifandibûya (preterite conditional negative)
wanê biqurifanda (present conditional positive)
wanê nequrifanda (present conditional negative)
wanê qurifandibûya (preterite conditional positive)
wanê nequrifandibûya (preterite conditional negative)
(tu) biqurifîne (imperative present positive)
(tu) nequrifîne (imperative present negative)
(hûn) biqurifînin (imperative present positive)
(hûn) nequrifînin (imperative present negative)
قورفاندن
qurufandin

ipa: /qʊɾɪfɑːnˈdɪn/

hyphenation: qu·ri·fan·din


qurifandin

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /qʊɾɪfɑːnˈdɪn/


tefş

forms: tevş

ipa: /tɛfʃ/

hyphenation: tefş


cilqetîn

pos: adj

pos_title: Rengdêr

text: Nanxwerê cilqetîn e. Ekmekyiyen ve elbiseyırtandır. Ev biwêj bi giştî wateyekê îfade nake, bes di pirsîna navan de tê bikaranîn.

ref: Abdulkadir Bingöl, Gotinên Pêşiyan û Biwêj https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=_ALhDwAAQBAJ&pg=PA450&dq=%22cilqet%C3%AEn%22&hl=&cd=1&source=gbs_api arşîv, weşanên na, r. 450

forms:
cilqetîntir (comparative)
herî cilqetîn (superlative)
cilqetîntirîn (superlative)
cilqetên

etymology_text: cil + qetandin - -andin + -în


fîkîn

forms: فیکین


dist

forms:
test
sefar
sefarçî

ipa: /dɪst/


terikîn

pos: verb

pos_title: Lêker

text: Di bin germê de dîwar terikîn.

text: Petêx giş terikîne.

text: Di erdhejînê de erd terikî.

forms:
diterikim (present)
diterikî (present)
diterike (present)
diterikin (present)
biterike (imperative singular)
biterikin (imperative plural)
terikîm (past)
terikî (past)
terikî (past)
–terik– (root present)
–terikî– (root past)
ez diterikim (indicative present positive)
ez naterikim (indicative present negative)
ez terikîm (indicative past positive)
ez neterikîm (indicative past negative)
tu diterikî (indicative present positive)
tu naterikî (indicative present negative)
tu terikî (indicative past positive)
tu neterikî (indicative past negative)
ew diterike (indicative present positive)
ew naterike (indicative present negative)
ew terikî (indicative past positive)
ew neterikî (indicative past negative)
em diterikin (indicative present positive)
em naterikin (indicative present negative)
em terikîn (indicative past positive)
em neterikîn (indicative past negative)
hûn diterikin (indicative present positive)
hûn naterikin (indicative present negative)
hûn terikîn (indicative past positive)
hûn neterikîn (indicative past negative)
ew diterikin (indicative present positive)
ew naterikin (indicative present negative)
ew terikîn (indicative past positive)
ew neterikîn (indicative past negative)
ez diterikiyam (imperfect positive)
ez nediterikiyam (imperfect negative)
ez terikîbûm (positive)
ez neterikîbûm (negative)
tu diterikiyayî (imperfect positive)
tu nediterikiyayî (imperfect negative)
tu terikîbûyî (positive)
tu neterikîbûyî (negative)
ew diterikiya (imperfect positive)
ew nediterikiya (imperfect negative)
ew terikîbû (positive)
ew neterikîbû (negative)
em diterikiyan (imperfect positive)
em nediterikiyan (imperfect negative)
em terikîbûn (positive)
em neterikîbûn (negative)
hûn diterikiyan (imperfect positive)
hûn nediterikiyan (imperfect negative)
hûn terikîbûn (positive)
hûn neterikîbûn (negative)
ew diterikiyan (imperfect positive)
ew nediterikiyan (imperfect negative)
ew terikîbûn (positive)
ew neterikîbûn (negative)
ez ê biterikim (future positive)
ez ê neterikim (future negative)
ez ê terikîbim (future perfect positive)
ez ê neterikîbim (future perfect negative)
tu yê biterikî (future positive)
tu yê neterikî (future negative)
tu yê terikîbî (future perfect positive)
tu yê neterikîbî (future perfect negative)
ew ê biterike (future positive)
ew ê neterike (future negative)
ew ê terikîbe (future perfect positive)
ew ê neterikîbe (future perfect negative)
em ê biterikin (future positive)
em ê neterikin (future negative)
em ê terikîbin (future perfect positive)
em ê neterikîbin (future perfect negative)
hûn ê biterikin (future positive)
hûn ê neterikin (future negative)
hûn ê terikîbin (future perfect positive)
hûn ê neterikîbin (future perfect negative)
ew ê biterikin (future positive)
ew ê neterikin (future negative)
ew ê terikîbin (future perfect positive)
ew ê neterikîbin (future perfect negative)
ez terikîme (perfect positive)
ez neterikîme (perfect negative)
ez terikîbûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez neterikîbûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu terikiyî (perfect positive)
tu neterikiyî (perfect negative)
tu terikîbûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu neterikîbûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew terikiye (perfect positive)
ew neterikiye (perfect negative)
ew terikîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew neterikîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em terikîne (perfect positive)
em neterikîne (perfect negative)
em terikîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em neterikîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn terikîne (perfect positive)
hûn neterikîne (perfect negative)
hûn terikîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn neterikîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew terikîne (perfect positive)
ew neterikîne (perfect negative)
ew terikîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew neterikîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biterikim (present subjunctive positive)
(bila) ez neterikim (present subjunctive negative)
(bila) ez terikîbim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez neterikîbim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biterikî (present subjunctive positive)
(bila) tu neterikî (present subjunctive negative)
(bila) tu terikîbî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu neterikîbî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biterike (present subjunctive positive)
(bila) ew neterike (present subjunctive negative)
(bila) ew terikîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew neterikîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biterikin (present subjunctive positive)
(bila) em neterikin (present subjunctive negative)
(bila) em terikîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) em neterikîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biterikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neterikin (present subjunctive negative)
(bila) hûn terikîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn neterikîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biterikin (present subjunctive positive)
(bila) ew neterikin (present subjunctive negative)
(bila) ew terikîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew neterikîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez biterikiyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez neterikiyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez terikîbûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez neterikîbûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu biterikiyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu neterikiyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu terikîbûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu neterikîbûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew biterikiyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew neterikiyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew terikîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew neterikîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em biterikiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em neterikiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em terikîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em neterikîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn biterikiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn neterikiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn terikîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn neterikîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew biterikiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew neterikiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew terikîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew neterikîbûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê biterikiyama (present conditional positive)
ez ê neterikiyama (present conditional negative)
ez ê terikîbûma (preterite conditional positive)
ez ê neterikîbûma (preterite conditional negative)
tu yê biterikiyayî (present conditional positive)
tu yê neterikiyayî (present conditional negative)
tu yê terikîbûyayî (preterite conditional positive)
tu yê neterikîbûyayî (preterite conditional negative)
ew ê biterikiyaya (present conditional positive)
ew ê neterikiyaya (present conditional negative)
ew ê terikîbûya (preterite conditional positive)
ew ê neterikîbûya (preterite conditional negative)
em ê biterikiyana (present conditional positive)
em ê neterikiyana (present conditional negative)
em ê terikîbûna (preterite conditional positive)
em ê neterikîbûna (preterite conditional negative)
hûn ê biterikiyana (present conditional positive)
hûn ê neterikiyana (present conditional negative)
hûn ê terikîbûna (preterite conditional positive)
hûn ê neterikîbûna (preterite conditional negative)
ew ê biterikiyana (present conditional positive)
ew ê neterikiyana (present conditional negative)
ew ê terikîbûna (preterite conditional positive)
ew ê neterikîbûna (preterite conditional negative)
(tu) biterike (imperative present positive)
(tu) neterike (imperative present negative)
(hûn) biterikin (imperative present positive)
(hûn) neterikin (imperative present negative)
تهرکین
terk
terikandî
terikandin

ipa: /tɛɾɪˈkiːn/

hyphenation: te·ri·kîn


pîspîsik

glosses: amûra biçûk ku bi pifkirinê difîkîne, fîsfîsk


belheq

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses:
bê sedem, bê hewcehî
tu belheq hatî.Te belheq hewqas xebat kir


çêrîn

glosses: giyayê nedirûyî li mêrg û çîmenan yan li çolê xwarin

text: Hesp li mêrgê diçêrin.

text: Pezê me li zozanan diçêrit.

text: اڤ قاز و قلنگ و کبک و تیهوکر کر دچیرین لکوه و دشتانرف رف دفرین د نیڤ بهشتان

roman:
Ev qaz û quling û kebk û tîhû
Ker ker diçêrîn li koh û deştanRef ref difirîn di nêv bihiştan

ref: Ehmedê Xanî, Mem u Zîn, 1692

forms:
diçêrim (present)
diçêrî (present)
diçêre (present)
diçêrin (present)
biçêre (imperative singular)
biçêrin (imperative plural)
çêrî (past)
çêrî (past)
çêrî (past)
çêrî (past)
چهرین

etymology_text:
çêr + -în, ji proto-hindûewropî *kʷel-, proto-îranî *ker-, hevrehên kurdî çerx, çêr, çêrandin, çandin, çinîn, şixre..., avestayî 𐬗𐬀𐬭𐬁𐬥𐬍 (çeranî: gerîn - rehê dema niha -çer-) farisiya kevn ker- / çer-, parsî, pehlewî, sîvendî çer-, farisî چریدن (çerîden - rehê dema niha -çer-), zazakî çêrayene, sanskrîtî चरति (çereti), latînî colere (çandin), yûnaniya kevn πέλω (pelō: livîn), ermeniya kevn հոլով (holov: çerixîn), îngilîzî wheel...
proto-hindûewropî *kʷel- (“gerîn; çêrîn; çandin, kêlan”):proto-îranî *ker- ("livîn")
::avestayî: çer- ("livîn")
::farisiya kevn: çer- ("livîn")
::partî: ç'r- ("çêrîn")
::pehlewî: çer- ("çêrîn")
::farisî: çer- ("çêrîn")
::belûçî: çer- ("çêrîn")
::osetî: çerd- ("çêrîn")
::sîvendî: çer- ("çêrîn")
::kurmancî: çêrîn- ("çêrîn")
::zazakî: çêrayene- ("çêrîn")
:sanskrîtî: çer- (livîn")
:yûnanî: pelō, ("livîn")
:latînî: colere, ("çandin") ...
:Çavkanî: Cheung p.34, Chyet, Watkins p.45, Etymonline
:Binere herwiha: çerx, çer, çerandin, çandin, çinîn, şixre,

пастись

roman: pastisʹ

ipa: /t͡ʃeːˈɾiːn/

hyphenation: çê·rîn


tiştîr

glosses: Gîska ku ji bi bibe bizin hatiye bijartin


qeysik

glosses: darikê di navbera du aliyê barên keran yan jî yê hesp û qantiran de bi badanê weznê çêdike

glosses: Darikê ku dikeve her du qulikên gindor û pê gindor dihê gindirandin

ipa: /qɛjˈsɪk/

hyphenation: qey·sik


gulp

glosses: hemû ava ku mirov bi carekê di gewriya xwe re dibe zikê xwe

glosses: pêla cigareyê, her cara ku mirov dûkêlê cigareyê hildikêşe gewriya xwe

forms:
kurdî-erebî:
گولپ


gulp

glosses: fir, firek, golpe, golp, lerif, daqurtîn, qurt, firk

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-gulp.wav


hesk

glosses: kevçîyê mezin ê ku pê xwarin dihê linavhevxistin

forms: hesik

черпак

roman: çêrpak

çăпала

roman: çăpala

국자

roman: kugja

половник

roman: polovnîk

кафлез

roman: kaflez

ทัพพี

roman: tapî

ipa: /hɛsk/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-hesk.wav

hyphenation: hesk


qerase

text: Feleknaz li ser vê gotinê zêde aciz bû û ji vê jina qerase jî ditirsiya.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, çapa 2em, r. 48, ISBN 978-605-5585-41-9

text: Lê dema Gorbaçov bi dêmokrasîya xwe û bi biratîya gelan va hat û got biryara jîyana me gerekê milet bi xwe bide, wê demê milet dest ji van aqilmend û zaneyan kişand û da dû “aqilmend û zaneyên” çêkirî, ku dengê wan bilindtir, bejina wan dirêjtir, sozên wan qerasetir bûn û… welat hilweşîya…

ref: Nerîn, TÊMÛRÊ XELÎL DİNİVİSÎNE: “EZ Lİ DİJÎ DÊMOKRASÎYÊ Û Lİ DİJÎ YEKÎTÎYA MİLET İM” https://web.archive.org/https://darkamazi.net/kurdi/archives/1010096 arşîv, darkamazi.net, 20.11.2019

text: Cotkara jin kundirekî qerase çand.

ref: Cotkara jin kundirekî qerase çand https://web.archive.org/https://www.aa.com.tr/kk/jiyan/cotkara-jin-kundirek%C3%AE-qerase-cand/115670 arşîv, aa.com.tr/kk, 29.09.2014

forms:
qerasetir (comparative)
herî qerase (superlative)
qerasetirîn (superlative)

ipa: /qɛɾɑːˈsɛ/


qerase

glosses:
zimanok,
darik yan jî hesinê pişt derî ku pê ji alîyê hundir ve derî dihê radan / asêkirin / girtin

forms: qerrase

etymology_text: Ji erebî قرس (qerese: req bûn), hevreha aramî ܩܘܪܫܐ (qurşa)

засов

sense: qeflê deriyê


qeraş

glosses: aşvan, kesê ku li ber aş e, kesê ku li êş genimî dihêre

text:
Berê Reş
Serêxwe ji xew rake zû ey bira
Bikin em bi hev re şerê van gura
Bi zanîn û xwendin herin ber bi pêş
Tu arvan mehêle li benda qerêş

ref: Cegerxwîn

forms:
قهراش
qerraş
qerwaş

ipa: /qɛˈɾɑːʃ/

hyphenation: qe·raş


daçikandin

glosses: darik an jî şitil di axê rakirin û qûç anîn

text: Îcarê Mexoyê file jî weko tedbîra Sultan Xanimê,varêla barutê nivê şevê dibetin û li bin oda Seyîd Ehmed Paşa li merehkê daninitin û şemalê di nêva barutê da dadiçikine û bi xwe bi dûrve diçitin û xwe xef diketin. Îcarê pașê seet nîvê, şemal digehte barutê, odeya Seyîd Ehmed Paşa di gel yalekê serayê berhewa bûyî.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 82, ISBN 978-605-5683-27-6

forms:
داچکاندن
daçiqandin


xilboqî

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: Haweyekî grêdana ta, benik, werîs yan jî kindir.


reşeşk

text: ...carinan yek reşeşkê baranê dibariya.

ref: Eyüp Kiran, Dewrêşê Evdî Kulîlka Bilbizêk û Rim, Nûbihar, 2018, çapa 4em, r. 16, ISBN 978-9944-360-95-1

forms: reşêşk


rexd

glosses: Ji bo giya ne stewiyayî, ne gihaştî, teze: ecûr hîn rexd in.


nêrmok

glosses: çitpita ku pê zendikên cilan dihê girtin


quncik

text: Ew ji cihê xwe rabû û çû li quncika herî dawiyê rûnişt.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

glosses: quncok, amûra ku qulpikên cilan digihîne hev

forms: قونجک


pûng

glosses: Giyayek li ber çeman şên dibe û ava wê ji kuxikê re baş e.

text: Piştî demekê Olcê got; wîî medê min diêşe, ew çi xwarin bû te çêkiriye, te çi xistiye nava wê xwarinê. Hema ez rabûm ser xwe, min jê re di nava bostanê xwe de hinek pûng û pincar çinî, di nava avê da keland.

ref: Kewê Redkan, Jina serbixwe… https://web.archive.org/https://xwebun.org/jina-serbixwe/ arşîv, xwebun.org, 09.07.2020

тшыхӏвра

roman: čəḥvrā

ашьы́хә

roman: āš̍ə́x°

аҟәылми́ҭа

roman: āq̇°əlmítā

ከአዝሙድና

roman: käʾäzmudna

נענע

roman: na'na'

পদিনা

roman: podina

мя́та

roman: mjáta

ме́нта

roman: ménta

копривка

roman: koprivka

ပူဒီနာ

roman: pudina

ᎠᏕᎸᏧᏃᏢᏗ

roman: adelvtsunotlvdi

薄荷

roman: bok⁶ ho⁴

薄荷

roman: pho̍k-hò

薄荷

roman: bòhe

نَعْنَاع

roman: naʿnāʿ

نعناع

roman: neʕnāʕ

نِعْنَاع

roman: niʕnāʕ

نعناع

roman: naʕnāʕ

ليقامة

roman: līqāma

անանուխ

roman: ananux

դաղձ

roman: daġj

نعناع

roman: na'nâ'

پودنه

roman: pudene

პიტნა

roman: ṗiṭna

पुदीना

roman: pudīnā

מִנְתָּה

roman: minta

дугъума

roman: duğuma

박하

roman: bakha

нане

roman: nane

мента

roman: menta

പുതിന

roman: putina

ჸვალმინთა

roman: ʾvalminta

პიტინე

roman: ṗiṭine

батраш

roman: batraš

薄荷

roman: ふぁっか, fakka, はっか, hakka

ⲁⲃⲥⲱⲛ

roman: absōn

мѧта

roman: męta

პიტნა̈ჲ

roman: ṗiṭnäy

მინთუ̂

roman: mintû

шюше

roman: šjuše

гьашв

roman: haš°

புதினா

roman: putiṉā

нуъйе

roman: nuʔjä

𐎀𐎐𐎐𐎃

roman: ảnnḫ

м'я́та

roman: mʺjáta

מינץ

roman: mints

מיאַטע

roman: myate

מיענטע

roman: myente

מענטע

roman: mente

μίνθη

roman: mínthē

ἡδύοσμον

roman: hēdúosmon

ipa: /puːnɡ/


gihabîbo

glosses: Gihayek ava wî dihê kelandin û vexwarin, ji gelek nexweşîyan re baş dihê.

ipa: /ɡɪhɑːbiːˈboː/


serkundir

forms:
serkundirtir (comparative)
herî serkundir (superlative)
serkundirtirîn (superlative)

etymology_text: Ji ser + kundir.


potik

text: Metereya avê bi potikekê hatibû kiraskirin û gava ku Remezan bala xwe baş dabûyê, tê gihiştibû ku ew potik qazaxekî zivistanî ye û wer xuya bû ku qazaxê Husênê kurê xaltîka wî bû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 33, ISBN 9786054497010

ipa: /poːˈtɪk/


hejik

glosses: tirrik, terrik, çeqik, çiqilk, şivik, şivist, şivtan, qirşik, êzing

glosses: hej, darik, hûrik, gilç, pej, çeq^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
hej
hejk
hêj
hêjik
çeq
çiqil
ço
dar
darik
devî
doqişk
êzing
gilç
kemere<w:
tezeng
rîxa
hişkbûyî
pûş
qilç
qirş
qirşûqal
sap
sing
şûnik
tezeng<w:
kemere
rîxa
hişkbûyî

hyphenation: he·jik


deribîn

glosses: Ji bo tiştên şilorek axilbe ji bo nêma pizikan rêyek dîtin û herikîn.

text: Bi derziyê birîna min deribî

text: Di xew de pizika min deribîbû.


deribandin

glosses: bi vekirina qulikekê teqandin û herikandina tiştekî şilorek, wek brîn û pizikan

glosses:
bi derzîya girs û tayê qalind drûtina lihêf û doşekan ku ji bo ku bi dewise û li hev rûnê
 me lihêfa amade kiriye lê hînê ne deribandiye

forms: دهرباندن


axilbe

text: Li Emrûd, her çi qasî axilbe karê titûnê dihat kirin jî, gundîyan di nava bexçeyên xwe de îsot û bacan jî diçandin

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 31, ISBN 9786054497010

forms:
axilbetir (comparative)
herî axilbe (superlative)
axilbetirîn (superlative)
axleb


axilep

forms:
axileptir (comparative)
herî axilep (superlative)
axileptirîn (superlative)


remik

glosses: An jî tiştê avetî û nema bikêr tê, mînak:


ferûck

glosses:
mirîşka ciwan a ku wê di demek kin de dest bi hêkkirinê bike.
êş ket mirîşkên me, çêçik û ferûck giş mirin.


çortan

glosses: Toraq a ku bi run ê mala va tê hişk kirin.

glosses: Cureyekî toraqê ye ku bi granî di zivistanê de ji mehîr dihê çêkirin.

text: Em li ser wê xalê yekdeng in, heyeta ku dê li ser navê muxalefeta Sûriyeyê beşdar be divê nekin mîna çortînê, divê muxalefeta rasteqîn bê temsîlkirin.

ref: aa.com.tr/kk 1/2016

forms:
çortîn
şortan

word: cheese made of skim milk or yogurt curds

ipa: /t͡ʃoːɾˈtɑːn/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-çortan.wav

hyphenation: çor·tan


toraq

glosses: Ava dewê bê rûn a kelandî, ekla wê tirş e.

text: Toraqa dêrîşiyan navdar e.

text: Îro navroja paleyan toraq bû.

text: Laq e, toraq e.

ipa: /toːˈɾɑːq/

hyphenation: to·raq


kerrnizî

glosses: Kesê ku di rûyê wî de şopa pizikan mane.


miqilk

glosses: amûrek xwarin braştinê ye fireh, pahn û bi dox e, axilbe ji bo qelandina hêkan dihê bikaranîn

ipa: /mɪˈqɪlk/

hyphenation: mi·qilk


qeremûçk

glosses: Birîna ku dema mirov Goştê kesekî/ê di nav du tilîkan de dieçiqîne çêdibe.

forms:
qeramûçk
qeremûşk


nahpenûçk

text: Pisîk ser çavê pitikê di nav nahpenûçkan de hiştiye.


hoq

glosses: Perçeyên tahtan yên ji bo bingeha avahiyan dihên bikaranîn, hewq.

ipa: /hoːq/

hyphenation: hoq


ferdik

etymology_text: Ji ferd + -ik.

ipa: /fɛɾˈdɪk/

hyphenation: fer·dik


sergende

glosses: kesê ku bê pirsiyar, yê ku li derdora xwe xwedî dernakeve.


belawela

text: Jixwe wî rûyê Husên ê şermoke ew xemgîniya ku qasekê berê dikira canê wî bida ber derziyan belawela kiribû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 37, ISBN 9786054497010

text: Bayê ku bi kelecahdeke şaşwaz, qetqetî û belawela ku nizane ber bi kuderê ve bisûre, bi toz û tirabêlka deştê, şevê distirê.

ref: Îrfan Amîda, Şevek Şîzofren, Weşanên Lîs, 2018, ISBN 9786058152175

forms:
belawelatir (comparative)
herî belawela (superlative)
belawelatirîn (superlative)

ipa: /bɛlɑːwɛˈlɑː/


şahîn

glosses: Baz, şehbaz, şimqar, terlan, laçin, dubirak, firindeyek jakaw anku dirinde ye

text: Teyrê dil bê tem'ekê nayête dest şehzadeyanQûşçiyê şahîn di destê wî di bêazar-i bitBende'ê Baxwey bivêt dê meylê sîm û zer nekit

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms: شاهین

etymology_text: hevreha farisî شاهین (şahîn), avestayî seêne-, sanskrîtî श्येन (şyêne-), têkilî sîmir. Şahin ya tirkî, շահէն (şahên) ya ermeniya kevn û շահեն (şahen) ya ermeniya nû ji îranî ne.

сапсан

roman: sapsan

сокол

roman: sokol

猎鹰

roman: liè yīng

բազե

roman: baze

شاهین

roman: šāhīn

בז

roman: baz

매

roman: mae

송골매

roman: songgolmae

сокол

roman: sókol

сокіл

roman: sokil

άρακος

roman: arakos

ιέραξ

roman: ierax

ίραξ

roman: irax

γεράκι

roman: geráki


şehbaz

glosses:
Baz, bazî, terlan
firindeyek jakaw anku dirinde ye.

forms: شههباز

etymology_text: Ji şeh- + -baz.


şimqar

glosses:
Baz, şehbaz, şahîn, terlan, laçin, dubirak,
firindeyek jakaw anku dirinde ye.

forms: شمقار


terlan

glosses: Baz, şehbaz, bazî; firindeyek jakaw anku dirinde ye.

glosses: laçin, şahîn, şimqar, dubirak^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: تهرلان

الباز

roman: al-bāz


laçin

glosses:
Şimqar, dubirak,
firindeyek jakaw anku dirinde ye.

glosses: terlan, baz, şahîn, şehbaz, şimqar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
laçîn
لا چين


jakaw

glosses:
dirinde, hov, goştxwer, lawir,
ajelên ku goştê ajelên din dixwin,
ajelên ku nêçîra ajelên dî dikin, wan digirin û û dixwin


waşe

glosses: Başok; hin cûn firindeyên jakaw anku dirinde ne û xwarina wan çivîkên biçûk e.

перапелачнік

roman: pjerapjelačnik

яструб малий

roman: jastrub malyj

перепелятник

roman: perepeljatnyk

ξεφτέρι

roman: xeftéri


sefar

glosses: misger, kesa/ê ku aman (firaqên) sifrî ji tenî yan qilêrê paqij dike

forms:
stefar
sefer

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].


şengebî

glosses:
Bîşeng, bîzer, şorrebî,
cûreyek darên biyan (bihan) e.

text:
Şengebî û gulîzerên te
di canê min de pişkivîne
û di henasa min de bêhn didin

ref: Nezîr Palo: Efrîn, Kurdax.net, jêwergirtin 10/2009

forms:
şengebih
bihşeng

etymology_text: Ji şeng + -e- + bî.


sifrî

glosses: tişta/ê ku ji madenê sifirî hatiye çêkirin

forms: sifirî

etymology_text: sifir - -i- + -î


sahil

text: Sehra Memê bûye sehnê bistanSahil bûye gulşen û gulistanWî bêdilî her li wê mekan girt

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
sahî
sehl


sahil

etymology_text: Ji erebî سَاحِل (sāḥil).

морски бряг

roman: morski brjat

海岸

roman: hǎi'àn

岸

roman: àn

ափ

roman: apʻ

ساحل

roman: sāhel

دریاکنار

roman: daryā-kanār

ნაპირი

roman: naṗiri

सीमा

roman: sīmā

연안

roman: yŏnan

тэнгисийн эрэг

roman: tengisijn ereg

морской берег

roman: mórskoj béreg

ชายฝั่ง

roman: chaai-fàng

کنارہ

roman: kanāra

побережжя

roman: poberéžžja

ακρογιαλιά

roman: akrogialiá

γιαλός

roman: gialós

ακτή

roman: aktí

παραλία

roman: paralía


nicimîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


nicimandin

forms: نجماندن

ipa: /nɪd͡ʒɪmɑːnˈdɪn/

hyphenation: ni·ci·man·din


dahl

glosses: gihaya bi qurm û pirrsalî ku nêzîkê gişên wan pel û kulîlkan vedikin û fêkîyan didin

forms: dar


extremely

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-extremely.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-extremely.wav


veşartok

glosses: Lîstokeke ku navnetweyî ye, hema bêje di her dera cîhanê de cûreyên vê lîstokê hene. Kesek çavên xwe digire, yên din xwe vedişêrin û piştre yê çavên xwe girtî yên xwe veşartî digere.

text: Veşartok were Zozan, were Dîlan, em bilîzin veşartokê, kî digre, kî digre çavên xwe kî digre, heta 20î em dijmêrin, li kê keve ewê bigre.

etymology_text: Ji veşartin + -ok.

прятки

roman: prjatki

چاوشارکێ

roman: çawşarkê

قەرەقەرە

roman: qereqere

جۆجۆ

roman: coco

ipa: /vɛʃɑːɾˈtoːk/


tej

glosses: cilikên ji bo raxistina hunduran ku di tevnê de hatiye çêkirin


tevn

glosses: amûra ku pê xalî, tej, tejik, şijde û hwd dihên çêkirin


pêwr

glosses:
ajalek biçûk ku bi granî di poz û qirika guhandaran de axilbe di ya mêşinan û mirovan de çêçikan derdixe û dibe sedemê nexweşîya pêwrîyê ku nîşanên wê qirik êşîn û deng ketin e.
pêwr ketiye qirika hespê me


pêwrî

glosses: nexweşiya ku pêwr bû ye sedem, nîşanên wê êşîna qirikê û ketina deng e


avdanî

text: Bavê min avdaniyê dike.

text: Bavê min li avdaniya me avdaniyê dike.

text: Avdaniya me tije omdî ne.

ipa: /ɑːvdɑːˈniː/

hyphenation: av·da·nî


mêşin

авечка

roman: avječka

овца

roman: ovca

вівця

roman: wiwc'a

πρόβατο

roman: próvato


tejik

glosses: Teja biçûk û sivik ku li hêwanan, li ber siyan û li bindarokan ji bo li ser rûniştînê tê raxistin.

text: Remezan hê li Husên fikirîbû ku, di derenceyan re serê wî xuya bûbû. Di hembêza wî de, alavine ku xuya bû diya wî xistibûn hembêza wî û ew şandibû, bi lez û bez hatibû, li ber tejikê alavên hembêza xwe danîbû ser.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 121, ISBN 9786054497010

text: Li navçeya Rêya Armûşê ya Wanê, Mûrat Demîr, xalî û tejikên ku ji gund û navçeyên Wanê berhev dike û ji Afxanîstan û Îranê tîne dike çente, heybe, kilîdank; kundirên ku li baxçeyê xwe diçîne jî dike çira. Demîr, 20 sal in vî karî dike.

ref: Bariş Donmez/Ozlem Yayan, Bi xaliyan çenteyan, bi kundiran çirayan çê dike https://web.archive.org/http://mezopotamyaajansi22.com/kr/HEM-NCE/content/view/79967 arşîv, mezopotamyaajansi22.com, 2019

text: Cîrana min a jor, a ku hemû xalî û tejikên malê bi ser serê min de dadiweşandin, mala xwe bar kir û çû. Xaniyê xwe jî firotiye malbatek bi gilûr. Ji bo bi ser min de qerebalix bikin û ez pê aciz bibim.

ref: Berfîn Dîjle, Neyarên veşarî https://web.archive.org/https://xwebun.org/neyaren-vesari/ arşîv, xwebun., 2020

etymology_text: Ji tej + -ik.

ipa: /tɛˈʒɪk/

hyphenation: te·jik


kewş

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha kurmancî koş-kar, farisî کفش (kefş), pehlewî kefşek'. կօշիկ (koşik) ya ermenî ji zimanekî îranî hatiye wergirtin.


qab

glosses: Haweyek avahîyan ku ji hundur ve qatê wê gulover e.

text: Mecalê dê bixwazim jê dibê deynê te »fewqe l-'eyn«Bi remza qabê qewseyn-i ji wan birhan xeberdar în»Fe-ati l-qewse barîha ela ya ramîye l-qewseyn«

ipa: /qɑːb/

notes: qabkirin qabkirî


zimeyt

glosses: qeşa hûrik a ku di rojên serma de li erdê û li ser giyayan bi tenikî direşe


kizik

glosses:
çizirik, çivirik, bezên dûvê heywanan yên qelandî
li ber taştê kizik xweş in; şorbeya bi kizikan hingî xweş e merev devê xwe dişewitîne

glosses: sîgorte, fetîla karebayê, sîgorteya elektrîkê,


title: pewrî

redirect: pêwrî

pos: hard-redirect


qeretûn

glosses:
taşt, têşt, qehwaltî,
cema spêdeyê, xwarina sibê

아침식사

roman: achimsiksa

завтрак

roman: zavtrak


qehwaltî

glosses:
taşt, qeretûn,
cema spêdeyê, xwarina sibê

forms:
qahwalti
qawaltî


gurd

pos: prep

pos_title: Daçek

forms:
werd
gord


doş

ipa: /doːʃ/

hyphenation: doş


hêlekan

glosses: Amûrek bi benik li hewa grêdayiye û zarok tê de xwe doş dikin.

text: Ji hêlekanê ket û serê xwe şikand.


erdî

glosses: raxistoka ser hespa bûkê ku ji hirîyê hatiye çêkirin û firehîya wê bi qeysî 1- 1, 5 metro û drêjahîya wê jî bi qeysî 2-2, 5 metro ye.

ipa: /ɛɾˈdiː/


raxistok

glosses: tiştên ku wek tej, xalî ji bo li ser rûniştin û nuxumandinê dihên bikaranîn.


çîtik

glosses: Çît, çarikên ku keç û jin didin serê xwe.

text: Me çîtik kişand li min ket.

text: Di çîtikê de navê min derket.

glosses: Gurza giyayî yan firçeya ku erd pê tê malîn.

ipa: /t͡ʃiːˈtɪk/

hyphenation: çî·tik


şerbik

glosses:
cer, kûz, şerb, kuloz, den, kûzik, kuloz,
hin cûn aman in ku ji axa sor hatine çêkirin û bi pirranî biçembil in
(û berê bi taybetî bo hilgirtina avê ji kaniyan ta malê dihatin bikaranîn), cerê biçûk, dirêj û devteng e ku di havînê de avê cemidî dihêle

glosses: kûp^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: şerb

etymology_text: Ji erebî شرب (şeribe: vexwarin), hevrehaşerbet, şerab, şirûb, meşrûb... + kurdî -ik

ipa: /ʃɛɾˈbɪk/

hyphenation: şer·bik


kemitîn

glosses:
nerimîn, nimîn, nerm kirin,
(ji bo tiştên hişk) di nav ava kelandî de nermbûn:
Em pelan berî ku bipêçin dikemitînin

glosses: nerm bûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: کهمتین

ipa: /kɛmɪˈtiːn/

hyphenation: ke·mi·tîn


kemitîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


kemitandin

glosses: Tiştêkî hişk di nav ava kelandî de nerm kirin.

ipa: /kɛmɪtɑːnˈdɪn/

hyphenation: ke·mi·tan·din


lorik

извара

roman: izvara

կաթնաշոռ

roman: katʻnašoṙ

շոռ

roman: šoṙ

ხაჭო

roman: xač̣o

दही

roman: dahi

младо сирење

roman: mládo sírenje

दही

roman: dahī

ээдэм

roman: eedem

творог

roman: tvoróg

தயிர்

roman: tayir

పెరుగు

roman: perugu

στάλπη

roman: stálpi

στάρπη

roman: stárpi

τυρόπηγμα

roman: tyrópigma


şamborek

glosses:
semsek, borekên Şamê,
cûnek xwarinê ku ji şikeva, lorik, goşt, pîvaz û hwd li ser sêlê çêdibe

text: Ji bo şamborekan dikarim lê xim û heta bi Efxanistanê jî biçim” bersiva SMS’a hêja Brader didim.

ref: Dilbixwîn Dara, Avestakurd.com, 5/2011

forms: şemborek


şikeva

text:
Dinihêrim li vî hevîrê nehilatî, şikeva
Wekî pîrika min lê dixe, û diçekût ji nişkê ve,
Ez bengzê te "şuret"a te, qelema te, hey "şaîr"
Û şîreka negihiştî tînim bîr

ref: HesretDefter, Fêrîkê Ûsiv, Rûpel, 12

glosses: nanê bê hevîrtirş, nanê bêhavên, nanê bê tirşik, nanê bêgive, nanê bêmeye

forms: شکەڤا

etymology_text: Hevzayî pişkivîn, pişivîn, şkeft.


qeflik

glosses: cûreyek bazinan ku ji zêr û zîvên biçûk hatiye çêkirin


eyûn

glosses: eyyûn zêrên mezin ên ku li her du aliyê rû bi kofîyan ve grêdayî ne


kewî

glosses:
xapenk, xapeng, pelpelîk, pêpelûk, pêpelan, pêpik, pêpask,
pêlika hindir ku berê pê dadiketin axur

text: Jipêlika (merdewan, derece, cercik) qelpaxtext re, ku pê ji qatê jor ji hundir dadikevin qata jêr, li derdora Stewrê "kewî", li derdora Bismilê "xapeng" dihê gotin.

ref: Dûrzan Cîrano di koma "Zimanê Kurdî" de li ser Rûnameyê, 6/2012

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

hyphenation: ke·wî


xapenk

glosses: xapeng, pelpelîk, pêpik, pêpask^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


navroj

forms:
navro
nêvro
nêvroj
nîvro
nîvroj

etymology_text: Ji nav- + roj.


ji nav çûn

glosses: hilweşîn, ruxîn, pûç bûn, têk çûn, xirab bûn, wêran bûn, neman

forms: ji nêv çûn

ipa: /ʒɪ nɑːv t͡ʃuːn/

hyphenation: ji nav çûn


ji nav çûn

etymology_text: ji + nav (2) + çûn

ipa: /ʒɪ nɑːv t͡ʃuːn/


korik

forms: kork

etymology_text: Ji ermenî կորեկ (korek).

овес

roman: oves

燕麦

roman: yānmài

귀리

roman: gwiri

βρώμη

roman: vrómi

ipa: /koːˈɾɪk/

hyphenation: ko·rik


korik

glosses: (cihê kûr yê biçûk, çala biçûk) Awayê xelet yê nivîsîna peyva "kûrik".


tirak

glosses: şekal, şimik (yên kevn û kunkunî / qulqulî)

etymology_text: Bi maneya tirar ji tirark (tirarên biçûk)


zilq

glosses:
zîrç, çîrt, rîç, rûtiq, zîç,
pîsatiya teyran,
gûyê çûçikan

forms:
zelq
zerq


filq

ipa: /fɪlq/

hyphenation: filq


tûfil

glosses:
ker,
(ji bo petêx, zebeş, omdî, ecûr û hwd) parçeyê dirêj û biçûk ku bi kêrê hatiye birîn

text: Em çûn nav bîstan lê me tûfilek petêx jî nexwar.

forms: tîvil

ipa: /tuːˈfɪl/

hyphenation: tû·fil


bîstek

glosses:
kêlîkek, bîskek, demek kurt:
Em bîstekê rûniştin û rabûn.

forms: bîskek

ipa: /biːsˈtɛk/


nerimîn

glosses:
nimîn, kemitîn, nerm bûn,
(bo tiştên hişk) di nav ava kelandî de nermbûn

glosses: nerm kirin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: nermîn

etymology_text: Ji nerim + -în.


nimîn

glosses:
nerimîn, kemitîn, nerm bûn,
(bo tiştên hişk) di nav ava kelandî de nerm bûn

text: Şefeq dit qametê pê daJi şewqa ebrûyan binmêtHilal dîsa di qewseynan

forms:
نمین
nimihîn
nimiyan


beyaristan

glosses: Cihên ku nehatine çandin lê riwek ji ber xwe ve lê şên dibin.

etymology_text: Ji beyar + -istan.

ipa: /bɛjɑːɾɪsˈtɑːn/

hyphenation: be·ya·ris·tan


dêmistan

glosses:
çolistan, beyaristan, beyargeh, dêmgeh,
cihên ku nehatine çandin lê riwek ji ber xwe ve lê şên dibin

glosses: çol^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji dêm + -istan.


beyargeh

glosses:
çolistan, dêmistan, beyaristan, dêmgeh,
cihên ku nehatine çandin lê riwek ji ber xwe ve lê şên dibin

forms:
beyarge
beyargih
biryargeh

etymology_text: Ji beyar + -geh

ipa: /bɛjɑːɾˈɡɛh/


dêmgeh

glosses:
beyaristan, çolistan, dêmistan, beyargeh,
cihên ku nehatine çandin lê riwek ji ber xwe ve lê şên dibin

forms:
dêmge
dêmgih

etymology_text: Ji dêm + -geh


ji ber xwe ve

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses:
bi serê xwe, bi biryara xwe, ji nik xwe ve, ji aliyê xwe ve,
ne bi biryara yan fermana kesek din

etymology_text: Ji ji + ber + xwe + ve


refaqet

glosses: Hevalî, hevrêtî, hogirî, hevalînî, hevaltî, bihevrebûn, ligelbûn.

text: Birêvebir û parlamenterên DTP û herweha bi hezaran kes jî refaqetî grûpê dikin. (anku li gel wan in.)

ref: Netkurd.com, 10/2009

etymology_text: Ji erebî رَفَقَ (rafaqa).

ipa: /rɛfɑːˈqɛt/

hyphenation: re·fa·qet


keritîn

glosses:
kirandin, kiritandin,
bi dranan hûrik hûrik hatin jêkirin.
 Erzurûmî şekirê çayê dikeritînin; mişk benik dikeritîne

ipa: /kɛɾɪˈtiːn/

hyphenation: ke·ri·tîn


keritîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


keritandin

glosses:
Bi dranan ve piçik piçik jêkirin:
 mişkan werîsê me keritandiye

forms:
dikeritînim (present)
dikeritînî (present)
dikeritîne (present)
dikeritînin (present)
bikeritîne (imperative singular)
bikeritînin (imperative plural)
keritand (past)
keritand (past)
keritand (past)
keritand (past)
–keritîn– (root present)
–keritand– (root past)
ez dikeritînim (indicative present positive)
ez nakeritînim (indicative present negative)
min keritand (indicative past positive)
min nekeritand (indicative past negative)
tu dikeritînî (indicative present positive)
tu nakeritînî (indicative present negative)
te keritand (indicative past positive)
te nekeritand (indicative past negative)
ew dikeritîne (indicative present positive)
ew nakeritîne (indicative present negative)
wê/wî keritand (indicative past positive)
wê/wî nekeritand (indicative past negative)
em dikeritînin (indicative present positive)
em nakeritînin (indicative present negative)
me keritand (indicative past positive)
me nekeritand (indicative past negative)
hûn dikeritînin (indicative present positive)
hûn nakeritînin (indicative present negative)
we keritand (indicative past positive)
we nekeritand (indicative past negative)
ew dikeritînin (indicative present positive)
ew nakeritînin (indicative present negative)
wan keritand (indicative past positive)
wan nekeritand (indicative past negative)
min dikeritand (imperfect positive)
min nedikeritand (imperfect negative)
min keritandibû (positive)
min nekeritandibû (negative)
te dikeritand (imperfect positive)
te nedikeritand (imperfect negative)
te keritandibû (positive)
te nekeritandibû (negative)
wê/wî dikeritand (imperfect positive)
wê/wî nedikeritand (imperfect negative)
wê/wî keritandibû (positive)
wê/wî nekeritandibû (negative)
me dikeritand (imperfect positive)
me nedikeritand (imperfect negative)
me keritandibû (positive)
me nekeritandibû (negative)
we dikeritand (imperfect positive)
we nedikeritand (imperfect negative)
we keritandibû (positive)
we nekeritandibû (negative)
wan dikeritand (imperfect positive)
wan nedikeritand (imperfect negative)
wan keritandibû (positive)
wan nekeritandibû (negative)
ez ê bikeritînim (future positive)
ez ê nekeritînim (future negative)
minê keritandibe (future perfect positive)
minê nekeritandibe (future perfect negative)
tu yê bikeritînî (future positive)
tu yê nekeritînî (future negative)
teyê keritandibe (future perfect positive)
teyê nekeritandibe (future perfect negative)
ew ê bikeritîne (future positive)
ew ê nekeritîne (future negative)
wê/wîyê keritandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nekeritandibe (future perfect negative)
em ê bikeritînin (future positive)
em ê nekeritînin (future negative)
meyê keritandibe (future perfect positive)
meyê nekeritandibe (future perfect negative)
hûn ê bikeritînin (future positive)
hûn ê nekeritînin (future negative)
weyê keritandibe (future perfect positive)
weyê nekeritandibe (future perfect negative)
ew ê bikeritînin (future positive)
ew ê nekeritînin (future negative)
wanê keritandibe (future perfect positive)
wanê nekeritandibe (future perfect negative)
min keritandiye (perfect positive)
min nekeritandiye (perfect negative)
min keritandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nekeritandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te keritandiye (perfect positive)
te nekeritandiye (perfect negative)
te keritandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nekeritandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî keritandiye (perfect positive)
wê/wî nekeritandiye (perfect negative)
wê/wî keritandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nekeritandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me keritandiye (perfect positive)
me nekeritandiye (perfect negative)
me keritandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nekeritandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we keritandiye (perfect positive)
we nekeritandiye (perfect negative)
we keritandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nekeritandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan keritandiye (perfect positive)
wan nekeritandiye (perfect negative)
wan keritandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nekeritandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bikeritînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nekeritînim (present subjunctive negative)
(bila) min keritandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nekeritandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bikeritînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nekeritînî (present subjunctive negative)
(bila) te keritandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nekeritandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikeritîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nekeritîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî keritandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekeritandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bikeritînin (present subjunctive positive)
(bila) em nekeritînin (present subjunctive negative)
(bila) me keritandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nekeritandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bikeritînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nekeritînin (present subjunctive negative)
(bila) we keritandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nekeritandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikeritînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nekeritînin (present subjunctive negative)
(bila) wan keritandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nekeritandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bikeritanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nekeritanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min keritandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nekeritandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bikeritanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nekeritanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te keritandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nekeritandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bikeritanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekeritanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî keritandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekeritandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bikeritanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nekeritanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me keritandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nekeritandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bikeritanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nekeritanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we keritandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nekeritandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bikeritanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekeritanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan keritandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekeritandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bikeritanda (present conditional positive)
minê nekeritanda (present conditional negative)
minê keritandibûya (preterite conditional positive)
minê nekeritandibûya (preterite conditional negative)
teyê bikeritanda (present conditional positive)
teyê nekeritanda (present conditional negative)
teyê keritandibûya (preterite conditional positive)
teyê nekeritandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bikeritanda (present conditional positive)
wê/wîyê nekeritanda (present conditional negative)
wê/wîyê keritandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nekeritandibûya (preterite conditional negative)
meyê bikeritanda (present conditional positive)
meyê nekeritanda (present conditional negative)
meyê keritandibûya (preterite conditional positive)
meyê nekeritandibûya (preterite conditional negative)
weyê bikeritanda (present conditional positive)
weyê nekeritanda (present conditional negative)
weyê keritandibûya (preterite conditional positive)
weyê nekeritandibûya (preterite conditional negative)
wanê bikeritanda (present conditional positive)
wanê nekeritanda (present conditional negative)
wanê keritandibûya (preterite conditional positive)
wanê nekeritandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bikeritîne (imperative present positive)
(tu) nekeritîne (imperative present negative)
(hûn) bikeritînin (imperative present positive)
(hûn) nekeritînin (imperative present negative)
کهرتاندن
kirandin
peritandin
werimandin
xebitandin
xeritandin

ipa: /kɛɾɪtɑːnˈdɪn/

hyphenation: ke·ri·tan·din


keritandin

ipa: /kɛɾɪtɑːnˈdɪn/


herrikandin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre herikandin.

ipa: /hɛɾɾɪkɑːnˈdɪn/


zewade

text: Di karê roja axretêWî her zewade kar dikirZikrê di bêhejmar dikir

ref: Feqiyê Teyran,

ipa: /zɛwɑːˈdɛ/

hyphenation: ze·wa·de


kêmheşî

glosses:
rewşa zû jibîrkirinê.
 ev çi kêmheşiya te ye wuha


kêmheş

ipa: /keːmˈhɛʃ/

hyphenation: kêm·heş


avzûnk

forms: avzûm

ipa: /ɑːvˈzuːŋk/


cir

text: Ji ber ku cira wî jî wekî navê wî ye.

ref: Pirtûka Pîroz - Nivîsa Yekem a Samûêl 25:25 https://web.archive.org/https://kurdish.global.bible/bible/7dbdb4d39d4a8d83-01/1SA.25 arşîv

text: Bi hev re ketine cirê.

text: Cira te nayê kişandin...

ipa: /d͡ʒɪr/


cir

audio: LL-Q13275 (som)-Hussein Bashir-cir.wav


cirkêş

glosses:
kesê/a ku cirê dikşîne, kesê/a bi qayîş
kesekî pirr cirkêş e


kişif

glosses:
ser vekirî
 ji ber ku kişif raza bûm navêşî bû me

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


cûm

forms:
çûm
cûn
bûm
mûm
şûm

ipa: /d͡ʒuːm/

hyphenation: cûm


kodik

glosses: pîvokek ji tenekeyê hatiye çêkirin û pê tiştên wek ce, genim, nîsk û hwd dihê pîvan

etymology_text: : kod + -ik

ipa: /koːˈdɪk/

audio: LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-kodik.wav

hyphenation: ko·dik


dêlik

text: Wê av li wan herdu dêlikan rejand û got: 'Tavil bikevin şiklê insanan!" Ew tavil ketin jiklê jinên spehî û ciwan ku ji Xwedê re şukir kirin.

ref: Çîroka Hezar û Şevekê, werger: Serdar Roşan, Weşanên Nûdem

ipa: /deːˈlɪk/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-dêlik.wav

hyphenation: dê·lik


nepişîn

glosses: Ji ber xewa zêde yan jî ji ber bandora dermanekî nepixîna goşt, nexasim serçav

ipa: /nɛpɪˈʃiːn/

hyphenation: ne·pi·şîn


nepişandin

ipa: /nɛpɪʃɑːnˈdɪn/

hyphenation: ne·pi·şan·din


nepişandin

ipa: /nɛpɪʃɑːnˈdɪn/


bahorî

ipa: /bɑːhoːˈɾiː/

hyphenation: ba·ho·rî


proto-hindûewropî

glosses: maka zimanên arî, cermenî, hindî, keltî, romî, silavî û hin babikên din yên zimanan

etymology_text: Ji proto- + hindûewropî.


reşahî

text: Li serê kuçê reşahiyek xuya dike lê nizanim çi ye.

etymology_text: Ji reş + -ahî.


hijdîn

forms:
hijdîntir (comparative)
herî hijdîn (superlative)
hijdîntirîn (superlative)
hijgîn

etymology_text: hiz


bodle

glosses: aqilsivik, dînik, kêmaqil, xirrexav, geve, lur, hişsivik, bodek, peledîn, tirredîn, bûdele, xêvik, xêtik, balûle

text: Ew di devê gundiyan de bibû benişt, çêroka wî ji ser zar û zimanan ne diket, hinan dilên xwe pê dişewtin hinan terq û tenazî pê dikirin, hinan digot dîn û bodle bûye, hinan jî digot loman ji evêndaran mekin..

forms:
bodletir (comparative)
herî bodle (superlative)
bodletirîn (superlative)

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


balûle

forms: balûlk


balûle

forms:
balûletir (comparative)
herî balûle (superlative)
balûletirîn (superlative)


ob

text: Tu niha ji me dixwazî, em pishtvaniya va gava ashtiyane bikin, ku me hîn berî girtina xudanê vê bangê ji PKK tika dikir? Lê daxwaza me ne wilo bû, ku law û keçên Kurd, li ser daxwaza dewletê an dewleta veshartî, ob bi ob, qelfe bi qelfe, dakevin ser sînorê û xwe bidine destê cendirme ûsinorparêzan...Me ji vê rûmettir hêjayî wan mêr û jinên fedekar dixwast.

ref: Cankurd, di lîsteya emailan ya Dîwanxaneyê de, 10/2009

ipa: /oːb/

hyphenation: ob


ob

audio: LL-Q188 (deu)-Ionenlaser-ob.wav


binzor

forms:
binzortir (comparative)
herî binzor (superlative)
binzortirîn (superlative)

etymology_text: Ji bin- + zor.


mêtingeh

glosses: Welatê yan devera dagirkirî; welatê ku biyanî serdestên wê ne.

text: Rojelata navîn de taybetî li Mezra Botan şer û pevçûnên bi hezar salan didomin, erdnîgariya Kurdistanê ji van rûdanan herî zêde êş kêşandiye berdêl daye û hê jî mêtîngeh e. Sedema zêde êş kêşandina gelê kurd dewlemendiya axa kurdistanê ye.

ref: Haydar Amedî di lîsteya e-nameyan ya Dîwanxaneyê, 10/2009

etymology_text: Ji mêtin + -geh

식민지

roman: singminji

колония

roman: koloniya


dêrîşî

glosses: Kevirekî rengîn e ku tenê li çiyayê Dêrîş dihê dîtin û jê xarên kevirî dihên çêkirin.


şeneke

glosses:
milêb, xirmaşe, çarguh, pêncguh, çrguhk, pêncguhk, xilmaşe,
amûrek wek merran lê devtilî ye ku pê kewş tê tevdan û tê avêtin patozê

glosses: şen, şene, çarguhk^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
şene
شهنهکه

вила

roman: víla

вилы

roman: víly

δίκρανο

roman: díkrano

δικράνι

roman: dikráni


balûlk

forms:
balolk
balûle

ipa: /bɑːˈluːlk/

hyphenation: ba·lûlk


qevz

glosses: Di leystina xaran de xara xwe bi hewa re li serê xara din xistin.


prospektus

text: Ji bo "Kongreya Rojên Tibê yên Mezopotamyayê"resepsiyoneke li dar ket û di resebsiyonê de Baydemîr wisa got: "Bila fîrmayên dermanan prospektusan bi kurdî binivîsîn.

ref: Diyarname.com, 10/2009


li dar ketin

glosses: hatin lidarxistin, hatin sazkirin, hatin organîzekirin

text: Ji bo "Kongreya Rojên Tibê yên Mezopotamyayê"resepsiyoneke li dar ket û di resepsiyonê de Baydemîr wisa got: "Bila fîrmayên dermanan prospektusan bi kurdî binivîsîn."

forms: li dar keftin

etymology_text: Ji li + dar + ketin.

ipa: /lɪ dɑːɾ kɛˈtɪn/

hyphenation: li dar ke·tin


teşqilîn

glosses: tûşî bûn, lê rû-bi-rû bûn, pêrgî hatin, lê rast hatin, ketin ber, tiştekbi serê kesekî hatin

text: Ev çîrroka serî, min li ser serhatyekêîna ya ez berî çend rojekan tê tişqilîm.

ref: Evdilhemîdê Bamerrnî: Yallah Îhkû Erebi (dêy bi erebî biaxivin), Diyarname.com, 10/2009

forms:
تهشقلین
tişqilîn

etymology_text: Ji teşqele + -în.

испытывать

roman: ispýtyvat’

испытать

roman: ispytát’

переживать

roman: p'er'eživát’

пережить

roman: p'er'ežít’

ipa: /tɛʃqɪˈliːn/

hyphenation: teş·qi·lîn


teşqilîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


şilxegeh

glosses:
mêtingeh, kolonî, welatê bindest,
welatê yan devera dagirkirî,
welatê ku biyanî serdestên wê ne

etymology_text: Ji şilxe + -geh


çelitandin

glosses:
(ji bo çerm) hatin qeşirandin
kelemê şivê tilîka min çelitand

forms:
diçelitînim (present)
diçelitînî (present)
diçelitîne (present)
diçelitînin (present)
biçelitîne (imperative singular)
biçelitînin (imperative plural)
çelitand (past)
çelitand (past)
çelitand (past)
çelitand (past)
–çelitîn– (root present)
–çelitand– (root past)
ez diçelitînim (indicative present positive)
ez naçelitînim (indicative present negative)
min çelitand (indicative past positive)
min neçelitand (indicative past negative)
tu diçelitînî (indicative present positive)
tu naçelitînî (indicative present negative)
te çelitand (indicative past positive)
te neçelitand (indicative past negative)
ew diçelitîne (indicative present positive)
ew naçelitîne (indicative present negative)
wê/wî çelitand (indicative past positive)
wê/wî neçelitand (indicative past negative)
em diçelitînin (indicative present positive)
em naçelitînin (indicative present negative)
me çelitand (indicative past positive)
me neçelitand (indicative past negative)
hûn diçelitînin (indicative present positive)
hûn naçelitînin (indicative present negative)
we çelitand (indicative past positive)
we neçelitand (indicative past negative)
ew diçelitînin (indicative present positive)
ew naçelitînin (indicative present negative)
wan çelitand (indicative past positive)
wan neçelitand (indicative past negative)
min diçelitand (imperfect positive)
min nediçelitand (imperfect negative)
min çelitandibû (positive)
min neçelitandibû (negative)
te diçelitand (imperfect positive)
te nediçelitand (imperfect negative)
te çelitandibû (positive)
te neçelitandibû (negative)
wê/wî diçelitand (imperfect positive)
wê/wî nediçelitand (imperfect negative)
wê/wî çelitandibû (positive)
wê/wî neçelitandibû (negative)
me diçelitand (imperfect positive)
me nediçelitand (imperfect negative)
me çelitandibû (positive)
me neçelitandibû (negative)
we diçelitand (imperfect positive)
we nediçelitand (imperfect negative)
we çelitandibû (positive)
we neçelitandibû (negative)
wan diçelitand (imperfect positive)
wan nediçelitand (imperfect negative)
wan çelitandibû (positive)
wan neçelitandibû (negative)
ez ê biçelitînim (future positive)
ez ê neçelitînim (future negative)
minê çelitandibe (future perfect positive)
minê neçelitandibe (future perfect negative)
tu yê biçelitînî (future positive)
tu yê neçelitînî (future negative)
teyê çelitandibe (future perfect positive)
teyê neçelitandibe (future perfect negative)
ew ê biçelitîne (future positive)
ew ê neçelitîne (future negative)
wê/wîyê çelitandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neçelitandibe (future perfect negative)
em ê biçelitînin (future positive)
em ê neçelitînin (future negative)
meyê çelitandibe (future perfect positive)
meyê neçelitandibe (future perfect negative)
hûn ê biçelitînin (future positive)
hûn ê neçelitînin (future negative)
weyê çelitandibe (future perfect positive)
weyê neçelitandibe (future perfect negative)
ew ê biçelitînin (future positive)
ew ê neçelitînin (future negative)
wanê çelitandibe (future perfect positive)
wanê neçelitandibe (future perfect negative)
min çelitandiye (perfect positive)
min neçelitandiye (perfect negative)
min çelitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neçelitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te çelitandiye (perfect positive)
te neçelitandiye (perfect negative)
te çelitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neçelitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî çelitandiye (perfect positive)
wê/wî neçelitandiye (perfect negative)
wê/wî çelitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neçelitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me çelitandiye (perfect positive)
me neçelitandiye (perfect negative)
me çelitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neçelitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we çelitandiye (perfect positive)
we neçelitandiye (perfect negative)
we çelitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neçelitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan çelitandiye (perfect positive)
wan neçelitandiye (perfect negative)
wan çelitandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neçelitandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biçelitînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neçelitînim (present subjunctive negative)
(bila) min çelitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neçelitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biçelitînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neçelitînî (present subjunctive negative)
(bila) te çelitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neçelitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biçelitîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neçelitîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî çelitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçelitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biçelitînin (present subjunctive positive)
(bila) em neçelitînin (present subjunctive negative)
(bila) me çelitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neçelitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biçelitînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neçelitînin (present subjunctive negative)
(bila) we çelitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neçelitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biçelitînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neçelitînin (present subjunctive negative)
(bila) wan çelitandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neçelitandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min biçelitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neçelitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min çelitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neçelitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te biçelitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neçelitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te çelitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neçelitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biçelitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçelitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî çelitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neçelitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me biçelitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neçelitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me çelitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neçelitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we biçelitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neçelitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we çelitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neçelitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan biçelitanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neçelitanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan çelitandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neçelitandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê biçelitanda (present conditional positive)
minê neçelitanda (present conditional negative)
minê çelitandibûya (preterite conditional positive)
minê neçelitandibûya (preterite conditional negative)
teyê biçelitanda (present conditional positive)
teyê neçelitanda (present conditional negative)
teyê çelitandibûya (preterite conditional positive)
teyê neçelitandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê biçelitanda (present conditional positive)
wê/wîyê neçelitanda (present conditional negative)
wê/wîyê çelitandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neçelitandibûya (preterite conditional negative)
meyê biçelitanda (present conditional positive)
meyê neçelitanda (present conditional negative)
meyê çelitandibûya (preterite conditional positive)
meyê neçelitandibûya (preterite conditional negative)
weyê biçelitanda (present conditional positive)
weyê neçelitanda (present conditional negative)
weyê çelitandibûya (preterite conditional positive)
weyê neçelitandibûya (preterite conditional negative)
wanê biçelitanda (present conditional positive)
wanê neçelitanda (present conditional negative)
wanê çelitandibûya (preterite conditional positive)
wanê neçelitandibûya (preterite conditional negative)
(tu) biçelitîne (imperative present positive)
(tu) neçelitîne (imperative present negative)
(hûn) biçelitînin (imperative present positive)
(hûn) neçelitînin (imperative present negative)
چهلتاندن

ipa: /t͡ʃɛlɪtɑːnˈdɪn/

hyphenation: çe·li·tan·din


çelitandin

ipa: /t͡ʃɛlɪtɑːnˈdɪn/


rippîrast

forms:
rippîrasttir (comparative)
herî rippîrast (superlative)
rippîrasttirîn (superlative)


kelemkotî

glosses:
tişt yan jî cîyê bi kelem, ne rast
 çi rêyek kelemkotî
 darikên kelemkotî nabin şiv


werm

glosses: Ew nepxa ji ber kom bûn û civîna avê di nav tevînekan de çê dibe. Ev nepx dibe ku ji nexweşîyekê be an jî pişti trawmayê jî be.


nepixandî

glosses: tiştê ku bi pifê yan jî bi hewayê tije ye


gijok

glosses:
mûrdeşe, rîxok,
terraşek e ku berhemê wê libên hûrik û xwerbar in

forms:
gijlok
reşik
gilok

Крушина

roman: Krušina

Крушина

roman: Krušyna

פוילבוים

roman: foylboym


gilok

glosses: benê yan hiriya ku wek gogê li hev hatiye alandin û badan

glosses: her tiştê ku wek gogê li hev hatiye alandin

text: Roj derket, giloka ewrên tarî vebû.

ref: Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî

forms:
gilolk
gulok
gulolk
gijok
gijlok

کڵافە

roman: killafe

ipa: /ɡɪˈloːk/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-gilok.wav

hyphenation: gi·lok


gîlekî

glosses: zimanek îranî ye ku ji heman reha zimanê kurdî tê.


prospekt

glosses: Kaxezên ku şîretên bikaranîna berhemekê (bi taybetî dermanekî) li ser hatine nivîsîn.

forms: prospektus

etymology_text: Ji latînî prospectus ji prospicere (li pêşve nerîn) ji pro (pêşve) + specere / spicere (lê nerîn)


kulîmek

glosses: Hestî û goştê ji movika piştê heyta noqê.

text: Raymond bi her du destan ji stûyê wê heta ser kulîmekên wê dabû ber mistan û ramûsanan.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 76, ISBN 9786054497010

text: Ji bo kêfa jina min lê neşikê û wê tempoya xwe dewam bike, bêyî ku kes bibîne min li mitfaxê lêvên wê maçî kir, tepek li kulîmeka wê ya rastê xist, bi çend gotinan pesnê wê da, pê rê bişirîm, paşê dageriyam odeya rûniştinê û min mêvan keremî xwarinê kirin.

ref: Firat Cewerî, Payiza Dereng, Avesta, 2014, r. 16

ipa: /kʊliːˈmɛk/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-kulîmek.wav

hyphenation: ku·lî·mek


hantal

glosses: betî, zexel, cangran, dixwernedîtî, qels


hantal

text: Hantal bir vücudu var.

glosses: laşgiran, axgiran, cangiran, gangox, beti, himbil, barûte, laxerî

text: Çok hantal biri, elinden iş çıkmıyor.


fetilîn

glosses: fitilîn, ji quncê, ji fitlonekê derbasbûn

text: Hema ji nişkê ve bi şûn de zivirîbû û dîtibû ku ew rûyê mazûvanê wan çavan jî fetiliye û berê xwe daye wî.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 45, ISBN 9786054497010

text: Dûra me bêhneke fireh girt, em li cem hev rûniştin lê dilê min û fikra min hê jî li ser Olê bû, dema ku ez rabûm û li alîyê malê fetilîm, min dî Olê li ber dîwarê mala min rûniştiye û digirî.

ref: Kewê Redkan, Jina serbixwe… https://web.archive.org/https://xwebun.org/jina-serbixwe/ arşîv, xwebun.org, 09.07.2020

forms:
difetilim (present)
difetilî (present)
difetile (present)
difetilin (present)
bifetile (imperative singular)
bifetilin (imperative plural)
fetilîm (past)
fetilî (past)
fetilî (past)
–fetil– (root present)
–fetilî– (root past)
ez difetilim (indicative present positive)
ez nafetilim (indicative present negative)
ez fetilîm (indicative past positive)
ez nefetilîm (indicative past negative)
tu difetilî (indicative present positive)
tu nafetilî (indicative present negative)
tu fetilî (indicative past positive)
tu nefetilî (indicative past negative)
ew difetile (indicative present positive)
ew nafetile (indicative present negative)
ew fetilî (indicative past positive)
ew nefetilî (indicative past negative)
em difetilin (indicative present positive)
em nafetilin (indicative present negative)
em fetilîn (indicative past positive)
em nefetilîn (indicative past negative)
hûn difetilin (indicative present positive)
hûn nafetilin (indicative present negative)
hûn fetilîn (indicative past positive)
hûn nefetilîn (indicative past negative)
ew difetilin (indicative present positive)
ew nafetilin (indicative present negative)
ew fetilîn (indicative past positive)
ew nefetilîn (indicative past negative)
ez difetiliyam (imperfect positive)
ez nedifetiliyam (imperfect negative)
ez fetilîbûm (positive)
ez nefetilîbûm (negative)
tu difetiliyayî (imperfect positive)
tu nedifetiliyayî (imperfect negative)
tu fetilîbûyî (positive)
tu nefetilîbûyî (negative)
ew difetiliya (imperfect positive)
ew nedifetiliya (imperfect negative)
ew fetilîbû (positive)
ew nefetilîbû (negative)
em difetiliyan (imperfect positive)
em nedifetiliyan (imperfect negative)
em fetilîbûn (positive)
em nefetilîbûn (negative)
hûn difetiliyan (imperfect positive)
hûn nedifetiliyan (imperfect negative)
hûn fetilîbûn (positive)
hûn nefetilîbûn (negative)
ew difetiliyan (imperfect positive)
ew nedifetiliyan (imperfect negative)
ew fetilîbûn (positive)
ew nefetilîbûn (negative)
ez ê bifetilim (future positive)
ez ê nefetilim (future negative)
ez ê fetilîbim (future perfect positive)
ez ê nefetilîbim (future perfect negative)
tu yê bifetilî (future positive)
tu yê nefetilî (future negative)
tu yê fetilîbî (future perfect positive)
tu yê nefetilîbî (future perfect negative)
ew ê bifetile (future positive)
ew ê nefetile (future negative)
ew ê fetilîbe (future perfect positive)
ew ê nefetilîbe (future perfect negative)
em ê bifetilin (future positive)
em ê nefetilin (future negative)
em ê fetilîbin (future perfect positive)
em ê nefetilîbin (future perfect negative)
hûn ê bifetilin (future positive)
hûn ê nefetilin (future negative)
hûn ê fetilîbin (future perfect positive)
hûn ê nefetilîbin (future perfect negative)
ew ê bifetilin (future positive)
ew ê nefetilin (future negative)
ew ê fetilîbin (future perfect positive)
ew ê nefetilîbin (future perfect negative)
ez fetilîme (perfect positive)
ez nefetilîme (perfect negative)
ez fetilîbûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez nefetilîbûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu fetiliyî (perfect positive)
tu nefetiliyî (perfect negative)
tu fetilîbûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu nefetilîbûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew fetiliye (perfect positive)
ew nefetiliye (perfect negative)
ew fetilîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nefetilîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em fetilîne (perfect positive)
em nefetilîne (perfect negative)
em fetilîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em nefetilîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn fetilîne (perfect positive)
hûn nefetilîne (perfect negative)
hûn fetilîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn nefetilîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew fetilîne (perfect positive)
ew nefetilîne (perfect negative)
ew fetilîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nefetilîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bifetilim (present subjunctive positive)
(bila) ez nefetilim (present subjunctive negative)
(bila) ez fetilîbim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez nefetilîbim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bifetilî (present subjunctive positive)
(bila) tu nefetilî (present subjunctive negative)
(bila) tu fetilîbî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu nefetilîbî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bifetile (present subjunctive positive)
(bila) ew nefetile (present subjunctive negative)
(bila) ew fetilîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nefetilîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bifetilin (present subjunctive positive)
(bila) em nefetilin (present subjunctive negative)
(bila) em fetilîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) em nefetilîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bifetilin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nefetilin (present subjunctive negative)
(bila) hûn fetilîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn nefetilîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bifetilin (present subjunctive positive)
(bila) ew nefetilin (present subjunctive negative)
(bila) ew fetilîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nefetilîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez bifetiliyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez nefetiliyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez fetilîbûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez nefetilîbûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu bifetiliyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu nefetiliyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu fetilîbûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu nefetilîbûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bifetiliyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nefetiliyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew fetilîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nefetilîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em bifetiliyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em nefetiliyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em fetilîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em nefetilîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn bifetiliyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nefetiliyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn fetilîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nefetilîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bifetiliyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nefetiliyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew fetilîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nefetilîbûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê bifetiliyama (present conditional positive)
ez ê nefetiliyama (present conditional negative)
ez ê fetilîbûma (preterite conditional positive)
ez ê nefetilîbûma (preterite conditional negative)
tu yê bifetiliyayî (present conditional positive)
tu yê nefetiliyayî (present conditional negative)
tu yê fetilîbûyayî (preterite conditional positive)
tu yê nefetilîbûyayî (preterite conditional negative)
ew ê bifetiliyaya (present conditional positive)
ew ê nefetiliyaya (present conditional negative)
ew ê fetilîbûya (preterite conditional positive)
ew ê nefetilîbûya (preterite conditional negative)
em ê bifetiliyana (present conditional positive)
em ê nefetiliyana (present conditional negative)
em ê fetilîbûna (preterite conditional positive)
em ê nefetilîbûna (preterite conditional negative)
hûn ê bifetiliyana (present conditional positive)
hûn ê nefetiliyana (present conditional negative)
hûn ê fetilîbûna (preterite conditional positive)
hûn ê nefetilîbûna (preterite conditional negative)
ew ê bifetiliyana (present conditional positive)
ew ê nefetiliyana (present conditional negative)
ew ê fetilîbûna (preterite conditional positive)
ew ê nefetilîbûna (preterite conditional negative)
(tu) bifetile (imperative present positive)
(tu) nefetile (imperative present negative)
(hûn) bifetilin (imperative present positive)
(hûn) nefetilin (imperative present negative)
فهتلین

ipa: /fɛtɪˈliːn/


spîloşkî

etymology_text: spî + -l- + -oşk+ -î

белесую

roman: belesuju


zeroşkî

glosses: berzere, şibitîna zer, bi ser zer ve çûn

etymology_text: zer+-oşk-î


tahloşkî

glosses:
ber bi tahl ve, nêzîkî tahliyê
 omdiyên we giş tahloşkî bûn


-oşk

pos: suffix

pos_title: Paşgir


berzere

glosses:
nêzîkî zer, bi ser zer ve
ji sûkê solek berzere kirî

forms:
berzeretir (comparative)
herî berzere (superlative)
berzeretirîn (superlative)

etymology_text: ber+zer+e


zerikî

notes:
zerikî bûn
zerikî kirin
zerikîbûn
zerikîkirin
zerikîbûyî
zerikîkirî


malvînk

glosses:
stêrrk, malnivînk, doşk,
malika livînan, qubaleka mezin ku livîn dihê xistinê, ciyê ciyan
 em tejên xwe jî dixin malvînkê

forms: malvîn


bawişîn

glosses: Ji bêxewî dev vebûn û hilmek gran kişandin, bawişkên wî hatin.

ipa: /bɑːwɪˈʃiːn/

hyphenation: ba·wi·şîn


bawişîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /bɑːwɪˈʃiːn/


bawişk

text: Di wê gavê de ez bawişkî bûm û kalê Salamano xwest rabûya ser xwe û biçûya.

ref: Biyanî, Albert Camus, Weşanên Nûdem

forms:
باوشک
bawîşk

ipa: /bɑːˈwɪʃk/

hyphenation: ba·wişk


bêxewî

glosses:
rewşa bê xew mayînê.
 gelekê qezayan ji bêxewiyê çêdibin

glosses: bêxewtî, hişyarî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: بێخەوی

etymology_text: * bê+xew+î


kihal

glosses:
bi granî ji bo şebeş û petêxan fêkîya ne stewiyayî
 şebeş û petêxên ku ji me re şandibûn giş kihal derketin

forms:
kihaltir (comparative)
herî kihal (superlative)
kihaltirîn (superlative)


stewiyayî

text: Bi hostetî guliyeke darê ber bi xwe be kişandibû hêjîreke stewiyayî ji serê guliyê jê kiribû, dirêjî xalê xwe, Remezan kiribû.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 37, ISBN 9786054497010

glosses: ji bo aqil, giya an jî daran tê bikaranîn û bi wateya gihabûn.

forms:
stewiyayîtir (comparative)
herî stewiyayî (superlative)
stewiyayîtirîn (superlative)

etymology_text: Ji lêkera stewîn.

ipa: /stɛwɪjɑːˈjiː/


gihaştî

hyphenation: gi·haş·tî


qewlik

glosses:
cuzdan, amûrek berîkê ku pere û tiştên din tê de dihên veşartin.
qewlikê min ji berîka min ketiye wêne û pereyê min tê de bûn

forms: قەولک

ipa: /qɛwˈlɪk/

hyphenation: qew·lik


pintî kirin

glosses:
lewitandin, edem kirin, pîs kirin,
 wan zarokan hundur pintî kirin û çûn

forms:
pintî dikim (present)
pintî dikî (present)
pintî dike (present)
pintî dikin (present)
pintî bike (imperative singular)
pintî bikin (imperative plural)
pintî kir (past)
pintî kir (past)
pintî kir (past)
pintî kir (past)
pintî –k– (root present)
pintî –kir– (root past)
ez pintî dikim (indicative present positive)
ez pintî nakim (indicative present negative)
min pintî kir (indicative past positive)
min pintî nekir (indicative past negative)
tu pintî dikî (indicative present positive)
tu pintî nakî (indicative present negative)
te pintî kir (indicative past positive)
te pintî nekir (indicative past negative)
ew pintî dike (indicative present positive)
ew pintî nake (indicative present negative)
wê/wî pintî kir (indicative past positive)
wê/wî pintî nekir (indicative past negative)
em pintî dikin (indicative present positive)
em pintî nakin (indicative present negative)
me pintî kir (indicative past positive)
me pintî nekir (indicative past negative)
hûn pintî dikin (indicative present positive)
hûn pintî nakin (indicative present negative)
we pintî kir (indicative past positive)
we pintî nekir (indicative past negative)
ew pintî dikin (indicative present positive)
ew pintî nakin (indicative present negative)
wan pintî kir (indicative past positive)
wan pintî nekir (indicative past negative)
min pintî dikir (imperfect positive)
min pintî nedikir (imperfect negative)
min pintî kiribû (positive)
min pintî nekiribû (negative)
te pintî dikir (imperfect positive)
te pintî nedikir (imperfect negative)
te pintî kiribû (positive)
te pintî nekiribû (negative)
wê/wî pintî dikir (imperfect positive)
wê/wî pintî nedikir (imperfect negative)
wê/wî pintî kiribû (positive)
wê/wî pintî nekiribû (negative)
me pintî dikir (imperfect positive)
me pintî nedikir (imperfect negative)
me pintî kiribû (positive)
me pintî nekiribû (negative)
we pintî dikir (imperfect positive)
we pintî nedikir (imperfect negative)
we pintî kiribû (positive)
we pintî nekiribû (negative)
wan pintî dikir (imperfect positive)
wan pintî nedikir (imperfect negative)
wan pintî kiribû (positive)
wan pintî nekiribû (negative)
ez ê pintî bikim (future positive)
ez ê pintî nekim (future negative)
minê pintî kiribe (future perfect positive)
minê pintî nekiribe (future perfect negative)
tu yê pintî bikî (future positive)
tu yê pintî nekî (future negative)
teyê pintî kiribe (future perfect positive)
teyê pintî nekiribe (future perfect negative)
ew ê pintî bike (future positive)
ew ê pintî neke (future negative)
wê/wîyê pintî kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê pintî nekiribe (future perfect negative)
em ê pintî bikin (future positive)
em ê pintî nekin (future negative)
meyê pintî kiribe (future perfect positive)
meyê pintî nekiribe (future perfect negative)
hûn ê pintî bikin (future positive)
hûn ê pintî nekin (future negative)
weyê pintî kiribe (future perfect positive)
weyê pintî nekiribe (future perfect negative)
ew ê pintî bikin (future positive)
ew ê pintî nekin (future negative)
wanê pintî kiribe (future perfect positive)
wanê pintî nekiribe (future perfect negative)
min pintî kiriye (perfect positive)
min pintî nekiriye (perfect negative)
min pintî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min pintî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te pintî kiriye (perfect positive)
te pintî nekiriye (perfect negative)
te pintî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te pintî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî pintî kiriye (perfect positive)
wê/wî pintî nekiriye (perfect negative)
wê/wî pintî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî pintî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me pintî kiriye (perfect positive)
me pintî nekiriye (perfect negative)
me pintî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me pintî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we pintî kiriye (perfect positive)
we pintî nekiriye (perfect negative)
we pintî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we pintî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan pintî kiriye (perfect positive)
wan pintî nekiriye (perfect negative)
wan pintî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan pintî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez pintî bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez pintî nekim (present subjunctive negative)
(bila) min pintî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min pintî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu pintî bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu pintî nekî (present subjunctive negative)
(bila) te pintî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te pintî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew pintî bike (present subjunctive positive)
(bila) ew pintî neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî pintî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî pintî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em pintî bikin (present subjunctive positive)
(bila) em pintî nekin (present subjunctive negative)
(bila) me pintî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me pintî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn pintî bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn pintî nekin (present subjunctive negative)
(bila) we pintî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we pintî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew pintî bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew pintî nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan pintî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan pintî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min pintî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min pintî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min pintî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min pintî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te pintî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te pintî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te pintî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te pintî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî pintî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî pintî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî pintî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî pintî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me pintî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me pintî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me pintî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me pintî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we pintî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we pintî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we pintî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we pintî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan pintî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan pintî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan pintî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan pintî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê pintî bikira (present conditional positive)
minê pintî nekira (present conditional negative)
minê pintî kiribûya (preterite conditional positive)
minê pintî nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê pintî bikira (present conditional positive)
teyê pintî nekira (present conditional negative)
teyê pintî kiribûya (preterite conditional positive)
teyê pintî nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê pintî bikira (present conditional positive)
wê/wîyê pintî nekira (present conditional negative)
wê/wîyê pintî kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê pintî nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê pintî bikira (present conditional positive)
meyê pintî nekira (present conditional negative)
meyê pintî kiribûya (preterite conditional positive)
meyê pintî nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê pintî bikira (present conditional positive)
weyê pintî nekira (present conditional negative)
weyê pintî kiribûya (preterite conditional positive)
weyê pintî nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê pintî bikira (present conditional positive)
wanê pintî nekira (present conditional negative)
wanê pintî kiribûya (preterite conditional positive)
wanê pintî nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) pintî bike (imperative present positive)
(tu) pintî neke (imperative present negative)
(hûn) pintî bikin (imperative present positive)
(hûn) pintî nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji pintî + kirin.


nişmî

glosses: Kesê/a hîjyen, kesê/a ku ji paqijîyê hez dike.


hîjyenîk

glosses: Kes an tiştê eleqedarê hîjyenê; paqij, tendirist.

etymology_text: Bi rêya tirkî, ji fransî hygiénique.

ipa: /hiːʒjɛˈniːk/

hyphenation: hîj·ye·nîk


edem kirin

glosses:
lewitandin, herimandin
 pitikê cilên min edem kir

glosses: pîs kirin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji edem + kirin.


ceft

hyphenation: ceft


hebnîsk

glosses: xwarinek ji kelandina nîskên hebî û dan çêdibe


kurrwunde

glosses: Kesê/a ku kurrên wî tune ne û bi mirinê mal û milkên wî ji keçên wî yan jî ji mervên wî re dimîne.

text: Ne heyfa wî ku kurrwunde ye.

ipa: /kʊrwʊnˈdɛ/

hyphenation: kurr·wun·de


bermahî

ipa: /bɛɾmɑːˈhiː/

hyphenation: ber·ma·hî


şorbeşîr

text: Îşev şîva me şorbeşîr bû.

ipa: /ʃoːɾbɛˈʃiːɾ/


mişelq

glosses: şikevayê qalind ku bê tîrik bi destan dihê vekirin

ipa: /mɪˈʃɛlq/

hyphenation: mi·şelq


hilç

glosses: amûrek serê wî hesin û tûj e ku pê kereng, pîrqelaçik, xelîlok ji erdê dihê derxistin, arode, hadode

text: Herkê di destê wan de hilçek bi qelaçan ketibûn.

ipa: /hɪlt͡ʃ/

hyphenation: hilç


pek

text: Pekek di lêva min de şên hatiye.

glosses: Pelqaz an jî peqaq pizika ku av girtîye yanî tije edab bûye ye. Gelek caran gava laşê mirov dişewite çêdibin. Carinan jî bi nexweşîya xwirê ve derdikevin.


pek

text: Pek yoruldum.

text: Bu kitapları pek okumam.

text: Pek gittiği için yoruldu.


çirik

glosses: herîka binê dimsê ku di nav xavikê de hatiye guvaştin û avê wê hatiye derxistin

glosses: amûrek pembo û navikên pembo ji hev vediqetîne.

glosses: pemboyê ku ji dendikan veqetandî û veçirandî


çirik

glosses: Cihê av jê dikeve xwarê û şirên jê dihêt, şirika avê

forms: çirrik


kap

glosses: hestîyê çokê ye ku zarok bi yê heywanan gelek leystokan dileyizin


kap

text: Kur'an kabı.

text: İki kap sıcak yemek.

glosses: Kinceke jinan a milqol ku bi ser ser cilan de tê lixwekirin.


cihik

ipa: /d͡ʒɪˈhɪk/


zanber

glosses: zanyar, zanistvan, şareza, pispor, hoste, alim

etymology_text: zanîn - -în + -ber


tevrik

glosses: amûrê ku pê giyayê ber şitilan dihê eşêfkirin

ipa: /tɛvˈɾɪk/

hyphenation: tev·rik


tevrik

text: Keçik ji tevrikan pembo dihên.


tevrikvan

glosses:
kesê/a ku bi tevrikê karê eşêf kirinê dike.
tevrikvanên me jêhatî ne


vereşî

glosses: xwarina hûr ya ku ji dev hatiye avêtin derve.


buha

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-buha.wav


futbollîz

glosses: futboler, futbolvan, lîstikvanên futbolê, kesên ku futbolê dilîzin

text: Li Venezuelayê 10 fûtbollîzên kolombî hatin kuştin

forms: fûtbolleyiz

etymology_text: futbol + -lîz (< lîstin)


Sêvdîn

pos: name

pos_title: Serenav

text: (Helbestvan Ehmedê) Nalbend dinivîse: “Ez Ehmedê kurê Emînê Nalbend im, babê min xelkê bajêrê Amêdiyê bû, mîrgeha paşayêt Mîr Sêvdîna li cihê Behdînan.

ref: Mihemed Çelkî: Qeftek gulan ji baxê kurdan, berhevoka helbestên Ehmedê Nalbend, Weşanên Han, Berlîn 2009

forms:
Seyfedîn
Seyfeddîn
Sêvo

etymology_text: Ji erebî [skrîpt hewce ye] (Seyfeddîn, “şûrê dînî”) ji سيف (seyf), hevreha maltî sejf (seyf), amharî ሰይፍ (seyif), aramî ܣܝܦܐ (seypa), îbrî סיף (seyf), yûnaniya kevn ξίφος (ksîfos) ji zimanekî kevn yê Deryaya Spî


lihevneker

text: Li saloxdanekê pûnijî, zarokek li nav kolanên varê û veder ket xeyalan, bi evrazî û nişîviyan ve hildiket û dadiket. Ne bi dilê wî bû. Bîskekê berê xwe da aliyekî. Ko dîsan li xwe zivirî, qirmiçokên eniya wî nemabûn. Bi lez qelema xwe deranî, xetek bi ser mirinê de anî û kir jiyan. Mîna ko vêca ji karê xwe piştrast bûbe, milê xwe hejand û ji xwe re got: Ferqa wan çi ye? Herdu jî meseleyên dijwar ên dîrokê ne, du serên cuda û lihevneker û nakok tevî ko bêyî hev jî nabin, him? Diviyabû yek hebe û ya din na.

ref: Reûf Bêgerd: Mirina helbestvanekî, wergerrandin ji soranî: Husein Muhammed, Nefel.com, 10/2009

forms:
lihevnekertir (comparative)
herî lihevneker (superlative)
lihevnekertirîn (superlative)

etymology_text: Ji lihev + -ne- + -ker.


hedîn

glosses: hewîn, vehewîn, tebitîn, hedirîn, bi cih bûn, sekinîn, arimîn, rehet bûn, hêmin bûn, hêwir bûn

text: Carek din jî helbesta xwe xwend, çavên wî li ser peyvan hedîn û rawestîn. Wek peyv hingiv bin û hing lê bicivin yan jî çav pelatînkên rengîn bin ko bi hêwirî û aramî bên û biçin. Hesenê dostê wî jî bû pelatînk û têkilî helbesta wî bû. Xwest wî bigire lê ti bi destî ve nehat. Axînek kişand û got: Tu dê kengî bê daku bi arezûyek jidil helbesta xwe ji te re bixwînim? Lê Hesen bo wê şeva wî çirayek vemirî bû.

forms: vehedîn

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /hɛˈdiːn/

hyphenation: he·dîn


bêrîker

glosses:
bendewar, bihesret,
kesa/ê ku bêriya kesekî yan tiştekî dike

etymology_text: bêrî kirin


vêketin

text: Serê xwe rakir û çavên wî bi wê koma şewl û gulop û ronahiyan ket yên ko li aliyê hemberî wî yê yane û meyxaneyê daliqandî bûn, vêdiketin û vedimirîn, yek li pey ya din rengên wan diguherîn.

forms:
ڤێکهتن
vêkeftin

etymology_text: Ji vê + ketin.

ipa: /veːkɛˈtɪn/

hyphenation: vê·ke·tin


vêketin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


beytik

glosses: Çûkên hûrik yên ku bi taybetî li nav gundan hene.

etymology_text: Ji erebî بَيْت (beyt, “mal”) + -ik.

چۆلەکە

roman: çoleke

پاساری

roman: pasarî

کێشوولە

roman: kêşûle

верабей

roman: vjerabjej

врабче

roman: vrabče

麻雀

roman: máquè

воробей

roman: vorobéj

పిచ్చుక

roman: piccuka

σπουργίτης

roman: spourgítis


terîsork

glosses: çûkek biçûk û terî sor e ku pirr teriya xwe dihejîne


çardax

forms:
چارداغ
چارداخ


pîjik

glosses:
giyayek weke zilan e û di destpêka buharê de li nav şûvan şên dihê,
navika wê ya weke pembo spî û nerm e dihê xwarin.

glosses:
bist, xişt, şîş, zegir, sîx,
 asinê yan darikê zirav û dirêj

forms: پیژک


neîş

ipa: /nɛˈiːʃ/


şevgerr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre şevger.


xune

text: Xune ew zarok gihaşt malê?

text: Ma xune tu ê werî?

forms: xwene


qene

glosses:
bi kêmî, qet nebe, hema, balo,
Tu goşt naxwî, qene avdonkê bixwe.

etymology_text: Ji qet + ne.


ji kula re

glosses: xwedê gravî, bi wê niyetê, bi wê mebestê

etymology_text: ji + kula + re


barkêş

glosses: kes yan jî tiştê/a ku barekî bi heqê xwe ji cîyekî dive ciyekî din

text: Ma gava du heb bi sîleh li ba eskeran bisekinin, wê esker çawa bikaribin bera barkêşan bidin.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986


qocik

glosses: Parçeyên êzingan yên mezin, êzingên ne hûrkirî.


kîrmiço

glosses:
Karî, kardî, kero, kîrikê kero, kîrê kalo, ereblepo,
pincarek wek siyaleyê anku spînaxê ye lê eger nekelandî were xwarin, jehrewî ye.

forms: kardî


çûç

glosses:
ji zarokan re ji dêvla rûhnê ve dihê gotin.
 ka li vira çûç bike
 çûçê berxê min çûçê


kenik

glosses:
kapeka di nav poran de.
 kenika porên min her roj zêdetir dibe


kapek

glosses:
ka ya darên hûrkirî, qaşikên genim.
porên xeratan tim bi kapek e

ipa: /kɑːˈpɛk/

hyphenation: ka·pek


qaşik

glosses: Qalikê tenik wek yên sêv, genim, dendik û hwd.

forms: qaşilk

ipa: /qɑːˈʃɪk/

hyphenation: qa·şik


hersim

glosses:
balete, trîyê ne stewiyayî
 hersim ji navêşîyê re baş e

ipa: /hɛɾˈsɪm/

hyphenation: her·sim


morik

glosses: amûrên biçûk, biqul û gulover in:* jinên ciwan giş çarikên xwe bi morik çêdikin.

text: Hin le'l û hinek ji zêr û zîvîXermuhre û morik û mirarîHindek di şefaf û hin di tarî

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692


şîlaq

glosses:
tişta ku ji çavan diherike û bi granî bi mijankan ve dizeliqe
 zarok dema ji xew radibin çavên wan tije şîlaq e


kizin

glosses:
giyayek û liba wê ku tenê ji bo heywanan dihê çandin
 dermaliya me hingî kizin xwariye, nepixiye

forms: كزن


şîqam

glosses:
sîleya dest vekirî, lêdana tilî vekirî
 mamoste çend şîqamên xweş avêt zarokan


kizûrî

glosses: Mûyên şewitandî, têhina agirî bi tiştekî an jî mûyan ketin.

text: Min digot qey bêhna pîşo ye lê ev bêhna kizûrî ye.

forms: kuzirî

etymology_text: Ji lêkerê kizirîn.

ipa: /kɪzuːˈɾiː/

hyphenation: ki·zû·rî


kizirîn

glosses: şewitîna mû yan jî pirçê, têhina agirî vê ketin

forms:
kuzirîn
kizûrî
kizirandin
rewisîn
کزرین

ipa: /kɪzɪˈɾiːn/

hyphenation: ki·zi·rîn


kizirîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.