lakırdıyı ağzına tıkamak

glosses: gotina (yekî) di dev de girtin, gotina (yekî) di devî (yekî) de girtin, gotin di dev de girtin


laklak

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: leqleq, hewtehewt hefteheşt, leqûleq (gnlegaia beredayî)


lakrimal

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: rûndikî, firmiskî (tiştê ku bi hestiyê çavan re têkildar c)


lanet olsun

pos: intj

pos_title: Baneşan

glosses: nalet lê be! Lanet lê be! Xwedê xera bike! Qeda lê bikeve!


larva

glosses: kirmoke, kirmok, kirmik, meyrok, meyrek, mîrok


lastikotin

glosses: lastîkotîn (ê ji vî qumaşî hatiye çêkirin)


lata

glosses: kokolata (kincek e ku bi ser cilan de li xwe dikin)


Latin

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-Latin.wav


Latin

glosses: Latîn (kesê ji gelê herêma Latiuma îtalyayê)


Latin

glosses: Latîn, Latînî (tiştê bi Latînan re eleqedar e)

text: Latin müziği.


lavaş

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-lavaş.wav


lavdanom

glosses: lavdanom (îlaceke avdar a ku tê de afyon heye)


lavta

glosses: lavta (sazeke biçûk ku koda wê ji dara tûyê ye)

glosses: lavta (aletê ku zarok ji rehîma dê derdixe)


layiha

glosses: layîha (nivîsara ku li ser warekî, tiştekî hatiye nivîsandin)


layık

glosses: layiq, şayan, şayeste, babet, seza, sezawer, şehn, serwe, erbav


layık görmek

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: jê re babet dîtin, jê re şayest dîtin, jê re liyaq dîtin


layık olmak

glosses: babetî (tiştekî) bûn, şayesteyî () bûn, liyaqî () bûn, sezawer bûn


layıkıyla

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: li şayesta (), li liyaqî (), li gorî pêwistiyê


layığını bulmak

glosses: babetê xwe dîtin, liyaqê xwe dîtin (kesê hinkûfê xwe dibîne)

glosses: liyaqê (yekî) bûn ku dîtin (ji bo ceza an jî felaketa ku tê serê yekî)


laytmotif

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: ramana sereke, laytmotif (di parçeyê muzîkê de motîfa sereke)

glosses: ramana sereke, laytmotif (di berhemê wêjeyî û hunerî de)


lazım gelmek

glosses: pêwist kirin, hewce kirin, gerek kirin, lazim kirin, pêwist bûn, gerek bûn, hewce bûn, lazim bûn


laçka etmek

glosses: xir bûn, xirek kirin, şore kirin, şorandin


lağım

glosses: lexem (riya teng a ku di binê erdê de tê vedan da ku ziyan pê bidin dijminan)


lağımcı

glosses: lexemker (karkerê ku lexeman paqij dike)


lağıv

glosses: pelaştin, rakirin (ji navê rakirina saziyekê)

glosses: fesxkirin, betalkirin (betalkirina hukmekê)


lağvetmek

glosses: rakirin, pelaştin, (ji navê rakirina saziyekê)


leb demeden leblebiyi anlamak

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: leb negotin gotin leblebi, negotin kew, gotin nikul sor e


leh

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: Kesê ji Polonyayê an bi eslê xwe polonî ye.

पोल

roman: pol

पोलिश

roman: poliś

폴란드인

roman: pollandeu'in

ipa: /lɛh/

hyphenation: leh


leh

text: Di dengdana kongreyê de 51 kes di lehê de û 58 kes di eleyhiya derketina wî ya derve de dengê xwe dan.

ref: Nehiştin serokê Perûyê Castillo ji Perûyê here derveyê welat [arşîv], peyamakurd.info, 2022-11-19

text: Piştî hilbijartinên DYAyê, hîn encamên fermî dîyar nebûbe jî, serkeftina Joe Biden ji alîyê gelek xwende û sîyasetmedarên me ve weke mizgînîyekê hate pêşwazîkirin û bû sedemê kêfxweşîya hin terefên kurd. Ji ber hin gotinên Biden yên di lehê kurdan de, tê hêvîkirin ku di serdema serokatîya Biden de, helwêsta DYAyê ya di herêmê de dê bê guhertin û piştgiriya navdewletî ji bo dewletbûyina kurdan dê zêde bibe.

ref: Fuad Onen, Serkeftina Joe Biden û şahiya kurdan [arşîv], pelkurd.com, 2020

text: Îro ji bo vê daxwaza kurdan şertên derve gelkî musaîd in, lê wek hertiştî ev şert jî ne ebedî ne, sibe dikane di lehê kurdan da biguhere.

ref: Zinarê Xamo, https://zinarexamo.blogspot.com/2014/11/bi-xer-eme-kurdistana-serbixwe-bibinin.html [arşîv], zinarexamo.blogspot.com, 2014-11-20


lehim

glosses: lihêm, lehîm (navê giştî yê qilc û zirîçê)


lehimlenmek

glosses: lihêm bûn, temizîn, hatin lihêmkirin, hatin temizandin


lekan

glosses: Alavên ku tên pêkirin bo ku mirov li ser berfê pê bigere û neçike nav berfê de.

text: Berf usa hişk dibû, wekî me, zara, bê lekana xwe ser dişimitand.

ref: Emerîkê Serdar, GUMAN https://web.archive.org/http://kurd.amarikesardar.com/?p=271 arşîv, kurd.amarikesardar.com, 2014

text: Apê me yê Gurco dibêje heta çiri çira çarix û lekana werin bîra min, ez nayêm Serhedê.

ref: Hasan Akbal/Hesenê Alê, DENGBÊJ Û STRANÊN ME https://web.archive.org/https://www.kurdipedia.org/files/books/2013/88669.PDF?ver=130240716467026376 arşîv

forms: lakan

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

لەکان

roman: lekan

лыжи

roman: lyži


lekan

glosses: leyan, lekan (Alava ji bo meşîna ser berfê)


leke getirmek

glosses: leke anîn ser (yekî), jê re şikestek bûn


leke sürmek

glosses: leke lê xistin, lekme lê xistin, lekedarî kirin


lekeleme

glosses: lekedarkirin (ji aliyê namûs û hesiyetê ve)


lekeli

glosses: lekedar (keşi ku bi awayekî xerab hatiye naskirin)


leksikograf

glosses: ferhengsaz, ferhengvan, ferhengnivîs, leksîkograf


lenfatik

glosses: lenfatik (kesê ku bi nexweşîna lenfatîzmê ketiye)


leopar

forms: lêpird

etymology_text: Ji fransî léopard, forma leopard ji îngilîzî leopard, herdu ji latînî leopardus ji yûnanî λεόπαρδος (leópardos) ji λέων (lêon: şêr) + πάρδος (pardos: panter), λέων ji zimanekê samî (bide ber akadî 𒌨 (lebbu) yan erebî لبؤة (lebue: şêra mê), πάρδος (pardos) ji zimanên îranîpars (2), hevreha farisî پارس (pars), sogdî prdanka, sanskrîtî पुण्डरीक (puṇḍárīka) ji proto-îranî, ihtimalen ji zimanekê ne hindûewropî yê Başûr-Rojavaya Asyayê. Ji eynî rehî: piling.

ግሥላ

roman: gəśla

ܢܡܪܐ

roman: nemrā

נִמְרָא

roman: nimrā

চিতা বাঘ

roman: sita bagh

নাহৰফুটুকী বাঘ

roman: nahorphutuki bagh

леапа́рд

roman: ljeapárd

চিতাবাঘ

roman: citabagh

леопа́рд

roman: leopárd

ᏢᏓᏥ ᎤᏅᏣᏗ

roman: tlvdatsi unvtsadi

豹

roman: bào

豹子

roman: bàozi

نِمْر

roman: nimr

فَهْد

roman: fahd

հովազ

roman: hovaz

ինձ

roman: inj

ընձառյուծ

roman: ənjaṙyuc

յովազ

roman: yovaz

پلنگ

roman: palang

દીપડો

roman: dīpḍo

ჯიქი

roman: ǯiki

ლეოპარდი

roman: leoṗardi

ავაზა

roman: avaza

तेंदुआ

roman: tenduā

तेंदुई

roman: tenduī

तेँदुआ

roman: tẽduā

נָמֵר

roman: namér

кабылан

roman: kabılan

කොටි ගණය

roman: koṭi gaṇaya

කොටියා

roman: koṭiyā

바독〮범〯

roman: pàtwókpĕm

표범

roman: pyobeom

ເສືອດາວ

roman: sư̄a dāo

леопард

roman: leopard

ᠶᠠᡵᡥᠠ

roman: yarha

बिबट्या

roman: bibaṭyā

цоохор ирвэс

roman: tsoohor irves

ကၠ ဗြန်

roman: klaˀ pròn

word: Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ náshdóítsoh łikizhígíí

фыранк

roman: fyrank

قپلان

roman: kaplan

پلنگ

roman: peleng

قاپلان

roman: qaplan

يوز

roman: yúz

ⲡⲁⲣⲇⲁⲗⲓⲥ

roman: pardalis

барс

roman: bars

சிறுத்தைப்புலி

roman: ciṟuttaippuli

చిరుతపులి

roman: cirutapuli

གཟིག

roman: gzig

ល្មុង

roman: lmung

λεοπάρδαλη

roman: leopárdali

πάρδαλις

roman: párdalis

ipa: /lɛoːˈpɑːɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-leopar.wav

hyphenation: le·o·par


lepiska

glosses: (ji navi bajarê Leipzig) lepîska, cure qumaşekî hevrişim


lesepase

glosses: destûrnameya derbasbûnê (ji bo di sînorekî re derbasî sînorê dîtir bûn)


letafet

glosses: delalî, spehîtî, ciwanî, xweşikî, xeml, bedewî

text: Letafet û zerafeto ke na şîîra Herîrî de yo, hetê krîteranê edebî ra tu şîîrêka başe yê miletanê bînan ra kemêr nîyo. Yanî tîya ra hezar serrî verê cû lehçeya kurmanckî bi edebîyatî aşna bîya; weşik, nazik û terbîye bîya.

ref: Roşan Lezgîn: Nuşteyê Edîtorî yê Rojnameyê Newepelî - 51

etymology_text: Ji erebî لطافة (leṭafeᵗ), têkilî letîf û litf.


Letonya

لَاتْفِيَا

roman: lātfiyā

لتونی

roman: letoni

Ла́твия

roman: Látvija


levanten

glosses: Lewanten (kesê ku bi eslê xwe Ewrûpî ye, lê belê ji zû ve li Rojhilata Nêzik bi cih bûye û eslê wî gelê dinê tevî hev bûye)


levent

glosses: lewend (cureyeke leşkerî Osmanî yê deryavaniyê)


levye

etymology_text: fransî [Peyv?]levier (raker) ji lever (rakirin, bilind kirin, hildan)


leylak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-leylak.wav


leylek

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-leylek.wav


leylek gibi

glosses: leglega Dersimê, eynî legleg e (kesi jar û çîpdirêj)


leyli meccani

glosses: dibistana ji kîsê dewletî, leyliya belaş


leziz

glosses: çijdar, tehmdar, bitehm, biçij, xweşçeşn, tehmxweş


lezzetlendirme

glosses: çijdarkirin, tehmdarkirin, bitehmkirin, tehmxweşkirin


lezzetlendirmek

glosses: çijdar kirin, tehmdar kirin, bi tehm kirin, bi lezet kirin, bi ekl kirin, tehmxweş kirin


lezzetlenme

glosses: çijdarbûn, tehmdarbûn, tehmxweşbûn, bitehmbûn, bilezetbûn, biekl bûn


lezzetlenmek

glosses: çijdar bûn, tehmdar bûn, tehmxweş bûn, bi tehm bûn, bi ekl bûn


lezzetli

glosses: çijdar, tehmdar, tehmxweş, biçij, biekl, bitehm


lezzetli olmak

glosses: çijdar bûn, tehmdan bûn, tehmxweş bûn, bitehm û ekl bûn


lezzetli yemek

glosses: xwarina tehmxweş, xwarina çijdar, xwarina xweş, xwarina bitehm û lezet


lezzetlilik

glosses: çijdarî, tehmdarî, tehmxweşî, bieklî, bitehmî


leğen

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-leğen.wav


leş gibi

glosses: eynî cihê heywanan e (ji bo cih û bermala pîs)

glosses: eynî bêhna berateyan e, eynî bêhna miraran e


leş gibi serilmek

glosses: weka term xwe avêtin, xwe wekî term dirêj kirin


leş kargası

glosses: qertelê li pey beratê, qijika berateyan (argo)


leşini sermek

glosses: laş li erdê dirêj kirin, laş çîkirin, laş dirêj kirin


leşini çıkarmak

glosses: (yek) li erdê dirêj kirin, (yek) li erdê kirin term


leşçil

glosses: kelaxxur, leşxwer, beratexwer, beratexur


libido

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-libido.wav


libre

glosses: lîbre (yekeya pîvana giraniyê ya beramberî nîvkîloyî ye)


libretto

glosses: lîbreto (pirtûka ku gotinin operayekî li nivisandî ne)

glosses: lîbreto (pirtûka ku li ser pandomîm an jî baleyê ye)


lider

glosses: pêşawa, serok, serkirde, lider (kesê ku di rêvebirinê de bandor û şiyana wî heye)

glosses: serek, serkirde (serekê partiyekê an jî saziyekê)

glosses: pêşîkêş, serîkêş (di pêşbaziyekê de taxim an jî kesê ku li pêş e)


liflenmek

text: Kavunlar liflenmiş.


liken

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-liken.wav


liken

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-liken.wav


likide

glosses: di wateya daxuyakirina deyn û stendinan de


likidite

glosses: lîkîdîte (hebûna ku li pereyan dikare bê vegerandin)


lıkır

glosses: liq, quit (dengi ava gava ku ji derdanekî berî derdanekî din didin)


likit

glosses: lîkit (pereyê ku hemen dikare bê bikaranîn)


liman

text: Deniz limanı.

text: Hava limanı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-liman.wav


limanlamak

glosses: çûn bender (mayîna keştiyê ya li benderê)


limanlık

glosses: bendergeh (devera ku wekî benderê tê bikaranîn, cihê ku hêjayî çêkirina benderê ye)


lime

glosses: lîmonêt kesk, ku ji lîmonên zer tirştir û biçûktirin

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-lime.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-lime.wav


lime

audio: LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-lime.wav


lime lime

glosses: tîş û bertîşî, rîtolrîtolî, zîvarzîvarî, çînîçînî, hûrhûrî, cengecenge, pirtîpirtî, tîştîşî, tîştîşkî


lime lime etmek

glosses: tîş û bertîşî kirin, rîtolrîtolî kirin, zîvarzîvarî kirin, çînîçînî kirin, hûrhûrî kirin, cengecenge kirin, pirtîpirtî kirin, tîştîşî kirin, tîştîşkî kirin


limited ortaklık

glosses: (şirket) şirketa lîmîted, pardariya tixûbdar


limon

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-limon.wav


limon gibi

glosses: tiştê wekî zerê beloq, tiştê wekî zerê maseyan


limoni

glosses: ne xweş (ji bo dan û stendinê di navbera mirovan de)

text: Bu ara ilişkilerimiz limoni.


lira

glosses: lîra, lîre (navê yekeya diravê Tirkan ku beramberî sed qiruşî ye)


liralık

text: Yüz bin liralık şeker ver.


lirik

glosses: lîrik (di wêjeya Yewnana kevnare de helbesta ku li ber lîrê dihate xwendin)


lisan

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-lisan.wav


lisaniyet

glosses: zimanzanî, zimannasî, lenguîstîk, fîlolojî


lisans

glosses: lîsans (perwerdehiya zanîngeh an jî dibistana bilind ku bi giştî çar sal an dom dike)

glosses: lîsans (destûrnameya birin û anîna mal a ji nav welat)

glosses: lîsans (destûra hilbirandina malekî li ser navê firmaya biyan)


lise

forms:
ilköğretim okulu
üniversite

etymology_text: Ji fransî lycée.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-lise.wav


literatür

glosses: lîteratûr (tevahiya nivîsar û berhemên ku di warekî zanistî de hatine nivîsandin)


litografya

glosses: litografî, çapberî, litografya, lîtografî


litrelik

text: İki litrelik şişe.


lityum

glosses: lîtyûm, elementeke ku hejmara wê ya atomî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-lityum.wav


liyakatli

glosses: sezawer, şareza, behredar, liyaqetdar, biliyaqet


lobi

glosses: komasî, lobî (koma ku ji niwînerên derdorên berjewendperest tê pê)


logaritma

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-logaritma.wav


lokanta

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-lokanta.wav


lokantalı

text: Lokantalı vagon.


lokma

glosses: gep, loq, parî, puran, loqme (gez, gep; ev mecazhi ne)

text: Bir lokma ekmek.

glosses: loqme (aletê ku pê cîvate tên şidandin an jî vekirin)


lokmasını saymak

glosses: pariyên (yekî) jimartin, loq û pariyên devê (yekî) hejmartin


lokomotif

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-lokomotif.wav


lokosit

glosses: spîgilorik, lokosît (gulokên spî yên xwînê)


lokum

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-lokum.wav


lokum gibi

glosses: eynî loqim e (ji bo tiştê şîrîn, xweş û nerm)

glosses: eynî şûşe ye, eynî lamba ye (ji bo jina bedew)


longoz

glosses: kûp (di derya û robaran de cihê ku ji nişka ve kûr dibe)


lop

glosses: baz dan, şor bûn, birîn, law kirin (dar), kezax kirin

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-lop.wav


loppadak

text: Et loppadak diye yere düştü.


lopur lopur

text: Bir sepet inciri lopur lopur yedi.


lor

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.Lulu, Lulubî (îro LOr), ew zêdeyê çar hezar salin kû di dîroka mezopomyayê de hebûyinên xwe dane ajotin.


lortlar kamarası

glosses: Kameraya Lordan (di parlementoya Îngilîzan de senato)


lostromo

glosses: lostromo (di keştiyên bazirganiyê de serekê tayfeyan)


loğ

glosses: bangeran, gundor, lox, banger, luq, bankutk, bangurdan, bangor, bangerîn, bangerok, bangur


loğlama

glosses: gundorkirin, loxkirin, bangerankirin, luqkirin, bangurdankirin, bankutkirin, bangerkirin, bangerînkirin, bangerokirin


loğlamak

glosses: gundor kirin, lox kirin, bangeran kirin, luq kirin, bagurdan kirin, bankutk kirin, banger kirin, bangerîn kirin, bangerok kirin


loğusa hummasına tutulmak

glosses: distanî bûn, çil lê qelibîn, distanî lê qelibîn


loğusah

glosses: distanî, duxeskanî, çilî, zistanî, çildarî


loğusalık

glosses: distanîtî, duxeskanîtî, çilîtî, zistanîtî

glosses: distanîtî, duxeskanîtî, zistanîtî, çilîtî (dema çilîtiyê)


lumbago

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-lumbago.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-lumbago.wav


lumbago

glosses: birq, birûsk (êşa ku ji hindav de dikeve piştê)


lâvaj

glosses: lavaj (di bijîşkiyê de bi avdanê şûştina organekê)


lâğvolmak

glosses: rabûn, pelişîn (ji navê rabûna saziyekê)


lök

glosses: cebar, qeyar (mecûna ku ji kils, zeyt, spîçka hêkê, pembû tê bi dest xistin û ji bo cebirandina tiştên terikî, derizî tê bikaranîn)


löp löp

text: Yanakları löp löp.


lügatçe

glosses: ferhengok (ku di dawiya berheman de cih digirin)


lüks

glosses: lüks (yekeya pîvana ronîkirinê, kurtebêja wê Lx)


lüle

glosses: lûlik (tiştê li hev pêçayî, li hev badayî)

glosses: qelûn (gupika di serê darqelûnê de ku titûnê dikinê)

text: Saç lülesi.


lümpenlik

glosses: sûtalî, tolazî, sewtelîtî, sipindûtî, lumpenî


lüp

text: Lüp diye yedi.


lütesyum

glosses: lûtesyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî


lütfen

text: Lütfen kaleminizi verir misiniz?


lütfetmek

text: Kitabınızı lütfeder misiniz?

text: Adınızı lütfeder misiniz?

text: Lütfedip gelseniz.


lütuf

glosses: qencî, alîkarî, paranî, xweşxwazî, say, niwast, lutif


lütufkârlık

glosses: xêrxwazî, qencîkerî, keremkarî, lutifkarî, qencîxwazî


lüzmundan fazla

glosses: jê zêde, zêdeyî hewcedariyê, zêdeyî pêwistiyê


lüzum

glosses: pêwîstî, hewceyî, pêdivî, gerekî, vêtinî, lizum


lüzum etmek

glosses: gerek kirin, hewce kirin, pêwist kirin, lizum kirin


lüzum görmek

glosses: pêwîstî pê dîtin, gerekî pê dîtin, hewceyî pê dîtin, lizum dîtin (an jî pêwistî pê nedîtin, hewceyî pê nedîtin, gerekî pê nedîtin, lizum nedîtin)


maazallah

glosses: meazalah, xwedê bistrîne, xwe dê bixefirîne, hayê


maaşlı

glosses: bimehanî, bimehmizî, bimûçe, biparinc, xweymehanî, bimeaş, bimizûr, bimahiye, xweymeaş, mûçexur


maaşsız

glosses: bêmehanî, bêmehmizî, bêparinc, bêmizûr, bêmahiye, bêmûçe, bêmeaş


mabat

glosses: dumahîk, dumayîk (ji bo nivîsar, roman û whd)


mabet

glosses: perestgeh, perestîşxane, îbadetxane, îbadetgeh, mabet


mabeynci

glosses: navbeynkar, mabeynkar, berdevk (ew kesê ku di dewleta Osmanî de li kar û barê padişah mêze dikir)


macar

glosses: macar (kesê ji gelê Mecaristanê an jî kesê ji nîjada vî gelî)


maceralı

glosses: biserenc, biserhatî, biserguzeşt, bimacera


maceraperest

etymology_text: Ji macera + -perest.

авантуры́ст

roman: avanturýst

авантуры́стка

roman: avanturýstka

аванту́рнiк

roman: avantúrnik

аванту́рнiца

roman: avantúrnica

авантюри́ст

roman: avantjuríst

авантюри́стка

roman: avantjurístka

冒險者

roman: màoxiǎnzhě

مُغَامِر

roman: muḡāmir

مُغَامِرَة

roman: muḡāmira

مُخاطِر

roman: muḵāṭir

مُخاطِرَة

roman: muḵāṭira

ماجراجو

roman: mâjarâju

הַרְפַּתְקָן

roman: harpatkán

הרפתקנית

roman: harpatkanít

모험가

roman: moheomga

иска́тель приключе́ний

roman: iskátelʹ priključénij

иска́тельница приключе́ний

roman: iskátelʹnica priključénij

моҷароҷӯ

roman: mojarojü

авантюри́ст

roman: avantjurýst

авантюри́стка

roman: avantjurýstka

шука́ч приго́д

roman: šukáč pryhód

шука́чка приго́д

roman: šukáčka pryhód

אַוואַנטוריסט

roman: avanturist

אַוואַנטוריסטקע

roman: avanturistke

τυχοδιώκτης

roman: tychodióktis

τυχοδιώκτρια

roman: tychodióktria


macerasız

glosses: bêserenc, bêserhatî, bêserguzeşt, bêmacera


macun

glosses: macûn (di boyaxkarî, camkerî û yên wisan de)

glosses: macûn (cure şekirê ku ji baharatan tê çêkirin)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-macun.wav


madalya

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-madalya.wav


madalyalı

glosses: nîşanedar, madalyadar, bimadalya, binîşane, xweynîşane, xweymadalya, nîşanegirtî, madalyagirtî


maddeci

glosses: malhebîn (ê ku ji malê dinyayê hez dike)


maddi

glosses: daringî, madî (tiştê ji daringê hatiye pê)


madem ki

text: Madem ki inanmıyorsunuz kendiniz gelin.


maden yatağı

glosses: kana berbesiyê, kana madenê (cihê ku maden lê pir e)


madenci

glosses: berbesvan, kanker, madenvan (kesê ku kana madenê dide şixulandin)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-madenci.wav


madımak

glosses: nançûçik, hecîqicî, giyagirêçk, sûrpêncok, merdîmelax, bizmaç


maestoso

glosses: maestoso (dide xuyan ku parçe wê wurşedar û giran bê Ihexistin)

glosses: maestoso (parçeya ku bi vê tempoyê tê lêxistin)


mafsal

glosses: movik, monik, geh, girêçk, maçlek, qamik, kawik

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mafsal.wav


magma

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


magnezyum

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-magnezyum.wav


mahalle

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mahalle.wav


mahalle karısı

glosses: hetka taxê, mitriba mehelê, çîngeneya mehelê


mahalleyi ayağa kaldırmak

glosses: tax rakirin ser lingan, mehele rakirin ser piyan


mahallileşme

glosses: cigayibûn, cihîbûn, deverîbûn, mehelîbûn


mahallileşmek

glosses: cîgayî bûn, cihî bûn, devenbûn, mehelî bûn


mahana

glosses: (mahna) mahne, bahane, ûşt, hincet, batik


maharet

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-maharet.wav


maharetsiz

glosses: nehunerwer, necergebez, nedestbikêr, bêmeheret


mahbube

glosses: hebandî, evandî, mehbûb, hezkirî, dilketî (ji bo jinan)


mahcubiyet

glosses: şermezarî, şermesarî, şermendeyî, fedîkarî, mehcubiyet


mahcup etmek

glosses: şermezar kirin, şermî kirin, şermende kirin, ferş kirin


mahcup olmak

glosses: şermezar bûn, fedîkar bûn, şermî bûn, şermende bûn, ferş bûn, rûsar bûn


mahcupluk

glosses: şermezarî, şermendeyî, fedîkarî, şermesarî, fihêtkarî, şermokî, şermikî, şermîsarî, rûsarî, mehcûbiyet


mahfaza

glosses: kewdank, mahafiza (qutiya ku xişr tê de ten hilanîn)


mahfil

glosses: di camiyan de cihê bilind e ku bi caxan ji hev hatiye qetandin


mahirane

glosses: hunerwerane, cerbezane, destbikarane, pîşebazane, mahirane


mahiyet

text: Meselenin mahiyetini bilmiyorsun.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mahiyet.wav


mahkeme kapısı

glosses: li ber deriye dadgehan, li ber deriye mehkemeyan


mahkemelik

text: Bu mahkemelik bir iş.


mahkemelik olmak

glosses: (bir başkasıyla) ketin dadgehan, ketin mehkemeyan


mahkûm etmek

glosses: ceza lê birîn, hikum dan ser piştê, hikum dan (yekî)

text: Onun bu davranışını mahkûm ediyoruz.


mahkûmiyet

text: Hiç bir mahkûmiyeti yoktur.

text: Mahkûmiyetini bitirmeden öldü.


mahlûk

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre mahluk (“mexlûq, aferîde”).


mahlûkat

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre mahlukat.


mahlûl

glosses: mahlûl (malê kesê ku wêrisên wî tune û mal û mulkên wî ji dewletê re dimine)


mahpushane

glosses: girtîgeh, girtîxane, bendîxane, mehpûsxane


mahremiyetine girmek

glosses: ketin navmala (yekî), ketin mehremiyeta (yekî)


mahsulat

glosses: piraniya mahsûl e mahsuldar berdar, bêrdar


mahsur

glosses: gemarokirî, dorpêçkirî, dorpêçandî, hesarkirî


mahsur kalmak

glosses: gemarokirî man, dorpêçkirî man, ketin dorpêçê, ketin hesarê, tê de asê man


mahsus

text: Çocuklara mahsus bir bahçe.

text: Buraya mahsus bunun için geldim.

text: Kapıyı mahsus açık bıraktı.


mahvetme

glosses: helikandin, dêrisandin, heziqandin, mehfkirin


mahvetmek

glosses: helikandin, dêrisandin, tune kirin, heziqandin, mehf kirin

text: Kuraklık ekinleri mahvetti.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mahvetmek.wav


mahvolma

glosses: tunebûn, helikîn, dêrisîn, heziqîn, mehfbûn


mahvolmak

glosses: tune bûn, helikîn, dêrisîn, heziqîn, mehf bûn


mahzur

text: Mahzuru yok


makadam

glosses: riya ku bi kevirê hûr û xurdik hatiye çêkirin û di ser re silîndir çûye û hatiye


makak

audio: LL-Q33491 (hat)-Dade70-makak.wav


makak

glosses: cure meymûnek ku li başûrê rojhilatê Asyayê dijî (Macacus)


makam

text: Makamın cennet olsun.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-makam.wav


makara

glosses: cencer, gergere (ji bo ya ku tiştan bilind dikin an jî kaş dikin)

glosses: ceresqe, (ji bo ya ku tiştan bilind dikin an jî kaş dikin)


makara çekmek

glosses: wîçewîça (çûkekê) bûn, kirin wîçînî (ji bo çûkan)


makarna

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-makarna.wav


makarnacı

glosses: meqarnexur (kesê ku ji meqarneyan zehf hez dike)


makas

glosses: qêçî, qeyçî (ji bo darên ku wekî meqesê têne ser hev)

glosses: hevbiring, cew (ji bo qusandina mihan û hwd)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-makas.wav


makaslamak

glosses: birin, jê kirin (ji bo nivîs, film û hwd)


makasçı

glosses: meqesvan (karkerê ku erka wî ew e li meqesên rêhesin binêr e û veke bigire)


maki

glosses: tûm, çîl (dar û deviyên li herêma Deryaya Spî)


makinalı tüfek gibi

glosses: weka rnakîne ye (kesê ku zûzûka dipeyîve)


makine

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-makine.wav


makrosefal

glosses: sermezin (kesê ku serê wî hingî mezin e, êdî ji adet der e)


maksat gütmek

glosses: mebestek li ber (yekî) bûn, mexsedek li ber (yekî) bûn


maksure

glosses: li camiyan cihe ku bi caxan hatiye veqetandin

glosses: di malê de cihê ku nahêlin kesê biyan bikevê wê derê


maksut

glosses: derande (ê ku tê daxwazkirin, tişte ku wekî mebest tê ditin)


maktu

glosses: qubale (tiştê ku bi pîvanê nayê firotin)


makul

glosses: hişwer, hoşwer, maqûl, aqilane (li gorî aqil)

text: Makul bir düşünce.

glosses: maqûl, bimantiq (kesê ku li gora aqil tevdigere)

text: Makul bir fiyat.


mal bildirimi

glosses: danezana mal û mülk, daxuyakirina mal û mulk


mal etmek

glosses: lê bûn mal li serê bûn, li serî rûniştin

text: Arsayı beş milyara mal ettim.

glosses: jê re bûn mal (tiştek ji xwe re mal hesibandin)

glosses: bi ser (yekî) de dehf dan, bi ser (yekî) de gêr kirin, xistin stuyê (yekî)

text: Bu olayı bana mal ediyorlar.


mal kaldırmak

text: Bu sene tarladan fazla mal kaldırmadık.


mal olmak

text: Avcılık hayatına mal oldu.


malumat

glosses: agahî, hay, haydarî, zanîş, pêzanî, hayûbay, hacûbac, melûmat


manalı

glosses: watedar, manedar, manîdar, biwate, bimane


manastır

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-manastır.wav


manav

glosses: mêwefiroş, hêşinahîfiroş (kesê ku mêwe û zebze difîroşe)


mandacı

glosses: erkedarê ku li tersxaneyan ji keştiyan berpis e


mandal

glosses: leqleq, şewq, bizmik (bizmika derî û pencereyan)


mandalina

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mandalina.wav


mandallamak

glosses: ristik kirin, mandal kirin (mandal lêxistina li kincan)


mandar

glosses: şandin, hinartin, bi rê kirin, verê kirin, rewane kirin


mandarin

glosses: navê ku Ewrûpayî li karmendên dewleta Çînê dikin


mandolin

etymology_text: Ji fransî mandoline, ji îtalî mandolino.

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-mandolin.wav


maneviyatı bozulmak

glosses: mehd û mirûzê (yekî) xera bûn, beşerî (yekî) xera bûn


maneviyatını kırmak

glosses: mehd û mirûze (yekî) xera kirin, morali (yekî) xera kirin


manevra yapmak

glosses: gerwerzî kirin, werzanî kirin, manewra kirin


manganez

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-manganez.wav


mani

glosses: qewlerk, dûrik, manî (cureyekî şiîra gelerî ya bi qafiye)

etymology_text:
Bi maneya manî asteng: ji osmanî مانع (mani'), ji erebî مَانِع (māniʿ).
Bi maneya cureyekî şiîra gelerî ji erebî معانٍ (maˁāni, “gotinên bimane, vecîze”).


manifaturacı

glosses: patefiroş, pirtûfiroş, pertalfiroş, cawfiroş, manîfaturafiroş


manifesto

glosses: şanîdan, ragehandina mîrî, belavok, weşînek


manika

glosses: kuleka ku di guverteyê de hatiye vekirin da ku hewa bikeve embarên keştiyê


maniple

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-maniple.wav


maniplülatör

glosses: manîplutor (kese ku manipleye bi kar tîne)


mankafa

glosses: teyrokî, kepenek, ruam (hespi ku teyrikî bûye)


manolya

glosses: manolya, magnelî (Magnolia granddiflora)


mantar

glosses: karok, qarçik, kufkarik, fîqeroşk, givkarik, karik, kumik, karî, kuvarik, feqîrok, fitrik, kivkarik, kakevilk, karkulîlk, kufkar, guhik, kiwark, kiyarek, kiyark, kokevil, kokowark, kivarik (ji bo yen xwarinê)

glosses: kimê, fitrik, perpos, kevz (kevza daraeziyi) (ji bo daran)

glosses: devik, devgîrk (ên ku dikin devê şûşeyan)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mantar.wav


mantar gibi yerden bitmek

glosses: li derbûn, weka lana mozeqirtikan li derbûn


mantarlı

text: Mantarlı şişe.

glosses: bimîstanik, bikimê (kesê ku nexweşîna mîstanikan lê ketiye)


mantık

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-mantık.wav


mantıklı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mantıklı.wav


manuel

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-manuel.wav


manyetizma

glosses: manyetizma (tesira ku bi telkin û hîpnotîzmayê li yekî tê kirin)


manyezi

glosses: manyezî (navêagnezyûm oksîda ku di bijîşkiyê de tê bikaranîn)


marangoz mengenesi

glosses: medor, mengeneya xiratiyê, medora xiratiyê


marazlık etmek

glosses: dijwarî derxistin, zor û zehmetî çêkirin


marifet

glosses: merifet (tevgera ku li hesabê mirov nayê)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-marifet.wav


marifetli

glosses: şinûlknak, marîfetnak, xwedîhuner, hunerwer, bimerîfet, jêhatî


marina

glosses: ger yan gol bo lenger û çaki�rina gemiyan

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-marina.wav


marketing

glosses: bazarkirin, firotin , bazardozîn, bazardozî

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-marketing.wav


marki

glosses: markî (li hin dewletên Rojava inwanê esaletê ê di navbera kont û duk de)


marmara çırası gibi yanmak

glosses: Guhartoyeke marmara çırası gibi tutuşmak.


maroken

glosses: maroken (çermê bizinê ku li Fasê tê çêkirin)

glosses: maroken (çermê mihan ku şibandine ya marokê)


marokenci

glosses: marokvan (kesê ku eşya ji marokan çêdike)


mart havası gibi

glosses: eynî sebatoka dînik e (ji bo kesê bêhawa û qirar)


word: mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır

glosses: adar e bibare nebare xedar e, adar e serê sibehan sar e berê êvarê kûçik xwe didin siya dîwar e, adarê berfê da guliyê darê nema danê âvâre


martı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-martı.wav


martin

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-martin.wav


marul

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-marul.wav


maruni

glosses: Marûnî (civata Suryaniyên Katolik ên ku li Lübnan û Sûrî dijîn)


mas

glosses: mêr, zilam, zelam (mirovê nêr yê mezinbûyî)


mas

pos: conj

pos_title: Girêdek

audio: LL-Q14185 (oci)-Davidgrosclaude-mas.wav


mas

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-mas.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-mas.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-mas.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Sillim-mas.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Waldyrious-mas.wav


mas

audio: LL-Q1321 (spa)-AdrianAbdulBaha-mas.wav


masa örtüsü

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-masa örtüsü.wav


masal

glosses: çîrvanok, çîrçîrok, çîvanok, xeberoşk, meselok, mesele, xemşok

glosses: çîrok (berhemên ku tê de pend û şîret hene)

glosses: xeberoşk, çîrçîrok, çîrok (ji bo gotina tewş)


masalcı

glosses: çîrçîroknivîs, çîroknivîs (kesê ku çîrokan, çîrçîrokan dinivîse)


masalımsı

glosses: Çîrokane Çîrokî Mîna çîrokan Çîrçîrokî, xeberoşkî


maskara olmak

glosses: bûn pêşkenî, bûn qeşmer, rezîl bûn, tone bûn


maskaralık

glosses: qeşmerî, qirdikî, pêşkenîtî, pêkenîtî, lihbokî


maske

text: Gaz maskesi.

glosses: maske (macûn û krema ku li tenê mirov tê dayîn)


maskelemek

glosses: rûpoş kirin, maske kirin, nixamtin, niximandin


maskesini kaldırmak

glosses: rûçikê (yekî) aşkera kirin maskeleme rûpoşkirin, maskekirin, nixamtin, niximandin


maslahatgüzar

glosses: berjewendîparêz, karguzar, meslehetguzar, karbirêveber


maslûp

glosses: daleqandî, dardekirî, îdamkirî (ê ku bi dardekirinê hatiye kuştin)


masraf

etymology_text: Deyn ji erebî مَصْرَف (maṣraf).


masraf görmek

text: Masraflarını ben görüyorum.


masraf kapısı

glosses: mesref lê zêde bûn, mesrefa (yekî) giran bûn


mastı

glosses: hawşar (çeşîdek kûçikê pê kurt û ku guhê wî dirêj û pêl in)


mastürbasyon

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-mastürbasyon.wav


masum

glosses: êrî, bêrî, bêtawan, bêsûc, bêguneh, mesûm

text: Dört masumum var.


masumiyet

glosses: êrîtî, bêrîtî, bêtawanîtî, bêgunehî, mesûmî


masumluk

glosses: êrîtî, bêrîtî, bêtawanî, bêgunehî, mesûmî, mesûmiyet


mat etmek

glosses: mit kirin (di gengeşiyekê de dev li yekî ziwa kirin)


matah

glosses: mal (ji bo mirov, mal û eşyayan, bi awayekî biçûkdîtinî)

text: Onun ne matah olduğunu biliriz.


matbaacı

glosses: çapdar, çapdêr, çapemend, çapxanevan (xweyî çapxaneyê)


matbaacılık

glosses: çapdarî, çapdêrî, çapemendî, çapxanevanî


materyalizm

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-materyalizm.wav


matiz olmak

glosses: serxweş bûn, ji xwe ve çûnatizlik serxweşî


matkap

glosses: kunkere, behreme, simok, simtek, nojek, xeşeb, şixab, metqeb

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-matkap.wav


matla

audio: LL-Q33491 (hat)-Dade70-matla.wav


matlup

glosses: daxwazkirî, xwoşewîst (ê tê xwestin, ê lê tê gerin)


matrakçı

glosses: di artêşa Osmaniyan de kesê ku bi çeka bi navê 'matrak'ê şer hînî ecemiyan dikir


mavi

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mavi.wav


mavi boncuk kimde?

glosses: hêşînoka min bi kê re hezkirina min ji wê re


mavi gözlü

glosses: çavşîn, çavhêşîn, çavhêşînok, kusk, çavjeng


mavimsi

glosses: hêşînokî, şînkole, şînoyî, hêşîne, hêşhêşînokî, şînkî


mavzer

glosses: (ji navê danerê wê Wilhelm von Mauser)awîzer


mayalama

glosses: meyandin, givandin, cemisandin, haveynkirin


mayalamak

glosses: meyandin, givandin, cemisandin, haveyn kirin, derman kirin


mayalandırmak

glosses: dan meyandin, dan givandin, dan cemisandin, dan haveynkirin


maydanoz

glosses: bexdenûs, gêjnok, meydenoz, cehperî, bexdenoz, gêjnak (Petroselinum crispum)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-maydanoz.wav


mayhoş

text: İlişkilerimiz mayhoş.


mayhoş elma

glosses: sêva meyxweş, sêvtirşik, cûreyeke sêvên biçûk û tirş


mayi

glosses: garis, genimok, genimê şamî, genimokê şamî, lazût


mayın döşemek

glosses: mayin çandin, mîn çandin, mayin kirin binê erdê


mayıncı

glosses: mayînker, mînker, tepînker, lexemçîn (kesê ku mayînan dike binê erdê)


mayınlama

glosses: binaxkirina tepînkan, binaxkirina mayînan, çandina tepînkan


mayınlamak

glosses: mayîn binax kirin, tepînk çandin, mayîn kirin, tepînk danîn


mayis böceği

glosses: gûgerîn, kêzika rêxê, gagole (Melolontha vulgaris)


maymun

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-maymun.wav


maymun balığı

glosses: çeşîdekî semasiyan e (Squatina vulgaris)


mayna

text: Kavga mayna oldu.


mayonez

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mayonez.wav


maytaba almak

glosses: tinaziyê xwe pê kirin, henekên xwe pê kirin


mazbut

text: Mazbut bir adam.


mazı

glosses: simî (darê ku her du tekerên gerdûmê digine hev)

etymology_text: Ji osmanî مازو (mazı, mazu), ji farisî مازو (mâzu).


maça

glosses: maça (di kaxizê leyîstikê de, kaxizê reş ê ku dişibe serê rimê û bipê)


mağaza

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-mağaza.wav


mağlubiyet

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mağlubiyet.wav


mağlûp

glosses: têkçûyî, binketî, sexer, zorbirî, mexlub


mağlûp etmek

glosses: têk birin, sexer kirin, bi [[bin xistin, zora (yekî) birin


mağrip

glosses: mexrib, mixurb (ji bilî Misrê welatên Afrikaya bakur)


mağrur

glosses: qure, topek, qurnas, qapiz, fiza, betran, nefsmezin, mexrûr


mağrurluk

glosses: quretî, kurnasî, topekî, fîzatî, sergewezî


maşa kadar

glosses: heye bihostek, bihostek û çartilî (ji bo zarokê ku hê nû çêbûye)


maşa varken elini yakmak

glosses: cihê ku maşik lê heye, çima destê xwe dikin agir?


maşallah

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre maşela.

text: - Maşallah!... tu hîn jî le ser xwe î, sofî.

ref: Hesenê Metê, Labîrenta Cinan, Weşanên Welat, 1994


maşallah

glosses: maşelah (di wateya xwedê ji nezera çavan bistrîne de)

glosses: maşelah (ji bo rewşa şaşwazî û gazinan de)

glosses: maşelah (maşelaha ku ji bo nezerê bi zarokan ve dikin)


maşeri

text: Maşerî vicdan.


maşuk

glosses: evandî, hebandî, dilketî, hezkirî, meşûq (mêrê ku jê tê hezkirin)


maşuka

glosses: dilketî, hezkirî, dildar (jina ku jê tê hezkirin)


mebni

pos: prep

pos_title: Daçek

text: Hastalığına mebni gelemedi.


mecal kalmamak

glosses: pertav tê de neman, mecala (yekî) neman, qidûm di çokên (yekî) de neman


mecalsiz düşmek

glosses: bêpertav man, bêqidûm man, bêmecal man, ji pertav de ketin, ji çok û qidûman ketin, ji mecalan ketin


mecbur etmek

glosses: bêgav kirin, neçar kirin, hasilandin, mecbûr kirin


mecbur olmak

glosses: bêgav bûn, neçar bûn, hasilîn, mecbûr bûn


mecburen

glosses: bi bêgavî, bi neçarî, bi mecbûrî, sertoyê


mecnun

glosses: beng, mecnûn (ê ku ji ber evînê xwe winda kiriye)


mecus

glosses: Mecûs (kesê ku bi agir, çêlek û hwd diperise)


medenilik

glosses: şarmendî, şarezayî, şaristaniyet, medeniyet


mega

glosses: mega (pêrkîta ku wateya milyonê dide, kurtebêja wê M ye)


megaton

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-megaton.wav


mehaz

glosses: çavkanî (berhemên ku serî li wan tê dayîn)


mekanik

glosses: mekanik (tiştê ku bi dest an jî bi makîneyê tê kirin)

glosses: mekanik (tiştê ku bêyî bê hizirîn hatiye kirin)


mekanizma

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mekanizma.wav


mekik

glosses: lûlik, mekûk (mekûka ku pêorik û nexşan çêdikin)


mekik gibi

glosses: tu dibêjî qey avo ye, tu dibêjî qey sidê ye


mekkâre

glosses: meqare (di heyna Osmaniyan de navê giştî yê heywanê bar wekî hesp, hêstir, deve, heywanê bar ê bi kirê)


mekruh

glosses: mekrûh, mekroh (tiştê ku li gorî dînê îslamê ne heram e jî lê dîsa kirina wî nayê xwestin)


mektep

etymology_text: Ji erebî مَكْتَب (maktab).

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-mektep.wav


mektepli

glosses: mektebvanî (kesê ku li dibistanê xwe gihandiye)


mektup

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mektup.wav


mektup atmak

glosses: name avêtin postayê, mektup avêtin postayê


mektupçu

glosses: di heyna Osmaniyan de erkedarê payeya bilind ku karê nivîsariyê yê daîreya resmî bi rê ve dibe

glosses: erkedarê ku karê nivîsariyê yên îdarî yên bajarekî bi rê ve dibe


melemek

glosses: merîn, meyîn (ji bo karikan), berîn (ji bo berxan), likîn, kalîn

glosses: kalekal kirin, kirin merînî, kirin kalînî


melengiç

glosses: Guhartoyeke menengiç (“şengêl, kizwan”).


melezlemek

glosses: durehî kirin, gibrîdî kirin, melezî kirin


melezleşme

glosses: durehîbûn, zirbûn, gibrîdîbûn, melezîbûn


melezleşmek

glosses: durehî bûn, zir bûn, gibrîdî bûn, melezî bûn


meleşmek

glosses: bi hev re kirin berînî, bûn berebera (wan), berîn ketin ()


melhuz

glosses: ê ku tê hizirkirin, ê ku tê melhezekirin


melletme

glosses: merandin, berandin, baqandin, kalandin, lîkandin


melletmek

glosses: merandin, berndin, baqandin, kalandin, lîkandin


meltem

glosses: maşelan, bahor (bayê ku havînê ji bejahiyê ber bi deryayê ve diweze)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-meltem.wav


meme başı

glosses: sertîrk, çipik, sermemik, sertîrka çiçik


meme vermek

glosses: çiçik dan (yekî), pêsîr dan (yekî), bostan dan (yekî)


memeli

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-memeli.wav


memnun

glosses: kêfxweş, dilxweş, razî, dilşad, xweşhal, memnûn


memnun etmek

glosses: kêfxweş kirin, dilxweş kirin, dilşad kirin, memnûn kirin


memnun olmak

glosses: jê xweş bûn memnuniyet kêfxweşî, dilşadî, dilxweşî, xweşhalî, memnûniyet

glosses: kêfxweş bûn, dilxweş bûn, dilşad bûn, memnûn bûn


memnuniyetle

glosses: bi kêfxweşî, bi dilşadî, bi dilxweşî, bi memnûniyet


memnuniyetsiz

glosses: kêfnexweş, nedilşad, dilnexweş, nememnûn


memnuniyetsizlik

glosses: kêfnexweşî, nedilşadî, dilnexweşî, nememnûnî, sekala


memorandum

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-memorandum.wav


memure

glosses: fermanber, karmend, kardar, memûr (ji bo jinan)


mendelevyum

glosses: mendelevyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî


mendil

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mendil.wav


mendil kadar

glosses: bi qanda palasekî, cihê destek livîn e (ji bo erda biçûk)


mendil sallamak

glosses: jê re dest hejandin, dest li ba kirin, jê re destmal li ba kirin


mendirek

glosses: mendîrek (bendera ku bi pêlşikênan hatiye çêkirin)


menedilmek

glosses: hatin qedexekirin, hatin menkirin, men'a (yekî) hatin kirin


menekşe

glosses: binevş, benevş, binefş, binevşok, nevsîncîr (Viola tricolor)


menekşe gülü

glosses: guleke ku wekî lavlavkê hildikişe (Rosa chinensis)


menetmek

glosses: qedexe kirin, men kirin, men'a (yekî) kirin, men'a (yekî) jê kirin


menfaatperest

glosses: berjewendperest, mefaperest, havilperest, menfeetperest


menfaatperestlik

glosses: berjewendperestî, mefaperestî, havilperestî, menfeetperestî


menkul

glosses: veguhastî, guhastî (tiştê ji cihekî veguhastine cihekî din)


menzil

glosses: menzîl (devera ku lê heywanê bar û siwariyê tên guherandin)


menzilci

glosses: menzîlvan (teterê ku bi belgîran diçe deverên dûr)


merak

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-merak.wav


merak

glosses: tatêl, zirawî, tatol, çavzêlkî, meraq, etr

text: Bahçeye, çiçeğe merakım var.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-merak.wav


merak etmek

glosses: tatêl kirin, zirewa kirin, etra () kirin, meraq kirin, ketin tatêlê, ketin etrê


merak sarmak

glosses: jê re bûn meraq, jê re bûn etr, jê re bûn tatêl


meraklandırmak

glosses: tatêldar kirin, zirewadar kirin, meraqdar kirin


meraklı

glosses: meraqdar, hewesdar (kesê ku miriyê tiştekî ye û tim pê mijûl dibe)

text: Ava meraklı.

text: Tiyatro meraklısı.


merakta bırakmak

glosses: di meraqê de hiştin, di tatêlê de hiştin


meraktan çatlamak

glosses: di meraqê de behicîn (ji ber daxwaziya hînbûna tiştekî)


meram etmek

glosses: ji xwe re kirin armanc, ji xwe re kirin derd


merasimli

glosses: kevneperest (ê ku bi rê û rêzanan, bi dab û nêrîtan ve girêdayî ye)


merasimsiz

glosses: bêrêûresm, sade (kesê ku bi rê û rêzanan, bi dab û nêritan ve ne girêdayî ye)


mercan ağacı

glosses: riwekeke ji familyeya lobiyan û hildikişe sere tiştan


mercek

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mercek.wav


mercimek

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mercimek.wav


mercimek kemiği

glosses: hestîkê guh ê di navbera sindan û zengûyê de


merdane

text: Wey mubtilê mudde'iyê kazibMerdane dibexşî canî erzanHeyfa ko bi mir giran î lerzan

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

etymology_text: Ji merd + -ane


merdane

glosses: dolik, balor, şewebe, satif, merdane, kirtnak, kirdane, kirdanek, kirdang, tûx

glosses: dolik, tîrok, tîr, darê tîrê, darkilor, şûpik


merdiven

glosses: pirik (yên di xanî û avahîyan da ku mirov li serê diçe tê)

glosses: terence yan jî derence (alava ji bo karê cihê bilind tê bikaranîn)

glosses: nêrdewan, paçîne, derence, pêlekan, sêlim, kapang, sirde

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-merdiven.wav


merdiven dayamak

text: Elliye merdiven dayamışız.


meret

glosses: mîrat, soxe (ji bo tiştê ku mirovan aciz dike, jê nayê hezkirin)

text: Ne meret şeymiş bu, hergün bir tarafı bozuluyor.


merhamet etmek

glosses: lê nayîrîn, piyarî lê kirin, dilovanî kirin, merhemet kirin


merhametsiz

glosses: dilgirs, dilhişk, nepiyar, qeterehm, bêrehm


merhametsizlik

glosses: nepiyarî, qeterehmî, dilgirsî, dilhişkî, bêrehmî


merhemlemek

glosses: hetwan kirin, merhem kirin, belsan kirin


merhum

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-merhum.wav


merkezde

text: Benim düşünüşüm bu merkezde.


merkezcil

text: Merkezcil kuvvet.


merkezkaç

text: Merkezkaç kuvvet.


merme

glosses: mermer (ê ji kevirê mermer hatiye çêkirin)


mermer

glosses: berê req û hiliye jo bo avakirinê tê bikaranîn, herwisa di çêkirina seneman jî de, rengê wî spiye û xetên reş lê hene.

שישא

roman: šīšā

মৰ্মৰ

roman: mormor

মাৰ্বল

roman: marrol

мәрмәр

roman: märmär

ма́рмур

roman: mármur

мрамор

roman: mramor

ᎦᏓᏲᏍᏗ

roman: gadayosdi

雲石

roman: wan⁴ sek⁶

大理石

roman: daai⁶ lei⁵ sek⁶

大理石

roman: thai-lî-sa̍k

大理石

roman: dàlǐshí

大理石

roman: tōa-lí-chio̍h

石石

roman: sia̍h-chio̍h

رُخَام

roman: ruḵām

رخام

roman: rḵām

մարմար

roman: marmar

આરસપહાણ

roman: ārasaphāṇ

მარმარილო

roman: marmarilo

संगमरमर

roman: saṅgmarmar

שיש

roman: sháyish

һаньтг

roman: han'tg

ಅಮೃತಶಿಲೆ

roman: amṛtaśile

мермер

roman: mermer

කිරිගරුඩ

roman: kirigaruḍa

대리석

roman: daeriseok

संगमरवर

roman: saṅgmarvar

гантиг

roman: gantig

दुरुल्वहं

roman: durulvahaṃ

мармӕр

roman: marmær

ਸੰਗਮਰਮਰ

roman: saṅgmaramar

мра́мор

roman: mrámor

мороморъ

roman: moromorŭ

מאַרמאָר

roman: marmor

מאַרמער

roman: marmer

מירמל

roman: mirml

μάρμαρο

roman: mármaro

μάρμαρος

roman: mármaros


mermer

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-mermer.wav


mermi

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-mermi.wav


merserize

glosses: merserize (ê ji merserizeyê hatiye çêkirin)


mersi

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-mersi.wav


mertlik

glosses: merdî, camêrî, mêrxasî, merdayî, merdinî


mesane

etymology_text: Ji osmanî مثانه (mesane), ji erebî مَثَانَة (maṯāna).


mescit

glosses: nimêjgeh (mizgefta biçûk a bêminare ku tê de nimêja înê û cejnê nayê kirin)

etymology_text: * erebî >>> مسجد

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mescit.wav


mesel

glosses: methel, şerenîx, mesel (çîrok an jî xeberoşkên perwerdeker)


mesel olmak

glosses: bûn gotina pêşiyan meselâ wek mînak, wek nimûne, mesela


mesele çıkarmak

glosses: gelş çêkirin, tişt qewimandin, mesele çêkirin


meseleyi çıtlatmak

glosses: (tiştek) li (yekî) teqandin meşen kesê ku piştvanekiya hunermend û zanyaran dike


mesh

glosses: nêr û mê bûn (yan kirin), kef tin tel hê, gon can bûn


mesnevi

glosses: mesnewî (şeklê nezmeke edebiyata dîwanê ye)

glosses: mesnewî (berhema ku bi vê nezmê hatiye nivisandin)


mest olmak

glosses: mest bûn, serguzeşt bûn, ser lê gerin, sergeşte bûn, sermest bûn


mesuliyet

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mesuliyet.wav


meta

glosses: kalêr, kalîdat, kûtal, mal, malên bazirganî


metanet

glosses: xurtî, xweragirî, qayimî, hêzdarî, hêz, taqet, berxwedan, berxwedêrî

text: Ji telebeyên Ustad Bedîuzzeman, Ahmed Aytimur, di çileya paşîn / çile 2016 de li Stenbolê wefat kir. Xwedê wî bi rehmeta xwe şad bike. Em ji malbata wî re, ji dost û hezkerên wî re û ji hemû telebeyên Rîsaleyên Nûr re sebr û metanetê dixwazin.

ref: Nûbihar hejmar 134, aliyê hindir yê berga pêşîn

forms: مهتانهت

etymology_text: Hevreha soranî soranî مهتانهت (metanet), farisî متانت (metanet), tirkî metanet... hemû ji erebî متانة (metaneᵗ), hevrehaMetîn ji erebî متين (metîn, “saxlem, xurt, qayim, xweragir”).

ipa: /mɛtɑːˈnɛt/


metanet göstermek

glosses: tirûş kirin, li ber xwe dan metanetli tirûşdar, tehbdar, berxwedêr, bimetanet


metastaz

glosses: guherîn an neqilbûna cih yan şikil yan çawaniya tiştekî

text: Di bersiva 'Gelo FETO bi temamî hat paqijkirin?' de Serokomar Erdogan got, "Na. Hê operaysonê lazim gelek in. Di nava dewletê de, di nava saziyan de, di nava polîs û eskeriyê de li her derê hene. Ji ber vê asan nîn e. Vê adeta metastaz kiriye, hemî bunye dorpêç kiriye."

ref: Trtnuce.com 2/2019

etymology_text: fransî [Peyv?]métastaselatînî [Peyv?]μετάστασις (metástasis: guherandin, neqilkirin) ji μεθίστημι (methístēmi: guherandin, neqil kirin)


metelik

text: Bende metelik yok.


metelik vermemek

glosses: quriş û metelik tê nedan, qurişê qui pê nedan


methal

glosses: destpêk, gurîzgeh, derbasok (di pirtûkê de)


metrelik

text: Üç mektrelik kumaş.


mevcut

text: Okulun mevcudu.


mevki

glosses: der, şûn (di amyar û di sînema û şanoyan de cihê rihet û baş û bipere)


mevlevi

glosses: Mewlewî (kesê ku pêgirê tarîqata Mewlewîtiyê ye)


mevlit

glosses: mewlûd (berhema ku li ser jidayikbûna Hz Muhemed e)


mevsim

glosses: werz, demsal, dansal, wezre, pişksal, mewsîm

glosses: heyam, wext (dema ku bûyerên atmosfere lê pir çêdibin)

text: Yağmur mevsimi.

glosses: heyam, wext (çaxê ku çandiniya tiştek» tê kirin an jî tiştek tê hilanîn)

text: Domates mevsimi.

text: Tiyatro mevsimi.

text: Yaşlılık yaşamın kış mevsimidir.

etymology_text: Ji erebî مَوْسِم (mawsim).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mevsim.wav


mevsimlik

glosses: werzî, werzane, werzeyî, demsalî mewsîmî


mevzi

glosses: meterîs, kozik, kolik, sîper, senger, antaq, meseb, tavî, mewzî (ji bo leşken, nêçîrvanî û Çişten wisa)


mevzilenmek

glosses: sîper girtin, senger girtin, ketin kozikanj ketin meterîsan, ketin mewziyan


mevzubahis etmek

glosses: der barê () de axiftin, li ser () mijûl bûn


mevzun

text: Mevzun vücut.


mevzuya girmek

glosses: dest bi dabaşê kirin, ji dabaşê behs kirin


meyan kökü

glosses: sûs, sûsik, mêkok, şîranok, meyan (Glycyrrhiza glabra)


meydan bırakmak

glosses: meydan jê re fireh kirin, meydan jê re hîştin


meydan kalmamak

glosses: jê re rê nedîtin, keysa (tiştekî) nedîtin

text: Kaçmaya meydan bulmadan yakalandı.


meydan okumak

glosses: qaqibo kirin, meydan kirin, (jê re) meydan xwestin, nav di xwe dan, destê xwe li devê xwe xistin


meydan vermemek

text: Kavgaya meydan vermemek lazım.


meydana atılmak

glosses: xwe avêtin rastê, xwe avêtin nav rastê, xwe avêtin meydanê


meydana atmak

glosses: avêtin rastê, avêtin nav rastê, avêtin meydanê


meydana dökmek

text: Bütün pisliklerini meydana döktü.


meydana gelmek

glosses: hatin rastê, hatin himatê, qewimîn, çêbûn, rûdan

text: Bu kavga bir küfür yüzünden meydana geldi.


meydana çıkmak

glosses: derketin rastê, derketin meydanê, xuya bûn

text: Karlar eriyince tepe meydana çıktı.

glosses: derketin rastê, derketin meydanê, aşkere bûn

text: Hasta olduğu meydana çıktı.

text: İşsiz kaldım, kardeşlerim de meydana çıkmış sayılmazlar.


meydancı

glosses: meydanvan (kesê ku ji rêşkirin û paqijkirina hewş û bexçeyan berpirs e)

glosses: meydanvan (kesê di qawîşên girtîgehan de li kar û barê ser dest û piyan dinêre)


meydanda

glosses: li rastê, li nav rastê, li ber çavan, aşkere


meydanda bırakmak

glosses: li rasta Xwedê hîştin, li aziya xwedê hiştin (li rastê bêmal û hal hiştin)


meydanı boş bulmak

glosses: meydan vala dîtin, meydan pê man, meydan vala man, şêr ji meydanê bikeve gur û rovî tewr û bazan didin xwe


meyilli olmak

glosses: berê (yekî) pê de bûn, berê (yekî) bi (yekî) din de bûn


meyletmek

glosses: pê de xûz bûn, pê de xwar bûn, bi ser de xûz bûn, pê de meyî bûn


meyve

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-meyve.wav


meyveli

text: Meyveli gazoz.


meyvelik

glosses: dehl, dexî, bexçeyê mêweyan, bexçeyê fêkiyan


mezar kaçkını

glosses: qaritê devê çeman, wawikê ber devê çeman (kesê zeîf)


mezardan çıkarmak

glosses: ji devê gorê filitandin, ji devê gorê xelas kirin


mezarlık

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mezarlık.wav


mezbaha

glosses: selexane, girûxane, kuştargeh, qesabxane

etymology_text: Ji osmanî مذبح (mezbah), مذبحه (mezbaha), ji erebî مَذْبَح (maḏbaḥ), مَذْبَحَة (maḏbaḥa).


mezbele

glosses: Cihê ku gilêşî dibenê, cihê gilêşî diavêjin têde.

etymology_text: ji tirkî?


mezcetmek

glosses: tevî hev kirin, berî nava hevdan, tevlî hev kirin


meze

glosses:
pêşxwarin, çend cûnên xwarinê yên sar û sivik ku li gel hev tên pêşkêşkirin
 komek berxwarinên biçûkin digel vexwarinên alkolîkî tên xwarin

forms: mize

etymology_text: Ji tirkî meze, ji farisî مزه (mezê), ji farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (mizeg), hevreha mêtin. Derî Kurdistana Bakurî bi ramana "çêj, tam" tê bi kar anîn.


mezhep

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mezhep.wav


mezzosoprano

glosses: mezzosoprano (dengê jinan ê di navbera soprano û kontraltoyê de)

glosses: mezzosoprano (hunermenda ku dengê wê ev e)


meçhul

glosses: nediyar, kesnezan, nenas, nenuma, meçhûl


meğer

text: Meğer adamlar hırsızlarmış.


meşakkat

glosses: dijwarî, çetînayî, zorayî, renc, zehmetî, meşaqet


meşe

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-meşe.wav


meşgale

glosses: kêferat, mijûlayî, mijûlî, xerikî, meşxele


meşgul etmek

glosses: karîwer kirin, meşxûl kirin, mijûl kirin, xerîk kirin


meşgul olmak

glosses: kariwer bûn, bilî bûn, bilîn, meşqûl bûn, xerik bûn


meşhur olmak

glosses: navdar bûn, binavûdeng bûn, meşhûr bûn, nav û deng dan


meşhurluk

glosses: navdarî, binavûdengî, navdayîbûn, meşhûrî


meşrep

etymology_text: Ji erebî مَشْرَب (mašrab, “vexwarin”).


meşrubat

glosses: vexwarin, vexurik, meşrûbat (piraniya vexurik e)


meşruta

glosses: mulkê ku bi şertê neyê firotan ji wêris an jî, ji saziyekê re hatiye hîştin


mı

pos: article

pos_title: Pirtik

glosses: ma, qey, gelo, aya (di Kurdî de erka wan bi van bi cih tên anîn)


miat

glosses: mawe, qewl (maweyê ji bo kirin û çêkirina tiştekî)


mide bulandırmak

glosses: dilê (yekî) li hev xistin, bîzê (yekî) li hev xistin, mehdê (yekî) li hev xistin


mide fesadına uğramak

glosses: tetirxanî bûn, serdilê (yekî) tehlotirşoyî bûn, berşoşkî bûn


midesi almamak

glosses: dilê (yekî) neçûn (tiştekî), dilê (yekî) jê li hev ketin, madeyê (yekî) neçûn (tiştekî), bîzê (yekî) neçûn (tiştekî), dilê (yekî) lê neqeridîn

glosses: dilê (yekî) qebûl nekirin, xîreta mirov bar nedan


midesi bulanmak

glosses: dilê (yekî) li hev ketin, bîzê (yekî) li hev ketin

glosses: şika (yekî) çûn (yekî), gumana (yekî) di (yekî) de çûn


midesi ekşimek

glosses: berşoşkî bûn, serdilê (yekî) tehl û tirş bûn


midesi ezilmek

glosses: dilê (yekî) ji bîr ve çûn, dilê (yekî) xewirîn, dewxa (yekî) çûn, dilê (yekî) xelîn


midesiz

glosses: palaxî (kesê ku li tu tiştî naboyîne dixwe)


mideyi bastırmak

glosses: (tiştek) kirin ber dilê xwe, dilê xwe pê sekinandin


midi

audio: LL-Q150 (fra)-Helenou66-midi.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-midi.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-midi.wav


midye

etymology_text: Ji osmanî مدیه, ji yûnanî μύδια (mýdia).


midyeci

glosses: midyevan (ê ku midyeyan ji behre derdixe)


mihaniki

text: Mihaniki bir hareket.


mıknatıs

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mıknatıs.wav


mıknatısiyet

glosses: miqnatîsîtî, kişanekîtî, hesindizîtî, meqletîzîtî


mıknatıslamak

glosses: miqnatîsî kirin, meqletîzî kirin, hesindizî kirin


mıknatıslanmak

glosses: hatin miqnatîsîkirin, hatin meqletîzîkirin, hatin hesindizîkirin


mikro

glosses: biçûk, hûr (pêrkîta ku wateya biçûk dide)


mikrop

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mikrop.wav


mikroskop

audio: LL-Q9056 (ces)-Pohlpiano-mikroskop.wav


mikroskop

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mikroskop.wav


mikâp

text: Bir mikâp su metre.


milat

etymology_text: Deyn ji erebî مِيلَاد (mīlād).


milattan sonra

glosses: piştî zayînê, pîştî Mîladê, piştî Îsa Pêxember (Hz Îsa).


milattan önce

glosses: beriya zayînê, beriya mîladê, beriya îsa pêxember


mili

glosses: pêrkîtek e ku tê pêşiya çi wateya hezarî didê, kurtebêja wê m ye


milis

glosses: nefîram, bargir (hêza gel a ku di heyna şer de ji artêşê re dibe alîkar)


militan

glosses: têkoşer (kesê ku ji bo serketina ramanekê tê dikoşe)


militarist

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-militarist.wav


millet meclisi

glosses: komcivana newengeran, komasiya parlementeran


millileştirmek

glosses: neteweyî kirin, gelemperî kirin (neteweyîkirina dem û dezgehan)


milliyet

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-milliyet.wav


milliyetçi

glosses: netewehez, neteweperwer, neteweparêz, neteweperest, miletperest


milliyetçilik

glosses: netewehezî, neteweperwerî, neteweparêzî, neteweperestî, miletperestî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-milliyetçilik.wav


milyarlık

text: Onsekiz milyarlık bütçe.


mimar

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mimar.wav


mimarlık

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-mimarlık.wav


mimarî

glosses: avahîsazî, bînasazî, qesirbendî, emaretsazî, mîmarî


mimlemek

glosses: mîm kirin, nehê (yekî) danîn ser dehên (ên din)


minare boyu

glosses: bi qandî bejna minareyî, bi qasî minareyekê


minare gibi

glosses: tu dibêjî qey minare ye, wekî minareyekê


minareyi çalan kılıfını hazırlar

glosses: ê ku dîzan çêke wê çembilan jî pê ve deyne, kesê ku cêran çêke dikare çembilan jî pê ve bike


mıncıklama

glosses: quncartin, quncirandin, quricandin, avciqandin


mıncıklanmak

glosses: hatin quncartin, hatin quncirandin, hatin quricandin, hatin avciqandin


minder

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-minder.wav


minder

glosses: mînder (mîndera ku li serê gulaş tê girtin)


minder çürütmek

glosses: ker xesandin (kesê ku betal wetal e, karekî nake)

glosses: (cihek) genî kirin (ji bo mana demeke dirêj a li cihekî)


mineral

forms: minerall

etymology_text: Ji îngilîziya navîn mineral, deyn ji fransiya kevn mineral, (fransî minéral), ji latîniya serdema navîn minerale, ji minera (“kanzaya xav”).


mineral

glosses: kanzayî, mîneralî (tiştê ku tê de madeyên înorganîk hene)

mineral acid

sense: Peyvên jê çêbûyî (navdêr û rengdêr)


mineral

glosses: kanzayî, mîneral (tiştê ku tê de madeyên înorganîk hene)


minicik

glosses: biçûçik, qicikî, qicûcankî, hûrikî, bilcikik


minnet duymak

glosses: şêkirandin, şêkir kirin, mînêkar bûn, spasiya xwe jê re anîn, şikrîma xwe jê re anîn


minnet etmek

glosses: şêkirdarî kirin, minêkarî kirin, minê kirin, dikilandin


minnettar

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-minnettar.wav


mintan

glosses: kurtik, qutik (êlekê bimil ê ku bi ser cilan de li xwe dikin)


mıntıka

glosses: mintiqe, herêm, erdîm, hêldor, hewêrke, ebr

etymology_text: Ji osmanî منطقه (mıntıka), ji erebî مِنْطَقَة (minṭaqa, “kember, qayîş; herêm; qad”). Ji rehê ن ط ق (n-ṭ-q).


minval

etymology_text: Ji osmanî منوال (minvâl), ji erebî مِنْوَال (minwāl).


minyatür

glosses: minyatûr (wêneyê biçûk ê ku bi awayê minyaturî hatiye çêkirin)


miri

text: Kial vi miras kiam li stulte agas?.

etymology_text: Deyn ji îtalî mirare.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-miri.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-miri.wav


miri

glosses: mîrî (mal û milkê ku aîdê hikûmet û xezîneyê ye)


mırıl mırıl

glosses: ginegin, miremir, pilewil, pilepil, pineping, minemin, çimeçim


mırıldama

glosses: nûhirandin, nehwirandin, tewirandin, lûbandin, norandin, lobandin


mırıldamak

glosses: nûhirandin, nehwirandin, tewirandin, nêwirandin, lûbandin, norandin, lobandin


mırıldanma

glosses: mirmirandin, çimçimandin, miremirkirin, gineginkirin, pilewilkirin


mırıldanmak

glosses: mirmirandin, miremir kirin, ginegin kirin, pilewil kirin, pilepil kirin, Çimçimandin


mirim

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: Kesê yekem yekjimar raboriya sade ji lêkera mirin.

ipa: /mɪˈɾɪm/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-mirim.wav

hyphenation: mi·rim


mırlamak

glosses: nirinî kirin, mirinî kirin, kirin mirinî, kirin nirinî, nirenir kirin, miremir kirin


mis gibi

text: Mis gibi bir hava.


misafir ağırlamak

glosses: mêvan hewqandin, mêvan ezimandin kirin mêvan


misafirliğe gitmek

glosses: çûn mêvaniyê, çûn mêvandariyê, çûn nav malan


misafirperver

glosses: mêvanhez, mêvanperwer, mêvanhewîn, odegerên


misillemede bulunmak

glosses: bergîdana () dan]], lê vegerandin, lê fetilandin


mısır baklası

glosses: baqilê pisîkan, baqilê tehl (Lupinus termis)


mısır püskülü gibi

glosses: weka pore keçelan e (porê firk û belawela)


mısırdaki sağır sultan bile duydu

glosses: Guhartoyeke mısır'daki sağır sultan bile duydu.


misis

glosses: misis (di zimanê îngilizi de jina zewicandi)


miskal

glosses: misqal (yekeya pîvana giraniyê ya ku bi qasî dirhem û nîv e)


misket

glosses: bibêhn (ji bo wesifandina mêweyên bêhnxweş)

text: Misket elması.

text: Misket armudu.

text: Misket bombası.

text: Misket oyunu.


miskin

audio: LL-Q9240 (ind)-Xbypass-miskin.wav


miskin

glosses: evdalok, kotî (kesê ku li dijî tiştê ne baş bêdeng dimine)


mısmıl

glosses: helal (ê ne mirar ku goştê wê/wî tê xwarin)


mister

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-mister.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-mister.wav


mitil

glosses: lihêf an jî balîfa ku hirî an jî pembû kirinê


mitoloji

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mitoloji.wav


miyasma

glosses: berê faktora ku bawer dikitin dibe sedemê nexweşînên şobayî


miyavlamak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-miyavlamak.wav


miyavlatma

glosses: newandin, newtandin, miyawandin, newikandin, nirandin


mıymıntı

glosses: zexel (kesê ku bêhemd û amadê xwe karekî dike)


mizah

glosses: pêkenî, pêkenîn, pêkenok, kenawerî, mizah


mizahçı

glosses: peşqele, pêkenîker, çûle, qerfkar, mîzahkar


mizahçılık

glosses: peşqeletî, çûletî, pêkenîkerî, qerfkarî, mîzahkarî


mizana

glosses: mizana (dîreka paşîn a keştiya ku sisê an jî hîn bêhtir dîrekên wê hene)


mizantrop

glosses: mîzantrop (kesê ku ji mirovan nefret dike)


mızıkalı

glosses: mizikavan (kesê ku di tipa muzîkê ya serayê de dixebite)


mızmız

glosses: mizmiz, mizmizok, çîzok, çîzçîzok, pitpitok, mortmortok


mızmız etmek

glosses: pitpitokî kirin, mortmortî kirin, mizmizî kirin


mızmızlanma

glosses: çimeçim, çûleçûle, pitpitokî kirin, mortmortîkirin, mizmizîkirin


mızmızlanmak

glosses: pitpitokî kirin, çimeçim kirin, çûleçhule kirin, mortmortî kirin, mizmizî kirin


mızmızlık

glosses: mizmizokî, çîzokî, çîzçîzokî, pitpitoktî, mortmortoktî, mizmizî


mızmızlık etmek

glosses: pitpitoktî kirin, mortmortoktî kirin, mizmizî kirin


mızrak

glosses: rim (cirîda ku di atletizme de tê xebitandin)


mızrak çuvala girmez

glosses: rim di têran re hilnayê, rim di têran de venaşire


mobilize

glosses: lêkdan, livandin, amade kirin, destdihilandin

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-mobilize.wav


mobilize etmek

glosses: bizivandin, bizavî kirin, mobîlîze kirin


mobilya

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-mobilya.wav


modernist

audio: LL-Q1860 (eng)-Aquild-modernist.wav


moka

glosses: moka (vexurika ku ji vê qehweyê tê çêkirin)

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /moːˈkɑː/

hyphenation: mo·ka


mokasen

glosses: mokasen (sola ji yek parçeyê çerm ku çermsorên Bakurê Amerikayê dikin piyê xwe)


mola

glosses: vês, vêsan, vehes, rawes, vehesî, west, bêhndan, bêhnvedan

text: Halatı mola ettiler.


mola vermek

glosses: vêsîn, vesihîn, vêsa xwe girtin, bêhn vedan, bêhna xwe dan, westa xwe danîn


molekül

glosses: molekûl (parçeyê herî biçûk ê bitûniyekê)


molibden

glosses: molîbden, elementek e ku nimroya wê ya atomî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-molibden.wav


molotof

glosses: kokteyli (ji navê siyasetmedarê Rûs Molotov)


monogam

glosses: tekjinî, tekmêrî, monogam (zewaca bi jinekê re)


monopol

glosses: monopolî, tekrewî, yekdestî, tekdestî, monopol


monte etmek

glosses: bi hev ve danîn, bi hev xistin, pev xistin, monte kirin


moral vermek

glosses: mirûz xweş kirin, mehdi (yekî) xweş kirin, moral dan (yekî), beşerî (yekî) xweş kirin


morali bozuk

glosses: mehdekirî, bimehde, sixurşikestî, mirûzkirî, mirûzi (yekî) kiriye, mehdi (yekî) kiriye, morali (yekî) ne xweş e


morali bozulmak

glosses: mirûzi (yekî) xera bûn, mehd û mirûzi (yekî) ne xweş bûn, morali (yekî) xera bûn


moralini bozmak

glosses: mehd û mirûzi (yekî) kirin hev, mirûzi (yekî) xera kirin, beşerî (yekî) xera kirin, morali (yekî) xera kirin, sixurî (yekî) şikandin


morarış

glosses: ricricîn, morbûyîn, şînbûyîn, reşpatîbûyîn


morarma

glosses: ricricîn, morbûn, şînbûn, şînqelîn, reşpatîbûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd)


morarmak

glosses: ricricîn, mor bûn, şîn bûn, hişîn bûn, reşpatî bûn, reş bûn, reş û şîn bûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd)


morartı

glosses: morayî, şînayî, reşayî, reşpatî (cihi ku ji ber birin û derban şîn û reş bûye)


morartma

glosses: ricricandin, morkirin, şînkirin, reşkirin


morartmak

glosses: ricricandin, morkirin, şîn kirin, reş kirin, reşpatî kirin, reş û şîn kirin (ji ber nexweşîn, derbe û hwd)


morlaşma

glosses: ricricîn, morbûn, şînbûn, hişînbûn, reşbûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd)


morlaşmak

glosses: ricricîn, morbûn, şîn bûn, hişîn bûn, reş bûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd)


morluk

glosses: morayî, şînayî, reşayî (ji ber derb, birin, nexweşîn û hwd)


mors

glosses: mors (Odobenus rosmarus) (I (ji navi Morse)


mortocu

glosses: kesi ku miriyan hildigire (di filehtiye de)


moskof toprağı

glosses: kevirekî sistokî ku pi madenan dibiriqînin


motorcu

glosses: motorvan (kesê ku amyara deryayî dişixulîne)


mozaik

glosses: xurdiki mermer (ku ji bo mozaîki tin bikaranîn)


moğol

glosses: Moxol (kesê ji gel an jî, ji nîjada Moxolan)


muaf tutmak

glosses: jê cuda girtin, jê cihê girtin, jê muaf girtin

text: Askerlikten muaf tutmuşlar.


muafiyet

glosses: bexşandîbûn, cudagirtîbûn, bexşbarî, muafiyet


muaflık

glosses: bexşandîbûn, cudagirtîbûn, bexşbarî, muaftî


muasır

glosses: hemdem, hemçax, hemçerx (kes an jî tiştê hemçerxê hev)


muavinlik

glosses: alîkarî, arîkarî, harîkarî, muewênî (bûna alîkar)


mubassır

glosses: erkedarê ku li dibistanan li ser rewşa xwendekaran radiweste û rêkûpêkiyê tîne pêubayaa kirîn


mucize

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mucize.wav


mudi

glosses: mudî (kesê ku tiştek bi emanetî daye ba yekî)

glosses: mudî (kesê ku dirav li bankayê razandiye)


muhabbet

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-muhabbet.wav


muhabir

glosses: nûçegihan, peyamnêr, peyamnihêr, nûçeguhêz, nûçevan, muxabîr

glosses: nûçegihan (ev ji bo kesê ku wekî erkedarê saziyekê dixebite)


muhabirlik

glosses: nûçegihanî, peyamnêrî, peyamhinêrî, nûçeguhêzî, nûçevanî


muhafaza edilmek

glosses: hatin hêvişandin, hatin parastin, hatin hemidandin


muhafaza etmek

glosses: hêvişandin, hemidandin, veşartin, parastin, hemandin, muhafize kirin


muhafazakâr

glosses: kevneperest, kevneparêz, adetperest, muhafizekar


muhafazakârlık

glosses: kevneperestî, kevneparêzî, adetperestî, muhafizekarî


muhafız

glosses: pasvan, nîgehdar, segvan, qerewêl, pawan, parêzkar, pasavan, mifirdî

glosses: dizdar, mihefiz (fermandarê ku kelek an jî bajarekî diparêze)


muhafızlık

glosses: pasvanî, nigehdarî, segvanî, qerewêlî, parêzkarî, pasavanî, mifirdîtî


muhakeme

etymology_text: Deyn ji erebî مُحَاكَمَة (muḥākama).


muhakeme etmek

glosses: darizandin, dadgeh kirin, muhakeme kirin, mehkeme kirin


muhakkak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-muhakkak.wav


muhal

glosses: nabe, dê nebe (tiştê ku dê nebe); yê bûna wî an qewimîna wî nemimkin e.

etymology_text: Ji erebî مُحال (muḥāl), ew jî ji formeke lêkera حَالَ (ḥāla).


muhalefet

glosses: mixriktî, mixrikî, muxalefet (civata dijberan)


muhalif

text: Muhalif parti.


muhamedi

glosses: Muhemedî (kesê ji ometa Hz Mehemed, Misliman)


muharebe

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-muharebe.wav


muharrem

glosses: muherem (li gorî salnameya heyvêeha pêşîn)


muhasara

glosses: gemaro, dorpêçan, dorpêç, dorgirtin, dorlêgirtin, lêwerhatin, muhasere


muhasara etmek

glosses: dor lê girtin, dor lê pêçandin, dorpêç kirin, gemaro kirin, lê werhatin, dest û bird kirin


muhasebe

etymology_text: Ji erebî مُحَاسَبَة (muḥasebeᵗ), hevreha aramî ܡܚܫܒܬܐ (/mexşevta/), îbrî מחשבה (/mexşava/), ji rehê ح س ب (ḥ-s-b-, “bîr birin, hejmartin”).


muhasebeci

glosses: jimêryar, hejmaryar, jimaredar, hesapgêr, hesabdar, muhasîb


muhasebecilik

glosses: jimêryarîtî, hesapgêrî, hejmaryaritî, jimaredarî, hesabdarî


muhasip

glosses: jimêryar, hejmaryar, jimaredar, hejmarvan, hesapgêr, muhasîb


muhasiplik

glosses: jimêryartî, hejmaryartî, jimaredarî, hejmarvantî, hesapgêrî


muhassas

glosses: terxankirî, cihêkirî (ji yekî re terxankirî)


muhatap

glosses: muxatab, hinkûf, berberêv, berpeyv, beraxêv, bervêder

text: O muhatabım değil.

etymology_text: Ji erebî مخاطب (“yê lê tê xîtabkirin”).


muhayyile

glosses: muxayîle, hêza xeyalkirinê, hêza nîgaşkirinê


muhbirlik

glosses: sîxurî, altaxî, pêvederî, îxbarkerî, muxbîrî


muhil

glosses: Çekûçekê mezin e ji bo şkandina berên mezin û zexm tê bikaranîn.

forms:
موهل
muhilk


muhil

etymology_text: Deyn ji erebî مُخِلّ (muḵill).


muhit yapmak

glosses: ji xwe re der û dor çêkirin, ji xwe re dost çêkirin


muhtariyet

glosses: xweserî, otonomî, xudmuxtarî, hukmê zatî


muhtaç etmek

glosses: hewcedarî (yekî) kirin, hewceyî (yekî) kirin, muhtacî (yekî) bûn


muhteşem

glosses: Tiştê ku bi nirx û bihadar be, tiştê ku pirr balkêş û çavkêş be.

text:
Girtî yek qebde ji nûra xwe Xuda, Gote wê: "Kunî Hebîbê Ehmeda ".
Hêj ne erş û ferş û kursî û qelem
Hêj ne lewh û enbiyayê muhteşem
Salîha tesbîh kirî nûra şikelf
Şeş mîet elf û çîhar û bîst û elf

ref: Mela Hisênê Bateyî

text: Îbo got:“Bi stranên ku min li Bodrûmê nivîsandine ezê kasetekê muhteşem çêkim ku nayê gotin. Gava min ew stran nivîsandin, ez tam 63 caran giryam û hêsir di çavê min de neman“ filan û fîstan.

ref: Lotikxane.com, 10/2007

forms: mihteşem

etymology_text: Ji farisî محتشم, ji erebî مُحْتَشِمْ (muḥtašim).


muhteşem

glosses: mirês, wurşedar, rewşedar, ewreng, muhteşem


muhtıra

glosses: bîrname, muxtira (nivîsa ku ji bo bibîrxistina tiştekî)


muhzir

glosses: erkedarê ku lêhazirbûna eleqedaran li dadgehê dabîn dike


muinli

glosses: xweyalîkar (kesê ku gava diçe leşkerîyê, alîkarê ku li malbata wî binêre heye)


mukabele

glosses: muqabele, lêvegeran, lêfetilîn (bi ezbere lihevvegerandina xwendina Quranê)


mukabele etmek

glosses: lê vegerandin, pêşwazî kirin, muqabele kirin


mukabele okumak

glosses: muqabele xwendin (ezbere xwendina Quranê, di meha remezanê de)


mukabil

glosses: lêveger, muqabil (tiştê ku wekî bergîdan tê kirin)

glosses: dij, hember, pêşber, miqabil (tiştê ku li hemberî tiştekî din e)


mukaddesat

glosses: (piraniya mukkedes e) ên evrar, ên pîroz, muqedesat


mukavemet etmek

glosses: berhelistin, li bere rabûn, berhingarî kirin, tirûş kirin


mukavemet göstermek

glosses: berhingarî nîşan dan, berhelistî nîşan dan


mukavemetçi

glosses: berhingar, tirûşdar, berhelistker, berxwedêr


mukayese

glosses: kemper, berawird, raberkirin, hevberî, sencîş, muqayese


mukayese etmek

glosses: kemperandin, berawird kirin, muqayese kirin, raberî hev kirin, dan ber hev


mukayyet olmak

glosses: lê muqate bûn, guh lê bûn, lê xweytî kirin, çavê (yekî) li serê bûn


mukim

glosses: rûniştvan (kesê ku li cihekê, li malekê dimînin)


muktebes

glosses: ê kuji bo jê sûdwergirtinê hatiye veguhastin


muktedir

glosses: kara, xwedîkarin, xwedişayan, desthilat, desthilatdar


mum ağacı

glosses: çeşîdekî dara palmiyeyê ye (Myrica cerifera)


mum cilâsı

glosses: cure cîlayek e ku pê eşyayên darîn pê tên cîlakirin


mum dibine ışık vermez

glosses: (kesek) ji ber navnotiyê (tiştek) nekirin


mum gibi

glosses: çik sekinî (kesê ku dengê xwe nake û nalibite)

glosses: wekî mûm û şima ye (kese ku zerhimiye û jar ketiye)


mum olmak

glosses: bûn mêşin (kesê ku dev ji nehsiya xwe berdide)


mum palmiyesi

glosses: darek ku dişibe dara xurmeyê (Cerexylon andicola)


mum yakmak

glosses: çira pê xistin, mûm pê xistin (li cihê pîroz û ziyaret)


mumlama

glosses: şimakirin (şimakirina kenarê şerida film)


mumlu

text: Mumlu pasta.


mumluk

text: Yedi mumluk şamdan.


mumya

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mumya.wav


munis

glosses: hînbûyî, hutbûyî, baniyayî (ê ku xeribiyan nake, êdî hînî kes û dorhêlê bûye)


munsap

glosses: ê ku digihîje (lêzimekî xwe, nasekî xwe)


muntazam

glosses: rêzandar, birêkûpêk, biserûber, muntezam


muntazır etmek

glosses: rêpanî kirin, li bendê bûn, li hêviyê bûn


murabba

glosses: şîraniya ava mêweyan ku bi kelandinê hatiye hişkkirin


murabut

glosses: kuşu çûkeke ku dişibe leglegê û nikulê wê mezin û dirêj e (Leptoptilus)

glosses: navê ku li Afrîkaya Bakur didin derwêşan


muradına erdirmek

glosses: miradê (yekî) pê kirin, mirazê (yekî) hasil kirin


muradına ermek

glosses: gihîştin mirazê (miradê) xwe, bi mirazê xwe şad bûn, gihîn mexsed û miradê xwe, mirad (an jî miraz) pê kirin, mexsed pê kirin, xemên xwe dan ber serê xwe


murakabe

glosses: muraqebe (çiletijekirina di tasawûfê de )


murana

glosses: cure masiyeke ku dişibe marmasî û goştê wê tê ecibandin (Muraena)


muris

glosses: mîrathişt (kesê ku li pey xwe mîrasê dihêle)


musallat etmek

glosses: pêşgarî (yekî) kirin, pêşkarî (yekî) kirin, museletî () kirin


musap

glosses: karesatdîde (ê ku felaketek hatiye seri)


musavver

glosses: sêwirandî (tiştê ku di hiş û mêjî de hatiye sêwirandin)


musiki

glosses: mûsîqî (pergala dengên ku liirov xweştên)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-musiki.wav


muska

glosses: niviştok (tiştê ku di şeklê niviştê de li hev hatiye qatkirin)


muslin

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-muslin.wav


muslukçu

glosses: henîfevan, muslixvan (temîrkarê muslixan)


mustarip

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre muzdarip.


muta

glosses: Kesê duyem yekjimar forma fermanî ji lêkera mutare


mutantan

etymology_text: Ji erebî مطنطن (muṭanṭan, “tingîn”)


mutasyon

glosses: guherînên mîrasî di şane û hucreyên lesî de

etymology_text: Ji fransî mutation.


mutat

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera mutare


mutavaat fiili

glosses: lêkera gerandî, lêkera vegerok, lêkera zivirandî


mutedil

glosses: nerm, mutedîl, sernerm (kesê ku di warê raman, bîr û bawerî û hwd de ne tûj e)

glosses: nerm (ji bo hewaya nerm, ya ne hişk û zivir)


mutemet

glosses: mutemet (erkedarê ku li kargeh û daîreyan li kar û barê diravî dinere)


mutezile

glosses: mutezile (mezhebek e ku ji ehlê sunet cuda ye)


mutfak

glosses: pêjgeh, şikev, mitbex (cihê ku xwarin lê tê pehtin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mutfak.wav


mutlak

text: Mutlak bir roman yazmak istiyorum.


mutlandırma

glosses: şadkirin, dilşadkirin, kamrankirin, bextewarkirin


mutlandırmak

glosses: şad kirin, dilşad kirin, kamran kirin, bextewar kirin


mutlanma

glosses: şad bûn, dilşadbûn, kamranbûn, bextewarbûn


mutlanmak

glosses: şad bûn, dilşad bûn, kamran bûn, bextewar bûn


mutlu olmak

glosses: şad bûn, dilşad bûn, kamran bûn, bextewar bûn, pê şad bûn (pê tiştekî)


mutlulandırmak

glosses: dilşad kirin, bextewar kirin, bextiyar kirin


mutluluk

glosses: kamranî, şadî, dilşadî, şadîmanî, şadanî, bextewarî, bextiyarî, dilxweşî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mutluluk.wav


mutsuzluk

glosses: neşadî, nekamranî, nedilşadî, nebextiyarî, bedbextî


muvafakat etmek

glosses: guncan ditin, pesend kirin, pejirandin, pê qahil bûn


muvakkit

glosses: wextbêj (kesê ku li rojê dinêre û wextên nimêjê dibêje)


muvasalat etmek

glosses: gihîn, gihîştin, gihaştin (gihîştin cihekî)


muvazeneli

glosses: terazdar, parsengdar, biparseng, terazîkirî


muzafferane

glosses: têkberane, serketiyane, serfîrazane, muzaferane


muzipliğine uğramak

glosses: henek bi (yekî) hatin kirin, yarî pê hatin kirin


muşmula

glosses: sêvhirçik, sêva hirçê, muşmûla (mêweya vê darê)


mönü

glosses: menû (lîsteya xwarinin ku di bine xwarin)

glosses: menû (hemû xwarinin ku di bin ser şifreyi)


mösyö

glosses: mîrza, misyo (li Fransayê nasnavê miran)


mübadele

glosses: berdêl, pevguherîn, alegor, serbiser, mubadele


mübadele etmek

glosses: pev guherandin, ser bi ser dan, alegor kirin


mübalâğa etmek

glosses: fîşal kirin, pirole kirin, nitirandin, tê firandin, mezin kirin


mübalâğalı

glosses: pirolekirî, nitirandî, fîşalkirî, mezinkirî, mubalexekirî, nepixandî


mübarek

glosses: misilman, xwedê jê razî (di rewşa acizbûn û şaşwaziyê)

glosses: teberik, misilmanekî xwedê (ji bo kesê rêzdar)


mücadele

glosses: têkoşîn, koşan, têkoşan, kefteleft, mucadele

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mücadele.wav


mücadele etmek

glosses: tê koşîn, têkoşîn kirin, kefteleft kirin, mucadele kirin


mücahit

glosses: têkoşer, mucahîd (kesê ku ji bo daxwazên pîroz têdikoşe)


mücellit

glosses: cizûbendker, cizûbendkar, bergker, cîldker


mücellitlik

glosses: cizûbendkerî, cizûbendkarî, bergkerî, ciltken


mücevher tarih

glosses: tarîxa mucewher (di edebiyata dîwanê de)


mücezat

glosses: sizadan, cezakirin (ji ber kirina sûcekê)


mücmel

glosses: hindik û rindik (tiştê ku wisa bi kurtasî tê vegotin)


müdahale etmek

glosses: têkilî pê kirin, may tê kirin, midaxele kirin, têkilî (tiştekî) bûn


müdevven

glosses: tiştê ku wekî dîwan li hev civandî ye (wekî helbestan)


müebbet

text: Ona müebbet hapis cezası verdiler.


müellif

glosses: daner, nivîskar, pirtûknivîs, kitêbnivîs


müessese

glosses: sazî, damezrak, mezrak, damezran, damezrawe, mezringe, dem û dezgeh

text: Evlilik kurumu.


müesseseleşmek

glosses: bi sazî bûn, bi sazgeh bûn, bi damezrawe bûn, bi dem û dezgeh bûn, bi damezrak bûn


müessifi

glosses: dilkeser, dilkovan, dilkedr, kesernak, kedrnak


müessir

glosses: bibandor, bandorker, hîkarîdar, rayda, tesîrker


müessir olmak

glosses: bandor lê kirin, hîkarî lê kirin, tesîr lê kirin


müessis

glosses: damezrîner, avakar, hîmdar, sazker, hîmdar, bingehdar, danî, sazûmankar


müezzin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-müezzin.wav


müfettişlik

glosses: pişkînerî, soraxvanî, serperiştî, mufetîşî


müfredat

glosses: (ferdên ku tevahiyekê tînin pê) mufredat


müfreze

etymology_text: Ji osmanî مفرزه, halê mê ya مفرز (müfrez, “cihêkirî”), ji erebî مُفْرَز (mufraz)ف ر ز (f-r-z).


müfsit

glosses: gelac, ewan, xerabîker, bedxwaz, xerabîxwaz


mühendis

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mühendis.wav


müheyye

text: Emre mühayye.


mühlet

text: Bir mühlet dur.


mühre

glosses: mühre (amrazeke camîn e ku pê kaxiz tê rastkirin)


mührüsüleyman

glosses: navê riwekekê ye (Polygonatum multiflorum)


mühür

glosses: mor, muhr, nigîn, tung, xetm (ji bo qaşe û demxeyê)

glosses: mor, muhr (nav û îmzeya ku bi vê amrazê hatiye lêxistin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-mühür.wav


mühür gözlü

glosses: çavgir, çavtas (ji bo çavê gir I bi re«e ve)


mühürcü

glosses: morkol, morsaz (kesê ku moran li ser tiştan dikole)


mühürlemek

glosses: mor kirin, muhr kirin (ji bo morlêxistina li tiştekî)

glosses: mor kirin, muhr kirin (ji bo morkirina derî û tiştê wisa, ku ji hêla radeyedaran ve ev yek tê pêkanîn)

glosses: mor kirin, muhr kirin (girtina cihekî ji hêla karbidestên dewletê ve)


mühürlü

glosses: morkirî, bimor, muhrkirî (â ku mor lâ hatiye xistin)


dimalînin

glosses: kesê yekem pirjimar dema niha ji lêker malandin

glosses: kesê duyem pirjimar dema niha ji lêker malandin

glosses: kesê sêyem pirjimar dema niha ji lêker malandin

ipa: /dɪmɑːliːˈnɪn/


müjdeci

glosses: pâşeng, peyamber (di warê wêje û hunerê de)


mükeder olmak

glosses: dilbikeser bûn, dilbikovan bûn, dilbikeder bûn


mükellef

glosses: xweşçêkirî (tiştâ ku tam hatiye çâkirin)

glosses: binbar, lixwegirtî, mukelef (kes an jî dam û dezgehân ku divâ bacâ bide)


dilawînin

glosses: kesê yekem pirjimar dema niha ji lêker lawandin

glosses: kesê duyem pirjimar dema niha ji lêker lawandin

glosses: kesê sêyem pirjimar dema niha ji lêker lawandin

ipa: /dɪlɑːwiːˈnɪn/


mükerrer

glosses: dubarebûyî, tekrarbûyî, çendarî, mukerer


müktesebat

glosses: agahdariyên bidestxistî, zanînên bidestketî


mülakat

glosses: çavpêketin, mulaqat (gava ku kesan digirin kar, pêşî bi wan re çavpêketinekê pêk tinin)


mülakat yapmak

glosses: çavpêketin pê re pêk anîn, hevpeyvîn pê re çêkirin


müleyyin

glosses: îlaca derker (îlaca ku pê pîsiyê însan tê derkirin)


mülhakat

text: İlimizin mülhakatı.


mülkiye

glosses: mülkiye (çîna ku ji yên ne leşker pêk hatiye)


mülkiyeli

glosses: mulkiyevanî (kesê ku li dibistana mulkiyeyê dixwîne an jî ew qedandiye)


mülkî

glosses: welatî, nîştimanî (tiştê ku bi welatekî re eleqedar e)

glosses: mülkî (rêveberiya bi welat re eleqedar e)


mülâhazat

glosses: (piraniya muleheza ye) melheze, mulehezat


mülâyim

glosses: sexî, xûypak, sernerm, rûnerm, dengnekir, mûlayim


mülâzım

glosses: kesê ku demek bêpere di karê ku dê tê de bixebite, dişixule


mümeyyiz

glosses: duristker, mumeyîz (kesê ku di daîreyan de nivîsan temam dike, sererast dike)


mümtaz

glosses: bijarte, serberz, şakar, servedar, berguzîn, mumtaz


münasebet

glosses: bone, boçûn, helkevt, dasend, sedem, hincet, ûşt, sebaret, munasebet


münasebeti düşmek

glosses: keysa (yekî) ketin (tiştekî), keys lê çêbûn


münasebette bulunmak

glosses: têkilî pê re kirin (ji bo pêwendiya cinsî)


mündebiç

glosses: hilandî, veşartî (di hundirê tiştekî de veşartî)


müneccim

glosses: stêrnas, astrolog (kesê ku bi fala sêran eleqeder dibe)


münferit

glosses: tek, cihê, cuda, sobe (bi tena serê xwe)


münhat

text: Münhat bir arazi.


münteşir

glosses: weşandî (ji bo rojname, kovar, pirtûk û hwd)


münşeat

glosses: kovara ku tê de pexşan û name hatine civandın

glosses: tiştên nivîsandî, tiştên li qelemê xistî


münşi

glosses: kesê ku di warê nivisandina helbest, pexşan û nameyan de serketî ye


müptedi

glosses: destpêker (ê ku hîna nû dest bi hînbûna tiştekî dike)


müptela

text: Kumara müptela.

text: Vereme müptela.


müracaat etmek

glosses: serî lê dan, serî lê xistin, ser lê dan, mureceet kirin, waj gerîn


mürebbiye

glosses: perwerdekar, murebiye (jina perwerdekar a ku zarok teslimi wê hatiye kirin)


mürekepli

glosses: hibirkirî, bihibr, bimurekeb (ê ku bihibir e, hibir rijiyaye serê)

glosses: hibirdar, bihibir (tiştê ku hibir dikinê wisa bi kar tinin)

text: Mürekkepli kalem.


mürekkebi kurumadan bozmak

glosses: tafil lê qelibîn, tafil poşman bûn, lê qelibîn


mürekkep olmak

glosses: jê pêk hatin, jê bi hev ketin, ji (wan) pêk hatin


mürettep

glosses: tevbend, tertîb (kar û bare ku ji bo niyeteke xerab hatiye çêkirin)


mürevviç

glosses: alîgirê ramanekê an jî belavkerê wê ramanê


mürt

glosses: cihimî (ji bo heywana ku sekitiye, miriye)


mürtekip

glosses: dolabgêrîn (kesê ku bi pereyan dek û dolaban diğerine)


mürtet

glosses: vegerol, terkedîn, murted (ê ku dev ji misilmaniyê berdaye û çûye ser dînekî din)


mürşit

glosses: murşît (şêxê ku tesewûfê hînî muridên xwe dike


müsadere etmek

glosses: dest danîn serê, desteser kirin, dest dan ser (tiştekî), jê stendin


müsait

glosses: lire, hazir (ji bo jina ku ji flortkirinê re amade ye)


müsamaha etmek

glosses: lê negirtin, xweşbînî kirin, musamaha kirin


müsamahasız

glosses: bêxweşbînî, nexweşbîn, bêtolerans, bêmusamaha


müsebbib

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre müsebbip.


müsekkin

text: Müsekkin ilaçlar.


müshil

glosses: mushîl (navê îlacekê ye ku rodîkan dide şixulandin û pîsî derdike)


müskirat

glosses: vexurikên alkoldar, vexurikên serxweşker


müsrif

glosses: destbelav, destbela, feşartek, feşortek, tur, nesexbêr, îsrafker, musrif


müstafi

glosses: îstifakirî (ê ku ji erka xwe istifa kirî ye)


müstahak

text: Bu cezaya müstahaktı.

etymology_text: Ji erebî مستحَقّ (mustahaq)


müstait

glosses: kesê ku ji zikmakî ve behredar e, xweyqabiliyet e


müstakbel

text: Müstakbel kayınpederim.


müstakil

text: Müstakil bir ev satın almak istiyor.

text: Herkesin müstakil odası olsun.


müstakim

glosses: rast, dirust (kesê ku ji rastiyê averê nabe)


müstantiklik

glosses: dadgeriya pirsyariyê, dadgeriya sicilhicilê


müstehcen

glosses: mustehcen, pişêw, felîte, berzeq, berşeq, berrênî


müsterih

glosses: firiqet, dilasan, arxayîn, firheqet, dilrehet


müstesna

glosses: bêhempa (tiştê ku di ser hempayên xwe de ye)

text: Bir iki gazete müstesna, diğerleri taraflı.


müstevi

glosses: rast, dûz (tiştê ku her aliyê wî wekî hev dûz e)


müteakip

text: Dersi müteakip.


mütebahhir

glosses: behr (kesê ku xwey agahî û zanîneke kûr û fireh e)


mütecaviz

text: Bir seneden mütecaviz.


müteferrika

glosses: pereye ku ji bo mesrefên hindik hatiye terxankirin

glosses: muteferîqa (kesê ku li cem padişah, wezîr û hwd xizmeta ser dest û piyan düke)


mütehakkim

glosses: hukimdar (ê ku bi zorbaşiyê tiştan dike)


mütehammil

glosses: xweybaristan, semaxdar (ê ku tirûşdar xuya dike)


müteharrik

text: Benzinle müteharrik araba.


mütenekkir

glosses: ê ku bemavkan li xwe datîne, naxwaze bê naskirin


mütevakkıf

glosses: tiştê ku çêbûn û qewimîna wî bi tiştekî dî ve girêdayî ye


mütevekkil

glosses: ê ku her tiştê xwe ji Xwedê re hiştiye, jê re stû xwar kiriye, mutewekil


mütevelli

glosses: mutewelî (kesê ku rêvebirina weqfekê teslîmî wî bûye)


mütevellit

glosses: welidî, zayî (ê ku zaye, ê ku hatiye dinyayê)


müteşekkir etmek

glosses: spasdar kirin, şêkirdar kirin, şêkirandin


müthiş

glosses: tirsnak, hêwilnak, girtole, giyansûz, erjeng

glosses: felaket, zor (tiştê ku pir aciz dike, mirov ji berê tebatî nake)

text: Müthiş bir sancı.

glosses: seyr, ecayîb (tiştê ku bi cihêrengiya xwe mirovan metel dike)

text: Müthiş bir kuvvet.


müttefik

glosses: hevalbend, pevgirêdayî, mitefiq, sondxwarî, hevbend, hevpeyman, hevgirtî


müzakere

etymology_text: Ji erebî مُذَاكَرَة (muḏākara).


müzakere etmek

glosses: gotûbêj kirin, giftûgo kirin, muzakere kirin


müzakereci

glosses: gotûbêjker, muzakerevan (kesê ku xwendekaran dide xebitandin)


müzekkere

glosses: daxwazname (nivîsa ku ji meqamê jor re tê nivisandin)


müzelik

glosses: malê muzeyê (eşyayê ku hêja mirov bike muzeyê)


müzik

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-müzik.wav


müzik dinletisi

glosses: ahenga stranan, ahenga goranî, ahenga muzîkê


müzikal

glosses: muzîkî, sazbendî, muzîkal rdluzîkal (leyîstika şanoyê yan jî fîlmê ku biuzîkê re tê pêşkêşkirin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-müzikal.wav


müzisyen

glosses: muzîkar, muzîker, muzisyen, sazbendzan, muzîkjen, muziqajen, muzîkvan


müzminleştirmek

glosses: berdewam kirin, muzmîn kirin, kronîk kirin


müşahade etmek

glosses: raçavî kirin, çavnêrî kirin, çavdêrî kirin


müşareket etmek

glosses: hevbeşî kirin, pişkdarî kirin, şirikayî kirin


müşarünileyh

glosses: ê navborî (ji bo kesê ku navê wî bihurî, jê hate behskirin)


müşavirlik

glosses: amojgarî, şêwirmendî, şêwirdarî, şawirgerî, mişawirî


müşerref olmak

glosses: rûmetyar bûn, şerefyar bûn, serbilind bûn


müşküle

glosses: tehlik (tiriyekî reş ê çermqalind e ku di heyna hilanîna rezan de çêdibe)


müşkülât çıkarmak

glosses: dijwarî jê re çêkirin, jê re manî derxistin, jê re çetînayî derxistin


müşterek

glosses: hevpar, pardar, pişkdar, şirîk, mûşterek

text: Bu işte ikiniz müştereksiniz.


naat

glosses: na't (qesîdeya ku ji bo Hz Muhemed hatiye nivîsandin)


nabzı atmak

glosses: damara (yekî) lê xistin, damara (yekî) avêtin, damara (yekî) hilavêtin, qelbê (yekî) lê dan


nabzına bakmak

glosses: li damara (yekî) nihêrtin, li nebza (yekî) mêzandin, li nebza (yekî) nihêrtin


nabzına göre şerbet vermek

glosses: weka (yekî) lê xistin, weka dilê (yekî) lebat kirin, weka (yekî) kirin


nabzını saymak

glosses: rehjenîna (yekî) jimartin, hilavêtina damarên (yekî) hejmartin


nabzını tutmak

glosses: bi qevda destê (yekî) girtin (ji bo jimartina rehjenînê)


nabzını yoklamak

glosses: sihêtiya (yekî) kirin, hela (yekî) kirin


nafaka

glosses: debarî, bizaftin, nefeqe (hemû tiştên ji bo debarê)


nafile

text: Bağırıp çağırman nafile.

glosses: zêde (nimêj û rojiya ku zêde têkirin û girtin)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-nafile.wav


nafiz

glosses: kartêker, karîger (kesê ku gotina wî dibihure, gotina wî pere dike)


nafta

glosses: nafta (berhemeke ku ji petrolê tê bidestxistin)


nah

audio: LL-Q188 (deu)-Natschoba-nah.wav


nah

text: Nah işte.


nail olmak

text: Emeline nail oldu.


nakarat

glosses: dîsgotin, neqarat (di stran û kilaman de beşa ku tê tekrarkirin)


nakil

text: Nakil vasıtaları.

glosses: tayîn (tayînkirina ji erkekê bi erkeke din)

glosses: werger, zivartin, qelaptin, paçvekirin ji zimanekî din zivartin zimanê xwe)


nakıs

glosses: biqusûr (kesê ku nuxsanî û qisûra wî heye)


nakış

glosses: çîn, nîgar, nexş, neqş, nimûş, kerg (bi giştîexş ûimûşên li ser qumaşan)

glosses: nimûş, nexş, nîgar (nexş ûimûşên li ser esrexan çêdikin)


nakışlama

glosses: neqşandin, nexşandin, çînkirin, nexşkirin, nimûşkirin, nîgarkirin, nîgartin


nakışlamak

glosses: neqşandin, nexşandin, çîn kirin, nexş kirin, nimûş kirin, nîgar kirin, nîgartin


nakışlı

glosses: nîgartî, nexşandî, neqşandî, nexşdar, çînik, çînkirî, nexşkirî, binexş, binimûş, binîgar


nakışsız

glosses: bêçîn, bênexş, bênîgar, bêneqş, bênexş, bênimûş


nakkare

glosses: neqare (daholeke ku bi du çovan tê kutan)


nakkaş

glosses: nimûşker, neqşebend, nexşkar, nexşandox, neqaş


nakkaşlık

glosses: nimûşkerî, nexşebendî, nexşkarî, nexşandoxî, neqaşî (bûyîna nimûşkeriyê)

glosses: nimûşkerî, nexşebendî, nexşkarî, nexşandoxî, neqaşî (erka nexşebend)


nakledilmek

glosses: hatin guhastin, hatin veguhastin, hatin neqlkirin


naklen

glosses: bi guhezî, bi veguhêzî, bi neqlî, neqlen


naklen yayın

glosses: weşana rastexo, weşana rasterast, weşana zindî


nakletme

glosses: guhêzan, veguhêzan, guhastin, veguhastin, raguhastin, neqilkirin


nakletmek

glosses: guhastin, veguhastin, raguhastin, neqil kirin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-nakletmek.wav


nakliyat

glosses: (piraniya neqliye ye) barkêşî, neqliyat (karê barkêşiyê)


nakliye

glosses: barkêşî, barbirî, veguhêzan, neqliye (karê barkêşiyê)


nakliyeci

glosses: barkêş, barbir, neqliyekar (ji bo kişandin û birina bara û tekberan)


naklî

glosses: guhêzî, veguhêzî, neqlî (tiştê bi veguhastinê, kişandê re têkildar e)

glosses: vebêjî, neqlî (tiştê ku bi vegotinê re, bi neqilkirinê re têkildar e)


nakzetmek

text: Yeminini nakzetti.


nakşetme

glosses: nîgartin, nexşandin, neqşandin, hevisandin, nîgarkirin, nîgarandin


nakşetmek

glosses: nîgartin, nexşandin, neqşandin, hevisandin, nîgar kirin, nîgarandin

glosses: kirin serê xwe, di serê xwe de bi cih kirin

text: Yüzünü zihnime nakşettim.


nakşibendilik

glosses: Neqşebend (terîqeta ku şêx Muhemed Bahaudîn Neqşebendî ava kiriye)


nakşibendî

glosses: Neqşebendî (kesê ku pêgirê terîqeta Neqşebend e)


nal deyip mıh dememek

glosses: ji kirt û nîva xwe nehatin xwarê, ji xiştînê nehatin xwarê, ji neh û dehê xwe neketin


nalbur

glosses: nalbûr, xurdefiroş (kesê ku mix, menteşe, kilît û tiştên wisa difiroşe)


nalıncı

glosses: pêdarkvan, nalikvan (kêsê ku pêdarkan çêdike an jî difiroşe)


nalları dikmek

glosses: mezel kirin mitik, çîm rep kirin, dûv rep kirin, qemç ker kirin, çîmik di hev dan (argo)


namahrem

glosses: nemehrem (ji bo jin û mêrên ku bi şer'en dikarin bi hev re bizewicin, mehra wan li hev dibe)


namaz

sense: wextê nimêjan

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-namaz.wav


namazlık

text: Bir namazlık saltanatın olacak.


namazsız

glosses: jina) di bênimejiyan de, di hayzan de, di cilan de


name okumak

glosses: gotina gotin û biwêjên ku her kes bi wan dizane


namerde muhtaç olmak

text: Kocam da koca olacak ve bizi namerde muhtaç bırakmıyacak.


namına

glosses: di şûna (yekî) de, di cihê (yekî) de, ji dêla (yekî) de ;; li ser navê li ser navê xwe


namlı

glosses: navdar, dengîn, namîdar, naskirî, navdayî, nasyar

glosses: hizûr, malaxme, girîş (loda genim, an jî ceh ku hîna tevî simbil û sap e)


namlu

text: Tüfek namlusu.


namuslu

glosses: binamûs, bişeref (tiştê li cih, li rê, guncan)

text: Namuslu bir yemek yedik.


namusuna tecavüz etmek

glosses: dest avêtin namûsa (yekê), ajotin ser namûsa (yekî)


namusunu temizlemek

glosses: (tiştek) ji ser xwe hilanîn (xweyîtiya navê xwe kirin)


nane

etymology_text: Ji erebî نعناع (ne'na'), hevreha aramî נענע / ܢܢܥܐ (na'na'). Ji heman rehî: anix.


nane

glosses: tihtavik, pûjan, nane, anix (Mentha piperita)


nane yemek

glosses: xwe pîs kirin (kesê ku karekî ne li rê bike)


nankör

glosses: nankor, bêşêkir, qedirqûn, emekheram, nan ji jûnêketî


nankör olmak

glosses: nankor bûn, qedirqûnî bûn, nanê (wî) li ser çoka (wî) bûn


nar gibi kızarmak

glosses: sor bûn mîna dendikê hinarê, sor bûn mîna xurmeyê


nar çiçeği

glosses: erxewan, (sorê) kulîlka hinarê (ê ji vî rengî)


nara atmak

glosses: halan di xwe de dan, halan hildan, dan qîran, dan qîjan, helhelan dan xwe


nardenk

glosses: motê ku ji alûçe, hinar û tiştê wisa tê çêkirin


narin

text: Söğüdün yaprağı narindir narin.


nasibini almak

glosses: gihîştin para xwe, gihîştin nesîbê xwe, nesîbê xwe girtin, nesîbê xwe stendin


nasiblenmek

glosses: jê xêr dîtin, nesîbê (yekî) ketinê, nesîb pê kirin


nasihatçılık

glosses: pendyarî, amojgarî, şîretkarî, şîretmendî


nasihatçılık yapmak

glosses: pendyarî kirin, amojgarî kirin, şîretkarî kirin, şîretmendî kirin


nasıl

glosses: çawa, çawan, çilo, çito, çitol, çitolî, çiton, kusa, çer (ji bo ji çi terhîbûn û cureyîbûna kesekî, tiştekî)

text: Nasıl kâğıt istiyorsunuz?

text: Nasıl kızdır?

glosses: çer (ji bo destnîşankirina karekî, tiştekî ku bê bi çi riyî tê kirin)

text: Ben soruyu nasıl sorduğumu, niçin sorduğumu biliyorum.

glosses: çer (ji bo şaşwaziya li hemberî tevgerekê, kirinekê têri bikaranîn)

text: Siz buraya nasıl geldiniz?

text: Bu yaptıklarından sonra nasıl kızmam?

text: Seni nasıl seviyorum bir bilsen.

text: Bak nasıl gidecek.

glosses: çer (di maneya 'te dît, ma min negotibû' de)

text: Nasıl, kitap kiminmiş?

glosses: çer (dide nîşan ku kirina wî tiştî mecbûrî ye)

text: Okula nasıl gitmez?

glosses: çer (di maneyên 'we eciband, baş e' an jî 'we got çi' de)

text: Nasıl, iyi oldu mu?

text: Nasıl, bir daha söyler misiniz?

text: Nasıl biliyorsan öyle yap!

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-nasıl.wav


nasıl oldu

glosses: çawa çêbû, çito çêbû, çawa qewimî, çer bû, çawa bû

text: Olay nasıl oldu?


nasıl olmuşsa

glosses: bê çawa bûye, bê çilo çêbûye, bê çito bûye

text: Nasıl olmuşsa, şişenin kırıldığının farkına varmış.


nasıl olsa

text: Nasıl olsa yarın gelecek.


nasılsa

text: Bir gün nasılsa bu hayvan kurban edilecekti.


nasip

glosses: par pay, behr, gîhev (tiştê ku para yekî dikeve)

glosses: pelise, nesîb (tiştê ku yek bi dest dixe, tiştê ku lê bûye xwedî)

text: Bugünkü nasibimiz de bu.


nasip almak

glosses: (di Bektaşîtiyê de) çêkirina rê û resma ketina terîqetê


nasip etmek

glosses: mirad pê dan kirin, bi nesîbê (yekî) kirin


nasırlanma

glosses: cedewîbûn, bizmareyîbûn, qusîn, nasirîbûn


nasırlanmak

glosses: cedewî bûn, bizmareyî bûn, qusîn, nasirî bûn


nasırlı

text: Nasırlı eller.


nasrani

glosses: (ji navê gundê Hz îsa Nasrayê) Nasranî, îsewî, Fileh


nasrettin hocanın türbesi gibi

glosses: ji bo deverên ku tenê deriyê wî heye, lê her aliyê wî vekirî ye tê gotin


natır

glosses: natir (jina ku li hemama jinan xizmetkariyê dike ûuşteriyan dişo)


nato

glosses: serhişk (kesê ku gotin bi serê wî de naçin)


natron

glosses: karbonatên sodyoma ave�kiya sade (siruştî)


natüralîzm

glosses: siruştîparêzî, naturalîzm (rêbaza hunerî)


nazar değmek

glosses: çavînî bûn, çavînokî bûn, nezerî bûn, nezer lê ketin, çav û zarê xelkê jê re hatin


nazar değmesin

glosses: Çavînî nebe, nezer lê nekeve, nezerî nebe


nazaran

text: ona nazaran bu iş daha rahat


nazarında

glosses: li ber çavê (yekî), li gorî nêrîna (yekî)

text: Benim nazarımda bu adamın hiç bir değeri yok.


nazarıyla bakmak

glosses: bi (wî) çavî lê nihêrtin, bi (wî) awayî lê mêze kirin, bi çavê (tiştekî) lê nihêrtin

text: Ona düşman nazarıyla bakıyor.


nazarlı

glosses: çavînîbûyî, nezerkirî, nezerbûyî, nezerî


nazenin

glosses: nazik, nazenîn (kesa ku bi şûmî hatiye xweyîkirin)


nazi

text: Auschwitz was a nazi concentration camp.

audio: LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-nazi.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-nazi.wav


nazı geçmek

glosses: bihurê xwe tê de dîtin, bihur tê de dîtin, xwe li bihurê (yekî) xistin, rê tê de dîtin, şorboriya (yekî) lê borîn, bihurê (yekî) tê de çûn, di bihurê (yekî) de ditin, tê de dîtin (birine), di rûyê (yekî) de nedîtin


nazikleşmek

text: Adam ne kadar da nazikleşmiş.

text: Uluslararası durum nazikleşmiş.


nazikleşmiş

text: Uluslararası durum nazikleşmiş.


nazil olmak

text: Kuran Hz Muhammed'e nazil olmuş.


nazını çekmek

glosses: naziyê (yekî) anîn cih, naziyên (yekî) kişandin


nazır

text: Denize nazır bir ev.

text: Hariciye nazırı.


nazlanış

glosses: nazîkirin (ji bo kar û awayê nazîkirinê)


nazlanmak

glosses: nazî kirin, xwe giran kirin, nazîtî kirin


nazlı

glosses: delalî, delal (kesê ku bi delalî hatiye xweyîkirin)


naçizane

glosses: neçêyane, kevin, kevinbûyî, bêqîmet, negirîng, nemuhîm


nağme

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-nağme.wav


naşi

text: Hastalığından naşir gelmedi.


naşir

glosses: weşankar, çapker (ji bo rojname, kovar û wekî wan)


ne ne

glosses: ne tişt e, ne îş e (ji bo rewşa pirbûn, xweşikbûn û hwd dinimîne)

text: Ne eşya ne eşya!


ne ala

text: Gelirse ne âla, gelmezse hakkını kaybeder.

text: Ne âlâ memleket.


ne alıp veremiyor?

glosses: derdê (yekî) çi ye ku belaya xwe di (we) dide?, çi ji (we) dixwaze?, daweya çi dike ji (we)?, çima ji (yekî) venagerin? (ji bo kesê ku bela xwe di mirov dide, museletê mirov dibe)

text: Bu herif sizden ne alıp veremiyor.


ne altını bırakmak ne üstünü

glosses: ser û bin kirin, ne serî hiştin ne binî, ne gund hiştin ne bajar

text: Geze dolaşa şehrin ne altını bıraktık ne üstünü.


ne arıyor?

glosses: (yek) li (cihekî) çi dike, (yek) lê çi dike? (yek) li çi digere?

text: Sen burda ne arıyorsun, çabuk eve git.


ne buyrulur?

glosses: de îcar binêre, de (te) dît, de îcar hûnê ji vî re çi bibêjin?

text: Yaptıklarını gördünüz, şimdi buna ne buyuracaksınız?


ne dağda bağım var, ne çakaldan davam

glosses: agir bikeve dehlê qevdek pûşê min tê de tune


ne de olsa

text: Ne de olsa baban.


ne dedim de

text: Ne dedim de seni dinlemedim.


ne demek

text: Bu kelime ne demek?

text: Seni öyle gönderir miyiz, sonra halk bize ne der?


ne demeye

text: Sözü ne demeye getiriyorsun?


ne denli

text: Şaşkınlığı ne denli büyük olursa olsun oranın güzelliği daha büyüktü.


ne dese beğenirsin

text: Kız bize ne dese beğenirsin?


ne ekersen onu biçersin

glosses: tu çi biçînî tu dê wî hilînî, tu çi bikî tûr tu dê wî derinî, tu çi biçînî di kodikê de wê dibînî


ne gezer

text: Burada böyle şeyler ne gezer.

text: Kâr mı, ne gezer efendim.


ne gözle bakmak

glosses: bi çi çavî lê nihêrtin, bi çi çavî lê mêzandin

text: Bana ne gözle baktığını gördün.


ne güne duruyor?

text: Onu götürecek kimse yokmuş, peki biz ne güne duruyoruz.

glosses: bihêlin çi rojî?, ji çi rojî re dihêlin?


ne haddine!

text: Böyle yazı yazmak onun ne haddine!


ne hali varsa görsün

glosses: çi tê serê wî bila bê serê wî, çi pê dibe bila pê bibe


ne idiği belirsiz

glosses: netû, bêtûte, kes nizane bê kî ye, kes nizane kî ye, ji ku ye


ne istiyorsun?

glosses: tu çi dixwazî?, tu doza (an jî daweya) çi dikî?


ne işi var buralarda?

glosses: çi karê wî li van deran heye? qey mera bavê wî li vira şikestiye?


ne kadar

glosses: çi qas, çi qeder, çend, çendî, çendîn (çendahiyê dinimîne)

text: Ne kadar kalacaksın?

text: Bu elbise ne kadar?

text: Su ne kadar sıcak!

text: Ne kadar çalışsanız da ona yetişemezsiniz.


ne kadar olsa

text: Ne kadar olsa annen.


ne köre ışık ne sağıra davul

glosses: ne çira ji koran re ne dahol ji keran re


ne mal olduğunu biliriz

glosses: em pê zanin bê çi tişt e, em pê zanin ku çi mal e, em zanin ku ew çi teba ye


ne münasebet!

glosses: tişta wisa ka dibe! çi eleqeya (wî) pê ye!

glosses: tişt wisa ka dibe! çi eleqeya (wî) pê ye!


ne oda var ne ocak

glosses: ne cih e ne war e (ji bo rewşa kesê xizan a perişan)


ne olacak!

text: Ne olacak kenarın dilberî.

text: Ne olacak, görevimizi yaptık.


ne pahasına olursa olsun

glosses: li ser (yekî) çi qas rûnê, li ser (min) çiqas bibe mal jî, serê (yekî) tê here jî


ne sakala minnet ne bıyığa

glosses: dixwim nan û avê hilnaynim mineta mala bavê (kesê ku mineta xelkê nake ser xwe)


ne sularda?

text: Kovaladığınız iş ne sularda?


ne söylüyorsun?

glosses: a niha tu çi dibêjî?, nika hişê te li serê te ye?


ne var ki

text: Ne varki senin bu dediklerini kabul etmem imkansız.


ne var ne yok

glosses: çi heye çi tune? (ji bo pirskirina hal û wextê yekî)

text: Ne var ne yok hepsini yükleyin.


ne yapıp yapıp

text: Seni ne yapıp yapıp memlekete göndereceğim.


ne yazık ki

glosses: cihê daxê ye, çi heyf û mixabin ku, heyfa (min) li wê heyfê, bedbextane ku


ne âlem

text: Sen ne âlem çocuksun!


ne âlemde?

text: Oralar ne âlemde?


ne çıkar

glosses: ka çi bû?, çi qewimî?, qey çi bû? çi zerara (wî) heye?

text: Dar günde birinden üç beş kuruş almışım ne çıkar?


ne çiçektir, biliriz

glosses: me hêka (yekî) deqandiye, me sihêtiya (yekî) kiriye


ne şeytanı gör ne kulluvahı oku

glosses: ne li mezelan razê ne jî xewnên giran bibîne,ne şeytan bibîne ne jî lenet lê bîne,ne dixwim savarê ne diçim hewarê, ne raze li erdê kaş ne jî bibîne xewnên şaş, ne bigere li derê kaş ne bibîne xewnên fahş, ne li gelîyê kûr razê ne bibîne xewnên xerab, ne bixwe gilyazan ne bide hevrazan


nebevi

glosses: nebewî (tiştê ku bi Hz Muhemed re têkildar e, xweserî wî ye)


nebiden kalma

text: Nuh Nebi'den kalma bir ceket.

glosses: ê ji wexta Nuh pêxember e (tiştê pir kevnbûyî)


nebula

glosses: Ewrê li fezayê ku ji gaz an tozê pêk tê.

etymology_text: Deyn ji latînî nebula (“ewrê biçûk, mij”).


nece

text: Bu adam nece konuşuyor?


neci

text: Anne benim babam neciydi?


neci oluyor!

glosses: çi pê ye!, çai îşê (wê) ye!, îşê (wî) çi pê ketiye!, jê re çi ye!

text: Sen neci oluyorsun, sen kendi işine bak!


neci oluyur!

glosses: çi pê ye!, çi îşê (wê) ye!, îşê (wî) çi pê ketiye!, jê re çi ye!


neden

text: Bunu neden yaptın?

glosses: sedem, eger, sebeb (tiştê ku bandor li heyînekê dike, dibe sedemê çêbûna wê)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-neden.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-neden.wav


neden sonra

glosses: qasek bi şûn de, qederek bi şûn de, piştî bîskekê

text: Neden sonra başını kaldırdı bana baktı.

text: Neden sonra adını öğrendim.


nedeniyle

glosses: ji ber, ji ber sedemê, seba, bi ûcba, bi ûşta

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-nedeniyle.wav


nedense

text: Nedense elini ona vermek istemedi.


nedim

glosses: kesê ku bi gotinên xweş mirovên xweymeqamên bilind dide kenandin, kêfa wan tîne


nedime

glosses: Berbûk, hevala jin a ku di dawetê de hevaltiyê dike.


nedir ki

text: Nedir ki onların sözlerini pek dinlemez.


nefes alıp vermek

glosses: bâtına xwe dan û stendin, bêhna xwe girtin û berdan