helandin

glosses: Pişaftin, vehelandin, pişivandin, bivaştin, bahatin, bihûjtin, kizandin, asîmîle kirin.

forms:
dihelînim (present)
dihelînî (present)
dihelîne (present)
dihelînin (present)
bihelîne (imperative singular)
bihelînin (imperative plural)
heland (past)
heland (past)
heland (past)
heland (past)
–helîn– (root present)
–heland– (root past)
ez dihelînim (indicative present positive)
ez nahelînim (indicative present negative)
min heland (indicative past positive)
min neheland (indicative past negative)
tu dihelînî (indicative present positive)
tu nahelînî (indicative present negative)
te heland (indicative past positive)
te neheland (indicative past negative)
ew dihelîne (indicative present positive)
ew nahelîne (indicative present negative)
wê/wî heland (indicative past positive)
wê/wî neheland (indicative past negative)
em dihelînin (indicative present positive)
em nahelînin (indicative present negative)
me heland (indicative past positive)
me neheland (indicative past negative)
hûn dihelînin (indicative present positive)
hûn nahelînin (indicative present negative)
we heland (indicative past positive)
we neheland (indicative past negative)
ew dihelînin (indicative present positive)
ew nahelînin (indicative present negative)
wan heland (indicative past positive)
wan neheland (indicative past negative)
min diheland (imperfect positive)
min nediheland (imperfect negative)
min helandibû (positive)
min nehelandibû (negative)
te diheland (imperfect positive)
te nediheland (imperfect negative)
te helandibû (positive)
te nehelandibû (negative)
wê/wî diheland (imperfect positive)
wê/wî nediheland (imperfect negative)
wê/wî helandibû (positive)
wê/wî nehelandibû (negative)
me diheland (imperfect positive)
me nediheland (imperfect negative)
me helandibû (positive)
me nehelandibû (negative)
we diheland (imperfect positive)
we nediheland (imperfect negative)
we helandibû (positive)
we nehelandibû (negative)
wan diheland (imperfect positive)
wan nediheland (imperfect negative)
wan helandibû (positive)
wan nehelandibû (negative)
ez ê bihelînim (future positive)
ez ê nehelînim (future negative)
minê helandibe (future perfect positive)
minê nehelandibe (future perfect negative)
tu yê bihelînî (future positive)
tu yê nehelînî (future negative)
teyê helandibe (future perfect positive)
teyê nehelandibe (future perfect negative)
ew ê bihelîne (future positive)
ew ê nehelîne (future negative)
wê/wîyê helandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nehelandibe (future perfect negative)
em ê bihelînin (future positive)
em ê nehelînin (future negative)
meyê helandibe (future perfect positive)
meyê nehelandibe (future perfect negative)
hûn ê bihelînin (future positive)
hûn ê nehelînin (future negative)
weyê helandibe (future perfect positive)
weyê nehelandibe (future perfect negative)
ew ê bihelînin (future positive)
ew ê nehelînin (future negative)
wanê helandibe (future perfect positive)
wanê nehelandibe (future perfect negative)
min helandiye (perfect positive)
min nehelandiye (perfect negative)
min helandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nehelandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te helandiye (perfect positive)
te nehelandiye (perfect negative)
te helandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nehelandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî helandiye (perfect positive)
wê/wî nehelandiye (perfect negative)
wê/wî helandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nehelandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me helandiye (perfect positive)
me nehelandiye (perfect negative)
me helandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nehelandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we helandiye (perfect positive)
we nehelandiye (perfect negative)
we helandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nehelandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan helandiye (perfect positive)
wan nehelandiye (perfect negative)
wan helandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nehelandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bihelînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nehelînim (present subjunctive negative)
(bila) min helandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nehelandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bihelînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nehelînî (present subjunctive negative)
(bila) te helandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nehelandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bihelîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nehelîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî helandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nehelandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bihelînin (present subjunctive positive)
(bila) em nehelînin (present subjunctive negative)
(bila) me helandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nehelandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bihelînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nehelînin (present subjunctive negative)
(bila) we helandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nehelandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bihelînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nehelînin (present subjunctive negative)
(bila) wan helandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nehelandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bihelanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nehelanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min helandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nehelandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bihelanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nehelanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te helandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nehelandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bihelanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nehelanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî helandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nehelandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bihelanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nehelanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me helandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nehelandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bihelanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nehelanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we helandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nehelandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bihelanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nehelanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan helandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nehelandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bihelanda (present conditional positive)
minê nehelanda (present conditional negative)
minê helandibûya (preterite conditional positive)
minê nehelandibûya (preterite conditional negative)
teyê bihelanda (present conditional positive)
teyê nehelanda (present conditional negative)
teyê helandibûya (preterite conditional positive)
teyê nehelandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bihelanda (present conditional positive)
wê/wîyê nehelanda (present conditional negative)
wê/wîyê helandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nehelandibûya (preterite conditional negative)
meyê bihelanda (present conditional positive)
meyê nehelanda (present conditional negative)
meyê helandibûya (preterite conditional positive)
meyê nehelandibûya (preterite conditional negative)
weyê bihelanda (present conditional positive)
weyê nehelanda (present conditional negative)
weyê helandibûya (preterite conditional positive)
weyê nehelandibûya (preterite conditional negative)
wanê bihelanda (present conditional positive)
wanê nehelanda (present conditional negative)
wanê helandibûya (preterite conditional positive)
wanê nehelandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bihelîne (imperative present positive)
(tu) nehelîne (imperative present negative)
(hûn) bihelînin (imperative present positive)
(hûn) nehelînin (imperative present negative)
حهلاندن

etymology_text: Ji erebî حَلّ (ḥall) A xwemalî bihatin/bihoştin/bihujandin ve cih kiriye.

الإذابة

roman: al-ʾiḏāba

الإماعة

roman: al-ʾimāʿa

τήκω

roman: tíko

λίωνω

roman: líono

ipa: /hɛlɑːnˈdɪn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-helandin.wav

hyphenation: he·lan·din


helandin

pos: noun

pos_title: Navdêr


hing

text: Li qelbê me derwêşanAşiq ji dest bi heng inJi dax û zecr û êşan

ref: Feqiyê Teyran,

forms:
heng
hingê

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

пчала

roman: pčala

মৌমাছি

roman: moumachi

пчела

roman: pčela

نَحْلَة

roman: naḥla

մեղու

roman: meġu

મધુમાખી

roman: madhumākhī

मधुमक्खी

roman: madhumakkhī

꿀벌

roman: kkulbeol

зөгий

roman: zögij

мыдыбындз

roman: mydybynʒ

ਮਧੁ

roman: madhu

ਮਕ੍ਖੀ

roman: makkhī

занбур

roman: zanbur

занбӯр

roman: zanbür

асал

roman: asal

شہد

roman: śhd

کی

roman: kī

مکھی

roman: mkhī

бджола

roman: bdžola

בין

roman: bin

μελιττα

roman: melitta

μέλισσα

roman: mélissa


hing

text: Ji bona navbera mêran de şer – hing mezin newe, tu nerindî çênebin, jin ê şara serê xwe bavên ber wana

ref: xalko.ezkime.com → here lînkê https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20170425235629/http://xalko.ezkime.com/sar-u-kitan/ arşîv

text: Yanî ev hing û ding û helahop hemû ji bo ku kurd li tu beşekî Kurdistanê azad nebin

ref: zinarexamo → here lînkê https://web.archive.org/http://zinarexamo.blogspot.com.tr/2015/03/peykere-sehid-hucam-surci.html arşîv

text: Li ser vê, di navbera Hemîdo û berdevkên wî û her du birayan da şorên nexwaş hatin kirin û hing derket.

ref: birnebun → here lînkê https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20180920150438/http://birnebun.eu/hejmar/birnebunweb51.pdf arşîv

forms: heng


xwas bûn

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
xwas dibim (present)
xwas dibî (present)
xwas dibe (present)
xwas dibin (present)
xwas bibe (imperative singular)
xwas bibin (imperative plural)
xwas bûm (past)
xwas bûyî (past)
xwas bû (past)

etymology_text: Ji xwas + bûn.

ipa: /xʷɑːs buːn/

hyphenation: xwas bûn


xwas kirin

forms:
xwas dikim (present)
xwas dikî (present)
xwas dike (present)
xwas dikin (present)
xwas bike (imperative singular)
xwas bikin (imperative plural)
xwas kir (past)
xwas kir (past)
xwas kir (past)
xwas kir (past)
xwas –k– (root present)
xwas –kir– (root past)
ez xwas dikim (indicative present positive)
ez xwas nakim (indicative present negative)
min xwas kir (indicative past positive)
min xwas nekir (indicative past negative)
tu xwas dikî (indicative present positive)
tu xwas nakî (indicative present negative)
te xwas kir (indicative past positive)
te xwas nekir (indicative past negative)
ew xwas dike (indicative present positive)
ew xwas nake (indicative present negative)
wê/wî xwas kir (indicative past positive)
wê/wî xwas nekir (indicative past negative)
em xwas dikin (indicative present positive)
em xwas nakin (indicative present negative)
me xwas kir (indicative past positive)
me xwas nekir (indicative past negative)
hûn xwas dikin (indicative present positive)
hûn xwas nakin (indicative present negative)
we xwas kir (indicative past positive)
we xwas nekir (indicative past negative)
ew xwas dikin (indicative present positive)
ew xwas nakin (indicative present negative)
wan xwas kir (indicative past positive)
wan xwas nekir (indicative past negative)
min xwas dikir (imperfect positive)
min xwas nedikir (imperfect negative)
min xwas kiribû (positive)
min xwas nekiribû (negative)
te xwas dikir (imperfect positive)
te xwas nedikir (imperfect negative)
te xwas kiribû (positive)
te xwas nekiribû (negative)
wê/wî xwas dikir (imperfect positive)
wê/wî xwas nedikir (imperfect negative)
wê/wî xwas kiribû (positive)
wê/wî xwas nekiribû (negative)
me xwas dikir (imperfect positive)
me xwas nedikir (imperfect negative)
me xwas kiribû (positive)
me xwas nekiribû (negative)
we xwas dikir (imperfect positive)
we xwas nedikir (imperfect negative)
we xwas kiribû (positive)
we xwas nekiribû (negative)
wan xwas dikir (imperfect positive)
wan xwas nedikir (imperfect negative)
wan xwas kiribû (positive)
wan xwas nekiribû (negative)
ez ê xwas bikim (future positive)
ez ê xwas nekim (future negative)
minê xwas kiribe (future perfect positive)
minê xwas nekiribe (future perfect negative)
tu yê xwas bikî (future positive)
tu yê xwas nekî (future negative)
teyê xwas kiribe (future perfect positive)
teyê xwas nekiribe (future perfect negative)
ew ê xwas bike (future positive)
ew ê xwas neke (future negative)
wê/wîyê xwas kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê xwas nekiribe (future perfect negative)
em ê xwas bikin (future positive)
em ê xwas nekin (future negative)
meyê xwas kiribe (future perfect positive)
meyê xwas nekiribe (future perfect negative)
hûn ê xwas bikin (future positive)
hûn ê xwas nekin (future negative)
weyê xwas kiribe (future perfect positive)
weyê xwas nekiribe (future perfect negative)
ew ê xwas bikin (future positive)
ew ê xwas nekin (future negative)
wanê xwas kiribe (future perfect positive)
wanê xwas nekiribe (future perfect negative)
min xwas kiriye (perfect positive)
min xwas nekiriye (perfect negative)
min xwas kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min xwas nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te xwas kiriye (perfect positive)
te xwas nekiriye (perfect negative)
te xwas kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te xwas nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî xwas kiriye (perfect positive)
wê/wî xwas nekiriye (perfect negative)
wê/wî xwas kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî xwas nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me xwas kiriye (perfect positive)
me xwas nekiriye (perfect negative)
me xwas kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me xwas nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we xwas kiriye (perfect positive)
we xwas nekiriye (perfect negative)
we xwas kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we xwas nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan xwas kiriye (perfect positive)
wan xwas nekiriye (perfect negative)
wan xwas kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan xwas nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez xwas bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez xwas nekim (present subjunctive negative)
(bila) min xwas kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min xwas nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu xwas bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu xwas nekî (present subjunctive negative)
(bila) te xwas kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te xwas nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew xwas bike (present subjunctive positive)
(bila) ew xwas neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî xwas kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî xwas nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em xwas bikin (present subjunctive positive)
(bila) em xwas nekin (present subjunctive negative)
(bila) me xwas kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me xwas nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn xwas bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn xwas nekin (present subjunctive negative)
(bila) we xwas kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we xwas nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew xwas bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew xwas nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan xwas kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan xwas nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min xwas bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min xwas nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min xwas kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min xwas nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te xwas bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te xwas nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te xwas kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te xwas nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî xwas bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî xwas nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî xwas kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî xwas nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me xwas bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me xwas nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me xwas kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me xwas nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we xwas bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we xwas nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we xwas kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we xwas nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan xwas bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan xwas nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan xwas kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan xwas nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê xwas bikira (present conditional positive)
minê xwas nekira (present conditional negative)
minê xwas kiribûya (preterite conditional positive)
minê xwas nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê xwas bikira (present conditional positive)
teyê xwas nekira (present conditional negative)
teyê xwas kiribûya (preterite conditional positive)
teyê xwas nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê xwas bikira (present conditional positive)
wê/wîyê xwas nekira (present conditional negative)
wê/wîyê xwas kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê xwas nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê xwas bikira (present conditional positive)
meyê xwas nekira (present conditional negative)
meyê xwas kiribûya (preterite conditional positive)
meyê xwas nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê xwas bikira (present conditional positive)
weyê xwas nekira (present conditional negative)
weyê xwas kiribûya (preterite conditional positive)
weyê xwas nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê xwas bikira (present conditional positive)
wanê xwas nekira (present conditional negative)
wanê xwas kiribûya (preterite conditional positive)
wanê xwas nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) xwas bike (imperative present positive)
(tu) xwas neke (imperative present negative)
(hûn) xwas bikin (imperative present positive)
(hûn) xwas nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji xwas + kirin.

ipa: /xʷɑːs kɪˈɾɪn/

hyphenation: xwas ki·rin


henefî

glosses: yek ji çar mezhebên serekî yên Îslama sinî

forms: ḧenefî

etymology_text: Ji erebî حنفى (ḧenefî) ji navê Ebû Henîfe anku en-Ne'man ibn Tabitê damezrînerê wê mezhebê (699 - 765).


henef

glosses:
sûlav, mislik, kaniya avê ya destkirî
(ya ku bi taybetî li malan di serşok û metbaxan ve heye)

forms:
henefî
henîfe

ონკანი

roman: onḳani


henefîtî

glosses:
mezhebê henefiyan,
yek ji çar mezhebên serekî yên Îslama sinî

forms:
ḧenefîtî
henbelîtî
malikîtî
şafiîtî

etymology_text: henefî (1) + -tî


mezheb

glosses:
taîfe, terîqet, ol, dîn, ayîn,
rêbazên heman dînî lê yên ku hinekî ji hev cuda ne
(di îslamê de sinîtî û şîîtî; di sinîtiyê de henbelî, henefî, malikî û şafiî)

text: Dêmê bixal ew nûn û dal ismê celal bejna şepalYekta elif nayê wesif min 'eqlê tif -lî mezheb eHetta nemam salik temam şîrînkelam ma da me cam

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

text: Ekrad herçî heyîn rewend û xwecihî, hemû jî şafíî el mezheb in (şafiî ne). Di nêva wan da nî, ferdek (yek kes, takekesek) jî henefi û malikî û henbelî tunînin.

ref: Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 132, ISBN 9789944360678

forms: medheb

etymology_text: Ji erebî مذهب.


sinîtî

glosses:
mezheba siniyan,
terîqeta serekî ya îslamê

forms:
sine
sinne
sinetî
sinnetî
sinnîtî
sune
sunetî
sunîtî
sunnîtî
şîîtî

etymology_text: Ji sinî + -tî.


sine

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-sine.wav


sinne

pos: adv

pos_title: Hoker

text: Minä menen sinne.


kursan

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa çemandî ya pirjimara a binavkirî ya kurs.


dahol

glosses: Alaveke muzîkê ya mezin e û ji rexên xwe ve girover e, bi lêdanê deng jê derdikeve

glosses: (Reşwî, Omeranî) dîlan, dawet (şikil: dol)

forms:
dahul
davul
dawil
dawul
dehol
dewil
dewul
dohol
داهۆل

etymology_text:
Ji zimanên îranî, hevreha pehlewî tebil ku wek طبل (ṭebl) ketiye û erebî û wek davul ketiye tirkî jî. Atabalo ya spanî û taballo ya îtalî jî bi rêya erebî ji zimanekî îranî ne.
Peyiva dol bo dîlan yan dawet tek li gundê Omero li Kulu, Anatoliya, û gundên nêzîka wî tê gotin. Lê ba xelqên Reşwîya din, pirî dawet dibêjin.

адаул

roman: ādāul

шъонтрып

roman: ŝontrəp

鼓

roman: つぃずぃん, tsïzïn

鼓

roman: て゚ぃでぃむっ, θidim

ከበሮ

roman: käbäro

ঢোল

roman: dhül

барабан

roman: baraban

бараба́н

roman: barabán

ঢোল

roman: ḍhol

тъ́пан

roman: tǎ́pan

ပတ်

roman: pat

вота

roman: wota

ᎠᎱᎵ

roman: ahuli

鼓

roman: gǔ

堂鼓

roman: tánggǔ

ярар

roman: jarar

параппан

roman: parappan

طَبَلَ

roman: ṭabala

طبل

roman: ṭabl

طبل

roman: ṭbal

بندير

roman: bandir

թմբուկ

roman: tʻmbuk

طبل

roman: tabl

تمبک

roman: tombak

دهل

roman: dohol

تبیر

roman: tabir

تبیره

roman: tabire

დოლი

roman: doli

ड्रम

roman: ḍram

תוף \ תֹּף

roman: tof

фота

roman: fota

кеңкрг

roman: keñkrg

добулбас

roman: dobulbas

нагара

roman: nagara

බෙර

roman: bera

북

roman: buk

드럼

roman: deureom

鼓

roman: ちじーみ, chijīmi

ກອງ

roman: kǭng

та́пан

roman: tápan

ചെണ്ട

roman: ceṇṭa

ᡨᡠᠩᡴᡝᠨ

roman: tungken

鼓

roman: つぃじぃむっ, tsïzïm

бөмбөр

roman: bömbör

鼓

roman: てぃでぃん, tidin

鼓

roman: ちじん, chijin

ଢାପ

roman: ḍhapô

гуымсӕг

roman: g°ymsæg

دۇمباق

roman: dumbaq

داپ

roman: dap

تمبل

roman: támbal

ډمبک

roman: ḍambák

दऊलि

roman: daūli

бу́бен

roman: búben

दुन्दुभि

roman: dundubhí

нақора

roman: naqora

дуҳул

roman: duhul

กลอง

roman: glɔɔng

давыл

roman: dawıl

རྔ

roman: rnga

ཊ་མ་རུ

roman: ṭa ma ru

鼓

roman: つぃずぃみ, tsïzïmi

𐎚𐎔

roman: tp

ស្គរ

roman: skɔɔ

鼓

roman: つぃじぃん, tsïzïn

פּויק

roman: poyk

τύμπανο

roman: týmpano

τύμπανον

roman: túmpanon

biziq

sense: Alavên muzîkê

ipa: /dɑːˈhoːl/


keman

glosses: Alaveke muzîkê ya têldar e ku mirov dide ber milê xwe û bi kevanekî dijenîne.

forms:
کهمان
kevan

etymology_text: Ji farisî کمان (keman, “kevan; keman”), cotrehê kevan. Bo zêdetir agehiyan binêre: kevan.

ቫዮሊን

roman: vayolin

ማሲንቆ

roman: masinḳo

বেহেলা

roman: behela

скры́пка

roman: skrýpka

বেহালা

roman: behala

цигу́лка

roman: cigúlka

པི་ཝང

roman: pi wang

小提琴

roman: siu² tai⁴ kam⁴

小提琴

roman: xiǎotíqín

梵啞鈴

roman: fànyǎlíng

كَمَان

roman: kamān

كمنجه

roman: kamunajih

كمنجة

roman: kamanja

ջութակ

roman: ǰutʻak

քեման

roman: kʻeman

кайга

roman: kajga

ویولن

roman: viyolon

غژک

roman: ğežak

ვიოლინო

roman: violino

वायलिन

roman: vāyalin

बेला

roman: belā

सारंगी

roman: sāraṅgī

כִּנּוֹר / כינור

roman: kinór

хур

roman: xur

ಪಿಟೀಲು

roman: piṭīlu

скрипка

roman: skripka

바이올린

roman: baiollin

ຊຶງ

roman: sưng

ຊຸງ

roman: sung

ຊໍ

roman: sǭ

виоли́на

roman: violína

гу́сла

roman: gúsla

वायोलिन

roman: vāyolin

хийл хөгжим

roman: hijl högžim

ᠡᠷᠡᠦ ᠬᠤᠭᠤᠷ

roman: ereü quɣur

كمان

roman: keman

ئىسكىرىپكا

roman: iskiripka

ਵਾਇਲਿਨ

roman: vāilin

скри́пка

roman: skrípka

ғиҷҷак

roman: ġijjak

камонча

roman: kamonča

வயலின்

roman: vayaliṉ

వాయులీనము

roman: vāyulīnamu

ఫిడేలు

roman: phiḍēlu

سارنگی

roman: sarangi

វីយោឡុង

roman: viiyoolong

פֿידל

roman: fidl

βιολί

roman: violí

biziq

sense: Amûrên muzîkê


keman

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-keman.wav


kevan

text: tîr û kevan

text: Gezmeyek qewsê şevên 'aşiq bi nîva dil kevitDê ji can destan bişût xasma kevan nûbar-i bitWer ji qewseynan bi mîzan bêne der cotek xedeng

glosses: Darikek ku amûrên muzîkê yên têldar pê tên jenîn.

glosses: Cihê ku mirov dibêje qey erd û esman lê digihin hev.

glosses: Qews di nav nivêsînêda, bû minak pêxember muhemed, îsa

forms:
کهڤان
kivan
keman

etymology_text: Hevreha soranî û kelhûrî کهوان (kewan), zazakî kemane, farisî کمان (kamân, “kevan”), lûrî kemo, kemon, yûnaniya kevn καμάρα (kamara, “kevan, tewandî, çemandî - binere qemere”), hemû ji proto-hindûewropî *kem- (“çemandî, tewandî”) ku herwiha serekaniya çemandin / çemîn, tewandin / tewîn, çewt / çeft yên kurdî û خمیدن (xemîden, “çemîn, tewîn”) ya farisî ye jî.

ᎦᎵᏣᏗ

roman: galitsadi

قوس

roman: qews

лук

roman: luk

τόξο

roman: tóxo

hyphenation: ke·van


senem

glosses:
peykel, heykel, pût,
wêneyê ku ji kevirî hatiye çêkirin

text: Da şahidê esma bi hemî wechî binasînYek mestê Semed kir bi yekê neqşê senem daYek girtiye zulfê we yekê xalê nima'î

glosses: peyker, kelwaş^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
صهنهم
sanam
sanem

etymology_text: Ji erebî صنم (șenem) ji aramî צלם (șelm) ku wek צלם (tsêlêm) ketiye îbrî jî, ji rehê צלמ ((ș-l-m: tiraşîn, birîn, telaştin).

άγαλμα

roman: ágalma

ipa: /sɛˈnɛm/

hyphenation: se·nem


heykel

text:
Canê Melê ji qal û belê bend im welê der kagulê
Belgên gulê rû heykelê ew miske lê carek hilê
Perde û sutûr da bêqusûr bêtin zuhûr dêmê bi nûr

forms:
ههیکهل
heyker
hêkel
hêker
hîkel
hîker

etymology_text: Ji farisî هیکل (heykal, “peyker”) ji erebî هيكل (heykel, “peristgeh, pîrozgeh”) ji aramî [Peyv?] yan îbranî הכל (hêkal: peristgeh, seray) ji akadî 𒂍𒃲 (ekallu) ji sûmerî 𒂍𒃲 (É.GAL, “seray, koşk, qesir, peristgeh, pîrozgeh”) ji 𒂍 (É, “mal, xanî”) + 𒃲 (GAL, “gir, mezin”).

ipa: /hɛjˈkɛl/

hyphenation: hey·kel


heykel

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-heykel.wav


kelwaş

text: Zanistê pizîşkî evroke ya gehiştiye astekî ke dihête gotin dişêtin nexoşiyên zigmakî berî peydabûna korpeyî di hevalbiçwîkî da û li xaneyên êkem ji dirustbûna kelwaş û leşê mirovî destnîşan û çareser biketin.

glosses:
peyker, heykel, pût, senem,
wêneyê ku ji kevirî hatiye çêkirin

forms: kerwaş

etymology_text: Nayê zanîn.

ipa: /kɛlˈwɑːʃ/

hyphenation: kel·waş


peyker

glosses:
heykel, pût, senem,
wêneyê ku ji kevirî hatiye çêkirin

text: Dîtin ko ji mehdê qudreti l-lahEw herdu puser wekî du peykerTabende bi şeklê şahê exter

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

glosses: kelwaş^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
پهیکهر
peykel
pêkel
pêker

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevrehasoranî پهیکهر (peyker), farisî پیکر (peyker), pehlewî pedker, petker, hexamenîşîpetîkere-, têkilî avestayî peyti- (pêş, ber, pey) + ker- (kirin, çêkirin). Peyker ya tirkî û պատկեր (petkêr) ya ermenî ji zimanên îranî hatine deynkirin. Peyva heykel ne ji eynî rehî ye, li wê binere: heykel.

ipa: /pɛjˈkɛɾ/

hyphenation: pey·ker


kurs

glosses: Çalakiyeke perwerdehiyê ya ji bo wextekî diyarkirî ku ji bo hînkirina agahî, qabiliyet an tevgerên li ser mijarekê xisûsî ji aliyê saziyên fermî an taybet ve wek rêzeders tê organîzekirin.

text: Piştî ku li Tirkiye û bakurê Kurdistanê rewşa awarte hatibû ragihandin sazî û komeleyên ku kursên zimanê kurdî didan jî hatin girtin.

ref: Li Enqerê kursa fêrbûna zimanê kurdî dest pê kir https://web.archive.org/https://www.kurdistan24.net/kmr/story/545693 arşîv, K24, 14.01.2019

glosses: Mezinahî û geşbûna nebatên demsalî yên ku li ser kokekê şîn dibin.


kurs

pos: adj

pos_title: Rengdêr

text: Pirça kurs.

text: Rihê kurs.


wezin

glosses: seng^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: wezn

etymology_text: Ji erebî وزن (wezn), hevrehamîzan.


kîlo

forms: kêlo

кіло́

roman: kiló

啟羅

roman: kai² lo⁴

奇勞

roman: ki-ló

公斤

roman: gōngjīn

千克

roman: qiānkè

كِيلُو

roman: kīlū

كيلو

roman: kīlu

կիլո

roman: kilo

کیلو

roman: kilu

კილო

roman: ḳilo

킬로

roman: killo

ກິໂລ

roman: ki lō

โล

roman: loh


gram

forms:
giram
xeram
xiram
xram

грам

roman: hram

গ্রাম

roman: gram

公克

roman: gung¹ hak¹

гунфын

roman: gunfɨn

克

roman: khiet

公克

roman: kûng-khiet

古拉母

roman: kù-la-mú

克

roman: kè

公克

roman: gōngkè

公克

roman: kong-khek

غْرَام

roman: ḡrām

جرام

roman: grām

گرم

roman: geram

გრამი

roman: grami

ಗ್ರಾಮು

roman: grāmu

грамм

roman: gramm

ග්රෑම්

roman: grǣm

그램

roman: geuraem

ກຣັມ

roman: ka ram

ກັມ

roman: kam

ກະລາມ

roman: ka lām

ᦂᧄ

roman: k̇am

ၷြမ်

roman: grǎm

ក្រាម

roman: kraam

γραμμάριο

roman: grammário

γραμμάριον

roman: grammárion


giram

text: Dengên bi giram, qedirgiran û hezkirî...

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

ipa: /ɡɪˈɾɑːm/


xiram

glosses: qulikên di şikeftan de di nava tahtan de ji bo benê heywanan pê ve bihê grêdan hatiye çêkirin,


g

pos: symbol

pos_title: Sembol

glosses: gram, 1/1000 kîlo yekîneya pîvana giraniyê


g

pos: character

pos_title: Tîp

glosses: Nehem tîpa alfabeya kurdî-latînî (hevdenga گ ya kurdî-erebî û Г ya kurdî-kirîlî).

forms:
گ
г

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-g.wav


bacansor

glosses: Sebzeyek sor û girover e (û bi gelemperî temetî mistek mirovan e; keçap jê têt çêkirin).

forms:
باجانسۆر
bacanê sor
bacansorik
bacansork
bacanreş

etymology_text: Ji bacan + sor.

апаҭырџьан

roman: āṗātərǯ̍ān

атома́т

roman: āṭomā́ṭ

цугу

roman: c°g°

ቲማቲም

roman: timatim

ܛܵܡܵܛܵܐ

roman: ṭamaṭa

বিলাহী

roman: bilahi

помидор

roman: pomidor

памідо́р

roman: pamidór

тама́т

roman: tamát

বিলাতী বেগুন

roman: bilati begun

টমেটো

roman: ṭômeṭo

дома́т

roman: domát

မြေပုံသီး

roman: mrepumsi:

адамат

roman: adamat

бадарж

roman: badarž

томат

roman: tomat

помдор

roman: pomdor

ᏔᎹᏟ

roman: tamatli

番茄

roman: faan¹ ke⁴⁻²

сызы

roman: sɨzɨ

памдар

roman: pamdar

番茄

roman: fân-khiò

番柿

roman: huăng-kê

柑仔蜜

roman: kam-á-bi̍t

柑仔得

roman: kam-á-tit, kam-á-te

臭柿仔

roman: chhàu-khī-á

番茄

roman: hoan-kiô

بَنْدُورَة

roman: bandūra

طَمَاطِم

roman: ṭamāṭim

قوطة

roman: ʔūṭa

قوطاية

roman: ʔuṭāya

طماطم

roman: ṭamāṭem

طمطماية

roman: ṭamaṭmāya

ماطيشة

roman: maṭīša

بندورة

roman: bandōra

լոլիկ

roman: lolik

گوجهفرنگی

roman: gowje-farangi

گوجه

roman: goje

تمات

roman: tomât

سرخ بادمجان

roman: sorx-e bâdemjân

بادنجان رومی

roman: bâdenjân-e rumi

ટમેટું

roman: ṭameṭũ

პამიდორი

roman: ṗamidori

ტომატი

roman: ṭomaṭi

პომიდორი

roman: ṗomidori

टमाटर

roman: ṭamāṭar

विलायती

roman: vilāyatī

עַגְבָנִיָּה

roman: agvaniyá

фомдар

roman: fomdar

бэдрэжан

roman: bădrăžān

адамч

roman: adamç

помадур

roman: pomadur

ಟೊಮಾಟೋ

roman: ṭomāṭō

кызанак

roman: kızanak

තක්කාලි

roman: takkāli

토마토

roman: tomato

도마도

roman: domado

일년감

roman: illyeon-gam

ໝາກເດັ່ນ

roman: māk den

ເຂືອສົ້ມ

roman: khư̄a som

בנגׄאנא סמוקתא

roman: banjāna smuqta

באגׄאנא סמוקא

roman: bājāna smoqa

домат

roman: domat

патлиџан

roman: patlidžan

തക്കാളി

roman: takkāḷi

टोमॅटो

roman: ṭomĕṭo

улаан лооль

roman: ulaan loolʹ

төвд хаш

roman: tövd haš

ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ ᠯᠣᠣᠯᠢ

roman: ulaɣan looli

ᠲᠥᠪᠦᠳ ᠬᠠᠰᠢ

roman: töbüd qasi

пъамидор

roman: p’amidor

پەمىدۇر

roman: pemidur

شوخلا

roman: shoxla

رومي

roman: rūmí

بانجان

roman: bānǰān

ਟਮਾਟਾ

roman: ṭamāṭā

қызанақ

roman: qyzanaq

помидо́р

roman: pomidór

тома́т

roman: tomát

პა̈მიდორ

roman: ṗämidor

პამინდორ

roman: ṗamindor

პა̈ტრიჯან

roman: ṗäṭriǯan

మొలక్కాయ

roman: molakkāya

టమోటా

roman: ṭamōṭā

notes:
Çavkanî:
* Koma Zimanê Kurdî di Facebook.com de, 7/2011


firingî

glosses: Sebzeyek sor û girovir e (û bi gelemperî temetî mistek mirovan e; keçap jê tê çêkirin).

text: Wan ji xwe re hin xiyar, firingî û penîr kirîn, çûne nav bexçeyekî, li bin siya darekê rûniştin û bi kêf û henek xwarina xwe xwarin.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text: Ceng-i hindî dikirin fêris û rimbazê 'erebTûx û 'ala di firingî ne kemandarê hebeşTu binê rom û 'ecem kuştine zengî di kemîn

forms:
feringî
firengî
fireng
freng
frengî
fringî

etymology_text: Bi eslê xwe maneya "ewropî" dida, ji fransî Franc (frank, fransî, fransî) ji zimanekî germenî "*franko" (rim), hevreha îngilîziya kevn franca û herwiha navê Frensayê bi gelek zimanan.

بندورة

roman: bendûre

լոլիկ

roman: lolik

टमाटर

roman: t’amāt’ar

עגבניה

roman: Ag-va-ni-ya

토마토

roman: tomato

домат

roman: domát

ντομάτα

roman: domáta


firingî

text: Sorê firingî.


temet

forms:
تەمەت
temen

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

القاب

roman: al-qāb


bacanreş

glosses:
Sebzeyek reş û dirêjok e
(û bi gelemperî kelandî yan qelandî tê xwarin).

forms:
bacanreşik
bacanreşk
badincan
bacanê reş
balican
balîcan
bacansor

etymology_text: Ji bacan + reş.

баклажа́н

roman: bāklāžā́n

аҟандыл

roman: āq̇āndəl

абаклаџьан

roman: ābāḳlāǯ̍ān

বেঙেনা

roman: beṅena

баклажа́н

roman: baklažán

বেগুন

roman: begun

патладжа́н

roman: patladžán

དོ་ལོམ

roman: do lom

དོ་ལོམ་ཤིང

roman: do lom shing

茄子

roman: ke⁴⁻² zi²

矮瓜

roman: ai² gwaa¹

茄瓜

roman: ke⁴⁻² gwaa¹

吊菜仔

roman: tiau-chhoi-é

茄仔

roman: khiò-é

茄子

roman: qiézi

酪酥

roman: làosū, luòsū

紅菜

roman: âng-chhài

茄

roman: kiô

紅茄

roman: âng-kiô

紅皮菜

roman: âng-phôe-chhài, âng-phê-chhài

ބަށި

roman: baṣi

بَاذِنْجَان

roman: bāḏinjān

بتنجانة

roman: betengāna

بتنجان

roman: betengān

بدنجان

roman: bidingān

برنجان

roman: berengan

دنجال

roman: danjāl

دنجان

roman: danjān

բադրիջան

roman: badriǰan

սմբուկ

roman: smbuk

պատինճան

roman: patinčan

بادنجان

roman: bâdenjân

بادنگان

roman: bâdengân

باتنگان

roman: bâtengân

રીંગણ

roman: rī̃gaṇ

વેંગણ

roman: veṅgaṇ

ბადრიჯანი

roman: badriǯani

बैंगन

roman: baiṅgan

बतिया

roman: batiyā

भण्टा

roman: bhaṇṭā

חָצִיל

roman: khatsíl

чеес

roman: çeyes

বাইগন

roman: baigon

ಬದನೆ

roman: badane

ಬಿಳಿಬದನೆ

roman: biḷibadane

ನೆಲಗುಳ್ಳ

roman: nelaguḷḷa

ಗುಂಡು ಬದನೆಗಿಡ

roman: guṇḍu badanegiḍa

وانٛگُن

roman: vāṅgun

баклажан

roman: baklacan

가지

roman: gaji

бадиржан

roman: badiržan

ເຂືອຫຳມ້າ

roman: khư̄a ham mā

ᦖᦱᧅᦵᦃᦲ

roman: ṁaakẋoe

патлиџан

roman: patlidžan

വഴുതന

roman: vaḻutana

വഴുതനങ്ങ

roman: vaḻutanaṅṅa

वांगे

roman: vāṅge

وینگوم

roman: vingum

баклажан

roman: baklažan

बैजनी

roman: baijanī

ବାଇଗଣ

roman: baigôṇô

پىدىگەن

roman: pidigen

پېتىنگا

roman: pëtinga

پەتىنگان

roman: petingan

چەيزە

roman: cheyze

بادنجان

roman: bādanǰān

بانجان

roman: bānǰān

باټينګن

roman: bāṭingᶕn

باټينګړ

roman: bāṭingᶕṛ

ਬਤਾਊਂ

roman: batāū̃

ਬੈਂਗਣ

roman: baiṅgaṇ

си́ненький

roman: sínenʹkij

бадриджа́н

roman: badridžán

бубриджа́н

roman: bubridžán

भण्टाकी

roman: bhaṇṭākī

सन्धान

roman: sandhāna

ꠛꠣꠁꠋꠉꠘ

roman: baiṅgon

боқлаҷон

roman: boqlajon

бодинҷон

roman: bodinjon

கத்தரிக்காய்

roman: kattarikkāy

கத்திரிக்காய்

roman: kattirikkāy

వంగ

roman: vaṅga

వంకాయ

roman: vaṅkāya

баклаҗан

roman: baqlacan

бадымҗан

roman: badımcan

መለንዛና

roman: mälänzana

རྡོ་ལུ་མ།

roman: rdo lu ma

ಗುಳ್ಳ

roman: guḷḷa

بیگن

roman: baigan

بینجن

roman: benjan

ipa: /bɑːd͡ʒɑːnˈrɛʃ/


balîcan

ipa: /bɑːliːˈd͡ʒɑːn/


bacan

forms:
باجان
bacank
badcan
badcank
badincan
badincank
balcan

etymology_text: Ji sanskrîtî वातिगगम (vatige-geme, “riweka ku bayî sax dike”), hevreha farisî بادنجان (badencan). patlıcan (“bacanreşk”) ya tirkî, باذنجان (el-badincan) ya erebî û բադրիջան (badriǰan: bacanreşk) ya ermenî ji zimanên îranî ne. Bi rêya forma erebî peyv ketiye zimanên ewropî jî: aubergine ya îngilîzî û fransî.


naaş

glosses:
term, cendek, kelex, cesed, cenaze, meyît,
leşê kesa/ê mirî

forms:
na'aş
neaş
ne'aş
maaş

ipa: /nɑːˈɑːʃ/

hyphenation: na·aş


naaş

glosses:
term, cendek, kelex, cesed, cenaze, meyît, naaş,
leşê kesa/ê mirî


komirr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre komir.

ipa: /koːˈmɪr/

hyphenation: ko·mirr


komir

glosses: Kevirek reş e kêrî sotinê anku şewitandinê tê.

forms:
کۆمڕ
komirr
kumir
kumirr
xijîlek

etymology_text: Ji tirkî kömür ji proto-tirkî *kömür.

арацәа

roman: ārāc°ā

шӏомыкӏы

roman: ṣ̂oməč̣̍ə

גמורתא

roman: gmurtā

কয়লা

roman: koyola

күмер

roman: kümer

ву́галь

roman: vúhalʹ

ка́менны ву́галь

roman: kámjenny vúhalʹ

কয়লা

roman: kôẏla

въ́глища

roman: vǎ́glišta

ка́менни въ́глища

roman: kámenni vǎ́glišta

𑄃𑄋𑄢𑄳𑄦

roman: āṅārāh

кӏора

roman: ḳora

ᏥᏃᏍᎦ

roman: tsinosga

煤炭

roman: mui⁴ taan³

мый

roman: mɨy

мыйтан

roman: mɨytan

石炭

roman: sa̍k-than

煤

roman: méi

煤炭

roman: méitàn

石炭

roman: shítàn

煤

roman: mûi

煤炭

roman: mûi-thòaⁿ

石炭

roman: chio̍h-thòaⁿ

кӑмрӑк

roman: kămrăk

فَحْم حَجَرِيّ

roman: faḥm ḥajariyy

فَحْم

roman: faḥm

فَحَم

roman: faḥam

ածուխ

roman: acux

քարածուխ

roman: kʻaracux

седь

roman: sedʹ

элла

roman: əlla

ذغالسنگ

roman: zoğâl-sang

زغال

roman: zoğâl

કોયલો

roman: koyalo

ნახშირი

roman: naxširi

कोयला

roman: koyalā

פֶּחָם

roman: pekhám

кӏор

roman: ḳor

фӏамыщӏ

roman: f̣āməṣ̂

ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು

roman: kalliddalu

ಇದ್ದಲು

roman: iddalu

ಇಜ್ಜಿಲು

roman: ijjilu

көмүр

roman: kömür

ගල්අතුරු

roman: galaturu

इन्गाळो

roman: ingāḷo

석탄

roman: seoktan

매탄

roman: maetan

ᑲᐢᑲᐢᑭᓰᐦᑲᐣ

roman: kaskaskisiihkan

кӏалаш

roman: ḳalaš

хъуручӏ

roman: quruč̣

ຖ່ານຫີນ

roman: thān hīn

ნოშქერი

roman: noškeri

ნოშქეი

roman: noškei

јаглен

roman: jaglen

ќумур

roman: ḱumur

കൽക്കരി

roman: kalkkari

ᠶᠠᡥᠠ

roman: yaha

कोळसा

roman: koḷsā

ნოშქვერი

roman: noškveri

нүүрс

roman: nüürs

ᠨᠡᠭᠦᠷᠡᠰᠦ

roman: negüresü

कोइला

roman: koilā

କୋଇଲା

roman: koila

ӕвзалы

roman: ævzaly

ذغال

roman: zǧāl

ਕੋਲਾ

roman: kolā

көмір

roman: kömır

у́голь

roman: úgolʹ

ка́менный у́голь

roman: kámennyj úgolʹ

अंगारः

roman: aṃgāraḥ

ѫгль

roman: ǫglĭ

угъль

roman: ugŭlĭ

угль

roman: uglĭ

кӧбӱр

roman: köbür

ангишт

roman: angišt

ангиштсанг

roman: angištsang

зуғолсанг

roman: zuġolsang

நிலக்கரி

roman: nilakkari

బొగ్గు

roman: boggu

རྡོ་སོལ

roman: rdo sol

རྡོ་གསོལ

roman: rdo gsol

эгыр

roman: egyr

вугі́лля

roman: vuhíllja

ка́м'яне вугі́лля

roman: kámʺjane vuhíllja

вугля

roman: vuhlja

кӧмір

roman: kӧmír

ធ្យូង

roman: thyuung


rejî

glosses: Komir, qîjot, kevirek reş e kêrî sotinê anku şewitandinê têt.

forms:
ڕهژی
rejû
rêjî
rêjû
rijî
rijû
xijîlek

etymology_text: hevrehareş

арацәа

roman: ārāc°ā

шӏомыкӏы

roman: ṣ̂oməč̣̍ə

גמורתא

roman: gmurtā

কয়লা

roman: koyola

күмер

roman: kümer

ву́галь

roman: vúhalʹ

ка́менны ву́галь

roman: kámjenny vúhalʹ

কয়লা

roman: kôẏla

въ́глища

roman: vǎ́glišta

ка́менни въ́глища

roman: kámenni vǎ́glišta

𑄃𑄋𑄢𑄳𑄦

roman: āṅārāh

кӏора

roman: ḳora

ᏥᏃᏍᎦ

roman: tsinosga

煤炭

roman: mui⁴ taan³

мый

roman: mɨy

мыйтан

roman: mɨytan

石炭

roman: sa̍k-than

煤

roman: méi

煤炭

roman: méitàn

石炭

roman: shítàn

煤

roman: mûi

煤炭

roman: mûi-thòaⁿ

石炭

roman: chio̍h-thòaⁿ

кӑмрӑк

roman: kămrăk

فَحْم حَجَرِيّ

roman: faḥm ḥajariyy

فَحْم

roman: faḥm

فَحَم

roman: faḥam

ածուխ

roman: acux

քարածուխ

roman: kʻaracux

седь

roman: sedʹ

элла

roman: əlla

ذغالسنگ

roman: zoğâl-sang

زغال

roman: zoğâl

કોયલો

roman: koyalo

ნახშირი

roman: naxširi

कोयला

roman: koyalā

פֶּחָם

roman: pekhám

кӏор

roman: ḳor

фӏамыщӏ

roman: f̣āməṣ̂

ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು

roman: kalliddalu

ಇದ್ದಲು

roman: iddalu

ಇಜ್ಜಿಲು

roman: ijjilu

көмүр

roman: kömür

ගල්අතුරු

roman: galaturu

इन्गाळो

roman: ingāḷo

석탄

roman: seoktan

매탄

roman: maetan

ᑲᐢᑲᐢᑭᓰᐦᑲᐣ

roman: kaskaskisiihkan

кӏалаш

roman: ḳalaš

хъуручӏ

roman: quruč̣

ຖ່ານຫີນ

roman: thān hīn

ნოშქერი

roman: noškeri

ნოშქეი

roman: noškei

јаглен

roman: jaglen

ќумур

roman: ḱumur

കൽക്കരി

roman: kalkkari

ᠶᠠᡥᠠ

roman: yaha

कोळसा

roman: koḷsā

ნოშქვერი

roman: noškveri

нүүрс

roman: nüürs

ᠨᠡᠭᠦᠷᠡᠰᠦ

roman: negüresü

कोइला

roman: koilā

କୋଇଲା

roman: koila

ӕвзалы

roman: ævzaly

ذغال

roman: zǧāl

ਕੋਲਾ

roman: kolā

көмір

roman: kömır

у́голь

roman: úgolʹ

ка́менный у́голь

roman: kámennyj úgolʹ

अंगारः

roman: aṃgāraḥ

ѫгль

roman: ǫglĭ


ruxîn

glosses: Hatin ruxandin, xelîn, pûç bûn, hilweşîn, herifîn, xirab bûn, kavil bûn, xopan bûn, hatin hilweşandin.

forms:
روخین
rixan
rixhan
rixhîn
rixihan
rixihîn
rixiyan
rixîn
rixîyan
rixyan
roxan
roxhan
roxhîn
roxihan
roxihîn
roxiyan
roxîn
roxîyan
roxyan
ruxan
ruxhan
ruxhîn
ruxihan
ruxihîn
ruxiyan
ruxîyan
ruxyan
rûxan
rûxhan
rûxhîn
rûxihan
rûxihîn
rûxiyan
rûxîn
rûxîyan
rûxyan

ipa: /rʊˈxiːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-ruxîn.wav

hyphenation: ru·xîn


ruxîn

glosses: Hilweşîn, hilşîn, pelişîn, xirîn, tebiqîn.


weşandin

glosses: hejandin, livandin (bi taybetî dar daku gûz, mazî yan berû jê bikevin)

text: Xurtan, li jêriya gundî, li ber rûbarî gwîz diweşandin.

ref: Sidqî Hirorî, Kurê Zinarê Serbilind, Weşanên Nûdem, Stokholm, 1996, r. 25

text: weşandin: rojane porê wê diweşe

ref: Darwîn Darî

text: Payîz dahat û gul kêm bûnWeşandin belg û man xar eGelo bedr e di buhare (Zinar)

text: Ev nûçe ta niha li ti derê nehatiye weşandin.

text: Ta niha sê pirtûkên wî hatine weşandin.

text: Kevirek weşand serê wî.

forms:
diweşînim (present)
diweşînî (present)
diweşîne (present)
diweşînin (present)
biweşîne (imperative singular)
biweşînin (imperative plural)
weşand (past)
weşand (past)
weşand (past)
weşand (past)
–weşîn– (root present)
–weşand– (root past)
ez diweşînim (indicative present positive)
ez naweşînim (indicative present negative)
min weşand (indicative past positive)
min neweşand (indicative past negative)
tu diweşînî (indicative present positive)
tu naweşînî (indicative present negative)
te weşand (indicative past positive)
te neweşand (indicative past negative)
ew diweşîne (indicative present positive)
ew naweşîne (indicative present negative)
wê/wî weşand (indicative past positive)
wê/wî neweşand (indicative past negative)
em diweşînin (indicative present positive)
em naweşînin (indicative present negative)
me weşand (indicative past positive)
me neweşand (indicative past negative)
hûn diweşînin (indicative present positive)
hûn naweşînin (indicative present negative)
we weşand (indicative past positive)
we neweşand (indicative past negative)
ew diweşînin (indicative present positive)
ew naweşînin (indicative present negative)
wan weşand (indicative past positive)
wan neweşand (indicative past negative)
min diweşand (imperfect positive)
min nediweşand (imperfect negative)
min weşandibû (positive)
min neweşandibû (negative)
te diweşand (imperfect positive)
te nediweşand (imperfect negative)
te weşandibû (positive)
te neweşandibû (negative)
wê/wî diweşand (imperfect positive)
wê/wî nediweşand (imperfect negative)
wê/wî weşandibû (positive)
wê/wî neweşandibû (negative)
me diweşand (imperfect positive)
me nediweşand (imperfect negative)
me weşandibû (positive)
me neweşandibû (negative)
we diweşand (imperfect positive)
we nediweşand (imperfect negative)
we weşandibû (positive)
we neweşandibû (negative)
wan diweşand (imperfect positive)
wan nediweşand (imperfect negative)
wan weşandibû (positive)
wan neweşandibû (negative)
ez ê biweşînim (future positive)
ez ê neweşînim (future negative)
minê weşandibe (future perfect positive)
minê neweşandibe (future perfect negative)
tu yê biweşînî (future positive)
tu yê neweşînî (future negative)
teyê weşandibe (future perfect positive)
teyê neweşandibe (future perfect negative)
ew ê biweşîne (future positive)
ew ê neweşîne (future negative)
wê/wîyê weşandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neweşandibe (future perfect negative)
em ê biweşînin (future positive)
em ê neweşînin (future negative)
meyê weşandibe (future perfect positive)
meyê neweşandibe (future perfect negative)
hûn ê biweşînin (future positive)
hûn ê neweşînin (future negative)
weyê weşandibe (future perfect positive)
weyê neweşandibe (future perfect negative)
ew ê biweşînin (future positive)
ew ê neweşînin (future negative)
wanê weşandibe (future perfect positive)
wanê neweşandibe (future perfect negative)
min weşandiye (perfect positive)
min neweşandiye (perfect negative)
min weşandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neweşandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te weşandiye (perfect positive)
te neweşandiye (perfect negative)
te weşandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neweşandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî weşandiye (perfect positive)
wê/wî neweşandiye (perfect negative)
wê/wî weşandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neweşandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me weşandiye (perfect positive)
me neweşandiye (perfect negative)
me weşandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neweşandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we weşandiye (perfect positive)
we neweşandiye (perfect negative)
we weşandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neweşandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan weşandiye (perfect positive)
wan neweşandiye (perfect negative)
wan weşandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neweşandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biweşînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neweşînim (present subjunctive negative)
(bila) min weşandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neweşandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biweşînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neweşînî (present subjunctive negative)
(bila) te weşandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neweşandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biweşîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neweşîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî weşandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neweşandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biweşînin (present subjunctive positive)
(bila) em neweşînin (present subjunctive negative)
(bila) me weşandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neweşandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biweşînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neweşînin (present subjunctive negative)
(bila) we weşandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neweşandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biweşînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neweşînin (present subjunctive negative)
(bila) wan weşandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neweşandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min biweşanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neweşanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min weşandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neweşandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te biweşanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neweşanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te weşandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neweşandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biweşanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neweşanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî weşandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neweşandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me biweşanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neweşanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me weşandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neweşandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we biweşanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neweşanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we weşandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neweşandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan biweşanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neweşanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan weşandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neweşandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê biweşanda (present conditional positive)
minê neweşanda (present conditional negative)
minê weşandibûya (preterite conditional positive)
minê neweşandibûya (preterite conditional negative)
teyê biweşanda (present conditional positive)
teyê neweşanda (present conditional negative)
teyê weşandibûya (preterite conditional positive)
teyê neweşandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê biweşanda (present conditional positive)
wê/wîyê neweşanda (present conditional negative)
wê/wîyê weşandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neweşandibûya (preterite conditional negative)
meyê biweşanda (present conditional positive)
meyê neweşanda (present conditional negative)
meyê weşandibûya (preterite conditional positive)
meyê neweşandibûya (preterite conditional negative)
weyê biweşanda (present conditional positive)
weyê neweşanda (present conditional negative)
weyê weşandibûya (preterite conditional positive)
weyê neweşandibûya (preterite conditional negative)
wanê biweşanda (present conditional positive)
wanê neweşanda (present conditional negative)
wanê weşandibûya (preterite conditional positive)
wanê neweşandibûya (preterite conditional negative)
(tu) biweşîne (imperative present positive)
(tu) neweşîne (imperative present negative)
(hûn) biweşînin (imperative present positive)
(hûn) neweşînin (imperative present negative)
وهشاندن

αγγέλω

roman: angélo

ipa: /wɛʃɑːnˈdɪn/

hyphenation: we·şan·din


weşandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /wɛʃɑːnˈdɪn/


teşî

glosses: darikek e mirov hiriyê pê dike ben û dezî

forms:
تهشی
teşk
tîşk

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *terkʷ- (badan, alandin), hevreha sanskrîtî तर्कु (terku), hîtîtî 𒋻𒆪𒉿𒀭𒍣 (tarkuwanzi), slavoniya kevn тракъ (trakŭ), yûnaniya kevn τρέπω (trêpo) û latînî torqueo

notes:
teşî ristin
teşîristin mê


teşk

glosses:
ling, pî, çîp, laq, lûlaq
(bi taybetî ji çokan ber bi jêr ta gozekan)

glosses: çîm, lûlaq, nig^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
teşik
teşî
tîşk

ساق

roman: sāq

голень

roman: golenʹ

ipa: /tɛʃk/

hyphenation: teşk


ruxan

ipa: /rʊˈxɑːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-ruxan.wav

hyphenation: ru·xan


hilweşîn

glosses: ruxîn, pûç bûn, herifîn, xirab bûn, hatin hilweşandin

glosses: kavil bûn, xopan bûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
dihilweşim (present)
dihilweşî (present)
dihilweşe (present)
dihilweşin (present)
bihilweşe (imperative singular)
bihilweşin (imperative plural)
hilweşiyam (past)
hilweşiyayî (past)
hilweşiya (past)
hilweşiyan (past)
هلوهشین
hilweşan
hilweşhan
hilweşhîn
hilweşihan
hilweşihîn
hilweşiyan
hilweşîyan
hilweşyan
helweşan
helweşhan
helweşhîn
helweşihan
helweşihîn
helweşiyan
helweşîn
helweşîyan
helweşyan
hedimîn

etymology_text: Ji hil- + weşîn.

ipa: /hɪlwɛˈʃiːn/

hyphenation: hil·we·şîn


may

glosses: dest tê werdan, têkil bûn, midaxele kirin

text: Livêrê min divêt xaleka dî jî diyar bikim; bila dewletên dewrûber li ser mesela dahatûya Iraqê, ko dibêjin pêdivî ye dîsan ji layê Iraqiyan ve bihête tesbîtkirin, mayê xwe tê nekin û zextê li ser gelê Iraqê nekin.

ref: General Ezîz Weysî li gor Kerkuk-kurdistan.com, 1/2004

forms: ma

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha farisî مایه (mayê: havên), têkilî meyandin û made, mey, meyxweş

müdahale

sense: may tê kirin

hyphenation: may


may

text: I may go.

text: May I go?

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-may.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-may.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-may.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-may.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-may.wav


qedem

text: Netewperestiya Kurdî, ku di sala 1806an de hîmê (temelê) wê hate avêtin di sê qedeman re derbas dibe, ku bibe dewlet.

ref: Fûad Sîpan: Adnan Menderes û Abdullah Öcalan, Kovara Mehname, hj. 68, 9/2005

text: Di nav 90 hezar kesên mirî de tirk jî hebûn, belê tirk di qedema rêvebiriyê de bûn, ji %10ê yên telefbûyî jî pêk nedianîn.

ref: Dr. Felat Dilgeş: Du sedemên têkçûna serhildana 1925an, 7/2005

forms:
qadem
qademe
qedeme
قهدهم

etymology_text: Ji erebî قدم (pê; gav)


viyolîn

glosses: Amûrek muzîkê ya têldar e (mirov dide ber milê xwe û bi kevanekî dijenîne).

etymology_text: Ji îngilîzî violin an jî ji fransî violon.

小提琴

roman: xiaotiqin

کمانچه

roman: kemançe

כינור

roman: kinor

바이올린

roman: baiollin

скрипка

roman: skripka

βιολί

roman: violí


kemançe

forms:
کەمانچە
kemaçe
kemençe

etymology_text: Ji farisî کمانچه (kemançê), ji کمان (kamân, “kevan, keman”) + ـچه (-če).

كَمَنجة

roman: kamanja

քամանչա

roman: kʻamančʻa

каманча

roman: kamança

ჭილილი

roman: č̣ilili

кемане

roman: kemane

كامانچە

roman: kamanche

кяманча́

roman: kjamančá

кеманча́

roman: kemančá

κεμεντζές

roman: kementzés

λύρα

roman: lýra


ney

glosses: Alaveke muzîkê yeku mirov dike di devê xwe de û pif dike û tilên xwe li ser kunikên wê dilivîne daku awazên cuda-cuda jê derkevin.

text: Mela fehm er bikî razîBi awazê ney û sazîBibî ber çerxê perwazî

forms:
نهی
nay
ney-
neyî
biziq
keman
od
piyano
saz
tembûr

etymology_text: Ji proto-îranî, hevrehên farisî ناى (ney, “rûl”) / نى (nay, “ney”), pehlewî ney/ ned (rûl), sanskrîtî नाड (naḍe: rûl).

플루트

roman: peulluteu

ipa: /nɛj/


fîq

glosses: Alaveke muzîkê ye ku mirov dike di devê xwe de û pif dike û tilên xwe li ser kunikên wê dilivîne daku awazên cuda-cuda jê derkevin.

forms:
fîx
فیق
fêqî
biziq
keman
od
piyano
saz
tembûr

ipa: /fiːq/


fîq

text: Pîlotekî Ingilîztanê yê Şîrketa Aurignyyê navê wî Ray Bo ye, gava balafira xwe ji balafirgehê rakir hewa û hêj di nava ewran re hevraz diçû, ha ku dît va ye tiştekî fîq sipî û şûledar û dirêj wek tîpa balafira wî li pêşiya wî ye û berepêş diçe, lê ruhniyeke wisan tûj li dora xwe belav dike ku çavên mirovan jê têne girtin.

ref: Lotikxane.com, 6/2007


vîkîng

glosses:
gelê ku li derdorî sala 1 000ê pz li Skandinavyayê dijiya
(bavkalên danmarkî, îzlendî, norwecî û swêdiyên niha)

forms: viking


keleş

glosses:
talanker, şelîner, rêbir, korsan, eşqiya, heydûd, nijdevan, çete, rêgir,
kesa/ê bi kotekî malê kesek din jê distîne û bo xwe dibe

разбойник

roman: razbojnik


heyran

glosses:
Gorî, dilsoz, fîda,
kesa/ê gelek ji tiştekî hez dike.

text:
Ser de libasê xett û xal
Sergeşte heyran ma û lal
Ehmed ko dî nûra semed

glosses: Qurban, feşanî, cangorî, canfeşanî.^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
ḧeyran
heywan

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

hyphenation: hey·ran


heyran bûn

forms:
heyran dibim (present)
heyran dibî (present)
heyran dibe (present)
heyran dibin (present)
heyran bibe (imperative singular)
heyran bibin (imperative plural)
heyran bûm (past)
heyran bûyî (past)
heyran bû (past)

etymology_text: Ji heyran + bûn.

ipa: /hɛjˈɾɑːn buːn/

hyphenation: hey·ran bûn


heyran kirin

forms:
heyran dikim (present)
heyran dikî (present)
heyran dike (present)
heyran dikin (present)
heyran bike (imperative singular)
heyran bikin (imperative plural)
heyran kir (past)
heyran kir (past)
heyran kir (past)
heyran kir (past)
heyran –k– (root present)
heyran –kir– (root past)
ez heyran dikim (indicative present positive)
ez heyran nakim (indicative present negative)
min heyran kir (indicative past positive)
min heyran nekir (indicative past negative)
tu heyran dikî (indicative present positive)
tu heyran nakî (indicative present negative)
te heyran kir (indicative past positive)
te heyran nekir (indicative past negative)
ew heyran dike (indicative present positive)
ew heyran nake (indicative present negative)
wê/wî heyran kir (indicative past positive)
wê/wî heyran nekir (indicative past negative)
em heyran dikin (indicative present positive)
em heyran nakin (indicative present negative)
me heyran kir (indicative past positive)
me heyran nekir (indicative past negative)
hûn heyran dikin (indicative present positive)
hûn heyran nakin (indicative present negative)
we heyran kir (indicative past positive)
we heyran nekir (indicative past negative)
ew heyran dikin (indicative present positive)
ew heyran nakin (indicative present negative)
wan heyran kir (indicative past positive)
wan heyran nekir (indicative past negative)
min heyran dikir (imperfect positive)
min heyran nedikir (imperfect negative)
min heyran kiribû (positive)
min heyran nekiribû (negative)
te heyran dikir (imperfect positive)
te heyran nedikir (imperfect negative)
te heyran kiribû (positive)
te heyran nekiribû (negative)
wê/wî heyran dikir (imperfect positive)
wê/wî heyran nedikir (imperfect negative)
wê/wî heyran kiribû (positive)
wê/wî heyran nekiribû (negative)
me heyran dikir (imperfect positive)
me heyran nedikir (imperfect negative)
me heyran kiribû (positive)
me heyran nekiribû (negative)
we heyran dikir (imperfect positive)
we heyran nedikir (imperfect negative)
we heyran kiribû (positive)
we heyran nekiribû (negative)
wan heyran dikir (imperfect positive)
wan heyran nedikir (imperfect negative)
wan heyran kiribû (positive)
wan heyran nekiribû (negative)
ez ê heyran bikim (future positive)
ez ê heyran nekim (future negative)
minê heyran kiribe (future perfect positive)
minê heyran nekiribe (future perfect negative)
tu yê heyran bikî (future positive)
tu yê heyran nekî (future negative)
teyê heyran kiribe (future perfect positive)
teyê heyran nekiribe (future perfect negative)
ew ê heyran bike (future positive)
ew ê heyran neke (future negative)
wê/wîyê heyran kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê heyran nekiribe (future perfect negative)
em ê heyran bikin (future positive)
em ê heyran nekin (future negative)
meyê heyran kiribe (future perfect positive)
meyê heyran nekiribe (future perfect negative)
hûn ê heyran bikin (future positive)
hûn ê heyran nekin (future negative)
weyê heyran kiribe (future perfect positive)
weyê heyran nekiribe (future perfect negative)
ew ê heyran bikin (future positive)
ew ê heyran nekin (future negative)
wanê heyran kiribe (future perfect positive)
wanê heyran nekiribe (future perfect negative)
min heyran kiriye (perfect positive)
min heyran nekiriye (perfect negative)
min heyran kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min heyran nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te heyran kiriye (perfect positive)
te heyran nekiriye (perfect negative)
te heyran kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te heyran nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî heyran kiriye (perfect positive)
wê/wî heyran nekiriye (perfect negative)
wê/wî heyran kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî heyran nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me heyran kiriye (perfect positive)
me heyran nekiriye (perfect negative)
me heyran kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me heyran nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we heyran kiriye (perfect positive)
we heyran nekiriye (perfect negative)
we heyran kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we heyran nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan heyran kiriye (perfect positive)
wan heyran nekiriye (perfect negative)
wan heyran kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan heyran nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez heyran bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez heyran nekim (present subjunctive negative)
(bila) min heyran kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min heyran nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu heyran bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu heyran nekî (present subjunctive negative)
(bila) te heyran kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te heyran nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew heyran bike (present subjunctive positive)
(bila) ew heyran neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî heyran kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî heyran nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em heyran bikin (present subjunctive positive)
(bila) em heyran nekin (present subjunctive negative)
(bila) me heyran kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me heyran nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn heyran bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn heyran nekin (present subjunctive negative)
(bila) we heyran kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we heyran nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew heyran bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew heyran nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan heyran kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan heyran nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min heyran bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min heyran nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min heyran kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min heyran nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te heyran bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te heyran nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te heyran kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te heyran nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî heyran bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî heyran nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî heyran kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî heyran nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me heyran bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me heyran nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me heyran kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me heyran nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we heyran bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we heyran nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we heyran kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we heyran nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan heyran bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan heyran nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan heyran kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan heyran nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê heyran bikira (present conditional positive)
minê heyran nekira (present conditional negative)
minê heyran kiribûya (preterite conditional positive)
minê heyran nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê heyran bikira (present conditional positive)
teyê heyran nekira (present conditional negative)
teyê heyran kiribûya (preterite conditional positive)
teyê heyran nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê heyran bikira (present conditional positive)
wê/wîyê heyran nekira (present conditional negative)
wê/wîyê heyran kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê heyran nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê heyran bikira (present conditional positive)
meyê heyran nekira (present conditional negative)
meyê heyran kiribûya (preterite conditional positive)
meyê heyran nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê heyran bikira (present conditional positive)
weyê heyran nekira (present conditional negative)
weyê heyran kiribûya (preterite conditional positive)
weyê heyran nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê heyran bikira (present conditional positive)
wanê heyran nekira (present conditional negative)
wanê heyran kiribûya (preterite conditional positive)
wanê heyran nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) heyran bike (imperative present positive)
(tu) heyran neke (imperative present negative)
(hûn) heyran bikin (imperative present positive)
(hûn) heyran nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji heyran + kirin.

ipa: /hɛjˈɾɑːn kɪˈɾɪn/

hyphenation: hey·ran ki·rin


xar kirin

etymology_text: Ji xar + kirin.


پ

glosses: Sêyem tîp alfabeya kurdî-erebî ye û hevdengî p ya kurdî-latînî ye.

forms: p (romanization)


p

glosses: Nozdehem tîpa alfabeya kurdî-latînî (navê wê "pê" ye, cûnek wê p-ya nerm û yek jî P-ya req e, û dikeve dû o û pêş q).

forms:
kurdî-erebî:
پ
kurdî-kirîlî:
п

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-p (nerm).wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-P (Nerm).wav

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-p (req).wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-P (Req).wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-P (Qelew).wav


p

pos: abbrev

pos_title: Kurtenav


Pergala Navneteweyî ya Pîvanê

glosses:
peymanek navneteweyî bo pîvan û kêşan dirêjî, giranî û hwd ya tiştan
(metre û gram hin pîvanên vê pergalê ne)

etymology_text: Ji Pergala + Navneteweyî + ya + Pîvanê

국제단위계

roman: gukjedanwigye

Международная система единиц

roman: Meždunarodnaja sistema jedinic


A

glosses: Sembola hejmara baristeyî (hejmara nokleonî) ya atomê ye.

glosses: Tîpek xwînê ye (tîpên din yên xwînê B, AB û O ne).


A

glosses: Yekem tîpa û yekem dengdêra alfabeya kurdî ye (girek).

forms:
ا
A

ipa: /ɑː/

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-a.wav


plan

glosses: tevdîr, bername, program, proje, nexşe, hazirî, amadekarî

text: Divê em planekê bo cengê danin.

text: Plana bajarî.

forms:
pilan
pîlan

etymology_text: Ji fransî plan ji latînî planus.

план

roman: plan

計劃

roman: gai³ waak⁶

計劃

roman: jìhuà

خِطَّة

roman: ḵiṭṭa

خُطَّة

roman: ḵuṭṭa

خطة

roman: ḵeṭa

ծրագիր

roman: cragir

پلان

roman: plân

طرح

roman: tarh

نقشه

roman: naqše

تدبیر

roman: tadbir

𐌻𐌹𐍃𐍄𐍃

roman: lists

გეგმა

roman: gegma

योजना

roman: yojnā

प्रोग्राम

roman: progrām

प्लैन

roman: plain

तदबीर

roman: tadbīr

תוכנית \ תָּכְנִית

roman: tokhnít

계획

roman: gyehoek

ແຜນ

roman: phǣn

ແຜນການ

roman: phǣn kān

төлөвлөгөө

roman: tölövlögöö

پىلان

roman: pilan

لايىھە

roman: layihe

жоспар

roman: jospar

न्याय

roman: nyāya

лоиҳа

roman: loyiha

реҷа

roman: reja

нақша

roman: naqša

แผน

roman: pɛ̌ɛn

แปลน

roman: bplɛɛn

نَقشَہ

roman: naqśā

ផែនការ

roman: phaenkaa

σχέδιο

roman: schédio

ipa: /pʰlɑːn/


plan

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-plan.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-plan.wav


plan

glosses: plan, tevdîr, bername, program, proje, nexşe, hazirî, amadekarî

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-plan.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-plan.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-plan.wav


plan

glosses: to plan: plan kirin, plan danîn, tevdîra xwe kirin, amadehiya karekî kirin


pilan

text: Feyrûşayê dema dît ku ew bi wê yekê razî ne. îcar ji xwe re dest bi ristina hin pilan û dolaban kir (...)

ref: Zeynelabidîn Zinar, Balafira Jînê, Weşanên Pencînar, 1993, ISBN 91 972090 3 1


pîlan

text: (...) wan nivîskaran xwe bi zehmetî û qorbaniya fêrî kurdî kirin û pîlan û nexşên dijminan şkandin û xebata xwe ber bi pêş de birin.

ref: Xelîl Duhokî, Antolojiya Çîroka Nû ya Kurmancên Başûr, Weşanên Nûdem, Stockholm, 1994


plan danîn

glosses: nexşe danîn, bername danîn, proje kirin, program kirin

forms:
پلان دانین
plan danan

etymology_text: Ji plan + danîn.

ipa: /plɑːn dɑːˈniːn/

hyphenation: plan da·nîn


plan kirin

glosses: plan danîn, plan hebûn bo kirina tiştekî, niyet hebûn, biniyet bûn

text: Pir tê re neçû karker ketine grevê. Ev devjikarberdana karkeran xwendevanan plan kiribûn.

forms:
plan dikim (present)
plan dikî (present)
plan dike (present)
plan dikin (present)
plan bike (imperative singular)
plan bikin (imperative plural)
plan kir (past)
plan kir (past)
plan kir (past)
plan kir (past)
plan –k– (root present)
plan –kir– (root past)
ez plan dikim (indicative present positive)
ez plan nakim (indicative present negative)
min plan kir (indicative past positive)
min plan nekir (indicative past negative)
tu plan dikî (indicative present positive)
tu plan nakî (indicative present negative)
te plan kir (indicative past positive)
te plan nekir (indicative past negative)
ew plan dike (indicative present positive)
ew plan nake (indicative present negative)
wê/wî plan kir (indicative past positive)
wê/wî plan nekir (indicative past negative)
em plan dikin (indicative present positive)
em plan nakin (indicative present negative)
me plan kir (indicative past positive)
me plan nekir (indicative past negative)
hûn plan dikin (indicative present positive)
hûn plan nakin (indicative present negative)
we plan kir (indicative past positive)
we plan nekir (indicative past negative)
ew plan dikin (indicative present positive)
ew plan nakin (indicative present negative)
wan plan kir (indicative past positive)
wan plan nekir (indicative past negative)
min plan dikir (imperfect positive)
min plan nedikir (imperfect negative)
min plan kiribû (positive)
min plan nekiribû (negative)
te plan dikir (imperfect positive)
te plan nedikir (imperfect negative)
te plan kiribû (positive)
te plan nekiribû (negative)
wê/wî plan dikir (imperfect positive)
wê/wî plan nedikir (imperfect negative)
wê/wî plan kiribû (positive)
wê/wî plan nekiribû (negative)
me plan dikir (imperfect positive)
me plan nedikir (imperfect negative)
me plan kiribû (positive)
me plan nekiribû (negative)
we plan dikir (imperfect positive)
we plan nedikir (imperfect negative)
we plan kiribû (positive)
we plan nekiribû (negative)
wan plan dikir (imperfect positive)
wan plan nedikir (imperfect negative)
wan plan kiribû (positive)
wan plan nekiribû (negative)
ez ê plan bikim (future positive)
ez ê plan nekim (future negative)
minê plan kiribe (future perfect positive)
minê plan nekiribe (future perfect negative)
tu yê plan bikî (future positive)
tu yê plan nekî (future negative)
teyê plan kiribe (future perfect positive)
teyê plan nekiribe (future perfect negative)
ew ê plan bike (future positive)
ew ê plan neke (future negative)
wê/wîyê plan kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê plan nekiribe (future perfect negative)
em ê plan bikin (future positive)
em ê plan nekin (future negative)
meyê plan kiribe (future perfect positive)
meyê plan nekiribe (future perfect negative)
hûn ê plan bikin (future positive)
hûn ê plan nekin (future negative)
weyê plan kiribe (future perfect positive)
weyê plan nekiribe (future perfect negative)
ew ê plan bikin (future positive)
ew ê plan nekin (future negative)
wanê plan kiribe (future perfect positive)
wanê plan nekiribe (future perfect negative)
min plan kiriye (perfect positive)
min plan nekiriye (perfect negative)
min plan kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min plan nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te plan kiriye (perfect positive)
te plan nekiriye (perfect negative)
te plan kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te plan nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî plan kiriye (perfect positive)
wê/wî plan nekiriye (perfect negative)
wê/wî plan kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî plan nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me plan kiriye (perfect positive)
me plan nekiriye (perfect negative)
me plan kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me plan nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we plan kiriye (perfect positive)
we plan nekiriye (perfect negative)
we plan kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we plan nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan plan kiriye (perfect positive)
wan plan nekiriye (perfect negative)
wan plan kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan plan nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez plan bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez plan nekim (present subjunctive negative)
(bila) min plan kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min plan nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu plan bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu plan nekî (present subjunctive negative)
(bila) te plan kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te plan nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew plan bike (present subjunctive positive)
(bila) ew plan neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî plan kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî plan nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em plan bikin (present subjunctive positive)
(bila) em plan nekin (present subjunctive negative)
(bila) me plan kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me plan nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn plan bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn plan nekin (present subjunctive negative)
(bila) we plan kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we plan nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew plan bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew plan nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan plan kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan plan nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min plan bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min plan nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min plan kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min plan nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te plan bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te plan nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te plan kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te plan nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî plan bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî plan nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî plan kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî plan nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me plan bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me plan nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me plan kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me plan nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we plan bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we plan nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we plan kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we plan nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan plan bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan plan nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan plan kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan plan nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê plan bikira (present conditional positive)
minê plan nekira (present conditional negative)
minê plan kiribûya (preterite conditional positive)
minê plan nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê plan bikira (present conditional positive)
teyê plan nekira (present conditional negative)
teyê plan kiribûya (preterite conditional positive)
teyê plan nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê plan bikira (present conditional positive)
wê/wîyê plan nekira (present conditional negative)
wê/wîyê plan kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê plan nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê plan bikira (present conditional positive)
meyê plan nekira (present conditional negative)
meyê plan kiribûya (preterite conditional positive)
meyê plan nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê plan bikira (present conditional positive)
weyê plan nekira (present conditional negative)
weyê plan kiribûya (preterite conditional positive)
weyê plan nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê plan bikira (present conditional positive)
wanê plan nekira (present conditional negative)
wanê plan kiribûya (preterite conditional positive)
wanê plan nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) plan bike (imperative present positive)
(tu) plan neke (imperative present negative)
(hûn) plan bikin (imperative present positive)
(hûn) plan nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji plan + kirin.

পাং

roman: paṅ

планава́ць

roman: planavácʹ

спланава́ць

roman: splanavácʹ

плани́рам

roman: planíram

خَطَّطَ

roman: ḵaṭṭaṭa

ծրագրել

roman: cragrel

დაგეგმვა

roman: dagegmva

계획하다

roman: gyehoekhada

плани́ра

roman: planíra

исплани́ра

roman: isplaníra

плани́ровать

roman: planírovatʹ

сплани́ровать

roman: splanírovatʹ

заплани́ровать

roman: zaplanírovatʹ

планува́ти

roman: planuváty

спланува́ти

roman: splanuváty

פּלאַנעווען

roman: planeven

σχεδιάζω

roman: schediázo

ipa: /pʰlɑːn kɪˈɾɪn/

hyphenation: plan ki·rin


plankirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


plankirî

etymology_text: Ji plan + kirî.

ipa: /plɑːŋkɪˈɾiː/

hyphenation: plan·ki·rî


proje

glosses: karekî diyarkirî yê ku piştî çend qonaxan bi dawî têt

forms:
پرۆژە
piroje
pirojekt
pirojêkt
projekt
projêkt
projektîv
projektor

etymology_text: Ji latînî [Peyv?]

প্ৰকল্প

roman: prokolpo

прае́кт

roman: prajékt

план

roman: plan

প্রজেক্ট

roman: prôjekṭ

прое́кт

roman: proékt

計劃

roman: jìhuà

方案

roman: fāng'àn

項目

roman: xiàngmù

工程

roman: gōngchéng

مَشْرُوع

roman: mašrūʿ

مشروع

roman: mašrūʕ

նախագիծ

roman: naxagic

پروژه

roman: prože

پیشافکند

roman: piš-afkand

نقشه

roman: naqše

طرح

roman: tarh

لایحه

roman: lâyehe

გეგმა

roman: gegma

პროექტი

roman: ṗroekṭi

परियोजना

roman: pariyojnā

योजना

roman: yojnā

प्रोजैक्ट

roman: projaikṭ

פְּרוֹיֶקְט

roman: proyékt

מֵיזָם

roman: meizám

проект

roman: proyekt

долбоор

roman: dolboor

계획

roman: gyehoek

사업

roman: sa-eop

프로젝트

roman: peurojekteu

ໂຄງການ

roman: khōng kān

проект

roman: proekt

төсөл

roman: tösöl

ᠲᠥᠰᠦᠯ

roman: tösül

لايىھە

roman: layihe

پىلان

roman: pilan

پروژه

roman: prožá

لايحه

roman: lāyehá

نقشه

roman: naqšá

жоба

roman: joba

жоспар

roman: jospar

лоиҳа

roman: loyiha

нақша

roman: naqša

منصوبہ

roman: mansūba

проє́кт

roman: projékt

គំរោង

roman: kumroong

ផែនការ

roman: phaenkaa

έργο

roman: érgo

ipa: /pʰɾoːˈʒɛ/


proje

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-proje.wav


qonax

glosses: merhele, gihanek, faz, qedem, gav, hengam

text: Li Amedê bihinceta destpêka resterasyona Qonaxa Mala Cemîl Paşa kokteylek hate dayîn.

ref: Netkurd.com, 12/2010

etymology_text: Ji tirkî konak (“xan, qesir, seray”) ji konmak (“bi cih bûn”), têkilî koymak (“bi cih kirin, danîn cihekî”).

مرحله

sense: merhele


merhele

glosses: veniştgeh, qonax, gihanek, faz, qedem, gav

glosses: ast, pile, derece, hengam^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Deyn ji erebî مَرْحَلَة (marḥala).


merhale

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


merhale

glosses: qonax, merhele, gihanek, qedem, gav, faz, etap


c

glosses: Sêyem tîpa alfabeya kurdî-latînî (hevdenga ج ya kurdî-erebî).

forms:
ج
щ
ç

ipa: /d͡ʒ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-c.wav


kurdî-latînî

glosses: kurdiya ku bi alfabeya latînî têt nivîsîn

forms:
kurdî-erebî
kurdî-kirîlî

hyphenation: kur·dî·la·tî·nî


B

glosses: Tîpek xwînê ye (tîpên din yên xwînê A, AB û O ne).


B

forms:
ب
Б

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-b.wav


C

glosses: Sêyem tîpa alfabeya kurdî-latînî (girek).

forms:
ج
Щ


Ç

glosses: Çarem tîpa alfabeya kurdî-latînî (girek).

forms:
چ
Ч

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-ç (nerm).wav

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-ç (req).wav


D

glosses:
Pêncemîn herfa alfabeya kurdî-latînî û hevdenga د ya kurdî-erebî û Д ya kurdî-krîlî ye.
Konsonanteke girok ya pidûyî ya bilerz e anku di di derxistina wê de hewa tê sekinandin û ziman bi pidûyan dikeve û perdeya dengî dilerize.
Li destpêk, nav û dawiya peyvê peyda dibe lê li dawiyê di peyvên xwemalî de di kurmancî de nîne yan nadir e

forms:
د
Д
di

etymology_text: Ji latînî Detrûskî ji yûnanî Δ (D) ji fenîkî (delt: derî, dergeh) misrîO31 (derî, dergeh). Heman herfa fenîkî herwiha serekaniya ܕ ya aramî, د ya erebî, ד ya îbrî, դ ya ermenî û д ya krîlî ye jî.

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-d.wav


E

glosses: Seşem tîpa alfabeya kurdî-latînî (girek).

forms:
ە
Ә

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-e.wav


east

forms:
north
south

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-east.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-east.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-east.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-east.wav


Ê

glosses: Heftem tîpa û sêyem dengdêra alfabeya kurdî ye (girek).

forms:
ێ
E
Э

ipa: /eː/

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-ê.wav


hevdeng

glosses: Peyvên yan tîpên heman dengî didin, wek hev tên xwendin.

etymology_text: Ji hev- + deng.

ipa: /hɛvˈdɛnɡ/

hyphenation: hev·deng


hevdeng

glosses: tiştên ku dengê wan wek yê hev e, ne ji hev cuda ye

glosses: yekdeng, hevbîr, hevfikir, yekdil, kesên di ray û baweriyên xwe de mîna hev difikirin

text: Sifethor î perîreng îBi rojê ra tu hevdeng îDu reştûzên siyehyeng î


F

glosses: Heştem tîpa alfabeya kurdî-latînî ye (girek).

forms:
ف
Ф

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-f.wav


f

forms:
ف
ф


f

glosses: (kompûternasî:) 15 bi pergala heksadesîmalî


G

glosses: Nehem tîpa alfabeya kurdî-latînî (girek).

forms:
گ
Г

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-g.wav


kurdî-kirîlî

glosses:
sîstema nivîsîna kurdî bi alfabeya modîfiyekirî ya kirîlî
(ku demekê li Sovyetistanê bo nivîsîna zimanê kurdî dihat bikaranîn)

forms:
kurdî-krîlî
kurdî-erebî
kurdî-latînî


kirîlî

glosses: Alfabeya ku zimanê rusî û hin zimanên din pê tên nivîsîn.

forms:
krîlî
kîrîlî
sirîlî
sîrîlî
kurdî-kirîlî
aramî
erebî
latînî

кіры́ліца

roman: kirýlica

а́збука

roman: ázbuka

кири́лица

roman: kirílica

ཆི་རི་ལི་ཚ

roman: chi ri li tsha

西里尔字母

roman: xīlǐ'ěr zìmǔ

西里爾

roman: xīlǐ'ěr

基里爾字母

roman: jīlǐ'ěr zìmǔ

كِيرِيلِيَّة

roman: kīrīliyya

سِرِيلِيَّة

roman: sirīliyya

أَبْجَدِيَّة كِيرِيلِيَّة

roman: ʔabjadiyya kīrīliyya

أَبْجَدِيَّة سِرِيلِيَّة

roman: ʔabjadiyya sirīliyya

կիրիլիցա

roman: kirilicʻa

سیریلیک

roman: sirilik

الفبای سیریلیک

roman: alefbâ-ye sirilik

კირილიცა

roman: ḳirilica

קירילית

roman: kirilít

кириллица

roman: kirillitsa

키릴 문자

roman: kiril munja

키릴

roman: kiril

кирил үсэг

roman: kiril üseg

кирилл

roman: kirill

кириллица

roman: kirillisa

кири́ллица

roman: kiríllica

кірі́ліця

roman: kirílicja

кѵрїлловица

roman: kürillovica

кирилликӣ

roman: kirillikī

алифбои кирилликӣ

roman: alifboyi kirillikī

อักษรซีริลลิก

roman: àk-sɔ̌ɔn sii-ril-lìk

кири́лиця

roman: kyrýlycja

кириллица

roman: kirilliцa

κυριλλιακόν

roman: kyrilliakón

κυριλλικό αλφάβητο

roman: kyrillikó alfávito

hyphenation: ki·rî·lî


kirîlî

кірылі́чны

roman: kirylíčny

кири́лски

roman: kirílski

西里爾

roman: xīlǐ'ěr

سِرِيلِيّ

roman: sirīliyy

кири́личен

roman: kiríličen

ки́рилски

roman: kírilski

кирилли́ческий

roman: kirillíčeskij

а́збучный

roman: ázbučnyj

кирили́чний

roman: kyrylýčnyj

κυριλλικός

roman: kyrillikós


karneval

glosses:
şahî, şehyan, cejn
(bi taybetî yên ku tê de reqis, xwarin û meş hene)

text: Bi bûna roja cîhanî a gêncan ku dibe roja 12 meha 8-ê Wezareta Sporê û Gêncan [ya Kurdistanê] daxwazê ji hemû rêxistinên gêncan dike ku amade bin ji bo Karnevaleka Gêncan...

ref: Ji daxuyaniyeka Hikûmeta Kurdistanê, çavkanî: Netkurd.com, 6/2006

glosses: mihrican^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: kerneval

etymology_text: Ji latînî carne vale ("bi xatirê goştî" ji ber ku karneval berê li welatên katolîk berî destpêkirina heyamarojîgirtinê dihatin pîrozkirin)


H

glosses: Dehem tîpa alfabeya kurdî-latînî (girek).

forms:
ھ
h

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-h.wav


j

glosses: Sêzdehem tîpa alfabeya kurdî-latînî û hevdengî ژ ya kurdî-erebî ye.

forms:
ژ
ж

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-j.wav


q

glosses: Bîstem tîpa alfabeya kurdî-latînî û hevdengî ق ya kurdî-erebî ye.

forms:
ق
q

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-q.wav


J

glosses: Sêzdehem tîpa alfabeya kurdî-latînî ye (girek).

forms:
ژ
Ж


J

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: joule, joulea, J, jûl, yekeya navneteweyî ya pîvana enerjiyê


K

glosses: Çardehem tîpa alfabeya kurdî-latînî ye (girek).

forms:
ک
K

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-k (nerm).wav

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-k (req).wav


Î

glosses: Dazdehem tîpa alfabeya kurdî-latînî ye (girek).

forms:
ی
И

ipa: /iː/

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-î.wav


N

glosses: Hevdehem herfa alfabeya kurdî-latînî (girek).

forms:
ن
Н

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-n.wav


P

glosses: Nozdehem tîpa alfabeya kurdî-latînî ye (girek).

forms:
kurdî-erebî:
پ
kurdî-kirîlî:
П

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-p (nerm).wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-P (Nerm).wav

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-p (req).wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-P (Req).wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-P (Qelew).wav


Q

glosses: Bîstem tîpa alfabeya kurdî-latînî ye (girek).

forms:
ق
Q


ç

forms:
چ
ч
çi

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-ç (nerm).wav

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-ç (req).wav


d

glosses: Çarem tîpa alfabeya kurdî-latînî û hevdengî د ya kurdî-erebî ye.

forms:
د
д
di

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-d.wav


O

glosses: Tîpek xwînê ye (tîpên din yên xwînê A, B û AB ne).


O

glosses: Hejdehem tîpa alfabeya kurdî-latînî ye (girek).

forms:
ۆ
O

ipa: /oː/

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-o.wav


o

glosses: Hejdehem tîpa alfabeya kurdî-latînî û hevdengî ئۆ (li destpêkê) û ۆ ya kurdî-erebî ye.

forms:
ۆ
o


o

pos: article

pos_title: Pirtik


o

glosses: O: tîpek xwînê ye (tîpên din yên xwînê A, AB û B ne)


o

pos: conj

pos_title: Girêdek

audio: LL-Q29507 (ast)-Limotecariu-o.wav


o

audio: LL-Q1321 (spa)-Rodrigo5260-o.wav


o

pos: pron

pos_title: Cînav

audio: LL-Q256 (tur)-Basak-o.wav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-o.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-o.wav


S

glosses: Bîst û duyem tîpa alfabeya kurdî-latînî (girek).

forms:
س
kurdî-kirîlî:
C

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-s.wav


s

glosses: Bîst û duyem tîpa alfabeya kurdî-latînî û hevdengî س ya kurdî-erebî ye.

forms:
س
kurdî-kirîlî:
c


s

pos: prep

pos_title: Daçek

audio: LL-Q9056 (ces)-HondaCivic175-s.wav

audio: LL-Q9056 (ces)-Akronos123-s.wav


Ş

glosses: Bîst û sêyem tîpa alfabeya kurdî-latînî ye (girek).

forms:
ش
Ш

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-ş.wav


T

glosses: Bîst û çarem tîpa alfabeya kurdî-latînî ye (girek).

forms:
ت
T

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-t (nerm).wav

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-t (qelew).wav

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-t (req).wav


ton

text: Tona agresîv û tehdîtkar a Bangê bala mirov dikişîne û mirov acis dike.

ref: Rojda Çelîker: Banga niviskar û rewşenbîrên kurd çima kêm e û ez çi lê zêde dikim?, Nefel.com, 9/2006


ton

glosses:
çeşîdên rengê.
Nimûne: çend çeşîdên / tonên rengê sor: #E01010#FF0000#FF0040#FF2000#850606

etymology_text: Deyn ji îngilîzî tone.


ton

audio: LL-Q1860 (eng)-Fake estate-ton.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-ton.wav


şax

glosses: qoç, strû, qiloç, stûre, strih, hestiyên di serê hin heywanan re derdikevin

text:
Bi wê nihalê bi deraxûş û bidê canê şirîn
Şaxê 'umrê bixwe ber jê we ji Qeyser meke behs
Ayeta husnê mufessel ke ji keşşafê cemal

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

text: Ga ji hewla canê xwe şaxekî li Siyahmed didetin û Siyahmed ji wê nizarê gêr dibitin. Li jêrê li binê nizarê darekî diriyê hişk serê tîj hebûye, rast ji jorve bi sing devarûyê Siyahmed dikeve ser wî darê tîj, serê darê rastê kevçikadilê têtin û ji piştê biderkeve, filhal ruh teslîm diketin.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 77, ISBN 978-605-5683-27-6

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *ḱak- (“çeq”), hevrehaçeq û sîx yên kurmancî, شاخ (şax) ya farisî, शाखा (saxa) ya sanskrîtî), ermeniya kevn ցախ(tsax), lîtwanî šaka, îriya kevn géc, slaviya kevn ya rojhilatî соха (soxa: gilç, doqişk, darik)

𒋛

roman: qarnu

ⵜⵉⵙⴽⵜ

roman: tiskt

ቀንድ

roman: ḳänd

ܩܪܢܐ

roman: qarnā

শিং

roman: xiṅ

мөгөҙ

roman: mögöð

рог

roman: roh

শিঙা

roman: śiṅa

рог

roman: rog

ချို

roman: hkyui

эбэр

roman: eber

маӏа

roman: maʿa

гә

roman: gə

җүә

roman: žüə

角

roman: jiǎo

мӑйрака

roman: măjraka

قَرْن

roman: qarn

قرن

roman: ʔarn

قرن

roman: garn

قرن

roman: gərn

եղջյուր

roman: eġǰyur

պոզ

roman: poz

կոտոշ

roman: kotoš

եղջիւր

roman: ełǰiwr

сюро

roman: sjuro

ие

roman: ije

شاخ

roman: šâx

سرو

roman: soru

𐌷𐌰𐌿𐍂𐌽

roman: haurn

რქა

roman: rka

सींग

roman: sīṅg

खाँग

roman: khā̃g

खँगुवा

roman: khãguvā

खगुवा

roman: khaguvā

खँगवा

roman: khãgvā

शाख

roman: śākh

सिंग

roman: siṅg

शृंग

roman: śŕṅg

קֶרֶן

roman: kéren

муӏ

roman: muʿ

өвр

roman: övr

мүйүз

roman: müyüz

сюр

roman: sjur

뿔

roman: ppul

ເຂົາ

roman: khao

ນໍ

roman: nǭ

ᡠᡳᡥᡝ

roman: uihe

эвэр

roman: ever

ଶିଙ୍ଗ

roman: śiṅgô

сыкъа

roman: syk’a

بوینوز

roman: boynuz

مۈڭگۈز

roman: münggüz

ਸਿੰਙ

roman: sĩṅ

мүйіз

roman: müiız

शृङ्ग

roman: śṛṅgá

ꠢꠤꠋ

roman: hiṅ

рогъ

roman: rogŭ

шох

roman: šox

เขา

roman: kǎo

นอ

roman: nɔɔ

కొమ్ము

roman: kommu

мөгез

roman: mögez

ቀርኒ

roman: ḳärni

རྭ

roman: rwa

𐎖𐎗𐎐

roman: qrn

سینگ

roman: sī̃g

ріг

roman: rih

ស្នែង

roman: snaeng

муос

roman: muos

κέρατο

roman: kérato

κέρας

roman: kéras

ipa: /ʃɑːx/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-şax (beş).wav


qoç

glosses: Şax, strû, qiloç, stûre, strih, hestiyên di serê hin lawiran re derdikevin.

text: Yên mezin biqoçbûn, mezinbûna qoçê wan bi salan ve girêdayî bûn.

ref: Eyüp Kiran, Dewrêşê Evdî Kulîlka Bilbizêk û Rim, Nûbihar, 2018, çapa 4em, r. 34, ISBN 978-9944-360-95-1

forms:
قۆچ
qiloç
qilonç
qonç
quloç
qulonç
qolinc

ipa: /qoːt͡ʃ/

hyphenation: qoç


quloç

glosses: Kesên pîr ku pişta wan xwar bû ye.^([Ji bo vê maneyê çavkanî hewce ye. (+) ])

ipa: /qʊˈloːt͡ʃ/

hyphenation: qu·loç


quloç

text: Di wê şikefta teng û tarî de, ji nişkê ve marekî stûr û bi quloç êrîş tanî min.

ref: Firat Cewerî, Kevoka Spî, Nûdem, 1996, r. 59, ISBN 978-9188592156


qolinc

forms: qolincî


şipeste

glosses: halusînasyon, rewrewk, hestkirina bi tiştên tine, dîtina tiştên neyî

forms: şpeste


geştûguzarî

glosses: geştvanî, geştyarî, turîzm, seferkirin, gervanî, gerîn, geştkirin

text: Pêncemîn Festîvala Çandî, Hunerî û Geştûguzariyê ya Bazîdê ya navçeya bajarê Agiriyê, ê di 30ê hezîranê de bi çalekiyên wek çandî, hunerî, geştûguzariyê, sînema- şano, panel-konferans, konser, dîwana dengbêjan, atolyênpêkertraşî, wênesazî û li ser ziman bên pêşkêşkirin.

ref: Festîvala Çandî û Hunerî ya Bazîdê dest pê dike, Netkurd.com, 6/2006

forms:
geştûguzar
geşt û guzar
geşt û guzarî
geşt-û-guzar
geşt-û-guzarî

τουρισμός

roman: tourismós


geşt û guzarî

ipa: /ɡɛʃt uː ɡʊzɑːˈɾiː/

hyphenation: geşt û gu·za·rî


geşt û guzar

ipa: /ɡɛʃt uː ɡʊˈzɑːɾ/

hyphenation: geşt û gu·zar


rakêş

glosses: : gravîtasyon, hêza ku tiştan ji ber bi xwe ve radikêşe jêr

text: Rakêşa (gravitation) wan (çalên reş) bê pîvan mezin e, ta wê radeyê ko ronahî bi xwe jî nikare ji nav derkeve, û eger foton nikaribin ji nav derkevin êdî em nikarin wan bibînin jî.

ref: Zagrosê Hajo: Em çawa dikarin bizanin ku çalên reş hene?, Netkurd.com, 6/2006


barist

text: Bi alîkariyabîrkariyê (mathematics) xisletên çalên reş hatine jimartin û encamên balkêş jê derketine. Nîvtîra (radius) gewdê ko barista (mass) stêrekê li nav bihêwire, da rakêşa wê bigehe wê hêzê, ko êdî ti foton ji nav nikaribin derkevin 3 kîlometre. Û navê nîvtîra Schwarzschild lê tê kirin.

ipa: /bɑːˈɾɪst/

hyphenation: ba·rist


nîvtîr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
nîvtîrik
nîvtîrk

etymology_text: Ji nîv + tîr.


serest

forms:
seresttir (comparative)
herî serest (superlative)
seresttirîn (superlative)
serast

аккуратный

roman: akkuratnyj

правильный

roman: pravilʹnyj

верный

roman: vernyj


spîk

glosses: ? Dema havînê tu hêvîr dikî ku nan bipêjî eger tu lê miqat nebî ev ar, hevîr hemû xira dibe, wekî kurm dikevinê. Ji van kurmên biçûk re spîk/spîhik tê gotinê.

text: Spîkên çavên lêwik zer bûbûn, çavên wî carina fireh dibûn û dihatin girtin.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

forms:
sipîçk
sipîk
spîçk
zerik

etymology_text: Ji spî + -k.

белок

roman: belok

ipa: /spiːk/

hyphenation: spîk


zerik

forms:
zerde
zerdik
zere
zerk
zertik
spîk

etymology_text: Ji zer + -ik.

желток

roman: želtok

ipa: /zɛˈɾɪk/

hyphenation: ze·rik


zerik

glosses: amanek şibî qazanan e lê bidestik e û bo hilgirtina avê û şileyên din têt bikaranîn

forms: zerk


zerik

notes:
zerk lê dan
zerk danîn
zerkdanîn
zerklêdan
zerklêdayî


ei

audio: LL-Q1412 (fin)-Susannaanas-ei.wav

audio: LL-Q1412 (fin)-Seqv-ei.wav


ei

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-ei.wav


vi

glosses: Daçekek bo diyarkirina alavekê/alîkariyê/nêzîkahiyê...


vi

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-vi.wav

audio: LL-Q143 (epo)-NMaia-vi.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-vi.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Poslovitch-vi.wav

audio: LL-Q143 (epo)-GeoMechain-vi.wav


vi

text: Noi amiamo vi.


vi

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-vi.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-vi.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-vi.wav


vi

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-vi.wav


U

glosses: Bîst û pêncem tîpa alfabeya kurdî (girek).

forms:
kurdî-kirîlî:
Ö

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-u.wav


Û

glosses: Bîst û şeşem tîpa alfabeya kurdî (girek).

forms:
وو
У

ipa: /uː/

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-û.wav


şebengbîn

glosses: spektroskop, spektrometer, ronahîpîvk; amûrek e bo lêkolînên li ser ronahiyê

text: Şîtelkirineke şebengbînî (spectroscopic analysis)hişkere dike, ko ew superbertelaş di çerxeke hêkeyî (elliptic orbit) de li dora heyberekî veşartî dizîvire.

glosses: ronahîpîvk^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
şebengbînik
şebengbînk

etymology_text: Ji şebeng + -bîn


rêjeyîtî

glosses: îzafiyet, realtîvîte, roletîvîzm, dîmanetî, dîmaneyîparêzî

text: Dîtaneya Rêjeyîtî ya Gelemper (Theory of General Relativity) hebûna Çala Reşgirîman dike (presuppose)

etymology_text:
rêjeyî + -tî
ji
rêje + -yî + -tî

ipa: /reːʒɛjiːˈtiː/


rêje

ipa: /reːˈʒɛ/


derçûn

glosses:
mezûn bûn, perwerde bûn, fêrgehek biserkeftî qedandin:
Ez îsal ji zanîngehê derçûme. (Min îsal zanîngeh xilas kir.)
Ew ji pola çarê derneçû. (Ew ma li sinifa çarem.)

forms:
derdiçim (present)
derdiçî (present)
derdiçe (present)
derdiçin (present)
derçe (imperative singular)
derçin (imperative plural)
derçûm (past)
derçûyî (past)
derçû (past)
دهرچوون
ji ber çûn
derketin
derkirin

etymology_text: Ji der- + çûn.

ipa: /dɛɾˈt͡ʃuːn/


derçûn

ipa: /dɛɾˈt͡ʃuːn/