riswa kirin

glosses: rezîl kirin, şepirze kirin, belengaz kirin, bêhal kirin

forms:
riswa dikim (present)
riswa dikî (present)
riswa dike (present)
riswa dikin (present)
riswa bike (imperative singular)
riswa bikin (imperative plural)
riswa kir (past)
riswa kir (past)
riswa kir (past)
riswa kir (past)
riswa –k– (root present)
riswa –kir– (root past)
ez riswa dikim (indicative present positive)
ez riswa nakim (indicative present negative)
min riswa kir (indicative past positive)
min riswa nekir (indicative past negative)
tu riswa dikî (indicative present positive)
tu riswa nakî (indicative present negative)
te riswa kir (indicative past positive)
te riswa nekir (indicative past negative)
ew riswa dike (indicative present positive)
ew riswa nake (indicative present negative)
wê/wî riswa kir (indicative past positive)
wê/wî riswa nekir (indicative past negative)
em riswa dikin (indicative present positive)
em riswa nakin (indicative present negative)
me riswa kir (indicative past positive)
me riswa nekir (indicative past negative)
hûn riswa dikin (indicative present positive)
hûn riswa nakin (indicative present negative)
we riswa kir (indicative past positive)
we riswa nekir (indicative past negative)
ew riswa dikin (indicative present positive)
ew riswa nakin (indicative present negative)
wan riswa kir (indicative past positive)
wan riswa nekir (indicative past negative)
min riswa dikir (imperfect positive)
min riswa nedikir (imperfect negative)
min riswa kiribû (positive)
min riswa nekiribû (negative)
te riswa dikir (imperfect positive)
te riswa nedikir (imperfect negative)
te riswa kiribû (positive)
te riswa nekiribû (negative)
wê/wî riswa dikir (imperfect positive)
wê/wî riswa nedikir (imperfect negative)
wê/wî riswa kiribû (positive)
wê/wî riswa nekiribû (negative)
me riswa dikir (imperfect positive)
me riswa nedikir (imperfect negative)
me riswa kiribû (positive)
me riswa nekiribû (negative)
we riswa dikir (imperfect positive)
we riswa nedikir (imperfect negative)
we riswa kiribû (positive)
we riswa nekiribû (negative)
wan riswa dikir (imperfect positive)
wan riswa nedikir (imperfect negative)
wan riswa kiribû (positive)
wan riswa nekiribû (negative)
ez ê riswa bikim (future positive)
ez ê riswa nekim (future negative)
minê riswa kiribe (future perfect positive)
minê riswa nekiribe (future perfect negative)
tu yê riswa bikî (future positive)
tu yê riswa nekî (future negative)
teyê riswa kiribe (future perfect positive)
teyê riswa nekiribe (future perfect negative)
ew ê riswa bike (future positive)
ew ê riswa neke (future negative)
wê/wîyê riswa kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê riswa nekiribe (future perfect negative)
em ê riswa bikin (future positive)
em ê riswa nekin (future negative)
meyê riswa kiribe (future perfect positive)
meyê riswa nekiribe (future perfect negative)
hûn ê riswa bikin (future positive)
hûn ê riswa nekin (future negative)
weyê riswa kiribe (future perfect positive)
weyê riswa nekiribe (future perfect negative)
ew ê riswa bikin (future positive)
ew ê riswa nekin (future negative)
wanê riswa kiribe (future perfect positive)
wanê riswa nekiribe (future perfect negative)
min riswa kiriye (perfect positive)
min riswa nekiriye (perfect negative)
min riswa kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min riswa nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te riswa kiriye (perfect positive)
te riswa nekiriye (perfect negative)
te riswa kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te riswa nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî riswa kiriye (perfect positive)
wê/wî riswa nekiriye (perfect negative)
wê/wî riswa kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî riswa nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me riswa kiriye (perfect positive)
me riswa nekiriye (perfect negative)
me riswa kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me riswa nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we riswa kiriye (perfect positive)
we riswa nekiriye (perfect negative)
we riswa kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we riswa nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan riswa kiriye (perfect positive)
wan riswa nekiriye (perfect negative)
wan riswa kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan riswa nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez riswa bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez riswa nekim (present subjunctive negative)
(bila) min riswa kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min riswa nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu riswa bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu riswa nekî (present subjunctive negative)
(bila) te riswa kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te riswa nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew riswa bike (present subjunctive positive)
(bila) ew riswa neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî riswa kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî riswa nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em riswa bikin (present subjunctive positive)
(bila) em riswa nekin (present subjunctive negative)
(bila) me riswa kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me riswa nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn riswa bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn riswa nekin (present subjunctive negative)
(bila) we riswa kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we riswa nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew riswa bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew riswa nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan riswa kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan riswa nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min riswa bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min riswa nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min riswa kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min riswa nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te riswa bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te riswa nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te riswa kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te riswa nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî riswa bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî riswa nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî riswa kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî riswa nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me riswa bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me riswa nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me riswa kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me riswa nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we riswa bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we riswa nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we riswa kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we riswa nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan riswa bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan riswa nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan riswa kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan riswa nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê riswa bikira (present conditional positive)
minê riswa nekira (present conditional negative)
minê riswa kiribûya (preterite conditional positive)
minê riswa nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê riswa bikira (present conditional positive)
teyê riswa nekira (present conditional negative)
teyê riswa kiribûya (preterite conditional positive)
teyê riswa nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê riswa bikira (present conditional positive)
wê/wîyê riswa nekira (present conditional negative)
wê/wîyê riswa kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê riswa nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê riswa bikira (present conditional positive)
meyê riswa nekira (present conditional negative)
meyê riswa kiribûya (preterite conditional positive)
meyê riswa nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê riswa bikira (present conditional positive)
weyê riswa nekira (present conditional negative)
weyê riswa kiribûya (preterite conditional positive)
weyê riswa nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê riswa bikira (present conditional positive)
wanê riswa nekira (present conditional negative)
wanê riswa kiribûya (preterite conditional positive)
wanê riswa nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) riswa bike (imperative present positive)
(tu) riswa neke (imperative present negative)
(hûn) riswa bikin (imperative present positive)
(hûn) riswa nekin (imperative present negative)
رسوا کرن

etymology_text: Ji riswa + kirin.

إهانة

roman: ʾihāna

ipa: /rɪsˈwɑː kɪˈɾɪn/

hyphenation: ris·wa ki·rin


riswabûn

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: rezîlbûn, şerpezebûn, perîşanbûn, belengazbûn, hejarbûn, feqîrbûn, jarbûn

forms: رسوابوون

etymology_text: Ji riswa + bûn.


riswakirin

glosses: rezîlkirin, şepirzekirin, belengazkirin, bêhalkirin

forms: رسواکرن

ipa: /rɪswɑːkɪˈɾɪn/


neheqî

glosses:
bêdadî, xedre, zilm, zordarî, stem, neheqbûn, bêedaletî, tade,
 bêinsafî, kotek, zorî, kotekî, mecbûrî, bêdilî, darê zorê, sûrî

forms:
نهحهقی
neḧeqî
niheqî
niḧeqî

etymology_text: Ji neheq + -î yan ji ne- + heqî.

несправядлі́васць

roman: njespravjadlívascʹ

бяспра́ўе

roman: bjaspráŭje

беззако́нне

roman: bjezzakónnje

несправедли́вост

roman: nespravedlívost

беззако́ние

roman: bezzakónie

ظُلْم

roman: ẓulm

جَوْر

roman: jawr

անարդարություն

roman: anardarutʻyun

ظُلم

roman: zolm

بیعِدالَتی

roman: bi-e'dâlati

بیاِنصافی

roman: bi-ensâfi

უსამართლობა

roman: usamartloba

अन्याय

roman: anyāy

부정

roman: bujeong

불공평

roman: bulgongpyeong

неправда

roman: nepravda

عدالتسزلك

roman: ʼadaletsizlik

несправедли́вость

roman: nespravedlívostʹ

беспра́вие

roman: besprávije

беззако́ние

roman: bezzakónije

ความไม่เป็นธรรม

roman: kwaam-mâi-bpen-tam

несправедли́вість

roman: nespravedlývistʹ

безпра́в'я

roman: bezprávʺja

беззако́ння

roman: bezzakónnja

αδικία

roman: adikía


neheq

pos: adj

pos_title: Rengdêr

forms:
neheqtir (comparative)
herî neheq (superlative)
neheqtirîn (superlative)
neḧeq
niheq
niḧeq
bêheq
biheq
heqdar

etymology_text: Ji ne- + heq.

несправядлі́вы

roman: njespravjadlívy

несправедли́в

roman: nespravedlív

不公平

roman: bùgōngpíng

անարդար

roman: anardar

불공평하다

roman: bulgongpyeonghada

нечесен

roman: nečesen

عدالتسز

roman: ʼadaletsiz

несправедли́вый

roman: nespravedlívyj

несправедли́вий

roman: nespravedlývyj

ipa: /nɛˈhɛq/

hyphenation: ne·heq


abê

forms:
abî
abla
apo

etymology_text: Ji axa + bey.

ipa: /ɑːˈbeː/

hyphenation: a·bê


abê

glosses: rêzdar, hêja, birêz, mamoste, seyda, mîrza

forms:
abêtir (comparative)
herî abê (superlative)
abêtirîn (superlative)


abê

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa çemandî ya mê ya yekjimar a binavkirî ya ab.

glosses: Rewşa bangkirinê ya mê ya yekjimar a ab.

forms:
aban (feminine definite oblique plural)
abino (feminine vocative plural)


abî

pos: unknown

pos_title: Mane

text: şewa tarî bî, berê ma bixovera abî

ref: kovarabir.com → here lînkê https://web.archive.org/http://www.kovarabir.com/wp-content/uploads/Ferheng%C3%AA-Dimil%C3%AE-Zazak%C3%AE-%C3%BB-Kurmanc%C3%AE-A-a.pdf arşîv


abla

forms:
abila
abile
able
abê
apo

etymology_text: Ji tirkî abla.


abla

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses:
xwişkê, xaletê, metê
(bernavek rêzgirtinê ye bo keç û jinan, bi taybetî yên ji mirovî mezintir)


abla

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-abla.wav


able

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-able.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-able.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-able.wav


gidî

etymology_text: hevreha farisî گیدی (gîdî: bêedeb, deyûs, bêexlaq)


ulan

glosses:
qûnder, îbne, homo, qûnek, qûnde, qûnfiroş,
 zelamê yan kurrê evîndarî mêran û yê seksê bi wan re dike

forms:
ûlan
gewad
hîz
orispî
pezeweng
qebrax
qehbe

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


qûnder

glosses: Zilamê yan kurê evîndarî mêran û yê seksê bi wan re dike.

forms:
qûnde
qûndeh
qûnek
qûner
qonde
qondeh
qonder
qonek
qoner
qwînde
qwîndeh
qwînder
qwînek
qwîner
qwênde
qwêndeh
qwênder
qwênek
qwêner
qondere

etymology_text: Ji qûn + -der.

شاذ

roman: šāḏ

ipa: /quːnˈdɛɾ/

hyphenation: qûn·der


qûnder

glosses: Zilamê yan kurrê evîndarî mêran û yê seksê bi wan re dike.


-ûk

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: Paşgirek e hin peyvên nû ji yên heyî tên çêkirin:

forms:
-îk
-wîk
-ek
-êk
-ik
-k
-ok


xatûn

glosses: Jina ku ta mirinê seroka dewleta xwe ye (bi taybetî ya ku serokatiya xwe ji bavê xwe yan dayika xwe wergirtiye).

text: Dê bitin pirsê li min lew pir bi rehm û şefqe yeGer bipirsit carekê xatûn li halê suxteyîQufl û zincîr dê vebin bê ism û dest û mifte ye

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

glosses: Jina di nav komekê de ji hemûyan bedewtir yan bihagirantir.

forms:
خاتوون
xatîn
xatwîn
xwetind
cêrî
dotmîr
xan
xidam
zerî

etymology_text: Hevreha soranî خاتوو (xatû) (xatû), farisî خاتون (xatûn), sogdî xwatên-, sakayî xettûne, hemû ji zimanên îranî, ji xwe + twa- + -n anku "xwe+hêz"/ "xwe+xwedî". Ev "twa-n" di soranî de wek tiwanîn (karîn, kanîn, şiyan) û wek tiwana (xurt, bihêz, ya ku dikare) maye û hevreha tav (roj, enerjiya rojê) di kurmancî de jî heye û rehên wê digihe *tep- (germ kirin) ya proto-hindûewropî. Bo zêdetir agahiyan binere: tav. Maneya bingehîn ya "xatûn"ê şabanî, qralîçe bû lê paşî berfireh bûye. "Xatûn" herwiha serekaniya hatun (xatûn) û kadın (jin) yên tirkî ye jî.

спада́рыня

roman: spadárynja

па́ні

roman: páni

лэ́дзі

roman: lédzi

да́ма

roman: dáma

ᎠᎨᏴ

roman: ageyv

女士

roman: nǚshì

貴婦

roman: guìfù

خَاتُون

roman: ḵātūn

سَيِّدَة

roman: sayyida

هَانِم

roman: hānim

هانم

roman: hānem

بانو

roman: bânu

ستی

roman: sati

مادام

roman: mâdâm

خانم

roman: xânom

خاتون

roman: xâtun

ქალბატონი

roman: kalbaṭoni

레이디

roman: reidi

부인

roman: bu-in

숙녀

roman: sungnyeo

дама

roman: dama

قادین

roman: kadın

مېرمنه

roman: mermᶕna

ле́ди

roman: lédi

суда́рыня

roman: sudárynja

госпожа́

roman: gospožá

хонум

roman: xonum

бону

roman: bonu

خاتون

roman: xātūn

κυρία

roman: kyría


şabanî

glosses: qiralîçe, melîke, jinmîr, jinpaşa, jina paşayekî yan jineke ku bi xwe paşatiyê dike

forms:
شابانی
şabanû
şahbanî
şahbanû
şavanî
şavanû
şahvanî
şahvanû
şebanî
şebanû
şehbanî
şehbanû
şevanî
şevanû
şehvanî
şehvanû
şahbanûtî
kabanî

etymology_text: şa (2) + -banî

ንግሥት

roman: nəgśt

ܡܠܟܬܐ

roman: malkəṯā

ৰাণী

roman: rani

قرالچه

roman: qıralitsə

королева

roman: koroleva

карале́ва

roman: karaljéva

цары́ца

roman: carýca

شاهبانک

roman: šāhbanuk

শাহবানু

roman: śahbanu

крали́ца

roman: kralíca

цари́ца

roman: caríca

хатан

roman: xatan

王后

roman: wong⁴ hau⁶

女王

roman: neoi⁵ wong⁴

女王

roman: nǚwáng

女皇

roman: nǚhuáng

王后

roman: wánghòu

ރާނޭ

roman: rānē

مَلِكَة

roman: malika

مَلِكَة

roman: maleka

թագուհի

roman: tʻaguhi

𐭬𐭫𐭪𐭲𐭠

roman: mlktʾ

ملکه

roman: maleke

شهبانو

roman: šahbânu

રાણી

roman: rāṇī

დედოფალი

roman: dedopali

रानी

roman: rānī

बेगम

roman: begam

मलिका

roman: malikā

राज्ञी

roman: rāgyī

महारानी

roman: mahārānī

מַלְכָּה

roman: malká

сув

roman: sū

хатн

roman: xatn

ರಾಣಿ

roman: rāṇi

каныш

roman: kanış

ханыша

roman: hanışa

අගමෙහෙසිය

roman: agamehesiya

여왕

roman: yeowang

녀왕

roman: nyeowang

황후

roman: hwanghu

ຣາຊິນີ

roman: rā si nī

ກະສັດຕີ

roman: ka sat tī

ມະເຫສີ

roman: ma hē sī

ລາຊິນີ

roman: lā si nī

ພະລາຊິນີ

roman: pha lā si nī

кралица

roman: kralica

രാജ്ഞി

roman: rājñi

റാണി

roman: ṟāṇi

хатан хаан

roman: hatan haan

ᠬᠠᠲᠤᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨ

roman: qatun qaɣan

ରାଣୀ

roman: raṇī

قرالیچه

roman: kraliçe

خانىش

roman: xanish

ملوکه

roman: malūka

راڼۍ

roman: rāṇә́y

патшаханым

roman: patşaxanym

ханым

roman: xanym

король әйел

roman: korol äiel

мәлике

roman: mälike

ⲣⲣⲱ

roman: rrō

короле́ва

roman: koroléva

राज्ञी

roman: rājñī

ၼၢင်းႁေႃၶမ်း

roman: náang hǒa khám

அரசி

roman: araci

ꪛꪱꪜꪺ

roman: ꞌbá pua

พระราชินี

roman: prá raa-chí-nee

ንግስቲ

roman: nəgsti

རྒྱལ་མོ

roman: rgyal mo

𐎎𐎍𐎋𐎚

roman: mlkt

цари́ця

roman: carýcja

រាជិនី

roman: riəcinii

ព្រះរាជិនី

roman: prĕəh riəcinii

ក្សត្រិយានី

roman: ksɑɑtreyiənii

ព្រះមហាក្សត្រិយានី

roman: prĕəh mĕəʼhaa ksatreyaanii

មហេសី

roman: mɔɔheesəy

ព្រះមហេសី

roman: prĕəh mĕəʼheesəy

מלכּה

roman: malke

קיניגין

roman: kinigin

βασίλισσα

roman: vasílissa

βασίλισσα

roman: basílissa

ἄνασσα

roman: ánassa


şabanî

glosses: hukim, desthilat, serwerî, silte, karbidestî


bişoş

glosses:
rûbiken, bişirok, mizicok, girrnijok, bişkurrok,
kesa/ê dibişire, digirrnije, dibişkurre, dimizice

forms:
bişoştir (comparative)
herî bişoş (superlative)
bişoştirîn (superlative)
بشۆش
buşoş

etymology_text: Belkî jibi- + coş.


bişoş bûn

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
bişoş dibim (present)
bişoş dibî (present)
bişoş dibe (present)
bişoş dibin (present)
bişoş bibe (imperative singular)
bişoş bibin (imperative plural)
bişoş bûm (past)
bişoş bûyî (past)
bişoş bû (past)

etymology_text: Ji bişoş + bûn.

ipa: /bɪˈʃoːʃ buːn/


bişoş kirin

forms:
bişoş dikim (present)
bişoş dikî (present)
bişoş dike (present)
bişoş dikin (present)
bişoş bike (imperative singular)
bişoş bikin (imperative plural)
bişoş kir (past)
bişoş kir (past)
bişoş kir (past)
bişoş kir (past)
bişoş –k– (root present)
bişoş –kir– (root past)
ez bişoş dikim (indicative present positive)
ez bişoş nakim (indicative present negative)
min bişoş kir (indicative past positive)
min bişoş nekir (indicative past negative)
tu bişoş dikî (indicative present positive)
tu bişoş nakî (indicative present negative)
te bişoş kir (indicative past positive)
te bişoş nekir (indicative past negative)
ew bişoş dike (indicative present positive)
ew bişoş nake (indicative present negative)
wê/wî bişoş kir (indicative past positive)
wê/wî bişoş nekir (indicative past negative)
em bişoş dikin (indicative present positive)
em bişoş nakin (indicative present negative)
me bişoş kir (indicative past positive)
me bişoş nekir (indicative past negative)
hûn bişoş dikin (indicative present positive)
hûn bişoş nakin (indicative present negative)
we bişoş kir (indicative past positive)
we bişoş nekir (indicative past negative)
ew bişoş dikin (indicative present positive)
ew bişoş nakin (indicative present negative)
wan bişoş kir (indicative past positive)
wan bişoş nekir (indicative past negative)
min bişoş dikir (imperfect positive)
min bişoş nedikir (imperfect negative)
min bişoş kiribû (positive)
min bişoş nekiribû (negative)
te bişoş dikir (imperfect positive)
te bişoş nedikir (imperfect negative)
te bişoş kiribû (positive)
te bişoş nekiribû (negative)
wê/wî bişoş dikir (imperfect positive)
wê/wî bişoş nedikir (imperfect negative)
wê/wî bişoş kiribû (positive)
wê/wî bişoş nekiribû (negative)
me bişoş dikir (imperfect positive)
me bişoş nedikir (imperfect negative)
me bişoş kiribû (positive)
me bişoş nekiribû (negative)
we bişoş dikir (imperfect positive)
we bişoş nedikir (imperfect negative)
we bişoş kiribû (positive)
we bişoş nekiribû (negative)
wan bişoş dikir (imperfect positive)
wan bişoş nedikir (imperfect negative)
wan bişoş kiribû (positive)
wan bişoş nekiribû (negative)
ez ê bişoş bikim (future positive)
ez ê bişoş nekim (future negative)
minê bişoş kiribe (future perfect positive)
minê bişoş nekiribe (future perfect negative)
tu yê bişoş bikî (future positive)
tu yê bişoş nekî (future negative)
teyê bişoş kiribe (future perfect positive)
teyê bişoş nekiribe (future perfect negative)
ew ê bişoş bike (future positive)
ew ê bişoş neke (future negative)
wê/wîyê bişoş kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê bişoş nekiribe (future perfect negative)
em ê bişoş bikin (future positive)
em ê bişoş nekin (future negative)
meyê bişoş kiribe (future perfect positive)
meyê bişoş nekiribe (future perfect negative)
hûn ê bişoş bikin (future positive)
hûn ê bişoş nekin (future negative)
weyê bişoş kiribe (future perfect positive)
weyê bişoş nekiribe (future perfect negative)
ew ê bişoş bikin (future positive)
ew ê bişoş nekin (future negative)
wanê bişoş kiribe (future perfect positive)
wanê bişoş nekiribe (future perfect negative)
min bişoş kiriye (perfect positive)
min bişoş nekiriye (perfect negative)
min bişoş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min bişoş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te bişoş kiriye (perfect positive)
te bişoş nekiriye (perfect negative)
te bişoş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te bişoş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî bişoş kiriye (perfect positive)
wê/wî bişoş nekiriye (perfect negative)
wê/wî bişoş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî bişoş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me bişoş kiriye (perfect positive)
me bişoş nekiriye (perfect negative)
me bişoş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me bişoş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we bişoş kiriye (perfect positive)
we bişoş nekiriye (perfect negative)
we bişoş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we bişoş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan bişoş kiriye (perfect positive)
wan bişoş nekiriye (perfect negative)
wan bişoş kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan bişoş nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bişoş bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez bişoş nekim (present subjunctive negative)
(bila) min bişoş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min bişoş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bişoş bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu bişoş nekî (present subjunctive negative)
(bila) te bişoş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te bişoş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bişoş bike (present subjunctive positive)
(bila) ew bişoş neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî bişoş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî bişoş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bişoş bikin (present subjunctive positive)
(bila) em bişoş nekin (present subjunctive negative)
(bila) me bişoş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me bişoş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bişoş bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn bişoş nekin (present subjunctive negative)
(bila) we bişoş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we bişoş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bişoş bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew bişoş nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan bişoş kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan bişoş nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bişoş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min bişoş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min bişoş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min bişoş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bişoş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te bişoş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te bişoş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te bişoş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bişoş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî bişoş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bişoş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî bişoş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bişoş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me bişoş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me bişoş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me bişoş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bişoş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we bişoş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we bişoş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we bişoş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bişoş bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan bişoş nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan bişoş kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan bişoş nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bişoş bikira (present conditional positive)
minê bişoş nekira (present conditional negative)
minê bişoş kiribûya (preterite conditional positive)
minê bişoş nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê bişoş bikira (present conditional positive)
teyê bişoş nekira (present conditional negative)
teyê bişoş kiribûya (preterite conditional positive)
teyê bişoş nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bişoş bikira (present conditional positive)
wê/wîyê bişoş nekira (present conditional negative)
wê/wîyê bişoş kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê bişoş nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê bişoş bikira (present conditional positive)
meyê bişoş nekira (present conditional negative)
meyê bişoş kiribûya (preterite conditional positive)
meyê bişoş nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê bişoş bikira (present conditional positive)
weyê bişoş nekira (present conditional negative)
weyê bişoş kiribûya (preterite conditional positive)
weyê bişoş nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê bişoş bikira (present conditional positive)
wanê bişoş nekira (present conditional negative)
wanê bişoş kiribûya (preterite conditional positive)
wanê bişoş nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) bişoş bike (imperative present positive)
(tu) bişoş neke (imperative present negative)
(hûn) bişoş bikin (imperative present positive)
(hûn) bişoş nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji bişoş + kirin.

ipa: /bɪˈʃoːʃ kɪˈɾɪn/


bişoşkirin

ipa: /bɪʃoːʃkɪˈɾɪn/


coş

glosses: şadî, kêf, zewq, xweşî, lezet, keyf, şahî

text: Mestane mestan noşanoşQerqef di caman hate coşMa dê bimînit kes li hoş

glosses: kêfxweşî, dawet^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
جۆش
şoş
hoş
noş

etymology_text: Hevreha farisî جوش (cûş) û جوشيدن (cûşîden, “coşîn, kelijîn, kelîn, kewa bûn”), avestayî yeoşti-, sanskrîtî यसति (yáseti-), yûnaniya kevn ζέω (zeō: fûrîn, kel bûn, germ bûn) û ζύμη (zûmê: havên), almanî jesen / gesen / jäsen (meyandin), swêdî jäsa / esa (meyandin), hemû ji proto-hindûewropî *yes- (fûrîn, kelîn, kel bûn). Bo guherîna Y ya îraniya kevn bi C di îraniya nû de bide ber cejn, ciwan, cuda, cihû.

ipa: /d͡ʒoːʃ/


wech

glosses:
rû, serûçav, dêm, xulk, xuy,
çav û dev û difin û alek û enî bi hev re

text: Ko xanê mihr û cergê çerx û xewanê roze xaret kirBi mîzan qewsê mahê new li wechê dilberê min dîJi çeşm û guşe'ê ebrû bi dor camê işaret kir

glosses: serçav^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
wec
wecih

ipa: /wɛd͡ʒh/

hyphenation: wech


alek

glosses:
gep, sîmet, lam, lamik, rûçik, gip, sûret, dêm, hinark, hinarok, lem, lemik, rûçik, alişk,
herdu rexên rû yên li herdu alên difinê,
cihê rihên zelaman lê şên dibin

glosses: gurmik, gujmik, guh^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: olek

аʒамҩа

roman: āʒāmʿ°ā

𑜀𑜧𑜪

roman: kawṃ

бет

roman: bet

јаак

roman: ǰaak

ጉንጭ

roman: gunč̣

кӏаркьен

roman: ḳarkḷen

яңаҡ

roman: yañaq

шчака́

roman: ščaká

палі́чка

roman: palíčka

গাল

roman: gal

бу́за

roman: búza

страна́

roman: straná

ပါး

roman: pa:

бесни

roman: besni

面珠

roman: min⁶ zyu¹

臉頰

roman: liǎnjiá

腮

roman: sāi

腮幫子

roman: sāibāngzi

臉蛋

roman: liǎndàn

臉蛋子

roman: liǎndànzi

面頰

roman: miànjiá

臉皮

roman: liǎnpí

頰

roman: jiá

腮頰

roman: sāijiá

兩頰

roman: liǎngjiá

ކޯ

roman: kō

خَدّ

roman: ḵadd

وَجْنَة

roman: wajna

حنك

roman: ḥank

թուշ

roman: tʻuš

այտ

roman: ayt

чамабока

roman: čamaboka

گونه

roman: gune

لپ

roman: lop

ગાલ

roman: gāl

ლოყა

roman: loq̇a

ღაწვი

roman: ɣac̣vi

לֶחִי

roman: lekhi

ಗಲ್ಲ

roman: galla

කම්මුල

roman: kammula

볼

roman: bol

뺨

roman: ppyam

ແກ້ມ

roman: kǣm

образ

roman: obraz

ᡧᠠᡴᡧᠠᡥᠠ

roman: šakšaha

ᡶᡠᠯᠴᡳᠨ

roman: fulcin

па̄йт

roman: pājt

بیج

roman: bij

ღვანწკი

roman: ɣvanc̣ḳi

щёка

roman: ščjoka

хацар

roman: hatsar

गाला

roman: gālā

یناق

roman: yanaq

خد

roman: hadd

رخ

roman: ruh

عارض

roman: ʿariz

مەڭز

roman: mengz

باړخو

roman: bāṛxú

ⲟⲩⲟϫⲓ

roman: ouoji

щека́

roman: ščeká

गण्ड

roman: gaṇḍa

कपोल

roman: kapola

ᱛᱷᱚᱛᱱᱟ

roman: thôtna

ჰაყბა

roman: haq̇ba

наақ

roman: naaq

гуна

roman: guna

கன்னம்

roman: kaṉṉam

แก้ม

roman: gɛ̂ɛm

చెంప

roman: cempa

ጉንጪ

roman: gunč̣i

འགྲམ་པ

roman: 'gram pa

щока́

roman: ščoká

иэдэс

roman: iedes

באַק

roman: bak

μάγουλο

roman: mágoulo

παρειά

roman: pareiá


alek

glosses: Rewşa navkî ya yekjimar a nebinavkirî ya al.

forms: alin (masculine indefinite nominative plural)


R

pos: character

pos_title: Tîp

glosses: Bîst û yekem herfa alfabeya kurdî-latînî ye (girek).

forms:
ر
(r)
ڕ
(rr, ř)
P

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-r (nerm).wav

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-r (qelew).wav

audio: LL-Q36368 (kur)-Pispor-r (zirav).wav


r

glosses:
Bîst û yekem herfa alfabeya kurdî-latînî û hevdengî ر ya kurdî-erebî û Р / р ya kurdî-krîlî ye.
Nîşana dengê tepa pidûyî (alveolar flap) ye anku bi tepeke zimanî li pidûyê danê tê derxistin.
Di kurdî de li destpêk, nav û dawiya peyvê peyda dibe.

forms:
r-ya nerm
ر
p
r-ya req
ڕ
р’
Kirmaşanî:
ř

etymology_text: Herwiha R, ji latînî R, hevreha yûnanî Ρ / ρ, krîlî Р / р, ermenî Ր / ր, îbrî ר, erebî ﺭ, aramî ܪ... hemû ji fenîkî (reş: navê wê herfê ji peyva "reş" anku "ser" ya zimanên samî ye)


r

pos: abbrev

pos_title: Kurtenav


r

pos_title: Formeke lêkerê

text: How r u?


zibare

glosses: Karê çend saetan yan çend rojan yê ku komek mirovan bo armanceke hevpar dike.

text: Lê hin baranek zibare, bi dilê mirov nebarîbû.

ref: Eyüp Kiran, Dewrêşê Evdî Kulîlka Bilbizêk û Rim, Nûbihar, 2018, çapa 4em, r. 16, ISBN 978-9944-360-95-1

forms:
زباره
zebar
zebare
zibar
Zêbar

etymology_text: Ji zimanekî slavî, bo nimûne ji rusî собрать (sobrati) yan собирать (sobiráti: civandin, kom kirin, berhev kirin), hevreha slovenî zbirati / zbrati, slovakî zbierať / zebrať, polonî zbierać, zebrać, çekî sbírat, sebrat, bulgarî събирам (sibîram), събера (sǎberá), belarusî збіраць (zbirácʹ), сабраць (sabrácʹ), makedonî собира (sóbira)... hemû ji slaviya kevn se- (hev-) + бьрати (biratî: birin, anîn, hilgirtin) ji proto-hindûewropî *bʰer- (“anîn / birin, bar kirin”). Peyva esil-silavî ihtimalen bi rêya ermenî ketiye kurdî. Ji eynî rehê proto-hindûewropî: bar, birin, -ber, ber (berhem)...


zelût

glosses: rût, tazî, çîp, rûs, verûtandî, verûçikandî, bêpûrt, bêmû

text: Tê ragihandin ku stêrka Popê Britney Spears piştî ku ji mêrê xwe Kevin Faderline veqetiyaye ketiye depresyonê û nuha jî serê xwe zilût kir. Li gor hin agahiyan Britney Spears piştî ku porrê xwe jêkiriye çûye nexweşxanê û li wir alîkarî xwestiye û giriye.

ref: Netkurd.com, 2/2007

forms:
zelûttir (comparative)
herî zelût (superlative)
zelûttirîn (superlative)
zelît
zelwît
zilût
zilît
zilwît
zil


zelût bûn

forms:
zelût dibim (present)
zelût dibî (present)
zelût dibe (present)
zelût dibin (present)
zelût bibe (imperative singular)
zelût bibin (imperative plural)
zelût bûm (past)
zelût bûyî (past)
zelût bû (past)

etymology_text: Ji zelût + bûn.

ipa: /zɛˈluːt buːn/

hyphenation: ze·lût bûn


zelût kirin

forms:
zelût dikim (present)
zelût dikî (present)
zelût dike (present)
zelût dikin (present)
zelût bike (imperative singular)
zelût bikin (imperative plural)
zelût kir (past)
zelût kir (past)
zelût kir (past)
zelût kir (past)
zelût –k– (root present)
zelût –kir– (root past)
ez zelût dikim (indicative present positive)
ez zelût nakim (indicative present negative)
min zelût kir (indicative past positive)
min zelût nekir (indicative past negative)
tu zelût dikî (indicative present positive)
tu zelût nakî (indicative present negative)
te zelût kir (indicative past positive)
te zelût nekir (indicative past negative)
ew zelût dike (indicative present positive)
ew zelût nake (indicative present negative)
wê/wî zelût kir (indicative past positive)
wê/wî zelût nekir (indicative past negative)
em zelût dikin (indicative present positive)
em zelût nakin (indicative present negative)
me zelût kir (indicative past positive)
me zelût nekir (indicative past negative)
hûn zelût dikin (indicative present positive)
hûn zelût nakin (indicative present negative)
we zelût kir (indicative past positive)
we zelût nekir (indicative past negative)
ew zelût dikin (indicative present positive)
ew zelût nakin (indicative present negative)
wan zelût kir (indicative past positive)
wan zelût nekir (indicative past negative)
min zelût dikir (imperfect positive)
min zelût nedikir (imperfect negative)
min zelût kiribû (positive)
min zelût nekiribû (negative)
te zelût dikir (imperfect positive)
te zelût nedikir (imperfect negative)
te zelût kiribû (positive)
te zelût nekiribû (negative)
wê/wî zelût dikir (imperfect positive)
wê/wî zelût nedikir (imperfect negative)
wê/wî zelût kiribû (positive)
wê/wî zelût nekiribû (negative)
me zelût dikir (imperfect positive)
me zelût nedikir (imperfect negative)
me zelût kiribû (positive)
me zelût nekiribû (negative)
we zelût dikir (imperfect positive)
we zelût nedikir (imperfect negative)
we zelût kiribû (positive)
we zelût nekiribû (negative)
wan zelût dikir (imperfect positive)
wan zelût nedikir (imperfect negative)
wan zelût kiribû (positive)
wan zelût nekiribû (negative)
ez ê zelût bikim (future positive)
ez ê zelût nekim (future negative)
minê zelût kiribe (future perfect positive)
minê zelût nekiribe (future perfect negative)
tu yê zelût bikî (future positive)
tu yê zelût nekî (future negative)
teyê zelût kiribe (future perfect positive)
teyê zelût nekiribe (future perfect negative)
ew ê zelût bike (future positive)
ew ê zelût neke (future negative)
wê/wîyê zelût kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê zelût nekiribe (future perfect negative)
em ê zelût bikin (future positive)
em ê zelût nekin (future negative)
meyê zelût kiribe (future perfect positive)
meyê zelût nekiribe (future perfect negative)
hûn ê zelût bikin (future positive)
hûn ê zelût nekin (future negative)
weyê zelût kiribe (future perfect positive)
weyê zelût nekiribe (future perfect negative)
ew ê zelût bikin (future positive)
ew ê zelût nekin (future negative)
wanê zelût kiribe (future perfect positive)
wanê zelût nekiribe (future perfect negative)
min zelût kiriye (perfect positive)
min zelût nekiriye (perfect negative)
min zelût kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min zelût nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te zelût kiriye (perfect positive)
te zelût nekiriye (perfect negative)
te zelût kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te zelût nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî zelût kiriye (perfect positive)
wê/wî zelût nekiriye (perfect negative)
wê/wî zelût kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî zelût nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me zelût kiriye (perfect positive)
me zelût nekiriye (perfect negative)
me zelût kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me zelût nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we zelût kiriye (perfect positive)
we zelût nekiriye (perfect negative)
we zelût kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we zelût nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan zelût kiriye (perfect positive)
wan zelût nekiriye (perfect negative)
wan zelût kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan zelût nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez zelût bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez zelût nekim (present subjunctive negative)
(bila) min zelût kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min zelût nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu zelût bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu zelût nekî (present subjunctive negative)
(bila) te zelût kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te zelût nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew zelût bike (present subjunctive positive)
(bila) ew zelût neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî zelût kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî zelût nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em zelût bikin (present subjunctive positive)
(bila) em zelût nekin (present subjunctive negative)
(bila) me zelût kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me zelût nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn zelût bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn zelût nekin (present subjunctive negative)
(bila) we zelût kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we zelût nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew zelût bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew zelût nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan zelût kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan zelût nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min zelût bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min zelût nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min zelût kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min zelût nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te zelût bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te zelût nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te zelût kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te zelût nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî zelût bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî zelût nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî zelût kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî zelût nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me zelût bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me zelût nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me zelût kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me zelût nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we zelût bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we zelût nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we zelût kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we zelût nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan zelût bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan zelût nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan zelût kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan zelût nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê zelût bikira (present conditional positive)
minê zelût nekira (present conditional negative)
minê zelût kiribûya (preterite conditional positive)
minê zelût nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê zelût bikira (present conditional positive)
teyê zelût nekira (present conditional negative)
teyê zelût kiribûya (preterite conditional positive)
teyê zelût nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê zelût bikira (present conditional positive)
wê/wîyê zelût nekira (present conditional negative)
wê/wîyê zelût kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê zelût nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê zelût bikira (present conditional positive)
meyê zelût nekira (present conditional negative)
meyê zelût kiribûya (preterite conditional positive)
meyê zelût nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê zelût bikira (present conditional positive)
weyê zelût nekira (present conditional negative)
weyê zelût kiribûya (preterite conditional positive)
weyê zelût nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê zelût bikira (present conditional positive)
wanê zelût nekira (present conditional negative)
wanê zelût kiribûya (preterite conditional positive)
wanê zelût nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) zelût bike (imperative present positive)
(tu) zelût neke (imperative present negative)
(hûn) zelût bikin (imperative present positive)
(hûn) zelût nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji zelût + kirin.

ipa: /zɛˈluːt kɪˈɾɪn/

hyphenation: ze·lût ki·rin


zelûtkirin

ipa: /zɛluːtkɪˈɾɪn/


qat

text: Bebêjit secde bin LatêMurîdên wî dibin qatêMurîd er bêbeser nebwed

glosses: Taxim, bedle; pantolon û çakêtê li gel krawatê tên lixwekirin.

forms:
qab
qaç
qad
qaf
qaj
qal
qam
qap
qar
qas
qaz
qed
qet
qût

etymology_text: Ji tirkî kat, hevrehakatmak (qat kirin, danîn ser hev), karmak (nijinandin, danîn ser hev), karışmak (têkil kirin, tevlihev kirin)

спрат

sense: malên li ser hev

όροφος

roman: órofos

πάτωμα

roman: pátoma

ipa: /qɑːt/

hyphenation: qat


sep

glosses: rîxa nerm û teze ya çêlan û heywanên wek wan

forms: seb

ipa: /sɛp/


sep

pos: num

pos_title: Hejmar

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-sep.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-sep.wav


seb

text: Êdî nişan nabin xwiyaTêkil kirin lazim sebaMin dî seba dayê seher

glosses: sement^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
sef
sep


seb kirin

forms:
seb dikim (present)
seb dikî (present)
seb dike (present)
seb dikin (present)
seb bike (imperative singular)
seb bikin (imperative plural)
seb kir (past)
seb kir (past)
seb kir (past)
seb kir (past)
seb –k– (root present)
seb –kir– (root past)
ez seb dikim (indicative present positive)
ez seb nakim (indicative present negative)
min seb kir (indicative past positive)
min seb nekir (indicative past negative)
tu seb dikî (indicative present positive)
tu seb nakî (indicative present negative)
te seb kir (indicative past positive)
te seb nekir (indicative past negative)
ew seb dike (indicative present positive)
ew seb nake (indicative present negative)
wê/wî seb kir (indicative past positive)
wê/wî seb nekir (indicative past negative)
em seb dikin (indicative present positive)
em seb nakin (indicative present negative)
me seb kir (indicative past positive)
me seb nekir (indicative past negative)
hûn seb dikin (indicative present positive)
hûn seb nakin (indicative present negative)
we seb kir (indicative past positive)
we seb nekir (indicative past negative)
ew seb dikin (indicative present positive)
ew seb nakin (indicative present negative)
wan seb kir (indicative past positive)
wan seb nekir (indicative past negative)
min seb dikir (imperfect positive)
min seb nedikir (imperfect negative)
min seb kiribû (positive)
min seb nekiribû (negative)
te seb dikir (imperfect positive)
te seb nedikir (imperfect negative)
te seb kiribû (positive)
te seb nekiribû (negative)
wê/wî seb dikir (imperfect positive)
wê/wî seb nedikir (imperfect negative)
wê/wî seb kiribû (positive)
wê/wî seb nekiribû (negative)
me seb dikir (imperfect positive)
me seb nedikir (imperfect negative)
me seb kiribû (positive)
me seb nekiribû (negative)
we seb dikir (imperfect positive)
we seb nedikir (imperfect negative)
we seb kiribû (positive)
we seb nekiribû (negative)
wan seb dikir (imperfect positive)
wan seb nedikir (imperfect negative)
wan seb kiribû (positive)
wan seb nekiribû (negative)
ez ê seb bikim (future positive)
ez ê seb nekim (future negative)
minê seb kiribe (future perfect positive)
minê seb nekiribe (future perfect negative)
tu yê seb bikî (future positive)
tu yê seb nekî (future negative)
teyê seb kiribe (future perfect positive)
teyê seb nekiribe (future perfect negative)
ew ê seb bike (future positive)
ew ê seb neke (future negative)
wê/wîyê seb kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê seb nekiribe (future perfect negative)
em ê seb bikin (future positive)
em ê seb nekin (future negative)
meyê seb kiribe (future perfect positive)
meyê seb nekiribe (future perfect negative)
hûn ê seb bikin (future positive)
hûn ê seb nekin (future negative)
weyê seb kiribe (future perfect positive)
weyê seb nekiribe (future perfect negative)
ew ê seb bikin (future positive)
ew ê seb nekin (future negative)
wanê seb kiribe (future perfect positive)
wanê seb nekiribe (future perfect negative)
min seb kiriye (perfect positive)
min seb nekiriye (perfect negative)
min seb kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min seb nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te seb kiriye (perfect positive)
te seb nekiriye (perfect negative)
te seb kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te seb nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî seb kiriye (perfect positive)
wê/wî seb nekiriye (perfect negative)
wê/wî seb kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî seb nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me seb kiriye (perfect positive)
me seb nekiriye (perfect negative)
me seb kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me seb nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we seb kiriye (perfect positive)
we seb nekiriye (perfect negative)
we seb kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we seb nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan seb kiriye (perfect positive)
wan seb nekiriye (perfect negative)
wan seb kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan seb nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez seb bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez seb nekim (present subjunctive negative)
(bila) min seb kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min seb nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu seb bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu seb nekî (present subjunctive negative)
(bila) te seb kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te seb nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew seb bike (present subjunctive positive)
(bila) ew seb neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî seb kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî seb nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em seb bikin (present subjunctive positive)
(bila) em seb nekin (present subjunctive negative)
(bila) me seb kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me seb nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn seb bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn seb nekin (present subjunctive negative)
(bila) we seb kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we seb nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew seb bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew seb nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan seb kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan seb nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min seb bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min seb nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min seb kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min seb nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te seb bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te seb nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te seb kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te seb nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî seb bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî seb nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî seb kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî seb nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me seb bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me seb nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me seb kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me seb nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we seb bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we seb nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we seb kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we seb nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan seb bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan seb nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan seb kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan seb nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê seb bikira (present conditional positive)
minê seb nekira (present conditional negative)
minê seb kiribûya (preterite conditional positive)
minê seb nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê seb bikira (present conditional positive)
teyê seb nekira (present conditional negative)
teyê seb kiribûya (preterite conditional positive)
teyê seb nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê seb bikira (present conditional positive)
wê/wîyê seb nekira (present conditional negative)
wê/wîyê seb kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê seb nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê seb bikira (present conditional positive)
meyê seb nekira (present conditional negative)
meyê seb kiribûya (preterite conditional positive)
meyê seb nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê seb bikira (present conditional positive)
weyê seb nekira (present conditional negative)
weyê seb kiribûya (preterite conditional positive)
weyê seb nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê seb bikira (present conditional positive)
wanê seb nekira (present conditional negative)
wanê seb kiribûya (preterite conditional positive)
wanê seb nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) seb bike (imperative present positive)
(tu) seb neke (imperative present negative)
(hûn) seb bikin (imperative present positive)
(hûn) seb nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji seb + kirin.

ipa: /sɛb kɪˈɾɪn/

hyphenation: seb ki·rin


sebkirin

ipa: /sɛbkɪˈɾɪn/


mirêk

text: Li gora lêkolînekê jin zêdeyî du salên xwe didinmakyaj û xweşikbûna xwe. Li gora lêkolîna ku li Brîtanyayê çêbûye, jin rojê bi kêmanî 35 qeqîqeyên xwe li ber mirêkê derbas dikin û salê zêdeyî 22 hezar sterlîn didin derman û mermanan.

ref: Lotikxane.com, 9/2006

forms:
mirê
merik
mîrek

दर्पण

roman: darpaṇa


neynik

text: Xwezî niha neynikek li vir hebûya û min li xwe binihêriya.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text: Ma telewna xeyre herfi la we-Qur'anin mecîdGerçi her da'im ji mihrê neynika dilbedre minWek hilalê subhê têm ez carinan bim napedîd


neynik

glosses: dans, reqs, sema, govend, dîlan, dawet, hilperkê


awêne

text: Ji ser qenepê rabûm, derbasî lavaboyê bûm, dest û serçavên xwe şuştin. Serê xwe bilind kir, min li awêneyê nihêrî.

ref: Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, 2016, çapa 2em, r. 79, ISBN 978-605-5585-41-9

text: Dema tu dihatî ser hemdê xwe, awêne dihat bîra te, te dixwest rûyê xwe bibînî. Wê xerîbê, wê nasê! Lê tu wisa bêmecal bûy ku te nekarî bêjî ka awêneyek bidin ber rûyê min lê tu karibûyayî jî te yê ji şerman negota, tu wek miriyan bûy û te awêne dixwest, meraqa çav û birûyan, lêv û pozî dikir.

ref: Mizgîn Ronak, Xerîbiya awêneyê https://web.archive.org/https://xwebun.org/xeribiya-aweneye/ arşîv, xwebun.org, 2020

text: Çûm ber awêneyê, min li rûyê xwe nihêrî, lê min sûretê di awêneyê de nasnekir; tiştekî ecêb î xofdar bû.

ref: Sadiq Hidayet, Bûmê Kor, Na Yayınları, 2014, r. 80, ISBN 9786056392658

glosses: Rewşa ku li ber çavên hemû kesan diqewime.

text: Windayên me awêneya pergalê ne. Her çiqas nexwazin vê awêneyê bibînin jî lê em li vir in. Duh salvegera qetilkirina bavê min bû. Me bavê min di salvegera 26’emîn de bi bîr neanî. Çimkî em vê mirinê qebûl nakin.

ref: ‘Windayên me awêneya pergalê ye’ https://web.archive.org/https://e-rojname.com/bs-nuce/73934/ arşîv, e-rojname.com, 07.12.2019

forms:
ئاوێنە
аԝенә
awîne
wêne

etymology_text: Hevreha din ya kurmancî eyne, soranî ئاوێنه (awêne), farisî آیینه (ayîne/ayînê), farisiya navîn *adênek, avestayî evi-deyenek ji evi- (pê, bi) + dey-, dî- (dîtin), hemû ji zimanên îranî. Wek ayna ketiye tirkî. Ji eynî rehî: wêne.

镜子

roman: jìngzi

مرآة

roman: mirae

آينه

roman: ayne

शीषा

sense: Cama ku mirov xwe tê re dibîne.

거울

roman: geoul

зеркало

roman: zérkalo

ipa: /ɑːweːˈnɛ/


rîx

glosses: gû, pîsatî (bi taybetî ya ruhn / têrav ya heywanan)

forms:
rêx
ڕیخ
рих

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî *ri- yan *rei- ("herikîn"), hevreharîtin ya kurmancî, rêx ya soranî û zazakî, rîden ("rîtin") ya farisî, îrîte ("rîtin") ya avestayî, rey ("herikîn") ya sanskrîtî, ῥέω (rêw: herikîn ya yûnaniya kevn, rivus ("robar, herik") ya latînî, остров (ostrov: girav: "cihê ku av li dor diherike"), almanî rinnen → de ("bezîn"), îngilîzî run → en ("bezîn")...
* proto-hindûewropî: *rei- ("herikîn")
:*proto-îranî: *rey- ("rîtin, gû kirin")
::avestayî: îrîte- ("rîtin, gû kirin")
::pehlewî: rî- ("rîtin, gû kirin")
::sogdî: rîm ("---")
::farisî: rîden / rī- ("rîtin, gû kirin")
::belûçî: rît- / rī- ("rîtin, gû kirin")
::sîvendî: rîd- / rīn- ("rîtin, gû kirin")
::kurmancî: rîx, rêx ("rîx"), rîtin ("rîtin")
::soranî: rêx ("rîx")
::zazakî: rêx ("rîx")
:sanskrîtî: rey'- ("herikîn, çipîn")
:latînî: rīvus ("herikîn")
:almanî: rinnen ("bazdan; herikîn")
:îngilîzî: run ("bazdan; herikîn") ...
:Çavkanî: Cheung p.188, Watkins p.71, Etymonline

balega#Serbian

roman: balega

κοπριά

roman: kopriá


gulî

glosses:
çeq, ta, çiq, çeqil, çiqil, çiqûl, alaş,
parçeyên daran û riwekên din yên her yek bi aliyekî ve diçe

text: Husên werîsê çêlekê bi guliya dara tûyê ve girêdabû û bi bazdan berê xwe dabû nava bêxçê, ba bavê xwe.

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 35, ISBN 9786054497010

forms:
belg
bişkoj
çilû
pel

ipa: /ɡʊˈliː/


gulî

glosses: bişkoj, cihê ku genim an jî kulîlk tê de ye, ji gulê yan gulan

etymology_text: Ji gul + -î.


gulî

forms:
gelî
gilî
golî
kulî
çulî
hulî


gulî

forms:
gulîtir (comparative)
herî gulî (superlative)
gulîtirîn (superlative)


weşîn

glosses:
werîn, ketin xwarê, daketin, dahatin, hatin xwarê
 (bi taybetî pel ji daran) an jî (mûyên pirça mirovî)

text: Lew me ji meyxaneyê girtiye berder mezelHer ji kevanê biweş qebdezerê goşereşGezme bi coht têne dil kes dimirit bêecel

glosses:
belav bûn, derketin, çap bûn
(bi taybetî di rojnameyekê yan pirtûkekê yan radyoyekê yan televizyonekê de yan jî li ser Internetê)

forms:
وهشین
weşan
weşan
weşhan
weşhîn
weşihan
weşihîn
weşiyan
weşîyan
weşyan

etymology_text: hej + -în, ji proto-hindûewropî *�eig- (“hejîn”), proto-îranî *weyc-, hevrehaweşîn û hilawîstin yên kurmancî, vijiyen û vijiyayîş yên zazakî, vic- ya avestayî, wîc-, vîc- yên pehlewî, farisî -bêz- (rehê dema niha ji bêxten), yûnaniya kevn êyko, inglîziya kevn wican, almanî weichen.

ipa: /wɛˈʃiːn/

hyphenation: we·şîn


weşîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


weşan

etymology_text: Ji weşandin. Wergerandina yekser ji tirkî yayın.

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-weşan.wav

hyphenation: we·şan


feyde

glosses: mifa, kêr, wec, sûde, kelk, menfeet, berjewendî, avantaj

text: Ko nesîb da ji ezel heq ji me ra'işq-i newiştFeyde nakin li me ism û ne tilism û ne niviştZahirî da me 'ezabek we ko batin ve bihişt

glosses: pêşwendî, sûd, qazanc, kar, lişt, kerh, keys^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
faîde
fayde
fayide
fayîde
feîde
feyide
feyîde
fêde

etymology_text: Ji erebî فائدة.

ipa: /fɛjˈdɛ/

hyphenation: fey·de


hêşku

glosses: xweşbextane, çakbextane, pirr baş e ku, mala Xwedê ava ku, rind e ku

forms:
hêşko
hêşkû
heçku

etymology_text: ji *hêş? (xweş / baş) + ku, bide ber zazakî weşke (xweş / baş e ku), farisî کاش که (kaş ke: xwezî, keşke). Yan jî belkî ji hêja + ku.

к счастью

roman: k sčást’ju

ευτυχώς

roman: eftychós


xwezî

glosses: pirr hêvî dikim ku, ji dil dixwazim ku, gelek hez dikim ku, hêviya min ew e ku, daxwaza min ew e ku

text: Xwezî Kurdistan azad bibe!

etymology_text: Ji xweziya, ji xwezîn (“forma negerguhêz a xwestin, hatin xwestin”), kurtkirina bixweziya anku ew dê bihata xwestin. Bide ber farisî خها (xeha, “xweziya”) (zarawayî).


xwezî

glosses: daxwaz, hêvî, xwestek, awat, umêd, mirad

text: Zindan bi me bûye baxê cennetXweziya ko li min xedeb kira mîrManend-i Memê bi xull û zincîr

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
xozî
xozîka
xozîke
xuzî
xuzîka
xuzîke
xwaska
xwasbe
xwaske
xwaskî
xwazika
xwaziku
xwazîkî
xwazil
xwazila
xwazilî
xwazî
xwazîka
xwazka
xwezke
xweska
xweske
xweskî
xwezika
xwezîkî
xwezil
xwezila
xwezilî
xwezîka
xwezka
xwezke
xwiska
xwiske
xwiskî
xwizika
xwizîkî
xwizil
xwizila
xwizilî
xwizîka
xwizka
xwizke
Xwas bi te
xwas bi min
hêşko

etymology_text: Têkildarî xwestin.^([Divê were berfirehtirkirin]) Bide ber farisiya navîn xwâsten, partî wxâşten


awat

glosses: daxwaz, hêvî, xwestek, umêd, mirad, xwezî

forms:
ewat
awa

etymology_text: Ji proto-îranî *hamwátiš, ji *ham- (“hev-”) + *watáti (“arezû kirin, daxwaz”); hevreha hêvî û farisî امید (umêd) (> kurdî umêd). Bo guherîna proto-îranî *ham- > kurdî /e/ an /he/ binêre evîn. աւետ- (awet-) a ermenî ji zimanek kurdî ye. Hevreha sanskrîtî अवति (avati, “jê hez kirin, pê xweş bûn”), latînî aveo, ermenî օգն (ōgn); tev ji proto-hindûewropî *wet- (“aşna bûn; sal”).

воля

roman: volja

επιθυμία

roman: epithymía

ipa: /ɑːˈwɑːt/

hyphenation: a·wat


mirad

glosses: Hesret, daxwaz, hêvî, xwestek, umêd, awat, xwezî.

text: mirad hasil bûn.

text: Hersê jî bê mirad çûyîn.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 68, ISBN 978-605-5683-27-6

text: Bêy te neşêm gavek bezimXanim mirada min tu yîBêy te miradek meyt im

ref: Feqiyê Teyran,

forms:
مراد
miraz
murad
muraz
mûrad
mîrat

etymology_text: Ji erebî مراد (murad) ji mi- + rehê رو د (r-w-d, “lê gerîn, li pey çûn, dan dûv”). Ji eynî rehî: mirîd, îrade.

πόθος

roman: póthos

ipa: /mɪˈɾɑːd/

hyphenation: mi·rad


hesret

glosses: mirad, daxwaz, hêvî, xwestek, umêd, awat, xwezî

text: Tavête der pergarê çerxMa j'hesreta şîrînlebanXew tête çehvan qet şeban

glosses: xwezî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
hesiret
hisret
hisiret
hezret

etymology_text: Ji erebî حَسْرَة (ḥasra), hevreha aramî ܚܣܝܪܐ (xessîra), îbrî חסר (xeser) ji rehê x-s-r- (kêm hebûn, jê kêm bûn, nebûn, tine bûn). Têkilî: xesar, xusaret

ipa: /ħɛsˈɾɛt/

hyphenation: hes·ret


miskîn

glosses: milahim, tebitî, vehewiyayî, tena, ne şûm, ne neqet, ne destmatî, ne şeroke, ne şerûd, ne şerxwaz, ne şerker

text: Xefletî ew keşşifî şîr dest bi dest hatin cegerGo xebînet'ya Mela miskîn me lê ker kir kezeb

glosses: tembel, tiral, arode, keslan, zexel, gewende, bêkare, moris, teral, leşgiran, destgiran, qûngiran, xewar, bêxîret

forms: مسكين

etymology_text: Deyn ji erebî مسكين (miskîn), ji akadî muşkênu/muşkênum. Heman peyv ketiye farisî û tirkî miskin lê herwiha fransî mesquin, spanî mezquino û îtalî meschino û hin zimanên din jî yên ewropî.

hyphenation: mis·kîn


milahim

glosses: miskîn, tebitî, vehewiyayî, tena, ne şûm, ne neqet, ne destmatî, ne şeroke

text: Şemoyê ko demekê xelkê zarokên xwe pê dikir xewê, dewletê bi hemû hêzên xwe êrîş dibir ser wî û yekîneyên wî û hewil dida ko wî teslîm bistîne ko ew di dilê kurdan de mîna efsaneyekî, mîna qahremanekî bû, vê gavê di nav rîhûsimbêlê dewletê de bûye sivîlekî milahîm ko mirov malpera wî vedike, rismê Ataturkî û alaya tirkan dê pêşberî mirovî.

ref: Netkurd.com, 2/2008

glosses: aram, asûde, hêwir, hêmin, rehet, sekinî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
milahimtir (comparative)
herî milahim (superlative)
milahimtirîn (superlative)
milahîm
mulahim
mulahîm

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


demildest

glosses: bi lez, di cî de, di zûtirîn demê de, bê gîroyî, hemen, car de, yekser, şirp, zû

text: Serokê Giştî yê Partiya Maf û Azadiyan (HAK-PAR) Bayram Bozyel, bi rêveberên partiya xwe re, derbarê pêşveçûnên li Rojava de civîneke çapameniyê pêk anî. Bozyel, got tu şik tune ye ku rejîma Beas li Sûriyê meşrûtiyeta xwe wenda kiriye û vê sîstemê di nava salekê de 20 hezar kesî bi awayeke hovane kuştiye. Bozyel, diyar kir divê hemû kes li dijî trajediya li Sûriyê nerazîbûn nîşan bidin û bang li civaka navneteweyî kir ku li hemberî Esed demildest bikevin nava tevgerê. Bozyel, xwest Esed û hevalbendên wî di dadgehên navneteweyî de bê darizandin.

ref: Rudaw.net, 7/2012

etymology_text: dem + li + dest anku di "dema di dest de, bi lez"

ακαριαίος

roman: akariaíos

αμέσως

roman: amésos


havil

glosses: Filitîna ji pirsgirêkekê; bersiv dijî arîşeyekê.

forms:
havl
havî
hewl
xafil

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

rešenje#Serbian

roman: rešenje

hyphenation: ha·vil


'arrîn

ipa: /ʕɑːɾˈɾiːn/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'arrîn.wav

hyphenation: 'ar·rîn


'arîn

ipa: /ʕɑːˈɾiːn/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'arîn.wav

hyphenation: 'a·rîn


gunehkar

text:
Destegîr û mustexasê herdu kewn
Bo gunehkaran penah û pişt û 'ewn

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

forms:
گونههكار
gunakar
gunahkar
gunekar
gunaker
gunahker
gunehker
guneker
gunehbar
tawanbar
tometbar

etymology_text: Ji guneh + -kar.

грэ́шнік

roman: hréšnik

грэ́шніца

roman: hréšnica

гре́шник

roman: gréšnik

гре́шница

roman: gréšnica

罪人

roman: zeoi⁶ jan⁴

罪人

roman: chhui-ngìn

罪人

roman: zuìrén

罪人

roman: chōe-jîn

خَاطِئ

roman: ḵāṭiʾ

آثِم

roman: ʾāṯim

گناهکار

roman: gonâh-kâr

חוטא

roman: khoté

חוטאת

roman: khotét

күнөөкөр

roman: künöökör

죄인

roman: joein

гунагькар

roman: gunahkar

грешник

roman: grešnik

грешница

roman: grešnica

күнәһар

roman: künähar

гунаҳкор

roman: gunahkor

దోషకారి

roman: dōṣakāri

гөнаһкәр

roman: gönahkär

грі́шник

roman: hríšnyk

грі́шниця

roman: hríšnycja

αμαρτωλός

roman: amartolós

ἁμαρτωλός

roman: hamartōlós

ipa: /ɡʊnɛh'kʰɑːɾ/

hyphenation: gu·neh·kar


tawankar

forms:
tawanker
tewankar
tewanker
gunehbar
tawanbar
tometbar

etymology_text: Ji tawan + -kar.

פושע

roman: poshe'a

εγκληματίας

roman: egklimatías


tometkar

forms:
tomatkar
tomatker
tometker
tihmetkar
tihmetker
tuhmetkar
tuhmetker
gunehbar
tawanbar
tometbar

etymology_text: Ji tomet + -kar.


tomet

glosses:
tawan, jibarî, xirabî, gunehkarî, cirm, cerîme, cînayet, sûc, binas,
kiryarên dijî qanûnê

text: Çavkaniyeka pêbawer ji asayişa Silêmaniyê ragihandiye Kurdistanî Nwê ku roja 7-ê mehê Fayiq Gulpî bi fermana dadwer (hakim) bi tuhmeta Kuştina Kemal Şahîn hatiye girtin û îtîraf li serê hatiye kirin.

ref: Netkurd.com, 9/2006

glosses: guneh, neheqî, xedre^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
tomat
tihmat
tihmet
tuhmat
tuhmet
tobe
lome

etymology_text: Ji erebî تُهْمَة (tuhma).


tobe

glosses:
poşmanbûna li gunehên xwe,
sozdan ku êdî tiştek xirab nake

text: Toba xwe bike j' xet' û sehwanCarek were ser terîq-i tobeHindî negihiştiye te nobe

forms:
tewbe
towe

etymology_text: Ji erebî توبة (tewbe[t]) ji aramî תובא (tewba) ji תוב (t-w-b: zivirîn, vegerrîn). Wek tövbe ketiye tirkî jî.


tobe kirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
tobe dikim (present)
tobe dikî (present)
tobe dike (present)
tobe dikin (present)
tobe bike (imperative singular)
tobe bikin (imperative plural)
tobe kir (past)
tobe kir (past)
tobe kir (past)
tobe kir (past)
tobe –k– (root present)
tobe –kir– (root past)
ez tobe dikim (indicative present positive)
ez tobe nakim (indicative present negative)
min tobe kir (indicative past positive)
min tobe nekir (indicative past negative)
tu tobe dikî (indicative present positive)
tu tobe nakî (indicative present negative)
te tobe kir (indicative past positive)
te tobe nekir (indicative past negative)
ew tobe dike (indicative present positive)
ew tobe nake (indicative present negative)
wê/wî tobe kir (indicative past positive)
wê/wî tobe nekir (indicative past negative)
em tobe dikin (indicative present positive)
em tobe nakin (indicative present negative)
me tobe kir (indicative past positive)
me tobe nekir (indicative past negative)
hûn tobe dikin (indicative present positive)
hûn tobe nakin (indicative present negative)
we tobe kir (indicative past positive)
we tobe nekir (indicative past negative)
ew tobe dikin (indicative present positive)
ew tobe nakin (indicative present negative)
wan tobe kir (indicative past positive)
wan tobe nekir (indicative past negative)
min tobe dikir (imperfect positive)
min tobe nedikir (imperfect negative)
min tobe kiribû (positive)
min tobe nekiribû (negative)
te tobe dikir (imperfect positive)
te tobe nedikir (imperfect negative)
te tobe kiribû (positive)
te tobe nekiribû (negative)
wê/wî tobe dikir (imperfect positive)
wê/wî tobe nedikir (imperfect negative)
wê/wî tobe kiribû (positive)
wê/wî tobe nekiribû (negative)
me tobe dikir (imperfect positive)
me tobe nedikir (imperfect negative)
me tobe kiribû (positive)
me tobe nekiribû (negative)
we tobe dikir (imperfect positive)
we tobe nedikir (imperfect negative)
we tobe kiribû (positive)
we tobe nekiribû (negative)
wan tobe dikir (imperfect positive)
wan tobe nedikir (imperfect negative)
wan tobe kiribû (positive)
wan tobe nekiribû (negative)
ez ê tobe bikim (future positive)
ez ê tobe nekim (future negative)
minê tobe kiribe (future perfect positive)
minê tobe nekiribe (future perfect negative)
tu yê tobe bikî (future positive)
tu yê tobe nekî (future negative)
teyê tobe kiribe (future perfect positive)
teyê tobe nekiribe (future perfect negative)
ew ê tobe bike (future positive)
ew ê tobe neke (future negative)
wê/wîyê tobe kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê tobe nekiribe (future perfect negative)
em ê tobe bikin (future positive)
em ê tobe nekin (future negative)
meyê tobe kiribe (future perfect positive)
meyê tobe nekiribe (future perfect negative)
hûn ê tobe bikin (future positive)
hûn ê tobe nekin (future negative)
weyê tobe kiribe (future perfect positive)
weyê tobe nekiribe (future perfect negative)
ew ê tobe bikin (future positive)
ew ê tobe nekin (future negative)
wanê tobe kiribe (future perfect positive)
wanê tobe nekiribe (future perfect negative)
min tobe kiriye (perfect positive)
min tobe nekiriye (perfect negative)
min tobe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min tobe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te tobe kiriye (perfect positive)
te tobe nekiriye (perfect negative)
te tobe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te tobe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî tobe kiriye (perfect positive)
wê/wî tobe nekiriye (perfect negative)
wê/wî tobe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî tobe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me tobe kiriye (perfect positive)
me tobe nekiriye (perfect negative)
me tobe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me tobe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we tobe kiriye (perfect positive)
we tobe nekiriye (perfect negative)
we tobe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we tobe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan tobe kiriye (perfect positive)
wan tobe nekiriye (perfect negative)
wan tobe kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan tobe nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez tobe bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez tobe nekim (present subjunctive negative)
(bila) min tobe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min tobe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu tobe bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu tobe nekî (present subjunctive negative)
(bila) te tobe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te tobe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew tobe bike (present subjunctive positive)
(bila) ew tobe neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî tobe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî tobe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em tobe bikin (present subjunctive positive)
(bila) em tobe nekin (present subjunctive negative)
(bila) me tobe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me tobe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn tobe bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn tobe nekin (present subjunctive negative)
(bila) we tobe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we tobe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew tobe bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew tobe nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan tobe kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan tobe nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min tobe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min tobe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min tobe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min tobe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te tobe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te tobe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te tobe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te tobe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî tobe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî tobe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî tobe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî tobe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me tobe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me tobe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me tobe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me tobe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we tobe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we tobe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we tobe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we tobe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan tobe bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan tobe nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan tobe kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan tobe nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê tobe bikira (present conditional positive)
minê tobe nekira (present conditional negative)
minê tobe kiribûya (preterite conditional positive)
minê tobe nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê tobe bikira (present conditional positive)
teyê tobe nekira (present conditional negative)
teyê tobe kiribûya (preterite conditional positive)
teyê tobe nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê tobe bikira (present conditional positive)
wê/wîyê tobe nekira (present conditional negative)
wê/wîyê tobe kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê tobe nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê tobe bikira (present conditional positive)
meyê tobe nekira (present conditional negative)
meyê tobe kiribûya (preterite conditional positive)
meyê tobe nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê tobe bikira (present conditional positive)
weyê tobe nekira (present conditional negative)
weyê tobe kiribûya (preterite conditional positive)
weyê tobe nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê tobe bikira (present conditional positive)
wanê tobe nekira (present conditional negative)
wanê tobe kiribûya (preterite conditional positive)
wanê tobe nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) tobe bike (imperative present positive)
(tu) tobe neke (imperative present negative)
(hûn) tobe bikin (imperative present positive)
(hûn) tobe nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji tobe + kirin.

ipa: /toːˈbɛ kɪˈɾɪn/

hyphenation: to·be ki·rin


tobekirin

ipa: /toːbɛkɪˈɾɪn/


Mardin

pos: name

pos_title: Serenav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Mardin.wav


sond xwarin

glosses: qesem xwain, dirametî dan, soz dan, ehd dan, bi navê Xwedê tiştek gotin ku bê kirin

text: Ekserêd cuhelayêd wan Ekradan, meʼazellah nanî îman dizanin û bi nanî sûndê dixwin û goya dibêjin wekû mirov (sûnd bi) nanî nexwitin êdî dîn û îman nabitin.

ref: Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 114, ISBN 9789944360678

forms:
sond dixwim (present)
sond dixwî (present)
sond dixwe (present)
sond dixwin (present)
sond bixwe (imperative singular)
sond bixwin (imperative plural)
sond xwar (past)
sond xwar (past)
sond xwar (past)
sond xwar (past)
sûnd xwarin
sînd xwarin
swînd xwarin

etymology_text: Ji sond + xwarin.

ipa: /soːnd xʷɑːˈɾɪn/

hyphenation: sond xwa·rin


sondxwarin

glosses:
qesemxwain, dirametîdan, sozdan, ehddan,
 bi navê Xwedê tiştek gotin ku bê kirin

forms:
سۆندخوارن
sîndxwarin
swîndxwarin


ehd

text: Durdaneya ez muşterîKan' 'ehd û peymana berîBêfayde çûn şubhê heba

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms:
ad
ahd
ahid
ehid
eqd
peyman

etymology_text: Ji erebî عَهْد (ʿahd).

ipa: /ɛhd/


ehd dan

etymology_text: Ji ehd + dan.


kirm

glosses: hin cûn ajelên xwişok yên mîna maran in lê pirr biçûk in

forms:
kurm
kurmik
کرم
cirm
qurm
zîro
derne

etymology_text:
Ji îraniya kevn*kŕ̥miš, ji proto-hindûewropî*kʷŕ̥mis, ji *wer- (“gerîn, zivirîn”); proto-îranî *kirmi-, avestayî kirime, pehlewî kirm, parsî kirm, farisî کرم (kirm), soranî کرم (kirm) (kirm), hewramî kirmî, zazakî kerm, belûçîkirm, sanskrîtî कृमि (kṛ́mi), îngilîzî worm, latînî vermis, fransî ver, rusî червь (çêrvi)
* proto-hindûewropî: *kʷrmi- ("kirm") ji *wer- (“gerîn, zivirîn”)
*: proto-îranî: *krmi ("kirm")
::avestayî: kirime- ("kirm")
::pehlewî: kirm ("kirm, mar")
::sogdî: kirm ("mar")
::partî: kirm ("---")
::farisî: kirm ("kirm"), kirmiz ("sor") (< sanskrîtî)
::belûçî: kirm ("kirm")
::kurmancî: kirm > kurm ("kirm")
::soranî: kirm ("kirm")
::hewramî: kirmî ("kirm")
::zazakî: kerm ("kirm")
::osetî: kelm ("kirm; mar")
:sanskrîtî: krmi ("kirm"), krmice ("sor")
:latînî: vermis, vermin
:îngilîzî: worm
:fransî: ver
:rusî: червь (çêrvi)...
:Çavkanî: Horn p.190, Watkins p.46, Etymonline | Pokorny: 649

хьамлыу

roman: ḥāmləw

хьэблыу

roman: ḥăbləw

энгам

roman: enɣam

ትል

roman: təl

キキㇼ

roman: kikir

ҡорт

roman: qort

селәүсен

roman: seläwsen

чарвя́к

roman: čarvják

কীট

roman: kiṭ

чич

roman: čič

че́рвей

roman: čérvej

တီကောင်

roman: tikaung

သန်ကောင်

roman: sankaung

нӏаьна

roman: nʿäna

蠕蟲

roman: rúchóng

دُودَة

roman: dūda

دُود

roman: dūd

تعاله

roman: taʕālih

وقزه

roman: wagzih

دودي

roman: dūdi

سوسي

roman: sūsi

دودة

roman: dude

سلبوح

roman: salbūħ

دودة

roman: duda

որդ

roman: ord

ճիճու

roman: čiču

որդն

roman: ordn

сукс

roman: suks

کرم

roman: kerm

𐍅𐌰𐌿𐍂𐌼𐍃

roman: waurms

𐌼𐌰𐌸𐌰

roman: maþa

ჭია

roman: č̣ia

कीड़ा

roman: kīṛā

पोका

roman: pokā

תּוֹלַעַת

roman: tolá'at

нӏана

roman: nʿana

хьэпӏацӏэ

roman: ḥăṗāc̣ă

хьэмбылыу

roman: ḥămbələw

ಹುಳು

roman: huḷu

курт

roman: kurt

පණු

roman: paṇu

벌레

roman: beolle

хурт

roman: xurt

ຂີ້ກະເດືອນ

roman: khī ka dư̄an

ຫນອນ

roman: nǭn

წიწი

roman: c̣ic̣i

црв

roman: crv

പുഴു

roman: puḻu

اجیک

roman: ajik

өт

roman: öt

хорхой

roman: horhoj

ӽар̌

roman: ẋař

чхевр̌

roman: ț’xevř

କୃମି

roman: krumi

калм

roman: kalm

صوغلجان

roman: soğulcan

قۇرت

roman: qurt

چومجى

roman: čumǰáy

چينجى

roman: činǰáy

ਸੁੰਡੀ

roman: suṇḍī

құрт

roman: qūrt

червь

roman: červʹ

червя́к

roman: červják

глист

roman: glist

कृमि

roman: kṛmi

ⱍⱃⱐⰲⱐ

roman: črĭvĭ

кирм

roman: kirm

పురుగు

roman: purugu

суалчан

roman: sualçan

ሓሰኻ

roman: ḥasäxa

འབུ

roman: 'bu

སྲིན

roman: srin

སྲིན་བུ

roman: srin bu

нумыр

roman: numyr

𐎚𐎍𐎓

roman: tlʿ

черв'я́к

roman: červʺják

черв

roman: červ

хроба́к

roman: xrobák

ដង្កូវ

roman: dɑɑdɑngkəw

וואָרעם

roman: vorem

көдьэ

roman: köd̦e

σκουλήκι

roman: skoulíki

σκώληξ

roman: skṓlēx

ἕλμινς

roman: hélmins

ἕλμις

roman: hélmis

word: (kurmikên ku piştî baranê ji axê derdikevin)

word: kurmikê dikeve nav genim û herwiha ard jî.


xirrandî

glosses:
xafil, ya / yê ku hatiye xirrandin,
ya / yê ku ji ser rêya rast hatiye varêkirin

glosses: xirriyayî, abal^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
xirandin
xapandî

etymology_text: Ji xirrandin + -î.


xirandin

glosses:
ji ser rêya rast dûr xistin,
ji rêya heq varê kirin

forms:
خڕاندن
xirrandin


xirandin

glosses: Dengê "xirr-xirr" jê anîn, kirin xirre-xirr, tiştek ku mirov li ser erdî bikêşe yan bi xirrîne.

glosses: Têt bikar anîn dema tiştek di kêşî u di avêjiye ji derve bu mînak.

forms:
xirandin
xirxirandin


xistin

glosses: Li erdê dan, danan li ser tiştek, avêtin erdê, berdan erdê, bi bêhemdî ketin

glosses: kirin di tiştekê/î de yan de tiştekê/î re yan di tiştekê/î ve:

forms:
dixim (present)
dixî (present)
dixe (present)
dixin (present)
bixe (imperative singular)
bixin (imperative plural)
xist (past)
xist (past)
xist (past)
xist (past)
–x– (standard root present)
–xist– (standard root past)
ez dixim (standard indicative present positive)
ez naxim (standard indicative present negative)
min xist (standard indicative past positive)
min nexist (standard indicative past negative)
tu dixî (standard indicative present positive)
tu naxî (standard indicative present negative)
te xist (standard indicative past positive)
te nexist (standard indicative past negative)
ew dixe (standard indicative present positive)
ew naxe (standard indicative present negative)
wê/wî xist (standard indicative past positive)
wê/wî nexist (standard indicative past negative)
em dixin (standard indicative present positive)
em naxin (standard indicative present negative)
me xist (standard indicative past positive)
me nexist (standard indicative past negative)
hûn dixin (standard indicative present positive)
hûn naxin (standard indicative present negative)
we xist (standard indicative past positive)
we nexist (standard indicative past negative)
ew dixin (standard indicative present positive)
ew naxin (standard indicative present negative)
wan xist (standard indicative past positive)
wan nexist (standard indicative past negative)
min dixist (standard imperfect positive)
min nedixist (standard imperfect negative)
min xistibû (standard positive)
min nexistibû (standard negative)
te dixist (standard imperfect positive)
te nedixist (standard imperfect negative)
te xistibû (standard positive)
te nexistibû (standard negative)
wê/wî dixist (standard imperfect positive)
wê/wî nedixist (standard imperfect negative)
wê/wî xistibû (standard positive)
wê/wî nexistibû (standard negative)
me dixist (standard imperfect positive)
me nedixist (standard imperfect negative)
me xistibû (standard positive)
me nexistibû (standard negative)
we dixist (standard imperfect positive)
we nedixist (standard imperfect negative)
we xistibû (standard positive)
we nexistibû (standard negative)
wan dixist (standard imperfect positive)
wan nedixist (standard imperfect negative)
wan xistibû (standard positive)
wan nexistibû (standard negative)
ez ê bixim (standard future positive)
ez ê nexim (standard future negative)
minê xistibe (standard future perfect positive)
minê nexistibe (standard future perfect negative)
tu yê bixî (standard future positive)
tu yê nexî (standard future negative)
teyê xistibe (standard future perfect positive)
teyê nexistibe (standard future perfect negative)
ew ê bixe (standard future positive)
ew ê nexe (standard future negative)
wê/wîyê xistibe (standard future perfect positive)
wê/wîyê nexistibe (standard future perfect negative)
em ê bixin (standard future positive)
em ê nexin (standard future negative)
meyê xistibe (standard future perfect positive)
meyê nexistibe (standard future perfect negative)
hûn ê bixin (standard future positive)
hûn ê nexin (standard future negative)
weyê xistibe (standard future perfect positive)
weyê nexistibe (standard future perfect negative)
ew ê bixin (standard future positive)
ew ê nexin (standard future negative)
wanê xistibe (standard future perfect positive)
wanê nexistibe (standard future perfect negative)
min xistiye (standard perfect positive)
min nexistiye (standard perfect negative)
min xistibûye (standard nonconfirmative pluperfect positive)
min nexistibûye (standard nonconfirmative pluperfect negative)
te xistiye (standard perfect positive)
te nexistiye (standard perfect negative)
te xistibûye (standard nonconfirmative pluperfect positive)
te nexistibûye (standard nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî xistiye (standard perfect positive)
wê/wî nexistiye (standard perfect negative)
wê/wî xistibûye (standard nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nexistibûye (standard nonconfirmative pluperfect negative)
me xistiye (standard perfect positive)
me nexistiye (standard perfect negative)
me xistibûye (standard nonconfirmative pluperfect positive)
me nexistibûye (standard nonconfirmative pluperfect negative)
we xistiye (standard perfect positive)
we nexistiye (standard perfect negative)
we xistibûye (standard nonconfirmative pluperfect positive)
we nexistibûye (standard nonconfirmative pluperfect negative)
wan xistiye (standard perfect positive)
wan nexistiye (standard perfect negative)
wan xistibûye (standard nonconfirmative pluperfect positive)
wan nexistibûye (standard nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bixim (standard present subjunctive positive)
(bila) ez nexim (standard present subjunctive negative)
(bila) min xistibe (standard preterite subjunctive positive)
(bila) min nexistibe (standard preterite subjunctive negative)
(bila) tu bixî (standard present subjunctive positive)
(bila) tu nexî (standard present subjunctive negative)
(bila) te xistibe (standard preterite subjunctive positive)
(bila) te nexistibe (standard preterite subjunctive negative)
(bila) ew bixe (standard present subjunctive positive)
(bila) ew nexe (standard present subjunctive negative)
(bila) wê/wî xistibe (standard preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nexistibe (standard preterite subjunctive negative)
(bila) em bixin (standard present subjunctive positive)
(bila) em nexin (standard present subjunctive negative)
(bila) me xistibe (standard preterite subjunctive positive)
(bila) me nexistibe (standard preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bixin (standard present subjunctive positive)
(bila) hûn nexin (standard present subjunctive negative)
(bila) we xistibe (standard preterite subjunctive positive)
(bila) we nexistibe (standard preterite subjunctive negative)
(bila) ew bixin (standard present subjunctive positive)
(bila) ew nexin (standard present subjunctive negative)
(bila) wan xistibe (standard preterite subjunctive positive)
(bila) wan nexistibe (standard preterite subjunctive negative)
(bila) min bixista (standard imperfect subjunctive positive)
(bila) min nexista (standard imperfect subjunctive negative)
(bila) min xistibûya (standard pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nexistibûya (standard pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bixista (standard imperfect subjunctive positive)
(bila) te nexista (standard imperfect subjunctive negative)
(bila) te xistibûya (standard pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nexistibûya (standard pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bixista (standard imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nexista (standard imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî xistibûya (standard pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nexistibûya (standard pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bixista (standard imperfect subjunctive positive)
(bila) me nexista (standard imperfect subjunctive negative)
(bila) me xistibûya (standard pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nexistibûya (standard pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bixista (standard imperfect subjunctive positive)
(bila) we nexista (standard imperfect subjunctive negative)
(bila) we xistibûya (standard pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nexistibûya (standard pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bixista (standard imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nexista (standard imperfect subjunctive negative)
(bila) wan xistibûya (standard pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nexistibûya (standard pluperfect subjunctive negative)
minê bixista (standard present conditional positive)
minê nexista (standard present conditional negative)
minê xistibûya (standard preterite conditional positive)
minê nexistibûya (standard preterite conditional negative)
teyê bixista (standard present conditional positive)
teyê nexista (standard present conditional negative)
teyê xistibûya (standard preterite conditional positive)
teyê nexistibûya (standard preterite conditional negative)
wê/wîyê bixista (standard present conditional positive)
wê/wîyê nexista (standard present conditional negative)
wê/wîyê xistibûya (standard preterite conditional positive)
wê/wîyê nexistibûya (standard preterite conditional negative)
meyê bixista (standard present conditional positive)
meyê nexista (standard present conditional negative)
meyê xistibûya (standard preterite conditional positive)
meyê nexistibûya (standard preterite conditional negative)
weyê bixista (standard present conditional positive)
weyê nexista (standard present conditional negative)
weyê xistibûya (standard preterite conditional positive)
weyê nexistibûya (standard preterite conditional negative)
wanê bixista (standard present conditional positive)
wanê nexista (standard present conditional negative)
wanê xistibûya (standard preterite conditional positive)
wanê nexistibûya (standard preterite conditional negative)
(tu) bixe (standard imperative present positive)
(tu) nexe (standard imperative present negative)
(hûn) bixin (standard imperative present positive)
(hûn) nexin (standard imperative present negative)
–xîn– (root present)
ez dixînim (indicative present positive)
ez naxînim (indicative present negative)
tu dixînî (indicative present positive)
tu naxînî (indicative present negative)
ew dixîne (indicative present positive)
ew naxîne (indicative present negative)
em dixînin (indicative present positive)
em naxînin (indicative present negative)
hûn dixînin (indicative present positive)
hûn naxînin (indicative present negative)
ew dixînin (indicative present positive)
ew naxînin (indicative present negative)
ez ê bixînim (future positive)
ez ê nexînim (future negative)
tu yê bixînî (future positive)
tu yê nexînî (future negative)
ew ê bixîne (future positive)
ew ê nexîne (future negative)
em ê bixînin (future positive)
em ê nexînin (future negative)
hûn ê bixînin (future positive)
hûn ê nexînin (future negative)
ew ê bixînin (future positive)
ew ê nexînin (future negative)
(bila) ez bixînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nexînim (present subjunctive negative)
(bila) tu bixînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nexînî (present subjunctive negative)
(bila) ew bixîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nexîne (present subjunctive negative)
(bila) em bixînin (present subjunctive positive)
(bila) em nexînin (present subjunctive negative)
(bila) hûn bixînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nexînin (present subjunctive negative)
(bila) ew bixînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nexînin (present subjunctive negative)
(tu) bixîne (imperative present positive)
(tu) nexîne (imperative present negative)
(hûn) bixînin (imperative present positive)
(hûn) nexînin (imperative present negative)
–êx– (root present)
–êxist– (root past)
ez têxim (indicative present positive)
ez nayêxim (indicative present negative)
min êxist (indicative past positive)
min neyêxist (indicative past negative)
tu têxî (indicative present positive)
tu nayêxî (indicative present negative)
te êxist (indicative past positive)
te neyêxist (indicative past negative)
ew têxe (indicative present positive)
ew nayêxe (indicative present negative)
wê/wî êxist (indicative past positive)
wê/wî neyêxist (indicative past negative)
em têxin (indicative present positive)
em nayêxin (indicative present negative)
me êxist (indicative past positive)
me neyêxist (indicative past negative)
hûn têxin (indicative present positive)
hûn nayêxin (indicative present negative)
we êxist (indicative past positive)
we neyêxist (indicative past negative)
ew têxin (indicative present positive)
ew nayêxin (indicative present negative)
wan êxist (indicative past positive)
wan neyêxist (indicative past negative)
min têxist (imperfect positive)
min netêxist (imperfect negative)
min êxistibû (positive)
min neyêxistibû (negative)
te têxist (imperfect positive)
te netêxist (imperfect negative)
te êxistibû (positive)
te neyêxistibû (negative)
wê/wî têxist (imperfect positive)
wê/wî netêxist (imperfect negative)
wê/wî êxistibû (positive)
wê/wî neyêxistibû (negative)
me têxist (imperfect positive)
me netêxist (imperfect negative)
me êxistibû (positive)
me neyêxistibû (negative)
we têxist (imperfect positive)
we netêxist (imperfect negative)
we êxistibû (positive)
we neyêxistibû (negative)
wan têxist (imperfect positive)
wan netêxist (imperfect negative)
wan êxistibû (positive)
wan neyêxistibû (negative)
ez ê bêxim (future positive)
ez ê neyêxim (future negative)
minê êxistibe (future perfect positive)
minê neyêxistibe (future perfect negative)
tu yê bêxî (future positive)
tu yê neyêxî (future negative)
teyê êxistibe (future perfect positive)
teyê neyêxistibe (future perfect negative)
ew ê bêxe (future positive)
ew ê neyêxe (future negative)
wê/wîyê êxistibe (future perfect positive)
wê/wîyê neyêxistibe (future perfect negative)
em ê bêxin (future positive)
em ê neyêxin (future negative)
meyê êxistibe (future perfect positive)
meyê neyêxistibe (future perfect negative)
hûn ê bêxin (future positive)
hûn ê neyêxin (future negative)
weyê êxistibe (future perfect positive)
weyê neyêxistibe (future perfect negative)
ew ê bêxin (future positive)
ew ê neyêxin (future negative)
wanê êxistibe (future perfect positive)
wanê neyêxistibe (future perfect negative)
min êxistiye (perfect positive)
min neyêxistiye (perfect negative)
min êxistibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neyêxistibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te êxistiye (perfect positive)
te neyêxistiye (perfect negative)
te êxistibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neyêxistibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî êxistiye (perfect positive)
wê/wî neyêxistiye (perfect negative)
wê/wî êxistibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neyêxistibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me êxistiye (perfect positive)
me neyêxistiye (perfect negative)
me êxistibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neyêxistibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we êxistiye (perfect positive)
we neyêxistiye (perfect negative)
we êxistibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neyêxistibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan êxistiye (perfect positive)
wan neyêxistiye (perfect negative)
wan êxistibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neyêxistibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bêxim (present subjunctive positive)
(bila) ez neyêxim (present subjunctive negative)
(bila) min êxistibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neyêxistibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bêxî (present subjunctive positive)
(bila) tu neyêxî (present subjunctive negative)
(bila) te êxistibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neyêxistibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bêxe (present subjunctive positive)
(bila) ew neyêxe (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî êxistibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyêxistibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bêxin (present subjunctive positive)
(bila) em neyêxin (present subjunctive negative)
(bila) me êxistibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neyêxistibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bêxin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neyêxin (present subjunctive negative)
(bila) we êxistibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neyêxistibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bêxin (present subjunctive positive)
(bila) ew neyêxin (present subjunctive negative)
(bila) wan êxistibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neyêxistibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bêxista (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neyêxista (imperfect subjunctive negative)
(bila) min êxistibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neyêxistibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bêxista (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neyêxista (imperfect subjunctive negative)
(bila) te êxistibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neyêxistibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bêxista (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyêxista (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî êxistibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyêxistibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bêxista (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neyêxista (imperfect subjunctive negative)
(bila) me êxistibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neyêxistibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bêxista (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neyêxista (imperfect subjunctive negative)
(bila) we êxistibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neyêxistibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bêxista (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neyêxista (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan êxistibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neyêxistibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bêxista (present conditional positive)
minê neyêxista (present conditional negative)
minê êxistibûya (preterite conditional positive)
minê neyêxistibûya (preterite conditional negative)
teyê bêxista (present conditional positive)
teyê neyêxista (present conditional negative)
teyê êxistibûya (preterite conditional positive)
teyê neyêxistibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bêxista (present conditional positive)
wê/wîyê neyêxista (present conditional negative)
wê/wîyê êxistibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neyêxistibûya (preterite conditional negative)
meyê bêxista (present conditional positive)
meyê neyêxista (present conditional negative)
meyê êxistibûya (preterite conditional positive)
meyê neyêxistibûya (preterite conditional negative)
weyê bêxista (present conditional positive)
weyê neyêxista (present conditional negative)
weyê êxistibûya (preterite conditional positive)
weyê neyêxistibûya (preterite conditional negative)
wanê bêxista (present conditional positive)
wanê neyêxista (present conditional negative)
wanê êxistibûya (preterite conditional positive)
wanê neyêxistibûya (preterite conditional negative)
(tu) bêxe (imperative present positive)
(tu) neyêxe (imperative present negative)
(hûn) bêxin (imperative present positive)
(hûn) neyêxin (imperative present negative)
êxistin
hêxistin
خستن
xwestin

etymology_text: Hevreha soranî خستن (xistin) (xistin: xistin, êxistin), farisî خسته (xeste: birîndar), pehlewî xesten (birîndar kirin), ji proto-îranî *xad (lê xistin, lê dan).

ipa: /xɪsˈtɪn/

hyphenation: xis·tin


xistin

glosses: kirin di tiştekê/î de yan de tiştekê/î re yan di tiştekê/î ve


yekser

glosses: tavilê, rastûr, dîrek, rasterast, rikerast, yekderb, rast, bênavbir

text: 'işq-i teb'etnar e hingî dê biçit dijwar-i bitLeşkerê 'alem meger yekser te dijmin bin MelaXem bi mûyek nakişînî ger te dilber yar-i bit

glosses: zindî, bernameya di heman demê de tê amadekirin û weşandin

forms:
êkser
yêkser
yekcar

etymology_text: Ji yek + ser.


yekcar

text: Here eslê xwe we tertîba qiyasê jê keGer nizanî çi ye yekcarê berê darê hudûsAteşê 'işqê wucûdê hel dikit şubhetê zêr

forms:
êkcar
êkcarî
yekcarî
yêkcar
yêkcarî

etymology_text: Ji yek + car. Bide ber hêrgiz.


hîç

forms:
hêç
هيچ

etymology_text: Hevreha soranî û farisî هیچ, hemû ji "herçi", ji zimanên îranî

дреболия

roman: drebolija

无

roman: wú

صفر

roman: ṣaḡar

բան

roman: ban

არაფერი

roman: araperi

아무것도

roman: amugeotdo

ничего

roman: nitchego

ніщо

roman: nichtcho

κάτι

roman: káti

ipa: /hiːt͡ʃ/


camêr

glosses: (zilamê) qenc, çê, çak, baş, rind, xweşmirov

forms:
camêrtir (comparative)
herî camêr (superlative)
camêrtirîn (superlative)
canmêr
ciwamêr
ciwanmêr
cuwamêr
cuwanmêr

etymology_text: Ji cuwan + mêr, ji cuwamêr, hevreh soranî ciwamêrd, farisî comerd, cewmerd, ji zimanên îranî. cömert ya tirkî ji farisî ye. Bide ber xweşmêr

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-camêr.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-camêr.wav

hyphenation: ca·mêr


camêr

text: Ez ê tiştekî bibêjim, parêzer got. Carew mişteriyê min bû, û herweha tu jî, lewma dixwazim bizanibim çi dikim. Tu ewqas dîn nebûyî ku wî camêrî veşêrî, ne wesa? Utterson, bi navê Xwedê, diktor bi qîreqîr got, bi navê Xwedê ew ê careke dî çavê min bi wî nekeve. Ez ji te re bi şerefa xwe sond dixwim di dinyayê de şoleke min pê re nemaye.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 38, ISBN 978-605-2246-80-1

text:
Lo lo Siyabendo, serê Sîpanê bişewite ba avêj e,
 Ez ê bi qurbano birîndaro, him dinale him dibêje,
 De tu van pirs û gotinan hilnede ji min ra nebêje!
 Bila bi te ve eyan be, Xecê ji boy xwe navê camêra nabêje


ciwanmêr

text: ...belke ciwanmêrekî wekî te nehatîye rûyê dinê.

ref: Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, 2022 ["1857"], r. 164


tirsok

forms:
tirsoke
tirsonek
tirsnak

etymology_text: Ji tirs + -ok.


tirsonek

text: Lewranî Ekrad dibêjine xwecihan: Goran û ewan laşey (netiştek, kêmnirx) û bêcesaret(tirsonek) 'ed dikin (hesêb dikin) û dibêjin ko herçî zarokêd ko ji jinêd goranan biwelidin (ji dayik bibin), kew zarok bê wech û 'eware û tirsonek dibin.

ref: Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 118, ISBN 9789944360678

forms:
tirsok
newêrek

etymology_text: Ji tirs + -onek.


tirsnak

glosses: Kesa/ê yan tişta/ê ku mirovî ditirsîne; kesa/ê yan tişta/ê mirov jê ditirse.

text: Kûçikên li hewşa pêş û paşî, ji hîva rûnixumandî tirsnaktir û ji ecacokê hartir, gez dikin bê.

ref: Îrfan Amîda, Şevek Şîzofren, Weşanên Lîs, 2018, r. 6, ISBN 9786058152175

forms:
tirsnaktir (comparative)
herî tirsnak (superlative)
tirsnaktirîn (superlative)
ترسناک
طرسناک
tirsok
tirsonek

etymology_text: Ji tirs + -nak.

得人驚

roman: dak¹ jan⁴ geng¹

恐怖

roman: kǒngbù

可怕

roman: kěpà

مُجَفِّل

roman: mujaffil

مُخِيف

roman: muḵīf

مُرْعِب

roman: murʿib

يخوف

roman: yḵwwif

𐌰𐌲𐌹𐍃𐌻𐌴𐌹𐌺𐍃

roman: agisleiks

შემაშინებელი

roman: šemašinebeli

ამაღელვებელი

roman: amaɣelvebeli

დამზაფრავი

roman: damzapravi

므ᅀᅴ〮엽다〮

roman: mùzúyyèptá

저프다〮

roman: cèphùtá

두립〮다〮

roman: twùlíptá

무섭다

roman: museopda

두렵다

roman: duryeopda

пуга́ющий

roman: pugájuščij

भीम

roman: bhīma

भीषण

roman: bhīṣaṇa

घोर

roman: ghora

ཞེད་སྣང་ཚ་པོ

roman: zhed snang tsha po

жа́хливий

roman: žáxlyvyj

τρομακτικός

roman: tromaktikós

φοβιστικός

roman: fovistikós

φοβερός

roman: phoberós

δεινός

roman: deinós

ipa: /tˤɪɾsˈnɑːk/


-nak

glosses: paşgirek e pê hin rengdêr ji hin navdêran tên çêkirin:

forms: -ok


xeternak

forms:
xeternaktir (comparative)
herî xeternak (superlative)
xeternaktirîn (superlative)

etymology_text: Ji xeter + -nak. Hevreha farisî خطرناک.


talûke

glosses: Tişta/ê ku ihtimal e dê ziyan anku zerer jê çêbibe.

forms:
تالووکە
tahlîke
tahlûke
talîke
tehlîke
tehlûke

etymology_text: Ji erebî تَهْلِكَة (tahlika).

বিপদ

roman: bipod

небяспе́ка

roman: njebjaspjéka

বিপদ

roman: bipôd

опа́сност

roman: opásnost

ဘေး

roman: bhe:

кхерам

roman: qeram

ᎦᏂᏰᎩ

roman: ganiyegi

危險

roman: ngai⁴ him²

危險

roman: wēixiǎn

гыаргыргын

roman: gyargyrgyn

خَطَر

roman: ḵaṭar

վտանգ

roman: vtang

خطر

roman: xatar

𐌱𐌹𐍂𐌴𐌹𐌺𐌴𐌹

roman: bireikei

𐍃𐌻𐌴𐌹𐌸𐌴𐌹

roman: sleiþei

საფრთხე

roman: saprtxe

जोखिम

roman: jokhim

ख़तरा

roman: xatrā

विपदा

roman: vipdā

प्रमाद

roman: pramād

संकट

roman: saṅkaṭ

विपत्ति

roman: vipatti

खतरा

roman: khatrā

סַכָּנָה

roman: sakaná

ಕುತ್ತ

roman: kutta

коркунуч

roman: korkunuç

අන්ත්රාව

roman: antrāwa

위험

roman: wiheom

ອັນຕະຣາຽ

roman: ʼan ta rāi

ອັນຕະລາຍ

roman: ʼan ta lāi

опасност

roman: opasnost

ആപത്ത്

roman: āpattŭ

അപായം

roman: apāyaṃ

аюул

roman: ajuul

зэтгэр

roman: zetger

خەتەر

roman: xeter

خطر

roman: xatár

қауіп

roman: qauıp

қатер

roman: qater

қауіптілік

roman: qauıptılık

опа́сность

roman: opásnostʹ

त्यजस्

roman: tyajas

хавф

roman: xavf

அபாயம்

roman: apāyam

ஆபத்து

roman: āpattu

ప్రమాదము

roman: pramādamu

куркыныч

roman: qurkınıç

айыыл

roman: ayııl

خطرہ

roman: xatra

небезпе́ка

roman: nebezpéka

គ្រោះថ្នាក់

roman: krŭəhthnak

געפאַר

roman: gefar

κίνδυνος

roman: kíndynos

κίνδυνος

roman: kíndunos


zerer

glosses: Kartêkirina nerênî çi ji aliyê leşî ve an jî her aliyekê din yê jiyanê.

forms:
زهرهر
zerar
zirar

etymology_text: Ji erebî ضرر (ḍerar) ji ضر (ḍerre, “ziyan lê kirin”).

ضرر

roman: zherer

ipa: /zɛˈɾɛɾ/


zarar

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zarar.wav