kizirandin

forms:
dikizirînim (present)
dikizirînî (present)
dikizirîne (present)
dikizirînin (present)
bikizirîne (imperative singular)
bikizirînin (imperative plural)
kizirand (past)
kizirand (past)
kizirand (past)
kizirand (past)
–kizirîn– (root present)
–kizirand– (root past)
ez dikizirînim (indicative present positive)
ez nakizirînim (indicative present negative)
min kizirand (indicative past positive)
min nekizirand (indicative past negative)
tu dikizirînî (indicative present positive)
tu nakizirînî (indicative present negative)
te kizirand (indicative past positive)
te nekizirand (indicative past negative)
ew dikizirîne (indicative present positive)
ew nakizirîne (indicative present negative)
wê/wî kizirand (indicative past positive)
wê/wî nekizirand (indicative past negative)
em dikizirînin (indicative present positive)
em nakizirînin (indicative present negative)
me kizirand (indicative past positive)
me nekizirand (indicative past negative)
hûn dikizirînin (indicative present positive)
hûn nakizirînin (indicative present negative)
we kizirand (indicative past positive)
we nekizirand (indicative past negative)
ew dikizirînin (indicative present positive)
ew nakizirînin (indicative present negative)
wan kizirand (indicative past positive)
wan nekizirand (indicative past negative)
min dikizirand (imperfect positive)
min nedikizirand (imperfect negative)
min kizirandibû (positive)
min nekizirandibû (negative)
te dikizirand (imperfect positive)
te nedikizirand (imperfect negative)
te kizirandibû (positive)
te nekizirandibû (negative)
wê/wî dikizirand (imperfect positive)
wê/wî nedikizirand (imperfect negative)
wê/wî kizirandibû (positive)
wê/wî nekizirandibû (negative)
me dikizirand (imperfect positive)
me nedikizirand (imperfect negative)
me kizirandibû (positive)
me nekizirandibû (negative)
we dikizirand (imperfect positive)
we nedikizirand (imperfect negative)
we kizirandibû (positive)
we nekizirandibû (negative)
wan dikizirand (imperfect positive)
wan nedikizirand (imperfect negative)
wan kizirandibû (positive)
wan nekizirandibû (negative)
ez ê bikizirînim (future positive)
ez ê nekizirînim (future negative)
minê kizirandibe (future perfect positive)
minê nekizirandibe (future perfect negative)
tu yê bikizirînî (future positive)
tu yê nekizirînî (future negative)
teyê kizirandibe (future perfect positive)
teyê nekizirandibe (future perfect negative)
ew ê bikizirîne (future positive)
ew ê nekizirîne (future negative)
wê/wîyê kizirandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nekizirandibe (future perfect negative)
em ê bikizirînin (future positive)
em ê nekizirînin (future negative)
meyê kizirandibe (future perfect positive)
meyê nekizirandibe (future perfect negative)
hûn ê bikizirînin (future positive)
hûn ê nekizirînin (future negative)
weyê kizirandibe (future perfect positive)
weyê nekizirandibe (future perfect negative)
ew ê bikizirînin (future positive)
ew ê nekizirînin (future negative)
wanê kizirandibe (future perfect positive)
wanê nekizirandibe (future perfect negative)
min kizirandiye (perfect positive)
min nekizirandiye (perfect negative)
min kizirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nekizirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te kizirandiye (perfect positive)
te nekizirandiye (perfect negative)
te kizirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nekizirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî kizirandiye (perfect positive)
wê/wî nekizirandiye (perfect negative)
wê/wî kizirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nekizirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me kizirandiye (perfect positive)
me nekizirandiye (perfect negative)
me kizirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nekizirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we kizirandiye (perfect positive)
we nekizirandiye (perfect negative)
we kizirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nekizirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan kizirandiye (perfect positive)
wan nekizirandiye (perfect negative)
wan kizirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nekizirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bikizirînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nekizirînim (present subjunctive negative)
(bila) min kizirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nekizirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bikizirînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nekizirînî (present subjunctive negative)
(bila) te kizirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nekizirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikizirîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nekizirîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî kizirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekizirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bikizirînin (present subjunctive positive)
(bila) em nekizirînin (present subjunctive negative)
(bila) me kizirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nekizirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bikizirînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nekizirînin (present subjunctive negative)
(bila) we kizirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nekizirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikizirînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nekizirînin (present subjunctive negative)
(bila) wan kizirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nekizirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bikiziranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nekiziranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min kizirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nekizirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bikiziranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nekiziranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te kizirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nekizirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bikiziranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekiziranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî kizirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekizirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bikiziranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nekiziranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me kizirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nekizirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bikiziranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nekiziranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we kizirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nekizirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bikiziranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekiziranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan kizirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekizirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bikiziranda (present conditional positive)
minê nekiziranda (present conditional negative)
minê kizirandibûya (preterite conditional positive)
minê nekizirandibûya (preterite conditional negative)
teyê bikiziranda (present conditional positive)
teyê nekiziranda (present conditional negative)
teyê kizirandibûya (preterite conditional positive)
teyê nekizirandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bikiziranda (present conditional positive)
wê/wîyê nekiziranda (present conditional negative)
wê/wîyê kizirandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nekizirandibûya (preterite conditional negative)
meyê bikiziranda (present conditional positive)
meyê nekiziranda (present conditional negative)
meyê kizirandibûya (preterite conditional positive)
meyê nekizirandibûya (preterite conditional negative)
weyê bikiziranda (present conditional positive)
weyê nekiziranda (present conditional negative)
weyê kizirandibûya (preterite conditional positive)
weyê nekizirandibûya (preterite conditional negative)
wanê bikiziranda (present conditional positive)
wanê nekiziranda (present conditional negative)
wanê kizirandibûya (preterite conditional positive)
wanê nekizirandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bikizirîne (imperative present positive)
(tu) nekizirîne (imperative present negative)
(hûn) bikizirînin (imperative present positive)
(hûn) nekizirînin (imperative present negative)
کزراندن
kuzirandin
(tenê k-ya req û tenê bi maneya
sotina
sivik

etymology_text: Ji kizir + -andin.

ipa: /kɪzɪɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: ki·zi·ran·din


kizirandin

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /kɪzɪɾɑːnˈdɪn/


tunebûnî

glosses:
ne hebûn
di tunebuniya agir de serma nayê kişandin

etymology_text: tune


bêpergal

pos: adj

pos_title: Rengdêr

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /beːpɛɾˈɡɑːl/


şeliqîn

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: (ji bo goştê bin çeng, nav gavan, nav tilîkan) qelişîn, qetiyîn

forms: شهلقین

ipa: /ʃɛlɪˈqiːn/

hyphenation: şe·li·qîn


şeliqandin

glosses: (ji bo goştê bin çeng, nav gavan, nav tilîkan û hwd) qelaştin, qetandin

forms: شهلقاندن

ipa: /ʃɛlɪqɑːnˈdɪn/

hyphenation: şe·li·qan·din


şelaq

glosses: Kesê/a ku ji bo berjewendiyên xwe ji yekî/ê re gotinên xweş dike.

text: Ez dizanim ew çi şelaq e.


şelaqî

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses:
karê şelaqan.
 neîş dizane şelaqiyan bike!

glosses: xeberdana baş û pesinandina zêde ya jiber berjewendiyan

notes:
şelaqî bûn
şelaqî kirin
şelaqîbûn
şelaqîkirin
şelaqîbûyî
şelaqîkirî


qelaç

glosses: Girên nabin zevî û şînahî lê şîn nayê, li deştan ciyên bilind.

text: çiya, newal û qelaç e ne melek im xwediyê tac im

ref: Ciwan Haco: Birîndar kirim xerîbiyê

forms: qeraç

ipa: /qɛˈlɑːt͡ʃ/

hyphenation: qe·laç


dilreş

glosses:
xêrnexwaz, çavnebar
 mirovên dilreş di her civakê de he ne

forms:
dilreştir (comparative)
herî dilreş (superlative)
dilreştirîn (superlative)
دلڕهش

etymology_text: Ji dil + reş


qelaştin

glosses: qelişandin, kirin du filqan, ker kirin, kirin du şeq, birîn, veqelaştin

text: ...wî zikê masîye qelaşt.

ref: Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, 2022 ["1857"], r. 124

text: Gote dayînê, eman, mecala min nema, perde qumarê hindekê biqelêşe barî ez cemala ezîz ji dûrve carekê bibînim, tesella xatirê min bibî.

ref: Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, 2022 ["1857"], r. 46

forms: قەلاشتن

ipa: /qɛlɑːʃˈtɪn/

hyphenation: qe·laş·tin


qelaştin

ipa: /qɛlɑːʃˈtɪn/


şahbûn

text: Heyta tu hatî ez bi zarokan şahbûm.

ipa: /ʃɑːhˈbuːn/

hyphenation: şah·bûn


ewiqîn

forms: ئهوقین


mifteh

glosses:
kilîl, mift amûra ku pê qefil vedibe.
 mifteha cinnetê ne di destê kesî de ye


ewtere

glosses:
ji ser xwe çûyî
 dînê ewtere
zengînê ewtere

forms:
ewteretir (comparative)
herî ewtere (superlative)
ewteretirîn (superlative)


hêlwêl

glosses:
dengê qelebalixê.
 ev çi hêlwêla we ye
 dengê hêlwêlekê dihê

forms:
hêlwêltir (comparative)
herî hêlwêl (superlative)
hêlwêltirîn (superlative)


merkep

glosses:
selika mezin ku berê vajî dihat qulipandin û mast û xwarinên din li bin dihatin hilanîn
 pîrika min her şeveq mast ji bin merkebê derdixist û ji min re qîmaxekî mezin datanî ser nan.
 her roj psîk diketin bin merkeba me û xwarinên me dixwarin

forms: merkeb


qîmax

glosses:
sertûk, qeymax,
rûnê ser mast ku qalind û hişk e

etymology_text: Ji tirkî kaymak.


bêçîvan

text: Wek mîrê me botîyan, Mîr Celadet Alî Bedirxanî jî behs kiribû: Kesek bixwaze kurdîyeka sererast bizane, divêt çend şevan li serê çîyayekî bibe mêvanê şivanekê botî. Ko hon jî bixwazin em jî biçin rojekê bibin mêvanê bêçîvanekê (şivanê karik û berxikan) û li çîroka wî ya rojekê çavdêrîyan bikin. Em dê bibînin ka ferhenga wan çende berfireh e.

ref: Mirad Gundikî: Şivanê karik û berxikan: bêçîvan, Nefel.com, 10/2009

etymology_text: Ji bê- + çîv + -van. ?

hyphenation: bê·çî·van


xwînmij

glosses:
pîrhevî, kermêş,
 kes yan jî tiştê/a ku xwînê dimije
 qijnik û zîro ajalên xwînmij in

forms:
xwînmijtir (comparative)
herî xwînmij (superlative)
xwînmijtirîn (superlative)
خوینمێژ

etymology_text: Ji xwîn + mij.


kaxik

glosses:
teyfik yan jî beroşa ku ji axê çê bû ye
 tirşika ku di kaxikan de dihê çêkirin pirr xweş e

ipa: /kɑːˈxɪk/

hyphenation: ka·xik


bêrû

forms:
bêrûtir (comparative)
herî bêrû (superlative)
bêrûtirîn (superlative)


pirêze

glosses: Kewşê ku piştî çinîna zadan li erdê ji ber maye.

text: Gundî her sal agir bi pirêzeyan ve dixin û dibin sedemê mirina gelek ajalên biçûk.

text: Ecacokê pûş û qirşikên pirêzeyên şewitî tevî toz û tirabêlkê di derî û pencereyên xanîyê li xewleyê gund re dixist hundir.

ref: Îrfan Amîda, Şevek Şîzofren, Weşanên Lîs, 2018, r. 5, ISBN 9786058152175

text: Yilmaz got ku di şewatê da keda salekî ya 5 cotkaran bû xwelî û hişyarî da welatiyan ku bila agir bi pirêzeyan nexin.

forms:
پرێزە
prêze

קַשּׁא

roman: qaššā

ܩܷܫܳܐ

roman: qeššā

іржэ́ўнік

roman: iržéŭnik

ржэ́ўнік

roman: ržéŭnik

іржы́шча

roman: iržýšča

ржы́шча

roman: ržýšča

сцерня́

roman: scjernjá

стърни́ще

roman: stǎrníšte

殘株

roman: cánzhū

茬

roman: chá

قَشّ

roman: qašš

խոզան

roman: xozan

ნამჯა

roman: namǯa

ნამკალი

roman: namḳali

ნაწვერალი

roman: nac̣verali

ნაყანევი

roman: naq̇anevi

ნაპურალი

roman: naṗurali

खूंटी

roman: khūṇṭī

שלף

roman: shélef

그루

roman: geuru

그루터기

roman: geuruteogi

стрн

roman: strn

آكیز

roman: añız

حشفه

roman: haşefe

стерня́

roman: sternjá

стернь

roman: sternʹ

жнивьё

roman: žnivʹjó

стрънь

roman: strŭnĭ

καλαμιά

roman: kalamiá

καλάμη

roman: kalámē

ipa: /pʰɪɾeːˈzɛ/


devliken

glosses:
kesê/a ku ji ber ku bikêf e madê wî/ê xweş e.
 mirovekî tim devliken e

forms:
devlikentir (comparative)
herî devliken (superlative)
devlikentirîn (superlative)

etymology_text: dev+li+ken

hyphenation: dev·li·ken


dêran

glosses: fermana veqetandin û kuştin yan jî ceza kirina kesên ji rengekî, ji eşîretekê, ji gelekî, ji dînekî ku ji aliyê hêzên desthilatdar ve wek dijmin hatine pejirandin

text: dêran li fileyan rabû

text: dêran e li me dêran e

text: Her kesê rabî di behsê carekê mehder bikitXeyr-i heftî hec didêrit belko bihtir ew sewabWe'de dabû dê şehîd kim wî bi şîrê xwey şerîf

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-dêran.wav

hyphenation: dê·ran


dêran

glosses: jar, hejar, perîşan, reben, goyîn, belingaz, şepirze, kepaze

text: dayê dêranê


dêran

glosses:
bênder, bêder, berba, ka li ba kirin,
karê bi bayî,
tiştên wek ka û zad ji hev veqetandinê

text: Em ji dêranê dihên.


dêran

text: Ew sê bira û du xwişkan didêre.

forms: dêrandin

etymology_text:
Ji berê *dartin, yeksanî farisî داشتن (daşten, “*dartin, hebûn, girtin”), dema bihûrî *dart û lêkereke gerrguhêz ku dikare wek girtin jî li kar bibe.
Ji proto-hindûewropî *dʰer-, hevreha îngilîzî firm (“pihêt”) (<latînî firmus), throne (“text”) (<yûnaniya kevn θρόνος (thrónos)), farisiya navîn 𐫅𐫀𐫢𐫤𐫗 (daşten), farisiya kevn 𐎭𐎠𐎼𐎹𐎫𐎡𐎹 (dareyetî)...
Di ti zimanek din ê kurdî de nemaye, ji bilî ku hinan (nexasma ên nêzîkê farisî wek pallewanî û hewramî) ku daştin ji farisî wergirtiye lê ew jî tenê di dema bihûrî de bi kar tê. Li deverinan di biwêjine archaic de bi kar tê wek guh bidêre (guh bide, guh bigire) û çavdêrî; û di wêjeya klasîk de jî diyar e lê ew jî merzkirî devera xwe ye anku Botan û Badînan û hwd.


dêran

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


dêran

pos_title: Formeke navdêrê

glosses: Rewşa çemandî ya pirjimara a binavkirî ya dêr.

forms:
sêvê (feminine definite oblique singular)
sêvan (feminine definite oblique plural)


derpîk

glosses:
derpîyê qutik
 tena derpîk derketi bû hewşê, derpêqutik, derpêkink

etymology_text: derpî

ipa: /dɛɾˈpiːk/

hyphenation: der·pîk


derpîkê dîk

ipa: /dɛɾpiːˈkeː diːk/

hyphenation: der·pî·kê dîk


şewişî

glosses: kesê/a ku ji ber bêxewî yan jî ji serxweşîyê nikare li ser lingan raweste

etymology_text: şewişîn


serxweşî

glosses:
Dema kesek bade û meyê vedixwe û serê xwe têkel dike, jê re "serxweş" tê gotin
 ji vexwarina tiştên bi alkol heş ji serî çûyîn
 dawiya zêde vexwarina şerabê serxweşî ye

forms: سەرخوەشی

etymology_text: Ji serxweş + -î

ipa: /sɛɾxʷɛˈʃiː/

hyphenation: serx·we·şî


buhurî

glosses:
(ji bo fêkîyan) zêde stewiyayî
 sêvên me kirî giş buhurî bûn


buhurî

glosses: kes yan jî tiştê/a ku ji tiştekî derbas bû ye.

forms:
buhurîn
buhurandin
borîn


birikandin

glosses:
deng jê qut kirin, bêdeng kirin, hişkirin
bi peran wî birikandin
 dengê wî birikandin


qut kirin

forms:
qut dikim (present)
qut dikî (present)
qut dike (present)
qut dikin (present)
qut bike (imperative singular)
qut bikin (imperative plural)
qut kir (past)
qut kir (past)
qut kir (past)
qut kir (past)
qut –k– (root present)
qut –kir– (root past)
ez qut dikim (indicative present positive)
ez qut nakim (indicative present negative)
min qut kir (indicative past positive)
min qut nekir (indicative past negative)
tu qut dikî (indicative present positive)
tu qut nakî (indicative present negative)
te qut kir (indicative past positive)
te qut nekir (indicative past negative)
ew qut dike (indicative present positive)
ew qut nake (indicative present negative)
wê/wî qut kir (indicative past positive)
wê/wî qut nekir (indicative past negative)
em qut dikin (indicative present positive)
em qut nakin (indicative present negative)
me qut kir (indicative past positive)
me qut nekir (indicative past negative)
hûn qut dikin (indicative present positive)
hûn qut nakin (indicative present negative)
we qut kir (indicative past positive)
we qut nekir (indicative past negative)
ew qut dikin (indicative present positive)
ew qut nakin (indicative present negative)
wan qut kir (indicative past positive)
wan qut nekir (indicative past negative)
min qut dikir (imperfect positive)
min qut nedikir (imperfect negative)
min qut kiribû (positive)
min qut nekiribû (negative)
te qut dikir (imperfect positive)
te qut nedikir (imperfect negative)
te qut kiribû (positive)
te qut nekiribû (negative)
wê/wî qut dikir (imperfect positive)
wê/wî qut nedikir (imperfect negative)
wê/wî qut kiribû (positive)
wê/wî qut nekiribû (negative)
me qut dikir (imperfect positive)
me qut nedikir (imperfect negative)
me qut kiribû (positive)
me qut nekiribû (negative)
we qut dikir (imperfect positive)
we qut nedikir (imperfect negative)
we qut kiribû (positive)
we qut nekiribû (negative)
wan qut dikir (imperfect positive)
wan qut nedikir (imperfect negative)
wan qut kiribû (positive)
wan qut nekiribû (negative)
ez ê qut bikim (future positive)
ez ê qut nekim (future negative)
minê qut kiribe (future perfect positive)
minê qut nekiribe (future perfect negative)
tu yê qut bikî (future positive)
tu yê qut nekî (future negative)
teyê qut kiribe (future perfect positive)
teyê qut nekiribe (future perfect negative)
ew ê qut bike (future positive)
ew ê qut neke (future negative)
wê/wîyê qut kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê qut nekiribe (future perfect negative)
em ê qut bikin (future positive)
em ê qut nekin (future negative)
meyê qut kiribe (future perfect positive)
meyê qut nekiribe (future perfect negative)
hûn ê qut bikin (future positive)
hûn ê qut nekin (future negative)
weyê qut kiribe (future perfect positive)
weyê qut nekiribe (future perfect negative)
ew ê qut bikin (future positive)
ew ê qut nekin (future negative)
wanê qut kiribe (future perfect positive)
wanê qut nekiribe (future perfect negative)
min qut kiriye (perfect positive)
min qut nekiriye (perfect negative)
min qut kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min qut nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te qut kiriye (perfect positive)
te qut nekiriye (perfect negative)
te qut kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te qut nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî qut kiriye (perfect positive)
wê/wî qut nekiriye (perfect negative)
wê/wî qut kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî qut nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me qut kiriye (perfect positive)
me qut nekiriye (perfect negative)
me qut kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me qut nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we qut kiriye (perfect positive)
we qut nekiriye (perfect negative)
we qut kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we qut nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan qut kiriye (perfect positive)
wan qut nekiriye (perfect negative)
wan qut kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan qut nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez qut bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez qut nekim (present subjunctive negative)
(bila) min qut kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min qut nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu qut bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu qut nekî (present subjunctive negative)
(bila) te qut kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te qut nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew qut bike (present subjunctive positive)
(bila) ew qut neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî qut kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî qut nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em qut bikin (present subjunctive positive)
(bila) em qut nekin (present subjunctive negative)
(bila) me qut kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me qut nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn qut bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn qut nekin (present subjunctive negative)
(bila) we qut kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we qut nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew qut bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew qut nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan qut kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan qut nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min qut bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min qut nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min qut kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min qut nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te qut bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te qut nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te qut kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te qut nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî qut bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî qut nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî qut kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî qut nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me qut bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me qut nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me qut kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me qut nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we qut bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we qut nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we qut kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we qut nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan qut bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan qut nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan qut kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan qut nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê qut bikira (present conditional positive)
minê qut nekira (present conditional negative)
minê qut kiribûya (preterite conditional positive)
minê qut nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê qut bikira (present conditional positive)
teyê qut nekira (present conditional negative)
teyê qut kiribûya (preterite conditional positive)
teyê qut nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê qut bikira (present conditional positive)
wê/wîyê qut nekira (present conditional negative)
wê/wîyê qut kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê qut nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê qut bikira (present conditional positive)
meyê qut nekira (present conditional negative)
meyê qut kiribûya (preterite conditional positive)
meyê qut nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê qut bikira (present conditional positive)
weyê qut nekira (present conditional negative)
weyê qut kiribûya (preterite conditional positive)
weyê qut nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê qut bikira (present conditional positive)
wanê qut nekira (present conditional negative)
wanê qut kiribûya (preterite conditional positive)
wanê qut nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) qut bike (imperative present positive)
(tu) qut neke (imperative present negative)
(hûn) qut bikin (imperative present positive)
(hûn) qut nekin (imperative present negative)
qut bûn
qutî
qutahî
qutik

etymology_text: Ji qut + kirin.

ipa: /qʊt kɪˈɾɪn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-qut kirin.wav

hyphenation: qut ki·rin


şemetîrik

glosses: Cemeda ji sifîrnekên xanîyan wek tîrê drêj dibe re dihê gotin.


menaş

glosses:
menaj, cîyê bêkelem, ciyê rast
 ciyê ku gog lê dihê leystin giş menaş in

forms: xarmenaj


pizpizêk

glosses: berfbizêk^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

ipa: /pɪzpɪˈzeːk/

hyphenation: piz·pi·zêk


çilvir

forms:
çilvirtir (comparative)
herî çilvir (superlative)
çilvirtirîn (superlative)


çilvirîn

forms: چلڤرین

ipa: /t͡ʃɪlvɪˈɾiːn/

hyphenation: çil·vi·rîn


çilvirîn

ipa: /t͡ʃɪlvɪˈɾiːn/


haylo

glosses:
ji bo tiştekî ku nabe yan jî bûyîna wê ne hêsan e re dihê gotin
 haylo, kî dikare herê wê dûra han!
 haylo, hîn du sal ma ne ku vegere!.


nabehî

glosses:
rewşa nebûnê
 bû deh caran ez ji te re dibêjim nabe, tu nabehiyê nizanî qey?


tıkamak

glosses: dev girtin, xitimandin, stimandin, remilandin


xitimî

glosses: Qula ku tiştek jê diherike bi potik, bi herîyê yan jî bi tiştekî din hatiye dagirtin û girtin.


dimension

text: Space is three-dimensional


height

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-height.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-height.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-height.wav


dilfireh

forms:
dilfirehtir (comparative)
herî dilfireh (superlative)
dilfirehtirîn (superlative)

hyphenation: dil·fi·reh


terisîn

glosses: (ji bo mirovan) ji tirsa serê xwe xistin ber xwe û çûn;(Ji bo kûçik û ajalên bi terî ) terîya xistin ber xwe û revîn

etymology_text: teres

ipa: /tɛɾɪˈsiːn/

hyphenation: te·ri·sîn


terisandin

glosses: yekî tirsandin û ji daxwazê dan derbaskirin

ipa: /tɛɾɪsɑːnˈdɪn/

hyphenation: te·ri·san·din


bêhe

hyphenation: bê·he


teriqîn

forms: تهرقین

ipa: /tɛɾɪˈqiːn/

hyphenation: te·ri·qîn


teriqîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


teriqandin

forms: تهرقاندن

ipa: /tɛɾɪqɑːnˈdɪn/

hyphenation: te·ri·qan·din


çewkuzîn

glosses:
çikûz bûn
 ji bo deh baxnota xwe diçewkuzîne

ipa: /t͡ʃɛwkʊˈziːn/

hyphenation: çew·ku·zîn


çewkuzandin

ipa: /t͡ʃɛwkʊzɑːnˈdɪn/

hyphenation: çew·ku·zan·din


keldûman

text: ...telpikên keldûmanê pê ketin.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 70, ISBN 978-605-2246-80-1

text: Çem bi keldûmanê herikî...

ref: J.R.R. Tolkien (wergêr Samî Hêzil), Hobbit, Cervantes, 2023, çapa 1em, r. 28, ISBN 9786257724838

etymology_text: Ji kel + dûman.


barkêşî

glosses: karê barekî ji cihekî birina cihekî din.

text: Ez şofêrekî nas dikim, ew bihêle em li wir barkêşiyê bikin.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

ipa: /bɑːɾkeːˈʃiː/

hyphenation: bar·kê·şî


fiqurî

glosses:
rewş yan jî nîşana nexêrîyê
 fiqurî dibare bi ser me ve
 van gotinan ji fiqurî dibêje


berfdimsik

glosses:
xwarinek ji berf û dimsê çêdibe
 berê li gund çileyan me bi têranî berfdimsik dixwar

ipa: /bɛɾfdɪmˈsɪk/

hyphenation: berf·dim·sik


kezmûk

glosses:
bermaya bi dêrandin yan jî bêjing kirinê ji zad hatiye veqetandin.
kezmûka ceh, kezmûka genim


fişkîn

glosses:
pozê xwe bi hijkîn paqij kirin
şewb merev difişkîne jî di pişkîne jî

forms: فشکین


suva hatin

glosses: xeyidîn, sil bûn, tûre bûn, enirîn, bihêrs bûn, aciz bûn

text: Emîne li Ûsiv suva hat, pê re deng nekir.

forms:
suva têm (present)
suva têyî (present)
suva tê (present)
suva tên (present)
suva bê (imperative singular)
suva bên (imperative plural)
suva hatim (past)
suva hatî (past)
suva hat (past)
sîva hatin

etymology_text: Belkî sil + va


fitiq

forms:
fitiqtir (comparative)
herî fitiq (superlative)
fitiqtirîn (superlative)


fitiqandin

forms:
difitiqînim (present)
difitiqînî (present)
difitiqîne (present)
difitiqînin (present)
bifitiqîne (imperative singular)
bifitiqînin (imperative plural)
fitiqand (past)
fitiqand (past)
fitiqand (past)
fitiqand (past)
–fitiqîn– (root present)
–fitiqand– (root past)
ez difitiqînim (indicative present positive)
ez nafitiqînim (indicative present negative)
min fitiqand (indicative past positive)
min nefitiqand (indicative past negative)
tu difitiqînî (indicative present positive)
tu nafitiqînî (indicative present negative)
te fitiqand (indicative past positive)
te nefitiqand (indicative past negative)
ew difitiqîne (indicative present positive)
ew nafitiqîne (indicative present negative)
wê/wî fitiqand (indicative past positive)
wê/wî nefitiqand (indicative past negative)
em difitiqînin (indicative present positive)
em nafitiqînin (indicative present negative)
me fitiqand (indicative past positive)
me nefitiqand (indicative past negative)
hûn difitiqînin (indicative present positive)
hûn nafitiqînin (indicative present negative)
we fitiqand (indicative past positive)
we nefitiqand (indicative past negative)
ew difitiqînin (indicative present positive)
ew nafitiqînin (indicative present negative)
wan fitiqand (indicative past positive)
wan nefitiqand (indicative past negative)
min difitiqand (imperfect positive)
min nedifitiqand (imperfect negative)
min fitiqandibû (positive)
min nefitiqandibû (negative)
te difitiqand (imperfect positive)
te nedifitiqand (imperfect negative)
te fitiqandibû (positive)
te nefitiqandibû (negative)
wê/wî difitiqand (imperfect positive)
wê/wî nedifitiqand (imperfect negative)
wê/wî fitiqandibû (positive)
wê/wî nefitiqandibû (negative)
me difitiqand (imperfect positive)
me nedifitiqand (imperfect negative)
me fitiqandibû (positive)
me nefitiqandibû (negative)
we difitiqand (imperfect positive)
we nedifitiqand (imperfect negative)
we fitiqandibû (positive)
we nefitiqandibû (negative)
wan difitiqand (imperfect positive)
wan nedifitiqand (imperfect negative)
wan fitiqandibû (positive)
wan nefitiqandibû (negative)
ez ê bifitiqînim (future positive)
ez ê nefitiqînim (future negative)
minê fitiqandibe (future perfect positive)
minê nefitiqandibe (future perfect negative)
tu yê bifitiqînî (future positive)
tu yê nefitiqînî (future negative)
teyê fitiqandibe (future perfect positive)
teyê nefitiqandibe (future perfect negative)
ew ê bifitiqîne (future positive)
ew ê nefitiqîne (future negative)
wê/wîyê fitiqandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nefitiqandibe (future perfect negative)
em ê bifitiqînin (future positive)
em ê nefitiqînin (future negative)
meyê fitiqandibe (future perfect positive)
meyê nefitiqandibe (future perfect negative)
hûn ê bifitiqînin (future positive)
hûn ê nefitiqînin (future negative)
weyê fitiqandibe (future perfect positive)
weyê nefitiqandibe (future perfect negative)
ew ê bifitiqînin (future positive)
ew ê nefitiqînin (future negative)
wanê fitiqandibe (future perfect positive)
wanê nefitiqandibe (future perfect negative)
min fitiqandiye (perfect positive)
min nefitiqandiye (perfect negative)
min fitiqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nefitiqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te fitiqandiye (perfect positive)
te nefitiqandiye (perfect negative)
te fitiqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nefitiqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî fitiqandiye (perfect positive)
wê/wî nefitiqandiye (perfect negative)
wê/wî fitiqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nefitiqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me fitiqandiye (perfect positive)
me nefitiqandiye (perfect negative)
me fitiqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nefitiqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we fitiqandiye (perfect positive)
we nefitiqandiye (perfect negative)
we fitiqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nefitiqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan fitiqandiye (perfect positive)
wan nefitiqandiye (perfect negative)
wan fitiqandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nefitiqandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bifitiqînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nefitiqînim (present subjunctive negative)
(bila) min fitiqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nefitiqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bifitiqînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nefitiqînî (present subjunctive negative)
(bila) te fitiqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nefitiqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bifitiqîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nefitiqîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî fitiqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nefitiqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bifitiqînin (present subjunctive positive)
(bila) em nefitiqînin (present subjunctive negative)
(bila) me fitiqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nefitiqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bifitiqînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nefitiqînin (present subjunctive negative)
(bila) we fitiqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nefitiqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bifitiqînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nefitiqînin (present subjunctive negative)
(bila) wan fitiqandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nefitiqandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bifitiqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nefitiqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min fitiqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nefitiqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bifitiqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nefitiqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te fitiqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nefitiqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bifitiqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nefitiqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî fitiqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nefitiqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bifitiqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nefitiqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me fitiqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nefitiqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bifitiqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nefitiqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we fitiqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nefitiqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bifitiqanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nefitiqanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan fitiqandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nefitiqandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bifitiqanda (present conditional positive)
minê nefitiqanda (present conditional negative)
minê fitiqandibûya (preterite conditional positive)
minê nefitiqandibûya (preterite conditional negative)
teyê bifitiqanda (present conditional positive)
teyê nefitiqanda (present conditional negative)
teyê fitiqandibûya (preterite conditional positive)
teyê nefitiqandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bifitiqanda (present conditional positive)
wê/wîyê nefitiqanda (present conditional negative)
wê/wîyê fitiqandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nefitiqandibûya (preterite conditional negative)
meyê bifitiqanda (present conditional positive)
meyê nefitiqanda (present conditional negative)
meyê fitiqandibûya (preterite conditional positive)
meyê nefitiqandibûya (preterite conditional negative)
weyê bifitiqanda (present conditional positive)
weyê nefitiqanda (present conditional negative)
weyê fitiqandibûya (preterite conditional positive)
weyê nefitiqandibûya (preterite conditional negative)
wanê bifitiqanda (present conditional positive)
wanê nefitiqanda (present conditional negative)
wanê fitiqandibûya (preterite conditional positive)
wanê nefitiqandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bifitiqîne (imperative present positive)
(tu) nefitiqîne (imperative present negative)
(hûn) bifitiqînin (imperative present positive)
(hûn) nefitiqînin (imperative present negative)
فتقاندن

ipa: /fɪtɪqɑːnˈdɪn/

hyphenation: fi·ti·qan·din


heqaniyet

glosses: dadmendî, dadperwerî, edalet, heqîqet, wijdan

glosses: heqî, diristî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


afîşe

text: Kesê ko hatiye kuştin naskirî ye û welatparêzekê kurd e. Bûyer bi îhtimaleka pir mezin meseleyeka nêvxweyî ya familyeyê ye û hêj em nizanin ka rastiya mesleyê çi ye. Em bihesibînin ko mirov dizane ka mesele çi ye û belge jî di destê mirovî de hene, cardî jî çênabe ko mirov berî mehkemeyê ti kesî wekî »bikuj« yanî »qatil« bi nav bike û di medyayê de afîşe bike.

ref: Arif Zêrevan: Xwedê sitara mirovî ji hinek kurdên bêperwa û bêheqaniyet bike, Nefel.com, 11/2009

forms:
afîşetir (comparative)
herî afîşe (superlative)
afîşetirîn (superlative)
arîşe

etymology_text: Ji fransî affiché ji afficher.


aîlewî

glosses:
malbatî, malî, binemalî, famîlyayî,
têkildarî aîleyan yan aîleyekê

forms:
aîlewîtir (comparative)
herî aîlewî (superlative)
aîlewîtirîn (superlative)
aîleyî
aîlî
aylewî
ayleyî
aylî

etymology_text: Ji aîle + -wî.


kûranî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


drêjanî

glosses:
bi alîyê drêj ve.
 bi drêjanî wî vezeland

etymology_text: kûr


vikîvala

text: Îstegeh herdem vikîvala bû.

ref: Fawaz Husên, Siwarên Êşê, Weşanên Welat, 1994, ISBN 91-97 21 97-0-3

forms:
vikîvalatir (comparative)
herî vikîvala (superlative)
vikîvalatirîn (superlative)


darkut

glosses: çekûç, keçûç

etymology_text: Ji dar + kutan.


bêbav

etymology_text: Ji bê + bav.

ipa: /beːˈbɑːv/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-bêbav.wav

hyphenation: bê·bav


bêbav

text: ...di her gava wî de xwîna ku bêbavî hatiye rêjtin heye!

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 59, ISBN 978-605-2246-80-1


bêol

forms:
bêoltir (comparative)
herî bêol (superlative)
bêoltirîn (superlative)

hyphenation: bê·ol


bêderman

glosses: Kes yan jî tişta/ê ku dermanê wê/î tune ye.

text:
Ko bi kêra te seher qurban im
Xweşbirîndarekê bêderman im
Carekê şefqe ke rûhim canim

forms:
bêdermantir (comparative)
herî bêderman (superlative)
bêdermantirîn (superlative)
بێدهرمان

etymology_text: Ji bê- + derman


berdil

text: Tu berdilê min şêrîn î.

text: Berdilê wî em giş xayîn in.

text: Îcarê Polo gazî dike ku kuro Şemas, tu kî yî ku beldilka min Barnikê bixwezî. Kar barê xwe bike, yan ez dê li rûyê dinê xweş bimînim, ya dê tu xweş bimîni.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 68, ISBN 978-605-5683-27-6

etymology_text: Ji ber + dil.

ipa: /bɛɾˈdɪl/

hyphenation: ber·dil


bêdengahî

glosses:
rewşa bêdengîyê, bêdengbûnî
bêdengahiyek werê hebû mûristanekê jî xwe bileqandana merev dibihîst

ipa: /beːdɛnɡɑːˈhiː/

hyphenation: bê·den·ga·hî


bêbin

forms:
bêbintir (comparative)
herî bêbin (superlative)
bêbintirîn (superlative)
بێبن
bê bin

etymology_text: Ji bê + bin.


bêbin

glosses: lîç, bendav; Bêbin bestiş: Bendav girêdan

glosses: bêbin, bîrê ku pirr kûr be; keça ku xame nebe


bişkuvîn

glosses: (ji bo riwekan) bişkov vekirin, destpêkirina şênhatinê

ipa: /bɪʃkʊˈviːn/


bişkov

glosses:
niçika giyayan ku paşî dibe tirh, pel yan jî fêkî, bişkok
terezê tevekê bişkovên dahlan weşand

text: Bişkovênrewegan li ber konan hatin şidandin.

ref: Eyüp Kiran, Dewrêşê Evdî Kulîlka Bilbizêk û Rim, Nûbihar, 2018, çapa 4em, r. 31, ISBN 978-9944-360-95-1

etymology_text: * bişkuvîn

ipa: /bɪʃˈkoːv/


kedxwar

glosses: Kesê/a dest datîne ser keda kesên din, keda kesên din dixwe.

text: Di nava van mijaran de hemberî kedxwar û zordestan stranên serhildan, berxwedanê cihekî mezin digirin.

ref: Feramez Fîkrî Çevirel, Dîroka Wêjeyê Kurdî: https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=dCvgDwAAQBAJ&pg=PA163&dq=%22kedxwar%22&hl=&cd=4&source=gbs_api arşîv, Na Yayınları, 2019, r. 163

etymology_text: Ji ked + -xwar.


kedxwar

text: Axa kedxwar in.

ref: Abdurrahman Aydoğdu, Gotinên Pêşiyan https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=8ALhDwAAQBAJ&pg=PA12&dq=%22kedxwar%22&hl=&cd=6&source=gbs_api arşîv, Na Yayınları, r. 12

text: Yanî timî xwediyekî te heye, dê hebe, lê ez, ez azad im. Te yekî zirbiyan ji xwe re kiriye bav û xwedî. Te xwe înkar kiriye. Tu bûyî malê yekî biyan û ne ji cinsê xwe. Yekî sitemdar, zalim, kedxwar.

ref: Mehmed Tekçe., Azadîstan https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=377hDwAAQBAJ&pg=PA92&dq=%22kedxwar%22&hl=&cd=3&source=gbs_api arşîv, Na Yayınları, r. 92


berrahî

etymology_text: Ji berra + -ahî

ipa: /bɛɾɾɑːˈhiː/

hyphenation: ber·ra·hî


girrek

glosses:
daweriba binê tiştekî
girreka çayê;girreka qehwê


virrvirrandin

glosses:
tiştekî pahn bi haweyê ku li hewa bi zîzike avêtin
::dema acis bû sênî virrvirrand

ipa: /vɪrvɪɾɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: virr·vir·ran·din


pîrelik

glosses: pîretewt^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


çavtêr

glosses: Kesê/a ne dilbijok, ne çilek, ne xwestok.

forms:
çavtêrtir (comparative)
herî çavtêr (superlative)
çavtêrtirîn (superlative)

etymology_text: Ji çav + têr.


dilbijok

glosses:
kes yan jî tiştê/a dilê wî dibije hertiştî, çilek
 mirovekî pirr dilbijok e

forms:
dilbijoktir (comparative)
herî dilbijok (superlative)
dilbijoktirîn (superlative)

etymology_text: dil+bijîn+-ok


terikî

text: Bi destên terikî hevîr dikir.

etymology_text: Ji lêkera terikîn.


lêketî

glosses: kes yan jî tiştê/a ku derb, gule yan jî tiştekî din lê hatiye xistin


liberketî

glosses:
kesê/a ku xemgîn e, dilê wî êşiya ye.
 pirr liberketî bû

glosses:
kesê/a ku zeîf bû ye.
 tu çima wiha liberketî yî


fetisandî

glosses:
kes yan jî tiştê/a ku ji alîyê yekî ve bi destan yan jî bi xazê bêbêhn hatiye hiştin.
 mirîşk giş fetisandî bûn


fetisî

glosses:
kes yan jî tiştê/a ku ji ber xazê bêbêhn ma ye.
 mirîşk giş fetisî bûn


fetisok

text: dûman fetisok e.

etymology_text: Ji fetis + -ok.


renî

glosses:
aşît, şetele,şape
berfa bi carekê ji çiyayekî yan girekî têt xwarê

text: Di dema operasyonan de gundiyan bi dar û beran şerê me dikir. Zivistan bû. Me li gundan operasyon pêk dianîn. Gundên ku me operasyon lê pêk dianî, ewilê dihate dorpêçkirin. Di navberê de serhildêrên li derdorên gund diciviyan bi keviran şerê me dikir. Kevirên dihatin avêtin dibûn sedemê reniyan (aşît). Ji ber reniyê dorpêça me têk diçû û hêzên me serûbino dibûn. Bi vî rengî windayiyên me çêdibûn. Hin caran 100 leşker jî di bin reniyê de diman. Di dema operasyonan de pevçûn jî diqewimîn. Hin rojan zêdetirî 100 serhildêran dihatin kuştin.

ref: Abdullah Çiftçi behsa bibîranînê xwe yên dema serhildana Dêrsimê dike, Azadiyawelat.com, 11/2009

forms: remî


konfeksiyon

text: Bi saya çûnûhatina navbera Tirkiyeyê û Sûriyeyê li Hatayê ji restorantan heta konfeksiyonan, ji otêlan heta solfiroşan û teksîajoyan jiyana herkesî guherî, her kes para xwe ji zindîbûna bazarê werdigire. Li ser hidûd çûnûhatina teksiyan ji sedî 78 zêdetir bû. Otêlên bajêr ji sedî 100 dagirtî ne. Şirket û dikan li her derê tabelayên (lewheyên) erebî dinivîsin li ser dikanen xwe datînin. Vê yekê qezenca tabelanivîsan jî mezintir kiriye.

ref: Netkurd.com, 11/2009

etymology_text: Ji fransî [Peyv?].


teleprompter

glosses: ekranek e ku li li ber çavên pêşkêşvana/ê bernameyên televizyonan e û ew dixwînin lê ji ber ku ew ekran di televizyonê de nayê dîtin, mirov wisan bawer dike ku pêşkêşvan naxwînin lê diaxivin

etymology_text: Ji îngilîzî teleprompter ji tele- + prompter


kimêd

glosses: hespên ku inî a wan spî û rengên wan sor e, hin cûn hespên beza ne

text: »Kimêdê Gewre« navê romana Sidîq Hamid Nizarkî ye. Pirtûk ji qebareyê navincî ye û ji 101 rûpelan pêk têt. Ev pirtûk ya 174-ê ye ku ji nav weşanên şaxê Dihokê yê Yekîtiya Nivîskarên Kurd derdikeve û ew li çapxaneya Hawarê li Dihokê hatiye çap kirin.

ref: Kawar Hemîd Bavî, Kulturname.com, 11/2009

forms:
kumêd
kumêt

شێ

roman: şê

ipa: /kɪˈmeːd/

audio: LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-kimêd.wav

hyphenation: ki·mêd


beza

glosses: kesên yan ajelên yan jî tiştên ku dikarin bi lez bibezin

forms:
bezatir (comparative)
herî beza (superlative)
bezatirîn (superlative)

ipa: /bɛˈzɑː/

hyphenation: be·za


moderator

glosses: Kesa/ê ku du yan hin kesan li hev tîne yan gotûbêjê di navbera wan de bi rêk dixe

text: Moderatora Kurdistan tv, rojnamevan Hêvîdar Zana çû bakurê Kurdistanê û ji 4 bajar program amade kirin.

ref: Avestakurd.net, 11/2000

etymology_text: Navmiletî ji fransî [Peyv?] yan îngilîzî moderator.


moderator

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-moderator.wav


bincil

glosses: Derpîkurt û cilên din yên ku mirov di bin sercilan ve li xwe dike.

forms:
bincilik
bincilk

etymology_text: Ji bin- + cil.

속옷

roman: sogot

долна облека

roman: dólna óbleka


xetne

glosses:
sunetkirina keç û jinan,
emeliyatkirina endamên zayendî yên jinan

text: Di kurdî de bêhtir sinet-kirin dibêjin û Xetne jî tê gotin, lê wek we nivîsandî "xeten" tu wateya wê tuneye. Di zimanê farsî jî "xetnê-kerden" tê gotin.

ref: Avestakurd.net, 11/2009

forms: xeten

etymology_text: Ji erebî ختن (xeten: sunetkirin), hevreha yan ji aramî ܚܬܢܐ (xeθna: zava), îbrî חתן (xeten), akadî ḫatānu (xetanu). Peyva erebî ji aramî hatiye wergirtin û maneya "sunetkirin"ê wergirtiye ku li gor dînî şertê zavabûnê ye


xeritandî

glosses:
Ji keleman qeşartî û rippîrast bûyî.
me xurnûfên xeritandî dixwar

glosses:
rez, bîstan ji fêkîyan xalîbûyî
 bîstanê xeritandî;rezê xeritandî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


xeyb

glosses: glî, şikayet, îxbar, di pişt yekî/ê ra behsa wî/ê kirin, gotinên nebaş li ser yekî gotin

text: Dil dixwînit zulf û xalan dêm û balayên ji nûrHer bi qanûn mujdeya xeybê ji nayê rast û çepZengiyan cewşen vebestin pêşberê coqa hebeş

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

notes:
xeyb kirin
xeybkirin
xeybkirî


hoşt

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: dengê ku ji bo qewirandina kûçikan dihê derxistin


rewek

glosses: tişta/ê ku rewa têde he ye, bi rutûbet, bi şehî

etymology_text: rewa (2)


zîzandin

glosses: zîz kirin, hestiyar kirin, bihîstiyar kirin, hesas kirin

etymology_text: Ji zîz + -andin.


forgive

glosses: lê borîn, bexşandin, efû kirin, lê negirtin

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-forgive.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-forgive.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-forgive.wav


lê negirtin

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: gerdenaza kirin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


pencûr

glosses: kuna biçûk ya li dergehan bo avêtina name û posteyên din

glosses:
pace û pencereyên biçûk
(bi taybetî yên ku tê re xizmeta mişteriyan tê kirin)


heft kevir li pey

glosses:
ne bi xêr biçe,
paşpehnî li hirve, sertil li wêve


heyr

glosses:
heyirîn yan heyirandin,
 hêbet, sosret, seyrî, ecêbgirtin

forms: heyir

etymology_text: Ji erebî حيرة


xwîs

forms:
xûs
xûsk
xwîsk
xweska
xwişk


qîble

glosses: aliyê ku mirov lê dinere dema ku nivêjê dike

glosses: kompasa, amûra ku mirov pê wî aliyê nivêjkirinê dibîne

glosses: cihê ku mirov pirr jê hez dike û dixwaze biçiyê

etymology_text: Ji erebî قِبْلَة (qibla).


lê nerîn

glosses: lê (li wê/wî) nerîn, berê xwe danê, seh kirinê, lê temaşe kirin

etymology_text: Ji lê + nerîn

ipa: /leː nɛˈɾiːn/

hyphenation: lê ne·rîn


werritandin

glosses: têk birin, xusirandin, ziyan lê kirin, faşil kirin

forms: weritandin

ipa: /wɛɾɾɪtɑːnˈdɪn/

hyphenation: wer·ri·tan·din


werritandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /wɛɾɾɪtɑːnˈdɪn/


mizirandin

glosses: xapandin, di ser de birin, hîle lê kirin, lêhb lê kirin, fêl lê kirin

forms:
dimizirînim (present)
dimizirînî (present)
dimizirîne (present)
dimizirînin (present)
bimizirîne (imperative singular)
bimizirînin (imperative plural)
mizirand (past)
mizirand (past)
mizirand (past)
mizirand (past)
–mizirîn– (root present)
–mizirand– (root past)
ez dimizirînim (indicative present positive)
ez namizirînim (indicative present negative)
min mizirand (indicative past positive)
min nemizirand (indicative past negative)
tu dimizirînî (indicative present positive)
tu namizirînî (indicative present negative)
te mizirand (indicative past positive)
te nemizirand (indicative past negative)
ew dimizirîne (indicative present positive)
ew namizirîne (indicative present negative)
wê/wî mizirand (indicative past positive)
wê/wî nemizirand (indicative past negative)
em dimizirînin (indicative present positive)
em namizirînin (indicative present negative)
me mizirand (indicative past positive)
me nemizirand (indicative past negative)
hûn dimizirînin (indicative present positive)
hûn namizirînin (indicative present negative)
we mizirand (indicative past positive)
we nemizirand (indicative past negative)
ew dimizirînin (indicative present positive)
ew namizirînin (indicative present negative)
wan mizirand (indicative past positive)
wan nemizirand (indicative past negative)
min dimizirand (imperfect positive)
min nedimizirand (imperfect negative)
min mizirandibû (positive)
min nemizirandibû (negative)
te dimizirand (imperfect positive)
te nedimizirand (imperfect negative)
te mizirandibû (positive)
te nemizirandibû (negative)
wê/wî dimizirand (imperfect positive)
wê/wî nedimizirand (imperfect negative)
wê/wî mizirandibû (positive)
wê/wî nemizirandibû (negative)
me dimizirand (imperfect positive)
me nedimizirand (imperfect negative)
me mizirandibû (positive)
me nemizirandibû (negative)
we dimizirand (imperfect positive)
we nedimizirand (imperfect negative)
we mizirandibû (positive)
we nemizirandibû (negative)
wan dimizirand (imperfect positive)
wan nedimizirand (imperfect negative)
wan mizirandibû (positive)
wan nemizirandibû (negative)
ez ê bimizirînim (future positive)
ez ê nemizirînim (future negative)
minê mizirandibe (future perfect positive)
minê nemizirandibe (future perfect negative)
tu yê bimizirînî (future positive)
tu yê nemizirînî (future negative)
teyê mizirandibe (future perfect positive)
teyê nemizirandibe (future perfect negative)
ew ê bimizirîne (future positive)
ew ê nemizirîne (future negative)
wê/wîyê mizirandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nemizirandibe (future perfect negative)
em ê bimizirînin (future positive)
em ê nemizirînin (future negative)
meyê mizirandibe (future perfect positive)
meyê nemizirandibe (future perfect negative)
hûn ê bimizirînin (future positive)
hûn ê nemizirînin (future negative)
weyê mizirandibe (future perfect positive)
weyê nemizirandibe (future perfect negative)
ew ê bimizirînin (future positive)
ew ê nemizirînin (future negative)
wanê mizirandibe (future perfect positive)
wanê nemizirandibe (future perfect negative)
min mizirandiye (perfect positive)
min nemizirandiye (perfect negative)
min mizirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nemizirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te mizirandiye (perfect positive)
te nemizirandiye (perfect negative)
te mizirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nemizirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî mizirandiye (perfect positive)
wê/wî nemizirandiye (perfect negative)
wê/wî mizirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nemizirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me mizirandiye (perfect positive)
me nemizirandiye (perfect negative)
me mizirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nemizirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we mizirandiye (perfect positive)
we nemizirandiye (perfect negative)
we mizirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nemizirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan mizirandiye (perfect positive)
wan nemizirandiye (perfect negative)
wan mizirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nemizirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bimizirînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nemizirînim (present subjunctive negative)
(bila) min mizirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nemizirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bimizirînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nemizirînî (present subjunctive negative)
(bila) te mizirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nemizirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bimizirîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nemizirîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî mizirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nemizirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bimizirînin (present subjunctive positive)
(bila) em nemizirînin (present subjunctive negative)
(bila) me mizirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nemizirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bimizirînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nemizirînin (present subjunctive negative)
(bila) we mizirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nemizirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bimizirînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nemizirînin (present subjunctive negative)
(bila) wan mizirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nemizirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bimiziranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nemiziranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min mizirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nemizirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bimiziranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nemiziranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te mizirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nemizirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bimiziranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nemiziranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî mizirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nemizirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bimiziranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nemiziranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me mizirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nemizirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bimiziranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nemiziranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we mizirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nemizirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bimiziranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nemiziranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan mizirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nemizirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bimiziranda (present conditional positive)
minê nemiziranda (present conditional negative)
minê mizirandibûya (preterite conditional positive)
minê nemizirandibûya (preterite conditional negative)
teyê bimiziranda (present conditional positive)
teyê nemiziranda (present conditional negative)
teyê mizirandibûya (preterite conditional positive)
teyê nemizirandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bimiziranda (present conditional positive)
wê/wîyê nemiziranda (present conditional negative)
wê/wîyê mizirandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nemizirandibûya (preterite conditional negative)
meyê bimiziranda (present conditional positive)
meyê nemiziranda (present conditional negative)
meyê mizirandibûya (preterite conditional positive)
meyê nemizirandibûya (preterite conditional negative)
weyê bimiziranda (present conditional positive)
weyê nemiziranda (present conditional negative)
weyê mizirandibûya (preterite conditional positive)
weyê nemizirandibûya (preterite conditional negative)
wanê bimiziranda (present conditional positive)
wanê nemiziranda (present conditional negative)
wanê mizirandibûya (preterite conditional positive)
wanê nemizirandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bimizirîne (imperative present positive)
(tu) nemizirîne (imperative present negative)
(hûn) bimizirînin (imperative present positive)
(hûn) nemizirînin (imperative present negative)
mizrandin

ipa: /mɪzɪɾɑːnˈdɪn/


mizirandin

ipa: /mɪzɪɾɑːnˈdɪn/


textebend

glosses: Kursiyên dirêj yên ku çend kes dikarin li ser rûnin.

text: Her li bo zînet û xemla te divênTextebend û sifetên qeyseriyêDînberê horîmisalê zeriyê

etymology_text: Ji text + -e- + bend.

пейка

roman: pejka

скамейка

roman: skamejka

벤치

roman: benchi

клупа

roman: klúpa

скамейка

roman: skaméjka

скамья

roman: skam'já

лавка

roman: lávka


tizbî

glosses: Ristikek e ku hin libên girover pê ve hene û mirov di destê xwe de dilivîne bi taybetî dema ku duayan dijimêre.

forms:
تزبی
tisbe
tisbih
tisbî
tizbe
tizbeh
tizbih

etymology_text: Ji erebî تسبيح (tesbîḧ, “tesbîh, pesndan[a Xwedê], sibhan gotin/xwendin”), têkilî سبحان (subḧan, “sibhan, pesn, sena, meth”) ji rehê س ب ح (s-b-ḧ-, “pesn dan, meth kirin [bi taybetî pesnê Xwedê dan”), hevreha aramî שבחא (şebaxe: pesn dan, meth kirin) û îbranî שבח (şebax: pesn dan, meth kirin), hemû ji rehê ş-b-x- yê proto-samî.

ружа́нец

roman: ružánjec

броеница

roman: broenica

唸珠

roman: niànzhū

佛珠

roman: fózhū

مِسْبَحَة

roman: misbaḥa

سُبْحَة

roman: subḥa

վարդարան

roman: vardaran

تسبیح

roman: tasbih

로사리오

roman: rosario

묵주

roman: mukju

чётки

roman: čótki

роза́рий

roman: rozárij

ปัด

roman: bpàt

чо́тки

roman: čótky

ве́рвиця

roman: vérvycja

ροζάριο

roman: rozário

ipa: /tʰtɪzˈbiː/


hevdîn

glosses:
hevayin, hevol,
kesên ku dînê wan anku ola wan eynî ye

forms:
hevdîntir (comparative)
herî hevdîn (superlative)
hevdîntirîn (superlative)

etymology_text: Ji hev- + dîn.


jambon

glosses: goştê berazan (bi taybetî yê ji ranên wan)

etymology_text: Deyn ji fransî jambon.

햄

roman: haem

ветчима

roman: vettchima

ветчина

roman: vettchina

шунка

roman: šunka

ζαμπόν

roman: zampón


çîl

glosses: sîs, çûr, spî, kever (nexasim bo candaran)

text:
Qelp î, dexel î, bi dil neyar î
Pir çîl û çep î, xerab û xwar î
Ey tûtiyê perweriş şirîn î

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
çîltir (comparative)
herî çîl (superlative)
çîltirîn (superlative)

etymology_text: Hevreha çûr, soranî چەرمگ (çermig), kurdiya başûrî çermeg, farisî چرمە (çermê, “hespê çîl”), ji çerm. Bide ber ermeniya kevn ճերմակ (čermak, “çîl (a hespekî)”), gurcî ჭარმაკი (č̣armaḳi), ჭარმაგი (č̣armagi), ჭარმაღი (č̣armaɣi); deynên îranî.


qerqaş

forms:
qerqaştir (comparative)
herî qerqaş (superlative)
qerqaştirîn (superlative)

ipa: /qɛɾˈqɑːʃ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-qerqaş.wav

hyphenation: qer·qaş


payton

forms:
پایتۆن
fayton
paytun

etymology_text: Ji fransî phaéton


can dan

glosses: Mirin yan hatin kuştin; giyan dan, xwe fîda kirin, xwe gorî kirin, xwe qurban kirin.

text: Wan bo azadiya Kurdistanê can da.

etymology_text: Ji can + dan.


giyan dan

glosses:
mirin yan hatin kuştin,
can dan, xwe fîda kirin, xwe gorî kirin, xwe qurban kirin


zêrîb

glosses: Herikên çiya ku av jê diherikin, newalk.

text: Bi dehan zêrîb diherikin gundê Qunzêrîb.

forms: zerîb


kortik

glosses:
bi kolana axê vedibe, çahlika pirr biçûk
 çahl bi bêran kortik bir destan dihê vekirin


çalik

forms:
چالک
çalk
çahlik
çalak
çalek

etymology_text: Ji çal + -ik.


merhem

glosses: Dermanek nerm e ku mirov bi laşê xwe dide.

hyphenation: mer·hem


solyask

glosses: giyayek di buharê de li nav zadan şên dihê ku bi pelên xwe dişibite pîvazê, bi koka xwe dişibite sîrê.Dihê xistin nav girarê û nanê tendûrê


dûberxok

glosses: giyayek kulîlkên spî vedike.Bi granî di nava nîskan de şên dihê


pizîlaq

glosses: Gihayek buharê û payize şên dihê. Sê cureyên wan he ne.


indeko

ipa: /ɪndɛˈkoː/

hyphenation: in·de·ko


bêhndar

forms:
bêhndartir (comparative)
herî bêhndar (superlative)
bêhndartirîn (superlative)


neqîne

glosses:
bijare, favorî,
koma tiştên hatine neqandin

etymology_text: * neqandin (2 = bijartin)


xwe berdan çolê

glosses: xwe rût kirin, xwe tazî kirin, kinc li xwe danîn.

text: Ji bo deynê xwe xwe berda çolê

ref: Elî Efrînî, Ji bo deynê xwe xwe berda çolê https://web.archive.org/http://lotikxane.com/eli%20efrin.htm arşîv, lotikxane.com, 10.11.2009

forms: xwe bera çolê dan

etymology_text: Ji xwe + berdan + çolê

ipa: /xʷɛ bɛɾˈdɑːn t͡ʃoːˈleː/

hyphenation: xwe ber·dan ço·lê


xenê

forms:
xenêtir (comparative)
herî xenê (superlative)
xenêtirîn (superlative)
خەنێ
xinê

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]ẍenî (zengîn, dewlemend).


kulîlka bûk û xesiyê

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


libende

glosses: kesê/a ku li bendî kesek yan jî tiştekî ye, hêvîdar, bendewar, çavlirê

forms:
libendetir (comparative)
herî libende (superlative)
libendetirîn (superlative)


bêwar

glosses:
kesê/a ku mal û erda wî/ê tune ye, bêax, bêwelat
bêwar hat û bêwar çû

glosses: bêerd, bêzevî, bêerazî, bêmilk, bêcih, bêder, bêmekan, bêmesken, bêlokal, bêcî, bêcîh^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


fergûn

forms:
فەرگوون
fergon

etymology_text: Ji fransî wagon.


veçirandin

glosses: tiştên wek hirî û pembo ji hev kişandin, tayên wan gewş kirin û vezelandin

forms:
ڤهچراندن
veçirîn

ipa: /vɛt͡ʃɪɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: ve·çi·ran·din


veçirîn

glosses: tiştên wek hirî û pembo asê û jidandî ji hev kişandin, sist kirin û vezelandin

forms:
ڤهچرین
veçirandin

ipa: /vɛt͡ʃɪˈɾiːn/

hyphenation: ve·çi·rîn


veçirîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /vɛt͡ʃɪˈɾiːn/


jidandî

glosses:
ne sist, ne nerm
hevsarê hespê jidandî ye;
fêkiyek jidandî ye; kesekî xurt e lê jidandî ye.


qerez

text:
Leş qefesê sundoqek e
Qelban xerez meşûqek e
Hemyan divê wehdanetê

ref: Feqiyê Teyran,

forms:
qereztir (comparative)
herî qerez (superlative)
qereztirîn (superlative)
xerez

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


reforme

forms:
reformetir (comparative)
herî reforme (superlative)
reformetirîn (superlative)

etymology_text: Ji fransî [Peyv?]reformé ji reformer, têkildarî reform ji latînî re- + form (> reformare = formek / dirûvek / şikleknû danê)


Tofîq

forms: Tewfîq

etymology_text: Ji erebî توفيق (“bextiyar, xweşbext, bisiûd”) ji وفق (wefiqe, “bi ser ketin, serfiraz bûn”)

ipa: /toːˈfiːq/

hyphenation: To·fîq


ihtiwa

glosses: têkilkirin, tevlîkirin, kirin yek, hewandin, hindirandin, hawîkirin, şamilkirin

text: Rewşê îspat kir ka çi rolekî Yekgirtûya Îslamî û Goran û aliyên dî heye, serdema îhtîwakirinê qediyaye, divêt li wan partiyên ko îro di Kurdistanê de deng û rengê wan heye û di parlamentoyê de ne, wek rastî û hebûn bê temaşe kirin û bi erênî bên nirxandin, ji ber ko opozîsyon xizmetê dighîne prosesa demokrasiyê û dikemilîne.

ref: endamê polîtburoya Yekgirtûya Îslamî ya Kurdistanê Hîwa Mîrza Sabîr, Nefel.com, 12/2009

etymology_text: Ji erebî إحتواء (iḥtiwāˀ, “hewandin”)


perawêz

glosses: marjînal, kinar, qerax, kevî, rex, perîferî

text: Bi baweriya endamê polîtburoya Yekgirtûya Îslamî ya Kurdistanê Hîwa Mîrza Sabîr, heta niha jî herdu hizb bi pêvejoya perawêzxistin û çêkirina aloziyan digel Goranê tevdigerin û ev jî xizmeta dozê nake.

forms: پهراوێز

پەراوێز

roman: perawêz

ipa: /pɛɾɑːˈweːz/

hyphenation: pe·ra·wêz


tirşolekî

glosses: tiştên ekla wan weke tirş yan jî nêzî tirş e

etymology_text: tirş+-olek+-î


germolekî

glosses:
ber bi germ ve, weke germ, nêzî germê
 bayek germolekî diherike

etymology_text: germ+-olek+-î


şilorekî

glosses:
weke şil, nêzî şil,
 cilên şilorekî li xwe kir û çû

etymology_text: şil+-orek+-î


yekber

glosses:
yek parçe, yek alî, yek rû
 capûnek yekber kirî

forms:
yekbertir (comparative)
herî yekber (superlative)
yekbertirîn (superlative)


razandî

glosses:
bi haweyê li erdê drêjkirî
kevirê qûç razandî kir

etymology_text: razandin


gadan

glosses: Dema ku çêlekekê yan mangeyekê dibin hinda ga ji bo çêlek avis bibe. Bazdana ser hev ya çêlek û gayê.

forms: گادان

etymology_text: Ji ga + dan.


qijilîn

glosses:
ji bo tiştên wek qumaş yan jî qaxizan ji rastbûnê derketin
 ji rûniştinê cilên min qijilîn


pengizandî

glosses:
tiştê/a ku li ciyekî ketiye û ber guherandiye
 Zarok bi guleya pengizandî brîndar bû


birçî bûn

glosses: hewceyî xwarinê bûn, pêdivî xwarinê bûn, pêwîstî xwarinê bûn.

forms:
birçî dibim (present)
birçî dibî (present)
birçî dibe (present)
birçî dibin (present)
birçî bibe (imperative singular)
birçî bibin (imperative plural)
birçî bûm (past)
birçî bûyî (past)
birçî bû (past)
برچی بوون
birsî bûn

etymology_text: Ji birçî + bûn.

جاع

roman: jāʿ


xel

glosses:
her ji dilxelînê
 xel dihên dilê min, lê venareşim

text: Ew herdu ne ê di dest vemiştinEw herdu ne ê di xel dikuştin

forms:
xelandin
xelîn

ipa: /xɛl/

notes:
xel bûn
xel kirin
xelbûn
xelkirin
xelbûyî
xelkirî


xel

etymology_text: Ji erebî خل (xell), hevreha aramî ܚܠܐ (xella), akadî ḫallu (xellû)


bêxew

glosses: kesê/a ku ranezaye yan jî xewa xwe neşikandiye

text:
Şevan û rojan xew netê
Şevan û rojan bêxew î
Ji muhbeta kê ditewî?

forms:
bêxewtir (comparative)
herî bêxew (superlative)
bêxewtirîn (superlative)
بێخهو

ipa: /beːˈxɛw/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-bêxew.wav

hyphenation: bê·xew


şolî kirin

forms:
şolî dikim (present)
şolî dikî (present)
şolî dike (present)
şolî dikin (present)
şolî bike (imperative singular)
şolî bikin (imperative plural)
şolî kir (past)
şolî kir (past)
şolî kir (past)
şolî kir (past)
şolî –k– (root present)
şolî –kir– (root past)
ez şolî dikim (indicative present positive)
ez şolî nakim (indicative present negative)
min şolî kir (indicative past positive)
min şolî nekir (indicative past negative)
tu şolî dikî (indicative present positive)
tu şolî nakî (indicative present negative)
te şolî kir (indicative past positive)
te şolî nekir (indicative past negative)
ew şolî dike (indicative present positive)
ew şolî nake (indicative present negative)
wê/wî şolî kir (indicative past positive)
wê/wî şolî nekir (indicative past negative)
em şolî dikin (indicative present positive)
em şolî nakin (indicative present negative)
me şolî kir (indicative past positive)
me şolî nekir (indicative past negative)
hûn şolî dikin (indicative present positive)
hûn şolî nakin (indicative present negative)
we şolî kir (indicative past positive)
we şolî nekir (indicative past negative)
ew şolî dikin (indicative present positive)
ew şolî nakin (indicative present negative)
wan şolî kir (indicative past positive)
wan şolî nekir (indicative past negative)
min şolî dikir (imperfect positive)
min şolî nedikir (imperfect negative)
min şolî kiribû (positive)
min şolî nekiribû (negative)
te şolî dikir (imperfect positive)
te şolî nedikir (imperfect negative)
te şolî kiribû (positive)
te şolî nekiribû (negative)
wê/wî şolî dikir (imperfect positive)
wê/wî şolî nedikir (imperfect negative)
wê/wî şolî kiribû (positive)
wê/wî şolî nekiribû (negative)
me şolî dikir (imperfect positive)
me şolî nedikir (imperfect negative)
me şolî kiribû (positive)
me şolî nekiribû (negative)
we şolî dikir (imperfect positive)
we şolî nedikir (imperfect negative)
we şolî kiribû (positive)
we şolî nekiribû (negative)
wan şolî dikir (imperfect positive)
wan şolî nedikir (imperfect negative)
wan şolî kiribû (positive)
wan şolî nekiribû (negative)
ez ê şolî bikim (future positive)
ez ê şolî nekim (future negative)
minê şolî kiribe (future perfect positive)
minê şolî nekiribe (future perfect negative)
tu yê şolî bikî (future positive)
tu yê şolî nekî (future negative)
teyê şolî kiribe (future perfect positive)
teyê şolî nekiribe (future perfect negative)
ew ê şolî bike (future positive)
ew ê şolî neke (future negative)
wê/wîyê şolî kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê şolî nekiribe (future perfect negative)
em ê şolî bikin (future positive)
em ê şolî nekin (future negative)
meyê şolî kiribe (future perfect positive)
meyê şolî nekiribe (future perfect negative)
hûn ê şolî bikin (future positive)
hûn ê şolî nekin (future negative)
weyê şolî kiribe (future perfect positive)
weyê şolî nekiribe (future perfect negative)
ew ê şolî bikin (future positive)
ew ê şolî nekin (future negative)
wanê şolî kiribe (future perfect positive)
wanê şolî nekiribe (future perfect negative)
min şolî kiriye (perfect positive)
min şolî nekiriye (perfect negative)
min şolî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min şolî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te şolî kiriye (perfect positive)
te şolî nekiriye (perfect negative)
te şolî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te şolî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî şolî kiriye (perfect positive)
wê/wî şolî nekiriye (perfect negative)
wê/wî şolî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî şolî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me şolî kiriye (perfect positive)
me şolî nekiriye (perfect negative)
me şolî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me şolî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we şolî kiriye (perfect positive)
we şolî nekiriye (perfect negative)
we şolî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we şolî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan şolî kiriye (perfect positive)
wan şolî nekiriye (perfect negative)
wan şolî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan şolî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez şolî bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez şolî nekim (present subjunctive negative)
(bila) min şolî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min şolî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu şolî bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu şolî nekî (present subjunctive negative)
(bila) te şolî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te şolî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew şolî bike (present subjunctive positive)
(bila) ew şolî neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî şolî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî şolî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em şolî bikin (present subjunctive positive)
(bila) em şolî nekin (present subjunctive negative)
(bila) me şolî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me şolî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn şolî bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn şolî nekin (present subjunctive negative)
(bila) we şolî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we şolî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew şolî bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew şolî nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan şolî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan şolî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min şolî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min şolî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min şolî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min şolî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te şolî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te şolî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te şolî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te şolî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî şolî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî şolî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî şolî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî şolî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me şolî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me şolî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me şolî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me şolî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we şolî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we şolî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we şolî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we şolî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan şolî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan şolî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan şolî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan şolî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê şolî bikira (present conditional positive)
minê şolî nekira (present conditional negative)
minê şolî kiribûya (preterite conditional positive)
minê şolî nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê şolî bikira (present conditional positive)
teyê şolî nekira (present conditional negative)
teyê şolî kiribûya (preterite conditional positive)
teyê şolî nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê şolî bikira (present conditional positive)
wê/wîyê şolî nekira (present conditional negative)
wê/wîyê şolî kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê şolî nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê şolî bikira (present conditional positive)
meyê şolî nekira (present conditional negative)
meyê şolî kiribûya (preterite conditional positive)
meyê şolî nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê şolî bikira (present conditional positive)
weyê şolî nekira (present conditional negative)
weyê şolî kiribûya (preterite conditional positive)
weyê şolî nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê şolî bikira (present conditional positive)
wanê şolî nekira (present conditional negative)
wanê şolî kiribûya (preterite conditional positive)
wanê şolî nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) şolî bike (imperative present positive)
(tu) şolî neke (imperative present negative)
(hûn) şolî bikin (imperative present positive)
(hûn) şolî nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji şolî + kirin.

ipa: /ʃoːˈliː kɪˈɾɪn/

hyphenation: şo·lî ki·rin


yab

ipa: /jɑːb/

hyphenation: yab


zerek

glosses:
nexweşîyek kezeba reş,
dema merev bi zerekê dikeve spîka çavê merev zer dibe

etymology_text: Ji zer + -ek.


zerek

glosses: cihê bi rengê zer ê hêkê, yê ku li dora wê spîlek heye.

etymology_text: Ji zer + ek.


lêhaybûn

etymology_text: lê+ hay+ bûn

ipa: /leːhɑːjˈbuːn/

hyphenation: lê·hay·bûn


lêhaybûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


nepix

glosses: nepx, nepixîna bi hewa yê, bi hilmê yan jî bi bayê

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.Ev gotin ji erebkî hatiye ,nefix,.


dîndoq

glosses:
xarika ji camê
 mezin bi xaran zarok bi dîndoqan dileyzin

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


salveger

glosses:
Derbasbûna salê ji ser bûyerekê.
Salvegera mirinê.

etymology_text: Ji sal + veger.

ipa: /sɑːlvɛˈɡɛɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-salveger.wav

hyphenation: sal·ve·ger


tewilandin

glosses: hefsarê dewarên wek çêlek, hesp bi singî ve girê dan

text: Hîn jî ref bi ref jiebrên xwe dihatin, hespên xwe ditewilandin û diçûn bin konê Paşayê Milan.

ref: Eyüp Kiran, Dewrêşê Evdî Kulîlka Bilbizêk û Rim, Nûbihar, 2018, çapa 4em, r. 15, ISBN 978-9944-360-95-1

forms: تهولاندن

etymology_text: Ji tewil + -andin.

ipa: /tɛwɪlɑːnˈdɪn/

hyphenation: te·wi·lan·din


tewlik

glosses:
singê hesin ku serê wî badayî û qul e, hefsarê dewaran pê ve dihê grêdan
 tewlikê çêlekê mezin e

etymology_text: Ji tewl + -ik.

ipa: /tɛwˈlɪk/

hyphenation: tew·lik


belalûk

glosses: birîna ku wek peqokan di dest yan rûyan de şên dihê.

text: Dest û rûyê kalo tije belalûk bûn.

forms:
belalok
balûk
balûg
balîlk

ipa: /bɛlɑːˈluːk/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-belalûk.wav

hyphenation: be·la·lûk


kufnik

glosses: Feqîroşk û doberan giş ji kufnikê çêdibin.

forms: kufik


kemçikî

glosses:
tiştê/a ku kemçik girtiye, kufnikî
cilên şil kemçikî bûne

etymology_text: Ji kemçik + -î.


kufnikî

glosses:
tiştê/a kufnik girtiye, kemçikî
 çêleka xwe bi nanê kufnîkî xwedî dike


feqîroşk

text: Feqîroşkên bi jahrî xwarin e.


bezoke

glosses:
kes yan jî tiştê/a ku baş dibeze.
piling ajalekî bezoke ye

forms:
bezoketir (comparative)
herî bezoke (superlative)
bezoketirîn (superlative)


revoke

glosses:
tişt yan jî kesê/a zû ditirse û direve, bizdonek, tirsonek,
 çûkê beytik çûkekî revoke ye

forms:
revoketir (comparative)
herî revoke (superlative)
revoketirîn (superlative)


pelixîn

text: Serê kûçikê reben di bin tekeran de pelixî.

forms:
dipelixim (present)
dipelixî (present)
dipelixe (present)
dipelixin (present)
bipelixe (imperative singular)
bipelixin (imperative plural)
pelixî (past)
pelixî (past)
pelixî (past)
pelixî (past)
–pelix– (root present)
–pelixî– (root past)
ez dipelixim (indicative present positive)
ez napelixim (indicative present negative)
ez pelixîm (indicative past positive)
ez nepelixîm (indicative past negative)
tu dipelixî (indicative present positive)
tu napelixî (indicative present negative)
tu pelixî (indicative past positive)
tu nepelixî (indicative past negative)
ew dipelixe (indicative present positive)
ew napelixe (indicative present negative)
ew pelixî (indicative past positive)
ew nepelixî (indicative past negative)
em dipelixin (indicative present positive)
em napelixin (indicative present negative)
em pelixîn (indicative past positive)
em nepelixîn (indicative past negative)
hûn dipelixin (indicative present positive)
hûn napelixin (indicative present negative)
hûn pelixîn (indicative past positive)
hûn nepelixîn (indicative past negative)
ew dipelixin (indicative present positive)
ew napelixin (indicative present negative)
ew pelixîn (indicative past positive)
ew nepelixîn (indicative past negative)
ez dipelixiyam (imperfect positive)
ez nedipelixiyam (imperfect negative)
ez pelixîbûm (positive)
ez nepelixîbûm (negative)
tu dipelixiyayî (imperfect positive)
tu nedipelixiyayî (imperfect negative)
tu pelixîbûyî (positive)
tu nepelixîbûyî (negative)
ew dipelixiya (imperfect positive)
ew nedipelixiya (imperfect negative)
ew pelixîbû (positive)
ew nepelixîbû (negative)
em dipelixiyan (imperfect positive)
em nedipelixiyan (imperfect negative)
em pelixîbûn (positive)
em nepelixîbûn (negative)
hûn dipelixiyan (imperfect positive)
hûn nedipelixiyan (imperfect negative)
hûn pelixîbûn (positive)
hûn nepelixîbûn (negative)
ew dipelixiyan (imperfect positive)
ew nedipelixiyan (imperfect negative)
ew pelixîbûn (positive)
ew nepelixîbûn (negative)
ez ê bipelixim (future positive)
ez ê nepelixim (future negative)
ez ê pelixîbim (future perfect positive)
ez ê nepelixîbim (future perfect negative)
tu yê bipelixî (future positive)
tu yê nepelixî (future negative)
tu yê pelixîbî (future perfect positive)
tu yê nepelixîbî (future perfect negative)
ew ê bipelixe (future positive)
ew ê nepelixe (future negative)
ew ê pelixîbe (future perfect positive)
ew ê nepelixîbe (future perfect negative)
em ê bipelixin (future positive)
em ê nepelixin (future negative)
em ê pelixîbin (future perfect positive)
em ê nepelixîbin (future perfect negative)
hûn ê bipelixin (future positive)
hûn ê nepelixin (future negative)
hûn ê pelixîbin (future perfect positive)
hûn ê nepelixîbin (future perfect negative)
ew ê bipelixin (future positive)
ew ê nepelixin (future negative)
ew ê pelixîbin (future perfect positive)
ew ê nepelixîbin (future perfect negative)
ez pelixîme (perfect positive)
ez nepelixîme (perfect negative)
ez pelixîbûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez nepelixîbûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu pelixiyî (perfect positive)
tu nepelixiyî (perfect negative)
tu pelixîbûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu nepelixîbûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew pelixiye (perfect positive)
ew nepelixiye (perfect negative)
ew pelixîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nepelixîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em pelixîne (perfect positive)
em nepelixîne (perfect negative)
em pelixîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em nepelixîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn pelixîne (perfect positive)
hûn nepelixîne (perfect negative)
hûn pelixîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn nepelixîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew pelixîne (perfect positive)
ew nepelixîne (perfect negative)
ew pelixîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nepelixîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bipelixim (present subjunctive positive)
(bila) ez nepelixim (present subjunctive negative)
(bila) ez pelixîbim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez nepelixîbim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bipelixî (present subjunctive positive)
(bila) tu nepelixî (present subjunctive negative)
(bila) tu pelixîbî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu nepelixîbî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bipelixe (present subjunctive positive)
(bila) ew nepelixe (present subjunctive negative)
(bila) ew pelixîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nepelixîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bipelixin (present subjunctive positive)
(bila) em nepelixin (present subjunctive negative)
(bila) em pelixîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) em nepelixîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bipelixin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nepelixin (present subjunctive negative)
(bila) hûn pelixîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn nepelixîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bipelixin (present subjunctive positive)
(bila) ew nepelixin (present subjunctive negative)
(bila) ew pelixîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nepelixîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez bipelixiyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez nepelixiyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez pelixîbûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez nepelixîbûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu bipelixiyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu nepelixiyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu pelixîbûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu nepelixîbûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bipelixiyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nepelixiyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew pelixîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nepelixîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em bipelixiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em nepelixiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em pelixîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em nepelixîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn bipelixiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nepelixiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn pelixîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nepelixîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bipelixiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nepelixiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew pelixîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nepelixîbûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê bipelixiyama (present conditional positive)
ez ê nepelixiyama (present conditional negative)
ez ê pelixîbûma (preterite conditional positive)
ez ê nepelixîbûma (preterite conditional negative)
tu yê bipelixiyayî (present conditional positive)
tu yê nepelixiyayî (present conditional negative)
tu yê pelixîbûyayî (preterite conditional positive)
tu yê nepelixîbûyayî (preterite conditional negative)
ew ê bipelixiyaya (present conditional positive)
ew ê nepelixiyaya (present conditional negative)
ew ê pelixîbûya (preterite conditional positive)
ew ê nepelixîbûya (preterite conditional negative)
em ê bipelixiyana (present conditional positive)
em ê nepelixiyana (present conditional negative)
em ê pelixîbûna (preterite conditional positive)
em ê nepelixîbûna (preterite conditional negative)
hûn ê bipelixiyana (present conditional positive)
hûn ê nepelixiyana (present conditional negative)
hûn ê pelixîbûna (preterite conditional positive)
hûn ê nepelixîbûna (preterite conditional negative)
ew ê bipelixiyana (present conditional positive)
ew ê nepelixiyana (present conditional negative)
ew ê pelixîbûna (preterite conditional positive)
ew ê nepelixîbûna (preterite conditional negative)
(tu) bipelixe (imperative present positive)
(tu) nepelixe (imperative present negative)
(hûn) bipelixin (imperative present positive)
(hûn) nepelixin (imperative present negative)

etymology_text: Ji aramî [Peyv?]p-l-q-, hevreha akadî pelaqu, erebî فلق (feliqe) + -andin

ipa: /pɛlɪˈxiːn/

hyphenation: pe·li·xîn


pelixî

glosses: Tişt yan jî kesê/a ku di bin tiştekî gran de pahn bû ye.

ipa: /pɛlɪˈxiː/

hyphenation: pe·li·xî


verotin

glosses:
kelotin, kirandin, kiritandin, dan ber didanan,
bi didanan goşt ji hestî vekirin, qewartin, xepartin *Hêrsa min neyne ezê gijika te verojim.

ipa: /vɛɾoːˈtɪn/

hyphenation: ve·ro·tin


mikelefiyet

glosses: berpirsiyarî, erk, wezîfe, mecbûriyet, pêwîstî, pêdawîstî, pêdivîtî, hewcedarî

forms: mukelefiyet

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]: mikelef + -iyet


xwêjing

glosses: yê pirr perçe, yê ne yeker, xurde, yê hûrkirî

forms:
xwêjingtir (comparative)
herî xwêjing (superlative)
xwêjingtirîn (superlative)


behirîn

forms: بههرین

ipa: /bɛhɪˈɾiːn/


behirandin

forms: بههراندن

ipa: /bɛhɪɾɑːnˈdɪn/


behirî

forms:
behirîtir (comparative)
herî behirî (superlative)
behirîtirîn (superlative)


betilandî

glosses: betilî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
betilandîtir (comparative)
herî betilandî (superlative)
betilandîtirîn (superlative)


hewdik

forms:
hewtik
ḧewtik

ipa: /hɛwˈdɪk/

hyphenation: hew·dik


rêzgund

glosses:
gundên ku di rêzekê de ne
Dêrîş, Qunzêrîb, Cirzê û Çilstûn rêzgund in

forms:
rêzgundtir (comparative)
herî rêzgund (superlative)
rêzgundtirîn (superlative)


xerzik

glosses: rez yan jî bexçeyê biçûk ku dora wê bi keviran hatiye lêkirin

forms: خەرزک


lêkirin

glosses: avakirin, barkirin, swarhatin, li wê kirin

forms: لێکرن

etymology_text: Ji lê + kirin.

ipa: /leːkɪˈɾɪn/

hyphenation: lê·ki·rin


barkirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: بارکرن

etymology_text: Ji bar + kirin.

ipa: /bɑːɾkɪˈɾɪn/


qarîn

glosses: qêrîn, feryad, bibhecîn, bi kerbana teqandin

glosses: qîrîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

ipa: /qɑːˈɾiːn/

hyphenation: qa·rîn


çot

glosses:
cilên qalind û ber vekirî yên wek pardesu
 çotekî bavêjin ser zarokê razayî

ipa: /t͡ʃoːt/

hyphenation: çot


structure

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-structure.wav


berberîhev

forms:
berberîhevtir (comparative)
herî berberîhev (superlative)
berberîhevtirîn (superlative)


berbahî

glosses:
tiştê/a ku bi ber bayê ve ketiye
pelên berbahî cihika avê xitimandine

forms:
berbahîtir (comparative)
herî berbahî (superlative)
berbahîtirîn (superlative)

etymology_text: ber+ba+-ahî


berbayî

glosses:
muhatap girtin, li gorî yekî lebitîn
 xwe berbayî wî zarokî neke;
 xwe berbayî wî dînî neke

forms:
berbayîtir (comparative)
herî berbayî (superlative)
berbayîtirîn (superlative)
berbahî


beravî

glosses:
tiştên li nêzî avê dijîn yan jî avabûn e, baravî
 çûkên beravî;
gundên beravî

forms:
beravîtir (comparative)
herî beravî (superlative)
beravîtirîn (superlative)

ipa: /bɛɾɑːˈviː/


dîbek

glosses: Giyayek zerardar ku bi granî di nav tûtin û fringîyan de şên dihê.

text: Îsal dîbekê li tûtina me xist.

forms: dîba


guher

glosses: devera dervî gund, der, herêma biçûk, newala ku pez lê diçêre û lê mexel tê.

text: Tacdîn fekirî di dest birayîTîsit guherek wekî çirayîYaqûteke mislê daneyê nar

forms: guhêr


guher

glosses: alûgor, guhartin, bedilbûn, tebdîl, guherîn


kenîşk

etymology_text: Ji *ken- (keç) + -îşk (bide ber xwişk ji xw- + -îşk), hevreh avestayî 𐬐𐬀𐬌𐬥𐬍𐬥 (kainī̆(n)-), sanskrîtî कन्या (kanyā́: keçik) û कनीन (kanī́na: xort, ciwan), yûnaniya kevn καινός (kaynos: nû, taze), latînî re-cēns (nû, taze), hemû ji proto-hindûewropî *ken- (nû, taze)

ipa: /kɛˈniːʃk/

hyphenation: ke·nîşk


kesax

text: Kalê min her buhar diçû kesaxa rez.

ipa: /kɛˈsɑːx/

hyphenation: ke·sax


kesmûk

glosses: kewşê qaşikên ku di werbêjê bi ser dikevin


werbêj

glosses: girbêj, moxil, amûra pê zad dihên elek kirin


girbêj

glosses: haweyek hejandina serad yan jî moxilê ye, nîvgulover e


bêtar

glosses:
karesat, felaket, bobelat, gerûşe, asîw, afet, bela, katastrof, tofan, ziryan,
bûyera pirr xirab ya gelek kes tê de tên kuştin yan birîndar dibin
yan jî mal û milkê xwe ji dest didin

беда

roman: beda

бедствие

roman: bedstvije

ipa: /beːˈtɑːɾ/


kesixandin

glosses: birîna çeq û darên zêde yên daran, jêkirina gulîyên biçûk

forms:
dikesixînim (present)
dikesixînî (present)
dikesixîne (present)
dikesixînin (present)
bikesixîne (imperative singular)
bikesixînin (imperative plural)
kesixand (past)
kesixand (past)
kesixand (past)
kesixand (past)
–kesixîn– (root present)
–kesixand– (root past)
ez dikesixînim (indicative present positive)
ez nakesixînim (indicative present negative)
min kesixand (indicative past positive)
min nekesixand (indicative past negative)
tu dikesixînî (indicative present positive)
tu nakesixînî (indicative present negative)
te kesixand (indicative past positive)
te nekesixand (indicative past negative)
ew dikesixîne (indicative present positive)
ew nakesixîne (indicative present negative)
wê/wî kesixand (indicative past positive)
wê/wî nekesixand (indicative past negative)
em dikesixînin (indicative present positive)
em nakesixînin (indicative present negative)
me kesixand (indicative past positive)
me nekesixand (indicative past negative)
hûn dikesixînin (indicative present positive)
hûn nakesixînin (indicative present negative)
we kesixand (indicative past positive)
we nekesixand (indicative past negative)
ew dikesixînin (indicative present positive)
ew nakesixînin (indicative present negative)
wan kesixand (indicative past positive)
wan nekesixand (indicative past negative)
min dikesixand (imperfect positive)
min nedikesixand (imperfect negative)
min kesixandibû (positive)
min nekesixandibû (negative)
te dikesixand (imperfect positive)
te nedikesixand (imperfect negative)
te kesixandibû (positive)
te nekesixandibû (negative)
wê/wî dikesixand (imperfect positive)
wê/wî nedikesixand (imperfect negative)
wê/wî kesixandibû (positive)
wê/wî nekesixandibû (negative)
me dikesixand (imperfect positive)
me nedikesixand (imperfect negative)
me kesixandibû (positive)
me nekesixandibû (negative)
we dikesixand (imperfect positive)
we nedikesixand (imperfect negative)
we kesixandibû (positive)
we nekesixandibû (negative)
wan dikesixand (imperfect positive)
wan nedikesixand (imperfect negative)
wan kesixandibû (positive)
wan nekesixandibû (negative)
ez ê bikesixînim (future positive)
ez ê nekesixînim (future negative)
minê kesixandibe (future perfect positive)
minê nekesixandibe (future perfect negative)
tu yê bikesixînî (future positive)
tu yê nekesixînî (future negative)
teyê kesixandibe (future perfect positive)
teyê nekesixandibe (future perfect negative)
ew ê bikesixîne (future positive)
ew ê nekesixîne (future negative)
wê/wîyê kesixandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nekesixandibe (future perfect negative)
em ê bikesixînin (future positive)
em ê nekesixînin (future negative)
meyê kesixandibe (future perfect positive)
meyê nekesixandibe (future perfect negative)
hûn ê bikesixînin (future positive)
hûn ê nekesixînin (future negative)
weyê kesixandibe (future perfect positive)
weyê nekesixandibe (future perfect negative)
ew ê bikesixînin (future positive)
ew ê nekesixînin (future negative)
wanê kesixandibe (future perfect positive)
wanê nekesixandibe (future perfect negative)
min kesixandiye (perfect positive)
min nekesixandiye (perfect negative)
min kesixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nekesixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te kesixandiye (perfect positive)
te nekesixandiye (perfect negative)
te kesixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nekesixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî kesixandiye (perfect positive)
wê/wî nekesixandiye (perfect negative)
wê/wî kesixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nekesixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me kesixandiye (perfect positive)
me nekesixandiye (perfect negative)
me kesixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nekesixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we kesixandiye (perfect positive)
we nekesixandiye (perfect negative)
we kesixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nekesixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan kesixandiye (perfect positive)
wan nekesixandiye (perfect negative)
wan kesixandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nekesixandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bikesixînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nekesixînim (present subjunctive negative)
(bila) min kesixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nekesixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bikesixînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nekesixînî (present subjunctive negative)
(bila) te kesixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nekesixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikesixîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nekesixîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî kesixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekesixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bikesixînin (present subjunctive positive)
(bila) em nekesixînin (present subjunctive negative)
(bila) me kesixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nekesixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bikesixînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nekesixînin (present subjunctive negative)
(bila) we kesixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nekesixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bikesixînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nekesixînin (present subjunctive negative)
(bila) wan kesixandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nekesixandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bikesixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nekesixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min kesixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nekesixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bikesixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nekesixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te kesixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nekesixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bikesixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekesixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî kesixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nekesixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bikesixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nekesixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me kesixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nekesixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bikesixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nekesixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we kesixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nekesixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bikesixanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekesixanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan kesixandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nekesixandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bikesixanda (present conditional positive)
minê nekesixanda (present conditional negative)
minê kesixandibûya (preterite conditional positive)
minê nekesixandibûya (preterite conditional negative)
teyê bikesixanda (present conditional positive)
teyê nekesixanda (present conditional negative)
teyê kesixandibûya (preterite conditional positive)
teyê nekesixandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bikesixanda (present conditional positive)
wê/wîyê nekesixanda (present conditional negative)
wê/wîyê kesixandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nekesixandibûya (preterite conditional negative)
meyê bikesixanda (present conditional positive)
meyê nekesixanda (present conditional negative)
meyê kesixandibûya (preterite conditional positive)
meyê nekesixandibûya (preterite conditional negative)
weyê bikesixanda (present conditional positive)
weyê nekesixanda (present conditional negative)
weyê kesixandibûya (preterite conditional positive)
weyê nekesixandibûya (preterite conditional negative)
wanê bikesixanda (present conditional positive)
wanê nekesixanda (present conditional negative)
wanê kesixandibûya (preterite conditional positive)
wanê nekesixandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bikesixîne (imperative present positive)
(tu) nekesixîne (imperative present negative)
(hûn) bikesixînin (imperative present positive)
(hûn) nekesixînin (imperative present negative)
کهسخاندن

etymology_text: Ji aramî [Peyv?] + -andin.

ipa: /kɛsɪxɑːnˈdɪn/

hyphenation: ke·si·xan·din


hevrîşk

text: Kebaniya malê bi îşk, mil vedide ta enîşk, nanê sêlê û nivîşk, tevayî dikehevrîşk.

ref: gotineke gelêrî

forms: horîşk


banîn

glosses: elimîn, hogir bûn hînbûna ser tiştekî ji ber zêdekirin an zêde çêbûna wî tiştî

text: Giyanê min î ku li tu tiştî nedibaniya ji bilî azadiya xwe

ref: Mirina Bêsî, Dilawer Zeraq

text: Miya kel ya ku do zabû hê jî li berxa xwe nebaniye.

forms:
بانین
baniyan

ipa: /bɑːˈniːn/

hyphenation: ba·nîn


fetilandin

glosses:
tewcih, berê kesekî yan tiştekî dan derekê,
bi aliyekî ve zivirandin, vegerrandin

forms:
فهتلاندن
fetilîn

ipa: /fɛtɪlɑːnˈdɪn/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-fetilandin.wav

hyphenation: fe·ti·lan·din


fetilandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


qûrç

forms:
qûç
qûnc


lêxistvan

glosses:
kesê/a ku lêdixe.
Lêxistvan dar pir bi hêz li pilê xist


dahfdan

glosses:
bi hêza cîyê tiştekî guhertin
me otobusê bi dahfdanê anî heyta vira

forms: dehfdan

etymology_text: Ji dahf + dan.


daf

ipa: /dɑːf/

hyphenation: daf


leyistin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre lîstin.


rezvan

text: Dam û ded û ademî û heywanTifl û sebî aşvan û rezvanEl-qisse qebîleya ricalan

etymology_text: Ji rez + -van.

آكار

roman: ʾākār


darav

glosses: binemal, dûnde, silale, zuryet, ûcax, malbat, ajar, komrig, eylet, dol, şecere

forms: silal

etymology_text: Ji kurdî (dar) + (av)

потомок

roman: potomok

отпрыск

roman: otprysk

ipa: /dɑːˈɾɑːv/


darnijad

glosses: şecere, nexseya binyad an nijada mirovekî an balbatekî


ewk

glosses:
ji bo bûyeran tişt, tişta ku eşya nîn e,
-çi bû? -Ewk bû;
-kî hat? -ewko/ê hat

forms: ew

ipa: /ɛwk/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-ewk.wav

hyphenation: ewk


nûtik

glosses:
çêçika spîyan, bihanik;
 tayên porê wê keçikê tije nûtik bûn