yaygara

glosses: carecar, cirecir, birebir, berbezî, şemate, qîjeqîj, qajeqaj, qalmeqal


yaygara koparmak

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: kirin cirecir, kirin birebir, kirin xirecir


yaygaracılık

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: carcaroyî, birebirkerî, berbezênî, şematekerî


yaygı

glosses: cîrax, bestir, tayî, tej (tiştên mîna tej, merşik, palas û beran)


yaygın

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: şob, şewb, şof (ji bo nexweşîna belavbûyî)


yaygınlaşma

glosses: belavebûn, berbelavbûn, pert bûn, belavbûn


yaygınlaşmak

glosses: belave bûn, berbelav bûn, pert bûn, belav bûn


yaygınlaştırma

glosses: belavekirin, berbelavkirin, pertkirin, belavkirin


yaygınlaştırmak

glosses: belave kirin, berbelav kirin, pert kirin, belav kirin


yayık ağzlı

glosses: kesê ku gava dipeyive gotinan dirêj dike


yayık yaymak

glosses: keyandin, dew kulandin, meşk kil kirin, dew pê ve kirin, kil kirin


yayılmak

glosses: peresîn, berbelav bûn, belave bûn belavî bûn, felişîn, gelemperî bûn, lê belav bûn

text: Halkın arasında saz bu kadar yayılmamıştı.

glosses: lê zêde bûn, lê çêrîn (ji bo birin û lekeyan)

text: Yağ lekesi çabuk yayılır.

text: Bu konuda şimdilik yayılmak istemiyor.


yayım

glosses: weşan, weşînek, pexş, neşr (ji bo çapkirin û belavkirina pirtûk, rojname û tiştên wisa)

glosses: weşînek (ji bo weşandina tiştekî di radyo û televizyonê de)


yayımcı

glosses: weşîner (ji bo weşîna bi riya wekî radyo û televizyonê)


yayımlama

glosses: weşandin, pexşkirin, neşrkirin (ji bo weşandina tiştên mîna pirtûk, kovar û rojnameyê)

glosses: weşandin, pexşkirin (ji bo weşîna bi riya wekî radyo û televizyon)


yayımlamak

glosses: weşandin, pexş kirin, neşr kirin (ji bo weşandina tiştên mîna pirtûk, kovar û rojnameyê)

glosses: weşandin, pexş kirin (ji bo weşîna bi riya wekî radyo û televizyonê)


yayımlanmak

glosses: hatin weşandin, hatin pexşkirin, hatin neşrkirin


yayınlamak

glosses: weşandin, pexş kirin, neşr kirin (ji bo weşandina tiştên mîna pirtûk, kovar û rojnameyê).

text: Kitabımı bir yıl önce yayınladım.


yayınlanlam

pos: unknown

pos_title: Mane


yaylacılık

glosses: zozanvanî (ji bo birina pez ber bi zozanan ve)


yaymak

text: Yatakları yaymak.

glosses: ragihandin, îlan kirin, (lê) belav kirin

text: Çetenin ismini her tarafa yaydı.

text: Bu hastalığı sivrisinekler yaydı.

text: Lekeyi yaymak.

glosses: peresandin, belave kirin, feşartin, feşandin (jibo belavekirina ramenek, berhemekê û hwd)

text: Malları yaymak.

text: Elbiseleri ortalığa yaymışlar.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yaymak.wav


yazar

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yazar.wav


yazı

text: Yazının icadı.

text: Italik yazı.

glosses: xet (rûyê diravê metal ê ku nirxa wî li serê ye)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yazı.wav


yazı işleri

glosses: karên nivîsaran (ji bo rojname û wekî wê)


yazı kurulu

glosses: lijneya nivîsaran, desteya nivîsaran, heyeta nivîsaran


yazı tura

glosses: şêr û xet, tîp û ziwa, şil û ziwa, tîr û pişk, vijag


yazı tura atmak

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: şil û ziwa avêtin, şêr û xet avêtin, tîr û pişk avêtin, vijag kişandin


yazıcı

glosses: nivîsevan, debir (li artêşê leşkerêivîsevan)

glosses: nivîsevan (ew kesê ku nivîsên fîlmekî amade dike û cîhaza ku nivîsan dinivîse bi kar tîne)


yazık

text: Yazık sana.


yazılı

text: Yazılı bir kâğıt.

text: Yazılı taş.

text: Yazılı sınav.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yazılı.wav


yazılım

text: Yazılım programı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yazılım.wav


yazılmak

text: Mektup yazıldı.

text: Çocuklar okula yazıldı.


yazın

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yazın.wav


yazıp çizmek

glosses: nivisandin û xêz kirin, qelem avêtin ser kaxiz, qelem li ser kaxiz birin û anîn


yazıya dökmek

glosses: daraştin (ji bo bi riya nivîsînê vegotina mebesta xwe)


yazıya gelmemek

glosses: nehatin daraştin (bi riya nivîsînê venegotina derd û mebestan)


yazlık

glosses: havîngeh (cihê ku mirov havînê lê dimîne)


yazma

glosses: pot û paçên ku li ser wan çîn û şekil hene, çi destan û çi jî bi qaliban hatiye çêkirin

glosses: hibrî lêçek, çît, çîtik, şar, çarik, vale, xavik (serpoşên jinan)

text: Yazma eser.


yazmacı

glosses: kesê ku bi destan an jî bi qalibên textîn çîn û şeklan li ser çît, yemenî, lihêf û fişten wisa çêdike


yazman

glosses: nivîsyar, nivîsevan, katib (ji bo kesên ku ragihandinê pêk tîne)

glosses: sekreter (ji bo kesê ku ji rêveberî û ragihandinê berpirs e)


yağ bal olsun

glosses: cihekî we pê neêşe, noşîcan be, efiyet û şîfa be


yağ tulumu

text: Bu yağ tulumu.


yağ çekmek

glosses: rûn tê dan, (yekî) baş kirin mîna rûnê ser nan (argo)


yağdırmak

text: Ona taş yağdırdılar.

text: Adanaya emirler yağdırıyor.

text: Piyasaya mal yağdırmak.


yağhane

glosses: rûnxane (devera ku lê rûnê riwekî û heywanî tê bidestxistin)


yağız

text: Yağız at.


yağlanmak

glosses: hatin rûnkirin, rûn hatin têdan, hatin donkirin

text: Cildi yağlanmış.


yağlı

text: Yağlı çörek.

text: Yağlı et.

glosses: tiştê ku bi rihetî mirov jê qezenc bi dest dixe

text: Yağlı uzun saçları.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yağlı.wav


yağlı ballı olmak

glosses: nava wan canêcanê bûn, nava wan xweş û bêş bûn


yağlı boya

glosses: boyaxa neftî (wêneyên ku pê hatine çêkirin)


yağlı güreş

glosses: cureyek gulaşa serbest ku zeytê di canê xwe didin û wisa gulaşê digirin


yağlı kuyruk

glosses: kar an jî kesê ku bi hêsanî dikare bê îstismarkirin


yağlıkçı

glosses: kesê ku destmal, pêjgîr û bincilan difiroşe

glosses: kesê ku di dîlanan de cilê bûkê û xemlan bi kirê dide


yağma

glosses: yaxme (tiştê ku bi talanê hatiye bidestxistin)


yağma etmek

glosses: talan kirin, yaxme kirin (an jî hatin talankirin)

glosses: talan û tajan kirin (dîlkirina mirovan û talankirina mal)


yağmacılık

glosses: talankarî, yaxmekerî, çûrkarî, nijdevanî


yağmak

glosses: barîn, hatin (ji bo baran, berf, zîpik û tiştên wisa)

text: Üstümeze kurşun yağıyordu.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yağmak.wav


yağmalama

glosses: talankirin, tarackirin, yaxmekirin, paymalkirin, tartalekirin


yağmalamak

glosses: talan kirin, tarac kirin, paymal kirin, yaxme kirin, tartale kirin, talan û tajan kirin


yağmalanma

glosses: talanbûn, taracbûn, paymalbûn, yaxmebûn, çûrbûn


yağmalanmak

glosses: talan bûn, tarac bûn, yaxme bûn, paymal bûn, çûr bûn

glosses: hatin talankirin, hatin tarackirin, hatin tartalekirin, hatin paymalkirin, hatin yaxmekirin


yağmur bastırmak

text: Bir yağmur bastırdıki hiç sorma.


yağmur boşanmak

glosses: bûn xuşîna baranê, baran xweş kirin, baraneke bi şid dayê


yağmur dinmek

glosses: baran vedan, baran sekinîn, baran vekirin


yağmur olsa kimsenin tarlasına düşmez

glosses: bibe baran erdê şil nake, bibe baran bi ser me de nayê, destê (wî) tije garis be nahêle teneyek jê birije, destê (wî) tije garis be dendikek jê de narije


yağmur yemek

glosses: baran xwarin, li ber baranê şil bûn, baran lê kirin


yağmurdan kaçarken doluya tutulmak

glosses: ji ber şirikê çûn ber mezîlê, ji ber dilopê çûn ber şirikê, ji ber baranê revîn çûn ber tiriyê, ji ber baranê revîn xwe dan ber çirikê, ji agir revîn ketin alavê, ji ber baranê revîn bi ber çortanê ketin, ji ber bayê çûn ber barovê (an jî bagerê)


yağmurlamak

glosses: (ewr) li lêkirinê bûn, dilê baranê hebûn, ewr giran bûn


yaş akıtmak

glosses: hêstir barandin, rondik barandin, stêrk kirin xwarê, stêrk rijandin


yaş dönümü

glosses: ketina darê mêran, menopoz (ji bo jinan ku êdî ji zarokan dibin)

glosses: ketina delabê jinan, andropoz (ji boêran)


yaş tahtaya basmak

glosses: piyên xwe bi hendaze neavêtin, bi serseritiyan çûn (tiştekî)


yaş yetmiş iş bitmiş

glosses: êdî mirin gazî wan dike (ji bo kesê pir pîr û kal e, tê gotin)


yaşa

pos: intj

pos_title: Baneşan

glosses: bijî, aferim, her bijî, her bijîn, aferîn


yaşam

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yaşam.wav


yaşamak

text: Hiçbir şey yaşamdan daha önemli değildir.

text: Balıklar suda yaşar.

text: Biz köyde yaşıyoruz.

glosses: jiyîn (debara xwe kirin, abora xwe kirin)

text: Bu kazançla yaşamak kolay değil.

text: Yalnız yaşamak zor.

text: Onun anısı bizimle hep yaşayacak.

text: Bu iş olursa yaşadık.

text: Gençler gibi yaşıyor.

text: Yaşadığı müddetçe.

text: Bizde bunları yaşamışız, anlatmanıza gerek yok biliyoruz.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yaşamak.wav


yaşamca

glosses: heta li jiyanê, heta li heyatê, heta li dara dinyayê

text: Yaşamca aylık bağlamışlar.


yaşartıcı

glosses: firmiskrêj, rondikbarîner (ji bo cismên ku stêrk ji çavan tîne)

text: Göz yaşartıcı bomba.


yaşatma

text: O karısını yaşatıyor.

yaşatmamak

translation: nejiyandin

yaşayan

translation: jîndewar, zindî.


yaşı geçmek

glosses: emrê (yekî) derbas bûn, temenê (yekî) bihurîn


yaşı topraktan sayılası

glosses: emrê (wî) kin be, qet ji cih ranebe, emrê wî kin î kurt be


yaşın yaşın

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: nermenerm, bi dizî, di kere de, di nerma xwe de

text: Dost yaşın yaşın ağlama.


yaşında

text: Çocuk bir yaşında.


yaşını doldurmak

glosses: emrê xwe tije kirin, salên xwe tije kirin


yaşını içine akıtmak

glosses: stêrkên (an jî girina) xwe berî nava xwe dan


yaşlanmak

glosses: pîr bûn (bi giştî ji bo jinan), kal bûn (ji bo mêran), extiyar bûn


yaşlarında olmak

glosses: nêzî () salî bûn, li dora () salî de bûn

text: Otuz yaşlarında biri.

text: Azad'ın yaşlarında.


yaşlı

glosses: pîr, pîrejin (bi giştî ji bo jinan), kal, kalemêr (ji bo mêran), extiyar

glosses: bistêrk, bihêstir, birondik, bifirmisk, şilûg (ji bo çav)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yaşlı.wav


yaşlı başlı

glosses: navsere, sere, kesê di nav salan de çûyî


yaşlılık

glosses: pîrî, pîrîtî (bi giştî ji bo jinan), kalî, kalîtî (ji bo mêran), extiyarî


yedi

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yedi.wav


yedi düvel

glosses: heft dewêl, heft dewêlê ecnebi, hemû dewlet


yedi kardeş

glosses: komika sêwiyan, heftbira, termê mexilan meteor


yediden yetmişe

pos: pron

pos_title: Cînav

glosses: ji heft saliyan heta heftê saliyan, ji şîrî heta pîrî


yedigir

glosses: komika sêwiyan, heftbira (ji bo heft stêrkan) meteor


yedili

glosses: heftmend (di leyîstikên mmanî îskambîlê de kaxizê ku hejmara heftan li serê ye)


yedilik

text: Yedilik çivi.


yedinci

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yedinci.wav


yedirip içirmek

glosses: (yek) xwedî kirin, mezin kirin, (yek) hilanîn û danîn


yedirmek

text: Yağı hamura yedirmek.

text: Bu sözleri nasıl kendine yedirirsin?

glosses: bi devê (yekî) de kirin, di devê (yekî) re kirin, di dev re kirin


yediz

glosses: heftwîk (heft zarokên ku di carekê de bi hev re tên dinyayê)


yediği naneye bak

glosses: qeda li (yekî) bikeve, lanet li (yekî) bibare


yediği önünde, yemediği ardında

glosses: ketiye nava kundor û zebeşan nizane kîjanê bişkêne, di nava hebûnê de bûn


yegân

glosses: yekan, yekoyeko, hebohebo, tekoteko, yekeyek, teketek


yekinmek

glosses: hemikîn, ji hindav de rabûn, li xwe dan, bilind bûn, hilbûn


yekten

glosses: hema yek carê, destbidest, hema rasterast


yel

text: Yel gibi gelen sel gibi gider.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yel.wav


yel değirmeni

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yel değirmeni.wav


yeldirme

glosses: cil û bergek e ku ji di şûna çarşevê de li xwe dikin


yeldirmeli

glosses: jina bi yeldirme yeldirmesiz jina bêyeldirme


yele

glosses: bijî, bijîk, bêjik, poperîşk, damusk, kung, sermil, yal

text: Atın yelesi.


yele vermek

glosses: dan ber bayê, avêtin avê, pûç û pehnî kirin, pif kirin û dan bayê (ji bo xerckirina beredayî)


yelek

glosses: êlek, yêlek, çekbend, qutik, çûxik, çox, çoxik, çepek

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yelek.wav


yelelenmek

glosses: li hev birin û anîn (ji bo bayê ku por dibe û tîne)


yelken

glosses: baberik, bawan, babirk, xêlî, eyaşî, çar


yelkenci

glosses: bawandar (kesê ku bawanên keştiyan didirû)

glosses: bawandar (keştîvanê ku bi vekirin, daxistin û berhevkirina xêliyan re erkedar e)


yelkencilik

glosses: bawandarî (hemû cure pêşbirk, werzîş û gerên bi keştiyên bawandar (bixêlî)


yelkenlemek

glosses: bawan vekirin, xêlî vekirin, bi rê ketin


yelkenli gemi

glosses: keştiya bayî, keştiya babirk, keştiya bawanî


yelkovan

glosses: xulekjimêr (tîrika dirêj a saetê ya ku deqîqeyan dinimîne)


yelloz

glosses: aşifte, çirtik (ji jina ku xwe ji adet derxistiye re tê gotin)


yelpaze

glosses: baweşîn, baweşînk, bajen, bajêrge, baweşînok, baweşînek


yeltenmek

glosses: peyandin, hemikîn, xwe tê dan, xwe di ber re kirin, li ber rabûn, xwe lê qirase kirin, hewes kirin


yem

glosses: pût, alif, debr, xol, êm (ji bo ajal û sewalan)

glosses: lext, qût, qwît (ji bo mirişk û wekî wan)

glosses: xur, xurd, xurdemenî bi gelemperî tiştê xwarinê, her cure xwarin

text: Kurtlara yem oldu.


yem borusu

glosses: boriya pûtdayînê (li leşkerîyê ji bo wextê pûtdana hespan, li boriyê xistin)

glosses: gotina xapandinê, gotina ku ji bo kesek pê bê xapandin


yem dökmek

glosses: lext kirin (ji bo xapandina kesekî tevgerîn)


word: yemeden içmeden lafımı gidip yetiştirmiş

glosses: hema pê re pere gotinên min çûye gihandiyê


yemek

text: Yemeği çabuk yiyiyor.

glosses: xwarin, kurisandin, jê xwarin, qul kirin, lê xistin

text: Güve elbiseyi yemiş.

text: Kezab mermeri yiyiyor.

text: Bitler çocuğun kolunu yemiş.

text: Rüşvet yemek.

text: Varlığını kumarda yedi.

text: Adamın parasını yedi.

text: Kadınlar onun parasını çok yemişler.

text: Bu dert beni yedi bitirdi.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yemek.wav


yemek

text: Yemeği çabuk yiyiyor.

text: Hadi yemeğe gelin.

etymology_text: Ji osmanî یمك (yemek, “xwarin”), ji proto-tirkî *jē- (“xwarin”).


yemek odası

glosses: xwaringeh, odeya xwarinê (an jî salona xwarinê)


yemek seçmek

glosses: li xwarinan şikandin, xwarin jibartin, li xwarinan boyandin

text: Her yemeği beğenmiyor, çünkü yemek seçiyor.


yemek yemek

glosses: xwarin (xurika ku di saetê diyarbûyî de tê xwarin)


yemek çıkarmak

glosses: nan dan, nan pêşkêş kirin (ji bo ziyafetê)


yemekli

text: Yemekli nişan.

text: Yemekli pansiyon.


yemekli vagon

glosses: vagona bixwarin (vagona ku tê de xwarin tê dayîn)


yemeklik

glosses: ê xwarinê (tiştê ku ji bo xwarinê tê bikaranîn)

glosses: ê xwarinê (tiştê ku ji bo xwarinê hatiye veqetandin)


yemeksiz

text: Yemeksiz pansiyon.


yemenici

glosses: çîtikfiroş (kesê ku çîtikan çêdike û difiroşe)


yemenicilik

glosses: çîtikfiroşî (karê çêkirin û firotina çîtikan)


yemin basmak

glosses: hema sond xwarin, hema dest bi xwarina sondan kirin


yemin billah etmek

glosses: hişk sond xwarin, li sondan vebûn, ahd û wehd kirin


yemin etsem başım ağrımaz

glosses: anıya me ji ba Xwedê ve bilind e, ez ji sonde re sekinî me


yeminler içmek

glosses: dan sondan, li xwe dan sondan, sond li xwe qelaptin


yemiş

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yemiş.wav


yemişçil

glosses: mêwexur (kesê an jî tiştê ku bi mêweyan xwedî dibe)


yemleme

glosses: alifdan, pûtdan (ji bo pez, dewar û heywanên bar)

glosses: lextdan, qûtdan (ji bo mirîşk û wekî wan)


yemlemek

glosses: alif dan, pût dan (ji bo pez, dewar û heywanên bar)

glosses: lext dan, qût dan (ji bo mirîşk û wekî wan)


yenene içilene bakılmamak

glosses: li ber çavê (yekî) nehatin, eniya xwe jê re neqermiçandin


yenge

glosses: amojin, mamojin, jinap, jinmam (ji bo jina apê)

glosses: xalojin, jinxal, xalim (ji bo jina xalê)

glosses: jinbir (gava mêr ji jina xwe behs dike, navê wê hilnade)

text: Git yengene söyle akşama bir şey istiyor mu?

glosses: xwişkê, xwengê, amojinê, jinapê, xalojinê, jinxalê, xaltikê û hwd (ji bo jinan, gava gazî wan tê kirin)

glosses: berbûk (ji bo jina ku rêberî ji bûkê re dike)


yengeç

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yengeç.wav


yeni

text: Yeni elbise.

glosses: nû (ji bo tiştê ku li ser çêbûn û ki rina wî re zêde wext nebihuriye)

text: Yeni haber.

glosses: nû (tiştê herî dawî hatiye bidestxistin)

text: Yeni mektuplar geldi.

glosses: nû (ji bo kesê ku hê nû dest bi tiştekî kiriye)

text: Yeni öğrenci.

glosses: nû, cihêreng (ji bo tiştekî ku heta wê rojê nehatiye gotin, nehatiye dîtin, nehatiye fikirin, nehatiye nişandan)

text: Yeni bir buluş.

glosses: nû (ji bo tiştên ku nayên zanîn û naskirin)

text: Yeni imzalar.

glosses: nû (ji bo tiştên ku ji yên din cudatir in)

text: Yeni ihtiyaçlarımız var.

glosses: hê nû, hîna nû, vê gavê, qasek berê, qederek berê

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yeni.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yeni.wav


yeni dünya

glosses: alûceya Maltayê, nespra^([çavkanî hewce ye])

forms: yenidünya


yeni yetme

glosses: gêran (ji bo keçan), sinêle, sengele, sîpe (ji bo kuran), bizele, nûhatî, nûgihîştî


yenici

glosses: nûparêz, nûjenîxwaz (kesê alîgirê nûjeniyê ye)


yeniden

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yeniden.wav


yenik

glosses: têkçûyî, binketî, zorbirî, bexer, mexlûb


yenilemek

glosses: dubare kirin, tekrar kirin, ji nû ve kirin


yenilenmek

glosses: ji nû ve hatin kirin, hatin dubarekirin, hatin tekrarkirin


yenilgi

glosses: têkçûnî, binketin, daçûnî, sexerî, mexlûbiyet


yenilik

glosses: nûtî, nûyatî (ji bo tiştên zerardar û kevn ku bi yên nû tên guhertin)


yenilikçi

text: Yenilikçi bir yazar.


yenilir yutulur gibi değil

glosses: tehma (tiştekî) giran bûn, neçûn xwarê (ji bo xwarina ku êdî nayê xwarin)

glosses: ne bi kuştinê tê, ne bi hiştinê tê (ji bo kesên ku mirov nikare çax pê bixe)

glosses: mirov xwezî nake lê binêre, mirov naxwaze lê binêre

glosses: nehatin xwarin, tê de neçûn (ji bo gotinên ne baş)


yenilmek

glosses: têk çûn, daçûn, jê çûn, firidîn, bi [[bin ketin, mexlûb bûn

glosses: zora (yekî) çûn (ji bo bêçare û bêhêzmanê)


yenilmez

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: Kesê sêyemê yekjimar di dema firehê neyînî de ji lêkera yenilmek.

text: Kahramanlar asla yenilmez.


yenirce

glosses: rîş, rişa mirevxur (birîna ku her diçe mezin dibe)

glosses: terexûn (nexweşîna ku li pidiyan dikeve)

text: Diş etleri yenirceye yakalanmış.


yeniçeri

glosses: yenîçerî, leşkerê piyade yên Osmanî ku di dema Orhan Gazî de (

glosses: hatiye avakirin û di dema Sultan Mahmûd II de hatiye hilanîn


yeniçeri ocağı

glosses: ocaxa ku tê de leşkerên yenîçêri tê gihandin


yenişememe

glosses: hevtêknebirin, zorahevnebirin, hozahevnebirin, bihevnikarin


yenişememek

glosses: hev têk nebirin, zora hev nebirin, hoza hev nebirin, bi hev nikarîn


yenişme

glosses: hevtêkbirin, zorahevbirin, hoza hev birin, bihevkarîn


yenişmek

glosses: hev têk birin, zora hev birin, hoza hev birin, bi hev karin


yenme

glosses: têkbirin, firidandin, binxistin, zorbirin, hozbirin, mexlûbkirin


yenmek

glosses: têk birin, firidandin, bin xistin, kevandin, zora (yekî) birin, dericandin, jê birin, hoza (yekî) birin, çira (yekî) birin, mexlûb kirin, bera dan

text: Oyunda onu yendim.

text: Öfkemi yenmek için çok çabaladım.

text: Bu meyve "yenmez'.

text: Ceketin dirseği yenilmiş.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yenmek.wav


yer biçimleri

glosses: teşeyên erdê (mîna zozan, çiya, gir, newal û hwd)


yer bulmak

glosses: jê re cih dîtin (ji bo xebatê ji yekî re cih dîtin)


yer elması

glosses: sevetalk, sêvaxîn, sêvaxînk, xîlong, xencelîsk, binerdî, qencelîsk, sêva bin erdê, dîzbelok, dûvberanok (li Heskîfê), sêvka axê (li Hekariyê), rêtax (li Oremarê) (Helianthus tuberosus)


yer kapmak

glosses: ji xwe re cih girtin, ji xwe re şûn zift kirin


yer sofrası

glosses: sifreya li erdê (sifreya ku li erdê tê danîn)


yer yarılıp içine girmek

glosses: erd qelişîn û pê de çûn, erd qelişîn û tê re çûn (ji bo windabûna tiştekî û ji ber şermkirina ji çêbûna tiştekî ne baş)

glosses: bi erdê de çûn, erd qelişîn û tê re çûn (ji bo tiştekî ku winda dibe lê mirov nizane ku çi pê bûye)


yer yatağı

glosses: nivîna li ser erdê (nivîna ku li erdê tê danîn)


yer öpmek

glosses: ji (yekî) re secde bûn (ji bo giramgiriyê)


yeraltı

glosses: nepenî, nehanî, binax (ji bo xebatên veşarî û ziyandar)


yerde sürüklemek

glosses: xişikandin, bi erdê re kaş kirin, di xwarê re kaş kirin


yere bakan yürek yakan

glosses: di hundir de ye ne ji derve ye, nermika kayê deng jê nayê


yere bakmak

glosses: pê li hafa gorê bûn (ji bo kesên pîr û kalên ku mirina wan nêzik e)


yere baktırmak

glosses: serî kirin ber (yekî) (ji bo şermezarîkirinê)


yere batasıca

glosses: tu bi erda reş de herî, erd xuya be tu ne xuya bî, xwelîlisero, xwelî li serê te be


yere batmak

glosses: bi erdê de çûn, bi erda reş de çûn (ji bo şermîbûnê)


yere düşmek

text: Lamba yere düştü.

text: Çocuk parkta yere düşmüş.


yere sermek

glosses: avêtin erdê, xistm erde li erdê pîj kirin (ji bo têkbinnê)


yere çalmak

glosses: hilbirîn erdê, li bin erdê xistin, hilanîn li erdê xistin, hilanîn li nava erdê xistin


yerel yönetim

glosses: rêveberiya xwecihî, rêvebirina cîgayî, mehelî îdare


yeri geldiğinde

glosses: Dema dora (tiştekî) hat Dema dora wê hat


yeri gözükmek

glosses: şuna (yekî) li mirov xuya bûn, cihê (yekî) xuya kirin


yeri göğü ben yarattım demek

glosses: gotin dinya min çêkiriye, şûr simbêlê (yekî) nebirîn


yeri göğü tırmalamak

glosses: tebatî nehatin (yekî), tebatî ji (yekî) neketin (ji ber êş û janê)


yeri olmak

glosses: cihê (yekî) hebûn (ji bo muteberiya yekî)


yeri öpmek

glosses: erd tehl kirin (bi tinazî), bi dev û rû çûn erdê


yerin dibine geçmek

glosses: erd qelişîn û pê de çûn, ketin binê erdê, bi binerde ketin (ji bo şermkirin û çêbûna tiştekî ne baş)

glosses: bi erdê de çûn, cûm û celat bûn, bûn heyva bin ewr,heyva bin ewr bûn (ji bo tiştekî ku winda dibe û mirov nizane ku çi pê bûye)


yerin kulağı var

glosses: dar û devî biguh in, devî bi guh in, guhê dar û deviyan heye


yerinde

text: Neşesi yerinde.

text: Babası yerinde.


yerinde duramamak

glosses: tebatî nehatin (yekî), agir û xurî tê de hebûn


yerinde olmak

text: Keyfi yerinde.


yerinde su çıkmak

glosses: hêka (yekî) hatin, li ser qula kurmoriyan rûniştin


yerinde yeller esmek

text: Değirmenin yerinde yeller esiyor.


yerinden fırlamak

glosses: ji cihê xwe hilpekîn, ji hindav de rabûn, ji cihê xwe hilfirîn


yerinden oynatmak

glosses: cihê (tiştekî) gerandın, (tiştek) ji cihê (wî) leqandin


yerinden çıkmak

glosses: cih çun, ji cih derketin (ji bo ji cihçûna hestî û movikan)


yerine

pos: postp

pos_title: Paşdaçek

text: Bana haftalık yerine gündelik ver.

text: Benim yerime sen sinemaya git.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yerine.wav


yerine

pos_title: Formeke navdêrê


yerine gelmek

text: İsteğiniz yerine geldi.

text: Sağlığım yerine geldi.


yerine koymak

text: Beni adam yerine koymadılar.


yerine oturmak

glosses: ketin şûna xwe, tê de bi cih bûn, tê de rûniştin (jibo tiştekî ku tam cihê xwe bigire)

glosses: cih girtin (ji bo raman û tiştên wisa ku êdî tê ecıbandin)


yerini beğenmek

glosses: lê hatin, cihê xwe baş dîtin (ji bo riwekan)


yerini bulmak

glosses: cihê li gorî xwe dîtin (ji bo rewş û meqamê ku tam bi mirov bikeve, bê dîtin)


yerini doldurmak

glosses: liyaqê cihê xwe bûn, babetî cihê xwe bûn

glosses: cihê (yekî) girtin (ji bo kesê ku dikeve şûna yekî û mîna wî ji heqê erka xwe derdıkeve)


yerini ısıtmak

glosses: cih li hesabê (yekî) hatin, germik germ bûn


yerini kapmak

glosses: cihê xwe girtin, dewsa xwe girtin, şûna xwe zift kirin


yerini tutmak

text: Hiç bir şey suyun yerini tutamaz.

text: Kimse eski muhasebecinin yerini tutamadı.


yerini yapmak

glosses: wezîfeya xwe kirin, wezîfeya xwe anîn cih, wezîfeya xwe pêk anîn


yerini yurdunu terk etmek

glosses: dev ji cih û ware xwe berdan, ji ser av û axa xwe rabûn, av û aqara xwe di cih de hîştin, terkî welat bûn


yerle bir etmek

glosses: (tiştek) û erd kirin yek, bi erdê re dûz kirin

glosses: wêran kirin, tar û mar kirin, xera kirin, ruxandin, hilşandin, hilweşandin, herîfandin, xapur kirin


yerle gök bir olsa

glosses: erd û esman li me bê hev jî, erd û esman li me bibe yek jî


yerleri süpürmek

text: Entarisi yerleri süpürüyordu.


yerleşik

glosses: dêmanî, dêmatî, nişen, bicîhbûyî, ewrbûyî, cîwarbûyî

text: Yerleşik tiyatro.


yerleşme

glosses: bicihbûn, cîwarbûn, akincîbûn, dêmanîbûn


yerleşmek

glosses: bi cih bûn, akincî bûn, cîwar bûn, dêmanî bûn

text: Gidip güzel bir semte yerleşmişler.

text: Bu taş buraya iyice yerleşmiş.

text: Arabaya zor yerleştiler.

text: Oğlunu bankaya yerleştirmiş.

text: Evine yerleştiler.

text: Eşyayı daha yerleştiremedik.

text: Bu moda yerleşti.

text: Bir takım kelimeler zamanla yerleşiyor.


yerleştirilmek

glosses: hatin bicihkirin, tê de hatin bicihkirin


yerleştirmek

text: Tabakları yerleştiriyor

text: Kiremitleri yerine yerleştiriyor.


yerli

text: Yerli dolap.

text: Yerli meyve.

glosses: xumalî (tiştê ku di hundirê welêt de hatiye çêkirin)

glosses: binkî, binecih, xwecih, binalî, bincî, cihnişîn, akincî (ji bo kesên ku pêşiyên wî jî li heman deverê hatine dinyayê)

text: Ben buranın yerlisiyim.


yerli yerinde

glosses: her tişt li cihê xwe ye, li şûna xwe ye yerine li şûna (wê), li cihê (wî)

text: Eşyaları yerli yerine koy.


yerlileşme

glosses: binkîbûn, xwecihîbûn, binecihîbûn, binalîbûn


yerlileşmek

glosses: binkî bûn, xwecihî bûn, binecihî bûn, binalî bûn


yeter kadar

glosses: bi qasî ku têr bike, bi qandî ku qîm bike


yeter sayı

glosses: hejmara besatiyê, jimara besayiyê, nîsap


yeterince

glosses: bi qasî ku, bi qandî ku, têra xwe, bêdira

text: Sen bu işi yeterince uzattın.


yeterlik sınavı

glosses: Ezmûna kîfayetê, îmtîhana ehliyetê, îmtîhana wesfdariyê.


yetersizlik

glosses: neman, xilasbûn, qedîn, têrnekirin, kêmî


yetimlik

glosses: sêwîtî, êtîmî


yetirmek

text: Parayı yetirdi.


yetişkin

glosses: xama (ciwanê ku emrê xwe yê ku qanûn diyar kiriye, tije kiriye)

glosses: gihayî (kesê ku ji aliyê beden, rih û hest ve gihiyaye)

glosses: kamil (kesê ku ji her aliyî ve gihaye kewna xwe)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yetişkin.wav


yetişme

glosses: gihan, gihîn, gihîştin, gihaştin, ragihîştin

glosses: veya yetişmeyesi) tu negihiyê (an jî tu negihiyê)!


yetişmek

text: Çocuk lafı hemen anasına yetiştirdi.

glosses: ragihîştin (ji bo di wext de amadekirina tiştekî)

text: Bu elbise yarına yetişir.

glosses: ragihîştin (ji bo di wext de gihîştina kesekî an tiştekî)

text: Doktor tam da vaktinde hastaya yetişti.

glosses: ragihîştin (ji bo, pişt re tevî tiştekî bûn)

text: Sonradan bize yetişti.

glosses: ragihîştin (ji bo dest bi tiştekî an kesekî kirin)

text: Ben o dala yetişemem.

text: Ben bu kadar işe yetişemem.

text: Bu para bize yetişir.

text: Ben dedeme yetiştim torunlarıma da yetiştim.

text: Buranın bağlarında yetişen üzümler çok güzel.

text: Tam o sırada o yardıma yetişti.


yetiştirememek

glosses: Nekarîn gihandin Nekarin wextê de çêkirin(zamanında yapamamak)


yetiştirici

text: Tütün yetiştiricisi.


yetiştirilmek

glosses: hatin gihandin, hatin, hatin gihaştin, hatin gihîştandin, hatin ragihandin

text: Çocuk bizim tarafımızdan yetiştirildi.

glosses: hatin gihandin, hatin, hatin gihaştin, hatin gihîştandin (ji bo perwerdehiyê)


yetiştirmek

text: Bize hemen su yetiştirin.

glosses: gihandin, gihîştandin (ji bo di wext de qedandina tiştekî)

text: Kitabı yarına yetiştirmem gerekiyor.

glosses: gihandin, gihîştandin (yek di wext de ji bo tiştekî pêwist gihandina derekê)

text: Hastayı zamanında doktora yetiştirdik.

glosses: gihandin, gihîştandin (tiştekî ku divê neyê gotin bê gotin)

text: Hemen lafı valiye yetiştirdiler.

glosses: mezin kirin, xwedî kirin (ji bo zarokan)

text: Sigara yakmak istiyenlere kibrit yetiştirir.


yetki

glosses: raye, karbidestî, desthilatî, pore, selahiyet

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yetki.wav


yetkilendirmek

glosses: desthilatdar kirin, rayedar kirin, selahiyetdar kirin


yetkili

glosses: desthilatdar, rayedar, karbidest, poredar, selahiyetdar


yetkili kılmak

glosses: rayedar kirin, desthilatdar kirin, bi selahiyet kirin


yetme

glosses: besbûn (ji bo rewşeke nebaş, helwesteke xerab)


yetmek

glosses: qîm kirin, têr kirin, qîmî (tiştekî) kirin, têrî (tiştekî) kirin

text: Bu para kitabı almaya yetmez.

text: Bir kıvılcım ormanı yakmaya yeter.

glosses: bes bûn (ji bo rewşeke nebaş, helwesteke xerab)

text: Bu zulüm artık yeter.

text: Yaşı seksene yetti.

text: Yeter de artar.

yeter ki

translation: lê belê, ancax, bes ku


yetmemek

glosses: têrê nekirin, qîm nekirin, qîmî (tiştekî) nekirin, têrî (tiştekî) nekirin


yetmiş

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yetmiş.wav


yetmişinci

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yetmişinci.wav


yetmişlik

glosses: heftê libî (tiştekî ku tê de heflê lib hene)

text: Yetmişlik ihtiyar.


yevmiyeci

glosses: rojanîvan (kesê ku bi rojaniyan dixebite)


yezit

glosses: yêzîd (gotineke ku ji bo nefretê tê gotin)


yemen ellerinde veysel karani

glosses: kesê ku li derekeyên dûr û biyan pir dimînin


yeğ tutmak

glosses: çêtir girtin, jê çêtir dîtin, di ser re girtin


yeğen

glosses: pismam, kurap, dotmam, keçap (ji bo zarokên apê)

glosses: pisxaltî, keçxaltî, bilxaitî (ji bo zarokên xaltiyê)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yeğen.wav


yeğleme

glosses: çêtirgirtin, çêtirdîtin, hevyaz, tercihkirin


yeğnisemek

glosses: hindik dîtin (girîngî pê nedan, biçûk dîtin)


yeşerme

glosses: hêşînbûn, şînbûn, rûwikîn, rusikîn, rîsikîn (ji bo pelan)

glosses: keskbûn, hêşînbûn, şînbûn (ji bo keskbûna suriştê)


yeşermek

glosses: hêşîn bûn, şîn bûn, rûwikîn, rûsikîn, rîsikîn (ji bo pelan)

glosses: kesk bûn, hêşîn bûn, şîn bûn (ji bo keskbûna suriştê)


yeşertmek

glosses: hêşîn kirin, şîn kirin, rûwikandin, rûsikandin, rîsikandin


yeşil

text: Yeşil fasulye.

glosses: xang, kal, kerik (ji bo mêweyên negihîştî)

text: Yeşil kaysı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yeşil.wav


yeşilimsi

glosses: (yeşilimtırak) keskoyî, keskûnî, kesp, keskînî, keske, bi keske ve


yeşilli

glosses: cilkesk, kinckesk (kesê ku cilê kesk li xwe kiriye)


yeşillik

glosses: keskayî, keskanî, hêşinatî, hêşînayî, hêşînkayî

glosses: hêşînayî, keskayî, hêşînkayî, şînkayî (devera ku riwekên wê pir in)

glosses: hêşînayî (sebzeyên ku bi xavî tên xwarin)


yıkama

text: Film yıkama.


yıkamak

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yıkamak.wav


yıkanmak

glosses: xwe şûştin, xwe veşûştin, serê xwe şûştin

text: Bugün tertemiz yıkandım.

text: Elbiseler yıkandı.


yıkıcı

glosses: wêranker, rûxîner, tehribkar (tiştê ku dibebe sedemê zerardanê, xerakirinê û ji navê rakirina tiştekî)


yıkıcılık

glosses: wêrankerî, rûxînerî, xerakerî, xerakiroxî


yıkık

glosses: hilweşiyayî, rûxiyayî, herîfî, herîftî, pelişandî, hilşandî, hirşiyayî, hilweşandî, hedimandî, redimandî, rûxandî, felişandî, pelişî, wêran, kambax, kavil, dêris


yıkılma

glosses: hilweşîn, hilşîn, rûxîn, herifîn, pelişîn, hedimîn, redimîn, herîftin, herîşîn, xirîn, roxîn, feşilîn, xerimîn, felişîn, zerzilîn, feşil bûn, hilişîn, xurîn, xirîn


yıkılmak

glosses: hilweşîn, hilşîn, rûxîn, herifîn, pelişîn, hedimîn, redimîn, herîftin, herîşîn, xirîn, roxîn, feşilîn, xerimîn, felişîn, zerzilîn, feşil bûn, hilişîn, xurîn, xirin, ferisîn

text: Duvar yıkıldı.

text: Şehir üstüme yıkıldı.

glosses: wergerîn, qelibîn, herifîn (ji bo wergerîn û ketina kes, dar, erebe û hwd)

text: Kadın yere yığıldı.

text: Bütün işler onun üstüne yıkılmıştı.


yıkım

glosses: hilweşan, rûxan, pelişan, hilşan, xong (ji bo karê pelaştinê)


yıkımcı

glosses: xeraker, rûxîner (ji bo kesên ku ava hiyan dipelêşe)


yıkış

glosses: hilweşandin, hilşandin, rûxandin, herîfandin, pelaştin, pelişandin, remandin, hedimandin, roxandin, xirandin, xarkirin, xerimandin, zerzilandin


yıkma

glosses: hilweşandin, hilşandin, rûxandin, herîfandin, pelaştin, pelişandin, remandin, hedimandin, herîftin, felişandin, herîşandin, roxandin, xirandin, xarkirin, fersandin, hurçandin, xerimandin, zerzilandin


yıktırılmak

glosses: hatin hilweşandin, hatin hilşandin, hatin rûxandin, hatin herîfandin, hatin pelaştin, hatin pelişandin, hatin hurçandin


yıktırmak

glosses: dan hilweşandin, dan hilşandin, dan rûxandin, dan herîfandin, dan pelaştin, dan pelişandin, dan hedimandin, dan hurçandin, dan hezandin


yıl on iki ay

glosses: salik dozdeh meh, sal dozdeh meh, salewext


yılan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yılan.wav


yılan gibi sokmak

glosses: wekî dûpişkê bi binê piyên mirov vedan (û pûrta serî weşandin)


yılan hikayesine dönmek

glosses: bûn çîroka quling, bûn çîranok, bûn çîrvanok, bûn goştê ga (ji bo dûvdirêjbûna gelemşeyekê ku hel nabe tê gotin)


yılanın kuyruğuna basmak

glosses: pêl mala cinan kirin, lana mozeqirtikan derkirin


yıldırım

glosses: bilêç, birûsk, birq, tîrî, şîşa birûskê, birqetav


yıldırımla vurulmuşa dönmek

glosses: qurf girtin pişta (yekî), çok lê şikestin


yıldırma

glosses: qutifandin, toqandin, bizdandin, herîsandin, çavtirsîkirin


yıldırmak

glosses: qutifandin, toqandin, bizdandin, herîsandin, çavtirsî kirin


yıldız

glosses: stêr, star (hunermendên sînema û muzîkholan)

glosses: kesê ku di karekî de, civatekê de serketî ye

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yıldız.wav


yıldız akmak

glosses: sêrk xuricîn, stêrk şemitîn, stêrk rijîn, stêrk şîş kirin


yıldız poyraz

glosses: bayê ku di navbera bakurê rojhilat û bakur de tê


yıldız yağmuru

glosses: şîşkirina stêrkan (bi hev re xuyabûna stêrkên ku dixuricin)


yıldızı dişi

glosses: quzê gur bi (yekî) re ye, quzê gur pê re ye


yıldızı düşük

glosses: bextê (yekî) bi reş e, feleqa (yekî) bi reş e


yıldızı sönmek

glosses: dolaba (yekî) ters gerîn, dolaba (yek) çep gerîn


yıldızları barışmak

glosses: kewê wan ji hev re xwendin, milyaketên wan ji hev re kenîn


yıldızları saymak

glosses: çik ji ber çavê (yekî) çûn, pirposk ji ber çavê (yekî) çûn, pirposk hatin ber çavê (yekî)


yılgın

glosses: qutifandî, toqandî, bizdandî, çavtirsiyayî


yılgınca

glosses: qutifandiyane, toqandiyane, bi awayekî qutifandî


yılkı

glosses: yêxir, heywana beredayî (hesp an jî kerê ku hatiye beredayîkirin)


yıllanmak

glosses: kevnesal bûn (di ser de demeke dirêj derbas bûn)


yıllarca

glosses: çendik û çend salan, bi dirêjiya sal û rojan


yıllatmak

glosses: kevnesal kirin, kevnare kirin (di ser de gelek sal derbas kirin)


yıllık

text: On yıllık ağaç.

text: Bir yıllık tuttular.

text: Kuruluşun yıllık toplantısı.

text: Yıllık kiramızı verdiler.

text: Kurumumuzun yıllığı çıkmak üzere.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yıllık.wav


yıllıkçı

glosses: (yıllıklı) saldar (kesê ku mizeya wî salê çarekê tê dayîn)


yılma

glosses: qutifîn, toqîn, bizdîn, herîsîn, çavşikestîbûn, çavtirsîbûn


yılmak

glosses: qutifîn, toqîn, bizdîn, herîsîn, çavşikestî bûn, çavtirsî bûn


yılmaz

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yılmaz.wav


yinelenmek

glosses: hatin carandin, hatin dubarekirin, hatin tekrarkirin


yineletmek

glosses: dan carandin, dan dubarekirin, dan tekrarkirin


yıprak

glosses: nûhiyayî, rihiyayî, peritî, hilhilîn, mehiyayî

text: Cebinden yıprak bir kâğıt para çıkardı.


yıpranma

glosses: nûhîn, rihîn, peritîn, hilhilîn, çilçilîn, kevnbûn

glosses: maşîn, mehîn, mehitîn, mehtbûn (ji bo makîne û alavên hesinîn)


yıpranmak

glosses: nûhîn, rihîn, peritîn, hilhilîn, çilçilîn, kevn bûn

text: Pantolonu temiz ama yıpranmıştı.

glosses: maşîn, mehîn, mehitîn, mehtbûn (ji bo makîne û alavanên hesinîn)

text: Onun zekâsı hiç yıpranmamış.

text: Ben artık yıpranmışım.

text: Saygınlığı yıpranmış.


yıpratma

glosses: nûhandin, rihandin, peritandin, hilhilandin, çilçilandin, kevnkirin

glosses: maşandin, mehtkirin, mehandin, mehitandin (ji bo makîne û alavên hesinîn)


yıpratmak

glosses: maşandin, mehandin, mehitandin, meht kirin (ji bo makîne û alavên hesinîn)


yirik

glosses: lêvqelaştî (kesê ku lêva wî ya jor qelaştî ye)


yirmi

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yirmi.wav


yirmilik

glosses: bîst baknot, bîst wereqe (ji bo diravê kaxiz)

glosses: bîst libî, bîstanî (tiştê ku tê de bîst lib heye)


yirminci

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yirminci.wav


yırtıcı

glosses: dirende, direk, jakaw, bewr, no, dir, wehşînî (ji bo ajalên goştexur)

text: Yırtıcı bir kurt.

text: Yırtıcı bir sese sahib.

text: Buranın en yırtıcı avukatıdır.


yırtıcılar

glosses: koma ajelên dirende ku nimûneyawan qertel û bûm e


yırtık

glosses: çiriyayî, diriyayî, qetiyayî, qetayî, çirandî, dirandî, qetandî, qelaştî

text: Yırtık bir mendil.

text: O yırtığın biridir.

text: Yırtık elbiselerini bana verdi.

glosses: tûj, ziravik (ji bo dengê zirav û bilind)

text: Yırtık bir ses.

text: Çorabın yırtığı.


yırtık pırtık

glosses: tîş û telî, heft tîşgincir û mincir, firfat, qîş û qelaş, rût û repal


yırtılış

glosses: çiran, diran, qetan, qelişîn, qîşbûn (ji bo kar û awa)


yırtılmak

glosses: çirîn, dirîn, qetîn, qelişîn, qîş bûn, çîrûberçîrî bûn


yırtınış

glosses: xweçirandin, xwedirindin, xweqelaştin, xweqîşkirin (ji bo kar û awayê van lêkeran)


yırtınma

glosses: xweçirandin, xwedirindin, xwe qelaştin, xweqîşkirin


yırtınmak

glosses: xwe çirandin, xwe dirindin, xwe qelaştin, xwe qîş kirin


yırtma

glosses: çirandin, dirandin, qetandin, qîşkirin, çîrkirin, çirçirandin, hilçirandin, dadirandin, hildirandin, veçirandin, qelaştin, qelişandin


yırtmak

glosses: çirandin, dirandin, qetandin, qîş kirin, çîr kirin, çirçirandin, hilçirandin, dadirandin, hildirandin, veçirandin, çîrûberçîrî kirin, qelişandin, qelaştin

text: Sert bir şey paçamı yırttı.

text: Kedi çocuğun ellini yırttı.

text: Bağıra bağıra gırtlağımı yırttım.


yırttırmak

glosses: dan çirandin, dan dirandin, dan qîşkirin, dan qelişandin


yitirmek

text: Kalemimi yitirdim.

glosses: winda kirin (ji bo windakirina wesf û taybetiyên tiştekî an jî kesekî)

text: Ormanda yolumu yitirdim.


yitmek

glosses: winda bûn, berze bûn (ji bo berzebûna tiştê ku mirov xwediyê wê bû)


yiv

glosses: niqir (çala li ser çerxê an jî vîdayê, ya di navbera du diranan de)

text: Kafatasının yivleri.


yivlemek

glosses: pê ve danîn, pê ve dirûtin (bi dirûtinê pê ve danîn)


yiyecek

glosses: xurik, derxur, zimhêr, xurdemenî, xwirde, xwerek, zad


yiyici

glosses: xur, xwer (ev wekî parkît tê bikaranîn û wateya yiyici ya Tirkî dide peyvê)

text: Et yiyici hayvanlar.

glosses: xure, xwere (ji bo kesê ku pir nan û xwarin dixwe)


yiyim yeri etmek

glosses: cihek li gorî beijewendiya xwe bi kar anîn


yiyip bitirmek

glosses: xwarin û hêran kocası onu yiyip bitiriyor mêrê wê, wê dixwe û dihêre


yığdırmak

glosses: dan lodkirin, dan nijinandin, dan diraxekirin


yiğidi öldür hakkını yeme

glosses: heqê mêran gere miriv winda neke, mêrik mêr e heqê wî winda nekin, mirov bextê mêran naçewitîne (an jî xera nake)


yığılıp kalmak

glosses: li hev piçikîn, li hev hêwirîn, li hev kom bûn, li hev xuricîn


yığılma

glosses: tewirîn, xelîn, wergerîn, kewişîn, terabûn, ketin (ketin erdê)

glosses: herifîn, hilweşîn, hilşîn, ketin, felişîn, pelişîn


yığılmak

glosses: hatin lodkirin, hatin nijinandin, hatin diraxekirin

glosses: tewirîn, xelîn, wergerîn, tera bûn, ketin (ketin erdê)

glosses: herîvên, hilweşîn, hilşîn, felişîn, pelişîn

text: Halk buraya yığılmış.

text: Köy halkı olduğu gibi düğüne yığılmıştı.


yığın

glosses: diraxe, dêz, deyz, dêş, kêş, cêz, part, rêveke, gilore, gumlat


yığınla

glosses: bi lodan, bi dêzan, bi kêşan, ecêbanek, dêşek, gelek


yiğit

glosses: agît, egîd, fêris, mêr, mêrxas, mêrçak, serxwas, şêrgele, dilêr, betl


yiğitbaşı

glosses: ew kesê ku biryarên loncayên esnafan bi rê ve dibe


yiğitlenmek

glosses: mêrxas bûn, bi cesaret bûn, wêrîn, bizivîn


yiğitlerin soyundan olmak

glosses: ji pişta mêran (egîdan an jî mêrxasan) bûn


yiğitlik

glosses: egîdî, fêrisî, mêrxasî, mêranî, mêrçakî, dilêrî, şêrgelî


yiğitliğe bok sürmemek

glosses: leke anîn ser mêraniyê, leke anîn ser mêrxasiyê


yiğitçe

glosses: mêrane, egîdane, mêrxasane, mêrxaskî, mêrankî, dilêrane, bi mêrxasî, bi egîdî, bi mêranî


yığışık

glosses: kêşkirî, lodkirî (tiştê ku li ser hev lod bûye)


yığışmak

glosses: li hev kom bûn, li hev hêwirîn, li hev piçikîn


yığma

glosses: lodkirin, qurçkirin, nijinandin, pergihandin, rokirin, kêşkirin


yığmak

glosses: lod kirin, qurç kirin, nijinandin, pergihandin, rokirin, kêş kirin (ji bo tiştekî ku mirov bide ser hev)


yogi

glosses: rahînkerê yoga, bawermendê jîrzaniya yoga


yogi

glosses: yogî (kesê ku felsefeya yogayê diçespîne, tetbîq dike)


yok canım

glosses: na, de na (lê, lo jî pê ve tê zêdekirin, li gorî zayenda kesê ku pê re tê axaftin)

text: Yok canım, ben kimsenin taraflısı değilim.


yok olmak

glosses: ji navê winda bûn, ji navê rabûn, tune bûn


yok yok

text: Yok yok, gidelim.


yoklama

glosses: venêrîn (ku li distan û cihê wisa tê kirin)


yoklamak

glosses: pelandin, sehandin, palmisandin, mişmişandin

text: Etrafımda gördüğüm eşyayı ellerimle yokladım.

glosses: dan leqandin, dan xeberdan, sihêtî kirin

text: Onu yokla belki bir şey öğreniriz.

glosses: hatin (yekî), xwe nîşan dan (car caran bandora xwe nişandan)

text: İlaç aldığım halde ağrılarım yine beni yokluyor.

text: Polis bizi yolda yokladı.


yoklanmak

glosses: lê hatin pelandin, hatin palmisandin, hatin sehandin

glosses: hatin sehkirin, hatin venêrîn, hatin kontrolkirin


yoklatmak

glosses: dan sehkirin, dan venêrîn, dan kontrolkirin


yoksa

text: Ver diyorum sana, yoksa dayağı yersin.


yoksul

glosses: xizan, hêjar, zivar, kesîp, zîvar, feqîr


yoksullaşma

glosses: xizanbûn, hêjarbûn, zivarbûn, kesîpbûn, feqîrbûn


yoksullaşmak

glosses: xizan bûn, hêjar bûn, zivar bûn, kesîp bûn, feqîr bûn


yoksullaştırma

glosses: xizan kirin, hêjar kirin, zivar kirin, feqîr kirin


yoksullaştırmak

glosses: xizankirin, hêjarkirin, zivarkirin, feqîrkirin


yoksulluk

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yoksulluk.wav


yoksun bırakmak

glosses: bêpar kirin, mehrûm kirin, mehrûm hîştin


yoksunluk

glosses: pêmenî, pêvemenî, bêparî, mehrûmî, mehrûmiyet


yoktan var etmek

glosses: ji ber piyên xwe derxistin, afirandin, çêkirin


yokum

glosses: ez neheme, ez tune me, ez bi xwe tune me


yokumsamak

glosses: mendel kirin, înkar kirin, xwe dan mendelan


yokuş aşağı

glosses: derbejêr, berbijêr, serejêr, serbijêr, berjêrek, sernişûv serberjêr


yokuş yukarı

glosses: derbejor, berbijor, serejor, serbijorberjorek, berokaş


yol açmak

glosses: rê dan, rê vekirin (ji bo derbasbûna kesekî muteber)


yol görünmek

glosses: rê ji (yekî) re xuya bûn, jê re rê xuya bûn


yol gösterici

glosses: rênîşander, rêdaner, rêpêşander, rênuma, rênimûn


yol göstericilik

glosses: rênîşanderî, rêşanderî, rêpêşanderî, rênumatî


yol göstermek

glosses: rê nîşan dan, rêberî kirin, qilawizî kirin


yol gözlemek

glosses: çav li rê bûn, rêpana rê kirin, rêpanî kirin, rê xwedî kirin, çavrêyî kirin


yol iz bilmek

glosses: rê û rêç zanîn, rê û rêzan zanîn, rê û dirb zanîn

glosses: bi pîr û şinûlk bûn (ji bo kesên ku tê de merîfet heye)


yol tutmak

text: Asker yol tutmuş.


yol vermek

glosses: ji kar avêtin, ji kar derxistin, rê dan (yekî)


yol yapmak

text: Sürünün izi buraları yol yapmış.


yola düzülmek

glosses: ketin ser rê, dan rê, dan ser rê, xwe dan rê, xwe kirin rê, li rê bi rêz bûn


yolaçıcı

text: Bize yolaçıcı olmanız lazım.


yolcu

glosses: rêwî, rêwing, rêwîk, rawî (ê ku derketiye rê)

text: Bir çocuk da yolcu.

glosses: çûndox (nexweşê ku pakbûna wî ne gengaz e û yê mirine ye)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yolcu.wav


yolcu yoluna gerek

glosses: mala mitriban bi seknê xera dibe Abbas Ebasko rêwî ye, Ebasko li rê ye, Ebasko ketiye rê


yolculuk

glosses: rêwîtî, rêwingî (maweya di dema çûnehata rêwîtiyê de)

glosses: rêwîtî, rêwingî (bi amyarekê (wesaîtekê) çûn û hatin)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yolculuk.wav


yoldaş

glosses: hemrê, hevrê, rêheval, heval (ji bo kesên ku ramaneke hevpar pejirandine)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yoldaş.wav


yoldurmak

glosses: dan rûçikandin, dan piçirandin, dan pirtikandin, dan pirçikandin, dan pûrtikandin, dan pûrtkirin


yolgeçen

glosses: rêbiwar (kesê ku di rê de diçe, rêwhi ye)


yollama

glosses: rêkirin, verêkirin, rarêkirin, birêkirin, hinartin, şandin


yollamak

glosses: verê kirin, rarê kirin, hinartin, şandin, bi rê kirin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yollamak.wav


yollanmak

glosses: hatin verêkirin, hatin rarêkirin, hatin hinartin, hatin şandin, hatin birêkirin


yollu

text: Kötü yollu bir mahalle.

text: Mor yollu bir kumaş.

text: Yollu gemi.

text: Bu yollu bir iş.


yolma

glosses: rûçikandin, piçirandin, pirçikandin, pirtikandin, şelipandin, pûrkirin, vepirtikandin


yolmak

glosses: rûçikandin, piçirandin, pirçikandin, pirtikandin, pûrtikandin, pûr kirin, şelipandin, pirçûkandin, vepirtikandin, verûtin, veçirandin

text: Saçlarını yoldu.

glosses: rûçikandin, pirçikandin, pirtikandin, rûtandin, rût kirin (bi xap û ripan diravê yekî jê stendin)


yolsuz

text: Yolsuz köy.


yolu düşmek

glosses: rê pê ketin, riya (yekî) pê ketin, riya (yekî) ketin (cihekî)


yoluk

glosses: rûçikandî, piçirandî, pirtikandî, pûrtkirî, şelipandî


yoluna bakmak

glosses: çav li riya (yekî) bûn, li hêviya (yekî) bûn, li benda (yekî) bûn


yoluna can vermek

glosses: di riya (yekî) de canê xwe dan, di riya (yekî) de serê xwe dan


yoluna çıkmak

glosses: bi leqayî (yekî) de çûn, çûn pêşiya (yekî)


yolunda gitmek

glosses: di rê de bûn, di riya xwe de bûn, lê hatin


yolunma

glosses: rûçikîn, piçirîn, pirçikîn, pirtikîn, pûrtikîn, pûrbûn, şelipîn, pirçûkîn, vepirtikîn, veçirîn


yolunmak

glosses: hatin rûçikandin, hatin piçirandin, hatin pirçikandin, hatin pirtikandin, hatin şelipandin, hatin pûrkirin, hatinvepirtikandin, hatin vedirûtin


yolunu beklemek

glosses: li hêviyê mayîn, li bendê mayîn, rêpanî (yekî) kirin)


yolunu bulmak

glosses: (bi awayekî nerewa) qezenc bi dest xisitin (argo)


yolunu gözlemek

glosses: rêpana (yekî) kirin, rêpana riya (yekî) kirin, çavrêyî (yekî) kirin


yolunu sapıtmak

glosses: averê bûn, ji rê derketin (ji bo kesên ku ji riya rast derdikevin)


yoluyla

text: Deniz yoluyla geldim.

text: Kaymakamlık yoluyla dilekçeni göndermiş.


yonca

glosses: ket, sewere, koringe, argud, nefel, hespist, once (Trifolium)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yonca.wav


yonga

glosses: xerîtok, qalik, kewş, telaş,qamqe teraşe


yont kuşu

glosses: tûtirwask, dûvlerzîn, qûnhejhejok, çivîka qûnhejhejok (Motacilla)


yontma

glosses: traştin, traşkirin, taşîn, şekirin, birîn (ji bo kevir û tiştên wisa)

glosses: xeritandin, nicirandin, telaştin, dapeşkandin, kolandin, dapitîn, dapêştin, niqirandin, nicirandin (ji bo daran)


yontmak

glosses: traştin, traş kirin, taşîn, şe kirin, birîn (ji bo kevir û tiştên wisa)

text: Taş yontmak.

glosses: xeritandin, telaştin, rêwirtin, dapeşkandin, kolandin, dapitîn, nicirandin, niqirandin, nitirandin, dapêştin (ji bo daran û tiştê wisa)

text: Ağaç yontmak.

text: Ondan para yonttu.


yontuk

text: Yontuk kalem.


yontulmak

glosses: hatin traştin, hatin traşkirin, hatin taşîn, hatin şekirin, hatin birîn (ji bo kevir û tiştên wisa)

glosses: hatin dapeşkandin, hatin dapitîn, hatin nicirandin (ji bo daran)


yordurmak

glosses: dan şîrovekirin, dan şerhkirin, dan tabîrkirin


yorga

glosses: meşê (cureyekeşa hespan e ku siware xwe nahejîne)


yorgan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yorgan.wav


yorgancı

glosses: lihêfvan (kesê ku lihêf, balîf û tiştên wisa çêdike, didirû û difiroşe)


yorgun düşmek

glosses: bêtehb ketin, ji pertav ketin, ji qam de ketin


yorgunluk

glosses: westabûn, mandîtî, west, rehtî, rehtbûnî

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yorgunluk.wav


yorgunluğunu almak

glosses: vêsa xwe girtin, bêhna xwe dan, bêhna xwe vedan


yorma

glosses: westandin, mandîkirin, betilandin, rehtkirin, qefilandin, tehibandin


yormak

glosses: westandin, dawestandin, mandî kirin, betilandin, reht kirin, qefilandin, tehibandin


yorulma

glosses: west, westan, mend, mandîbûn, betilîn, qefilîn, rehtbûn, tehibîn


yorulmak

glosses: westîn, betilîn, qefilîn, reht bûn, tehibîn, mandî bûn, kas bûn, şeqî bûn, felişîn


yorum

glosses: şirove, lêdiwan, tefsîr (ji bo tefsîrkirina nivîsekê an jî gotinekê)

glosses: şirove (li gorî ramanekê nirxandina bûyerekê)

glosses: şirove, tabîr (ji tiştekî veşarî û xeyalî maneyek derxistin)

glosses: şirove (pêşkêşkirina parçeyeke muzîkê an jî leystikeke şanoyê, bi teknîkeke orijinal û pejnker)


yorumlamak

glosses: şîrove kirin, tabîr kirin, tabîr lê xistin


yosma

glosses: fîtos (jina ku pir xwe fîtos dike û modayê taqîb dike)


yosun

glosses: kevz, kefzer, kevzeh, kewar, kevzîç, pung


yosunlanmak

glosses: (yosunlaşmak) kevz girtin, kevzî bûn, bûn kevz


yozlaşma

glosses: çilvirîş, çilviran, bêeslbûn, dejenerebûn, teredî


yozlaşmak

glosses: çilvirîn, bêesl bûn, dejenere bûn, teredî bûn


yozlaştırma

glosses: çilvirandin, bêeslkirin, dejenerekirin, bêesilkirin


yozlaştırmak

glosses: çilvirandin, bêesl kirin, dejenere kirin, bêesil kirin


yoğ

glosses: merasîma ku di dema Tirkên kevn de ji bo miriyan tê kirin


yoğrulma

glosses: vestrîn, strîn, sûrîn, ecinîn, stirihîn, eciqîn, heciqîn


yoğrulmak

glosses: hatin vestrandin, hatin strandin, hatin surandin, hatin ecinandin, hatin stirihandin


yoğun

glosses: biteql, kesîf (tiştê ku li gorî hecma xwe giran e)

text: Koyu bir duman.


yoğun olmak

glosses: Mijûl bûn Gelek karê kesekî/kesekê hebûn Karîwer bûn


yoğunlaşmak

text: İş yoğunlaşacak.

text: Yeni bir proje üzerine yoğunlaşıyor.


yoğunlaştırmak

text: Bu etkinlikleri yoğulaştırmak gerekiyor.


yoğunluk

text: İş yoğunluğu.


yoğurma

glosses: strandin, vestrandin, surandin, ecinandin, stirihandin, eciqandin, heciqandin

glosses: pehtin, pijandin (ji bo gotin û ramanê)wi


yoğurmak

glosses: strandin, vestrandin, surandin, ecinandin, hecinandin, stirihandin, eciqandin, heciqandin, histrandin

text: Düşünceni önce yoğra ondan sonra söyle.


yoğurt

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yoğurt.wav


yoğurtmak

glosses: dan strandin, dan vestrandin, dan surandin, dan ecinandin


yoğurum

glosses: hevîrek, têra hevîrekî (bi qasî hevîrekî)

text: Bir yoğurum hamurun varsa.


yudum

glosses: qurt, fir, gulp, qurç, qim, quit, qultik, gulm, qulav


yudum yudum

glosses: qurtoqurto, firofiro, qimoqimo, qirçoqirço


yudumlama

glosses: qurtandin, daqurçandin, qurt kirin, qultandin, qurkirin, qurçkirin, hilfirandin, mirçandin, firkirin, qimkirin


yudumlamak

glosses: qurtandin, daqurçandin, qurt kirin, qultandin, qur kirin, qurç kirin, hilfirandin, mirçandin, fir kirin, qim kirin


yudumlanmak

glosses: hatin qurtandin, hatin daqurçandin, hatin qurtkirin, hatin firkirin, hatin qimkirin


yuf

glosses: hiryo (baneşaneke ku lomekirin û berketinê dinimîne)


yufka

glosses: nanê tenkî, nanê tenik, fetîr, bîşî (nanê şikeva yê tenik)

glosses: bêrih (ji bo tiştên tenikokî û ziravokî yên ku zû dişikên)


yufkacı

glosses: fetîrvan (kesê ku nanê şikeva yê tenik çêdike û difiroşe)


yufkalık

glosses: ê fetîrê (tiştê ku ji bo çêkirina nanê şikeva yê tenik hatiye hilanîn)

text: Anlamayanların akıllarının yufkalığından şüphe duyarım.


yugoslav

forms:
yugoslavî
yûgoslav

etymology_text: Ji Yugoslavya.


yuh sana

glosses: xwelîliser, xwelî li serê te, tifî hey li te


yuh çekmek

glosses: hiryoha lê daxistin, hiryohiryo lê daxistin, lê kirin hiryohiryo, hûhû kirin


yuhalamak

glosses: hiryohiryo kirin, hiryoha lê daxistin, hûha kirin


yuhalanmak

glosses: hiryohiryo lê hatin daxistin, lê hatin hiryohiryokirin


yukarı

text: Yemekten sonra yukarı çıktı.

text: Yukarı çık.

text: Emir yukarıdan gelmiş.

text: O bizden yukarı sınftandı.

text: Yukarı mahalle.

text: Yukarı, kocasının yanına çıktı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yukarı.wav


yukarıdan bakmak

glosses: bi çavekî kêm lê nihêrtin, (yek) kêmî xwe dîtin


yulaf

glosses: xamkêsan, xamurkêsan, baçîk, xirpûk (Avena sativa)

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yulaf.wav


yular

glosses: hefsar, xap, xapik, rişme, ligam, celew, qetik, doxhefsar, desthefsar, serhefsar, tewl


yuları ele vermek

glosses: hefsar dan destê (yekî), ketin bin emrê (yekî)


yumak

glosses: şûştin (Igilok, gilde, apilka (ji bo hiriyê) , kulû (ji bo giloka pembû û ta)

text: Yün yumağı.


yummak

glosses: damilandin, miçandin, miç kirin, damikandin, pûn


yumru

glosses: girêk, giloverik (ji bo birînên ku bi awayekî giloverik werimîne)

text: Yumru yanaklı çocuk.

text: Patates yumrusu.


yumruk

glosses: kulm, girmik, fort, kol, mist, gurmist, kulmist, gurmisk, hotik, gumsik, hulmik, hutik (ji bo şeklê destê ku tiliyên xwe kirine kefa dest)

text: Yüzüne bir yumruk vurdu.

text: Onu yumrukladı.

text: Düşman yumruğu altında.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yumruk.wav


yumruk atmak

glosses: kulm lê xistin, kulm daweşandin (yekî), kulm danîn (yekî)


yumruk göstermek

glosses: lê dan kulmê, çavtirsî kirin, çavtirsandî kirin


yumruk kadar

glosses: ev çend (ji bo tiştên ku diviya biçûk be)

text: Ona yumruk kadar bir böcek musallat olmuştu.

glosses: pizik, ev çend (ji bo tiştên ku diviya mezin be)

text: Yumruk kadar bir çocuk adamı devirdi.


yumruk topu

glosses: goga lastîk a ku boksor bi kulman lê dixin


yumruklama

glosses: kulmlêdan, kollêxistin, gurmiklêdan, gurmistlêdan


yumruklamak

glosses: kulm lê dan, kol lê xistin, gurmik lê dan, gurmist lê dan


yumruklanmak

glosses: kulm lê hatin xistin, gurmik lê hatin xistin, kol lê hatin dan, gurmist lê hatin xistin


yumruklaşmak

glosses: bi kulman li hev xistin, bi kulman li hev dan, bi kolan li hev xistin, bi kulman li hev û din xistin, bi gurmistan çûn hev û din


yumrulanma

glosses: (yumrulma) girêkîbûn, topikî bûn, gupikî bûn, giloverkîbûn


yumrulanmak

glosses: (yumrulmak) girêkî bûn, gupikî bûn, giloverkî bûn


yumruğa gelmek

glosses: bi kulman çûn hev, bi kulman li hev xistin


yumulma

glosses: xwe dan (tiştekî), filitîn (tiştekî), reqandin (tiştekî)


yumulmak

text: Yemeğe aç kurtlar gibi yumulmuşlardı.


yumurta

text: Balık yumurtası.

text: Tavuk yumurtası.

text: Koç yumurtası.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yumurta.wav


yumurta kapıya dayanmak

glosses: hawar daketin û hê gotin (wext teng bûn, wext neman)


yumurta ökçe

glosses: kapoka bilind a giloverokî, pehniya ku piçek bilind û mîna hêkê ye


yumurtalık

glosses: hêkel, xerze, xerzdank, xerz, hêkdank, bizrê zaro, fer


yumurtaya kulp takmak

glosses: eybik pîne kirin, jê re rêdan berê, (yek) sing dikute ew cihar diavêjê


yumurtlamak

text: Tavuk yumurtladı.


yumuşak ağızlı

glosses: heywana feqîr (ji bo heywana ku bi hêsanî gemê dikin devê wê)


yumuşakça

glosses: nermûsankî, nermnermokî, nermikî, nermokî


yumuşatıcı

glosses: kêmker (ji bo dermanên ku parî êşê kêm dike, dibire)


yumuşatılmak

glosses: hatin nermkirin, hatin nermandin, hatin nermijandin


yumuşatma

glosses: nerm kirin, nermandin, nermijandin, nermisandin


yunan

glosses: yûnanî (welatiya/ê Yûnanistanê yan kesa/ê ji Yûnanistanê)


yurtluk

glosses: araziyê ku dahata wê bi şertê ku ew kes heta li jiyanê be, jê re hatiye terxankirin


yurtseverce

glosses: welatparêzane, welatparêzkî, welatperwerane, nîştimanperwerane


yurtsuz

glosses: bêcih û war (ji bo kesên ku cihê lê bimîne tune ye)


yusufçuk

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yusufçuk.wav


yutak

glosses: hefik, qirpik, xwezî, xwisî, qirtik, daqurtok


yutkunmak

glosses: xwisiya xwe daqurtandin, xweziya xwe daqurtandin, xweziya xwe kirin xwarê

text: Annem kelimeleri yutkunuyor.


yutma

glosses: daqurtandin, dabelandin, daûrandin, dabelihandin, daqulandin, daqurçandin, qurpandin, belandin, daqultandin


yutmak

glosses: dabilandin (tiştekî bi darê zorê bi dest xistin

text: Ben bu sözlerini yutmam.

text: Bazı heceleri yutuyor.

glosses: pê xapîn, pêbawer kirin, ketin sere (yekî), di serê (yekî) de çûn

text: Bu yalanı kimse yutmaz.

glosses: jê tênegihîştin, jê fêm nekirin (ji bo gotineke ku tê çend wateyan)

glosses: gotin kirin xwarê, gotin daxistin (gotina ku tê ber devê mirov lê paşiyê mirov nabêje û dadiqurtîne)

text: Duvar ışığı yutuyor.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yutmak.wav


yutturmak

glosses: dan daqurtandin, dan daqulandin, dan dabelandin, dan daûrandin, dan dabelihandin, dan daqurçandin


yutulma

glosses: daqurtan, dabelan, daûran, dabelihan, daqulan, daqurçan, qurpan, belan, daqultan


yutulmak

glosses: daqurtîn, dabelîn, daûrîn, dabelihîn, daqulîn, daqurçîn, qurpîn, belîn, daqultîn

glosses: hatin daqurtandin, hatin daqulandin, hatin dabelandin, hatin daûrandin, hatin dabeliandin


yuturulmak

glosses: pê hatin daqurtandin, pê hatin daqulandin, pê hatin dabelandin, pê hatin daûrandin, pê hatin dabelihandin, pê hatin daqurçandin


yuva

text: Bülbül yuvası.

text: İnsanın kendi yuvasından daha güzel bir yer olmaz.

glosses: xêratxane (cihê kesê belengaz û reben ku hem lê dimînin û hem jî lê dixwin vedixwin)

text: Hırsızlar yuvası.

glosses: war, ocax (cihê ku tişt lê tên hînkirin)

glosses: hêlîn, lan (ji bo cihê tiştekî ku ew lê pir e)

text: Bu oda karınca yuvası.

text: Diş yuvası.


yuva yapmak

glosses: hêlîna xwe çêkirin, xwe bi serî kirin, zewicîn


yuvalanmak

glosses: bi mal û hal bûn, hêçika xwe bi hev xistin


yuvar

glosses: gilokîn (hucreyên gilover an jî hêkanî ku di şilemeniyê mîna xwîn, lenf û şîr de hene)


yuvarlak

glosses: gilover, girover, gilor, gilol, gildî, girik


yuvarlama

glosses: gindirandin, xindirandin, gêrkirin, gildîkirin, tilorkirin, nişivandin, tolkirin, totkirin, girgirandin, xirkirin


yuvarlamak

glosses: gindirandin, xindirandin, gêr kirin, gildî kirin, xingirandin, tilor kirin, nişivandin, tol kirin, tot kirin, girgirandin, xir kirin, totolo kirin, gilol kirin

glosses: li hev pêçan, li hev top kirin, li hev qat kirin

text: Halıyı yuvarlayıp götürdüler.

text: Bir çelmeyle adamı yere yuvarladı.

glosses: dan hev, avêtin paş gewriyê (zûzûka xwarin û vexwarin)

text: Birbiri ardınca bilmem kaç şişe bira yuvarlamış.

glosses: pekandin (gotina ku mirov jê bawer nake, vir)


yuvarlanış

glosses: gindirîn, xindirîn, gêrbûn, gildîbûn, girgirîn, tilorbûn (ji bo kar û awayê van lêkeran)


yuvarlanma

glosses: gindirîn, gêrbûn, xindirîn, gildîbûn, tilorbûn, gildirbûn, tolbûn, gilorbûn, totbûn, xirbûn, werbûn, xingirîn


yuvarlanmak

glosses: gindirîn, xindirîn, gêr bûn, gildî bûn, gilor bûn, girgirîn, gildir bûn, gêrî () bûn, tilor bûn, tol bûn, tot bûn, xir bûn, nişivîn, werbûn, hêla bûn, totolo bûn, xingirîn, qulupancî bûn

text: Tekerlek yuvarlanıyor.

text: Gözlerimden yaşlar yuvarlandı.


yuvarlatmak

glosses: dan gindirandin, dan gêrkirin, dan gildîkirin, dan girgirandin


yuvasını dağıtmak

glosses: hêlîna (yekî) ji hev de belawela kirin, hêlîna (yekî) ji hev de xistin


yuvasını yıkmak

glosses: hêçika (yekî) xera kirin (ji bo berdana jinê)

glosses: agir bi mala xwe xistin, mala xwe xera kirin (ji bo pelişandina pergala malê)


yâr

text: Yarımı görmemişim.


yâran

glosses: yaran (kesên ku ji bo heman mebestê hatine cem hev)


yârdan mı geçersin, serden mi?

glosses: Guhartoyeke yârdan mı geçersin serden mi.


yön

glosses: hêl, alî, la, layen, tang, hindav, teref

text: Binanın batı yönü.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yön.wav


yönelik

text: Güneşe yönelik pencere.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yönelik.wav


yönelmek

text: Suçlamalar bana yöneldi.


yöneltilmek

glosses: hatin arastekirin, hatin berpêkirin, lê hatin rastkirin


yöneltmek

glosses: araste kirin, tewcîh kirin, lê rast kirin, ber pê kirin


yönetici

glosses: rêveber, kargêr, dolîwger, debîrdestkar, îdarevan


yöneticilik

glosses: rêveberitî, kargêritî, dolîwgerîtî debîrî, destkarî, îdarevantî


yönetilmek

glosses: hatin birêvebirin, hatin gêrandin, hatin îdarekirin


yönetim kurulu

glosses: heyeta rêveberiyê, lijneya kargêriyê, heyeta doliwgeriyê


yönetme

glosses: birêvebirin, gêrandin, îdarekirin, debirandin,


yönetmelik

glosses: rêzik (hemû qaîdeyên saziyekê ku divê karkerên wê riayetî wê bikin)

glosses: rêzikname, rêzname, rêvebername, talimatname (belgeya ku ev qaîde tê de nivisandî ne)

glosses: rêz û rêzik (hemû qaîdeyên ku ji aliyê wezaret û saziyên dewletê ve hatine çêkirin)


yönetmen

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yönetmen.wav


yörük

glosses: Yûrik, êleke koçerên Tirk ku debara xwe bi ajeldariyê dikin


yörünge

glosses: rêgeh, meşgeh, zivirgeh, guzergeh, bihûrgeh, rêbiwar, rêbor, rêbihûr


yörüngesine oturmak

glosses: ketin riya xwe, riya xwe dîtin (ji bo karekî)


yüce

text: Yüce dağlar.


yüce divan

glosses: dîwana bilind (navê Dadgeha Qanûna Bingehîn ku gava kesên ji mewqiyên mezin ên dewletê dadirizîne)


yücelmek

glosses: girisîn, mezin bûn, berz bûn, bilind bûn


yüceltilmek

glosses: hatin girisandin, hatin mezinkirin, hatin berzkirin, hatin bilindkirin


yüceltme

glosses: girisandin, mezinkirin, berzkirin, bilindkirin


yüceltmek

glosses: girisandin, mezin kirin, berz kirin, bilind kirin


yük

text: Araba yükünü boşalttı.

glosses: bar (mîqdarê bare ku erebe, heywan û wekî wan hiltînin)

text: Bir at yükü.

text: Bütün yükü bu torba.

text: Ben bu yükün altına giremem.

text: Haydi şu yüke giriver.


yük olmak

glosses: lê bûn bar, ketin stûyê (yekî), bûn bar û ketin stûyê (yekî)


yük vurmak

glosses: bar qelaptin ser piştê, lê bar kirin (ji bo barkirina dewarê bar)


yüklemek

text: Mal yüklüyor.

text: Çocuğun bakımını ona yüklediler.

text: Suçu ona yüklediler.


yüklenmek

glosses: xwe avêtin ser (tiştekî), giraniya xwe dan ser (tiştekî)

text: Arabaya yüklenme.

text: Bütün eşyayı yüklendi.

text: Bana yüklenmeyin.

glosses: girtin ser xwe, li xwe hildan, girtin ba xwe

text: Suçu yüklendi.


yüklü

text: Programımız bu sefer çok yüklü.

text: Onu sitem yüklü bir şekilde gördüm.


yüksek payeli

glosses: payebilind, bilindpaye, payeberz, firazpaye


yüksek ökçeli ayakkabı

glosses: sola ku pehniya wê bilind e (an jî sola ku kapoka wê bilind e)

text: Ayakkabısının ökçesi.


yükseklik

glosses: bilindayî, bilindî, berzî, balatî, balayî, berterî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yükseklik.wav


yüksekten uçan alçak düşer

glosses: bilind firîn nizm ketin, bilind baz dan nizm ketin


yükselmek

glosses: hilbûn, bilind bûn, hilhatin, hilketin, berz bûn

text: Nargile gurultuları yükseliyordu.

text: Arsa fiyatları yükseldi.

text: Benim gözümde bu yaptığıyla yükseldi.


yükseltmek

glosses: bilind kirin, berz kirin, hilkirin (ji bo fitîla lembayê û tiştên wekî wê)

glosses: rakirin, zêde kirin (ji bo bihayê tiştekî)


yüksük

glosses: guzvan, kişteban, tilik, tilîvank, hingustok (ji bo dirûnê ku dikine tiliya xwe)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yüksük.wav


yüksük otu

glosses: mijmijok, tûlezer, mirisok (Digitalis purpurea)


yüksünmek

glosses: ji xwe re kirin bar, ji xwe re bar dîtin, ji xwe re bar hesibandin


yükte hafif pahada ağır

glosses: di teqla xwe de sivik di hêjana xwe de giran, bar sivek e lê qîmeta wî pir e


yüküm

glosses: binbarî, diviyatî, karbendî, mukelefiyet


yükümlendirmek

glosses: binbarî kirin, mukelef kirin, xistin bin mukeleftiyê


yükümlenmek

glosses: binbarî bûn, tekefûl kirin, bi ser xwe girtin, li xwe girtin


yükümlü

glosses: lixwegirtî, binbar, biserxwegirtî, mukelef


yükümlülük

glosses: lixwegirtîbûn, binbaritî, mukelefî, mukelefiyet


yükünmek

glosses: sujde bûn, xwe sujde kirin, xwe serşûrî kirin


yülük

glosses: mû, pirç (mûyê ku bi gûzanê hatiye jêkirin)


yürek çarpıntısı

glosses: dilkutk, avêtina dil, lêxistina dil, lêdana dil, hilavêtina dil

glosses: dil pitpitîn, dil pirpitîn, nava dil kirin tepetep, dilkutka (yekî) lê xistin


yüreklendirme

glosses: wêrandin, biziravkirin, cesaretdan, qewetdan


yüreklendirmek

glosses: wêrandin, cesaret dan (yekî), bi zirav kirin, qewet dan (yekî), ziravê (yekî) qalind kirin


yürekler acısı

glosses: tiştekî dilşewat e, dil û kezeban diperitîne


yüreksiz

glosses: newêrek, bêceger, bêzirav, peltek, bêcesaret


yüreksizlik

glosses: newêrekî, bêcegerî, bêziravî, peltekî, bêcesaretî


yüreği ağzına gelmek

glosses: dilê (yekî) hatin devê (yekî), ziravê (yekî) di devê (yekî) de bûn, dile (yekî) hatin ber devê (wî)


yüreği bayılmak

glosses: dil (yekî) bihurîn, dil (yekî) xewirîn, doxa (yekî) çûn, dilê (yekî) ji bîr ve çûn (ji birçînan)


yüreği burkulmak

glosses: dile (yekî) kewgirîn, dilê (yekî) ji bîr ve çûn, dilê (yekî) bihurîn, dilê (yekî) xewirîn


yüreği cız etmek

glosses: kizînî ji dil çûn, janê dan dil, şewt ketin nava dilê (yekî)


yüreği ezilmek

glosses: dilê (yekî) xewirîn, dilê (yekî) êşîn, bi ber ketin

glosses: dilê (yekî) ji bîr ve çûn, dilê (yekî) bihurîn, dilê (yekî) xewirîn (ji ber birçîbûnê)


yüreği ferahlamak

glosses: dilê (yekî) fireh bûn, muferih bûn, dilê (yekî) ketin cih


yüreği götürmemek

glosses: dilê (yekî) qirar nedan, dilê (yekî) lê neqeridîn, dilê (yekî) ranegirtin


yüreği hop etmek

glosses: dilê (yekî) tirsîn, dilê (yekî) hilpetikîn, dilê (yekî) kirin tirkîn


yüreği kabarmak

glosses: dilê (yekî) li hev ketin, bîzê (yekî) li hev ketin


yüreği kaldırmamak

glosses: dilê (yekî) baristan nedan, dilê (yekî) qebûl nekirin


yüreği küt etmek

glosses: tirkînî ji dile (yekî) çûn, dilê (yekî) gotin tirk


yüreği oynamak

glosses: dilê (yekî) tirsîn, dilê (yekî) hilpetikîn


yüreği parça parça olmak

glosses: dilê (yekî) peritîn, dile (yekî) li serê parçe parçe bûn, dil li serê peritîn


yüreği parçalanmak

glosses: dilê (yekî) peritîn, dilê (yekî) şewitîn


yüreği rahatlamak

glosses: dilê (yekî) rihet bûn, dilê (yekî) muferih bûn, dilê (yekî) ketin cih


yüreği sıkılmak

glosses: dilê (yekî) tengijîn, dilê (yekî) teng bûn


yüreği sızlamak

glosses: dilê (yekî) li serê êşîn, kezeba (yekî) li serê êşîn


yüreği soğumak

glosses: dilê (yekî) tê de rihet bûn, bêhna (yekî) tê de derketin


yüreği yağ bağlamak

glosses: bêhna (yekî) derketin, dilê (yekî) ketin cih


yüreği çarpmak

glosses: dilê (yekî) lê xistin, dilê (yekî) lê dan, dilê (yekî) avêtin (ji bo şixulîna dil)

glosses: ser dilê (yêkî) lê xistin (ji kêf û coşiyê)

glosses: dil pitpitîn, dil pirpitîn, nava dil kirin tepetep, dilkutka (yekî) lê xistin (ji bo heyecan û tiştên wisa)


yüreğinden geçmek

glosses: di dilê (yekî) de çêbûn, ji (yekî) re çêbûn


yüreğine ateş düşürmek

glosses: agir xistin dilê (yekî), agir kirin dilê (yekî)


yüreğine su serpilmek

glosses: dilê (yekî) hênik bûn, dilê (yekî) vepesirîn


yüreğine su serpmek

glosses: dilê (yekî) hênik kirin, avek li agirê dilê (yekî) kirin


yüreğini boşaltmak

glosses: kula xwe rêtin, dilê xwe rihet kirin, bêhna xwe derxistin


yüreğini eritmek

glosses: dilê (yekî) êşandin, dilê (yekî) şewitandin


yüreğinin yağları erimek

glosses: kul û qotik kirin xwe, derd di dilê (yekî) de şax dan


yürümek

glosses: bi piyan ketin, bi ser piyan ketin (ji bo zarokan)

text: Çocuk erken yürümeye başladı.

text: Biraz yürümek istiyorum.

text: Biraz yürüyelim geç kaldık.

text: Dallara su yürüdü.

text: Asker kaleye yürüdü.

text: İşlerimiz iyi yürüyor.

text: Bu paranın faizi yüzde beşten mi yürüyor?

glosses: derbas bûn, bihurîn, bi pêş de çûn, guherîn

text: Hayat yürümüş gitmiş.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yürümek.wav


yürümeye başlamak

glosses: rabûn ser xwe, li ser xwe gerîn (ji bo nexweşan)

glosses: bi piyan ketin, bi ser lingan ketin, bi tena ketin, ketin ser lingan (ji bo zarokan)


yürürlüğe konmak

glosses: xistin meriyetê, kirin meriyetê, xistin rewacê


yürüteç

glosses: girgirik, girgirok (ereboka ku zarok pê bi ser piyan dikevin)


yürütmek

text: İşlerini eskisi gibi yürütüyor.

text: Fikir yürütmek.

text: Seni fabrikadan nasıl yürüttüler?

glosses: bi piyan xistin, bi ser lingan xistin (ji bo bipiyaketina zarokan)


yürüyüş

glosses: meş, ger (meşa ku bi mebesta werzîşê tê kirin)

text: Her sabah yürüyüş yaparım.

glosses: meş, rêpîvan (meşa ku ji bo protestokirina tiştekî an jî, ji bo balkişandina ser mijarekê tê lidarxistin)

text: Halk yürüyüş yaptı.

glosses: meş (ji cihekî çûna cihekî ya yekîneyên leşkerî)


yürüyüş düzenlemek

glosses: meş li dar xistin, meş saz kirin, meş pêk anîn


yürüyüşe geçmek

text: Asker yürüyüşe geçti.

glosses: ber bi armancê ve meşîn (ji bo bidestxistina wê)


yürüyüşe çıkmak

text: Gel seninle uzun bir yürüyüşe çıkalım.


yüz akı ile çıkmak

glosses: bi rûyê spî ji (karekî) derketin, bi serfinazî jê derketin


yüz bulmak

glosses: rû lê bûn, berê (yekî) li bûn eleqe dîtin


yüz geri etmek

glosses: berepaş fetilîn, li paş pê zivirîn, berepêş hatin


yüz surat davul deris

glosses: rûyê (yekî) eynî çermê kerê bûn, rûqazox, rûhişk


yüz tutmak

text: Hakkın dergâhına yüz tutmuşum.


yüz verince astar istemek

text: Sana yüz verince sen de astar istiyorsun.


yüz vermek

glosses: rûyê (yekî) li xwe vekirin, rû dan (yekî), pê re kenîn, rû dan


yüz yüze gelmek

glosses: serî serî li hev rast hatin, bi serî li hev qelibîn

glosses: hatin hemberî hev, hatin rû hev, hatin pêşberî hev, rûberî hev bûn, rûkalî hev bûn


yüzde

text: Yüzde beş.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yüzde.wav


yüzdelik

text: Yüzdeliğimi istedim.


yüzdürmek

glosses: dan soberîkirin, dan ajnêkirin, dan melevanîkirin, dan sobanîkirin

glosses: dan gurandin, dan selixandin dan çermandin

text: Koyunu yüzdürdü.


yüzdürülmek

glosses: hatin soberîkirin, hatin ajnêkirin, hatin melevanîkirin, hatin sobanîkirin

glosses: hatin gurandin, hatin selixandin, hatin çermandin


yüze duramamak

glosses: dilê (yekî) neşikandin, dile (yekî) nehiştin, gotina (yekî) ne hilanîn û ne jî danîn


yüze gülmek

glosses: li rûyê (yekî) kenîn (ji bo kesên dilnexwaz)

glosses: xwe lûsikandin, xwe di mirovan dan (ji bo kesên ku xweşekiyan dikin)


yüze çıkmak

glosses: bi rû ketin, derketin ser (ji bo şilemeniyan)


yüzer gezer

glosses: amfîbî (amyarên ku hem li deryayê û hem jî li bejê dikare bê bikaranîn; îna tank û balafirê)


yüzerlik

glosses: sedêk, sedlibî (tiştê ku sed libê wî/wê li cem hev e)


yüzey

glosses: serrû, rûxar, rûbar, rûbayî, rûkal, rûxal, rûxsar, rûber, rûx, sath


yüzeysel

text: Yüzeysel bilgi.


yüzgeç

text: Balık yüzgeci.

glosses: sobeber, ajnêber, melevan (ji bo kes an jî sewalên ku xweş di avê de sobaniyê dike)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yüzgeç.wav


yüzlemece

text: Arkadan söylemek doğru değil, yüzlemece söylenmeli.


yüzlemek

text: Yorganı yüzledi.


yüzlenme

glosses: rûgirtin, rûkişandin (ji bo lihêf, döşek û tiştên nola wan)


yüzlenmek

glosses: rûyê (tiştekî) hatin girtin, rûyê (tiştekî) hatin kişandin


yüzleşmek

glosses: bi rûbarî hev ketin, bi darî hev ketin, bi pêşberî hev ketin, bi rûyê hev ketin, hevrû bûn, rûxal bûn (hatina ba hev ê ku tiştekî dibêje û yê din jî înkar dike)

text: Ben onunla her zaman yüzleşebilirim.

glosses: hatin rû hev, hatin rûbarî hev, hatin pêşberî hev, pêşberî hev bûn, bi rûbarî hev ketin, bi rûyê hev ketin, pêşberî hev bûn


yüzleştirmek

glosses: bi rûyê hev xistin, bi rûbarî hev xistin, bi hemberî hev xistin, bi pêşberî hev xistin, bi darî hev kirin, anîn rû hev, anîn rûbarî hev, rûberî hev kirin, hevrû kirin, ribeal kirin, pêşberî hev kirin


yüzlü

glosses: rû, cir (kesê ku rûyê wî xwediyê wesfekê ye)

text: Güzel yüzlü kız.


yüzlü yüzlü

text: Borcunu ödemediği halde yüzlü yüzlü yine para istiyor.


yüzlük

glosses: sed baqnot, sed wereqe (diravê sed lîra yê kaxiz)

glosses: sedanî, xaneya sedan (ji rastê ber bi çepê ve xaneya sêyemîn)

glosses: sedanî, sed libî (desteya ku ji sed hebî pêk hatiye)


yüzmek

glosses: soberî kirin, sobayî kirin, sobekarî kirin, avjenî kirin, ajnê kirin, ajnêberî kirin, melevanî kirin, sobanî kirin, mele kirin, soberberî kirin, sobîn, sobahî kirin, sêbayî kirin, aşberî kirin

glosses: sekinîn (sekna li ser şilemeniyekê bêyî ku noq bibe)

text: Tahta suda yüzer.

text: Kitaplar toz içinde yüzüyorlar.

text: Bolluk içinde yüzüyor.

glosses: gurandin, girîwandin, kavilandin, selixandin, çermandin, çerm kirin

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yüzmek.wav


yüzsüz

glosses: bêrû, bêşerm, bêfedî, bêheya, rûqayîş, rûşûştî, rûcefîq, rûqazox, rûçelaq, rûqayîm, rûqalind, bêwec, bêar


yüzsüz olmak

glosses: rûqayîş bûn, rûşûştî bûn, rûçelaqî bûn, rûcefîqî bûn, bêheya bûn


yüzsüzce

glosses: bêşermiyane, bêfedîtiyane, bi bêşermî, bi bêfedîtî


yüzsüzleşme

glosses: bêrûbûn, bêşermbûn, rûqayîşîbûn, rûşûştîbûn, rûçelaqîbûn, rûcefîqîbûn, bêheyabûn, bêfedîbûn


yüzsüzleşmek

glosses: bêrû bûn, bêşerm bûn, rûqayîşî bûn, rûşûştî bûn, rûçelaqî bûn, rûcefîqî bûn, bêheya bûn, bêfedî bûn, heyaya xwe avêtin, şerma xwe avêtin


yüzsüzleştirmek

glosses: bêşerm kirin, bêheya kirin, bêfedî kirin


yüzsüzlük

glosses: bêrûtî, bêşermî, rûqayîşî, rûşûştîbûn, rûcefîqî, rûçelaqî, bêfedîtî, bêheyatî, rûqalindî, rûqazoxî, bêarî


yüzü asık

glosses: medekirî, mirûzkirî, rûtirş, bêmede, bêmirûz


yüzü asılmak

glosses: medê (yekî) bûn, mirûzê (yekî) bûn, rûyê (yekî) tirş bûn


yüzü gözü açılmak

glosses: rûyê (yekî) vebûn, şerma (yekî) şikîn, rişkê (yekî) bûn nûtik, rişkâ (yekî) fetiqîn


yüzü gülmek

glosses: rûyê (yekî) kenîn, beşere (yekî) xweş bûn, kêfa (yekî) li cih bûn

glosses: paqij, rûçikê (yekî) xweş bûn, bi pîr û pergal bûn


yüzü karışmak

glosses: mirûzê (yekî) li hev qelibîn, mehdê (yekî) ketin hev


yüzü kasap süngeriyle silinmiş

glosses: Guhartoyeke yüzü kasap süngeri ile silinmiş.


yüzü kızarmak

glosses: soromoro bûn, rûyê (yekî) sor bûn (ji şerman)


yüzü olmamak

glosses: rûyê (yekî) tune bûn, rûyê (yekî) nedan, rûyê (yekî) negirtin


yüzü sıcak

glosses: rûyê (tiştekî) germ bûn, rûyê (tiştekî) xweş bûn, rûyê (tiştekî) geş bûn

text: Paranın yüzü sıcak.


yüzü solmak

glosses: rûyê (yekî) zer bûn, rûçikê (yekî) zerhimîn


yüzü tutmak

glosses: rûyê (yekî) girtin, rûyê (yekî) dan, rûyê (yekî) sar bûn


yüzü yazılı kalmak

glosses: dest lê negerîn (ji bo tiştên ku wisa di cih de maye)


yüzücü

glosses: sober, sobekar, ajnêber, soberber, ajneker aşber, melevan, sobeber

glosses: sober, sobeber, sobekar, ajnêber, ajneker, melevan (kesê ku werzîşa melevaniyê bi awayekî profesyoneli dike)

glosses: gurandox (kesê ku çermê sewalên qesabiyê digurê)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yüzücü.wav


yüzücülük

glosses: sobeberî, sobekarî, ajnêberî, ajnêkerî, soberberîtî, aşberîtî, melevanî


yüzük

glosses: gustîrk, gustîlk, hingulîsk, bistîl, gustîl, ingîlîs, hangilîsk, hingûstîr

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yüzük.wav


yüzük parmağı

glosses: belican, babelîç, tiliya gustîrkê (pêçiya li rû qilîçkê)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yüzük parmağı.wav


yüzükoyun

glosses: serdevkî, liserdev, liserzik, deverû, lidevûrû, zikîskî

text: Çimene yüzükoyun uzanmayı seviyorum.


yüzükoyun düşmek

glosses: bi dev çûn erdê, deverû ketin erdê, deverû bûn

glosses: deverû ketin, bi dev û rû dirêjî erdê bûn


yüzülmek

glosses: hatin soberîkirin, hatin ajnêkirin, hatin melevanîkirin

text: Soğuk suda yüzülmez.

text: Keçi yüzüldü.

glosses: hatin gurandin, jê hatin xwarin, hatin îstîsmarkirin


yüzünden

glosses: ji rûyê, ji rûbalê ji ber, seba, manê (kesekî/tiştekî)

text: O da çocuklar yüzünden alışmış.

raw_tags: ekserî bi maneyeke nerênî tê bikaranîn; taybetî gava ji sedema tiştek yan jî kesekî bûyereke xirab rû dide

text: Senin yüzünden bu hale düştüm

text: Yemek senin yüzünden yandı.

text: Ekmek senin yüzünden boğazımda kaldı.


yüzünden kan damlamak

glosses: tu fîtikê li rûyê (yekî) bixî xwîn jê tê


yüzünden okumak

glosses: di rûyê (yekî) de kifş bûn, di rûyê (yekî) de derxistin


yüzüne bakılmaz

glosses: mirov hez nekirin li rûyê (yekî) nihêrtin, heycarbi kêr nehatin (ji bo kesên kirêt û nexweşik)


yüzüne bakmamak

glosses: lê nenihêrtin, jê xeyîdîn, berê xwe jê badan


yüzüne bakmaya kıyamamak

glosses: ji xofa Xwedê taqet nekirin li rûyê (yekî) nihêrtin, qêmîş nekirin li rûyê (yekî) nihêrtin (ji bo kesên pir xweşik)


yüzüne bir daha bakmamak

glosses: li rûyê (yekî) nenihêrtin, hez nekirin çav pê kirin (ji bo xeydanê)


yüzüne gülmek

glosses: li rûyê (yekî) kenîn (ji bo kesên ne dost)

glosses: li (yekî) bûn xwedî, xwe li (yekî) danîn (ji bo eleqe nîşandanê)

glosses: firîn dilê (yekî) (ji bo têkberên paqij û nû)


yüzüne hasret kalmak

text: Yazın köyde gazetenin yüzüne hasret kaldık.


yüzüne karşı

text: Yüzüne karşı söylerim.


yüzüne konuşmak

glosses: li rûyê (yekî) gotin, li rûyê (yekî) sekinîn


yüzüne tükürseler yağmur yağıyor sanır

glosses: gotin beqê tufî li te be beqê got rûyê min ji ava çem şil nebû îcar ji tûka te şil bibe


yüzüne vurmak

glosses: dan rûyê (yekî), kirin qar li nav çavê (yekî) xistin


yüzünü buruşturmak

glosses: dilê xwe tehl û tirş kirin, mehdê xwe kirin, eniya xwe qermiçandin, rûyê xwe qurmiçandin, mirûzê xwe kirin


yüzünü gözünü açmak

glosses: şerma (yekî) şikandin, rûyê wan li hev vekirin (ji bo ciwanan ji aliyê cinsî ve hişyar kirin)


yüzünü kızartmak

glosses: rûyê xwe êşandin, rûyê xwe kirin devê xwe


yüzünü yere getirmek

glosses: serê (yekî) kirin nav piyên (yekî), sere (yekî) kirin ber (yekî)


yüzünün derisi kalın

glosses: rûyê (yekî) eynî çermê kerê ye, rûşûştî, rûqazox


yüzüp yüzüp kuyruğuna gelmek

text: Yüzüp yüzüp kuyruğuna gelmişiz.


yüzüstü

glosses: bernexûn, deverû, devdevkî, liserdevkî, dernixûn, zikêşkî

text: Kendini yüz üstü döşeğe attı.


yüzüstü bırakmak

text: Karısını ve iki kızını yüz üstü bıraktı.

text: Evdeki işimi gücümü yüz üstü bıraktım geldim.


zabıta

glosses: ziftî, zabita (hêza parêziyê ya ku li tevahiya welêt asayişê pêk tîne û bi wezîriya karê hundirin ve girêdayî ye)

glosses: zabita (rêveberiya ku li bajaran asayişe temin dike)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zabıta.wav


zahirî

text: Feyde nakin li me ism û ne tilism û ne niviştZahirî da me 'ezabek we ko batin ve bihiştSohtinê daye hinavan û ceger têk-i birişt

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms: zahîrî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


zahmet etme

glosses: zehmet neke, zehmet nede xwe, zehmet nebîne


zahmet etmek

glosses: renc kirin, tehb dayîn, reht kirin, tehbandin, westandin, zehmetî dîtin, xwe aciz kirin


zahmet görmek

text: İşçiler zam gördü.


zahmet çekmek

glosses: mişûr xwarin, zehmet kişandin, kêferat kişandin, renc kişandin, tehibîn


zahmete sokmak

glosses: zehmet dan (yekî), mişûr dan (yekî), (yek) kirin mesrefe


zahmetli

glosses: rencdar, birenc, rencîn, zehmetdar, bizehmet, dijwar, çetîn, bimişûr, bikêferat, zehmetayî, zor


zahmetli iş

text: Zahmetli yollar.


zahmetsiz

glosses: bêrenc, bêzehmet, bêzor û zehmet, bêmişûr


zahter

glosses: cehter, cehtirî, zexter (Thymus Longicaulis)


zakkum

glosses: lûrik, ziqûm, jale, zeqnepûrt, rûl (Nerium oleander)


zalimlik

glosses: stemkarî, zalimî, zalimtî, zorkerî, zilmkarî, zordarî


zam gelmek

glosses: fiyet rabûn, buhayê mal rabûn, zem hatin (tiştekî)


zaman almak

text: Bu iş çok zaman alacak gibi.


zaman geçirmek

etymology_text: Ji zaman + geçirmek.

시간을 보내고

roman: siganeul bonaego


zaman vermek

glosses: qewl dan (yekî), muhlet dan (yekî), bi paş xistin, delîv dan


zaman öldürmek

glosses: wextê xwe pê derbas kirin, wextê xwe pê mijûl kirin


zamane

text: Zamane çocuğu.


zamanı dolmak

glosses: wexta (tiştekî an jî yekî) hatin, zemanê (tiştekî an jî yekî) hatin


zamanı geçmek

glosses: wextê (tiştekî) çûn, zemanê (tiştekî) derbas bûn (ji bo werzê mêwe û zêrzewatan)


zamanında

glosses: di wext de, di wextê xwe de, di qewlê xwe de, di çaxê xwe de, di zemanê xwe de


zambak

glosses: pelezêsk, leylank, berfî, sosin, zembeq (Lilium candidum)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zambak.wav


zambakgiller

glosses: famîleya riwekên wekî ku pîvaz, lale, pîvok û sosin dikevinê


zamir

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zamir.wav


zamk

glosses: debûş, demûş, şîrik, şîrqal (ava ku ji riwekan dertê)


zamklanmak

glosses: hatin zemqkirin, hatin çîrîşkirin hatin şîrêzkirin


zampara

glosses: tolaz, jinperest, doxînsist, doxînşil, filîte

etymology_text: Ji farisî زن پرست (zen parast) (?).


zan altında bulunmak

glosses: di bin gumanê de bûn, di bin şikê de bûn


zangırdamak

glosses: zingîn, ziringîn, kirin zingînî, zingezing kirin, zingînî jê hatin


zangırdatmak

glosses: zingandin, ziringandin, zingezing jê anîn, zingînî jê anîn


zangoç

glosses: çanqoç, zangoç (kesê ku xizmeta dêrê dike û li çanê dixe)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zangoç.wav


zannetmek

glosses: jê kirî bûn, jê we bûn, jê tin bûn, jê şitirîn, ji dil (yekî) de

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zannetmek.wav


zapt etmek

text: Malını zapt etmişler.

text: Öfkesini zapt edemedi.

text: Halkı zor zapt ettiler.

text: Söylediklerinin birçoğunu zapt ettim.


zaptiye

glosses: zebtiye (di dema Osmaniyan de saziya ewlekariya polîsên leşken)


zapturapt altına almak

glosses: dîsîplîn pêk anîn, kirin bin zept û rebtê


zarar etmek

glosses: xisar dîtin, xisar kirin, ziyan dîtin, zerar kirin, xesirîn


zarar gelmek

glosses: zerara (yekî) gihîştin (yekî), zerara (yekî) li (yekî) ketin

text: Bizden kimseye zarar gelmez.


zarar verici

glosses: ziyander, zerarder, ziyanok, ziyankar, zerarok, zerarde


zarar vermek

glosses: ziyan gihandin (), zerar gihandin (yekî), ziyan dan (kesekî an jî tiştekî), zerar dan (kesekî an jî tiştekî), xesar dan (kesekî an jî tiştekî), (yek) kirin xesarê, (yek) kirin zerarê


zarara sokmak

glosses: (yek) kirin zerarê, (yek) kirin xesarê, xistin zerarê, xesirandin


zarara uğramak

glosses: ziyan pê gihîştin, li zerarê ketin, xesirîn


zararı olmamak

glosses: zerara (yekî) ji (yekî) re tune bûn, bêzerar bûn


zararına

text: Malımızı zararına sattık.


zararlı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zararlı.wav


zararsız

text: Dün akşamki film zararsızdı.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zararsız.wav


zarfında

text: On beş dakika zarfında neler yapmamıştı!


zarfçı

glosses: kesê ku li cihekî tenha zerfa tijî pere datîne û paşê tê kesê ku zerf dîtiye bi dare zorê dişêlîne


zarını bozmak

glosses: (di leyîstika tewlayê de) têkçûna xwe kirin stûyê yê li kêleka xwe


zarp

text: Yaranın zarpından kolunu kıpırdatmıyor.


zarsı

glosses: xavikî, pergînî, tovilî, xaşekî, riwele, perperokî


zaruret

glosses: pêwistî, divêtî, hewcetî, zarûrî, zarûret

text: Çalışma zarureti var.

text: Zaruret içinde yaşıyorlar.


zat işleri

glosses: karê hemû muameleyên kesên ku di saziyekê de dixebitin wekî terfîkirin, teqawidbûn, tayinkirinê û beşa ku li van muameleyan dinêre


zati

glosses: jixwe, a rast, bi rastî, di rastiya xwe de


zavallı

glosses: reben, belengaz, dêran, bervale, mahtirûm


zavallılık

glosses: rebenî, belengazî, dêranî, bervaletî, mehtirûmî


zayiat verdirmek

glosses: ziyan dan (yekî), zerar dan (yekî), zaiyat dan ()


zayıf

glosses: jar, hêjar, qels, lewaz, reqele, kiz, weza, zeîf (ji bo mirov û ajalan)

text: zayıf bir ordu

text: gözleri zayıf

text: zayıf bir yapı

text: zayıf bir öğretmen

glosses: zeîf (kesê ku ji aliyê şexsiyet û derûnî ve ne xurt e)

text: zayıf bir ihtimal

text: zayıf bir ses

text: zayıf bir ışık


zayıf düşmek

glosses: jar ketin, qels ketin, hêjar ketin, lewaz ketin, zeîf ketin

glosses: ji hêz ketin, kêmqewet ketin, ji qewet ketin


zayıflama

glosses: jarbûn, hêjarbûn, lewazbûn, qelsbûn, wezabûn, zeîfbûn, jarketin, qelsketin


zayıflamak

glosses: jar bûn, hêjar bûn, lewaz bûn, qels bûn, weza bûn, zeîf bûn, jar ketin, qels ketin

text: Keçi zayıflamış


zayıflatma

glosses: jarkirin, hêjarkirin, qelskirin, lawazkirin, zeîfkirin


zayıflatmak

glosses: jar kirin, hêjar kirin, qels kirin, lawaz kirin, zeîf kirin


zayıflık

glosses: jarî, hêjarî, qelsî, lewazî, wezatî, zeîfî, zeîftî


zayıfça

glosses: jarokî, wezayokî, hêjarokî, qelsokî, zeîfokî


zayiçe

glosses: kelû, zayîçe (Iîsteya ku rewş û cihên stêrkan nîşan dide)


zayiçesine bakmak

glosses: li gorî baweriyan, ji stêrkan fêhmkirina talihê yekî


zağ

text: Bıçağın zağı.


zeamet

glosses: zeamet (di dema Selçûqiyên Anatoliyayê û Osmaniyan de araziyê ku ji ber hin xizmet û erkan ve didan kesan û hatina wî ya salane di navbera


zebellâ

glosses: zerezîp, qirase, terpase, daldore, tirtire, hefrît


zebun

glosses: reben, zebûn, kêmhêz, bêhêz, qels, hêjar, lewaz


zebunküş

glosses: tehdekar (kesê ku gunehî wî bi reben û hêjaran nayê, tehde li wan dike)


zebunu olmak

glosses: bûn miriyê (yekî), pir ji (yekî) hez kirin


Zebur

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: Zebûr (pirtûka pîroz a ku tê bawerkirin ji Hz Dawid re hatiye şandin)

etymology_text: Ji erebî زبور (Zebûr).


zedeleme

glosses: êvtandin, kuncirandin, hincirandin, merixandin, pelixandin, pelçiqandin


zedelemek

glosses: ziyan pê gihandin, zerar gihandin (tiştekî an jî kesekî)


zedelenmek

glosses: êvtîn, kuncirîn, hincirîn, merixîn, pelixîn, pelçiqîn

glosses: zirar dîtin, zirar gihîştin (tiştekî an jî kesekî)


zedeli

glosses: hincirî, hincirandî, pelaxtî, pelixandî, merixî, merixandî, pelçiqî, pelçiqandî


zedesiz

glosses: nehincirandî, nepelaxtî, nepelçiqandî, nemerixandî


zefir

glosses: celebek qumaşê ji pembû, ku jê gomlek tên çêkirin


zehir gibi

glosses: eynî jehr e, eynî zehîr e (ji bo pir tûj û nobûnê)

text: Biber zehir gibi.

text: Zehir gibi hava.

glosses: wekî jehr e, wekî zehîr e (ji bo pir bikêrî û jêhatîbûnê)

text: Zehir gibi şoför.

text: Zehir gibi hafiye.


zehir zemberek

glosses: eynî ar e, eynî agir e (ji bo tûjiya pir)


zehir zıkkım etmek

glosses: helalî heram kirin, kirin helalî heram (yediği)


zehirleme

glosses: jehrandin, jehrdayîkirin, jehredarkirin, jehrdan


zehirlemek

glosses: jehrandin, jehrdayî kirin, jehrdadayî kirin, jehredar kirin, jehr dan (yekî), jehrî xistin

glosses: jehrî berî serê (yekî) dan (ji bo raman û hizrên nebaş)


zehirlenmek

glosses: hatin jehrandin, hatin jehredarkirin, hatin jehrdayîkirin, pê ketin, bi jehrê ketin, jehrî ketin

glosses: bi sere (yekî) de hatin xwendin (ji bo raman û


zehirli

glosses: jehredar, bijehr, biaxû, axûdar, jehrayî, bizehîr, jehrînî

glosses: zerardar, ziyandar (ji bo hest û ramanan)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zehirli.wav


zehirlilik

text: Zehirli yılan.


zekeriya sofrası

glosses: sifreya ji bo qebûlbûna dua û xwestekan hatiye amadekirin, ku ji çil xwarinan tê pê


zeki

text: En zeki hayvan maymundur.

glosses: jîr, zîr, zîrek, bîrtûj, zêntûj, hoşmen, hişber (kesê ku zû hîndibe û wî tiştî hiltîne)

text: Zeki bir öğrenci.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zeki.wav


zekâ

text: Zekâ bölümü.

etymology_text: Ji erebî ذَكَاء (ḏakāʾ).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zekâ.wav


zemberek

text: Saat zembereği.

glosses: zembûrek (sîstema ku ji bo girtinê li deriya dixin)

glosses: zemberek (topa biçûk ku li ser pişta heywanan dikare bê kişandin)

glosses: zemberek (tîra ku ji pola an jî ji misîzer hatiye çêkirin)


zemberekçi

glosses: zemberekavêj (leşkerên ku tîrên ji pola an jî ji misîzer bi kar tînin)


zembereği boşalmak

glosses: zemberek sist bûn (ketina rewşa nebadanê ya zemberekê)

glosses: pişkin pê ketin (hew xwe ragirtina ji bo kenê)


zemheri zürafası

glosses: (gibi) ji kesê ku di çilê zivistanê de bi kincên tenik digere re tê gotin


zemin

glosses: erd, zemîn (ji bo qumaş, kaxizê bixeml, xalî, muşembe, tablo û tiştên wisa)

text: Zemini mavi bir halı.


zemin hazırlamak

glosses: zemîn xweş kirin, cih xweş kirin, cih çêkirin, bingeh amade kirin, rê xweş kirin


zeminde

glosses: der heqê (tiştekî) de, der barê (tiştekî) de, li ser (tiştekî)

text: Bu zeminde bir konuşma yapmış.


zeminli

text: Toprak zeminli.


zemzem kuyusuna işemek

glosses: di çaviya kaniyê de ritin, di kaniya gundî de rîtin, di kaniya gundî de mîst, di serê kaniyê de rîtin


zemzemle yıkanmış olmak

glosses: gû birayê rêxê ye lê (yek ji yekî) bi avekî, bi du avan şûştîtir e


zencefil

glosses: zencefil (toza ku ji vê riwekê tê bidestxistin û wekî biharat tê bikaranîn)


zencefilgiller

glosses: famîleya ku riwekên bêhndar ên mîna zenceffî, kakule û zerdeçalê dixe nava xwe


zenci

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zenci.wav


zendost

glosses: jindost, jinperest (kesê ku miriyê jinan e)


zengin

text: Zengin bir aile.

glosses: dewlemend, zengîn (tiştê havildar û xwedî wesfên pir)

text: Zengin bir dil.

text: Zengin bir doğa.

text: Zengin bir elbise.

etymology_text: Ji osmanî زنگین (zengin) ji farisî سنگین (sangin).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zengin.wav


zenginleme

glosses: (zenginleşme) dewlemendbûn, zengînbûn, dewletîbûn


zenginlemek

glosses: (zenginleşmek) dewlemend bûn, zengîn bûn, dewletî bûn


zenne

text: Zenne çorab.

glosses: zene (di şanoyê deêrê ku di dilqê jinê de derdikeve ser sehneyê)


zenneci

glosses: kesê ku têkber û lazmatiyê jinan difiroşe


zennelik

glosses: karê di dilqê jinê de derketina ser sehneyê


zephiye

glosses: baca ku goştfiroş ji bo ajelên ku li selexanê tê şeijêkirin didin


zerdali

glosses: zerdelî, şelane, dara zerdeliyê (Armaniaca vulgaris)


zerdüşti

glosses: zerdeştî, zerdûştî (tiştê ku têkildarî ola Zerdûştiyê ve ye)


zerre kadar

text: Zerre kadar yararı yok.


zerre kadar olsaydı

text: Zerre kadar aklı olsaydı.


zerresi kalmamak

glosses: piçikek jê neman, piçikek jî nîn e (an jî tune)


zevahir

glosses: (piraniya zahir) xuyang, zewahir (ji der ve xuyabûna tiştekî)


zeval vermek

glosses: zirar dan (tiştekî an jî kesekî), zewal dan (tiştekî), (tiştek an jî yek) tune kirin


zeval vermemek

text: Allah kimseye zeval vermesin.


zevale yüz tutmak

glosses: ber bi xerabûnê ve çûn, ber bi pelişînê ve çûn, ber bi tunebûnê ve çûn


zevalsiz

glosses: mayînde (tiştê ku ji navê ranabe, her dimîne)


zevk

glosses: zewq (melekeya cihêkirina xweşikiyê ji kirêtiyê, ecibandin

glosses: zewq (tiştê ku li xweşê diçe kêfa mirovtîne)

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zevk.wav


zevk almak

glosses: jê zewq girtin, jê zewq stendin, jê kêf stendin, jê kêf girtin


zevk ehli

glosses: ehlê zewqê (kesê ku ji kêf û şahiyê hez dike)


zevk için

glosses: ji bo pê kêfkirinê, ji bo pê tinazîkirinê


zevkinde olmak

glosses: li kêfa xwe nihêrtin, li kêf û zewqa xwe nihêrtin, li kêf û zewqa xwe bûn


zevkine mecbur

glosses: ji xwe hez dike, kesê ku ji kêf û zewqê qet namîne


zevkine varmak

glosses: tamijîn, jê tehm stendin, jê tehm girtin


zevkini çıkarmak

glosses: jê têr bûn, zewq jê stendin, zewq jê girtin


zevklenmek

glosses: pê kêf kirin, zewq jê stendin (ji bo pê henek û tinazîkirinê)


zevkli gelmek

text: Okul bana zevkli geliyor.


zeyil

glosses: îlawe (parçeyê ku wekî îlawe li nivîsekê tê zêdekirin)

glosses: ji bo temamkirina berhemekê, îlawe berhema ku paşê hatiye nivisandin


zeytin

glosses: zeytûn (ji dara zeytûnê, tiştê ku ji dara zeytûnê hatiye çêkirin)

text: Zeytin masa.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zeytin.wav


zeytinci

glosses: xweykerê zeytûnan (kesê ku darên zeytûnan xwedî dike)


zeytingiller

glosses: famîleya darên mîna zeytûn, leylaq, benav, yasemîn hwd


zeytinlik

glosses: bexçeyê zeytûnan (zeviya ku tê de darê zeytênan tê xwedîkirin)


zeytinsi meyve

glosses: navê giştî yên mêweyên mîna încas, gelyaz, arûng û behîvan


zeytuni

glosses: zeytûnî (rengê qehwe yê ku dirûvê kesk pê dikeve)


zibidi

glosses: mostre (kesê ku kincên teng û kin li xwe dike û dikeve rewşeke kenawer)

glosses: qeşmer, qirdik (kesê ku xwedî şêl û tevgerên ne di cih de ne)


zıddiyet

glosses: mixrikî, nakokî, dijberî, dijraberî, zidîtî


zifiri karanlık

glosses: şevereş, taristan, şevreş, reşetarî, zulûmat


zifos atmak

glosses: bela xwe di (yekî) dan, bela xwe tê dan, pêşkarî (yekî) bûn


zift gibi

glosses: wekî jehr, eynî jehr (ji bo pir tûjbûnê)


zift yesin

glosses: bila çor bixwe, bila quzilqurtê bixwe, çi dixwe bila bixwe


ziftlenmek

glosses: bertîl xwarin (ji karekî qezenceke nelirê ji xwe re bidest xistin)


zıh

glosses: qeytan, zih (qeytanê li dora mil û pêsîrê)

glosses: zih (xêzika ku li dora rûpelê tê kişandin)


zihayat

glosses: zindî, candar, giyanewer, benderih, zîruh


zihin

text: zihinde tutmak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zihin.wav


zihin hesabı

glosses: hesabê qafa, di hişê xwe de hesabê matematîkê çêkirin


zihni bulanmak

glosses: hişê (yekî) li hev ketin, hişê (yekî) li hev qelibîn, li hev qelibîna hişê (yekî)

glosses: hişê (yekî) tevî hev bûn (ji bo rewşa kesê ku nizane çi bike)


zihni takılmak

glosses: hişê (yekî) lê man, hişê (yekî) pê ve man


zihnine yerleştirmek

glosses: di hişê xwe de bi cih kirin, di aqilê xwe de bi cih kirin, kirin hişê xwe, kirin aqilê xwe


zihnini bozmak

glosses: hişê xwe pê re winda kirin, aqilê xwe pê re winda kirin


zihnini bulandırmak

glosses: hişê (yekî) tevî hev kirin, (yekî) xistin guman û wasewesan


zihnini dağıtmak

glosses: hişê (yekî) bela kirin, aqil ji serê (yekî) birin


zihnini kurcalamak

glosses: hişê (yekî) bi (tiştekî) ve bûn, hişê (yekî) pê de bûn


zihnini oynatmak

glosses: hiş winda kirin, aqil winda kirin, hişê xwe avêtin


zihnini çelmek

glosses: hişê (yekî) jê stendin, hiş û mêjîjê stendin, ketin binê (yekî)


zıkkım

glosses: qureder, kerafî, zerdafî, quzulqurt, ziqnebût

text: Bu zıkkımı içme.


zıkkımın kökü

glosses: qureder!, kul, qureder!, quzilqurt!, kerafî!, ziqnebût!.


zikretmek

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zikretmek.wav


zikri geçmek

glosses: behsa (yekî) hatin kirin, ji (yekî) hatin behs kirin


zikzak

glosses: xwarovîçko, çivûçûr, çivanok, çivîn, xilexwar, çivane, çolûçiv, fetl û fitûl

glosses: xwarpêçk, xwarik (ji bo tiştêîna nexş û nimûşan)


zikzak yapmak

glosses: çiv dan xwe, çiv û çûr dan xwe, xwarovîçko çûn


zikzaklı

glosses: xwarovîçkoyî, biçivûçûr, çivanokî, xwarpêçî, xilexwarî, çivaneyî


zil takıp oynayacak

glosses: ji kêfan rabûn govend girtin, ji kêfan tê ku bifire, ji kêfan tê ku bi hewayê bikeve


zil zurna

glosses: pirî pir serxweş, serxweşiya ji adet der


zil zurna olmak

glosses: pir serxweş bûn zimamdar kargêr, bireveber, kesê li ser kar


zılgıt çekmek

glosses: lîlandin, kirin lîlelîl, lîrandin, tilîlî kirin


zilhicce

glosses: meha dozdehemîn a salnameya heyvê, meha qurbane


zilli maşa

glosses: saza ku çarwe pê ve hatine kirin û dişibe maşikê


zımbırdatmak

glosses: çîzeçîz kirin, kirin çîzînî, çîreçîr kirin, kirin çîrînî


zimmetine geçirmek

glosses: li ser pere rûniştin, pereyê ku jê re hatiye hiştin ji xwe re kirin mal


zımnen

glosses: nerasterast, neyekser, bi awayekî sergirtî, bi zimnî


zımnında

text: Buraya bir iş zımnında geldim.


zincir

text: Otomobiller zincirî.

glosses: rêz (tiştê ku li dû hev bêatlebûn diqewime)

text: Olaylar zincirî.

text: Elleri zincire vurulmuş.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zincir.wav


zincir gibi

glosses: weqî xelekê zincîrê (tiştên ku wekî helqeyên zincîrê dane dû hev)


zincire vurmak

glosses: (yek) zincîr kirin, piyên (yekî) kirin qeydê


zıngadak

glosses: zing, ji nişka ve û bi hejik (sekinin, rûniştin, ketin)


zıngıldamak

glosses: ziringîn, zinginî kirin, zingezing kirin


zıngırdatmak

glosses: ziringandin, zingandin, zingînî jê anîn, zingezing jê anîn


zıpkıncı

glosses: metranvan (kesê ku bi metranê masiyan digire)


zıplama

glosses: pengizîn, pekîn, pijiqîn, rewiqîn, vepirtikîn

glosses: pirposk, çirevîtik, hilperanî, lotik, çindik, çirivît, çindirik, firqas, helahop, lot, lotik

glosses: pirsposk dan, lotik dan, çirevîtik dan, hilperanî dan, çindik dan, çindirik dan, çirivît dandan çindikan, hilbûn, hol bûn, dan lotan, dan lotikan, xwe hilavêtin


zıplaya zıplaya

glosses: bi lotikdanê, bi çindirikan, bi çindik û lotikan


zıppadak

text: Zıppadak içeri giriverdi.


zıpzıp

glosses: gog (goga zarokan ku hundirê wê bi kewş tijekirî ye)


zır zır

glosses: zirzir, hirhir, horhor, zirezir, hirehir, horehor

text: Bütün gön zır zır ağlar.


zira

glosses: lewre, ji lew re, çunkî, ji ber ku, lewma, zêra, çiku

glosses: zirî (pîvaneke ji serê tiliya navîn heta anîşkê)


zırdeli

glosses: tiredîn, hirdîn, dînê hir, şil şêt, tirdînik, dînê uryayî, quldînik, tirehol


zırhlı

text: Zırhlı araba.


zırıl zırıl

text: Zırıl zırıl su akar.


zırıldamak

glosses: wîrewîr kirin, kirin wîrînî (ji bo kesên ku tim ji rewşa xwe gilî dike)

glosses: zirezir kirin, kirin zirînî (ji bo girinê)


zırıldanmak

glosses: wîrewîr kirin (ji bo kesên ku tim ji rewşa xwe gilî dike)

glosses: zirîn, kirin zirinî, zirezir kirin (ji bo girînê)


zırıltı

glosses: xirecir, qirên (a ku ji ber nelihevkirinê derdikeve)

text: Elindeki o zırıltıyı bırak.

glosses: ewk (ji bo tiştê ku navê wan nayê bîrairov an jîirov naxwaze bi nav bike)


zirkonyum

glosses: zîrkonyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-zirkonyum.wav


zırnık bile koklatmamak

glosses: piçek jî nedan (yekî), çîkçikî jî nedan (yekî)


zırva

glosses: Yawe, moleq, tirhêw, fîşar, gotina tewş.


zırvalama

glosses: tewşomewşo axaftin, teretûre axaftin, tewşikî kirin


zirve

glosses: bandev, sertar, kop, kopik, lûtke, qot, serçimk, gumpil, tepel, gopîtk, tep, qoq, poplîzok, nikal

text: Dağ zirvesi.

text: Sanatın zirvesi.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zirve.wav


zirve toplantısı

glosses: civîna asta bilind, konferansa asta bilind (civîna ku di asta serokên hikûmet, dewlet an jî diplomat û kesên pispor de tê çêkirin)


zıt gitmek

text: Ahlakını az çok bilirim, onunla zıt gitmeye gelmez.


zıtı olmak

glosses: (tiştek, kesek) li xweşa (yekî) neçûn, li (yekî) zid bûn


zıtlanmak

glosses: li dijî hev bûn, li zidî hev bûn, li zidê hev ketin


zıvana

glosses: zîwane (lûleya biçûk a ku her du serê wê vekirî ne)


ziyade

glosses: zêde, pir, zehf, zor, mişe, bêhtir, ziyade


ziyade olsun

glosses: Xwedê zêde bike, ziyade be, mişe be, Xwedê ava bike


ziyadesiyle

text: Ziyadesiyle memnun oldum.


ziyafet çekmek

glosses: ziyafet kirin, çeşn dan, ziyafet dan, ziyafet dirust kirin


ziyan etmek

glosses: zehî kirin, zêha kirin, cihê beredayî tiştek xerc kirin


ziyan olmak

glosses: ziyan bûn, cihê beredayî xerc bûn (an jî hatin xerckirin)


ziyaret etmek

glosses: ser tê dan, seredanî kirin, çûn serdaniyê, serdaniya () kirin, serdanî kirin, serî lê xistin, serî lê dan, ziyaret kirin


ziyaretine gelmek

glosses: bi ser (yekî) de hatin, hatin ziyareta (yekî), bi ser ve hatin, hatin dîtina (yekî)


ziyaretine gitmek

glosses: bi ser de çûn, bi ser (yekî) de çûn, çûn ziyaretiya (yekî)


ziyaretçi

glosses: serdaner, seredan, serdêr, ziyaretvan, ziyaretkar


zoka

glosses: parçeyê ziriçê ya ku di şeklê masiyê biçûk de ye û pê masiyê mezin tê girtin


zona

glosses: zona (nexweşîneke çerm e ku bi taybetî di gewde, çîm û rû de wekî kelepotkan xwe dide nîşan)


zonklamak

glosses: fîtik dan, kirin gulpînî, avetin, jenîn, gulpînî jê çûn, zimîn ketin (cihekî)

text: Başım zonkluyor.


zooloji

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-zooloji.wav


zootekni

glosses: zooteknî (zanista xwedîkirin û zêdekirina ajelên kedî)


zor alım

glosses: desteserî, müsadere (di dema Osmaniyan de -beriya tanzîmatê- li ser navê padişah desteserkirinaalê yekî)


zor alıma çarpmak

glosses: desteser kirin, mûsadere kirin (bi riya qanûn destdanîna ser mal û milkê yekî)


zor gelmek

text: Bu iş bana zor geldi.


zora gelememek

glosses: ji kar re tune bûn, ji zorê re tune bûn, kêmtirûş bûn


zora koşmak

glosses: lê dan ava stûr, berê (yekî) dan hevraz, qiyame dan ber (yekî), asteng derxistin, manî derxistin, zehmetî derxistin


zoraki

text: Pek çok okuyucum bunu zoraki okumuştur.


zorbaca

glosses: zordestane, zorbaşane, zordarane, bi zordestî, bi zorbazî, zorekî


zorbalık

glosses: zordestî, zorbazî, zorbaşî, zorkerî, zordarî, zorbetî, çavsorî


zorbalık etmek

glosses: zorbazî kirin, zordestî kirin, zordarî kirin


zorbelâ

glosses: bi zor û bela, bi zorê, bi zorekê, bi zehmetî, firtê firtê


zorla

glosses: bi zorê, bi darê zorê, bi kotek, bi qewetî cebrî

text: Onunla zorla konuşuyoruz.


zorlamak

glosses: bi zorê pê kirin, zor dan ser (yekî) , zorandin, zor dan (yekî)

text: Geceleyin kapıyı zorlamışlar.


zorlanmak

glosses: lê zor hatin, tehde lê hatin, zor gihîştin (yekî)

glosses: destava (yekî) teng bûn, destav lê teng bûn, qûn lê teng bûn (di wateya tengavbûnê de) (argo)


zorlaşmak

glosses: zor bûn, dijwar bûn, zehmet bûn, çetîn bûn


zorlaştırma

glosses: dijwarkirin, zorkirin, çetînkirin, zehmetkirin


zorlaştırmak

glosses: dijwar kirin, zor kirin, çetîn kirin, zehmet kirin


zorlla sürmek

glosses: bi zorê ji cih rakirin, cîhil kirin, bi zorê sirgûn kirin


zorlu

glosses: zordar, çetîn, dijwar, bizor, bişid, hêzdar

text: Zorlu bir yağmur.

text: Çok zorlu safhalardan geçtik.

text: Zorlunun hakkından Allah gelir.


zorluk

glosses: zorayî, dijwarî, çetînayî, zorî, zehmetî

text: Bu işin zorluğu yok.


zorluk çıkarmak

glosses: bargiranî kirin, manî derxistin, astengî derxistin, dijwarî derxistin


zorlukla

glosses: bi zorê, bi zorekê, bi zehmetî, bi dijwarî


zoruna gitmek

glosses: li zorê çûn, li zora (yekî) çûn, li qara (yaekî) hatin, lê qar hatin


zorunlu

text: Oksijen hayat için zorunludur.

glosses: bêgavî, mecburî (tiştê ku siruştî ye û mirov jê nikare bireve)