perennial

glosses: Giyayekê ku li seranserê salê aktîv e an zêdetirî du sezonên mezinbûnê dijî.

etymology_text: 1644, ji latînî perennis (“yê li seranserê salê dimîne”) (ew bixwe, ji per- (“di hundirî re”) + annus (“sal”)) + -al; wekheva per- + -ennial.


girafes

pos: noun

pos_title: Formeke navdêrê

audio: LL-Q150 (fra)-DenisdeShawi-girafes.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Roptat-girafes.wav


calls to mind

pos: verb

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera call to mind.


called to mind

glosses: Dema boriya sade û partîsîpa borî ji lêkera call to mind.


kamancheh

pos_title: Navdêr

forms:
kamencheh
kamānche
kamāncha
kamancha
kemancha
kemenche
kyamancha

etymology_text: Ji farisî کمانچه (kamânče).


کمانچه

forms: kemançê (romanization)

etymology_text: Ji کمان (kamân) + ـچه (-če).

كَمَنْجَة

roman: kamanja

քամանչա

roman: kʻamančʻa

ქამანჩა

roman: kamanča

كمانچه

roman: kemençe

кемане

roman: kemane


violin

etymology_text: Ji îtalî violino, ji viola + -ino.

바이올린

roman: baiollin


Genç

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: Dara Hanê; Dara Hênî; Gînc; navçeyeke girêdayî Çewlîgê ye.


Sirûca

pos_title: Formeke serenavê

glosses: Rewşa îzafeyî binavkirî yekjimar ya Sirûc.

forms: Sirûcên (feminine definite construct plural)


Sirûcê

glosses:
Formeke Sirûc:
## rewşa çemandî binavkirî yekjimar
## rewşa baneşanî binavkirî yekjimar

forms:
Sirûcan (feminine definite oblique plural)
Sirûcino (feminine definite vocative plural)


massereichsten

pos: adj

pos_title: Formeke rengdêrê

glosses: Forma sûperlatîv ji rengdêra massereich.


ungebrochener

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra ungebrochen.


ungebrochensten

glosses: Forma sûperlatîv ji rengdêra ungebrochen.


fall on deaf ears

pos_title: Lêker

glosses: Yê daxwazekê, giliyekê, daxuyaniyekê, hwd, hatin piştguhkirin.

text: Every time I ask him to do something for me, it falls on deaf ears.

audio: en-au-fall on deaf ears.ogg

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/en-au-fall on deaf ears.ogg


fallen on deaf ears

glosses: Partîsîpa borî ya lêkera fall on deaf ears.


fell on deaf ears

glosses: Dema boriya sade ji lêkera fall on deaf ears.


falling on deaf ears

glosses: Partîsîpa niha ya lêkera fall on deaf ears.


falls on deaf ears

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera fall on deaf ears.


اولا

pos: adv

pos_title: Hoker

forms: evvelâ (romanization)

etymology_text: Deyn ji erebî أَوَّلًا (ʾawwalan).

اول

roman: evvel


perp

text: "We have the perp in custody," the policeman said.

etymology_text: Kurtkirina perpetrator.


perp

pos_title: Rengdêr

glosses: Kurtkirina perpendicular (“stûnkî, rep, zîq”).

text: a perp window

etymology_text: Kurtkirina perpendicular.


changeable

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-changeable.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Taousert-changeable.wav


acolyte

etymology_text: Ji îngilîziya navîn, ji fransiya kevn acolyt û latîniya dereng acolythus, ji yûnaniya kevn ἀκόλουθος (akólouthos, “şopîner, xizmetkar”).

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-acolyte.wav


aconite

etymology_text: Ji fransî aconit, ji latînî aconītum, ji yûnaniya kevn ἀκόνιτον (akóniton).

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-aconite.wav


peşkîn

text: Dema dêya min satil rjand av giş peşkî ser min.

text: Hêdî birjîne bo nepeşke.

forms: peşkiyan

etymology_text: Ji peşk + -în.


acoumeter

glosses:
Guhdarî-pîvar
Amûra ku bi kêrî pîvandina dereceya hesta bihîstinê tê.

etymology_text: Ji yûnaniya kevn ἀκούω (akoúō, “dibihîzim”) + -meter


acquirable

glosses: Yê ku tê wergirtin, bidestxistin, peydakirin. Tiştê ku mirov dikare bi dest bixe, peyda bike.

text: I had to limit my shopping list to items I knew would be acquirable at short notice.

etymology_text: Ji acquire + -able.


احتیاج

forms: ehtiyâj (romanization)

etymology_text: Ji erebî اِحْتِيَاج (iḥtiyāj).


تقویم میلادی

glosses: rojjimêra zayînî, salnameya zayinî, salnameya mîladî

etymology_text: Ji تقويم + ميلادي.


خیاط

forms: xayyât (romanization)

etymology_text: Ji erebî خَيَّاط (ḵayyāṭ)

خیاطی

roman: khayyâti


قریب

forms: qarib (romanization)

etymology_text: Ji erebî قَرِيب (qarīb).


کیلو

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-کیلو.wav


معاون وزیر

etymology_text: Ji معاون + وزير.


bathrobe

etymology_text: Ji bath + robe.

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-bathrobe.wav


faintly

glosses: Bi sistî, bi lawazî, bi awayekî sist, bi şiklekî lawaz; pir bêdeng an bi sivikî.

etymology_text: Ji îngilîziya navîn feintli, feintliche, wekheva faint + -ly.


nutcracker

glosses: Gûzşikên, findeqşikên an fisteqşikên. Amûreke ji bo şikandina qalikên gûzan, findeqan an fisteqan e.

glosses: Her du çivîkên ji cinsê Nucifraga yên di famîlyeya qijikan de.

glosses: Vexwarineke alkolîk yê bi tevîhevkirina alkol û ava fêkiyan tê çêkirin.

etymology_text: Ji nut + cracker.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-nutcracker.wav


دوان

glosses: peyivîn, axivîn, ştexilîn, qise kirin, deng kirin, gep kirin, xeber dan

text: دەنگ خۆی لاڵ کرد تا نەدوێت.

translation: Dengî xwe lal kir da nepeyive.

roman: Deng xoy lał kird ta nedwêt.


femme fatale

etymology_text: Deyn ji fransî femme fatale (“jina kujer”).

audio: En-us-femme fatale.ogg

audio: en-uk-femme fatale.ogg


femme fatale

etymology_text: Ji femme + fatale.

audio: LL-Q150 (fra)-Taousert-femme fatale.wav


femme fatale

etymology_text: Deynkirî ji fransî femme fatale.


homme fatal

glosses: Mêrekî bi temamî dilkêş, cazib û bitalûke; jinxapînok.

etymology_text: Ji fransî homme + fatal (“mêrê kujer”), piştî femme fatale.


fille fatale

glosses: "Femme fatale"yeke (jina cazib û bitalûke) ciwan, yê ku keçik e, ne jin.

etymology_text: Ji fransî, ji fille (“keç”) + fatal (“ruxîner”).


wallflowered

glosses: Dema boriya sade û partîsîpa borî ji lêkera wallflower.


فریاکەوتن

glosses: Beşeke nexweşxaneyê ye ku nexweşên ku divê yekser midaxale pê bê kirin dihewîne, hawar


图书馆

glosses:
kitêbxane
(Ev term, 图书馆, halê sadekirî ya 圖書館 ye.)


talkirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji tal + kirin.


nikil nu

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


actionable

etymology_text: Ji action + -able. Bide ber latîniya dereng actionabilis.


energiegeladensten

glosses: Forma sûperlatîv ji rengdêra energiegeladen.


חלום

forms: khalóm (romanization)

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-חלום.wav


aegyo

etymology_text: Deyn ji koreyî 애교(愛嬌) (aegyo).

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-aegyo.wav


electrocute

text: Her hairdryer fell into the tub while she was bathing, and she was electrocuted.

glosses: Bi şoka elektrîkê hatin înfazkirin, bi piranî bi maneya sendeliya elektrîkdêr.

etymology_text: Têkilkirin ji electro- + execute.

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-electrocute.wav

notes: Di fermiyetê de peyvên electrocute û electrocution hergav mirin-kuştinên bi eletrîkê îfade dikin. Lê nefermiyen ev peyv ji bo şokên eletrîkê yên cidî lêbelê nekujer tê bikaranîn. Bikaranîna standard ew e ku electrocute û electrocution ji bo şokên eletrîkî yên kujer, û peyva shock an electric shock jî ji bo yên nekujer bên bikaranîn.

notes: Eslen, electrocute û electrocution xisûsen tenê înfazên mehkemeyî yên bi şoka eletrîkê îfade dikin. Lêbelê, peyvên electrocute û electrocution vêgavê ji bo temamê şokên eletrîkê yên kujer tên bikaranîn, tevî yên nemehkemeyî (ne-edlî) jî.


electrocutes

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera electrocute.


electrocuted

glosses: Dema boriya sade û partîsîpa borî ji lêkera electrocute.


acupuncture

glosses: akupunktur (nojdariya şûjinî, nojdariya bi derzî)

etymology_text: Ji latînî acus (“derzî”) + puncture.


Şerê Cîhanê yê Yekem

glosses: Şerê di navbera gelek welatan ji 1914an heta 1918an.

Пе́ршая сусве́тная вайна́

roman: Pjéršaja susvjétnaja vajná

第一次世界大战

roman: dìyīcì shìjiè dàzhàn

اَلْحَرْبُ العَالَمِيَّةُ الْأُولَى

roman: al-ḥarbu l-ʿālamiyyatu l-ʾūlā

առաջին համաշխարհային պատերազմ

roman: aṙaǰin hamašxarhayin paterazm

جنگ جهانی یکم

roman: jang-e jahâni-ye yekom

პირველი მსოფლიო ომი

roman: ṗirveli msoplio omi

Прва светска војна

roman: Prva svetska vojna

I светска војна

roman: I svetska vojna

पहिले विश्व युद्ध

roman: pahile viśva yuddha

Пе́рвая мирова́я война́

roman: Pérvaja mirovája vojná

Пе́рша світова́ війна́

roman: Pérša svitová vijná

សង្គ្រាមលោកលើកទី១

roman: songkreeum saagoloak dee mooay

ערשטע וועלט מלחמה

roman: Ershte Velt Milkhome

Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος

roman: A΄ Pagkósmios Pólemos


pos: symbol

pos_title: Sembol

glosses: asteroîd û centaur (2060) Kîron (Chiron).


birrakî

glosses: rastî, tiştê rast, duristî, ne xeletî, ne çewtî, ne şaşî

glosses: heqîqet, realîte, waqî'e, tişta/ê ku heye, ne xeyalî, ne aşopî

forms:
birra
berahî
birakî

ipa: /bɪɾɾɑːˈkiː/

hyphenation: bir·ra·kî


birra

forms: berra


birra

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-birra.wav


birakî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre birrakî.


chessboard

etymology_text: Ji chess + board.

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-chessboard.wav


şemûs

text: hespê şemûs


لعل

glosses: kanzayekî req û bihagiran e, bi gellek rengan peyda dibe, lê yê sor pirr binavûdeng e.


لعل

forms: la'l (romanization)


ma ne

glosses: di pêşiya hevokê de wateya ecêbiya pênehesîna bûyerê dixe gotine, li paşiya hevokê dibe pirsa teyît kirinê

glosses: ew brayê te ye, ma ne? Te Kurdistan dîtibû, ma ne?


innkeeper

etymology_text: Ji inn + keeper. Bide ber îngilîziya navîn inholder (“innkeeper”).

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-innkeeper.wav


innkeeperess

forms: innkeepress

etymology_text: Ji innkeeper + -ess.


innkeepress

forms: innkeeperess

etymology_text: Ji innkeeper + -ess, wekheva inn keep + -ress.


-zelilîn-

pos: root

pos_title: Rehekî lêkerê

glosses: Rehê dema niha ji lêkera zelilandin (tewandin).


-zeliland-

glosses: Rehê dema borî ji lêkera zelilandin (tewandin).


we'ew

pos: intj

pos_title: Baneşan

glosses: Wa!, Li paş bihîstina tiştekî ecêb û seyr tê gotin.

forms:
وەعەو
haho
waw
wa

ipa: /wɛˈʕɛw/


title: wow!

redirect: wow

pos: hard-redirect


firidandî

glosses: rewşa hûrbûyî a tiştên weke nan, kevir ên din.

forms:
firidandîtir (comparative)
herî firidandî (superlative)
firidandîtirîn (superlative)


tewtihîn

glosses: Ji kelecanê yan jî ji tirsan dest û lingên me merev li nav ketin.

text: Tixtor derewan dikin lo tu çi tewtihî wuha.

text: Dema qala peran dibe hema ditewtihe.

forms: tew


rûttazî

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji rût + tazî.


qîtê

glosses: Lîstikeke zarokan e ku bi du çovan tê lîstin. Çovek nêzîka 30 cm ye, her hêla xwe tûj kiriye, çovek jî nêzîka mîtroyeke ye. Çovek kin dêdînî erdê, bi çova dirêj lêdixî, çova kin radibe jor, dûra bi çova dirêj lêdixî û dûrda dişînî.

etymology_text: Ji qîtik + -ê.


mux

glosses: yek ji hoza Muxan, ku hozek ji şeş hozên medî bû, yên ku Hîrodot behsa wan kir

forms:
مغ
mox

etymology_text: Ji farisiya navîn 𐭬𐭢𐭥 (mgw /mow/), ji farisiya kevn 𐎶𐎦𐎢𐏁 (m-gu-u-š /maguš/) hevreha partî mɣbd (maɣbed). Bi gengazî hevreha îngilîzî magic û hozika Mukriyan.

ipa: /mʊx/

hyphenation: mux


mux

etymology_text: Dibe ku ji meyxane hatibe guhertin


meyperest

text:
Şox û şepala meyperest
Ew ẓalima hişyar û mest
Vê nameyê xef dê vi dest
Fî ṭeyyiha neşru-n neba

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

etymology_text: Ji mey + perest

ipa: /mɛjpɛˈɾɛst/

hyphenation: mey·pe·rest


qerejdaxî

glosses: Devoka kurmancî ya ku li herêma Qerejdaxê tê peyivîn.

etymology_text: Ji Qerejdax + -î.


ferza

glosses: Hokerek e ku dema bi kar tê wateyeka dijberî hevokê dide.


World War I

forms:
WWI
World War 1

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-World War I.wav


WWI

glosses: Kurtkirina World War I (“Şerê Cîhanê yê Yekem”).


forms: WWI


for good

text: A bad haircut is no fun, but at least you're not stuck with it for good, only until it grows out.

audio: en-au-for good.ogg


payphone

glosses:
Telefonên biankesor.
Telefonên ku ji bo bixebitin pereyê nakîd tê bikaranîn, bi piranî wekî bicihkirina koînan an jî karteke krediyê.

text: I only had ten cents in my pocket, so I couldn't use the payphone to call a cab.

forms: pay phone

etymology_text: Ji pay + phone.


dunderhead

forms:
dinderhead
(Southwestern England)

etymology_text: Ji dunder + head.


dinderhead

glosses: Varyanta îngilîziya başûrrojavayî ya "dunderhead", kesê ehmeq, serhişk.


sadir

etymology_text: Ji erebî صَادِر (ṣādir), ji erebî صَدَرَ (ṣadara).


ditikînim

glosses: Dema niha kesa yekem yekjimar ya tikandin.


têrmaş

text: Gurzo diçû, li hember wan rûdinişt, şeqên xwe vedikirin, têrmaşê xwe mîna tîrekî ko ji kevanê li ber pekandinê be, ber bi wan dikir û bi.

ref: Mehmed Uzun, Hawara Dîcleyê 1, Weşanên Nefel, 2003, r. 124

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /teːɾˈmɑːʃ/

hyphenation: têr·maş


têrmaşê

glosses: Rewşa îzafeyî binavkirî yekjimar ya têrmaş.

forms: têrmaşên (masculine definite construct plural)


bi kesek an bi tişteki bi gan bûn

pos: phrase

pos_title: Biwêj


derlêk

pos: conj

pos_title: Girêdek


bêdrî

glosses: lepên her du destan bi hevre ,du bêdrî cê dan ber kerê


yekgirtin

forms: êkgirtin

etymology_text: Ji yek + girtin.

ipa: /jɛkɡɪɾˈtɪn/

hyphenation: yek·gir·tin


dermanxwarî kirin

glosses: Dermanan bi kesekî/ê dan xwarin da ku jehrî bikeve.

etymology_text: derman+-xwarî+kirin


tirûskandin

glosses: Teleportasyon tiştek an çiştek an kesek bi trîşkê veguhastin bi cîyekî din.


kurmandji

forms:
kurmanci
kurmanji

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-kurmandji.wav


title: ـدار

redirect: دار


barçemok

text: Dilê min bê işq şikeft bû barçemok tê de dijîn.

ref: Jan Dost, Dîwana Jan, 2010

ipa: /bɑːɾt͡ʃɛˈmoːk/

hyphenation: bar·çe·mok


şoxilîn

glosses: şuxl kirin, kar kirin, ked kirin, îş kirin, şol kirin, xebat kirin, xevat kirin (kesek yan amûrek)

forms:
dişoxilim (present)
dişoxilî (present)
dişoxile (present)
dişoxilin (present)
bişoxile (imperative singular)
bişoxilin (imperative plural)
şoxilîm (past)
şoxilî (past)
şoxilî (past)
–şoxil– (root present)
–şoxilî– (root past)
ez dişoxilim (indicative present positive)
ez naşoxilim (indicative present negative)
ez şoxilîm (indicative past positive)
ez neşoxilîm (indicative past negative)
tu dişoxilî (indicative present positive)
tu naşoxilî (indicative present negative)
tu şoxilî (indicative past positive)
tu neşoxilî (indicative past negative)
ew dişoxile (indicative present positive)
ew naşoxile (indicative present negative)
ew şoxilî (indicative past positive)
ew neşoxilî (indicative past negative)
em dişoxilin (indicative present positive)
em naşoxilin (indicative present negative)
em şoxilîn (indicative past positive)
em neşoxilîn (indicative past negative)
hûn dişoxilin (indicative present positive)
hûn naşoxilin (indicative present negative)
hûn şoxilîn (indicative past positive)
hûn neşoxilîn (indicative past negative)
ew dişoxilin (indicative present positive)
ew naşoxilin (indicative present negative)
ew şoxilîn (indicative past positive)
ew neşoxilîn (indicative past negative)
ez dişoxiliyam (imperfect positive)
ez nedişoxiliyam (imperfect negative)
ez şoxilîbûm (positive)
ez neşoxilîbûm (negative)
tu dişoxiliyayî (imperfect positive)
tu nedişoxiliyayî (imperfect negative)
tu şoxilîbûyî (positive)
tu neşoxilîbûyî (negative)
ew dişoxiliya (imperfect positive)
ew nedişoxiliya (imperfect negative)
ew şoxilîbû (positive)
ew neşoxilîbû (negative)
em dişoxiliyan (imperfect positive)
em nedişoxiliyan (imperfect negative)
em şoxilîbûn (positive)
em neşoxilîbûn (negative)
hûn dişoxiliyan (imperfect positive)
hûn nedişoxiliyan (imperfect negative)
hûn şoxilîbûn (positive)
hûn neşoxilîbûn (negative)
ew dişoxiliyan (imperfect positive)
ew nedişoxiliyan (imperfect negative)
ew şoxilîbûn (positive)
ew neşoxilîbûn (negative)
ez ê bişoxilim (future positive)
ez ê neşoxilim (future negative)
ez ê şoxilîbim (future perfect positive)
ez ê neşoxilîbim (future perfect negative)
tu yê bişoxilî (future positive)
tu yê neşoxilî (future negative)
tu yê şoxilîbî (future perfect positive)
tu yê neşoxilîbî (future perfect negative)
ew ê bişoxile (future positive)
ew ê neşoxile (future negative)
ew ê şoxilîbe (future perfect positive)
ew ê neşoxilîbe (future perfect negative)
em ê bişoxilin (future positive)
em ê neşoxilin (future negative)
em ê şoxilîbin (future perfect positive)
em ê neşoxilîbin (future perfect negative)
hûn ê bişoxilin (future positive)
hûn ê neşoxilin (future negative)
hûn ê şoxilîbin (future perfect positive)
hûn ê neşoxilîbin (future perfect negative)
ew ê bişoxilin (future positive)
ew ê neşoxilin (future negative)
ew ê şoxilîbin (future perfect positive)
ew ê neşoxilîbin (future perfect negative)
ez şoxilîme (perfect positive)
ez neşoxilîme (perfect negative)
ez şoxilîbûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez neşoxilîbûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu şoxiliyî (perfect positive)
tu neşoxiliyî (perfect negative)
tu şoxilîbûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu neşoxilîbûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew şoxiliye (perfect positive)
ew neşoxiliye (perfect negative)
ew şoxilîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew neşoxilîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em şoxilîne (perfect positive)
em neşoxilîne (perfect negative)
em şoxilîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em neşoxilîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn şoxilîne (perfect positive)
hûn neşoxilîne (perfect negative)
hûn şoxilîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn neşoxilîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew şoxilîne (perfect positive)
ew neşoxilîne (perfect negative)
ew şoxilîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew neşoxilîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bişoxilim (present subjunctive positive)
(bila) ez neşoxilim (present subjunctive negative)
(bila) ez şoxilîbim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez neşoxilîbim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bişoxilî (present subjunctive positive)
(bila) tu neşoxilî (present subjunctive negative)
(bila) tu şoxilîbî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu neşoxilîbî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bişoxile (present subjunctive positive)
(bila) ew neşoxile (present subjunctive negative)
(bila) ew şoxilîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew neşoxilîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bişoxilin (present subjunctive positive)
(bila) em neşoxilin (present subjunctive negative)
(bila) em şoxilîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) em neşoxilîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bişoxilin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neşoxilin (present subjunctive negative)
(bila) hûn şoxilîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn neşoxilîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bişoxilin (present subjunctive positive)
(bila) ew neşoxilin (present subjunctive negative)
(bila) ew şoxilîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew neşoxilîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez bişoxiliyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez neşoxiliyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez şoxilîbûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez neşoxilîbûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu bişoxiliyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu neşoxiliyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu şoxilîbûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu neşoxilîbûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bişoxiliyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew neşoxiliyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew şoxilîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew neşoxilîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em bişoxiliyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em neşoxiliyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em şoxilîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em neşoxilîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn bişoxiliyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn neşoxiliyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn şoxilîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn neşoxilîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bişoxiliyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew neşoxiliyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew şoxilîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew neşoxilîbûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê bişoxiliyama (present conditional positive)
ez ê neşoxiliyama (present conditional negative)
ez ê şoxilîbûma (preterite conditional positive)
ez ê neşoxilîbûma (preterite conditional negative)
tu yê bişoxiliyayî (present conditional positive)
tu yê neşoxiliyayî (present conditional negative)
tu yê şoxilîbûyayî (preterite conditional positive)
tu yê neşoxilîbûyayî (preterite conditional negative)
ew ê bişoxiliyaya (present conditional positive)
ew ê neşoxiliyaya (present conditional negative)
ew ê şoxilîbûya (preterite conditional positive)
ew ê neşoxilîbûya (preterite conditional negative)
em ê bişoxiliyana (present conditional positive)
em ê neşoxiliyana (present conditional negative)
em ê şoxilîbûna (preterite conditional positive)
em ê neşoxilîbûna (preterite conditional negative)
hûn ê bişoxiliyana (present conditional positive)
hûn ê neşoxiliyana (present conditional negative)
hûn ê şoxilîbûna (preterite conditional positive)
hûn ê neşoxilîbûna (preterite conditional negative)
ew ê bişoxiliyana (present conditional positive)
ew ê neşoxiliyana (present conditional negative)
ew ê şoxilîbûna (preterite conditional positive)
ew ê neşoxilîbûna (preterite conditional negative)
(tu) bişoxile (imperative present positive)
(tu) neşoxile (imperative present negative)
(hûn) bişoxilin (imperative present positive)
(hûn) neşoxilin (imperative present negative)
şuxilîn
şoxilandin

etymology_text: Ji şoẍil + -în.

عَمِلَ

roman: ʿamila

کار کردن

roman: kâr kardan

работать

roman: rabotat’

ipa: /ʃoːxɪˈliːn/

hyphenation: şo·xi·lîn


şoxilandin

glosses: (kesek yan amûrek) dan şuxil, dan karkirin, dan kedkirin, dan şolkirin, dan xebatkirin, dan xevatkirin;

glosses: xebat pê (dan) kirin, kar pê (dan) kirin, şol pê (dan) kirin, şuxl pê (dan) kirin, xevat pê (dan) kirin, (bi kesekî yan amûrekê)

forms:
dişoxilînim (present)
dişoxilînî (present)
dişoxilîne (present)
dişoxilînin (present)
bişoxilîne (imperative singular)
bişoxilînin (imperative plural)
şoxiland (past)
şoxiland (past)
şoxiland (past)
şoxiland (past)
şuxilandin
şixulandin
şuxulandin
şuxlandin
şoxilîn

etymology_text: Ji şuxl

ipa: /ʃoːxɪlɑːnˈdɪn/

hyphenation: şo·xi·lan·din


selehî

glosses: Amanek bi destik e, ku av û xoşav pê tê gerandin.

forms:
صەلەحی
seleḧî

etymology_text: Ji siryaniya klasîk ܨܠ݀ܿܘܚܺܝܬܐ (ṣloḥîṯa, “kûz, kwîz”).

إِبْرِيق

roman: ʾibrīq

پارچ

roman: parç

تنگ

roman: tung

ipa: /sɛlɛˈhiː/

hyphenation: se·le·hî


posthumous

text: Artists obscure during their life often receive posthumous recognition, too late for them to enjoy.

glosses: Xebateke ku piştî mirina nivîskarê tê weşandin.

text: His memoirs were his posthumous revenge on enemies he dared not take on alive.

glosses: Yê piştî mirina bavê yekî ji dayîk bûye.

text: Posthumous orphans never even knew their fathers.

forms:
post-humous
postumous

etymology_text: Ji latînî posthumus, varyanyeke bilêvkirina postumus, forma superlatîv ya posterus (“hatina piştî”), ⟨h⟩ bi yekkirina humus (“erd, dinya”) hatiye tevlîkirin ku binerdkirinê îfade dike.

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-posthumous.wav


gameboard

glosses:
Texteyê lîstikê.
Zemîneke birbar (ku tê neqlkirin) ji bo lîstina lîstikekê.

forms: game board

etymology_text: Ji game + board.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-gameboard.wav


peyivand

glosses: Kesê yekem yekjimar raboriya sade ji lêkera peyivandin.

glosses: Kesê duyem yekjimar raboriya sade ji lêkera peyivandin.

glosses: Kesê sêyem yekjimar raboriya sade ji lêkera peyivandin.

glosses: Kesê yekem pirrjimar raboriya sade ji lêkera peyivandin.

glosses: Kesê duyem pirrjimar raboriya sade ji lêkera peyivandin.

glosses: Kesê sêyem pirrjimar raboriya sade ji lêkera peyivandin.


per se

glosses: Ew bixwe; bêyî diyarkirin an tevlîbûna faktorên derveyî.

text: Some people say that a hangover is caused by impurities in the drink, not by the alcohol per se.

glosses: Bûn tiştekî ku ew bixwe xwe diyar dike, û tiştê ku xwedî prensîba xwediyarkirinê ye.

glosses: Destûra teqdîrê nedan hakimê, ku faktorên zêdeyî ew bixwe bi ber çav bigire. Bidestxistina wesfkirinê yê ji qanûnê.

text: The law makes drunk driving illegal per se

notes: Ji ber ku ev gotin eslen gotineke latînî ye, carina gava ku dinivîsin dikin îtalîk.


per se

glosses: Yê ku dibe tiştekî ku ew bixwe xwe diyar dike, û tiştê ku xwedî prensîba xwediyarkirinê ye.

etymology_text: Deyn ji latînî per sē (“bi xwe”), ji per (“bi, bi ser”) û sē (“bixwe”).


per se

forms: persé

etymology_text: Ji latînî per sē (“bixwe”), ji per (“bi”) and sē (“ew bixwe”).

audio: Nl-per se.ogg


per se

glosses: per se (bêyî biberçavgirtina faktorên zêdeyî)


young'un

forms:
youngen
youngin
youngon
youngun

etymology_text: Ji young + 'un.


tê gihaştin

forms:
tê digêjim (present)
tê digêjî (present)
tê digêje (present)
tê digêjin (present)
tê bigêje (imperative singular)
tê bigêjin (imperative plural)
tê gihaştim (past)
tê gihaştî (past)
tê gihaşt (past)


youngen

glosses: Awayekî din yê nivîsîna youngin (“kesê ciwan”).

etymology_text: Binêre youngin.


youngens

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera youngen.


youngin

forms:
youngen
youngon
young'un
youngun

etymology_text: Forma kêmkirî ji youngone.


unsanitary

glosses: Ne tendirist; ziyandar ji bo tendiristiyê; pîs.

etymology_text: Ji un- + sanitary.


insanitary

glosses: Yê netendirist; ziyandar ji bo tendiristiyê, pîs.

etymology_text: Ji in- + sanitary.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-insanitary.wav


flip side

glosses: Berevajî; alî an encamên zidd, ters, bi piranî negatîv yên tiştekî.

forms:
flipside
flip-side


keşeşahî

glosses: Hiyerarşî, sîstema ku tê de kes yan tişt xwedî pileyên cuda yên diyarkirî ne.

text: Esker ji ber keşeşahiya xwe bivê nevê bi temamî ne di bin konrola hukumetê de ne û terbiye û Wisyoneka wan a ku ew xwe li ser hukumeta siyasî ferz bikin, di nav xwe de hiyerarşiyeka taybet û torrên cuda ava bikin heye.

ref: Netkurd.com, 7/2011


payegan

glosses: hiyerarşî, sîstema ku tê de kes yan tişt xwedî pileyên cuda yên diyarkirî ne

text: Esker ji ber payegana xwe bivê nevê bi temamî ne di bin konrola hukumetê de ne û terbiye û Wisyoneka wan a ku ew xwe li ser hukumeta siyasî ferz bikin, di nav xwe de hiyerarşiyeka taybet û torrên cuda ava bikin heye.


நான்

pos: pron

pos_title: Cînav

audio: LL-Q5885 (tam)-Sriveenkat-நான்.wav


babircik

glosses: beybûn,beybûne,beybîn gulmast,kûlîlkeke hûrik û pelspî û navikzer

ipa: /bɑːbɪɾˈd͡ʒɪk/

hyphenation: ba·bir·cik


custin

glosses: lêgerîn,ji bo dîtin,bînan û peyda kirina tiştekî têkoşîn


fatso

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-fatso.wav


gigolo

glosses: Jîgolo. Zilamekî ku bi jineke ku jê pere werdigire re têkiliya wî ya seksî heye.

glosses: Eskorteke kirêgirtî an jî partnereke dansê ji bo jinekê.

etymology_text: Cara pêşî di sala 1922ê de hatiye tesbîtkirin. Ji fransî gigolo (“hizkerê ciwan yê ku ji aliyê jineke emr-mezintir ve tê girtin”), cara pêşî di 1904ê de bi wê maneyê hatiye tesbîtkirin (bi maneya “Amant de cœur, compagnon d'une gigolette" ji 1850ê ve dihate peydakirin, û ji 1894an û pê de bi maneya "zilamê ciwan yê çeleng yê ku çavkaniya debara wî şibhedar e" peyda dibû), paşde-çêkirineke ji gigolette (“keçikê ku ji bo kirêgirtina wekî partnera dansê hazir e”), ji 1850an pê de hatiye tesbîtkirin, ji giguer (“dans kirin”), ji gigue (“çeşîdê dansê; jig”). Zêdetir agahî li jig heye.

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-gigolo.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-gigolo.wav


gigolo

etymology_text: Ji gigolette + -lo.

audio: LL-Q150 (fra)-VictorDtmtc-gigolo.wav


gigolos

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-gigolos.wav


rext û zext kirin

glosses: rabt û zabt kirin,kontorl kirin, hilgirtin binê fermana xwe

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


zewijîn

forms:
dizewijim (present)
dizewijî (present)
dizewije (present)
dizewijin (present)
bizewije (imperative singular)
bizewijin (imperative plural)
zewijîm (past)
zewijî (past)
zewijî (past)
–zewij– (root present)
–zewijî– (root past)
ez dizewijim (indicative present positive)
ez nazewijim (indicative present negative)
ez zewijîm (indicative past positive)
ez nezewijîm (indicative past negative)
tu dizewijî (indicative present positive)
tu nazewijî (indicative present negative)
tu zewijî (indicative past positive)
tu nezewijî (indicative past negative)
ew dizewije (indicative present positive)
ew nazewije (indicative present negative)
ew zewijî (indicative past positive)
ew nezewijî (indicative past negative)
em dizewijin (indicative present positive)
em nazewijin (indicative present negative)
em zewijîn (indicative past positive)
em nezewijîn (indicative past negative)
hûn dizewijin (indicative present positive)
hûn nazewijin (indicative present negative)
hûn zewijîn (indicative past positive)
hûn nezewijîn (indicative past negative)
ew dizewijin (indicative present positive)
ew nazewijin (indicative present negative)
ew zewijîn (indicative past positive)
ew nezewijîn (indicative past negative)
ez dizewijiyam (imperfect positive)
ez nedizewijiyam (imperfect negative)
ez zewijîbûm (positive)
ez nezewijîbûm (negative)
tu dizewijiyayî (imperfect positive)
tu nedizewijiyayî (imperfect negative)
tu zewijîbûyî (positive)
tu nezewijîbûyî (negative)
ew dizewijiya (imperfect positive)
ew nedizewijiya (imperfect negative)
ew zewijîbû (positive)
ew nezewijîbû (negative)
em dizewijiyan (imperfect positive)
em nedizewijiyan (imperfect negative)
em zewijîbûn (positive)
em nezewijîbûn (negative)
hûn dizewijiyan (imperfect positive)
hûn nedizewijiyan (imperfect negative)
hûn zewijîbûn (positive)
hûn nezewijîbûn (negative)
ew dizewijiyan (imperfect positive)
ew nedizewijiyan (imperfect negative)
ew zewijîbûn (positive)
ew nezewijîbûn (negative)
ez ê bizewijim (future positive)
ez ê nezewijim (future negative)
ez ê zewijîbim (future perfect positive)
ez ê nezewijîbim (future perfect negative)
tu yê bizewijî (future positive)
tu yê nezewijî (future negative)
tu yê zewijîbî (future perfect positive)
tu yê nezewijîbî (future perfect negative)
ew ê bizewije (future positive)
ew ê nezewije (future negative)
ew ê zewijîbe (future perfect positive)
ew ê nezewijîbe (future perfect negative)
em ê bizewijin (future positive)
em ê nezewijin (future negative)
em ê zewijîbin (future perfect positive)
em ê nezewijîbin (future perfect negative)
hûn ê bizewijin (future positive)
hûn ê nezewijin (future negative)
hûn ê zewijîbin (future perfect positive)
hûn ê nezewijîbin (future perfect negative)
ew ê bizewijin (future positive)
ew ê nezewijin (future negative)
ew ê zewijîbin (future perfect positive)
ew ê nezewijîbin (future perfect negative)
ez zewijîme (perfect positive)
ez nezewijîme (perfect negative)
ez zewijîbûme (nonconfirmative pluperfect positive)
ez nezewijîbûme (nonconfirmative pluperfect negative)
tu zewijiyî (perfect positive)
tu nezewijiyî (perfect negative)
tu zewijîbûyiye (nonconfirmative pluperfect positive)
tu nezewijîbûyiye (nonconfirmative pluperfect negative)
ew zewijiye (perfect positive)
ew nezewijiye (perfect negative)
ew zewijîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nezewijîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
em zewijîne (perfect positive)
em nezewijîne (perfect negative)
em zewijîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
em nezewijîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
hûn zewijîne (perfect positive)
hûn nezewijîne (perfect negative)
hûn zewijîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
hûn nezewijîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
ew zewijîne (perfect positive)
ew nezewijîne (perfect negative)
ew zewijîbûne (nonconfirmative pluperfect positive)
ew nezewijîbûne (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bizewijim (present subjunctive positive)
(bila) ez nezewijim (present subjunctive negative)
(bila) ez zewijîbim (preterite subjunctive positive)
(bila) ez nezewijîbim (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bizewijî (present subjunctive positive)
(bila) tu nezewijî (present subjunctive negative)
(bila) tu zewijîbî (preterite subjunctive positive)
(bila) tu nezewijîbî (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bizewije (present subjunctive positive)
(bila) ew nezewije (present subjunctive negative)
(bila) ew zewijîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nezewijîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bizewijin (present subjunctive positive)
(bila) em nezewijin (present subjunctive negative)
(bila) em zewijîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) em nezewijîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bizewijin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nezewijin (present subjunctive negative)
(bila) hûn zewijîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) hûn nezewijîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bizewijin (present subjunctive positive)
(bila) ew nezewijin (present subjunctive negative)
(bila) ew zewijîbin (preterite subjunctive positive)
(bila) ew nezewijîbin (preterite subjunctive negative)
(bila) ez bizewijiyama (imperfect subjunctive positive)
(bila) ez nezewijiyama (imperfect subjunctive negative)
(bila) ez zewijîbûma (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ez nezewijîbûma (pluperfect subjunctive negative)
(bila) tu bizewijiyayî (imperfect subjunctive positive)
(bila) tu nezewijiyayî (imperfect subjunctive negative)
(bila) tu zewijîbûyayî (pluperfect subjunctive positive)
(bila) tu nezewijîbûyayî (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bizewijiyaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nezewijiyaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew zewijîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nezewijîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) em bizewijiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) em nezewijiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) em zewijîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) em nezewijîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) hûn bizewijiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nezewijiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) hûn zewijîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) hûn nezewijîbûna (pluperfect subjunctive negative)
(bila) ew bizewijiyana (imperfect subjunctive positive)
(bila) ew nezewijiyana (imperfect subjunctive negative)
(bila) ew zewijîbûna (pluperfect subjunctive positive)
(bila) ew nezewijîbûna (pluperfect subjunctive negative)
ez ê bizewijiyama (present conditional positive)
ez ê nezewijiyama (present conditional negative)
ez ê zewijîbûma (preterite conditional positive)
ez ê nezewijîbûma (preterite conditional negative)
tu yê bizewijiyayî (present conditional positive)
tu yê nezewijiyayî (present conditional negative)
tu yê zewijîbûyayî (preterite conditional positive)
tu yê nezewijîbûyayî (preterite conditional negative)
ew ê bizewijiyaya (present conditional positive)
ew ê nezewijiyaya (present conditional negative)
ew ê zewijîbûya (preterite conditional positive)
ew ê nezewijîbûya (preterite conditional negative)
em ê bizewijiyana (present conditional positive)
em ê nezewijiyana (present conditional negative)
em ê zewijîbûna (preterite conditional positive)
em ê nezewijîbûna (preterite conditional negative)
hûn ê bizewijiyana (present conditional positive)
hûn ê nezewijiyana (present conditional negative)
hûn ê zewijîbûna (preterite conditional positive)
hûn ê nezewijîbûna (preterite conditional negative)
ew ê bizewijiyana (present conditional positive)
ew ê nezewijiyana (present conditional negative)
ew ê zewijîbûna (preterite conditional positive)
ew ê nezewijîbûna (preterite conditional negative)
(tu) bizewije (imperative present positive)
(tu) nezewije (imperative present negative)
(hûn) bizewijin (imperative present positive)
(hûn) nezewijin (imperative present negative)


gwîriz

text: Zendê rengê çemê şîr min ser li ser datanî çûPiştî zendên nerm û naz her tişt bi min wek gwîrizî


verbe

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-verbe.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Adélaïde Calais WMFr-verbe.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-verbe.wav


verbes

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-verbes.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-verbes.wav


demsaz

text: Wilo îro tenê nedmam ne demsaz û ne dost û yarXebata min ji bîr bû be ceza min wek ceza Sinmar


bungee jumping

glosses: Çalakiya xwe avêtinê yê ji bilindahiyeke mezin tevî werîseke elastîk yê bi gozekên meriv ve girêdayî.

forms: bungy jumping


bungee jumping

glosses: Spora xweavêtina ji bilindahiyeke mezin tevî werîsekê.


peyivîm

glosses: Kesê yekem yekjimar raboriya sade ji lêkera peyivîn.


boires

audio: LL-Q150 (fra)-DenisdeShawi-boires.wav


quirquincho

glosses:
Armadîllo.
Ajaleke cureya gumgumokan e ku li Amerîkaya Başûr diji û xwediyê qalikêkê wekî zirxê ye.

etymology_text: Ji spanî quirquincho.


quirquincho

etymology_text: Ji keçwayî khirkinchu.


Sakha

etymology_text: Deyn ji rusî саха́ (saxá), ji yakutî саха (saxa), ji proto-tirkî *jaka (“kenar”).


Sakha

glosses: Herêmeke cografîk yê li Asyaya Bakur e ku piraniya wan Sakha ne.

etymology_text: Deyn ji rusî Саха́ (Saxá), ji yakutî Саха (Saxa), ji proto-tirkî *jaka (“edge; collar”).


Oriya

glosses: Oriyayî, zimanê ku li eyaleta Odisha ya Hindistanê tê xeberdan.


Punjabi

glosses: Puncabî. Yê aîdî Puncabê, mîrasmayî ji çand an însanên Puncabê, an bi zimanê puncabî.

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-Punjabi.wav


Punjabi

glosses: Puncabî. Zimanê esasî yê ku li herêma Puncab a Bakurê Hindistanê û Rojhilata Pakistanê tê xeberdan.

glosses: Puncabî. Rûniştvan an zuriyeta ji Puncabê.

forms:
Panjabi
Panjabee
Panjaubee
Punjabee
Punjaubee

etymology_text: Deyn ji farisî پنجابی (panjâbi), ji پنجاب (panjâb) + ی (-i) (paşgira rengdêrî). Wekheva Punjab + -i.


pelhawêz

glosses: Giyayek dihê xwarin û ji bo şîfayê dihê bikaranîn.


kelqij

text: Kelqija havînê.

text: Di vê kelqija havînê de em palehiyê dikin.


Piedmontese

glosses: Piyemontî. Yê ji Piedmontê, herêmeke li bakur-rojavayê Îtalyayê.


Piedmontese

glosses: Piyemontî. Xwecih an rûniştvanê herêma Piedmontê.


Piedmontese

glosses: Piyemontî. Zimanekî romî ye û li hin deverên bakurê Îtalyayê tê peyivîn.

etymology_text: Ji Piedmont + -ese.


Marathi

glosses: Maratî. Zimanek e li Hindistanê, xisûsen li parêzgeha Maharaştrayê tê xeberdan.


Marathi

glosses: Maratî. Yê eleqedarê Maharaştrayê an zimanê wan.

etymology_text: Ji maratî मराठी (marāṭhī)


Assamese

glosses: Assamî. Yê aîdê an yê eleqedarê wîlayeta Assamê yê li bakur-rojhilatê Hindistanê.

text: Only three in five Assamese (citizens of Assam) are linguistic Assamese.


Assamese

glosses: Assamî. Zimanê Hindî-Arî yê ku ji aliyê piraniya însanên wîlayeta Assamê yê Hindistanê tê xeberdan.

etymology_text: Ji Assam + -ese.


assamî

etymology_text: Ji Assam + -î

ipa: /ɑːssɑːˈmiː/

hyphenation: as·sa·mî


assamî

ipa: /ɑːssɑːˈmiː/


assamî

glosses: her tişta/ê Assamê, zimanê wê yan milletê wê

forms:
assamîtir (comparative)
herî assamî (superlative)
assamîtirîn (superlative)

ipa: /ɑːssɑːˈmiː/


neqebk

glosses: Navbera teng a du tiştan. Neqebka dîwaran: valahiya teng a du dîwaran ku tenê mirovek yan jî heywanek dikare tê re derbas be.

ipa: /nɛˈqɛbk/

hyphenation: ne·qebk


asamî

forms:
asamîtir (comparative)
herî asamî (superlative)
asamîtirîn (superlative)

ipa: /ɑːsɑːˈmiː/

hyphenation: a·sa·mî


Limburgish

glosses:
Lîmbûrgî.
 Ziman an zaravayeke germaniya rojava ye li herêma Lîmburgê li Holenda û Belçîkayê û li hin herêmên cîran ên Almanyayê tê xeberdan.

etymology_text: Limburg + -ish

notes: Li Holendayê, lîmburgî wekî zimaneke herêmî an zimanê kêmaniyan tê naskirin. Lê belê, ev yek ji aliyê zimannasên Yekîtiya Zimanî ya Holendî (Dutch Language Union) ve tê rexnekirin, ji ber ku lîmburgî wekî parçeyeke ji Zimanên frankî yên jêr (Low Franconian) tê qebûlkirin. Zaravayên ji nêzîk ve girêdayî li Almanyayê (mînak li derdora Mönchengladbach) wekî lîmburgî tên binavkirin li Holendayê, lê li Almanyayê ew wekî Südniederfränkisch (“Zimanên frankî yên jêr”) tê binavkirin.


holonym

glosses: Termeke ye ku temamê tiştekî îfade dike, ku ew parçeya wê bi termeke din tê îfadekirin.

text: The word "face" is a holonym of the word "eye".

etymology_text: Ji holo- + -nym.

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-holonym.wav


holonym

glosses: Holonîm. Termeke ye ku temamê tiştekî îfade dike, ku ew parçeya wê bi termeke din tê îfadekirin.


çikçiko

glosses: teyra şevê, cureyeke teyran e bi şevê çalak e


binkefşanê

glosses: Ev şaxeke werzîşê ye ku li ser têkoşîna du kesan ji bo lêdana pişta hev bi hin qaîdeyan, bi bikaranîna hêz û rêkên curbecur ava dibe û di encamê de kesê ku dijberê xwe anîye erdê, wek têkçûyî tê hesibandin.

etymology_text: Ji binkefş + -anê.

ipa: /bɪŋkɛfʃɑːˈneː/

hyphenation: bin·kef·şa·nê


camo

glosses: Xwe kamufle kirin, veşartina yan guherandina rûyê xwe yan cilên xwe daku neyê nasîn yan dîtin.


camoed

glosses: Dema boriya sade û partîsîpa borî ji lêkera camo.


arang

glosses: taman, aşî, derzî, çareseriyek e ku bi vîrusa nexweşiyê ya qels, beş an derzên nexweşiyê ve hatî çêkirin, ji laşê mirov an heywanan re tê dayîn da ku li hember nexweşiyan parastin, peyda bike.

ipa: /ɑːˈɾɑːnɡ/

hyphenation: a·rang


leq dan

glosses: Tiştek di navbera diranan de girtin û bi masûlkeyên erzînkê re zextê kirin.

forms:
leq didim (present)
leq didî (present)
leq dide (present)
leq didin (present)
leq bide (imperative singular)
leq bidin (imperative plural)
leq da (past)
leq da (past)
leq da (past)
leq da (past)
leq lê dan

etymology_text: Ji leq + dan.


Mukurî

glosses: Eşîrek kurdan e ku li navçeyên Bêgirî û Qelqelî yê giradayê Wanê, niştecih in. Piranî bi devoka serhedî diaxivin.


leq lê ketin

glosses: Bi hev re revîn û li cûrbecûr aliyan belav bûyîn.

etymology_text: leq + lê + ketin


luttes

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-luttes.wav


manserveant

text: I asked my manservant to attend to the washing and cleaning.

etymology_text: Ji man + servant.


cemed ketin erdê

glosses: Ji ber sermayê req bûn, qeşa girtin, cemidîn.

etymology_text: Ji cemed + ketin + erdê.


amberjack

glosses: Her yek ji masiyên xwarinê an êmê yên dûvikzêr ên ji cinsê Seriola, li avên şîregerm ên temamê okyanosan peyda dibin.

etymology_text: Ji amber (“rengê zer”) + jack (“masiya ji famîlyeya Carangidae”).


centerfold

glosses: Perekê kaxizê yê ku ji du rûpelên kovarekê an weşaneke din pêk tê.

glosses: Fotografeke çapkirî yê mezin ê li ser vê perê, ku bi piranî rismên wekî tazîtî, an bi cilûbergeke provokeker, jin an mêrekî ji aliyê cinsî ve cazib hene li ser van.

glosses: Kesê/a ku di wêneyeke wisa de cih digire.

glosses: Her kesê ji aliyê seksî ve pir cazibedar, ku ji ber vê yekê dibe materyala fotografeke bi vî awayî.

forms: centrefold

etymology_text: Ji center + fold.


Rafetus euphraticus

glosses: Navê zanistî ê reqê sêlanî (reqê sêlane).


parê kirin

glosses: parve kirin, parî kirin, wezi kirin, dabeş kirin, belawela kirin, pelate kirin, belav kirin, teqsîm kirin

forms:
parê dikim (present)
parê dikî (present)
parê dike (present)
parê dikin (present)
parê bike (imperative singular)
parê bikin (imperative plural)
parê kir (past)
parê kir (past)
parê kir (past)
parê kir (past)
پارێ کرن

etymology_text: Ji parê + kirin.

ipa: /pɑːˈɾeː kɪˈɾɪn/

hyphenation: pa·rê ki·rin


parêkirin

glosses:
parvekirin, lêkvekirin, wezikirin, dabeşkirin, belawelakirin, belavkirin, teqsîmkirin
 rewşa belavkirina tiştek an hin tiştan li ser hin kesan

forms: پارێکرن

ipa: /pɑːɾeːkɪˈɾɪn/


zimankulî

glosses: Kulê ku di zimên de çêdibe. Ev iltîhaba ku li ser ziman de tê dîtin, bi rengê birînekê çêdibe.

etymology_text: Ji ziman + kul + -î.


temped

glosses: Dema boriya sade û partîsîpa borî ji lêkera temp.


Astragalus kurdicus

glosses: Navê zanistî ê bine cureyek gwênî/gunî ku li kurdistanê berbelav e.


iris persica

glosses: Navê zanistî ê pirpizêka miyan, bizîlaqa miyan.


iris bakeriana

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


kohtik

glosses: pûn,pîn pûnik, pûngal, kox, hatiye amadekirin)

glosses: xanîk^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: كۆهتك


pirpizêka bizinan

glosses: pirpizêkek li ciyayan di meha sibatê de şîn dihê


Iris reticulata var kurdica

glosses: Navê zanistî ê binecureyek iris reticulata ku bi tenê li kurdistanê dihê dîtin.


strîkeçik

glosses: Giyayek kulîlka wê spî, gulover û bi strî ye.

ipa: /stɾiːkɛˈt͡ʃɪk/

hyphenation: strî·ke·çik


Bêgirî

glosses: Navçeyek e li parêzgeha Wanê li Bakurê Kurdistanê.

forms:
Bêgir
Bargirî

etymology_text: Ji bê + gir + -î.

Բերկրի

roman: Berkri


sîra dêrsimê

glosses: Cureyek sîr ku bi tenê li herema Dêrsimê şîn dihê.


alcea kurdica

glosses: Navê zanistî û cureyek hîro ku bi tenê li kurdistanê heye.


springboard

glosses:
Depê xweberdana avê, tramplen.
Platformeke çemînbar yê ku ji bo xweberdana nava avê tê bikaranîn.

glosses: Her tiştê ku enerjî an tewjimê dide kesekî an tiştekî, an jî xizmet dide ku dest pê bike.

text: The opportunity served a springboard to their success.

etymology_text: Ji spring + board.


springboard

glosses: Pêşketina ji depekî bilindbûnê, xisûsen ber bi meqameke siyayî.


chivalrous

glosses: Rêzdar, xisûsen li hember jinekê; camêr, mêrxas, egîd, şovalyewî.

etymology_text: Ji îngilîziya navîn chivalerous, ji fransiya kevn chevalerous; see chivalry.

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-chivalrous.wav


kulîlkên stêrkî

glosses: Navê malbatek giyayan ku kulîlkên wan dişibitin stêrkan malbata beybûnan, Asteraceae.


Asteraceae

glosses: Navê zanistî ê malbata kulîlkên stêrkî, malbata beybûnan.


malbata beybûnan

glosses: Navê hevpar ên kulîlkên stêrkî, Asteraceae.


sparring partner

glosses: Boksorê ku mirov pê re maçên praktîkan dike, antrenman dike, lê belê ne wekî koç.

glosses: Lîzerekî ku mirov pê re antrenman dike, lê belê ne wekî koç (yanî ew hevalê antrenmanê jî ne profesyonel e).


cohabitate

etymology_text: Paşde-çêkirina ji cohabitation.


cohabitate

glosses: Kesa duyem pirjimar dema niha active dema fermanî ya cohabitō.


cohabitates

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera cohabitate.


cohabitated

glosses: Dema boriya sade û partîsîpa borî ji lêkera cohabitate.


side-effected

glosses: Dema boriya sade û partîsîpa borî ji lêkera side-effect.


layman

glosses: Nepispor. Kesê di qada dayî de ne pispor e, ne xwedî zanîneke profesyonelî ye.

text: Carmen is not a professional anthropologist, but strictly a layman.

text: Let me explain it to you in layman's terms.

glosses: Kesê neperwerdekirî an bêyî zanîna mijarekê.

etymology_text: Ji îngilîziya navînlay (“ne-keşe”) + man.


bavşahî

glosses: pederşahî, gava di malbatekê de serwerî û axamanî di binê destê bavê de be

ipa: /bɑːvʃɑːˈhiː/

hyphenation: bav·şa·hî


scrupulously

glosses:
Bi baldarî.
Bi awayekî bidîqet, kirina bi baldayîna detayan.

etymology_text: Ji scrupulous + -ly, ji fransiya navîn scrupuleux, ji latînî scrūpulōsus (“bidîqet, baldar”), ji scrūpulus (“endîşe, nerihetî”), halê biçûkkirî yê scrūpus (“kevirê tûj; endîşe”) + -ulus.


in layman's terms

glosses: Yê bi sadeyî hatiye îfadekirin, bêyî jargon.

text: Okay, let me explain this in layman's terms.

audio: en-au-in layman's terms.ogg


tailwind

glosses: Bayekê ku di eynî terefa rotayê yê balafirekê, keştiyekê bawanî, çivîkekê de tê.


tailwind

glosses: Bayeke ku bi ser aşeba an turbîneke bayê de were ku zexta bayê bi ser aliyê şaş yê baberikê an sîstema turbînê de tê.

etymology_text: Ji tail + wind.


tailwinded

glosses: Dema boriya sade û partîsîpa borî ji lêkera tailwind.


weak-kneed

glosses: Dudil, kesê karakter-zeîf, kesê rih-zeîf.

forms: weak in the knees


brawler

glosses:
Şerûd, şeroke.
Kesê/a ku xisûsen bi tebîetê xwe, dikeve qirên û pevçûnên dijwar an bideng.

etymology_text: Ji îngilîziya navîn brawler, brawlere, wekheva brawl + -er.


beat 'em up

glosses: Lîstikeke vîdeoyê yê ku qirênên di navbera şexsan esas digire (wekî hunera şerî, pevçûnên kolanan hwd).

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-beat 'em up.wav


longhand

glosses: Nivîsîna bi destnivîsê û bi şiklê temam. Ne bi sembol an formên kurtkirî yên ku di nivîsên nefermî de tên bikaranîn.

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-longhand.wav


longhand

text: I had to write the essay out twice longhand – they wouldn’t let me print it out. It took forever!

etymology_text: Ji long + hand, bi analojiya shorthand.


خۆڵەمێش

text: من پاییزم بینیوە بە ڕەنگی خۆڵەمێش

translation: Min payîz dîtîye bi rengê arîyê.

roman: Min payîzim bînîwe be řengî xołemêş.


نۆرە

text: نۆرەی ئێمەیە پەیامی مەرگ بین.

translation: Dora me ye em bibin peyama mergê.

roman: Norey ême ye peyamî merg bîn.


stronsiyum

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-stronsiyum.wav


stronsiyûm

glosses: Elementeke kîmyewî ku hejmara wê ya atomî 38 e.

стро́нцый

roman: stróncyj

стро́нций

roman: stróncij

鍶

roman: sī

اِسْتِرُونْتِيُوم

roman: istirūntiyūm

ստրոնցիում

roman: stroncʻium

استرونسیم

roman: estronsyom

სტრონციუმი

roman: sṭronciumi

शोणातु

roman: śoṇātu

סְטְרוֹנְצְיוּם

roman: strontsiyum

스트론튬

roman: seuteurontyum

стронциум

roman: stroncium

стронци

roman: strontsi

стронций

roman: stronsii

стронсий

roman: stronsiy

சிதறியம்

roman: citaṟiyam

สทรอนเชียม

roman: sathronchiam

ស្ត្រុងចូម

roman: strongcoum

στρόντιο

roman: stróntio


strontium

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-strontium.wav


strontium

etymology_text: Deyn ji îngilîzî strontium, piştî Strontian ev nav lê hatiye danîn.


strontium

audio: LL-Q150 (fra)-Pamputt-strontium.wav


strontium

etymology_text: Ji îngilîzî strontium, ji skotî Strontian.


strontium

audio: LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-strontium.wav


vurgun yemek

glosses: felc, bawî, ji dest û ling ketin, bayê sor pê ketin, bayê sor lê ketin


bawî

glosses: Kesê bi nexweşîna bayê (romatîzma) ketîye.

etymology_text: Ji ba + -wî.

ipa: /bɑːˈwiː/

hyphenation: ba·wî


proprietress

forms:
proprietess
proprietoress

etymology_text: Ji proprietor + -ess.


şît

text: Pêçavka xwe ya şît li kêlekê kiribû.

ref: :Şablon:Jêgirtin/Ciwanmerd Kulek/20:39


islander

etymology_text: Ji island + -er. Ketiye şûna îngilîziya navîn insulane (“giravî”), ji latînî īnsulānus (“giravî”).

audio: LL-Q1860 (eng)-Vininn126-islander.wav


premonition

glosses:
Pêşbînî.
Hesteke xurt ku bûna tiştekî îşaret dike, xisûsen tiştekî nebaş.

forms: præmonition

etymology_text:
Di nîvê sedsala 15em de, ji anglo-normanî premunition, ji latîniya dêrê praemonitiōnem (“pêş-hişyariyekê”), forma praemonitiō, ji latînî praemonitus, dema borî ji praemoneō, ji prae (“berî”) (îngilîzî pre-) + moneō (“hişyar kirin”) (yê ji îngilîzî monitor).
Bide ber forewarning.

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-premonition.wav


title: پەرستیار

redirect: پەرستار


veterisîn

glosses: jihevbûna kincan an tiştên rêsandî, veçirîn, nişirîn


heirloom

glosses:
Mîrat.
Milkeke qîmetdar ku wekî mîras derbasî jenerasyona nû dibe.

glosses: Çeşîdeke kevin yê mehsûlê ku ji neslên berê yê cotkaran bi parastina toximê û berhemanînê, ji neslê nû re maye, eksê cotkariya modern ku bi cotyariya çap-mezin kar dikin.

forms: heir-loom

etymology_text: Ji îngilîziya navîn heirlome (wasite an hêmanên ku derbasî mîrasgirên yekî dibin, “heirloom”), wekheva heir + loom.


çexmi

forms: çexminî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


title: cexmi

redirect: çexmi


title: cexminî

redirect: çexminî


impossibly

glosses: Nemimkunane, bi awayekî nemimkin, wekî ku nemimkin be.

glosses: Eksê tiştê ku wekî mimkin be tê fikirîn. Xwediyê kalîteyeke diyarkirî ku di dereceyeke ewqasî bilind de be ku mirov pê bawer neke.

text: Impossibly, after the water receded, the cat was found asleep on a chair jammed in a tree.

etymology_text: Ji impossible + -ly.


murky

glosses: Tarî û nezelal, xisûsen ji ber mijeke stûr.

forms: mirky

etymology_text: Ji îngilîziya navîn mirky; wekheva murk + -y. Eleqedarê norsiya kevn myrkr, rusî мрак (mrak), sirboxirwatî мра̑к.


makeshift

forms:
make-shift
make shift

etymology_text: Ji sala 1680an. Ji forma lêkerî yê make shift.


makeshift

glosses: Demkî. Yê ji bo bixebite an têr bike hatiye çêkirin.

text: They used the ledge and a few branches for a makeshift shelter.


kinkshames

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera kinkshame.


kinkshamed

glosses: Dema boriya sade û partîsîpa borî ji lêkera kinkshame.


kink shames

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera kink shame.


shoot 'em up

glosses: Çîrokeke kurt, novel, şowa televizyonê, fîlm, lîstika kompûterê, an çîrokeke din ê ku pevçûnên bi sîlehê pir cih digire.

forms:
shoot-em-up
shoot-'em-up
shoot them up

audio: En-au-shoot 'em up.ogg


cute-'em-up

glosses: Lîstikeke şerên bisîleh yê bi estetîkeke fîlmên kartonî yê şêrîn.

etymology_text: Têkilkirin ji cute + shoot 'em up.


shmup

etymology_text: Tengbûna fonetîk ya shoot-'em-up.


şindî

glosses: Dana nirxê tiştekî di cî de di dema kirrînê de.

text: Min heqê deh çewal genim şindî da wan, û yê deh çewalan bideyn.


şindî

glosses: Kirrîn û firotina ku pere têde bi awayekî şindî tê dan.

etymology_text: Ji tirkmenî şindi (“niha”) hevreha tirkî şimdi (“niha”).

نَقْدِي

roman: naqdī

نَقْدَاً

roman: naqdaan


smash hit

text: The cookies, though soft and gooey, proved a smash hit at the party.

text: All undergraduate libraries have been a screaming success as study halls. The Undergraduate Library of the University of Michigan may be the smash hit of all time; the attendance in that library during 1968-69 was 1,899,000.

translation: Temamê kitêbxaneyên zanîngehan bûn serkeftineke pêşçav wekî salonên xebatê. Kitêbxaneya Zanîngehê yê Zanîngeha Michiganê dibe yê serkeftîtirîn ya temamê zemanan be; tevlîbûna vê kitêbxaneyê di navbera salên 1968-69 de 1,899,000 bû.

ref: Library Journal, , hj. 96, 1971, r. 1569

audio: En-au-smash hit.ogg


run-of-the-mill

glosses: Edetî, normal, ji rêzê; ne taybet, ne xisûsî.

forms:
run of the mill
run-o’-the-mill
run o’ the mill

etymology_text: Ji 1922; ji vê rastiyê tê ku berhemên ji aşekî hatiye berhemanîn divê yekform be û wekî yek kiryarên din ên mîna wî be.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-run-of-the-mill.wav


run of the mill

glosses: Awayekî din yê nivîsîna run-of-the-mill.

forms:
run-of-the-mill
run-o’-the-mill
run o’ the mill


run-o’-the-mill

forms:
run-of-the-mill
run of the mill
run o’ the mill


run o’ the mill

forms:
run-of-the-mill
run of the mill
run-o’-the-mill


cream of the crop

glosses: Çêtirînê çêtirîn. Yê herî baş an yê herî zêde tê xwestin ji nav bijartinê.

text: They hoped to hire only the cream of the crop for the new project team.

audio: en-au-cream of the crop.ogg

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/en-au-cream of the crop.ogg


crème de la crème

text: To be an astronaut you must be the crème de la crème.

forms: creme de la creme

etymology_text: Deyn ji fransî crème de la crème (“cream of the cream, krema kremê”) (Krem qismê baştir yê kekê ye, "krema kremê" yê çêtirîn a ji çêtirînê îfade dike).

audio: En-us-crème de la crème.ogg

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/En-us-crème de la crème.ogg

audio: en-uk-creme de la creme.ogg

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/en-uk-creme de la creme.ogg


crème de la crème

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Crème de la crème french pronunciation.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-crème de la crème.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Lepticed7-crème de la crème.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Jérémy-Günther-Heinz Jähnick-crème de la crème.wav


creme de la creme

glosses: Awayekî din yê nivîsîna crème de la crème.


creme de la creme

forms: crème de la crème

etymology_text: Deyn ji fransî crème de la crème.


Crème de la Crème

etymology_text: Bideyngirtî ji almanî crème de la crème.


pick of the crop

pos_title: Hevok


sonofabitch

text: The attacking arm held up the forearm of his starboard manipulator and waved it around in victory in front of the ceramic dome. In front of Chad. "I'm not done yet, you sonofabitch," Chad reached down, flipped two protective covers, and jettisoned both forward arms.

ref: Robert Wernli, Sunrise Cartel https://web.archive.org/https://books.google.ca/books?id=oxWWSPPmFuIC&pg=PA116 arşîv, 2006, r. 116


climber

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-climber.wav


-wan

pos: suffix

pos_title: Paşgir

forms:
ـوان
-ewan
-îwan

etymology_text: Binêre -van.


dogfights

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera dogfight.


dogfought

glosses: Dema boriya sade û partîsîpa borî ji lêkera dogfight.


wasped

glosses: Dema boriya sade û partîsîpa borî ji lêkera wasp.


urbanite

glosses:
Bajarî, şaristanî.
Kesê ku li bajarê an qadeke din ê wekî bajarê dijî.

glosses: Yek ji sinifên demografîk a ku ji ciwanan, ji kesên ji aliyê sosyal ve hişyar pêk tê.

etymology_text: Ji urban + -ite (“resident of a particular area”).


urbanite

glosses: Materyalên înşeatê ên cardin bi kar tên yên wekî kevirê yên ku ji çavkaniyên bi-destan-çêkirî tên bidestxistin.


fire drill

glosses: Tetbîqata şewatê. Praktîka plankirî yê ji bo kesên li ofîs, mekteb, an avahiyeke din a xelkê tê kirin ku gava agir derkeve bi awayekî organîze karibin tehliye bibin.

text: Our teacher said that will have a fire drill today.

glosses: Her aktîvîteyeke bêmane, beredayî, kaotîk an nekêrhatî.

text: Since they've changed the standards again, our previous efforts now just amount to a fire drill.

glosses: Amûreke agir-destpêkirinê yê ji texteyê.

audio: en-au-fire drill.ogg


アメリカン

glosses: Amerîkiyekî. Kesê ji DYAyê an ji parzemîna Amerîkayê.

etymology_text: Deyn ji îngilîzî American.


cînayî

text: Hukumeta Kurdistanê hê di sala 2002–yê de qanûna jimare 14 derxist ku kuştina jinê bi çi sedemî dibe bila bibe wek curmeka cînayî qebûl kir.

ref: Mûrad Ciwan, Li Kurdistanê li ser rewşa jinan reform dibin [arşîv], muradciwan.com, 2013-11-05


come hell or high water

glosses: Gotinek e ku ramana wê "Ez ê bêguman tiştekî peyda bikim yan çêbikim", "Digel zehmetiyan", "Her çi zehmetî hebin jî".

text: The pioneers were determined to build a community in the wilderness come hell or high water.

audio: en-au-come hell or high water.ogg

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/en-au-come hell or high water.ogg


sels

pos_title: Formeke navdêrê

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-sels.wav


come what may

glosses: Her çi bibe jî, tevî her tiştê mimkin e ku bibe, çi dibe bila bibe.

audio: en-au-come what may.ogg


no matter what

text: I'm going running tomorrow no matter what the weather is doing.

glosses: Di her şertûmercî de, digel temamê şertûmercên neyînî.

text: This project will be finished by July no matter what.


rain or shine

glosses: Şertûmerc her çi bin jî, û hewa çawa be jî.

text: The game will be held on Saturday rain or shine.

text: He always showed up right on time, rain or shine.

forms: come rain or shine

audio: En-au-rain or shine.ogg


be that as it may

glosses: Di gel ku hal ev e jî, her çiqas hal wisa be jî, rast be an derew be, dîsa jî, tevî ... jî.

forms: that's as may be

audio: en-au-be that as it may.ogg

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/en-au-be that as it may.ogg


that's as may be

glosses: Awayekî din yê nivîsîna be that as it may., be it as it may


howbeit

glosses: Tevî ku, digel ku, herçend e ku, herçi ku.


howbeit

forms: howbe

etymology_text: Ji how + be + it.


be it as it may

audio: en-au-be it as it may.ogg

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/en-au-be it as it may.ogg


hold come what may

glosses: Her baweriyeke ku, delîla ku were pêşkêşkirin her çi bibe jî, mirov naxwaze dev jê berde.

etymology_text: Ji aliyê mantiqnas W.V.O. Quine ve hatiye populerkirin.


much as

etymology_text: Ji much (“ji bo muqayesekirin, diyarkirin, an nîşandana mîqdara tiştekî tê bikaranîn”) + as.

audio: En-us-much as.oga


like as

glosses: Her wekî; bi eynî şiklî, bi heman awayî; heta wek.

etymology_text: Binêre like.

notes:
1799: Samuel Taylor Coleridge, Letters (1895), 272
*: I held the letter in my hand like as if I was stupid.
*:: Min nameyê di destê xwe de digirt, eynî mîna ku ehmeq bim.

notes:
1523: John Fitzherbert, The Boke of Surveying, 13.31
*: Lyke as and it were extortion.
*:: Ew eynî mîna şantajê bû.


Okyanûsa Atlasê

glosses: Okyanûsa li navbera Ewropayê û Amerîkayê an Afrîkayê û Amerîkayê.

forms: Okyanûsa Atlantîk


Okyanûsa Atlantîk

forms: Okyanûsa Atlasê

etymology_text: Ji Okyanûsa + Atlantîk.

አትላንቲክ ውቅያኖስ

roman: ʾätlantik wḳyanos

Атланты́чны акія́н

roman: Atlantýčny akiján

আতলসী মহাসাগর

roman: atôlśi môhaśagôr

Атланти́чески океа́н

roman: Atlantíčeski okeán

Атлантын далай

roman: Atlantyn dalaj

大西洋

roman: Dàxīyáng

الْمُحِيط الْأَطْلَسِيّ

roman: al-muḥīṭ al-ʾaṭlasiyy

الْأَطْلَسِيّ

roman: al-ʾaṭlasiyy

الأطلنطي

roman: el-ʾaṭlanṭi

الأطلسي

roman: el-ʾaṭlasi

Ատլանտյան օվկիանոս

roman: Atlantyan ōvkianos

اقیانوس اطلس

roman: oqyânus-e atlas

ატლანტის ოკეანე

roman: aṭlanṭis oḳeane

ატლანტიკის ოკეანე

roman: aṭlanṭiḳis oḳeane

अन्ध महासागर

roman: andh mahāsāgar

word: האוקיינוס האטלנטי \ הָאוֹקְיָנוֹס הָאַטְלַנְטִי

roman: ha-okyanós ha-atlánti

ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ

roman: aṭlāṇṭik mahāsāgara

Атлантика океаны

roman: Atlantika okeanı

අත්ලාන්තික් සාගරය

roman: atlāntik sāgaraya

^대서양(大西洋)

roman: Daeseoyang

ມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກ

roman: ma hā sa mut ʼat lang tik

Атла́нтски Океа́н

roman: Atlántski Okeán

അറ്റ്ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രം

roman: aṟṟlānṟikŭ mahāsamudraṃ

अटलांटिक महासागर

roman: aṭlāṇṭik mahāsāgar

आन्ध्र महासागर

roman: āndhra mahāsāgar

ئاتلانتىك ئوكيان

roman: atlantik okyan

اتلانتيک سمندر

roman: atlāntík samandár

ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ

roman: andha mahānsāgar

Атлант мұхиты

roman: Atlant mūxity

Атла́нтика

roman: Atlántika

Атланти́ческий океа́н

roman: Atlantíčeskij okeán

Уқёнуси Атлантик

roman: Uqyonusi Atlantik

அத்திலாந்திக்குப் பெருங்கடல்

roman: attilāntikkup peruṅkaṭal

అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం

roman: aṭlāṇṭik mahāsamudraṃ

Атлантик океан

roman: Atlantik oqean

ኣትላንቲካዊ ውቅያኖስ

roman: ʾatlantikawi wḳyanos

ནུབ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ

roman: nub rgya mtsho chen po

بحر اوقیانوس

roman: bahr-e ūqyânūs

بحر ظلمات

roman: bahr-e zulmât

Атланти́чний океа́н

roman: Atlantýčnyj okeán

មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក

roman: mɔɔhaahmutrɔɔʼaatlɑngtɨk

អាត្លង់ទិក

roman: ʼaatlɑngtɨk

אַטלאַנטישער אָקעאַן

roman: atlantisher okean

אַטלאַנטיק

roman: atlantik

Ατλαντικός Ωκεανός

roman: Atlantikós Okeanós


jêderk kirin

ipa: /ʒeːˈdɛɾk kɪˈɾɪn/

hyphenation: jê·derk ki·rin


Nikaragua

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Nikaragua.wav


Nicaragua

glosses: Nîkaragua (Welatê li Afrîkaya Navendî - Navê fermî: Komara Nîkaraguayê).

etymology_text: Navê bajarê yê xwecihî Nicarao + spanî agua (“av”)

audio: LL-Q1860 (eng)-Soundguys-Nicaragua.wav


Belize

glosses: Belîze (welatê li Amerîkaya Navîn, berê wekî Hondûrasa Brîtanî dihat nasîn).

etymology_text:
Deyn ji spanî Belice (ji 1677-an pê ve hatiye îsbatkirin) wekî navê Çemê Belizeyê, dibe ku di dawiyê de ji zimanên mayayî/mayayiya mopanî beliz (“ava(avên) tarî”).
Idîaya kevin ku digot dibe ku ji halê guherandî a Spanî yê bilêvkirina korsana skotlendî Peter Wallace (bi riya telafûza wekî *Valis, û pişt re *Balise), vêga wekî etîmolojiya xelkê tê hesibandin; populerbûna efsaneyê dewam dike.

audio: LL-Q1860 (eng)-Soundguys-Belize.wav


Belîze

glosses: Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Li rojhilatê Gûatemala û başûrê Meksîk e. Berê wekî Hondûrasa Brîtanî dihat nasîn

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


El Salvador

glosses: Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Li rojavayê wî Gûatemala, li bakur û rojhilat Hondûras û li başûr Okyanûsa Pasîfîk heye.

forms: Komara El Salvadorê


El Salvador

etymology_text: Ji spanî El Salvador (“Xilasker”).

audio: en-us-El Salvador.ogg


El Salvador

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-El Salvador.wav


Guatemala

glosses: Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Di navbera Meksîk, Belîze, Deryaya Karîbê, Hondûras, El Salvador û Okyanûsa Pasîfîkê de ye.

forms:
Gûatemala
Komara Guatemalayê


Guatemala

etymology_text: Deyn ji spanî Guatemala (eslen ji navê Iximche, cihê paytexta pêşîn a Guatemalayê), ji nahwatliya klasîk Cuauhtēmallān, ji cuauhtēmalli (“komeke daran”) + -tlān (“cih”).

audio: LL-Q1860 (eng)-Soundguys-Guatemala.wav


Guatemala

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Guatemala.wav


Hondûras

glosses: Navê welatekî Amerîkaya Navîn e. Cîranên wê Deryaya Karîb, Guatemala, Nîkaragua, El Salvador û Okyanûsa Pasîfîk in.

forms:
Honduras
Komara Hondurasê


Honduras

etymology_text: Ji spanî honduras (“kûrahî”) (avên kûr ên perava bakurî îşaret dike).

audio: LL-Q1860 (eng)-Soundguys-Honduras.wav


Honduras

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Honduras.wav


Deryaya Karîbê

glosses: Navê bahreke tropîkal yê li Nîvkada Rojavayî ye, parçeyeke Okyanûsa Atlantîk e. Li başûrrojhilatê Kendava Meksîkê ye.


Kendava Meksîkê

glosses: Kendava ku li başûrê DYAyê û li rojhilat û bakurê Meksîkê ye.


Gulf of Mexico

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-Gulf of Mexico.wav


Western Hemisphere

glosses:
Nîvkada Rojavayî.
Nîvkada Dinyayê yê ku li rojavayê Merîdyena Grînwîçê (sifir derece) dimîne û li rojhilata hêlîlara 180 derece dimîne (teqrîben Xeta Dîrokê a Navneteweyî).

glosses: Amerîka (Ne tenê DYA, temamê parzemîna Amerîkaya Bakur, Başûr û Navendî).


Nîvkada Rojavayî

glosses: Nîvkada Dinyayê yê ku li rojavayê Merîdyena Grînwîçê (sifir derece) dimîne û li rojhilata hêlîlara 180 derece dimîne (teqrîben Xeta Dîrokê a Navneteweyî).


Atlantic Ocean

etymology_text: Ji îngilîziya navîn occean Atlantyke, ji wergera latînî ōceanus Ā̆tlanticus.


Okyanûsa Hindî

glosses: Okyanûsa ku Afrîka, başûrê Asyayê, Awistralya û Antarktîkayê ji hev vediqetîne.

etymology_text: Ji Okyanûsa + Hindî.

ሕንድ ውቅያኖስ

roman: ḥənd wḳyanos

ভাৰত মহাসাগৰ

roman: bharot mohaxagor

Інды́йскі акія́н

roman: Indýjski akiján

ভারত মহাসাগর

roman: bharôt môhaśagôr

Инди́йски океа́н

roman: Indíjski okeán

Энэдхэгэй далай

roman: Enedxegej dalaj

印度洋

roman: Yìndùyáng

ހިންދު ކަނޑު

roman: hin̊du kaⁿḍu

الْمُحِيط الْهِنْدِيّ

roman: al-muḥīṭ al-hindiyy

Հնդկական օվկիանոս

roman: Hndkakan ōvkianos

اقیانوس هند

roman: oqyânus-e hend

હિંદ મહાસાગર

roman: hind mahāsāgar

ინდოეთის ოკეანე

roman: indoetis oḳeane

האוקיינוס ההודי \ הָאוֹקְיָנוֹס הַהׂדּי

roman: ha-okyanós ha-hódi

ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ

roman: hindū mahāsāgara

Инди океаны

roman: İndi okeanı

ඉන්දියානු සාගරය

roman: indiyānu sāgaraya

^인도양

roman: Indoyang

ມະຫາສະໝຸດອິນເດຍ

roman: ma hā sa mut ʼin dīa

Индиски Океа́н

roman: Indiski Okeán

ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം

roman: intyan mahāsamudraṃ

हिंदी महासागर

roman: hindī mahāsāgar

Энэтхэгийн Далай

roman: Enethegijn Dalaj

हिन्द महासागर

roman: hinda mahāsāgar

ھىندى ئوكيان

roman: hindi okyan

هندي سمندر

roman: hendí samandár

ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ

roman: hind mahānsāgar

Үнді мұхиты

roman: Ündı mūxity

Инди́йский океа́н

roman: Indíjskij okeán

Інді́йскый океа́н

roman: Indíjskŷj okeán

Уқёнуси Ҳинд

roman: Uqyonusi Hind

இந்து மகாசமுத்திரம்

roman: intu makācamuttiram

இந்தியப் பெருங்கடல்

roman: intiyap peruṅkaṭal

హిందూ మహాసముద్రం

roman: hindū mahāsamudraṃ

Һинд океаны

roman: Hind oqeanı

ህንዳዊ ውቅያኖስ

roman: həndawi wḳyanos

بحر ہند

roman: behr hind

Інді́йський океа́н

roman: Indíjsʹkyj okeán

មហាសមុទ្រឥណ្ឌា

roman: môhasmŭtrʼĕndéa

אינדישער אָקעאַן

roman: indisher okean

Ινδικός Ωκεανός

roman: Indikós Okeanós


Okyanûsa Arktîk

glosses: Okyanûsa herî biçûk yê ji pênc okyanûsên Dinyayê ye ku nêzî Qutba Bakur e û bi her sê parzemînên Asya, Ewrûpa û Amerîkaya Bakur ve hatiye sînorkirin.

etymology_text: Ji okyanûs + Arktîk.

አርክቲክ ውቅያኖስ

roman: ʾärktik wḳyanos

Төньяҡ Боҙло океан

roman: Tön’yaq Boðlo okean

Паўно́чны Ледаві́ты акія́н

roman: Paŭnóčny Ljedavíty akiján

উত্তর মহাসাগর

roman: uttôr môhaśagôr

Се́верен ледови́т океа́н

roman: Séveren ledovít okeán

Хойто мүльһэн далай

roman: Xojto mülʹhen dalaj

ᏧᏴᏢ ᎠᎺᏉᎯ

roman: tsuyvtlv amequohi

北冰洋

roman: Běibīngyáng

الْمُحِيط الْمُتَجَمِّد الشَّمَالِيّ

roman: al-muḥīṭ al-mutajammid aš-šamāliyy

الْمُحِيط الشَّمَالِيّ

roman: al-muḥīṭ aš-šamāliyy

Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս

roman: Hyusisayin saṙucʻyal ōvkianos

Սառուցյալ օվկիանոս

roman: Saṙucʻyal ōvkianos

اقیانوس منجمد شمالی

roman: oqyânus-e monjamed-e šomâli

આર્કટિક મહાસાગર

roman: ārkaṭik mahāsāgar

ჩრდილოეთის ყინულოვანი ოკეანე

roman: črdiloetis q̇inulovani oḳeane

उत्तरध्रुवीय महासागर

roman: uttaradhruvīya mahāsāgar

word: אוקיינוס הקרח הצפוני \ אוֹקְיָנוֹס הַקֶּרַח הַצְּפוֹנִי

roman: okyanós ha-kérakh ha-tsfoní

Ар Мөст дала

roman: Ar Möst dala

ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ

roman: ārkṭik mahāsāgara

Түндүк Муз океаны

roman: Tündük Muz okeanı

^북극해

roman: Bukgeukhae

ມະຫາສະໝຸດອາກຕິກ

roman: ma hā sa mut ʼāk tik

Северен Леден Океа́н

roman: Severen Leden Okeán

ആർട്ടിക് സമുദ്രം

roman: ārṭṭikŭ samudraṃ

आर्क्टिक महासागर

roman: ārkṭik mahāsāgar

Хойд мөсөн далай

roman: Hojd mösön dalaj

شىمالىي مۇز ئوكيان

roman: shimaliy muz okyan

ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ

roman: ārakṭik mahānsāgar

Солтүстік Мұзды мұхит

roman: Soltüstık Mūzdy mūxit

Се́верный Ледови́тый океа́н

roman: Sévernyj Ledovítyj okeán

А́рктика

roman: Árktika

Уқёнуси яхбастаи шимолӣ

roman: Uqyonusi yaxbastayi šimolī

ஆர்க்டிக் பெருங்கடல்

roman: ārkṭik peruṅkaṭal

ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రం

roman: ārkiṭik mahāsamudraṃ

Төньяк Боз океаны

roman: Tön’yak Boz oqeanı

بحر منجمد شمالی

roman: behr munjamid śimālī

Півні́чний Льодови́тий океа́н

roman: Pivníčnyj Lʹodovýtyj okeán

មហាសមុទ្រអាកទិក

roman: mɔɔhaahmutrɔɔʼaaktɨk

אײַז־ים

roman: ayz-yam

אַרקטישער אָקעאַן

roman: arktisher okean

Αρκτικός Ωκεανός

roman: Arktikós Okeanós


Okyanûsa Başûr

glosses: Okyanûsa Başûr li başûra hêlîpan 60, li dor parzemîna Antarktîka ye. Li bakura wê Okyanûsa Atlantîk, Okyanûsa Hindê û Okyanûsa Mezin heye.

forms: Okyanûsa Antarktîk

etymology_text: Ji okyanûs + başûr.

ደቡባዊ ውቅያኖስ

roman: däbubawi wḳyanos

Паўднёвы акія́н

roman: Paŭdnjóvy akiján

দক্ষিণ মহাসাগর

roman: dôkkhin môhaśagôr

Ю́жен океа́н

roman: Júžen okeán

南大洋

roman: Nándàyáng

南極洋

roman: Nánjíyáng

南冰洋

roman: Nánbīngyáng

南極海

roman: Nánjíhǎi

اَلْمُحِيط اَلْمُتَجَمِّد اَلْجَنُوبِيّ

roman: al-muḥīṭ al-mutajammid al-janūbiyy

اَلْمُحِيط اَلْجَنُوبِيّ

roman: al-muḥīṭ al-janūbiyy

Հարավային օվկիանոս

roman: Haravayin ōvkianos

اقیانوس منجمد جنوبی

roman: oqyânus-e monjamed-e janubi

દક્ષિણ મહાસાગર

roman: dakṣiṇ mahāsāgar

სამხრეთის ოკეანე

roman: samxretis oḳeane

ანტარქტიკის ოკეანე

roman: anṭarkṭiḳis oḳeane

दक्षिणध्रुवीय महासागर

roman: dakṣiṇadhruvīya mahāsāgar

ದಕ್ಷಿಣ ಮಹಾಸಾಗರ

roman: dakṣiṇa mahāsāgara

^남극해

roman: Namgeukhae

^남대양

roman: Namdaeyang

ມະຫາສະໝຸດໃຕ້

roman: ma hā sa mut tai

Јужен Океа́н

roman: Južen Okeán

ദക്ഷിണ സമുദ്രം

roman: dakṣiṇa samudraṃ

दक्षिणी महासागर

roman: dakṣiṇī mahāsāgar

अन्टार्क्टिक महासागर

roman: anṭārkṭik mahāsāgar

ਦੱਖਣੀ ਮਹਾਂਸਾਗਰ

roman: dakkhaṇī mahānsāgar

Оңтүстік мұхит

roman: Oñtüstık mūxit

Оңтүстік Мұзды мұхит

roman: Oñtüstık Mūzdy mūxit

Ю́жный океа́н

roman: Júžnyj okeán

Антаркти́ческий океа́н

roman: Antarktíčeskij okeán

Анта́рктика

roman: Antárktika

Уқёнуси Ҷанубӣ

roman: Uqyonusi Janubī

தென்முனைப் பெருங்கடல்

roman: teṉmuṉaip peruṅkaṭal

มหาสมุทรใต้

roman: máhăa sàmùt dtâi

దక్షిణ మహాసముద్రం

roman: dakṣiṇa mahāsamudraṃ

بحر منجمد جنوبی

roman: bahr munjamid janūbī

Півде́нний океа́н

roman: Pivdénnyj okeán

មហាសមុទ្រខាងត្បូង

roman: mɔɔhaahmutrɔɔkhaangtboung

דרום אָקעאַן

roman: dorem okean

Νότιος Ωκεανός

roman: Nótios Okeanós


صو

forms: su (romanization)

etymology_text: Ji proto-tirkî *sub (“av”).


𐰽𐰆𐰉

forms: sub (romanization)

etymology_text: Ji proto-tirkî *sïb, *sub (“av”).


layperson

glosses: Nepispor. Kesê di qada dayî de ne pispor e, ne xwedî zanîneke profesyonelî ye.

text: The book was written for professionals, but an intelligent layperson could understand most of it.

forms: lay person

etymology_text: Ji lay (“ne-keşe”) + person, li ser xeta keşeyan.


mecca

glosses: Awayekî din yê nivîsîna Mecca.; cihê ku hec lê tê kirin.


mecca

glosses: Her cihê ku pir girîng tê dîtin ji bo ziyaretkirin ji aliyê însanên bi mijarekî diyarkirî eleqedar ve.

forms: Mecca


ھەرمێ

forms:
hermê (romanization)
ھەمرۆ

etymology_text: Binêre hirmî.


debunk

glosses: hilweşandin, ruxandin, eşkere kirin, diyar kirin

etymology_text: Ji de- + bunk.


implosion

glosses: peqîn, teqîn, têkçûn, hilweşîn, ruxîn, herifîn

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-implosion.wav


hirmiya

glosses: Rewşa îzafeyî ya yekjimar a binavkirî ya hirmî.

forms: hirmiyên (feminine definite construct plural)


hirmiyên

glosses: Rewşa îzafeyî ya pirjimar a binavkirî ya hirmî.

forms: hirmiya (feminine definite construct singular)


اورمان

forms: orman (romanization)

etymology_text: Ji proto-tirkî *orman.


debunks

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera debunk.


debunked

glosses: Dema boriya sade û partîsîpa borî ji lêkera debunk.


cashmere

pos_title: Navdêr

glosses: Hiriya tenik, nerm yê ku bi eslê xwe ji binê pirçên derveyî yên bizina Keşmîrê tê bidfestxistin.

glosses: Qumaşeke nerm yê ku ji vê hiriyê tê çêkirin.

text: a cashmere sweater

glosses: Şalekî dewlemend yê ku ji vî hiriyê tê çêkirin.

etymology_text: Ji navê xisûsî yê Cashmere (Keşmîrê).

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-cashmere.wav


cashmere

audio: LL-Q150 (fra)-Harmonide-cashmere.wav


appellativisation

glosses: Awayekî din yê nivîsîna appellativization.


notarize

glosses:
Noterî kirin.
Pejirandina bi noterê. Legalkirina belgeyekê ji aliyê noteriyekê ve. Şahidbûna bi sifeta noteriyê, ji rastî û pêbaweriya dokumentekê û îmzeyên wê dokumentê.

forms: notarise


notarizes

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera notarize.


notarized

glosses: Dema boriya sade û partîsîpa borî ji lêkera notarize.


notarises

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera notarise.


notarised

glosses: Dema boriya sade û partîsîpa borî ji lêkera notarise.


treatable

glosses: Yê derman dibe, yê dikare were tedawîkirin.

text: In the 1980s, AIDS was not a treatable disease, and as a consequence the mortality rate at that time was very high.

etymology_text: Ji îngilîziya navîn tretable, ji treten (“tedawî”) û fransiya kevn traitable, anglo-normanî tretable; wekheva treat + -able.

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-treatable.wav


treatability

glosses: Halê dermanbartiyê. Halê ku tiştekî an kesekî dikare tedawî bibe.

glosses: Pîvaneke ku dereceya tedawîbartiya tiştekî.

etymology_text: Ji treat + -ability.


appellativization

glosses: Proseya ku navekî taybet dibe navekî hevenav (navdêra gelemper).

forms: appellativisation

etymology_text: Ji appellative + -ization.

word: li Robert Lawrence Trask: The Dictionary of Historical and Comparative Linguistics, 2000


seductress

glosses: Jinekê ku di ji-rê-derxistinê de jêhatî û tecrûbedar e.

text: The sirens were seductresses who lured many sailors to their doom.

text: Even though she didn't think of herself as a seductress, her effect on men showed she was one.

forms: seductor (feminine)

etymology_text: Ji seductor + -ess.


سرەوتن

text: هەتا ڕۆژی ئازادی و هیوامان ئێمە ناسرەوین.

translation: Heta roja azadî û hêvîya me em ê venehesin.

roman: Heta rojî azadî û hîwaman ême nasrewîn.

text: ئەم جیهانە خۆی بەڵایە تۆش دەتەوێت بسرەویت.

translation: Ev cîhane bixwe bela ye tu jî dixwazî vehesî.

roman: Em cîhane xoy beła ye toş detewêt bisrewît.


بە شوێن کەوتن

text: بە شوێن هەستێکی ون کەوتم.

roman: Be şwên hestêkî win kewtim.


vas deferens

glosses:
Lûleya guhêzer.
Lûleya di gunê de ye ku avikê ji alozeyê (epididymis) neqlê kanala tovavêtinê dike.

etymology_text: Ji latînî vās (“kanal, lûle”) + dēferēns (“neqlkirin, guhêztin, birin”), partîsîpa niha ya aktîv ji dēferō (“neql kirin”).


qitîtik

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


بریسکان

glosses: birûsîn, teyisîn, biriqîn, çirisîn, îsîn


kulpîn

forms: gulpîn


ئازار

text: دەتوانم لە چاوت بخوێنم دەروونت پڕ لە ئازارە.

translation: Ez dişêm ji çavên te bixwînim derûna te tije azar e.

roman: Detwanim le çawit bixwênim derûnit piř le azar e.


ductus deferens

etymology_text: Ji latînî ductus (“kanal, lûle”) + dēferēns (“neqlkirin, guhêztin, birin”), partîsîpa niha ya aktîv ji dēferō (“neql kirin, guhêztin”).


soon-to-be

glosses:
Di nêz de bibe (tiştekî).
Yê ku di dahatûya nêz de xwedî pozîsyon an kalîteyeke spesîfîk hatiye plankirin an hedefkirin.

text: While some Republicans, especially in the country’s reddest precincts, are delighted about the prospect of Mr. Trump running the party from exile at Mar-a-Lago, those who represent voters exhausted by the soon-to-be-former president are eager to move on.

translation: Gava hin Komarparêz, xisûsen cihên sortirîn yê welat, kêfxweş bin jî ji îxtimala ku Birêz Trump partiyê ji sigûnê li Mar-a-Lago-yê îdare bike, yên hilbijêrên ji "di-nêz-de-bibe" serokdewletê berê bêzarbûyî hewesdar in ku dewam bikin.

ref: In Georgia, a Republican Feud With Trump at the Center https://web.archive.org/https://www.nytimes.com/2020/11/17/us/politics/georgia-recount.html arşîv, Richard Fausset, The New York Times

text: The Woodhead line also had many issues. Yes, it was electrified, but it was done so using a soon-to-be non-standard system.

translation: Gelek problemên xeta Woodheadê hene. Belê, ew hatiye elektrîkkirin, lê ew bi sîstemeke ku di nêz de bibe nestandard hatiye çêkirin.

ref: RAIL, Woodhead 40 years on: time to let go, Pip Dunn, cîld 935, r. 38


پێڵوو

glosses:
Palik, qapaxa çavan.
Lebata ku bi girtinê, damilandinê ve çavan diparêze.


ڕوان

text: بەهار لە خواوە دەڕوێت.

translation: Bihar ji xwedê dirûze.

roman: Behar le xwawe deřwêt.


antisocial personality disorder

glosses: nexweşiya kesayetiya dijî mirovan, nexweşiya kesatiya dijî civakê


sociopath

glosses: sosyopat, nexweşê kesayetiya dijî mirovan, nexweşa kesatiya dijî civakê

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-sociopath.wav


sociopathy

glosses: sosyopatî, nexweşiya kesayetiya dijî mirovan, nexweşiya kesatiya dijî civakê


soon-to-wed

glosses: Şexs an cotê ku di dahatûyeke nêz de wê bizewicin.


soon-to-wed

glosses: Yê(n) tê hêvîkirin ku di wextekî nêzîk de bizewice.


pir-

pos: prefix

pos_title: Pêşgir

glosses: Tişta/ê ku ji yekî zêdetir tiştan dihewîne.

etymology_text: Ji pir.


уменьшать

text: уменьша́ть ско́рость

translation: hêdî kirin

etymology_text: Ji уме́ньшить (uménʹšitʹ) + -а́ть (-átʹ).

audio: Ru-уменьшать.ogg


زێد

text: ئەگەر خاکیش من جێ بهێڵێت، من جێ ناهێڵم ئەم زێدە.

roman: Eger xakîş min cê bihêłêt, min cê nahêłim em zêde.


cim

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-cim.wav


massís

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-massís.wav


penya

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-penya.wav


puig

audio: LL-Q7026 (cat)-TaronjaSatsuma-puig.wav


riu

audio: LL-Q7026 (cat)-Unjoanqualsevol-riu.wav


takes aback

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera take aback.


discomfits

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera discomfit.


discomfited

glosses: Dema boriya sade û partîsîpa borî ji lêkera discomfit.


discomfiting

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-discomfiting.wav


ڕاست بوونەوە

glosses: Ji paldanê rabûn bo rûniştinê yan ji rûniştinê rabûn bo ser nigan.


Taiwan

pos_title: Serenav

glosses: Girava mezin di navbera Tengava Taywanê û Behra Fîlîpînê, herwiha wekî Formosa tê zanîn.

glosses: Wîlayeteke Xanedana Qing (Ching) yê (Manchu).

glosses:
Wîlayeteke Çînê yê giravî.
Herêmeke Çînê.

glosses:
Wîlayeteke Çînê yê giravî.
Herêma Çînê yê îddiakirî.

forms:
Tai-wan
T'ai-wan
Tywan

etymology_text: Ji salên 1600î, di pêşiyê de Tayuan, Tayoan, an varyantên din, ji sirayayî tayw (“însan”) + an (“cih”). Hatiye qeydkirin bi holendî wek Tayouan (û varyantên din), û bi minnanî wek 大員 (Tāi-oân) (û varyantên din). Ev têgih pêşî ji bo nîvgirava qumî ya li Herêma Anping ya Tainanê dihate bikaranîn, û dawiya dawiyê bû navê temamê wê giravê. Herwiha binêre 臺灣/台灣/台湾. Ji ber maneya karakterên çînî xelet hatiye famkirin, wekî "tengava biteras" û wekî vê.

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-Taiwan.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Soundguys-Taiwan.wav


deathbed conversion

glosses: Qebûlkirina baweriyên dînî, hema berî yek bimire, yanî gava li sekeratê ye, ji ber halê endîşe, tirs û bêemniyetiyê piştî mirinê wê çi bibe.

glosses: Guherîneke anî, deqeyê dawîn yê di bawerî, prensîb, nêrînên kesekî de, ji bo xwexilaskirina ji tehdîdeke cidî an ji bo zêdekirina şansa kesekî.

audio: en-au-deathbed conversion.ogg


death bed conversion

glosses: Awayekî din yê nivîsîna deathbed conversion.


trooped

glosses: Dema boriya sade û partîsîpa borî ji lêkera troop.


تنۆک

text: لە بڕی هەر شەوێکی تنۆکدا، ڕۆژێکی ڕۆنتر بوونی هەیە.

translation: Ji bo her şeva tarî, rojeka ronîtir heye.

roman: Le biřî her şewêkî tinok da, řojêkî řontir bûnî heye.

forms: tinok (romanization)


یمك

forms: yemek (romanization)

etymology_text: Ji proto-tirkî *yē- (“xwarin”).


بەرین

text: ئەو کەسەی گییانی لە ڕێگای نیشتیمانی بەخت ئەکا، پێی مەڵێن مردووە پاکڕەوانە وا لە بەهەشتی بەرین.

translation: Ew kesê gîyanê xwe li rêya nîştîmana xwe dibexşîne, jê re nebêjin mirîye pakrewan e wa li beheşta berîn.

roman: Ew kesey gîyanî le řêgay nîştîmanî bext eka, pêy mełên mirdûwe pakřewan e wa le beheştî berîn.


ناخ

text: لە ناخی دڵم

translation: Li hundirê dilê min.

roman: Le naxî diłim.


پەڵە

glosses: Yekem barana payîzê ya ku têra kêlana zevîyan dike.


تاف

text: لە تافی گەنجیمدا.

translation: Di dema ciwanîya min de.

roman: Le tafî gencîm da.

forms: تۆف


تاف

glosses: Ava ku bi boşî ji cîyekî berz berev jêr diherike.


kel çûn

glosses: fûrîn, (av yan şileyeke din) zêde kelîn û loma ji amana ku tê de ye rijîn

etymology_text: Ji kel + çûn.


ser çûn

glosses: Zêde tije bûn û loma ji amana ku tê de ye rijîn.

text: Satila avê ser çû.

etymology_text: Ji ser + çûn.


نووتەک

glosses: zilmat, şevereş (bi gelemperî bi peyva tarîkê re bi kar tê: tarîk û nûtek)


freedman

glosses: Azadkirî an azadbûyî. Zilamê ku ji halê bendetiyê hatiye azadkirin.

etymology_text: Ji freed + man.

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-freedman.wav


freedwoman

glosses: Azadkirî an azadbûyî. Jina ku ji halê bendetiyê hatiye azadkirin.

etymology_text: Ji freed + woman.


باڵین

text: جێی سەری تۆیە باڵینی بەتاڵم.

translation: Cîyê serê te ye balîfa min a vala.

roman: Cêy serî to ye bałînî betałim.

forms: بەڵێن


çuçik

ipa: /t͡ʃʊˈt͡ʃɪk/

hyphenation: çu·çik


heatwave

glosses: Pêla germê. Periyoda ku hewayê pir germ tê.

forms: heat wave

etymology_text: Ji heat + wave.


بەدی کردن

text: لە ناو تۆدا هەموو دنیا بەدی دەکەم.

translation: Di nav te de hemî dinyayê dibînim.

roman: Le naw to da hemû dinya bedî dekem.


تەک

pos: prep

pos_title: Daçek

text: چرکە بە چرکە هەر لە تەکت بم.

translation: Çirke bi çirke her li ba te bim.

roman: Çirke be çirke her le tekit bim.

text: گەڵا دەچێتە تەک گەڵا و ڕازی ژوانی ئەم شەوەمان دەچرپێنێت.

translation: Pel diçe ba pelê û raza jivana me ya vê şevê dipistîne.

roman: Geła deçête tek geła û řazî jiwanî em şeweman deçirpênêt.


گوایە

text: گوایە مەروان کۆچی کردووە

translation: Dibêjin Merwanî koç kirîye.

roman: Gwaye Merwan koçî kirdûwe.


ڕووگە

glosses: Alîyê ku dema mirov nivêj dike berê xwe didê, qible.


bday

text: Happy bday!

forms: b-day

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-bday.wav


قوڕگ

text: گریان قوڕگمی پڕ کردووە.

translation: Girîn qirika min tije kirîye.

roman: Giryan quřgimî piř kirdûwe.


title: pêlaw

redirect: pêllaw


Cashmere

etymology_text: Deyn ji zimanên hindustanîकश्मीर / کشمیر (kaśmīr, “Kashmir”), ji sanskrîtî कश्मीर (kaśmīra).


Kashmir

glosses: Keşmîr. Herêmeke bakurî yê nîvparzemîna Hindistanê, (de facto parçebûyî) li navbera Çîn, Hindistan û Pakistanê.

glosses: Geliyeke navçiyayî ku di navbera Rêzeçiyayên Pîr Panjal û Himadrî de ye.

forms:
Cashmere
Kashmeer

etymology_text: Deyn ji zimanên hindustanîकश्मीर / کشمیر (kaśmīr, “Keşmîr”), ji sanskrîtî कश्मीर (kaśmīra).


Kashmir

etymology_text: Ji hindî कश्मीर (kaśmīr) / urdûyî کشمیر (kašmīr), ji sanskrîtî.


Pir Panjal Range

glosses:
Rêzeçiyayên Pîr Panjal.
Komeke çiyayan e ku li navbera herêma Hîmalayayên nizmtir e.


دییار

text: لە دییار تۆوە بووم

translation: Li ber te bûm.

roman: Le dîyar towe bûm.


بەردەم

text: پێش ئەوەی بێمە بەردەمت

translation: Berî ez bêm pêşberî te.

roman: Pêş ewey bême berdemit.

etymology_text: Ji بەر (ber) + دەم (dem)


pêşenîk

glosses: tembûrik, poçax, temberî, temorî, temorîk, temerî, tûncik, pûncik, qoqol, perçem, xumbil

forms: pêşanîk

etymology_text: * pêş+enî+-k


dûvhesk

شُرْغُوف

roman: šurḡūf

بچه قورباغه

roman: bačče qurbâğe

голова́стик

roman: golovástik


whatshisname

glosses: Filankes. Kesekî ku navê wî nayê zanîn an hatiye jibîrkirin.

etymology_text: Ji what is his name.


whatstheirnames

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-whatstheirnames.wav


whatshername

glosses: Filankes (jin). Jina ku navê wê nehatibe bîra mirov.

text: Look, there's old whatshername peering over the fence again.

etymology_text: Ji what's + her.


whatstheirname

glosses: Filankes. Kesê ku navê wî nayê zanîn an hatiye jibîrkirin.

etymology_text: Ji what is their name.


شڵەژاندن

pos_title: Lêker

glosses: serobin kirin, tevlihev kirin, bêserûber kirin, perîşan kirin, şepirze kirin


hebûya

glosses: Kesê sêyem yekjimar merciya borî I ji lêkera hebûn.

text: Per û baskên min hebûya...


kermasî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


iribaş

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-iribaş.wav


وچان

text: وچانم دەیە تا پاییز قەرزەکەت دەدەمەوە

translation: Heya payîzê molet bide min ez ê deynê te bidim.

roman: Wiçanim deye ta payîz qerzeket dedemewe.


سووتان

text: وەک مۆمێک دەسووتێم و دەتوێمەوە

translation: Wek findekê diperitim û dibihijim.

roman: Wek momêk desûtêm û detwêmewe.


توانەوە

text: وەک مۆمێک دەسووتێم و دەتوێمەوە

text: وەک عاشقێک تا توایەوە تێم ڕوانی.

translation: Wek aşiqekî ta bihijî min lê nerî.

roman: Wek 'aşiqêk ta twayewe têm řwanî.


Kore Cumhuriyeti

glosses: Komara Koreyê (navê fermî yê Koreya Başûr)


Kuzey Kore

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Kuzey Kore.wav


Komara Demokratîk a Gel a Koreyê

word: République populaire démocratique de Corée


Komara Koreyê

forms: Komara Demokratîk a Gel a Koreyê


İ

pos: character

pos_title: Tîp

glosses: Dazdehem tîpa alfabeya tirkî ye (girek).


çekçeko

ipa: /t͡ʃɛkt͡ʃɛˈkoː/

hyphenation: çek·çe·ko


monosyllabic

pos_title: Rengdêr

glosses: Yê bi peyvên yekheceyî (bi kurtî û zidd) xeber dide.


monosyllabic

etymology_text: Deynkirî ji latînî monosyllabicus, ji latînî monosyllabus, ji Helenîstîk yûnaniya kevn μονοσύλλαβος (monosúllabos).


curts

glosses: Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera curt.


curted

glosses: Dema boriya sade û partîsîpa borî ji lêkera curt.


polysyllabic

glosses: Pirheceyî. Yê ji yekî zêdetir heceyan pêk tê.

text: "Antidisestablishmentarianism" definitely qualifies as a polysyllabic word.

text: ‘Polysyllabic’ is a polysyllabic word.

glosses: Yê bi xwedîbûna çendîn heceyan karakterîze dibe an ji çendîn heceyan pêk tê.

text: I have a particularly off-putting predilection for the utilization of ponderously polysyllabic linguistic constructions.


polysyllabic

glosses: Pirheceyî. Peyva ku xwediyê zêdetirî yek heceyî ye.

etymology_text: Ji poly- + syllabic.


multisyllabic

etymology_text: Ji multi- + syllabic.


گڵکۆ

text: گریام بۆ هەزاران زیندووی نێژراوی ناو گڵکۆ

translation: Girîyam ji bo bi hezaran zindîyên naştî yên nav gorê.

roman: Giryam bo hezaran zîndûy nêjrawî naw giłko.

forms: گڵگۆ


رائحة

glosses: bêhn (tişta ku mirov bi poz anku difinê pê dihese)


brachysyllabic

glosses: Kinheceyî. Yê tenê ji hin heceyan pêk tê.

etymology_text: Ji brachy- + syllabic.


sesquipedalianism

glosses: Stîla edebî ku bi bikaranîna peyvên dirêj ve diyar dibe. Praktîka bikaranîna peyvên dirêj, carina peyvên nediyar, di xeberdan an nivîsînê de.

etymology_text:
Ji sesquipedalian + -ism, ji sesqui- (“yek û nîv”) + pedalian (“yê piyê”).
From latînî sēsquipedālis (“dirêjiya pêyek û nîv; di bikaranîna metaforî de, “bi dirêjiyek netebîî, gir, mezin””), ji sēsqui (“wek dirêjaî yek û nîv qat”) + pedālis (“pê”).


sesquipedalianist

glosses: Kesê ku meyla wî li ser bikaranîna peyvên dirêj e, ji bikaranîna peyvên dirêj hez dike.

etymology_text: Ji sesquipedalian + -ist.


ڕمان

text: ئەمەم گوت و دنیا ڕما

translation: Min ev got û dinya rûxîya.

roman: Emem gut û dinya rima.


هەڵگەڕان

text: بۆ هەڵگەڕانی بەرەو خۆر پەیژەت هێنا

translation: Ji bo hilkişîna berev xorê te seleme îna.

roman: Bo hełgeřanî berew xor peyjet hêna.


seleme

glosses: Pêlekanên ku ji du darên dirêj û pêlikên li navbera wan pêk tên.

سُلَّم

roman: sullam

نردبان

roman: nardabân

پەیژە

roman: peyje

قادرمە

roman: qadirme


پەیژە

text: بۆ هەڵگەڕانی بەرەو خۆر پەیژەت هێنا


قڵیشاندن

etymology_text: Ji قڵیش (qllîş) + ـاندن (-andin)


hippopotomonstrosesquipedaliophobia

glosses: Hîppopotomonstroseskîpedaliyofobî. Tirsa ji peyvên dirêj.

text: Ben suffers from hippopotomonstrosesquipedaliophobia so he seldom uses words of more than three syllables.

forms: hippopotomonstrosesquippedaliophobia

etymology_text: Ji hippopotomonstrosesquipedalian, bi îlaweya sesquipedalian bi forma xisûsî yê yekkirina monstrum (“cinawir”) û hippopotamus (niyet dike ku dirêjihiya peyvê bixwe û fikra mezinahiya peyvên ku tê tirsîn ji hedê zêdetir nîşan bide), ji -phobia.

notes: Ev peyva 15-heceyî ya 35 herfî sirf ji bo maneya xwe nayê bikaranîn. Hevmaneya vê peyvê yê sesquipedalophobia di nivîsên fermî de tê bikaranîn.


hippopotomonstrosesquipedalian

etymology_text:
Îlaweya ji sesquipedalian formeke guhertî yê hippopotamus û :Şablon:uder;
using a modified form of hippopotamus and :Şablon:uder; îlawe hema bêje temamen bi niyeta ku binyeya nû ya peyvê bike otolojîk (autological, peyvê ku xwediyê wan taybetiyan e ku îzah dike).


monosyllable

glosses: Yekheceyî. Peyvekê ku ji yek kîteyê pêk tê.

etymology_text: Ji mono- + syllable.


duosyllable

glosses: Duheceyî, dukîteyî. Peyva ku ji du heceyan pêk tê.

etymology_text: Ji duo- + syllable.


KKTC

glosses: Kurtkirina Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti.


Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q256 (tur)-ToprakM-Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti.wav


polysyllable

glosses: Pirheceyî, pirkîteyî. Peyvên ji du heceyan zêdetir. Carina bi maneyeke sînordartir tê bikaranîn.

etymology_text: Ji poly- + syllable.


polysyllabicism

glosses: Hal an karakterîstîka pirheceyîbûnê an xwedî stîlekî ji hedê zêdetir kompleksbûnê.

etymology_text: Ji polysyllabic + -ism.


miyoz

glosses: Corek ji dabeşbûna xaneyê ye ku di makexaneyên hêk, sperm û sporan de rû dide.


free radical

glosses: Molekul, îyon, an atomeke ku xwediyê yek an zêdetir elektronên nelihevhatî ne, û bi giştî pir reaktîv in (û lewma bi piranî wekî cinseke miweqet derdikevin holê).


polysyllabicity

glosses: Pirheceyîtî, pirkîteyîtî. Hal an karakterîstîka pirheceyîbûnê.


گەوا

text: دارتێاەکانی سەر شەقام گەواهی دەدەن لە سەرت

translation: Dartêlên ser şeqamê govanî didin li ser te.

roman: Dartêlekanî ser şeqam gewahî deden le serit.


dartêl

glosses: Stûnên ku têlên karebayê bi wan ve girêdayî ne.

etymology_text: Ji dar + têl


تاوێر

text: لە پاڵ تاوێرە بەردێکا سەنگەر بگرین

translation: Em pala xwe bidin kevirezinarekî senger bigirin.

roman: Le pał tawêre berdêk a senger bigrîn.


لچکان

text: گووی وشک بە قوونی کەسەوە نالچکێت.

translation: Gûyê hişk bi mirovî nazeliqe.

roman: Gûy wişk be qûnî kesewe naliçkêt.


title: نەهەنگ

redirect: نەھەنگ


سووچ

text: سووچی خۆت بوو.

translation: Sûcê te bû.

roman: Sûçî xot bû.


تووش

text: دەتڕسکێنن بۆ ساڵێکی تووش و نەهات

translation: Te dirûsikînin bo saleka sermayî û nehat.

roman: Detřiskênin bo sałêkî tûş û nehat.


aziv

forms:
azivtir (comparative)
herî aziv (superlative)
azivtirîn (superlative)

ipa: /ɑːˈzɪv/

hyphenation: a·ziv


هەو

text: هەوێک

translation: carek

roman: hewêk


نهێم

text: بە نهێم بیکێشە

translation: Wê bi xurtî bikşîne.

roman: Be nihêm bîkêşe.

forms: nihêm (romanization)


تامەزرۆ

text: بخوێننەوە تا تامەزرۆتان بشکێت

translation: Bixwînin da dilbijokîya we bişkê.

roman: Bixwêninewe ta tamezrotan bişkêt.


بارتەقا

pos_title: Hoker

text: من بارتەقای دووریی ئاسمان خۆشم دەوێیت

translation: Ez qasî dûrîya asmanî ji te hez dikim.

roman: Min barteqay dûrîy asman xoşim dewêyt.


بەقەد

text: بەقەد قووڵیی گشت دەریاکان خۆشم دەوێیت

translation: Qasî kûrahîya hemû zeryayan ji te hez dikim.

roman: Beqed qûłîy gişt deryakan xoşim dewêyt.


پشکۆ

text: گەرم وەکوو پشکۆی پەتی

translation: Germ wekî perenga petî.

roman: Germ wekû pişkoy petî.


jinkujî

text: Ez bawer im di dirindeyî û jinkujiya zilamekî de destê jinekê li pişt e.

ref: Barîkan dixwaze hizra jin û mêrên Kurd biguherîne https://web.archive.org/https://www.rudaw.net/kurmanci/lifestyle/03112017-amp arşîv, rudaw.net, 03.11/2017

text: Dil dixwest ku di vê nivîsê de em qala têkoşîn, berxwedan, jêhatîbûn û destkeftiyên jinan ên bi derfêtên kêm, lê bi xebatên serkeftî dimeşînin bikin. Lê mixabin meseleya jinkujiyê nayê taloqkirin û temaşekirin.

ref: Jinkujî xiyaneta zilam a li şîrê dayikê ye https://web.archive.org/https://xwebun1.org/jinkuji-xiyaneta-zilam-a-li-sire-dayike-ye/ arşîv, 01.09.2022

etymology_text: Ji jin + -kujî.

ფემიციდი

roman: pemicidi

여성살해

roman: yeoseongsalhae

녀성살해

roman: nyeoseongsalhae

фемици́д

roman: femicíd

феминици́д

roman: feminicíd

γυναικοκτονία

roman: gynaikoktonía


sororicide

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-sororicide.wav


femicide

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-femicide.wav


patricide

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-patricide.wav


porterage

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-porterage.wav


talk like a book

glosses: bi zimanê edebî axivîn, bi fermî peyivîn

audio: En-au-talk like a book.ogg

ogg_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/En-au-talk like a book.ogg


دان پییا نان

text: منیش بەڵێنت پێ دەدەم دان بە ڕابردووما بنێم

translation: Ez jî ji te re sûnd dixwim mikur li pêşeroja xwe bêm.

roman: Minîş bełênit pê dedem dan be řabirdûm a binêm.


وێڵ بوون

text: گەرووی وشکم بە دوای قومێک ئاودا وێڵ بوو

translation: Gewrîya min a hişk bi dû qurtek av de penaber bû.

roman: Gerûy wişkim be dway qumêk aw da wêł bû.

etymology_text: Ji وێڵ (wêll) + بوون (bûn).


بەڵێن دان

text: بەڵێن بدە ئاسمانم بیت

translation: Sûnd bixwe ezmanê min bî.

roman: Bełên bide asmanim bît.

etymology_text: Ji بەڵێن (bellên) + دان (dan).


لاسا کردنەوە

forms: lasa kirdinewe (romanization)

etymology_text: Ji لاسا (lasa) + کردنەوە (kirdinewe).


لانە

text: باڵدارێکی بێلانەیە خۆشەویستیت

translation: Çivîkeka bêhêlîn e evîna te.

roman: Bałdarêkî bêlane ye xoşewîstît.


پێک

text: خەیامی دەروونی هەڵچووت پێکی وشەی شیعرەکانم ناخواتەوە

translation: Xeyamê derûna te ya kelçûyî pîyana peyvên helbestên min venaxwe.

roman: Xeyamî derûnî hełçût pêkî wişey şî'rekanim naxwatewe.


نسار

text: بەفری هەموو نسارانم دەهێنایە سەر لێوی خۆم

translation: Min berfa hemî nizaran tanîn ser lêvên xwe.

roman: Befrî hemû nisaranim dehênaye ser lêwî xom.

forms:
nisar (romanization)
نزار


ئاوزینگ

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


دەسرازە

glosses: Benê ku li zarokên di dergûşê de tê girêdan.


دیواخان

forms: دیوەخان


helage

glosses: Kesê/a temen di nava zaroktî û xortanîyê de ye, pirr ji heqê tiştan dernakeve helaxe, kelaxe,tore

ipa: /hɛlɑːˈɡɛ/

hyphenation: he·la·ge


پێکان

text: هەوای دەورەی خۆی دەپێکا

translation: Hewaya dora xwe dihingaft.

roman: Heway dewrey xoy depêka.


وێڵ

text: فیسار کەس بەوێڵە

translation: Filan kes cirxweş e.

roman: Fîsar kes bewêł e.


نەگبەت

text: هۆزی نەگبەت

translation: hoza bextreş

roman: hozî negbet

forms: نیگبەت


شڵەقاندن

text: ئێوەن زەلکاو دەشڵەقێنن

translation: Hûn in avzêyan dê biçelqînin.

roman: Êwe n zelkaw deşłeqênin.

forms: شڵقاندن


ڕاژاندن

glosses: doş kirin, hêl kirin, berev pêşî û paşîyê livandin.

forms: ڕاژەنین


دەستکرد

text: ئێوەن سبەی سنووری دەستکرد دەشکێنن

translation: Hûn in sibehê sînorê destkirî dê bişkînin.

roman: Êwe n sibey sinûrî destkird deşkênin.

etymology_text: Ji دەست (dest) + کرد (kird)


لەوەتی

text: ئێمە لەوەتی هەین درۆ لەگەڵ خۆمان دەکەین

translation: Cergê em hene em derewan li xwe dikin.

roman: Ême lewetî heyn diro legeł xoman dekeyn.

forms: لەوەتا


جمان

text: بەرەو ئاسۆی بیرم جما

translation: Berev asoya bîra min livîya.

roman: Berew asoy bîrim cima.


قات

text: مەمکەکانیان شیری سەربەستی تییا قاتە

translation: Memikên wan şîrê serbestîyê tê de nemaye.

roman: Memkekanyan şîrî serbestî tîya qat e.


چەخماخە

text: من چاوەڕێی چەخماخەی ئاڤێستایەکم

translation: Ez birqa avêstayekê dipêm.

roman: Min çaweřêy çexmaxey avêstayek im.


Hîcaz

glosses: Cihê bidar yê bakurrojavayê Erebistana Siûdî yê ku Îslam lê mezin bûye ku (li gorî dînê Îslamê) gelek cihên pîroz dihewîne.

etymology_text: Ji erebî الْحِجَاز (al-ḥijāz).


Hejaz

glosses: Hîcaz. Cihê bidar yê bakurrojavayê Erebistana Siûdî yê ku Îslam lê mezin bûye ku (li gorî dînê Îslamê) gelek cihên pîroz dihewîne.

forms:
Hedjaz
Hijaz
Hidjaz

etymology_text: Ji erebî الْحِجَاز (al-ḥijāz). Reh: R|ح ج ز (ḥ j z)


گواستنەوە

forms:
gwastinewe (romanization)
گوواستنەوە


ڕۆژژمێر

forms: rojjimêr (romanization)

etymology_text: Ji ڕۆژ (roj) + ژمێر (jimêr)