medelijden

glosses: dilsojî, dilpêşewitîn, dilmanpêve, dilpêsotin, gunehpêhatin


beklagen

pos: noun

pos_title: Navdêr

audio: LL-Q7411 (nld)-BadeendjeS-beklagen.wav


pity

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-pity.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-pity.wav


pity

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: dil pê şewitîn, dil man pê ve, dil pê sotin, guneh pê hatin


düz

pos: adj

pos_title: Rengdêr

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-düz.wav


reference

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-reference.wav


pêt

text:
Îro ji husna dilberê
Dîsa helak û serxweş în
Remzên di wê şîrînsurê
Sohtim bi pêta ateşîn

ref: Dîwan, Melayê Cizîrî

forms:
pehêt
fêt

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


kompati

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kompati.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-kompati.wav


plaindre

audio: LL-Q150 (fra)-Arthur Crbz-plaindre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-plaindre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-plaindre.wav


adu

glosses: gazin kirin, gilî kirin, şikayet kirin, îtîraz kirin


compadir

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-compadir.wav


acımak

glosses: nayirîn, têbirin, li ber ketin, dil pê şewitîn, dil man pê ve, dil pê sotin, guneh pê hatin

glosses: êşîn, janîn, arihîn, arincîn, rencîn, guneh pê hatin


race

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-race.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-race.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-race.wav


glass

glosses: qedeh, belûr, şûşe, glas, perdaq, piyale

audio: En-uk-a glass.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-glass.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-glass.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-glass.wav


girêdek

glosses: Peyvikên ku pê peyv yan hevok bi hev re girê didin.

forms:
girdek
girek

etymology_text: girêdan - -an + -ek

союз

sense: di rêzimanê de

veznik#Bosnian

roman: veznik


pêwan

text: Şev qar in, bendewar in, roj ker in, lalezar in, lavaj û gazind qels û sar in, sînor qedexe û tengezar in, li xwe mikurhatin e pêwan in, qeder bextreşiyê dinixumîne, navê te jî di bin de dimîne, di gel wê pirsa derengmayî, berê dara helweşiyayî, sirûda vemanê vedixwîne.

ref: Mihemedê Seyid Husên: Mebesta min e ku çîrok dirêj nebe û xwe di helbestê de reşgirênedim, Rojava.net, 11/2005

text:
Welat nebi perçek yeker
Kurdê me ger neci li ser
Pêwan ko ranebin li ber
Hêji qebûl nakın ebed
Ev Kurdistan ma bê xwedî

ref: A. Bali, Antolojiya helbestvanên Kurd https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=bMAcAAAAIAAJ&q=%22p%C3%AAwan%22&dq=%22p%C3%AAwan%22&hl=&cd=15&source=gbs_api arşîv, 1992

forms:
پێوان
peywan
pawan
peyman

후견인

roman: hugyeonin

радетель

roman: radetel'

φύλακας

roman: fýlakas

hyphenation: pê·wan


pej

text: Şeva reş pej vedane, hate ser min

ref: Cigerxwîn: Evîna Dil

text: Li der dora Bedlîs û Wan û Mûşê ji Hejik an ra dibêjin "pej".

ref: Hozanê Bengî di koma "Zimanê Kurdî" ya li ser Rûnameyê, 2/2012

glosses: hejik, tirrik, êzing, qirşik, şivist, kelem, darik, hûrik

forms:
pejik
pejk
pêj
pêjik
pêjk
pîj
pîjik
pîjk


sîber

glosses: Nîşana reş ya ku li ser erdî diyar dibe ger tiştek bikeve ber rojê.

forms:
سیبهر
Sîbel

etymology_text: Ji sî + ber.


pejan

forms: pêjan


goganê

glosses: topanê, tepkanê, holanê, lîstina bi gogê, lîstika bi gogê

forms:
gokanê
goyanê
gogane

etymology_text: Ji gog + -anê.


qozax

text:
Lê lê Binevşê law! Dilê mi serê vê şeveqê dilekî bi kul û kesîr e, belê dilekî bi xemêyo,
Weyla kuleke li şeş kulê kete mala bavê te de serê vê salêyo,
Yekî misilmanî, camêrî, kurê xelkêyo,
Nikarî ti bi der bikî konê Şamêyo,
Malxirabê vexwî fincanê qehwê, parîk nan bixwî ji sifrê hê li taştêyo,
Go li hukmê rebbê ‘alemê, banê banî xêra me wê bêyo,
 Erê çiqa çav li bejn û bala me qozax û serbizêra bikevin çavtarîkî bi wa de bêyo

ref: Ji Dastana "Cembeliyê Hekarî" ji Lokman Turgut: Cembelî fils du prince de Hekkarî, iranistik.uni-goettingen.de, 11/2002


çox

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

text: ...Axayê Bexdayî lêdan û talan kirîn. Barêd wan hemû çox û qûmaş û atles û canefîs û qirmiz bûyî

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 87, ISBN 978-605-5683-27-6


çoxik

glosses:
qutik, êlek, çakêtên bêhuçk yan huçikkurt,
gumlekên huçikkurt, gumlekên huçikkin (bi taybetî yên stûr yên ji hiriyê)

forms:
çox
çoxk
چۆخک

etymology_text: Hevreha farisî gîlekî çoxe û چوخه (çûxê) ku wek çuha ketibû tirkî jî. Ne diyar e ka bingehê wê ji zimanên îranî yan ji zimanekê din e.

ipa: /t͡ʃoːˈxɪk/

hyphenation: ço·xik


zêw

forms: Zêw

ipa: /zeːw/


Zêw

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: Çemek e û geliyê li dor wî ye ku li Rojhilatê Kurdistanê dizê û di Bakurê Kurdistanê re derbazî Başûrê Kurdistanê dibe û dirije nav Dîcle.

forms:
Zê
Zêwê Mezin
Zêyê Mezin
Zêwê Behdînan
Zêyê Behdînan
Zab
(di bin tesîra erebî de)
Zap
(di bin tesîra tirkî de)
zêw
zêwî


rahiştin

glosses:
dest avêtinê, rakirin, hilgirtin, girtin, hildan, bilind kirin, bilindkirin,
 xwe gihandin tiştekî

text: Bi xurtî radihîje betaniyê, ji bin wê Anya derdikeve, çongên xwe difisîne (...)

ref: Bexçeyê Vîşne, Anton Çexov, Weşanên Nûdem

text: Wê Dîlan berda, çû ku rahêje kevokê biavêje der, lê kevok ji nava destên wê firiya û xwe li ser kulînê danî.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text:
Hê nûka Ehmed rabû çi kir?
Li mehîna xwe siwar bû,
û rahiştekemaça xwe,
avête pişta polê xwe, û yalla, ya xwedê
kete hewîrdorê dinê de, ji xwe re gereha.

ref: ji Dastana Cembeliyê Hekarî ji devê Bedranê Mala Sivûk ji Lokman Turgut: Cembelî fils du prince de Hekkarî, 2002, iranistik.uni-goettingen.de

forms:
ڕاهشتن
rahêştin
rahîştin
raliştin
rajtin
rahêlan

etymology_text: Ji ra- + hiştin.

ipa: /rɑːhɪʃˈtɪn/

hyphenation: ra·hiş·tin


rahiştin

ipa: /rɑːhɪʃˈtɪn/


xwedî kirin

glosses: bi xudan kirin, xwedan kirin, rakirin, xwarin û cil û hertişt dan kesekî/ê heta mezin dibe

text: Ew sê zarrokan xwedî dike, ew kesekî dilnerm e.

forms:
xwedî dikim (present)
xwedî dikî (present)
xwedî dike (present)
xwedî dikin (present)
xwedî bike (imperative singular)
xwedî bikin (imperative plural)
xwedî kir (past)
xwedî kir (past)
xwedî kir (past)
xwedî kir (past)
xwedî –k– (root present)
xwedî –kir– (root past)
ez xwedî dikim (indicative present positive)
ez xwedî nakim (indicative present negative)
min xwedî kir (indicative past positive)
min xwedî nekir (indicative past negative)
tu xwedî dikî (indicative present positive)
tu xwedî nakî (indicative present negative)
te xwedî kir (indicative past positive)
te xwedî nekir (indicative past negative)
ew xwedî dike (indicative present positive)
ew xwedî nake (indicative present negative)
wê/wî xwedî kir (indicative past positive)
wê/wî xwedî nekir (indicative past negative)
em xwedî dikin (indicative present positive)
em xwedî nakin (indicative present negative)
me xwedî kir (indicative past positive)
me xwedî nekir (indicative past negative)
hûn xwedî dikin (indicative present positive)
hûn xwedî nakin (indicative present negative)
we xwedî kir (indicative past positive)
we xwedî nekir (indicative past negative)
ew xwedî dikin (indicative present positive)
ew xwedî nakin (indicative present negative)
wan xwedî kir (indicative past positive)
wan xwedî nekir (indicative past negative)
min xwedî dikir (imperfect positive)
min xwedî nedikir (imperfect negative)
min xwedî kiribû (positive)
min xwedî nekiribû (negative)
te xwedî dikir (imperfect positive)
te xwedî nedikir (imperfect negative)
te xwedî kiribû (positive)
te xwedî nekiribû (negative)
wê/wî xwedî dikir (imperfect positive)
wê/wî xwedî nedikir (imperfect negative)
wê/wî xwedî kiribû (positive)
wê/wî xwedî nekiribû (negative)
me xwedî dikir (imperfect positive)
me xwedî nedikir (imperfect negative)
me xwedî kiribû (positive)
me xwedî nekiribû (negative)
we xwedî dikir (imperfect positive)
we xwedî nedikir (imperfect negative)
we xwedî kiribû (positive)
we xwedî nekiribû (negative)
wan xwedî dikir (imperfect positive)
wan xwedî nedikir (imperfect negative)
wan xwedî kiribû (positive)
wan xwedî nekiribû (negative)
ez ê xwedî bikim (future positive)
ez ê xwedî nekim (future negative)
minê xwedî kiribe (future perfect positive)
minê xwedî nekiribe (future perfect negative)
tu yê xwedî bikî (future positive)
tu yê xwedî nekî (future negative)
teyê xwedî kiribe (future perfect positive)
teyê xwedî nekiribe (future perfect negative)
ew ê xwedî bike (future positive)
ew ê xwedî neke (future negative)
wê/wîyê xwedî kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê xwedî nekiribe (future perfect negative)
em ê xwedî bikin (future positive)
em ê xwedî nekin (future negative)
meyê xwedî kiribe (future perfect positive)
meyê xwedî nekiribe (future perfect negative)
hûn ê xwedî bikin (future positive)
hûn ê xwedî nekin (future negative)
weyê xwedî kiribe (future perfect positive)
weyê xwedî nekiribe (future perfect negative)
ew ê xwedî bikin (future positive)
ew ê xwedî nekin (future negative)
wanê xwedî kiribe (future perfect positive)
wanê xwedî nekiribe (future perfect negative)
min xwedî kiriye (perfect positive)
min xwedî nekiriye (perfect negative)
min xwedî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min xwedî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te xwedî kiriye (perfect positive)
te xwedî nekiriye (perfect negative)
te xwedî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te xwedî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî xwedî kiriye (perfect positive)
wê/wî xwedî nekiriye (perfect negative)
wê/wî xwedî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî xwedî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me xwedî kiriye (perfect positive)
me xwedî nekiriye (perfect negative)
me xwedî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me xwedî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we xwedî kiriye (perfect positive)
we xwedî nekiriye (perfect negative)
we xwedî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we xwedî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan xwedî kiriye (perfect positive)
wan xwedî nekiriye (perfect negative)
wan xwedî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan xwedî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez xwedî bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez xwedî nekim (present subjunctive negative)
(bila) min xwedî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min xwedî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu xwedî bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu xwedî nekî (present subjunctive negative)
(bila) te xwedî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te xwedî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew xwedî bike (present subjunctive positive)
(bila) ew xwedî neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî xwedî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî xwedî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em xwedî bikin (present subjunctive positive)
(bila) em xwedî nekin (present subjunctive negative)
(bila) me xwedî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me xwedî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn xwedî bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn xwedî nekin (present subjunctive negative)
(bila) we xwedî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we xwedî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew xwedî bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew xwedî nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan xwedî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan xwedî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min xwedî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min xwedî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min xwedî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min xwedî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te xwedî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te xwedî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te xwedî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te xwedî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî xwedî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî xwedî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî xwedî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî xwedî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me xwedî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me xwedî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me xwedî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me xwedî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we xwedî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we xwedî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we xwedî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we xwedî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan xwedî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan xwedî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan xwedî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan xwedî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê xwedî bikira (present conditional positive)
minê xwedî nekira (present conditional negative)
minê xwedî kiribûya (preterite conditional positive)
minê xwedî nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê xwedî bikira (present conditional positive)
teyê xwedî nekira (present conditional negative)
teyê xwedî kiribûya (preterite conditional positive)
teyê xwedî nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê xwedî bikira (present conditional positive)
wê/wîyê xwedî nekira (present conditional negative)
wê/wîyê xwedî kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê xwedî nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê xwedî bikira (present conditional positive)
meyê xwedî nekira (present conditional negative)
meyê xwedî kiribûya (preterite conditional positive)
meyê xwedî nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê xwedî bikira (present conditional positive)
weyê xwedî nekira (present conditional negative)
weyê xwedî kiribûya (preterite conditional positive)
weyê xwedî nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê xwedî bikira (present conditional positive)
wanê xwedî nekira (present conditional negative)
wanê xwedî kiribûya (preterite conditional positive)
wanê xwedî nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) xwedî bike (imperative present positive)
(tu) xwedî neke (imperative present negative)
(hûn) xwedî bikin (imperative present positive)
(hûn) xwedî nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji xwedî + kirin.

ipa: /xʷɛˈdiː kɪˈɾɪn/

hyphenation: xwe·dî ki·rin


ortax

glosses: Kesa/ê ku li gel kesek yan hin kesên din xwediyê/a tiştekî yan hin tiştan e.

text: Ew ortaxê fîrmaya min e.

text:
[Bilbil] Xweş li ser sorgul dinalîn
Bûne ortaxê di min

ref: Cigerxwîn: Ey Felek!

etymology_text: Ji tirkî ortak, hevreha orte ji tirkî orta.


şirîk

text: Giyayê li ser ax, pelên darê, tava li ser serê me jî bûbûn şirîkên bilûrê û pê re distran.

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

text: Herçend bi şikil pasiban imEmma bi mekan şirîkê wan im«Min gote wî »ey nikûserencam

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

glosses: Kesa/ê ku tiştekî li gel kesek din dike.

text: Tu jî şirîkê tawanên wî yî.

forms:
şîrîk
şirîg

etymology_text: Ji erebî شَرِيك (šarīk), têkildarî mişterek, şirîke, şirket.

ipa: /ʃɪˈɾiːk/


misqal

glosses: pîvanek zêrî û zîvî û dir û gewerên din e û nêzî 2 graman e

forms:
مسقال
misxal

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


dîraset

text: Ew demek bû gelek pêşniyar û daxwaz ji xwendevanên kurd digehan destê me û hemûyan daxwaz dikir ku beşa kurmancî (latînî) di malperaKRG de bihêt zêde kirin. Ew daxwaz û pêşniyarên giheştîn malperê hemû bo serokatiya hikûmeta herêma Kurdistanê hatin şandin. Piştî dîrasetkirinê bi fermana rêzdar Nêçîrvan Barzanî serokê hikûmeta herêma Kurdistanê biryar hat girtin ku beşa kirmancî (latînî) di malpera KRG ê de bihêt zêde kirin.

forms: dîrasat

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî ders, dîrasî


Buenos Aires

text: Piştî 90 salan li Buenos Airesê berf bariya.

ref: Netkurd.com, 7/2007

etymology_text: Ji spanî hewayên xweş

Μπουένος Άιρες

roman: Bouénos Áires


asinî

glosses: tişta/ê ku ji asinî anku hesinî hatiye çêkirin

forms:
asinîtir (comparative)
herî asinî (superlative)
asinîtirîn (superlative)
hesinî

etymology_text: Ji asin + -î


göz

text: gözden kaybolmak

text: hilekâr gözlerle baktı

text: kardeş gözüyle bakmak

text: bir göz evimiz olsaydı

text: masanın gözüne koy

text: adamcağız göze geldi

text: gözümden düştü

text: dama tahtasında altmış dört göz vardır

text: yaranın gözü

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-göz.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-göz.wav


œil

audio: LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-œil.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-œil.wav

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-œil.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-œil.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GAllegre-œil.wav


gunehpêhatin

etymology_text: Ji guneh + pê + hatin.


rûnivîn

forms:
rînivîn
rwînivîn

etymology_text: Ji rû + nivîn.

床单

roman: chuángdān


mişot

glosses:
çarçef, rûnivîn, rû, rûlihêf, hêram, hîzar, fote, fûtik, belekî, spîçal, çaroke, fotik,
cawê tenikê yê ku nivîn pê niximandin

forms: mişût


rûlihêf

glosses: Cawê tenikê yê ku bi ser lihêfan de tê girtin daku qirêjî nebin.

forms:
rîlihêf
rîlehêf
rîlêf
rûlehêf
rûlêf
rwîlihêf
rwîlehêf
rwîlêf
rûlihêfk
rîlihêfk
rîlehêfk
rîlêfk
rûlehêf
rûlêfk
rwîlihêfk
rwîlehêfk
rwîlêfk

etymology_text: Ji rû + lihêf.


rûdoşek

glosses:
çarçef, rûnivîn, rû, mişot, hêram, hîzar, fote, fûtik, belekî, spîçal, çaroke, fotik,
cawê tenikê yê ku bi ser doşekan de tê girtin daku qirêjî nebin

glosses: rûlihêf^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
rîdoşek
rwîdoşek


hîzar

glosses: çarçef, rûnivîn, rû, rûlihêf, hêram, fote, fûtik, belekî, spîçal, çaroke, fotik

glosses: mişot^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
هیزار
hîsar

إزار

roman: ʾizār


fote

glosses: çarçef, rûnivîn, rû, rûlihêf, hêram, hîzar, fûtik, belekî, spîçal, çaroke, fotik


fûtik

glosses: çarçef, rûnivîn, rû, rûlihêf, hêram, fote, hîzar, belekî, spîçal, çaroke, fotik

forms: fûtk


spîçal

glosses: çarçef, rûnivîn, rû, rûlihêf, hêram, fote, fûtik, belekî, hîzar, çaroke, fotik

forms: hîsar


fotik

glosses: çarçef, rûnivîn, rû, rûlihêf, hêram, fote, fûtik, belekî, spîçal, çaroke, hîzar

forms: fotk


wergerrî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre wergeriyayî.


ticarî

forms: tucarî

etymology_text: Ji erebî تِجَارِيّ (tijāriyy): Ji ticar + -î, têkildarî tacir û ticaret.


ticarî

pos: adv

pos_title: Hoker

text: Ez ticarî te ji bîr nakim.

etymology_text: Ji ticar (2) + -î.

ніразу

roman: nirazu


hergîz

glosses: ticar, qet, hîç, ticarî, ne carekê jî, ne ti caran

text: Mirovê ku bi regezê xwe bi wî cûnê berpirsiyê ve girêdayî cihê daxê ye nekare hergîz rizgar bibe ji nişteyê efsaneyên têkel bi rûdanên rasteqîne di qunaxên dîrokî yên ciyawaz de, herweha rasteqîniya kesayetiyan jî yên ku di rojgara me de mîna qehreman yan pêşrew yan pêşewa dihên li bîr û qelem dan.

ref: Sebrî Silêvanî: Medya Erebî, Avestakurd.net, 2003, jêwergirtin 10/2011

glosses: yekcar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji farisî هرگز (hergiz), ji farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (hegriz, “yekcar jî”), ji [skrîpt hewce ye] (hegr, “yekcar”) + [skrîpt hewce ye] (-iz, “jî, -iş”), farisiya kevn 𐏃𐎣𐎼𐎶𐎨𐎡𐎹 (heker-mçî, “yekcar jî”), proto-hindûewropî *sm̥-kr̥t (“carekê, yekcar”). Bide ber yekcar.


lê girtin

glosses: rê nedan, destûr nedan, izin nedan, îcaze nedan, nehêlan

forms:
lê digim (present)
lê digî (present)
lê dige (present)
lê digin (present)
lê bige (imperative singular)
lê bigin (imperative plural)
lê girt (past)
lê girt (past)
lê girt (past)
lê girt (past)
lê –gir– (root present)
lê –girt– (root past)
ez lê digirim (indicative present positive)
ez lê nagirim (indicative present negative)
min lê girt (indicative past positive)
min lê negirt (indicative past negative)
tu lê digirî (indicative present positive)
tu lê nagirî (indicative present negative)
te lê girt (indicative past positive)
te lê negirt (indicative past negative)
ew lê digire (indicative present positive)
ew lê nagire (indicative present negative)
wê/wî lê girt (indicative past positive)
wê/wî lê negirt (indicative past negative)
em lê digirin (indicative present positive)
em lê nagirin (indicative present negative)
me lê girt (indicative past positive)
me lê negirt (indicative past negative)
hûn lê digirin (indicative present positive)
hûn lê nagirin (indicative present negative)
we lê girt (indicative past positive)
we lê negirt (indicative past negative)
ew lê digirin (indicative present positive)
ew lê nagirin (indicative present negative)
wan lê girt (indicative past positive)
wan lê negirt (indicative past negative)
min lê digirt (imperfect positive)
min lê nedigirt (imperfect negative)
min lê girtibû (positive)
min lê negirtibû (negative)
te lê digirt (imperfect positive)
te lê nedigirt (imperfect negative)
te lê girtibû (positive)
te lê negirtibû (negative)
wê/wî lê digirt (imperfect positive)
wê/wî lê nedigirt (imperfect negative)
wê/wî lê girtibû (positive)
wê/wî lê negirtibû (negative)
me lê digirt (imperfect positive)
me lê nedigirt (imperfect negative)
me lê girtibû (positive)
me lê negirtibû (negative)
we lê digirt (imperfect positive)
we lê nedigirt (imperfect negative)
we lê girtibû (positive)
we lê negirtibû (negative)
wan lê digirt (imperfect positive)
wan lê nedigirt (imperfect negative)
wan lê girtibû (positive)
wan lê negirtibû (negative)
ez ê lê bigirim (future positive)
ez ê lê negirim (future negative)
minê lê girtibe (future perfect positive)
minê lê negirtibe (future perfect negative)
tu yê lê bigirî (future positive)
tu yê lê negirî (future negative)
teyê lê girtibe (future perfect positive)
teyê lê negirtibe (future perfect negative)
ew ê lê bigire (future positive)
ew ê lê negire (future negative)
wê/wîyê lê girtibe (future perfect positive)
wê/wîyê lê negirtibe (future perfect negative)
em ê lê bigirin (future positive)
em ê lê negirin (future negative)
meyê lê girtibe (future perfect positive)
meyê lê negirtibe (future perfect negative)
hûn ê lê bigirin (future positive)
hûn ê lê negirin (future negative)
weyê lê girtibe (future perfect positive)
weyê lê negirtibe (future perfect negative)
ew ê lê bigirin (future positive)
ew ê lê negirin (future negative)
wanê lê girtibe (future perfect positive)
wanê lê negirtibe (future perfect negative)
min lê girtiye (perfect positive)
min lê negirtiye (perfect negative)
min lê girtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min lê negirtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te lê girtiye (perfect positive)
te lê negirtiye (perfect negative)
te lê girtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te lê negirtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî lê girtiye (perfect positive)
wê/wî lê negirtiye (perfect negative)
wê/wî lê girtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî lê negirtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me lê girtiye (perfect positive)
me lê negirtiye (perfect negative)
me lê girtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me lê negirtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we lê girtiye (perfect positive)
we lê negirtiye (perfect negative)
we lê girtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we lê negirtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan lê girtiye (perfect positive)
wan lê negirtiye (perfect negative)
wan lê girtibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan lê negirtibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez lê bigirim (present subjunctive positive)
(bila) ez lê negirim (present subjunctive negative)
(bila) min lê girtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min lê negirtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu lê bigirî (present subjunctive positive)
(bila) tu lê negirî (present subjunctive negative)
(bila) te lê girtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te lê negirtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew lê bigire (present subjunctive positive)
(bila) ew lê negire (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî lê girtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî lê negirtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em lê bigirin (present subjunctive positive)
(bila) em lê negirin (present subjunctive negative)
(bila) me lê girtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me lê negirtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn lê bigirin (present subjunctive positive)
(bila) hûn lê negirin (present subjunctive negative)
(bila) we lê girtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we lê negirtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew lê bigirin (present subjunctive positive)
(bila) ew lê negirin (present subjunctive negative)
(bila) wan lê girtibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan lê negirtibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min lê bigirta (imperfect subjunctive positive)
(bila) min lê negirta (imperfect subjunctive negative)
(bila) min lê girtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min lê negirtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te lê bigirta (imperfect subjunctive positive)
(bila) te lê negirta (imperfect subjunctive negative)
(bila) te lê girtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te lê negirtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî lê bigirta (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî lê negirta (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî lê girtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî lê negirtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me lê bigirta (imperfect subjunctive positive)
(bila) me lê negirta (imperfect subjunctive negative)
(bila) me lê girtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me lê negirtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we lê bigirta (imperfect subjunctive positive)
(bila) we lê negirta (imperfect subjunctive negative)
(bila) we lê girtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we lê negirtibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan lê bigirta (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan lê negirta (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan lê girtibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan lê negirtibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê lê bigirta (present conditional positive)
minê lê negirta (present conditional negative)
minê lê girtibûya (preterite conditional positive)
minê lê negirtibûya (preterite conditional negative)
teyê lê bigirta (present conditional positive)
teyê lê negirta (present conditional negative)
teyê lê girtibûya (preterite conditional positive)
teyê lê negirtibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê lê bigirta (present conditional positive)
wê/wîyê lê negirta (present conditional negative)
wê/wîyê lê girtibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê lê negirtibûya (preterite conditional negative)
meyê lê bigirta (present conditional positive)
meyê lê negirta (present conditional negative)
meyê lê girtibûya (preterite conditional positive)
meyê lê negirtibûya (preterite conditional negative)
weyê lê bigirta (present conditional positive)
weyê lê negirta (present conditional negative)
weyê lê girtibûya (preterite conditional positive)
weyê lê negirtibûya (preterite conditional negative)
wanê lê bigirta (present conditional positive)
wanê lê negirta (present conditional negative)
wanê lê girtibûya (preterite conditional positive)
wanê lê negirtibûya (preterite conditional negative)
(tu) lê bigire (imperative present positive)
(tu) lê negire (imperative present negative)
(hûn) lê bigirin (imperative present positive)
(hûn) lê negirin (imperative present negative)

etymology_text: lê (2) + girtin

ipa: /leː ɡɪɾˈtɪn/

hyphenation: lê gir·tin


lêgirtin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji lê + girtin.


mirovdostî

glosses: mirovperwerî, mirovhezî, xêrxwazî, merdî, fîlantropî, camêrî, qencî, çakî, xêr

glosses: xêrkirin, xêrdan^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
merivdostî
merovdostî

etymology_text: Ji mirovdost + -î


mirovperwerî

glosses: mirovdostî, mirovhezî, xêrxwazî, merdî, fîlantropî, camêrî, qencî, çakî, xêr

glosses: alîcenabî, xêrkirin, xêrdan^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
merivperwerî
merovperwerî

etymology_text: Ji mirovperwer + -î

hyphenation: mi·rov·per·we·rî


mirovhezî

glosses: mirovperwerî, mirovdostî, xêrxwazî, merdî, fîlantropî, camêrî, qencî, çakî, xêr

forms: mirovhizî

etymology_text: Ji mirovhez + -î.

ipa: /mɪɾoːvhɛˈziː/

hyphenation: mi·rov·he·zî


merdî

glosses:
mirovperwerî, mirovhezî, xêrxwazî, fîlantropî, camêrî, qencî, çakî, alîcenabî,
bi mal û milkê xwe alîkariya xelkê kirin

text: Wan pirs dikir ko ger bibîninDa bo xwe bi merdî dest hilîninHerdu di wî karî bûn ko nagah

glosses: mirovdostî, xêr, xêrkirin, xêrdan^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
merdîtî
merdtî

etymology_text: Ji merd + -î


azgın

glosses: guhnêl, telew, kokiresî, argilikî, bahî, bahwanî,şehwanî,ganawî,hilorî


ferocious

glosses: har, hêrs, hêç, qehirî, bikerb, kîndar, req


offer

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-offer.wav


offer

glosses: pêşniyar, pêşnima, teklîf, îhale, pêşniyaz

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-offer.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-offer.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-offer.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-offer.wav


offer

glosses: pêşkêş kirin, pêşniyar kirin, pêşnima kirin, teklîf kirin, îhale kirin, pêşniyaz kirin


kîwî

glosses: hin cûn teyrên nefirr in û bi taybetî li Nû Zelendayê dijîn

glosses: fêkiyek nerm û miz e û bi taybetî Nû Zelendayê şên dibe

etymology_text: Bi rêya îngilîzî kiwi ji maorî

kiwi

sense: firrinde

киви

roman: kivi

kiwi#Italian

roman: kiwi

キーウィフルーツ

sense: fêkî, mêwe


ladînî

glosses: Zimanê cihûyên Spanyayê ku li ser bingehê spanî û îbranî ava bûye.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /lɑːdiːˈniː/


çaygêrr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre çaygêr.


üniversite

etymology_text: Deyn ji fransî université.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-üniversite.wav


Hochschule

glosses: fêrgeha bilind, zanko, zanîngeh, unîversîte


universitato

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-universitato.wav


دانشگاه

forms: dânešgâh (romanization)

etymology_text: Ji دانش (dâneš) + گاه (gâh).

audio: Fa-دانشگاه.ogg

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-دانشگاه.wav


université

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-université.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-université.wav


università

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-università.wav


universidade

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-universidade.wav


têkbirin

glosses: perçiqandin, hilweşandin, ruxandin, xirabkirin, pûçkirin

forms: تێکبرن

etymology_text: Ji têk + birin.


wake

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-wake.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-wake.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-wake.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-wake.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-wake.wav


spesiaal

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-spesiaal.wav


speciala

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-speciala.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-speciala.wav


spécial

audio: LL-Q150 (fra)-Helenou66-spécial.wav


special

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-special.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-special.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-special.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-special.wav


speciale

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-speciale.wav


especial

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-especial.wav


spesiell

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-spesiell.wav


speciaal

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-speciaal.wav


próprio

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-próprio.wav


özel

text: Kirazın özel bir kokusu var.

text: Özel mektup.

text: Özel mülk.

text: Özel bir durum var.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-özel.wav


therapy

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-therapy.wav


disease

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-disease.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-disease.wav


sinêl

forms:
sinêltir (comparative)
herî sinêl (superlative)
sinêltirîn (superlative)


Erdelan

glosses: herêmek Rojhilata Kurdistanê ye û navenda wê Sine ye

glosses: mîrnişînek kurdî bû di navbera salên nêzî 1100 ta 1870 de li wê herêmê

forms:
Ardalan
Ardelan
Erdalan


Baban

glosses:
mîrnişînek kurdî bû di navbera salên 1649-1850 de li cihê ku niha Başûrê Kurdistanê ye
 û paytextê wê carine Şarezor û geh jî Qeleçolan bû


Şarezor

glosses: Bajarekî Başûrê Kurdistanê ku li Parêzgeha Silêmaniyê ye û li rojavaya Hewremanê dimîne.

forms:
Şahrîzor
Şarezûr
Şehrezor
Şehrezûr


Merwanî

glosses: mîrnişînek kurdî bû li salên 990 ta 1085 li derdorên Amedê

forms: Merîwan

etymology_text: Ji Merwan + -î


Merîwan

glosses: bajarkek e li nêzî Sineyê li Rojhilata Kurdistanê

forms:
Merwan
Merwanî


nijadperistî

glosses:
regezperistî, rasîzm, şovenîzm, faşîzm,
bîrdoza ku dibêje nijada yan miletê mirovî ji miletên din hêjatir e,
bîrdoza ku nijadên yan miletên din û kesên ji wan nijadan yan miletan napejirîne,
dijminatiya nijadên yan miletên din

forms:
نژادپەرستی
nijadperestî
nîjadperestî
nîjadperistî

etymology_text: Ji nijadperist + -î

ռասիզմ

roman: ṙasizm

인종차별

roman: injongchabyeol


regezperistî

glosses:
nijadperistî, rasîzm, şovenîzm, faşîzm,
bîrdoza ku dibêje nijada yan miletê mirovî ji miletên din hêjatir e,
bîrdoza ku nijadên yan miletên din û kesên ji wan nijadan yan miletan napejirîne,
dijminatiya nijadên yan miletên din

forms:
regezperestî
rêgezperestî
rêgezperistî

etymology_text: Ji regezperist + -î


rotuerottelu

glosses: nijadperistî, regezperistî, rasîzm, segregasyon


muukalaisviha

glosses: nijadperistî, regezperistî, rasîzm, zenofobî


racisme

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-racisme.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-racisme.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-racisme.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-racisme.wav


razzismo

audio: LL-Q652 (ita)-XANA000-razzismo.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Ciampix-razzismo.wav


racismo

audio: LL-Q5146 (por)-MedK1-racismo.wav


racismo

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-racismo.wav


dagerrandî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dagerandî.


dagerrandin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dagerandin.


lei

audio: LL-Q1860 (eng)-Persent101-lei.wav


lei

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-lei.wav

audio: LL-Q652 (ita)-Happypheasant-lei.wav


lei

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-lei.wav

audio: LL-Q5146 (por)-Santamarcanda-lei.wav


lei

glosses: pirrjimariya leu (navê diravê Romanyayê)

audio: LL-Q7913 (ron)-Andreea Teodoraa-lei.wav


pirtikî

glosses: pirt-pirtbûyî, hûr-hûrbûyî, pirtikandî, pergende, pejmûrde

glosses: dirandî, peritandî, pijikandî, çirandî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji pirtikîn.

ipa: /pɪɾtɪˈkiː/

hyphenation: pir·ti·kî


pûşî

glosses: Serpoş, kefî, egale, kevînk, xafik, dersok, xêlî, berûk, eyaşî, şaşik, cemedanî, pêçe, laçik, serpoşk.

forms:
پویشی
poşî

etymology_text: Ji pûş (“pûşîn”) + -î

ipa: /puːˈʃiː/

hyphenation: pû·şî


pûşî

glosses: Tişta/ê ku ji pûşî hatiye çêkirin yan mîna pûşî ye.

etymology_text: Ji pûş + -î


koper

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-koper.wav


giştîname

glosses: Nameya ku bi heman naverokê ji gelek kesan yan dezgehan re tê şandin.

text: Li gorî nûçeyeke malpera internethaber.com Şaxa Têkiliyê bi Civakê re ya Wezareta Karên Hundirîn ji waliyê 81 bajaran re giştînameyeke nehênî şandiye û xwestiye ku li dibistanan li dijî tevgera kurdan di nav mamosteyan de beşan ava bikin. Di vê giştînameyê de tiştê balkêş li ser zimanê kurdî hatine gotin. Ev giştîname nîşan dide ku dewleta tirk çawa ji xebatên li ser zimanê kurdî ditirse.

ref: Tzpkurdi.com, 2007

etymology_text: Ji giştî + name.

ipa: /ɡɪʃtiːnɑːˈmɛ/

hyphenation: giş·tî·na·me


kojik

forms: kojk


galoyî

glosses: zimanek romî ye û li hin deverên Frensayê tê peyivîn

forms: galloyî


strike

glosses: dahênan, anîn xwarê (stûn, ala, kargo û hwd)

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-strike.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-strike.wav


strike

glosses: (the teachers are on strike) îzrab, boykot, mangirtin, grev


calf

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-calf.wav


farisîaxiv

glosses: farisîzan, kesa/ê ku dizane bi zimanê farisî biaxive anku bipeyive

glosses: farisîziman, kesa/ê ku zimanê wê/wî farisî ye

forms: farisîpeyiv

etymology_text: Ji farisî + -axiv.


farisîzan

glosses:
farisîaxiv, farisîpeyiv,
kesa/ê ku dizane bi zimanê farisî biaxive anku bipeyive û/yan binivîse

forms: farsîzan

etymology_text: Ji farisî + -zan.


expert

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-expert.wav


zargotin

glosses: folklor, wêjeya devkî, stran û çîrokên gelêrî

etymology_text: Ji zar + gotin.


gerçi

glosses: welew, tevî ku, rexma, rexmen, çendî ku, her çiqas ku, çawa be jî, herçend e ku, dîsan jî

text: Şerh-i halê min Mela narit beyadê hê temamVê sewadê gerçi herdem jê birin sed intixab

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms: gerçî

несмотря на то

roman: nesmotrja na to

что

roman: što

хотя

roman: xotja


kultûrî

glosses: çandeyî, torreyî, ferhengî, kelepûrî, têkildarî kultûrê

glosses: zargotinî, folkorî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji kultûr + -î

பண்பாட்டு

roman: paṇpāṭṭu


torreyî

glosses: çandeyî, kultûrî, ferhengî, kelepûrî, têkildarî kultûrê

forms: toreyî

etymology_text: Ji tore + -yî


kelepûrî

glosses: kultûrî, torreyî, ferhengî, folkorî, zargotinî, nerît, têkildarî kelepûrê

glosses: çandeyî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: keleporî

etymology_text: Ji kelepûr + -î


graf

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-graf.wav


beysbol

glosses: lîstikek komî ya bi gogê û kaşokî ye û bi taybetî li Amerîkayê tê lîstin

forms:
beyzbol
bêsbol
bêzbol

etymology_text: Ji îngilîzî baseball

ipa: /bɛjsboːl/


provansî

glosses: Zimanek e ku bi taybetî li devera Provence ya Frensayê tê peyivîn.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


pêbawerî

glosses:
bawerkirina bi kesekî yan tiştekî,
bawerî hebûn bi kesekî yan tiştekî

forms:
pêbahwerî
pêbehwerî

etymology_text: Ji pêbawer + -î


valatî

glosses: buşayî, ferax, ew valatîya di ristekê da hey

forms:
ڤالاتی
valahî
valayî
valehî
valetî
valeyî

etymology_text: Ji vala + -tî.


xalîtî

glosses: valatî, valehî, xalîbûn, tinebûna naverokê

etymology_text: Ji xalî + -tî.


xalîtî

glosses: xalbûn, xizmatî, têkiliyên xal û xwarzayan

forms:
xalî
xaltî

etymology_text: xal (1) + -îtî


dagerriyayî

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dageriyayî.


kultuuriline

glosses: çandeyî, kultûrî, torreyî, ferhengî, kelepûrî


kulttuuri-

etymology_text: * kulttuuri


sivistyksellinen

glosses: ronakbîrî, rewşenbîrî, çandeyî, kultûrî, torreyî, ferhengî, kelepûrî


sivistys-

etymology_text: * sivistys


sivistys

glosses: ronakbîrî, rewşenbîrî, çande, kultûr, tore, ferheng


culturel

audio: LL-Q150 (fra)-VictorDtmtc-culturel.wav


culturelle

pos_title: Formeke rengdêrê

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-culturelle.wav


cultural

etymology_text: Ji culture + -al.


culturale

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-culturale.wav


kültürel

etymology_text: Ji kültür + -el.


kültür

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-kültür.wav


kadar

text: Ne kadar?

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-kadar.wav

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-kadar.wav


hypocoristic

etymology_text: Ji yûnaniya kevn ὑποκοριστικός (hupokoristikós).


xapiyayî

glosses:
xapandî, xirriyayî, abal, xirrandî, hîlelêbûyî, lêblêbûyî, qîlelêbûyî,
ya / yê ku hatiye xapandin

glosses: xewle, varê^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
xapî
xapyayî

etymology_text: xapîn - -in + -î


xapîn

glosses:
hatin xapandin, xirrîn, abal bûn, hîle lê bûn, lêb lê bûn, şaş bûn, qîle lê bûn,
bêhemdî xwe ji derewan bawerkirin

glosses: xap, fêl, kafir bûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
xapîntir (comparative)
herî xapîn (superlative)
xapîntirîn (superlative)
خاپین
xapan
xapiyan

etymology_text: Ji xap + -în.


verteenwoordiger

glosses: nûner, nimîner, berîkar, spartedar, bervedar, wekîl


envoy

glosses: şande, heyet, nûner, nimîner, berîkar, spartedar, bervedar, wekîl, qasid


broker

glosses: berger, navbeynkar, nûner, nimîner, berîkar, spartedar, bervedar, wekîl

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-broker.wav


delegate

glosses: delege, nûner, berîkar, bervedar, nimînende, nimîner, spartedar, temsîlkar, wekîl


delegate

glosses: wezîfeyeke tayîn kirin bo yekî/ê, xisûsen bo yekî berdestê xwe (kesê ku dereceya wê ya di karê de ji yê mirov kêmtir e)


représentant

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-représentant.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-représentant.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-représentant.wav


makleristo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-makleristo.wav


delegito

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-delegito.wav


delegado

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Adélaïde Calais WMFr-delegado.wav


someone

pos: pron

pos_title: Cînav

etymology_text: Ji some + one.

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-someone.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-someone.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-someone.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-someone.wav


كراهية

audio: LL-Q13955 (ara)-Fjmustak-كراهية.wav


odi

audio: LL-Q7026 (cat)-Unjoanqualsevol-odi.wav


malamo

etymology_text: Ji mal- + amo.

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-malamo.wav


haine

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-haine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-haine.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-haine.wav


שנאה

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-שנאה.wav


दुश्मनी

glosses: dijminatî, nefret, kerb, kîn, nefret, qehr, buxd


odio

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-odio.wav


odio

audio: LL-Q1321 (spa)-AdrianAbdulBaha-odio.wav


دشمنی

etymology_text: Ji دشمن + ی.


ódio

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-ódio.wav


ură

audio: LL-Q7913 (ron)-Filosoful-ură.wav


мржња

glosses: nefret, kerb, kîn, nefret, qehr, buxd, neviyan


sovraštvo

glosses: nefret, kerb, kîn, nefret, qehr, buxd, neviyan, neyarî, dijminatî


awake

etymology_text: Ji a- + wake.

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-awake.wav


kîkongoyî

glosses: zimanek bantûyî ye û ji alî gelê bakongo ve bi taybetî li Komara Demokratîk ya Kongoyê, Komara Kongoyê û Angolayê tê peyivîn

etymology_text: kî- + Kongo + -yî

ipa: /kiːkoːnɡoːˈjiː/


bakongo

glosses: miletek e ku bi taybetî li Komara Demokratîk ya Kongoyê, Komara Kongoyê û Angolayê dijî û bi zimanê kîkongoyî dipeyive

etymology_text: Ji ba- + Kongo.


xêrxwazî

glosses: qencî, merdî, camêrî, xêrkirin, xêrdan, teberi, mirovdostî, mirovhezî, mirovperwerî, fîlantropî, terxankirin

glosses: parsekî, xwazokî, xêrxwestin, xwestin ku xelk xêran bidiyê

forms:
xêrxazî
xêrxazîtî
xêrxaztî
xêrxwazîtî
xêrxwaztî

etymology_text: Ji xêrxwaz + -î

notes:
xêrxwazî kirin
xêrxwazîkirin
xêrxwazîkirî


nie

audio: LL-Q809 (pol)-Krokus-nie.wav

audio: LL-Q809 (pol)-Olaf-nie.wav

audio: LL-Q809 (pol)-Gower-nie.wav


filantropia

glosses: mirovperwerî, mirovdostî, mirovhezî, xêrxwazî, merdî, fîlantropî, camêrî, qencî, çakî, xêr


philanthropie

audio: LL-Q150 (fra)-Pamputt-philanthropie.wav


nijadperist

glosses:
regezperist, rasîst, şovenîst, faşîst, supremasîst,
kesa/ê ku bawer dike ku nijada yan miletê wî ji nijadên yan miletên din çêtir e,
kesa/ê ku dijî nijadên yan miletên din e

forms:
نژادپەرست
nejadperest
nejadperist
nijadperest
nîjadperest
nîjadperist

etymology_text: Ji nijad + -perist.


regezperist

glosses:
nijadperist, rasîst, şovenîst, faşîst, supremasîst,
kesa/ê ku bawer dike ku nijada yan miletê wî ji nijadên yan miletên din çêtir e,
kesa/ê ku dijî nijadên yan miletên din e

forms: regezperest

etymology_text: Ji regez + -perist.


tijîtî

glosses:
miştî, dagirtîtî, ne valahî, ne xalîtî,
tijîbûn

glosses: miştbûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
tejîtî
tijetî
tejetî

etymology_text: Ji tijî + -tî.


miştî

glosses:
tijîtî, tijetî, ne valahî, ne xalîtî,
miştbûn, tijîbûn

glosses: dagirtîtî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji mişt + -tî.


bikerb

glosses: har, hêrs, hêç, qehirî, qehirandî, enirî, enirandî, kerbdar, kîndar

glosses: bikîn, tûre, xinzirî, sil, xinzirandî, esebî, xeyidandî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
bikerbtir (comparative)
herî bikerb (superlative)
bikerbtirîn (superlative)

etymology_text: Ji bi- + kerb.


kerbdar

glosses: har, hêrs, hêç, qehirî, qehirandî, enirî, enirandî, bikerb, kîndar

glosses: bikîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
kerbdartir (comparative)
herî kerbdar (superlative)
kerbdartirîn (superlative)

etymology_text: Ji kerb + -dar.


kîndar

glosses: bikîn, har, hêrs, hêç, qehirî, qehirandî, enirî, enirandî, kerbdar, girrek

glosses: bikerb^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
kîndartir (comparative)
herî kîndar (superlative)
kîndartirîn (superlative)
كیندار

etymology_text: Ji kîn + -dar.


xizmatî

glosses: lêzimî, eqrebatî, mirovatî, mervatî, kesûkarî, xizmên hev bûn, têkiliyên navbera xizman

glosses: xizmbûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
خزماتی
xizmahî
xizmayî
xizmî
xizmîtî
xizimtî
xizmanî

etymology_text: Ji xizm + -atî.


nijdevan

glosses: rêgir, korsan, rêbir, heydûd, eşqiya, çete, cerdevan, keleş

etymology_text: nijde (harîkarî kirin bi Arabî) + -van, lê regê wê ne aşkira ye lê çê dibe wekî înglîzî to help oneself to something


heydûd

glosses: rêgir, korsan, rêbir, nijdevan, eşqiya, çete, cerdevan, keleş

glosses: talanker, kowboy, revîner, şelîner^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
hêdûd
hidûd

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


Mesîhîtî

forms:
Mesîhiyet
mesîhiyet

etymology_text: Ji mesîhî + -tî.

ईसाई धर्म

roman: īsāī dharm

נצרות

roman: natzrut

기독교

roman: gidokgyo

Христианство

roman: Khristianstvo

عیسائی مذہب

roman: īsāī maz'hab

عیسائیت

roman: 'īsāiyat

Χριστιανισμός

roman: Christianismós


qehbetî

glosses:
forqî, orispîtî, kirûngî, ganderî, feltetî, fihûşe, fahîşetî, prostîtusyon, leşfiroşî,
 qehbebûn, karê yan reftara qehbeyan

glosses: forqbûn, fihûş, xwefiroşî, orispîbûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
qahbetî
qahbeyî
qehbeyî

etymology_text: Ji qehbe + -tî.


vernietigen

glosses: hilweşandin, ruxandin, pûç kirin, xirab kirin, xopan kirin, kavil kirin, wêran kirin, îmha kirin

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-vernietigen.wav


bozmak

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-bozmak.wav


abreißen

etymology_text: * ab- + reißen


destruir

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-destruir.wav


yıkmak

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yıkmak.wav


yok etmek

glosses: tine kirin, hilweşandin, ruxandin, pûç kirin, xirab kirin, xopan kirin, kavil kirin, wêran kirin, îmha kirin

etymology_text: Ji yok + etmek.


yok

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yok.wav

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-yok.wav


strica

audio: LL-Q7913 (ron)-Filosoful-strica.wav


detrui

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-detrui.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-detrui.wav


distruggere

audio: LL-Q652 (ita)-LangPao-distruggere.wav


détruire

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-détruire.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-détruire.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-détruire.wav

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-détruire.wav


ثقافة

glosses: ronakbîrî, rewşenbîrî, çande, kultûr, tore, ferheng, kelepûr, seqefet


культура

glosses: ronakbîrî, rewşenbîrî, çande, kultûr, tore, ferheng, kelepûr


সংস্কৃতি

audio: LL-Q9610 (ben)-Titodutta-সংস্কৃতি.wav

audio: LL-Q9610 (ben)-Yahya-সংস্কৃতি.wav


kulturo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kulturo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-kulturo.wav


תרבות

audio: LL-Q9288 (heb)-Uziel302-תרבות.wav


संस्कृति

forms: sanskŕti (romanization)

etymology_text: Ji zimanê sanskrîtîसंस्कृति (saṃskṛti).


mädäniät

glosses: şaristanî, medeniyet, sivîlîzasyon, çande, kultûr, tore, ferheng


văn hóa

glosses: çande, kultûr, tore, ferheng, şaristanî, medeniyet, sivîlîzasyon


sabotor

glosses:
xirabker, pûçker, têkber, wêranker, xopanker, hilweşîner, ziyanker, zerarder, vandal, vandalîst,
kesa/ê ku sabotajê dike,
kesa/ê ku tiştekî sabote dike,
kesa/ê ku bi qesd xirabiyan dike

glosses: zererker, hov, wehşî, dirinde^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji fransî [Peyv?]saboteur ji saboter

саботажник

roman: sabotažnik


saboteur

glosses: sabotor, xirabker, pûçker, têkber, wêranker, xopanker, hilweşîner, ziyanker, zerarder

etymology_text: saboter

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-saboteur.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Anonymât (Kvardek du)-saboteur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Mecanautes-saboteur.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-saboteur.wav


saboteur

etymology_text: Ji fransî [Peyv?]

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-saboteur.wav


afyon

glosses: Giyayek tilyakî ye û bi kêşanê tê bikaranîn.

text: Wek hûn dizanin, navenda eroîn û afyonê Afganîstan e. Çi quzilqurt hebin hemi li wir tên çandin û bi destê wan sofîyên ku qaşo bi navê îslamê şer dikin, dikevin bazarê.

ref: Lotikxane.com, 7/2007

forms:
efyom
beng
ekstasî
eroyîn
heşîş
LSD

etymology_text: Ji erebî أَفْيُون (ʾafyūn), ji yûnaniya kevn ὄπιον (ópion).


afyon

glosses: afyon, ew şîrê ku ji xaşxaşê dinesile û mirov pê serxoş dibe


afyon

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-afyon.wav


opium

audio: LL-Q150 (fra)-VictorDtmtc-opium.wav


president

audio: En-uk-the president.ogg

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-president.wav


president

audio: LL-Q9043 (nor)-Teodor605-president.wav


président

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-président.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-président.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-président.wav


reîs

forms:
reyîs
ڕهئیس

etymology_text: Ji erebî رَئِيس (raʾīs) ji رَأْس (raʾs, “ser”), hevreha aramî רˀשא (reişa: ser) û akadî raşû (ser).


bakan

glosses: (ji bakmak) lêner, temaşeker, sehker, berêxweder, ya/yê ku li tiştekî dinere

etymology_text:
* başbakan
* başbakanlık
* bakanlık

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-bakan.wav


ministro

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-ministro.wav


وزير

audio: LL-Q13955 (ara)-Nehaoua-وزير.wav

وزیر

roman: vazir


ministre

audio: LL-Q150 (fra)-Arthur Crbz-ministre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-ministre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-ministre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-ministre.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Helenou66-ministre.wav


ministre

audio: LL-Q7026 (cat)-Marvives-ministre.wav


nom

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-nom.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-nom.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-nom.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-nom.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Ash Crow-nom.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Opsylac-nom.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-nom.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Madehub-nom.wav

audio: LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-nom.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-nom.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Kaderousse-nom.wav


vähän

audio: LL-Q1412 (fin)-Susannaanas-vähän.wav

audio: LL-Q1412 (fin)-Seqv-vähän.wav


paljon

audio: LL-Q1412 (fin)-Susannaanas-paljon.wav

audio: LL-Q1412 (fin)-Seqv-paljon.wav


environment

glosses: jîngeh, bûngeh, derdor, hawirdor, dorber, derûdor


environnement

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-environnement.wav


xelatgir

text: Di vê hejmarê de Ahmet Guratayî bi derhênerê xelatgir ê kurd Alî Kemal Çinar re li ser pêvajoya sînemaya derhêner Çinarî hevpeyvînek kiriye.

ref: Hejmara 40’emîn a Kovara “Kürt Tarihi” derket [arşîv], Çandname.com, 2020-07-15

etymology_text: Ji xelat + -gir.

ipa: /xɛlɑːtˈɡɪɾ/

hyphenation: xe·lat·gir


çîrrokbêj

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre çîrokbêj.


story

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-story.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-story.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-story.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-story.wav


anglosaksî

glosses: miletê ku li serdema navîn li Inglîstana niha dijiya

glosses: îngilîziya kevn ya ku ew milet pê dipeyivî

forms: anglosaksonî


şkêbar

glosses:
nazik,
tişta/ê ku dikare bi hêsanî bişkê tan bêt şkandin

forms:
şkêbartir (comparative)
herî şkêbar (superlative)
şkêbartirîn (superlative)

ipa: /ʃkeːˈbɑːɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şkêbar.wav

hyphenation: şkê·bar


-bir

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: Paşgirek e ku maneya "kesa/ê yan tişta/ê ku dibire dide

forms:
-birr
-ber

etymology_text: birîn - -în


derz

glosses:
qelş, kelş, şeq, qeyş, telş,
cihê derizînê yan derizandinê,
 tişta/ê ku hinekî şkestiye û şûna şkestinê lê diyar e lê hûr-hûr nebûye

text: Kevirek bi pencereya me ket û derzek lê kir lê pencere hûr-hûr nebû.

forms:
deriz
ders
derzî

hyphenation: derz


derz

text: Duvarın derzlerine dikkat et.


zengopiv

forms:
zengopivtir (comparative)
herî zengopiv (superlative)
zengopivtirîn (superlative)
zingopiv


hêro

forms:
hîro
remik

etymology_text:
Gengazkî ji proto-îranî *hárah, ji proto-hindûîranî *sáras (“avzê”) ji derika çê bûnê a vî giyayî, ji proto-hindûewropî *sélos ~ *sélesos (“avzê, çirrav”). Hevreha yûnaniya kevn ἕλος (hélos, “avzê”), ermeniya kevn եղտիւր (ełtiwr, “avzê”). Ji vê reha hindûewropî herwihan Sarasvati, ji proto-hindûaryanî *SáraswatiH, sanskrîtî सरस्वती (sárasvatī, “çemê çîvanokî a li Rigvedayê; êzda zanahiyê a hindû”), avestayî 𐬵𐬀𐬭𐬀𐬓𐬀𐬙𐬍 (haraxᵛatī, “çemkê Hilmendê”), farisiya kevn 𐏃𐎼𐎢𐎺𐎫 (h-r-u-v-t /harauvati/).
Heke teşeka resen pêşîn hîro nebe, dibe ku rasterast ji wî navê êzdekê hatibe.
* *Sáraswāns ("avzê-kî, çirravî") > *Hárahwāh > *Hárāwā > *heraw > hêro
Nê hevrehên wê ên îranî teşeya *Hárahwatī didin nîşanê, herçendî eva pêkanîkê kêmtir nakibe jî. Herwihan bi kurdiya îro jî kirpandin ser -ê- ye (hḗro) û ne -o- (*hêró) herwekî wê bêjeya proto-hindûîranî.
Gelek navderên dînewer û pîroze di serdema îraniya nû da ketin navên giyayan; bide ber sping û farisî اسفند (isfend, “kevot”) (>kurdî isfendan), espender. Herwihan xuyanga hîroyê li kulîlka lotûsê diçe, ku di serdema Îraniya navîn da hêmayeka wê êzdeyê bû.
Alternatîvkî, hevreha farisî خیری (xîrî), خیرو (xîrû), خیلو (xîlû), خیلوج (xîlûc), farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (hêrîg), nê yeksana wan a kurdî helîk e û navê giyayekî din e.


hîro

text: Ew hîro di bejna mirovan de bûn, gulên wê yên pembe bi qasî destekî vebûbûn û ji serî heta binî di toza rê de mabûn.

ref: Dara Hinarê, Yaşar Kemal, Weşanên Nûdem

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-hîro.wav

hyphenation: hî·ro


catir

glosses: Riwekek peldar e û pelên wê wek biharat tên bikaranîn û dişibe oreganoyê.

forms:
جاتر
cahtir
cahtirî
cantir
cantirî
catirî
catirk
cehtir
cehtirî
ce'tir
ce'tirî
catira
catro
cehter

майорана

roman: majorana

майоран

roman: majoran

ματζουράνα

roman: matzourána

ipa: /d͡ʒɑːˈtɪɾ/


zembûr

glosses: Riwekek peldar e û pelên wê wek biharat tên bikaranîn û dişibe catirê.

forms: Zebûr


mîrac

glosses: Geşta Mihemed-pêxemberî li esmanan di şevekê di dema ku ew hê dijiya, Şevçiraxa Mîracê.

forms:
mihrac
mi'rac
mîhrac
mî'rac
hicre

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


borr

glosses: (giyayê bilind û nequsandî) Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bor.

ipa: /boːr/

hyphenation: borr


borr

glosses: (dengê stûr û bilind) Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bor.


tenzîm

glosses: sererastkirin, rêzkirin, bicihanîn, diristkirin, edilandin

text: Rêveberiya Herêma Kurdistanê jî got ko yasaya petrolê ya nû ko dê dabeşkirina dahata petrolê tenzîm bike bi vî şêweyî nayê qebûl kirin.

ref: Nefel.com, 7/2007

text:
Ji tenzîmê kurdî sual û cewab
Me bînane nezmê hezaran kîtab

ref: Şêx Evdirehmanê Axtepî

forms: tanzîm

etymology_text: Ji erebî تَنْظِيم (tanẓīm), têkildarî nîzam, tenzîmat

تَنْظِيم

roman: tanẓīm

notes:
(Lêker) tenzîm kirin
(Navdêr) tenzîmkirin
(Rengdêr) tenzîmkirî
tenzîmî
tenzîmker


emsal

glosses: yên mîna wan, yên wek wî, yên nola wê, yên şibî wan / wê / wî

text: Tirk miletekî wisa hesûd, bêbext û çavnebar e ku emsalên wî li dinyayê nemane. Ha vê gavê eger ne ji Emerîka ba, dê mele u sofiyên mizgeftan jî bi esker û cerdevanan re çûbûna Başûrê Kurdistanê.


emsal

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-emsal.wav


spartedar

glosses:
nûner, nimîner, berîkar, wekîl, bervedar, ajan,
kesa/ê ku li ser daxwaza kesekî jê re karekî bi cih tîne (bi taybetî peymanan girê dide),
kesa/ê ku li ser navê rêkxistinekê yan kesek din dipeyive yan dixebite

glosses: nimînende, temsîlkar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji sparte- + -dar.


bervedar

glosses:
nûner, nimîner, berîkar, spartedar, wekîl, ajan,
kesa/ê ku li ser daxwaza kesekî jê re karekî bi cih tîne (bi taybetî peymanan girê dide),
kesa/ê ku li ser navê rêkxistinekê yan kesek din dipeyive yan dixebite

etymology_text: ber- + -ve- + -dar


şaristanî

glosses: çande, kultûr, civaka pêşketî, medeniyet, sivîlîzasyon

forms:
şahristanî
şehristanî

etymology_text: Ji şaristan + -î

цивилизация

roman: civilizácija

цивилизованность

roman: civilizovannostʹ

πολιτισμός

roman: politismós

ipa: /ʃɑːɾɪstɑːˈniː/


medeniyet

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]: medenî + -yet


medeniyet

glosses: şaristanî, şarezayî, şaristaniyet, şarsaniyet, medeniyet


medenî

glosses: sivîl, welatî, kesa/ê ku ne serbaz anku leşker e

forms: madenî

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî Medîne

грашданский

roman: grašdanskij

hyphenation: me·de·nî


medenî

glosses: şaristanî, bajarî, pêşketî, nûjen, ne gundî, ne nezan, ne paşvemayî


sivîl

forms: sîvîl

etymology_text: Bi rêya fransî civil, ji latînî civilis ji civis (“bajarî, welatî, hevwelatî”).


sivîlîzasyon

forms:
sivilizasyon
sivîlizasyon
sîvîlîzasyon

etymology_text: Ji fransî [Peyv?]civilisation, têkildarî sivîl


neviyan

glosses: nefret, kerb, kîn, nefret, qehr, buxd, neyarî, dijminatî, jêheznekirin, ne viyan

forms:
نهڤیان
nevîn

etymology_text: Ji ne- + viyan.


racist

glosses: nijadperist, regezperist, rasîst, insirî

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-racist.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-racist.wav


racist

etymology_text: Ji race + -ist.


çûn ber heqiya Xwedê

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: mirin, emrê Xwedê kirin, koça dawîn kirin, wefat kirin, çûn ber dilovaniya Xwedê, rehma Xwedê kirin, emir dan haziran, çûn gorê

etymology_text: Ji çûn + ber + heqî + -ya + Xwedê


çûn gorê

glosses: mirin, emrê Xwedê kirin, koça dawîn kirin, wefat kirin, çûn ber dilovaniya Xwedê, rehma Xwedê kirin, emir dan haziran, çûn ber heqiya Xwedê

etymology_text: Ji çûn + gor + -ê


fisteq

glosses: Riwekên ku ew kakil pê ve. (Pistacia vera).

glosses: Heywanek guhandar ku dema parastinê bêhna nexweş dide dora xwe.

forms:
فستهق
fistiq
fistix
pisteq
pistiq

etymology_text:
Ji zimanên îranî ye, bi soranî پسته (piste), farisî پسته (piste/pistê), farisiya navîn pistek. Ji zimanên îranî li dinyayê belav bûye: erebî فستق (festeq), tirkî fıstık, yûnaniya kevn πιστάκιον (pistakion), latînî pistacium, îtalî pistacchio, fransî pistache, îngilîzî pistachio, ermenî պիստակ (pistak).
Guherîna dengê "p" bi "f" û yê "k" bi "q" anku "pistek > fisteq" divê ji tesîra erebî be. Erebî peyvên îranî yên ku "p" tê de heye dike "f", yên "g" jî tê de heye dike "c". Bi heman awayî ereban "gûz" bi forma wê ya "gewz" ji zimanekî îranî wergirtiye û kiriye "cewz" lê ew peyv dîsa wek "cûz" li farisî vegeriye. Meseleya "pisteq/fisteq"ê jî wisa ye.

պիստակենի

roman: pistakeni

پسته

roman: peste

ფისტა

roman: pisṭa

पिस्ता

roman: pistā

피스타치오 나무

roman: piseutachio namu

ф’стак

roman: f’stak

фастак

roman: fastak

пісте

roman: pıste

фиста́шковое де́рево

roman: fistáškovoje dérevo

φιστικιά

roman: fistikiá

πιστάκη

roman: pistákē

шам фъстък

roman: šam fǎstǎk

開心果

roman: hoi¹ sam¹ gwo²

開心果

roman: kāixīnguǒ

فُسْتُق

roman: fustuq

فستق

roman: fustuʔ

فُسْتُق

roman: fustug

պիստակ

roman: pistak

pstk'

roman: pistag

피스타치오

roman: piseutachio

ф'стак

roman: f'stak

فستق

roman: fıstık

фиста́шка

roman: fistáška

پستو

roman: pisto

писта

roman: pista

פֿיסטאַשקע

roman: fistashke

φιστίκι

roman: fistíki

πιστάκιον

roman: pistákion

көҙән

roman: köðän

тхор лясны́

roman: txor ljasný

тхор чо́рны

roman: txor čórny

тхор

roman: txor

пор

roman: por

европейски пор

roman: evropejski por

艾虎

roman: àihǔ

نِمْس

roman: nims

ժանտաքիս

roman: žantakʻis

ქრცვინი

roman: krcvini

ევროპული ქრცვინი

roman: evroṗuli krcvini

обичен твор

roman: običen tvor

хорёк

roman: xorjók

хорь

roman: xorʹ

хорь чёрный

roman: xorʹ čórnyj

хорь лесно́й

roman: xorʹ lesnój

тхір лісови́й

roman: txir lisovýj

тхір чо́рний

roman: txir čórnyj

βρωμοκούναβο

roman: vromokoúnavo


piste

forms: peste

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

фисташка

roman: fistaška

φιστικιά

roman: fistikiá


orispîtî

forms: oruspîtî

etymology_text: Ji orispî + -tî.

ipa: /oːɾɪspiːˈtiː/

hyphenation: o·ris·pî·tî


temsîlkar

glosses:
nûner, wekîl, nimîner, berîkar, spartedar, bervedar, ajan,
kesa/ê ku kesek din temsîl dike

forms:
temsîlçî
temsîlker
temsîlvan

etymology_text: Ji temsîl + -kar.


forqî

glosses:
orispîtî, qehbetî, kirûngî, ganderî, feltetî, fihûşe, fahîşetî, prostîtusyon, leşfiroşî,
 forqbûn, karê yan reftara forqan

glosses: orispîbûn, fihûş, qehbebûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
forqîtî
forqtî

etymology_text: Ji forq + -î


feltetî

glosses:
orispîtî, qehbetî, kirûngî, ganderî, forqî, fihûşe, fahîşetî, prostîtusyon, leşfiroşî,
 forqbûn, karê yan reftara forqan

glosses: orispîbûn, qehbebûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
feltehî
felteyî

etymology_text: Ji felte + -tî.


prostîtusyon

glosses: fihûş, kirûngî, orispîtî, qehbetî, kirûngî, ganderî, forqî, fahîşetî, leşfiroşî

glosses: forqbûn, feltetî, orispîbûn, qehbebûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji fransî [Peyv?]prostutition


adapte

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
adaptetir (comparative)
herî adapte (superlative)
adaptetirîn (superlative)

etymology_text: Ji fransî adapté ji adapter, têkildarî adaptor


guncandin

glosses:
lê anîn, rikibandin, bi kêr anîn, adapte kirin, intiqab kirin, kirin guncav, kirin bikêrhatî,
li gor pêwîstiyan guherandin

glosses: adaptasyon, intiqab^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

text: Gulbaharê qet hez ji serayê nedikir. Bi xwişk û birayên xwe re jî nedigunciya.

ref: Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî

forms:
diguncînim (present)
diguncînî (present)
diguncîne (present)
diguncînin (present)
biguncîne (imperative singular)
biguncînin (imperative plural)
guncand (past)
guncand (past)
guncand (past)
guncand (past)
–guncîn– (root present)
–guncand– (root past)
ez diguncînim (indicative present positive)
ez naguncînim (indicative present negative)
min guncand (indicative past positive)
min neguncand (indicative past negative)
tu diguncînî (indicative present positive)
tu naguncînî (indicative present negative)
te guncand (indicative past positive)
te neguncand (indicative past negative)
ew diguncîne (indicative present positive)
ew naguncîne (indicative present negative)
wê/wî guncand (indicative past positive)
wê/wî neguncand (indicative past negative)
em diguncînin (indicative present positive)
em naguncînin (indicative present negative)
me guncand (indicative past positive)
me neguncand (indicative past negative)
hûn diguncînin (indicative present positive)
hûn naguncînin (indicative present negative)
we guncand (indicative past positive)
we neguncand (indicative past negative)
ew diguncînin (indicative present positive)
ew naguncînin (indicative present negative)
wan guncand (indicative past positive)
wan neguncand (indicative past negative)
min diguncand (imperfect positive)
min nediguncand (imperfect negative)
min guncandibû (positive)
min neguncandibû (negative)
te diguncand (imperfect positive)
te nediguncand (imperfect negative)
te guncandibû (positive)
te neguncandibû (negative)
wê/wî diguncand (imperfect positive)
wê/wî nediguncand (imperfect negative)
wê/wî guncandibû (positive)
wê/wî neguncandibû (negative)
me diguncand (imperfect positive)
me nediguncand (imperfect negative)
me guncandibû (positive)
me neguncandibû (negative)
we diguncand (imperfect positive)
we nediguncand (imperfect negative)
we guncandibû (positive)
we neguncandibû (negative)
wan diguncand (imperfect positive)
wan nediguncand (imperfect negative)
wan guncandibû (positive)
wan neguncandibû (negative)
ez ê biguncînim (future positive)
ez ê neguncînim (future negative)
minê guncandibe (future perfect positive)
minê neguncandibe (future perfect negative)
tu yê biguncînî (future positive)
tu yê neguncînî (future negative)
teyê guncandibe (future perfect positive)
teyê neguncandibe (future perfect negative)
ew ê biguncîne (future positive)
ew ê neguncîne (future negative)
wê/wîyê guncandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neguncandibe (future perfect negative)
em ê biguncînin (future positive)
em ê neguncînin (future negative)
meyê guncandibe (future perfect positive)
meyê neguncandibe (future perfect negative)
hûn ê biguncînin (future positive)
hûn ê neguncînin (future negative)
weyê guncandibe (future perfect positive)
weyê neguncandibe (future perfect negative)
ew ê biguncînin (future positive)
ew ê neguncînin (future negative)
wanê guncandibe (future perfect positive)
wanê neguncandibe (future perfect negative)
min guncandiye (perfect positive)
min neguncandiye (perfect negative)
min guncandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neguncandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te guncandiye (perfect positive)
te neguncandiye (perfect negative)
te guncandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neguncandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî guncandiye (perfect positive)
wê/wî neguncandiye (perfect negative)
wê/wî guncandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neguncandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me guncandiye (perfect positive)
me neguncandiye (perfect negative)
me guncandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neguncandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we guncandiye (perfect positive)
we neguncandiye (perfect negative)
we guncandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neguncandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan guncandiye (perfect positive)
wan neguncandiye (perfect negative)
wan guncandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neguncandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez biguncînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neguncînim (present subjunctive negative)
(bila) min guncandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neguncandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu biguncînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neguncînî (present subjunctive negative)
(bila) te guncandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neguncandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biguncîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neguncîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî guncandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neguncandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em biguncînin (present subjunctive positive)
(bila) em neguncînin (present subjunctive negative)
(bila) me guncandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neguncandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn biguncînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neguncînin (present subjunctive negative)
(bila) we guncandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neguncandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew biguncînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neguncînin (present subjunctive negative)
(bila) wan guncandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neguncandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min biguncanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neguncanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min guncandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neguncandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te biguncanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neguncanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te guncandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neguncandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biguncanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neguncanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî guncandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neguncandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me biguncanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neguncanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me guncandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neguncandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we biguncanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neguncanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we guncandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neguncandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan biguncanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neguncanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan guncandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neguncandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê biguncanda (present conditional positive)
minê neguncanda (present conditional negative)
minê guncandibûya (preterite conditional positive)
minê neguncandibûya (preterite conditional negative)
teyê biguncanda (present conditional positive)
teyê neguncanda (present conditional negative)
teyê guncandibûya (preterite conditional positive)
teyê neguncandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê biguncanda (present conditional positive)
wê/wîyê neguncanda (present conditional negative)
wê/wîyê guncandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neguncandibûya (preterite conditional negative)
meyê biguncanda (present conditional positive)
meyê neguncanda (present conditional negative)
meyê guncandibûya (preterite conditional positive)
meyê neguncandibûya (preterite conditional negative)
weyê biguncanda (present conditional positive)
weyê neguncanda (present conditional negative)
weyê guncandibûya (preterite conditional positive)
weyê neguncandibûya (preterite conditional negative)
wanê biguncanda (present conditional positive)
wanê neguncanda (present conditional negative)
wanê guncandibûya (preterite conditional positive)
wanê neguncandibûya (preterite conditional negative)
(tu) biguncîne (imperative present positive)
(tu) neguncîne (imperative present negative)
(hûn) biguncînin (imperative present positive)
(hûn) neguncînin (imperative present negative)
گونجاندن

익숙해지다

roman: iksukhaejida

ipa: /ɡʊnd͡ʒɑːnˈdɪn/

hyphenation: gun·can·din


guncandin

ipa: /ɡʊnd͡ʒɑːnˈdɪn/


intiqab

forms:
intîqab
întiqab
întîqab
inqilab
intiqam

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

προσαρμογή

roman: prosarmogí

εναρμόνιση

roman: enarmónisi

διασκευή

roman: diaskeví

προσαρμοστικότητα

roman: prosarmostikótita

hyphenation: in·ti·qab


adaptasyon

glosses:
Guncandin, adaptekirin, lêanîn, rikibandin, bikêranîn, intiqab(kirin), kirin guncav, kirin bikêrhatî,
li gor pêwîstiyan guherandin.

forms: adapsiyon

etymology_text: Ji fransî adaptation, têkildarî adapte.

ipa: /ɑːdɑːptɑːsˈjoːn/

hyphenation: a·dap·tas·yon


adaptation

glosses:
guncandin, adaptekirin, lêanîn, rikibandin, bikêranîn, intiqab(kirin), adaptasyon, kirin guncav, kirin bikêrhatî,
li gor pêwîstiyan guherandin

etymology_text: adapter, têkildarî adapté

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-adaptation.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-adaptation.wav


adaptation

glosses:
guncandin, adaptekirin, lêanîn, rikibandin, bikêranîn, intiqab (kirin), adaptasyon, kirin guncav, kirin bikêrhatî,
li gor pêwîstiyan guherandin

etymology_text: * adapt

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-adaptation.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-adaptation.wav


rikibandin

glosses:
guncandin, adapte kirin, lê anîn, bi kêr anîn, intiqab kirin, adaptasyon, kirin guncav, kirin bikêrhatî,
li gor pêwîstiyan guherandin

glosses: intiqab^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
dirikibînim (present)
dirikibînî (present)
dirikibîne (present)
dirikibînin (present)
birikibîne (imperative singular)
birikibînin (imperative plural)
rikiband (past)
rikiband (past)
rikiband (past)
rikiband (past)
–rikibîn– (root present)
–rikiband– (root past)
ez dirikibînim (indicative present positive)
ez narikibînim (indicative present negative)
min rikiband (indicative past positive)
min nerikiband (indicative past negative)
tu dirikibînî (indicative present positive)
tu narikibînî (indicative present negative)
te rikiband (indicative past positive)
te nerikiband (indicative past negative)
ew dirikibîne (indicative present positive)
ew narikibîne (indicative present negative)
wê/wî rikiband (indicative past positive)
wê/wî nerikiband (indicative past negative)
em dirikibînin (indicative present positive)
em narikibînin (indicative present negative)
me rikiband (indicative past positive)
me nerikiband (indicative past negative)
hûn dirikibînin (indicative present positive)
hûn narikibînin (indicative present negative)
we rikiband (indicative past positive)
we nerikiband (indicative past negative)
ew dirikibînin (indicative present positive)
ew narikibînin (indicative present negative)
wan rikiband (indicative past positive)
wan nerikiband (indicative past negative)
min dirikiband (imperfect positive)
min nedirikiband (imperfect negative)
min rikibandibû (positive)
min nerikibandibû (negative)
te dirikiband (imperfect positive)
te nedirikiband (imperfect negative)
te rikibandibû (positive)
te nerikibandibû (negative)
wê/wî dirikiband (imperfect positive)
wê/wî nedirikiband (imperfect negative)
wê/wî rikibandibû (positive)
wê/wî nerikibandibû (negative)
me dirikiband (imperfect positive)
me nedirikiband (imperfect negative)
me rikibandibû (positive)
me nerikibandibû (negative)
we dirikiband (imperfect positive)
we nedirikiband (imperfect negative)
we rikibandibû (positive)
we nerikibandibû (negative)
wan dirikiband (imperfect positive)
wan nedirikiband (imperfect negative)
wan rikibandibû (positive)
wan nerikibandibû (negative)
ez ê birikibînim (future positive)
ez ê nerikibînim (future negative)
minê rikibandibe (future perfect positive)
minê nerikibandibe (future perfect negative)
tu yê birikibînî (future positive)
tu yê nerikibînî (future negative)
teyê rikibandibe (future perfect positive)
teyê nerikibandibe (future perfect negative)
ew ê birikibîne (future positive)
ew ê nerikibîne (future negative)
wê/wîyê rikibandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nerikibandibe (future perfect negative)
em ê birikibînin (future positive)
em ê nerikibînin (future negative)
meyê rikibandibe (future perfect positive)
meyê nerikibandibe (future perfect negative)
hûn ê birikibînin (future positive)
hûn ê nerikibînin (future negative)
weyê rikibandibe (future perfect positive)
weyê nerikibandibe (future perfect negative)
ew ê birikibînin (future positive)
ew ê nerikibînin (future negative)
wanê rikibandibe (future perfect positive)
wanê nerikibandibe (future perfect negative)
min rikibandiye (perfect positive)
min nerikibandiye (perfect negative)
min rikibandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nerikibandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te rikibandiye (perfect positive)
te nerikibandiye (perfect negative)
te rikibandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nerikibandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî rikibandiye (perfect positive)
wê/wî nerikibandiye (perfect negative)
wê/wî rikibandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nerikibandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me rikibandiye (perfect positive)
me nerikibandiye (perfect negative)
me rikibandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nerikibandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we rikibandiye (perfect positive)
we nerikibandiye (perfect negative)
we rikibandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nerikibandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan rikibandiye (perfect positive)
wan nerikibandiye (perfect negative)
wan rikibandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nerikibandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez birikibînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nerikibînim (present subjunctive negative)
(bila) min rikibandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nerikibandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu birikibînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nerikibînî (present subjunctive negative)
(bila) te rikibandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nerikibandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew birikibîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nerikibîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî rikibandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nerikibandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em birikibînin (present subjunctive positive)
(bila) em nerikibînin (present subjunctive negative)
(bila) me rikibandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nerikibandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn birikibînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nerikibînin (present subjunctive negative)
(bila) we rikibandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nerikibandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew birikibînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nerikibînin (present subjunctive negative)
(bila) wan rikibandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nerikibandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min birikibanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nerikibanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min rikibandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nerikibandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te birikibanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nerikibanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te rikibandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nerikibandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî birikibanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nerikibanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî rikibandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nerikibandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me birikibanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nerikibanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me rikibandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nerikibandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we birikibanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nerikibanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we rikibandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nerikibandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan birikibanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nerikibanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan rikibandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nerikibandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê birikibanda (present conditional positive)
minê nerikibanda (present conditional negative)
minê rikibandibûya (preterite conditional positive)
minê nerikibandibûya (preterite conditional negative)
teyê birikibanda (present conditional positive)
teyê nerikibanda (present conditional negative)
teyê rikibandibûya (preterite conditional positive)
teyê nerikibandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê birikibanda (present conditional positive)
wê/wîyê nerikibanda (present conditional negative)
wê/wîyê rikibandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nerikibandibûya (preterite conditional negative)
meyê birikibanda (present conditional positive)
meyê nerikibanda (present conditional negative)
meyê rikibandibûya (preterite conditional positive)
meyê nerikibandibûya (preterite conditional negative)
weyê birikibanda (present conditional positive)
weyê nerikibanda (present conditional negative)
weyê rikibandibûya (preterite conditional positive)
weyê nerikibandibûya (preterite conditional negative)
wanê birikibanda (present conditional positive)
wanê nerikibanda (present conditional negative)
wanê rikibandibûya (preterite conditional positive)
wanê nerikibandibûya (preterite conditional negative)
(tu) birikibîne (imperative present positive)
(tu) nerikibîne (imperative present negative)
(hûn) birikibînin (imperative present positive)
(hûn) nerikibînin (imperative present negative)
ڕکباندن
rekibandin
rukibandin

etymology_text: Ji rikib + -andin.

ipa: /rɪkɪbɑːnˈdɪn/

hyphenation: ri·ki·ban·din


resepsiyon

glosses: pêşwazî, bixêrhatin, keremkirin, civandin, vehewandin

text: Me resepsiyonek bi riya nûneratiya hukumeta Kurdistanê a bakurê Ewropayê bi saya komeleyeka ku dostên kurdan e kir. Li gorhilsengandinên ku wan dikir ev resepsiyon gelek baş û serkeftî derbas bû.

ref: Taha Berwarî di hevpeyivînekê de li gel Mûrad Ciwan, Netkurd.com, 7/2007

glosses: pêşwazîgeh, cihê ku pêşwazî lê tê kirin (bi taybetî li otêlan)

forms: rêsêpsiyon

etymology_text: Ji fransî réception.


hilsengandin

glosses: nirxandin, nirxê tiştekî diyar kirin, raya xwe li ser nirxê tiştekî xuya kirin, dema mirov tiştekî şirove dike raya xwe li ser dide

forms:
هلسهنگاندن
helsengandin

etymology_text: Ji hil- + sengandin.

ipa: /hɪlsɛnɡɑːnˈdɪn/

hyphenation: hil·sen·gan·din


grenade

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Mathieu Denel WMFr-grenade.wav

audio: LL-Q150 (fra)-PJLC-Wiki-grenade.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Penegal-grenade.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DenisdeShawi-grenade.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-grenade.wav


teqdîm

glosses: qedimandin, pêşkêşkirin, arastekirin, raberkirin, berçavkirin, rapêş kirin, nîşandan, daberandin, berpêşkirin

text: Di hundurê salekê de, yek jê, me şiya em xebat bikin qanûnekê ji bo wezareta werzişê amade bikin. Me di 13-ê meha septembera 2006-ê de teqdîmî serokwezîr kir. Pişt re serokwezîr ew arasteyî parlamentoya Kurdistanê kir. Ew di 11-ê meha nîsana 2007-ê de ji bal parlamentoyê ve hat qebûlkirin.

forms:
taqdîm
teqdîs

etymology_text: Ji erebî تَقْدِيم (taqdīm).


dariştin

glosses: dahênan, danîn, çêkirin, saz kirin, ava kirin, piraştin, ihtira kirin, afirandin, formandin.

glosses: riştin, pê de kirin, tiştek berdeyî ser tiştek din.

forms:
داڕشتن
darêjtin
darêştin
darijtin

etymology_text: Ji da- + riştin.


etraf

glosses: derdor, derûdor, dor, dorhêl, hawirdor, medor, hawir, demedor, dorber, derûber, dorûber, doralî, doram, hêldor


Izêr

forms:
Izeyr
Uzeyr
Uzêr

etymology_text: Bi rêya erebî Uzeyr ji îbranî Esra


Mezher

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


muestra

audio: LL-Q1321 (spa)-ElsaBornFree-muestra.wav


gebeurtenis

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-gebeurtenis.wav


граната

audio: LL-Q9091 (bel)-Ssvb-граната.wav


вогнегасник

audio: LL-Q8798 (ukr)-Tohaomg-вогнегасник.wav


granada

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Adélaïde Calais WMFr-granada.wav


grenado

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-grenado.wav


רמון

audio: LL-Q9288 (heb)-YaronSh-רמון.wav


sivor

glosses: Hin cûn, ajelên kirîner yên kilikmezin in û bi daran ve bi lez hildikeve û xwarina wan bi taybetî gûz in.

text: Sivorî bi ber û men ê xwe.

text: Îranê 14 sivorî bitohmeta sîxuriyê girtin!

forms:
سڤۆر
siworî
sîxûr seforî
sûhorik
simbore
sihorek
simorêk
samorik
axkîsk
sefor
sefore
seforî
seforîk
sehor
sehore
sehorî
sehorîk
semol
sembolek
semolek
semor
semorek
sevor
sevore
sevorî
sevorîk
sêvorik
sêvor
sifor
sifore
siforî
siforîk
sihore
simol
simbolek
simolek
simor
simorek
sivore
sivorî
sivorîk
savarok
sivorek
sîwor
sihorîk
sihorî
sihor
zirofo
sincî
simore
pilûl
simorî

etymology_text: Ji zimanên îranî, belkî ji proto-hindûewropî. Hevreha soranî سمۆرە (simore), farisî سمور (semor, “kûje”), farisiya navîn semor (“kûje”). Bide ber rusî соболь (sobolʹ, “kûje”), îngilîzî sable (“kûje”). سمور (semmûr) ya erebî, samur ya tirkî û azerî, սամույր (samuyr) ya ermenî, სიასამური (siyasamuri) ya gurcî, самур / samur ya zimanên balkanî ji zimanên îranî hatine wergirtin. Ji bilî kurdî, bi zimanên din de ev peyv navê kûje ye, ne yê "sivor"î ye.

سِنْجاب

roman: sinjāb

다람쥐

roman: daramjwi

белка

roman: belka

білка

roman: bilka

װעװערקע

roman: veverke


wînç

glosses:
niwêl, siling, ceresqe,
amûra ku werîs yan bizîng lê tê badan û tiştên giran pê tên bilindkirin yan kêşan

forms:
vinç
vînç
winç

etymology_text: ji Înglîzî winch

лебёдка

roman: lebjódka


sterlîn

text: Genralê îngilîz ê ku min ew dît ji min re got ’pênc milyon sterlîn bidin me, binkeyekê li Qibrisê bidin, hemî îstîxbarata ku digihê destê we bi me re pişk bikin, em ê Öcalan ji navê rakin.'

ref: Yavuz Ataç li gor Netkurd.com, 7/2007

forms: stêrlîn

etymology_text: Ji îngilîzî sterling.


kutle

glosses: blok, kom, grûp, lîg, girse, girse, fraksiyon, gumlat

forms: kitle


kitle

glosses: blok, kom, grûp, lîg, girse, fraksiyon, gumlat

text: Duh şandeyeke bilind ya Kutleya Sedir bi serokatiya endamê Kutleya Sedir Beha Erecî serdana PolîtburoyaYNK-ê kir û digel kargêrê polîtburoya YNK-ê Mela Bextiyar û hejmarek ji endamên PB ya YNK-ê li baregeha PB civiya.

ref: Pukmedia.com, 7/2007


lîg

glosses: kutle, blok, kom, grûp, girse, girse, fraksiyon, gumlat

etymology_text: Bi rêya fransî ligue ji îtalî liga

ipa: /liːɡ/


oldar

glosses:
bawermend, dîndar, xwedanas, ayîndar, mûmin,
kesa/ê ku bawerî bi dînekî heye û wî dînî diperêse

glosses: dînperist, xwedaperist, ayînî, teqwa, ayînperist^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji ol + -dar.


dîndar

glosses:
Bawermend, oldar, xwedanas, mûmin,
kesa/ê ku bawerî bi dînekî heye û wî dînî diperêse.

text: Tu ya pîs î ya fe'ar î (X.)156. Te ne şikl e û ne dîndar e (X.)

ref: Feqiyê Teyran,

glosses: Dînperist, xwedaperist, ayîndar, ayînî, teqwa, ayînperist.^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji dîn + -dar.

hyphenation: dîn·dar


-bêjî

forms:
-bêjîtî
-bêjtî

etymology_text: * Ji -bêj + -î


darbirr

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre darbir.


darbir

forms:
داربڕ
darbirr

etymology_text: Ji dar + -bir.

খৰিকটীয়া

roman: khorikotia

лесару́б

roman: ljesarúb

драўні́к

roman: draŭník

дрывасе́к

roman: dryvasjék

дървосека́ч

roman: dǎrvosekáč

дърва́р

roman: dǎrvár

伐木工

roman: fámùgōng

حَطَّاب

roman: ḥaṭṭāb

անտառահատ

roman: antaṙahat

ծառահատ

roman: caṙahat

փայտահատ

roman: pʻaytahat

چوببر

roman: čub-bor

ტყისმჭრელი

roman: ṭq̇ismč̣reli

लकड़हारा

roman: lakaṛhārā

отунчу

roman: otunçu

나무꾼

roman: namukkun

дрвосечач

roman: drvosečač

дрвар

roman: drvar

اوطونجی

roman: oduncu

ағаш кесуші

roman: ağaş kesuşı

отыншы

roman: otynşy

лесору́б

roman: lesorúb

дровосе́к

roman: drovosék

ва́льщик ле́са

roman: válʹščik lésa

ҳезум-бур

roman: hezum-bur

ҳезумкаш

roman: hezumkaš

𐎃𐎉𐎁

roman: ḫṭb

лісору́б

roman: lisorúb

дровору́б

roman: drovorúb

האָלצהעקער

roman: holtsheker

ξυλοκόπος

roman: xylokópos

ξυλοκόπος

roman: xulokópos

ipa: /dɑːɾˈbɪr/


darbir

glosses: Amûrê ku dar pê tên birîn (bi taybetî ya makîneyî)


darbir

glosses: Ji kojerên, dûvikê wê fireh û penik e, di navbera tiliyên paşîn de perdedar e, bi keritandina daran xwedî debar e, li qeraxê avê jîndar e, hêlîn û benda avan damezrîne, ajalek xwedî pîstê hêja ye.

ҡондоҙ

roman: qondoð

бабёр

roman: babjór

бо́бър

roman: bóbǎr

ဘီဗာဖျံ

roman: bhibahpyam

минжэ

roman: minže

бообор

roman: boobor

ᏙᏯ

roman: doya

海狸

roman: hǎilí

河狸

roman: hélí

хӑнтӑр

roman: hăntăr

قُنْدُس

roman: qundus

سَمُّور

roman: sammūr

կուղբ

roman: kuġb

хатала

roman: hatala

дюлкун

roman: ʒulkun

чэлбэн

roman: çəlbən

سگ آبی

roman: sag-e âbi

بیدستر

roman: bidastar

ببر

roman: babar

თახვი

roman: taxvi

ऊदबिलाव

roman: ūdbilāv

ऊद

roman: ūd

בונה

roman: boneh

кемчет

roman: kemçet

мой

roman: moj

비버

roman: bibeo

ᐊᒥᐢᐠ

roman: amisk

дабар

roman: dabar

ындыр

roman: yndyr

минж

roman: minž

قۇندۇز

roman: qunduz

құндыз

roman: qūndyz

қамшат

roman: qamşat

бобр

roman: bobr

бобёр

roman: bobjór

мый

roman: myj

бобе́р

roman: bobér

буобура

roman: buobura

ביבער

roman: biber

κάστορας

roman: kástoras

κάστωρ

roman: kástōr


-hezî

glosses: Paşgirek ku hin peyvên nû ji yên heyî tên çêkirin:*welathezî, hunerhezî, pirtûkhezî


pêşketî

glosses: baştirbûyî, xemilî, kemilandî, pêşxistî, gihandî, baştirkirî, perisandî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
pêşkeftî
pêşkevtî

etymology_text: Ji pêş ketin.

ipa: /peːʃkɛˈtiː/

hyphenation: pêş·ke·tî


pêşketin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

etymology_text: Ji pêş + ketin.


adaptieren

glosses: guncandin, lê anîn, rikibandin, bi kêr anîn, adapte kirin, intiqab kirin, kirin guncav, kirin bikêrhatî


adapter

audio: LL-Q150 (fra)-Poslovitch-adapter.wav

audio: LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-adapter.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Lepticed7-adapter.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Mecanautes-adapter.wav


adapt

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-adapt.wav


adapta

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: kesê duyem yekjimar forma fermanî ji lêker adaptare


Feierlichkeit

glosses: merasim, dêlindêz, rêûresm, ayîn, resmiyet, seremonî


ceremony

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-ceremony.wav


cérémonie

audio: LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-cérémonie.wav


ceremonio

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-ceremonio.wav


taksi

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-taksi.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-taksi.wav


taksi

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-taksi.wav


major

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-major.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-major.wav


mayor

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-mayor.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-mayor.wav


tasar

glosses: taya sar, hestkirina bi sarmayê di leşê xwe de

etymology_text: ta (1) + sar


tasar

audio: LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-tasar.wav


perwerdekar

glosses:
fêrker, hînker, mamoste, elimîner, taşîner,
kesa/ê ku kesekî yan hin kesan perwerde dike

glosses: terbiyeker^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: perwedeker

etymology_text: Ji perwerde + -kar.


serkêş

glosses: Kesa/ê yan tişta/ê ku serê tiştekî dikêşe.

glosses: Kesa/ê yan tişta/ê ku tiştekî bi rê ve dibe anku dimeşîne.

glosses: rêber, pêşeng, pêşrew, pêşewa, serok, serek, serkirde, mirşîd

forms: سهركێش

etymology_text: Ji ser + -kêş.


erebîpeyiv

glosses: erebîzan, kesa/ê ku dizane bi zimanê erebî biaxive anku bipeyive

glosses: erebîziman, kesa/ê ku zimanê wê/wî erebî ye

forms: erebîaxiv

etymology_text: Ji erebî + -peyiv.


erebîzan

glosses: erebîpeyiv, kesa/ê ku dizane bi zimanê erebî biaxive anku bipeyive

etymology_text: Ji erebî + -zan.


ahlak

etymology_text: Ji erebî أَخْلَاق (ʾaḵlāq)

audio: Tr tr ahlak.ogg

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ahlak.wav


xirabîxwaz

glosses:
bedniyet, niyetxirab, xêrnexwaz, belakir,
kesa/ê ku dixwaze tiştên xirab bike

forms:
xirabîxwaztir (comparative)
herî xirabîxwaz (superlative)
xirabîxwaztirîn (superlative)
خرابیخواز
xirabxwaz
xerabîxwaz
xerabîxaz
xirabîxaz

etymology_text: Ji xirabî + -xwaz.


bedniyet

glosses:
xirabîxwaz, niyetxirab, xêrnexwaz, belakir,
kesa/ê ku dixwaze tiştên xirab bike

forms:
bedniyettir (comparative)
herî bedniyet (superlative)
bedniyettirîn (superlative)
bednêt

etymology_text: Ji bed + niyet.


niyetxirab

glosses:
xirabîxwaz, bedniyet, xêrnexwaz, belakir,
kesa/ê ku dixwaze tiştên xirab bike

forms:
niyetxirabtir (comparative)
herî niyetxirab (superlative)
niyetxirabtirîn (superlative)
nêtxerab
nêtxirab
niyetxerab

etymology_text: Ji niyet + xirab.


xêrnexwaz

glosses:
xirabîxwaz, bedniyet, niyetxirab, belakir,
kesa/ê ku dixwaze tiştên xirab bike

forms:
xêrnexwaztir (comparative)
herî xêrnexwaz (superlative)
xêrnexwaztirîn (superlative)
nexêrxwaz
nexêrxaz
xêrnexaz

etymology_text: xêr + ne- + xwaz


fabelo

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-fabelo.wav


îtaet

forms:
itaat
itaet
îtaat
taat
taet

etymology_text: Ji erebî إطاعة (ʾiṭāʿa)


divehî

glosses: maldîvî, zimanek hindûarî ye û zimanê fermî yê Maldîvan e

forms: dîvehî

etymology_text: Ji diveh + -î

ދިވެހި

roman: divehi


conxayî

glosses:
zimanê fermî yê Bûtanê
(ku wek zaravayek zimanê tîbetî tê hesibandin)

forms:
conkayî
conkî
conxî
donkayî
donkî
donxayî
donxî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

རྫོང་ཁ་

roman: rdzong kha

дзонгка

roman: dzongka


Bûtan

glosses: Welatek biçûk e di navbera Çînê û Hindistanê de û paytextê wê Tîmpû ye.

forms:
Butan
Botan
Buhtan
buhtan
butan
buxtan

ܒܗܘܼܛܵܢ

roman: Bhuṭan

ভূটান

roman: bhutan

Бутан

roman: Butan

Бута́н

roman: Bután

ভুটান

roman: bhuṭan

ভোট

roman: bhoṭ

ভোটদেশ

roman: bhōṭodeś

འབྲུག་ཡུལ

roman: 'brug yul

བོདཤ་ཐཱན

roman: bodsh thān

不丹

roman: bat¹ daan¹

不丹

roman: Bùdān

ބޫޓާން

roman: būṭān̊

بُوتَان

roman: būtān

Բութան

roman: Butʻan

بوتان

roman: butân

ભૂતાન

roman: bhūtān

ბჰუტანი

roman: bhuṭani

भूटान

roman: bhūṭān

בְּהוּטָן

roman: butan

භූතානය

roman: bhūtānaya

ພູຖານ

roman: phū thān

ບູຕັງ

roman: bū tang

ഭൂട്ടാൻ

roman: bhūṭṭān

भुटान

roman: bhuṭān

ଭୁଟାନ

roman: bhuṭanô

بوټان

roman: buṭān

ꠜꠥꠐꠣꠘ

roman: búṭan

பூட்டான்

roman: pūṭṭāṉ

ប៊ូតង់

roman: butngô

Μπουτάν

roman: Boután


buxtan

glosses: Iftira, newehî, derew li ser kesekî gotin, virr, nerastî, xîlaf, fesad, tawanbarkirina kesekî bi bihaneyên derew û bêbingeh.

forms:
bihtan
buhtan
bixtan
qeremet
qirêmet
qerûmet
Botan
butan
Bûtan

etymology_text: Ji erebî بهتان

ipa: /bʊxˈtɑːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-buxtan.wav

hyphenation: bux·tan


iftira

glosses: bêbextî, newehî, buxtan, qeremetî, tawanbarkirina kesekî bi bihaneyên derew û bêbingeh

text: Ew iftirayan li min dike.

forms:
iftîra
îftira
îftîra

etymology_text: Ji erebî إِفْتِرَاء (ʾiftirāʾ, “derew”).

δυσφήμηση

roman: dysfímisi

hyphenation: if·ti·ra


iftira

glosses: şiltaxî, nebî, neweyî, şel, êtî, êtik, newî, nîq, qewat, bêbextî, îftira, buxtan

etymology_text: Ji erebî إِفْتِرَاء (ʾiftirāʾ)


rîpwarî

glosses: Komeke zaravayên cermenî ne û bi taybetî li rojavaya Almanyayê tên peyivîn.

forms: ripwarî


Avesta

etymology_text: Ji farisî اوستا, ji farisiya navîn ʾp(y)stʾk' (abestāg).


present

glosses: mewcûd, heyî, berdest, amade, hazir, yekûn

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-present.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-present.wav


present

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-present.wav


ceyranî

glosses:
elektrîkî, karebayî, elektronîkî,
 tişta/ê ku bi ceyranê dixebite yan ji ceyranê hatiye çêkirin yan jî ceyranê bi kar tîne

forms:
ceryanî
cêranî

etymology_text: Ji ceyran + -î


nîşanî

glosses: soza keçekê û kurrekî ji hev re ku dê paşî li gel hev bizewicin

ipa: /niːʃɑːˈniː/

hyphenation: nî·şa·nî


şikêr

text: Goethe, li nava kavilan li kevneşopiya klasîzmê digeriya. Emê di nava şikêr û xirbihên herka dîroka wêran de li rastiya xwe bigerin. Îdeolojiya Enstituya Frensa (1795) ku ji aliyê Tracy û Cabonîs ve hate damezrandin têkiliya navbera hiş û ramanê mirov û cîhana derve derxiste holê.

ref: Medenî Ferho: Li ser stîleke rêkûpêk rûnişt, Bagok.info

text: Ez bi malbat û şên ji welatê xwe derketim, niha jî ez ê vegerim warê kor, xirbe û şikêrên ku kund lê dixwînin.

ref: Firat Cewerî, Payiza Dereng, Avesta, 2014, r. 24

forms:
şikêre
şikêrr
şikêrre
şkêr
şkêre
şkêrr
şkêrre
şikar
şikir


şikar

glosses: nêçîr, rav, seyd, kuştina yan girtina ajelên kûvî

text: ...rojekê Newşîrwanê adil li şikarê digerîya,

ref: Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, 2022 ["1857"], r. 121

text: Ew sûxteper Memo û TacdînXweş çûne şikarê kebk û qazanNagah bi ser ve şubhê bazan

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

glosses: gerîna li tiştekê/î û zeftkirina yan peydakirina wê / wî tiştî

forms:
şkar
شکار
şikêr
şikir

lov#Serbian

roman: lov

κυνήγι

roman: kynígi

notes:
şikar kirin
şikarkirin
şikarkirî


pest

glosses: mîqdara hêza ku li her qadê tê tetbîq kirin

glosses: tade, pêkutî, pêstûrî, çewsandin, binpêkirin, zilm, zordarî, stem, kotek, neheqî, destdirêjî, xedre


pest

glosses: xemgîn, kovandar, keserkûr, dilbikul, sil, xeyidî, enirî, mirîto, bêmad, aciz, bênteng

forms:
pes
pist

etymology_text: Herwiha bi metatezê tepes, hevreha soranî پەست (pest), zazakî tepes, partî [skrîpt hewce ye] (pezd) û kurmancî bizdîn. Tenê di zimanên îranî ên bakur rojavayî da tê dîtin.

гнет

roman: gnet


pest

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-pest.wav


kirrîner

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kirîner.