xwestin

text: Top û zincîr-i vebestin çep û rastHerdu destên xwe hemail şevekêMe ji bo yarê dixwestin çep û rast

glosses: ferman dan, emir dan, ferman kirin, emir kirin

forms:
dixwazim (present)
dixwazî (present)
dixwaze (present)
dixwazin (present)
bixwaze (imperative singular)
bixwazin (imperative plural)
xwest (past)
xwest (past)
xwest (past)
xwest (past)
–xwest– (root past)
min xwest (indicative past positive)
min nexwest (indicative past negative)
te xwest (indicative past positive)
te nexwest (indicative past negative)
wê/wî xwest (indicative past positive)
wê/wî nexwest (indicative past negative)
me xwest (indicative past positive)
me nexwest (indicative past negative)
we xwest (indicative past positive)
we nexwest (indicative past negative)
wan xwest (indicative past positive)
wan nexwest (indicative past negative)
min dixwest (imperfect positive)
min nedixwest (imperfect negative)
min xwestibû (positive)
min nexwestibû (negative)
te dixwest (imperfect positive)
te nedixwest (imperfect negative)
te xwestibû (positive)
te nexwestibû (negative)
wê/wî dixwest (imperfect positive)
wê/wî nedixwest (imperfect negative)
wê/wî xwestibû (positive)
wê/wî nexwestibû (negative)
me dixwest (imperfect positive)
me nedixwest (imperfect negative)
me xwestibû (positive)
me nexwestibû (negative)
we dixwest (imperfect positive)
we nedixwest (imperfect negative)
we xwestibû (positive)
we nexwestibû (negative)
wan dixwest (imperfect positive)
wan nedixwest (imperfect negative)
wan xwestibû (positive)
wan nexwestibû (negative)
minê xwestibe (future perfect positive)
minê nexwestibe (future perfect negative)
teyê xwestibe (future perfect positive)
teyê nexwestibe (future perfect negative)
wê/wîyê xwestibe (future perfect positive)
wê/wîyê nexwestibe (future perfect negative)
meyê xwestibe (future perfect positive)
meyê nexwestibe (future perfect negative)
weyê xwestibe (future perfect positive)
weyê nexwestibe (future perfect negative)
wanê xwestibe (future perfect positive)
wanê nexwestibe (future perfect negative)
min xwestiye (perfect positive)
min nexwestiye (perfect negative)
min xwestibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nexwestibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te xwestiye (perfect positive)
te nexwestiye (perfect negative)
te xwestibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nexwestibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî xwestiye (perfect positive)
wê/wî nexwestiye (perfect negative)
wê/wî xwestibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nexwestibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me xwestiye (perfect positive)
me nexwestiye (perfect negative)
me xwestibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nexwestibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we xwestiye (perfect positive)
we nexwestiye (perfect negative)
we xwestibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nexwestibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan xwestiye (perfect positive)
wan nexwestiye (perfect negative)
wan xwestibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nexwestibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) min xwestibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nexwestibe (preterite subjunctive negative)
(bila) te xwestibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nexwestibe (preterite subjunctive negative)
(bila) wê/wî xwestibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nexwestibe (preterite subjunctive negative)
(bila) me xwestibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nexwestibe (preterite subjunctive negative)
(bila) we xwestibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nexwestibe (preterite subjunctive negative)
(bila) wan xwestibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nexwestibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bixwesta (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nexwesta (imperfect subjunctive negative)
(bila) min xwestibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nexwestibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bixwesta (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nexwesta (imperfect subjunctive negative)
(bila) te xwestibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nexwestibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bixwesta (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nexwesta (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî xwestibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nexwestibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bixwesta (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nexwesta (imperfect subjunctive negative)
(bila) me xwestibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nexwestibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bixwesta (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nexwesta (imperfect subjunctive negative)
(bila) we xwestibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nexwestibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bixwesta (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nexwesta (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan xwestibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nexwestibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bixwesta (present conditional positive)
minê nexwesta (present conditional negative)
minê xwestibûya (preterite conditional positive)
minê nexwestibûya (preterite conditional negative)
teyê bixwesta (present conditional positive)
teyê nexwesta (present conditional negative)
teyê xwestibûya (preterite conditional positive)
teyê nexwestibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bixwesta (present conditional positive)
wê/wîyê nexwesta (present conditional negative)
wê/wîyê xwestibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nexwestibûya (preterite conditional negative)
meyê bixwesta (present conditional positive)
meyê nexwesta (present conditional negative)
meyê xwestibûya (preterite conditional positive)
meyê nexwestibûya (preterite conditional negative)
weyê bixwesta (present conditional positive)
weyê nexwesta (present conditional negative)
weyê xwestibûya (preterite conditional positive)
weyê nexwestibûya (preterite conditional negative)
wanê bixwesta (present conditional positive)
wanê nexwesta (present conditional negative)
wanê xwestibûya (preterite conditional positive)
wanê nexwestibûya (preterite conditional negative)
خوهستن
xastin

etymology_text:
Peyva xwaz hate ji yekbûna peyven xwe - waz
Bi pehlewî xwâsten, bi partî wxâşten, bi soranî xwastin, bi zazakî waştene, bi hewramî wastey
Ji proto-îranî: *xwaz- ("xwestin"),
partî: wx'z- ("xwestin"),
pehlewî: hw'd- /xwāh-/ ("xwestin"),
sogdî: xwz- ("persayen, xwestin"),
farisî: xᵛastan / xᵛāh- ("xwestin"),
gîlekî: bä-xast / xaj- ("xwestin"),
kurmancî: xwestin / -xwaz- ("xwestin"),
soranî: xwastin / -xwaz- ("xwestin"),
hewramî: wastay / waz- ("xwestin"),
zazakî: waştene / (waz-) ^(alfabeya arî)Çavkanî: Cheung p.460

θέλω

roman: thélo

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-xwestin.wav

hyphenation: xwes·tin


xwestin

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


ramûsandin

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses:
maç kirin,
lêvên xwe li leşê kesekê/î yan li tiştekê/î dan (bi taybetî bo hezkirinê yan silavkirinê)

glosses: (du kes) lêvên xwe li yên hev dan (bi mebesta evînê ango hezkirina ji hev)

forms:
ڕامووساندن
ramûsan
ramûsîn

etymology_text: Ji ra + mûsandin.

ipa: /rɑːmuːsɑːnˈdɪn/

hyphenation: ra·mû·san·din


ramûsandin

glosses: danîna lêvên xwe li leşê kesekê/î yan li tiştekê/î


ramûsan

glosses:
maç kirin, ramûsandin,
lêvên xwe li leşê kesekê/î yan li tiştekê/î dan (bi taybetî bo hezkirinê yan silavkirinê): Eniya dayika xwe ramûsand.
(du kes) lêvên xwe li yên hev dan (bi mebesta evînê ango hezkirina ji hev): Lêvên hev radimûsin.

forms:
ڕامووسان
ramûsandin
ramûsîn

etymology_text: ra + *mûs + -an, hevreha farisî بوسیدن (bûsîden, “maç kirin”) û بوسه (bûsê, “maç”) ji zimanên îranî, eslen onomatopoetîk. Bo guherîna M/B bide ber "misilman / bisilman / bisirman". Forma farisî wek بوسة (bûse, bewse) ketiye erebî jî û forma lêkerî باس (base) jî jê hatiye çêkirin.

ашӏагвдзра́

roman: āč̣āg°ʒrā́

агәӡра

roman: āg°ʒrā

агәыдкылара

roman: āg°ədḳəlārā

окшоор

roman: okšoor

јытаар

roman: ǰïtaar

ӧбӧр

roman: öbör

ሳመ

roman: samä

መሳም

roman: mäsam

баизе

roman: baize

үбеү

roman: übew

цалава́ць

roman: calavácʹ

пацалава́ць

roman: pacalavácʹ

চুম্বন করা

roman: cumbôn kôra

বুসা

roman: buśa

целу́вам

roman: celúvam

целу́на

roman: celúna

နမ်း

roman: nam:

таалаха

roman: taalaxa

འུ

roman: 'u

берташ да̄ха

roman: bertaš dāχa

ᎠᏔᏪᏙᏍᎦ

roman: atawedosga

接吻

roman: zip³ man⁵

嘴嘴

roman: zeoi² zeoi²

щинтын

roman: xintɨn

吻

roman: wěn

親

roman: qīn

親吻

roman: qīnwěn

接吻

roman: jiēwěn

親嘴

roman: qīnzuǐ

吻

roman: mńg / bún

唚

roman: chim

йыӈок

roman: jyṇok

чупту

roman: čuptu

قَبَّلَ

roman: qabbala

بَاسَ

roman: bāsa

لَثَمَ

roman: laṯama

باس

roman: bās

համբուրել

roman: hamburel

պաչել

roman: pačʻel

паламс

roman: palams

палсемс

roman: palsems

нюка̄ндя-мӣ

roman: ņukānʒa-mī

بوسیدن

roman: busidan

ماچ کردن

roman: mâč kardan

𐌺𐌿𐌺𐌾𐌰𐌽

roman: kukjan

კოცნა

roman: ḳocna

ამბორი

roman: ambori

चूमना

roman: cūmnā

चुम्बन करना

roman: cumban karnā

נישק \ נִשֵּׁק

roman: nishék

נתן נשיקה

roman: natán n'shiká

өбүү

roman: öbüü

өөп коюу

roman: ööp koyuu

හාදුව

roman: hāduwa

입맞추다

roman: immatchuda

키스하다

roman: kiseuhada

뽀뽀하다

roman: ppoppohada

뽀뽀를 하다

roman: ppopporeul hada

ຈູບ

roman: chūp

ຈຸມພິດ

roman: chum phit

бакнува

roman: baknuva

бакне

roman: bakne

бацува

roman: bacuva

баци

roman: baci

целива

roman: celiva

ചുംബിയ്ക്കുക

roman: cumbiykkuka

ഉമ്മ വക്കുക

roman: umma vakkuka

ᠣᠵᠣᠮᠪᡳ

roman: ojombi

ჯუნა

roman: ǯuna

үнсэх

roman: ünseh

озох

roman: ozoh

म्वाइँ खानु

roman: mwāĩ khānu

ئۆپمەك

roman: öpmek

بوسە قىلماق

roman: bose qilmaq

لېۋىگە باسماق

roman: lëwige basmaq

چومل

roman: čumǝ́l

مچول

roman: mačawᶕl

сүю

roman: süü

өбу

roman: öbu

целова́ть

roman: celovátʹ

поцелова́ть

roman: pocelovátʹ

целова́ться

roman: celovátʹsja

चुम्ब्

roman: cumb

бӯса кардан

roman: büsa kardan

бӯса гирифтан

roman: büsa giriftan

бӯсидан

roman: büsidan

бӯсса кардан

roman: büssa kardan

முத்தம்

roman: muttam

จูบ

roman: jùup

ముద్దాడు

roman: muddāḍu

చుంబించు

roman: cumbiñcu

үбәргә

roman: übärgä

འོ་བྱེད

roman: 'o byed

ཁ་བསྐྱལ

roman: kha bskyal

ཨོའོ་བསྐྱལ

roman: o'o bskyal


ramûsan

glosses:
maç, mirç,
 danîna lêvên xwe li leşê kesekê/î yan li tiştekê/î

চুমা

roman: suma

পৰশ্

roman: poros

убач

roman: ubač

пацалу́нак

roman: pacalúnak

চুম্বন

roman: cumbôn

целу́вка

roman: celúvka

နမ်း

roman: nam:

ба

roman: ba

吻

roman: wěn

親

roman: qīn

親吻

roman: qīnwěn

接吻

roman: jiēwěn

親嘴

roman: qīnzuǐ

قُبْلَة

roman: qubla

بَوْسَة

roman: bawsa

بُوسَة

roman: būsa

بوسة

roman: bōsa

համբույր

roman: hambuyr

بوسه

roman: buse

ماچ

roman: mâč

𐍆𐍂𐌹𐌾𐍉𐌽𐍃

roman: frijōns

𐌲𐌰𐍆𐍂𐌹𐌾𐍉𐌽𐍃

roman: gafrijōns

ચુંબન

roman: cumban

კოცნა

roman: ḳocna

ამბორი

roman: ambori

נְשִׁיקָה

roman: neshiká

ಮುತ್ತು

roman: muttu

өбүш

roman: öbüş

입맞춤

roman: immatchum

키스

roman: kiseu

뽀뽀

roman: ppoppo

بُص

roman: bōṣ

ຈູບ

roman: chūp

ການຈູບ

roman: kān chūp

бакнеж

roman: baknež

ഉമ്മ

roman: umma

ചുംബനം

roman: cumbanaṃ

മുത്തം

roman: muttaṃ

ჯუნა

roman: ǯuna

үнсэлт

roman: ünselt

म्वाइँ

roman: mwāĩ

ଚୁମା

roman: cuma

بوسە

roman: bose

ھاببا

roman: habba

өбісу

roman: öbısu

сүйісу

roman: süiısu

поцелу́й

roman: pocelúj

चुम्ब

roman: cumba

चुम्बन

roman: cumbana

бӯса

roman: büsa

муччӣ

roman: muččī

бӯсса

roman: büssa

ముద్దు

roman: muddu

үбү

roman: übü

үбеш

roman: übeş

поцілу́нок

roman: pocilúnok

ថើប

roman: thaəp

קוש

roman: kush

φιλί

roman: filí

ασπασμός

roman: aspasmós

φίλημα

roman: phílēma

ipa: /rɑːmuːˈsɑːn/

hyphenation: ra·mû·san


ramûsîn

glosses: Lêvên xwe li leşê kesekê/î yan li tiştekê/î dan (bi taybetî bo hezkirinê yan silavkirinê).

text: Eniya dayika xwe ramûsî.

text: Rojeke eyd ew jinêd axa u e'yanan diçine eyda xanimê û destêd xanime ramûsin, xanim ji libasêd xwe ji xatunêd axa û e'yan qewî şermi dibin ù bêkêf bûyî, mirûzê diketin.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 73, ISBN 978-605-5683-27-6

glosses: Du kes lêvên xwe li yên hev dan (bi mebesta evînê ango hezkirina ji hev).

text: Lêvên hev radimûsin.

forms:
radimûsim (present)
radimûsî (present)
radimûse (present)
radimûsin (present)
ramûse (imperative singular)
ramûsin (imperative plural)
ramûsî (past)
ramûsî (past)
ramûsî (past)
ramûsî (past)
ra –mûs– (root present)
ra –mûsî– (root past)
ez radimûsim (indicative present positive)
ez ranamûsim (indicative present negative)
min ramûsî (indicative past positive)
min ranemûsî (indicative past negative)
tu radimûsî (indicative present positive)
tu ranamûsî (indicative present negative)
te ramûsî (indicative past positive)
te ranemûsî (indicative past negative)
ew radimûse (indicative present positive)
ew ranamûse (indicative present negative)
wê/wî ramûsî (indicative past positive)
wê/wî ranemûsî (indicative past negative)
em radimûsin (indicative present positive)
em ranamûsin (indicative present negative)
me ramûsî (indicative past positive)
me ranemûsî (indicative past negative)
hûn radimûsin (indicative present positive)
hûn ranamûsin (indicative present negative)
we ramûsî (indicative past positive)
we ranemûsî (indicative past negative)
ew radimûsin (indicative present positive)
ew ranamûsin (indicative present negative)
wan ramûsî (indicative past positive)
wan ranemûsî (indicative past negative)
min radimûsî (imperfect positive)
min ranedimûsî (imperfect negative)
min ramûsîbû (positive)
min ranemûsîbû (negative)
te radimûsî (imperfect positive)
te ranedimûsî (imperfect negative)
te ramûsîbû (positive)
te ranemûsîbû (negative)
wê/wî radimûsî (imperfect positive)
wê/wî ranedimûsî (imperfect negative)
wê/wî ramûsîbû (positive)
wê/wî ranemûsîbû (negative)
me radimûsî (imperfect positive)
me ranedimûsî (imperfect negative)
me ramûsîbû (positive)
me ranemûsîbû (negative)
we radimûsî (imperfect positive)
we ranedimûsî (imperfect negative)
we ramûsîbû (positive)
we ranemûsîbû (negative)
wan radimûsî (imperfect positive)
wan ranedimûsî (imperfect negative)
wan ramûsîbû (positive)
wan ranemûsîbû (negative)
ez ê ramûsim (future positive)
ez ê ranemûsim (future negative)
minê ramûsîbe (future perfect positive)
minê ranemûsîbe (future perfect negative)
tu yê ramûsî (future positive)
tu yê ranemûsî (future negative)
teyê ramûsîbe (future perfect positive)
teyê ranemûsîbe (future perfect negative)
ew ê ramûse (future positive)
ew ê ranemûse (future negative)
wê/wîyê ramûsîbe (future perfect positive)
wê/wîyê ranemûsîbe (future perfect negative)
em ê ramûsin (future positive)
em ê ranemûsin (future negative)
meyê ramûsîbe (future perfect positive)
meyê ranemûsîbe (future perfect negative)
hûn ê ramûsin (future positive)
hûn ê ranemûsin (future negative)
weyê ramûsîbe (future perfect positive)
weyê ranemûsîbe (future perfect negative)
ew ê ramûsin (future positive)
ew ê ranemûsin (future negative)
wanê ramûsîbe (future perfect positive)
wanê ranemûsîbe (future perfect negative)
min ramûsiye (perfect positive)
min ranemûsiye (perfect negative)
min ramûsîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min ranemûsîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te ramûsiye (perfect positive)
te ranemûsiye (perfect negative)
te ramûsîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te ranemûsîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî ramûsiye (perfect positive)
wê/wî ranemûsiye (perfect negative)
wê/wî ramûsîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî ranemûsîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me ramûsiye (perfect positive)
me ranemûsiye (perfect negative)
me ramûsîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me ranemûsîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we ramûsiye (perfect positive)
we ranemûsiye (perfect negative)
we ramûsîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we ranemûsîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan ramûsiye (perfect positive)
wan ranemûsiye (perfect negative)
wan ramûsîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan ranemûsîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez ramûsim (present subjunctive positive)
(bila) ez ranemûsim (present subjunctive negative)
(bila) min ramûsîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) min ranemûsîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu ramûsî (present subjunctive positive)
(bila) tu ranemûsî (present subjunctive negative)
(bila) te ramûsîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) te ranemûsîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew ramûse (present subjunctive positive)
(bila) ew ranemûse (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî ramûsîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî ranemûsîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em ramûsin (present subjunctive positive)
(bila) em ranemûsin (present subjunctive negative)
(bila) me ramûsîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) me ranemûsîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn ramûsin (present subjunctive positive)
(bila) hûn ranemûsin (present subjunctive negative)
(bila) we ramûsîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) we ranemûsîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew ramûsin (present subjunctive positive)
(bila) ew ranemûsin (present subjunctive negative)
(bila) wan ramûsîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan ranemûsîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) min ramûsiya (imperfect subjunctive positive)
(bila) min ranemûsiya (imperfect subjunctive negative)
(bila) min ramûsîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min ranemûsîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te ramûsiya (imperfect subjunctive positive)
(bila) te ranemûsiya (imperfect subjunctive negative)
(bila) te ramûsîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te ranemûsîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî ramûsiya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî ranemûsiya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî ramûsîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî ranemûsîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me ramûsiya (imperfect subjunctive positive)
(bila) me ranemûsiya (imperfect subjunctive negative)
(bila) me ramûsîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me ranemûsîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we ramûsiya (imperfect subjunctive positive)
(bila) we ranemûsiya (imperfect subjunctive negative)
(bila) we ramûsîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we ranemûsîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan ramûsiya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan ranemûsiya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan ramûsîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan ranemûsîbûya (pluperfect subjunctive negative)
minê ramûsiya (present conditional positive)
minê ranemûsiya (present conditional negative)
minê ramûsîbûya (preterite conditional positive)
minê ranemûsîbûya (preterite conditional negative)
teyê ramûsiya (present conditional positive)
teyê ranemûsiya (present conditional negative)
teyê ramûsîbûya (preterite conditional positive)
teyê ranemûsîbûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê ramûsiya (present conditional positive)
wê/wîyê ranemûsiya (present conditional negative)
wê/wîyê ramûsîbûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê ranemûsîbûya (preterite conditional negative)
meyê ramûsiya (present conditional positive)
meyê ranemûsiya (present conditional negative)
meyê ramûsîbûya (preterite conditional positive)
meyê ranemûsîbûya (preterite conditional negative)
weyê ramûsiya (present conditional positive)
weyê ranemûsiya (present conditional negative)
weyê ramûsîbûya (preterite conditional positive)
weyê ranemûsîbûya (preterite conditional negative)
wanê ramûsiya (present conditional positive)
wanê ranemûsiya (present conditional negative)
wanê ramûsîbûya (preterite conditional positive)
wanê ranemûsîbûya (preterite conditional negative)
(tu) ramûse (imperative present positive)
(tu) ranemûse (imperative present negative)
(hûn) ramûsin (imperative present positive)
(hûn) ranemûsin (imperative present negative)
ramûsan
ramûsandin

etymology_text: Ji ra- + mûsîn.

ашӏагвдзра́

roman: āč̣āg°ʒrā́

агәӡра

roman: āg°ʒrā

агәыдкылара

roman: āg°ədḳəlārā

окшоор

roman: okšoor

јытаар

roman: ǰïtaar

ӧбӧр

roman: öbör

ሳመ

roman: samä

መሳም

roman: mäsam

баизе

roman: baize

үбеү

roman: übew

цалава́ць

roman: calavácʹ

пацалава́ць

roman: pacalavácʹ

চুম্বন করা

roman: cumbôn kôra

বুসা

roman: buśa

целу́вам

roman: celúvam

целу́на

roman: celúna

နမ်း

roman: nam:

таалаха

roman: taalaxa

འུ

roman: 'u

берташ да̄ха

roman: bertaš dāχa

ᎠᏔᏪᏙᏍᎦ

roman: atawedosga

接吻

roman: zip³ man⁵

嘴嘴

roman: zeoi² zeoi²

щинтын

roman: xintɨn

吻

roman: wěn

親

roman: qīn

親吻

roman: qīnwěn

接吻

roman: jiēwěn

親嘴

roman: qīnzuǐ

吻

roman: mńg / bún

唚

roman: chim

йыӈок

roman: jyṇok

чупту

roman: čuptu

قَبَّلَ

roman: qabbala

بَاسَ

roman: bāsa

لَثَمَ

roman: laṯama

باس

roman: bās

համբուրել

roman: hamburel

պաչել

roman: pačʻel

паламс

roman: palams

палсемс

roman: palsems

нюка̄ндя-мӣ

roman: ņukānʒa-mī

بوسیدن

roman: busidan

ماچ کردن

roman: mâč kardan

𐌺𐌿𐌺𐌾𐌰𐌽

roman: kukjan

კოცნა

roman: ḳocna

ამბორი

roman: ambori

चूमना

roman: cūmnā

चुम्बन करना

roman: cumban karnā

נישק \ נִשֵּׁק

roman: nishék

נתן נשיקה

roman: natán n'shiká

өбүү

roman: öbüü

өөп коюу

roman: ööp koyuu

හාදුව

roman: hāduwa

입맞추다

roman: immatchuda

키스하다

roman: kiseuhada

뽀뽀하다

roman: ppoppohada

뽀뽀를 하다

roman: ppopporeul hada

ຈູບ

roman: chūp

ຈຸມພິດ

roman: chum phit

бакнува

roman: baknuva

бакне

roman: bakne

бацува

roman: bacuva

баци

roman: baci

целива

roman: celiva

ചുംബിയ്ക്കുക

roman: cumbiykkuka

ഉമ്മ വക്കുക

roman: umma vakkuka

ᠣᠵᠣᠮᠪᡳ

roman: ojombi

ჯუნა

roman: ǯuna

үнсэх

roman: ünseh

озох

roman: ozoh

म्वाइँ खानु

roman: mwāĩ khānu

ئۆپمەك

roman: öpmek

بوسە قىلماق

roman: bose qilmaq

لېۋىگە باسماق

roman: lëwige basmaq

چومل

roman: čumǝ́l

مچول

roman: mačawᶕl

сүю

roman: süü

өбу

roman: öbu

целова́ть

roman: celovátʹ

поцелова́ть

roman: pocelovátʹ

целова́ться

roman: celovátʹsja

चुम्ब्

roman: cumb

бӯса кардан

roman: büsa kardan

бӯса гирифтан

roman: büsa giriftan

бӯсидан

roman: büsidan

бӯсса кардан

roman: büssa kardan

முத்தம்

roman: muttam

จูบ

roman: jùup

ముద్దాడు

roman: muddāḍu

చుంబించు

roman: cumbiñcu

үбәргә

roman: übärgä

འོ་བྱེད

roman: 'o byed

ཁ་བསྐྱལ

roman: kha bskyal


ramûsîn

glosses: Danîna lêvên xwe li leşê kesekê/î yan li tiştekê/î.

text: Ramûsan li gep û alekan li gelek welatan edetek silavkirinê ye.

text: Te ez bi ramûsana xwe helandim.

ipa: /rɑːmuːˈsiːn/

hyphenation: ra·mû·sîn


maç

forms:
ماچ
mirç
mis
mîss
paç
pis
piss
baç
birç
bis
biss
bîse
bûse

etymology_text: Hevrehasoranî ماچ (maç), farisî ماچ (mâč), tacikî муччӣ (muččī), herwiha hevreha din ya kurmancî (ra)mûs(an), farisî بوسیدن (bûsîden), latînî basium, fransî bisou, îngilîzî buss... hemû ji proto-hindûewropî*bu. Bo guherîna B/M bidin ber bo nimûne bizmar (< mismar) û bisirman (misilman). Bo guherîna Ç/S bidin ber birçî/birsî. Taliya talî texlîdkirina dengê maç/mirç yê siriştî yê dikare were bihîstin dema ku kesek maçekê li kesekî/ê yan tiştekî/ê dide.

চুমা

roman: suma

পৰশ্

roman: poros

убач

roman: ubač

пацалу́нак

roman: pacalúnak

চুম্বন

roman: cumbôn

целу́вка

roman: celúvka

နမ်း

roman: nam:

ба

roman: ba

吻

roman: wěn

親

roman: qīn

親吻

roman: qīnwěn

接吻

roman: jiēwěn

親嘴

roman: qīnzuǐ

قُبْلَة

roman: qubla

بَوْسَة

roman: bawsa

بُوسَة

roman: būsa

بوسة

roman: bōsa

համբույր

roman: hambuyr

بوسه

roman: buse

ماچ

roman: mâč

𐍆𐍂𐌹𐌾𐍉𐌽𐍃

roman: frijōns

𐌲𐌰𐍆𐍂𐌹𐌾𐍉𐌽𐍃

roman: gafrijōns

ચુંબન

roman: cumban

კოცნა

roman: ḳocna

ამბორი

roman: ambori

נְשִׁיקָה

roman: neshiká

ಮುತ್ತು

roman: muttu

өбүш

roman: öbüş

입맞춤

roman: immatchum

키스

roman: kiseu

뽀뽀

roman: ppoppo

بُص

roman: bōṣ

ຈູບ

roman: chūp

ການຈູບ

roman: kān chūp

бакнеж

roman: baknež

ഉമ്മ

roman: umma

ചുംബനം

roman: cumbanaṃ

മുത്തം

roman: muttaṃ

ჯუნა

roman: ǯuna

үнсэлт

roman: ünselt

म्वाइँ

roman: mwāĩ

ଚୁମା

roman: cuma

بوسە

roman: bose

ھاببا

roman: habba

өбісу

roman: öbısu

сүйісу

roman: süiısu

поцелу́й

roman: pocelúj

चुम्ब

roman: cumba

चुम्बन

roman: cumbana

бӯса

roman: büsa

муччӣ

roman: muččī

бӯсса

roman: büssa

ముద్దు

roman: muddu

үбү

roman: übü

үбеш

roman: übeş

поцілу́нок

roman: pocilúnok

ថើប

roman: thaəp

קוש

roman: kush

φιλί

roman: filí

ασπασμός

roman: aspasmós

φίλημα

roman: phílēma

ipa: /mɑːt͡ʃ/


maç

glosses: hevrikiyek anku rikeberiyek di navbera du aliyan de (bi taybetî di werzişê anku sporê de)

etymology_text: Deyn ji îngilîzî match.

матч

roman: mātč

матч

roman: matč

спабо́рніцтва

roman: spabórnictva

ম্যাচ

roman: mjac

мач

roman: mač

ပြိုင်ပွဲ

roman: pruingpwai:

مُبَارَاة

roman: mubārāh

مبارة

roman: mubāra

مسابقة

roman: musābaqa

ماتش

roman: mātš

խաղ

roman: xaġ

մրցում

roman: mrcʻum

մրցամարտ

roman: mrcʻamart

մատչ

roman: matčʻ

مسابقه

roman: mosâbeqe

მატჩი

roman: maṭči

मैच

roman: maic

תַּחֲרוּת

roman: takharút

матч

roman: matç

мелдеш

roman: meldeş

경기

roman: gyeonggi

시합

roman: sihap

ການແຂ່ງຂັນ

roman: kān khǣng khan

натпревар

roman: natprevar

меч

roman: meč

тэмцээн

roman: temtseen

مۇسابىقە

roman: musabiqe

жарыс

roman: jarys

соревнова́ние

roman: sorevnovánije

состяза́ние

roman: sostjazánije

мусобиқа

roman: musobiqa

вохӯрӣ

roman: voxürī

འགྲན་སྡུར

roman: 'gran sdur

змага́ння

roman: zmahánnja

កីឡា

roman: kəylaa

מאַטש

roman: matsh

ματς

roman: mats

αγώνας

roman: agónas


paç

glosses:
maç, ramûs,
danîna lêvên xwe li leşê kesekê/î yan li tiştekê/î:

text: Paçkirina gep û alekan li gelek welatan edetek silavkirinê ye.

text: Te ez bi maça xwe helandim.

text: Av li ser xêlî rijî zû pêç bîne.

text: Îcare hema filhal ewan paçêd di ber xwe dane bidertêne

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 119, ISBN 978-605-5683-27-6

etymology_text: ji dengê mirç yê siriştî yê dikare bêt bihîstin dema maçek tê dan li tiştekê/î

चुम्बन

roman: cumban

ipa: /pɑːt͡ʃ/

hyphenation: paç


e-pirtûk

glosses: pirtûkên ne li ser kaxezê lê bi formek elektronîkî ango karebayî hatine weşandin (bi taybetî li ser Internetê)

forms:
e-pertûk
e-name
e-poste

etymology_text: Ji e + pirtûk.


e-kitêb

glosses: kitêbên elektronîkî: pirtûkên ne li ser kaxezê lê bi formek elektronîkî ango karebayî hatine weşandin (bi taybetî li ser Internetê)

forms:
e-kîtab
e-name
e-poste


e-name

glosses:
e-mail, e-poste, posteya elektronîk,
nameyên elektronîkî,
 peyamên anku mesajên bi elektronîkî anku bi karebayî tên şandin anku hinartin anku birêkirin (bi taybetî bi rêya Internetê)

forms:
e-kitêb
e-pirtûk

etymology_text: Ji e + name.

ܒܝܼܠܕܵܪܘܼܬܵܐ ܐܸܠܝܼܩܲܛܪܘܿܢܵܝܬܵܐ

roman: bīldāruta ilīqaṭronāytā

ܐܝܼܡܲܝܠ

roman: īmayl

ইমেইল

roman: imeil

ইমেল

roman: imel

электро́нная по́шта

roman: eljektrónnaja póšta

імэ́йл

roman: iméjl

мэйл

roman: mejl

ই-মেইল

roman: i-meil

имейл

roman: imejl

အီမေးလ်

roman: imel:

གློག་འཕྲིན

roman: glog 'phrin

電子郵件

roman: din⁶ zi² jau⁴ gin⁶⁻²

電郵

roman: din⁶ jau⁴

電子郵件

roman: diànzǐ yóujiàn

電郵

roman: diànyóu

بَرِيد إِلِكْتْرُونِيّ

roman: barīd ʾiliktrūniyy

إِيمَيْل

roman: ʾīmayl

إيميل

roman: ʔīmēl

էլեկտրոնային փստ

roman: ēlektronayin pʻst

էլ. փոստ

roman: ēl. pʻost

մեյլ

roman: meyl

پست الکترونیک

roman: post-e elekteronik

ایمیل

roman: imeyl

رایانامه

roman: râyânâme

ઇ-મેઇલ

roman: i-meila

ელექტრონული ფოსტა

roman: elekṭronuli posṭa

ელფოსტა

roman: elposṭa

იმეილი

roman: imeili

वि-पत्र

roman: vi-patra

ई-पत्र

roman: ī-patra

ईमेल

roman: īmel

דואר אלקטרוני \ דֹּאַר אֶלֶקְטְרוֹנִי

roman: dóar elektróni

ಮಿಂಚೆ

roman: miñce

электрондук почта

roman: elektronduk poçta

විද්යුත් තැපෑල

roman: widyut tæpǣla

전자메일

roman: jeonjameil

ອີແມລ

roman: ʼī mǣn

електро́нска по́шта

roman: elektrónska póšta

е-пошта

roman: e-pošta

ഇ-മെയിൽ

roman: i-meyil

цахим шуудан

roman: tsahim šuudan

и-мэйл

roman: i-mejl

ଇମେଲ

roman: imelô

ਈ-ਮੇਲ

roman: ī-mēl

электронды пошта

roman: elektrondy poşta

электро́нная по́чта

roman: elektrónnaja póčta

име́йл

roman: imɛ́jl

мейл

roman: mɛjl

електроні́чна по́шта

roman: elektroníčna póšta

ᮞᮥᮛᮦᮜᮦᮊ᮪

roman: surélék

почтаи электронӣ

roman: počtayi elektronī

மின்னஞ்சல்

roman: miṉṉañcal

ఈ-మెయిల్

roman: ī-meyil

ኢመይል

roman: ʾimäyl

གློག་རྡུལ་འཕྲིན་སྒམ

roman: glog rdul 'phrin sgam

ای میل

roman: ī mel

برقی ڈاک

roman: barqī ḍāk

електро́нна по́шта

roman: elektrónna póšta

អ៊ីមែល

roman: ʼiimɛɛl

អសន្យាណូសារ

roman: ʼɑɑhnyiənousaa

בליצפּאָסט

roman: blitspost

ηλεκτρονικό ταχυδρομείο

roman: ilektronikó tachydromeío

ηλ. ταχ.

roman: il. tach.


e-mesaj

glosses: mesajên elektronîkî: peyamên ango mesajên bi elektronîkî ango bi karebayî tên şandin ango hinartin ango birêkirin (bi taybetî bi rêya Internetê)

etymology_text: Ji e + mesaj.


e-poste

glosses: posteya elektronîkî: pergala ango sîstema pêgihandina peyamekê ji kompûterekê bo yek din (bi taybetî bi rêya torra Internetê)

glosses: nameyên elektronîkî: peyamên ango mesajên bi elektronîkî ango bi karebayî tên şandin ango hinartin ango birêkirin (bi taybetî bi rêya Internetê)

etymology_text: Ji e + poste.


candar

glosses: Heyberên jîndar yên dikarin bimeşin û bi tiştan dihesin.

forms:
kurdî-erebî:
جاندار

etymology_text: Ji can + -dar.

животно

roman: životno

животное

roman: životnoje

зверь

roman: zverʹ

ipa: /d͡ʒɑːnˈdɑːɾ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-candar.wav

hyphenation: can·dar


lawir

glosses: Hemî lawirên din lê ne mirov (nezanistî).

forms:
لاور
rawir

etymology_text: Nevebirrî. Dibe ku kurtkirî ji cinawir, ji can + -wer. Lê hêjayî gotinê ye ku li deverinan tenê bo heywanên dizîkî dav vedidî û dengê wê hindik têyî û meriv ditirsînî bi kar tê; an jî heywanên ji harî xirrînî dikî tê gotin. Anku bal dide li ser dengî; ser vê nîşeyê, dibe ku hevreha law, lac, lawik (2), lawij, lava... Forma pêşîn lawir e ji ber ku rawir wek /rr/ nayê lêvandin, heke rastiyê /r/ bibûya wek /rr/ bi lêv bibûya çimkî di dengnasiya kurmancî de r'ên pêşîn wisan in.

ipa: /lɑːˈwɪɾ/

hyphenation: la·wir


kûvî

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses:
Ne kedî, ne kehî,
lawirên ku berdayî dijîn,
 heywanên ku ne hatine kedîkirin yên li çolê azad digerin.

text: Siyabend çû nêçîra bizinên kûvî.

text:
Ayîne li pêş-i tûtiyan girt
Davik te li pêş-i kûviyan girt
Ayîne ji wan we ye ko av e

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

glosses: Kesên yan heywanên ji mirovan direvin yan xwe nêzî mirovan nakin yan xwe nadin dest mirovan.

text: Keçikeke pirr kûvî ye.

glosses: ji ko ya kov, ji çîya ya çolê. (ko yan kov = çîya)

forms:
kovî
kîvî
kofî
kwîvî
dirinde
hov
revok
wehş

etymology_text: Ji *kûv ("çiya yan çol" lê di kurmancî de nemaye) + -î, hevreha soranî کێوی (kêwî) ji کێو (çiya) > کوێستان (kwêstan, “zozan”) ku hevreha zazakî ko (çiya > koyî = kûvî) û farisî کوه (kûh, “çiya”) > کوهستان (kûhistan, “zozan”) e, hemû ji zimanên îranî. Bo nimûneyeke din jî, ku hevbera "h" ya farisî di kurmancî de "v" ye, bide ber kurmancî kevn û farisî کهن (kohen) û zazakî kihan. Bi heman awayî bingehê dijwateya "kûvî" anku kedî / kehî jî *ked yan *ke (mal, xanî) di kurmancî de nemaye lê di hin ziman û zaravayên din yên îranî de diyar e: zazakî keye, pehlewî kedek, avestayî kete-, peştûyî كوټه (koṭe).

وحشی

roman: veḧşî

дикий

roman: díkij

άγριος

roman: ágrios

αιμοβόρος

roman: aimovóros


kedî

glosses:
Ajelên mirov xwedî dikin,
heywanên ji alî mirovan ve tên xwedankirin û ne li çolê berdayî ne.

glosses: Kesên yan heywanên ji mirovan narevin yan xwe nêzî mirovan dikin yan xwe bidin dest mirovî.

forms:
kedîtir (comparative)
herî kedî (superlative)
kedîtirîn (superlative)
kehî
dirinde
hov
revok
wehş

etymology_text: Ji zimanên îranî, ji ked, ji avestayîkata-, keye (Kurdiya zazakî), mal + î, -î. Herwiha pehlewîkadagīg: kadag-, keye (Kurdiya zazakî), mal + īg, -î.


rojane

forms:
rojanetir (comparative)
herî rojane (superlative)
rojanetirîn (superlative)
hefteyane
mehane
salane

etymology_text: Ji roj + -ane


rojane

pos: adv

pos_title: Hoker

ケㇱト

roman: kesto

һәр көн

roman: här kön

штодня́

roman: štodnjá

штодзённа

roman: štodzjonna

штодзе́нь

roman: štodzjénʹ

रोज

roman: roj

всекидне́вно

roman: vsekidnévno

ежедне́вно

roman: ežednévno

每天

roman: měitiān

每日

roman: měirì

天天

roman: tiāntiān

يَوْمِيًّا

roman: yawmiyyan

كُلَّ يَوْمٍ

roman: kulla yawmin

օրական

roman: ōrakan

रोज़

roman: roz

हर रोज़

roman: har roz

हर दिन

roman: har din

प्रतिदिन

roman: pratidin

दैनिक

roman: dainik

מדי יום

roman: mi'dei yom

ар күн

roman: ar kün

매일

roman: maeil

맨날

roman: maennal

секојдневно

roman: sekojdnevno

ദിവസേന

roman: divasēna

ദൈനംദിനം

roman: dainandinaṃ

ദിനംപ്രതി

roman: dinamprati

ھەر كۈنى

roman: her küni

әр күн

roman: är kün

ежедне́вно

roman: ježednévno

ка́ждый день

roman: káždyj denʹ

каждодне́вно

roman: každodnévno

द्यविद्यवि

roman: dyávidyavi

ทุกวัน

roman: túk-wan

ทุก ๆ วัน

roman: túk-túk-wan

щоде́нно

roman: ščodénno

щодня́

roman: ščodnjá

ко́жного дня

roman: kóžnoho dnja

រាល់ថ្ងៃ

roman: roal tngay

יעדן טאָג

roman: yedn tog

טאָג־טעגלעך

roman: tog-teglekh

טעגווײַז

roman: tegvayz

ημερησίως

roman: imerisíos

καθημερινά

roman: kathimeriná

κάθε μέρα

roman: káthe méra

καθ' ἡμέραν

roman: kath' hēméran


rojane

glosses: Pareyê bo karkirina rojekê tê dan / wergirtin.


salane

forms:
hefteyane
mehane
rojane

etymology_text: Ji sal + ane.


salane

glosses: miz, meaş: pareyê bo karkirina salekê tê dan / wergirtin:


sal

glosses:
12 meh, 365 roj, 52 hefte
 bihar û havîn û payiz û zivistan bi hev re

text: Hate gêrran hêj ne behsa AdemêNê hezaran salê çûne axîrîEw nebûbû Adem, hêj av û herî

ref: Mela Hisênê Bateyî: Mewlûd

forms:
سال
(dengasî: صال، صاڵ)
сал

etymology_text:
Hevreha soranî ساڵ (sał), kurdiya başûrîsał, hewramî sał, belûçî سال (sal), farisî سال (sal), tacikî сол (sol), talîşî سال (sal) û sor, pehlewî 𐭱𐭭𐭲 (/sāl/), pertî 𐫘𐫀𐫡 (/sar/), zazakî serre, osetî сӕрд/сӕрдӕ (særd/særdæ: havîn), (avestayî 𐬯𐬀𐬭𐬆𐬜𐬀 (sarəδa), hexamenişî 𐎰𐎼𐎭 (θ-r-d), sanskrîtî शरद् (şered: 1. payiz 2. sal)... hemû ji proto-hindûewropî *ḱelh₁- (“germ bûn”) ku herwiha serekaniya bo nimûne calēre (germ bûn) ya latînî ye.
سال (sal) ya urdûyî û साल (sal) ya hindî ji zimanên îranî hatine wergirtin; peyva sanskrîtî शरद् (şered) di wan de maneya "payiz"ê dide. Bo hin nimûneyên din jî ku "-rd-" ya îraniya kevn di kurmancî de dibe "l", binêre "gul, al, gel, çil (40), kalan"...
Di makezimanê proto-hindûewropî de peyva bi wateya "sal" *yóh₁r̥ ku bo nimûne year ya îngilîzî, Jahr ya almanî û år ya swêdî jê hatine. Di nav zimanên îranî de ew di avestayî de wek 𐬫𐬁𐬭𐬆 (yārə: sal) û di hexamenişî de wek 𐎯𐏁𐎹𐎠𐎼𐎶 (duşi-yāram: hişkesal, sala kêmbaran) hatiye qeydkirin. Ew wek peyveke serbixwe di zimanên niha yên îranî de nemaye lê di kurdî de di peyva pêrar (du sal berî niha) û di hevwateya wê ya farisî پیرار (pîrar) de maye ku herdu ji forma îraniya kevn ya *pere-yar hatine ku li dawiyê wê "-yar" bi maneya "sal" e.
Peyva sal û peyva zazakî serre hinekî dişibin hevwateya xwe ya erebî sene (şene, şente bi zimanên din yên samî) û herwiha hevwateyên xwe yên bi zimanên tirkîkî jî, bo nimûne qazaxî û kirgîzî жыл (cıl - bi tirkî yıl) lê nêzîkiya wan ya dengî tenê tesedifî ye. Lê tirkî herwiha peyva sene bi kar tîne ku ji erebî hatiye wergirtin.
;Çavkanî:
* Tsabolov, R. L., Ferhenga etîmolojî ya zimanê kurdî ["Цаболов, Р. Л.: Эмцмолоƨцческцц̆ словарь курδскоƨо языка"], Moskova, 2001-2010
* Chyet, Michael L. (2003): Kurdish-English Dictionary, Ferhenga Kurmancî-Inglîzî, Yale University Press, r. 527, 450.
*
* Mayrhofer, Manfred (1992–2001): Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Ferhenga etîmolojî ya hindûaryayiya kevn] (bi almanî), Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag.

ساڵ

roman: sał

ашқәс

roman: āškws

гъэ

roman: ġă

илъэс

roman: iłăs

𒈬

roman: šattu

አመት

roman: ʾämät

ܫܹܢ݇ܬܵܐ

roman: šeta

ܫܢܬܐ

roman: ša[n]tā

שַׁתָּא

roman: šattā

বছৰ

roman: bosor

চন

roman: son

лъагӏел

roman: łaʿel

йыл

roman: yïl

год

roman: hod

лет

roman: ljet

рок

roman: rok

سال

roman: sál

সাল

roman: śal

বছর

roman: bôchôr

সন

roman: śôn

сан

roman: san

годи́на

roman: godína

နှစ်

roman: hnac

жэл

roman: žel

он

roman: on

шо

roman: šo

ᏑᏕᏘᏴᏓ

roman: sudetiyvda

нян

roman: ni͡an

年

roman: ngièn, ngiàn

年

roman: nián

年頭

roman: niántóu

年

roman: nîng

年

roman: nièng

年

roman: nî, liân

гивин

roman: givin

ҫул

roman: śul

дус

roman: dus

عَام

roman: ʿām

أَعْوَام

roman: ʾaʿwām

سَنَة

roman: sana

سَنَوَات

roman: sanawāt

عام

roman: ʕām

տարի

roman: tari

թվական

roman: tʻvakan

ие

roman: ije

ዓም

roman: ʿam

𐌀𐌅𐌉𐌋

roman: avil

анҥан

roman: anŋan

анңани

roman: anңaņi

سال

roman: sâl

𐌾𐌴𐍂

roman: jēr

𐌰𐍄𐌰𐌸𐌽𐌹

roman: ataþni

વર્ષ

roman: varṣ

წელი

roman: c̣eli

წელიწადი

roman: c̣elic̣adi

साल

roman: sāl

संवत्सर

roman: sãvatsar

वत्सर

roman: vatsar

काल

roman: kāl

שָׁנָה

roman: shaná

шу

roman: šu

җил

roman: jil

ಏಡು

roman: ēḍu

ؤری

roman: vạrī

жыл

roman: cıl

අවුරුද්ද

roman: awurudda

во

roman: vo

년(年)

roman: nyeon

연(年)

roman: yeon

해

roman: hae

шин

roman: šin

ປີ

roman: pī

йис

roman: jis

ᦔᦲ

roman: ṗii

година

roman: godina

വർഷം

roman: varṣaṃ

കൊല്ലം

roman: kollaṃ

ആണ്ട്

roman: āṇṭŭ

വത്സരം

roman: vatsaraṃ

ᠠᠨᡳᠶᠠ

roman: aniya

वर्ष

roman: varṣa

киза

roman: kiza

жил

roman: žil

ань

roman: aņ

ବର୍ଷ

roman: bôrṣô

аз

roman: az

ییل

roman: yıl

يىل

roman: yil

жил

roman: zhil


Haîtî

pos: name

pos_title: Serenav

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

Гаіці

roman: Haici

Хаити

roman: Haiti

ჰაიტი

roman: haiṭi

아이티

roman: aiti

Гаити

roman: Gaiti

Гаїті

roman: Hajiti

Αϊτή

roman: Aïtí


girav

glosses:
Cihê ku hemû derdorên wî av in.
Bi taybetî deverek di deryayekê de.

forms: گراڤ

etymology_text: Ji gir + av.

адгьылбжьаха

roman: ādg’əlbž̍āxā

хыгъэхъун

roman: xəġăχ°n

псыгу

roman: psəg°

ортолык

roman: ortolïk

ደሴት

roman: däset

ܓܙܪܬܐ

roman: gāzartā’

দ্বীপ

roman: dip

モシㇼ

roman: mosir

斯麻

roman: *syema or *sjema

утрау

roman: utraw

გუბ

roman: gub

კუნძულ

roman: ḳunʒul

во́страў

roman: vóstraŭ

вы́спа

roman: výspa

দ্বীপ

roman: dbip

জিঞ্জিরা

roman: jiñjira

द्वीप

roman: dvīp

о́стров

roman: óstrov

ကျွန်း

roman: kywan:

ဒီပါ

roman: dipa

арал

roman: aral

гӏайре

roman: ġajre

ᎠᎽᏰᎵ

roman: amuyeli

до

roman: do

хэдо

roman: hedo

島

roman: táu

島

roman: dǎo

島

roman: dǒ̤

島

roman: dō̤

島嶼

roman: tó-sū, tó͘-sū

島

roman: tó, tó͘

海島

roman: hái-tó͘ / hái-tó

иԓир

roman: iḷir

утрав

roman: utrav

ޖަޒާ

roman: jazā

جَزِيرَة

roman: jazīra

جزيرة

roman: gezīra

կղզի

roman: kġzi

букчан

roman: ʙukcan

جزیره

roman: jazire

گنگ

roman: gang

𐤀𐤉

roman: ʾy

ટાપુ

roman: ṭāpu

კუნძული

roman: ḳunʒuli

टापू

roman: ṭāpū

जज़ीरा

roman: jazīrā

उपद्वीप

roman: upadvīp

אִי

roman: i

島

roman: しま, sima

арл

roman: arl

ದ್ವೀಪ

roman: dvīpa

айрымкан

roman: ayrımkan

айрыкам

roman: ayrıkam

දිවයින

roman: diwayina

ди

roman: di

ді

roman: dï

셤〯

roman: syěm

섬

roman: seom

ᒥᓂᔥᑎᒄ

roman: minishtikw

атав

roman: ataw

島

roman: しまー, shimā

ດອນ

roman: dǭn

ເກາະ

roman: kǫ

ადა

roman: ada

ᦂᦸᦰ

roman: k̇oa!

ᦂᦸᦰᦡᦸᧃ

roman: k̇oa!ḋoan

остров

roman: ostrov

ദ്വീപ്

roman: dvīpŭ

ᡨᡠᠨ

roman: tun

тумп

roman: tump

बेट

roman: beṭ

ошмаоты

roman: ošmaoty

კოკი

roman: ḳoḳi

島

roman: すま, suma

цёнга

roman: cjonga

ур̌

roman: uř

島

roman: しま, shima

ଟାପୁ

roman: ṭapu

ଦ୍ଵୀପ

roman: dvīpô

сакъадах

roman: sak’adax

جزیره

roman: cezire

جەزىرە

roman: jezire

ټاپو

roman: ṭâpu

جزيره

roman: ǰazira

ٹاپو

roman: ṭāpv


cih

text: Eya meymestê meyxwar eXewa qelbê emel bê cihGuhê xelkê kerr û bê bih

ref: Feqiyê Teyran,

forms:
جهـ
cî
cîh
geh

etymology_text: Hevreha soranî cê(ga), zazakî ca, pehlewî ca(h), farisî ca(y), pehlewî gyag, parsî wyag, ji zimanên îranî. Hêjayî gotinê ye ku ne hevreha peyva geh e.

ቦታ

roman: bota

ঠাই

roman: thai

ウシ

roman: usi

урын

roman: urïn

ер

roman: yer

ме́сца

roman: mjésca

ہند

roman: hand

জায়গা

roman: jaẏga

мя́сто

roman: mjásto

နေရာ

roman: nera

地方

roman: dei⁶ fong¹

дифон

roman: difon

地方

roman: thi-fông

地方

roman: dìfang

所在

roman: só͘-chāi / só͘-chǎi / sé-chāi

مَكَان

roman: makān

حتة

roman: ḥeta

مَحَل

roman: maḥal

بلاصة

roman: blāṣa

موضع

roman: mūṭaʕ, mūḍaʕ

بكأن

roman: bakān

حتة

roman: ḥitta

տեղ

roman: teġ

билэк

roman: ʙilək

буг

roman: ʙug

билэ

roman: bilə

محل

roman: mahall

جا

roman: jâ

مکان

roman: makân

𐍃𐍄𐌰𐌸𐍃

roman: staþs

સ્થળ

roman: sthaḷ

ადგილი

roman: adgili

მდებარეობა

roman: mdebareoba

ადგილ-მდებარეობა

roman: adgil-mdebareoba

जगह

roman: jagah

स्थान

roman: sthān

מָקוֹם

roman: makóm

מיקום

roman: mikum

ಸ್ಥಳ

roman: sthaḷa

орун

roman: orun

ස්ථානය

roman: sthānaya

장소

roman: jangso

터

roman: teo

곳

roman: got

위치

roman: wichi

ສະຖານທີ່

roman: sa thān thī

ບ່ອນ

roman: bǭn

место

roman: mesto

സ്ഥലം

roman: sthalaṃ

ᠪᠠ

roman: ba

ᠪᠠ ᠨᠠ

roman: ba na

ᠣᡵᠣᠨ

roman: oron

जागा

roman: jāgā

არდგილი

roman: ardgili

газар

roman: gazar

ᠭᠠᠵᠠᠷ

roman: ɣaǰar

جاي

roman: jay

ځای

roman: zāy

مکان

roman: makãn

орын

roman: oryn

ⲙⲁ

roman: ma

ме́сто

roman: mésto

स्थान

roman: sthāna

ꠎꠦꠉꠣ

roman: zega

мѣсто

roman: město

ҷой

roman: joy

макон

roman: makon

маҳал

roman: mahal

இடம்

roman: iṭam

స్థానము

roman: sthānamu

тур

roman: tur

урын

roman: urın

ས་ཆ

roman: sa cha

𐎎𐎋𐎐𐎚

roman: mknt

جاگہ

roman: jāgah

мі́сце

roman: mísce

កន្លែង

roman: kɑɑkɑnlɛɛng

אָרט

roman: ort

τόπος

roman: tópos

θέση

roman: thési

περιοχή

roman: periochí

τοποθεσία

roman: topothesía

μέρος

roman: méros

σημείο

roman: simeío

χώρος

roman: chóros

ipa: /d͡ʒɪh/


cih

glosses: Nivîn, doşek, behlîfên ku merî di nav de radikeve, radize.

text: Ku hûn ji banyoyê derkevin, xwe baş bipêçin û 30 - 45 deqîqan xwe di nav cihan de dirêj kin.

ref: Ji hemdem.com

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-cih.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-cih.wav

hyphenation: cih


cî

forms:
cîh
geh

ipa: /d͡ʒiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-cî.wav

hyphenation: cî


cîh

text: Belê, ew cîh, cîhekî tarî, bi mij û dûman bû.

ref: Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

ipa: /d͡ʒiːh/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-cîh.wav

hyphenation: cîh


dîn

glosses: Bîr û baweriyên mirovan li ser hindê ka dinya û mirov çawan çêbûye û Xwedê yan xweda çawan in û têkiliyên Wî yan wan û mirovan çawan in

text: Dînê îslamê, dînê fileyan, dînê êzidiyan, dînê zerdeştiyan, dînê cihûyan.

text: Dîn û îman nan e, nan ku tune be, bende îro êzdî ye sibe misilman e

text: Daye me mîrasa Qur'ana KerîmDînê me kir kamil û ni'met-temam

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

forms: دين

etymology_text:
Navmiletî, hevreha farisî دین, farisiya navîn dên, avestayî deêna û belkî sanskrîtî धर्म (dherme-). Peyva "dîn" bi hezaran sal e ku hem di zimanên îranî û hem jî yên samî de heye: avestayî "deêna", pehlewî "dên", akadî "dînu" (di wî zimanî de bi maneya "qanûn"ê). Bi ihtimalek mezin rehê peyvê samî ye lê ji akadî (ku zimanek samî ye) bi rêya zimanek din (belkî elamî) ketiye avestayî û ji avestayî jî ketiye pehlewî û taliyê dîsa li erebî vegeriye. Forma niha ya kurdî/farisî bi ihtimalek mezin bi rêya îslamê ji erebî hatiye wergirtin lê dîroka wê gelek dirêj û hêja ye. Bo peyvek din jî ku pêşî ji zimanên îranî ketiye zimanê erebî û paşî bi forma xwe ya erebî li zimanên îranî vegeriye, binere: birc.
Idiaya Beghyani, ku dibêje "dîn" peyveke hindûewropî ye, bêbingeh e ji ber ku ji bilî zimanên îranî ev peyv di zimanên din yên hindûewropî de peyda nabe. Zimanên îranî jî ew ji zimanên rojhilatî wergirtiye.^([çavkanî hewce ye]) Gelek berî avestayî ew peyv di zimanên samî de - wek akadî - hatiye bikaranîn.^([çavkanî hewce ye])

адин

roman: ādin

дин

roman: din

ሃይማኖት

roman: haymanot

ধৰ্ম

roman: dhormo

𐬛𐬀𐬉𐬥𐬁

roman: daēnā

рэлі́гія

roman: relíhija

ধর্ম

roman: dhôrm

দ্বীন

roman: dbin

рели́гия

roman: relígija

вероизповеда́ние

roman: veroizpovedánie

шажан

roman: šažan

ᏗᏁᎸᏙᏗ

roman: dinelvdodi

宗教

roman: zung¹ gaau³

җё

roman: ži͡o

宗教

roman: chûng-kau

宗教

roman: zōngjiào

宗教

roman: cŭng-gáu

宗教

roman: chong-kàu

тӗн

roman: tĕn

ދީން

roman: dīn̊

دِين

roman: dīn

կրոն

roman: kron

dyn'

roman: dēn

مذهب

roman: mazhab

کیش

roman: kiš

آیین

roman: âyin

ધર્મ

roman: dharma

რელიგია

roman: religia

აღმსარებლობა

roman: aɣmsarebloba

სარწმუნოება

roman: sarc̣munoeba

דָּת

roman: dat

ди

roman: di

مَزہَب

roman: mazab

ආගම

roman: āgama

종교

roman: jonggyo

ສາດສະໜາ

roman: sāt sa nā

религија

roman: religija

മതം

roman: mataṃ

шашин

roman: šašin

ଧର୍ମ

roman: dhôrmô

مذهب

roman: mazháb

دھرم

roman: dharm

ਧਰਮ

roman: dharam

дін

roman: dın

ⲙⲉⲧⲁⲥⲉⲃⲏⲥ

roman: metasebēs

ве́ра

roman: véra

вероиспове́дание

roman: veroispovédanije

ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ

roman: dhôrôm

ꠗꠞ꠆ꠝꠧ

roman: dórmo

சமயம்

roman: camayam

மதம்

roman: matam

మతము

roman: matamu

ཆོས་ལུགས

roman: chos lugs

шажын

roman: şajın

សាសនា

roman: saahniə

итэҕэл

roman: iteğel

רעליגיע

roman: religye

θρησκεία

roman: thriskeía

θρησκεία

roman: thrēskeía

ipa: /diːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-dîn.wav

hyphenation: dîn


dîn

forms:
dîntir (comparative)
herî dîn (superlative)
dîntirîn (superlative)
dhîn
dîhn

etymology_text: Kurtkirina dêwîn, hevreha farisî دیوانه (dîvanê) ji dêw (“bi maneya cin”) + -ane. Bide ber mecnûn.

እብድ

roman: ʾəbd

шалёны

roman: šaljóny

бязу́мны

roman: bjazúmny

দেওয়ানা

roman: deoẏana

পাগল

roman: pagôl

মজনু

roman: môjnu

луд

roman: lud

побъ́ркан

roman: pobǎ́rkan

နှမ်း

roman: hnam:

癡線

roman: ci¹ sin³

瘋狂

roman: fēngkuáng

瘋

roman: fēng

مَجْنُون

roman: majnūn

مَخْبُول

roman: maḵbūl

مَسْعُور

roman: masʿūr

أَحْمَق

roman: ʔaḥmaq

حمق

roman: ḥmaq

مسطي

roman: msaṭṭi

هبيل

roman: hbīl

խենթ

roman: xentʻ

խելագար

roman: xelagar

գիժ

roman: giž

دیوانه

roman: divâne

مجنون

roman: majnun

შეშლილი

roman: šešlili

გადარეული

roman: gadareuli

გიჟი

roman: giži

არანორმალური

roman: aranormaluri

შეურაცხადი

roman: šeuracxadi

पागल

roman: pāgal

दीवाना

roman: dīvānā

מְטוֹרָף

roman: metoráf

מְשׁוּגָע

roman: meshugá

жинди

roman: cindi

미치다

roman: michida

солиотой

roman: soliotoj

галзуу

roman: galzuu

لېونی

roman: lewanay

مجنون

roman: majnǔn

ақылсыз

roman: aqylsyz

есалаң

roman: esalañ

сумасше́дший

roman: sumasšédšij

безу́мный

roman: bezúmnyj

умалишённый

roman: umališónnyj

поме́шанный

roman: poméšannyj

чо́кнутый

roman: čóknutyj

спя́тивший

roman: spjátivšij

неадеква́тный

roman: neadɛkvátnyj

ошале́вший

roman: ošalévšij

ненорма́льный

roman: nenormálʹnyj

девона

roman: devona

ҷиннӣ

roman: jinnī

บ้า

roman: bâa

божеві́льний

roman: boževílʹnyj

шале́ний

roman: šalényj

ឆ្កួត

roman: chkuət

លលាតែ

roman: lɔɔliətae

ឧម្មត្តកៈ

roman: ʼŏmmôttâkaʼ

τρελός

roman: trelós

μανιώδης

roman: maniṓdēs


dîn

glosses: dên, dêhn, dihn, bal, mereq, serinc, enteres

text: Dîna xwe bide nik bayê barîn ey birader/ Sitêra sibê îro ji şerqê li me da der/ Rewşen kirî Kurdistan, bi carek wê seraser/ Nîşana sibê ye, fereca xêrê ne dûr e.

ref: Seydayê Tîrêj: Bilbilê Dilşadî


kin

text: Her celeb, her texlît dar hebûn. Darên biber, darên bêber, zirav, qalind, kin qayîm û kevnar her babet hebûn.

ref: Tu, Mehmed Uzun, 1984

forms:
kintir (comparative)
herî kin (superlative)
kintirîn (superlative)
kan
kîn
kon
kun

etymology_text: Hevreha zazakî kilm, elwîrî-wîderîکله (kulê), ji zimanên îranî (bi taybetî bakur-rojavayî).

кӏако

roman: č̣̍āko

চুটি

roman: suti

চাপৰ

roman: sapor

ҡыҫҡа

roman: qïθqa

тоҡор

roman: toqor

каро́ткі

roman: karótki

কম

roman: kôm

къс

roman: kǎs

кра́тък

roman: krátǎk

တို

roman: tui

доца

roman: doca

ᎠᏍᏆᎳᎢ

roman: asqualai

дуан

roman: duan

短

roman: duǎn

短

roman: doi

کله

roman: kole

قَصِير

roman: qaṣīr

قصير

roman: ’uṣáyyar

قصير

roman: gaṣīr

կարճ

roman: karč

урумкун

roman: urumkun

کوتاه

roman: kutâh

მოკლე

roman: moḳle

कम

roman: kam

नाटा

roman: nāṭā

छोटा

roman: choṭā

קָצָר

roman: katsár

кӏэщӏ

roman: č̣̍ăṣ̂

кӏагуэ

roman: č̣̍āg°ă

кыска

roman: kıska

짧다

roman: jjalda

짧은

roman: jjalbeun

ສັ້ນ

roman: san

მკულე

roman: mḳule

краток

roman: kratok

кус

roman: kus

ചെറിയ

roman: ceṟiya

ᡶᠣᡥᠣᠯᠣᠨ

roman: foholon

კუნტა

roman: ḳunṭa

богино

roman: bogino

ахар

roman: ahar

قىسقا

roman: qisqa

لنډ

roman: lanḍ

қысқа

roman: qysqa

коро́ткий

roman: korótkij

коро́ткый

roman: korótkŷj

ह्रस्व

roman: hrasva

кратъкъ

roman: kratŭkŭ

მეკუ̂შდე

roman: meḳûšde

кӯтоҳ

roman: kütoh

สั้น

roman: sân

кыска

roman: qıska

کوتاہ

roman: kutāh

коро́ткий

roman: korótkyj

ខ្លី

roman: khləy

кылгас

roman: kılgas

קורץ

roman: kurts

σύντομος

roman: sýntomos

κοντός

roman: kontós

βραχύς

roman: brakhús

hyphenation: kin


kin

audio: LL-Q1860 (eng)-Fake estate-kin.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-kin.wav


dirêj

glosses:
ne kurt, ne kin, ne qut,
bi mesafeya xwe mezin:

text: Hekkakî bi navê »Zîn« nivîsîDestê xwe dirêj kirî ku bînitDa qenc nezer bikit bibînit

forms:
dirêjtir (comparative)
herî dirêj (superlative)
dirêjtirîn (superlative)
درێژ
дьреж
drêj
pêvekêşk

etymology_text:
Hevreha soranî درێژ (dirêj), goranî/hewramî dirêj, belûçî دراج (drac), farisî دراز (deraz, dêraz), farisiya navîn 𐯌𐮲𐮹𐮰𐮿 (dlʾc /drāz/), tacikî дароз (daroz), avestayî 𐬛𐬭𐬁𐬘𐬀𐬵 (drājah, /draceh/) ji proto-îranî *draHǰʰas ji proto-hindûewropî *dléh₁gʰ-s ~ *dl̥h₁gʰ-és.
Herwiha têkilî zazakî derg, partî 𐫅𐫡𐫄 (d'rǧ) û 𐫅𐫡𐫃 (derǧ), hexamenişî 𐎭𐎼𐎥 (d-r-g /derge/), avestayî 𐬛𐬀𐬭𐬆𐬔𐬀 (darəga, /derige/), osetî даргъ (darǧ), peştûyî لارغه (lā́rǧa), sanskrîtî दीर्घ (dīrghá), hindî दीर्घ (dīrgh), ûrdûyî دیرگھ (dergh) (dīrgh), rusî до́лгий (dólgiy), bulgarî дълъг (dǎlǎg), makedonî долг (dolg), polonî długi, yûnanî δολιχός (dolixós)... hemû ji proto-hindûewropî *dl̥h₁gʰós.
Herwiha têkilî peyva kurmancî dereng / direng, soranî درهنگ (direng), pehlewî drang (/dreng/), (ji vir pê ve bi wateya "dirêj":) latînî longus (bi ketina D-ya destpêkê), îngilîzî long, portugalî longo, fransî long, îtalî lungo, spanî luengo, romanî lung, îngilîzî long, almanî/danmarkî/holendî/norwecî lang, swêdî lång... hemû ji proto-hindûewropî *dlongʰos.
Guherîna L-ya hindûewropî bi R di zimanên îranî de diyardeyeke berbelav e. Binêrin bo nimûne: roj, rîx, rûvî...
Peyvên dirêj, dereng û dêrîn hem ji aliyê wateya xwe û hem jî ji hêla dengên xwe ve di gelek zimanên hindûewropî de dişibin hev û di dîrokê de carinan bi hev guherîne jî. Loma bo nimûne derg (dirêj) ya zazakî ji dirêj ya kurmancî zêdetir dişibedereng ya kurmancî.
;Çavkanî:
* Chyet, Michael L. (2003): Kurdish-English Dictionary, Ferhenga Kurmancî-Inglîzî, Yale University Press.
* Horn, Paul. (1893): Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingehê etîmolojiya farisî] (bi almanî). Strassburg
* Lubotsky, Alexander. Indo-Aryan inherited lexicon. University of Leiden.
*
*Paul, Ludwig. (1998) "The Position of Zazaki Among West Iranian languages" University of Hamburg. pdf.
*
* Mallory, J. P.; Adams, D. Q. (2006): The Oxford Introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European World (Oxford Linguistics), New York: Oxford University Press.
* Pokorny, Julius, Ferhenga etîmolojî ya hindûewropî ["Indogermanisches etymologisches Wörterbuch (bi almanî)"], Bern, 1959
*
* Расторгуева В. С., Эдельман Д. И. Этимологический словарь иранских языков. [Rastorguyeva V.S., Edelman D.I.: Ferhenga Etîmolojî ya Zimanên Îranî] (bi rûsî) 2000-2011.
* Tsabolov, R. L., Ferhenga etîmolojî ya zimanê kurdî ["Цаболов, Р. Л.: Эмцмолоƨцческцц̆ словарь курδскоƨо языка"], Moskova, 2001-2010

ау

roman: āu

ахәхәа

roman: āx°x°ā

узун

roman: uzun

ረዥም

roman: räžm

দীঘল

roman: dighol

халатаб

roman: χalatab

оҙон

roman: oðon

до́ўгі

roman: dóŭhi

দীর্ঘ

roman: dirgh

লম্বা

roman: lômba

дъ́лъг

roman: dǎ́lǎg

ရှည်

roman: hrany

урта

roman: urta

деха

roman: deχa

ᎦᏅᎯᏓ

roman: ganvhida

чон

roman: čon

長

roman: cháng

長

roman: dòng

вӑрӑм

roman: vărăm

уһун

roman: uhun

طَوِيل

roman: ṭawīl

طويل

roman: ṭwil

طويلة

roman: ṭwila

երկար

roman: erkar

ӈонам

roman: ŋonam

ңоним

roman: ңoņim

دراز

roman: derâz

طولانی

roman: tulâni

გრძელი

roman: grʒeli

लम्बा

roman: lambā

ארוך \ אָרֹךְ

roman: aróx

дӏаьха

roman: dʿäχa

ут

roman: ut

вихаь

roman: wiχä

දිගු

roman: digu

кузь

roman: kuzʹ

길다

roman: gilda

нивʼлыӄин

roman: niwləqin

ᑭᓄ

roman: kino-

ຍາວ

roman: nyāo

გუნძე

roman: gunʒe

йаргъи

roman: jarġi

ᦍᦱᧁ

roman: yaaw

долг

roman: dolg

ᡤᠣᠯᠮᡳᠨ

roman: golmin

хоса

roman: hosa

लांब

roman: lāmba

кужы

roman: kužy

გინძე

roman: ginʒe

урт

roman: urt

लामो

roman: lāmo

кылдь

roman: kəld̦

ଦୀର୍ଘ

roman: dīrghô

даргъ

roman: darǧ

اوږد

roman: uẓd

ұзын

roman: ūzyn

дли́нный

roman: dlínnyj

दीर्घ

roman: dīrgha

ꠟꠣꠝ꠆ꠛꠣ

roman: lamba

дльгъ

roman: dlĭgŭ

ჯო̄დი

roman: ǯōdi

ယၢဝ်း

roman: yáaw

རིང་པུ

roman: ringpu

ярхи

roman: jarχi

дароз

roman: daroz

நீளமான

roman: nīḷamāṉa

ยาว

roman: yaao

озын

roman: ozın

རིང་པོ

roman: ring po

бохо

roman: boχo

до́вгий

roman: dóvhyj

វែង

roman: vɛɛng

לאַנג

roman: lang

μακρύς

roman: makrýs

μακρός

roman: makrós

ipa: /dɪˈɾeːʒ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-dirêj.wav

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-dirêj.wav

hyphenation: di·rêj


qut

forms:
quttir (comparative)
herî qut (superlative)
quttirîn (superlative)
quto


qut

glosses:
berdewamî, bênavbirî:
(li) qutekê (bênavbir, bi berdewamî)


gav

glosses: livîneke kurt bi piyan ango lingan, rakirina piyekî ango lingekî û danîna wî piçekê pêşvetir

forms:
گاڤ
gam

etymology_text:
Ji proto-hindûewropî *gʷem- (“hatin”), proto-îranî *gam ("hatin") > *ga-man- ("gav"), têkildarî gamen- ("gav") ya avestayî, gam ya farisî û zazakî, gaw ya soranî, गच्छति (gachhati) ya sanskrîtî, gimti ("zan") ya lîtwanî, come ("hatin") ya îngilîzî, kommen ("hatin") ya almanî û komma ("hatin") ya swêdî...
:Çavkanî: Cheung p.100, Horn p.198, Lubotsky
:Hevreh: zeman, amayene ya zazakî, peyamber | Pokorny: 463

гали

roman: gali

аҙым

roman: aðïm

крок

roman: krok

шаг

roman: šah

قدم

roman: qadam

گام

roman: gám

стъ́пка

roman: stǎ́pka

кра́чка

roman: kráčka

步

roman: bù

خُطْوَة

roman: ḵuṭwa

خَطْوَة

roman: ḵaṭwa

քայլ

roman: kʻayl

ნაბიჯი

roman: nabiǯi

पद

roman: pad

צַעַד

roman: tsá'ad

адым

roman: adım

걸음

roman: georeum

ກ້າວ

roman: kāo

чекор

roman: čekor

алхаа

roman: alhaa

алхам

roman: alham

قەدەم

roman: qedem

шаг

roman: šag

पद

roman: pada

ก้าว

roman: gâao

ជំហាន

roman: cumhaan

שריט

roman: shrit

βήμα

roman: víma

βάσις

roman: básis

ipa: /ɡɑːv/


gav

text: Gava Ferzend çav li çente ket, destê xwe dirêjî wî kir û jê xwest.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text: Dibêjim wer cebel bit ewBi ker bit wê di gavê daHeçî firqet nedî hicran

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

etymology_text: Têkildarî geh, -ga / -ge ya soranî, گاه (-gah) ya farisî, gah ya pehlewî, gaθu- ya farisiya kevn, -gatu ya avestayî, गात (gatu) ya sanskrîtî, гать (gati: rêk) ya rusî, гат/gat ya sirbî, hať ya slovakî, hemû ji proto-hindûewropî ... . գահ (gah) ya ermenî ji zimanekî îranî hatiye deynkirin. Bo V di kurmancî de beramberî H di farisî de, bidin ber kurmancî kovî/kûvî û kevn miqabilî farisî کوهی (kuhî) û کهنتر (kohan).


pêngav

glosses: livînek kurt bi piyan ango lingan, rakirina piyekî ango lingekî û danîna wî piçekê pêşvetir

text: Çend pêngavan virve were.

text: Bi bîst pêngava dikarî xwe bigihînî mala me.

text: Ji vir ta wir gavek e.

text: Pêngava sêyem di projeya me de...

forms:
pêgav
pengav
pingav

etymology_text: pê + -n- + gav

단계

roman: dan-gye


pa

text: Rohnîkê wî şîn kirin dar û nebatÇûn di erdê da û pa û mayî matPirr girî û xweş girî bê hed gelek

notes:
pa be
pa belê
pa çi
pa ne
pa nexêr


pa

text: yekî ez di pa re hembêz kirim û navê min hilda

ref: Osman Sebrî


pa

glosses: kurtkirina granpa an grandfather, anku kurtkirina kalik an bavpîrî

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-pa.wav


tirimpêl

glosses: Makîneyeke pêanîn û pêbirina mirovan û tiştan e ku bi taybetî bi mazûtê dixebite û li ser tayreyan ango tekeran dilive.

forms:
ترمپێل
terembêl
terempêl
terimbêl
terimpêl
terumbêl
terumpêl
tirimbêl
tirumbêl
tirumpêl
torombêl
torompêl
trembêl
trempêl
trimbêl
trimpêl
trumbêl
trumpêl
turimbêl
turimpêl
turumbêl
turumpêl
tumbêl
balafir
keştî
trên

etymology_text: Herwiha tirimbêl, turumbêl, torombêl (û hwd - ji jor binêre) ji otomobîl ji fransî automobile ji yûnanî αὐτός (aὐtós) (autós: xwe, bi xwe) + ji latînî mobilis (gerok, livok, seyar, mobîl). Bo ketina vokalan (herfên bideng) ji destpêka peyvê bide ber: Birahîm ji Îbrahîm, Simaîl ji Îsmaîl, mîr ji emîr... Zêdebûna dengê R ji ber dengê tirimpêlan e: "rrrr" yan "tirrrr"... Ketina O-ya destpêkê di hin devokên erebî de jî qewimiye, bo nimûne erebiya bakur-rojavayê Afrîkayê: طوموبيل (tomobîl). Bo guherîna B bi P bide ber paysikil (duçerxe) ji îngilîzî bicycle, pas (otobûs) ji îngilîzî bus yan patrî (pîl) ji îngilîzî battery... Peyva dirêj "otomobîl" di gelek zimanên din de jî kurt bûye yan guheriye. Bo nimûne di almanî de tenê wek "Auto" û di swêdî de jî bes wek "bil" maye. Bide ber zazakî temafîl/temfil.

መኪና

roman: mäkina

ܪܲܕܵܝܬܵܐ

roman: radāytā

গাড়ী

roman: gari

автомобиль

roman: avtomobil’

машы́на

roman: mašýna

аўтамабі́ль

roman: aŭtamabílʹ

аўтамашы́на

roman: aŭtamašýna

самахо́д

roman: samaxód

а́ўта

roman: áŭta

аўто́

roman: aŭtó

গাড়ি

roman: gaṛi

রথ

roman: rôth

кола́

roman: kolá

автомоби́л

roman: avtomobíl

ကား

roman: ka:

ယဉ်

roman: yany

автомашина

roman: avtomašina

машен

roman: mašen

автомобиль

roman: awtomobil’

ᏗᎦᏚᎴᏂ

roman: digaduleni

汽車

roman: hei³ ce¹

машинэ

roman: mašine

чичә

roman: čičə

汽車

roman: qìchē

車

roman: chē

自動車

roman: zìdòngchē

自動車

roman: chū-tōng-chhia

風車

roman: hong-chhia

汽車

roman: khì-chhia

ކާރު

roman: kāru

ކާރުތައް

roman: kārutak̊

سَيَّارَة

roman: sayyāra

عَرَبِيَّة

roman: ʿarabiyya

طوموبيل

roman: ṭumubīl

մեքենա

roman: mekʻena

ավտոմեքենա

roman: avtomekʻena

ավտո

roman: avto

ардомапель

roman: ardomapelʹ

خودرو

roman: xodrow

ماشین

roman: mâšin

اتومبیل

roman: otomobil

موتر

roman: môtar

કાર

roman: kār

მანქანა

roman: mankana

ავტო

roman: avṭo

ავტომობილი

roman: avṭomobili

ავტომანქანა

roman: avṭomankana

गाड़ी

roman: gāṛī

מְכוֹנִית

roman: m'khonít

אוֹטוֹ

roman: óto

автомобиль

roman: avtomobilʹ

машина

roman: maşina

автомашина

roman: avtomaşina

унаа

roman: unaa

මෝටර රිය

roman: mōṭara riya

자동차

roman: jadongcha

차

roman: cha

ᒧᐢᑕᑯᒌᐢ

roman: mostakociis

ລົດ

roman: lot

ລົດຍົນ

roman: lot nyon

ລົດໃຫຍ່

roman: lot nyai

ລົດໂອໂຕ

roman: lot ʼō tō

ໂອໂຕ

roman: ʼō tō

ຣົຖ

roman: rot

ᦷᦟᧆ

roman: lod

кола

roman: kola

കാര്

roman: kārŭ

автомашин

roman: avtomašin

машин

roman: mašin

машин тэрэг

roman: mašin tereg

ᠠᠦᠲᠣᠮᠠᠰᠢᠨ

roman: aütomasin

車

roman: くるま, kuruma

କାର୍

roman: kar

хӕдтулгӕ

roman: xædtulgæ

ئاپتوموبىل

roman: aptomobil

ماشىنا

roman: mashina

موټر

roman: moṭár

تېزرفتار

roman: tezraftãr

ਗੱਡੀ

roman: gaḍḍī

автомобиль

roman: avtomobil

ⲃⲉⲣⲉϭⲱⲟⲩⲧⲥ

roman: berecōouts

маши́на

roman: mašína

автомоби́ль

roman: avtomobílʹ

автомаши́на

roman: avtomašína

авто́

roman: avtó

та́чка

roman: táčka


otomobîl

glosses: Alavek pêanîn û pêbirina mirovan û tiştan e ku bi taybetî bi mazûtê dixebite û li ser tayreyan ango tekeran dilive.

forms:
balafir
keştî
trên

etymology_text: Ji tirkî otomobil, ji fransî automobile.

መኪና

roman: mäkina

ܪܲܕܵܝܬܵܐ

roman: radāytā

গাড়ী

roman: gari

автомобиль

roman: avtomobil’

машы́на

roman: mašýna

аўтамабі́ль

roman: aŭtamabílʹ

аўтамашы́на

roman: aŭtamašýna

самахо́д

roman: samaxód

а́ўта

roman: áŭta

аўто́

roman: aŭtó

গাড়ি

roman: gaṛi

রথ

roman: rôth

кола́

roman: kolá

автомоби́л

roman: avtomobíl

ကား

roman: ka:

ယဉ်

roman: yany

автомашина

roman: avtomašina

машен

roman: mašen

автомобиль

roman: awtomobil’

ᏗᎦᏚᎴᏂ

roman: digaduleni

汽車

roman: hei³ ce¹

машинэ

roman: mašine

чичә

roman: čičə

汽車

roman: qìchē

車

roman: chē

自動車

roman: zìdòngchē

自動車

roman: chū-tōng-chhia

風車

roman: hong-chhia

汽車

roman: khì-chhia

ކާރު

roman: kāru

ކާރުތައް

roman: kārutak̊

سَيَّارَة

roman: sayyāra

عَرَبِيَّة

roman: ʿarabiyya

طوموبيل

roman: ṭumubīl

մեքենա

roman: mekʻena

ավտոմեքենա

roman: avtomekʻena

ավտո

roman: avto

ардомапель

roman: ardomapelʹ

خودرو

roman: xodrow

ماشین

roman: mâšin

اتومبیل

roman: otomobil

موتر

roman: môtar

કાર

roman: kār

მანქანა

roman: mankana

ავტო

roman: avṭo

ავტომობილი

roman: avṭomobili

ავტომანქანა

roman: avṭomankana

गाड़ी

roman: gāṛī

מְכוֹנִית

roman: m'khonít

אוֹטוֹ

roman: óto

автомобиль

roman: avtomobilʹ

машина

roman: maşina

автомашина

roman: avtomaşina

унаа

roman: unaa

මෝටර රිය

roman: mōṭara riya

자동차

roman: jadongcha

차

roman: cha

ᒧᐢᑕᑯᒌᐢ

roman: mostakociis

ລົດ

roman: lot

ລົດຍົນ

roman: lot nyon

ລົດໃຫຍ່

roman: lot nyai

ລົດໂອໂຕ

roman: lot ʼō tō

ໂອໂຕ

roman: ʼō tō

ຣົຖ

roman: rot

ᦷᦟᧆ

roman: lod

кола

roman: kola

കാര്

roman: kārŭ

автомашин

roman: avtomašin

машин

roman: mašin

машин тэрэг

roman: mašin tereg


erebe

glosses: Alavek pêanîn û pêbirina mirovan û tiştan e. (ya bi taybetî bi mazûtê dixebite û li ser tayreyan ango tekeran dilive)

forms:
عهرهبه
arebe
balafir
keştî
trên

etymology_text: Hevreha sakayî rrehe, avestayî redhe-, sanskrîtî रथ (ratha) (rátha) ji proto-hindûewropî *ʰroteh₂ (çerx, xirrxal) ku herwiha serekaniya latînî rota (çerx), albanî rreth, lîtwanî rãtas, almanî Rad e... Peyva rehwan ji eynî rehî ye.

መኪና

roman: mäkina

ܪܲܕܵܝܬܵܐ

roman: radāytā

গাড়ী

roman: gari

автомобиль

roman: avtomobil’

машы́на

roman: mašýna

аўтамабі́ль

roman: aŭtamabílʹ

аўтамашы́на

roman: aŭtamašýna

самахо́д

roman: samaxód

а́ўта

roman: áŭta

аўто́

roman: aŭtó

গাড়ি

roman: gaṛi

রথ

roman: rôth

кола́

roman: kolá

автомоби́л

roman: avtomobíl

ကား

roman: ka:

ယဉ်

roman: yany

автомашина

roman: avtomašina

машен

roman: mašen

автомобиль

roman: awtomobil’

ᏗᎦᏚᎴᏂ

roman: digaduleni

汽車

roman: hei³ ce¹

машинэ

roman: mašine

чичә

roman: čičə

汽車

roman: qìchē

車

roman: chē

自動車

roman: zìdòngchē

自動車

roman: chū-tōng-chhia

風車

roman: hong-chhia

汽車

roman: khì-chhia

ކާރު

roman: kāru

ކާރުތައް

roman: kārutak̊

سَيَّارَة

roman: sayyāra

عَرَبِيَّة

roman: ʿarabiyya

طوموبيل

roman: ṭumubīl

մեքենա

roman: mekʻena

ավտոմեքենա

roman: avtomekʻena

ավտո

roman: avto

ардомапель

roman: ardomapelʹ

خودرو

roman: xodrow

ماشین

roman: mâšin

اتومبیل

roman: otomobil

موتر

roman: môtar

કાર

roman: kār

მანქანა

roman: mankana

ავტო

roman: avṭo

ავტომობილი

roman: avṭomobili

ავტომანქანა

roman: avṭomankana

गाड़ी

roman: gāṛī

מְכוֹנִית

roman: m'khonít

אוֹטוֹ

roman: óto

автомобиль

roman: avtomobilʹ

машина

roman: maşina

автомашина

roman: avtomaşina

унаа

roman: unaa

ᠠᠦᠲᠣᠮᠠᠰᠢᠨ

roman: aütomasin

車

roman: くるま, kuruma

କାର୍

roman: kar

хӕдтулгӕ

roman: xædtulgæ

ئاپتوموبىل

roman: aptomobil

ماشىنا

roman: mashina

موټر

roman: moṭár

تېزرفتار

roman: tezraftãr

ਗੱਡੀ

roman: gaḍḍī

автомобиль

roman: avtomobil

ⲃⲉⲣⲉϭⲱⲟⲩⲧⲥ

roman: berecōouts

маши́на

roman: mašína

автомоби́ль

roman: avtomobílʹ

автомаши́на

roman: avtomašína

авто́

roman: avtó

та́чка

roman: táčka


seyare

forms:
seyyare
siyare
siyyare
balafir
keştî
trên

etymology_text: Ji erebî سَيَّارَة (sayyāra), têkildarî seyar.

መኪና

roman: mäkina

ܪܲܕܵܝܬܵܐ

roman: radāytā

গাড়ী

roman: gari

автомобиль

roman: avtomobil’

машы́на

roman: mašýna

аўтамабі́ль

roman: aŭtamabílʹ

аўтамашы́на

roman: aŭtamašýna

самахо́д

roman: samaxód

а́ўта

roman: áŭta

аўто́

roman: aŭtó

গাড়ি

roman: gaṛi

রথ

roman: rôth

кола́

roman: kolá

автомоби́л

roman: avtomobíl

ကား

roman: ka:

ယဉ်

roman: yany

автомашина

roman: avtomašina

машен

roman: mašen

автомобиль

roman: awtomobil’

ᏗᎦᏚᎴᏂ

roman: digaduleni

汽車

roman: hei³ ce¹

машинэ

roman: mašine

чичә

roman: čičə

汽車

roman: qìchē

車

roman: chē

自動車

roman: zìdòngchē

自動車

roman: chū-tōng-chhia

風車

roman: hong-chhia

汽車

roman: khì-chhia

ކާރު

roman: kāru

ކާރުތައް

roman: kārutak̊

سَيَّارَة

roman: sayyāra

عَرَبِيَّة

roman: ʿarabiyya

طوموبيل

roman: ṭumubīl

մեքենա

roman: mekʻena

ավտոմեքենա

roman: avtomekʻena

ավտո

roman: avto

ардомапель

roman: ardomapelʹ

خودرو

roman: xodrow

ماشین

roman: mâšin

اتومبیل

roman: otomobil

موتر

roman: môtar

કાર

roman: kār

მანქანა

roman: mankana

ავტო

roman: avṭo

ავტომობილი

roman: avṭomobili

ავტომანქანა

roman: avṭomankana

गाड़ी

roman: gāṛī

מְכוֹנִית

roman: m'khonít

אוֹטוֹ

roman: óto

автомобиль

roman: avtomobilʹ

машина

roman: maşina

автомашина

roman: avtomaşina

унаа

roman: unaa

මෝටර රිය

roman: mōṭara riya

자동차

roman: jadongcha

차

roman: cha

ᒧᐢᑕᑯᒌᐢ

roman: mostakociis

ລົດ

roman: lot

ລົດຍົນ

roman: lot nyon

ລົດໃຫຍ່

roman: lot nyai

ລົດໂອໂຕ

roman: lot ʼō tō

ໂອໂຕ

roman: ʼō tō

ຣົຖ

roman: rot

ᦷᦟᧆ

roman: lod

кола

roman: kola

കാര്

roman: kārŭ

автомашин

roman: avtomašin

машин

roman: mašin

машин тэрэг

roman: mašin tereg


maşîn

forms:
ماشین
avtomaşîn
otomaşîn

etymology_text: Bi riya farisî ماشین (mâšin) ji fransî machine, ji fransiya navîn machine, ji latînî machina, ji yûnaniya kevn μᾱχᾰνᾱ́ (mākhanā́). Cotrehê makîne.


anîn

glosses: Tiştek yan kesek ji derek dûrtir gihandin derek nêzîktir, li gel kesekê/î yan tiştekê/î hatin, bi kesekê/î yan tiştekê/î re hatin.

text: Ji kerema xwe, bo min perdaqek avê bîne.

text: Hevalên xwe jî li gel xwe bînin.

text:
Min li ser bedrê munîr mektûb diye neqşê sewad
Ser bi yek anî du nûnan xettê reyhanî du sad
Hadirî min secde bir lew xerqê xwînê bû fu'ad

forms:
tînim (present)
tînî (present)
tîne (present)
tînin (present)
bîne (imperative singular)
bînin (imperative plural)
anî (past)
anî (past)
anî (past)
anî (past)
–în– (root present)
–anî– (root past)
ez tînim (indicative present positive)
ez nayînim (indicative present negative)
min anî (indicative past positive)
min nanî (indicative past negative)
tu tînî (indicative present positive)
tu nayînî (indicative present negative)
te anî (indicative past positive)
te nanî (indicative past negative)
ew tîne (indicative present positive)
ew nayîne (indicative present negative)
wê/wî anî (indicative past positive)
wê/wî nanî (indicative past negative)
em tînin (indicative present positive)
em nayînin (indicative present negative)
me anî (indicative past positive)
me nanî (indicative past negative)
hûn tînin (indicative present positive)
hûn nayînin (indicative present negative)
we anî (indicative past positive)
we nanî (indicative past negative)
ew tînin (indicative present positive)
ew nayînin (indicative present negative)
wan anî (indicative past positive)
wan nanî (indicative past negative)
min dianî (imperfect positive)
min nedianî (imperfect negative)
min anîbû (positive)
min nanîbû (negative)
te dianî (imperfect positive)
te nedianî (imperfect negative)
te anîbû (positive)
te nanîbû (negative)
wê/wî dianî (imperfect positive)
wê/wî nedianî (imperfect negative)
wê/wî anîbû (positive)
wê/wî nanîbû (negative)
me dianî (imperfect positive)
me nedianî (imperfect negative)
me anîbû (positive)
me nanîbû (negative)
we dianî (imperfect positive)
we nedianî (imperfect negative)
we anîbû (positive)
we nanîbû (negative)
wan dianî (imperfect positive)
wan nedianî (imperfect negative)
wan anîbû (positive)
wan nanîbû (negative)
ez ê bînim (future positive)
ez ê neyînim (future negative)
minê anîbe (future perfect positive)
minê nanîbe (future perfect negative)
tu yê bînî (future positive)
tu yê neyînî (future negative)
teyê anîbe (future perfect positive)
teyê nanîbe (future perfect negative)
ew ê bîne (future positive)
ew ê neyîne (future negative)
wê/wîyê anîbe (future perfect positive)
wê/wîyê nanîbe (future perfect negative)
em ê bînin (future positive)
em ê neyînin (future negative)
meyê anîbe (future perfect positive)
meyê nanîbe (future perfect negative)
hûn ê bînin (future positive)
hûn ê neyînin (future negative)
weyê anîbe (future perfect positive)
weyê nanîbe (future perfect negative)
ew ê bînin (future positive)
ew ê neyînin (future negative)
wanê anîbe (future perfect positive)
wanê nanîbe (future perfect negative)
min aniye (perfect positive)
min naniye (perfect negative)
min anîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nanîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te aniye (perfect positive)
te naniye (perfect negative)
te anîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nanîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî aniye (perfect positive)
wê/wî naniye (perfect negative)
wê/wî anîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nanîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me aniye (perfect positive)
me naniye (perfect negative)
me anîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nanîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we aniye (perfect positive)
we naniye (perfect negative)
we anîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nanîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan aniye (perfect positive)
wan naniye (perfect negative)
wan anîbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nanîbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neyînim (present subjunctive negative)
(bila) min anîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nanîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neyînî (present subjunctive negative)
(bila) te anîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nanîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neyîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî anîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nanîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bînin (present subjunctive positive)
(bila) em neyînin (present subjunctive negative)
(bila) me anîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nanîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neyînin (present subjunctive negative)
(bila) we anîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nanîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neyînin (present subjunctive negative)
(bila) wan anîbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nanîbe (preterite subjunctive negative)
(bila) min baniya (imperfect subjunctive positive)
(bila) min naniya (imperfect subjunctive negative)
(bila) min anîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nanîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te baniya (imperfect subjunctive positive)
(bila) te naniya (imperfect subjunctive negative)
(bila) te anîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nanîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî baniya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî naniya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî anîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nanîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me baniya (imperfect subjunctive positive)
(bila) me naniya (imperfect subjunctive negative)
(bila) me anîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nanîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we baniya (imperfect subjunctive positive)
(bila) we naniya (imperfect subjunctive negative)
(bila) we anîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nanîbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan baniya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan naniya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan anîbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nanîbûya (pluperfect subjunctive negative)
minê baniya (present conditional positive)
minê naniya (present conditional negative)
minê anîbûya (preterite conditional positive)
minê nanîbûya (preterite conditional negative)
teyê baniya (present conditional positive)
teyê naniya (present conditional negative)
teyê anîbûya (preterite conditional positive)
teyê nanîbûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê baniya (present conditional positive)
wê/wîyê naniya (present conditional negative)
wê/wîyê anîbûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nanîbûya (preterite conditional negative)
meyê baniya (present conditional positive)
meyê naniya (present conditional negative)
meyê anîbûya (preterite conditional positive)
meyê nanîbûya (preterite conditional negative)
weyê baniya (present conditional positive)
weyê naniya (present conditional negative)
weyê anîbûya (preterite conditional positive)
weyê nanîbûya (preterite conditional negative)
wanê baniya (present conditional positive)
wanê naniya (present conditional negative)
wanê anîbûya (preterite conditional positive)
wanê nanîbûya (preterite conditional negative)
(tu) bîne (imperative present positive)
(tu) neyîne (imperative present negative)
(hûn) bînin (imperative present positive)
(hûn) neyînin (imperative present negative)
ئانین
înan
hanîn
hênan
hunîn
unîn
hanandin
hanandidayîn

etymology_text:
Hevreh bi farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (ûnîten, “anîn; rê birin”) û a- pêşgira bo wateya pêşiyê lê ye, gengaz e ku ji a- + nihîn ku rehên dema niha ên hevrehên wê ên îranîkiya navîn (wek farisiya navîn û pehlewîaney-) wê hinekî nîşan didin -heke nihîn / nan ji pêş-hindûewropînei- bibe. Ji berê *anîhin < *anîdin ku yek ji lêkerên gerguhêzên kêmpeyda ye ku -în nebûye -an/-andin. Li hin dever û zimanên kurdî we bûye û lewma jî bi soranî hênan e. înan/înadin'a hin deveran ji reha dema niha /în/ hatiye paşve sazkirin ku wê gerguhêz bikin, (bide ber dîtin - bînan). Di kurmancî de, gengaz e ku ji ber ku bendika dema niha pêşgirekê ye (di-/دە (de-)), ziman çiqas pêkan e ewqas tê dikoşe lêkeran bi dengdêrek dest pê neke û dengdarek datîne li pêş. Xasma di soranî de (wek هاویشتن (hawîştin, “avêtin”), هێنان (hênan, “înan”)), bide ber hatin.
Seyr e ku tenê di kurmanciyan de (soranî jî tê de lê ne palewanî) heye, zimanên din ên îranîkî de hevrehên awirdin/ardene tên bikaranîn, ku ji a- + birdin tê.
* proto-hindûewropî *nei- (“bi rê ve birin”)
*:proto-îranî *a- (“ber bi ... ve”) + *nai- (“anîn, raber kirin”)
::pehlewî: ā-n'y ("anîn, raber kirin ")
::sogdî: ā-ny ("anîn, raber kirin ")
::kurmancî: ā-nīn
::soranî: ’’’hê’’’-nan ("anîn")
:sanskrîtî: nay- ("raber kirin")
:hîtîtî: nai- ("raber kirin")
Çavkanî: Cheung p.278, Watkins p.57, Etymonline | Pokorny: 760

አመጣ

roman: ʾämäṭa

ጣለ

roman: ṭalä

আন

roman: an

прыно́сіць

roman: prynósicʹ

прыне́сці

roman: prynjésci

прыво́дзіць

roman: pryvódzicʹ

прыве́сці

roman: pryvjésci

прыво́зіць

roman: pryvózicʹ

прыве́зці

roman: pryvjézci

আনা

roman: ana

اوردن

roman: aworden

дона́сям

roman: donásjam

дове́ждам

roman: dovéždam

ယူလာ

roman: yula

ᎠᏲᎯᏍᏗ

roman: ayohisdi

帶來

roman: dàilái

帶去

roman: dàiqu

أَحْضَرَ

roman: ʾaḥḍara

جَاءَ بِـ

roman: jāʾa bi-

أَتَى بِـ

roman: ʾatā bi-

جَلَبَ

roman: jalaba

جاب

roman: gāb

جاب

roman: jab

բերել

roman: berel

آوردن

roman: âvardan

𐌱𐍂𐌹𐌲𐌲𐌰𐌽

roman: briggan

მოტანა

roman: moṭana

लाना

roman: lānā

הֵבִיא

roman: heví

келүү

roman: kelüü

ගෙනෙනවා

roman: genenawā

가져오다

roman: gajyeooda

갖다 주다

roman: gatda juda

ເອົາມາ

roman: ʼao mā

ນຳ

roman: nam

донесува

roman: donesuva

донесе

roman: donese

доведува

roman: doveduva

доведе

roman: dovede

കൊണ്ടുവരിക

roman: koṇṭuvarika

आणणे

roman: āṇṇe

авчрах

roman: avčrah

ल्याउनु

roman: lyāunu

ӕрхӕссын

roman: ærxæssyn

әкелу

roman: äkelu

приноси́ть

roman: prinosítʹ

принести́

roman: prinestí

приводи́ть

roman: privodítʹ

привести́

roman: privestí

привози́ть

roman: privozítʹ

привезти́

roman: priveztí

आनयति

roman: ānayati

овардан

roman: ovardan

เอามา

roman: ao maa

తెచ్చు

roman: teccu

తీసుకొచ్చు

roman: tīsukoccu

𐎊𐎁𐎍

roman: ybl

прино́сити

roman: prynósyty

принести́

roman: prynestý

приво́дити

roman: pryvódyty

привести́

roman: pryvestý

приво́зити

roman: pryvózyty

привезти́

roman: pryveztý

យក...មក

roman: yɔɔk ... mɔɔk

នាំ...មក

roman: noam ... mɔɔk

ברענגען

roman: brengen

φέρνω

roman: férno

ἄγω

roman: ágō

φέρω

roman: phérō

ἐπάγω

roman: epágō

ipa: /ɑːˈniːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-anîn.wav

hyphenation: a·nîn


anîn

glosses: Tiştek yan kesek ji derek dûrtir gihandin derek nêzîktir:

text: Rêveberê Giştî yê Çavdêriyê û Geşepêdana Civakî ragehand ku, anîna karkerên biyanî bo Herêma Kurdistanê 70 ji sedî kêm bûye.

text: Yildirim li ser anîna navê Kurdistanê daxuyaniyê dide


înan

glosses: (devkî) anîn; tiştek yan kesek ji derek dûrtir gihandin derek nêzîktir; di gel kesekê/î yan tiştekê/î hatin; bi kesekê/î yan tiştekê/î re hatin

text: Qemer hat rast-i perwînanJi bo xemlê şemal înanMe nêrgiz dîn di nesrînan

forms:
ئینان
anîn
hênan
hanîn
ênan
hînan
آنین
اینان

etymology_text: Ji navgira anîn (-în-) çêbûye, peyvek arî anku îranî ya ku herwiha serekaniya hênan ya soranî, ardene ya zazakî, averden ya farisî, biyarden ya mezenderanî. Bi pehlewî âwurden bû, bi avesta âberten, bi soranî û kurmancî -awr- ji -an-ê diguhere, bi zazakî wek -ar- dimîne.

принести

roman: prinesti

забирать

roman: zabiratʹ

забрать

roman: zabratʹ

hyphenation: î·nan


înan

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


birin

glosses:
Ji derek nêztir gihandin derek dûrtir, dûr xistin, derxistin, dûr kirin,
 li gel kesekê/î yan tiştekê/î çûn, bi kesekê/î yan tiştekê/î re çûn.

text:
Sibikbaran-i sahilha«
Me ra ji ewwel çi bir xamî
Kişand axir bi bednamî

forms:
dibim (present)
dibî (present)
dibe (present)
dibin (present)
bibe (imperative singular)
bibin (imperative plural)
bir (past)
bir (past)
bir (past)
bir (past)
–b– (root present)
–bir– (root past)
ez dibim (indicative present positive)
ez nabim (indicative present negative)
min bir (indicative past positive)
min nebir (indicative past negative)
tu dibî (indicative present positive)
tu nabî (indicative present negative)
te bir (indicative past positive)
te nebir (indicative past negative)
ew dibe (indicative present positive)
ew nabe (indicative present negative)
wê/wî bir (indicative past positive)
wê/wî nebir (indicative past negative)
em dibin (indicative present positive)
em nabin (indicative present negative)
me bir (indicative past positive)
me nebir (indicative past negative)
hûn dibin (indicative present positive)
hûn nabin (indicative present negative)
we bir (indicative past positive)
we nebir (indicative past negative)
ew dibin (indicative present positive)
ew nabin (indicative present negative)
wan bir (indicative past positive)
wan nebir (indicative past negative)
min dibir (imperfect positive)
min nedibir (imperfect negative)
min biribû (positive)
min nebiribû (negative)
te dibir (imperfect positive)
te nedibir (imperfect negative)
te biribû (positive)
te nebiribû (negative)
wê/wî dibir (imperfect positive)
wê/wî nedibir (imperfect negative)
wê/wî biribû (positive)
wê/wî nebiribû (negative)
me dibir (imperfect positive)
me nedibir (imperfect negative)
me biribû (positive)
me nebiribû (negative)
we dibir (imperfect positive)
we nedibir (imperfect negative)
we biribû (positive)
we nebiribû (negative)
wan dibir (imperfect positive)
wan nedibir (imperfect negative)
wan biribû (positive)
wan nebiribû (negative)
ez ê bibim (future positive)
ez ê nebim (future negative)
minê biribe (future perfect positive)
minê nebiribe (future perfect negative)
tu yê bibî (future positive)
tu yê nebî (future negative)
teyê biribe (future perfect positive)
teyê nebiribe (future perfect negative)
ew ê bibe (future positive)
ew ê nebe (future negative)
wê/wîyê biribe (future perfect positive)
wê/wîyê nebiribe (future perfect negative)
em ê bibin (future positive)
em ê nebin (future negative)
meyê biribe (future perfect positive)
meyê nebiribe (future perfect negative)
hûn ê bibin (future positive)
hûn ê nebin (future negative)
weyê biribe (future perfect positive)
weyê nebiribe (future perfect negative)
ew ê bibin (future positive)
ew ê nebin (future negative)
wanê biribe (future perfect positive)
wanê nebiribe (future perfect negative)
min biriye (perfect positive)
min nebiriye (perfect negative)
min biribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nebiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te biriye (perfect positive)
te nebiriye (perfect negative)
te biribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nebiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî biriye (perfect positive)
wê/wî nebiriye (perfect negative)
wê/wî biribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nebiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me biriye (perfect positive)
me nebiriye (perfect negative)
me biribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nebiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we biriye (perfect positive)
we nebiriye (perfect negative)
we biribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nebiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan biriye (perfect positive)
wan nebiriye (perfect negative)
wan biribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nebiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bibim (present subjunctive positive)
(bila) ez nebim (present subjunctive negative)
(bila) min biribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nebiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bibî (present subjunctive positive)
(bila) tu nebî (present subjunctive negative)
(bila) te biribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nebiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bibe (present subjunctive positive)
(bila) ew nebe (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî biribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nebiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bibin (present subjunctive positive)
(bila) em nebin (present subjunctive negative)
(bila) me biribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nebiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bibin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nebin (present subjunctive negative)
(bila) we biribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nebiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bibin (present subjunctive positive)
(bila) ew nebin (present subjunctive negative)
(bila) wan biribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nebiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bibira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nebira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min biribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nebiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bibira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nebira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te biribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nebiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bibira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nebira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî biribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nebiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bibira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nebira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me biribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nebiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bibira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nebira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we biribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nebiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bibira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nebira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan biribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nebiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bibira (present conditional positive)
minê nebira (present conditional negative)
minê biribûya (preterite conditional positive)
minê nebiribûya (preterite conditional negative)
teyê bibira (present conditional positive)
teyê nebira (present conditional negative)
teyê biribûya (preterite conditional positive)
teyê nebiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bibira (present conditional positive)
wê/wîyê nebira (present conditional negative)
wê/wîyê biribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nebiribûya (preterite conditional negative)
meyê bibira (present conditional positive)
meyê nebira (present conditional negative)
meyê biribûya (preterite conditional positive)
meyê nebiribûya (preterite conditional negative)
weyê bibira (present conditional positive)
weyê nebira (present conditional negative)
weyê biribûya (preterite conditional positive)
weyê nebiribûya (preterite conditional negative)
wanê bibira (present conditional positive)
wanê nebira (present conditional negative)
wanê biribûya (preterite conditional positive)
wanê nebiribûya (preterite conditional negative)
(tu) bibe (imperative present positive)
(tu) nebe (imperative present negative)
(hûn) bibin (imperative present positive)
(hûn) nebin (imperative present negative)
–be– (root present)
ez dibem (indicative present positive)
ez nabem (indicative present negative)
tu dibeyî (indicative present positive)
tu nabeyî (indicative present negative)
em diben (indicative present positive)
em naben (indicative present negative)
hûn diben (indicative present positive)
hûn naben (indicative present negative)
ew diben (indicative present positive)
ew naben (indicative present negative)
ez ê bibem (future positive)
ez ê nebem (future negative)
tu yê bibeyî (future positive)
tu yê nebeyî (future negative)
em ê biben (future positive)
em ê neben (future negative)
hûn ê biben (future positive)
hûn ê neben (future negative)
ew ê biben (future positive)
ew ê neben (future negative)
(bila) ez bibem (present subjunctive positive)
(bila) ez nebem (present subjunctive negative)
(bila) tu bibeyî (present subjunctive positive)
(bila) tu nebeyî (present subjunctive negative)
(bila) em biben (present subjunctive positive)
(bila) em neben (present subjunctive negative)
(bila) hûn biben (present subjunctive positive)
(bila) hûn neben (present subjunctive negative)
(bila) ew biben (present subjunctive positive)
(bila) ew neben (present subjunctive negative)
(hûn) biben (imperative present positive)
(hûn) neben (imperative present negative)
–v– (root present)
ez divim (indicative present positive)
ez navim (indicative present negative)
tu divî (indicative present positive)
tu navî (indicative present negative)
ew dive (indicative present positive)
ew nave (indicative present negative)
em divin (indicative present positive)
em navin (indicative present negative)
hûn divin (indicative present positive)
hûn navin (indicative present negative)
ew divin (indicative present positive)
ew navin (indicative present negative)
ez ê bivim (future positive)
ez ê nevim (future negative)
tu yê bivî (future positive)
tu yê nevî (future negative)
ew ê bive (future positive)
ew ê neve (future negative)
em ê bivin (future positive)
em ê nevin (future negative)
hûn ê bivin (future positive)
hûn ê nevin (future negative)
ew ê bivin (future positive)
ew ê nevin (future negative)
(bila) ez bivim (present subjunctive positive)
(bila) ez nevim (present subjunctive negative)
(bila) tu bivî (present subjunctive positive)
(bila) tu nevî (present subjunctive negative)
(bila) ew bive (present subjunctive positive)
(bila) ew neve (present subjunctive negative)
(bila) em bivin (present subjunctive positive)
(bila) em nevin (present subjunctive negative)
(bila) hûn bivin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nevin (present subjunctive negative)
(bila) ew bivin (present subjunctive positive)
(bila) ew nevin (present subjunctive negative)
(tu) bive (imperative present positive)
(tu) neve (imperative present negative)
(hûn) bivin (imperative present positive)
(hûn) nevin (imperative present negative)
–w– (root present)
ez diwim (indicative present positive)
ez nawim (indicative present negative)
tu diwî (indicative present positive)
tu nawî (indicative present negative)
ew diwe (indicative present positive)
ew nawe (indicative present negative)
em diwin (indicative present positive)
em nawin (indicative present negative)
hûn diwin (indicative present positive)
hûn nawin (indicative present negative)
ew diwin (indicative present positive)
ew nawin (indicative present negative)
ez ê biwim (future positive)
ez ê newim (future negative)
tu yê biwî (future positive)
tu yê newî (future negative)
ew ê biwe (future positive)
ew ê newe (future negative)
em ê biwin (future positive)
em ê newin (future negative)
hûn ê biwin (future positive)
hûn ê newin (future negative)
ew ê biwin (future positive)
ew ê newin (future negative)
(bila) ez biwim (present subjunctive positive)
(bila) ez newim (present subjunctive negative)
(bila) tu biwî (present subjunctive positive)
(bila) tu newî (present subjunctive negative)
(bila) ew biwe (present subjunctive positive)
(bila) ew newe (present subjunctive negative)
(bila) em biwin (present subjunctive positive)
(bila) em newin (present subjunctive negative)
(bila) hûn biwin (present subjunctive positive)
(bila) hûn newin (present subjunctive negative)
(bila) ew biwin (present subjunctive positive)
(bila) ew newin (present subjunctive negative)
(tu) biwe (imperative present positive)
(tu) newe (imperative present negative)
(hûn) biwin (imperative present positive)
(hûn) newin (imperative present negative)
برن

etymology_text:
Hevreha bar ji proto-hindûewropî *bʰer- ("birin"),
proto-îranî: *bar- ("birin"),
avestayî: bar- ("birin"),
farisiya kevn: bar- ("birin"),
partî: br- ("birin"),
pehlewî: br- ("birin"),
sogdî: br- ("birin"),
farisî: burdan برد ن / bar- ("birin"),
belûçî: burt / bar- ("birin"),
xunsarkî: birt / bir- ("birin") ... ^(alfabeya arî),
kurmancî: birin / bi- ("birin"),
soranî: birdinبرد ن ("birin"),
hewramî: berday / bar- ("birin"),
zazakî: berdene, berdiş / ber- ("birin"),
sanskrîtî: bhar- ("birin"),
yûnanî: pherin ("birin"),
latînî: ferre ("birin"),
îngilîzî: bear ("hilgirtin), bring ("anîn"),
almanî: bringen (birin; anîn)
;Çavkanî
* Cheung, Johnny, Etymological Dictionary of the Iranian Verb, Leiden, 2007, r. 100
* Watkins, Calvert, The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots https://web.archive.org/http://www.amazon.com/American-Heritage-Dictionary-Indo-European-Roots/dp/0618082506 arşîv, Houghton Mifflin Co., 2007, çapa 2em, r. 33
* Pokorny, Julius, Ferhenga etîmolojî ya hindûewropî ["Indogermanisches etymologisches Wörterbuch (bi almanî)"], Bern, 1959, r. 464

отстранявам

roman: otstranjavam

除去

roman: chúqù

消除

roman: xiāochú

نَقَلَ

roman: naqala

أَزَالَ

roman: ʾazāla

أَخْرَجَ

roman: ʾaḵraja

𐌿𐍃𐌽𐌹𐌼𐌰𐌽

roman: usniman

हटाना

roman: haṭānā

अलग करना

roman: alag karnā

הסיר

roman: hesír

치우다

roman: chiuda

аластау

roman: alastau

устраня́ть

roman: ustranjátʹ

убира́ть

roman: ubirátʹ

जिहर्ति

roman: jiharti

हरति

roman: harati

ลบ

roman: lóp

ถอด

roman: tɔ̀ɔt

తీయు

roman: tīyu

తొలగించు

roman: tolagiñcu

відноси́ти

roman: vidnosýty

віднести́

roman: vidnestý

យកចេញ

roman: yɔɔ kɑɑ cəɲ, yɔɔk cəɲ

βγάζω

roman: vgázo

ipa: /bɪˈɾɪn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-birin.wav

hyphenation: bi·rin


xwardin

glosses: kirin zikê xwe: tişt kirin di devê xwe de û bi didanên xwe hêrandin (ango hincinandin ango hûr-hûr kirin) û da'ûrandin zikê xwe

glosses: xerc kirin: mesref kirin, (mal yan pare) bi kar anîn yan pûç kirin: Dused dolar hebûn, hemî di sê rojan de xwarin.


xwardin

pos: unknown

pos_title: Mane

etymology_text:
Bi hind û ewropî *swel, bi inglizî swall, bi sanskrît -sver-, bi avestayî -xver-, bi pehlewî xwerten, bi partî wxerden, bi farisî xorden, bi soranî xwardin, bi peştuyî xwerel, bi zazakî werdene, bi hewramî wardey.
Ramanka resen "girtin, standin" bû, ku bi Raman 3 hatiye hêvişandin.


xwardinewe

glosses: Bi alfabeya latînî nivîsina خواردنەوە (xwardnewe, “vexwarin”).


noşîn

glosses:
vexwarin, aşaftin, av kirin zikê xwe
 av yan tiştek din ya ruhn kirin devê xwe û daûrandin zikê xwe (bi taybetî vexwirakên elkolî)

forms: نۆشین

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /noːˈʃiːn/

hyphenation: no·şîn


noşîn

text: Heyata dil meya baqîBi noşîn da bi muştaqî»Ela ya eyyuhe s-saqî


bêav

forms:
bêavtir (comparative)
herî bêav (superlative)
bêavtirîn (superlative)
بێئاڤ

etymology_text: Ji bê- + av.


biav

text:
Carek bi cayê 'enberê
Qelbê biavê micmerê
Xweş'enber û kafûr e dil

forms:
biavtir (comparative)
herî biav (superlative)
biavtirîn (superlative)

etymology_text: Ji bi + av.


hewce

glosses: mihtac, ya / yê ku divê tiştek hebe yan bêyî wê nikare kar bike yan sax bimîne

text:
Min ji wan horîsiriştan ew perî rûxsar-i bes
Hewce sihrê Samirî nîn in ko zulfa reş bikit
Çeşmê benda dilrubayan kagula 'eyyar-i bes

forms:
hewcetir (comparative)
herî hewce (superlative)
hewcetirîn (superlative)
هەوجە
hewca

etymology_text: Ji erebî ji rehê ح و ج (ḥ-w-j) ku herwiha serekaniya: hacet, hêcet, ihtiyac, muhtac yên kurdî ye.

ipa: /hɛwˈd͡ʒɛ/


sekitîn

glosses: peyveke tehl e li şûna mirin bo mirovan:

forms:
disekitim (present)
disekitî (present)
disekite (present)
disekitin (present)
bisekite (imperative singular)
bisekitin (imperative plural)
sekitîm (past)
sekitî (past)
sekitî (past)
سهکتین

etymology_text: Ji erebî سكت (sekete: "bêdeng bûn", binere iskud)

ipa: /sɛkɪˈtiːn/

hyphenation: se·ki·tîn