dikandar

glosses:
xwedana/ê dikanê,
kesa/ê dikan heye,
 kesa/ê li dikanekê kar dike

text: Rojek ji rojan, dikandarên wê sûka ku dikana wî tê da bûye, hemî li hev civîyane û biryar dane ku dortira rojê çu kes ji wan dikana xwe veneke, da ku mişterîyên wan jî gişt biçin dikana wî dikandarî û mal ji wî bikirin.

ref: Mehmed Emîn Bozarslan, İlmê tûrik https://web.archive.org/http://books.google.com.tr/books?id=3xXx1EuVxIIC&q=%22dikandar%C3%AE%22&dq=%22dikandar%C3%AE%22&hl=&cd=3&source=gbs_api arşîv, 1989

text: Hate sûkê û ji dukanekê mîqdarekî nan û zewade kirî , zêrekî Deqyanûsî deranî û daye dikandarî

ref: Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, 2022 ["1857"], r. 93

forms:
dikandêr
dikkandar
dikkandêr
dukandar
dukandêr
dukkandar
dukkandêr

etymology_text: Ji dikan + -dar.

দোকানদার

roman: dokandar

দোকানী

roman: dokanī

তহরি

roman: tôhri

магазине́р

roman: magazinér

ᎤᏓᎾᏂ

roman: udanani

店主

roman: diànzhǔ

दुकानदार

roman: dukāndār

साहूकार

roman: sāhūkār

बनिया

roman: baniyā

בעל חנות

roman: báal khanút

владе́лец магази́на

roman: vladélec magazína

ла́вочник

roman: lávočnik

торго́вец

roman: torgóvec

دوکوندار

roman: dukundâr

అంగడివాడు

roman: aṅgaḍivāḍu

អ្នកគ្រប់គ្រងហាង

roman: neak krup krɔɔng haang

ម្ចាស់ហាង

roman: mchah haang

ipa: /dɪkʰɑːn'dɑːɾ/

hyphenation: di·kan·dar


niştiman

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: Xaka miletekî, nemaze dewleteke neteweyî ya serbixwe an jî neteweya berê serbixwe be; saziyek siyasî ku desthilatdariya nîhaî li ser herêmek cografî îddia dike; dewleteke serdest.

forms:
niştîman
nîştiman
nîştîman

etymology_text: Deyn ji soranî [skrîpt hewce ye] (niştiman, “welatê me, warê me”) ji nişt + -i- + -man.


land

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-land.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-land.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-land.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-land.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-land.wav


land

pos: verb

pos_title: Lêker


mehdik

glosses: landik, dergûşan, textê zarokên sava dikin tê de û dihejînin

forms:
madik
mahdik
mehik
mehk
mehik

etymology_text: Ji erebî مهد (mehd) + kurdî -ik


mehdik

glosses: (xwîna her mehê ji jinan tê) Binêre mehik.


madik

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


mehik

glosses: xwîna her meh çend rojan ji organê zayendî yê jinan diherike

forms:
mehk
mehdik
mahik
mahk
mahdik
mak

etymology_text: Ji meh + -ik.

پیسار

roman: pîsar


mehik

glosses: (textê zarok tê de tên hejandin) Binêre mehdik.


karîkatûr

glosses: wêneyê henekî, resmê qerfî, nîgarê komîk

forms:
karîkator
karîkatur

etymology_text: Ji îngilîzî caricature.

캐리커처

roman: kaerikeocheo


beradayî

pos: adj

pos_title: Rengdêr

glosses: kesê/a ku rojên xwe li kuçeyan û vala derbasdike, bohem

forms:
beradayîtir (comparative)
herî beradayî (superlative)
beradayîtirîn (superlative)
berdayî


bisk

glosses:
beşa pirçê ya dikeve ser gepan,
pişka porî ya ku dikeve ser dêmê mirovan
 (bi taybetî ya jinan)

text: Di vê çarîneyê de jî, biskên yara min di rêzekê de ne û wek hev in. biskên yarê wekî koremarekî bi jahr û reş in. biskên te ez bêguneh bi xwe ve girêdame. biskên te ji bo min ferman û mohr in. Ango ji ber wan biskên te, stûyê min xware.

ref: Di Helbestên Melayê Bateyî de Evîn û Hezkirin, Reşît Rojdar Yildiz, Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi

text: Zulfan tu bes çîn çîn bikeBiskên muqabil dîn bikePêşkêşî yek zulfek te bin

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

glosses: dûvika kezîyê ku xweşik dihê şekirin û tişt pê ve dihên grêdan

forms:
بسك
bask
bîsk

etymology_text: Hevreha soranî bisk, belûçî buşk, farisî buş / boş, avestayî berşe-, ji zimanên îranî

بسک

roman: bisk

ipa: /bɪsk/


gep

glosses:
alek, lam, gurmik, gujmik, hinarok, sîmet, herdu rexên rû ji devî ta guhî
(cihê rih lê tên, Gep li rûyê mirov e, ji masûlkeyan pêk tê û wek dîwarekîye di navbera dev, guh, binya çav û çenê de)

text: Herdu gepên wê kort bûbûn û rûyê wê di nava qermîçokan de mabû.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text: Ew perde biray ko lê hilavêtXwînê di dev û gepê we havêtZîna ko dised birîn li cergê

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

glosses: suhbet, axivîn, peyivîn, gotûbêj, devjenkî

forms:
gup
dev
difin
guh
kepî
poz

etymology_text: Hevreha soranî soranî گووپ (gûp), hewramî [skrîpt hewce ye] (gip), farisî گپ (gep, “dev; axivîn”) û كپ (kep, “gep, alek”).

аʒамҩа

roman: āʒāmʿ°ā

𑜀𑜧𑜪

roman: kawṃ

бет

roman: bet

јаак

roman: ǰaak

ጉንጭ

roman: gunč̣

кӏаркьен

roman: ḳarkḷen

яңаҡ

roman: yañaq

шчака́

roman: ščaká

палі́чка

roman: palíčka

গাল

roman: gal

бу́за

roman: búza

страна́

roman: straná

ပါး

roman: pa:

бесни

roman: besni

面珠

roman: min⁶ zyu¹

臉頰

roman: liǎnjiá

腮

roman: sāi

腮幫子

roman: sāibāngzi

臉蛋

roman: liǎndàn

臉蛋子

roman: liǎndànzi

面頰

roman: miànjiá

臉皮

roman: liǎnpí

頰

roman: jiá

腮頰

roman: sāijiá

兩頰

roman: liǎngjiá

ކޯ

roman: kō

خَدّ

roman: ḵadd

وَجْنَة

roman: wajna

حنك

roman: ḥank

թուշ

roman: tʻuš

այտ

roman: ayt

чамабока

roman: čamaboka

گونه

roman: gune

لپ

roman: lop

ગાલ

roman: gāl

ლოყა

roman: loq̇a

ღაწვი

roman: ɣac̣vi

לֶחִי

roman: lekhi

ಗಲ್ಲ

roman: galla

කම්මුල

roman: kammula

볼

roman: bol

뺨

roman: ppyam

ແກ້ມ

roman: kǣm

образ

roman: obraz

ᡧᠠᡴᡧᠠᡥᠠ

roman: šakšaha

ᡶᡠᠯᠴᡳᠨ

roman: fulcin

па̄йт

roman: pājt

بیج

roman: bij

ღვანწკი

roman: ɣvanc̣ḳi

щёка

roman: ščjoka

хацар

roman: hatsar

गाला

roman: gālā

یناق

roman: yanaq

خد

roman: hadd

رخ

roman: ruh

عارض

roman: ʿariz

مەڭز

roman: mengz

باړخو

roman: bāṛxú

ⲟⲩⲟϫⲓ

roman: ouoji

щека́

roman: ščeká

गण्ड

roman: gaṇḍa

कपोल

roman: kapola

ᱛᱷᱚᱛᱱᱟ

roman: thôtna

ჰაყბა

roman: haq̇ba

наақ

roman: naaq

гуна

roman: guna

கன்னம்

roman: kaṉṉam

แก้ม

roman: gɛ̂ɛm

చెంప

roman: cempa

ጉንጪ

roman: gunč̣i

འགྲམ་པ

roman: 'gram pa

щока́

roman: ščoká

иэдэс

roman: iedes

באַק

roman: bak

μάγουλο

roman: mágoulo

παρειά

roman: pareiá


gep

text: Gepek nanî.


poz

glosses: Parçeya leşî ya li rûya mirov û candarên din bêhna xwe tê re dikişînin û berdidin, pê bêhn dikin tiştan û kilmûşî tê re diavêjin.

text: ...ronahîyek şîn li pozê gopalê xwe yê bisêr da,

ref: J.R.R. Tolkien (wergêr Samî Hêzil), Hobbit, Cervantes, 2023, çapa 1em, r. 25, ISBN 9786257724838

forms:
پۆز
поз

etymology_text: Hevreha farisiya navîn poz, pûz, belûçî پونز (ponz), (lekî pêt, lurî pit, ) peştûyî پزه (pêzh), osetiya îronî фындз (findz), osetiya dîgorî фий (fiy), ji proto-hindûewropî*neh₂s- yan *nh₂es-, bide ber rusî нос (nos) (nos), lîtwanî nosis, îngilîzî nose, latînî nāsus, fransî nez, almanî Nase, swêdî näsa, sanskrîtî नासिका (nāsikā) (nasika-)... Sebebê guherîna "n > p" di zimanên îranî de nayê zanîn. Peyva "poz" di gelek devokên kurmancî û herwiha di soranî û farisî de bi maneya "organa nefesê" ne li kar e.

لووت

roman: lût

کەپوو

roman: kepû

لۊت

roman: lüt

аҧынҵа

roman: āpənc̣ā

пэ

roman: pă

тумчук

roman: tumčuk

አፍንጫ

roman: ʾäfnč̣a

নাক

roman: nak

мегӏер

roman: meʿer

エトゥ

roman: ’etu

танау

roman: tanaw

მარლʻო̆

roman: marlʻŏ

нос

roman: nos

پونز

roman: ponz

меъел

roman: meʔel

နှာခေါင်း

roman: hnahkaung:

хамар

roman: xamar

мара

roman: mara

ᎠᏴᏐᎵ

roman: ayvsoli

бизы

roman: bizɨ

鼻公

roman: pit⁷ gung

鼻子

roman: pit⁷ zi

鼻

roman: phi

鼻公

roman: phi-kûng

鼻子

roman: bieh⁵ zeh

鼻子

roman: bízi

鼻

roman: bí

鼻

roman: pé

鼻仔

roman: phīⁿ-á

鼻子

roman: bi⁶ zr

сӑмса

roman: sămsa

ނޭފަތް

roman: nēfat̊

أَنْف

roman: ʾanf

خَشَم

roman: ḵašam

مناخير

roman: manaḵīr

خشم

roman: ḵešim

بوز

roman: būz

خشم

roman: ḵušum

خشم

roman: ḵašim

نيف

roman: nīf

منخار

roman: minḵār

منخار

roman: munḵār

خشم

roman: ḵúšum

քիթ

roman: kʻitʻ

ռունգն

roman: ṙungn

судо

roman: sudo

оӈат

roman: oŋat

оңокто

roman: oңokto

بینی

roman: bini

دماغ

roman: damâğ

નાક

roman: nāk

ცხვირი

roman: cxviri

नासिका

roman: nāsikā

мару

roman: maru

אַף

roman: af

חוֹטֶם

roman: khótem

мераж

roman: meraž

хамр

roman: xamr

ಮೂಗು

roman: mūgu

ನಾಸಿಕ

roman: nāsika

бурун

roman: burun

кӏыты́р

roman: ḳɨtɨ́r

мурун

roman: murun

නාසය

roman: nāsaya

ныр

roman: nyr

코

roman: ko

ດັງ

roman: dang

нер

roman: ner

ᦡᧂ

roman: ḋang

മൂക്ക്

roman: mūkkŭ

ᠣᡶᠣᡵᠣ

roman: oforo

ونی

roman: veni

шалхка

roman: šalxka

хамар

roman: hamar

ᠬᠠᠮᠠᠷ

roman: qamar

вих

roman: vix

ନାକ

roman: nakô

фий

roman: fij

фындз

roman: fynʒ

بینی

roman: bînî

انف

roman: enf

مشام

roman: meşâmm

پزه

roman: pozá

ਨੱਕ

roman: nakka

notes:
Ûrmîye, Dihok : difin
Hekarî : difin, kepî
Şingal: kepû
Amed (û derdoran), Dêrsim: poz


poz

glosses: quz, vajîna^([Ji bo vê maneyê çavkanî hewce ye. (+) ])

etymology_text: Ihtimalen bi guherandina "quz / qûn/qon > poz" (difin, kepî, bêvil, lût) ji ber tabûyê.

ipa: /pʰoːz/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-poz.wav

hyphenation: poz


poz

glosses: xwexemilandin yan bişirîn bo wênegirtinê

text: Berî çend salan dema min di derbarê pêwendiyên kurd û swêdiyan de kar dikir, ez di arşîvan de rastî sûretekî gelek xweş hatibûm. Bi kincên xwe yên herêmî ve poz dabû.

ref: Rohat Alakom: Serpêhatiya Mîr Îsmaîl Beg, Netkurd.com, 9/2007

etymology_text: Deyn ji îngilîzî pose ji fransî poser.


kepî

glosses:
organa bêhnkirinê,
 parçeya leşî ya li rû ya mirov û candarên din bêhna xwe tê re dikişînin û berdidin,
pê bêhn dikin tiştan û kilmûşî tê re diavêjin

forms:
kepû
kepwî
kefî
kevî
kerî

etymology_text: Herwiha kepû, hevrehênsoranî کەپۆ (kepo), کەپۆڵ (kepoł), کەپۆڵک (kepołk), kurdiya başûrîکەپوو (kepû), کەپووڵ (kepûł), کەپووڵک (kepûłk), goranî کاپۆڵیە (kepûłiye), sanskrîtî कपाल (kapā́la), hindî कपाल (kapāl) û कपार (kapār), latînî caput, almanî Haupt... hemû ji proto-hindûewropî *kaput- (“kulox, ser”).


kepû

text: Weqtê fitarê Hezretî Hesen xwar û qewî bedhal bûyî, xûn ji dev û kepûyan dihat.

ref: Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, 2022 ["1857"], r. 158


berindir

forms:
berindîr
beyindir
berx
beran
mî
bijaştîr

word: berx<w:heta 1 salî>

sense: Rêza pezên mê biçûkbûn ber bi mezinahî

word: berindîr<w:1 heta 2 salî>

word: bijaştîr<w:2 heta 3 salî>

word: mî<w:3 salî mezintir>

ipa: /bɛɾɪnˈdɪɾ/

hyphenation: be·rin·dir


berdeqanî

glosses:
kevirkan, kevirkanî, kevkanî, kewkanî,
 pateyek e bo avêtina beran anku kevirên biçûk daku bi hedefek dûr bikevin

forms:
بهردهقانى
berdeqan

etymology_text: ber + deq + -anberd + e + -qanîkevir + e ji bo kelijandinê + -kevanî

ipa: /bɛɾdɛqɑːˈniː/

hyphenation: ber·de·qa·nî


berdeqan

ipa: /bɛɾdɛˈqɑːn/

hyphenation: ber·de·qan


beyandin

text: Goşeyên nûnan bi ser badan ji qewsê bêweterMislê enguşta Nebî sed ser beyandin mah-i newKeşşifî bedra temam ehsen ji bala tel'etê

ipa: /bɛjɑːnˈdɪn/


xeml

glosses: rengînî, geşî, ciwanî, serûberê rind, tazeyî

text: Îcarê xanim dibêje, çi bêkêf nebim, îroke eyd bûyî, jined axa û e'yan hemû bi zîz û çak û xeml û libasêd faxire bûyn û ew bi wê libas û xemlê dihatine destê min, rastî min ji wan şerim dikir.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 73, ISBN 978-605-5683-27-6

text: Zulfa siyah 'enber bikeXemlê ji zêrê zer bikeZerbaf û dîba ber bike

forms:
xemil
keml

hyphenation: xeml


perpûn

glosses: Berfa libên wê gir; barîna berfê bi patoveyên anku berfokên mezin.

text: Serokê Rûsyayê Vladîmîr Putîn radigihîne, Wezareta Tendirustiyê ya Rûsyayê yekem perpûna Koronayê li cîhanê pesend kir.

ref: Putîn tomar kirina yekem perpûna Koronayê li cîhanê ragihand https://web.archive.org/http://www.basnews.com/kr/babat/625317 arşîv, basnews.com, 2020

forms:
perpîn
perpwîn
gijlok
po
terg
savarok
zîpik

ipa: /pɛɾˈpuːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-perpûn.wav

hyphenation: per·pûn


talde

forms: dalde


hîm

glosses:
bingeh, esas, binyat, temel, binaxe, binçîne, binetar,
bin, binî, binyan, bintar, binanî, binêşe, binema, asas,
binê tiştekî, destpêka tiştekî

text: Qumaş kevn e bi kêr nayêRuyê hîmê ku eybdar e87. Dibarît ar ji asmana

ref: Feqiyê Teyran,

glosses: Her yek ji hoqên keviran yên ku hatine birîn û rastkirin.Axilbe di bingehan de dihên bikaranîn.

text: Deme merev hîmên bedena Amedê dibîne merev şaş dimîne.

forms:
هیم
xîm
hem
hêm
hêman
him

etymology_text: Ji ermenî, bi ermeniya kevn հիմն (himn), ermeniya niha հիմ (him), peyva ermenî bi xwe dikare berê ji zimanekî îranî hatibe wergirtin û hevreha farisiya navîn çîm (“bingeh”) be anku taliyê her ji zimanên îranî be.

ipa: /hiːm/

hyphenation: hîm


hizûr

glosses:
pêşber, amade, hazir, ber, eywan, dîwan, haf, mewcûdî, berdestî, amadeyî,
 rewşa amadebûnê

forms:
حزوور
huzûr
ḧizûr
ḧuzûr

etymology_text: Ji erebî حُضُور (ḥuḍūr)


hizûr

glosses: aramî, rehetî, tenahî, hêminî, hêwirî, hedan, sebirdarî, bêhnfirehî, asayî, hêsayî

forms:
huzûr
ḧizûr
ḧuzûr

etymology_text: Ji erebî حُضُور (ḥuḍūr)


tack

glosses: biz mark, quncalka babirekî, werîsê girêdana quncalka babirekî, xurek, rêbaz, lincî, livîna çepûçîrî


şikir

text: Nînin me di qelbî fikr û zikrekNakin bi zebanî hemd û şikrekXanî ko nehin bi qelbî zakir

forms:
شکر
şikr
şikur
şukir
şukr
şukur
şekir

etymology_text: Ji erebî شُكْر (šukr).

notes:
şikir kirin
şikirkirin
şikirkirî


şikir kirin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
şikir dikim (present)
şikir dikî (present)
şikir dike (present)
şikir dikin (present)
şikir bike (imperative singular)
şikir bikin (imperative plural)
şikir kir (past)
şikir kir (past)
şikir kir (past)
şikir kir (past)
şikir –k– (root present)
şikir –kir– (root past)
ez şikir dikim (indicative present positive)
ez şikir nakim (indicative present negative)
min şikir kir (indicative past positive)
min şikir nekir (indicative past negative)
tu şikir dikî (indicative present positive)
tu şikir nakî (indicative present negative)
te şikir kir (indicative past positive)
te şikir nekir (indicative past negative)
ew şikir dike (indicative present positive)
ew şikir nake (indicative present negative)
wê/wî şikir kir (indicative past positive)
wê/wî şikir nekir (indicative past negative)
em şikir dikin (indicative present positive)
em şikir nakin (indicative present negative)
me şikir kir (indicative past positive)
me şikir nekir (indicative past negative)
hûn şikir dikin (indicative present positive)
hûn şikir nakin (indicative present negative)
we şikir kir (indicative past positive)
we şikir nekir (indicative past negative)
ew şikir dikin (indicative present positive)
ew şikir nakin (indicative present negative)
wan şikir kir (indicative past positive)
wan şikir nekir (indicative past negative)
min şikir dikir (imperfect positive)
min şikir nedikir (imperfect negative)
min şikir kiribû (positive)
min şikir nekiribû (negative)
te şikir dikir (imperfect positive)
te şikir nedikir (imperfect negative)
te şikir kiribû (positive)
te şikir nekiribû (negative)
wê/wî şikir dikir (imperfect positive)
wê/wî şikir nedikir (imperfect negative)
wê/wî şikir kiribû (positive)
wê/wî şikir nekiribû (negative)
me şikir dikir (imperfect positive)
me şikir nedikir (imperfect negative)
me şikir kiribû (positive)
me şikir nekiribû (negative)
we şikir dikir (imperfect positive)
we şikir nedikir (imperfect negative)
we şikir kiribû (positive)
we şikir nekiribû (negative)
wan şikir dikir (imperfect positive)
wan şikir nedikir (imperfect negative)
wan şikir kiribû (positive)
wan şikir nekiribû (negative)
ez ê şikir bikim (future positive)
ez ê şikir nekim (future negative)
minê şikir kiribe (future perfect positive)
minê şikir nekiribe (future perfect negative)
tu yê şikir bikî (future positive)
tu yê şikir nekî (future negative)
teyê şikir kiribe (future perfect positive)
teyê şikir nekiribe (future perfect negative)
ew ê şikir bike (future positive)
ew ê şikir neke (future negative)
wê/wîyê şikir kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê şikir nekiribe (future perfect negative)
em ê şikir bikin (future positive)
em ê şikir nekin (future negative)
meyê şikir kiribe (future perfect positive)
meyê şikir nekiribe (future perfect negative)
hûn ê şikir bikin (future positive)
hûn ê şikir nekin (future negative)
weyê şikir kiribe (future perfect positive)
weyê şikir nekiribe (future perfect negative)
ew ê şikir bikin (future positive)
ew ê şikir nekin (future negative)
wanê şikir kiribe (future perfect positive)
wanê şikir nekiribe (future perfect negative)
min şikir kiriye (perfect positive)
min şikir nekiriye (perfect negative)
min şikir kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min şikir nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te şikir kiriye (perfect positive)
te şikir nekiriye (perfect negative)
te şikir kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te şikir nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî şikir kiriye (perfect positive)
wê/wî şikir nekiriye (perfect negative)
wê/wî şikir kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî şikir nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me şikir kiriye (perfect positive)
me şikir nekiriye (perfect negative)
me şikir kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me şikir nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we şikir kiriye (perfect positive)
we şikir nekiriye (perfect negative)
we şikir kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we şikir nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan şikir kiriye (perfect positive)
wan şikir nekiriye (perfect negative)
wan şikir kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan şikir nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez şikir bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez şikir nekim (present subjunctive negative)
(bila) min şikir kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min şikir nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu şikir bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu şikir nekî (present subjunctive negative)
(bila) te şikir kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te şikir nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew şikir bike (present subjunctive positive)
(bila) ew şikir neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî şikir kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî şikir nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em şikir bikin (present subjunctive positive)
(bila) em şikir nekin (present subjunctive negative)
(bila) me şikir kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me şikir nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn şikir bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn şikir nekin (present subjunctive negative)
(bila) we şikir kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we şikir nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew şikir bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew şikir nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan şikir kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan şikir nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min şikir bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min şikir nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min şikir kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min şikir nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te şikir bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te şikir nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te şikir kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te şikir nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî şikir bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî şikir nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî şikir kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî şikir nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me şikir bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me şikir nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me şikir kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me şikir nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we şikir bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we şikir nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we şikir kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we şikir nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan şikir bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan şikir nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan şikir kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan şikir nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê şikir bikira (present conditional positive)
minê şikir nekira (present conditional negative)
minê şikir kiribûya (preterite conditional positive)
minê şikir nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê şikir bikira (present conditional positive)
teyê şikir nekira (present conditional negative)
teyê şikir kiribûya (preterite conditional positive)
teyê şikir nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê şikir bikira (present conditional positive)
wê/wîyê şikir nekira (present conditional negative)
wê/wîyê şikir kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê şikir nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê şikir bikira (present conditional positive)
meyê şikir nekira (present conditional negative)
meyê şikir kiribûya (preterite conditional positive)
meyê şikir nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê şikir bikira (present conditional positive)
weyê şikir nekira (present conditional negative)
weyê şikir kiribûya (preterite conditional positive)
weyê şikir nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê şikir bikira (present conditional positive)
wanê şikir nekira (present conditional negative)
wanê şikir kiribûya (preterite conditional positive)
wanê şikir nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) şikir bike (imperative present positive)
(tu) şikir neke (imperative present negative)
(hûn) şikir bikin (imperative present positive)
(hûn) şikir nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji şikir + kirin.

ipa: /ʃɪˈkɪɾ kɪˈɾɪn/

hyphenation: şi·kir ki·rin


deşt

glosses:
Devera rastgeh, cihê ne çiyayî, dera ne zozanî,
 devera ne ji hin derên xwe nizm û ji hinan bilind,
 rasta axê a dirêj, nizm û fireh.

text: Deşta Mêrdînê, Deşta Mûşê, Deşta Şiridê.

text: Bayê ku bi kelecahdeke şaşwaz, qetqetî û belawela ku nizane ber bi kuderê ve bisûre, bi toz û tirabêlka deştê, şevê distirê.

ref: Îrfan Amîda, Şevek Şîzofren, Weşanên Lîs, 2018, ISBN 9786058152175

text:
Behr û ber me l' ber xwe tey dî
Deşt û çol û Kerbela ye
Me w nesîm xweş pence têk ra

forms:
دەشت
daşt
dest

etymology_text: Hevreha soranî دەشت (deşt), feylî dêşt / deyşt (“derve, derê”), farisî دشت (deşt, “deşt”), pehlewî 𐭣𐭱𐭲 (deşt, “deşt”), sogdî dexşt, hemû ji zimanên îranî, bi îraniya kevn [Peyv?] (/*dexşte-/). դաշտ (dašt) ya ermenî, ܕܫܬܐ (deşta) ya aramî ji îranî hatine wergirtin.

ⴰⵣⴰⵖⴰⵔ

roman: azaɣar

ⴰⵣⵖⴰⵔ

roman: azɣar

раўні́на

roman: raŭnína

равни́на

roman: ravnína

မြေပြန့်

roman: mre-pran.

аре

roman: are

平原

roman: píngyuán

平野

roman: píngyě

سَهْل

roman: sahl

հարթավայր

roman: hartʻavayr

դաշտավայր

roman: daštavayr

جلگه

roman: jolge

هامون

roman: hâmun

ვაკე

roman: vaḳe

ბარი

roman: bari

मैदान

roman: maidān

מִישׁוֹר

roman: mishór

עֲרָבָה

roman: 'aravá

түздүк

roman: tüzdük

түзөң

roman: tüzöñ

평지

roman: pyeongji

평야

roman: pyeong-ya

ທີ່ຮາບ

roman: thī hāp

рамнина

roman: ramnina

тал газар

roman: tal gazar

жазаң

roman: jazañ

жазық

roman: jazyq

тегістік

roman: tegıstık

अज्र

roman: ajra

дашт

roman: dašt

ҳомун

roman: homun

ⴰⵣⴰⵖⴰⵔ

roman: azaḡar

బయలు

roman: bayalu

ཐང

roman: thang

рівни́на

roman: rivnýna

វាល

roman: viəl

វាលរាប

roman: viəlriəp

វាលទំនាប

roman: viəltumniəp

πεδιάδα

roman: pediáda

πεδίον

roman: pedíon

ipa: /dɛʃt/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-deşt.wav

hyphenation: deşt


nepenî

glosses: nehînî, veşartî, raz, sir, dizîkî, ne diyar, ne xuya, ne eşkere, ne berçav

glosses: razber, sirrî, nihênî, surr^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
نهپهنی
nependî

ipa: /nɛpɛˈniː/

hyphenation: ne·pe·nî


nepenî bûn

etymology_text: Ji nepenî + bûn.

ipa: /nɛpɛˈniː buːn/

hyphenation: ne·pe·nî bûn


nepenî kirin

etymology_text: Ji nepenî + kirin.

ipa: /nɛpɛˈniː kɪˈɾɪn/

hyphenation: ne·pe·nî ki·rin


nepenîkirin

ipa: /nɛpɛniːkɪˈɾɪn/

hyphenation: ne·pe·nî·ki·rin


nihênî

glosses: Ne diyar, ne xuya, ne eşkere, ne berçav; tişta/ê nayêt dîtin yan zanîn.

glosses: sirrî, surr^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
نهێنی
nehên
nehênî
nehîn
nihên
nehînî
nihîn
nihînî

etymology_text: Hevreha soranî نهێنی (nhênî), farisî نهان (nihan), avestayî ni-δatey- (danîn, veşartin) ji ni- + danîn ji zimanên îranî. Ji eynî rehî: niyan, nihan, nan (danîn; gan).

ipa: /nɪheːˈniː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-nihênî.wav

hyphenation: ni·hê·nî


nihîn

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


sehra

glosses:
berî, qûmistan, xîzistan
deverên ziwa û hişk,
deverên kêm baran lê dibare û loma ziwa ne

text: Ji misala senemê we ko tecella ye semedXeyrê derya niye sehra bi heqîqet emmaJi rûyê keyf e ko ev ave bûyî şubhê zebed

forms:
sehre
seḧra
seḧre
sihr
Zehra

etymology_text: Ji erebî صَحْرَاء (ṣaḥrāʾ, “çol, cihê ku nehatiye çandin”).


lê dan

glosses: lê xistin, qutan, kutan, pê dadan, pê ketin:

text: Min çend kulm li Aradî dan.

text: Ez sazê lê didim.

text: (...) gava min xwarin dixwar, wan musîkeke zindî ku miriyan ji gorê radike lê dida; bi dengên efsûnkar stran digotin; û çend ji wan dest bi reqsê kirin.

ref: Çîroka Hezar û Şevekê, werger: Serdar Roşan, Weşanên Nûdem

text: Sermayê li birayê min daye, nexweş bûye.

forms:
lê didim (present)
lê didî (present)
lê dide (present)
lê didin (present)
lê bide (imperative singular)
lê bidin (imperative plural)
lê da (past)
lê da (past)
lê da (past)
lê da (past)
lê –d– (root present)
lê –da– (root past)
ez lê didim (indicative present positive)
ez lê nadim (indicative present negative)
min lê da (indicative past positive)
min lê neda (indicative past negative)
tu lê didî (indicative present positive)
tu lê nadî (indicative present negative)
te lê da (indicative past positive)
te lê neda (indicative past negative)
ew lê dide (indicative present positive)
ew lê nade (indicative present negative)
wê/wî lê da (indicative past positive)
wê/wî lê neda (indicative past negative)
em lê didin (indicative present positive)
em lê nadin (indicative present negative)
me lê da (indicative past positive)
me lê neda (indicative past negative)
hûn lê didin (indicative present positive)
hûn lê nadin (indicative present negative)
we lê da (indicative past positive)
we lê neda (indicative past negative)
ew lê didin (indicative present positive)
ew lê nadin (indicative present negative)
wan lê da (indicative past positive)
wan lê neda (indicative past negative)
min lê dida (imperfect positive)
min lê nedida (imperfect negative)
min lê dabû (positive)
min lê nedabû (negative)
te lê dida (imperfect positive)
te lê nedida (imperfect negative)
te lê dabû (positive)
te lê nedabû (negative)
wê/wî lê dida (imperfect positive)
wê/wî lê nedida (imperfect negative)
wê/wî lê dabû (positive)
wê/wî lê nedabû (negative)
me lê dida (imperfect positive)
me lê nedida (imperfect negative)
me lê dabû (positive)
me lê nedabû (negative)
we lê dida (imperfect positive)
we lê nedida (imperfect negative)
we lê dabû (positive)
we lê nedabû (negative)
wan lê dida (imperfect positive)
wan lê nedida (imperfect negative)
wan lê dabû (positive)
wan lê nedabû (negative)
ez ê lê bidim (future positive)
ez ê lê nedim (future negative)
minê lê dabe (future perfect positive)
minê lê nedabe (future perfect negative)
tu yê lê bidî (future positive)
tu yê lê nedî (future negative)
teyê lê dabe (future perfect positive)
teyê lê nedabe (future perfect negative)
ew ê lê bide (future positive)
ew ê lê nede (future negative)
wê/wîyê lê dabe (future perfect positive)
wê/wîyê lê nedabe (future perfect negative)
em ê lê bidin (future positive)
em ê lê nedin (future negative)
meyê lê dabe (future perfect positive)
meyê lê nedabe (future perfect negative)
hûn ê lê bidin (future positive)
hûn ê lê nedin (future negative)
weyê lê dabe (future perfect positive)
weyê lê nedabe (future perfect negative)
ew ê lê bidin (future positive)
ew ê lê nedin (future negative)
wanê lê dabe (future perfect positive)
wanê lê nedabe (future perfect negative)
min lê daye (perfect positive)
min lê nedaye (perfect negative)
min lê dabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min lê nedabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te lê daye (perfect positive)
te lê nedaye (perfect negative)
te lê dabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te lê nedabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî lê daye (perfect positive)
wê/wî lê nedaye (perfect negative)
wê/wî lê dabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî lê nedabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me lê daye (perfect positive)
me lê nedaye (perfect negative)
me lê dabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me lê nedabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we lê daye (perfect positive)
we lê nedaye (perfect negative)
we lê dabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we lê nedabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan lê daye (perfect positive)
wan lê nedaye (perfect negative)
wan lê dabûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan lê nedabûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez lê bidim (present subjunctive positive)
(bila) ez lê nedim (present subjunctive negative)
(bila) min lê dabe (preterite subjunctive positive)
(bila) min lê nedabe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu lê bidî (present subjunctive positive)
(bila) tu lê nedî (present subjunctive negative)
(bila) te lê dabe (preterite subjunctive positive)
(bila) te lê nedabe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew lê bide (present subjunctive positive)
(bila) ew lê nede (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî lê dabe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî lê nedabe (preterite subjunctive negative)
(bila) em lê bidin (present subjunctive positive)
(bila) em lê nedin (present subjunctive negative)
(bila) me lê dabe (preterite subjunctive positive)
(bila) me lê nedabe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn lê bidin (present subjunctive positive)
(bila) hûn lê nedin (present subjunctive negative)
(bila) we lê dabe (preterite subjunctive positive)
(bila) we lê nedabe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew lê bidin (present subjunctive positive)
(bila) ew lê nedin (present subjunctive negative)
(bila) wan lê dabe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan lê nedabe (preterite subjunctive negative)
(bila) min lê bidaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) min lê nedaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) min lê dabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min lê nedabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te lê bidaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) te lê nedaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) te lê dabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te lê nedabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî lê bidaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî lê nedaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî lê dabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî lê nedabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me lê bidaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) me lê nedaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) me lê dabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me lê nedabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we lê bidaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) we lê nedaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) we lê dabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we lê nedabûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan lê bidaya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan lê nedaya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan lê dabûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan lê nedabûya (pluperfect subjunctive negative)
minê lê bidaya (present conditional positive)
minê lê nedaya (present conditional negative)
minê lê dabûya (preterite conditional positive)
minê lê nedabûya (preterite conditional negative)
teyê lê bidaya (present conditional positive)
teyê lê nedaya (present conditional negative)
teyê lê dabûya (preterite conditional positive)
teyê lê nedabûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê lê bidaya (present conditional positive)
wê/wîyê lê nedaya (present conditional negative)
wê/wîyê lê dabûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê lê nedabûya (preterite conditional negative)
meyê lê bidaya (present conditional positive)
meyê lê nedaya (present conditional negative)
meyê lê dabûya (preterite conditional positive)
meyê lê nedabûya (preterite conditional negative)
weyê lê bidaya (present conditional positive)
weyê lê nedaya (present conditional negative)
weyê lê dabûya (preterite conditional positive)
weyê lê nedabûya (preterite conditional negative)
wanê lê bidaya (present conditional positive)
wanê lê nedaya (present conditional negative)
wanê lê dabûya (preterite conditional positive)
wanê lê nedabûya (preterite conditional negative)
(tu) lê bide (imperative present positive)
(tu) lê nede (imperative present negative)
(hûn) lê bidin (imperative present positive)
(hûn) lê nedin (imperative present negative)
لێ دان

etymology_text: Ji lê + dan.

біць

roman: bicʹ

пабі́ць

roman: pabícʹ

удара́ць

roman: udarácʹ

ўдара́ць

roman: ŭdarácʹ

уда́рыць

roman: udárycʹ

ўда́рыць

roman: ŭdárycʹ

পেটা

roman: peṭa

মারা

roman: mara

у́дрям

roman: údrjam

би́я

roman: bíja

да

roman: da

打擊

roman: dǎjī

打

roman: dǎ

ضَرَبَ

roman: ḍaraba

دَقَّ

roman: daqqa

ضرب

roman: ḍarab

طرق

roman: ṭarag

صقع

roman: ṣagaʕ

رقع

roman: ragaʕ

ծեծել

roman: cecel

куси-

roman: kusi-

زدن

roman: zadan

𐌱𐌻𐌹𐌲𐌲𐍅𐌰𐌽

roman: bliggwan

पीटना

roman: pīṭnā

मारना

roman: mārnā

היכה \ הִכָּה

roman: hiká

цокх

roman: tsokx

لایُن

roman: lāyun

چوب دِنؠ

roman: cōb din'

уруу

roman: uruu

치다

roman: chida

ຕີ

roman: tī

бие

roman: bie

അടിക്കുക

roman: aṭikkuka

ठोक्नु

roman: ṭhoknu

چالمق

roman: çalmak

сою

roman: soü

бить

roman: bitʹ

поби́ть

roman: pobítʹ

ударя́ть

roman: udarjátʹ

уда́рить

roman: udáritʹ

वादयति

roman: vādayati

бити

roman: biti

ตี

roman: dtii

𐎎𐎃𐎕

roman: mḫṣ

би́ти

roman: býty

поби́ти

roman: pobýty

вдаря́ти

roman: vdarjáty

ударя́ти

roman: udarjáty

вда́рити

roman: vdáryty

уда́рити

roman: udáryty

វាយ

roman: viəy

שלאָגן

roman: shlogn

קלאַפּן

roman: klapn

τύπτω

roman: túptō

πλήσσω

roman: plḗssō

বজোৱা

roman: bozüa

বোৱা

roman: büa

уйнау

roman: uynaw

тартыу

roman: tartïw

граць

roman: hracʹ

বাজানো

roman: bajano

свиря

roman: svirja

演奏

roman: yǎnzòu

彈

roman: tán

彈奏

roman: tánzòu

拉

roman: lā

吹

roman: chuī

吹奏

roman: chuīzòu

敲

roman: qiāo

оойноо

roman: ooynoo

оойньоо

roman: ooyńoo

عَزَفَ

roman: ʿazafa

նվագել

roman: nvagel

უკრავს

roman: uḳravs

बजाना

roman: bajānā

ניגן

roman: nigén

वाजंव्चे

roman: vājavce

сокъмакъ

roman: soqmaq

свири

roman: sviri

ږغول

roman: ģağawəl

игра́ть

roman: igrátʹ

поигра́ть

roman: poigrátʹ

เล่น

roman: lêen

гра́ти

roman: hráty

ដេញ

roman: dəñ

оонньоо

roman: oonńoo

παίζω

roman: paízo

ipa: /leː dɑːn/

hyphenation: lê dan


kutan

text: Tu kesî tu carî nedîtiye nebihîstiye û nexwendiye ku wî çavê xwe kutaye û rûye xwe badaye.

ref: Mehmed Uzun, Hêz û Bedewiya Pênûsê, Weşanên Nûdem, 1993

forms:
کوتان
kutandin
kutin
kutîn
qutan
qutandin
qutîn
vequtan

etymology_text: Ji proto-hindûewropî *kop- (lê dan, kutan), hevreha farisî كوفتن (kûften: kutan, lê dan) û yûnanî κόπτω (kopto: lê dan, kutan), kurdî ketin.

улучвам

roman: ulučvam

ရိုက်

roman: ruik

打击

roman: dǎjī

ضرب

roman: Dáraba

جامَعَ

roman: jāmaʿa

խփել

roman: xpʻel

հարվածել

roman: harvacel

زدن

roman: zadan

मारना

roman: mārnā

치다

roman: chida

ударять

roman: udarját'

ударить

roman: udárit'

стучать

roman: stučát'

стукнуть

roman: stúknut'

бить

roman: bit’

побить

roman: pobít’

бити

roman: biti

ipa: /kʊˈtɑːn/

hyphenation: ku·tan


kutan

text: Nas û dostên herduyan jî tevlî bûyerê bûn û bi kêr û demançeyan li hev xistin. Di şer da gule li Tekin Batan, kurê wî Mehmet Emir Batan (19) û braziyê wî Hasip Batan (41) ket û ew birîndar bûn. Kêr li Adem Ozkaya (27) xistin, Murat Soğut (30) û Halîl Ozkaya (20) jî ji ber kutanê birîndar bûn.

ref: Li Îzmirê şer: 2 mirî, 4 birîndar https://web.archive.org/https://www.aa.com.tr/kk/sernav%C3%AAn-roj%C3%AA/li-%C3%AEzmir%C3%AA-ser-2-mir%C3%AE-4-bir%C3%AEndar/593077 arşîv, aa.com.tr, 17.06.2016

glosses: Hemû madde an jî hokarên nexweşiyê yên lawazkirî ji boy avakirina bergiriya destketî di laş de. Bi gelemperî bi derzîkirinê kutanê didin laşê mirov.

text: Dema kesek tê kutan (immunise) ne tenê li berjewendiya wan e lê li berjewendiya her kesiye. Amanca dezgehên tendirûstiyê xwe bigînin nav civakê jibo her kes derziyên kutanê li zarokên xwe xin.

ref: OLGA KLEPOVA, Rêberiya Nishtecêbûnê: Yasayên kutanê li Australya https://web.archive.org/https://www.sbs.com.au/language/kurdish/audio/reberiya-nishtecebune-yasayen-kutane-li-australya?language=ku arşîv, sbs.com.au, 29.04.2016

text: Dezgeha xêrxwaziya Barzanî bi hemahengî li gel welatê Imaratê zêdetir li heft ton derman û derziyên kutanê li ser nexwaşxaneyên her sê parêzgeha Hewlêrê û Silêmaniyê û Duhokê dababeş kirin.

ref: Dezgeha xêrxwaziya Barzanî heft ton derman li ser nexwaşxaneyan dabeş kir https://web.archive.org/http://www.basnews.com/kr/babat/328402 arşîv, basnews.com, 05.02.2017


kutandin

ipa: /kʊtɑːnˈdɪn/

hyphenation: ku·tan·din


kutîn

ipa: /kʊˈtiːn/

hyphenation: ku·tîn


qutandin

ipa: /qʊtɑːnˈdɪn/

hyphenation: qu·tan·din


pê dadan

glosses: bi tiştekê/î hatin xwarê ta ku ketin ser erdê

forms:
pê dadidim (present)
pê dadidî (present)
pê dadide (present)
pê dadidin (present)
pê dade (imperative singular)
pê dadin (imperative plural)
pê dada (past)
pê dada (past)
pê dada (past)
pê dada (past)

etymology_text: Ji pê + dadan.

ipa: /peː dɑːˈdɑːn/

hyphenation: pê da·dan


firrgeh

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre firgeh.


cemser

text: Cemserêmagnetîsî yê bakur bi lez cihê xwe diguherîne.

ref: Zagrosê Hajo, Netkurd.com, 2/2005

forms:
جەمسەر
cemse

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.cem+ser

ipa: /d͡ʒɛmˈsɛɾ/

hyphenation: cem·ser


tewere

glosses:
mihwer, eksen, mijane, dingil, germiçank, sirnî,
xeta xeyalî ya ku tiştek li dor dizivire

glosses: Beşekî xaneya demarê ye, wekî akson jî tê bi navkirin. Tewere liqê dirêjtirîn ê demarexaneyê ye ko demareragihandinan vediguhazîne dûrê laşexaneya demarexaneyê

text: Cemserê jeografî ew xala li ser rûyê Zemînê ye, û tewereyê (axis) Zemînê di wê ve derbas dibe.

ref: Zagrosê Hajo: Cemserê magnetîsî yê bakur bi lez cihê xwe diguhere, Netkurd.com, 2/2006

ipa: /tɛwɛˈɾɛ/

hyphenation: te·we·re


zemîn

text: Qebde'ê bîne ji beyda'ê zemînEw dilê erdê û hem husn û biha

ref: Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720

text: Heger zemîn vebûbe, ketibinê jî, ez dê wan derxînim.

ref: Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî

etymology_text:
Ji farisî زمین (zamin), ji forma kevn زمی (zami), ji farisiya navîn zmyk' (zamīg, “erd, dinya”), taliyê ji proto-hindûewropî *dʰéǵʰōm ku herwiha serekaniya peyva zevî ya kurdî ye.
;Çavkanî:
* Mackenzie, D. N. (1971), "zamīg", A Concise Pahlavi Dictionary, London, New York, Toronto: Oxford University Press, rûpel 98.

ipa: /zɛˈmiːn/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-zemîn.wav

hyphenation: ze·mîn


şîtel

glosses: taqî, vekolîn, ezmûn, îmtîhan, lêkolîn, test

forms: şitil

notes:
şîtel kirin
şîtelkirin
şîtelkirî


şitil

forms:
شتل
şitl
şîtel

etymology_text: Ji aramî שִתלָא (šiṯlā) / ܫܷܬܠܴܐ (šeṯlā), ܫܷܬܷܠܬܴܐ (šeṯelṯā), ܫܬܷܠܬܴܐ (šəṯelṯā), ji akadî [skrîpt hewce ye] (šitlum). Bide ber erebî شَتْلَة (šatla, “şitil”).

شەتڵ

roman: şetill

نەمام

roman: nemam

পুলি

roman: puli

фида́нка

roman: fidánka

ပင်ထောင်

roman: panghtaung

幼苗

roman: yòumiáo

樹苗

roman: shùmiáo

شَتْلَة

roman: šatla

տունկ

roman: tunk

տնկի

roman: tnki

نهال

roman: nahâl

де́ревце

roman: dérevce

са́женец

roman: sáženec

ὄρπηξ

roman: órpēx

ipa: /ʃɪˈtɪl/

hyphenation: şi·til


Tirkiya

pos: name

pos_title: Formeke serenavê

glosses: Rewşa îzafeyî binavkirî yekjimar ya Tirkiye.

forms: Tirkiyeya


Rojhilata Navîn

pos_title: Serenav

glosses: Herêmek e li rojhilat-rojava ji Îranê ta Misirê û li bakur-başûr jî ji Tirkiyeyê ta Yemenê.

forms: Rojhelata Navîn

etymology_text: Ji rojhilat + navîn.

መካከለኛው ምሥራቅ

roman: mäkakäläñaw mśraḳ

ܡܲܕܢܚܵܐ ܡܸܨܥܵܝܵܐ

roman: madnḵā miṣʿāyā

Блі́зкі Усхо́д

roman: Blízki Usxód

Сярэ́дні Усхо́д

roman: Sjarédni Usxód

মধ্যপ্রাচ্য

roman: môddhôpracjô

Бли́зък И́зток

roman: Blízǎk Íztok

中東

roman: Zhōngdōng

الشَّرْق الْأَوْسَط

roman: aš-šarq al-ʾawsaṭ

مَشْرِق

roman: mašriq

Մերձավոր Արեւելք

roman: Merjavor Arewelkʻ

Միջին Արեւելք

roman: Miǰin Arewelkʻ

خاورمیانه

roman: xâvar-e-miyâne

ახლო აღმოსავლეთი

roman: axlo aɣmosavleti

შუა აღმოსავლეთი

roman: šua aɣmosavleti

मध्य पूर्व

roman: madhya pūrva

मध्यपूर्व

roman: madhyapūrva

הַמִּזְרָח הַתִּיכוֹן

roman: ha-mizrákh ha-tikhón

Өөрхн Дорд үзг

roman: Öörxn Dord üzg

Орто Чыгыш

roman: Orto Çıgış

^중동

roman: Jungdong

ຕາເວັນອອກກາງ

roman: tā wen ʼǭk kāng

Близок Исток

roman: Blizok Istok

Среден Исток

roman: Sreden Istok

Ойрхи Дорнод

roman: Ojrhi Dornod

ئوتتۇرا شەرق

roman: ottura sherq

منځنی ختيځ

roman: manjanǝy xatij

Орта Шығыс

roman: Orta Şyğys

Сре́дний Восто́к

roman: Srédnij Vostók

Бли́жний Восто́к

roman: Blížnij Vostók

Ховари Миёна

roman: Xovari Miyona

Урта Көнчыгыш

roman: Urta Könçığış

ማእከላይ ምብራቕ

roman: maʾkälay mbraḳʰ

ཤར་གླིང་དབུས་མ

roman: shar gling dbus ma

مَشْرِقِ وُسْطیٰ

roman: maśriq-e vustā

Сере́дній Схід

roman: Serédnij Sxid

Бли́зький Схід

roman: Blýzʹkyj Sxid

מיטעלער מיזרח

roman: miteler mizrekh

מיטל מזרח

roman: mitl mizrekh

Μέση Ανατολή

roman: Mési Anatolí


Erebistana Siûdî

glosses: Mezintirîn welatê Rojhilata Navîn ku dikeve navbera Kendava Farisî û Deryaya Sor.

forms:
Arabistana Siûdî
Arabistana Siyûdî
Arabistana Suûdî
Arebistana Siûdî
Arebistana Siyûdî
Arebistana Suûdî
Erebistana Siyûdî
Erebistana Suûdî

etymology_text: Ji Erebistan + siûdî.

ሳዑዲ አረቢያ

roman: saʿudi ʾäräbiya

Сәғүд Ғәрәбстаны

roman: Säğüd Ğäräbstanï

Сау́даўская Ара́вія

roman: Saúdaŭskaja Arávija

সৌদি আরব

roman: śoudi arôb

Сау́дитска Ара́бия

roman: Saúditska Arábija

ဆော်ဒီအာရေဗ္ယ

roman: hcaudiarebya.

Саӏудийн Ӏаьрбийчоь

roman: Saʿudīn ʿärbīčö

沙特阿拉伯

roman: Shātè Ālābó

沙烏地阿拉伯

roman: Shāwūdì Ālābó

沙特

roman: Shātè

السُّعُودِيَّة

roman: as-suʿūdiyya

word: الْمَمْلَكَة الْعَرَبِيَّة السُّعُودِيَّة

roman: al-mamlaka l-ʕarabiyya s-suʕūdiyya

السعودية

roman: as-suʕūdiyya

Սաուդյան Արաբիա

roman: Saudyan Arabia

عربستان سعودی

roman: 'arabestân-e sa'udi

عربستان

roman: 'arabestân

საუდის არაბეთი

roman: saudis arabeti

सऊदी अरब

roman: saūdī arab

सउदी अरब

roman: saudī arab

अरबिस्तान

roman: arbistān

עֲרָב הַסָעוּדִית

roman: 'aráv hasa'udít

סָעוּדְיָה

roman: sa'udyá

Сауд Аравиясы

roman: Saud Araviyası

සවුදි අරාබියාව

roman: sawudi arābiyāwa

^사우디아라비아

roman: Saudiarabia

^사우디

roman: Saudi

Сауд Арабыстаны

roman: Saud Arabıstanı

ອາລັບເຊົາດິດ

roman: ʼā lap sao dit

ອາຣາບີຊາອູດີ

roman: ʼā rā bī sā ʼū dī

Саудиска Арабија

roman: Saudiska Arabija

Саудын Араб

roman: Saudyn Arab

ᠰᠠᠤᠳᠢᠨ ᠠᠷᠠᠪ

roman: saudin arab

سەئۇدى ئەرەبىستان

roman: se'udi erebistan

ئەرەبىستان

roman: erebistan

سعودي عربستان

roman: sa'udi 'arabestān

عربستان

roman: 'arabestān

ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ

roman: sāūdī arab

Сауд Арабиясы

roman: Saud Arabiäsy

Сауд Арабстаны

roman: Saud Arabstany

Сау́довская Ара́вия

roman: Saúdovskaja Arávija

Сауди́я

roman: Saudíja

မိူင်းသေႃႇတီႇဢႃႇရေးပီးယႃး

roman: móeng sòa tìi ʼàa rée píi yáa

Арабистони Саудӣ

roman: Arabistoni Saudī

Арабистон

roman: Arabiston

சவுதி அரேபியா

roman: cavuti arēpiyā

Согуд Гарәбстаны

roman: Soğud Ğaräbstanı

ስዑዲ ዓረብ

roman: səʿudi ʿaräb

ས་དི་ཨ་རབ

roman: sa di a rab

སའུ་དི་ཨ་ར་པི་ཡ

roman: sa'u di a ra pi ya

سَعُوْدی عَرَب

roman: sa'ūdī 'arab

Сау́дівська Ара́вія

roman: Saúdivsʹka Arávija

អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត

roman: ʼaaraabiisaaʼoudiit

סאַוּדי אַראַביע

roman: saudi arabye

סאַוּדיע

roman: saudye

Σαουδική Αραβία

roman: Saoudikí Aravía


Deryaya Sor

glosses: Deryaya li navbera Erebistana Siûdî û Misirê.

forms:
Derya Sor
Deryaya Atlas
Deryaya Bakur
Deryaya Hindê
Deryaya Navîn
Deryaya Pasîfîk
Deryaya Reş
Deryaya Spî

Кызыл теҥис

roman: Kïzïl teŋis

ቀይ ባሕር

roman: ḳäy baḥr

Чырво́нае мо́ра

roman: Čyrvónaje móra

লোহিত সাগর

roman: lohit śagôr

লাল দরিয়া

roman: lal dôriẏa

Черве́но море́

roman: Červéno moré

ပင်လယ်နီ

roman: panglaini

紅海

roman: hung⁴ hoi²

紅海

roman: Fùng-hói

紅海

roman: Hónghǎi

紅海

roman: È̤ng-hāi

紅海

roman: Âng-hái

Хӗрлӗ тинӗс

roman: Hĕrlĕ tinĕs

ރަތްކަނޑު

roman: rat̊kaⁿḍu

الْبَحْر الْأَحْمَر

roman: al-baḥr al-ʾaḥmar

Կարմիր ծով

roman: Karmir cov

ባሕረ ቈልዝም

roman: baḥrä ḳʷälzm

دریای سرخ

roman: daryâ-ye sorx

રાતો સમુદ્ર

roman: rāto samudra

წითელი ზღვა

roman: c̣iteli zɣva

लाल सागर

roman: lāl sāgar

लालसागर

roman: lālsāgar

लालसमुद्र

roman: lālasmudra

יַם סוּף

roman: yam suf

ಕೆಂಪು ಕಡಲು

roman: kempu kaḍalu

Кызыл деңиз

roman: Kızıl deñiz

^홍해

roman: Honghae

ທະເລແດງ

roman: tha lē dǣng

Црвено Море

roman: Crveno More

ചെങ്കടൽ

roman: ceṅkaṭal

लाल समुद्र

roman: lāl samudra

Улаан тэнгис

roman: Ulaan tengis

रातो सागर

roman: rāto sāgar

قىزىل دېڭىز

roman: qizil dëngiz

احمره بحير

roman: ahmára bahirá

سور سمندر

roman: sor samandár

ਲਾਲ ਸਮੁੰਦਰ

roman: lāl samundar

Қызыл теңіз

roman: Qyzyl teñız

ⲫⲓⲟⲙ ⲛϣⲁⲣⲓ

roman: phiom nšari

Красное мо́ре

roman: Krasnoje móre

Баҳри Сурх

roman: Bahri Surx

ఎఱ్ఱ కడలి

roman: eṛṛa kaḍali

Кызыл диңгез

roman: Qızıl diñgez

بحیرہ احمر

roman: bahīrā ahmar

Черво́не мо́ре

roman: Červóne móre

សមុទ្រក្រហម

roman: sâmŭtrôkrâhmô

ים סוף

roman: yam sof

Ερυθρά θάλασσα

roman: Erythrá thálassa

Ἐρυθρὰ θάλασσα

roman: Eruthrà thálassa


aramî

glosses:
rehetî, tenahî, hêminî, hêwirî, istiqrar, hedan, sebirdarî, bêhnfirehî, asayî, hêsayî,
rewşa aram, ne şer yan qerebalix yan nerehetî

forms:
ئارامی
aramîtî
aramtî

etymology_text: Ji aram + -î

ipa: /ɑːɾɑːˈmiː/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-aramî.wav

hyphenation: a·ra·mî


aramî

glosses: zimanek samî bû ku zimanê aşûrî û yê siryanî yê niha jê peyda bûne


rehetî

glosses:
aramî, tenahî, bênvedan, hêminî, hêwirî, hedan, sebirdarî, bêhnfirehî, asayî, hêsayî,
rewşa aram, ne şer yan qerebalix yan nerehetî

glosses: asanî, sanahî, hêsanî, ne dijwarî, ne zehmet

forms:
رەحەتی
rahetî
raḧetî
reḧetî
rihetî
riḧetî

etymology_text: Ji rehet + -î

راحة

roman: rāḥa


tenahî

glosses:
aramî, rehetî, hêminî, hêwirî, hedan, sebirdarî, bêhnfirehî, asayî, hêsayî,
rewşa aram, ne şer yan qerebalix yan nerehetî

forms:
تهناهی
tenatî
tenayî

etymology_text: Ji rehet + -hî.


hêminî

glosses:
aramî, rehetî, tenahî, hêwirî, hedan, sebirdarî, bêhnfirehî, asayî, hêsayî,
rewşa aram, ne şer yan qerebalix yan nerehetî

glosses: tebat, istiqrar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
êminî
êminahî
êminatî
êminayî
êmnî
êmnahî
êmnatî
êmnayî
hêminahî
hêminatî
hêminayî
hêmnî
hêmnahî
hêmnatî
hêmnayî

etymology_text: Ji hêmin + -ahî.


hêwirî

forms:
hêwirayî
hêwiriyayî
hêwirîyayî
hêwiryayî


hêwirî

glosses:
aramî, rehetî, tenahî, hêminî, hedan, sebirdarî, bêhnfirehî, asayî, hêsayî,
rewşa aram, ne şer yan qerebalix yan nerehetî

forms: hêwirîtî

etymology_text: Ji hêwir + -î


hêwirandin

glosses: hêwir kirin, aram kirin, hedandin, hedirandin, rehet kirin, hêmin kirin

text: Em westan, tî bûn, birçî bûn û li şûneke hêwirandinê digeran.

ref: çîroka gelêrî Sê Diz, Rezoyê Osê

glosses: hewandin, tena kirin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
dihêwirînim (present)
dihêwirînî (present)
dihêwirîne (present)
dihêwirînin (present)
bihêwirîne (imperative singular)
bihêwirînin (imperative plural)
hêwirand (past)
hêwirand (past)
hêwirand (past)
hêwirand (past)
–hêwirîn– (root present)
–hêwirand– (root past)
ez dihêwirînim (indicative present positive)
ez nahêwirînim (indicative present negative)
min hêwirand (indicative past positive)
min nehêwirand (indicative past negative)
tu dihêwirînî (indicative present positive)
tu nahêwirînî (indicative present negative)
te hêwirand (indicative past positive)
te nehêwirand (indicative past negative)
ew dihêwirîne (indicative present positive)
ew nahêwirîne (indicative present negative)
wê/wî hêwirand (indicative past positive)
wê/wî nehêwirand (indicative past negative)
em dihêwirînin (indicative present positive)
em nahêwirînin (indicative present negative)
me hêwirand (indicative past positive)
me nehêwirand (indicative past negative)
hûn dihêwirînin (indicative present positive)
hûn nahêwirînin (indicative present negative)
we hêwirand (indicative past positive)
we nehêwirand (indicative past negative)
ew dihêwirînin (indicative present positive)
ew nahêwirînin (indicative present negative)
wan hêwirand (indicative past positive)
wan nehêwirand (indicative past negative)
min dihêwirand (imperfect positive)
min nedihêwirand (imperfect negative)
min hêwirandibû (positive)
min nehêwirandibû (negative)
te dihêwirand (imperfect positive)
te nedihêwirand (imperfect negative)
te hêwirandibû (positive)
te nehêwirandibû (negative)
wê/wî dihêwirand (imperfect positive)
wê/wî nedihêwirand (imperfect negative)
wê/wî hêwirandibû (positive)
wê/wî nehêwirandibû (negative)
me dihêwirand (imperfect positive)
me nedihêwirand (imperfect negative)
me hêwirandibû (positive)
me nehêwirandibû (negative)
we dihêwirand (imperfect positive)
we nedihêwirand (imperfect negative)
we hêwirandibû (positive)
we nehêwirandibû (negative)
wan dihêwirand (imperfect positive)
wan nedihêwirand (imperfect negative)
wan hêwirandibû (positive)
wan nehêwirandibû (negative)
ez ê bihêwirînim (future positive)
ez ê nehêwirînim (future negative)
minê hêwirandibe (future perfect positive)
minê nehêwirandibe (future perfect negative)
tu yê bihêwirînî (future positive)
tu yê nehêwirînî (future negative)
teyê hêwirandibe (future perfect positive)
teyê nehêwirandibe (future perfect negative)
ew ê bihêwirîne (future positive)
ew ê nehêwirîne (future negative)
wê/wîyê hêwirandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nehêwirandibe (future perfect negative)
em ê bihêwirînin (future positive)
em ê nehêwirînin (future negative)
meyê hêwirandibe (future perfect positive)
meyê nehêwirandibe (future perfect negative)
hûn ê bihêwirînin (future positive)
hûn ê nehêwirînin (future negative)
weyê hêwirandibe (future perfect positive)
weyê nehêwirandibe (future perfect negative)
ew ê bihêwirînin (future positive)
ew ê nehêwirînin (future negative)
wanê hêwirandibe (future perfect positive)
wanê nehêwirandibe (future perfect negative)
min hêwirandiye (perfect positive)
min nehêwirandiye (perfect negative)
min hêwirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nehêwirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te hêwirandiye (perfect positive)
te nehêwirandiye (perfect negative)
te hêwirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nehêwirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî hêwirandiye (perfect positive)
wê/wî nehêwirandiye (perfect negative)
wê/wî hêwirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nehêwirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me hêwirandiye (perfect positive)
me nehêwirandiye (perfect negative)
me hêwirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nehêwirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we hêwirandiye (perfect positive)
we nehêwirandiye (perfect negative)
we hêwirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nehêwirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan hêwirandiye (perfect positive)
wan nehêwirandiye (perfect negative)
wan hêwirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nehêwirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bihêwirînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nehêwirînim (present subjunctive negative)
(bila) min hêwirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nehêwirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bihêwirînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nehêwirînî (present subjunctive negative)
(bila) te hêwirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nehêwirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bihêwirîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nehêwirîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî hêwirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nehêwirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bihêwirînin (present subjunctive positive)
(bila) em nehêwirînin (present subjunctive negative)
(bila) me hêwirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nehêwirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bihêwirînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nehêwirînin (present subjunctive negative)
(bila) we hêwirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nehêwirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bihêwirînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nehêwirînin (present subjunctive negative)
(bila) wan hêwirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nehêwirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bihêwiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nehêwiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min hêwirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nehêwirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bihêwiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nehêwiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te hêwirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nehêwirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bihêwiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nehêwiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî hêwirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nehêwirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bihêwiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nehêwiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me hêwirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nehêwirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bihêwiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nehêwiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we hêwirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nehêwirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bihêwiranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nehêwiranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan hêwirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nehêwirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bihêwiranda (present conditional positive)
minê nehêwiranda (present conditional negative)
minê hêwirandibûya (preterite conditional positive)
minê nehêwirandibûya (preterite conditional negative)
teyê bihêwiranda (present conditional positive)
teyê nehêwiranda (present conditional negative)
teyê hêwirandibûya (preterite conditional positive)
teyê nehêwirandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bihêwiranda (present conditional positive)
wê/wîyê nehêwiranda (present conditional negative)
wê/wîyê hêwirandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nehêwirandibûya (preterite conditional negative)
meyê bihêwiranda (present conditional positive)
meyê nehêwiranda (present conditional negative)
meyê hêwirandibûya (preterite conditional positive)
meyê nehêwirandibûya (preterite conditional negative)
weyê bihêwiranda (present conditional positive)
weyê nehêwiranda (present conditional negative)
weyê hêwirandibûya (preterite conditional positive)
weyê nehêwirandibûya (preterite conditional negative)
wanê bihêwiranda (present conditional positive)
wanê nehêwiranda (present conditional negative)
wanê hêwirandibûya (preterite conditional positive)
wanê nehêwirandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bihêwirîne (imperative present positive)
(tu) nehêwirîne (imperative present negative)
(hûn) bihêwirînin (imperative present positive)
(hûn) nehêwirînin (imperative present negative)
هێوراندن
hêwrandin
ewirandin
êwirandin

etymology_text: Herwiha ewirandin, eware, ji a- + werandin. Bo guherrîna a- > /hê/, /he/, /e/ bide ber hesin, hênan. Bide ber hêvişandin, hewişandin, êvişandin, ji a- + weşandin, ewa paşîn hevwateya werandin.

ipa: /heːwɪɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: hê·wi·ran·din


hêwirandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


hedandin

glosses: aram kirin, hêwir kirin, hêwirandin, tena kirin, rehet kirin, hêmin kirin, hewandin

forms:
dihedînim (present)
dihedînî (present)
dihedîne (present)
dihedînin (present)
bihedîne (imperative singular)
bihedînin (imperative plural)
hedand (past)
hedand (past)
hedand (past)
hedand (past)
–hedîn– (root present)
–hedand– (root past)
ez dihedînim (indicative present positive)
ez nahedînim (indicative present negative)
min hedand (indicative past positive)
min nehedand (indicative past negative)
tu dihedînî (indicative present positive)
tu nahedînî (indicative present negative)
te hedand (indicative past positive)
te nehedand (indicative past negative)
ew dihedîne (indicative present positive)
ew nahedîne (indicative present negative)
wê/wî hedand (indicative past positive)
wê/wî nehedand (indicative past negative)
em dihedînin (indicative present positive)
em nahedînin (indicative present negative)
me hedand (indicative past positive)
me nehedand (indicative past negative)
hûn dihedînin (indicative present positive)
hûn nahedînin (indicative present negative)
we hedand (indicative past positive)
we nehedand (indicative past negative)
ew dihedînin (indicative present positive)
ew nahedînin (indicative present negative)
wan hedand (indicative past positive)
wan nehedand (indicative past negative)
min dihedand (imperfect positive)
min nedihedand (imperfect negative)
min hedandibû (positive)
min nehedandibû (negative)
te dihedand (imperfect positive)
te nedihedand (imperfect negative)
te hedandibû (positive)
te nehedandibû (negative)
wê/wî dihedand (imperfect positive)
wê/wî nedihedand (imperfect negative)
wê/wî hedandibû (positive)
wê/wî nehedandibû (negative)
me dihedand (imperfect positive)
me nedihedand (imperfect negative)
me hedandibû (positive)
me nehedandibû (negative)
we dihedand (imperfect positive)
we nedihedand (imperfect negative)
we hedandibû (positive)
we nehedandibû (negative)
wan dihedand (imperfect positive)
wan nedihedand (imperfect negative)
wan hedandibû (positive)
wan nehedandibû (negative)
ez ê bihedînim (future positive)
ez ê nehedînim (future negative)
minê hedandibe (future perfect positive)
minê nehedandibe (future perfect negative)
tu yê bihedînî (future positive)
tu yê nehedînî (future negative)
teyê hedandibe (future perfect positive)
teyê nehedandibe (future perfect negative)
ew ê bihedîne (future positive)
ew ê nehedîne (future negative)
wê/wîyê hedandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nehedandibe (future perfect negative)
em ê bihedînin (future positive)
em ê nehedînin (future negative)
meyê hedandibe (future perfect positive)
meyê nehedandibe (future perfect negative)
hûn ê bihedînin (future positive)
hûn ê nehedînin (future negative)
weyê hedandibe (future perfect positive)
weyê nehedandibe (future perfect negative)
ew ê bihedînin (future positive)
ew ê nehedînin (future negative)
wanê hedandibe (future perfect positive)
wanê nehedandibe (future perfect negative)
min hedandiye (perfect positive)
min nehedandiye (perfect negative)
min hedandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nehedandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te hedandiye (perfect positive)
te nehedandiye (perfect negative)
te hedandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nehedandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî hedandiye (perfect positive)
wê/wî nehedandiye (perfect negative)
wê/wî hedandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nehedandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me hedandiye (perfect positive)
me nehedandiye (perfect negative)
me hedandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nehedandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we hedandiye (perfect positive)
we nehedandiye (perfect negative)
we hedandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nehedandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan hedandiye (perfect positive)
wan nehedandiye (perfect negative)
wan hedandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nehedandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bihedînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nehedînim (present subjunctive negative)
(bila) min hedandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nehedandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bihedînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nehedînî (present subjunctive negative)
(bila) te hedandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nehedandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bihedîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nehedîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî hedandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nehedandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bihedînin (present subjunctive positive)
(bila) em nehedînin (present subjunctive negative)
(bila) me hedandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nehedandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bihedînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nehedînin (present subjunctive negative)
(bila) we hedandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nehedandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bihedînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nehedînin (present subjunctive negative)
(bila) wan hedandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nehedandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bihedanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nehedanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min hedandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nehedandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bihedanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nehedanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te hedandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nehedandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bihedanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nehedanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî hedandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nehedandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bihedanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nehedanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me hedandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nehedandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bihedanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nehedanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we hedandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nehedandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bihedanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nehedanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan hedandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nehedandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bihedanda (present conditional positive)
minê nehedanda (present conditional negative)
minê hedandibûya (preterite conditional positive)
minê nehedandibûya (preterite conditional negative)
teyê bihedanda (present conditional positive)
teyê nehedanda (present conditional negative)
teyê hedandibûya (preterite conditional positive)
teyê nehedandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bihedanda (present conditional positive)
wê/wîyê nehedanda (present conditional negative)
wê/wîyê hedandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nehedandibûya (preterite conditional negative)
meyê bihedanda (present conditional positive)
meyê nehedanda (present conditional negative)
meyê hedandibûya (preterite conditional positive)
meyê nehedandibûya (preterite conditional negative)
weyê bihedanda (present conditional positive)
weyê nehedanda (present conditional negative)
weyê hedandibûya (preterite conditional positive)
weyê nehedandibûya (preterite conditional negative)
wanê bihedanda (present conditional positive)
wanê nehedanda (present conditional negative)
wanê hedandibûya (preterite conditional positive)
wanê nehedandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bihedîne (imperative present positive)
(tu) nehedîne (imperative present negative)
(hûn) bihedînin (imperative present positive)
(hûn) nehedînin (imperative present negative)
ههداندن
hedirandin

ipa: /hɛdɑːnˈdɪn/

hyphenation: he·dan·din


enirandin

glosses: hêrs kirin, xeyidandin, sil kirin, aciz kirin

glosses: tûre kirin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
dienirînim (present)
dienirînî (present)
dienirîne (present)
dienirînin (present)
benirîne (imperative singular)
benirînin (imperative plural)
enirand (past)
enirand (past)
enirand (past)
enirand (past)
–enirîn– (root present)
–enirand– (root past)
ez dienirînim (indicative present positive)
ez nayenirînim (indicative present negative)
min enirand (indicative past positive)
min neyenirand (indicative past negative)
tu dienirînî (indicative present positive)
tu nayenirînî (indicative present negative)
te enirand (indicative past positive)
te neyenirand (indicative past negative)
ew dienirîne (indicative present positive)
ew nayenirîne (indicative present negative)
wê/wî enirand (indicative past positive)
wê/wî neyenirand (indicative past negative)
em dienirînin (indicative present positive)
em nayenirînin (indicative present negative)
me enirand (indicative past positive)
me neyenirand (indicative past negative)
hûn dienirînin (indicative present positive)
hûn nayenirînin (indicative present negative)
we enirand (indicative past positive)
we neyenirand (indicative past negative)
ew dienirînin (indicative present positive)
ew nayenirînin (indicative present negative)
wan enirand (indicative past positive)
wan neyenirand (indicative past negative)
min dienirand (imperfect positive)
min nedienirand (imperfect negative)
min enirandibû (positive)
min neyenirandibû (negative)
te dienirand (imperfect positive)
te nedienirand (imperfect negative)
te enirandibû (positive)
te neyenirandibû (negative)
wê/wî dienirand (imperfect positive)
wê/wî nedienirand (imperfect negative)
wê/wî enirandibû (positive)
wê/wî neyenirandibû (negative)
me dienirand (imperfect positive)
me nedienirand (imperfect negative)
me enirandibû (positive)
me neyenirandibû (negative)
we dienirand (imperfect positive)
we nedienirand (imperfect negative)
we enirandibû (positive)
we neyenirandibû (negative)
wan dienirand (imperfect positive)
wan nedienirand (imperfect negative)
wan enirandibû (positive)
wan neyenirandibû (negative)
ez ê benirînim (future positive)
ez ê neyenirînim (future negative)
minê enirandibe (future perfect positive)
minê neyenirandibe (future perfect negative)
tu yê benirînî (future positive)
tu yê neyenirînî (future negative)
teyê enirandibe (future perfect positive)
teyê neyenirandibe (future perfect negative)
ew ê benirîne (future positive)
ew ê neyenirîne (future negative)
wê/wîyê enirandibe (future perfect positive)
wê/wîyê neyenirandibe (future perfect negative)
em ê benirînin (future positive)
em ê neyenirînin (future negative)
meyê enirandibe (future perfect positive)
meyê neyenirandibe (future perfect negative)
hûn ê benirînin (future positive)
hûn ê neyenirînin (future negative)
weyê enirandibe (future perfect positive)
weyê neyenirandibe (future perfect negative)
ew ê benirînin (future positive)
ew ê neyenirînin (future negative)
wanê enirandibe (future perfect positive)
wanê neyenirandibe (future perfect negative)
min enirandiye (perfect positive)
min neyenirandiye (perfect negative)
min enirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min neyenirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te enirandiye (perfect positive)
te neyenirandiye (perfect negative)
te enirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te neyenirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî enirandiye (perfect positive)
wê/wî neyenirandiye (perfect negative)
wê/wî enirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî neyenirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me enirandiye (perfect positive)
me neyenirandiye (perfect negative)
me enirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me neyenirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we enirandiye (perfect positive)
we neyenirandiye (perfect negative)
we enirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we neyenirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan enirandiye (perfect positive)
wan neyenirandiye (perfect negative)
wan enirandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan neyenirandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez benirînim (present subjunctive positive)
(bila) ez neyenirînim (present subjunctive negative)
(bila) min enirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min neyenirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu benirînî (present subjunctive positive)
(bila) tu neyenirînî (present subjunctive negative)
(bila) te enirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te neyenirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew benirîne (present subjunctive positive)
(bila) ew neyenirîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî enirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyenirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em benirînin (present subjunctive positive)
(bila) em neyenirînin (present subjunctive negative)
(bila) me enirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me neyenirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn benirînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn neyenirînin (present subjunctive negative)
(bila) we enirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we neyenirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew benirînin (present subjunctive positive)
(bila) ew neyenirînin (present subjunctive negative)
(bila) wan enirandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan neyenirandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min beniranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min neyeniranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min enirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min neyenirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te beniranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te neyeniranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te enirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te neyenirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî beniranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyeniranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî enirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî neyenirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me beniranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me neyeniranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me enirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me neyenirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we beniranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we neyeniranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we enirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we neyenirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan beniranda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan neyeniranda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan enirandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan neyenirandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê beniranda (present conditional positive)
minê neyeniranda (present conditional negative)
minê enirandibûya (preterite conditional positive)
minê neyenirandibûya (preterite conditional negative)
teyê beniranda (present conditional positive)
teyê neyeniranda (present conditional negative)
teyê enirandibûya (preterite conditional positive)
teyê neyenirandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê beniranda (present conditional positive)
wê/wîyê neyeniranda (present conditional negative)
wê/wîyê enirandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê neyenirandibûya (preterite conditional negative)
meyê beniranda (present conditional positive)
meyê neyeniranda (present conditional negative)
meyê enirandibûya (preterite conditional positive)
meyê neyenirandibûya (preterite conditional negative)
weyê beniranda (present conditional positive)
weyê neyeniranda (present conditional negative)
weyê enirandibûya (preterite conditional positive)
weyê neyenirandibûya (preterite conditional negative)
wanê beniranda (present conditional positive)
wanê neyeniranda (present conditional negative)
wanê enirandibûya (preterite conditional positive)
wanê neyenirandibûya (preterite conditional negative)
(tu) benirîne (imperative present positive)
(tu) neyenirîne (imperative present negative)
(hûn) benirînin (imperative present positive)
(hûn) neyenirînin (imperative present negative)
enirrandin
'enirandin
'enirrandin
inirandin
inirrandin
'inirandin
'inirrandin


inirrandin

ipa: /ɪnɪɾɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: i·nir·ran·din


enirrîn

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre enirîn.


enirîn

glosses: hêrs bûn, xeyidîn, sil bûn, aciz bûn, xwe aciz kirin

glosses: suva hatin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
enirrîn
'enirîn
'enirîn
inirîn
inirrîn
'inirîn
'inirrîn
engirîn

etymology_text: Ji enir + -în.


inirîn

text: Ava mezin l'hev şêwirîPêla pêş j'Feqe inirîDav dav li Feqe...........

ipa: /ɪnɪˈɾiːn/

hyphenation: i·ni·rîn


sil

glosses: xeyidî, xeyidandî, enirî, enirandî, hêrs, tûre, aciz

text: Min xwîn bi co têtin ji dilEw baziyê bê tor û silDakefte nêv tora qizil

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms: سل

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /sɪl/

hyphenation: sil


sil

glosses: kesên ku guhên wan rind seh dikin, ji dûr ve dibihîsin.


sil

glosses: zibil, peyn, kuşpil, rîx, kersil, sahîsilop, pîsatiya heywanan, gûyê heywanan

etymology_text: Sivikkirina zibil, ji erebî زبل (zibl). Bo ketina B bide ber "til, tilî, tibl".


sil bûn

glosses: xeyidîn, enirîn, tûre bûn, aciz bûn, digel yekî/ê ne axiftin ji ber ku yê jê toreye

text: Min name înandîye. Çend malêd me ji axayî sil bûne û bar kirine û hatine li nik hewe. Ez qasîd im, da hûn ewan malan di gel min ve rê kin.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Tûhfetu'l-Xîlan Fî Zimanê Kurdan, Weqfa Mezopotamyayê, 2019, çapa 1em, r. 103, ISBN 978-605-80975-1-3

text: Ez ji Colemêrgê sil bûm, ji biçûkatiya xwe dilmayî. Gişkên tilîkên min diêşîyan, ew êş ji wan rojan mabûn.

ref: Omer Dilsoz, li Virê Siwar li Wirê Peyar, Peywend, 2022, r. 170

forms:
sil dibim (present)
sil dibî (present)
sil dibe (present)
sil dibin (present)
sil bibe (imperative singular)
sil bibin (imperative plural)
sil bûm (past)
sil bûyî (past)
sil bû (past)
sil –b– (root present)
sil –bû– (root past)
ez sil dibim (indicative present positive)
ez sil nabim (indicative present negative)
min sil bû (indicative past positive)
min sil nebû (indicative past negative)
tu sil dibî (indicative present positive)
tu sil nabî (indicative present negative)
te sil bû (indicative past positive)
te sil nebû (indicative past negative)
ew sil dibe (indicative present positive)
ew sil nabe (indicative present negative)
wê/wî sil bû (indicative past positive)
wê/wî sil nebû (indicative past negative)
em sil dibin (indicative present positive)
em sil nabin (indicative present negative)
me sil bû (indicative past positive)
me sil nebû (indicative past negative)
hûn sil dibin (indicative present positive)
hûn sil nabin (indicative present negative)
we sil bû (indicative past positive)
we sil nebû (indicative past negative)
ew sil dibin (indicative present positive)
ew sil nabin (indicative present negative)
wan sil bû (indicative past positive)
wan sil nebû (indicative past negative)
min sil dibû (imperfect positive)
min sil nedibû (imperfect negative)
min sil bûbû (positive)
min sil nebûbû (negative)
te sil dibû (imperfect positive)
te sil nedibû (imperfect negative)
te sil bûbû (positive)
te sil nebûbû (negative)
wê/wî sil dibû (imperfect positive)
wê/wî sil nedibû (imperfect negative)
wê/wî sil bûbû (positive)
wê/wî sil nebûbû (negative)
me sil dibû (imperfect positive)
me sil nedibû (imperfect negative)
me sil bûbû (positive)
me sil nebûbû (negative)
we sil dibû (imperfect positive)
we sil nedibû (imperfect negative)
we sil bûbû (positive)
we sil nebûbû (negative)
wan sil dibû (imperfect positive)
wan sil nedibû (imperfect negative)
wan sil bûbû (positive)
wan sil nebûbû (negative)
ez ê sil bibim (future positive)
ez ê sil nebim (future negative)
minê sil bûbe (future perfect positive)
minê sil nebûbe (future perfect negative)
tu yê sil bibî (future positive)
tu yê sil nebî (future negative)
teyê sil bûbe (future perfect positive)
teyê sil nebûbe (future perfect negative)
ew ê sil bibe (future positive)
ew ê sil nebe (future negative)
wê/wîyê sil bûbe (future perfect positive)
wê/wîyê sil nebûbe (future perfect negative)
em ê sil bibin (future positive)
em ê sil nebin (future negative)
meyê sil bûbe (future perfect positive)
meyê sil nebûbe (future perfect negative)
hûn ê sil bibin (future positive)
hûn ê sil nebin (future negative)
weyê sil bûbe (future perfect positive)
weyê sil nebûbe (future perfect negative)
ew ê sil bibin (future positive)
ew ê sil nebin (future negative)
wanê sil bûbe (future perfect positive)
wanê sil nebûbe (future perfect negative)
min sil bûye (perfect positive)
min sil nebûye (perfect negative)
min sil bûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min sil nebûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te sil bûye (perfect positive)
te sil nebûye (perfect negative)
te sil bûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te sil nebûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî sil bûye (perfect positive)
wê/wî sil nebûye (perfect negative)
wê/wî sil bûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî sil nebûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me sil bûye (perfect positive)
me sil nebûye (perfect negative)
me sil bûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me sil nebûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we sil bûye (perfect positive)
we sil nebûye (perfect negative)
we sil bûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we sil nebûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan sil bûye (perfect positive)
wan sil nebûye (perfect negative)
wan sil bûbûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan sil nebûbûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez sil bibim (present subjunctive positive)
(bila) ez sil nebim (present subjunctive negative)
(bila) min sil bûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) min sil nebûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu sil bibî (present subjunctive positive)
(bila) tu sil nebî (present subjunctive negative)
(bila) te sil bûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) te sil nebûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew sil bibe (present subjunctive positive)
(bila) ew sil nebe (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî sil bûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî sil nebûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) em sil bibin (present subjunctive positive)
(bila) em sil nebin (present subjunctive negative)
(bila) me sil bûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) me sil nebûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn sil bibin (present subjunctive positive)
(bila) hûn sil nebin (present subjunctive negative)
(bila) we sil bûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) we sil nebûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew sil bibin (present subjunctive positive)
(bila) ew sil nebin (present subjunctive negative)
(bila) wan sil bûbe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan sil nebûbe (preterite subjunctive negative)
(bila) min sil bibûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) min sil nebûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) min sil bûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min sil nebûbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te sil bibûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) te sil nebûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) te sil bûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te sil nebûbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî sil bibûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî sil nebûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî sil bûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî sil nebûbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me sil bibûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) me sil nebûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) me sil bûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me sil nebûbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we sil bibûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) we sil nebûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) we sil bûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we sil nebûbûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan sil bibûya (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan sil nebûya (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan sil bûbûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan sil nebûbûya (pluperfect subjunctive negative)
minê sil bibûya (present conditional positive)
minê sil nebûya (present conditional negative)
minê sil bûbûya (preterite conditional positive)
minê sil nebûbûya (preterite conditional negative)
teyê sil bibûya (present conditional positive)
teyê sil nebûya (present conditional negative)
teyê sil bûbûya (preterite conditional positive)
teyê sil nebûbûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê sil bibûya (present conditional positive)
wê/wîyê sil nebûya (present conditional negative)
wê/wîyê sil bûbûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê sil nebûbûya (preterite conditional negative)
meyê sil bibûya (present conditional positive)
meyê sil nebûya (present conditional negative)
meyê sil bûbûya (preterite conditional positive)
meyê sil nebûbûya (preterite conditional negative)
weyê sil bibûya (present conditional positive)
weyê sil nebûya (present conditional negative)
weyê sil bûbûya (preterite conditional positive)
weyê sil nebûbûya (preterite conditional negative)
wanê sil bibûya (present conditional positive)
wanê sil nebûya (present conditional negative)
wanê sil bûbûya (preterite conditional positive)
wanê sil nebûbûya (preterite conditional negative)
(tu) sil bibe (imperative present positive)
(tu) sil nebe (imperative present negative)
(hûn) sil bibin (imperative present positive)
(hûn) sil nebin (imperative present negative)
سل بوون

etymology_text: Ji sil + bûn.

ipa: /sɪl buːn/

hyphenation: sil bûn


sil kirin

forms:
sil dikim (present)
sil dikî (present)
sil dike (present)
sil dikin (present)
sil bike (imperative singular)
sil bikin (imperative plural)
sil kir (past)
sil kir (past)
sil kir (past)
sil kir (past)
sil –k– (root present)
sil –kir– (root past)
ez sil dikim (indicative present positive)
ez sil nakim (indicative present negative)
min sil kir (indicative past positive)
min sil nekir (indicative past negative)
tu sil dikî (indicative present positive)
tu sil nakî (indicative present negative)
te sil kir (indicative past positive)
te sil nekir (indicative past negative)
ew sil dike (indicative present positive)
ew sil nake (indicative present negative)
wê/wî sil kir (indicative past positive)
wê/wî sil nekir (indicative past negative)
em sil dikin (indicative present positive)
em sil nakin (indicative present negative)
me sil kir (indicative past positive)
me sil nekir (indicative past negative)
hûn sil dikin (indicative present positive)
hûn sil nakin (indicative present negative)
we sil kir (indicative past positive)
we sil nekir (indicative past negative)
ew sil dikin (indicative present positive)
ew sil nakin (indicative present negative)
wan sil kir (indicative past positive)
wan sil nekir (indicative past negative)
min sil dikir (imperfect positive)
min sil nedikir (imperfect negative)
min sil kiribû (positive)
min sil nekiribû (negative)
te sil dikir (imperfect positive)
te sil nedikir (imperfect negative)
te sil kiribû (positive)
te sil nekiribû (negative)
wê/wî sil dikir (imperfect positive)
wê/wî sil nedikir (imperfect negative)
wê/wî sil kiribû (positive)
wê/wî sil nekiribû (negative)
me sil dikir (imperfect positive)
me sil nedikir (imperfect negative)
me sil kiribû (positive)
me sil nekiribû (negative)
we sil dikir (imperfect positive)
we sil nedikir (imperfect negative)
we sil kiribû (positive)
we sil nekiribû (negative)
wan sil dikir (imperfect positive)
wan sil nedikir (imperfect negative)
wan sil kiribû (positive)
wan sil nekiribû (negative)
ez ê sil bikim (future positive)
ez ê sil nekim (future negative)
minê sil kiribe (future perfect positive)
minê sil nekiribe (future perfect negative)
tu yê sil bikî (future positive)
tu yê sil nekî (future negative)
teyê sil kiribe (future perfect positive)
teyê sil nekiribe (future perfect negative)
ew ê sil bike (future positive)
ew ê sil neke (future negative)
wê/wîyê sil kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê sil nekiribe (future perfect negative)
em ê sil bikin (future positive)
em ê sil nekin (future negative)
meyê sil kiribe (future perfect positive)
meyê sil nekiribe (future perfect negative)
hûn ê sil bikin (future positive)
hûn ê sil nekin (future negative)
weyê sil kiribe (future perfect positive)
weyê sil nekiribe (future perfect negative)
ew ê sil bikin (future positive)
ew ê sil nekin (future negative)
wanê sil kiribe (future perfect positive)
wanê sil nekiribe (future perfect negative)
min sil kiriye (perfect positive)
min sil nekiriye (perfect negative)
min sil kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min sil nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te sil kiriye (perfect positive)
te sil nekiriye (perfect negative)
te sil kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te sil nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî sil kiriye (perfect positive)
wê/wî sil nekiriye (perfect negative)
wê/wî sil kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî sil nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me sil kiriye (perfect positive)
me sil nekiriye (perfect negative)
me sil kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me sil nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we sil kiriye (perfect positive)
we sil nekiriye (perfect negative)
we sil kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we sil nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan sil kiriye (perfect positive)
wan sil nekiriye (perfect negative)
wan sil kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan sil nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez sil bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez sil nekim (present subjunctive negative)
(bila) min sil kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min sil nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu sil bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu sil nekî (present subjunctive negative)
(bila) te sil kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te sil nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew sil bike (present subjunctive positive)
(bila) ew sil neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî sil kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî sil nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em sil bikin (present subjunctive positive)
(bila) em sil nekin (present subjunctive negative)
(bila) me sil kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me sil nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn sil bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn sil nekin (present subjunctive negative)
(bila) we sil kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we sil nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew sil bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew sil nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan sil kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan sil nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min sil bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min sil nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min sil kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min sil nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te sil bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te sil nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te sil kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te sil nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî sil bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî sil nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî sil kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî sil nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me sil bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me sil nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me sil kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me sil nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we sil bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we sil nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we sil kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we sil nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan sil bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan sil nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan sil kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan sil nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê sil bikira (present conditional positive)
minê sil nekira (present conditional negative)
minê sil kiribûya (preterite conditional positive)
minê sil nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê sil bikira (present conditional positive)
teyê sil nekira (present conditional negative)
teyê sil kiribûya (preterite conditional positive)
teyê sil nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê sil bikira (present conditional positive)
wê/wîyê sil nekira (present conditional negative)
wê/wîyê sil kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê sil nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê sil bikira (present conditional positive)
meyê sil nekira (present conditional negative)
meyê sil kiribûya (preterite conditional positive)
meyê sil nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê sil bikira (present conditional positive)
weyê sil nekira (present conditional negative)
weyê sil kiribûya (preterite conditional positive)
weyê sil nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê sil bikira (present conditional positive)
wanê sil nekira (present conditional negative)
wanê sil kiribûya (preterite conditional positive)
wanê sil nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) sil bike (imperative present positive)
(tu) sil neke (imperative present negative)
(hûn) sil bikin (imperative present positive)
(hûn) sil nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji sil + kirin.

ipa: /sɪl kɪˈɾɪn/

hyphenation: sil ki·rin


xeyidî

glosses:
sil, tûre, bihêrs, enirî, enirandî, xeyidandî,
ya / yê ku xeyidiye yan hatiye xeyidandin

text: 188. Zulfa siyah qet jê netê (Amedî).189. Şêx xeyidî ev şîretanîlam min mekin şîretan

glosses: aciz, bêzar, har, hêç, xinzirî, hêrs^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
xeyidayî
xeyidiyayî
xeyîdayî
xeyîdiyayî
xeyîdî
xeydayî
xeydiyayî
xeyîdî
xeyîdîyayî
xeydîyayî

etymology_text: Ji xeyidîn.


xeyidîn

glosses: sil bûn, vesto bûn, tûre bûn, enirîn, bihêrs bûn, aciz bûn, suva hatin

text: (...) wextê bersiva wêye sert jî, yê pêşber nikaribû jê bixeyde, dilê wê keve, lê hilê.

ref: Dê û Dêmarî, Egîdê Xudo, Weşanên Nûdem

text: Wekû mêrêd ewan iqtiza bikitin ewan biqutin (li wan bidin), eşlen dest helnagirin û xeyidîn(ê) nizanin.

ref: Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 120, ISBN 9789944360678

forms:
dixeyidim (present)
dixeyidî (present)
dixeyide (present)
dixeyidin (present)
bixeyide (imperative singular)
bixeyidin (imperative plural)
xeyidîm (past)
xeyidiyam (past)
xeyidî (past)
xeyidiyayî (past)
xeyidî (past)
xeyidiya (past)
xeyidiyan (past)
خهیدین
xeyidan
xeydan
xeyîdan
xeyidiyan
xeydiyan
xeydîyan
xeyidîyan
xeyîdîn

ipa: /xɛjɪˈdiːn/

hyphenation: xe·yi·dîn