seyid

forms:
seyîd
seîd

etymology_text: Ji erebî سيّد (seyyid) ji rehê سود (s-w-d)


wert

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses:
dûnde, silale, zuryet, ûcax, dol,
hemî zaro û nevî û nevîçirk û hwd yên kesekê/î

glosses: binemal, ajar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

потомок

roman: potomok

отпрыск

roman: otprysk


silale

glosses: binemal, dûnde, zuryet, ûcax, malbat, ajar, komrig, eylet, dol, secere, şecere

glosses: darav, ayle^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
sulale
sûlale
silal

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


ajar

glosses: binemal, dûnde, zuryet, ûcax, malbat, silale, komrig, eylet, dol

glosses: secere, darav, ayle^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
ajer
ajal
azar


mode

glosses: Şêwaza ku li demekê yan derekê têt ecibandin lê paşî yan bi berdewamî diguhere.

text: Ev cil modeya kevn in.

forms: moda

etymology_text: Ji fransî mode.

mode#Frensî

roman: mode


mode

glosses: çitoyî, çawayî, cor, awa, baw, şêwaz, rêbaz

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-mode.wav


moda

pos: adj

pos_title: Rengdêr

text: köy romanı modası


narincok

glosses: elxam, qumbereya ku bi destî têt avêtin daku biteqe

text: Li gor daxuyaniyê, polîsekî ku li navenda agirkujana Şoreşê kar dike û endamê PÇDKê ye (navê wî M. T. E ye), şeva di navbera şemî û yekşemiyê de du narîncok ku ji berpirsê PÇDK yê Hewlêrê wergirtibûn di nav tanka gazê ya tankêra agirkujanê de bi cî kiribû.

ref: PÇDKê xwestiye li Hewlêrê teqînekê bike, Netkurd.com, 7/2006

forms:
نارنجۆك
narîncok

etymology_text: Ji narinc + -ok.

грана́та

roman: hranáta

গ্রেনেড

roman: greneḍ

грана́та

roman: granáta

လက်ပစ်ဗုံး

roman: lakpacbum:

榴彈

roman: liúdàn

手榴彈

roman: shǒuliúdàn

手雷

roman: shǒuléi

قُنْبُلَة

roman: qunbula

قُنْبُلَة يَدَوِيَّة

roman: qunbula yadawiyya

նռնակ

roman: nṙnak

نارنجک

roman: nâranjak, nârenjak

ყუმბარა

roman: q̇umbara

हथगोला

roman: hathgolā

רִמּוֹן / רימון

roman: rimón

граната

roman: granata

수류탄

roman: suryutan

ລູກແຕກ

roman: lūk tǣk

ລູກລະເບີດ

roman: lūk la bœ̄t

кашика́ра

roman: kašikára

гранат

roman: granat

ګرانادا

roman: granādā

лимо́нка

roman: limónka

норанҷак

roman: noranjak

គ្រាប់បែកដៃ

roman: krŏəpbaekday

គ្រាប់បែក

roman: krŏəpbaek

χειροβομβίδα

roman: cheirovomvída


Vatîkan

glosses:
welatek pirr biçûk e lê bo fileyên katolîk pîroz e û jîngeha papayî ye
(dikeve nav sinorên Romaya paytextê Îtalyayê)


seqet

glosses: Kesa/ê ku dest yan lingên wî baş naxebitin, kesa/ê ku dest yan ling nînin.

text: Pend û xelet û xilaf û yalanBend û seqet û xilaf û kalanTesnî' kirin wî hinde teşnî

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
سەقەت
siqet
sîqet

etymology_text: Ji erebî سَقَط (saqaṭ).

недъгав

roman: nedǎgav

инвалиден

roman: invaliden

殘疾的

roman: cánjí de

مُعَوَّق

roman: muʿawwaq

հաշմանդամ

roman: hašmandam

معلول

roman: ma'lul

ინვალიდი

roman: invalidi

შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირი

roman: šezɣuduli šesaʒleblobebis mkone ṗiri

נָכֶה

roman: naché

מנוטרל

roman: menutrál

инвали́д

roman: invalíd

хендикепирано лице

roman: hendikepirano lice

мүгедек

roman: mügedek

нетрудоспосо́бный

roman: netrudosposóbnyj

неработоспосо́бный

roman: nerabotosposóbnyj

مَعْذُور

roman: maʻẕūr

ανάπηρος

roman: anápiros


seqet

glosses: Kesa/ê ku dest yan lingên wî baş naxebitin; kesa/ê ku dest yan ling nînin.


seqet bûn

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms:
seqet dibim (present)
seqet dibî (present)
seqet dibe (present)
seqet dibin (present)
seqet bibe (imperative singular)
seqet bibin (imperative plural)
seqet bûm (past)
seqet bûyî (past)
seqet bû (past)

etymology_text: Ji seqet + bûn.

ipa: /sɛˈqɛt buːn/

hyphenation: se·qet bûn


seqet kirin

glosses:
qop kirin, linger kirin, kurt kirin, qut kirin, nekarîn bimeşîn,
 wisa li yekî kirin ku êdî nekare bimeşe

forms:
seqet dikim (present)
seqet dikî (present)
seqet dike (present)
seqet dikin (present)
seqet bike (imperative singular)
seqet bikin (imperative plural)
seqet kir (past)
seqet kir (past)
seqet kir (past)
seqet kir (past)
seqet –k– (root present)
seqet –kir– (root past)
ez seqet dikim (indicative present positive)
ez seqet nakim (indicative present negative)
min seqet kir (indicative past positive)
min seqet nekir (indicative past negative)
tu seqet dikî (indicative present positive)
tu seqet nakî (indicative present negative)
te seqet kir (indicative past positive)
te seqet nekir (indicative past negative)
ew seqet dike (indicative present positive)
ew seqet nake (indicative present negative)
wê/wî seqet kir (indicative past positive)
wê/wî seqet nekir (indicative past negative)
em seqet dikin (indicative present positive)
em seqet nakin (indicative present negative)
me seqet kir (indicative past positive)
me seqet nekir (indicative past negative)
hûn seqet dikin (indicative present positive)
hûn seqet nakin (indicative present negative)
we seqet kir (indicative past positive)
we seqet nekir (indicative past negative)
ew seqet dikin (indicative present positive)
ew seqet nakin (indicative present negative)
wan seqet kir (indicative past positive)
wan seqet nekir (indicative past negative)
min seqet dikir (imperfect positive)
min seqet nedikir (imperfect negative)
min seqet kiribû (positive)
min seqet nekiribû (negative)
te seqet dikir (imperfect positive)
te seqet nedikir (imperfect negative)
te seqet kiribû (positive)
te seqet nekiribû (negative)
wê/wî seqet dikir (imperfect positive)
wê/wî seqet nedikir (imperfect negative)
wê/wî seqet kiribû (positive)
wê/wî seqet nekiribû (negative)
me seqet dikir (imperfect positive)
me seqet nedikir (imperfect negative)
me seqet kiribû (positive)
me seqet nekiribû (negative)
we seqet dikir (imperfect positive)
we seqet nedikir (imperfect negative)
we seqet kiribû (positive)
we seqet nekiribû (negative)
wan seqet dikir (imperfect positive)
wan seqet nedikir (imperfect negative)
wan seqet kiribû (positive)
wan seqet nekiribû (negative)
ez ê seqet bikim (future positive)
ez ê seqet nekim (future negative)
minê seqet kiribe (future perfect positive)
minê seqet nekiribe (future perfect negative)
tu yê seqet bikî (future positive)
tu yê seqet nekî (future negative)
teyê seqet kiribe (future perfect positive)
teyê seqet nekiribe (future perfect negative)
ew ê seqet bike (future positive)
ew ê seqet neke (future negative)
wê/wîyê seqet kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê seqet nekiribe (future perfect negative)
em ê seqet bikin (future positive)
em ê seqet nekin (future negative)
meyê seqet kiribe (future perfect positive)
meyê seqet nekiribe (future perfect negative)
hûn ê seqet bikin (future positive)
hûn ê seqet nekin (future negative)
weyê seqet kiribe (future perfect positive)
weyê seqet nekiribe (future perfect negative)
ew ê seqet bikin (future positive)
ew ê seqet nekin (future negative)
wanê seqet kiribe (future perfect positive)
wanê seqet nekiribe (future perfect negative)
min seqet kiriye (perfect positive)
min seqet nekiriye (perfect negative)
min seqet kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min seqet nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te seqet kiriye (perfect positive)
te seqet nekiriye (perfect negative)
te seqet kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te seqet nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî seqet kiriye (perfect positive)
wê/wî seqet nekiriye (perfect negative)
wê/wî seqet kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî seqet nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me seqet kiriye (perfect positive)
me seqet nekiriye (perfect negative)
me seqet kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me seqet nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we seqet kiriye (perfect positive)
we seqet nekiriye (perfect negative)
we seqet kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we seqet nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan seqet kiriye (perfect positive)
wan seqet nekiriye (perfect negative)
wan seqet kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan seqet nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez seqet bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez seqet nekim (present subjunctive negative)
(bila) min seqet kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min seqet nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu seqet bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu seqet nekî (present subjunctive negative)
(bila) te seqet kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te seqet nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew seqet bike (present subjunctive positive)
(bila) ew seqet neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî seqet kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî seqet nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em seqet bikin (present subjunctive positive)
(bila) em seqet nekin (present subjunctive negative)
(bila) me seqet kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me seqet nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn seqet bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn seqet nekin (present subjunctive negative)
(bila) we seqet kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we seqet nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew seqet bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew seqet nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan seqet kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan seqet nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min seqet bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min seqet nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min seqet kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min seqet nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te seqet bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te seqet nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te seqet kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te seqet nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî seqet bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî seqet nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî seqet kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî seqet nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me seqet bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me seqet nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me seqet kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me seqet nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we seqet bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we seqet nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we seqet kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we seqet nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan seqet bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan seqet nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan seqet kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan seqet nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê seqet bikira (present conditional positive)
minê seqet nekira (present conditional negative)
minê seqet kiribûya (preterite conditional positive)
minê seqet nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê seqet bikira (present conditional positive)
teyê seqet nekira (present conditional negative)
teyê seqet kiribûya (preterite conditional positive)
teyê seqet nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê seqet bikira (present conditional positive)
wê/wîyê seqet nekira (present conditional negative)
wê/wîyê seqet kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê seqet nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê seqet bikira (present conditional positive)
meyê seqet nekira (present conditional negative)
meyê seqet kiribûya (preterite conditional positive)
meyê seqet nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê seqet bikira (present conditional positive)
weyê seqet nekira (present conditional negative)
weyê seqet kiribûya (preterite conditional positive)
weyê seqet nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê seqet bikira (present conditional positive)
wanê seqet nekira (present conditional negative)
wanê seqet kiribûya (preterite conditional positive)
wanê seqet nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) seqet bike (imperative present positive)
(tu) seqet neke (imperative present negative)
(hûn) seqet bikin (imperative present positive)
(hûn) seqet nekin (imperative present negative)
سەقەت کرن
siqet kirin

etymology_text: Ji seqet + kirin.

ipa: /sɛˈqɛt kɪˈɾɪn/

hyphenation: se·qet ki·rin


PÇDK

pos: abbrev

pos_title: Kurtenav

glosses: Partiya Çareseriya Demokratîk ya Kurdistanê

text: Pêr êvarê saet di 22.30yê êvarê de asayişa Hewlêre avêt ser navenda Partiya Çareseriya Demokratîk (ku alîgirê PKK ê başûr e) çend kesên wan ên li navendê girt bin çav û avayiya partiyê daxist.

ref: Netkurd.com, 7/2006


azerbeycanî

glosses:
azerî, zimanê Azerbeycanê
(ku zimanek tûranî yê nêzî tirkî ye û ji bilî Azerbeycanê herwiha bi taybetî li Îranê jî têt peyivîn)

forms:
azerbaycanî
azirbaycanî
azirbeycanî
ئازەربایجانی

etymology_text: Ji azerbeycan + -î

ipa: /ɑːzɛɾbɛjd͡ʒɑːˈniː/

hyphenation: a·zer·bey·ca·nî


azerbeycanî

ipa: /ɑːzɛɾbɛjd͡ʒɑːˈniː/


azerbeycanî

glosses: tişta/ê Azerbeycanê, azerbeycaniyan yan zimanê wan

ipa: /ɑːzɛɾbɛjd͡ʒɑːˈniː/


azerî

glosses:
azerbeycanî, zimanê Azerbeycanê
(ku zimanek tûranî yê nêzî tirkî ye û ji bilî Azerbeycanê herwiha bi taybetî li Îranê jî têt peyivîn)

forms:
azarî
azirî
azarî

etymology_text: Ji azer + -î

Азэрбайджанская

roman: Azerbajdžanskaja

азербайджански

roman: azerbajdžanski

Ազերի

roman: Azeri

აზერული

roman: azeruli

अज़ेरी

roman: azerī

아젤바이자니어

roman: ajelbaijanieo

아제리어

roman: ajerieo

아제르바이잔어

roman: ajereubaijaneo

आझरबैजानी

roman: ājharbaijānī

Азеронь

roman: Azeronʹ

अजरबैजानी

roman: ajarbaijānī

Азербайджанский

roman: Azerbajdžanskij

அசாரி

roman: acāri

Азербайджан

roman: Azerbaydjan

آزربائيجاني

roman: āzrbāئيjānي

азербайджанська

roman: azerbajdžansʹka

Αζερικά

roman: Azeriká

ipa: /ɑːzɛˈɾiː/

hyphenation: a·ze·rî


azerî

text: Rojnameyên azerbeycanî dinivîsin ku...


veberanîn

glosses:
envestîsman, plasman, razandin, istismarat, mewdûat,
pare dan kesekî yan dezgehekê daku bo xwe pê kar bike û qezencê bigihîne xwediya/ê pareyan jî

forms:
veberhanîn
veberênan
veberhênan
veberhînan
veberînan
weberînan

etymology_text: Ji ve- + beranîn.

ipa: /vɛbɛɾɑːˈniːn/

hyphenation: ve·be·ra·nîn


veberanîn

text: Qanûna veberhênanê [ya Kurdistanê] ji 26 maddeyan pêk tê û hêvî jê tê kirin ku ew rê li ber sermiyangêriya hundur û a navneteweyî veke ku li Kurdistanê sermiyanê xwe têxin gerê.

ipa: /vɛbɛɾɑːˈniːn/


mekok

glosses: keştiya fezayî, navgîna mirov dikare pê li valagehê anku fezayê bimeşe

text: Mekoka valahiyê ya bi navê Schuttle Discovery îro jibaregeha Cape Canaveral ya li Florîdayê ber bi valahiyê ve hat verêkirin.

ref: Rêwîtiya Schuttle Discovery dest pê kir, Netkurd.com, 7/2006

ئالەم ئايرۇپىلانى

roman: alem ayrupilani

word: многоразовый транспортный космический корабль

hyphenation: me·kok


valageh

glosses: Valahiya bêsinor ya ku hemû stêr û planet tê de ne.

forms:
valaga
valagah
valage
valagih
valega
valegah
valege
valegeh
valegih

etymology_text: Neolojîzm ji vala + -geh.

ጠፈር

roman: ṭäfär

মহাকাশ

roman: mohakax

йыһан

roman: yïhan

ко́смас

roman: kósmas

মহাশূন্য

roman: môhaśunjô

মহাকাশ

roman: môhakaś

ко́смос

roman: kósmos

အာကာသ

roman: akasa.

太空

roman: tàikōng

宇宙

roman: yǔzhòu

空間

roman: kōngjiān

فَضَاء

roman: faḍāʾ

տիեզերք

roman: tiezerkʻ

فضا

roman: fazâ

اسپاش

roman: espâš

კოსმოსი

roman: ḳosmosi

კოსმოსური სივრცე

roman: ḳosmosuri sivrce

अंतरिक्ष

roman: antrikṣ

חָלָל

roman: khalál

санср

roman: sansr

космос

roman: kosmos

අභ්යවකාශය

roman: abhyawakāśaya

우주

roman: uju

ອະວະກາດ

roman: ʼa wa kāt

вселена

roman: vselena

сансар

roman: sansar

огторгуй

roman: ogtorguj

अन्तरीक्ष

roman: antarīkṣa

پەزا

roman: peza

فضا

roman: fazã

ғарыш

roman: ğaryş

простра́нство

roman: prostránstvo

आकाश

roman: ākāśa

अन्तरिक्ष

roman: antarikṣa

фазо

roman: fazo

అంతరిక్షము

roman: antarikṣamu

వ్యోమము

roman: vyōmamu

фәза

roman: fäza

галәми фәза

roman: ğalämi fäza

خلاء

roman: xalā'

فَضا

roman: fazā

អវកាស

roman: ʼɑɑwkaah

διάστημα

roman: diástima


Merîx

pos: name

pos_title: Serenav

glosses:
Behram, Mars,
yek ji exterên anku planetên pergala rojê ye
(ji rojê ve ber bi dûrtir ya çarem e)

text: Vê demê stêrka te Heyv bi Merîxê re di nava hevrikiyekê de ye. Lewma dibe ku di rojên pêş de tu ji nişkê ve biryarekê bidî û mirovên derdora xwe matmayî bihêlî.

ref: ji falnameyeka Tûrikê, paşkoya qerfî ya rojnameya Azadiya Welat

text: Xelk çûne ser Merîxê, em hê jî li nav rîxê!

ref: mamosteyekî ji şagirdên xwe re

Марс

roman: Mars


Behram

glosses:
Merîx, Mars,
yek ji exterên anku planetên pergala rojê ye
(ji rojê ve ber bi dûrtir ya çarem e)

glosses: navê kevn ê Tepêya Baravan e ku bajarokek Bismilê ye

forms:
Behrem
behram

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha farisî بهرام (Behram), pehlewî Verehran), avestayî viriżreẍne (vərəthraγna: serfiraz, biserketî) ji îraniya kevn *vṛ-tre-ẍnes (vṛ-tra-ghnas: rakerê astengan), hevreh sanskrîtî वृत्रहन् (vṛtre-hen: rakerê astengan).

ipa: /bɛhˈɾɑːm/

hyphenation: Beh·ram


lemtor

glosses:
lêv, deriyên devî yên ku vedibin û tên girtin
(peyvek tal e bi taybetî bo lêvên mezin)

forms: lamtor


pergala rojê

glosses: roj û exterên anku planetên li dor wê digerin û hemû devera di navbera wan de

forms: pergala stêran

etymology_text: Ji pergala + rojê.

Кӱнниҥ системазы

roman: Künniŋ sistemazï

সৌৰজগত

roman: xourzogot

Ҡояш системаһы

roman: Qoyaš sistemahï

Со́нечная сістэ́ма

roman: Sónječnaja sistéma

সৌরজগৎ

roman: śourôjgôt

Слъ́нчева систе́ма

roman: Slǎ́nčeva sistéma

Наранай аймаг

roman: Naranaj ajmag

Маьлхан система

roman: Mälχan sistema

ᏅᏓ ᎠᎴ ᏚᏓᏕᏫᏍᏛ

roman: nvda ale dudadewisdv

太陽系

roman: Tàiyángxì

Хӗвел системи

roman: Hĕvel sistemi

އިރަވީ ނިޒާމު

roman: iravī nizāmu

مَنْظُومَة شَمْسِيَّة

roman: manẓūma šamsiyya

مَجْمُوعَة شَمْسِيَّة

roman: majmūʕa šamsiyya

نِظَام شَمْسِيّ

roman: niẓām šamsiyy

Արեգակնային համակարգ

roman: Aregaknayin hamakarg

منظومه شمسی

roman: manzume-ye šamsi

سامانه خورشیدی

roman: sâmâne-ye xoršidi

સૂર્યમંડળ

roman: sūryamaṇḍaḷ

მზის სისტემა

roman: mzis sisṭema

सूरज-मण्डली

roman: sūraj-maṇḍalī

सौरमंडल

roman: saurmaṇḍal

सूर्यमंडल

roman: sūryamaṇḍal

सूर्य-मण्डल

roman: sūrya-maṇḍal

सौरजगत

roman: saurajgat

सूर्य कुटुम्ब

roman: sūrya kuṭumb

מַעֲרֶכֶת הַשֶׁמֶשׁ

roman: ma'arékhet hashémesh

Күн системасы

roman: Kün sisteması

සෞරග්රහ මණ්ඩලය

roman: sauragraha maṇḍalaya

^태양계

roman: Taeyanggye

ລະບົບສຸລິຍະ

roman: la bop su li nya

со́нчев си́стем

roman: sónčev sístem

Сончев Систем

roman: Sončev Sistem

സൗരയൂഥം

roman: saurayūthaṃ

Нарны аймаг

roman: Narny ajmag

ᠨᠠᠷᠠᠨ ᠤ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ

roman: naran u aiimag

Хуры системӕ

roman: Xury sistemæ

قۇياش سىستېمىسى

roman: quyash sistëmisi

Күн жүйесі

roman: Kün jüiesı

Со́лнечная систе́ма

roman: Sólnečnaja sistéma

شَمسِي سِرِشتو

roman: šamsī sirištow

Системаи офтобӣ

roman: Sistemayi oftobī

Манзумаи офтобӣ

roman: Manzumayi oftobī

Манзумаи шамсӣ

roman: Manzumayi šamsī

சூரியக் குடும்பம்

roman: cūriyak kuṭumpam

సౌర కుటుంబం

roman: saura kuṭumbaṃ

Кояш системасы

roman: Qoyaş sisteması

ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད

roman: nyi ma'i khyim rgyud

ಸೌರಮಂಡಲ

roman: sauramaṇḍala

Со́нячна систе́ма

roman: Sónjačna systéma

ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ

roman: prɑɑpŏənthɔɔprĕəhʼaatityɔɔ

Күн системата

roman: Kün sistemata

זון־סיסטעם

roman: zun-sistem

ηλιακό σύστημα

roman: iliakó sýstima

ipa: /pʰɛɾɡɑːˈlɑː roːˈʒeː/


araba

glosses: tirimpêl, otomobîl, erebe, seyare, maşîn, gerîde, siware

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-araba.wav


'araba

ipa: /ʕɑːɾɑːˈbɑː/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'araba.wav

hyphenation: 'a·ra·ba


'arabe

ipa: /ʕɑːɾɑːˈbɛ/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'arabe.wav

hyphenation: 'a·ra·be


'areba

ipa: /ʕɑːɾɛˈbɑː/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'areba.wav

hyphenation: 'a·re·ba


'arebe

ipa: /ʕɑːɾɛˈbɛ/

audio: LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-'arebe.wav

hyphenation: 'a·re·be


mobîl

glosses: Tişta/ê ku dilive yan dikare bêt livandin, tişta/ê ku dikare bêt anîn û birin.

text: Ev telefon mobîl e.

forms:
mobayîl
mobîlyat

etymology_text: Ji latînî mobilis.

かどう

sense: livok, seyar

мобильный

roman: mobilʹnyj

подвижной

roman: podvižnoj

передвижной

roman: peredvižnoj


mobîl

glosses: telefona mobîl, telefona destan, telefona berîkê

text: Mobîla min xirab bûye.


telefona mobîl

glosses: Telefona ku mirov dikare li gel xwe hilgire û bi xwe re bîne û bibe.

etymology_text: Ji telefon + -a + mobîl.

ipa: /tɛlɛfoːˈnɑː moːˈbiːl/

hyphenation: te·le·fo·na mo·bîl


telefona destan

etymology_text: Ji telefon + -a + dest + -an.

ነፋስ ስልክ

roman: näfas slkə

ተንቀሳቃሽ ስልክ

roman: tänḳäsaḳaš slkə

ሞባይል ስልክ

roman: mobayl slk

ম’বাইল ফোন

roman: möbail phün

кеҫә телефоны

roman: keθä telefonï

мабі́льны тэлефо́н

roman: mabílʹny teljefón

со́тавы тэлефо́н

roman: sótavy teljefón

мабі́льнік

roman: mabílʹnik

মোবাইল ফোন

roman: mobail phon

মোবাইল

roman: mobail

মুঠোফোন

roman: muṭhophon

моби́лен телефо́н

roman: mobílen telefón

кле́тъчен телефо́н

roman: klétǎčen telefón

преноси́м телефо́н

roman: prenosím telefón

мобифо́н

roman: mobifón

འགྲུལ་འཕྲིན།

roman: 'grul 'phrin

བརྒྱུད་འཕྲིན

roman: brgyud 'phrin

手提電話

roman: sau² tai⁴ din⁶ waa⁶⁻²

手機

roman: sau² gei¹

流動電話

roman: lau⁴ dung⁶ din⁶ waa⁶⁻²

大哥大

roman: daai⁶ go¹ daai⁶

шуҗи

roman: šuži

手機仔

roman: sú-kî-é

行動電話

roman: hàng-thung thien-fa, hàng-thûng thien-fa

移動電話

roman: yídòng diànhuà

手機

roman: chiū-gĭ

手機仔

roman: chhiú-ki-á

手機

roman: chhiú-ki

行動電話

roman: hêng-tōng tiān-ōe

جَوَّال

roman: jawwāl

هَاتِف مَحْمُول

roman: hātif maḥmūl

هَاتِف خَلَوِيّ

roman: hātif ḵalawiyy

هَاتِف مُتَحَرَّك

roman: hātif mutaḥarrak

هَاتِف النَّقَّال

roman: hātif an-naqqāl

مُوبِيل

roman: mūbīl

بورطابل

roman: burṭabl

تلفون

roman: tilifun

բջջային հեռախոս

roman: bǰǰayin heṙaxos

բջջային

roman: bǰǰayin

تلفن همراه

roman: telefon-e hamrâh

تلفن موبایل

roman: telefon-e mobâyl

موبایل

roman: mobâyl

گوشی همراه

roman: guši-ye hamrâh

گوشی موبایل

roman: guši-ye mobâyl

گوشی

roman: guši

મોબાઈલ

roman: mobāīla

મોબાઇલ ફોન

roman: mobāila phon

მობილური

roman: mobiluri

მობილური ტელეფონი

roman: mobiluri ṭeleponi

मोबाइल फ़ोन

roman: mobāil fon

मोबाइल

roman: mobāil

טֶלֶפוֹן סֶלוּלָרי

roman: telefon selulari

טלפון נייד / טֶלֶפוֹן נַיָּד

roman: telefon nayad

һар утцн

roman: har uttsn

ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್

roman: mobail phōn

кол телефон

roman: kol telefon

уюлдук телефон

roman: uyulduk telefon

ජංගම දුරකථනය

roman: jaṁgama durakathanaya

휴대전화

roman: hyudaejeonhwa

핸드폰

roman: haendeupon

휴대폰

roman: hyudaepon

손전화

roman: sonjeonhwa

ໂທລະສັບມືຖື

roman: thō la sap mư̄ thư̄

мобилен телефо́н

roman: mobilen telefón

мобилен

roman: mobilen

преносен телефо́н

roman: prenosen telefón

മൊബൈൽഫോൺ

roman: mobailphōṇ

ജംഗമദൂരവാണി

roman: jaṅgamadūravāṇi

ദൂരഭാഷണശ്രവണസഹായി

roman: dūrabhāṣaṇaśravaṇasahāyi

സഞ്ചാരദൂരഭാഷിണി

roman: sañcāradūrabhāṣiṇi

സെൽഫോൺ

roman: selphōṇ

гар утас

roman: gar utas

хармаа дянхуа

roman: harmaa djanhua

ᠭᠠᠷ ᠣᠲᠠᠰᠤ

roman: ɣar otasu

ᠬᠠᠷᠮᠠᠨ ᠳᠢᠶᠠᠩᠬᠤᠸᠠ

roman: qarman diyangquwa

ମୋବାଇଲ ଫୋନ

roman: mobailô phonô

يانفون

roman: yanfon

ګرځنده ټيلفون

roman: garjanda ṭelefon

ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ

roman: mobāīla fon

ұялы телефон

roman: ūäly telefon

қалта телефоны

roman: qalta telefony

қалтафон

roman: qaltafon

мобилді телефон

roman: mobildı telefon

моби́льный телефо́н

roman: mobílʹnyj telefón

со́товый телефо́н

roman: sótovyj telefón

моби́льник

roman: mobílʹnik

со́товый

roman: sótovyj

моби́ла

roman: mobíla

телефони ҳамроҳ

roman: telefoni hamroh

நகர்பேசி

roman: nakarpēci

செல்லிடத் தொலைபேசி

roman: celliṭat tolaipēci

చరవాణి

roman: caravāṇi

кесә телефоны

roman: kesä telefonı

ལག་ཐོག་ཁ་དཔར

roman: lag thog kha dpar

محمول

roman: mahmūl


telefona berîkê

forms: telefona beriyê

etymology_text: Ji telefon + -a + berîk + -ê.

ነፋስ ስልክ

roman: näfas slkə

ተንቀሳቃሽ ስልክ

roman: tänḳäsaḳaš slkə

ሞባይል ስልክ

roman: mobayl slk

ম’বাইল ফোন

roman: möbail phün

кеҫә телефоны

roman: keθä telefonï

мабі́льны тэлефо́н

roman: mabílʹny teljefón

со́тавы тэлефо́н

roman: sótavy teljefón

мабі́льнік

roman: mabílʹnik

মোবাইল ফোন

roman: mobail phon

মোবাইল

roman: mobail

মুঠোফোন

roman: muṭhophon

моби́лен телефо́н

roman: mobílen telefón

кле́тъчен телефо́н

roman: klétǎčen telefón

преноси́м телефо́н

roman: prenosím telefón

мобифо́н

roman: mobifón

འགྲུལ་འཕྲིན།

roman: 'grul 'phrin

བརྒྱུད་འཕྲིན

roman: brgyud 'phrin

手提電話

roman: sau² tai⁴ din⁶ waa⁶⁻²

手機

roman: sau² gei¹

流動電話

roman: lau⁴ dung⁶ din⁶ waa⁶⁻²

大哥大

roman: daai⁶ go¹ daai⁶

шуҗи

roman: šuži

手機仔

roman: sú-kî-é

行動電話

roman: hàng-thung thien-fa, hàng-thûng thien-fa

移動電話

roman: yídòng diànhuà

手機

roman: chiū-gĭ

手機仔

roman: chhiú-ki-á

手機

roman: chhiú-ki

行動電話

roman: hêng-tōng tiān-ōe

جَوَّال

roman: jawwāl

هَاتِف مَحْمُول

roman: hātif maḥmūl

هَاتِف خَلَوِيّ

roman: hātif ḵalawiyy

هَاتِف مُتَحَرَّك

roman: hātif mutaḥarrak

هَاتِف النَّقَّال

roman: hātif an-naqqāl

مُوبِيل

roman: mūbīl

بورطابل

roman: burṭabl

تلفون

roman: tilifun

բջջային հեռախոս

roman: bǰǰayin heṙaxos

բջջային

roman: bǰǰayin

تِلِفُنِ هَمْراه

roman: telefon-e hamrâh

تِلِفُنِ موبایْل

roman: telefon-e mobâyl

موبایْل

roman: mobâyl

گوشیِ هَمْراه

roman: guši-ye hamrâh

گوشیِ موبایْل

roman: guši-ye mobâyl

گوشی

roman: guši

મોબાઈલ

roman: mobāīla

મોબાઇલ ફોન

roman: mobāila phon

მობილური

roman: mobiluri

მობილური ტელეფონი

roman: mobiluri ṭeleponi

मोबाइल फ़ोन

roman: mobāil fon

मोबाइल

roman: mobāil

טֶלֶפוֹן סֶלוּלָרי

roman: telefon selulari

טלפון נייד / טֶלֶפוֹן נַיָּד

roman: telefon nayad

һар утцн

roman: har uttsn

ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್

roman: mobail phōn

кол телефон

roman: kol telefon

уюлдук телефон

roman: uyulduk telefon

ජංගම දුරකථනය

roman: jaṁgama durakathanaya

휴대전화

roman: hyudaejeonhwa

핸드폰

roman: haendeupon

휴대폰

roman: hyudaepon

손전화

roman: sonjeonhwa

ໂທລະສັບມືຖື

roman: thō la sap mư̄ thư̄

мобилен телефо́н

roman: mobilen telefón

мобилен

roman: mobilen

преносен телефо́н

roman: prenosen telefón

മൊബൈൽഫോൺ

roman: mobailphōṇ

ജംഗമദൂരവാണി

roman: jaṅgamadūravāṇi

ദൂരഭാഷണശ്രവണസഹായി

roman: dūrabhāṣaṇaśravaṇasahāyi

സഞ്ചാരദൂരഭാഷിണി

roman: sañcāradūrabhāṣiṇi

സെൽഫോൺ

roman: selphōṇ

гар утас

roman: gar utas

хармаа дянхуа

roman: harmaa djanhua

ᠭᠠᠷ ᠣᠲᠠᠰᠤ

roman: ɣar otasu

ᠬᠠᠷᠮᠠᠨ ᠳᠢᠶᠠᠩᠬᠤᠸᠠ

roman: qarman diyangquwa

ମୋବାଇଲ ଫୋନ

roman: mobailô phonô

يانفون

roman: yanfon

ګرځنده ټيلفون

roman: garjanda ṭelefon

ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ

roman: mobāīla fon


telefona bêtêl

etymology_text: Ji telefon + -a + bê- + têl.

ipa: /tɛlɛfoːˈnɑː beːˈteːl/

hyphenation: te·le·fo·na bê·têl


GSM

glosses:
telefona destan, telefona berîkê, telefona mobîl, telefona bêtêl
telefona ku mirov dikare li gel xwe hilgire û bi xwe re bîne û bibe

etymology_text: Ji îngilîzî Global System for Mobile Communications.


SMS

glosses: Kurtepeyam. Peyama nivîskî yan wêneyî ya mirov ji telefonek mobîl dişîne telefonek din ya mobîl.

text: 50 SMS bi kurdî

etymology_text: Ji îngilîzî SMS, kurtkirina short message service (“xizmeta peyama kurt”).


short

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-short.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Greenman-short.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-short.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-short.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Opsylac-short.wav


quse

forms:
qusetir (comparative)
herî quse (superlative)
qusetirîn (superlative)
qus
quz

etymology_text: Ji tirkî kısa, ji kısmak (“kêm kirin, kurt kirin”).

ipa: /qʊˈsɛ/

hyphenation: qu·se


kurt bûn

glosses: kin bûn, qusîn, hatin qusandin, hatin kurtkirin

forms:
kurt dibim (present)
kurt dibî (present)
kurt dibe (present)
kurt dibin (present)
kurt bibe (imperative singular)
kurt bibin (imperative plural)
kurt bûm (past)
kurt bûyî (past)
kurt bû (past)

etymology_text: Ji kurt + bûn.

চুটি হোৱা

roman: suti hüa

চাপৰ হোৱা

roman: sapor hüa

скъсявам се

roman: skǎsjavam se

ᎠᏍᏆᎶᎦ

roman: asqualoga

縮短

roman: suōduǎn

укора́чиваться

roman: ukoráčivatʹsja

укороти́ться

roman: ukorotítʹsja

сокраща́ться

roman: sokraščátʹsja

сократи́ться

roman: sokratítʹsja

ipa: /kʊɾt buːn/

hyphenation: kurt bûn


kurt kirin

glosses: kin kirin, kêm kirin, ne dirêj kirin, quse kirin, qut kirin, jê ve kirin, qusandin

forms:
kurt dikim (present)
kurt dikî (present)
kurt dike (present)
kurt dikin (present)
kurt bike (imperative singular)
kurt bikin (imperative plural)
kurt kir (past)
kurt kir (past)
kurt kir (past)
kurt kir (past)
kurt –k– (root present)
kurt –kir– (root past)
ez kurt dikim (indicative present positive)
ez kurt nakim (indicative present negative)
min kurt kir (indicative past positive)
min kurt nekir (indicative past negative)
tu kurt dikî (indicative present positive)
tu kurt nakî (indicative present negative)
te kurt kir (indicative past positive)
te kurt nekir (indicative past negative)
ew kurt dike (indicative present positive)
ew kurt nake (indicative present negative)
wê/wî kurt kir (indicative past positive)
wê/wî kurt nekir (indicative past negative)
em kurt dikin (indicative present positive)
em kurt nakin (indicative present negative)
me kurt kir (indicative past positive)
me kurt nekir (indicative past negative)
hûn kurt dikin (indicative present positive)
hûn kurt nakin (indicative present negative)
we kurt kir (indicative past positive)
we kurt nekir (indicative past negative)
ew kurt dikin (indicative present positive)
ew kurt nakin (indicative present negative)
wan kurt kir (indicative past positive)
wan kurt nekir (indicative past negative)
min kurt dikir (imperfect positive)
min kurt nedikir (imperfect negative)
min kurt kiribû (positive)
min kurt nekiribû (negative)
te kurt dikir (imperfect positive)
te kurt nedikir (imperfect negative)
te kurt kiribû (positive)
te kurt nekiribû (negative)
wê/wî kurt dikir (imperfect positive)
wê/wî kurt nedikir (imperfect negative)
wê/wî kurt kiribû (positive)
wê/wî kurt nekiribû (negative)
me kurt dikir (imperfect positive)
me kurt nedikir (imperfect negative)
me kurt kiribû (positive)
me kurt nekiribû (negative)
we kurt dikir (imperfect positive)
we kurt nedikir (imperfect negative)
we kurt kiribû (positive)
we kurt nekiribû (negative)
wan kurt dikir (imperfect positive)
wan kurt nedikir (imperfect negative)
wan kurt kiribû (positive)
wan kurt nekiribû (negative)
ez ê kurt bikim (future positive)
ez ê kurt nekim (future negative)
minê kurt kiribe (future perfect positive)
minê kurt nekiribe (future perfect negative)
tu yê kurt bikî (future positive)
tu yê kurt nekî (future negative)
teyê kurt kiribe (future perfect positive)
teyê kurt nekiribe (future perfect negative)
ew ê kurt bike (future positive)
ew ê kurt neke (future negative)
wê/wîyê kurt kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê kurt nekiribe (future perfect negative)
em ê kurt bikin (future positive)
em ê kurt nekin (future negative)
meyê kurt kiribe (future perfect positive)
meyê kurt nekiribe (future perfect negative)
hûn ê kurt bikin (future positive)
hûn ê kurt nekin (future negative)
weyê kurt kiribe (future perfect positive)
weyê kurt nekiribe (future perfect negative)
ew ê kurt bikin (future positive)
ew ê kurt nekin (future negative)
wanê kurt kiribe (future perfect positive)
wanê kurt nekiribe (future perfect negative)
min kurt kiriye (perfect positive)
min kurt nekiriye (perfect negative)
min kurt kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min kurt nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te kurt kiriye (perfect positive)
te kurt nekiriye (perfect negative)
te kurt kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te kurt nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî kurt kiriye (perfect positive)
wê/wî kurt nekiriye (perfect negative)
wê/wî kurt kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî kurt nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me kurt kiriye (perfect positive)
me kurt nekiriye (perfect negative)
me kurt kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me kurt nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we kurt kiriye (perfect positive)
we kurt nekiriye (perfect negative)
we kurt kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we kurt nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan kurt kiriye (perfect positive)
wan kurt nekiriye (perfect negative)
wan kurt kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan kurt nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez kurt bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez kurt nekim (present subjunctive negative)
(bila) min kurt kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min kurt nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu kurt bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu kurt nekî (present subjunctive negative)
(bila) te kurt kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te kurt nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew kurt bike (present subjunctive positive)
(bila) ew kurt neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî kurt kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî kurt nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em kurt bikin (present subjunctive positive)
(bila) em kurt nekin (present subjunctive negative)
(bila) me kurt kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me kurt nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn kurt bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn kurt nekin (present subjunctive negative)
(bila) we kurt kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we kurt nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew kurt bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew kurt nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan kurt kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan kurt nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min kurt bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min kurt nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min kurt kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min kurt nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te kurt bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te kurt nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te kurt kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te kurt nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî kurt bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî kurt nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî kurt kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî kurt nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me kurt bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me kurt nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me kurt kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me kurt nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we kurt bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we kurt nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we kurt kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we kurt nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan kurt bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan kurt nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan kurt kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan kurt nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê kurt bikira (present conditional positive)
minê kurt nekira (present conditional negative)
minê kurt kiribûya (preterite conditional positive)
minê kurt nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê kurt bikira (present conditional positive)
teyê kurt nekira (present conditional negative)
teyê kurt kiribûya (preterite conditional positive)
teyê kurt nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê kurt bikira (present conditional positive)
wê/wîyê kurt nekira (present conditional negative)
wê/wîyê kurt kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê kurt nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê kurt bikira (present conditional positive)
meyê kurt nekira (present conditional negative)
meyê kurt kiribûya (preterite conditional positive)
meyê kurt nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê kurt bikira (present conditional positive)
weyê kurt nekira (present conditional negative)
weyê kurt kiribûya (preterite conditional positive)
weyê kurt nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê kurt bikira (present conditional positive)
wanê kurt nekira (present conditional negative)
wanê kurt kiribûya (preterite conditional positive)
wanê kurt nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) kurt bike (imperative present positive)
(tu) kurt neke (imperative present negative)
(hûn) kurt bikin (imperative present positive)
(hûn) kurt nekin (imperative present negative)
کورت کرن

etymology_text: Ji kurt + kirin.

চুটি কৰা

roman: suti kora

চাপৰ কৰা

roman: sapor kora

скарача́ць

roman: skaračácʹ

скараці́ць

roman: skaracícʹ

скъсявам

roman: skǎsjavam

съкращавам

roman: sǎkraštavam

弄短

roman: nòng duǎn

قَصَّرَ

roman: qaṣṣara

𐌲𐌰𐌼𐌰𐌿𐍂𐌲𐌾𐌰𐌽

roman: gamaurgjan

შემოკლება

roman: šemoḳleba

შეკვეცა

roman: šeḳveca

קיצר

roman: kitsér

крати

roman: krati

куси

roman: kusi

скратува

roman: skratuva

скусува

roman: skusuva

қысқарту

roman: qysqartu

укора́чивать

roman: ukoráčivatʹ

укороти́ть

roman: ukorotítʹ

сокраща́ть

roman: sokraščátʹ

сократи́ть

roman: sokratítʹ

скоро́чувати

roman: skoróčuvaty

скороти́ти

roman: skorotýty

συμπτύσσω

roman: symptýsso

βραχύνω

roman: brakhúnō

ipa: /kʊɾt kɪˈɾɪn/

hyphenation: kurt ki·rin


kurtbûn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: كورتبوون


kurtkirin

glosses: vebirîn, birîn, puxtekirin, jidrêjiyê biçuk kirin

forms: كورتكرن


kin bûn

glosses: kurt bûn, qut bûn, quse bûn, ne dirêj bûn

glosses:
bêhêz bûn, lawaz bûn, zeîf bûn, bêçare bûn,
 hind hêz nebûn ku karekî encam bide

forms:
kin dibim (present)
kin dibî (present)
kin dibe (present)
kin dibin (present)
kin bibe (imperative singular)
kin bibin (imperative plural)
kin bûm (past)
kin bûyî (past)
kin bû (past)
کن بوون

etymology_text: Ji kin + bûn.

ipa: /kɪn buːn/

hyphenation: kin bûn


kin kirin

forms:
kin dikim (present)
kin dikî (present)
kin dike (present)
kin dikin (present)
kin bike (imperative singular)
kin bikin (imperative plural)
kin kir (past)
kin kir (past)
kin kir (past)
kin kir (past)
kin –k– (root present)
kin –kir– (root past)
ez kin dikim (indicative present positive)
ez kin nakim (indicative present negative)
min kin kir (indicative past positive)
min kin nekir (indicative past negative)
tu kin dikî (indicative present positive)
tu kin nakî (indicative present negative)
te kin kir (indicative past positive)
te kin nekir (indicative past negative)
ew kin dike (indicative present positive)
ew kin nake (indicative present negative)
wê/wî kin kir (indicative past positive)
wê/wî kin nekir (indicative past negative)
em kin dikin (indicative present positive)
em kin nakin (indicative present negative)
me kin kir (indicative past positive)
me kin nekir (indicative past negative)
hûn kin dikin (indicative present positive)
hûn kin nakin (indicative present negative)
we kin kir (indicative past positive)
we kin nekir (indicative past negative)
ew kin dikin (indicative present positive)
ew kin nakin (indicative present negative)
wan kin kir (indicative past positive)
wan kin nekir (indicative past negative)
min kin dikir (imperfect positive)
min kin nedikir (imperfect negative)
min kin kiribû (positive)
min kin nekiribû (negative)
te kin dikir (imperfect positive)
te kin nedikir (imperfect negative)
te kin kiribû (positive)
te kin nekiribû (negative)
wê/wî kin dikir (imperfect positive)
wê/wî kin nedikir (imperfect negative)
wê/wî kin kiribû (positive)
wê/wî kin nekiribû (negative)
me kin dikir (imperfect positive)
me kin nedikir (imperfect negative)
me kin kiribû (positive)
me kin nekiribû (negative)
we kin dikir (imperfect positive)
we kin nedikir (imperfect negative)
we kin kiribû (positive)
we kin nekiribû (negative)
wan kin dikir (imperfect positive)
wan kin nedikir (imperfect negative)
wan kin kiribû (positive)
wan kin nekiribû (negative)
ez ê kin bikim (future positive)
ez ê kin nekim (future negative)
minê kin kiribe (future perfect positive)
minê kin nekiribe (future perfect negative)
tu yê kin bikî (future positive)
tu yê kin nekî (future negative)
teyê kin kiribe (future perfect positive)
teyê kin nekiribe (future perfect negative)
ew ê kin bike (future positive)
ew ê kin neke (future negative)
wê/wîyê kin kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê kin nekiribe (future perfect negative)
em ê kin bikin (future positive)
em ê kin nekin (future negative)
meyê kin kiribe (future perfect positive)
meyê kin nekiribe (future perfect negative)
hûn ê kin bikin (future positive)
hûn ê kin nekin (future negative)
weyê kin kiribe (future perfect positive)
weyê kin nekiribe (future perfect negative)
ew ê kin bikin (future positive)
ew ê kin nekin (future negative)
wanê kin kiribe (future perfect positive)
wanê kin nekiribe (future perfect negative)
min kin kiriye (perfect positive)
min kin nekiriye (perfect negative)
min kin kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min kin nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te kin kiriye (perfect positive)
te kin nekiriye (perfect negative)
te kin kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te kin nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî kin kiriye (perfect positive)
wê/wî kin nekiriye (perfect negative)
wê/wî kin kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî kin nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me kin kiriye (perfect positive)
me kin nekiriye (perfect negative)
me kin kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me kin nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we kin kiriye (perfect positive)
we kin nekiriye (perfect negative)
we kin kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we kin nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan kin kiriye (perfect positive)
wan kin nekiriye (perfect negative)
wan kin kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan kin nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez kin bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez kin nekim (present subjunctive negative)
(bila) min kin kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min kin nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu kin bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu kin nekî (present subjunctive negative)
(bila) te kin kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te kin nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew kin bike (present subjunctive positive)
(bila) ew kin neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî kin kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî kin nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em kin bikin (present subjunctive positive)
(bila) em kin nekin (present subjunctive negative)
(bila) me kin kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me kin nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn kin bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn kin nekin (present subjunctive negative)
(bila) we kin kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we kin nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew kin bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew kin nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan kin kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan kin nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min kin bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min kin nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min kin kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min kin nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te kin bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te kin nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te kin kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te kin nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî kin bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî kin nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî kin kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî kin nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me kin bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me kin nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me kin kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me kin nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we kin bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we kin nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we kin kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we kin nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan kin bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan kin nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan kin kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan kin nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê kin bikira (present conditional positive)
minê kin nekira (present conditional negative)
minê kin kiribûya (preterite conditional positive)
minê kin nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê kin bikira (present conditional positive)
teyê kin nekira (present conditional negative)
teyê kin kiribûya (preterite conditional positive)
teyê kin nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê kin bikira (present conditional positive)
wê/wîyê kin nekira (present conditional negative)
wê/wîyê kin kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê kin nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê kin bikira (present conditional positive)
meyê kin nekira (present conditional negative)
meyê kin kiribûya (preterite conditional positive)
meyê kin nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê kin bikira (present conditional positive)
weyê kin nekira (present conditional negative)
weyê kin kiribûya (preterite conditional positive)
weyê kin nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê kin bikira (present conditional positive)
wanê kin nekira (present conditional negative)
wanê kin kiribûya (preterite conditional positive)
wanê kin nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) kin bike (imperative present positive)
(tu) kin neke (imperative present negative)
(hûn) kin bikin (imperative present positive)
(hûn) kin nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji kin + kirin.

ipa: /kɪn kɪˈɾɪn/

hyphenation: kin ki·rin


long

audio: LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-long.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-long.wav

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-long.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-long.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-long.wav


long

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-long.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-long.wav


bêrî kirin

forms:
bêrî dikim (present)
bêrî dikî (present)
bêrî dike (present)
bêrî dikin (present)
bêrî bike (imperative singular)
bêrî bikin (imperative plural)
bêrî kir (past)
bêrî kir (past)
bêrî kir (past)
bêrî kir (past)
bêrî –k– (root present)
bêrî –kir– (root past)
ez bêrî dikim (indicative present positive)
ez bêrî nakim (indicative present negative)
min bêrî kir (indicative past positive)
min bêrî nekir (indicative past negative)
tu bêrî dikî (indicative present positive)
tu bêrî nakî (indicative present negative)
te bêrî kir (indicative past positive)
te bêrî nekir (indicative past negative)
ew bêrî dike (indicative present positive)
ew bêrî nake (indicative present negative)
wê/wî bêrî kir (indicative past positive)
wê/wî bêrî nekir (indicative past negative)
em bêrî dikin (indicative present positive)
em bêrî nakin (indicative present negative)
me bêrî kir (indicative past positive)
me bêrî nekir (indicative past negative)
hûn bêrî dikin (indicative present positive)
hûn bêrî nakin (indicative present negative)
we bêrî kir (indicative past positive)
we bêrî nekir (indicative past negative)
ew bêrî dikin (indicative present positive)
ew bêrî nakin (indicative present negative)
wan bêrî kir (indicative past positive)
wan bêrî nekir (indicative past negative)
min bêrî dikir (imperfect positive)
min bêrî nedikir (imperfect negative)
min bêrî kiribû (positive)
min bêrî nekiribû (negative)
te bêrî dikir (imperfect positive)
te bêrî nedikir (imperfect negative)
te bêrî kiribû (positive)
te bêrî nekiribû (negative)
wê/wî bêrî dikir (imperfect positive)
wê/wî bêrî nedikir (imperfect negative)
wê/wî bêrî kiribû (positive)
wê/wî bêrî nekiribû (negative)
me bêrî dikir (imperfect positive)
me bêrî nedikir (imperfect negative)
me bêrî kiribû (positive)
me bêrî nekiribû (negative)
we bêrî dikir (imperfect positive)
we bêrî nedikir (imperfect negative)
we bêrî kiribû (positive)
we bêrî nekiribû (negative)
wan bêrî dikir (imperfect positive)
wan bêrî nedikir (imperfect negative)
wan bêrî kiribû (positive)
wan bêrî nekiribû (negative)
ez ê bêrî bikim (future positive)
ez ê bêrî nekim (future negative)
minê bêrî kiribe (future perfect positive)
minê bêrî nekiribe (future perfect negative)
tu yê bêrî bikî (future positive)
tu yê bêrî nekî (future negative)
teyê bêrî kiribe (future perfect positive)
teyê bêrî nekiribe (future perfect negative)
ew ê bêrî bike (future positive)
ew ê bêrî neke (future negative)
wê/wîyê bêrî kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê bêrî nekiribe (future perfect negative)
em ê bêrî bikin (future positive)
em ê bêrî nekin (future negative)
meyê bêrî kiribe (future perfect positive)
meyê bêrî nekiribe (future perfect negative)
hûn ê bêrî bikin (future positive)
hûn ê bêrî nekin (future negative)
weyê bêrî kiribe (future perfect positive)
weyê bêrî nekiribe (future perfect negative)
ew ê bêrî bikin (future positive)
ew ê bêrî nekin (future negative)
wanê bêrî kiribe (future perfect positive)
wanê bêrî nekiribe (future perfect negative)
min bêrî kiriye (perfect positive)
min bêrî nekiriye (perfect negative)
min bêrî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min bêrî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te bêrî kiriye (perfect positive)
te bêrî nekiriye (perfect negative)
te bêrî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te bêrî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî bêrî kiriye (perfect positive)
wê/wî bêrî nekiriye (perfect negative)
wê/wî bêrî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî bêrî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me bêrî kiriye (perfect positive)
me bêrî nekiriye (perfect negative)
me bêrî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me bêrî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we bêrî kiriye (perfect positive)
we bêrî nekiriye (perfect negative)
we bêrî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we bêrî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan bêrî kiriye (perfect positive)
wan bêrî nekiriye (perfect negative)
wan bêrî kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan bêrî nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bêrî bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez bêrî nekim (present subjunctive negative)
(bila) min bêrî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min bêrî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bêrî bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu bêrî nekî (present subjunctive negative)
(bila) te bêrî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te bêrî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bêrî bike (present subjunctive positive)
(bila) ew bêrî neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî bêrî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî bêrî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bêrî bikin (present subjunctive positive)
(bila) em bêrî nekin (present subjunctive negative)
(bila) me bêrî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me bêrî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bêrî bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn bêrî nekin (present subjunctive negative)
(bila) we bêrî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we bêrî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bêrî bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew bêrî nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan bêrî kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan bêrî nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bêrî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min bêrî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min bêrî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min bêrî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bêrî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te bêrî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te bêrî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te bêrî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bêrî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî bêrî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bêrî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî bêrî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bêrî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me bêrî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me bêrî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me bêrî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bêrî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we bêrî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we bêrî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we bêrî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bêrî bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan bêrî nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan bêrî kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan bêrî nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bêrî bikira (present conditional positive)
minê bêrî nekira (present conditional negative)
minê bêrî kiribûya (preterite conditional positive)
minê bêrî nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê bêrî bikira (present conditional positive)
teyê bêrî nekira (present conditional negative)
teyê bêrî kiribûya (preterite conditional positive)
teyê bêrî nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bêrî bikira (present conditional positive)
wê/wîyê bêrî nekira (present conditional negative)
wê/wîyê bêrî kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê bêrî nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê bêrî bikira (present conditional positive)
meyê bêrî nekira (present conditional negative)
meyê bêrî kiribûya (preterite conditional positive)
meyê bêrî nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê bêrî bikira (present conditional positive)
weyê bêrî nekira (present conditional negative)
weyê bêrî kiribûya (preterite conditional positive)
weyê bêrî nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê bêrî bikira (present conditional positive)
wanê bêrî nekira (present conditional negative)
wanê bêrî kiribûya (preterite conditional positive)
wanê bêrî nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) bêrî bike (imperative present positive)
(tu) bêrî neke (imperative present negative)
(hûn) bêrî bikin (imperative present positive)
(hûn) bêrî nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji bêrî + kirin.

ipa: /beːˈɾiː kɪˈɾɪn/


bêrî

forms:
bîrî
bîr

etymology_text: Herwehan bîrî, bide ber soranî بیر کردن (bîr kirdin), ji bîr + -î.

sehnen

sense: bêrîkirin

ipa: /beːˈɾiː/


bêrî

text: Cimaetajinan, bêriya bizinan, Xwedê neyne serê dijminan

ref: Gotineke folklorîk ji Elajgirê, berhevkar: Ömer Delikaya

glosses: bêrîvan, bizindoş, mihdoş, kesa/ê ku diçe bêrê anku dotin bizin û mihan li çêregehê


bêrî

glosses: Ji tiştekî ne berpirs, ne agahdar, tunebûna têkiliyê bi tiştekî

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


bêrî

glosses: bêrî, daxwaza dîtina kesekî yan jî tiştekî, hesret


ceger

glosses: Organa leşî ya xwarinê dihelîne û jehran diruxîne.

text: Sebr û qerarim ko birCan û ceger hûr dikirZulmê we reng kê dikir

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

text: Ceger li min sot.

glosses: Tê gotin ji bo kesên gelek ezîz li def mirovî, herwiha ji bo zarokên mirovî jî tê gotin.

forms:
جهگهر
جگر
ciger
cîger
cerg
pof
(cegera spî)
pişik
(cegera spî)
pişik

etymology_text:
Bi avesta yâker, bi farisiya navîn ceker. Peyva ceger'ê ji farisiya navin ket kurdî. Bi kurdiya orijînalî ev peyv divê yeger bibû, lê bûye winda.
* proto-hindûewropî: *yekʷr- ("ceger")
*:proto-îranî:
::avestayî: yākar- ("ceger")
::pehlewî: yākar, ǰākar ("ceger")
::farisî: ǰiger ("ceger")
::osetî: iger ("ceger")
::belûçî: ǰagar ("ceger")
::kurdî: ceger
::zazakî: ǰīger ^(alfabeya arî)
:sanskrîtî: yākrt'- ("ceger")
:yûnanî: hepar ("ceger")
:latînî: jecur ("ceger") ...
;Çavkanî:
* Horn, Paul. (1893): Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingehê etîmolojiya farisî] (bi almanî). Strassburg r. 157.,
* Watkins, Calvert, The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots https://web.archive.org/http://www.amazon.com/American-Heritage-Dictionary-Indo-European-Roots/dp/0618082506 arşîv, Houghton Mifflin Co., 2007, çapa 2em, r. 102,
* MacKenzie, David Neil, The dialect of Awroman (Hawraman-i Luhon) Grammatical sketch, texts, and vocabulary, Kommissionaer: Munksgaard (København), 1966, r. 128
* Etymonline. Online English Etymology Dictionary. <etymonline.com> by Douglas Harper.

черен

roman: čeren

дроб

roman: drob

lever#Danois

roman: lever

간

roman: gan

црн

roman: crn

печень

roman: pečenʹ

печінка

roman: pečinka

לעבער

roman: leber

συκώτι

roman: sykóti

ipa: /d͡ʒɛˈɡɛɾ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-ceger.wav

hyphenation: ce·ger


cerg

glosses:
cegera reş: mêlak, kezeba reş, pişa reş,
organa leşî ya xwarinê dihelîne û jehran diruxîne

glosses:
cegera spî: pişa spî, kezeba spî,
organa leşî ya nefes pê têt kişandin

glosses: tê gotin bu kesên gelek ezîz li def mirovî, herwiha bu zarokên mirovî jî tê gotin

forms: pişik

جرگ

roman: cerg

ipa: /d͡ʒɛɾɡ/


mêlak

glosses: Organaa leşî ya xwarinê dihelîne û jehran diruxîne, Mêlak nerm û mezintirîn hinav e.

text: Burca kivanê eswedaTîrek li mêlaka me daHetta qiyam jê demetê

ref: Feqiyê Teyran,

forms: مێلاک

etymology_text: erebî معلاق (mi'laq)


kezeb

glosses: Organaa leşî ya xwarinê dihelîne û jehran diruxîne, Kezeb nerm û mezintirîn hinav e.

text: Kezeba reş wekî laborekî mezin dişuxule ti hemû madeyên, ku ji bo jiyinê pêwist in, çêdike an ji werdigerine nav tiştên din.

ref: Anatomiya Bedena Mirovan, Huseyin Bektaş, Weşanên Deng

text:
Xefletî ew keşşifî şîr dest bi dest hatin ceger
Go xebînet'ya Mela miskîn me lê ker kir kezeb

glosses: kezeb lê reş bûn, Heyla kezeba te reş biyo! Min ji te re negot wisa meke

forms:
kezev
kezew

etymology_text: Bi metatezê ji erebî كبد (kebid), hevreha aramî ܟܒܕܐ (kebda), îbranî כבד (kabed / kaved), akadî kebettu, ugarîtî k-b-d

печенка

roman: pečenka

ipa: /kɛˈzɛb/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-kezeb.wav

hyphenation: ke·zeb


kezeba reş

ipa: /kɛzɛˈbɑː ɾɛʃ/

audio: LL-Q36368 (kur)-Dildadil-kezeba reş.wav

hyphenation: ke·ze·ba reş


xezeb

glosses: gerûşe, hêrs, xişm, kerb, kîn, qîn, nifir, nefret, rik, neyarî, dijminatî, bela

text: (...) ji bo hespekî, te ev tigt ne dianîn serê me, me ne dişewitandin û wêran nedikirin. Nalet û xezeba Agirî li serê te be paşe.

ref: Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî

text: Tîranji şubhê goşanDû mîr xezeb dikêşînin "Li qetla me bêhoşan

forms:
خەزەب
غەزەب
xezev
xezew
kezeb

etymology_text: Ji erebî غَضَب (ḡaḍab).

асыу

roman: asïw

гнеў

roman: hnjeŭ

злосць

roman: zloscʹ

гняв

roman: gnjav

憤怒

roman: fènnù

غَضَب

roman: ḡaḍab

سَخَط

roman: saḵaṭ

قَهْر

roman: qahr

غَيْظ

roman: ḡayẓ

բարկություն

roman: barkutʻyun

զայրույթ

roman: zayruytʻ

وروت

roman: vorut

غضب

roman: ğazab

خشم

roman: xašm

غیظ

roman: ğeyz

طیش

roman: teyš

რისხვა

roman: risxva

მძვინვარება

roman: mʒvinvareba

გაშმაგება

roman: gašmageba

გაცოფება

roman: gacopeba

მრისხანება

roman: mrisxaneba

क्रोध

roman: krodh

ग़ुस्सा

roman: ġussā

रोष

roman: roṣ

ग़ज़ब

roman: ġazab

क़हर

roman: qahar

तैश

roman: taiś

זַעַם

roman: zá'am

כַּעַס

roman: ká'as

каар

roman: kaar

ачуу

roman: açuu

성

roman: seong

분노

roman: bunno

격노

roman: gyeongno

гнев

roman: gnev

бес

roman: bes

ക്രോധം

roman: krōdhaṃ

уур

roman: uur

уур хилэн

roman: uur hilen

ᠠᠭᠤᠷ

roman: aɣur

غەزەپ

roman: ghezep

نەپرەت

roman: nepret

قەھر

roman: qehr

غضب

roman: ǧazab

غيظ

roman: ǧayz

ашу

roman: aşu

ыза

roman: yza

зло́ба

roman: zlóba

я́рость

roman: járostʹ

злость

roman: zlostʹ

क्रोध

roman: krodha

रोष

roman: roṣa

гнѣвъ

roman: gněvŭ

ғайз

roman: ġayz

каһәр

roman: qahär

ачу

roman: açu

خَشْم

roman: xaśm

غَیظ

roman: ġaiz

гнів

roman: hniv

злість

roman: zlistʹ

កំហឹង

roman: kɑmhəng

צאָרן

roman: tsorn

οργή

roman: orgí

θυμός

roman: thymós

θυμός

roman: thumós

μηνιθμός

roman: mēnithmós

ipa: /ɣɛˈzɛb/, /xɛˈzɛb/


tall

text: The boy is not very tall.

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-tall.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-tall.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-tall.wav


tall

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-tall.wav


şevrevînk

glosses: Heywanek guhandar ya firok û reş û bibask e (bi rojê dernakeve lê bi şevê peyda dibe. Çavên wê bi şevê dibînin û bi rojê kor e.)

forms:
şevrevok
şevrevîng
baçêrmik
pêrçemok
bilaçeng
çilameyrê
şevşevok
perçermok
pirçîrmok
şimşimok
çil
çilêçilê
çîleçîlê
boçermok
şebşebok
şevşevêk
şevşevik
barçemk
barçêmk
berçemok
baçimk
pelçimok
çekçekûle
barçimok
barşemk
çerma gunik
çekçekîle
pelçîmok
peleçeng
çilîçilî
peleçemk
pelçemok
baçermok
şibşibênek
pirçemek
bacemok
baçimêlk
balçimok
çeqçeqole
berçemik
gaperçêvk
dûvmesas
şevekur
şîvînek
perçîmek
balçimk
barçêmik
pirçîmok
pêrçêm
pêrçenk

etymology_text: Ji şev + revîn + -k.

лятучая мыш

roman: ljatučaja myš

кажан

roman: kažan

прилеп

roman: prilep

蝙蝠

roman: bianfu

лилjак

roman: liljak

летучая мышь

roman: letučaja myš'

слепи миш

roman: slepi miš

νυχτερίδα

roman: nychterída


ear

glosses: guh, pêjna bihîstinê, hesa bihîstinê, jêhatiniya deranîna berfirehiyên mûzîkê, çembila kûzê û her tiştê ku bi şêweya guh, bal, bala xwe dan

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-ear.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-ear.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-ear.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-SpringProof-ear.wav


gûh

ipa: /ɡuːh/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-gûh.wav

hyphenation: gûh


oor

audio: LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-oor.wav


oor

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-oor.wav


Ohr

audio: LL-Q188 (deu)-Lucas Werkmeister-Ohr.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Ohr.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Ohr.wav

audio: LL-Q188 (deu)-Student16 de-Ohr.wav

audio: LL-Q188 (deu)-CamelCaseNick-Ohr.wav


øre

audio: LL-Q9043 (nor)-Telaneo-øre.wav


oreja

audio: LL-Q1321 (spa)-Rodelar-oreja.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-oreja.wav

audio: LL-Q1321 (spa)-Guergana-oreja.wav


orelo

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-orelo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-NMaia-orelo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Lepticed7-orelo.wav

audio: LL-Q143 (epo)-Poslovitch-orelo.wav


kulak

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

text: Deh kulak, du ga, ker û qantirek li axur tewilandî ne.

ref: Arjen Arî: Hewldan û nivîs, Diyarname.com, 7/2007

forms: kulek


kulak

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-kulak.wav


oreille

audio: LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-oreille.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-oreille.wav

audio: LL-Q150 (fra)-X-Javier-oreille.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-oreille.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Eihel-oreille.wav

audio: LL-Q150 (fra)-XANA000-oreille.wav


hígadu

glosses: mêlak, kezeba reş, cegera reş, cerga reş


ati

audio: LL-Q34002 (sun)-Zulaihamaryam-ati.wav


ficatu

audio: LL-Q33973 (scn)-XANA000-ficatu.wav


црн

audio: LL-Q9296 (mkd)-Bjankuloski06-црн.wav


teşebis

glosses: peyan, destavêtin (tiştekî), destkirina bi tiştekî

forms: teşebus

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


Çarqurne

text: Berpirsekî hêzapêşmerge li nehiya Çarqurne, li gel zêdetir ji 100 çekdarî êriş bir ser asayîşa Çarqurnê û Komelgeha Fermangehên wê nahiyeyê. Pasevanên wî bi ser memûrên asayîşa nehiyê de teqandin, du kes ji asayişê birîndar kirin û çekên yekî jî jê stendin.

ref: Çarqurne: Pêşmerge wek çeteyan tev digerin, Netkurd.com, 7/2006

forms: Çarqurrne

etymology_text: Ji çar + qurne.


memûr

text: Bilanê yek jî memûr bibitin, her çi cebxana ku mane berhevê cihekî biketin, weko ew rafizî tijî nêva kelê dibin, wê demê bilanê ew memûrê agirê bidete wê cebxaneyê, bi awê em heşir dibin, bilanê rafizî jî qirbibin.

ref: Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 116, ISBN 978-605-5683-27-6

glosses: karker, kedkar, peywirdar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
mamûr
memur
me'mur
me'mûr
midûr

etymology_text: Ji erebî مَأْمُور (maʾmūr).

ipa: /mɛˈmuːɾ/

hyphenation: me·mûr


memur

glosses: karmend, fermanber, memûr, erkedar, miwazif, wezîfedar


midûr

glosses: birêveber, gerînende, serperiştkar, serokê dezgehekê

text: Midûrê dibistanê.

text: Midûrê dezgeha av û karebayê.

glosses: serperişt, pêşeng, pêşewa^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
midîr
mudûr
memûr

etymology_text: Ji erebî مُدِير (mudīr) (mudîr: 1. birêveber 2. wergêrr, zivirrîner, dewrker) ji mi- + dewr, têkilî îdare, dewr, dor.


gurc

text: Bif'kir ji 'ereb heta ve gurcanKirmancî ye bûye şubhê bircan

forms:
gurctir (comparative)
herî gurc (superlative)
gurctirîn (superlative)
gurcî

ipa: /ɡʊɾd͡ʒ/


gurc

glosses: tişta/ê Gurcistanê, xelkê wê yan zimanê wê


gurcî

грузі́нская

roman: hruzínskaja

грузи́нски

roman: gruzínski

ޖޯޖިޔާ

roman: jōjiyā

جُورْجِيَّة

roman: cōrciyye

վրացերեն

roman: vracʻeren

گرجی

roman: gorji

જ્યોર્જિયન

roman: jyorjiyan

ქართული

roman: kartuli

ქართული ენა

roman: kartuli ena

גאורגית

roman: ge'orgít

גרוזינית

roman: gruzinít

그루지야어

roman: geurujiya-eo

грузи́ски

roman: gruzíski

格鲁吉亚语

roman: gélǔjíyàyǔ

гүрж хэл

roman: gürž hel

грузи́нский язы́к

roman: gruzínskij jazýk

грузи́нский

roman: gruzínskij

گورجی

roman: gurcî

гурҷӣ

roman: gurjī

грузи́нська

roman: hruzýnsʹka

גרוזיניש

roman: gruzinish

Γεωργιανά

roman: Georgianá


gurcî

glosses: (gelek) spehî, delal, bedew, ciwan, xweşik

text: Ca çi gurcî ye, babo!

text: îkram kirî kalê ketêîkram kir Duhta GurciyanŞeyx nexweş rabû piyan

forms:
gurcîtir (comparative)
herî gurcî (superlative)
gurcîtirîn (superlative)


sergo

glosses: poxan, zibilgo, zibilgeh, cihê ku mirov gilêşî û tiştên din yên jibermayî û bêkêr diavêjinê

forms:
sergîfk
sergûfk

ipa: /sɛɾˈɡoː/

hyphenation: ser·go


gilêş

glosses:
qirşûqal, çop, bermayî, avrî
tiştên jibermayî yên bêkêr ku tên avêtinê

text: Eger nivîskar bibîne, ko ev helbestprîvat e, ji xwe cihê wê selika gilêşî ye, ji ber pêdiviya xwêner pê nîne û wî têkildar nake.

ref: Tengezarê Marînî: Sarah Kirsch, Tirbespi.com, 10/2005

forms:
گلێش
gilêşdank
gilêşxane
gilêşgeh
gilêşkar
gelêş
glêş
gelaş

etymology_text: ihtimalen ji gile (belg, belçim, çilû) lê yan jî bi têkilkirina gile û qirş peyda bûbe. Lê herwiha mimkin e ku hevreha peyva farisî آشغال (aşẍal) be û yek ji herduyan bi metatezê guherîbin, hingê herdu ji zimanên îranî ne.

জাৱৰ

roman: zawor

আৱৰ্জনা

roman: aworzona

сме́цце

roman: smjéccje

смяццё

roman: smjaccjó

сьмяцьцё

roman: sʹmjacʹcjó

আবর্জনা

roman: abôrjna

ছার

roman: char

боклу́к

roman: boklúk

отпа́дък

roman: otpádǎk

смет

roman: smet

ᎤᏲ

roman: uyo

垃圾

roman: laap⁶ saap³

ңәсуә

roman: ŋəsuə

垃圾

roman: lājī, lèsè

廢物

roman: fèiwù

破爛

roman: pòlàn, pòlànr

糞埽

roman: pùn-sò

زُبَالَة

roman: zubāla

نُفَايَة

roman: nufāya

قُمَامَة

roman: qumāma

مُخَلَّفَات

roman: muḵallafāt

زبالة

roman: zebāla

աղբ

roman: aġb

آشخال

roman: âšxâl

آشغال

roman: âšğâl

ნარჩენები

roman: narčenebi

ნაგავი

roman: nagavi

कचरा

roman: kacrā

मलबा

roman: malbā

कूड़ा

roman: kūṛā

זֶבֶל

roman: zével

אַשְׁפָּה

roman: ashpá

쓰레기

roman: sseuregi

오물

roman: omul

ຂຍະ

roman: kha nya

ຄຸມຝອຽ

roman: khum fǭi

ມູນຝອຽ

roman: mūn fǭi

ສັງການ

roman: sang kān

ຂີ້ເຫຍື້ອ

roman: khī nyư̄a

ѓубре

roman: ǵubre

മാലിന്യം

roman: mālinyaṃ

ചവറ്

roman: cavaṟŭ

хог

roman: hog

хаягдал

roman: hajagdal

ئەخلەت

roman: exlet

پوتل

roman: рawṭal

ګيخه

roman: gixa

ګيچه

roman: giča

کثافات

roman: kasāfāt

ескі-құсқы

roman: eskı-qūsqy

қоқым-соқым

roman: qoqym-soqym

му́сор

roman: músor

отбро́сы

roman: otbrósy

хлам

roman: xlam

сор

roman: sor

сме́тье

roman: smétʹje

ахлот

roman: axlot

хокрӯба

roman: xokrüba

ошғол

roman: ošġol

ошхол

roman: ošxol

ꪄꪲ꫁ꪹꪐ꫁

roman: khỉ nhửa

กาก

roman: gàak

చెత్త

roman: cetta

чүп-чәр

roman: çüp-çär

གད་སྙིགས

roman: gad snyigs

کَچْرَہ

roman: kacra

حَشْو

roman: haśv

сміття́

roman: smittjá

សំរាម

roman: sɑmriəm

ឡាប់សង

roman: lapsɑɑng

מיסט

roman: mist

אָפּפֿאַל

roman: opfal

απορρίματα

roman: aporrímata

σκουπίδια

roman: skoupídia

ipa: /ɡɪˈleːʃ/

hyphenation: gi·lêş


şevşevok

forms: şevrevîng

etymology_text: Ji şev + şev + -ok.

лятучая мыш

roman: ljatučaja myš

кажан

roman: kažan

νυχτερίδα

roman: nychterída

notes: perçengok = peleçemk, peleçeng, pelçemok, pirçîmok, berçemik, pêrçêm, pêrçenk, perçîmek, balçimk, pirçîmok, pêrçêm, pêrçenk, pelçîmok, baçermok, perîçermok, pirçemek, bacemok, baçimêlk, balçimok

notes: şevşevok = şevrevîng, şevşevik, şibşibênek, şebşebok, şevekur, şîvînek


çekçekûle

forms: çekçekîle


bacemok

ipa: /bɑːd͡ʒɛˈmoːk/

hyphenation: ba·ce·mok


tawîz

forms:
tahwîz
tehwîz
tewîz
te'wîz


miebed

glosses: hetahetayî, bêdawî, herheyî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
miebedtir (comparative)
herî miebed (superlative)
miebedtirîn (superlative)
miebbed
muebed
muebbed

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî ebed


tsunamî

glosses: Avlerzî, pêlên pirr mezin û ruxîner yên ji ber erdhejîna yan peqîna volkanî di deryayan de peyda dibin.

text: Felaketa Tsunamî di serî de li Endonezya, Tayland, Sri Lankayê, Hindistan û heta Afrîka Başûr gelek jiyan tefandibû.

ref: Mizgîn Bîngol: Tsunamiyê serê wezîra Swêdê xwar, Welat.com, 2006

etymology_text: Ji japonî 津波 / 津浪 (つなみ, tsunami) anku "pêlakeştîgehê"

цунамі

roman: cunami

تْسُونَامِي

roman: tsunámi

آبْلَرْزه

roman: âb-larzeh

τσουνάμι

roman: tsounámi


ebedî

glosses:
hetahetayî, herherî, bêdawî, herheyî, miebed,
tişta/ê ku bi dawî nayê,
tişta/ê ku naqede,
tişta/ê ku xilas nabe,
tişta/ê ku namire

forms:
abadî
abadîn
abadînî
ebedîn

etymology_text: Ji ebed + -î.

мәңге

roman: mäñge

ве́чны

roman: vjéčny

অনন্ত

roman: ônônt

অমর

roman: ômôr

ве́чен

roman: véčen

永遠

roman: yǒngyuǎn

永久

roman: yǒngjiǔ

таӈӄонпыӈӄэн

roman: taṇqonpyṇqėn

أَبَدِيّ

roman: ʾabadiyy

հավերժական

roman: haveržakan

անմեռ

roman: anmeṙ

անմեռական

roman: anmeṙakan

հավիտենական

roman: havitenakan

جاوید

roman: jâvid

ابدی

roman: abadi

𐌰𐌹𐍅𐌴𐌹𐌽𐍃

roman: aiweins

მარადი

roman: maradi

სამუდამო

roman: samudamo

სამარადისო

roman: samaradiso

მუდმივი

roman: mudmivi

წარუვალი

roman: c̣aruvali

सनातन

roman: sanātan

נִצְחִי

roman: nitzḥí

영원하다

roman: yeong-wonhada

вечен

roman: večen

мөнх

roman: mönh

صوڭسز

roman: soñsız

ابدی

roman: ebedî

دایم

roman: daim

موبد

roman: muʿebbed

мәңгі

roman: mäñgı

бақи

roman: baqi

ве́чный

roman: véčnyj

सनातन

roman: sanātana

вѣчьнъ

roman: věčĭnŭ

ві́чний

roman: víčnyj

គ្មានទីបំផុត

roman: kmien tii bɑmpʰot

אייביק

roman: eybik

αιώνιος

roman: aiónios

αἰώνιος

roman: aiṓnios

hyphenation: e·be·dî


ebedî

glosses: abadîn, cawîdan, demande, sermedî, bêna, dehim, ebedî

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-ebedî.wav


abadî

forms:
abadîtir (comparative)
herî abadî (superlative)
abadîtirîn (superlative)


abadîn

forms:
abadîntir (comparative)
herî abadîn (superlative)
abadîntirîn (superlative)


abadînî

forms:
abadînîtir (comparative)
herî abadînî (superlative)
abadînîtirîn (superlative)


hetahetayî

glosses:
ebedî, herherî, bêdawî, herheyî, miebed,
tişta/ê ku bi dawî nayê,
tişta/ê ku naqede,
tişta/ê ku xilas nabe,
tişta/ê ku namire

glosses: bêtalî, bêdûmahî, bêsinor, bêtixûb, nemir^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
heta-hetayî
hetaûhetayî
heta-û-hetayî
heta û hetayî

etymology_text: heta + heta + -yî

вечный

roman: večnyj


title: hehahetayî

redirect: hetahetayî

pos: hard-redirect


herherî

glosses:
ebedî, hetahetayî, bêdawî, herheyî, miebed, bêtalî, bêdûmahî, bêsinor, bêtixûb, nemir,
tişta/ê ku bi dawî nayê, tişta/ê ku naqede, tişta/ê ku xilas nabe, tişta/ê ku namire

forms:
herûherî
her-û-herî
her-herî

etymology_text: her + her + -î


herheyî

glosses: nemir, hersax, kesa/ê yan tişta/ê ku qet namire

glosses:
ebedî, hetahetayî, bêdawî, miebed,
tişta/ê ku bi dawî nayê,
tişta/ê ku naqede,
tişta/ê ku xilas nabe

forms: هەرهەیی

etymology_text: Ji her + heyî.

불사하는

roman: bulsahaneun


nemir

glosses: Herzindî, herheyî, hersax, kesa/ê yan tişta/ê ku qet namire.

glosses: Kesa/ê ku ji ber xebata xwe piştî mirinê jî her têt bibîranîn.

forms: nemêr

etymology_text: Ji ne- + mirin - -in.

бессмяро́тны

roman: bjessmjarótny

безсмъ́ртен

roman: bezsmǎ́rten

不朽的

roman: bùxiǔ de

خَالِد

roman: ḵālid

անմահ

roman: anmah

անմեռ

roman: anmeṙ

անմեռական

roman: anmeṙakan

نامیرا

roman: nâmirâ

უკვდავი

roman: uḳvdavi

अमर

roman: amar

өлбөс

roman: ölbös

өлүмсүз

roman: ölümsüz

불사하다

roman: bulsahada

бесмртен

roman: besmrten

өлімсіз

roman: ölımsız

өлмес

roman: ölmes

бессме́ртный

roman: bessmértnyj

अमृत

roman: amṛta

безсме́ртний

roman: bezsmértnyj

αθάνατος

roman: athánatos

ἄμβροτος

roman: ámbrotos

ipa: /nɛˈmɪɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-nemir.wav

hyphenation: ne·mir


nemêr

glosses:
Zilamêê ku endamê wî yê zayendî naxebite,
zilamê ku kîrê wî rep nabe û nikare bigê

forms: nemir

etymology_text: Ji ne- + mêr.

impotent

sense: zelamê ku hêza zayendî nîne, kîrê wî rep nabe

ipa: /nɛˈmeːɾ/

hyphenation: ne·mêr


nemêr

glosses: newêrek, bêcesaret, tirsok, bêkulek, bizdok, behecok


-ê

pos: suffix

pos_title: Paşgir

glosses: Paşgirek e bo peyvên yekjimar yên zayendnêr dema nomînek (cînavek / navdêrek / rengdêrek) diyarker li dû wê peyvê bêt.

glosses: Paşgira bangkirina li kesên yan tiştên zayendmê ye.

glosses: Di hin devokan de paşgira pirrjimariyê ye dema diyarkerek bide dû peyv sereke.

text: Ev şeva gotê (gote wî) seet dozdeh tu dê çî mala wan bêjî babê minê gotî he ehe bila bête vêrê.

ref: Unger, Christopher, 2012, Badini Kurdish modal particles dê and da: procedural semantics and language variation

glosses: Li dawiya bangnîşanan û lêkerên di rewşa bilanî/fermanî de tê danîn; nexasma bo mêzayan.

forms:
ê
-ê-
ê-
-ên

etymology_text:
Raman 1: Ji forma berê û devokî *-a, di zazakî û devokên Berferatî de hê /a/ ye, hevzaya -a (îzafe). a ji berê ve di zimanikên îranî de ramanika mêzahiyê dide.
Raman 2: Hevreha -î, soranî -î, farisî -i, pehlewî -ê, farisiya kevn -ehye, avestayî -ehie ji zimanên îranî.
Raman 3: Ji *-a, ji *-ay, bi heman awayê Raman 1. Di zimanên din ên kurdî de guherrîna /a/ên dawîn > /e/ çêbûye li şûna /a/ > /ê/. Hevzaya farsiya klasîk ـﺎ (-a) (bêzayend), soranî ـە (-e) (bêzayend), zazakî -e (mê).
Raman 4: Kurtkirina -ên di vegotina rojane de.
Raman 5: Hevzaya soranî ـﯽ (-iy, -î) lê wek kurtkirina wî/wê di vegotina rojane de bi kar tê.


seyirandin

glosses: ser-rê kirin, bi rê kirin, şandin, hinartin

glosses:
gerandin, meşandin, livandin, anîn yan birin
(bi taybetî keştî li ser avê yan tiştek bi keştiyê)

glosses: seyir kirin, lê nerîn, mêze kirin, berê xwe danê, seh kirinê

forms:
seyîrandin
seyrandin

etymology_text: Ji seyr + -andin.

ipa: /sɛjɪɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: se·yi·ran·din


-ên

glosses: Paşgirek e bo peyvên pirjimar dema nomînek (cînavek / navdêrek / rengdêrek) diyarker li dû wê peyvê bêt.

glosses: Paşgirek e navdêran ji hin dengên xwezayî pêk tîne.

forms: -an

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


-êd

glosses: di hin devokan paşgira bo peyvên pirjimar e dema nomînek (cînavek / navdêrek / rengdêrek) diyarker li dû wê peyvê bêt

forms:
-êt
-an

etymology_text: Teşeya bilez peyivî a "ên di", di devokên ku vê teşeyê kartînin de di ramana pirrjimariyê dide; wek Em di kurd în (Em kurd in).


-êt

forms:
-êd
-an

etymology_text: Guhartoyeke -êd.


pêşbazî

glosses: Tişta/ê du yan çend kes dikin daku bêt zanîn ka kîj ji hemûyan zîrektir yan biserkeftîtir e; tişta/ê du yan çend kes dikin daku yek qazanc bike û yên din bidorrînin.

glosses: dijberî, hevberî, berberî, ixtilaf, kêbirk, milmilane, yarî, hawirkanî, lec^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: pêşbezî

etymology_text: Ji pêş- + bazî yan ji pêşbaz + -î

матч

roman: matč

αγώνας

roman: agónas

ipa: /peːʃbɑːˈziː/

hyphenation: pêş·ba·zî


kîj

pos: pron

pos_title: Cînav

etymology_text: Ji proto-hindûewropî, binere: kî


kîjan

forms:
کیژان
кижан
kîcan
kîja
kîjanê
kîjanî
kîjk
kîjka
kîjkan
kîjkê
kîjkî
kîş
kîşk
kîşkê
kîşkî
kîşka
kîşkan

etymology_text: Herwihan kîj, kîşk (< kîj + -ik (“paşgira binavkirîtiyê”)), ji kîj + -an ber modela heman, wihan, wisan û -ane. A pêşîn ji kî + jî, bide ber partî [skrîpt hewce ye] (kê-j, “kî jî; herkî”).

کام

roman: kam

audio: LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kîjan.wav

hyphenation: kî·jan


xirnîfk

glosses:
Keroşk, kêvroşk, kergoşk, kêroşk, kîroşk, kergoşk, kerguh, kîvroşk, kêwrîşk,
 (bi taybetî cûnên hûrik).

forms:
خڕنیفک
xirnîf
xirrnîf
xirrnîfk
xirnûf

etymology_text: Ihtimalen bi têkilkirina ji zimanên îranîx[er]- (bo nimûne farisî خرگوش (xergûş)) û erneb- ya zimanên samî, bo nimûne ji aramî ܐܪܢܒܐ (ernəva), hevreha erebî ارنب (erneb), îbranî ארנב (ernab / ernav), akadî [skrîpt hewce ye] (ernebu) + -k.

трусяня

roman: trusjanja

трусяне

roman: trusjanje

трус

roman: trus

兔

roman: tù, baitu

खरगोश

roman: khargoś

토끼

roman: to-ggi

кролик

roman: krolik

కుందేలు

roman: kundēlu

κουνέλι

roman: kounéli

αγριοκούνελο

roman: agriokoúnelo


kîvroşk

glosses: Cureyekî ji heywanên giyaxwar û xwedî guhên dirêj û lingên wan ên pêşiyê kurt û lingên wan ên piştî dirêj in.

forms:
keroşk
kêroşk
kîroşk
kergoşk
kêrgoşk
kîrgoşk
kevrîşk
kêvrîşk
kîvrîşk
kerguh
kêrgî
kêwrîşk
kêwrîşk
kevrûşk
kêvrûşk
kîvrûşk
kêwrûşk
kîwrûşk
kerûşk
kêrûşk
kîrûşk

etymology_text: Herwiha keroşk, kerguh, hevreha کەروێشک (kerwêşk) ya soranî, harweş ya zazakî û farisî خرگوش (xergûş), hemû ji zimanên îranî bi maneya "ker-guh" anku ya ku guhên wê wek yên keran in. Bo navlêkirinê û guherîna dengan, bidin ber kevjal ji ker-çeng.

ipa: /kiːvˈɾoːʃk/

hyphenation: kîv·roşk


niyet

text: Niyeta min heye ku sala bêt biçim Kurdistanê.

text: Min niyet hebû bêm te bibînim lê mixabin delîv nebû.

text:
Hadirî çûm secde jê ra
Lê niyet ihram ne vê ra
'Aşiqê ev gezme tê ra

glosses: duaya ku mirov dike dema destnivêjê digire

forms:
نیەت
inêt
inyet
nêt
nîyet

etymology_text: Ji erebî نِيَّة (niyya).

ниәт

roman: niät

наме́р

roman: namjér

заме́р

roman: zamjér

উদ্দেশ্য

roman: uddeśjô

মকসদ

roman: môkśôd

ইরাদা

roman: irada

নিয়ত

roman: niẏôt

इरादा

roman: irādā

намере́ние

roman: namerénie

ойла

roman: ojla

قَصْد

roman: qaṣd

إِرَادَة

roman: ʾirāda

نِيَّة

roman: niyya

قصد

roman: ʔaṣd

قَصْد

roman: gaṣd

մտադրություն

roman: mtadrutʻyun

միտում

roman: mitum

قَصْد

roman: qasd

مَنْظور

roman: manzur

اِرادِه

roman: erâde

نِیَّت

roman: neyyat

განზრახვა

roman: ganzraxva

नीयत

roman: nīyat

अभिप्राय

roman: abhiprāy

इच्छा

roman: icchā

उद्देश्य

roman: uddeśya

כַּווָּנָה

roman: kavaná

ниет

roman: niyet

의도

roman: uido

의향

roman: uihyang

𑂧𑂁𑂬𑂰

roman: mansā

намера

roman: namera

зорилт

roman: zorilt

اراده

roman: erāda

ниет

roman: niet

діт

roman: dıt

наме́рение

roman: namérenije

за́мысел

roman: zámysel

अभिप्राय

roman: abhiprāya

ният

roman: niyat

எண்ணம்

roman: eṇṇam

نِیَّت

roman: niyyat

на́мір

roman: námir

ចេតនា

roman: ceetniə

כּוונה

roman: kavone

πρόθεση

roman: próthesi

ipa: /nɪˈjɛt/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-niyet.wav

hyphenation: ni·yet


taşandin

glosses: hêvotin, perwerde kirin, fêr kirin, elimandin, hîn kirin, terbiyet dan

text: (Helbestvanê kurd) Wîda’î di çerxekê gelek giring di dîroka Kurdistanê da jiyaye, jilayekî mîrgehên kurdan werar (tetewwir) kiribûn, bingehên xwe yên aborî û çandî û leşkerî pêşda biribûn, hizrên neteweyî têda şîn bûbûn, piraniya mîrgehan şiklekê serxwebûna xwe parastibû û ji jêr destê osmaniyan derketibûn. Wida’î di bin bandora vê rewşê da hatiye taşandin (terbîyetkirin), hizra neteweyî di serî da hatiye çandin.

ref: Seîd Dêreşî: Helbestvanê Klasîk Wida’î ji Rêvîngîyê vegeriya, Nubihar.com, hj. 98

forms:
ditaşînim (present)
ditaşînî (present)
ditaşîne (present)
ditaşînin (present)
bitaşîne (imperative singular)
bitaşînin (imperative plural)
taşand (past)
taşand (past)
taşand (past)
taşand (past)
çaşandin
kaşandin
tiraşîn

etymology_text: Herwiha çaşandin, hevreha farisiya navîn çaşten (rehê dema niha -çaş-) ji zimanên îranî. Hêjayî gotinê ye ku ne hevreha hevwateya xwe ya îngilîzî teach e.

воспитывать

roman: vospityvatʹ

ipa: /tɑːʃɑːnˈdɪn/

hyphenation: ta·şan·din


taşandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

கல்வி

roman: kalvi

విద్య

roman: vidya

ipa: /tɑːʃɑːnˈdɪn/


xilwet

glosses:
mergen, manastir,
avahiyê ku abid tê ve dijîn û îbadetê dikin

text: Nezer bi ya dêm der diketDîn bû di nîva xelwetêJi xelwetê ew dîn dibû

glosses: dêr, keşîşxane^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
xelwet
xelwetxane
xilwetxane
xilwe


peng

glosses: sekinî, rawestî, neliv, sekinandî, rawestandî, sekiniyayî

text: Ava cokê li vê çalê peng dibe.

forms:
pengtir (comparative)
herî peng (superlative)
pengtirîn (superlative)

ipa: /pɛnɡ/

hyphenation: peng


peng bûn

forms:
peng dibim (present)
peng dibî (present)
peng dibe (present)
peng dibin (present)
peng bibe (imperative singular)
peng bibin (imperative plural)
peng bûm (past)
peng bûyî (past)
peng bû (past)

etymology_text: Ji peng + bûn.

ipa: /pɛnɡ buːn/

hyphenation: peng bûn


peng kirin

forms:
peng dikim (present)
peng dikî (present)
peng dike (present)
peng dikin (present)
peng bike (imperative singular)
peng bikin (imperative plural)
peng kir (past)
peng kir (past)
peng kir (past)
peng kir (past)
peng –k– (root present)
peng –kir– (root past)
ez peng dikim (indicative present positive)
ez peng nakim (indicative present negative)
min peng kir (indicative past positive)
min peng nekir (indicative past negative)
tu peng dikî (indicative present positive)
tu peng nakî (indicative present negative)
te peng kir (indicative past positive)
te peng nekir (indicative past negative)
ew peng dike (indicative present positive)
ew peng nake (indicative present negative)
wê/wî peng kir (indicative past positive)
wê/wî peng nekir (indicative past negative)
em peng dikin (indicative present positive)
em peng nakin (indicative present negative)
me peng kir (indicative past positive)
me peng nekir (indicative past negative)
hûn peng dikin (indicative present positive)
hûn peng nakin (indicative present negative)
we peng kir (indicative past positive)
we peng nekir (indicative past negative)
ew peng dikin (indicative present positive)
ew peng nakin (indicative present negative)
wan peng kir (indicative past positive)
wan peng nekir (indicative past negative)
min peng dikir (imperfect positive)
min peng nedikir (imperfect negative)
min peng kiribû (positive)
min peng nekiribû (negative)
te peng dikir (imperfect positive)
te peng nedikir (imperfect negative)
te peng kiribû (positive)
te peng nekiribû (negative)
wê/wî peng dikir (imperfect positive)
wê/wî peng nedikir (imperfect negative)
wê/wî peng kiribû (positive)
wê/wî peng nekiribû (negative)
me peng dikir (imperfect positive)
me peng nedikir (imperfect negative)
me peng kiribû (positive)
me peng nekiribû (negative)
we peng dikir (imperfect positive)
we peng nedikir (imperfect negative)
we peng kiribû (positive)
we peng nekiribû (negative)
wan peng dikir (imperfect positive)
wan peng nedikir (imperfect negative)
wan peng kiribû (positive)
wan peng nekiribû (negative)
ez ê peng bikim (future positive)
ez ê peng nekim (future negative)
minê peng kiribe (future perfect positive)
minê peng nekiribe (future perfect negative)
tu yê peng bikî (future positive)
tu yê peng nekî (future negative)
teyê peng kiribe (future perfect positive)
teyê peng nekiribe (future perfect negative)
ew ê peng bike (future positive)
ew ê peng neke (future negative)
wê/wîyê peng kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê peng nekiribe (future perfect negative)
em ê peng bikin (future positive)
em ê peng nekin (future negative)
meyê peng kiribe (future perfect positive)
meyê peng nekiribe (future perfect negative)
hûn ê peng bikin (future positive)
hûn ê peng nekin (future negative)
weyê peng kiribe (future perfect positive)
weyê peng nekiribe (future perfect negative)
ew ê peng bikin (future positive)
ew ê peng nekin (future negative)
wanê peng kiribe (future perfect positive)
wanê peng nekiribe (future perfect negative)
min peng kiriye (perfect positive)
min peng nekiriye (perfect negative)
min peng kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min peng nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te peng kiriye (perfect positive)
te peng nekiriye (perfect negative)
te peng kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te peng nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî peng kiriye (perfect positive)
wê/wî peng nekiriye (perfect negative)
wê/wî peng kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî peng nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me peng kiriye (perfect positive)
me peng nekiriye (perfect negative)
me peng kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me peng nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we peng kiriye (perfect positive)
we peng nekiriye (perfect negative)
we peng kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we peng nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan peng kiriye (perfect positive)
wan peng nekiriye (perfect negative)
wan peng kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan peng nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez peng bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez peng nekim (present subjunctive negative)
(bila) min peng kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min peng nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu peng bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu peng nekî (present subjunctive negative)
(bila) te peng kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te peng nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew peng bike (present subjunctive positive)
(bila) ew peng neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî peng kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî peng nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em peng bikin (present subjunctive positive)
(bila) em peng nekin (present subjunctive negative)
(bila) me peng kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me peng nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn peng bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn peng nekin (present subjunctive negative)
(bila) we peng kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we peng nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew peng bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew peng nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan peng kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan peng nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min peng bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min peng nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min peng kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min peng nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te peng bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te peng nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te peng kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te peng nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî peng bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî peng nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî peng kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî peng nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me peng bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me peng nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me peng kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me peng nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we peng bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we peng nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we peng kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we peng nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan peng bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan peng nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan peng kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan peng nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê peng bikira (present conditional positive)
minê peng nekira (present conditional negative)
minê peng kiribûya (preterite conditional positive)
minê peng nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê peng bikira (present conditional positive)
teyê peng nekira (present conditional negative)
teyê peng kiribûya (preterite conditional positive)
teyê peng nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê peng bikira (present conditional positive)
wê/wîyê peng nekira (present conditional negative)
wê/wîyê peng kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê peng nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê peng bikira (present conditional positive)
meyê peng nekira (present conditional negative)
meyê peng kiribûya (preterite conditional positive)
meyê peng nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê peng bikira (present conditional positive)
weyê peng nekira (present conditional negative)
weyê peng kiribûya (preterite conditional positive)
weyê peng nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê peng bikira (present conditional positive)
wanê peng nekira (present conditional negative)
wanê peng kiribûya (preterite conditional positive)
wanê peng nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) peng bike (imperative present positive)
(tu) peng neke (imperative present negative)
(hûn) peng bikin (imperative present positive)
(hûn) peng nekin (imperative present negative)

etymology_text: Ji peng + kirin.

ipa: /pɛnɡ kɪˈɾɪn/

hyphenation: peng ki·rin


rewaq

text: [D]i van dawiyan de desthilatdarên misrî rê dane ku navê wî cihî ji "Rewaqa Kurdan” biguherin bikin “Rewaqa Tirkan”. Ev jî bûye ciyê nerazîbûna zana û mêjûnasên kurd.

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


avîvan

glosses:
zerîav, horîav, perîav, zeriya avê, horiya avê, periya avê,
keçek çîrokî ye ku li şûna lingan dûvek masiyan heye

etymology_text: Ji avî + -van


anîmasyon

glosses: Filmên karton; wêneyên livok yên ji hin wêneyên kitekit yên li dû hev pêk tên lê mirov bawer dike ku zindî û livok e.

text: Animasyonên Serlêxistina [Zinedine] Zidane di internetê de

ref: sernavê nûçeyek Netkurd.com, 7/2006

etymology_text: Navmiletî bide ber îngilîzî animation, fransî animation, tirkî animasyon, ji latînî animātiōnem, ji animō (“jiyan dayîn, zindî kirin”) + tiō.

аніма́цыя

roman: animácyja

мультыпліка́цыя

roman: mulʹtyplikácyja

анима́ция

roman: animácija

動畫

roman: dònghuà

動漫

roman: dòngmàn

إِحْيَاء

roman: ʾiḥyāʾ

تَحْرِيك

roman: taḥrīk

անիմացիա

roman: animacʻia

մուլտիպլիկացիա

roman: multiplikacʻia

انیمیشن

roman: animeyšen

ანიმაცია

roman: animacia

მულტიპლიკაცია

roman: mulṭiṗliḳacia

एनिमेशन

roman: enimeśan

הַנְפָּשָׁה

roman: hanpashá

анимация

roman: animatsiya

мультипликация

roman: mulʹtiplikatsiya

애니메이션

roman: aenimeisyeon

анимација

roman: animacija

анимация

roman: animasiä

мультипликация

roman: multiplikasiä

мультиплика́ция

roman: mulʹtiplikácija

мултипликатсия

roman: multiplikatsiya

мультипліка́ція

roman: mulʹtyplikácija

απεικόνιση

roman: apeikónisi

ipa: /ɑːniːmɑːsˈjoːn/

hyphenation: a·nî·mas·yon


zindî

glosses: Bernameya ku di heman demê de têt tomarkirin û weşandin.

forms: zêndî

etymology_text: Hevreha soranî زیندوو (zîndû), herdu ji farisî زنده (zindê), pehlewî zîvendek ji zîvesten (“jîn”) ku hevreha jîn ya kurmancî ye, ji proto-hindûewropî *gʷeiH₃w- (“jîn”).

lähetys

sense: bernameya zindî

hyphenation: zin·dî


zîndû

glosses: Bi alfabeya latînî nivîsina زیندوو (zîndû).


zindî bûn

forms:
zindî dibim (present)
zindî dibî (present)
zindî dibe (present)
zindî dibin (present)
zindî bibe (imperative singular)
zindî bibin (imperative plural)
zindî bûm (past)
zindî bûyî (past)
zindî bû (past)

etymology_text: Ji zindî + bûn.

ipa: /zɪnˈdiː buːn/

hyphenation: zin·dî bûn