նա

pos: pron

pos_title: Cînav

audio: LL-Q8785 (hye)-Vahagn Petrosyan-նա.wav


ինձ

audio: LL-Q8785 (hye)-Vahagn Petrosyan-ինձ.wav


Adolf

pos: noun

pos_title: Navdêr

etymology_text: * ji elmaiya kevn adal (malmezin) û Wolf (gur), yanî gurê malmezin


asantir

pos: adj

pos_title: Formeke rengdêrê

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


astronomîktir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra astronomîk.


bêistiqrartir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra bêistiqrar.


belapêjgartir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra belapêjgar.


BRD

pos: abbrev

pos_title: Kurtenav

glosses:
Kurtenavê fermî yê Elmanya
 Bundesrepublik Deutschland.


CDU

glosses:
kurtenavê partiyek ramyarî li Elmanya
 Christlich Demokratische Union


bênaverroktir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra bênaverrok.


ber bi ... vetir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra ber bi ... ve.


ber bi jêr detir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra ber bi jêr de.


ber bi jêr vetir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra ber bi jêr ve.


ber bi xwarê vetir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra ber bi xwarê ve.


bêrawestantir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra bêrawestan.


berberîhevtir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra berberîhev.


berztir

ipa: /bɛɾzˈtɪɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-berztir.wav

hyphenation: berz·tir


bêxewtir

ipa: /beːxɛwˈtɪɾ/

audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-bêxewtir.wav

hyphenation: bê·xew·tir


bi qeys û qerartir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra bi qeys û qerar.


bihêztir

forms: بهێزتر


bi-nan-û-xwêtir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra bi-nan-û-xwê.


binavûdengtir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra binavûdeng.


bingehfiretir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra bingehfire.


dabetulerdtir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra dabetulerd.


demokratîktir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra demokratîk.


demokratîzetir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra demokratîze.


derwêşxanetir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra derwêşxane.


dezenfektetir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra dezenfekte.


di guhan retir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra di guhan re.


dilxweşkertir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra dilxweşker.


dîplomatîktir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra dîplomatîk.


dirêjxayentir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra dirêjxayen.


disiplînîzetir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra disiplînîze.


dîskrîmînetir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra dîskrîmîne.


diyakronîktir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra diyakronîk.


ebedilebedtir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra ebedilebed.


fraksiyoneltir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra fraksiyonel.


geştir

forms: گهشتر


heq ne heqtir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra heq ne heq.


Alfred

etymology_text: * ingliziya kevn ælf (yazde) û rǣd (şîret)


Alfred

glosses: navekî zilaman ji îngilîzî ketiye almanî


hez ji te dikimtir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra hez ji te dikim.


hilweşînertir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra hilweşîner.


hîperkorekttir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra hîperkorekt.


hişmendanetir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra hişmendane.


informatîvtir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra informatîv.


îrrasyonaltir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra îrrasyonal.


îrrasyoneltir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra îrrasyonel.


jixwebawertir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra jixwebawer.


jixwexilastir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra jixwexilas.


konfederaltir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra konfederal.


kontînentaltir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra kontînental.


kozmopolîttir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra kozmopolît.


lihevnekertir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra lihevneker.


menzîldirêjtir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra menzîldirêj.


mêvanperwertir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra mêvanperwer.


min tu divêtir

glosses: Forma komparatîv ji rengdêra min tu divê.


ئاب

glosses: gelavêj, tebax, meha 8em ji salnameya zayînî


ئادەی!

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: de! dê! de bike! de haydî! haydî! yella!


ئاڵووگۆڕ

glosses: guher, guherîn, guhartin, danûstandin, têkilî


ئارا

glosses: le ara da li holê, li meydanê, liberdest, berdest


ئاسرمە

glosses: kurtan, kincên li hesp, ker û hwd têt kirin


ئاشت

glosses: aşt, aşt, tena, vehewayî, hedayî, tebitî


ئاوات

text: بەڵام ئێستا لێرە نی، لێرە بی ئاواتم دێتە دی.

translation: Lê niha tu ne li vir î, li vir bî dê daxwaza min pêk bê.

roman: Bełam êsta lêre nî, lêre bî awatim dête dî.


ئاوریشم

text: ئاوریشمی قژ شان و ملی نەپۆشیوم.

translation: Hevrîşima porî mil û stûyê min nepoşîne.

roman: Awrîşmî qij şan û milî nepoşîwim.


ئاخاوتن

glosses: perwerdekirin, hêvotin, xwedîkirin (nexasim bo yeksimên wek ker, hesp, qantir...)

glosses: axiftin, peyivîn, ştexilîn (ji tesîra kurdiya bakurî)


ئاخێو

glosses: axivger, axiftinker, peyiver, ya/yê diaxive


ئایین

glosses: dîn, ol, ayîn, merasim, rêûresm, dêlindêz, seremonî


بان

pos: suffix

pos_title: Paşgir

forms: -bân (romanization)

شتربان

roman: šotorban

شهربان

roman: šahrbân


SPD

glosses:
kurtenavê partiyek ramyarî li Elmanya
 Sozialdemokratische Partei Deutschlands


بانگ

forms: bâng (romanization)

etymology_text: Ji pehlewî.

بانگ نماز

roman: bâng namâz

بانگ زدن

roman: bâng zadan


بانگردێن

glosses: bagurdan, bangurdan, kevirê / berê li ser banên xaniyan têt gerandin daku ban qayim bibe û dilopan neke


بانک

forms: bânk (romanization)

بانکدار

roman: bânkdâr

بانکداری

roman: bânkdâri


GRÜNE

glosses:
kurtenavê partiyek ramyarî li Elmanya
 Bündnis 90/Die Grünen

glosses:
kurtenavê partiyek ramyarî li Nemsa
 Die Grünen – Die grüne Alternative


بایەخ

glosses: nirx, biha, bihagiranî, bayix, giramî, hêjayî


بایی

glosses: biha, lêçûn: bayî çend e? بایی چەندە؟ bi çendê / çiqasî ye?


بازی

forms: bâzi (romanization)

بازی کردن

roman: bâzi kerden


بەڵەیاندن

glosses: pesend kirin, pejirandin, beliyandin, qebûl kirin


بەرد

text: منم ئەو دەستە ساردەی کە بەردێکی هەڵگرتووە.

translation: Ez im ew destê sar ê ku berek hilgirtîye.

roman: Min im ew deste sardey ke berdêkî hełgirtûwe.


بەرە

glosses: enî, bere: Berey Kurdistanî بەرەی کوردستانی Bereyê Kurdistanî, Eniya Kurdistanî


بەرەو

glosses: ber, ber bi, ber bi, ve, ber bi, de, berev, ber bi derekê ve: berew ayindeyêkî nadiyar بەرەو ئایندەیێکی نادیار ber bi pêşerojek nediyar


بەرژەوەند

glosses: bimenfeet, berjewend, bimifa, bisûd, bikelke, bifeyde


بەرژەوەندی

glosses: berjewendî, menfeet, mifa, sûd, kelke, feyde


بەروار

glosses: roj, dem, tarîx, dema dê tiştek bibe yan bêt kirin


بەرز

glosses: bilind, bala, berz, bihagiran, jêhatî, berkeftî, hêja


بەسر

glosses: betir: besirpêrar بەسرپێرار betirpêrar, berî sê salan, sê sal berî niha


بەش

glosses: par, behr, pişk, beş, parçe, ker; babet; biwêj: Beşî naka بەشی ناکا têra nake


بەشدار

glosses: beşdar, tevîbûyî, ya/yê di civînekê / karekî û hwd de amade bûye yan tê de xebitiye


بەخشەندە

glosses: dilovan, mihrevan, camêr, merd, bexşende


PIRATEN

glosses:
kurtenavê partiyek ramyarî li Elmanya
 Piratenpartei Deutschland


FDP

glosses:
kurtenavê partiyek ramyarî li Elmanya
 Freien Demokratischen Partei

glosses:
kurtenavê partiyek ramyarî li Swêsra
 Freisinnig-Demokratischen Partei

glosses:
kurtenavê partiyek ramyarî li Komara Demokratîk a Almanyayê
 Freien Demokratischen Partei


NPD

glosses:
kurtenavê patiyek ramyarî li Elmanya
 Nationaldemokratische Partei Deutschlands


بەیداخ

text: هەڵگری بەیداخی سووری ڕێی شەهیدانم ئەمن.

translation: Hilgirê alaya sor a rêya şehîdan im ez.

roman: Hełgirî beydaxî sûrî řêy şehîdan im emin.

forms: بەیاخ


بەزەیی

glosses: dilsozî, sempatî, dilsojî, dilşewitîn, gunehpêhatin, dilovanî, rehm


بێگانە

glosses: biyan, xerîb, biyanî, ecêb, seyr, sosret


بێگومان

glosses: bêşik, bêguman, bivê-nevê, bêvirde-wirde, bêhirve-wirve


بێوە

pos_title: Rengdêr

text: بێوەژن

translation: bîjin

roman: bêwejin


بێوەژن

glosses: bîjin, jina mêrê wê miriye yan jî jê cuda bûye


بێوڵە

glosses: hirçok, têjika hirçê, berazok, têjika beraz


بریتی

glosses: pêkhatî: Em kitêbe birîtî ye le sê beş ئەم کتێبە بریتییە لە سێ بەش Ev pirtûk pêk hatiye ji sê beşan


بریا

pos: adv

pos_title: Hoker

text: بریا دەتزانی.

translation: Xwezî te bizanîyaya.

roman: Birya detzanî.


بسێن

glosses: bikir, bistîn, kiryar, ya/yê dikirre / distîne


بت

etymology_text: Ji sanskrîtî [Peyv?]बुद्धा (buddhe-: Budha, peykerêBudhayî) ji बुध (budh-: ronak bûn, ron bûn, şareza bûn, aşna bûn, hîn bûn)


بۆن

text: دەستەکانم هەمیشە بۆنی شێعر دەدەن

translation: Destên min her tim bêna helbestan ji wan tê.

roman: Destekanim hemîşe bonî şê'r deden.


بووژان

etymology_text:
Herwiha بووژانەوە (bûjanewe), hevreha kurmancî vebotin, belûçî بوج (bûc-, “vekirin”), pehlewanî𐫁𐫇𐫟𐫤𐫗 (bwxtn), 𐫁𐫇𐫋- (buxten, bûj-, “rizgar kirin, aza kirin”), farisiya navîn 𐫁𐫇𐫟𐫤𐫗 (bwxtn), 𐫁𐫇𐫉- (buxten, bûz-, “rizgar kirin, aza kirin”), farsiya klasîk بختن (buxten, bûz-, “rizgar kirin”), ji proto-îranî *bauǰ (bewc)/*bauxtah (bewxteh), ji proto-hindûîranî *bʰauǰyáti, proto-hindûewropî *bʰewg- (“filitîn, rizgar bûn”).
Di zimanênkurdî de wateguherîne, di soranî de wek hevwateyavejîn bûye, bi gengazî ji ber wekheviyadengî; û di badînî de jî wek tayîn kirin. Di zimanênîranîkî ên din de jî hevrehênrizgar û farisîرستن (resten, “rizgar kirin/bûn”) cihê wê vegirtiye.


بوومەلەرزە

text: چەند حەز دەکەم بژیێنمەوە داستانەکەی سەلاحەددین، دیسان وەکوو بوومەلەرزە ڕاچڵەکێنم دڵی زەمین.

translation: Çendî dixwazim vejînim dastana Selaheddînî, dîsa wekî bûmelerzîyê bihejînim dilê zevîyê.

roman: Çend hez dekem bijyênimewe dastanekey Selaheddîn, dîsan wekû bûmelerze řaçiłekênim diłî zemîn.


چادرنشین

etymology_text: Ji چادر (čâdor, čâdar) + نشستن (nešastan).


چالاک

glosses: çist, çeleng, zîrek, fêris, aktîv, destbişol


چاندەمەنی

glosses: dexl, dexlûdan, çandemenî, berhemê çandinê


چاپاڵێو

glosses: çaysefînk, çaypalêfk, sefînka çayê, palêfka çayê


چارە

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


چاو

text: لە ئاگردانی چاوتاندا من چاوەڕێی زەردەشتێکم

translation: Di agirdanka çavên we de ez zerdeştekî dipêm.

roman: Le agirdanî çawtan da min çaweřêy zerdeştêk im.


چایەر

glosses: mêrg, çîmen, çayir, keskistan, şêngeh, lewerr, çerîngeh


چەکووش

glosses: çekûç, keçûç


چەلاک

glosses: çelak, darikek dirêj e bo daweşandina gûz û hin berhemên din yên daran têt bikaranîn


چەلاو

glosses: serûpêk, ser û piyên bizinan yan mihan dema tên kelandin yan qelandin


چەڵەمە

glosses: arîşe, kêşe, krîz, rewşa ne pêdandî û sabit


چەمچە

glosses: heskû, mifsik, kefçiyê mezin yê pê xwarinê ji qazanan dikin sêniyan


چەمەری

glosses: çemerî, çemberî, xirrxalok, bazinok, xelekok, xelekî


چەمۆڵە

glosses: şûm, neqet, venehewayî, destmatî, belakir


چەنە

glosses: zêde peyivîn, gelek axiftin, pirr ştexilîn


چەنەھەراش

glosses: bedmebest, niyetxirab, yê gotinan bi armanca xirabiyê dike


چەپاو

glosses: şelandin, talan, êrişa / pelamara şelandinê / talankirinê


چەپک

text: کەزیت چەپکە ئاگرێکە، هەموو ڕۆژێ دەڕژێتە ناو ژووری تارم.

translation: Kezîya te gurzek agir e, her roj dirje nav jûra min a tarî.

roman: Kezît çepke agirêk e, hemû řojê deřjête naw jûrî tarim.


چەپە

glosses: çepo, zelamê / kurrê destçepê, :çepê jina / keça destçep


چەپەڵۆک

glosses: zele, sîle, şeq, şep, şeqam, şîrqam, şîrmaq, zelle


چەپکەن

glosses: nihûn, tunel, kuna / qula ji herdu aliyan ve vekirî


چەپڕۆ

glosses: çepgir, çepperwer, çepperest, peyrewê / alîgirê / mirûdê rêzanî û siyaseta çepgiriyê


چەپڕۆیی

glosses: çepgirî, çepperwerî, çepperestî, di siyasetê de alîgirê rêbaz û rêzaniya çepiyê


چەقاڵ

glosses: sade, Bi taybetî wek çeqall û beqall tên bikaranîn û wateya wê kesên nemalmezin e, Bi pirranî di wateya biçûkhesibandinê de têt bikaranîn


چەقان

glosses: daçûn, di nav berfê / heriyê re man / daçûn / xetimîn / alizîn / asê bûn / asê man: le qurr çeqan di heriyê re man, di nav heriyê de asê bûn


چەقاندن

glosses: pal dan, def dan, han dan, pal pê radan, pal bi yekî radan


چەقماق

glosses: heste, çeqmaq, alavek e bo vêxistina cigareyan


چەقۆکێش

glosses: şerxwaz, belakir, gefxwer, hereşeker, tehdîdker


چەرداخ

glosses: kepir, xaniyên havînî yên bêdîwar û serbanê wan ji çilû yan qamûş


چەڕندە

glosses: çerîngeh, çêrgeh, cihê heywan lê diçerin


چەڕین

glosses: çerîn, çêrîn, dema heywan giyayê li mêrg û çîmen û çayiran şên dibe dixwin


چەرمەسەرێ

glosses: kul, xem, derd :Çermeserêm meke Serê min neêşîn, Serê min gêj neke


چەسپ

glosses: ji hev diçe lê zû-zû ji hev venabe, çist, xurt, xwegir, xweragir, qayîm


چەش

glosses: 1, tam, çêj, tehm 2, dav, xefik, tepik, davik, dav û xefik


چەشن

glosses: bir, cure, reng, awa, çeşn, teşn, şêwe, tewir, tehir


چەتاڵ

glosses: şen, şeneke, milhêb (alava vebijartina dexl û dan)


چەتیانە

glosses: şûr (şûr û tîr, t, şûrên xwar), :; şûr (t yên xwar)


چەتیو

forms: çetîw (romanization)

etymology_text: Ji kiç (kiç) + hetîw (hetîw).


چەو

glosses: xiş, şuj, zixik, zixruk, xişeber, xîz, hirdû, kevirên hûrik, hûreberik, hûrekevirok


چەواشە

glosses: vaj, vajî, berevajî, berojvajî, nerênî, ne-erênî, negatîv


چەوری

forms: چەورایی

etymology_text: Ji چەور (çewr) + ـی (-î)


چەوساندن

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: çewisandin, tepeser kirin, zilm lê kirin

text: ئەو گەلەی گەلێکی تر دەچەوسێنێت خۆی ناهەسێتەوە.

translation: Ew gelê gelekî din diçewisîne ew bixwe venahese.

roman: Ew geley gelêkî tir deçewsênêt xoy nahesêtewe.


چەوساوە

text: من و تۆ دەنگی هاواری گەلی چەوساوەین.

translation: Ez û tu dengê hawara gelê reben in.

roman: Min û to dengî hawarî gelî çewsawe yn.


چەوت

glosses: xwar, xwehr, xwêhl, şaş, çewt, xelet, hele

forms: çewt (romanization)


چەوتانەوە

glosses: çemîn, tewîn, çeman, hatin çemandin / tewandin, tewiyan, çemihan


چەوتی

glosses: xwarî, xwehrî, xwêlî, şaşî, çewtî, xeletî, heleyî, şaşîtî


چەخماق

glosses: heste, çeqmaq, alavek e bo vêxistina / agirberdana cigareyan


چێژان

glosses: kêşan, kişandin (t, zehmetî kêşan), rezalet dîtin


چێشت

glosses: xwarin (yên kelandî, qelandî, biraştî û hwd)


چێشتن

glosses: tam kirin, çêj kirin, tamandin, çêjandin, çêştin, kêşandin, kişandin (zehmetî): Z’or azar deçêjin Pirr ezyetê dikêşin / dibînin


چێشتکەر

glosses: xwarinçêker (t, yên kar û pîşeyên wan xwarinçêkirin e)


چێشتخانە

glosses: metbex, mitfax, xwarinçêkiringeh, aşxane


چێو

glosses: çîv, şiv, darik, tirrik, gilç, darik, şivtan, şiftan, dar


چێوە

glosses: çeve, dor, ber, dorber, derdor, kuj, goşe, kujî; rex, alî :çiwarçêwe çarçeve, çardor, dorber, çarber


چێوین

glosses: darîn, textîn, tiştên ji dar hatine çêkirin


چ

pos: character

pos_title: Tîp

glosses: Şeşem tîp alfabeya kurdî-erebî ye û hevdengî ç ya kurdî-latînî ye.

forms: ç (romanization)


چکان

glosses: çikîn, miçiqîn, zuha / ziwa bûn, hişk bûn, av lê neman (bi taybetî çem, rûbar yan co berî ku bigihe deryayê yan avek ji xwe boştir)


چکاندن

glosses: çikandin, miçiqandin, av tê nehiştin, ji avê zuha kirin


چکۆڵە

glosses: biçkok, hûrkok, biçûkok, hûrik, pirr biçûk


چڵ

text: وەک سمۆرە لە سەر چڵە درەختێک نووستووە.

translation: Wek sivoran li ser çeqê darekê nivistîye.

roman: Wek simore le ser çiłe dirextêk nûstûwe.

text: تا مێوەی داری سەرم پێ نەگات، چڵی زمانم ڕامەوەشێنە!

translation: Ta mêweya dara serê min nestewe, çeqê zimanê min neweşîne!

roman: Ta mêwey darî serim pê negat, çiłî zimanim řameweşêne!


چلە

glosses: çile, heyamek çilrojî: çiley zistan çileyê zivistanê, heyama sartirîn çil rojên salê, 14, 1, - 23

glosses: çiley hawîn çileyê havînê, heyama germtirîn çil rojên salê, 15, 7, - 24, 8


چڵکاو

glosses: şêlav, pîsav, ava qirêj, ava ji ber şûştinê maye


چلۆکۆک

glosses: tirraş, devî, devîçirrk, dirî, darkolik, kem, çîtik, terraş, bûş


چڵم

glosses: kilmûş, çilm, ava tîr ya ji pozan / difinan / bêvilan têt


چنین

glosses: raçandin, tevinandin, raçinîn, tevn kirin

forms: çinîn (romanization)


چنین

forms: čonin (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-چنین.wav


چنۆک

glosses: çavbirsî, hesûd, ya / yê qet têr nabe (bi taybetî ji xwarinê)


چپک

glosses: bişkoj, bişkojk, bişkivok, pelên daran yên hê nû dibişkivin / hê negihane


چرادان

glosses: çiradank, şemaldank, mûmdank, finddank, tişta find / şemal / mûm / çira tê de têt bicîkirin


چراکەوان

glosses: tavsork, hengur, ronahiya rojê berî ku roj ava dibe


چڕان

glosses: civîn, kom bûn, berhev bûn, li hev civîn, li hev kom bûn, : bi hev re gerrîn, bi hev re meşîn


چریکە

text: چریکەی ژن ژییان ئازادیمان دنیا داگیر دەکات.

translation: Qîja me ya jin jîyan azadîyê dinyayê dagir dike.

roman: Çirîkey jin jîyan azadîman dinya dagîr dekat.


چرووک

glosses: temah, nemerd, çikûd, kinoj, genûs, qinûf, pintî, çirrîk


چرووسان

glosses: hincirîn, peritîn, pûç bûn, xespal bûn, xerabe bûn


چرووساندن

glosses: peritandin, hincirandin, pûç kirin, xespal kirin, xerabe kirin


چش

glosses: vêca, vêca çi, ango çi, vêca ango çi, ma çi ye, de bila: Ew naye, çiş! Ew nayê, de bila qet neyê! Ew nayê, ma xema me ye!


چوالە

glosses: behîv, bahîv (bi taybetî yên kerrik / negihiştî)


چوارەک

glosses: çarek, çarêk, yek ji çarê, çarêk, 15 deqe (ji saetê)


چوارلا

glosses: 1, derdor, dorber, hawirdor, çaralî, çarhêl 2, mat, çaralî, çarhêl


چزاندن

glosses: durhî kirin, bi şewitandinê destnîşankirin (bi taybetî terş û pez)


چی

glosses: çî, peyvikek pirsînê ye: Çî biçênît, ewe edirûytewe Çi biçînî, dê wê biçinî


چین

glosses: çîn, tebeqe, kast, : qat; sef, sinif :çînî kirêkar çîna kedkar, di civatekê yan dewletekê de koma mirovan ya hemû kedkarên wê


چۆڵ

glosses: çol, (devera) vale / xalî / bêkes / bêtişt


چۆلاغ

glosses: netebitî, venehewayî, nerehet (bi taybetî hespê ne hêmin û aram e)


چۆن

glosses: çilo, kusan, çito, çing, çawa, kusa, bi çi awayî


چۆنیەک

glosses: wek hev, mîna hevdu, mîna yekdu, wek êkûdu


چۆپین

glosses: govend kirin, dîlan kirin, dawet kirin, çopîn, dansîn, reqîsîn


چۆڕان

glosses: çikîn, miçiqîn, zuha / ziwa bûn, hişk bûn, av lê neman (bi taybetî çem, rûbar yan co berî ku bigihe deryayê yan avek ji xwe boştir)


چۆڕاندن

glosses: çikandin, miçiqandin, hişk kirin, ziwa kirin, av jê qut kirin


چۆش!

glosses: şoş! şoşe-were! şoşe-were kero! (bang li keran)


چوڕ

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


چوست

glosses: çist, çeleng, zîrek, liserxwe, bidîsîplîn


ە

glosses: Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî e ya alfabeya kurdî ya latînî ye.

forms: e (romanization)


ئەلبەت

glosses: helbet, bêguman, bêşik, bivê-nevê, hebe-nebe


ئەلفووبێ

glosses: alfabe, komtîp, koma tîpan, pergala herfan


ئەنتیکە

glosses: seyr, sosret, ecêb, : awarte; kevnare, antîk


ئەرێ

text: Erê deynasî?


ئەسپایی

glosses: bêpêjnî, tenahî, bêdengî, bêgeremolî, bêqerebalixî


ئەوە

glosses: (amrazî amajekirdin) ewa/ê he, ewa/ê ha, ewa/ê han


ئەوسا

glosses: vêca, îca, îja, vêga, hingê, vêca hingê, wê gavê, wê demê, wî wextî


ئەی

glosses: pa, ma, gelo :Min kurr im, ey to? Ez kurr im, pa tu (çi yî)?


ئەیلوول

glosses: rezber, îlon, meha 9em di salnameya romî de

forms: eylûl (romanization)


ئەزموون

text: ئەگەر خودا بیویستبا، بۆ خۆی تۆڵەی لێ دەستاندن؛ بەڵام ویستی بە یەکتریتانبئەزموێ. ئەو کەسانەش کە لە ڕای خودا کوژراون، کردەیان بە فیڕۆ نادا.

roman: Eger xuda bîwîstiba, bo xoy toley lê destandin; belam wîstî be yektirîtanbiezmwê. Ew kesaneş ke le ray xuda kujrawin, kirdeyan be fîro nada

ref: وەرگێڕانی هەژار موکریانی: قورئان سوورەتی محمد ئایەتی ٤, Wergerandina Hejar Mukiryanî: Quran sûreta Muhemmed ayeta 4

text: گوتی: ئەو کە پەزەکەی تۆ دەخاتە ناو پەزەکانی، غەدرێ دەکا. زۆر شەریکە ماڵی تریش فێڵێ لە یەکتری دەکەن؛ مەگین ئەوی باوەڕیان بە خودا هەیە و ئاکارچاکن؛ ئەویش کەمن. داوود زانیئەزموومانە؛ ئیتر تووش پەشیمانی هات؛ سوژدەی برد و لە پەروەرندەی پاڕاوە کە بیبەخشێ.

roman: Gutî: ew ke pezekey to dexate naw pezekanî, xedrê deka. Zor şerîke malî tirîş fêlî le yektirî deken; megîn ewî baweryan be xuda heye û akarçak in; ewîş kem in. Dawud zanî ezmûmane; îtir tûş peşîmanî hat; sujdey bird û le perwerindey parawe ke bîbexşê.

ref: وەرگێڕانی هەژار موکریانی: قورئان سوورەتی ص ئایەتی ٢٤: Wergerandina Hejar Mukiryanî: Quran sûreta Sad ayeta 24

forms: ezmûn (romanization)


فاک

glosses: lêb, lêhb, lihb, fêl, dek, dekûdolab, hîle


فاڵ

glosses: fal, pêşbînîkirin, diyarkirina bûyerên demên bên, telewî, rewşa mirovekî yan heywanekî ku tê de têkiliya cinsî pirr dixwaze


فامیدە

glosses: famîde, kesa/ê dikare tiştekî binirxîne û wê fam bike


فەلە

glosses: file, xrîstiyan, mesîhî, îsawî, asûrî, siryanî


فەڕ

text: فەڕی نییە قسەیش لەگەڵ بکەیت

translation: Ne hêja ye tu li gel baxivî jî.

roman: Ferrî nî ye qiseyş legell bikeyt.


فەرامۆش

glosses: feramoş, nehesibandî, înkarkirî, jibîrkirî


فەرامۆشی

glosses: sersarî, xemsarî, : înkar; jibîrkirin, nehesibandin


فەڕاقە

glosses: bend, qeyd, zincîr (t yên pî / ling pê tên girêdan)


فەڕاش

glosses: dergevan, kesa/ê karûbarên xaniyekî (t yên îdarî) yên mîna malînê dike


فەڕدار

glosses: 1, bihagiran, binirx, hêja, hejî (tiştekî) 2, bikêr, biwec, bikêrhatî


فەرەھ

glosses: 1, fire, fireh, fereh, firhe 2, xweşî, şadî 3, bereket, zêdehî


فەرھەنگ

glosses: ferheng, peyvname, bêjename, pirtûkên peyv tê de (li gor rêza alfabeyê yan mijaran) hatine rêzkirin û (bi zimanek din yan bi heman zimanî) hatine rave- û şirovekirin


فەرھەنگۆک

glosses: ferhengok, peyvnamok, bêjenamok, ferhengên biçûk, çend peyvên rêzkirî


فەریک

glosses: 1, kerrik, kojik, rizik, çilmik (fêkiyên / keskiyên / sebzeyên) negihayî / negihiştî 2, -terrk, -kelî: ferîkeqezwan kezwanterrk, kezwanên terr, ferîkenok kelînok, kelînuhk, nokên terr


فەرکاندن

glosses: ferkandin, li ber nivîsîn, ji ber girtin, kopî kirin, lasa kirin, texlîd kirin


فەرکار

glosses: şîret, nesîhet, pêşniya, pêşniyar, pêşniyaz, pêşniyad, teklîf


فەرمانبەر

glosses: fermanber, karmend, memûr, kesa/ê di karek fermî / hukumî de dixebite


فەرمانڕەوا

glosses: rêveber, serok, serwer, fermanrewa, administrator, walî, mihafiz


فەرمانڕەوایی

glosses: rêveberî, serok(at)î, serwerî, fermanrewayî, administrasyon


فەرمایشت

glosses: kerem :Wek Elî fermayişt kirdûwe, Wek Elî kerem kiriye, (Awayek rêzgirtinê ye li şûna "Wek Elî gotiye")


فەرموون

glosses: 1, kerem kirin, :kerem bikin 2 gotin (t dema rêzgirtin û qedir û qîmet hemberî kesa/ê tiştek gotiye têt nîşandan) Xwa le Quran da fermûyetî ke, Xwedê di Quranê de kerem kiriye ku, (, gotiye ku, ) (Herwa bi tirraneyî / tinazî jî têt bikaranîn:) "Cenabtan" çî defermê? Çi dibêjî, "ezbenî"?


فەرش

glosses: merş, berik, xalî, xalîçe, mehfûr, hêsîl

text: فەرشی سووریان بۆ بێدەنگیم ڕاخستووە.

translation: Wan merşa sor bo bêdengîya min raxistîye.

roman: Ferşî sûryan bo bêdengîm řaxistûwe.


فەرتەنە

glosses: firtone, bahoz, barove, hewayê bi bayek xurt


فەرتووت

glosses: (kesa/ê ji pîriyê / êxtiyariyê) jitaqetketî, bêtaqet, neşê


فەرز

glosses: ferz, gerek, pêdivî, pêwîst, hewce, lazim


فەسڵ

glosses: lihevhatin, sulh, rêkeftin, lihevkirin, dijminatiya di navbera xwe herdu aliyan de nehêlan


فەتارەت

glosses: birihîn, telifîn, neman, ji holê rabûn, ji navê rabûn


فەوتان

glosses: pûç bûn, wêran bûn, kembax bûn, ruxîn, hilweşîn


فەوتاندن

glosses: pûç kirin, wêran kirin, kembax kirin, ruxandin, hilweşandin


فەوتاو

glosses: pûç(bûyî), wêran(bûyî), kembax(bûyî), ruxî, hilweşî


فێدار

glosses: atîdar, saradar, epîleptîk, kesa/ê êşa atî / sara / epîlepsî lê ye


فێڵووفەرەج

glosses: dekûdolab, lêb, hîle, fêl, lêhb, xapandin


فێنک

glosses: hênik, hînik, hûnik, hîn, ne germ û ne jî sar


فێردار

glosses: fêrdar, hîndar, şagird, kesa/ê têt fêrkirin


فێرگە

glosses: fêrge, xwendinge, dibistan, qutabxane, cihê lêfêrkirinê û lêfêrbûnê


فڵان

glosses: filan :~ car filan car(ê), ~ kes filan kes, ~ şit filan tişt, ~ û fîsar filan-bêvan, filan û bêvan


فلیقاندن

glosses: meriçandin, merçiqandin, perçiqandin, pelçiqandin


فلیقاو

glosses: merriçî, merçiqî, perçiqî, pelçiqî, hatî merriçandin / merçiqandin


فڵتاندن

glosses: minandin, mine-min kirin, bi mine-minkî peyivîn, wa nezelal û dengnizm axivîn ku bi asanî jê neyê famkirin


فڵتەدەمە

glosses: devminok, kesa/ê wa nezelal û dengnizm axivîn ku bi asanî jê neyê famkirin


فم

glosses: kif, kif kirin, poz / difin / bêvil / lût ji kilmûş paqij kirin (bêyî ku tila xwe bike tê re)


فنددان

glosses: finddank, cihê find / şemal lê tên danîn


فراژان

glosses: firajîn, peresîn, pêş ketin, guhertinên wa tê de çêbûn ku ji berê baştir / kêrhatîtir bibe


فراژاندن

glosses: firajandin, peresandin, pêş xistin, pêşve birin, guhertinên wa tê de çêkirin ku ji berê baştir / kêrhatîtir bibe


فراژی

glosses: firajî, peresan, pêşketin, pêşxistin, pêkhatina hin guhertinan di tiştekî / kesekî / heywanekî de ku wê / wî ji berê baştir / kêrhatîtir dike


فراژیوەر

glosses: firajîwer, guherbar, tişta diguhere yan dikare biguhere (t, baştir bibe)


فراوانی

glosses: fireyî, berfireyî, firehî, firhetî, dijw, tengî


فڕێدراو

glosses: avêtî, virrkirrî, bêxwedî(hiştî), bêxudan(hêlayî)


فڕندە

glosses: 1, firinde, balinde, teyr, tilûr 2, firok, firinde, tiştên difirin


فڕین

glosses:
firîn,
li hewa meşîn, li hewa hatin û çûn (t, bi saya / alîkariya çeng û baskan)


فریواندن

glosses: xapandin, hîle lê kirin, dekûdolab lê kirin


فریوخۆر

glosses: xapînber, kesa/ê bi asanî têt xapandin yan lê(h)b / hîle lê tên kirin


فریز

glosses: firîz, giyayek e li mêrg û çîmenan şên dibe


فڕکان

glosses: bîsk, kêlîk, gav :Be firrkanêk gerrayewe Di gavekê de vegerî


فڕۆکەنەھێڵ

glosses: dij-firoke, dij-balafir, çekên dijî firokeyan tên bikaranîn


فڕۆکەوان

glosses: firvan, firokevan, pîlot, kesa/ê firokeyan difirîne


فرسەت

glosses: delîv, derfet, firset, firsend, gav, mecal


فریاگوزار

glosses: xêrxwaz, kesa/ê li hewara hewcedaran diçe


فسکە

glosses: pistîn, dengê pirr nizm (t li ber guhê kesekî)


فسکەفسک

glosses: pistepist, peyivîna bi dengek pirr nizm (t li ber guhê kesekî)


فشەگاڵتە

glosses: tirrane, tinazî, qerf, henek, yarî, galte


فشەکەر

glosses: pesno, metho, pesnok, methok, xwemezinker


فشقیات

glosses: qerf, henek, tirrane, galte, yarî, tinazî


فیدایی

glosses: 1, fîdayî 2, di Iraqa serdema Sedam Huseyn de: komando


فیکە

glosses: fîtik, dudik, fîrrfîrrk, fîtok, firîzok, alava pêfîtînê / pêfîtvedanê


فیل

forms: fil (romanization)

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-فیل.wav


فیسار

text: فیسار کەس

translation: filan kes

roman: fîsar kes


فیزار

glosses: nalîn, gilî, gazin, xem, derd, kul û kovan


فوورھە

glosses: sûlavok, sûlav (t biçûk), cihê ava çem / rûbar lê ji bilindayiyekê dikeve erdek nizm


گاف

glosses: navê tîpa "g" di alfabeya kurdî-erebî de


گاگۆڵکێ

glosses: çarlepk, meşîna li ser herdu destan û herdu piyan


گاڵە

glosses: qîrrî, qêrrî, qîjî, qêjî, giriyê bi dengek bilind


گالیسکە

glosses: erebe, erebane (ya hesp li dû xwe dikêşin)


گاڵتە

glosses: qerf, henek, tinaz, tirrane, galte, yarî, şoxî, tinazî


گاڵتەبێژ

glosses: henekbêj, qerfbêj, tinazbêj, tirraneker, galtebêj, tinazîker, kesa/ê henekan dike / dibêje


گاڵتەگێ

glosses: deqşkên, kesa/ê henekan / tirraneyan / galteyan bi kesekî daku wê / wî bide şermê yan qedirê wê / wî bişkîne


گان

glosses: gan, niyan, nan, tê nan, seks, cot bûn, têkiliya cinsî


گاشە

forms:
گابەرد
گاشەبەرد


گاڤ

glosses: 1, (hengaw) gav, pêngav 2, (kat) gav, bîsk, kêlîk, dem


گاوارە

glosses: dergûş, landik, cihê lêçêbûna yan jêdestpêkirina tiştekî


گازەرا

glosses: nav, nêv, nîv, nava / nêva / nîva tiştekî / derekê


گازندە

glosses: gazin, gazind, gazinc, gazinde, gilî û gazin, nalîn, kul û kovan


گازندۆک

glosses: gazinok, gazindok, kesa/ê pirr gilî û gazinan dike


گەف

glosses: gef, hereşe, tehdîd, rey, rew, hew (dengê se û kûçikan)


گەفین

glosses: reyîn, rewîn, hewtîn (dengê se û kûçikan)


گەڵاڕن

glosses: pelwerandin, werandin, weşandin, dawerandin, ji pel / belg kirin, belgwerandin


گەڵارێزان

glosses: 8em meh ji salnameya kurdî, meha pelwerînê, bi salnameya julyanî (romî) her sal 21, 10 - 20, 11


گەڵاکوتک

glosses: şûnik, darek pan e cil û xalîçe pê tên qutan dema tên şûştin daku baş paqij bibin


گەلاوێژ

glosses: stêra Gilavêj (bi zimanên ewropî Sirius) 2) meha 5

glosses: meha 5em ji salnameya kurdî, bi salnameya julyanî (romî) her sal 21, 8 - 20, 9


گەڵاوگەڵ

glosses: lingjevkî, pîjevkî, (meşîna yan rawestîna bi) herdu pî / ling ji hev dûr


گەڵاوەر

glosses: pelwer (dara / gula pelên / belgên wê [payizê] diwerin / dikevin [û biharê dîsan pelên nû dide])


گەلەراوێژی

glosses: komdevjenkî, komsuhbet, suhbeta di navbera gelek kesan de


گەلەخان

glosses: kotan, cihê tankirî / çeperkirî bo tê ve parastina sewalan


گەلۆر

glosses: peledîn, aqilsivik, mejîreş, famkor, xwelîser, delodîn, tirredîn, hepledîn, hepletiraş


گەپەگەپ

glosses: devjenkî, suhbet, galgal, galegot, gotinên bêbingeh


گەڕاندنەوە

glosses: vegerrandin, veanîn, dîsan anîn, înan ve


گەردن

glosses: gerden, sto, hustu: Gerdinit azad bê Gerdena te azad (Ango: Tu hatî bexşandin / lêborandin), Gerdinim azad ke Gerdena min azad bike (Li min bibore, Li min negire), Gerdinim le mû barîktir e (bw) Li ber emrê / fermana te me


گەرەک

glosses: gerek, lazim, hewce, pêdivî, pêwîst, divê, daxwaz


گەرەکی

glosses: gerekî, lazimî, hewcetî, pêdivîtî, pêwîstî, divêtî


گەڕیدە

text: ئەی مانگ، گەڕیدەی بێوڵات!

translation: Ey heyv, geroka bêwelat!

roman: Ey mang, geřîdey bêwiłat!


گەرم

glosses: germ, : (dax) kel, gurî; (şîletên) tênşîr, tînşîr, têhnşîr


گەرماجمان

glosses: 4em meha salnameya kurdî, bi salnameya julyanî (romî) her sal 21, 6 - 20, 7


گەرماو

glosses: germav, ava (ji xwe) germ (e û têt bawerkirin ku derman e)


گەرمەگلێ

glosses: 1, bênavbir, bêbênvedan, bêîstîrehet 2, navê lîstikek goganê / holanê ye


گەرمیان

glosses: deşt, nizmistan, :herêmek e li Başûrê Kurdistanê; germiyan û kiwêstan deşt û zozan


گەرمیانی

glosses: deştî, :xelkê herêma Germiyan li Başûrê Kurdistanê


گەسکە

glosses: xeleng, gezik, giyayê gezik jê tên çêkirin


گەستن

glosses: gezandin, dan ber didanan, leq lê dan, gestin, gez kirin, leqandin, :(mar) pê vedan


گەش

glosses: geş, vebûyî, xweş, zelal, birqok, biriqdar, teyisok, gur


گەشبین

glosses: geşbîn, xweşbîn, hêvîdar, optimîst, umêdewar


گەشبینی

glosses: geşbînî, xweşbînî, hêvîdarî, umêdewarî, optimîzm


گەشە

glosses: gihiştin, geşe, pêşketin, zêdebûn, pêşveçûn


گەشی

glosses: geşî, vebûyîtî, xweşî, zelalî, birqokî, biriqdarî, teyisokî, gurî


گەشکە

glosses: heyranî, şadmanî, mestî, jihalçûn, hîsterî, ekstasî


گەشت

glosses: geşt, ger, seyran, rêvingî, sefer, seyahet, rêwîtî


گەشتنامە

glosses: pirtûka bîranînên nivîser yên geştê 2) pirtûka şîretan b


گەواھ

glosses: govan, gova, şahid, kesê bûyerek dîtiye dema qewimiye


گەواھی

glosses: govanî, govahî, şahidî, dîtina qewimîna bûyerekê


گەوار

glosses: kêrhatî, baş, têr (a tiştekî dike), saxlem, sax, qenc


گەوج

glosses: aqilsivik, peledîn, tirredîn, delodîn, ehmeq, gêjok, bêaqil


گەوە

glosses: zivirok, xwarovîç (rê), lêb, lêhb, hîle, xap, xapandin, dekûdolab


گەوەکار

glosses: lêbok, xapînok, hîlebaz, cambaz, xapîner, lêhbçî


گەوھەر

glosses: gewer, cewer, gewher, dir, micewher, kevir û berên bihagiran, gewer, resenî, pakî, rindî, delalî; bingeh, esas


گەوھەردار

glosses: (pirr) delal, bedew, rind, xweşik, bingehîn, giring, esasî


گەوەری

glosses: gewerî, ji gewer, : resen; bingehîn, esasî, giring


گەورەیی

glosses: mezinî, mezintî, girî, girsî, zexmî, giringî


گەوز

glosses: gevz, qulipîna berdewam yan çendcarî ji aliyekî li aliyê din di nav axê / herriyê / xwînê de


گەیگر

glosses: bikerb, bikîn, binefret, binifir, qehirî, qehirokî, sil, aciz, xeyidî


گەزین

glosses: gezîn, gestin, gezandin, dan ber didanan, didan lê dan, leq lê dan, leqandin


گەزندە

glosses: gezok, gezînk, gezinde, leqok, kesa/ê yan tişta/ê digezîne / dileqîne, ziyandêr, bive


گێچەڵ

glosses: şerenîx, xirrenîx, gengeşe, qerqeşe, lihevnekirin


گێژاو

glosses: 1, serzivirok, çavzivirok 2, pirsgirêk, arîşe


گێژوووێژ

glosses: gêjelok, mejîreş, kesa/ê tişt li bîrê namînin û hişên wê / wî ji ser tiştekî diçin yek dî û nikare serdariya hişê xwe bike


گێل

glosses: peledîn, aqilsivik, tirredîn, hepledîn, hepletiraş, bêaqil, delodîn, behle, ehmeq, nezan


گێڕان

glosses: 1, gerandin, gêrran 2, (karûbarek) meşandin, bi rê ve birin, : li dar xistin


گێرە

glosses: gêre, gerrandina alavek makîneyî yan hin dewaran yan gayan li ser dexlûdan daku ew hûr bibe û paşî bi danebayê / hilavêtinê dan û ka ji hev bên cudakirin


گێوە

glosses: kalik, pêlavên / solên ji bilî binê wan bi dest hatine kêlîkirin


گفتووگۆ

glosses: danûstandin, giftûgo, gotûbêj, mizakere, :suhbet; devjenkî


گژەبا

glosses: gijeba, bayê gijok, bayê wa tund û tûj ku "gijegij" jê tê


گلار

glosses: gilar, libên tirî yên yek-yek ji mêwê / darê ketine


گلاو

glosses: pîs, kesa/ê ne wa paqij e ku bikare nivêjê bike


گلەخان

glosses: mexel, cihê bênvedana lawiran / ajalan / heywanan


گلین

glosses: axî, axîn, (tişta) ji axê (hatiye çêkirin yan çêbûye)


گرفتار

glosses: bibela, bipirsgirêk, kêşeyî, giriftar, :; (rewşa) dijwar, asê, zehmet, giriftar


گڕاندن

glosses: sujandin, şewitandin, sotandin, agir berdanê / vêxistin


گرانی

glosses: giranî, bihadarî, nirxbilindî, giranî, dijwarî; xela, neyîna yan kêmheyîna qût û xwarinê

forms: giranî (romanization)


گردەڵە

glosses: 1, zivirok, dewrok, dorok, dewra / zivira biçûk 2, qelewok, qelew


گرێکوێرە

glosses: girêkor, girêya nikare bi asanî bêt vekirin


گڕگر

glosses: agirgir, tiştaagir dikare (bi asanî) berbibiyê / vêbikeve


گرفتاری

glosses: girtin, binçav kirin, hefs kirin, zîndan kirin, girtin bin çavan

forms: giraftārī (romanization)


گرنگی

glosses: giringî, ferî, muhîmî, watedarî, şandarî, pûte


گرین

glosses: girîn, rondik ji çavan hatin, dijw, kenîn


گرینۆک

glosses: kizgiriyok, girînok, kesa/ê bi asanî digirî


گرژی

glosses: 1, rûtirşî, buxumîtî 2, girmiçîtî, çilmisîtî


گرمۆڵە

glosses: badayî, badok, tişta bi dirûvê gogekê li hev hatiye badan


گڕووگاڵ

glosses: axivîna pêşîn ya zarokan dema hê baş nizanin peyvan bi lêv bikin


گروون

glosses: girûn, çerm / pîst / post ji ser vekirin, ji kevil kirin


گشتگر

glosses: gişgir, hemîgir, tevgir, seranser, komprehensîv, tişta gişan / hemûyan / tevan di xwe de dihewîne


گوێ

glosses: 1, guh 2, rex, serlêv, berlêv, kenar, qerax


گوێدێر

glosses: guhdêr, kesa/ê guh dide tiştekî (wek radyo)


گوێگران

glosses: guhgiran, kesa/ê xweş nabîze, dijw, guhsivik


گوێلەمست

glosses: zûbawer, kesa/ê zû ji tiştê têt gotin bawer dike bê ku bi rexneyî mijarê binirxîne


گوێقوڵاخ

glosses: hişyar, guhlê, bidîqet, kesa/ê guhê wê/wî lê ye ka dê çi biqewime


گوێرە

glosses: gor, dû, wek :be giwêrey ke dellên li gor ku têt gotin, wek ku tê gotin, angorî gotinê


گوێسووک

glosses: guhsivik, xweşbîz, kesa/ê xwe guh li dengan dibe


گوێز

forms: giwêz (romanization)

etymology_text: Binêre gûz.


گوێزرنگانەوە

glosses: zingîn, ziringîn, dengê "zing" yê dirêj di guhê mirov de


گییاناس

glosses: giyanas, kesa/ê giyayan (yên dibin derman) dinase û karûbarê wan dike


گییانسەخت

glosses: ezyetkêş, kesa/ê ji berî mirina xwe pirr ezyetê ji nesaxiyan dibîne û paşî dimire


گزر

glosses: Kizir, (ax yan giyayê) zuha / hişk yan kêmav.


گزیر

glosses: (wezîr û) gizîr, serok, rêveber, serperiştkar


گیر

glosses: girê, girêk, gîr, asteng; dav, xefik, feq, tepik

forms: gir (romanization)


گیرا

glosses: bicîhatî, bicihhatî (tika / daxwaz / dua)


گیران

glosses: hatin girtin (mang, xor) xeyirîn, tarî bûn; (şerbet) hatin givaştin (şerbet ji fêkî); (mast) hatin rakirin (sertûk / firû ji ser mast)


گیراو

glosses: girtî, hatî girtin, xeyirî, tarîbûyî; givaştî; rakirî, bn gîran


گیراوە

glosses: têkilî, tevlihevî (ya du maddeyên têkilî hev bibin û maddeyek nû peyda bikin)


گیراوێ

glosses: şedde, nîşaneya cotandina (kirin du ya) tîpên dengdar di zimanê erebî de


گیڕەگیڕ

glosses: pitpit, gazin, gilî (t ne bi zimanek zelal)


گیرفانبڕ

glosses: berîkdiz, kesa/ê ji tiştan berîkan didize


گیرکار

glosses: kesa/ê bi dijwarî razî dibe, zû razî nabe


گیرۆ

glosses: girtî, : girêdayî; rêgirtî, rêlêgirtî; (bi nesaxiyekê / nexweşiyekê) ketî


گیرسانەوە

glosses: 1, (li hewa) vegirtin, ne hêlan / hiştin tiştek têt xwarê bikeve erdê 2, dadan, nişîn, niştin, ji hewa hatin û "rûniştin" erdê, bn firroke


گیرووگرفت

glosses: asteng, dijwarî, pirsgirêk, zehmetî, gîrûgirift, arîşe, kêşe, astengî


گیسک

glosses: gîsk, bizina / nêriyê ciwan ku êdî ne kar / kehr e lê hê mezin jî nebûye ku jê re bizin / nêrî bêt gotin

forms: gîsk (romanization)


گیشە

glosses: gidîş, giyayê (t genim yan cehê dirûyî) li ser hev hatiye komkirin


گیڤ

glosses: gij, qij, pirç / porr / pûrt / mû dema ne rast û rêk û hilû ye


گیزاندن

glosses: vizandin, dengê "viz" (ji xwe), :derxistin; gizandin, dengê "viz" (ji xwe)


گۆج

glosses: goc, ji destên xwe şel û seqet yan jî ne jêhatî / zîrek


گۆجی

glosses: gocî, şelî û seqetiya yan nejêhatiya / nezîrekiya destan


گۆکار

glosses: (tişta / makîneya) dixebite (û ne xirabe ye)


گۆمەڵتە

glosses: gidîş, kom, tiştên li ser hev berhevkirî


گۆران

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


گۆڕان

glosses: guherîn, guhorrîn, hatin guherandin / guhartin, bedil bûn, têvel bûn, wek xwe / berê neman


گۆڕاندن

glosses: guherandin, guhorrandin, guhartin, bedil kirin, têvel kirin, wek xwe / berê nehêlan


گۆڕانکار

glosses: guherbar, guhorrbar, tişta diguhere yan dikare biguhere


گۆڕین

glosses: guherandin, guhartin, guhorrandin, bedil kirin, têvel kirin, wek xwe / berê nehêlan


گۆڕینەوە

glosses: (ve)guhastin, (ve)guhezandin, bi hev guherrandin, dan bi hev


گۆشەگیر

glosses: terkemirov, tenêperest, kesa/ê nayê nav mirovan


گۆشەنیگا

glosses: goşenîga, ruxsar, awayê / cihê lênerînê / jêdîtinê


گۆییژ

glosses: goyîj, goyîşk, fêkieyek e (bi îngilîzî "hawthorn" û bi tirkî "aliç" tê gotin)


گودلە

glosses: beşa / pişka ser eniyê ji pirça / porrê mirov


گوژم

glosses: 1, tundî, tûjî, şidet 2, (bejnûbala xwe) hejandin


گول

glosses: girrewî, lewitî, pîs, herimî, gurî, beloşîn, pîskî, larekî


گوڵان

glosses: 2yem meha ya salnameya kurdî, :di salnameya zayînî de meha 5em ya her salê


گوڵاوی

glosses: 1, gulavî, ji ava gulan 2, gulavî, birrek hirmiyan e


گوڵبانگ

glosses: (peyva/ banga) bixêrhatin(ê), daxwaz, tika, rica


گوڵباران

glosses: gulbaran, gul bi serê kesekî / tiştekî de barandin / weşandin


گوڵدان

glosses: guldank, amana gulan dikin tê de yan tê de şên dikin


گوڵەندام

glosses: gulbejn, gulendam, kesa bejnûbala wê wa lihevhatî û bedew e ku jê re "gul" dikare bêt gotin, :navek keçan e


گوڵگوڵی

glosses: gulgulî, cil û bergên wêneyên gulan li ser


گوڵرەنگ

glosses: gulreng, ji rengê gulan, gulreng, wek gulan bedew û delal


گوم

glosses: wenda, hinda, berze, rêwenda, nediyar, jidestdayî, wendakirî


گومانبار

glosses: berşik, gumanbar, kesa/ê / tişta guman jê tên birin


گومی

glosses: wendayî, hindayî, berzeyî, rêwendayî, nediyarî, jidestdan, wendakirin


گومناو

glosses: bênav, nenas, kesa/ê jêhatîtiyên wê/wî nayên nasîn yan ecibandin


گوناھبار

glosses: gune(h)bar, tawanbar, kesa/ê gunehek yan çend guneh kirine


گونجاندن

glosses: (bi) kêr anîn, lê anîn, guncandin, wa kirin ku (tiştek) kêrî (tiştekî) bêt


گونجاو

glosses: bikêr, bikêrhatî, guncav, lêhatî, kêrhatî, minasib


گونداری

glosses: gundarî, derbajar, dernavend, deverên ne bajar in


گوربە

glosses: 1, nêrepisîk, nêrekitik, pisîkên / kitikên nêr 2, pindiloşk, (kurr) pito, bito, : (kiç) pitê, bitê, kesa/ê kurt û qelewok


گورج

glosses: gurc, leşsivik, destsivik, çist, çeleng; lezgîn, bilez, bibez, pît, hêl :~ û goll çist û çeleng


گورچیلە

forms:
گورچەویلە
گورجیلە
گرچوو
گرچک
گورچوو
گورچەوێلە
گورچەوێڵە
گورچیلک
گورچک


گورد

glosses: wêrek, biste, mêr, dilêr, dilşêr, pelewan, bisteh


گوڕەشە

glosses: lêxurrîn, gef, tehdîd :herreşe û gurreşe gef û gurr


گوڕەووبڕە

glosses: heytûhot, deng û pêjn, qerebalix, dengê bilind û zêde


گورێز

glosses: hêvişandin, xwejêkirin, xwejêdûrkirin, hevzaxwejêkirin, xwetêkilnekirin

forms: gûrêz (romanization)


گوریس

forms:
گورێس
گوروێس


گورز

glosses: 1, gurz 2, kaşok 2, gurz, biserdegirtin, êriş


گوستاخی

glosses: wêrekî, bisteyî, bêtirsî, netirsî, mêranî


گوشران

glosses: givişîn, guvişîn, şidîn, hatin guvaştin / şidandin


گوزارە

glosses: giringî, watedarî, pûte, pûtedarî, ferî, muhîmî


ھافز

glosses: hafiz, kesa/ê Quranê ji ber dizane, kesa/ê Quran ji ber kiriye


ھاژاندن

glosses: xwişîn, xuşîn, dengê bilind yê daherrikîna / darijîna avê jê hatin


ھاکایی

glosses: hahayî, tişta aniha / haha bibe / bêt / biqewime


ھاکم

glosses: (fermanrewa) hakim, padişah, fermanber, walî, rêveber, mîr

glosses: (dadgêrr, serokî dadga) dadgêrr, dadger, hakim, serokê dadgehê


ھاکمانە

glosses: hakimane, wek / mîna hakiman, hikûmî, hukumetî, fermî


ھاکمێتی

glosses: hakimî, hakimtî, rêveberî, fermanberî, hukim


ھاکۆ

glosses: keteberî, tesadif: le ~ bi keteberî / tesadifî


ھاڵی

glosses: serwext, fama, têgihiştî, têgihandî, fehma


ھاڵاو

glosses: hilm, buxar, hewayê germ, ava wa germ bûye ku hildikeve hewa


ھانابەر

glosses: hewarber, stareber, kesa/ê xwe dispêre (kesekî / tiştekî)


ھاندەر

glosses: palder, defder, şarîner, sorker, teşwîqker


ھاندراو

glosses: şarandî, (li tiştekî) sorkirî, teşwîqkirî, berev (kirina tiştekî) defdayî


ھار

glosses: har, dînûhar, dirinde, venehewayî, bêtebat, şûm, neqet, destmatî


ھاڕاو

glosses: hêrayî, hêrandî, destarkirî, (genimê, goştê û hwd) hûr-hûrkirî


ھاڕین

glosses: hêran, hêrandin, hêrîn, destar kirin, (genim, goştê û hwd) hûr-hûr kirin


ھاروو

glosses: pidû, pû, alûne, pidî, goştê ber didanan


ھارووھوورت

glosses: pozbilindî, qurretî, xwe mezin hesibandin / kirin


ھاشا

glosses: haşa, ne wa / wisan / wiha / wilo / hosa, : ji bilî, ji xeynî, [[]], ne tê de: haşa huzûr haşa huzûr, ji bilî yên amade / hazir / li hizûrê


ھاشووھووش

glosses: dengûdor, qerebalix, qerqeşe, gengeşe, şerenîx


ھاتووچوو

glosses: hatin-û-çûn, :trafîk: polîsî ~ polîsê livok, polîsê gerrok, polîsê trafîkê


ھاواھەنگی

glosses: hevahengî, lihevanîn, hevkarî, amadekirina tiştekî bi hev re


ھاوارکەر

glosses: hewarker, gazîker, bangker, kesa/ê hewarê dike


ھاوبیر

glosses: hevbîr, hemfikir, kesên (li ser mijarekê) dîtin û baweriyên wan mîna hev in


ھاوجۆر

glosses: hevbir, hevceleb, hevçeşn, hevcor, tiştên ji heman birê ne / eynî hev in

forms: hawcor (romanization)


ھاوجۆت

glosses: hevcot, tiştên tam mîna hev, hevtov, zarokên cêwî / hevalcêmik yên ku tam dişibin hev


ھاوچاوی

glosses: hevrikî, dijberî, berberkî, dijîtiya hemberî hev


ھاوچاخ

glosses: hevçax, hevserdem, hevdem, eynî demî, nûjen, hevçerx, nihoyî, modern


ھاوچەک

glosses: hevçek, kesên bi hev re dijî tiştekî / kesekî şerr dikin


ھاوچەق

glosses: hevçeq, hevbin, tiştên bingeha wan yek e


ھاوچڕە

glosses: hevbêj, kesên bi hev re (tiştekî, t stranan) dibêjin


ھاوێر

glosses: jihevkirina mih û berxan bo dema dotina mihan


ھاوین

glosses: havîn, tavistan, germtirîn demsal, demsala piştî biharê û berî payizê, dijw, zivistan

forms: hawîn (romanization)


ھاوینھەوار

glosses: havîngeh, havînwar, cihê bênvedanê yê havînê


ھاوکار

glosses: hevkar, hevxebit, hevşol, kesên / tiştên li gel hev karekî dikin yan dixebitin


ھاوکاری

glosses: hevkarî, hevxebat, hevşolî, karkirina bi hev re, şol kirina li gel hev, xebata pêkve


ھاوکات

glosses: hevdem, bûyerên di eynî demê de diqewimin


ھاولا

glosses: hevhêl, hevla, hevlayen, tiştên aliyên wan eynî ne


ھاومل

glosses: hevnîr, gayên bi hev re vot pê têt kirin, :(m) heval, hevrê, hevbar


ھاوناو

glosses: 1, hevnav, kesên navên wan eynî ne 2, hevwate, sînonîm, hevmane, du yan zêdetir peyv yên ku wateya / maneya wan eynî ye yan pirr nêzî hev e, nimûne :wek, mîna, şibî, eynî, nola, fena û hwd


ھاونۆرە

glosses: hevdor, kesên doranê dikin, kesên bi dor cihê hev digirin û karekî dikin


ھاوپا

glosses: hevtawan, hevguneh, kesên ziyanek / xirabiyek bi hev re kirine


ھاوپایە

glosses: hevpaye, kesên di pileya / dereceya xwe de hindî hev in


ھاوپەیمان

glosses: hevpeyman, hevsoz, hevalbend, kesên li ser heman soz û peymanan hevkarî û alîkariyê didin hev û bi hev re dixebitin


ھاوپشت

glosses: hevpişt, hevpal, kesên alîkariya hev dikin


ھاوراز

glosses: hevraz, kesên tiştek / tiştên hev yê(n) raz / nepenî / nehînî dizanin


ھاوڕێتی

glosses: hevalî, hevaltî, hevalînî, hevrêtî, hogirî, dostî, biraderî


ھاوساڵ

glosses: hevjî, hevtemen, hevsal, kesên jiyê / temenê wan hindî hev e


ھاوسامە

glosses: hevbînahî, hevbîr, hemfikir, kesên baweriya / bînahiya / dinyabîniya wan wek hev e


ھاوساز

glosses: hevgir, hevsaz, hevkêr, tiştên kêrî hev tên


ھاوسەدە

glosses: hevsedsal, kesên / tiştên li eynî sedsalê jiyane / qewimîne


ھاوسەنگ

glosses: hevseng, serbiser, hevterazû, tiştên / kesên / giraniya / giringiya / bandora wan hindî hev e, :rewşa yan rawesteya normal / asayî


ھاوسنوور

glosses: hevtixûb, hevsinor, cihên (t welatên) sinorên wan bi hev re ne


ھاوشان

glosses: hevmil, kesên di pileya / asta / dereceya hev de, hevta, kesên hindî hev zîrek / jêhatî


ھاوشار

glosses: hevbajar, hevşar, hemşerî, kesên ji eynî bajarî


ھاوشێوە

glosses: hevawa, hevşêwe, hevreng, tiştên bi eynî awayî / şêweyî / rengî


ھاوشیرە

glosses: hevşîr, kesên şîrê eynî dayikê xwarine lê ne ji eynî dayikê ne


ھاوتا

glosses: hevta, kesên hindî hev zîrek / jêhatî / xurt û hwd


ھاوتەک

glosses: pêvek, pêrek, tiştê(n) bi hinek / yek dî ve / re


ھاوتەمەن

glosses: hevjî, hevtemen, kesên jiyê / temenê wan hindî hev e


ھاووڵاتی

glosses: hevwelatî, kesa/ê ji welatekî ye û mafê wê / wî yê asayî wek ya / yê herkesa li wî welatî dijî heye


ھاوخەف

glosses: hevxew, kesên bi dinivin / radikevin / radizin


ھاوخوان

glosses: hevsifre, kesên bi hev re dixwin û vedixwin


ھاوزگ

glosses: cêwî, hevalcêmik, hevzik, kesên bi hev re di heman demê de ji eynî dayikê bûne


ھاوزمان

glosses: hevziman, kesên bi eynî zimanê wan (yê zikmakî) eynî ye


ھاوزۆم

glosses: hevzom, hevcom, hevgom, kesên ji eynî zomê / comê / gomê / herêmê / deverê / aqarî


ھەچولوور

glosses: rew-rew, reyîn / rewîna / hewîna har ya seyan / kûçikan


ھەدیس

glosses: hedîs, pendên / şîretên / çîrokên têt bawerkirin ji devê Mihemed Pêxember in


ھەفتانە

glosses: heftane, meaşê heft rojan, hefteyî, tişta her hefte (carekê) dibe


ھەفتە

glosses: hefte, heftî, heft roj, yekîneyek demî ye ji heft rojan pêk têt


ھەژان

glosses: hejîn, hejiyan, hejihan, hatin hejandin, şilqîn, qeliqîn, livîn, :(wurûjan) arîn, ariyan, arihan


ھەژاندن

glosses: hejandin, şilqandin, qeliqandin, livandin, :(wurûjandin) arandin


ھەژار

glosses: hejar, jar, belengaz, feqîr, reben, kêmhe, destkurt


ھەژاری

glosses: hejarî, jarî, belengazî, feqîrî, rebenî, destkurtî


ھەژێنەر

glosses: hejîner, qeliqîner, livîner, ya / yê dihejîne, arîner, ya / yê diarîne


ھەژگ

glosses: 1, çeq, çiqil, çeqik, çikilk (yên daran / deviyan / tirraşan) 2, zend, dest, pî, ling


ھەکیم

glosses: hekîm, bijîşk, nojdar, dermanker, luqman


ھەل

glosses: delîv, derfet, firset, fersend, mecal, keys, car, gav, dem, kêlîk, bîsk, hal, neql


ھەلاھەلا

glosses: rîçalok, zîçarok, peritî, pirtepirt, parçe-parçe


ھەڵاڵ

glosses: pûyîn, debax, helal, rewa, durist, tiştê (bi taybetî ji alî dînî ve) destûr heye bêt kirin


ھەڵاڵخۆر

glosses: helalxwer, kesa/ê malê heram naxwe, :kesa/ê malê ne yê wê / wî be bêyî destûr destdirêjiyê lê nake


ھەڵامەت

glosses: persîv, arsim, harîk, zekem, asrîm, sarma


ھەڵامەتی

glosses: persîvî, arsimî, harîkî, zekemî, asrîmî, sarmayî, kesa/ê persîvê girtiye, ya / yê bi persîvê ketiye


ھەڵامسان

glosses: enflasyon, bihabûna tiştan û daketina qîmetê pare


ھەڵات

glosses: bêhn (ya pîs), :; tenê di rojhellat de: rojhilat, hêla / alê roj jê hiltê / radibe / derdikeve


ھەڵاوێز

glosses: hilawîstî, daliqandî, (bi dîwar / ristê ve) kirî


ھەڵاوردن

glosses: ji hev kirin, ji hev cuda kirin, ji hev veqetandin


ھەڵاوسان

glosses: 1, werimîn, perçivîn 2, berfire bûn, belav bûn


ھەڵاخنین

glosses: 1, girtin, qepat kirin (t kun yan rê) 2, xwe hilpîvan, qedirê kesekî şkandin bi gotina dijûnan li kesek wê / wî yê mirî


ھەڵبەستە

glosses: helbest, t çîrok yan dersa wek helbestê vehûnandî / lihevînayî


ھەڵبەستن

glosses: li hev anîn, çêkirin (t derek yan tiştek bo xapandin û lêb û hîleyan)


ھەڵبەستراو

glosses: lihevînayî, çêkirî, çêkirok, xapînok, lêbok


ھەڵبژاردن

glosses: hilbijartin, hilbijartin, bijartin, ji nav hinan yek yan çend (kes / lib) qebûl kirin


ھەڵبژێر

glosses: hilbijêr, ya/yê ku hildibijêre yan jî mafê hilbijartin û dengdanê heye, ;hilbijêr, ya / yê (hin kesan / tiştan) dibijêre; ya / yê mafê wê / wî yê dengdanê di hilbijartinan de heye


ھەڵبژار

glosses: hilbijar, ya/yê tê yan dikare bê hilbijartin

glosses: bijare, tiştên hêja / berkeftî / hezkirî


ھەڵبژاردە

glosses: bijare, tiştên hêja / berkeftî / hezkirî, hilbijartî, bijartî, yên ku hatine bijartin


ھەڵدان

glosses: hilavêtin, ;hilavêtin, avêtin hewa; (firrfirrok) hilfirrandin; (çadir, kûn, xîvet) vedan; (zêde) pesnên / methên kesekî / tiştekî kirin; (gotina kesekî) vebirrîn; geş bûn, xemlxweş bûn


ھەڵبڕین

glosses: (ronahî) hilbûn, vêketin, berbûn, geş bûn, gurr bûn 3) rê lê girtin, bersîng lê gir

glosses: rê lê girtin, bersîng lê girtin (t li êrişên dijmin û nehiştin dijmin bi pêş bikeve)


ھەڵبرواندن

glosses: meriçandin, merçiqandin, perçiqandin, zirviçandin


ھەڵبزڕکان

glosses: (rûyê mirov ji tirsan) zer bûn / spî bûn


ھەڵبزڕکاو

glosses: (rûyê mirov ji tirsan) zerbûyî / spîbûyî


ھەڵچەقین

glosses: tê kutîn, tê çûn, tê re çûn, çûn tê re (bizmar, derzî, strî û hwd di tiştekî re çûn)


ھەڵچنین

glosses: nijinîn, nijinandin, gidîş kirin, (li ser hev) kom / berhev kirin, :dîwar danîn

glosses: (av yan ruhniyek dî) mêtin / mijîn (xwe)


ھەڵچنراو

glosses: nijinî, nijinandî, gidîş kirin, (li ser hev) komkirî, (li ser hev) berhevkirî


ھەڵچوون

glosses: firûn (t şîr dema zêde germ dibe û di ser qazanê / qûşxanê re diavêje)

glosses: hilketin, hewa ketin, berev jor / serî / silal çûn


ھەڵدانەوە

glosses: (qepax / kevînk / serpoş / nivîn û hwd ji ser) rakirin


ھەڵدێران

glosses: hilqulipîn, xwe hilqulipandin, li hewa / firrê xwe xwe qulipandin


ھەڵدڕان

glosses: dirîn, çirîn, peritîn, hatin dirandin / çirandin / peritandin


ھەڵدڕاو

glosses: dirî, çirî, peritî, dirayî, çirayî, (ya / yê) hatî dirandin / çirandin / peritandin


ھەڵدڕین

glosses: hildirandin, hilçirandin, dirandin, çirandin, bi devek tûj (t yê kêrê) dirandin / çirandin


ھەڵدرووراو

glosses: hildirû, derdirû (tişta/ê deriyê wê / wî bi dirûnê / kêliyan hatiye girtin)


ھەڵدروون

glosses: hildirûn, derdirûn (bi dirûnê / kêliyan deriyê tiştekî girtin)


ھەلەکە

glosses: 1, venehewîn, li cihê xwe nesekinîn / netebitîn 2, navê govendekê ye 3, navê birrek teyrê baz e


ھەلھەلە

glosses: tilîlî, dengê kêfxweşiyê di şahiyan de (t jin vedidin)


ھەڵەنگووتن

glosses: hilingivîn, hilingiftin, likumîn, terpilîn


ھەلەقمەلەق

glosses: ehmeqî, serserî, gotinên / tiştên dûrî hiş û aqil


ھەڵەشە

glosses: lezok, bilez, bizivok, bilezûbizav, bêsexbêr, bêdîqet


ھەڵەت

glosses: asê, cihê mirov nikare bi asanî lê bimeşe, serhişk, neguhdar, mirovê serkêşiya wê / wî kirin dijwar e


ھەڵەوەڕ

glosses: kesa/ê têkilî nav karên (t axiftina) xelkê dibe


ھەڵەخەرج

glosses: felîte, destbelav, kesa/ê malê / pareyê xwe pirr xerc / pûç dike


ھەڵفلیقاندن

glosses: meriçandin, merçiqandin, zirviçandin, perçiqandin


ھەڵفڕاندن

glosses: hilfirrandin, wa kirin ku tiştek bifirre (t bi lez)


ھەڵفریواندن

glosses: xapandin, lê (h)b lê kirin, hîle lê kirin


ھەڵگەڕان

glosses: hilgerrîn, li hindavî / raserî tiştekî gerrîn yan dewr dan, hilketin, hewa ketin, ji derek nizm meşîn derek bilind; berbelav bûn (dar yan giya dema pelên / çeqên xwe belavî derdorî xwe dike); (reng) guherrîn, lê bûn (rengek): Rengî zerd hellgerra Reng lê zer bûn (ango bûn spîçolkî / zerik)


ھەڵگەڕانەوە

glosses: qulipîn, vequlipîn, serberjêr bûn, berejavî bûn, dijber bûn


ھەڵگڵۆفتن

glosses: perixandin, mizdan, destê xwe pêve anîn û birin


ھەڵگیراو

glosses: revandî, revayî (jin yan keç bi armanca markirina li xwe)

forms: hellgîraw (romanization)


ھەڵگیرسان

glosses: hilbûn, vêketin, berbûn, geş bûn, gur bûn (agir), çêbûn, dest pê bûn, berpê bûn, afirîn; berbûn hev, li hev sor bûn


ھەڵگیرساندن

glosses: hilkirin, vêxistin, berdan, geş kirin, gur kirin (agir), çêkirin, dest pê kirin, berpê kirin, afirandin; berdan hev, li hev sor kirin


ھەڵھاتن

glosses: (hevîr) pif / bilind bûn, :(bi hevîrtirşk) tirşîn, tirş bû

glosses: (hêk di bin mirîşk / eloka kurk ve) meriqîn


ھەڵھێنان

glosses: (metelok / pirsgirêk) tê derxistin, pê hesîn, zanî

glosses: (hêk di bin mirîşk / eloka kurk ve) meriqandî

glosses: (çav[ên xwe] piştî nivistinê / nesaxiyê / bêhişiyê) vekirin


ھەڵھێنانەوە

glosses: vereşîn, hilavêtin, tişta xwarî / vexwarî zikê xwe dîsan di devê xwe re avêtin


ھەڵھێنجان

glosses: (av ji derekê) çikîn, miçikîn, miçiqîn, çik / hişk / ziwa / zuha bûn, (t ji ber germayê av jê) qut bûn


ھەڵھێنجراو

glosses: (av ji derekê) çikî, miçikî, miçiqî, çik / hişk / ziwa / zuha bûyî, (t ji ber germayê av jê) qutbûyî


ھەڵھێنەر

glosses: têderx, kesa/ê metelokekê / pirsgirêkekê tê derdixe / hel dike


ھەڵھێنگە

glosses: hêlîn, kurkgeh, cihê mirîşk lê kurk dibe û hêkên xwe dimeriqîne


ھەڵژماردن

glosses: hejmartin, hiljimartin, hijmartin, jimartin


ھەڵکەندن

glosses: hilkêşan, hilkişandin, (darek / giyayek bi reh û rîş ve ji erdê) deranîn / derîna

glosses: qewirandin, derxistin, kesek / tiştek neçar kirin ji derekê bireve


ھەڵکەنران

glosses: hatin hilkêşan / hilkişandin, (darek / giyayek bi reh û rîş ve ji erdê) hatin deranîn / derîna

glosses: hatin qewirandin / derxistin, kesek / tiştek hatin neçarkirin ji derekê bireve


ھەڵکەنراو

glosses: hilkolî, hilkolayî, hilkêlayî, (ya / yê) hatî hilkolîn / hilkêlî

glosses: (ya / yê) hilkêşayî, hilkişandî, hatî hilkêşan / hilkişandin, (darek / giyayek bi reh û rîş ve ji erdê) derînayî, hatî deranîn / derîna

glosses: qewirandî / derxistî, kesek / tiştek hatî neçarkirin ji derekê bireve


ھەڵکێش

glosses: hilkêş, hilkişîn, ya / yê hildikêşe / hildikişîne


ھەڵکێشان

glosses: hilkêşan, hilkişandin, kêşan / kişandin jor / serî / silal / hewa


ھەڵکێشراو

glosses: hilkêşayî, hilkişandî, ya / yê hatiye hilkêşan / hilkişandin


ھەڵکڕان

glosses: selixîn, veçirrîn, verûçîn, verûçikîn, piçek / pirtek çerm / pîst ji ser vebûn / çûn, bi sivikî birîndar bûn


ھەڵکڕاندن

glosses: selixandin, veçirrandin, verûçandin, verûçikandin, piçek / pirtek çerm / pîst ji ser vekirin / rakirin, bi sivikî birîndar kirin


ھەڵکراو

glosses: (ala) hildayî bilindkirî, (ben, dezî, rîs) alandî, alayî; (huçik) hildayî; (agir / ronahî) hilkirî, vêxistî, berdayî, geşkirî


ھەڵکڕاو

glosses: selixî, veçirrî, verûçî, verûçikî, piçek / pirtek çerm / pîst ji ser vebûyî / çûyî, bi sivikî birîndar(bûyî)


ھەڵکزراندن

glosses: kizirandin, kuzurandin, (goşt) li ser / ber agirî sor kirin


ھەڵکشان

glosses: hilkişîn, hewa ketin, hilketin, hilçûn, berev jor / serî / silal ve çûn


ھەڵکۆ

glosses: lezok, bêsexbêr, nehişyar, kesa/ê ne têr hişyar / sexbêr / bidîqet e dema tiştekî dike, kesa/ê di karê xwe de zêde dilezîne û li xwe ne hişyar e


ھەڵکوڵین

glosses: hilkelîn, hilfûrîn, wa zêde kelîn / fûrîn ku di ser re avêtin


ھەڵلووشین

glosses: daûrandin, dabeliandin, dabeliandin, daûrandin, zû yan bi hesûdî xwarin, nîçandin, nîç kirin, çipek / dilopek ji avê yan vexwirakek dî nehêlan


ھەڵماڵراو

glosses: hildayî, hilmalî, hilmaliştî, hilmaliyayî


ھەڵماتێن

glosses: tebelanê, xaranê, tebelbazî, lîstika tebelan / xaran / tîlan


ھەڵمەقۆ

glosses: pêncokanê, lîstikek / yariyek e bi pênc berkokên / kevirokên biçûk têt kirin


ھەڵمژین

glosses: hilmijandin, hilmêtin, av bi boriyan hilkişandin, av / hewa kişandin devê xwe, mêtin xwe


ھەڵمیزان

glosses: hilmîstin, hilmîzîn, ji piyan ve mîstin / mîzîn


ھەڵنان

glosses: gavîn, gav avêtin, pêngav avêtin, hewa ketî


ھەڵنیشتن

glosses: venîştin, (mirîşk / dîk li ser lîsê xwe) nivistin / razan / raketin / di xew çûn, venîştin, rehet rûniştin


ھەڵپاچین

glosses: qusandin, :kurr kirin; cewandin, cew kirin


ھەڵپە

glosses: bêrî, bêrîkirin, (tiştek pirr) xwestin, ji dil xwestin


ھەڵپەڕین

glosses: govend / dîlan / dawet kirin / girtin, reqisîn


ھەڵپەساردن

glosses: spartin, pal dan, pişt dan, pala / pişta tiştekî / xwe dan tiştekî


ھەڵپچڕان

glosses: peritîn, çirîn, dirîn, hatin çirandin / dirandin


ھەڵپچڕاو

glosses: peritî, çirayî, dirayî, çirandî, dirandî


ھەڵپژان

glosses: (av û hwd) hilbilqîn, vemistin, hilvizîn, hilvizikîn, di ser re avêtin


ھەڵپڕووکاندن

glosses: betilandin, westandin, kerixandin, mandî kirin


ھەڵپرووزان

glosses: kizirîn, suşîn, sujîn, şewitîn, bûn qerqûş(k)


ھەڵپرووزاندن

glosses: kizirandin, sotin, sujandin, şewitandin, kirin qerqûş(k)


ھەڵپرووزاو

glosses: kizirî, suşî, sujî, şewitî, (bûyî) qerqûş(k)


ھەڵقرچان

glosses: çikî, çikiyayî, miçikî, miçiqî, çik(bûyî), ziwa(bûyî), hişk(bûyî), ji ber germayê av jê qut(bûyî)


ھەڵقوڕاندن

glosses: qurtandin, qurçandin, (av û hwd) qurç-qurç / qurt-qurt vexwarin


ھەڵقورتاندن

glosses: (xwe tê ~) (destê) xwe kirin di nav karekî re, xwe têkilî karekî / tiştekî kirin


ھەڵڕژان

glosses: hilrijîn, hilrijan, hilrijiyan, av bi ser de çûn, av yan tiştek dî yê ruhn dema aman tijî dibe û av / ruhnî di ser lêvan re dirije


ھەڵڕژراو

glosses: hilrijî, hilrijayî, hilrijiyayî (bn hellrrijan)


ھەڵڕشتن

glosses: hilrijandin, hilriştin, hilrêtin (bn ellrrijan)


ھەڵسەنگاندن

glosses: hilsengandin, nirxandin, berisandin, dan ber hev, li hev pîvan, nirxê / bihayê / giringiya tiştekî texmîn yan hesab kirin, kêşandin, giraniya tiştekî pîvan


ھەڵسەنگێنەر

glosses: hilsengîner, nirxîner, kesa/ê dinirxîne / hildisengîne, pîvan, krîter


ھەڵسووڕان

glosses: çêbûn, durist bûn, saz bûn, pêk hatin, afirîn, amade bûn, hatin pê, berpê bûn


ھەڵسووڕاندن

glosses: çêkirin, durist kirin, saz kirin, pêk anîn, afirandin, amade kirin, anîn pê, berpê kirin


ھەڵسووڕاو

glosses: çêkirî, pêkînayî, durist(kirî), sazkirî, afirandî, amadekirî, berpê(kirî)


ھەڵسووڕێنەر

glosses: çêker, pêkîner, duristker, sazker, amadeker, afirîner, birêveber


ھەڵشاخین

glosses: (piya) lê xwirrîn, gef lê kirin, enirrî û bi qehr li gel kesekî axivîn


ھەڵشێلان

glosses: hilşêlandin, şêlandin, têkil kirin (t hevîr)


ھەڵتەکان

glosses: hilhejîn, bi bingeh ve hejîn yan hatin hejandin


ھەڵتەکاندن

glosses: hilhejandin, bi bingeh ve hejandin, hêrandin, hûr-hûr kirin; (bejnûbala) xwe hejandin


ھەڵتەکیو

glosses: hilhejî, hilhejandî, bi bingeh ve hejî yan hatî hejandin


ھەڵتڵیشان

glosses: peritîn, pirt-pirt bûn, parçe-parçe bûn, hûr-hûr bûn


ھەڵتڵیشاندن

glosses: peritandin, pirt-pirt kirin, parçe-parçe kirin


ھەڵتڵیشاو

glosses: peritî, pirt-pirt(bûyî), parçe-parçe(bûyî), hûr-hûr(bûyî)


ھەڵتڕین

glosses: finîn, finihan, ne li ser xêrê çûn (Wek nifirîn têt bi kar anîn: Helltirre! Bifine! Bifinihe! Here ji ber çavên min!)


ھەڵتۆقین

glosses: bilqîn, hilbilqîn, bilq dan, derketin, serê xwe deranîn; pirzik


ھەلوومەرج

glosses: şertûşirûd, rewş, destûdar, kewdan, barûdox


ھەڵواسین

glosses: hilawîstin, daliqandin, (bi dar / dîwar ve) kirin, : li sêdare dan


ھەڵواسران

glosses: hatin hilawîstin, hatin daliqandin, hatin (bi dar / dîwar ve) kirin


ھەڵواسراو

glosses: hilawîstî, daliqandî, (bi dar / dîwar ve) kirî


ھەڵوەران

glosses: werîn, weşîn, weriyan, dawerîn, daweşîn, vewerîn, veweşîn, werihan, pel / dindik / tov jê veqetîn / cuda bûn


ھەڵوەراندن

glosses: werandin, weşandin, vewerandin, veweşandin, pel / dindik / tov jê veqetandin / cuda kirin


ھەڵوەشان

glosses: verûşîn, verûşan, verûşiyan, verûşihan, (girêk / dirûn) vebûn


ھەڵوەشاندن

glosses: hilweşandin, ruxandin, têk birin, pûç kirî


ھەڵوەشاو

glosses: hilweşî, hilweşiyayî, ruxî, ruxiyayî, têkçûyî, pûçbûy


ھەڵووتن

glosses: pesinandin, pesn dan, metihandin, meth kirin


ھەڵخەڵەتان

glosses: xapîn, hatin xapandin, bi ser de çûn, lêb lê bûn, hîle lê bûn, lêhb lê hatin kirin


ھەڵخەڵەتاندن

glosses: xapandin, bi ser de birin, lêb lê kirin, hîle lê kirin, lêhb lê kirin, fêl lê kirin


ھەڵخەڵەتاو

glosses: xapî, xapandî, lêblêbûyî, lêhblêkirî, hîlelêbûyî, biserdebirî


ھەڵخەڵەتێو

glosses: xapînok, lêbok, lêhbok, ya / yê xapan / hîleyan / lêban dike yan dikare bibe sedema wan


ھەڵخلیسکان

glosses: hilisîn, tehisîn, şemitîn, hulusîn, xwişîn, xijîn, xuşîn, xîj bûn, xwiş bûn, terrişîn, şelipîn, xijikîn


ھەڵخلیسکاندن

glosses: hilisandin, tehisandin, şemitandin, hulusandin, xwişandin, xijandin, xuşandin, xîj kirin, xwiş kirin, terrişandin, şelipandin, xijikandin


ھەڵخران

glosses: hatin raxistin / raêxistin, (t cil bo ziwabûnê) hatin bi ristê ve kirin


ھەڵخستن

glosses: raxistin, raêxistin, (t cil bo ziwabûnê) bi ristê ve kirin, :bi cî kirin; berdest kirin


ھەم

glosses: hem, him, herwa, jî, û, herwiha :Hem eme û hem êwanîş hem em û hem jî ew, em jî û ew jî, :;z em, xweş e bo xwarinê: emî ke em ke, bixwe (zarê zarokan e)


ھەماڵ

glosses: karîte, darên banên xaniyan xwe li ser digirin


ھەماز

glosses: malzaro, malzarok, zarokdank, rehîm, cihê zarok tê de ye ji berî biwelide


ھەمیشەیی

glosses: herdemî, herherî, hetahetayî, ebedî, bêdemî


ھەموو

glosses: hemû, giş, tev, gî, gişt, xirr, :her: hemû şewêk / rojêk her şev / roj


ھەموووانی

glosses: gelemperî, giştî, tiştê / karê / malê hemûyan


ھەموار

glosses: qebûl, razî, pesend, pejirandî, pejirbar, heqdar


ھەن

glosses: (hûn / ew) hene (dema nihoyî pirrhejmar ji lêkara "hebûn")


ھەناردە

glosses: hinarde, îxracat, bo bazirganî eşya / mal ji welatekî birinek yek dî


ھەناسە

glosses: henase, nefes, bêhn (ya mirov dikêşe û berdide)


ھەند

glosses: hin, hinek, hindek, çend (lib / heb û hwd)


ھەنداز

glosses: hendaz, birêk, birêkûpêk, rêzkirî, birêz, sererast, sîstematîk


ھەنەزا

glosses: nevis, zarokên mêrê / jina yekî yên ji jinek / mêrek dî


ھەنگەشەلێ

glosses: îşqilk, bezîna / meşîna / xwe hilavêtina li ser yek piyî / lingî


ھەنگوین

glosses: hingiv, hingivîn, berhemê şirîn yê hingan


ھەپەسان

glosses: heyirîn, mat man, ecêbgirtî man / bûn, hêbitîn


ھەپەساندن

glosses: heyirandin, mat kirin, ecêbgirtî kirin, hêbitandin


ھەپین

glosses: hewîn, rewîn, reyîn (dengkirina se / kûçik yan wek wan)


ھەپسخانە

glosses: hefsxane, zindan, girtîxane, girtîgeh, dîlxane, êsîrxane


ھەگبە

glosses: tûr, kîs, çante, tûrik, telîs, torbe, çewal


ھەراج

glosses: herac, mezat, mazat, bazara pitirandinê ya tê de mal dikeve destê kesa/ê herî zêde pare pê bide


ھەرام

glosses: heram, qedexe, yasax, tişta nabe bêt kirin (t ya ji alî dînî ve hatiye qedexekirin)


ھەرامە

glosses: ewk, ewka, ewkê, ew-a-dî, ew-ê-dî, çîk, çîkê, çîka


ھەرامخۆر

glosses: heramxwer, bertîlxwer, rantxwer, kesa/ê malê ne yê wê / wî bi xwe ye dixwe / bi kar tîne bêyî destûr hebe, :kesa/ê tiştên dîn heram kirine dixwe (bo nimûne: misilmanên goştê beraz bixwin)


ھەراس

glosses: acizî, nerehetî, bêzarî, bîntengî, tengezarî


ھەراسان

glosses: tengezar, nerehet, bêçare, bêzar, bînteng


ھەردەبیر

glosses: dudil, dilwas, dilwaswas, bişik, biguman, bêbiryar


ھەرە

glosses: (ya/yê) herî / here, -tirîn, ji hemûyan, -tir :rojî here sard roja herî sar, sartirîn roj, roja ji hemûyan sartir


ھەڕە

glosses: mişar, destere, birrek (ya daran / asin û hwd)


ھەرەس

glosses: 1, aşût, aşît, berfxwişî, axxwişî, dahatina axê / berfê ji erdek bilind berev yek nizm, lehî, rabûna avê, boşûna avê; şirrebaran, barana boş 2 hilweşîn, ruxîn, pûçbûn


ھەرێمی

glosses: herêmî, navçeyî, deverkî (ya / yê ne hemû netewe / welat / dinyayê)


ھەرێز

glosses: firîz, giya, gîha (t yê mêrg û çayir û çîmenan)


ھەرفی

glosses: berkêr, berxên berkêrê, pezê bo serjêkirinê têt xwedîkirin


ھەریف

glosses: hevta, wekhev, herîf, kesên / tiştên bi hêza / zîrekiya / şiyana / bedewiya û hwd xwe wek hev in, heval, hogir


ھەرزان

glosses: erzan, negiran, bihakêm, djw, giran, bihadar, bihagiran


ھەرزە

glosses: 1, ciwan, xort, genc, cehêl, negihayî 2, tûle, tolaz, felîte, pûç


ھەرزەکار

glosses: 1, ciwan, xort, genc, cehêl, gihber, kesa/ê di jiyek wa de ye ku dê haha bibe jin yan zelam 2, tûle, tolaz, felîte, pûç


ھەرزەکارانە

glosses: cahilane, ciwanane, xortane, karê ne mîna kesên gihayî û aqildar, tûlane, tolazane, felîtane, karê kesên pûç û nehêja


ھەرزەکاری

glosses: 1, ciwanî, xortî, gencî, cehêlî, gihberî 2, tûletî, tolazî, felîteyî


ھەساوە

glosses: hewayî, vehewî, hewiyayî, vehewiyayî, bênaxwevekirî, bêndayî


ھەستیار

glosses: hestyar, kesa/ê dikare (bi asanî) hest bi tiştan bike / pê bihese


ھەستیاری

glosses: hestyarî, (bi asanî) hestkirina bi tiştan, pêhesîn


ھەشاردراو

glosses: veşartî, (li cihekî) wa bicîkirî ku (bi asanî) neyêt dîtin


ھەشھەش

glosses: pasevan, çavdêr, zêrevan, heres, dergevan


ھەتا

glosses: 1, heta, ta, heya, heyanî 2, daku, bo ku, ji bo ku, da: Hatim heta pêt billêm Hatim daku bibêjim te, Hatim ji bo ku ji te re bibêjim 3, hê, hêj, hêşta, hê ku: Zû ke heta nemirdûwît şitêk bike Zû be hê nemirî tiştekî bike


ھەتارەک:

glosses: Hetarek û metarek, hacî hecit mibarek "Bimbarek û tebarek, hecî heca te mibarek"


ھەتھەتۆکە

glosses: niviştok, hemaîlk (t yên bi stoyê zarokan ve tên kirin)


ھەتیو

glosses: sêwî, êtîm, bavmirî, daymirî, kesa/ê herdu dêbavên wê / wî yan yek ji herduyan mirine, :(m) xwelîbiser, rezîl


ھەتیوبار

glosses: sêwîbar, (jin) daysêwî, dayêtîm, jina mêrê wê miriye û zarokên hûr hene, :(piyaw) bavsêwî, babsêwî, bavêtîm, babêtîm


ھەتیوخانە

glosses: sêwîxane, xaniyê / lêgeha sêwiyan / êtîman


ھەو

glosses: ew! hew! (peyvikek e dide diyarkirin ku yê wê dibêje mat maye yan ecêbê serê wî girtiye: ev çi ye!? ev çawan wa ye!?)


ھەواڵە

glosses: raguhestin, raguhezandin, hinartin, şandin, spartin


ھەواندنەوە

glosses: vehewandin, xwedî kirin, xudan kirin, matî jê kirin, sereguhiya yekî kirin


ھەوانەوە

glosses: vehewîn, tebitîn, hedinîn, sekinîn, rehet bûn, rawestîn, li cihê xwe man


ھەوار

glosses: war, kamp, lêmangeh, havîngeh, cihê havînan koçer yan seyranî lê dijîn


ھەوارگە

glosses: wargeh, havîngeh, kamp, aqar, kûngeh, kongeh


ھەوەس

glosses: hewes, daxwaz, arezû, hêvî, çêj, tam, xwestina tiştekî pirr / ji dil


ھەوێ

glosses: hewî, jina mêrê wê jinek yan çend jinên dî jî hebin ji wan jinan re hewî ye, ew hewiyên hev in


ھەوێن

glosses: hêvên, haveyn, dermankek e dikin nav hevîr daku hevîr pê pif bibe û kêrî pehtina nan bêt


ھەویر

glosses: hevîr, hêvîr, ar û av û hêvênê têkilî hev hatine kirin daku nan jê bêt çêkirin


ھەورەباڵا

glosses: balexane, avahiyên bilindiya wan digihe ber ewran


ھەوریس

glosses: (dara) qaç, hevriz, hêvriz, merx, dara kêmê


ھەوسار

glosses: hefsar, hevsar, benê bi serê hespan / keran û hwd tê ve tê girêdan daku pê bên kişandin yan zeft kirin, :alava serkêşiyê / serkêşîpêkirinê


ھەوسەڵە

glosses: bênfireyî, sebr, taqet, xwegirî, baldirêjî


ھەوتە

glosses: heftî, heft rojên piştî zewicînê / welidandina zarok ku bûk / dayik li gor edetan ji malê dernakeve


ھەوتەوانە

glosses: Heftbira, Termê Mexîl, Hirça Mezin (komek stêran e)


ھەی

pos: intj

pos_title: Baneşan

glosses: hey! hêy! ey! wey! (peyvikek bang- / fermankirinê ye): hey hawar!


ھەینی

glosses: în, eynî, cume, roja xutbeyê, ji rojên hefteyê ya piştî pêncşemê û berî şemiyê


ھەیران

glosses: heyran, gorî, qurban, kesa/ê wa pirr ji tiştekî / kesekî hez dike ku dikare xwe jê re bike gorî / qurba

glosses: heyranok, heyran, birrek stranên kurdî ye


ھەیش

glosses: jiyan, derbara jiyanê, îdareya jiyanê, meşîna / meşandina jiyanê


ھەیوانان

glosses: havîn, dema mirov dikare li eywanan binive (ji derengî biharê ta berpayizê)


ھەیوانات

glosses: heywanet, koma / civata lawiran / ajalan / heywanan


ھەزاریەک

glosses: hezaryek, hezarêk, yek ji hezaran, 1/1000


ھەزبێلە

glosses: giyaderman, davûderman, giyayên wek derman tên bikaranîn


ھێلانە

glosses: hêlîn, cihê firrinde hêkên xwe tê de diparêzin


ھێلم

glosses: zeliqek, çirrek, demûş, debûş, lehîm, girek


ھێلکە

glosses: hêk, : (hî masiyan) xerz, xirz; (gun) hêlik, gun, ritil


ھێلکەیی

glosses: hêkî, (tişta dirûvê / şikilê wê) mîna hêkê


ھێنانەوە

glosses: ji devê xwe avêtin (zû piştî ku bo xwarinê xistiye devê xwe)


ھێرش

text: جادۆگەر ھات و خۆ کرە بۆمەك و ھێرش کرە سەر شاھی(...)

roman: Cadoger hat û xo kire bomek û hêriş kire ser şahî(...)

ref: Leylan Îsmeîl, Bêrîvan û Hîvî (Çîrokêt Zarokan), Çapxana Xanî, Dihok, 2012, r. 19


ھێشتا

glosses: hê, hê jî, hîn, hîna, hêşta, ta niha, heta noke


ھێشخان

glosses: aşxane, odeya xwiraka malê tê ve têt parastin


ھێواش

glosses: hêdî (tişta / mirovê pêdivî bi demek dirêj heye ta ku biqewime / bibe / bike)


ھێواشکار

glosses: (mirova/ê yan tiştê - t dermanê -) hêdîker, tenaker, rehetker, aramker


ھێوەرزا

glosses: (kiç) keçtî, keçên birayên mêrê kesekê, :(kurr) kurrtî, kurrên birayên mêrê kesekê


ھێور

glosses: objektîv, hêwir, dûrî hestên kesînî / şexsî


ھێزم

glosses: êzing, tirrik, darên sotinê / şewitandinê


ھکوومەت

glosses: hikûmet, hukumet, civata wezîran (û serokkomar), serokatiya dewletê, rêveberiya dewletê


ھی

glosses: yê, ya, :yên ew nan hî min e ew nan yê min e, eme awe hî êwe niye Ev av ne ya we ye, kitêbekanî sur hî ew in Pirtûkên sor yên wî ne


ھیکمەت

glosses: hikmet, hişmendî, aqildarî, hişyarî, hiş, aqil


ھیلاندن

glosses: hîrrandin, hîrre-hîrr kirin, dengê hespan kirin


ھیچی

glosses: hîçî, tineyî, çineyî, çuneyî, ne-ti-tiştî


ھیلاک

glosses: westayî, mandî, betilî, kerixî, mirin, hîlak


ھیمەت

glosses: koşîn, koşîş, hewl, cehd, hîmet, berxwedan


ھیز

glosses: hîz (h wek heft), qehbe, gander, qehbik, xwefiroş, bêşerm, rûreş


ھیزە

glosses: pîst, çerm, post (t yê reş bo têdeparastina rûn)


ھیزەڵ

glosses: neşê, nekar, kesa/ê nikare / neşê tiştekî bike


ھۆدار

glosses: hîmdar, mantiq, lojîk, tişta sedema xwe ya asayî yan diyar heye û dikare bêt famkirina ka çima wa ye yan wa dibe


ھۆگر

glosses: pêvek, pêrek (tişta bi tiştek dî ve ye yan li gel wê ye), hogir, heval û hogir


ھۆل

glosses: kotan, cihê tankirî / çepekirî bo parastina pez yan terş tê ve, :;hol [h wek heft], nezan, gêjelok, xwelîbiser, peledîn, ti-nizan, çu-nizan


ھۆڕن

glosses: horrin, tûtik, dengê agadarkirinê yê tirimpêlan û hin tiştên dî


ھۆڕە

glosses: hoo! boo! wiştê-êê lelo! (bo mêran) wiştê-êê lelê! (bo jinan) (dengê li dijî kirinên kesekî bi armanca ku ew kirin nayên pejirandin yan jî kesa/ê dike "boo!" yan "hoo!" pê ne razî ye)


ھۆری

glosses: horî, zeriyên biheştê, keçên bedew / pak / xama li biheştê


ھۆشمەند

glosses: hişmend, hişyar, haydar, aqildar, biaqil, têgihiştî, zana, ronakbîr, rewşenbîr


ھۆشمەندی

glosses: hişmendî, hişyarî, haydarî, aqildarî, biaqilî, têgihiştinî, zanayî, ronakbîrî, rewşenbîrî


ھۆشیار

glosses: hişyar, haydar, kesa/ê hay ji xwe heye, şiyar, kesa/ê ne di xew e


ھۆشیارانە

glosses: hişyarane, haydarane, bi hişyarî, bi haydarî


ھۆو

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


ھۆزان

glosses: hişmend, hişyar, aqildar, zana, xwenda, zanyar, têgihiştî, dinyadîtî


ھۆزانی

glosses: hişmendî, hişyarî, aqildarî, zanayî, xwendayî, zanyarî, têgihiştinî, dinyadîtinî


ھتد

glosses: (kurbêje ji heta diwayî) hwd, her wek dî, her wek wan


ھوکمدار

glosses: fermandar, hukimdar, serok, desthilatdar


ھوما

glosses: Sîmir, firindeyek çîrokane ye ku herdem piştî şewitîna xwe dîsan ji nav xweliya xwe radibe û vedijî û bûye sembola nemirina hêviyan.


ھونەر

glosses: 1, huner, afirînerî, efrînerî 2, hinêr, hunêrî, şiyan, jêhatin, karîn, kanîn


ھونەرمەندانە

glosses: hunermendane, afirînerane, bi hunermendî, wek hunermendan


ھونەروەر

glosses: 1, bn hunermend 2, jêhatî, bihinêr, bişiyan, hinêrwer


ھورمەت

glosses: rêzgirtin, hurmet, qedirgirtin, qîmetgirtin


ھورمز

glosses: Hormiz, Hirmiz: di zerdeştiyê de xwedayek e, :gerrestêra Hormiz, Jupîter


ھوزەیران

glosses: pûşber, hezîran, meha 6em ji salnameya romî, meha piştî gulanê û berî tîrmehê


ھوزوور

glosses: hizûr, pêşberî, hizûr, bi amadebûna (kesekî): le huzûrî dadga da li pêşberî dadgehê, li hizûra dadgehê


ھوو

glosses: sûde, kêr, kelk, mifa, feyde, kar, qezenc, qazanc


ھووھا

glosses: hooha! boo! hoo! (tinazî / henek / galte pê kirin)


ھووردە

glosses: hûrde, pareyê asinî / biçûk / kêmnirx, hûr, biçûk


ھووردەبینی

glosses: hûrnerî, tûjandin, vekolandin, hûrsehî, hûr lênerîn / vekolandin / pûnijîn bo diyarkirina rastîniya tiştekî


ھووشەکار

glosses: metho, pesno, xwemezinker, xweperest, ezperest


ھووت

glosses: avilke, neheng, hût, balîna, mezintirîn lawirê guhandar yê avî


ـی

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

forms: -i (romanization)


ئیجا

glosses: vêca, îca, vêga, :(ew kat) hingê, wê demê, vê gavê


ئیستیقالە

glosses: îstîfa, destjêberdan, devjêberdan, îstifa


ژاژ

glosses: jaj, giyayek e têkilî nav penîrê an mastî vexewixandî dikin û jajî jê çêdikin


ژاڵە

glosses: jale, kerkujk, darek yan deviyek jehrî ya her-şên e bi gulên geş yên spî yan pembe (pîvazî) yan sor


ژاراوی

glosses: jarawî, jehrawî, bijar, bijehr, jehrkirî


ژارک

glosses: (gulûgiyayên) pirrsalî, gulûgiyayê di salekê de namirin lê zivistanê di bin berfê ve dimînin û dîsan biharê jiyana xwe didomînin


ژاوەژاو

glosses: dengûdor, qerebalix, geremol, dengên bilind û tevlihev


ژەک

glosses: (şîrê) terrezak, şîrê yekem yê piştî zana sewalan, Ji şîrê terrezak ne mast lê firû wiha çêdibe: şîrê terrezak têt germkirin û bêyî bêt hêvênkirin dihêlin ta bicemide û piştî cemidî têt xwarin


ژەم

text: سێ ژەم نانی دەخوارد

translation: Sê danan nan dixwar.

roman: Sê jem nanî dexward.


ژەندن

glosses: hejandin, qeliqandin, livandin, lebitandin


ژەنگاوی

glosses: jenggirtî, jengawî, tişta di bin jengê ve maye


ژەقنەبووت

glosses: ziqnebût, darek bi fêkiyê jehrewî ye, Herwa wek peyvek tal yan nifrîn yan dijûn têt bikaranîn û wateya wê nêzî "quzilqurt" û "jehremar" e


ژێردەست

glosses: bindest, neazad, neserbixwe, kesa/ê / welatê û hwd yê di bin destê hinên dî ve


ژێرەوە

glosses: jêrve, berev jêr, ber bi aliyê jêrî / binî ve


ژێرەوەنان

glosses: ji bin ve rakirin, ji bin ve pûç kirin, ji reh û rîş ve hilkişandin, ji qop hilkêşan


ژێرکەنارە

glosses: jêrenot, binnivîsk, nîşeyên / ravekên / şiroveyên li binê her rûpelî yan li dawiya nivîsarê bi tîpên hûr tên danîn


ژێرپێ

glosses: binpêk, kursîka mirov rûniştî piyên datîne ser daku xwîn li piyên bilindkirî bigerre


ژێرپیاڵە

glosses: binkask, binpiyalok, sênîkoka piyaleyekê / fincanek datîne tê de daku cihê kefçikê têkvedanê û belkî şekira kabik hebe û belkî ji ber germiya çayê û germbûna piyaleyê baştir e mirov li şûna piyaleyê dest biavêje wê sênîkokê ku jê re binkask tê gotin


ژلێواندن

glosses: şarandin, lê sor kirin, kiş kirin, kişkişandin


ژلێوە

glosses: kiş, kişkirin, şarandin, lêsorkirin, kişkişandin


ژمارەگر

glosses: jimaregir, hesabgir, kesa/ê karê jimartina / hesabkirina lêçûn û dahateyan dike


ژمارەگری

glosses: jimaregirî, hesabgirî, jimartina / hesabkirina lêçûn û dahateyan


ژمارەیی

glosses: jimareyî, jimarî, tiştê bi jimaran / hejmaran e


ژمێرە

glosses: jimêre, di matematîkê de beşa jimare û jimartina wan


ژنانە

glosses: jinane, mîna jinan, :ya / yê / yên jinan


ژنانی

glosses: jinanî, jinok, serjin, jinik, nemêr, nezelam


ژنەشا

glosses: şabanû, jina şah / padişah / qral / melik


ژیانەوە

glosses: vejîn, vejiiyan, dîsan sax / jîndar bûn, dîsan geş bûn


ژیار

glosses: jiyar, bingehîn, pirr giring / fer / mihim


ژیلەمۆ

glosses: Xweliya ku tê de hîn hinek agir vêdikeve.


ژینامە

glosses: jînname, jiyanname, jînenîgar, bîbliyografî, çîrokjiyan, çîroka jiyana kesekê/î


ژینداری

glosses: jîndarî, saxî, nemirinî, saxlemî, tenduristî


ژیربێژ

glosses: jîrgo, (mirova/ê) bi mantiqî / lojîkî karên xwe dike


ژیری

glosses: jîrî, hêza / şiyana têgihîna / famkirinê (t zû yan bi asanî)


ژیرکەلە

glosses: aşt, tena, rehet, tebitî, vehewayî (t zarok dema nagirî)


ژیشک

forms:
ژێشک<tr:jêşk>
ژووشک<tr:jûşk>
ژژوو<tr:jijû>
ژژی<tr:jijî>
ژۆژی
ژووژوو
ژژۆ<tr:jijo>
ژووژی
ژیژۆ
شووژی


ژیوار

glosses: jîwar, pozîsyon, rewşa / pileya mirovek di jiyana xwe de tê de


ژووانگا

glosses: jivangeh, hevgeh, cihê hevgînê, cihê gihiştina hev


ژووران

glosses: demsala nivistina / raketina / razana li hindirr, dijw, heywanan


کابە

glosses: Kabe, Kebe, kevirê reş yê Mekehê yê ku hecî li dor dizivirin


کاد

glosses: kad, qad, meydan, gorepan, com, gom, zom


کاف

glosses: navê tîpa "k" di alfabeya kurdî-erebî de


کافر

glosses: kafir, gawir, bêîman, bêdîn, kesa/ê baweriya wê bi dînî (t bi îslamê) û Xwedê nîne, zalim, stemkar; bêwijdan


کاک

glosses: kek, kak, birayê mezin, kek, hêja, birêz, berkeftî, ezîz, bihagiran


کاکەیی

glosses: endama/ê hozek kurd ya t li Başûrê Kurdistanê dij

glosses: endama/ê rêbazek dînî (terîqeketê) ya t li Başûrê Kurdistanê peyda dibe


کال

glosses: kal, pîr, salmend, dijw, qenc, xort, ciwan


کالان

glosses: kevlan, şûrdank, kaloxk, alava şûr tê de têt danîn dema mirov wî bi xwe re tîne û dibe daku ziyanan negihîne mirov yan daku pîs nebe


کاڵەمستە

glosses: lîstikek e kesek herdu destên xwe û tiştikekî dibe pişt xwe û paşî herdu destan miçandî tîne û ji yê dî dipirse ka ew tişt di kîjan destî de ye


کامەرانی

glosses: bextiyarî, bextxweşî, kameranî, dilşayî, dilşadî, serkeftinî


کامل

forms: kamil (romanization)

etymology_text: Ji erebî كَامِل (kāmil).

کامل کردن

roman: kâmel kardan


کان

glosses: kan, kehn, kanî, kehnî, serekanî, ciyê tiştek lê çêdibe / dizê yan jê tê kan -yan: mamostekan wut mamosteyan got


کانی

glosses: kanî, kehnî, ciyê av jê dizê, cihê av lê ji bin erdê hildibilqe


کانیبەردینە

glosses: kanîkevir, (ciyê) ava (lê) ji nav keviran derdikeve


کانوون

glosses: kanûn :~î yekem kanûna yekê, berfanbar, meha 12 ji salnameya romî, :~î duwem kanûna duyê, rêbendan, meha 1 ji salnameya romî


کارا

glosses: kara, bibandor, tesîrker, giring, fer, karîger


کاراشنا

glosses: şareza, karnas, pispor, kesa/ê karekî baş dizane / dinase


کاربەدەست

glosses: karbidest, rayedar, desthilatdar, kesên kar (t yên fermî / resmî) di bin fermana / rêveberiya wan de ne

forms: karbedest (romanization)


کارەبا

glosses: zîqok, zîqzîqok, hin pirtikên gewerî yên biriqin in bi cilên jinan / keçan ve tên zeliqandin daku xweşik bin


کارەز

glosses: coya binerdî, kanala binerdî, ava di bin erdê re diherrike


کارەزاو

glosses: karezav, ava di bin erdê re wek coyan / kanalan diherrike


کارەزکەن

glosses: karezçêker, kesa/ê karê çêkirina coyên binerdî baş dizane


کارگێڕ

glosses: kargêrr, serkêşa/ê yan birêvebera/ê karekî, kesa/ê serkêşiya karkeran dike


کارگوزار

glosses: bikêr, bikêrhatî, xizmetkar, destsivik, kesa/ê dixwaze xizmetan bike


کارگوزاری

glosses: kêr, bikêrhatin, bikêrî, xizmet, xizmetkarî


کاری

glosses: (êş / nesaxî ya) kujek, ya dikuje yan dikare bikuje


کارژۆلە

glosses: karik, kehrik, kara / kehra sava / nûçêbûyî


کارکەر

glosses: karker, şolker, îşker, şuxlker, kesa/ê kar / şol / îş / şuxl dike


کارنامە

glosses: karname, nameya / plana birêvebirina kar, karname, belgenameya ku kesekî filan kar li bêvan demê kiriye daku kesa/ê kar kiriye vê belgenameyê di pêşerojê de wek nîşaneya pisporiya / şarezatiya xwe bi kar bîne


کارنیار

glosses: karxwaz, karniyar, kesa/ê daxwaz dike ku bikeve ser karekî


کارنیارنامە

glosses: karniyarname, karxwazname, nameya / forma têt dagirtin dema daxwaza ketina ser karekî têt kirin


کارساز

glosses: çêker, kesa/ê tiştekî çêdike / karekî dike


کاروان

glosses: karwan, kerwan, koma mirovan / dewaran ya bi hev re dimeşe


کاروانی

glosses: karwanî, endama/ê karwanekî, ya / yê li gel karwanekî


کارخانە

glosses: karxane, kargeh, cihê kar lê têt kirin, fabrîqe


کارزان

glosses: karzan, pispor, şareza, kesa/ê karekî (baş) dizane


کاسی

glosses: gêjî, bêhayî, matî, ecêbgirtinî, matmanî; mismidî


کاشانە

glosses: koşk, koçk, seray, qesr, xaniyên mezin û bihagiran


کاشە

glosses: kaşe, tiştê mirov li ser / têde rûdine û xwe li ser berfê dixwişînin


کاتێ

glosses: dema, gava, hingê ku, dema ku, gava ku, wexta ku


کاتی

glosses: demkî, navdem, berdem, rabor, neberdewam, neherherî, nemayinde


کاتپێو

glosses: dempîvk, alava pêpîvana / pêdiyarkirina demê


کاوڕ

glosses: kavirr, mihên di navbera temenê 3 û 6 mehî de


کاوش

glosses: sosret, ecêb, seyr, neasayî, nesiriştî, nexwezayî


کاخەزدار

glosses: kaxezdar, kesa/ê karê wê /wî (t li daîreyên hikûmî) tomarkirina kaxezan e


کەباب

glosses: kebab, pirtên goşt yên bi şifşeyan ve li ser yan ber agir tên biraştin


کەبار

glosses: xumamiya / tarîgewrikiya spêdeyan, :dawayên (bi li meha rojîgirtinê remezanê) berspêdeyan ji mizgeftê bi bangek bilind tên xwendin


کەچە

glosses: (heywanên / lawirên) şaxbadok, şaxçemiyayî


کەژاوە

glosses: şixre, darqetkên / darbestên wek baran li hespan / hêstiran tên barkirin


کەڵام

glosses: kelam, kilam, nivîsên pîroz yên hin mezheban (t, kakeyiyan): we kellam bi kelam, bi sond, sond dixwim ku


کەلار

glosses: gidîş, koma giyayê dirûyî û li ser hev civand


کەلە

glosses: kulox, kele, ser, ser-, sere-: kelepaçe serûpêk (xwarinek e ji ser û piyên heywanan tê çêkirin), keleberaz înato, serhişk, sereberaz’, kelegurpe seregamêş, sermezin


کەلەلا

glosses: seqet, bêdest yan bêpî, birîndar, kirêtkirî


کەلەپەر

glosses: şeq, tîk, tiştê ji hin deran ji hev vebûye û kunek dirêj ketiyê


کەلەپووری

glosses: kelepûrî, mîrasî, mermayî, torreyî, çandeyî


کەلەتەزێن

glosses: tikîtezî, cipîcemidî, sirrûsar, pirr tezî / cemidî / sar


کەڵۆس

glosses: kesa/ê didanên wê / wî yên pêşiyê ketine


کەماڵ

glosses: kemal, kamil, tam, temam, bêkêmasî, têrûtijî


کەمانچەژەن

glosses: kemançejen, viyolînîst, kesa/ê li kemançeyê dide


کەمبیر

glosses: kêmbîr, kesa/ê tişt baş namînin li bîrê, kesa/ê bi asanî tiştan ji bîr dike


کەمچیکڵدانە

glosses: venehewayî, bêsebr, balkurt, dw, baldirêj, bisebr


کەمدەست

glosses: destkurt, hejar, feqîr, belengaz, perîşan


کەمە

glosses: rex, kinar, qirax, tenişt, serlêvî, sersinorî


کەمەیی

glosses: rexî, kinarî, qiraxî, teniştî, serlêv, sersinor


کەمێڵ

glosses: pîsatiya bi dawa / derqûna mihan ve hişkbûyî


کەمی

glosses: kêmî, piçekî, hindikî, kêmayî, hindikahî


کەمڕوو

glosses: şermîn, fedîker, kesa/ê şerm / fedî / fihêt dike


کەمساڵ

glosses: kêmsal, kêmtemen, jîkêm, kesa/ê ji alî temen / jî / umur ve biçûk (t ya / yê hê nebûye 18-salî)


کەمشیر

glosses: kêmşîr (bizina / miha / çêla û hwd) ya kêm şîrî dide


کەمتیار

glosses: kemtiyar, hiyena, lawirek kûvî yê dirrinde ye û dişibe gur û seyan


کەنار

glosses: kinar, qirax, lêv, serlêv, rex, alî, hêl, tenişt


کەنارگر

glosses: terkemirov, kesa/ê zû-zû nayê nav civatan lê bi tena serê xwe dimîne


کەنداو

glosses: kendav, xelîc, cihê ava deryayekê lê dike navber du bejayiyan (Agadarî: Ger av li van bejayiyan bisekine, jê re kendav (ing, gulf) tê gotin, Ger di wê navbeyna du bejayiyan re bibore û dîsan bigihe ser avek berfire, jê re tengav (ing, straits) tê gotin


کەنەفت

glosses: hewce, lazim, neçar, mecbûr, pêdivî, pêwîst


کەنەفتی

glosses: hewcetî, lazimî, neçarî, mecbûrî, pêdivîtî, pêwîstî


کەنیلێ

glosses: zerî, canik, bernavê rêzgirtinê bo keçan (li şûna camêr bo zelaman û xanim bo jinan)


کەنتۆر

glosses: kentor [di kurmancî de k-ya nerm wek kêm], dolaba cilan


کەنزەک

glosses: xidam, bermalî, keçika karûbarên navmalî yên malbatek biyanî dike


کەپەنەک

glosses: kepen, kepene, kepenek, qapûtek / saqoyek / çakêtek dirêj e (t şivan şivan bi ser milê xwe de dikin)


کەرانباوکگاو

glosses: kerbav, kerbab, keça / kûrrê keran (dijûn)


کەربەش

glosses: kerbeşk, kelbeşk, giyayek bistrî ye (t ker jê hez dikin)


کەرەجی

glosses: belem, keştîk, keştiyên biçûk, amraza raguhezandinê ya seravî


کەرەدێز

glosses: mejîreş, kesa/ê ti tişt naçe mejî / serî yan tê nagihe yan fêr nabe


کەڕەنسۆ

glosses: bêxem, sersar, xemsar, kesa/ê t tişt bo ne xem e


کەرەوز

glosses: kerefs, bexdenoz, meydenoz, navê giyayek xwerbar e


کەرگەز

glosses: xertel, eylo, sîsalk, sêmirr, dalereşk, kergezk


کەرھەنگ

glosses: kerhing, hingên (ango mêşên hingivî / hingivînî yên) dixebitin


کەڕی

glosses: kerrî, nebûna hinêra bîstinê / guhlêbûnê


کەرکوژ

glosses: kerkujk, jale (giyayek e, ing, orleander)


کەرت

glosses: ker, pirt, [k-ya nerm wek kêm], pişk, par, parçe, pirtik


کەرتە

glosses: kîte, kite, kit, pirtikên peyvan, Nimûne: peyva "azadî" sê-kîteyî ye: a-za-d


کەرتووپەرت

glosses: kerûper, pirtûmirt, kitûmat, hûrûmûr, bn kert


کەس

glosses: (kesûkar) kesûkar, xizm, lêzim, mrov, eqrebe


کەسکووسۆر

glosses: keskûsor, keskûala, bûka baranê, bn pelkezêrrîne


کەستەک

glosses: guloka berfê / befrê, goga / hola / topa / tepika ji berê çêkirî


کەشاکەش

glosses: derd, kul, keder, keser, eger, elem, êş, jan


کەشە

glosses: werz, demsal, car, dem, gav, kêlîk, bîsk


کەشیش

glosses: keşîş (di filetiyê de hevberê "feqe" yê misilmanan)


کەشکە

glosses: xwezî, xwezîka, xweziya, xozî, hêvî dikim ku, baştir e / bû ger


کەشکەلان

glosses: (stêrgela / koma stêran ya) Kakêşan, Rêya Kadizan


کەشتیوان

glosses: keştîvan, keştîgêrr, kesa/ê karê meşandina keştiyekê dike


کەشخە

glosses: keşxe, xweşik, delal, spehî, bedew, ciwan


کەشیە

glosses: keşye, şaşik, cemedanî, dersok (t ya zer ya hecî dikin zerê xwe)


کەشزان

glosses: seqanas, hewanas, kesa/ê bi zanista hewa û seqayê mijûl, seqadêr, hewadêr, kesa/ê di navgînek ragihandinê de (televizyon yan radyo) rewşa seqayê radigihîne


کەتان

glosses: kitan, ketan, qumaşek e, kitan, caw, ketan


کەتانە

glosses: kitane, ketane, cûnek stranên gelêrî yên kurdî ne


کەتانی

glosses: kitanî, ketanî, cûnek behîvan / bahîvan e


کەتە

glosses: gir, milpan, mezin, girs, debdebe, gembolan


کەتن

glosses: lêb, xap, lêhb, hîle, fêl, fen, xapandin, :;bn ketin


کەتوو

glosses: alavek e bo kolîna coyan / cokan / kanalan


کەوباز

glosses: kewgîr, kesa/ê kewan digire û xwedî dike


کەوبازی

glosses: kewgîrî, nêçîra kewan, xwedîkirina kewan


کەوبەدار

glosses: kewlidar, ew heyama salê ya kew bi pirranî li ser daran in


کەوچک

glosses: kefçik, kefçî, kevçik, kevçî, alavek pêxwarinê ye


کەوداو

glosses: kewdav, vedana kewekî li ber kewan daku bên nik kewa vedayî daku bên girtin


کەودەن

glosses: mejîreş, kesa/ê ti tiştî fam nake, peledîn, tirredîn, hepletiraş, delodîn, bêhiş


کەوگیر

glosses: mifsik, heskû, kefçiyek e di çêkirina xwarinê de bo têkvedanê tê bikaranîn


کەوژ

glosses: hez, dilbijî, daxwaz, dildarî, azwerî, arezû


کەوژین

glosses: kewjîn, dil bijîn, xwestin, hez kirin, dil ketin tiştekî


کەوۆت

glosses: kevot, kevotk, navê darekê / terraşekê ye


کەوشەکەن

glosses: berrika / cihê pêlavan / solan / kalikan


کەوشەن

glosses: bazar, cihê kirîn û firotinê, meydan, qad, gorepan

forms: kewşen (romanization)


کەی

glosses: kengî, çi demê, kinga, kingê, çi wextê, çi çaxê


کەیبانوو

glosses: kabanî, kevanî, xanim, bermalî, jin, hurmet


کەزاخە

glosses: kezaxe, qusandina / kurrkirina mêwên tirî


کێ

glosses: kî, :kê: Kê ye? Kî ye? Bo kê ye? Bo kê ye?


کێڵان

glosses: kêlan, bo çandinê ax (ne kûr) kolan, cot kirin, gasin lê dan


کێر

glosses: kîr, pênîs, xirr, pido, doqişk, endamê zayendî yê nêran

forms: kêr (romanization)


کێرزل

glosses: pozbilind, difinbilind, kesa/ê xwe pirr mezin dihesibîne


کێش

glosses: kêş, kêşandin, kişandin, giranî, qursî; kêş, pîvana helbestan


کێشان

glosses: kêşandin, kişandin, kêşan, :(xayandin) vekêşan (Civîn dê du saetan vekêşe" ango "Civîn dê du saetan dirêj be)


کێشە

glosses: pirsgirêk, arîşe, kêşe, problem, girift, dubend


کێشمان

glosses: kêşman, dirêjker: gurîsî kêşman werîsê kêşman, werîsê li werîsek din hatiye zêdekirin daku dirêjtir bibe û bigihe ciyekî


کێشران

glosses: kişîn, kêşîn, hatin kişandin / kêşandin / kêşan


کێو

text: کێوەکانی ئەم وڵاتە پێغەمبەرێکیان تییا قاتە

translation: Çîyayên vî welatî pêxemberekî wan nemaye.

roman: Kêwekanî em wiłate pêẍemberêkyan tîya qat e.

forms: کۆ


کێوی

glosses: kûvî, kovî (dijberî kedî, kehî), hov, wehşî


کێویلە

glosses: dêm, beyar, giyayê / fêkiyê bi xwe (ne bi avdana bi destê mirovan) çêdibin


کچ

text: رۆژەکێ بۆ لورینێ هەڤالەکا نوی چێبوو، ئەو ژی کچا جیرانا وان بوو، ژ نویکا هاتبوونە وێ کولانێ...ـ

roman: Rojekê bo lurînê hevaleka nwî çêbû, ew jî kiça cîrana wan bû, ji nwîka hatibûne wê kulanê...

ref: Leylan Îsmeîl, Bêrîvan û Hîvî (Çîrokêt Zarokan), Çapxana Xanî, Dihok, 2012, r. 15


کچەتیو

glosses: keçsêwî, keça bav yan dayik yan herdu nînin


کچنی

glosses: keçok, mîna keçan (t peyvek neşirîn e bo kurran / zelaman)


کفن

glosses: kifin, kefen, cilên (t spî yên) li miriyan dikin û wan binax dikin


کفندڕ

glosses: kifindirrîn, ya / yê rê lê nikare bêt girtin, berxwedêr


کل

glosses: kil, dermankek reş e li mijûlankên / bijangên çavan têt dan


کڵ

glosses: çêkirina cerran û alavên dî ji axê bi agirdanê


کڵاش

glosses: kalik, pêlava / sola serê wê ji rîs hatiye çêkirin


کڵاواسن

glosses: kumzirx, kumasin, kulavasin, kumê / kulavê madenî / asinî / hesinî


کڵاوزرێ

glosses: kumzirx, kumasin, kumê / kulavê madenî / asinî / hesinî


کلچێوک

glosses: kilçîv, kilçîvik, çîvê / çîvikê / pênivîskê kildanê


کلدان

glosses: kildank, cihê alavên kildanê tê de tên parastin / ragirtin


کڵێس

glosses: birihayî, qelihayî, qir, nemayî, demborî, kevnbûyî


کلک

glosses: kilik, kurî, dûv, daw, kurîk, dûvik, dawik, tiştek dirêj e bi derqûna gelek cûn lawiran / ajalan / heywanan v

glosses: destik, li alavên pêkarkirinê (wek bivir / das / kêr) cihê mirov dikare destê xwe biavêjiyê û pê bibirre,

glosses: çembil, li amanan / firaxan cihê mirov dikare destê xwe biavêjiyê û pê rake


کلک

glosses: (kêlk) rûl, leven; qelem, pênûs, pênivîsk


کڵۆر

glosses: xulole, dara jixwe kunek yekderî li qurmê wê heye


کڵۆش

glosses: cehê li ber gihiştinê lê yê hê nehatiye dirûn


کڵپە

glosses: qirç, qirçik, çirûsk, çirîsk (yên agirî)


کلت

glosses: navê giyayekê ye hin cûnên tilyakê jê tên çêkirin


کن

pos: prep

pos_title: Daçek

glosses: nik, cem, bal, ba, def, deve, rex, tenişt

forms: kin (romanization)


کنە

glosses: lêkolîn, hûrlênerî, ezmûn, ceribandin, vekolîn


کنەکار

glosses: lêkol, hûrlêner, ezmûnker, cerribîner, vekol


کنگدەر

glosses: qûnde, qûnder, kesê qûna xwe dide / difiroşe (herw, mecazî)


کنگخلیسکێ

glosses: qûndaxwişk, qûndaxwişînk, xwexwişandina jêrve li ser qûnê


کنگخشکێ

glosses: qûnxwişk, qûnxwişînk, meşîna li ser qûna (t zarok dema hê nikarin xwe li ser piyan bigirin lew qûna xwe dixwişînin ta ku xwe digihînin tiştekî)


کپ

glosses: kip, kesa/ê bi demkî kerr, kesa/ê bo demek neberdewam tiştan nabîz

glosses: mit, ciyê / kesê / tiştê qet ti deng jê nayên, kip, dengek pirr kêm


کڕ

glosses: kurk, mirîşk û çengdarên dî dema li ser hêkên xwe rûdinin daku wan bimeriqînin û çûçelokan / çêlikan jê derbixin


کراو

glosses: kirî, hatî kirin, (ya / yê) hatiye kirin


کرد

pos_title: Formeke lêkerê

glosses:
Dema borî ji lêkera کردن (kirdin).
kir


کرد

forms: kord (romanization)

کردی

roman: kordi

audio: LL-Q9168 (fas)-Berrely-کرد.wav


کردە

glosses: kar, xebat :Kirdey min û birdey ewe Ez dikim û ew dixwe


کرێکاری

glosses: paletî, kedkarî, karkerî, palehî, şolkerî, îşkerî


کڕێنە

glosses: berzûr, zeviya ber / kevir / xij lê pirr in lew kêrî kêlan û çandinê nayê


کریڤ

glosses: heval, hogir, dost, yar, xizm, lêzim, mirov, eqreba


کڕکەوتوو

glosses: pûjber, kesa/ê ketiye hizir û pûnijina û kûr difikire


کرمانج

forms:
kirmanc (romanization)
کورمانج


کرمانجی

glosses: kurmancî, kirmancî, kurdî, kurdiya bakur


کرۆشتن

glosses: kirandin, keritandin, bi dengê "kire-kir" tiştek req xwarin


کشان

glosses: kişîn, kêşîn, xwe kişandin / kêşan, : xwişîn; qeliqîn, velivîn, lebitîn; (stêr) darijîn, xwiricîn; jêk çûn, ji hev çûn


کشوومات

glosses: mit, kirr, bêdeng, bêpêjn, bindest, çewisandî


کشووماتی

glosses: mitî, kirî, bêdengî, bêpêjnî, bindestî, çewisandinî


کتێبباز

glosses: pirtûkbaz, kitêbbaz, kesa/ê pirr dixwîne, :kesa/ê serê xwe ji pirtûkan / kitêban venake û karek dî nake


کتێبەڤان

glosses: pirtûkxanevan, kesa/ê li ber pirtûkxaneyekê kar dike


کتێبفرۆش

glosses: pirtûkfiroş, kitêbfiroş, kesa/ê pirtûkan / kitêban difiroşe


کتکنەوتینە

glosses: belakir, kesa/ê dixwaze her belayan peyda bike


کتووپڕ

glosses: tavil, tavilê, di cih de, di cî de, derhal, serdanser


کوێلەدار

glosses: koledar, xwediyên koleyan, kesên kole hene, kolekirî, kesên hatine kolekirin


کوێلەداری

glosses: koledarî, pergala / sîstema hebûna / kolekirina / firotina / kirrîna / xwedîkirina mirovan wek kole


کوێندەری

glosses: kûderî, xelkê kîj derê / deverê / bajarî / welatî: Êwe kiwênderîn? Hûn kûderî ne? Hûn ji kû ne?


کوێر

glosses: kor, kore, ya / yê nikare (ti tiştî bi çavên xwe) bibîne

forms: kiwêr (romanization)


کوێڕا

glosses: (di) kû re, (di) kêrê re, çawan wa zû: Kiwêrra hatît!? Kû re hatî!? Çawan wa zû hatî!?


کوێراو

glosses: korav, ava hêdîka dimeşe (ya çem / rûbar)


کوێردەرە

glosses: kordere, ava / çemê / rûbarê çikbûyî / hişkbûyî


کوێرەکانی

glosses: korekanî, kaniya hişkbûyî, kaniya (êdî / niha) av jê nayê


کوێرەڕێ

glosses: korerê, rêya dawî lê tê û bi derek din ve naçe, tengerê, rêya teng


کوێرەشەقام

glosses: korekolan, korekuçe, kuçeya / kolana dawî lê tê û bi derek din ve naçe


کوێستان

text: هەناسەی ساردی کوێستانم.

translation: Ez henaseya sar a kwîstanan im.

roman: Henasey sardî kwêstan im.


کوێوە

glosses: kû ve, kû de: Le kiwêwe gerrawît? Ji kû ve vegerriyayî?


کوێخا

glosses: axa, muxtar, serokê / serdarê gundekî / hozekî / êlekî / eşîrekî


کخ

glosses: kix, pîs e, nexwe, biavêje (bo bangkirina li zarokan)


کز

glosses: kiz, bêhêvî, dilsar, xeyalşkestî, rîsî, giyayê nû hatiye dirûn û hê hişk nebûye; solhe, birincê nû hatiye dirûn û hê hişk nebûye


کزاندنەوە

glosses: kuzurandin, bi êşek tûj şewitandin / sojandin / suşandin


کزر

glosses: kizir, nîvziwa, erda ne herrî û ne jî toz


کیف

glosses: kalox, kaloxk, tişta demanceyan dikin tê de


کیشوەربڕ

glosses: navkîşwer, transkontînental, tişta navberî kîşweran


کۆ

glosses: ~î zoxall kul, derd, xem, keser, azar, ezyet, êş, jan, kova


کۆجەڵە

glosses: kas, kasik, tirar, tirark (amanek / firaxek e)


کۆچ

glosses: koç, (mal)barkirin, ji ciyekî bar kirin cihek dî


کۆچەر

glosses: koçer, kesên bi berdewamî yan jî li gor demsalan malên xwe bar dikin û ji ciyekî diçin yek dî (t yên zivistanan li deştan û havînan li zozanan diborînin)


کۆد

glosses: den, dewlik, bîdon, :zerik (amanek e şîrî ji bizinan / mihan didoşinê)


کۆفرۆش

glosses: komfiroş, kesa/ê yan şirketa tiştan kom bi kom difiroşe


کۆفرۆشی

glosses: komfiroşî, firotina tiştan bi kom / li ser hev


کۆژە

glosses: pisto, pistok, berstu, berstuk, yax, girîvan


کۆڵاندۆز

glosses: kolanname, kuçename, berhevoka / ferhengoka / îndeksa kuçe û kolanan


کۆڵانکوت

glosses: kolanî, gerok, kesa/ê li kolanan dijî (ango ne di xaniyekî ve / ne li mala xwe)


کۆڵارە

glosses: (yariyeke) firfirok, pirpirok (navê pêlîstokekê ye ku têt firandin

glosses: (ballendeke) kolare, qereqûş, xertel, qertal (navê firindeyekî ye)


کۆڵەر

glosses: vekoler, lêkolîner, kesa/ê azmûnan li ser tiştan dike


کۆڵگێڕ

glosses: piştgêrr, kesa/ê malê firotinê (t çît û qumaşan) dide pişta xwe û digerrîne û difiroşe


کۆڵنج

glosses: qolinc, milreqî, êşîna ji ber reqiya navbera milan û patikê


کۆڵنجان

glosses: qolincan, giyadermanek e bo saxkirina ji êşa qolincê têt bikaranîn


کۆڵین

glosses: kolîn, kolan, kolandin, kêlîn, kêlan, kêlandin


کۆڵیت

glosses: kolik, xanîk, kox, koxik, stargeh, asêgeh, senger


کۆڵنەدەر

glosses: xweragir, xurt, kesa/ê (bi asanî) rê nade ku kesek zora wê / wî bibe


کۆڵراو

glosses: kolî, qewartî, kolayî, tiştên (darên / kevirên) hatine kolandin


کۆما

glosses: qumtil, qumtilk, komikek (axê / şekirê û hwd ya) hevgirtî


کۆمار

glosses: komar, cimhûriyet, cumhûriyet, pergala / sîstema dewletî ya tê de gel (bi hilbijartinên rasterê yan jî bi rêya nûnerên gel) seroka/ê dewletê hildibijêre


کۆمەک

glosses: alîkarî, arîkarî, harîkarî, harî, alî, arî


کۆمەڵ

glosses: komel, civat, kom, grûb; berhevok; cûn; birr; kerî; ref; deste; civak


کۆمەڵە

glosses: komele, komîte, sazî, rêxistin, yeketî, kom, grûb; berhevok


کۆمەڵگا

glosses: civak, tevaya têkilî û peywendiyên navbera komek mirovan t yên bi hev re çandeyek hevpar pêk tînin yan li welatek hevbeş dijîn


کۆمفرۆش

glosses: komfiroş, kesa/ê yan şirketa eşya li ser hev difiroşe


کۆمفرۆشی

glosses: komfiroş, firotina eşya li ser hev, dijw, kitfiroşî


کۆنە

glosses: kincir, kevne, kevnekincir, tiştên (t cilên) kevn, kevnenû, tiştên (t cilên) hatine bikaranîn lê hê pûç nebûne


کۆنەفرۆش

glosses: kevnefiroş, kesa/ê yan şirketa tiştên kevnenû difiroşe


کۆنەپەرستی

glosses: kevneperestî, perestina irf û edetên berê û dijberiya nûbûnê


کۆنەپۆش

glosses: kinc, cil û bergên mêjîn (ne nûjen / modern)


کۆنینە

glosses: kevnar, kevnare, mêjîn, dêrîn, qedîm, antîk, (tiştek zemanê) berê


کۆپارە

glosses: kovik, qozik, xûzik, cihê bilind yê pişta hêştiran


کۆسار

text: مەمکەکانت فێریان کردم ڕێزی بەفری کۆسار بگرم.

translation: Memikên te ez hîn kirim rêz li berfa çîyastanan bigirim.

roman: Memkekanit fêryan kirdim řêzî befrî kosar bigrim.


کۆسە

glosses: semasî, sêmasî, dirrindeyek avî ye (ing, shark, tirkî köpekbaligi)


کۆستە

glosses: şatir, fena, hîlebaz, fêlbaz, jîrek, şeytan


کۆشان

glosses: koşîn, xebitîn, dan xwe, hewl dan, mihawele kirin


کۆشیار

glosses: koşyar, xebatker, têkoşer, koşer, hewldêr


کۆتان

glosses: kotan, koz, guhêrr, cihê tankirî / çeperkirî bo têve parastina terş û tewal


کۆتر

glosses: kevok, kotir, kotirk, kevot, kevod, kevotk


کۆز

glosses: koz, kozik, kotan, guhêrr, cihê tankirî / çeperkirî lê bêban bo têve parastina terş û tewa

glosses: koze, kom, komel, rêxistin, komek mirovên li pey hin armancên hevpar bn koze


کۆزە

glosses: koze, kom, komel, rêxistin, komek mirovên li pey hin armancên hevpar


کۆزەرە

glosses: belim, pûşk, tûşk, çeltûk, qirş, qirşik,qirşên kewş ên bênderê


کوژاندنەوە

glosses: temirandin, vemirandin, mirandin, birhandin, nehêlan


کول

glosses: ko, kuh, koh, devê / devikê (birrekan / kêran yê) xweş nabirre, dijw, tûj, xweş


کوڵاندن

etymology_text: Ji کوڵ (kull) + ـاندن (-andin).


کولاندنەوە

glosses: kulandin, êşandin, arandin, zûrandin, vekulandin, vezûrandin, dîsan kulandin / êşandin / arandin / zûrandin (t bi bîranînên têrxem)


کولانەوە

glosses: arîn, ariyan, zûrîn, êşîn, vearîn, vezûrîn


کوڵاو

glosses: kelî, kelayî, keliyayî, tiştê ku keline yan hatiye kelandin


کوڵەبەس

glosses: nevisî, nevis, zarokên jina kesekî yên ji mêrê wê yê berî yê niha


کوڵەبنە

glosses: bejnqut, kin, kurt, bejnbost, qut, qutik, quto, qutê, kinê, kino


کوڵەھەسار

glosses: balavgeh, ciyê jin lê leşê xwe û cilan dişon (t li beravên çem û rûbaran)


کوڵەنان

forms: kullenan (romanization)

etymology_text: Herwisan کوندەڵان (kundellan), hevreha farisiya navîn qnd'yh (kundayîh, “cazû, sêr”); ji "kunde" ku navê yeksanî dêwê ku wek "mahîna ku cazûgeran hildigire" tê diyar kirin, + نان (nan, “nan, niyan, danîn”). Hevreha kurmancî kuleşûtik.


کولیچە

glosses: kulîçe, kulîparçe, xwarinek ji nan û gûzan û şekirê / xurmê yê


کوڵۆک

glosses: kelok, tiştên baş kêrî kelînê / kelandinê tên, dijw, çir, nekelok


کولخان

glosses: argûn, ciyê agir tê ve tê hilkirin li hindirrî xaniyan ve


کونار

glosses: kenarî, navê deviyek / terraşek strîtûj e


کونەباجە

glosses: pixêrîk, pace, kuna sobeyan, kuna li ban dûkêl tê re derdikeve derî xanî


کونیلەدار

glosses: kunkunîk, kunkunîşk, tiştê pirr kunik / kunên hûr lê hene


کونزەین

glosses: delodîn, tirredîn, peledîn, netemam, aqilsivik


کوڕ

glosses: kurr, law, pis, xort, gede, sebî, kurrik, lawik


کوڕانە

glosses: kurrane, lawane, xortane, gedane, sebiyane, mîna kurran / lawan / gedeyan / sebiyan


کوردایەتی

glosses: kurdayetî, kurdîtî, kurdînî, hesta neteweperweriya kurdî / kurdistanî, tevgera neteweyî ya kurdan


کوردھەز

glosses: kurdhez, kurdvîn, kesa/ê ji kurdan hez dike


کوردستان

pos: name

pos_title: Serenav

glosses: Kurdistan, welatê kurdan, deverên (pirraniya) nişteciyên wan kurd

forms: Kurdistan (romanization)

audio: LL-Q36811 (ckb)-Key Mîrza-کوردستان.wav


کوردستانی

glosses: kurdistanî, kesa/ê yan tişta/ê ji Kurdistanê, :kurd û gelên dî yên li Kurdistanê dijîn; welatiyên Kurdistanê; ku


کوردیاخێو

glosses: kesa/ê bi kurdî diaxive / dipeyive yan dizane biaxive / bipeyiv


کوردیزان

glosses: kurdînas, kesa/ê pispora/ê zimanê kurdî ye


کوردیزانی

glosses: kurdînasî, pisporiya li ser zimanê kurdî