reşûşîn kirin

glosses: Bi lêdan û lêxistinê çermê mirovekî reşûşîn kirin

forms:
reşûşîn dikim (present)
reşûşîn dikî (present)
reşûşîn dike (present)
reşûşîn dikin (present)
reşûşîn bike (imperative singular)
reşûşîn bikin (imperative plural)
reşûşîn kir (past)
reşûşîn kir (past)
reşûşîn kir (past)
reşûşîn kir (past)
reşûşîn –k– (root present)
reşûşîn –kir– (root past)
ez reşûşîn dikim (indicative present positive)
ez reşûşîn nakim (indicative present negative)
min reşûşîn kir (indicative past positive)
min reşûşîn nekir (indicative past negative)
tu reşûşîn dikî (indicative present positive)
tu reşûşîn nakî (indicative present negative)
te reşûşîn kir (indicative past positive)
te reşûşîn nekir (indicative past negative)
ew reşûşîn dike (indicative present positive)
ew reşûşîn nake (indicative present negative)
wê/wî reşûşîn kir (indicative past positive)
wê/wî reşûşîn nekir (indicative past negative)
em reşûşîn dikin (indicative present positive)
em reşûşîn nakin (indicative present negative)
me reşûşîn kir (indicative past positive)
me reşûşîn nekir (indicative past negative)
hûn reşûşîn dikin (indicative present positive)
hûn reşûşîn nakin (indicative present negative)
we reşûşîn kir (indicative past positive)
we reşûşîn nekir (indicative past negative)
ew reşûşîn dikin (indicative present positive)
ew reşûşîn nakin (indicative present negative)
wan reşûşîn kir (indicative past positive)
wan reşûşîn nekir (indicative past negative)
min reşûşîn dikir (imperfect positive)
min reşûşîn nedikir (imperfect negative)
min reşûşîn kiribû (positive)
min reşûşîn nekiribû (negative)
te reşûşîn dikir (imperfect positive)
te reşûşîn nedikir (imperfect negative)
te reşûşîn kiribû (positive)
te reşûşîn nekiribû (negative)
wê/wî reşûşîn dikir (imperfect positive)
wê/wî reşûşîn nedikir (imperfect negative)
wê/wî reşûşîn kiribû (positive)
wê/wî reşûşîn nekiribû (negative)
me reşûşîn dikir (imperfect positive)
me reşûşîn nedikir (imperfect negative)
me reşûşîn kiribû (positive)
me reşûşîn nekiribû (negative)
we reşûşîn dikir (imperfect positive)
we reşûşîn nedikir (imperfect negative)
we reşûşîn kiribû (positive)
we reşûşîn nekiribû (negative)
wan reşûşîn dikir (imperfect positive)
wan reşûşîn nedikir (imperfect negative)
wan reşûşîn kiribû (positive)
wan reşûşîn nekiribû (negative)
ez ê reşûşîn bikim (future positive)
ez ê reşûşîn nekim (future negative)
minê reşûşîn kiribe (future perfect positive)
minê reşûşîn nekiribe (future perfect negative)
tu yê reşûşîn bikî (future positive)
tu yê reşûşîn nekî (future negative)
teyê reşûşîn kiribe (future perfect positive)
teyê reşûşîn nekiribe (future perfect negative)
ew ê reşûşîn bike (future positive)
ew ê reşûşîn neke (future negative)
wê/wîyê reşûşîn kiribe (future perfect positive)
wê/wîyê reşûşîn nekiribe (future perfect negative)
em ê reşûşîn bikin (future positive)
em ê reşûşîn nekin (future negative)
meyê reşûşîn kiribe (future perfect positive)
meyê reşûşîn nekiribe (future perfect negative)
hûn ê reşûşîn bikin (future positive)
hûn ê reşûşîn nekin (future negative)
weyê reşûşîn kiribe (future perfect positive)
weyê reşûşîn nekiribe (future perfect negative)
ew ê reşûşîn bikin (future positive)
ew ê reşûşîn nekin (future negative)
wanê reşûşîn kiribe (future perfect positive)
wanê reşûşîn nekiribe (future perfect negative)
min reşûşîn kiriye (perfect positive)
min reşûşîn nekiriye (perfect negative)
min reşûşîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min reşûşîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te reşûşîn kiriye (perfect positive)
te reşûşîn nekiriye (perfect negative)
te reşûşîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te reşûşîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî reşûşîn kiriye (perfect positive)
wê/wî reşûşîn nekiriye (perfect negative)
wê/wî reşûşîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî reşûşîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me reşûşîn kiriye (perfect positive)
me reşûşîn nekiriye (perfect negative)
me reşûşîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me reşûşîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we reşûşîn kiriye (perfect positive)
we reşûşîn nekiriye (perfect negative)
we reşûşîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we reşûşîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan reşûşîn kiriye (perfect positive)
wan reşûşîn nekiriye (perfect negative)
wan reşûşîn kiribûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan reşûşîn nekiribûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez reşûşîn bikim (present subjunctive positive)
(bila) ez reşûşîn nekim (present subjunctive negative)
(bila) min reşûşîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) min reşûşîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu reşûşîn bikî (present subjunctive positive)
(bila) tu reşûşîn nekî (present subjunctive negative)
(bila) te reşûşîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) te reşûşîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew reşûşîn bike (present subjunctive positive)
(bila) ew reşûşîn neke (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî reşûşîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî reşûşîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) em reşûşîn bikin (present subjunctive positive)
(bila) em reşûşîn nekin (present subjunctive negative)
(bila) me reşûşîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) me reşûşîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn reşûşîn bikin (present subjunctive positive)
(bila) hûn reşûşîn nekin (present subjunctive negative)
(bila) we reşûşîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) we reşûşîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew reşûşîn bikin (present subjunctive positive)
(bila) ew reşûşîn nekin (present subjunctive negative)
(bila) wan reşûşîn kiribe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan reşûşîn nekiribe (preterite subjunctive negative)
(bila) min reşûşîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) min reşûşîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) min reşûşîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min reşûşîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te reşûşîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) te reşûşîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) te reşûşîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te reşûşîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî reşûşîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî reşûşîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî reşûşîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî reşûşîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me reşûşîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) me reşûşîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) me reşûşîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me reşûşîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we reşûşîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) we reşûşîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) we reşûşîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we reşûşîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan reşûşîn bikira (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan reşûşîn nekira (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan reşûşîn kiribûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan reşûşîn nekiribûya (pluperfect subjunctive negative)
minê reşûşîn bikira (present conditional positive)
minê reşûşîn nekira (present conditional negative)
minê reşûşîn kiribûya (preterite conditional positive)
minê reşûşîn nekiribûya (preterite conditional negative)
teyê reşûşîn bikira (present conditional positive)
teyê reşûşîn nekira (present conditional negative)
teyê reşûşîn kiribûya (preterite conditional positive)
teyê reşûşîn nekiribûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê reşûşîn bikira (present conditional positive)
wê/wîyê reşûşîn nekira (present conditional negative)
wê/wîyê reşûşîn kiribûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê reşûşîn nekiribûya (preterite conditional negative)
meyê reşûşîn bikira (present conditional positive)
meyê reşûşîn nekira (present conditional negative)
meyê reşûşîn kiribûya (preterite conditional positive)
meyê reşûşîn nekiribûya (preterite conditional negative)
weyê reşûşîn bikira (present conditional positive)
weyê reşûşîn nekira (present conditional negative)
weyê reşûşîn kiribûya (preterite conditional positive)
weyê reşûşîn nekiribûya (preterite conditional negative)
wanê reşûşîn bikira (present conditional positive)
wanê reşûşîn nekira (present conditional negative)
wanê reşûşîn kiribûya (preterite conditional positive)
wanê reşûşîn nekiribûya (preterite conditional negative)
(tu) reşûşîn bike (imperative present positive)
(tu) reşûşîn neke (imperative present negative)
(hûn) reşûşîn bikin (imperative present positive)
(hûn) reşûşîn nekin (imperative present negative)
reşpatî kirin
reşûşîn
reşûşîn bûn

etymology_text: Ji reşûşîn + kirin.

ipa: /rɛʃuːˈʃiːn kɪˈɾɪn/

hyphenation: re·şû·şîn ki·rin


reşûşîn bûn

pos: verb

pos_title: Lêker

glosses: Bi lêdan û lêxistinê yan jî ji ber nexweşiyên ku dibe sedema xwînbûna bin çerm, reşûşîn bûna çermê mirova

forms:
reşûşîn dibim (present)
reşûşîn dibî (present)
reşûşîn dibe (present)
reşûşîn dibin (present)
reşûşîn bibe (imperative singular)
reşûşîn bibin (imperative plural)
reşûşîn bûm (past)
reşûşîn bûyî (past)
reşûşîn bû (past)
reşpatî kirin
reşûşîn
reşûşîn kirin

etymology_text: Ji reşûşîn + bûn.

ipa: /rɛʃuːˈʃiːn buːn/

hyphenation: re·şû·şîn bûn


xwijok

pos: noun

pos_title: Navdêr

glosses: ew corê candarane yên ku xwîn sarin û hêkan dikin, û xwe dixişînin ji bo birêveçûnê

forms:
خوژۆک
xişok
xwijinde
xwişîn
xwişinde

etymology_text: Dibe ji dengê siriştî


çokar

text:
Her serê dewlet hebit dê her di nêv benda te bit
Herkesê ‘aqil bitin dê her di çokarê te bî

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

ipa: /t͡ʃoːˈkɑːɾ/

hyphenation: ço·kar


pluralîzm

glosses:
pir-rengî, pirçandîtî,
hebûna yan pejirandina tiştên (bi taybetî nirxên) ji hev cuda

text: Tevgera me xwedî têgîhaştineke sîyasî ye ko meşrûîyeta xwe ya di qada vekirî de ji mafdarîya têkoşîna azadîya gelê me werdigire. Prensîpa bingehîn a tevgera me ew e ko bê bawerkirin û ji bo wê têkoşîn bê kirin ko netewa Kurd jî wek hemû netewên din ên dinyê xwedîyê mafê bi xwe biryardayinê (self determînasyon) ye, layîq û şayanî vê ye û vê heq dike. Ji ber ko me ev prensîp ji xwe re kiriye bingeh, pluralîzm, şefafbûn, pirdengî, pirrengî di nav têgîhaştina me ya xebatê de cîh girtiye. Em bi ‘wek xwe bûn’ û ‘wek xwe mayin’ê sîyasetê dikin. Em guh nadin sîyaseta taqîye. Di têkoşîna azadîya gelê me de gotina me heye ko em bikin û em wê di her qadê de vekirî û eşkere dibêjin.

ref: Fewad Onen: Ji bo dadgeha asliye ceza ya Şanli Urfayê, Nefel.com, 6/2008

etymology_text: Deyn ji îngilîzî pluralism ji latînî pluralitas (“gelekî, pirî, zêdehî”).


pluralîst

glosses: piranîgir, kesa/ê ku pluralîzm dixwaze yan dipejirîne


legalîte

glosses:
meşrûiyet, meşrûtî, legalbûn, legalîtî, meşrûbûn,
tiştên li gor qanûnan bûn

etymology_text: Ji legal + -îte.


girr ji ... girtin

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre gir jê girtin.

text: Heger hin kes ji nas, dost û mitefîkên wan, li gora wan hereket neke, ew dikarin kîn û buxdê bavêjin wan nas û dostên xwe û hin caran ji raqîb û neyarên xwe bêtir girrê ji dostên xwe bigirin'

ipa: /ɡɪr ʒɪ ˈ ɡɪɾˈtɪn/

hyphenation: girr ji ··· gir·tin


zirt

glosses: Li ser mijarekê peyv an nûçeyek nerast, dûrî rastiyê yan derew

text: Wezîrê Binavahiya Îsrayîl Benyamîn Ben Elîzer, li hember Îranê zirt avêt û wiha got: “Heger Îran êrîşekî bi ser wan ve biqewimîne, wê ev yek bibe sedemê wêranbûna netewa Îranê.

ref: haberdiyarbakir.com, 06/2008

glosses: Bi armanca xapandin an tirsandina kesê li hemberê xwe rêdana tiştekî tune wek ku heye yan jî tiştekî ku ew nake an nikarî bike wek ku ewê bike an kare bike rêdan


zirt

pos: adj

pos_title: Rengdêr


pos: proverb

pos_title: Gotineke pêşiyan

glosses: Kesên xwedîhêz û xwediyê ekonomiyek xurt in desthilatdar in û gotinên wan derbasdar e, biqîmet e.

text: Metelokek heye dibêjin: "Zor zane, zêr zane, devê tifinga mor zane". Ango; Zora kê hebe, zêrên kê hebin, parên kê hebin, ê xwedî gotin û desthilatdar ew in.

ref: , Lotikxane.com, 06/2008

text: Di civaka Kurdan da çîn hene. Di jiyana çandiniyê da nirxên civatê, yên edetî, exlaqî, olî hene. Axa, beg, ronakbîr, rênçber, xulam, azeb, civilek, cotkar, esnaf, zenatkar, hosta, kesên xwedan pîşe hene. Ewna di nav hev da dibin çend paran. Têkoşina van zedetir veşartî dibe. Dawiya paşin "zor zane, zêr zane, devê tifinga mor zane".

ref: Dr. Omer Uluçay, Leqat: Romaneke civakî-rastiya gund û gundiyên kurd https://web.archive.org/https://diyarname.com/news.php?Idx=41729 arşîv, diyarname.com, 2020


zivir

glosses: Tiştê ku dibe sebeba xurînê eger leşê mirovî jê bigire.

text: Beteniyekî zivir.

text: Lûfikê zivir.

glosses: Hebûna rûyekî ne rast û ne şayîk ji ber ciyên bi kortik û niçik an pozikan.

text: Betona ku me rijandiye zemîna hewşê ne şayîk e lê zivir e ji bo ku dema şil dibe kesek neşemite û nekeve.

forms:
zivirtir (comparative)
herî zivir (superlative)
zivirtirîn (superlative)
زڤر
şayîk

etymology_text: Hevreha farisî زبر (zebr) ji zimanên îranî.

খহটা

roman: khohota

гру́бы

roman: hrúby

грубы́

roman: hrubý

грапав

roman: grapav

неравен

roman: neraven

ကြမ်း

roman: kram:

ᎤᏐᏅ

roman: usonv

粗糙

roman: cūcāo

خَشِن

roman: ḵašin

زبر

roman: zebr

زمخت

roman: zomoxt

خشن

roman: xašen

거칠다

roman: geochilda

груб

roman: grub

гру́бый

roman: grúbyj

шерохова́тый

roman: šeroxovátyj

жёсткий

roman: žóstkij

గరుకు

roman: garuku

гру́бий

roman: hrúbyj

шорстки́й

roman: šorstkýj

τραχύς

roman: trakhús


zivir

forms:
zivirr
zivrr
zivr
zîvirr
zîvrr
zîvir
zîvr
zivr

etymology_text: Ji lêkera zivirîn.


homme

audio: LL-Q150 (fra)-Roll-Morton-homme.wav

audio: LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-homme.wav

audio: LL-Q150 (fra)-0x010C-homme.wav

audio: LL-Q150 (fra)-Madehub-homme.wav

audio: LL-Q150 (fra)-DSwissK-homme.wav


kerx

glosses:
kelek, raft,
darên bi hev ve girêdayî bo gerîna li ser avê

etymology_text: Ihtimalen hevrehakelek ji erebî [skrîpt hewce ye] (kelek) taliyê ji akadî [skrîpt hewce ye] (kalakku).


plakard

glosses:
pankart,
pateyê yan kartona ku slogan li ser hatine nivîsîn û tên nîşandan


barêş

glosses:
rewş, hal, kawdan, barûdox, weziyet, realîte, rastî
(bi taybetî rewşa xirab)

text: Hîç saziyekê pê baş nebûye zaravayê kirmanciya jûrî nebît yan jî bi zaraveyekî serekî û giring nezanîbin. Ji ber ku xwe bi kurd dizanin û barêşa xelkê welatê xwe dizanin ku hewl bidin dengê xwe bigehînin her aliyekî Kurdistanê.

ref: Sîham Ebdulla: Tu xemxur î yan jî têkderê zimanê kurdî yî!, Rozhnama.com, 6/2008

ipa: /bɑːˈɾeːʃ/

hyphenation: ba·rêş


lobîîst

text: Li gor nûçeyeka rojnameya Asoyê... Mesûd Barzanî jî niyet heye ko giliya rojnameya Hawlatiyê û lobîîstê emerîkî yê dostê tirkan Michael Rubinî li cem mehkemeyeka Kurdistanê bike.

ref: Nefel.com, 1/2008


penaltî

glosses:
taw, ceza, siza
(bi taybetî di werzişê de)

etymology_text: Bi rêya îngilîzî penalty (ceza) ji frensiya kevn penalite ji latînî poenalitas ji poena (ceza)


penalty

etymology_text: Bi rêya frensiya kevn penalite ji latînî poenalitas ji poena (ceza)


navbijvan

glosses:
tawbijêr, hekem,
kesa/ê ku di lîstika navbera du kesan yan du taximan de çavdêr e daku kes dijî regezan tev negere

forms: nêvbijvan

etymology_text: Ji navbij + -van

судија#Macedonian

roman: sudija#Macedonian

sudija#Bosnian

roman: sudija

διαιτητής

roman: diaititís


tawbijêr

glosses:
navbijvan, hekem,
 kesa/ê ku di lîstika navbera du kesan yan du taximan de çavdêr e daku kes dijî regezan tev negere

etymology_text: Ji taw + -bijêr.


defans

glosses:
berevanî, bergirî, parêzvanî, parastin
(bi taybetî di werzişê de)

etymology_text: Ji fransî défense ji latînî defensa ji defendere ji de- (ji, li derve) + fendere (êriş kirin).

방어

roman: bang-eo

ipa: /dɛˈfɑːns/


defense

glosses: berevanî, bergirî, parêzvanî, parastin, defans, dîfa'

forms: defence

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-defense.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-defense.wav


defence

forms: defense


defend

glosses: berevanî kirin, bergirî kirin, parastin, dîfa' lê kirin

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-defend.wav


dîfa'

glosses: berevanî, bergirî, parêzvanî, parastin, defans

glosses: berhingarî, rê dan^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: dîfah

etymology_text: Ji erebî دِفَاع (difāʿ)


parêzvanî

glosses:
berevanî, bergirî, dîfa', parastin, defans,
karê parêzvanan

forms:
parêzvanîtî
parêzvantî

etymology_text: Ji parêzvan + -î

ipa: /pɑːɾeːzvɑːˈniː/

hyphenation: pa·rêz·va·nî


hurry

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-hurry.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-hurry.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-hurry.wav


lezandin

glosses: lez kirin, lezîn, zû kirin, ecele kirin, pele kirin

text: Lew bi çehvên min cila yeBanesîm dê çî lezînîSax û salim ma tu bînî

forms:
dilezînim (present)
dilezînî (present)
dilezîne (present)
dilezînin (present)
bilezîne (imperative singular)
bilezînin (imperative plural)
lezand (past)
lezand (past)
lezand (past)
lezand (past)
–lezîn– (root present)
–lezand– (root past)
ez dilezînim (indicative present positive)
ez nalezînim (indicative present negative)
min lezand (indicative past positive)
min nelezand (indicative past negative)
tu dilezînî (indicative present positive)
tu nalezînî (indicative present negative)
te lezand (indicative past positive)
te nelezand (indicative past negative)
ew dilezîne (indicative present positive)
ew nalezîne (indicative present negative)
wê/wî lezand (indicative past positive)
wê/wî nelezand (indicative past negative)
em dilezînin (indicative present positive)
em nalezînin (indicative present negative)
me lezand (indicative past positive)
me nelezand (indicative past negative)
hûn dilezînin (indicative present positive)
hûn nalezînin (indicative present negative)
we lezand (indicative past positive)
we nelezand (indicative past negative)
ew dilezînin (indicative present positive)
ew nalezînin (indicative present negative)
wan lezand (indicative past positive)
wan nelezand (indicative past negative)
min dilezand (imperfect positive)
min nedilezand (imperfect negative)
min lezandibû (positive)
min nelezandibû (negative)
te dilezand (imperfect positive)
te nedilezand (imperfect negative)
te lezandibû (positive)
te nelezandibû (negative)
wê/wî dilezand (imperfect positive)
wê/wî nedilezand (imperfect negative)
wê/wî lezandibû (positive)
wê/wî nelezandibû (negative)
me dilezand (imperfect positive)
me nedilezand (imperfect negative)
me lezandibû (positive)
me nelezandibû (negative)
we dilezand (imperfect positive)
we nedilezand (imperfect negative)
we lezandibû (positive)
we nelezandibû (negative)
wan dilezand (imperfect positive)
wan nedilezand (imperfect negative)
wan lezandibû (positive)
wan nelezandibû (negative)
ez ê bilezînim (future positive)
ez ê nelezînim (future negative)
minê lezandibe (future perfect positive)
minê nelezandibe (future perfect negative)
tu yê bilezînî (future positive)
tu yê nelezînî (future negative)
teyê lezandibe (future perfect positive)
teyê nelezandibe (future perfect negative)
ew ê bilezîne (future positive)
ew ê nelezîne (future negative)
wê/wîyê lezandibe (future perfect positive)
wê/wîyê nelezandibe (future perfect negative)
em ê bilezînin (future positive)
em ê nelezînin (future negative)
meyê lezandibe (future perfect positive)
meyê nelezandibe (future perfect negative)
hûn ê bilezînin (future positive)
hûn ê nelezînin (future negative)
weyê lezandibe (future perfect positive)
weyê nelezandibe (future perfect negative)
ew ê bilezînin (future positive)
ew ê nelezînin (future negative)
wanê lezandibe (future perfect positive)
wanê nelezandibe (future perfect negative)
min lezandiye (perfect positive)
min nelezandiye (perfect negative)
min lezandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min nelezandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te lezandiye (perfect positive)
te nelezandiye (perfect negative)
te lezandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te nelezandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî lezandiye (perfect positive)
wê/wî nelezandiye (perfect negative)
wê/wî lezandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî nelezandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me lezandiye (perfect positive)
me nelezandiye (perfect negative)
me lezandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me nelezandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we lezandiye (perfect positive)
we nelezandiye (perfect negative)
we lezandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we nelezandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan lezandiye (perfect positive)
wan nelezandiye (perfect negative)
wan lezandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan nelezandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bilezînim (present subjunctive positive)
(bila) ez nelezînim (present subjunctive negative)
(bila) min lezandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min nelezandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bilezînî (present subjunctive positive)
(bila) tu nelezînî (present subjunctive negative)
(bila) te lezandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te nelezandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bilezîne (present subjunctive positive)
(bila) ew nelezîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî lezandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî nelezandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bilezînin (present subjunctive positive)
(bila) em nelezînin (present subjunctive negative)
(bila) me lezandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me nelezandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bilezînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn nelezînin (present subjunctive negative)
(bila) we lezandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we nelezandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bilezînin (present subjunctive positive)
(bila) ew nelezînin (present subjunctive negative)
(bila) wan lezandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan nelezandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bilezanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min nelezanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min lezandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min nelezandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bilezanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te nelezanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te lezandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te nelezandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bilezanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nelezanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî lezandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî nelezandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bilezanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me nelezanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me lezandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me nelezandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bilezanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we nelezanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we lezandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we nelezandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bilezanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan nelezanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan lezandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan nelezandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bilezanda (present conditional positive)
minê nelezanda (present conditional negative)
minê lezandibûya (preterite conditional positive)
minê nelezandibûya (preterite conditional negative)
teyê bilezanda (present conditional positive)
teyê nelezanda (present conditional negative)
teyê lezandibûya (preterite conditional positive)
teyê nelezandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bilezanda (present conditional positive)
wê/wîyê nelezanda (present conditional negative)
wê/wîyê lezandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê nelezandibûya (preterite conditional negative)
meyê bilezanda (present conditional positive)
meyê nelezanda (present conditional negative)
meyê lezandibûya (preterite conditional positive)
meyê nelezandibûya (preterite conditional negative)
weyê bilezanda (present conditional positive)
weyê nelezanda (present conditional negative)
weyê lezandibûya (preterite conditional positive)
weyê nelezandibûya (preterite conditional negative)
wanê bilezanda (present conditional positive)
wanê nelezanda (present conditional negative)
wanê lezandibûya (preterite conditional positive)
wanê nelezandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bilezîne (imperative present positive)
(tu) nelezîne (imperative present negative)
(hûn) bilezînin (imperative present positive)
(hûn) nelezînin (imperative present negative)
لهزاندن

etymology_text: Ji lez + -andin.

ipa: /lɛzɑːnˈdɪn/

hyphenation: le·zan·din


lezandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


şiqe

glosses: apartman, lojman, avahiyên bilind û çendtebeqî yên ku çendîn mal tê ve dijîn yan jî nivîsgehên cuda-cuda tê ve hene

forms: şuqe


apartment

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-apartment.wav


tirsî

forms:
tisî
tursî
tusî

etymology_text: Ji berê *turs-n-î, hevreha tî, têhnî, birsî, farisî تشنه, farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (tyšnk' /tišnag/), avestayî 𐬙𐬀𐬭𐬱𐬥𐬀 (taršna), sanskrîtî तृष्णा (tṛṣṇā), yûnaniya kevn τέρσομαι (térsomai), latînî terra, ermeniya kevn թառամիմ (tʻaṙamim), îngilîzî thirst; dawîkê ji proto-hindûewropî *ters- (“zuha, hişk”).


tirsî

pos: unknown

pos_title: Mane

glosses: dema borî ji tirsînê, tirsiyayî, tirsayî


thenceforth

pos: adv

pos_title: Hoker

glosses: ji hingê pêve, ji wê gavê şûnve, piştî hingê


henceforth

glosses: ji niha pê ve, êdî jî wî demî, ji vê gavê şûnve, ji îro pê ve, jê pê ve


henceforward

glosses: ji niha pêve, ji vê gavê şûnve, ji îro pê ve


şûnve

glosses: (ji hingê / niha / îro) pêve, piştî (hingê / niha / îro ...)

text: Piştî qral Antîakos dostaniya xwe bi Romayê re xurt dike û şûnve, vêca mervantiya zewacê bi hikumdariya Partan re datîne. Bi vî awayî dîplomasiyeke bêhempa dimeşîne û herdu hikumdariyên dêwasa, dixesîne.

forms:
şûnda
şûnde
şûnva
şûn da
şûn de
şûn va
şûn ve

etymology_text: Ji şûn + -ve.


huge

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-huge.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-huge.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-huge.wav


flame

glosses: guriya agirî, pêlên agir, agir, çirîsk, gurmij


gurrmij

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre gurmij.


gurmij

forms: gurrmij


sened

text: Li mala ultra nasyonalîst û gomanbarê Ergenekonê Sinan Aygunî de di kasayek veşartî de serwetek derket. Li gora belgeyên polîs di kasayekê de 2.500.000 Euro, bi bihayê milyon Dolarên amerîkî çek û sened û dîsa bi bihayê sedhezar Dolaran zêr û micewheratên ji kevirên qedirbilind hatin dîtin.

ref: Netkurd.com, 7/2008

forms:
سهنهد
senet
sinet
sunet

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


hengaw

text: Dawayî hemû beşdaran ewe bû çon em dokumênte bixirête biwarî piyadekirdin? Em pirse zor rewa û giring e. Bêguman cêbecêkirdinî em erke çend hengaw û pêdawîstiyekî serekî dewêt ke demewêt le em nûsîne da basî hendêkiyan bikem.

ref: Teha Berwarî, Wezîrê werzişê û ciwanan: Çon nexşerêgayî werziş û lawan bikirête ecêndayî komelgeyî Kurdistan?, Netkurd.com, 7/2008


pêdawîstî

glosses: pêdivîtî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


çift

glosses: bêxêr, bêşens, bêyom, bêoxir, bextreş, mûdî, pûç, pûşil, şemet

text: Na birako, tu li ba min pir biha yî, lê tu dibînî rewşa me pirr xerab e. Ku em cuda bibin, hebe şensê te rabe û jiyan bi te re bikene. Tu dizanî, ez bi xwe bêşens im, eniya min çift e. Bawer ke bêoxiriya min bandorê li te dike û şensê te xerab dike. De here dûrî min bikeve belkî şensê te rabe kerooo!

ref: Zagros Osman: Welatê Xirpo û Zirpo, Lotikxane.com, 6/2008

forms: çifte

etymology_text: Hevreha çeft, çewt, çep. Bo werara ramanê bide ber latînî sinister (“çep; çift”).


çift

text: Bir çift çorap.

text: Çorabımın tekî nerede.


henderan

glosses: biyanistan, xerîbî, xurbet, tarawgeh, diyaspora


tarawge

glosses: biyanistan, xerîbî, xurbet, henderan, diyaspora


portal

text: Li piştî demekê ji sebebê ku kes nikare xwe bi xwe di mezata wan de bifiroşe, eBay wêneyê Trobasê ji portala xwe derdixe.

etymology_text: Bi rêya îngilîzî [Peyv?]portal ji îtalî [Peyv?]portale ji latînî [Peyv?]porta (dergeh).


portal

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-portal.wav


mibalexe

glosses:
ji hedê normal zêdekirin, qelewkirin, pesinandin,
fîşal, nitirandin, pirolekirin, çelwerîn, çirçiran

forms:
mubalexe
mibalixe

etymology_text: Ji erebî مُبَالَغَة (mubālaḡa).

誇大

roman: kuā dà

अतिशयोक्ति

roman: Ati sha yokti

hyphenation: mi·ba·le·xe


mubalexe

glosses: Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre mibalexe.

text: Ew tiştekî normal bû. Di çi merasîmê de were xwestin wê hevjîna min beşdar bibe, lê belê bê mubalexe. Hevjîna min herwiha bi min re derkete hilbijartinan jî. Çi dema ku were xwestin ew derdikeve protokolan.

ref: Nêçîrvan Barzanî li gor Avestakurd.net, 7(2008


licence

glosses: destûr, izin, îcaze, rêdan, ruxset, destûrname, lîsans

forms: license


license

forms: licence

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-license.wav


kînor

glosses: Kulê ku li Çermî mirov an jî li endamekî govdeyî wî tê û di hundirê wê de valahî çêdibe û kêmdigre.

forms: kunêr


heçê bi mal in bi xaltîk û xal in

glosses: Kesên ku xwedî malin û dewlwmendin nas, dost û hevalên wan jî pirin

forms: mal


kezebreşî

glosses: Kişandina derdên mezin û giran, aciz bûna zêde, verem bûn

text: Li ser bext û namûsa rojnama Rûdawê be, dibêjin Kejal xanim bi Kurdekî Urdunî re zewicîye û çûye serhewîyê. Ango; Ebdulwedûd efendî bi jin e û wê Kejal Ehmed xanim jî biçe qismetê jina yekem bixwe û wê kezebreşî bike.

ref: Lotikxane.com, 07/2008

forms: derd

etymology_text: kezeb + reş + î


pere dikutin mere

pos: phrase

pos_title: Biwêj

glosses: Ji bo mirov bibêje pere bûye sedema rûdan yan bûyera ku hatiye holê, bi pera çêbûye yan ji bo pera çêbûye

text:
Kuro dilê çi yabo qurban, pere ne pereeeeeeeee! De ka bila Ebdulwedûd efenî zilamekî feqîr û hejar bûye, bê birastî wê Kejal xanim biçûya ser hewîyê? Tobe!
Ji ber vê ye ku dibêjin „Pere dikutin mere“ brakoooooo…!

etymology_text: Ji pere + dikutin + mere


parabol

text: Ji salên 90-ê heta prosesa ko em îro gihayînê – wezîfedarê vê meseleyê rêzdar Sinan Ilhan jî li vê derê ye – ez dibêjim TRT weşana bi kurdî bike jî dibe û neke jî dibe. Teknolojî wisa pêşve çû û rewşa global ya dinyayê gehişt rewşeka wisa ko li Gewaşê li serê girekî li ser banê xaniyê mezrayekî tu parabolekê (sêl) dibînî. Li wê malê bi komandaya dûrragirê li Roj TV temaşa dikin, li Kurd-Satê temaşa dikin, li Kurdistan TV temaşa dikin û li Mezopotamya TV temaşa dikin. Yanî hon vê bikin jî dibe û nekin jî dibe, jixwe heger di kirina vê weşanê de jî hon behsa erebî û farisî bikin wateya wê ew e ko di eslê xwe de we hebûna kurdan wekî nasname hêj hezim nekiriye.

ref: Cengiz Çandar: Heta dewleteka neteweyî ya kurdî ava nebe, pirsa kurdî dê her hebe, kurdiya wê: Nefel.com, 7/2008


hafize

glosses: tomar, qeyd, cihê ku tişt tê de tên nivîsîn yan tomarkirin daku neyên jibîrkirin

forms: hafîze


beyhude

forms:
beyhudetir (comparative)
herî beyhude (superlative)
beyhudetirîn (superlative)


beyhude

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-beyhude.wav


bêhûde

text:
Erzan mefiroşe 'umrî dayi'
Bêhûde mebe li canî bayi

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
bêhûdetir (comparative)
herî bêhûde (superlative)
bêhûdetirîn (superlative)

etymology_text: Ji bê- + hûde.


axwîn

ipa: /ɑːxˈʷiːn/

hyphenation: ax·wîn


badîhewa

glosses:
bêfeyde, bêkêr, bêmifa, bêwec, hewante, deya, pûç, vala, bêçine, bêfêde,
 tiştê ku ti feyde nebe, tiştê ku mifa tê de nebe

text: - Dayê, gere te jê ra bigota, bila badîhewa neyên, bila xwe sivik nekin û bila li wî kurê xwe Qaçax e çi kureder e jî şîretekê bikin"

ref: Sîma Semend, Xezal, Weşanên Nûdem, 1996

forms:
badîhewatir (comparative)
herî badîhewa (superlative)
badîhewatirîn (superlative)
بادیهەوا
badilhewa


badilhewa

forms:
badilhewatir (comparative)
herî badilhewa (superlative)
badilhewatirîn (superlative)


bativ

glosses:
peq, peqilk, kînor, avzelêlk,
ava yan hewayê ku li ser leşê mirovî dicive bi taybetî dema ku leş dişewite

forms: bativk

ipa: /bɑːˈtɪv/

hyphenation: ba·tiv


belapêjgar

forms:
belapêjgartir (comparative)
herî belapêjgar (superlative)
belapêjgartirîn (superlative)

etymology_text: Ji bela + -pêjgar.


betave

glosses:
winda, hinda, berze, ne diyar, ne berçav
(bi taybetî tişta/ê ku ji nişkê ve ji ber çavan winda dibe)

forms:
betavetir (comparative)
herî betave (superlative)
betavetirîn (superlative)


dekan

etymology_text: Ji latînî decanus (serokêdeheskeran) ji decem (deh)

декан

roman: dekan

院長

roman: yuànzhǎng

დეკანი

roman: deḳani

дека́н

roman: dekán

ព្រឹទ្ធបុរស

roman: prœ̆tthôbŏrsâ

κοσμήτορας

roman: kosmítoras

κοσμήτωρ

roman: kosmḗtōr


dekan

glosses: dekan (serokê/a fakulteyekê yan kolejekê)


dekan

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dekan.wav


fakulte

forms: fakûlte

etymology_text: Bi rêya fransî faculté ji latînî facultas ji facilis (hêsan)


xavyar

forms:
havyar
haviyar
kaviyar
kavyar
xaviyar

etymology_text: Ji farisî خاویار (xavyar) ji خایه (xayê, “hêk”). Heman peyv ketiye tirkî (havyar) û pirraniya zimanên ewropî jî: fransî, îngilîzî, spanî, portugalî caviar, almanî Kaviar, îtalî caviale...

икра

roman: ikra


berbihêr

text: ...hevaltîya wî bi xelkê re jî xwe dispart vî exlaqê wî ê xweş û berbihêr.

ref: Robert Louis Stevenson, (wergêr Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, ISBN 978-605-2246-80-1

text: Pir li peyva 'xweşbîn' rast têm û ger min bi tirkî nizanibûya ê yekser maneya 'geşbîn/optîmîst' bihata aqlê min. Peyva 'berbihêr' ku da û dapîrên me bi kar tînin maneya têbihurîna tiştan/lênegirtinê (hoşgörü) dide û xweştir e. Yanî berbihêr were pêş, xweşbîn here defansê çêtir e.

ref: Ciwanmerd Kulek, twitter.com, 9/11/2018

forms:
berbihêrtir (comparative)
herî berbihêr (superlative)
berbihêrtirîn (superlative)


berxweş

forms:
berxweştir (comparative)
herî berxweş (superlative)
berxweştirîn (superlative)


bertijî

forms:
bertijîtir (comparative)
herî bertijî (superlative)
bertijîtirîn (superlative)

etymology_text: Ji ber- + tijî.


bertije

forms:
bertijetir (comparative)
herî bertije (superlative)
bertijetirîn (superlative)


betreng

forms:
betrengtir (comparative)
herî betreng (superlative)
betrengtirîn (superlative)


bedreng

glosses:
spîçolkî, zerik, zerhimî,
kesa/ê yan tişta/ê ku rengê wî guheriye yan xirab bûye

text:
Wey xawiyê de'weya kemalê
Ey xameyê serteraş-i bedreng
Bes nameyê xweşqumaş-i xweşreng

forms:
bedrengtir (comparative)
herî bedreng (superlative)
bedrengtirîn (superlative)
betreng

etymology_text: Ji bed + reng.


fan

glosses:
alîgir, piştevan, piştgir, sempatîzan
 (bi taybetî alîgirên taximên werzişê)

etymology_text: Ji îngilîzî fan, têkildarî fanatîk, fanatîzm


fan

glosses:
fan, alîgir, piştevan, piştgir, sempatîzan
 (bi taybetî alîgirên taximên werzişê)

audio: LL-Q1860 (eng)-Fake estate-fan.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-fan.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-fan.wav


tevîn

glosses:
civîn, kom bûn, beşdar bûn, tevlî bûn, amade bûn,
hatin cem hev

etymology_text: Ji tev + -în.

ipa: /tɛˈviːn/

hyphenation: te·vîn


tevîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


dilq

glosses:
cil, libas, cilûberg
(bi taybetî yên ku kesek pê xwe dike kesek din daku neyê nasîn)

text: Dehaq êdî împaratorekî zordar û zalim e, şahîtîya wî hezar sal dom dike. Lê Îblîs xwe dixe dilqê gerokekî zana û tê qesra Dehaq.

ref: Serdar Roşan: Çîroka Dehakî ya di Şerefnameya Fîrdewsî de vedibêje, Nefel.com, 7/2009

text: Were emê şevekê bikevine dilqê dewrêşa

ref: Chyet, Michael L. (2003): Kurdish-English Dictionary, Ferhenga Kurmancî-Inglîzî, Yale University Press, r. 153.

glosses: şêwe, şikil, şêwaz, dirûv, qalib, form, xwiyang

text:
lê Xwexa Xwe şkênand,
kete binyat'a xulamekî
û bû mîna meriva,
kete dilqê însên.

ref: Mihemed Selîm Siwarî: Mizgînî:Încîla bi Kurdî, Penas Media, 1983, r. 412

text: Di sersalê de xwe kiribû dilqê kalo

ref: Zana Farqînî, Ferhenga Kurdî - Tirkî, Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê, Avrêl, 2005, r. 537.

text: ketin dilqê polîs

forms: tilq

ipa: /dɪlq/


botav

glosses: Hin cûn giyayên kulîlkdar yên derman in.

text: Botav gîyayek bi kulîlk e, jibo heywanan jahr lê jibo mirovan şifayê dibarîne. Gelek navên wê yên din jî hene. Bi Kurdî wek Batovk, bahtov, sûrinc, nûjdar û hwd. Bi Tirkî Kantaron, kizilcirik, bînbîr delîk, koyun kiran. Bi navnetewî Hyperîcum triquertîfolîum, St Johanis wort û hwd. Li dinê nêzîkî 70 cûreyên wê hene. Rengên kulîlkên wê zer, sor, û binevşî (mor) ketûmat jî spî ne.

ref: Bavê Jîndar: Dermanxana xweristê, Lotikxane.com, 7/2008

forms:
bahtov
batov
behtov
batûv
botavk

millepertuis

roman: perforé

ipa: /boːˈtɑːv/


sorê

glosses:
Anîs, anix, hebeson, anason, anesûn, hebosan,
hin cûn giyayên kulîlkdar yên derman in.

text: Sorê gîyayek êşbir e. Li çolê şîn tê, belgên wê kesk, kulîlk spî ye. Belgên wê gurover, lê wek gurçikanin. Fêkîya wê biçûk e, wek girsikan e. Mezinahîya fêkî, dirêjî 6cm firehî jî 2 cm e. Rengên wan yan gewrê vekirî yan jî qahweyî ne. Gîyayek bêhneke wê ya xweser û tûj heye. Bejna wê 40 heta 70 cm bilind dibe. Nava qurmê wê vala, wek lûlan e. Di demên kevnar de Sûmerîyan (ku beşek ji Hûrî û Gûtîyên Çîyayên Zagros in) bi xwe re biribûn deştê. Misrîyan jî wek derman xebitandina wê ji Sûmerîyan fêrbûn û dera hukmê wan lê dermaz dibû belav kirin. Tê gotin ku welatê wê yê eslî Kurdistan e. Herçend Kurd wê ji çolê berhev dikin, lê miletên din jibo dermançêkirin, xweşikahî û ticaretê diçînin. Tê gotin 90 cûreyên wê hene.

ref: Bavê Jîndar: Dermanxana xweristê, Lotikxane.com, 6/2008

анасон

roman: anason

анис

roman: anis


anîs

glosses:
Sorê, anix, hebeson, anason, anesûn, hebosan,
hin cûn giyayên kulîlkdar yên derman in.


anix

etymology_text: Ji ermeniya kevn անանուխ (ananux) ji hurî *an-an-uḫḫə yan *an-an-uγə, hevrehaakadî 𒌑𒀭𒈾𒉌𒄷 (ananīḫu) ku bi ketina "a" ya destpêkê serekaniya peyva "nane" ya bi rêya erebî ji aramî ye. Binere: "nane".


anason

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-anason.wav


tevandin

glosses: têkil kirin, tevlihev kirin, tevî hev kirin, kirin nav hev

glosses:
civandin, kom kirin, beşdar kirin, tevlî kirin, amade kirin, hazir kirin,
anîn cem hev

etymology_text: Ji tev + -andin.

ipa: /tɛvɑːnˈdɪn/

hyphenation: te·van·din


pûjang

glosses:
bêwijan, gulmêş, gulikê maran,
hin cûn gulên kulîlkspî yan -zer in

text: Bêjan giyayek bêar e. Du cûreyên wê hene, kulîlk spî û kulîlk zer. Di nava mêrgan dirûngehan, cihên çêrê, bedenan, hema li her deverê şîn têt. Ji kevnar de di nava gel de jibo derman tê bikaranîn. Di Kurdî de çend navên wê yên din jî hene. Wek: Pûjang, Bêwijan, Gulmêş, Gulikê mahran û hwd. Gîyayek wek navê xwe bê jan e. Ango; çi janan (êşan- arêşan) nade mirov, çi bandorên wê yên neyînî nînin.

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


rûnas

glosses: giyayek kulîlkdar e, bistîka wî bipûrt e, kulîlkên wî spî yan zer in

text: Gîyayek di nav zevî, mêrg û teraşên deverên heta bilindîya 2000 – 2300 m de şîn têt. Bejna wê 60- 150 cm bilin dibe. Gîyayek bêhnxweş lê tama wê hinekî tahlok û pêverişok e ( zeliqok). Sê cûreyên wê hene. Bandora hersêyan jî wek hev e. Di kevnar de Yewnan, Romayîyan, Medan û Asurîyan jibo dermanên cûrbecûr dixebitandin. Li hinek deverên Îngilistanê jibo penîr tê bikaranîn. Di nav xelkê Îrlanda de li dewsa qehwê tê vexwarin. Mixabin ev gîyayê bikêr û derman hatîye jibîrkirin. Lewre li gelek deveran gundî dibêjin: Ew gîyayek bêkêr û xusardar e. Di van salên dawî de ku nexweşîya Penceşêrê zêde bûye, jibo tedawîya penceşêrê tê xebitandin. Ji nûve dîsan qedrê wê tê zanîn û di TIB ê de cihê xwe yê layioq digire.


lenf

glosses: xwîna spî, ava wek xwînê lê spî ya ku ji leşî tê, skinc

text: Astim, spazmayên givirandinê (hezimkirin - sîndirim), rêyên avrêjê, nexweşîya ba (romatîzma), hêrsbûn, hemi awayên westanê (betlîn), sermagirtin, grîp, acizahîyên ji tevgêra xwînê, herneroid, nexweşîyên perdeyên lenf, zorpêketina, destava zarowan, rawestandina xwînê (li ba jinan), emorît, edavên cerm, makoza, û nexweşîyên zûhrewî.

text: Sîstema lenfa weki sîstema xwînê li her derê bedenê da tên dîtin. Ew, ji demarên gelek tenik û girêkên lenf hatîye avakirin. Ew demarana ji tevinek dikşmin girêka lenfa.

ref: Anatomiya Bedena Mirovan, Huseyin Bektaş, Weşanên Deng

forms:
lemf
lemfa
lenfa

etymology_text: Bi rêya fransî fransî lymphe ji latînî latînî lympha ji yewnaniya kevn yûnaniya kevn νυμφε (numphe, “nîmf”).

лимфа

roman: límfa


faks

glosses: amûrek wek telefonê ye lê ne dengî lê nivîsê yan wêneyan ji cihekî dişîne cihekî dî

forms: telefaks

etymology_text: Bi riya îngilîzî fax, ji latînî facsimile ji facere (“kirin”) + similis (“eynî”)

ipa: /fɑːks/

hyphenation: faks


fax

text: ketin faxê

ref: Qanatê Kurdo, Ferhenga Kurdî-Rûsî , Moskow, 1960

наживка

roman: naživka

ловушка

roman: lovuška

засада

roman: zasada

ipa: /fɑːx/

hyphenation: fax


fax

glosses: (kevinbûyî an jî diyalektîka Brîtanî) por, pirç, mûyên serê mirov


morfem

glosses:
yeketeşe,
parçeyên peyvekê yên ku her yek jê wateyekê didiyê
 (bo nimûne: "ne-" û "giring" û "-î" yên peyva "negiringî")

etymology_text: Bi rêya fransî morphème yan îngilîzî morpheme ji yûnaniya kevn μορφή (şêwe, dirûv, dilq, form, şikil)

морфема

roman: morfema

تكواژ

roman: takvâzh

morfem#Icelandic

roman: morfem

морфема

roman: morféma


morfolojî

glosses: Lêkolînên zimannasî yên li ser parçeyên peyvan; pişka zimannasiyê ya ku lêkolînan li ser parçeyên ku peyv jê çêbûne dike.

text: Morfolojî zanista vekolana pêkhatin û sazbûna bêjeyan e. Heke mirov bi awayekî din bibêje, morfolojî zanista avahîsaziya bêjeyan e. Peyv ji morfeman pêk tê ango morfem yekeya herî biçûk a watedar e.

ref: Samî Berbang: Morfemên Kêşanê, Amidakurd.com, 7/2008

etymology_text: Bi riya fransî morphologie yan îngilîzî morphology ji yûnaniya kevn μορφή (morphḗ) (şêwe, dirûv, dilq, form, şikil) + -lojî

ᬭᬸᬧᬯᬶᬤ᭄ᬬ

roman: rupawidya

марфало́гія

roman: marfalóhija

марфалёгія

roman: marfaljóhija

морфоло́гия

roman: morfológija

مُورْفُولُوجِيَا

roman: morfolōjyā

ձևաբանություն

roman: jewabanutʻyun

مرفولوژی

roman: morfoloži

მორფოლოგია

roman: morpologia

מוֹרְפוֹלוֹגְיָה

roman: morfológya

морфология

roman: morfologiya

형태학

roman: hyeongtaehak

морфологија

roman: morfologija

морфология

roman: morfologiä

రూపనిర్మాణశాస్త్రము

roman: rūpanirmāṇaśāstramu

морфология

roman: morfoloğiya

морфоло́гія

roman: morfolóhija

μορφολογία

roman: morfología


tenîs

glosses: Lîstikek bi gogên biçûk e ku du yan çar lîstikvan di ser torrekê re bi kaşokên pan diavêjin aliyê dijberên xwe.

text: Ana Ivanovic hem şampiyona dilan hem jî a tenîsê ye

ref: Diyarname.com, 7/2008

etymology_text: Bi riya îngilîzî tennis ji fransiya kevn tenez (fransî tennis) ji tenir (“girtin, zeft kirin”).

টেনিস

roman: ṭeniś

тенис

roman: tiénis

網球

roman: wǎngtchyó

تنس

roman: tenis

تنیس

roman: tenîs

טניס

roman: ténis

ಟೆನ್ನಿಸ್

roman: ṭennis

테니스

roman: tyeoniseu

теннис

roman: tiénnis

டென்னிஸ்

roman: ṭeṉṉis

αντισφαίριση

roman: antisfaírisi

ipa: /tɛˈniːs/

hyphenation: te·nîs


tennis

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-tennis.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-tennis.wav


kuliyat

glosses: Hemû tiştên kesekî (bi taybetî hemû berhemên nivîskarekî).

text: Ji Avestayê Kuliyata Ehmedê Xanî

forms: kulliyat

etymology_text: Ji erebî كُلِّيَّات (kulliyyāt) pirjimara كُلِّيَّة (kulliyya), têkildarî kullî.


oxirme

forms:
oxirmetir (comparative)
herî oxirme (superlative)
oxirmetirîn (superlative)


balete

forms:
baletetir (comparative)
herî balete (superlative)
baletetirîn (superlative)


berdoş

glosses: ehmeq, serserî, sût, balete, tûle, tolaz

glosses: qeşmer^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
berdoştir (comparative)
herî berdoş (superlative)
berdoştirîn (superlative)
berdûş


hostexane

etymology_text: Ji hoste + -xane.

ipa: /hoːstɛxɑːˈnɛ/

hyphenation: hos·te·xa·ne


kesib

glosses: xizan, hejar, feqîr, belingaz, perîşan, şerpeze

text:
Yek soxt û her wisa bimînit
Yek kesib bikit heyat-i sermed
Ê dî diçite memat-i mumted

forms:
kesibtir (comparative)
herî kesib (superlative)
kesibtirîn (superlative)
kesb


delk

forms: delik

ipa: /dɛlk/


revo

glosses:
ref, revde, kom, garan
(bi taybetî ya hespan)

forms: revok

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevrehên kurdî ref, revde, farisî رم (rum) û رمه (rem), parsî rem, pehlewî remek. երամ (eram), երամ (eramak) û րամ(ram) yên ermenî, ܪܡܟܐ (remxa) û רמך (rammak) ya îbrî ji zimanên îranî hatine wergirtin.

兽群

roman: shòuqún

群

roman: qún

նախիր

roman: naxir

երամակ

roman: eramak

հոտ

roman: hot

բոլուկ

roman: boluk

ჯოგი

roman: ǯogi

עדר

roman: 'eder

להקה

roman: lehaka

стадо

roman: stádo

гурт

roman: gurt

หมู่

roman: mòo

ฝูง

roman: fŏong

κοπάδι

roman: kopádi

αγέλη

roman: agéli


xilindor

glosses: firû, xendol, xwerineke wek mast e û ji şîrê zêç ango ji şîrê heywana ku nû zaye tê meyandin

ipa: /xɪlɪnˈdoːɾ/

hyphenation: xi·lin·dor


herewez

glosses: pêdanî, hemejî, gap^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


qesel

text: Qesel Mehmûd giyayek bejna wê 10 – 40 cm bilind dibe. Mehên hezîran û tîrmehê kulîlkan vedike. Pelên wê û fêkiya wê biçûk in, dirûvê pela berûyê lêdixe. Lê pir hûrike. Ji ber ku pela wê wek pela berûyê ye, li hinek cîyan jêre dibêjin berûya erdê. Navê wê yê navnetewî Teucrium Chamaedrys e. Tirk jê re dibêjin "kısa Mahmut" an jî "dalak otu". Ji kevnar ve jibo derman ji aliyê hekîmên luqman ve dihat xebitandin. Niha ji aliyê tibê derman jê tên çêkirin. Li Kurdistanê wek giyayek çolî xwe bi xwe çêdibe. Kulîlkên wê peyazî (penbe) û peyazîyê vekirî û spî ne. Bêhnek xweş ji kulîlkên wê tê. Lewre Ewropî jibo xweşîkahî, park û baxçên xwe pê dixemilînin.

forms: قهسهل


koalisyon

glosses: Koma partiyên ku hikûmet bi hev re damezrandiye.

glosses: Hikûmeta ku ji çend partiyan pêk hatiye.

etymology_text: Bi rêya fransî coalition, ji latînî coalitus (hevbendî, hevpeyman), têkildarî coalescere ji alescere (têkil kirin, tevandin)

联合

roman: liánhé

συνασπισμός

roman: synaspismós


metamorfoz

glosses:
mirhov, teşabet, îbret, guherîn, transformasyon
 (bi taybetî di çîrokan de dema ku mirovek dibe ajelek yan riwekek)

etymology_text: Bi rêya fransî métamorphose ji yewnaniya kevnar meta- + morfoz


edîtor

glosses: sernivîser, berpirsê/a kovarekê yan rojnameyekê, redaktor

etymology_text: Bi rêya îngilîzî editor yan fransî editeur ji latînî editor (daner, nivîser) ji editio / editionem (pêşkêşkirin) ji ex- + -dere ji dare (dan, dayîn)


trawmatîk

text: Rewşa kurdan gelekî trawmatîk e.

ref: Kawa Nemir di hevpeyivînekê de li gel Maşallah Dekak, Peyamner.com, 7/2008

forms:
trawmatîktir (comparative)
herî trawmatîk (superlative)
trawmatîktirîn (superlative)

etymology_text: Ji trawma + -tîk.


tabi

glosses: têkildar, pêwendîdar, girêdayî, pabend, pêbend, aîd

forms:
tabi'
tabih
tabî

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]

notes:
tabi bûn
tabi kirin
tabibûn
tabikirin
tabibûyî
tabikirî


tabî

glosses: bêguman, eseh, rast, helbet, bêşik, ekîd

forms:
tebî
tebîî
tebî'î
tabi

etymology_text: Ji erebî [Peyv?].

notes:
tabî bûn
tabî kirin
tabîbûn
tabîkirin
tabîbûyî
tabîkirî


dûşîze

glosses:
zerî, keçik, canik, sitî
 (ya ku hê şû nekiriye)

text: Berhema Ariel Dorfman a bi navê The Death and the Maiden (Mirin û Dûşîze) wekî projeyeke lîstikê anîn.

forms: doşîze

etymology_text: Ji zimanên îranî, hevreha farisî دوشیزه (dûşîze), pehlewî dûşîçe, têkilî dot û dotmam yên kurmancî.


pirpar

text: Pirpar hêşînhatek gîyayî û bêar e. Di nav parêzan de (baxçên dikakan) xwebixwe di meha hezîran û tîrmehê de çêdibe û wek dikakan (zerzewat) tê xwarin. Gîyayek pirsalane ye. Navtenga wê razayî bi qasî mitroyekê dirêj dibe, bejna wê jî heta 30 cm bilind dibe. Belgên wê bê dûxûk, kesk û hêkanî, bi goşt û piravî ne. Belgên wê tacane wek qevdikan bihevre ne û di mehên tîrmeh heta êlûnê de vedibin. Rengên wan zer, eflatûnî an jî peyazî ne. Ew kulîlk paşê dibe qebsûl û di nava wê qebsûlê de gelek bizirên biçûk û reng reş hene.

ref: Lotikxane.com, 9/2009

forms:
pêpîne
pêpîner
pêrpîne
pêrpûn
pirparik
pirparîm
pirpark
pirparr
perrparr
pîrpirim
pîpirim

ipa: /pɪɾˈpɑːɾ/


şaqiz

text:
şaqiz bûn
kirmancî ne
soranîziman birîn
kirmancî ne
zazakîkirmancî ne ne ne ne

forms:
şaqiztir (comparative)
herî şaqiz (superlative)
şaqiztirîn (superlative)

ipa: /ʃɑːˈqɪz/


nazenîn

text:
Gulên roja pêşîn xamekên Flanderê
şirîniya hîlebaziyê ya mirin rûyê xwe pê reng dide
û hûn sorgulên nazenîn kulîlkên şopa vekişînê
rengê agirê dûr sorgulên Anjou.

ref: Louis Aragon: Sorgul û Xamekgul, wergerandin: Husein Muhammed, Kovara MEHNAME, jêgirtin: 7/2008

forms:
nazenîntir (comparative)
herî nazenîn (superlative)
nazenîntirîn (superlative)
نازهنین

etymology_text: Ji zimanên îranî, soranî نازهنین (nazenîn), farisî نازنین (nazenîn), têkilî naz, nazdar, nazik.


Venezuela

pos: name

pos_title: Serenav

text: Dema par hikûmeta Venezuelayê lîsensa televizyonekê betal kir û bi wî awayî ew qenal mecbûr ma weşana xwe tenê li ser qablo û satelîtê (peykê) berdewam bike, hikûmeta Almanyayê reyaksiyoneke tund nîşan da û ev yek pêkanîneke li dijî mafê ramanê nîşan da.

ref: Zekî Ozmen: Kurdên Almanya û qedexekirina Roj Tv, Diyarname.com, 7/2008

etymology_text: Ji îtalî Venezia (Venîsya) + spanî -zuela (-k, biçûk)

Венесуела

roman: Venesuelā

Венесуэлэ

roman: Veneswălă

ቬኔዝዌላ

roman: venezwela

Венесуэ́ла

roman: Vjenjesuéla

Вэнэсуэ́ла

roman: Venesuéla

ভেনেজুয়েলা

roman: bhenejuẏela

Венецуе́ла

roman: Venecuéla

ᏪᏁᏑᏪᎳ

roman: wenesuwela

委內瑞拉

roman: Wěinèiruìlā

ވެނެޒުއޭލާ

roman: venezuēlā

فِنْزُوِيلَا

roman: fenzuwēlā

ڤنزويلا

roman: vinizwēla, vinzuwilla

Վենեսուելա

roman: Venesuela

ونزوئلا

roman: venezu'elâ

ვენესუელა

roman: venesuela

वेनेज़ुएला

roman: venezuelā

וֶנֶצוּאֶלָה

roman: venetsuéla

වෙනිසියුලාව

roman: wenisiyulāwa

^베네수엘라

roman: Benesuella

ເວເນຊູເອລາ

roman: wē nē sū ʼē lā

Венесуэл

roman: Venesuel

ۋېنېسۇئېلا

roman: wënësu'ëla

ونزوېلا

roman: wenezuelā

Венесуэла

roman: Wenesuela

ཝེ་ནེ་ཟུའེ་ལ

roman: we ne zu'e la

وینیزویلا

roman: venīzvelā

وینزویلا

roman: venizvelā

វេណេហ្ស៊ុយអេឡា

roman: veineezuyʼeelaa

ווענעזועלע

roman: venezuele

Βενεζουέλα

roman: Venezouéla


Venezuela

audio: LL-Q1860 (eng)-Soundguys-Venezuela.wav


Venezuela

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-Venezuela.wav


Bolîvya

etymology_text: Ji navê Simón Bolívar, serokê gerîlayên rizgariya welatên Amerîkaya

Боливие

roman: Bolivie

ቦሊቪያ

roman: boliviya

Балі́вія

roman: Balívija

বলিভিয়া

roman: bôlibhiẏa

Боли́вия

roman: Bolívija

Боливи

roman: Boliwi

玻利維亞

roman: Bōlìwéiyà

ބޮލީވިއާ

roman: bolīviā

بُولِيفِيَا

roman: būlīfiyā

بوليفيا

roman: bōlīfya

بوليڤيا

roman: bōlīvya

Բոլիվիա

roman: Bolivia

بولیوی

roman: bolivi

ბოლივია

roman: bolivia

बोलिविया

roman: boliviyā

בּוֹלִיבְיָה

roman: bolívya

Боливия

roman: Boliviya

බොලිවියාව

roman: boliwiyāwa

^볼리비아

roman: Bollibia

ໂບລີວີ

roman: bō lī wī

Боливија

roman: Bolivija

बोलिव्हिया

roman: bolivhiyā

Боливи

roman: Bolivi

بولىۋىيە

roman: boliwiye

بولوويا

roman: bolowyā

Боливия

roman: Boliviä

బొలీవియా

roman: bolīviyā

Боливия

roman: Boliwiya

བྷོ་ལི་ཝི་ཡ

roman: bho li wi ya

បូលីវី

roman: bouliivii

באָליוויע

roman: bolivye

Βολιβία

roman: Volivía


dawerîn

glosses: dalepîn, dawerivîn, dilop-dilop jê werîn, çip-çip jê rijîn

glosses: Di nav avê de li binî berhev bûn.(bi tirkî dîbe çokmek)

etymology_text: Ji da- + werîn.

ipa: /dɑːwɛˈɾiːn/


dawerîn

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /dɑːwɛˈɾiːn/


dalepîn

glosses: dawerîn, dawerivîn, dilop-dilop jê werîn, çip-çip jê rijîn

etymology_text: Ji da- + lepîn.

ipa: /dɑːlɛˈpiːn/


dalepandin

glosses: dawerandin, dawerivandin, dilop-dilop jê werandin, çip-çip jê rijandin

etymology_text: Ji da- + lepandin.


dawerandin

glosses: dalepandin, dawerivandin, dilop-dilop jê werandin, çip-çip jê rijandin

forms:
dadiwerînim (present)
dadiwerînî (present)
dadiwerîne (present)
dadiwerînin (present)
dawerîne (imperative singular)
dawerînin (imperative plural)
dawerand (past)
dawerand (past)
dawerand (past)
dawerand (past)
da –werîn– (root present)
da –weran– (root past)
ez dadiwerînim (indicative present positive)
ez danawerînim (indicative present negative)
min daweran (indicative past positive)
min daneweran (indicative past negative)
tu dadiwerînî (indicative present positive)
tu danawerînî (indicative present negative)
te daweran (indicative past positive)
te daneweran (indicative past negative)
ew dadiwerîne (indicative present positive)
ew danawerîne (indicative present negative)
wê/wî daweran (indicative past positive)
wê/wî daneweran (indicative past negative)
em dadiwerînin (indicative present positive)
em danawerînin (indicative present negative)
me daweran (indicative past positive)
me daneweran (indicative past negative)
hûn dadiwerînin (indicative present positive)
hûn danawerînin (indicative present negative)
we daweran (indicative past positive)
we daneweran (indicative past negative)
ew dadiwerînin (indicative present positive)
ew danawerînin (indicative present negative)
wan daweran (indicative past positive)
wan daneweran (indicative past negative)
min dadiweran (imperfect positive)
min danediweran (imperfect negative)
min daweranibû (positive)
min daneweranibû (negative)
te dadiweran (imperfect positive)
te danediweran (imperfect negative)
te daweranibû (positive)
te daneweranibû (negative)
wê/wî dadiweran (imperfect positive)
wê/wî danediweran (imperfect negative)
wê/wî daweranibû (positive)
wê/wî daneweranibû (negative)
me dadiweran (imperfect positive)
me danediweran (imperfect negative)
me daweranibû (positive)
me daneweranibû (negative)
we dadiweran (imperfect positive)
we danediweran (imperfect negative)
we daweranibû (positive)
we daneweranibû (negative)
wan dadiweran (imperfect positive)
wan danediweran (imperfect negative)
wan daweranibû (positive)
wan daneweranibû (negative)
ez ê dawerînim (future positive)
ez ê danewerînim (future negative)
minê daweranibe (future perfect positive)
minê daneweranibe (future perfect negative)
tu yê dawerînî (future positive)
tu yê danewerînî (future negative)
teyê daweranibe (future perfect positive)
teyê daneweranibe (future perfect negative)
ew ê dawerîne (future positive)
ew ê danewerîne (future negative)
wê/wîyê daweranibe (future perfect positive)
wê/wîyê daneweranibe (future perfect negative)
em ê dawerînin (future positive)
em ê danewerînin (future negative)
meyê daweranibe (future perfect positive)
meyê daneweranibe (future perfect negative)
hûn ê dawerînin (future positive)
hûn ê danewerînin (future negative)
weyê daweranibe (future perfect positive)
weyê daneweranibe (future perfect negative)
ew ê dawerînin (future positive)
ew ê danewerînin (future negative)
wanê daweranibe (future perfect positive)
wanê daneweranibe (future perfect negative)
min daweraniye (perfect positive)
min daneweraniye (perfect negative)
min daweranibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min daneweranibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te daweraniye (perfect positive)
te daneweraniye (perfect negative)
te daweranibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te daneweranibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî daweraniye (perfect positive)
wê/wî daneweraniye (perfect negative)
wê/wî daweranibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî daneweranibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me daweraniye (perfect positive)
me daneweraniye (perfect negative)
me daweranibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me daneweranibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we daweraniye (perfect positive)
we daneweraniye (perfect negative)
we daweranibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we daneweranibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan daweraniye (perfect positive)
wan daneweraniye (perfect negative)
wan daweranibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan daneweranibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez dawerînim (present subjunctive positive)
(bila) ez danewerînim (present subjunctive negative)
(bila) min daweranibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min daneweranibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu dawerînî (present subjunctive positive)
(bila) tu danewerînî (present subjunctive negative)
(bila) te daweranibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te daneweranibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew dawerîne (present subjunctive positive)
(bila) ew danewerîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî daweranibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî daneweranibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em dawerînin (present subjunctive positive)
(bila) em danewerînin (present subjunctive negative)
(bila) me daweranibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me daneweranibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn dawerînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn danewerînin (present subjunctive negative)
(bila) we daweranibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we daneweranibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew dawerînin (present subjunctive positive)
(bila) ew danewerînin (present subjunctive negative)
(bila) wan daweranibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan daneweranibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min dawerana (imperfect subjunctive positive)
(bila) min danewerana (imperfect subjunctive negative)
(bila) min daweranibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min daneweranibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te dawerana (imperfect subjunctive positive)
(bila) te danewerana (imperfect subjunctive negative)
(bila) te daweranibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te daneweranibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî dawerana (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî danewerana (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî daweranibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî daneweranibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me dawerana (imperfect subjunctive positive)
(bila) me danewerana (imperfect subjunctive negative)
(bila) me daweranibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me daneweranibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we dawerana (imperfect subjunctive positive)
(bila) we danewerana (imperfect subjunctive negative)
(bila) we daweranibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we daneweranibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan dawerana (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan danewerana (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan daweranibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan daneweranibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê dawerana (present conditional positive)
minê danewerana (present conditional negative)
minê daweranibûya (preterite conditional positive)
minê daneweranibûya (preterite conditional negative)
teyê dawerana (present conditional positive)
teyê danewerana (present conditional negative)
teyê daweranibûya (preterite conditional positive)
teyê daneweranibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê dawerana (present conditional positive)
wê/wîyê danewerana (present conditional negative)
wê/wîyê daweranibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê daneweranibûya (preterite conditional negative)
meyê dawerana (present conditional positive)
meyê danewerana (present conditional negative)
meyê daweranibûya (preterite conditional positive)
meyê daneweranibûya (preterite conditional negative)
weyê dawerana (present conditional positive)
weyê danewerana (present conditional negative)
weyê daweranibûya (preterite conditional positive)
weyê daneweranibûya (preterite conditional negative)
wanê dawerana (present conditional positive)
wanê danewerana (present conditional negative)
wanê daweranibûya (preterite conditional positive)
wanê daneweranibûya (preterite conditional negative)
(tu) dawerîne (imperative present positive)
(tu) danewerîne (imperative present negative)
(hûn) dawerînin (imperative present positive)
(hûn) danewerînin (imperative present negative)
داوهراندن

etymology_text: Ji da- + werandin.


dawerandin

glosses: dawerivandina, palandina, parzinandina şekir hwd.


çêt

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


headache

etymology_text: Ji head + ache.

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-headache.wav


serêşî

glosses: nerehetî, bêzarî, bêhntengî, pirsgirêk, mişkîle

forms:
سهرئێشی
serêş
didanêşî
dilêşî
piştêşî
zikêşî

etymology_text: Ji ser + êş + -î.

баштыҥ оорузы

roman: baštïŋ ooruzï

মূৰৰ বিষ

roman: muror bix

баш ауыртыу

roman: baš awïrtïw

галаўны́ боль

roman: halaŭný bolʹ

главобо́лие

roman: glavobólie

頭痛

roman: tau⁴ tung³

頭赤

roman: tau⁴ cek³

頭那痛

roman: thèu-nà-thung

頭疼

roman: tóuténg

頭痛

roman: tóutòng

頭疼

roman: thâu-thiàⁿ

頭殼疼

roman: thâu-khak-thiàⁿ

صُدَاع

roman: ṣudāʿ

صداع

roman: ṣudāʕ

գլխացավ

roman: glxacʻav

пряорма

roman: prjaorma

سردرد

roman: sar-dard

માથાનો દુખાવો

roman: māthāno dukhāvo

თავის ტკივილი

roman: tavis ṭḳivili

सिरदर्द

roman: sirdard

सरदर्द

roman: sardard

כאב ראש

roman: ke'év rosh

හිසරදය

roman: hisaradaya

두통

roman: dutong

главоболка

roman: glavobolka

തലവേദന

roman: talavēdana

डोकेदुखी

roman: ḍokedukhī

टाउको दुखाइ

roman: ṭāuko dukhāi

頭病ん

roman: ちぶるやん, chiburuyan

сæрниз

roman: særniz

бас ауруы

roman: bas auruy

головна́я боль

roman: golovnája bolʹ

ခိၣ်ဆါ

roman: khoh̀ hsah

ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱦᱟᱹᱥᱩ

roman: bôhôk’ hăsu

தலைவலி

roman: talaivali

ปวดหัว

roman: bpùuat-hǔua

తలనొప్పి

roman: talanoppi

баш авырту

roman: baş awırtu

سر درد

roman: sar dard, sir dard

головни́й біль

roman: holovnýj bilʹ

ជំងឺឈឺក្បាល

roman: chumŋɨɨ cʰɨɨ kbaal

төбө ыарыыта

roman: töbö ıarııta

קאָפּווייטיק

roman: kopveytik

πονοκέφαλος

roman: ponokéfalos

κεφαλαλγία

roman: kefalalgía

ipa: /sɛɾ eːˈʃiː/

hyphenation: ser·ê·şî


riot

glosses: pevçûn, şer, serhildan, berelayî, laleşe

audio: LL-Q1860 (eng)-AcpoKrane-riot.wav


Russia

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-Russia.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-Russia.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-Russia.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Soundguys-Russia.wav


governor

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-governor.wav


commercial

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-commercial.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-commercial.wav


excuse

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-excuse.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-excuse.wav


policy

glosses: rênima, binema, siyasetrêjî, siyasetdanan, rêbaz, siyaset, polîtîka

audio: LL-Q1860 (eng)-Back ache-policy.wav

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-policy.wav


fashion

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-fashion.wav


royal

glosses: mîrane, paşayî, şahane, qralî, melikî, keyane

audio: LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-royal.wav


derc

text: "Derc dike", ango fêm dike, ser va diçe, tê derdixe. Ji merivan ra gava bêjin "fêm nakî", ew dikare bixeyîde, ji ber wê jî bi nermî dibêjin "derc nakî".

ref: Têmûrê Xelîl: Gotinên kurdî ko di nav kurdên Ermenistanê da mane, Nefel.com, 8/2007

forms:
derece
derz

etymology_text: Ji erebî [Peyv?], têkildarî zeîf.

추측

roman: chucheuk

εικασία

roman: eikasía

ipa: /dɛɾd͡ʒ/


deya

glosses: bêfeyde, bêkêr, bêmifa, bêwec, hewante, badîhewa, pûç, vala

glosses: bêçine^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
deyatir (comparative)
herî deya (superlative)
deyatirîn (superlative)
badilhewa


dêris

glosses:
israf, serfkirina bêwec yan bêsexbêr, bikaranîna bêmifa, avêtin,
tiştek çêkirin yan kirîn lê bo bikarneanîn yan avêtin,
 bêsexbêrî, zêhakarî, wehirandin, zêhakirin, feşartin

glosses: feşartin^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

glosses: Di stranên serhedê de dibêje, "li dêrisê gundan..." ango bi maneya li dewrûbera gundan.

forms:
dêrs
ders

hyphenation: dê·ris


feşartin

glosses:
dêris, israf, serfkirina bêwec yan bêsexbêr, bikaranîna bêmifa, avêtin,
tiştek çêkirin yan kirîn lê bo bikarneanîn yan avêtin,
 bêsexbêrî, zêhakarî, wehirandin, zêhakirin

glosses: bêsexbêrî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
فهشارتن
feşirandin
veşartin

ipa: /fɛʃɑːɾˈtɪn/

hyphenation: fe·şar·tin


feşartin

ipa: /fɛʃɑːɾˈtɪn/


wehirandin

glosses:
dêris, israf, serfkirina bêwec yan bêsexbêr, bikaranîna bêmifa, avêtin,
tiştek çêkirin yan kirîn lê bo bikarneanîn yan avêtin,
 bêsexbêrî, zêhakarî, feşartin, zêhakirin

glosses: hêlan^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
وههراندن
werandin

ipa: /wɛhɪɾɑːnˈdɪn/

hyphenation: we·hi·ran·din


wehirandin

glosses: Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

ipa: /wɛhɪɾɑːnˈdɪn/


dolîdang

glosses: hêlekan, hêlanek, hêlkan, çînçolek, çîncik, çîncîrik, hêzok^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: dolîdank

ipa: /doːliːˈdɑːnɡ/


gurgîn

glosses: zîrek, egîd, xurt^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms:
gurgîntir (comparative)
herî gurgîn (superlative)
gurgîntirîn (superlative)
girgîn

etymology_text: Belkî têkildarî gurg.


hêle

forms:
hêletir (comparative)
herî hêle (superlative)
hêletirîn (superlative)
hele


merx

text: Da binasî xeterên rê tu nebî xafil-i jêDicle ye lê di pir in bir birê pêl û ber û merxPîrê şear e di şi'rê we Melê şalifiroş

ref: Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

forms: marx

etymology_text: Bide ber hûrrî maḧri.


mêşindar

forms:
mêşindartir (comparative)
herî mêşindar (superlative)
mêşindartirîn (superlative)


navno

forms:
navnotir (comparative)
herî navno (superlative)
navnotirîn (superlative)


nivatin

text: ji sitiranên ser şînê ra bal me dibêjin nivatin.

ref: Têmûrê Xelîl bi navê xwe yê Hamlet Muradov di koma "Zimanê Kurdî" ya li ser Rûnameyê de, 5/2012

etymology_text: Hevreha farsiya maneşî niwāz- ("stran, kilam gotin") ji proto-îranî ni- + vāč ku herwiha hevreha dema niha bêj- a lêkera gotin.

ipa: /nɪvɑːˈtɪn/

hyphenation: ni·va·tin


nuxurî

text: ...Gelo bizanibûya ku di şûna nuxuriyê xaltîka wî de dilekî tijî bi bizotên êgir, di dinê xweliya xwe de ye, li benda îsmekî bê ye, Remezan tu carî behsa wî qazaxî dikir?

ref: Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1em, r. 35, ISBN 9786054497010

text: Bo xatirê Xezala diya xwe bi pirs-pirsyara nuxuriyê Xezalê - Riza, zivistana sala 1978-a ji Tûrkiyê hate Ermenîstanê...

ref: Frîda Hecî Cewarî, Bîranînên Min, Weşanên Lîmûş, 2010

text: Serdar nuxuriyê wê bû.

ref: Silêman Demir: Sorê Gulê, Nefel, 2002, r.118

forms:
نوخوری
nixurî
nûxûrî
nixûrî
nûxirî
nixurîtî

etymology_text: Hevreha farisî noxost, pehlewî nexust, almanî nächst, îngilîzî next ji zimanên îranî. Nax (yekem) ya ermenî ji zimanekî îranî hatiye wergirtin. Bêjeya kurmancî nik jî, nêzik jî ji heman rehê piraştine.

ipa: /nʊxʊˈɾiː/


parç

glosses: rik^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

forms: parçe

ipa: /pɑːɾt͡ʃ/

hyphenation: parç


pesarî

forms:
pisarî
pesar

hyphenation: pe·sa·rî


li talana yekî xistin

glosses: Talan kirina yekî, Bidestxistina malê yekî, li vir talan di wateya malê hatiye talankirin hatiye bikaranîn

forms: talan

etymology_text: Ji li + talana + yekî + xistin


qirik lê qetîn

glosses: Gelek caran bahs kirina li ser tiştekî, pir caran axaftina li ser tiştekî heta wê radeyê ku mirov jê aciz bive

text: Îcar dibêjin Nîlufer Akbala me li ber xwe dikeve, digrî û xwe bi xwe dibêje: „Îcar ez bawer dikim ku em û Tirk nikarin bi hevre bijîn“ filan û fîstan. Yaaaaaaa….. De derbasbûyî be Nîlufer xanim. Îcar te fêhm kir bê ji bo çi qirik li Lotikxanê diqete ezîza ber dilê minê?

ref: Lotikxane.com, 07/2008

forms: qirik

etymology_text: Ji qirik + lê + qetîn


quraftin

glosses: qetandina tiştên hişk bi xwar kirinê wek qetandina tiştên ji hesin, plastîk û bafon yan jî ji bo qetandin yan rakirina fêkîyên dara ji ciyê xwe

forms: qurifandin

ipa: /qʊɾɑːfˈtɪn/

hyphenation: qu·raf·tin


quraftin

ipa: /qʊɾɑːfˈtɪn/


quraftin

ipa: /qʊɾɑːfˈtɪn/


hemet

text: Hemeta xwe ji vîrusan û nemaze ji programa “Antivirus XP 2008” bikin. (xwe jê biparêzin)

ref: Nefel.com, 7/2008

forms:
hemmet
hemêt
himet


xes

glosses:
Kaho, kahû, marûl,
riwekek belgmezin ya wek kelemî ye û bi taybetî di nav zeleteyê de tê xwarin.

text:
Dil bi tayek nêrgizan de, nazikek terwende de
Gul dikin teşbîhê xaran her xes û xaşak-i rûh
Cama 'işqê pakê rûhanî tuhûra batin e

forms:
خهس
xas
xasî
xesî

etymology_text: Ji erebî خس (xess), hevreha maltî ħassa (xesse), îbrî חסה (xese), akadî ḫassū (xessû), aramî ܚܣܬܐ (ħassiθɑ / xesiθa), hemû sûmerî 𒄭𒊬 (/ḫiz/).

салатка

roman: salatka

ipa: /xɛs/


kaho

glosses:
Xes, marûl,
riwekek belgmezin ya wek kelemî ye û bi taybetî di nav zeleteyê de tê xwarin.

forms: kahû

etymology_text: Hevreha yan ji farisî کاهو, teberî kehûk, gîlekî kehû, mazenderanî kehû û kehîr... ji zimanên îranî. Ihtimalen têkilî zazakî kiho (kesk).

ipa: /kɑːˈhoː/

hyphenation: ka·ho


asteroîd

text: Daîreya ezmanî ya amerîkî NASA-yê ragihand ku şeva bohirî du astreoîdên (kevirên ezamnî) ku weka cisma 2008 BT18 hatine binavkirin bi bezek di seatê bi 45.000 KM-yî di ber cîhana me re derbas bûne.

ref: Netkurd.com, 7/2008

forms: meteorît

etymology_text: Ji îngilîzî asteroid ji latînî aster (“stêr”) + yûnaniya kevn εἶδος (eîdos, “wek, mîna”).

астероид

roman: asteroid

αστεροειδής

roman: asteroeidís

ipa: /ɑːstɛɾoːˈiːd/

hyphenation: as·te·ro·îd


bêçine

glosses: bêfeyde, bêkêr, bêmifa, bêwec, hewante, deya, pûç, vala, badîhewa

forms:
bêçinetir (comparative)
herî bêçine (superlative)
bêçinetirîn (superlative)
badilhewa


muzîkalîte

glosses: muzîkalbûn, ahengdarî, awazdarî, li gor ahengan yan awazan

etymology_text: Ji muzîk + -alîte.

музыкальность

roman: muzykalʹnostʹ

μουσικοτητας

roman: mousikotitas


etûr

glosses: lûlik, kulavkî (xwarinê weke silendir di nav nên bigerînî)


raportor

glosses:
ragihîner, amadekerê raporekê,
kesa/ê ku ji alî dezgehekê ve hatiye tayinkirin daku lêkolînan li ser mijarekê bike û raporekê li ser wan lêkolînan amade bike

etymology_text: Ji fransî [Peyv?]rapporteur (rojnamevan) ji rapport + -eur

εισηγητής

roman: eisigitís


ketûm

glosses: Kesa/ê ku nehêniyan dizane lê eşkere nake.

forms:
ketûmtir (comparative)
herî ketûm (superlative)
ketûmtirîn (superlative)
ketim
ketum

etymology_text: Ji erebî كَتُوم (katūm).


ketim

pos_title: Formeke lêkerê

glosses: Kesê yekem yekjimar raboriya sade ji lêkera ketin.


bi hev ketin

glosses: pev çûn, li hev xistin, li hev dan, şerê hev kirin

forms:
bihevketin (noun-from-verb)
bi hev keftin
ji hev ketin
li hev ketin

etymology_text: Ji bi hev + ketin.


bakir

text: Xasma 'ezeb û keçê di bakirElqisse cewahirê di nadir

ref: Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692

forms:
bakirtir (comparative)
herî bakir (superlative)
bakirtirîn (superlative)
bakîr

etymology_text: Ji erebî بكر (bikr), hevreha akadî bukru, îbranî bikûr, aramî bekara.


bakîr

forms:
bakîrtir (comparative)
herî bakîr (superlative)
bakîrtirîn (superlative)


miema

glosses: mamik, zanîşk, tiştanok, çiştan, demdamk, nehênî

text: Di metneke edebî de divê peyam veşartî be. Her wekî ku Çemê Murad di çileya zivistanê de di ser re qeşa bigre lê dîsan jî meriv têbigihê ku di binî re diherike. Wek mînak, di çîroka “Berxwedana Biçukekî û Azadî” de, hê di serî de meriv ji navê wê têdigihê ku qala yan jî tarîfa berxwedana piçûkekî û azadîyê dike. Ev sernav bi xwe, şîrove ye, hukumdayîn e. Û edîbê çîroka “Derd Man” jî dibêje “Di rastîyê de li herêmê jî kêm zarok ji ser xwarinê têr radibûn.” Nexwe, edîbî bi xwe muhakemeya xwe kirîye, tenê ji xwendevan re xwendin hiştîye! Her wekî ku meriv rabe wêneyê sêvekê çêbike û li binî jî binivîse, “Ev sêv e”. Nexwe, divê edîb wisan nîşan bide ku xwendevan bi xwe têbigihê. Heke ne wisan bûya dê her kes bibûna edîb, yan jî, kê çi binivîsanda dê bibûya berhemeke edebî. Ji alîyê din ve, heke di berhemê de muammayek nîn be, yan jî berhem meraq li xwendevanê xwe peyda neke, ew berhem mirî ye!

ref: Roşan Lezgîn: Derbarê Pêşbeziya Çîrokan a Nûbiharê de, kovara Nûbiharê, hj. 102, sala 2008, Nubihar.com

forms: muema

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

αίνιγμα

roman: aínigma


mamik

glosses: miema, zanîşk, tiştanok, çiştan, demdamk, nehênî

glosses: Darikê li nav bûstanan wek mirovan tê xemilandin daku çivîk jê bitirsin û berhemên çandinê nexwin.

forms:
مامک
mamk

etymology_text: Ji erebî معما (mu'emma) + -ik.

ӱркӱткиш

roman: ürkütkiš

চৌ

roman: sou

ҡарасҡы

roman: qarasqï

пу́дзіла

roman: púdzila

কাকতাড়ুয়া

roman: kaktaṛuẏa

плашило

roman: plašilo

စာချောက်ရုပ်

roman: cahkyauk-rup

稻草人

roman: dou⁶ cou² jan⁴

稻草人

roman: dàocǎorén

катемпи

roman: katempi

فَزَّاعَة

roman: fazzāʿa

تخويف

roman: taḵwīf

فَزَّاعَة

roman: fazzāʕa

խրտվիլակ

roman: xrtvilak

тандавкс

roman: tandavks

مترسک

roman: matarsak

ચાડિયો

roman: cāḍiyo

საფრთხობელა

roman: saprtxobela

דַּחְלִיל

roman: dakhlíl

ಬೆದರುಗೊಂಬೆ

roman: bedarugombe

ಬೆಚ್ಚು

roman: beccu

ಬೆಚ್ಚಿಗ

roman: becciga

ಗುಮ್ಮ

roman: gumma

ಬೆರ್ಚಪ್ಪ

roman: bercappa

허수아비

roman: heosuabi

ຫຸ່ນໄລ່ກາ

roman: hun lai kā

стра́шило

roman: strášilo

пла́шило

roman: plášilo

നോക്കുകുത്തി

roman: nōkkukutti

ਡਰੋਣਾ

roman: ḍaroṇā

чу́чело

roman: čúčelo

пу́гало

roman: púgalo

хӯса

roman: xüsa

சொக்கன்

roman: cokkaṉ

หุ่นไล่กา

roman: hùn-lâi-gaa

దిష్టిబొమ్మ

roman: diṣṭibomma

వెరబొమ్మ

roman: verabomma

దృష్టిబొమ్మ

roman: dr̥ṣṭibomma

опу́дало

roman: opúdalo

поторо́ча

roman: potoróča

ចំឡោង

roman: cɑmlaong

តាដុង

roman: taadong

ទីងមោង

roman: tiingmoong

σκιάχτρο

roman: skiáchtro


zanîşk

glosses: mamik, miema, tiştanok, çiştan, demdamk, nehênî

etymology_text: Ji zanîn + -îşk.

αίνιγμα

roman: aínigma


tiştanok

glosses: mamik, metelok, zanîşk, miema, çiştan, demdamk, nehênî

forms: تشتانۆک

etymology_text: Dibe tişt + -anok


çiştan

glosses: mamik, zanîşk, tiştanok, miema, demdamk, nehênî

glosses: leyistin, çîsteçîst, çwîstin, lîstineke xwerû û solo wek koçekî û dansên ewropî ango çwîstlîstin,çwîst lîstin,


demdamk

glosses: mamik, miema, tiştanok, çiştan, zanîşk, nehênî

ipa: /dɛmˈdɑːmk/


sabiqe

glosses: tawanname, rabirda, tomara anku qeyda tawanên ku kesekî kirine û pê hatiye cezakirin

forms: sabiqa

etymology_text: Ji erebî [Peyv?]


şahînet

glosses: şahî, cejn, roşan, pîrozbahî, pîrozkirin

text: Tosinê Reşîd û nivîskarê vê bendê xwestin di sala 1999-an de 90-saliya Qanatê Kurdo bi awayekî zanistî şahînet bikin. Jina Qanat ya ku kurdan vê re digotin "tu dayika kurda yî" dema mêrê wê sax, lê dema zanayê kurdan rehmetî bû, Nadêjda Vasîliyêvna nikanîbû wêneyine Q. Kurdo ji me re bişandana, bihayê posteyê tune bû.

ref: Husên Hebeş: Destnivîsa Ferhenga Celadet Bedirxan, celadet.com, 7/2008

glosses: kêf^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

notes:
şahînet kirin
şahînet dan
şahînetkirin
şahînetdan
şahînetkirî


şîrheram

glosses: kesa/ê bêesl, bêcibilyet, bênamûs, xwînheram

text: Rûreşîya ku bi navê “eşq”ê tê şîfrekirin û nasîn, eşq bêmecal hiştîye; loma ji ber van sewdayên şîrheram, eşqê di merzelê hundirê xwe de jibîrbûnan re gor vedaye, sûretên bêhesab binax kirine. Li ser kevirê tirbê, îmla pirsê danîye û reşa xwe girêdaye, şîn daniye.

ref: Nûbihar, Em, Mansûr û lejyoner, Sever Işık, hj. 102, 2008

etymology_text: Ji şîr + heram.


sportîst

glosses:
werzişvan, sporvan, sporker,
kesên ku sporê anku werzişê dikin (bi taybetî bi profesyonelî)

etymology_text: Ji sport + -îst.


sport

audio: LL-Q150 (fra)-Sartus85-sport.wav


sport

audio: LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-sport.wav

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-sport.wav


turnuwa

glosses:
dewre, dewrî,
xelekên lîstikan yên ku li pey hev tên lîstin,
maçên ku li dûv hev tên lîstin

text: Peywendiyên Yekîtiya Futbola Kurdistanê bi tîmên welatên din re çêbûn. Ji wan hinan xwest ku em turnuwayên taybetî yên navneteweyî li Kurdistanê bi rê xin da ew bên futbolê li Kurdistanê bileyizin.

etymology_text: Deyn ji fransî tournoi ji torneier ji latînî tornare (zivirandin).

경기 대회

roman: gyeonggi daehoe

πρωταθλήματα

roman: protathlímata


serlêdan

glosses: navnivîsî, miraciet, daxwazkirin, amojî, şêwr, xwestin, ricajêkirin, tikajêkirin

forms:
serîlêdan
seredan
serdan
serhildan

etymology_text: Ji ser + lê + dan.


pîtol

text: Gelek dewlet dixwazin kesên Kurd yên dahêner (mucîd, îcatkar) zana û pîtol (feylesof), ew dixwazin wana wek Ereb, Tirk û Faris bidin nasandin. Ji wana yek jî zanayê bi navê xwe yê kurt tê nasîn Îsmaîlê Cezîrî ye. Ew ji eşîra Botan e. Di sala 1136 an de li Cezîrê li taxa bi navê ”Deryê Çiya“ têye navkirinî lê hatiyê cîhanê. Navê wî Îsmaîlê ji Cezîrê ye. Navê bavê wî jî, Rêzaz e. Yanê lawê Rêzaz, Îsmaîlê ji Cezîrê- Ji bo vê jî bi kurtahî jê re Cezîrî hatiye gotin. Di dema ew jiyayî de ji bo ku tukesî wek wî zana û zîrek nîn bûye. Bi wateya kesê bêemsal yê herî rind û qenc, jê re Ereban gotiye “Bedî-ûz Zaman Ebûl-îz Îsmaîl bîn El-Razaz El-Cezîrî El Kurdî“.

ref: A. Balî: Zanyarê kurd, bavê robot û kompûterê Îsmaîlê Cezîrî, 1136 - 1206, Amidakurd.com, havîn 2008

glosses: aqildar, hişmend^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


dahên

glosses: îcad, keşf, tiştê ku kesek cara yekem çêdike

glosses: danîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: dahênan

ipa: /dɑːˈheːn/


formalîte

glosses: resmiyet, fermîtî, konvensiyonelî, resmîtî, formalbûn, formalî, formalîtî, formaltî

text: Taha Berwarî radigihîne ku ji hin waran de wezaret diviya têkeve nav kar, mesela miraceatê, formalîteyan peywendiyên dîplomasî, vize û seferê û hwd. Wekî din jî werziş li Kurdistanê li ser navê Kurdistanê gelek nuh e, gelek bêtecrube ye, mihtacî rêberiyeka modern a xwedan vizyon e da karibe di karûbarên xwe de rêkeftî û serkeftî be û ber bi muesesetiyeka modern ve biçe, loma ew vî karî wek misyonekê ji xwe re dibîne, amade ye xwe bide ber xurdekariyan û karên rojane jî bi şertê ku midaxeleyî nav karûbarên dezgeh û rêxistinên din nebe û wan ber bi sistî û hêvîdariya jiderveyî xwe de nebe.

etymology_text: Ji fransî formalité ji formel + -ité


derhoze

text: Bi dahênan çax hatine vekirin û çax hatine guhartin. Her dahênek nû bi xwe re dinya carek din ronahî kirye û jiyana mirovetiyê bi xwe re pêş ve biriye. Çavkaniya vejenê (enerjiyê) bi kêranîna avê û bi quweta helmê (buxarê) bi kêranîna hewa ve wê bi xwe re derhozên (mucîzeyên) mezin anîne.

glosses: keramet^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

etymology_text: Ji der- + hoze.

معجزه

roman: mo'jeze

чудо

roman: čúdo

θαύμα

roman: thávma


teraz

glosses: hevsengî, miwazene, balans, yeksengî, muwazene, terazû

text: Di vê agahiyê de mirov pê dihesê ku Cezîrî zanîna dahênanên xwe bes di teorî de nehîştine û ewna di pratîkê de jî qasî qasî 60 dahênan (îcad) afirandine û makîne çêkirine!.. Di makîneyên çêkîrî de terazên (hevseng, muwazene) cuda cuda bi kar anîne û di hemiyan de jî bi ser ketiye.

notes:
teraz kirin
terazkirin
terazkirî


miracle

audio: LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-miracle.wav


lejyoner

forms: lejiyoner

etymology_text: Ji fransî [Peyv?]légionnaire


lejyon

glosses:
feyleq,
komek mirovan (bi taybetî komek eskeran)

forms: lejiyon

etymology_text: Bi rêya fransî legion ji latînî legiō


pakîze

glosses: pak, paqij, bijûn, temîz, kiça ku kiriyarên sêksî encam ne dayin

text: Çira êdî kilamên pak û pakîze xenzîrê xiniz dinehwirînin?

ref: Sever Işık: Em, Mansûr û lejyoner di kovara Nûbihar de, hj. 102, 9/2007

forms:
pakîzetir (comparative)
herî pakîze (superlative)
pakîzetirîn (superlative)

etymology_text: Ji farisî پاکیزه (pakîze, “pakîzê”), hevreha kurmancî paqij.


xiniz

forms:
xiniztir (comparative)
herî xiniz (superlative)
xiniztirîn (superlative)


rût û repal

forms:
rût û repaltir (comparative)
herî rût û repal (superlative)
rût û repaltirîn (superlative)

etymology_text: Ji rût + û + repal


flaş

text: Fotoğraf makinesinin flâşı.


îmal

forms:
îmhal
îmale

etymology_text: Ji erebî إِعْمَال (ʾiʿmāl), ji أَعْمَلَ (ʾaʿmala).

notes:
îmal kirin
îmalkirin
îmalkirî


aqil nehatin serî

glosses: ji bûyeran ders negirtin, rûdanên nexweş bên serê mirov û mifa jê negirtin

text: Di derbarê terorê de jî gotiye:“Cîgerlerim, em bi biryar in ku bi Tirkiyê re serêşa PKK ji holê rakin. Me serokê PKK li ezmanan gerand, welat bi welat danî, li Kenya kir mêvan, lê xuyaye aqilê wan nehatiye serê wan. Vê carê emê li Marsê ciyekî ji wan re peyda bikin ku têkilîya wan û dinyayê ji hev qut bibe“ filan û dîsa fîstan.

forms: aqil hatin serî

etymology_text: * aqil + ne + hatin + serî


kirîvantî

forms: kirîv

etymology_text: : Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


hêlkan

glosses:
hêsk, colane, dêdik, deydik, dolîdank, hêlane, hêlanek, hêlanok, hêlekan, hêzok, çîncik, çîncîrik, çînçolek, dêdîk, deydîk,
rûnişteka ku bi werîsan yan zincîran bi darekê yan çend daran ve hatiye hilawîstin û mirov xwe tê de dihejîne

text: Şewqa agirê sobê li dîwêr mîna hêlkanê dihejiya.

ref: Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

text: Piştî van agahdariyên di derbarê Ahmet Turkî de êdî divêt mirov li ser fikir û helwêstên wî jî du gotinan bibêje ko bê ew çima di serokatiya vê (DTP) partiyê de weha mîna hêlkanê kil dibe û gah dihere û gah tê.

ref: Enwer Karahan: Her û her Ahmet Turk, Nefel.com, 7/2008

forms:
hêlekan
hêlane
hêlanok
colank
landik

качели

roman: kačeli


alîk

glosses: Xwarina ku yek dide heywanên kedî (ka, ceh, çilû).

forms: ئالیک

фураж

roman: furaž

կեր

roman: ker

χορτονομή

roman: chortonomí

ipa: /ɑːˈliːk/

hyphenation: a·lîk


alîk

glosses: aliyek, rexek, hêlek, terefek, yek alî, alek


tesdîq

glosses: sediqandin, rastandin, belgandin, esehîkirin, piştrastkirin, misogerkirin, temînkirin, kirin pêbawer

text: Ez dikarim bi belgenameyan tesdîq bikim ku gotina min rast e.

text: Min bi xwe nedît, lê hevalên ko di heman organan de bi wî re xebitî bûn, ev tesbîta wî dostî tesdîq dikir ko di civînên partiyê de wî gelek caran li gora fikrên xwe helwêst daneniye.

ref: Enwer Karahan: Her û were Ahmet Turk, Nefel.com, 7/2008

etymology_text: Ji erebî تَصْدِيق (taṣdīq), têkildarî sedîq, sediqandin.

oikeaksi

sense: tesdîq kirin


pîşk

text: FerhengaPîşkên Kurdî

ref: navê pirtûkeka Îbrahîm Remezan Zaxoyî, weşanxaneya Spîrêz, Dihok 2007

forms: pişk


avzêr

glosses: tiştê ku bi ser ve zêrrî pê hatiye biriqandin lê di nav de ne zêrr e

text: Zincîra stuyê Ciwanê avzêrkirî ye; ne zêr e.

ref: Îbrahîm Remezan Zaxoyî, Ferhenga Pîşkên Kurdî, weşanxaneya Spîrêz, Dihok, 2007

forms: avzêrr

etymology_text: Ji av + zêr.

ipa: /ɑːvˈzeːɾ/


xwîk

forms:
xûg
xûk
xwîg

etymology_text: Bi esehî nayê zanîn lê ihtimalen ji *hûk ji tirkî yük (bar, berpirsiyarî, bac).


fabrîkasyon

text: Dîsa wan li ser fabrîkasyona huner, yanî huner weke pêvajoya maddî analîz dikirin.

ref: Şerefxan Cizîrî, Kultur û Raman https://web.archive.org/https://bnk.institutkurde.org/images/pdf/MPQF67WJSR.pdf arşîv, Weşanên Nûdem, Stockholm, 1996, r. 88, ISBN 91 88592-24 3

text: “Otonomiya demokratîk” fabrîkasyoneka rêberê PKK-ê Abdullah Ocalanî ye û baş ne diyar e ka nêveroka wê çi ye.

etymology_text: Bi rêya fransî fabrication, ji latînî fabricatio ji fabricare (“çêkirin”).


konfederasyon

glosses:
komhevî,
yekîtiya navbera hin dewletan yan wîlayetan yên rêkxistinên siyasî

etymology_text: Bi rêya fransî confédération ji latînî


binçenganê

glosses: Werzişa ku du kes xwe li hev didin daku yek pişta yê dî biêxe erdê.

text: Binçenganêkirin corek e ji corênzorxanê.

ref: Îbrahîm Remezan Zaxoyî: Ferhenga Pîşkên Kurdî, weşanxaneya Spîrêz, Dihok 2007, r. 46

etymology_text: Ji binçeng + -anê.

ipa: /bɪnt͡ʃɛnɡɑːˈneː/

hyphenation: bin·çen·ga·nê


gulaş

صراع

roman: sera'

hyphenation: gu·laş


gulaş

text: Heke meriv behsa pêlewanî û qaqîboxwêzî, rovîtî û tirsonekî û bizdonekî û filan û bêvan bike, meriv bi qaçaxî xeber nade. Di vê navberê de, ez viya jî bibêjim; hinde nivîskarên me yên din jî hene, ji xwe re kirine edet, di hinde nivîsên xwe de nav nadin lê hin kesan di bin erdê re dikin ku meriv nizane ka ew kî ye yan kî ne. Bi ya min, ev gulaşa qaçax e. Yên ku nav nadin, yan mînakan nadin û rexne dikin, bi vî awayî çi xêreka nivîsîna wan çênabe. Helbet meriv dikane di gotara xwe de bi hêsanî navê yekî bide, çima nede?! Lê divêt meriv bi edeb be, bi wijdan be, bi sewîye be, bi delîl û îsbat binivîse, baş li ser bifikire ku dê mesele bi kû de here!... Nav nadin, vê yekê ji xwe re dikin mertal, û berdan berdan diqelêşin! Wekî mînak, ev e, kek Arjenê me jî nav nedaye lê hûn bi xwe dibînin ku çawa nivîsîye!´

ref: Lezgîn Roşan: Mirîhezê Dost Çîyayî!, Netkurd.com, 7/2008

etymology_text: Ji mecarî gulyás, kurteya gulyáshús (goştêgavanan).


gulaş

glosses: xwarineke bigoşt, ava firingîyan a gele Mecer


cemisandin

glosses: Xwarin di nav rûnê kel (germ) de sor kirin, qelandin, biraştin, kizirandin

forms:
dicemisînim (present)
dicemisînî (present)
dicemisîne (present)
dicemisînin (present)
bicemisîne (imperative singular)
bicemisînin (imperative plural)
cemisand (past)
cemisand (past)
cemisand (past)
cemisand (past)
–cemisîn– (root present)
–cemisand– (root past)
ez dicemisînim (indicative present positive)
ez nacemisînim (indicative present negative)
min cemisand (indicative past positive)
min necemisand (indicative past negative)
tu dicemisînî (indicative present positive)
tu nacemisînî (indicative present negative)
te cemisand (indicative past positive)
te necemisand (indicative past negative)
ew dicemisîne (indicative present positive)
ew nacemisîne (indicative present negative)
wê/wî cemisand (indicative past positive)
wê/wî necemisand (indicative past negative)
em dicemisînin (indicative present positive)
em nacemisînin (indicative present negative)
me cemisand (indicative past positive)
me necemisand (indicative past negative)
hûn dicemisînin (indicative present positive)
hûn nacemisînin (indicative present negative)
we cemisand (indicative past positive)
we necemisand (indicative past negative)
ew dicemisînin (indicative present positive)
ew nacemisînin (indicative present negative)
wan cemisand (indicative past positive)
wan necemisand (indicative past negative)
min dicemisand (imperfect positive)
min nedicemisand (imperfect negative)
min cemisandibû (positive)
min necemisandibû (negative)
te dicemisand (imperfect positive)
te nedicemisand (imperfect negative)
te cemisandibû (positive)
te necemisandibû (negative)
wê/wî dicemisand (imperfect positive)
wê/wî nedicemisand (imperfect negative)
wê/wî cemisandibû (positive)
wê/wî necemisandibû (negative)
me dicemisand (imperfect positive)
me nedicemisand (imperfect negative)
me cemisandibû (positive)
me necemisandibû (negative)
we dicemisand (imperfect positive)
we nedicemisand (imperfect negative)
we cemisandibû (positive)
we necemisandibû (negative)
wan dicemisand (imperfect positive)
wan nedicemisand (imperfect negative)
wan cemisandibû (positive)
wan necemisandibû (negative)
ez ê bicemisînim (future positive)
ez ê necemisînim (future negative)
minê cemisandibe (future perfect positive)
minê necemisandibe (future perfect negative)
tu yê bicemisînî (future positive)
tu yê necemisînî (future negative)
teyê cemisandibe (future perfect positive)
teyê necemisandibe (future perfect negative)
ew ê bicemisîne (future positive)
ew ê necemisîne (future negative)
wê/wîyê cemisandibe (future perfect positive)
wê/wîyê necemisandibe (future perfect negative)
em ê bicemisînin (future positive)
em ê necemisînin (future negative)
meyê cemisandibe (future perfect positive)
meyê necemisandibe (future perfect negative)
hûn ê bicemisînin (future positive)
hûn ê necemisînin (future negative)
weyê cemisandibe (future perfect positive)
weyê necemisandibe (future perfect negative)
ew ê bicemisînin (future positive)
ew ê necemisînin (future negative)
wanê cemisandibe (future perfect positive)
wanê necemisandibe (future perfect negative)
min cemisandiye (perfect positive)
min necemisandiye (perfect negative)
min cemisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
min necemisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
te cemisandiye (perfect positive)
te necemisandiye (perfect negative)
te cemisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
te necemisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wê/wî cemisandiye (perfect positive)
wê/wî necemisandiye (perfect negative)
wê/wî cemisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wê/wî necemisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
me cemisandiye (perfect positive)
me necemisandiye (perfect negative)
me cemisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
me necemisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
we cemisandiye (perfect positive)
we necemisandiye (perfect negative)
we cemisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
we necemisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
wan cemisandiye (perfect positive)
wan necemisandiye (perfect negative)
wan cemisandibûye (nonconfirmative pluperfect positive)
wan necemisandibûye (nonconfirmative pluperfect negative)
(bila) ez bicemisînim (present subjunctive positive)
(bila) ez necemisînim (present subjunctive negative)
(bila) min cemisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) min necemisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) tu bicemisînî (present subjunctive positive)
(bila) tu necemisînî (present subjunctive negative)
(bila) te cemisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) te necemisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bicemisîne (present subjunctive positive)
(bila) ew necemisîne (present subjunctive negative)
(bila) wê/wî cemisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wê/wî necemisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) em bicemisînin (present subjunctive positive)
(bila) em necemisînin (present subjunctive negative)
(bila) me cemisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) me necemisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) hûn bicemisînin (present subjunctive positive)
(bila) hûn necemisînin (present subjunctive negative)
(bila) we cemisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) we necemisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) ew bicemisînin (present subjunctive positive)
(bila) ew necemisînin (present subjunctive negative)
(bila) wan cemisandibe (preterite subjunctive positive)
(bila) wan necemisandibe (preterite subjunctive negative)
(bila) min bicemisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) min necemisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) min cemisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) min necemisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) te bicemisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) te necemisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) te cemisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) te necemisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî bicemisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî necemisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wê/wî cemisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wê/wî necemisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) me bicemisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) me necemisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) me cemisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) me necemisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) we bicemisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) we necemisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) we cemisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) we necemisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
(bila) wan bicemisanda (imperfect subjunctive positive)
(bila) wan necemisanda (imperfect subjunctive negative)
(bila) wan cemisandibûya (pluperfect subjunctive positive)
(bila) wan necemisandibûya (pluperfect subjunctive negative)
minê bicemisanda (present conditional positive)
minê necemisanda (present conditional negative)
minê cemisandibûya (preterite conditional positive)
minê necemisandibûya (preterite conditional negative)
teyê bicemisanda (present conditional positive)
teyê necemisanda (present conditional negative)
teyê cemisandibûya (preterite conditional positive)
teyê necemisandibûya (preterite conditional negative)
wê/wîyê bicemisanda (present conditional positive)
wê/wîyê necemisanda (present conditional negative)
wê/wîyê cemisandibûya (preterite conditional positive)
wê/wîyê necemisandibûya (preterite conditional negative)
meyê bicemisanda (present conditional positive)
meyê necemisanda (present conditional negative)
meyê cemisandibûya (preterite conditional positive)
meyê necemisandibûya (preterite conditional negative)
weyê bicemisanda (present conditional positive)
weyê necemisanda (present conditional negative)
weyê cemisandibûya (preterite conditional positive)
weyê necemisandibûya (preterite conditional negative)
wanê bicemisanda (present conditional positive)
wanê necemisanda (present conditional negative)
wanê cemisandibûya (preterite conditional positive)
wanê necemisandibûya (preterite conditional negative)
(tu) bicemisîne (imperative present positive)
(tu) necemisîne (imperative present negative)
(hûn) bicemisînin (imperative present positive)
(hûn) necemisînin (imperative present negative)
جهمساندن
cemsandin
cemidandin


cemisandin

text: Cemisandina hêkan botêştê hî ye. (adet e)

ref: Îbrahîm Remezan Zaxoyî: Ferhenga Pîşkên Kurdî, weşanxaneya Spîrêz, Dihok 2007, r. 49


formulasyon

text: Li gor Abdullah Ocalanî divêt kurdan desthilateka xurt ya kurdistanî li bakurê Kurdistanê nebe û hertim girêdayî Enqereyê bin. Lewra jî Abdullah Ocalan û DTP aşkera li dijî federasyon û konfederasyonê derdikevin û her carê formûlasyoneka nû ko ti qîmetê wê nîne derdixin pêş.

ref: Nefel.com, 7/2008

etymology_text: Ji fransî formulation: formule + -asyon.


Avdel

text: Avdel çak e, ne nesax e.

ref: Îbrahîm Remezan Zaxoyî: Ferhenga Pîşkên Kurdî, weşanxaneya Spîrêz, Dihok 2007, r. 51

forms:
avdelên
evdal


hulle

glosses: (li gor îslamê) sertê ku dibêje eger mêrek jina xwe ber de û carek dî bixwaze pê re bizewice, divê ew jin di navberê re mêrek dî bike û paşî wî berde daku bikare bigihe mêrê xwe yê yekem

forms: hule

etymology_text: Ji erebî