çıkıntı

derkenar (ji bo nivisa ku li derveyî nivîsarê ji bo sererastkirinê an jî lêzêdekirinê tê nivîsandin)


çıkış

têhilanîn (ji bo axaftina ji nişka ve ya tund)

Giriş ile çıkışları hesapla.


çıkış almak

jê veqetîn, jê derketin, ji kar derketin (ji bo derketina ji karekî)


çıkış belgesi

belgenameya kutakirinê (belgeya pêselmîn a kutakirina dibistanê)

belgeya derketinê (ji bo derxistina malekî ji nav sînorê dewletekê)


çıkış vermek

jê derxistin, ji kar derxistin (ji bo derxistina yekî ji karekî, ji cihekî)


çıkış yapmak

tê hilanîn (ji bo rewşa kesê ku bi awayekî sirt li kesê pêşberî xwe dilibite)


çıkışma

têhilanîn, azardan, daberizîn, bihuzîn, têhilbûn, vehatin


çıkışmak

tê hilanîn, azar dan, daberizîn, bihuzîn, tê hilbûn, vehatin, berê xwe dan (yekî), pê re xeyîdîn, bi ser (yekî) de hilbûn, bihî (yekî) kirin

Param bunu almaya çıkışmadı.

Çıkışamamak.

Pê re serî nekirin der, pê re serî nekişandin, pê nekaribûn.


çıkma

pêjgirên ji bo xwe zuwakirinê (gava ku ji hemamê mirov derdikeve)


çıkma durumu

Evden, sokaktan


çıkmak

derketin, derçûn, derbûn, derhatin, veder bûn

Bir arkadaşımla beraber evden çıktık.

Sütten yağ çıkar

jê derketin, jê rabûn, jê mezûn bûn (ji cihekî mezûn bûn)

Hukuk fakültesinden çıkmış.

derketin (veqetîna ji cihekî, ji karekî)

Bu sabah işten çıktım.

derketin (ji cihekî derketina piştî tijekirina qewlê xwe)

Hapisten çıkmak.

derketin (kirina tiştekî, meşîna tiştekî)

Bu daireden işler kolay çıkmaz.

derketin (ji bo besbûn û qîmkirina tiştekî)

Bu kumaştan bir palto çıkar mı?

Dörtten iki çıkarsa.

Olay bundan dolayı çıkmıştır.

Ayakkabım ayağımdan çıktı.

Bir milyondan çıktım.

Borçlu çıktım.

derketin (ji rewşekê derketin ketin rewşeke din)

Çocukluktan çıkmak.

hilketin, hilgerîn, hilkişîn (ji bo hilkişîna bilindahiyan)

Dağa çıkmak.

derketin (di dawiya vekolînekê de derketina tiştekî)

Suda bakteri çıktı.

kişîn, çûn hafa (yekî), derketin hafa (yekî), çûn ba (yekî)

Başkana çıkmak.

Ona bu sene piyango çıkmış.

Yola çıkmadan evvel biraz uyudum.

Beriya ku ez derkevim rê ez hinekî razam.

derketin (der barê tiştekî de biryar hatin girtin)

Karar çıkmak.

Hemen karşıma çıktı.

Bu ev 5 milyara çıktı.

Otelloya çıkmak.

Bu yol nereye çıkar?

On gün sonra karaya çıktık.

derketin (der barê kesek an jî tiştekî de gotegot, nûçe belav bûn)

Enstitü hakkında basında epey haber çıktı.

Der barê enstîtuyê de gelek nûçe derketin.

derketin (bi îdiayekê derketin pêşberî kesekî)

Büyük bir ozan iddiasıyla karşısına çıktın.

Tubi îdiayeke hozanekî mezin derketî pêşberî wî.

Bu çukurdan pis kokular çıkıyor.

Güreşte ona karşı çıkacak kimse yok.

Kesekî ku di gulaşê de li berê rabe nîn e.

Kravatın boyası gömleğe çıkmış.

Evin ikinci katına çıkmadan havalar bozuldu.

Me hîna qata duduyan a xanî lê nekiribû hewa ne xweş bû.

Hemen bir apartmana dairesine çıkacağım.

Ez dê hemen derkevim daîreyeke apardimanê.

derketin (ji ber sedemekê veqetîna ji cihê xwe)

Sokağa çıkmak.

derketin (aşkerebûna wesfê kesekî an jî tiştekî)

O bizden daha iyi vatansever çıktı.

Ew ji me tevan welatperwerekî hîn baştir derket.

derketin (bi lebatan aşkerebûna wesfê yekî)

Akıllı çıktı da, arkadaşına uymadı.

Baş bû yekî biaqil derket, berbayî hevalê xwe neket.

Adam düşmüş, kolu çıkmıştı.

Mêrik ketibû û milê wî ji cih derketibû.

Tencerenin bakırı çıkmış.

Fırtına çıkmak.

Soğuk çıkmak.

derketin (ji bo derxistina tiştekî ya piyaseyê)

Yeni bir makina çıktı.

Ekinlerin ucu çıktı.

Emir çıkmak.

derbas bûn, bihurîn, rawirîn (ji bo werze an jî mehan)

Kış çıktı.

derketin (ji bo pêşkêşkirina tiştekî ji bo firotanê)

Erik çıkmış.

Fiyatlar çıktı.

Sesini çıkardı.

Leke çıktı.

O söz benim hatırımdan çıkmadı.

Ew gotin ji bîra min derneket (an jî neçû).

Ay çıktı, gece şimdi güzel oldu.

Çıkar bakalım paraları.

Yeni çıkmış sözlük.

Ferhenga ku nû derketiye (an jî derçûye).

Haber çıktı mı?

Her rüya doğru çıkmaz ya!

derketin (ji bo jêqutbûn, ferqizîn û pijiqîna tiştekî)

Gözü çıkmak.

Ev, ev olmaktan çıktı.


çıkmaz

nabos (rê û kuçeya ku dawiya wê girtî ye)


çıkmaz ayın son çarşambası

roja nehşemê (bi awayekî henekî dixwaze aşkere bike ku ew gotin kar nayê cih)


çıkmaza girmek

tev li hev bûn (ji bo karekî ku bikeve nava hev û din û bi hêsanî neyê çareserkirin)


çıkmaza sokmak

berî nava hev û din dan, kirin kafirkeratî


çıkrık

dolab, dolav, gacik (ji bo ya ku mirov pê ji bîrê avê derdixe)

gacik (ji bo ristin û lefandina ben û dezî)

çirik, qirqire (ji bo kişandin û rakirina barên giran)


çıkrıkçı

dolabvan (kesê ku dolaban çêdike û difiroşe)

çirikvan (kesê ku çirikan çêdike û difiroşe)


çıktı

berhema ku piştî hilberînê derketiye himatê


çıktı

Kesê sêyemê yekjimar di raboriya sadeyê erênî de ji lêkera çıkmak.

Bu sözün üzerine çıktı.

Kesê sêyemê pirrjimar di raboriya sadeyê erênî de ji lêkera çıkmak.

Onlar da çıktı.


çil yavrusu gibi dağılmak

wekî çûçikê qupikê her yek bi cihekî de revîn


çıldır çıldır

Çocuklar çıldır çıldır bakıyor.

Elmas çıldır çıldır yanıyor.


çıldırasıya

Karısını çıldırasıya seviyor.


çıldırmak

Evde kitaplar da olmasa inan çıldıracağım.

Ku li malê pirtûk jî nebûna, bawer bike min dê hiş biavêta.

Resminizi yapmak için çıldırıyor.

Ji bo ku wêneyê we çêbike, pir arezû dike.


çile çıkarmak

çileye xwe kişandin, çileyê xwe tije kirin


çileden çıkarmak

(yek) ji eyar derxistin, hêrsa (yekî) rakirin


çileli

Çileli bir iş.


çilemek

Yağmur çimledi.


çılgın

dîn, dîn û har, şêt, şeyda, dîwane, mecnûn


çilli

Çilli bir çocuk vardı yanında.


çim çim

Çim çim yemek.


çıma vermek

xelat avêtin ba (yekî), xelat dirêjî (yekî) kirin


çımacı

xelatvan (kesê ku li lengergehan serê xelatê dirêjî (yekî) din dike)


çimbali

çîmbalî (amûreke mûzîkê ya metalik a jendî)


çımbar

cinbar (aletekî diranokî yê tevnê ye ku diavêjin her du seriyê caw da ku caw rast bê)


çimdik

quncirîk, qurince, quncêrk, neqûçk, nequçk, qurçî, nuqurç, qurmîçik, xirmiçûk

piç (mêjera ku dikare bi tiliya beranê û ya îşaretê bê hildan)

neqûçk (ji bo gotina ku dil pê tê şikandin, dil jê dimine)


çimdik atmak

quncêrk avêtin (yekî), neqûçk avêtin (yekî)


çimdikleme

quncartin, quncirik kirin, neqûçandin, quricandin, qurmiçandin, qurçîkirin, quncirandin, nequçkdan, niquçandin, qurquçandin, qurince kirin


çimdiklemek

quncartin, neqûçandin, quricandin, qurmiçandin, qurçî kirin, quncirandin, nequçk dan, niquçandin

kurisandin (ji tiştekî piç bi piç jê kirin)


çimdiklenmek

hatin quncartin, hatin quncirandin, hatin quricandin, hatin neqûçandin, hatin qurmiçandin


çimen

çîmen, çayir (çîmê ku ji ber xwe ve hêşîn bûye)


çımkırmak

zîrç kirin, zirîç kirin, zelq kirin (ji bo firendeyan)


çimmek

noqî avê bûn, ketin avê, xwe di avê re kirin


çınarlı

Çınarlı köşk.


çınarlık

erda çinaran (cihê darên çinaran, devera bi darên çinarê, cihê ku darê çinaran lê pir in)


çıngar kopmak

pevçûn qewimîn, teşqele çêbûn, şer qewimîn


çingene düğünü

eynî şîna mitriban e (ji bo civîna bi şemate)


çingenece

cengenekî, mitribkî (ji bo zimanê wan cengeneyan)


çingeneleşmek

bûn cengene, bûn mitrib (ji bo çikûstiyê)


çıngır çıngır

Sesi çıngır çıngır ötüyor.


çıngırdak

zengilê bi destî ku wekî lehîstoka zarokan tê bikaranîn


çıngırdamak

zingîn, kirin zingînî, kirin zingezing, zingezing kirin


çini

çînî, yê çînî (yê ji çîniyan hatiye çêkirin)


çinicilik

çînîvanî, ferfûrvanî, pîşekariya çînîçêkirinê


çınlamak

çingîn, kirin çingînî, çingînî kirin, çingeçing kirin


çıplak

tazî, çîplax (kesê ku cil û berg lê nîn e)

Çocuk çıplaktı.

Çıplak bir arazi.

rût, xalî, vala (tiştê ku tê de têkberên pêwist nîn in)

Çıplak oda.

Çıplak bir anlatım.


çıplak gözle

bi çavan (bêyî ku bi alîkariya alavekê mirov li tiştekî binêre)


çıra

çirax, çira, sûk, xetîre, yelmûm (darikê ku agir pê tê xistin)


çırak

çirax,berhosta, şagirt (kesê ku liberdestê ostayekî hînî ostatiyê dibe)

berdestk, berkar, çirax (kesê ku liberdestê yekî din e û li ser dest û piyên wan diçe tê)

Bakkal çırağı.

çirax (kesê ku bi salan li seray û daîreyên mezin xizmet kiriye û paşê bi şertê ku debara wî bê kirin hatiye serbestkirin)


çıraklık

çiraxî, şagirtî (ji bo rewşa bûna çiraxiyê)

çiraxî, şagirtî (ji bo heq û miziya çiraxiyê)


çırağ

çira (ji bo roniya alavên mîna mûm, qendîl û lembayê, şemal, şuhle)


çırılçıplak

tiptazî, riprût, rûtûrepal, şûttazî, rûtûrecale, tazî îpela, şilftazî, çilptazî, şilût, şûtîtazî, îclavtazî, rûttazî


çırılçıplaklık

tiptazîtî, tazîîpelatî, şilftazîtî, riprûtîtî, şilûtî


çirkefe taş atmak

(hetek) tev dan, bela wan di xwe dan, devê wan li xwe vekirin (ji bo kesê hetek û çepel tê gotin)


çirkin

qefçil, sik, zişt, kirêt, şoret, kereh, bedçehre nexweşik (dijraberê xweşik, bedew)

Bu davranışlar namuslu bir kadın veya erkek için çirkin şeylerdir.

Ev celeb libat ji bo jineke an mêrekî binamûs, tiştên pêneketî ne (an jî şikestek in).


çirkince

zistane, sikane, şoretane, kirêtkî, bi kirêtî


çirkinleşme

kirêtbûn, sikbûn, zistbûn, şoretbûn, kerehbûn


çirkinleşmek

kirêt bûn, sik bûn, zist bûn, şoret bûn, kereh bûn


çirkinleştirmek

kirêt kirin, sik kirin, zist kirin, şoret kirin, kereh kirin


çirkinsemek

kirêt dîtin, sik dîtin, şoret dîtin, zist dîtin


çiroz

masiya bi navê uskumru a ku hêka xwe avhetiye û zeyîf bûye


çırpı

hij, hijik, peştik, pejik, arjing, qirşik

nişan (bi benê ku tê tenîkirin an jî boyaxkirin, xêzikên rast tên çêkirin)

Çırpı vurmak.


çırpı gibi

hijhijok, hijhijokî, eynî hijik e (ji bo pê û milê ziravik û zeîf)


çırpınmak

Oltanın ucunda çırpınan balık.

ferfitîn, fîtik dan (bêhemdî fîtikdana wesleyê canê mirov)

çeliqîn (ji bo livîna avê bi awayekî hêdî)

qilqilîn (ji bo libat û tevgera kesê ku ketiye qilqalê û nizane çi bike)


çırpıntılı

biçelqeçelq, biçelqînî (ji bo ava livdar a giran)


çırpışmak

perwaz dan xwe, bask li hev xistin (ji bo çûk û firendeyan)


çırpıştırmak

çirpandin (bi şivikê hêdî hêdî lê xistin)

serobero kirin (ji bo karê ku bi lez û bez hatiye kirin û pête pê nehatiye dayîn)


çırpma

hiljenandin, hiljendin, lihevxistin, lihevdan, tevdan, çirpandin, çilfisandin

di ber vekilin (ji bo lêqelaptina kincan)


çırpmak

Döşeği çırpmak.

li hev xistin, li hev dan, li çepikan xistin (ji bo du tiştan ku mirov wan li hev bixe)

Ellerini çırptı.

Ağacın dallarını çırpmak.

hiljenandin, hiljendin, tev dan, çilfisandin, çirpandin (ji bo tevdana tişên avî)

Yumurtayı iyice çırp!

qurpandin, çirpandin (ji bo dizîn, dizîkirinê) ]]


çırptırmak

li hev dan xistin, li çepikan dan xistin dan çirpandin


çırçıplak

tiptazî, tazî îpela, şilftazî, şûttazî, çilptazî, riprût, rût û repal, rût û recale, şilût, şûtîtazî, îclavtazî


çırçıplaklık

tiptazîtî, riprûtîtî, tazîîpelatî, şilftazîtî


çırçır

çirçir (makineya ku pembû ji dendikê wê vediqetîne)


çiselemek

xunivîn, hûrhûr barîn, baraneke bi xunav hatin


çit

Bostan çitinin üstünden atladım.

çît, çîtik (ji bo çarikên ku keç û jin didin serê xwe)


çıt

qirç, qirpînî (ji bo dengê şikîna tiştekî hişk)


çit sarmaşığı

lavlavk, pêçeka spî (Convolvulus sepium)


çıt çıkarmamak

negotin him û negotin gum, nehilimîn ne jî kilimin, ne hilanîn ne danîn, negotin telefiz

Adam içeri girdi çıt çıkarmadı.

Mêrik kete hundir, nehilimî ne jî kilimî.


çıtak

kesê ku li çiya dijî û abora xwe bi firotina ezingan dike


çitar

çitare (çeşîdek qumaş e ku ji hevrişim û pembû çêdibe)


çitilemek

Elbiseleri iyice çitile.

Cilan baş bifirikîne, cilan baş mist bide.


çıtır pıtır

xweşexweş, serbest (ji bo zarokan ku xweşexweş êdî dikarin biaxivin)


çıtır çıtır

qirçeqirç (ji bo dengê şewata êzing û komirê û ji bo şikîna tiştên hişk)

kirpekirp, qirpeqirp (ji bo dengê ku ji xwarinên qemqûş tê)


çıtır çıtır etmek

kirin qirçeqirç, kirin kirpekirp, kirin qirpeqirp


çıtır çıtır konuşmak

fesîh fesîh xeber dan, fesîh fesîh axaftin


çıtırdama

kirpîn, qirpîn, qirpînîkirin, kirpînîkirin


çıtırdamak

qirçîn, kirin qirçînî, qirçînî kirin, qirçînî jê hatin

Tahtaya basınca çıtırdadı.

kirpîn, kirin kirpînî, kirpînî kirin, kirin qirpînî, kirpînî (qirpînî) jê hatin

Sert ekmek yiyince ağzında çıtırdıyordu.

Gava ku nanê hişk dixwar di devê wê de dikir kirpînî]].


çıtlama

qirçîn (ji bo şikîna çerezên nolî bindeq û fistiqan)


çıtlamak

qirçîn, kirin qirçînî, qirçînî jê çûn, qirçînî jê hatin

Ateş çıtlıyor.


çıtlatma

qirçandin (ji bo şikandina çerezên bina bindeq û fistiqan)


çıtlatmak

qirçandin (ji bo şikandina çerezên mîna bindeq û fistiqan) ]]


çitlenbik

Guhartoyeke çitlembik (“şengêl, kezwan”).


çitmik

Bir çitmik biber.


çitmişler

rişkoyî kirin (devê şev bi ben bi awayekî çeporast tê girêdan û pişt re pê por tê şekirin, ji bo jê derxistina rişkan)


çıtpıt

teqteqok (ên ku di bin piyan de tên teqandin)


çivi gibi

şidandî, sicihî, kîp (ji bo kesê şipil û zexm)

ava qerisî, ava cemidî (el, ayak ve parmak)


çivi gibi olmak

dest û piyên (yekî) qefilîn, dest û piyên (yekî) bûn wekî şepe (an jî cemed)


çivi sokmak

Birî işime çivi sürer diye korkuyorum.

Ez ditirsim ku yek bibe sebebê karê min.


çivi yazısı

nivîsa mixî, nivîsa bizmarî (ku ji hêla Med, Faris û Asûriyan ve hatiye bikaranîn)


çivi yukarı

serserkî (du gulaşê de serserkî berî erdê dana raqîbê xwe)


çivileme

xwenoqkirin, serserkî (gava ku yek xwe çik berî avê bide)


çivilemek

Gözlerini ağabeyinin geleceği yola çiviledi.

Çavê xwe kuta riya ku dê kekê wê bihata.


çivilenmek

Gözleri kapıya çivilenmişti.


çıvmak

Kurşun taşa değmiş, sonra taştan çıvmış gözüne değmiş.

Gule pêşî li kevir ketiye, paşê ji kevir pekiyaye li çavê wî ketiye.


çıyan

heftcarik, zîvzîve, maşot, zov (Scolopendra)]]


çizgi

xêz, xêzik, çixêz, xazik, çixêzik, xet, şifî

kâğıda çizgi çizmek

çizgi çizmek

nexş, dar û derb (ji bo xetên rû û bedenê)

yüzünün çizgileri

Ben hayatımı yeni çizgiler üzerine kuracağım.

Ez ê heyata xwe li ser hîmên nû ava bikim.


çizgileme

xêzkişandin, xetkişandin, xêzkirin, çixêzkirin


çizgilemek

xêz kişandin, xet kişandin, xêzkirin, çixêz kirin


çizgileşmek

bûn nolî xêz, bûn mîna xêzik, bûn wekî çixêzik


çizgili

bixêz, biçixêz, bixêzik, biçixêzik, bixet, bişift, bişav, xêzîn, xêzxêzkî

Çizgili defter.


çizi

xet, xetik (xeta ku gîsin di erdê de çêdike)


çizik

Gözümle gördüm, vücudunda çizikler vardı.

Min bi çavên serê xwe dit, di canê wê de kelepotk hebûn.


çizili

xêzikkirî, xêzkirî, çixêzkirî, xêzikkirî, xetkirî


çizilmek

hatin xêzkirin, hatin çixêzkirin, hatin xêzikkirin

Duvar hep çizilmişti.


çizinti

xêzikkirî (ji bo nivîsara ku cihekî wê xêzikirî ye)


çizmeci

gîzmekar, cîzmesaz (kesê ku gîzmeyan çêdike)


çizmeden yukarı çıkmak

tu nizanî mala dawetê ku der e tu radikî kevçiyê xwe


çizmek

xêz kirin, çixêz kirin, xêzandin, zax kirin, venîn

Çizgi çizmek.

nîgar kirin, nîgartin, resm kirin, resm çêkirin

Bir yazar olarak, değil bir insan olarak sizi çizmek istiyorum.

Ez dixwazim ne wek nivîskar, lê wekî mirovekî nîgarê we çêkim.

kelipandin, kelepotk tê de çêkirin (bi xêzkirinê bîrin çêkirin)

xêz lê kişandin, xêz kişandin serê, çixêz kirin

Bu yazıyı çiziniz.


çizmeleri çekmek

milê xwe hildan, daw û delinga xwe hildan, dest avêtin (tiştekî), (tiştek) hildan milê xwe (ji bo destpêkirina karekî)


çizmeyi aşmak

piyê xwe ji bera bavê xwe zêde avêtin, ji hed derketin, pê de çûn, ji adet derketin


çiçek açmak

çîçek vekirin, kulîlk vekirin, kulîlk dan

Ağaçlar çiçek açmış.


çiçek bozuğu

serçavxurî (kesê ku ji ber xuriyan rûyê wî qulqulîlkî bûye)


çiçek olmak

sivik bûn (kesê ku li gorî temen û rewşa xwe nalibite)


çiçek tacı

pelên dora navika çîçekê, pelên dora navika kulîlkê


çiçek çıkarmak

xurî derxistin, xurî deranîn (ketina bi nexweşîna xuriyan)


çiçekleme

çîçekdanîn, çîçekçandin, kulîlkdanîn, kulîlkçandin


çiçeklemek

çîçek danîn, çîçek çandin, kulîlk danîn, kulîlk çandin

bi çîçek kirin, bi kulîlk kirin (deverekê di çîçek û kulîlkan de xemilandin)


çiçeklenme

kulîlkdan, kulîlkvekirin kulîlk vedan, çîçekvekirin


çiçeklenmek

kulîlk dan, kulîlk vekirin, kulîlk vedan, çîçek vekirin


çiçeklik

derdana çîçekan (ku tê de çîçekan deynin)

qibale, qibalok (şivaka di dîwêr de ya bi qanat û refik)


çiçeksimek

ji ber nexweşînên mîna xuriyan di çerm de çêbûna kelepotkan


çiçeksiz bitkiler

riwekên bêkulîlk (mîna karokan, kivkarikan)


çiçekçi

xwedîkerê çîçek û kulîlkan, çîçekvan, kulîlkvan

çîçekvan, kulîlkvan (kesê ku çîçek û kulîlkên derewîn çêdike)


çiçekçilik

çîçekvanî, kulîlkvanî (karê çêkirina çîçek û kulîlkên derewîn)

çîçekvanî, kulîlkvanî (xwedîkirina çîçek û kulîlkan)


çiçeği burnunda

Çiçeği burnunda gelin.


çiğ

xav (ji bo xwarina nepijiyayî an jî nîvexavî)

Çiğ et.

Çiğ bir söz.

xam (ji bo kesê ku lebatên wî ne li gorî jî û temenê wî ne)

Çiğ adam.

Çiğ renk.


çığ

renî, berfende, şepe, şep, aşît, basû, aşîp, eşîd, herez, şape, şêfî, şetele (ji bo koma berfê ya ku ji çiyê ber bi jêr gindir dibe)


çığ gibi büyümek

wekî şepeyê pê de hatin (ji bo bûyerekê ku ji nişka ve biqewime û her here mezin bibe)


çiğ kaçmak

Senin bu sözlerin çiğ kaçtı.


çiğ köfte

çîk, çîg, çîgê goşt, çîkufte, ecîn, çîxê goşt


çiğ süt emmiş

mirov e şîrê xav vexwariye, însan e ji benîademê şîrê xav vexwariye


çiğ yemedim ki karnım ağrısın

ez li mezelan ranezame ku xewnan bibînim, ne ez li mezelan razame ne ku ez xewnan bibînim, ne li mezelan razame ku heta ez xewnan bibînim


çiğ çiğ

Eti çiğ çiğ yedi.


çiğ çiğ yemek

eynî (yekî) kuştin, (yek) di cih de sar kirin, (yek) di cih de xeniqandin (gava yek ji yekî din pir aciz bibe)


çığa

cureyek havyara ku ji masiyê 'Acipenser ruthenus'ê tê çêkirin zo


çiğdem

pîvok, pîvong, pîvît, gangilok, bengzerik (Colchicum)


çiğindirik

darê ku diavêjin ser milê xwe û bi her du seriyê wê tişt tên kişandin, mîna kişandina avê


çığır

azîne, metod (ji bo rê, azîneyeke nû ku kesên din jî dikarin bidin ser wê riyê)


çığırtkan

qarqarok, qajqajok, berberok, carcarok, qîjqîjok

bangêr, delal (kesê ku bi dengê bilind tiştan bi derdore dide hisandin)


çığırtkanca

bi qarqarokî, bi qajqajokî, bi berberokî, bi qijqijokî


çığırtkanlık

qarqarokî, qajqajokî, qijqijokî, carcarokî, berberokî


çığırtma

amûreke fûyî ya gelêrî ku dengên zirav derdixe


çiğit

çîkene, dendik, hebik (bi taybetî hebikên pembû)


çiğleşmek

xerifîn, xam bûn (ji bo kesê ku her diçe dixerife)


çığlık atmak

dan qîran, kirin qîrînî, qîr dan, kirin qajînî, ajûtin, kirin qîjînî, qîrin pê ketin, qajînî jê çûn, qîrînî jê çûn, qîjînî jê çûn, qîrinî jê hatin, qîjînî jê hatin


çığlık çığlığa

bi qîreqîr, bi qajewaj, bi qîrînî, bi qajînî


çiğneme

pelaxtin, pelixandin, pelçiqandin, eciqandin, gerisandin


çiğnemek

Çiğnediğim lokmayı yutamıyorum.

pelaxtin, pelixandin, pelçiqandin, eciqandin, gerisandin (gava mirov tiştekî di bin piyê xwe de an jî di bin teker de bipelixîne)

Az kalsın araba onu çiğneyecekti.

Kanunları çiğnemek.


çiğnemik

xwarina ku di dev de dicûn û didin zarokan


çiğnenmek

hatin pelaxtin, hatin eciqandin, hatin gerisandin


çiğnetmek

dan pelaxtin, dan eciqandin, dan gerisandin


çığrışmak

bi hev re qîjîn, bi hev re qajin, bi hev re ajûtin, bi hev re kirin qîrînî


çiş etmek

mîz kirin, lûlo kirin (di zimanê zarokan de)


çişik

xirnik, xirnaq (çêlika kergoşkê, kîroşkê)


çoban aldatan

xapxapok, vîzvîjik, şivanxapînok, çûçika tûtelanî, şivanşitexelîng, şivanşitexelînek, şivanşitexalik, çivîka xaphinok, çûka şivanan (Caprimulgus


çoban aldı bağa gitti, kurt aldı dağa gitti


çoban değneği

giyagirêçk, sûrpencik (Polygonum aviculare)


çoban kulübesinde padişah rüyası görmek

ji cinetê xeber dan, tirê (yekî) li cihê germ hatin


çoban salatası

cureyeke seleteya ku tê de firingî, xiyar, pîvaz û îsot hene


çoban yıldızı

Stêrka Þivanan, Stêrka Qurixê, Stêrka Gelawêj, Zuhre, Nahid, Venûs


çoban çantası

nivîştîlok, harik, tarek, nanê mirçîkan (Capsella bursa pastoris)


çobanın gönlü olursa tekeden yağ çıkarır

gava ku şivan dil bike dikare ji golvêra nêrî mast çêke


çocuk

zarok, zarî, zaro, zarû, mindal, mendal, gede, sêwlek, sebî, gedek

sengele, sîpe, sûtal, riwal (ji bo xortan)

sebî (kesê ku ne li gorî mezinbûna xwe dilive)

Otuz yaşında ama hâlâ çocuk.

zarî (di nav kesen navsere de kesî hîn ci wan)

zarok (ji bo kesê ku zêde ne xwedî tecrübe û qabiliyet e)


çocuk aldırmak

zarok ji ber xwe kirin, sebî ji ber xwe kirin


çocuk dünyaya getirmek

zarok anîn dinyayê, zarok anîn, sebî anîn


çocuk düşürmek

zarok ji ber çûn, zarok ji ber ketin, ber avêtin, sebî ji ber çûn (di argoyê de)


çocuk gibi

eynî zarok e, wekî zarokan e (kesê ku mîna zarokan maye)

Çocuk gibi adam.

eynî zarok e, wekî zarokan e (kesê ku zû dixape)


çocuk gibi sevinmek

wekî zarokan kêf kirin, wekî sebiyan şad bûn


çocuk oyuncağı

mirî ne hewceyî şînê ye (ji bo tiştê ku ne hêja ye ku mirov girîngiyê pê bide)

eynî dawet e (ji bo tiştê hêsan û rihet)


çocuk peydahlamak

bi zarok bûn, bi sebî bûn, zarok çêkirin (ji bo jina nebimêr)


çocukla çocuk, büyükle büyük olmak

bi zarokan re zarok bi mezinan re mezin bûn, bi sebiyan re sebî bi mezinan re mezin bûn


çocuklu

On onbeş çocuklu bir aile.

xwedîzarok, xwedîsebî, xweyzarok, xweysebî


çocukluk

zarokî, zarokatî, zarokayî, zartî, mindalî, sebîtî

zarokî, zarokwarî (ji bo libata zarokwariyê)


çocukluk etmek

zarokî kirin, zartî kirin, zarokwarî kirin

zarokî kirin (ji bo libat û tevgerina bi awayekî bêtecrûbe û nezaniyê)


çocuksuzluk

bêzarokî, bêzarotî, bêmindalî, nexwedîzarokî


çocuğu olmak

zarokê (yekî) çûbûn, sebiyê (yekê) çêbûn


çok eşli

poligam (ji bo jin an jî mêrê ku di heman demi de ji yekî zêdetir bi kesan re zewicandî ye)


çok görmek

lê girtin (ji bo nepejirandina tevger û libata yekî)


çok güzelsin

Gelek bedew î Gelek spehî yî Gelek xweşik î Tu gelek bedew î Tu gelek spehî yî Tu gelek xweşik î


çok ortaklı

pirpişkdarî, pirşirikî, şirketa bigelek pişkdar


çok sağ olun

Zor spas, sax bî, tu sax bî, tu her hebî


çok sağol

Gelek spas Zor spas Xwedê emrê te dirêjke


çok sesli

Çok sesli müzik.

piredengî, polîfonîk (tîpa ku gelek dengan dinimîne)


çok seslilik

polîfonî (tîpa ku gelek dengan dinimîne)


çok tanrıcılık

pirxwedêtî, pirxwedêperestî, piryezdanî, politeîzm


çok teşekkür ederim

gelek sipas dikim, zor spas, gelek sipas


çok uluslu

pirneteweyî, pireneteweyî, pirnîjadîn (ji bo pîşesazî û bazirganiyê)

Çok uluslu şirketler.


çok yanlı

piralî, pirhêlî, pirlayen (ji bo kesê ku xebatê wî yên piralî hene, komple ye)

Çok yanlı bir yazar.


çok yaşa!

weyla xêr be!, xêr bijî! (gava ku mirov dibênije)


çok yıllık

pirsalî (ji bo riwekên ku beriya kulîlkan veke, çend sala emr dike)


çok yönlü

O çok yönlü bir yazar.


çok çok

pir pir, zehf zehf, herî zêde, nebe nebe

Bu iş çok çok iki saat sürer.


çok şükür

hemd ji Xwedê re, şikir ji Xwêdê re, hemd û sena


çoklarınca

ji aliyê gelekan ve, ji hêla zehf kesî ve


çokluk

pirî, piranî, pirayî, zehfî (ji aliyê hejmar û pîvanê ve)

Yasaların değişebilmesi çokluk şartına bağlı.

Guherandina qanûnan bi şertê piraniyê ve girêdahî ye.

Misafirlerin içinde kadınların çoklukta olacağı bildirildi.

Hate ragihandin ku di nav mêvanan de wê bi piranî jin hebin.


çokramak

kirin bilqînî, kirin bilqebilq, bilqebilq kirin, bilqînî kirin


çoktan

ji berê ve, gelekî berê, ji zû de, ji mêj ve


çolak

kop, qot, goc (ji bo kesê ku ji dest an jî milê xwe qot e)


çoluk çocuk

Bunca senedir ben sadece çoluk çocuğum için çalışıyorum.

Ev çendîn sal in ez tenê ji bo zar û zêçên xwe dixebitim.

zar û zêç (ji bo kesên nexwedî tecrübe, ji bo kesên ciwan û xort)


çoluk çocuğa karışmak

zar û zêçên (yekî) çêbûn, bûn xwedî zar û zêçan


çorap kaçmak

gore filitîn (filitîna çaviyê gorê û veriskîna wê)


çorba gibi

wekî şorbe ye, eynî şorbe ye (ji bo xwarina biav)


çorbacı

li derî bajar inwanê ku gel dida giregirê Filehan

navê ku muretebatan li xwediyê keştiyê dikir der


çorbada tuzu olmak

piça xwe kirin tiştekî, zehmeta (yekî) tê de hebûn

Ben de sana yardım edeyim, hiç olmasa çorbada biraz tuzumuz da olsun.

Ka ez jî piçek alî te bikim, qet nebe bila piça me jî tê de hebe.


çorbalık

ê şorbeyê, tiştê ku bi kêrî çêkirina şorbeyê tê

Çorbalık pirinç.


çorbaya dönmek

(tiştek) bûn girara gavanan, bûn kafir keratî


çotuk

qoc, gonc (koka darê ya ku li derve maye)

kok (beşa qolê dara birandî ku li ser erde ye)

Ayağım çotuka takıldı.


çoğaltmak

Böyle masraf yapmaya devam edecek olursak borçlarımızı çoğaltacağız.

Eger em bi vî terhî mesrefan bikin, em dê deynê xwe zêde bikin.

jê zêde kirin, ji berê zêde kirin, teksîr kirin


çoğu

Tarlayı çoğu ben bellerdim.

Çoğu bana, azı sana.


çoğu zarar, azı karar

zêde pê de neçûn, ji usûlê demeketin, her tişt bi usûl çokal zirxê ku di şer de tê lixwekirin


çoğulcu

piranîparêz, piralîparêz, berfirehvan, pluralîst (ji bo tiştê ku bi pluralîzmê ve têkildar e)

pirahîparêz, pluralîst (ji bo kesê ku alîgirê pluralîzmê ye)


çoğulculuk

piranîparêzî, firetexlîdî, berfirehvanî, pluralîzm, firetexlîdparêzî


çoğunluk

piranî, pirayî, axleb, zorbe, axlebe, axlebî, axlemî, zehfayî, ekseriyet


çubuk

Asma çubuğu.

şiv, şivik (ji bo tiştên zirav, dirêj û hişk)

Demir çubuk.

qelûn, darqelûn, darik, şiv (ku pê cigareyê dikişinin)

şift, çemik (xetên rast ên li ser qumaş)


çubukçu

qelûnvan (kesê ku li serayan darqelûnan amade dikir)


çubuğunu tüttürmek

fîkefîka (yekî) bûn, guregura (yekî) bûn (kesê ku bêderd û xem e)


çuhadar

çûxedar (berdestkê dahireyekê ku li kar û barên derve dinêre)


çukurlanmak

(çukurlaşmak) çal bûn, kortalî bûn, goncalî bûn


çul

merş, merşik, palas (pertalê qalind û jiû)

cil, cilik (cilika ku diavêjin ser pişta heywanan)


çul tutmaz

hîm negirtin (kesê ku qezenca xwe tim xerc dike)


çul çaput

cil û caw, pot û pertal (her çeşîd qumaş)


çullama

xwarineke ku bi goştê kêrgoşk û karikê tê çêkirin


çullamak

cil kirin, cilik kirin, cil avêtin ser () (ji bo cilik avêtin ser pişta heywan)


çullanmak

xwe avêtin serê, li stû siwar bûn, lê siwar bûn, tê werbûn

Kurt kuzuya çullandı.

(yek) tengezar kirin, (yek) tengav kirin


çulluk

qaritika avî, beta avî, mirbaxî, mirebaxe, mirelare, bêkas (Scolopax rusticola)


çultar

(çultarı) xemla ku diavêjin ser zûn û palan


çulu düzmek

xwe nû kirin, ser û guhê xwe dan hev, cil milên xwe nû kirin

xwe bi ser û guh kirin, ser û guhê xwe dan hev, xwe gewz kirin (ji aliyê madî ve rewşa xwe xweş kirin)


çuval

telîs, xirar, têr (ev jî cureyên çewal in, lê jê mezintir in)


çuval gibi

sistolekî, telîsokî (ji bo qumaşê qalind û ne di hev de)

eynî çewal e (ji bo kincê fireh û qermiçandî)


çuvalcı

çewalvan, telîsvan (kesê ku berê çandiniyê dike çewalan)


çuvalcılık

çewalvanî, telîsvanî (kesê ku berê çandiniyê dike çewalan)


çuvallanmak

çewal hatin tijekirin, çewal hatin dagirtin


çuvallatmak

çewal dan tije kirin, çewal dan dagirtin


çökelmek

zelîn, pegirîn, darivîn, dapisîn (ji bo werivîna binî ya tiştekî)


çökeltme

zelandin, pegirandin, darivandin, dapisandin


çökermek

merixandin (ji bo hêstir, hiştir/deve û heywanên wisa)

telandin, pê çok dan erdê, anîn ser çokan

Bir gol takımı çökertti.


çökkün

dehibî (ji aliyê beden, aqil û derûnî ve kêmhêzîbûn)


çökme

rûniştin, hedimîn, kopîn, tebiqîn, qepitîn, xurîn

hilweşin, pelişîn, herifîn, herîvîn, hilşîn


çöktürme

rûniştandin, hezandin, kopandin, hedimandin, tebiqandin, qebitandin

hilweşandin, rûxandin, pelaştin, pelikandin, herîvandin, herîftin, hedimandin


çöktürmek

hilweşandin, rûxandin, pelaştin, pelişandin, herîvandin, herîftin, hedimandin


çökük

kopandî, kopiyayî, çalbûyî, daketî, çaldeçûyî, xwardeçûyî

Çökük omuzları.


çöküklük

kopandîbûn, kopiyayîbûn, çalbûnî, daketîbûn, hedimîbûn, xwardeçûyîbûn


çöküş

merixîn, mexelhatin, nîxîn, nîxbûn (ji bo deveyê) mexelketin, çokdan

İneğin çöküşü.


çöküşmek

Kuşlar tarlaya çöktü.


çöllük

çolistan, beristan, xîzistan, qûmistan, beyabanistan

Çöllük bir ülke.


çömelme

tot, totik, qelafîsk, çokdan, tûtîn, heltûtîn


çömelmek

tot bûn, çok dan, tûtîn, heltûtîn, totik vedan, ser çokan rûniştin


çömeltmek

tot kirin, tûtandin, heltûtandin, tewilandin


çömez

şagirt (ê ku li medreseyan berdestkê seydayê û ji seyda ders digire)

berdestk (kesê ku liberdestê yekî hînî pîşe dibe)


çömlekçi

kûzker, kûzeker, kûzikvan, pîrot, qewaq, qewax


çömlekçilik

kûzkerî, kûzekerî, kûzikvanî, pîrotî, qewaqî, qewaxî


çömmek

tot bûn, çok dan, tûtîn, heltûtîn, ser çokan rûniştin


çöp

qirş, qirşik (ji bo tiştikên ziravik ên mîna qalikên daran)

gilêş, qirş û qal, zibar, guhûr, çop (ji bo hemû tiştên bêkêr ku tên avêtin)


çöp gibi

eynî zilik e (kesê pir zirav û hêjar) ten çelebi zeîfokî, kesê pir hêjar


çöpe dönmek

bûn wekî zilik (kesê ku pir qels û hêjar dibe)


çöplenmek

lê mijîn (ji xwe re bi awayekî aşkera sûd û kelk wergirtin)


çöplük

sergo, ting, guhûrgeh, gofik, gîfek, zibildan, kulîbe


çöpçatan

kesê ku ji bo zewaca kesan navbeynkariyê dike


çörek otu

hefsûdank, reşik, reşreşk, hebreşk, siyabo (Nigella damascena)


çöreklenmek

bûn gilok, xwe gilok kirin, lif dan, kilor dan (ji bo mar ku xwe mîna xelekekê li hev top dike)

Geldî çöreklendî gitmek bilmedi.

Bu bekleyiş yıllarca ıçime bir acı olark çöreklendi.

Ev payîn a bi salan, bû kul dikete dilê min.


çöreklik

ê çorekan (ji bo tiştê ku bi kêrî çêkirina çorek û kadeyan tê)


çörekçi

kadepêj, çorekpêj (kesê ku çorekan çêdike)


çöven

kefkefok, çoxan, giyayê kefikê (Saponaria offcinalis)


çözdürmek

dan vekirin, dan ferisandin, ji hev dan derxistin (ji bo hesêb), dan çêkirin


çözelti

bişêvk, jêkderin (madeyê ku di encama bişavtinê de derketiye holê)


çözgünlük

verisikîbûn, verisandîbûn, vebûnî, belavbûnî


çözmek

vekirin (vekirina tiştekî girêdayî û pêçandî)

çareser kirin, safî kirin, hel kirin, ferisandin (ji bo xaçepirs, gelş û arîşeyan)

ji hev derxistin, hel kirin (di matematîkê de)

tê derxistin, pê derxistin (jihevderxistina mamikekê, kirariyekê)

Bu işi kimin yaptığını çözdük.

vereşandin, verîsandin, veriştin, verşandin, vezinandin, veçirandin (ji bo vekirina tiştê honandî)


çözülmek

verîsîn, veçirîn, verşîn, vezinîn, vejîn

Buzluktan çıkardığını güneşin önüne koy çözülsün.

Tiştê ku te ji sarincê derxistiye bide ber tavê bila vebijî.

Uzun siyah saçları çözülmüş, beline doğru uzanmıştı.

Porên wê yên reş û dirêj vebûbûn û xwe berdabûn ser milên wê.

hatin çareserkirin, hatin helkirin, çareser bûn, hel bûn, ferisîn

ji hev de ketin, ji hev ketin, ji hev belawela bûn

rihilîn, cemidîn, sist bûn, ji pê de ketin

Haberî duyunca eli ayağı çözülmüş.

Gava ku xebera sar bihîstiye ji pê de ketiye.


çözülüş

Düğümün çözülüşü.

Buzun çözülüşü.

Düşmanın çözülüşü.

Osmanlı ımparatorluğun çözülüşü.


çözüm

Bu işin çözümü kanun yoluyla ancak olur.

Çareseriya vî karî ancax bi riya qanûnan dibe.


çözüm yolu

riya çareye, riya çareseriyê, çarerê, rêçare


çözümleme

dewiyandin, dahûrandin, hûrnêrîn, tehlîlkirin, analîzkirin

dahûrîn, dahûran, dewiyan, tehlîl, analîz


çözümlemek

dewiyandin, dahûrandin, bergavtin, tehlîl kirin, analîz kirin (ji bo vekolandina tiştekî, ji hev derxistina tiştekî)

hel kirin, analîz kirin (piştî dewiyandina tiştekî helkirina wî tiştî)


çözüşmek

ji hev bûn, ji hev bişivîn, ji hev ketin, ji hev pelişîn (jevbûna hêmanên ku tiştekî tînin pê)


çöğdürmek

bel kirin, zikzikandin (ji bo tiştekî ku ji xwe dûr mirov bipijiqîne)


çöğünmek

dahatin, daketin (gava aliyek dakeve aliye din jî bilind bibe)


çöğür

cureyek sazê gelêrî ye ku kodika wê gir û doxa wê jî kin e

riweke derewin a ji familyeya bexdenûsan


çükür

kuling (amrazê ku aliyekî wê bivir û aliyê dîtir jî tivir e)


çünkü

lewra, çimkî, çunkî, çiko, çikû, ji ber ku


çürük

xerabûyî, girmixî, helistî, helisî, pelaxtî, pelçiqandî (ji bo zebze û mêwe)

Çürük domates.

rizî, petî, petiyayî, petot, pûç, aloz (ji bo tiştê ku ne zexm û tirûşdar e)

Çürük ağaç.

Çürük idia.

Vücudunun her tarafında çürükler.

Vardı di her aliyê canê wê de qusek hebûn.

Çürük diş.


çürük çarık

Bu ev artık çürük çarık, yaşanılmaz.

Ev xanî êdî tayê rizî ye, mirov nikare tê de bijî.


çürüme

hizhizîn, rizîn, rizîbûn, petîn, petotbûn (ji bo tiştê ku zexmbûn û tirûşiya wê namîne)

xeribîn, xerabûn (ji bo sebze û mêweyan)

kurmîbûn, rizîbîn, rizîn (ji bo diranan)


çürümek

rizîn, rizî bûn, petîn, petot bûn,genîn,genijîn

Toprakta çürümüş bedenler.

hizhizîn, rizîn, rizî bûn, petîn, petot bûn (ji bo tiştê ku zexmbûn û tirûşiya wê namîne)

Ağaç stün çürümüştü.

xeribîn, xera bûn (ji bo sebze û mêweyan)

kurmî bûn, rizîn, rizî bûn (ji bo diranan)

qusîn (ji ber derban, di canê mirov de çêbûna lekeyên reş)

Zindanda çürüyüp gitmişti.


çürütmek

rizandin, petandin, rizî kirin, hizhizandin

goştîn çêkirin (goşt li ber tavê hişk kirin)


çürütülmek

hatin rizandin, hatin petandin, hatin rizîkirin


çürüğe çıkarmak

wêde avêtin (ji bo tiştê ku êdî bi kêr nayê)


öbek

gumlat, qumilte, komik, tûm, kom, tol, pûre, melû, gele, tilik

Ağaç öbeği.

Ot öbeği tûma.


öbek öbek

kom kom, gumlat gumlat, melû melû, lod lod, tilik tilik, qefle qefle, qefle bi qefle, qewde qewde


öbür

Bu değil öbür kitabı getir.

Öbür gün.

Öbür hafta.


öbür dünya

Öbür gece.


öcalan

tolhildêr, tolbaz, tolstîn, heyfstîn, heyfgir


öcü

beho, behok, kuleşûtik, pîrê (di zimanê zarokan de)


öcünü almak

tola xwe stendin, tola xwe girtin, heyfa xwe jê hilanîn, heyfa xwe jê stendin, tola xwe jê vekirin (an jî stendin)

heyfa (yekî) stendin, heyfa (yekî) vekirin, heyfa (yekî) rakirin, tola (yekî) hildan (vekirin an jî stendin)


ödeme

senc, sencandin, dan, dayîn, diravdan, tediye


ödemek

sencandin, dan, diravdan (dana bergîdaniya tiştekî, tediye kirin)

xerimandin, cirm dan, cirm kişandin, cirm bijartin

Hasırı ödediler.

derxistin (mesrefa xwe derxistin; ji bo saziya ku pereyê lê hatiye xerckirin, mesrefa xwe derdixe)


ödenek

terxanî (pereyê ji bilî heqriyê kuji ber erka wan didin endamên parlementoyê)


ödetmek

xerimandin, cirmdan (ji bo cirmkişandinê)


ödev

miqale (karekê bête dayîn ku di demekê diyar de bête xilaskirin)

spartek (xebata ku mamoste dide xwendekaran)


ödev bilmek

ji xwe re erk zanîn, ji xwe re peywir (wezîfe) hesab kirin


ödevlendirilmek

hatin erkedarkirin, hatin peywirdarkirin, hatin wezîfedarkirin


ödevlendirmek

erkedar kirin, peywirdar kirin, wezîfedar kirin


ödlek

bêzirav, newêrek, bizdonek, bizonek, bizdok, ziravtenik


ödlekçe

bêziravane, bi bêziravî, bi bizdonekî, bi bizdokî, newêrekane


ödü kopmak

ziravê (yekî) bizdîn, ziravê (yekî) qetin, nava (yekî) qetîn, zirav di nav (yekî) de neman, ziravqetî bûn


ödül

xelat, perû, padaş, şabaş, mûkafat,diyarî,berarî,wûd

Uluslararası barış ödülü.


ödül almak

xelat girtin, perû stendin, xelat wergirtin


ödül vermek

xelat dan (yekî), perû (an jî mükafat) dan (yekî)


ödünlü

demandar, tawîzdar (tiştê ku bi tawîzan hatiye pêkanîn)


ödünsüz

bêdeman, bêtawîz (kesê ku qet tawîzan nade)


ödünç

Bana biraz ödünç para verebilir misin?


ödünç almak

bi deyn stendin, bi qerz girtin, warn girtin -


ödünçleme

gotina biyana ku di nav zimên de heliyaye


ödünü koparmak

ziravê (yekî) qetandin, nava (yekî) qetandin, ziravik lê bizdandin, fırşik tê de nehiştin


öf

of (ji bo hestên mîna zivêrî, kerixîn û acisiyê)


öfke topuklarına çıkmak

hêrsa (yekî) di ser serê (yekî) de qelaptin


öfkelendirme

qehrandin, qarandin, behicandin, hêrskirin, kiz kirin


öfkelendirmek

qehrandin, qarandin, behicandin, kiz kirin, hêrsa (yekî) rakirin


öfkeleniş

hêrsbûyîn, qehrîn (ji bo kar û awayê hêrsbûnê)


öfkesini çıkarmak

kela xwe di serê (yekî) de hêdî kirin, kela xwe di serê (yekî) de rêtin


öfkesiz

Öfkesiz bir sesle.


ökse

şivika ku di muxurê de kirine û pê çûkan digirin


ökse otu

dêkane, dêhane, çekem, nanê şivên (Viscum album)


ökseye basmak

şemitîn (kesê ku bê-hindaze karekî dike û dixesire)


öksürmek

kuxîn (ketina bi nexweşîna ku nexweşan dide kuxandin)


öksürük kesici

kuxikbir
dermaneke ku kuxika mirov disekinîne


öksürüklü aksırıklı

bi kuxtekuxt û ufteuft, bi ufteuft û pişkepişk


öksürüp tıksırmak

ihtekuxta (yekî) bûn, ufteufta (yekî) bûn, kuxtekuxta (yekî) bûn


öksüzler anası

öksüzler babası bavê sêwiyan (ê ku xweyrehm in û li sêwiyan dinêrin)


öksüzlük

sêwîtî, êtîmî


öküz arabası gibi

wekî ku pêlî heka bike (ê ku pir hêdî bi rê de diçe)


öküze boynuzu yük olmaz

karê mirovên mirov ji me meriv re ne bar e


öl dediği yerde ölmek, kal dediği yerde kalmak

bibêje bimire dimire bibêje bijî dijî, ji gotina (yekî) derneketin


öldüresiye

weka ku bikin halê miriyan, mîna ku bikin halê ne hal


öldürmek

kuştin, mirandin, ji ruh kirin (dawîdana jiyana candarekê)

kuştin, vekuştin (ji ber bêavbûnê, çilmisîna riwe-kan)

Susuzluk çiçekleri öldürmüş.

Bu yol bizi öldürdü.

Eve giren bu ölüm kalanları da öldürdü.

Vê mirina hanê per û baskê kesê mayî jî şikandin.

Bütün bir günü öldürdük.

Bu adamı içki öldürdü.

Alkolê ev mêrik kuşt (an jî ev mêrik bi alkolê çû.

Bu hava insanı öldürüyor.

Savaş hayvancılığı öldürdü.


öldürücü

kujare, kujek, kujdar, kujer, cankuj, kujende, kuşinde, bikuj

Öldürücü bir darbe vurdu.

Derbeke kujer lê da, derbeke kujende lê xist.


ölesiye

ji kerban mirin, ji kerbê (yekî) mirin, bi qasî dinyayê

Seni ölesiye seviyorum.

Ez ji kerbê te dimirim, ez bi qasî dinyayê ji te hez dikim.


öleyazmak

Sıcaktan öleyazdı.


ölgün

Ölgün ışık.


ölme eşeğim, ölme yaza yonca bitecek

pîrê memire bihar tê kero memire qîbal tê, pîrê memire bihar tê kero nemire bihar e


ölmezoğlu

saxlem, naqete (ji bo tiştên ku zexm e û li ber xwe dide)


ölmüş

Ölmüş hayvan.

Ölmüşleri iyi anmak lazım.


ölçek

welçek, olçek, elb (ji bo pîvana genim û tiştên wisa)

İki ölçek buğday.


ölçmek

Sözünü ölç öyle söyle.


ölçü

pîvek, pîve, pîvan (ji bo yekeya pîvanê)

Metre bir ölçüdür.

pîvan (encama ku piştî pîvandinê bi dest tê xistin)

Odanın ölçüsü.

Bel ölçüsü.

Kendini bilen, ölçüyü kaçırmayan biridir.


ölçü almak

lê girtin, pîvan girtin (ji bo terzi-yan)


ölçülü

pîvane, bihendaze, hayjixwe (ji bo mirovan)


ölçülü biçili

bi hendaze, rabûn û rûniştina hendaze, hay ji xwe


ölçülülük

hendazetî, pîvanetî, bihendazetî, hayjixwetî


ölçüm

pîvang, pîvanek (encama ku di dawiya pîvandinê de bi dest hatiye xistin)


ölçüsüz

Çok ölçüsüz para harcıyor.


ölçüyü kaçırmak

ji adet der bûn, zêde pê de çûn (ji bo xwarin û vexwarin û lebat û tevgerê mirov)

lê şikandin (ji bo eyara çêkirina xwarinê)

Tuzun ölçüsünü kaçırmışsın.


ölçüşmek

Gel ölçüşelim, kim uzun kim kısa belli olur.

Were em xwe bidin ber hev, kî dirêj e, kî kin e dê xuya bibe.


ölü

mirî (a/ê ku dawî li jiyana wê/wî hatiye, êdî najî)

Ölü deve

mirî, cendek, meyît, term, mirate, laş (cendekê mirovan)

Bu mahallede ölü var,.

zenûn, zelûl (ji bo ronî û tiştên wisan)

Ölü kandil.

Ölü şehir,.

mirî (zimanê ku lu tu deverê nayê axaftin, bes belgeyên wî zimanî hene)

Hititçe ölü bir dildir.

Ölü bir konuşması var.

Tavuk ölüsü.


ölü fiyatına

mirî, li ber avê (pir bi erzanî fırotina tiştekî)


ölü gibi

eynî cenaze ye, wekî miriyan, tu dibêjî qey mirî ye


ölü numarası yapmak

xwe li mirîkî danîn, xwe li mirîtiyê danîn


ölü örtü

tertan (tertana ku ji pel melên rizî çêbûye)


ölük

zer û zerhimî (kesê ku perpûra mirinê avêtibe ser çavê wî)


ölüm

Yanarak ölümü, feciydi.

Küçük sanayinin ölümü.

Jinavêrabûna pîşesaziya biçûk, birîna pîşesaziya biçûk.

Sürgün benim için bir ölümdür.

Zalimlere ölüm!

Mirin ji bo zaliman! (an jî, ji zaliman re mirin!)


ölüm Allah'ın emri

mirin bi emrê Xwedê ye, her tişt bi emrê Xwedê ye

weka Xwedê ye, Xwedê çawa kiribe weka Xwedê ye (di heyna dayîna biryarê xeternak de)


ölüm döşeğinde

Annemi ölüm döşeğinde bırakıp gelemezdim.

Min nikaribû diya xwe li ber mirinê bihişta û bihatima.


ölüm fermanı

Ölüm fermanı gelmiş.

Fermana wî hatiye (an jî fermana wî rabûye).


ölüm fermanını çıkarmak

fermana serê (yekî) rakirin, ava serê (yekî) germ kirin, qelema sor lê xistin


ölüm haberi gelmek

xebera mirina (yekî) hatin, cewaba (yekî) hatin


ölüm sesizliği

Etrafta ölüm sesizliği var, birşeyler olacak gibi.


ölüm var dirim var

dinya mirin û jîndin e, îro dinya ye sibeh axiret e, mirin heye jîn heye


ölümcül

Ölümcül bir yara.

çûndox, bêkeys (kesê ku di ber cankêşiyê de ye, sekeratê dikişîne)


ölümle burun buruna gelmek

bi mirine re deqedeq bi hev re derketin derneketin, çûn û neçûn


ölümle öç alınmaz

xwîn bi xwînê nayê şûştin, xwîn bi avê tê şûştin


ölümsüzleştirmek

nemirî kirin, abadîn kirin, cawîdanî kirin


ölümü göze almak

mirin dan ber çavê xwe, kuştin dan ber çavan, sere (yekî) tê çûn, li serê hatin kuştin


ölümüne susamak

di ruhê xwe bihurîn, ber bi ecelê xwe de çûn, ecelê (yekî) hatin


ölümünü göze almak

kuştina xwe dan ber çavê xwe, mirina xwe dan ber çavê xwe


ölünmek

Yurt uğruna ölünür.


ölüp göçmek

malavayî ji dinyayê kirin, serê xwe dan ser axa sar, ji vê dinyayê bar kirin çûn, kete bin erdê, serê xwe danîn, serî danîn, serî danîn erdê


ölüsü ortada kalmak

termê (yekî) li erdê man, termê (yekî) man li erdê, cenazê (yekî) li rasta Xwedê man


ölüsünü öpmek

bi serê (yekî) kirin, bi serê (yekî) kirin ku nadin bi malê din-yayê


ölüyü güldürmek

kena miriyan anîn, kenê miriyan pê hatin


ömrü oldukça

heta emrê (yekî) hebe, heta li darê dinyayê be


ömrü vefa etmek

Xwedê emrekî dirêj dan (an jî Xwedê emr nedan yekî)


ömrüne bereket

Xwedê bereketa xwe bike emrê te (we), bereketa Xwedê di emre te (we) de be


ömür

Sen ömür bir adamsın.


ömür adam

mirovekî şîrîn (kesê ku jê tê hezkirin, kêfa mirov jê re tê)


ömür boyu

heta (yek) sax be, heta emrê (yekî) hebe

Ömür boyu ben sana bakarım.


ömür sürmek

dewraneke xweş buhartin, dewraneke xweş derbas kirin


ömür törpüsü

emelê (yekî), emelê serê (yekî) (karê ku pir dewam dike û mirov di ber de pir diêşe)


ömür çürütmek

emrê xwe di ber de mehf kirin, nîvê emrê (yekî) di ber de çûn


ömürlü

Tanrı ömürlü etsin.

Arkadaşlıkları uzun ömürlü olmadı.


ömürsüz

emrkin, emirqut (tiştê ku dûm û di-rêj nake)


ön

Önümü aç.

Pencerenin önüne gittim.

Öndeki ev.

Bir aralık önümüzden şarkı sesleri geldi.

Hema wisa carekê li pêşiya me dengên stranan hat.

Önümüz kış, hazırlık yapmak lazım.

Pêşiya me zivistan e, divê ku em amedehiyên xwe bikin.

pêş, pêşî (di nav manendê xwe de û li pêş)

Ben önde savaşıyordum.

Önünü ilikle.


ön ayak etmek

bi gotegota (yekî) dest bi (tiştekî) kirin -


ön ayak olmak

pêşîkêşiya (tiştekî) kirin, pêşîkêşî kirin


ön oda

valahiya pêş (valahiya di navbera reşika çav û gilêneyê de)


ön seçim

pêşebijarî, pêşhilbijarî (hilbijartina berendamên partiya siyasî)

pêşhil-bijarî, pêşebijarî (di berebeziyan de neqandina kesên ku wê tevî pêşbirkan bibe)


ön söz

pêşgotin, pêşepeyv, pêşxeber, dîbaçe, pêşekî.


ön türeme

pêşçêkerî (dengdêr an jî dengdara ku di eslê peyvê de tune be lê, lê peyde bibe) rûm


önce

Önce o söyledi.

On yedi yıl önce.

Senden önce geldi.

berê, peşin, ewilî (ê serdestpêkê, beşa pêşîii)


önce can sonra canan

ji pêxemberan bi vir de her kes dua li nefsa xwe kiriye, lêv ji diranan pêştir e


önceden

berê, ewilî, pêşiyê, pêşkî, ji paşê de, ji berê de

Önceden bilmiyordu sonra öğrendi.


önceki

Önceki başkan.


öncelemek

taqdîm kirin mm berê pêşîn (tiştek) kirin)


önceleri

berê pêşîn, berê ewilî, serê ewilî, berê


öncelik tanımak

pêşikî dan (tiştekî), dorê dan (tiştekî)


öncelikle

di serî de, beriya her tiştî, pêşiya her tiştî, berê pêşîn

Öncelikle bu kanun görüşülecek.

Gere beriya her tiştî li ser vî qanûnî gotûbêj bê kirin.


öncesizlik

Öncesizlikten berî var.


öncü

pêşeng, pêşdar, pêşajo, pêşmêr (kese ku li pêşî diçe û nûçe digihîne kesekî)

serîkêş, pêşeng, pêşîkêş, pêşber (serîkê-şîkirina di warê pîşe, raman û hunerê de)

pêşîkêş, serikêş, pêşîkar, pêşker, pêşdar, pêşder, pêşmêr (di warê leşkerîyê de yekîneya ku serî dikişîne)

Öncü güçlerimiz.


öncülük

serîkêşî, pêşengî, pêşîkêşî (serîkêşîkirina di warê pîşe, raman û hunerê de)

pêşîkêşî, serîkêşî, pêşîkarî, pêşkerî, pêşdarî, pêşderî (di warê leşkerîyê de)


öncülük etmek

pêşengî kirin, pêşîkêşî kirin, rêberî kirin, pêşdarî kirin, serîkêşî kirin


öne düşmek

Yolu bilmiyordu, o öne düştü öyle gittik.

Me rê nizanibû, ew kete pêşiyê û em welê çûn.


önem vermek

giringî pê dan, bayex pê dan, qeşe pê dan


önem vermemek

giringî pê nedan, bayex pê nedan, qeşe pê nedan guh pê nekirin


önemli oranda

Yasa maddelerini önemli oranda değiştirmişler.


öneri

pêşniyaz, pêşniyar, pêşnihat, tewqe, teklîf


öneride bulunmak

pêşniyaz kirin, tewqe lê kirin, teklîf lê kirin


öneriş

pêşniyazkirin, tewqkirin (ji bo awa û karê pêşniyazkirinê)


önermek

pêşniyaz kirin, tewqe kirin, teklîf kirin, berbijar kirin


öngörülemez

Tişta nayê vezanîn Tişta nayê texmin kirin


önlem almak

rê li ber girtin, pêşî li ber girtin, tedbîr stendin, tedbîr girtin, bergirî kirin, bergirî lê kirin, pêşgirî lê kirin


önlemek

ber lê girtin, ber girtin, pêşî lê girtin, bergirî lê kirin, pêş lê girtin


önlenmek

ber lê hatin girtin, pêşî lê girtin, bergirî lê hatin kirin


önlük

pêşmalk, pêştemal, şalik, bervank, singpêşî

berkoş, berdilk (ji bo pitikan, bebekan)

forma (cilê ku xwendekarê dibistana seretayî li xwe dikin)


önünde ardında gidilmez

mirov ne li pey (yekî) kare here û ne jî li pêşiya (wî)


önüne arkasına bakmadan

li paşî û pêşiya xwe nanihêre, hesabê paşî û pêşiya xwe nake, li paşî û pêşiya xwe nafikire


önüne bakmak

guh dapêlî kirin, serî kirin ber xwe, serê xwe kirin ber xwe, şermî bûn


önüne dikilmek

tu dê min ji xwe re bibînî (gava ku mirov bixwaze ji yekî re bibe manî, vê gotinê dibêje)


önüne düşmek

ketin pêşiya (yekî), dan pêşiya (yekî) (rêberî ji yekî re kirin)


önüne gelen

Önüne gelene derdini anlatıyor.

Hema kî dibîne derdê xwe ji wan re gilî dike.


önüne geleni kapar, ardına geleni teper

tu didî pêşiyê bi gezan tê, tu didî pey bi refesan tê


önüne çıkmak

derketin pêş çavê (yekî), derketin pêşberî (yekî)


önünü kesmek

pêşî birin, pêşî lê birin, berbend kirin, avêtin pêşiyê, ber lê girtin

pêşî girtin, pêşî birin, pêşiya () girtin, berbend kirin (ji bo çem û avan)


öpülmek

hatin ramûsandin, hatin maçkirin, hatin paçkirin


öpüp de başına koymak

te xerab dîtin de îcar qencan bişêkirine, de îcar (yek) dan ser serê xwe, de îcar (yek) bi bîr anîn


öpüş

ramûsîn, maçkirin, paçkirin (awa û kare paçkirinê)


öpüşmek

hev ramûsîn, hev maç kirin, çûn rûyê hev


ördek

Yaban ördeği.

Werdeka beyanî, werdeka kûvî, miraviya kûvî.

lazi-moka ku nexweşên mêr tê de destava xwe ya biçûk dikin


ördürmek

dan hîzavtin, dan refandin, dan veçinandin


ören

wêran, kanbax, pag, xopan, dêris, kavil, xerabe, xanxerabe, kelef, xan û xerabe


örgü

kors (nexşê ku bi nîk, şîşik û tiştê wisa tê kirin)

honan, honak (xeta sereke ya leyhistikê, avaniya leyhistikê)


örgütlemek

bi rêxistin kirin, bi rê xistin, rêxistî kirin, eyvazandin


örgütlendirilmek

hatin birêxistinkirin, bi rê hatin xistin, hatin eyvezandin


örgütlendirmek

bi rêxistin kirin, bi rê xistin, eyvezandin


örgütlenmek

rêxistî bûn, organize bûn, bi hev ketin, bi rê ketin


örgütsüzlük

bêrêxistinî, bêrexistinîbûn, nerêxistîbûn, birênexistîtî


örk

qet, qetik, kab, kabik, ohr (qetikê ku di heyna çêrandinê de pê heywanan girê didin)


örklemek

tewilandin, (bi qetan) girê dan, ohr kirin


örme

honandin, hûnandin, raçan, vehandin, vehonan, mûnandin

honandin, vegirtin (ji bo vegirtina keziyan)

honandin, vehandin, darêjtin, darêtin (di warê muzîk, wêje û hwd de)


örmek

honandin, hûnandin, raçandin, vehandin, vehonandin, hûnandin, mûnandin, wûnandin (honandina bi ben, rîs, şivik, qamîş û tiştên wisa)

Çorap örmek.

Sepet örmek.

refandin, hîzvatin, veçinandin (bi ben û ta honandina qulê di qumaşan de)

Pantalonum diz kısmındaki deliği ördüm.

Kız saçlarını bir güzel örmüştü.

Keçikê ji kêfa dilê xwe re porê xwe vegirtibû.


örnek almak

Ben çalışkan ve dürüst insanları örnek alırım.

Ez mirovên jêhatî û durist ji xwe re dikim nimûne.


örnek olmak

Kişiliğiyle herkese örnek oldu.

Bi kesayetiya xwe ji her kesî re bû nimûne.


örneklik

nimûne, mostere, mestere (ê ji bo nimûneyê)


örneğin

wekî mînak, mîna ku, weka ku, wekî nimûne, her wekî, mesela


örneğini çıkarmak

ji berê derxistin, nimûne ji berê derxistin


örs

sindan (hesinê ku hesin li serê tê kutan)


örselemek

Rüzgâr çiçeklerin yapraklarını örselemişti.

Bu hastalık onu örselemiş.


örselenmek

hatin pincirandin, hatin kuncinandin, hatin quşandin


örtenek

çerm (ji bo pirç, mû pûl ku bedena heywanan tevde dipêçe)


örtme

nixumandin, nixamtin, hefidandin, poşandin, pûşîn, porkirin, dapoşîn, tenartin

girtin (ji bo girtina derî, pacê û tiştê welê)


örtmek

nixumandin, nixamtin, hefidandin, poşandin, pûşîn, por kirin, dapoşîn, tenartin, nixaftin, werkirin (sergirtina tiştekî)

Üstünü örttük.

girtin, dan berê, kirin cih, dan cih (ji bo derî pencere û tiştên wisa)

Pencereyi ört.

Bulutlar gökyüzünü örttü.

Sarmaşıklar duvarı örtmüş.

veşartin, nixumandin (bincilkirina eyb û tiştê nelirê)

Yeter ya, sen hep onun suçlarım örtüyorsun.

Bes e êdî, tu tim sûcên wê dinixêmî (an jî, bes e yawo, tu tim eybikên wê vedişêrî).

Ört ki ölem.


örttürmek

dan nixumandin, dan nixamtin, dan hefidandin


örtük

nixamtî, nixumandî, poşandî, poşayî, dapoşî

Kapı örtüktü.


örtülmek

hatin nixumandin, hatin nixamtin, hatin hefidandin


örtülü

sergirtî, serpêçandî, girtî, sernixamtî, nixumandî, nixamtî (ji bo mirovan)

Orta yaşlı, başı örtülü bir kadın yanımda oturuyordu.

Jineke navsere, sergirtî li kêleka min rûdinişt.

Yerler çimenlerle örtülü.


örtünmek

xwe nixamtin, xwe nixumandin, xwe poşandin

xwe nixamtin, xwe nixumandin, xwe girtin (xwe nixamtina jin û keçan)

Kız on beş yaşına gelince örtündü.

xwe pêçan (gava ku mirov derdikeve derve, xwe baş girê bide, cil wergire)


örtüsüz

nenixumandî, nenixamtî, pas (tiştê li pasê)

nenixumandî, nenixamtî, serqot, servekirî

negirtî, neliber (ji bo derî, pencere û tiştên wisa)


örtüş

girtin, nixamtin, zeftkirin (ji bo kar û awayê nixamtinê)


örü

refandin, hîvaztin (pî-nekirina bi awayê honandinê)


örük

qet, qetik, kab, kabik (qetê ku dikin stûyê heywanan û li çêrê diçêrin)


örüklü peynir

penêrê kezî, penêrê vegirtî, penêrê riçal


örülmek

hatin hîzavtin, hatin refandin, hatin veçinandin


örümcek

pilindir, pîrik, pindepîr, bilo, bindir, gindir, pîravok, pîrhevok, pîrepind, pîravtonk, pîrepindik, tevngirk, dapîrok, kêzika konê pîrê, calcaloke, Aranea, pîpîyoşk

tevnepîr, tevnepîrik, konê pîrê, pilindir (tevna pilindirê)

girgirok, ereboka zarokan (ji bo ku pê bi ser piyan bikevin û bimeşin)


örümcek ağı

pîrîk, tevnepîrik, tepûtor, tevnepîr, tevnik, konê pîrê, pîrik, dew, dewa pindirê, konepîrik, pîravtonk, pîrbendik


örümcek bağlanmak

pîrik lê girê dan, pîrik lê danîn, pîrik avêtin (tiştekî)


örümceklenme

pîrikgirtin, pîrikîbûn, pîrkoyîbûn, pîravokîbûn


örümceklenmek

pîrik girtin, pîrikî bûn, pîrkoyî bûn, pîravokî bûn

pîrkoyî bûn, pîravokî bûn (cihê ku lê xweytî nehatiye kirin, dev jê hatiye berdan)

pîrkoyî bûn, pîravokî bûn (di heyna nexweşînên bihelepel de)


örümcekli

pîrikgirtî, pîrikî, tevnikî, pîrkoyî, pîravokî


örümceğimsiler

famîleya pindepîran, famîleya pilindiran


östaki

(ji navê fizîknasê Îtalî Eustachio) ostakî


öte

Yolun ötesi.

yê din, ya din (beşa tiştekî ku li pey e)

Ötekini bana bırak.

Evimizin bir yanı bahçe öte yanı sokak.

Irmağın öte yakası.

Eşekten de öte bir adam.


öte yandan

ji aliyê din ve, li hêla din, ji milê din


öteberi

hûr û mûr, kirt û pirt, ker û per, cil û cor, kal û mal, kel û pel, tiştik û miştik, teftal, hûrmûr


öteden beri

ji mêj ve, ji roja ewil de, ji roja roj de


öteki

Ji osmanî اوتهكی (öteki), wekheva öte + -ki.

Bu kalemi değil öteki kalemi ver.


ötekisi

ê dinê, a dinê beriki kursi kırık ötekisini al= ev kursî şikestî ye, rahêje ya dinê


ötesi berisi

kirt û pirtê wî, ker û perê wî, hal û malê wî

Bu işin ötesi berisi yok.

Virde û wirdeya vî tiştî tune, virde û wirde em nizanin.


ötesi var mı?

jê û pê de (tiştek heye)?, jê û ber-jor?


ötesinde

onun ötesinde bir durum söz konusu


ötme

wîçîn, wîtîn, wîçînî, wîtînî, fîtîn, xwendin (ji bo firende, teyr û tûran û kê-zikan)

qubîn, qebqebkirin, qaqibokirin (ji bo kewan)

bangdan, xulxulandin, qîkirin, azandan (ji bo bangdana dîk)

qiştîn, qirîn, qîjeqîjkirin (ji bo qijik û qirikan)


ötmek

wîçîn, wîtîn, fîtîn, xwendin ji bo firende, teyr û tûran û kêzikan)

Bülbül ağaca konmuş ötüyor.

Bilbil li ser darê daniye diwîçe (an jî dixwîne).

Kuşlar ne güzel ötüyor.

qubîn, qebqeb kirin, qaqibo kirin (ji bo kewan)

bang dan, xulxulandin, qî kirin, azan dan (ji bo bangdana dîk)

qiştîn, qirîn, qîjeqîj kirin (ji bo qijik û qirikan)

Düdük ötmüyor.

Kaval iyi ötmüyor.

Kube ötüyor.

li xwe danîn, çi hebûn gotin (ji bo kesê ku li xwe mukur bê û çi zanebe bibêje)


ötürü

lewma, ji lew re, loma, ji ber ku, ji rûyê, kêlî, lema

Çocuklarına karşı vazifelerini yapmamaktan ötürü.

Ji ber ku erka xwe ya li hemberî zarokên xwe neaniye cih.


ötüşmek

kirin wîçewîç, kirin wîtewît, kirin wîçînî, kirin fîtefît

Ağaçtaki kuşlar ötüşüyordu.


övgücü

pesnoyî, pesnker, pesndar, senakar, methker


övülmek

hatin pesndan, pesnê (yekî) hatin dayîn, hatin methkirin


övüngen

fortek, pesnok, pesnoyî, zirtoyî, zirtek, zirtok, pesndar, pesnker, pesnwer


övüngenlik

fortekî, pesnokî, pesnoyîtî, zirtoyîtî, zirtokî, pesndarî, pesnkerî, pesnwerî


övünmek

Çok övünüyor.

Seninle övündük.


övünmek gibi olmasın

Övünmek gibi olmasın sesim güzeldir.


öykünmek

xwezil pê anîn, xwezîpê anîn, havjiya xwe pê anîn, hewes pê anîn, hewesa xwe pê anîn

bi zarî kirin, bi zar ve kirin, lasayî kirin, teqlîd kirin


öyle

wisa, welê, wer, wilo, werg, wakîno, wanîko, wanî, wang, werganî, wirge (tiştê wekî wê, manendê wê)

Öyle bir şey yok.

O delidir, ben öyle olmak istemem.

wisa, welê, wer, wilo (di wê terzê de, di wê rê de, weka wê)

Öyle tembel tembel gezip dolaşma.

Öyle de değil.

wisa, welê, wilo (di dawiya hevokê de û di maneya şaşwaziyê de)

O nasıl iş öyle!


öyle değil mi?

ma ne wisan e?, qey ne wilo ye?, ma ne welê ye?


öyle olsun

bila wisa be, bila wilo be, bila weld be


öyle öyle

wisa wisa, wilo wilo, welê welê, bere bere


öyle şey

yok! tiştê wisa çênabe!, tiştê wilo nabe!


öylesi

Bu adam öylesi bir adam değil.


öylesine

"Öylesine güldüm.

Öylesine gelmiştim.


öyleyse

nexwe, hevtone, ku wisa be, heke welê be, îcar çi, lê


öz

Sözleri özümü dokunuyor.

Asıl kriz şirketin özünde.

Qeyrana bera di nava şirketê bi xwe de ye.

Öz eleştiri.

Meyve özü.

goşt (goştê kînorê ku piştî kêmê jê derdikeve)

hur, heq, helal, heqîqî (ji bo lêzim-tiyê)

Öz kardeşim.

Öz amcam.

hus, ji hus rizaye xwe de sedeqeya xwe da feqîrî. Ew hevalê min ê hus e.^([Ji bo vê maneyê çavkanî hewce ye. (+) ])


öz be öz

Öz be öz Silvanlı.


öz eleştiri vermek

xwe rexne kirin, li xwe rexne girtin, rexne li xwe girtin


öz kardeş

birayên hev ên heq, xwişk û birayên hev ên hur


öz su

şîrik, şîlg, şîrav, avşolk (ji bo riwekan)

Mide öz suyu.


özcesi

puxteya gotinê, bi kurtasî, kurtegotin, kurtasî, xulase


özdek

mal, eşya, têkber (eşyayê ku ji bikaranîn, veguhastin û herckirinê re hazir e)

ayniyat (li kargehan, beşa ku bi eşya û hûrmûran re eleqedar dibe)


öze

Gülmek insana öze bir durumdur.


özel girişim

rahijmendiya serbest, teşebûsa hur, teşebûsa kesîdeyî, sektora arizî


özel girişimcilik

rahijmendiya serbest, muteşebîsiya hur (biriyle )


özelleştirmek

arizî kirin, xwemalî kirin, kesîdeyî kirin


özellikle

bi taybetî, nemaze, nefsê, xesma, nexasim, bîlhesa


özemek

ron kirin, riwîn kirin, tenik kirin (ronkirina mast, dims û tiştê wisa)


özeniş

xwezîpêanîn (ji bo kar û awayê xwezîpêanînê)


özenli

pûtepêder, bayexpêder (kesê ku gava ku karê xwe dike pir di ber de diricife)

pêtepêdayî, bayexpêdayî (karê ku pûte pê hatiye dayîn)


özenmek

Herkes ona özeniyor.

hewesîn, jê re hewes kirin, jê re hewes hebûn

Şairliğe özeniyor.

bi zarê (yekî) ve kirin, bi qaydeyê (yekî) kirin

Sen de ona özeniyorsun, sanki bilmiyor muyum.

Ma qey ez nizanim, tu jî bi qaydeyî wê dikî.


özensiz

serobero, pûtepênedayî (karê ku zêde pûte pê nehatiye dayîn)

pûtepêneder (ê ku zêde serê xwe bi karê xwe naêşîne, di ser guhê xwe re diavêje)


özerk

Ji öz (“xwe”) + erk (“desthilat”), wek wergerandina yekser ji fransî autonome hatiye çêkirin.
;Çavkanî:
* Nişanyan, Sevan, Çağdaş Türkçenin Etimolojisi [Etîmolojiya Tirkiya Niha] (bi tirkî): özerk


özerklik

xweserî, xudmuxtarî, muxtariyet, otonomî


özetlemek

kurtasî kirin, kurte kirin, xulase kirin


özgü

Yanlızlık Allaha özgüdür.


özgün

nûser, resen (dahênana ku naşibe tu tiştî, bixweser e)

resen, esl (tiştê ku ne werger e, resen e)


özgür

serbest, azad, azade, aza, hur (kesê ku tu zordarî û zêfanî li serê tune)

azad, serbest, serbixwe (welat û neteweya ku bi serê xwe ye, ne bi tu kesî ve ye)

Özgür ülkeler.

serbest, azad, azade, aza, hur (kesê ku kare bi serê xwe tevgere, bi serê xwe biryara xwe bide û ne bi kesî ve)

Herkes özgür, istediği gibi davranır.

Her kes azad e, çawa dixwaze dikare wilo tevgere.

azad, serbest, gerdenazad, hur (kesê ku ne bende û kolê yekî dî ye)

Demokrasi özgür bireylerin oluşturduğu bir düzendir.

Demokrasî navê wê sazûmanê ye ku takekesê azad ew çêkirine.

azad, serbest, hur (kes û tiştê ku serbixwe ye, ne di bin pişkinin û kontrola yekî de ye)

Özgür basın.

azad, serbest, hur (kesê ku ji pest û pêkutiyên civakî re mil danayne)


özgürce

azadane, serbestane, bi serbestî, bi azadî


özgürlükçü

azadîxwaz, serbestîxwaz, azadîperwer, azadîpurest, azadîparêz


özgürlükçülük

azadîxwazî, serbestîxwazî, azadîperwerî, azadîperestî, azadîparêzî


özlem duymak

kurmê () hatinê, kurmê () kirin, bêriya (yekî) kirin


özleyiş

bêrî, bêrîkirin (ji bo kar û awayê bê-rîkirinê)


özleşmek

Kuru fasulye özleşmiş.


özleştirme

xwerûkirin, arîkirin, sadekirin, safîkirin


özleştirmeci

xwerûker (xwerûkirina zimanekî ji peyvên biyanî)


özleştirmek

xwerû kirin, arî kirin, sade kirin, safî kirin


özlü

Özlü çamur.


özümleme

xunaf, ferikan, dehan, gewiran, anabolizma


özümlemek

xunaftin, ferikandin, bişaftin, xunifandin, dehandin, gewirandin, givêrandin


özümlenme

xunifîn, ferikîn, gewirîn, dehîn, bişivîn


özür

Adamın özürlerini hep saklıyor.

Bu elbisenin bir özrü var.


özür dilemek

lê borîn, lê negirtin, uzr xwestin, merzandin

Özür diliyorum.

uzrê xwe xwestin, lêborina xwe xwestin, bexşana xwe xwestin (ji ber kirina şaşîyekê)


özür dilerim

Bibexşîne, bibore, lêborînê dixwazim. Min bibexşîne, li min bibore.


öç alma

tolbazî, tolhilanîn, tolvekirin, heyfstendin


öç almak

tol hilanîn, tol hildan, tol vekirin, tol stendin, tol vedan, avdeyn hildan, heyf stendin, heyf girtin, heyf hilanîn, heyf vekirin, ewd hilanîn, avdeyn hildan


öğe

hêman (ew parçeyê ku tiştekî hevedu-danî anîne pê)

Cümlenin öğeleri.


öğlenci

xwendekarê danê êvarê (xwendekarê ku piştî nîvro diçe dibistanê)


öğrencelik

hînkarî (tiştê ku cara pêşîn ji bo hînbûnê tê kirin)


öğrencilik

xwendekarî, suxtetî, qutabîtî, telebetî, şagirtî


öğrenilmek

hatin hewisandin, hatin hînkirin, hatin fêrkirin, hatin elimandin


öğrenim

Yüksek öğrenimini tamamlamış.


öğrenim belgesi

belgenameya xwendinê, belgeya tehsîlê, tesdîqname

sertifika (ku di kurs û tiştê wisa de didine xwendekaran)


öğreniş

hînbûyîn, hobûyîn, hutbûyîn, hewisîn, fêrbûyîn, elimîn (awa û karê hewisînê)


öğrenme

hînbûn, hobûn, hutbûn, hewisîn, fêrbûn, elimîn


öğrenmek

hîn bûn, ho bûn, hut bûn, hewisîn, fêr bûn, elimîn, hû bûn, hêra bûn

Dersini öğren.

hînî (tiştekî) bûn, ferî (tiştekî) bûn, hoyî (tiştekî) bûn (hînî pîr û merîfetekê bûn)

Okuma yazmayı öğrenmiş.

fer bûn, elimîn (der barê tiştekî de agahî bi dest xistin)

Araştırdım hiç bir şey öğrenmedim.


öğretici

hînker, hutker, fêrker, hewisîner, hînder


öğretim yardımcıları

alîkarên hîndekariyê, pisporên hîndekariyê


öğretiş

hînkirin, hokirin, hewisandin, fêrkirin, elimandin (kar û awayê hewisandinê)


öğretme

hînkirin, hokirin, hewisandin, fêrkirin, elimandin


öğretmek

hîn kirin, ho kirin, hewisandin, fêr kirin, elimandin, êwisandin, hû kirin, hîra kirin, hêra kirin

hînî (yekî) kirin, ferî (yekî) kirin (pîr û merîfet hînî yekî kirin)

ferî (yekî) kirin (der barê tiştekî de agahî dan yekî, ew agahdar kirin)


öğüdünü dinlemek

li şîretên (yekî) guhdarî kirin, dan pey şîreta (yekî)


öğün

Onlara günde üç öğün yemek veriliyor.


öğür olmak

hînî hev bûn, hutî hev bûn, ferî hev bûn


öğüreceği gelmek

bîzê (yekî) jê li hev ketin, bîzê (yekî) jê çûn


öğürleşmek

hînî hev bûn, ferî hev bûn, hutî hev bûn


öğürme

hêlincîn, hilqîn, arqîn, arq (ji bo dengê vereşînê)


öğürtü

Hastanın öğürtüleri.


öğürtücü

hilqonekî (tiştê ku hilqîna mirov pê tê)


öğürtüsü gelmek

hilqehilq hatin (yekî), hilqînî hatin (yekî)


öğüt vermek

şîret kirin, pend lê kirin, şîret lê kirin

Arasıra bana öğütte bulunuyor.


öğütlemek

lê pend kirin, lê şîrit kirin, lê nesîhet kirin


öğütlerini dinlemek

guhdariya şîretên (yekî) kirin, dan pey pendên (yekî)


öğütçü

şîretker, şîretmend, şîretkar, şîretgêr, amojgar


öğütçülük

şîretkerî, şîretmendî, şîretkarî, şîretgêrî, amojgarî


öğütücü

Öğütücü makine.


öğütücü diş

diranê kursî, diranê paşî, diranê axiriyê


ü

Tîpa bîst û şeşemîn ya alfabeya tirkî ye û ji aliyê denganiyê ve tîpeke dengdêr a zirav, teng û gilover e.


übvansiyon

mêcbêtî, subvansiyon, destekkirin (ji aliyê dewletê ve)


ücra

İstanbul'un en ücra bir yerine yerleştim.


ücret

miz, mize, destmiz, pêrenç, mizd, ucret, heq (dirav û malê ku di bergîdana xebatê de tê dayîn)

Ücret emeğin karşılığıdır.

Kira ücreti.


ücretli

mizedar, mûçekar, mişekar (kesê ku bi mizê dixebite)

biheq, bimişe, mizedar (tiştê ku bi heq tê kirin)


üleştirilmek

hatin parîkirin, hatin biparvekirin, hatin lêkvekirin


üleştirmek

parî kirin, debaş kirin, bi par ve kirin

li hev par kirin, lêk ve kirin, tewzîh kirin


ülke

welat, memleket (herêma ku ji ji ber taybetiyeke xwe lê tê fıkirîn)

Dünyanın gelişmemiş ülkelerini geziyorum


ümit bağlamak

hêviya xwe pê girê dan, pişta xwe pê girê dan, heviya (yekî) pê bûn


ümit dünyası

bihara dilan, her kes biharan bi dilê xwe tîne


ümit uyanmak

hêvî Xweda (tiştek) hebûn, umûd pê re çêbûn, hêvî jê re çêbûn


ümitlendirme

hêvîdarkirin, umûdwarkirin, meferdarkirin, bihêvîkirin


ümitlendirmek

hêvîdar kirin, umûdwar kirin, meferdar kirin, bi hêvî kirin


ümitlenme

bihêvîbûn, hêvîdarbûn, meferdarbûn, umûdwarbûn


ümitlenmek

bi hêvî bûn, hêvîdar bûn, meferdar bûn, umûdwar bûn


ümitli

hêvîdar, bihêvî, umûdwar, biumûd, meferdar, bimefer


ün almak

nav dan, deng dan, nav girtin, nav û deng dan, nav ji xwe berdan


ünden düşen bin parça olmak

li mirûzê (yekî) wekî çiyayê berf lê bibare


üniforma

unîforma (cil û bergên fermî yên hêzên çekdar)


ünite

Dersin birinci ünitesi.

Askeri ünite.


üniversitelerarası

Üniversitelerarası kurul.


üniversiteli

zanîngehvanî, unîversîtevanî, xwendekarê zankoyê


ünlem işareti

nîşaneka baneşanê, bangnîşan, nuqtebang, xala sersûmê


ünlendirmek

ravdar kirin, nav bi dû xistin, navê (yekî) derxistin


ünlenme

navdarbûn, navdan, dangpêketin, navdayîbûn, navûdengdan


ünlenmek

navdar bûn, nav dan, nav girtin, dang pê ketin, navdayî bûn, nav û deng dan, nav bi dû ketin


ünlü

navdar, namîdar, gîzanî, binavûdeng, navdayî


üremek

zêde bûn,zêdîn,lêzêdîn,têzêdîn,lêzan,têzan,çêbûn, çar bûn

Altı yedi ay içinde küçük sürü üredi.

Di nava şeş heft mehan de keriya biçûk zêde bû.


üremi

uremî, di tipê de di xwîna mirovde zêdebûna ureyê


üretici

hilberîner, berhemdêr, berhêner, mustehsîl

berhemdêr (tiştê ku hilbirînê peyde dike û pê eleqedar e)


üretmek

xweyî kirin (ji bo zêdekirinê ajel xwedî kirin)

hilberandin, xetandin (ji bo mebestên aborî)


ürkek

bizdok, bizdonek, habtoyî, tirsok, newêrek


ürkekleşme

bizdonekîbûn, bizdokîbûn, habtoyîbûn, newêrekîbûn


ürkekleşmek

bizdonekî bûn, bizdokî bûn, habtoyî bûn, newêrekî bûn


ürkme

bizdîn, veciniqîn, ciniqîn, bizîn, ferihîn, hilfirîn, hilciniqîn, liçinîn, habitîn, silikîn, çoqîn, hilçenîn


ürkütme

bizdandin, veciniqandin, fenhandin, hilciniqandin, ciniqandin, liçmandin, habitandin, çoqandin, silikandin, hilçenandin


ürkütmek

bizdandin, veciniqandin, fenhandin, hilciniqandin, ciniqandin, liçinandin, habitandin, çoqandin, silikandin, hilçenandin

Bu adamın konuşmaları beni ürkütüyor.


ürpermek

cefilîn, girizîn, girûzî bûn, silikîn, lerzî hatin (yekî), pirçûk hatin (yekî)


ürpertmek

cefilandin, girizandin, lerzî (yekî) dan


ürümesini bilmeyen köpek sürüye kurt getirir


ürün

ber (tiştê ku di warê pîşesaziyê de ji madeyên xam tê bidestxistin)


ürüşmek

bi hev re reyîn, pev re reyîn, bi hev re hewtîn, pev re hewtîn


üs

baregeh, wargeh, êwrgeh (cihê ku avahî û kereseyên ji bo pêkanîna erkekê, hatıye çekırin)«

Hava üsü.


üslupçu

şêwazparêz (nivîskarê ku şêwaza wî tê ecibandin)


üst

Damın üstü.

Taşın üstünden inip yere oturdu.

Lokmayı dilinin üstünde gezdiriyordu.

Üstünü değiştir.

Cilên xwe vêxe (an jî kincên xwe bişêlîne, derxe an jî ji xwe bike).

Onun üstü.

Üstü sana kalsın.

Üst makara.

Akşam üstü bize uğra.

Üstünden atmak.


üst düzey

Üst düzey kimse.


üst baş

ser û bin, ser û guh (ji bo cil û bergan)


üstat

mamoste (di axaftinanavbera mêra'n de ji bo denglêkirinê tê bikaranîn


üstelenme

rikandin, libergerîn, dibergerîn, israrkirin


üstelenmek

rikandin, li ber gerin, di ber gerin, israr kirin, bi ser ruhê (yekî) ketin


üstelik

Saatimi değiştirdim, üstelik olarak da para aldım.

Min saeta xwe guhart û min li serê pere jî stend.

Üstelik günde üç dört sefer istiyor.

Üstelik daha az söylüyorum..


üstenme

lixwegirtin, lixwegiran, girtina ser xwe, teahût


üstenmek

li xwe girtin, girtin ser xwe, xwe li ber girtin, teahût kirin


üstesinden gelmek

ji heqê tiştekî derketin, ji heq derketin


üstte olmak

Üste kim var.


üstü başı dökülmek

rîtolên (yekî) li ba bûn, star di cilên (yekî) de neman


üstüme iyilik sağlık

em di bin stara Xwedê de bin, Xwedê hîfza (me) jê bike

wehda Xwedê be (gava mirov şaşwaziya xwe diyar dike vê dibêje)

Xwedê me jê dûr bide (gava ji tiştekî nepak tê axaftin ev tê gotin)


üstün

Onlara göre mal ve para her şeyden üstündür.

Li gorî wan mal û pere di ser her tiştî re ye.

El elden üstündür arşa kadar.


üstün niteliklere sahip olmak

(yek) di ser xwe re bûn, di ser pozê xwe re bûn


üstünde kalmak

li serê man, li ser (yekî) man (gava ku mal bi riya mazatê li ser yekî bimîne)

di stûyê (yekî) de man (ji bo sûc û qebahet)


üstünde olmak

Üstünde ne vardı?


üstündeki üstünde, başındaki başında

bi cilê ser xwe tenê (ji bo rewşa kesê ku ji bilî kincên ser xwe tiştek nebiriye)


üstünden akmak

Tembellik üstünden akıyor.


üstünden atlamak

xwe di ser re avêtin, di ser re qevaz dan, xwe di ser re qîl kirin


üstünden atmak

avêtin pişt guhê xwe, di ser xwe re avêtin


üstünden geçmek

dest avêtin (yekê), namusa (yekê) kirin nav dest û piyan, namûsa (yekî) paymal kirin


üstünden zaman geçmek

(ew qas roj) di ser de derbas bûn, bi ser qewlê xwe xistin


üstüne

Aşk ve evlilik üstüne konuştular.

Hesabı üstüme yaz.

Paris'e hesap üstüne gitti.

Bu yorgunluk üstüne kahve içilir.

Li ser vê rehtbûnê mirov dikare qehweyekê vexwe.


üstüne almak

girtin ser xwe, dan milê xwe, li xwe girtin


üstüne atlamak

xwe tê werkirin, xwe avêtin serê, xwe zerî () kirin


üstüne atmak

kirin stûyê (yekî), bi (yekî) de gêr kirin, pê de gêr kirin

Yorganı üstüne at.


üstüne basmak

gotineke bi cih gotin, gotineke bi keys gotin, li nava nîşanê xistin

Üstüne basarak söyledi.


üstüne başına etmek

rîn devê bavê (yekî) (argo), aşax û oşax jê re nehiştin, (yek) hetikandin, tiştek jê re nehiştin


üstüne bir bardak soğuk su içmek

tasek av bi ser (tiştekî) de vexwarin (tinaz)


üstüne bir iki güneş doğmak

roj lê hatin çi çaxan, roj lê hatin nîvro, kûsî li ber qûna (yekî) bazarê kirin (argo)


üstüne eklemek

Sen de biraz para ekle.

bi ser de kirin, pê ve danîn, lê zêde kirin

Bu kadarı da olmaz, bence biraz eklemişler.

Ev çend jî nabe, bi ya min hinde tişt lê zêde kirine.


üstüne evlenmek

jin anîn ser jina xwe, di ser jina xwe de jin anîn


üstüne geçirmek

li ser navê xwe lê xistin, li ser navê xwe çêkirin

Tapuyu üstüne geçirdi.

li pişt xwe lê xistin, li pişt xwe qeyd kirin

Çocuğu üstüne geçirdi.


üstüne gitmek

bi ser de çûn, bi ser () de çûn, jê venegerin, dengê xwe jê re kirin


üstüne gül koklamamak

di ser (yekî) de çavê xwe negerandin, di ser (yekî) de dil nehebandin, li ser re tu gul neçilpandin


üstüne kalem çekmek

pênûs kişandin serê, qelem kişandin serê


üstüne kalmak

li ser pişta (yekî) man, li (yekî) man, lê man


üstüne kapanmak

xwe dan (tiştekî), sekn jê re tune bûn, rehtbûn jê re tune bûn


üstüne karanlık çökmek

şev lê bûn tarî, tarî lê ketin erdê, şev bi ser de hatin (an jî ketin)


üstüne oturmak

li ser malê (yekî) rûniştin, lê asê bûn, dest danîn serê


üstüne perde çekmek

perde kişandin ser (tiştekî), sabûn di ser dan, bincil kirin, bindoşek kirin, kirin binê cilikê


üstüne sevmek

di ser re ji (yekî) hez kirin, di ser de dil hebandin, di ser de çavê xwe gerandin


üstüne toz kondurmamak

nehiştin xeta hatin serê, qusûr neanîn ser xwe, leke neanîn ser xwe


üstüne tuz biber ekmek

agir dan ber barûdê, agir û barûd nêzî hev kirin, heycar agir xweş kirin, (yek) pif kirin agir, (tiştek) hey car zêde kirin


üstüne türkü yakmak

kilam avêtin ser (yekî), stran li serê derxistin


üstüne vazife olmamak

çi kare te pê ketiye, îşê te çi pê ketiye, îşê te pê neketiye, ew ne wezîfeya te ye, eleqeya (yekî) pê neketin


üstüne yaptırmak

li ser xwe dan çêkirin, li ser xwe dan lê xistin


üstüne yıkmak

sûcê xwe kirin stûyê (yekî), bi ser (yekî) de gêr kirin


üstüne yüklenmek

radan ser (yekî), direjî (yekî) kirin, li stûyê (yekî) siwar bûn


üstüne yürümek

bi ser ruhê (yekî) ketin, bi ser de çûn, bi ser de hilbûn bezîn (yekî), radan ser (yekî) (ji bo çavtirsandinê)


üstüne çıkmak

derketin serê, rabûn serê, ketin ser dilê (), ketin serê (ji aliye cînsî ve)


üstüne ölü toprağı serpilmiş gibi

tu dibêjî qey xwelî pê de hatiye bêjingkirin


üstüne üstüne

(çekmek, yapmak, etmek vb) dubarekirina karekî


üstünkörü

serobero, serebere, seroberokî, serabera, kerambera, kef û şel


üstünlük derecesi

pileya rasertiyê, di Kurdî bi herî, tewrî û tirînê ev yek tê pê

En güzel kız sensin.


üstünlük duygusu

(üstünlük kompleksi) kompleksa raserbûnê


üstünü görmek

li ser dîtin (ji bo jinan ku gava hemîle be)


ütmek

jê birin jê vexwerin(ji bo leystik û qumarê)


ütücü

kewîker, ûtîker (kesê ku cil û bergan ûtî dike)


ütüsüz

netivandî, nekewîkirî, bêûtî, neûtîkirî, ûtînekirî


üvey

zir (önek olar kulanır), marî (sonek olarak), ne helal, hilî (sonek olarak kullanılır)


üvey evlât

nevisî, kurhilî, zirkur (ji bo kuran), keçhilî, qîzhilî, zirkeç, keçmarî (ji bo keçan)


üvey evlât gibi tutmak

ji damariyê hesibandin, ji damariyê bûn, ji (jinbava) Eyşika Ereb bûn, kurê jinbavê bûn


üvey kardeş

zirbira, biramarî (ji bo kuran), zirxwişk, xwişkmarî, zirxweng, zirxweh (ji bo keçan) kaynana zirxwesî


üveyik

tivîlk, goyîn, tivirg (Streptopelia turtur)


üzengilemek

pehnî dan (hesp), zengû lê dan, zengû kirin, zengû avêtin xafika hesp, zengû li xafikê xistin


üzengilenmek

pehnî lê hatin dayîn, zengû lê hatin dayîn


üzere

Gitmek üzere kalktı.

Vermek üzere kitabı aldı.

Akşam olmak üzere.

Daha önce belirtildiği üzere.


üzeri

Evin üzeri.

Öğle üzerleri gel.

Üzerine almak.


üzerinde

Yolun üzerinde.

Kitaplar üzerinde çalıştım.


üzerinde kalmak

Artırma üzerinde kaldı.

Bu iş senin üzerinde kaldı.


üzerinden atlamak

di ser de derbas bûn di ser de qevaz dan, di ser re qevizîn, xwe di ser re çeng kirin, xwe di ser re avêtin


üzerine

Bu sözler üzerine herkes rahat etti.

Yemek üzerine su içilince.


üzerine almak

jin anîn serê (ji bo mêr ku bi ser jina xwe de dizewice)


üzerine atlamak

xwe çengê (yekî) kirin, xwe tê werkirin, xwe zerî () kirin, tê werbûn, xwe tê zer kirin, çengî serê bûn


üzerine atmak

kirin stûyê (yekî), bi ser (yekî) de gêr kirin


üzerine bir iki güneş doğmak

roj lê hatin çi çaxan, roj lê hatin nîvro, kûsî li ber qûna (yekî) bazarê kirin (argo)


üzerine evlenmek

anîn serê, jin anîn ser jina xwe, di ser jina xwe de jin anîn


üzerine kafa yormak

serê xwe pê êşandin, serê xwe pê mijûl kirin, serê xwe li serê êşandin


üzerine oturmak

li serê rûniştin, lê asê bûn, dest danîn ser (tiştekî)


üzerine saldırmak

radan ser (yekî), êrhişî ser (yekî) kirin, dirêjî ser (yekî) kirin, xîşî () kirin


üzerine söz vermek

li ser (tiştekî) son dan, li ser (tiştekî) son xwarin


üzerine tuz biber ekmek

(tiştekî) hey car zêde kirin, hey car xweş kirin, agir dan ber barûdê


üzerine varmak

bi ser (yekî) de çûn, dirêjî ser (yekî) kirin


üzerine yaptırmak

li ser xwe çêkirin, li ser xwe lê xistin, li ser xwe qeyd kirin


üzerine yürümek

bi ser de çûn, dirêjî (yekî) kirin, bi ser (yekî) de çûn


üzerine ölü toprağı serpilmiş gibi uyumak


üzerlik

spind, îsfend, espender, ûzelg, ûzlerik, sipend, ûzelik


üzgün

xemgîn, xembar, xemgîr, xemdar, melûl, berketî, pozxîn


üzgünlük

xemgînî, xembarî, xemgîrî, xemdarî, melûlî, pozxînî


üzmek

kesirandin, kedirandin, pozxîn kirin, dilê (yekî) êşandin

Semer katırın sırtını üzmüş.


üzücü

xemnak, kesernak, kedrnak (tiştê ku mirov pê dikedire, pê dikesire)


üzülme

kesirîn, kedirîn, keribîn, biberketin, pozxînbûn


üzülmek

kesirîn, şayişîn, nîgerîn, kedirîn, keribîn, bi ber ketin, pozxîn bûn, xemgîn bûn, pê êşîn, dilê (yekî) xera bûn


üzüm üzüm

(bi alîkariya lêkerên üzmek û üzülmek) têr

Onu üzüm üzüm üzüyor.


üzüm üzüme baka baka kararır

gul li gulê dinêre dipeqe, mirov li ba kê be exlaqê wî hiltîne, keran li ba keran girê medin


üzümün çöpü armudun sapı var demek

Guhartoyeke armudun sapı var üzümün çöpü var demek.


üzümünü ye de bağını sorma

tirî bixwe li rez mepirse, tu xweyê xwarina xweyî, te çi jê ye


üç

sê, sisê (navê hejmara ku piştî dwuduyan tê û reqema ku vê hejmarê dide nîşan


üç aylar

sê meh (li gorî salnameya heyvê mehên receb, şeban û remezanê)


üç beş

sê çar (ji aliyê çendaniyê ve tiştê ku hindik e)

Üç beş kuruş.


üç buçuk atmak

qûna (yekî) vitvitk lê xistin, qûna (yekî) çarderî avêtin (argo), nava (yekî) çar gopal lê xistin


üç otuzunda

(kesê) hilhilî ji bo mirovên pir emirkirî tê gotin)


üçkâğıda bağlamak

bi dek û dolaban (yek) xapandin, fen û fût anîn serê (yekî)


üçkâğıtçı

kesê ku qumara bi sê kaxidan dide leyîstandin


üçleme

sisiyane (strana ku bêndên wê sê rêz in)


üçlü

Üçlü kâğız.


üçüncü

Üçüncü gün oğlunun bedenini sırtlanıp eve getirdi.

Roja sêyem laşê kurê xwe da pişta xwe û bir mal.


üçüz

sêwîk (sê zarokên ku ji yek diyekê bi hev re hatine dinyayê)

sêbare (tiştê ku sê aliyê wê, sê parçê wê heye, sêmilî)


üşengeç

(üşengen) kasil, xwerenedîtî, xwerenedîk, bixwerenedîk, bixwerenedîtî, sersar


üşüme

efsirîn, sirîn, cemidîn, qefilîn, qufilîn, qerisîn


üşümek

efsirîn, sirîn, cemidîn, qefilîn, qerisîn, qerisîn, lê sar bûn


üşüntü etmek

Köpek mandayı paralar.


üşürmek

piçikandin, xuricandin, gerikandin, hêwirandin


üşütme

efsirandin, efsartin, sirandin, cemidandin, qerisandin, qefilandin


üşütmek

efsirandin, efsartin, sirandin, cemidandin, qufilandin, qefilandin, qerisandin

serma girtin, xwe cemidandin, xwe sirandin


ğ

tîpa nehemîn a alfabeya Tirkî ye û ji aliyê denganiyê ve, jêderka vê bi deng- dêrên zirav re arîka devî ya pêş û bi dengdêrên stûr re jî, arîka devî ya paş e Ev tîpa ku jê re di Tirkî de geya nermik tê gotin, di serê peyvan de peyde nabe Di dawiya peyvan de jî, bi giştî di nava peyvên yekkîteyî de xuya dibe

Di dema senifandin û rêzkirinê de tê serê madeya nehemîn


şaban

debang, bomik, evdal, xêt, xêtik, xêv (argo)


şafak atmak

heyirî man (gava ku bi tiştekî giring re rû bi rû bê mayın tê gotin)


şafak sökmek

berbang lê dan, tav dan, tav avêtin, berbang avêtin, sibeh dan, sibeh zelal bûn, bûn sibeh, sibeh safî bûn, şefeq dan, şefeq lê dan


şafak sökümü

elinda sibehê, sariya sibehê, kubara sibehê


şah iken şahbaz olmak

serkelebû îro bûye qûş (bi awayekî tinaz ji bo kesên ku her diçe rewşa wî xerab dibe û qedrê wî namîne)

heyv û roj bû îro bûye pêşkeniyê hevalan (ji bo kesê ku her diçe cira wan ne xvveşik dibe)

Şahımı bu kadar severim.

Hew qeweta mirî digire, êdî hew ji min tê.

pêdar (rabûna hespê ya li ser lingên paşîn)


şahadet parmağı

tiliya nîşandekê, tiliya îşaretê, tiliya eşhedê


şahadetname

guvahname, şahadetname (belgeya pesendkiri)


şahane

şahane, şahanî, şehyane (tiştê ku xweserî şahan e )

şahane, şahwer (tiştê ku babet û liyaqî şahan e)


şaheser yaratmak

berhemeke nemir afirandin, berhemeke nemir çêkirin


şahıs

Üçüncü şahıs zamiri.


şahitlik etmek

guvahî dan, şahidî dan, govanî kirin, şahidî kirin


şahmerdan

şahmerdan (makîneya ku singên avahiyekê dikute erdê)


şahsen

Onu şahsen tanıyorum.


şahsiyat

karên kesîdeyî (karên ku aîdî kesekî ne)

kesîdeyî (gotinên ku li ser jiyana taybet tên gotin)


şahsiyat yapmak

li ser kesatî sekinîn, li ser aliyên ne baş ên kesan sekinîn, jê behs kirin


şahsiyet

kesîtî, kesatî, kesayî, kesayetî, şexsiyet


şahsiyetli

xweykesayetî, xweykesatî, xwedî kesayetî, bişexsiyet, xweyşexsiyet


şairane

helbestvane, şairane (kesê ku xwediyê wesfên helbestvaniyê ye)


şak

Şak diye yüzüne vurdu.


şak etmek

qelişîn, terikîn, qelş lê ketin, şeq lê ketin


şaka etmek

henek pê kirin, yarî pê kirin, galte pê kirin, hewes pê kirin, yaranî pê kirin


şaka gibi gelmek

jê re wekî henekan hatin, jê re mîna yaraniyan hatin, jê re nola hewesan hatin


şaka götürmemek

(tiştek) ne îşê henekan e, (tiştek) ne karê zarokan e, ne ê hewesan bûn (karekî ku pir cidî ye, mirov nikare giringiyê nedê)

pîrê (yekî) bi henekan tune bûn, ji yariyan hez nekirin


şaka iken kaka olmak

henek dibin genek, henek (an jî hewes) bûn bûn bera


şaka kaldırmak

ji henekan nexeyîdîn, ji henekan (yariyan) neinitîn, henek di xwe de bihartin


şaka yapmak

henek kirin, galte kirin, leq kirin, hewes kirin, yaranî kirin, yarî kirin


şaka yoluyla

bi henekan, bi qestûkan, bi henekî, bi yarîkan


şakacı

henekoyî, heneker, henekbaz, henekvan, yariker, tewzeker, hewesker, galteker, yaranîker, tiraneker, henekhez, laqirdîhez


şakacıktan

bi qestûkan, bi henekan (di zimanê zarokan de)

Şakacıktan söyledim, ağlama.

bi hewesan, bi henekî, bi henekan, bi qestûkan (wekî ku henekan bike)

Şakacıktan epey iş görmüşüz.


şakacılık

henekoyîtî, henekerî, henekbazî, henekvanî, yarikerî, tewzekerî, galtekerî, yaranîkerî, tiranekerî


şakadan

bi qestûkan, bi henekan, bi hewes, qestûka, heneka


şakaları birine dokunmak

henekên (yekî) dilê (yekî dî) girtin, hewesên (yekî) dilê (yekî din) girtin


şakalaşma

bihevhenekkirin, pevyarîkirin, bihevgaltekirin, pevhenekkirin, pevleqkirin, pevgaltekirin


şakalaşmak

bi hev henek kirin, bi hev yarî kirin, bi hev galte kirin, pev henek kirin, pev leq kirin


şakası yok

guh nedan (kesî), paxav bi (kesî) nekirin, pax ji kesî hilnedan

Bu herîfin şakası yok.

Bu hastalığın şakası yok.


şakasız

bêhenek, bêyarî, bêgalte, bêtirane, bêhewes, bêyaranî

Şakasız söylüyorum.


şakaya almak

girtin henekan, girtin hewesan (an jî yaraniyan)

Bu söylediklerimi şakaya alma.

Van tiştên ku ez dibêjim megire hewesan.


şakaya gelmek

henek di xwe de bihartin, pîrê (yekî) bi henekan hebûn


şakaya gelmemek

henek di xwe de nebihartin, pîrê (yekî) bi henekan tune bûn

li ba xwe bi tiştekî hesab nkirin, biçûk dîtin


şakaya getirmek

anîn ser henekan, anîn ser hewesan (an jî yariyan)

Şakaya getirip söyledim.


şakaya vurmak

anîn li hewesan xistin, anîn li henekan xistin


şakıma

wîçîn, vîçîn

şîqîn, şeqîn (ji bo xwendina stran û helbestan)


şakımak

wîçîn, vîçîn, vîçevîç kirin, kirin wîçînî, kirin wîçewîç (ji bo çivîkên ku dixwînin)

şîqîn, şeqîn, kirin şîqînî, şîqînî pê ketin (ji bo xwendina stran û helbestan)


şakır şakır

şireşir, xuşexuş, gujeguj (ji bo dengê şiliyê)

şîqeşîq, şeqeşeq, reqereq, şiqeşiq (ji bo dengê tiştên din)

xweş, bi rihetî, weka bilbil, bi awayekî baş

Şakır şakır Kürtçe konuşuyor.


şakırdamak

kirin şîqînî, kirin şeqînî, şîqînî jê hatin, şeqînî jê hatin kirin şeqeşek, kirin reqereq, şîqeşîq jê hatin, şîqeşîq jê çûn (ji bo deng)

kirin xuşînî, kirin şirînî, kirin gujînî (ji bo baranê ku bi şireşir tê)

Yağmur şakırdayarak yağıyor.


şakırdatma

şîqandin, şeqandin, rikrikandin, reqandin


şakırdatmak

şîqandin, şeqandin, rikrikandin, reqandin, şeqînî jê anîn, reqînî jê anîn

Ağzındaki dişleri şakırdatıyor.


şakırtı

wîçînî, vîçînî


şakırtılı

bişîqînî, bitepîn, bireqîn, biçeqîn, bişeqîn, birikîn


şakırtısız

bêwîçînî, bêvîçînî

bêşîqînî, bêşeqînî, bêçeqînî, bêşîrqînî, bêreqînî, bêrikînî


şaklaban

şên, yarîker, henekvan, qerfok, şeqlevan


şaklabanlık

şênbûn, yarikerî, henekvanî, qerfokî, şeqlevanî


şaklamak

kirin şeqînî, kirin şîrqînî, kirin çelpînî, şîrqînî jê çûn, şeqînî jê çûn


şaklatma

şelpandin, çelpandin, şîrqandin, daşeqandin, çerpandin, şeqandin, çeqandin


şaklatmak

Bir tane yüzene şaklattı.


şakrak

Şakrak bir kahkaha.

Şakrak bir kız.


şakşakçı

şeqşeqker (kesê ku çepikanji bo pesndana kirinên kesekî an jî, ji bo wî kesî bi xwe dide)

şeqşeqker (ew kesê ku li şanoyê bi pereyan hatiye girtin da ku lı çepikan bide)


şallak

şapûle, şapoşewlo (kesê ku guh nade lixwekirina xwe)


şalvar gbi

wekî şalwar e, eynî şalwar e (pir fireh û bol)


şam baba

şambaba (cureyeke şîraniyê ku ji hevîr tê çêkirin)

bavê bêxêr (ku berpirsiya xwe nayne cih)


şamama

şemamok, lema şemamokê (Cucumis dudaim), lema şemamokê (Cucumis dudaim)


şamama gibi

şemamok, wekî şemamokê (ji bo kesên hûrik û cirxweş)


şamandıra

şamandira (ew heybera ku li ser avê ye û deryavan pê riya xwe derdixin)

şamandira (goga ku pergala girtinê tîne pê û jietal an jî plastîkê hatiye çêkirin û li ser avê dimîne)


şamar

palm, pam, tep, lemat, terpûsk, şeqam, şelpe, tepik, şemar


şamar atmak

lamat danîn (yekî), lemat lê xistin, palm danîn (yekî), tep avêtin (yekî), şeqam lê xistin


şamar oğlanı

sere sebeban (ew kesê ku sebebê her tiştî tê dîtin û tim tê azardan)


şamarlamak

şelpandin (yekî), şeqam lê xistin, çelpandin (yekî), dan ber şîrqaman


şamata

heytehol, hêwirze, helahela, hilborik, xirecir, hengame, şemete


şamata etmek

heytehol kirin, xirecir kirin, xirecir derxistin, xirecir rakirin


şamatacı

circiro, circirok, berberok, qîrqîrok (ew kesê ku heytehol dike, şemete dike)


şamatalı

bicirecir, bibereber, biheytehol, bi xirecir, bihêwirze, bişemete


şamatasız

bêcirecir, bêbereber, bêheytehol, bêxirecir, bêhêwirze, bêşemete


şamdancı

şamdankvan (ew ê ku li serayan bi karê ronîkirinê re eleqedar bû)


şampanyalı

Şampanyalı yemek.


şampiyonluk

qehremanî, qehremantî, şampiyonî, şampiyontî


şangır şungur

şingîn û çingîn, şeqîn û teqîn, çingîn û şingîn

Ayna şangır şungur kırıldı.


şangırdamak

şingîn, çingîn, çeqîn, şeqîn (ji bo firaq, piyan û tiştên wisa)


şangırtı

şingînî, çingînî, şeqînî, xuşînî (ji bo firaq, piyan û tiştên wisa)

Cam şangırtısı.


şanından olmak

bi nav û denge (yekî) ketin, babet û liyaqî nav û dengê (yekî) bûn


şanlı şöhretli

binavûdeng şano şano (di tiyatroyê de sehne)


şans tanımak

derfet dan (yekî), îmkan dan (yekî), firsend dan (yekî), şans dan (yekî)


şansa kalmak

(tiştek) man li ser talih û siûdê, man li ser şans û îqbalê, em û şansê xwe


şansı dönmek

feleka (yekî) çep gerîn, felek berê xwe jê guhastin, felek kumê xwe li (yekî) xwar kirin, siûda (yekî) çep gerîn


şansı yaver gitmek

jê re lê hatin, siûda (yekî) lê hatin, şansê (yekî) lê xistin, kew li pelendarê ketin, kew li dar ketin, şans û siûda (yekî) lê xistin


şanslı

bextyar, bextewer, bişans, bitalih, bisiûd, bextfireh, xweşbext


şanslılık

bextyarî, bextewerî, bişansbûn, bitalihbûn, bisiûdbûn


şanssızlık

bedbextî, bextbireşî, bêtalihî, bêşansî, bêsiûdî


şansölye

şansölye (li Federal Almanya û li Awistiryayê serokê hikûmetê)


şap

Şap diye elinden öptü.


şaphane

kana zaxê, kana şebê (cihê ku şeb jê tê derxistin)


şapır şapır

çelp çelp (gava ku xwarin tê xwarin dengê ji dev derdikeve)


şapır şıpur

mirçemirç, milçemilç (ji bo dengê maçkirinê)

çelpeçelp (dengê ku dema xwarin tê xwarin ji dev derdikeve)


şapırdamak

kirin mirçînî, kirin mirçemirç (ji bo dengê maçkirinê)

kirin çelpeçelp kirin çelpînî, kirin çelqinî (ji bo dengê ku dema xwarin tê xwarin ji dev derdikeve)


şapırdatmak

mirçandin, mirçînî jê anîn (ji bo dengê maçkirinê)

çelpandin, çelqandin, çelpînî jê anîn (dengê ku dema xwarin tê xwarin ji dev derdikeve)


şapka

kumik, gupik (ji bo riwekan, bi taybetî jî, ji bo kuvarikê, gupika serî)


şapkalı

bikimik (ji bo riwekên ku kimika wan heye)


şapkalık

ê şewqan (tiştê ku bi kêrî çêkirina şewqeyê tê)


şaplamak

şelpîn, şelpîn jê çûn, şelpîn jê hatin (gava ku li tiştek tê xistin û deng jê dertê)

şeb kirin, şeb lê xistm (ji bo şeba ku li binê xaniyan dixin)


şaplatmak

Onu şaplatarak öptü.

şelpandin, şîrqandin, çîrpandin, çelpandin, şerpandin

Yüzüne bir tokat şaplattı.


şapşal

şapûle, teptepe (kesê ku guh nade xwe û kincên nexweşik li xwe dike)


şarabi

xemrî, xumrî, şerabî (tiştê ji rengê meya sor e)


şarıldama

şirin, şûrîn, şûreşûrkirin, şireşir kirin


şarıldamak

şirin, şûrîn, kirin şireşir, kirin şûreşûr (ji bo dengê ave)


şarıltı

Derenin şırıltısı buradan duyuluyor.

Dengê şiriniya robarê jı vir te bıhîstin.


şarj etmek

destpekırina serwextbûna ji tiştekî (argo)


şarkı

stran (sîstema deng a ku bi aheng e û hin hîsan hişyar dike)

di muzîka Tirkî de parçeyê ku li ser evînê ye û xwediyê naqarat û naxmeyê ye

awayeke helbestê ku di rewşa çarineyê de ye û ji bo ku bê bestekirin tê nivîsîn


şarkı söylemek

strîn, stran gotin, kilam gotin, stran strîn


şarkışla

Şarqije (Navçeyeke girêdayî Sêwasê) Navê wê ji Dimilkî tê û " Şarqije - şarê qicik, şarê piçûk, bajarê piçûk" ye


şart olsun

qerarê Xwedê li canê min şikestî be, bi telaqê bêfetwa, hema bi soz


şartlandırmak

serî dagirtin, serî tijekirin, di serî de xwendin

Serê wî bi derewan dagirtibû, ji bo li min bixe, di serê wî de xwendibû


şartlanmak

demîn girtin, demîna xwe girtin, rahênîn


şathiye

şethiye (berhema menzum a ku cih dide henek û hîcwê)

şethiye (cureyeka helbestê ya tekyayê ye ku te de bi awayekî henekî bi Xwedê re tê axaftin)


şatır

şatir (erkedaren ku di dema merasîman de li cem padişah û wezîran dimeşin)


şav

Şav duvar.


şavaş narası

Halan Halanên şerê Qîja ji bo şerê Hawara ku vedixwîne şerê Mînak: halla halla!


şayak

şeyax (cureyek qûmaşê qalind e ku ji hiriyê hatiye raçandin)

şeyax (tiştê ku ji vî qumaşî hatiye çêkirin)


şayia

gotegot, nûçeya belavbûyî, gotegota belavbûyî


şaşakalma

şaşwazman, metelmayîn, heyîrîmayîn, şaşmîmayîn, behitîmayîn, kişmatî


şaşakalmak

şaşwaz man, metel man, heyîrî man, şaşmî man, behitî man, kişmatî man, ecêbgirtî man, lê ecêb man, jê re ecêb man, jê re heyret man, ecêba (yekî) jê re çêbûn, lê ecêbmayî bûn, di cihê xwe de sar bûn, rê li berê winda bûn


şaşalama

heyirîn, şaşwazbûn, behitîn, şepiîn, hebitîn


şaşalamak

heyirîn, şaşwazbûn, behitîn, şepilîn, hebitîn


şaşalatma

heyirandin, şaşwazkirin, behitandin, şepilandin, hebitandin


şaşalatmak

heyirandin, şaşwaz kirin, behitandin, şepilandin, hebitandin


şaşı

şaş, çavşaş, nixêl, çavnixêl, şehla, çavwir, wir, hewl, qir, şetat


şaşılaşma

çavşaşîbûn, xêlbûn, qîçbûn, hewlbûn, wirbûn, şehlabûn


şaşılaşmak

çavşaşî bûn, xêl bûn, nixêl bûn, çavnixêl bûn, qîç bûn, hewl bûn, çavwir bûn, wir bûn, şehla bûn


şaşılma

şaşwazbûn, metelbûn, şaşmîbûn, behitîman, şeqizman, sersûrman


şaşılmak

şaşwaz bûn, metel bûn, metel man, heyirî man, şaşmî bûn, behitî man, şeqiz man, tewişîn

Şaşılacak şeyler yapıyor.


şaşırış

behitîn, heyirîn, şaşmayîn, şaşbûyîn, şeqizmayîn


şaşırma

behitîn, heyirîn, şaşman, şaşbûn, şeqizman


şaşırmak

behitîn, heyirîn, şaş man, şaş bûn, şeqiz man, şelişîn, ecêbmayî man, sersûr man, aşiftin, golîn

Bundan nasıl çıkacağımı ben de şaşırdım.

Ez jî şaş mam ez dê çawa ji navê derkevim.

şaş kirin, şeyîtîn, dilihîn, xalifîn, xelet kirin (ji bo ji hev dernexistina tiştekî rast û şaş)

Yolunu şaşırdı.

Beni görünce şaşırdı.

Şaşırıp kalmak.


şaşırtıcı

şaşker, behitîhişt, metelhişt (tiştê ku mirov şaş dike), sosret, seyr, ecêb


şaşırtma

behîtandin, heyirandin, metelhîştin, aşiftandin, golandin, şelişandin, şaşwaz kirin

tewişandin, şilihandin, dilihandin, xelitandin

karê guherandina cihê şaxên daran an jî yê şitlê çîçekan, da ku hîn bêhtir mezin bibin


şaşırtmaca

şaşmîtî (deka ku ji bo şaşkirinê tê kirin)


şaşırtmak

behîtandin, heyirandin, aşiftandin, golandin, şelişandin, şaşwaz kirin, metel hîştin

tewişandin, şilihandin, dêlandin, dilihandin, xalifandin, xelitandin (ji bo xelitandinê)

Sen burda durup beni şaşırtıyorsun.

guherandina cihê şaxên daran an jî yê şitlê çîçekan, da ku hîn bêhtir mezin bibin


şaşkın

şaşwaz, behitî, metel, metelmayî, heyirî, şepilî, mitrî, aşifte, sersûr, hêtbet, sersûrmayî, ecêbmayî (kesê ku ramanên wî belawela bûne, li nava hev ketine)


şaşkın şaşkın

bi awayekî şaş û metelmayî, heyirîmayî, şaşmayî


şaşkına dönmek

(yek) şaşwazî bûn, heyirî bûn, metelî bûn, li hev şaşomaşo bûn, li hev heyirîn, li hev metel man


şaşkına çevirmek

(yek) şaşmayî kirin, (yek) şaşwazî kirin


şaşkınca

şaşwazkî, behitkî, metelkî, bi şaşwazî, bi awayekî şaşbûyî, bi şêweyeke heyîrîmayî


şaşkınlaşma

behitîbûn, metelîbûn, şaşwazîbûn, şepilîbûn, mitrîbûn, heyirîbûn


şaşkınlaşmak

behitî bûn, metelî bûn, şaşwazî bûn, şepilî bûn, mitrî bûn, heyirî bûn

gêj bûn, gêjoyî bûn, şêwî bûn, hêbetî bûn


şaşkınlık

behitîtî, metelîtî, şaşwazî, şepilîtî, heyirîtî, hêtbetî, sersûrî


şaşma

şaşbûn, heyirîn, behîtîn, metelman, şaşwazman, heyirîman, ecêbmayîman, şilihîn, dilihîn


şaşmak

şaş bûn, heyirîn, behîtîn, metel man, şaşwaz man, heyirî man, ecêbmayî man, dilihîn, şilihîn

O, bildiğinden şaşmaz.

Yolunu şaşmak.


şaşmaz

şaşnebar (tiştê ku xwediyê wesfa ku naguhere ye)


şebnemi düşmek

avî ketin, avî lê kirin şecaat mêrxasî, mêranî, egîdî, dilêrî, secaet


şedaraban

di muzîka Tirkî de meqamek şeddadî (avahiya) pir mezin û zexm şedde bedîd, şede


şeddeli eşek

(kesê) qubede, bêkêr(argo) şedit tund, dijwar, no, bişidet


şefkat etmek

piyan lê kirin şefkatli piyar, rehmdar, bişefqet


şefkatsizlik

nepiyarî, dilhişkî, nedilovanî, bêşefqetî


şeftali

xox, şeftalî, dara xoxê (Persica vulgaris)


şehirci

bajarsaz, şehrsaz, şaresaz (pisporê bajarsaziyê)


şehircilik

bajarsazî, şehrsazî, bajar vanî, avasazî

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı : Wezareta Hawirdor û Avasaziyê


şehirlerarası

Şehirlerarası telefon.


şehirleşme

bajarbûyîn, şehrbûyîn (pêvajoyaezinbûna warê bajêr bi taybetî bi geşbûna pîşesaziyê re)


şehit

Ji osmanî شهید (şehîd), ji erebî شَهِيد (šahīd).


şehname

şahname (menzûmeya ku bi awayê mesnewî hatiye nivisîn û tê de pesnê hikumdaran tê dayîn)vv//m

şahname (dîroka ku bi awayêenzûmî hatiye nivîsandin)


şehnameci

şahnamenivîs (di dema Osmaniyan de beriya weqanivîstiyê, dîroknivîsê fermî)


şehremanetî

şehremanetî (di dema Osmaniyan de rêveberiya cîgahî ya ku karê zabitiya belediyeya îro dikir û bi karê paqijî û xweşikkirina bajêr ve mijûl dibû)

şareyar, şaredar, şehremanetî (li Tirkiyeyê şeklê pêşîn ê belediyeyê)


şehvet

şehwet (daxwaza pir zêde, xwesteke pir zêde)


şehvetli

baperest, şehwetpe rest (ew kesê pir bişehwet e)


şeker kamışı

levenê şekir, neyşeker, şewender (Saccarum officinarum)


şeker pancarı

çewênder, silk, silq, silqok, siyele (Beta vulgaris varapa)


şekerci

şekirfiroş, dukana şekirfiroşiyê (cihê ku şekir lê tê fırotin)


şekerlik

ê şekiran (tiştê ku bi kêrî çêkirina şekir tê)


şekerrenk

bi serê poz (ji bo nexweşbûna têkiliya dı navbera du kesan de)


şekil vermek

şekil dan (tiştekî), dirûv dan (tiştekî) (bir)


şekilci

şêweperest, şêweparêz, awaperest, teşeperest, teşeparêz, şekilperest, şekilparêz, formalîst


şekilci olmak

bûn şêweperest, bûn şekilperest, bûn teşeparêz


şekilcilik

şêweperestî, şêweparêzî, awaperestî, teşeperestî, şekilperestî, şekilparêzî, teşeparêzî


şekillendirme

şêwandin, dirûvandin, şekilandin, dirûvdan, şekildan


şekillendirmek

şêwandin, dirûvandin, şekilandin, dirûv dan, şekil dan


şekillenme

dirûvîn, şêwîn, şêwegirtin, şêwegirtin, teşegirtin, şekilgirtin


şekillenmek

dirûvîn, şêwîn, şêwe girtin, teşe girtin, şekil girtin


şekilsizlik

bêşêwetî, bêawatî, bêdrûvî, bêşekilî, bêlewnî


şenelmek

şên bûn, şênayî bûn (şên û ava bûna cihekî vala û xalî)

edilîn, çêbûn, li xwe xistin (ji bo riwekan)

Geçen sene diktiğimiz fidanlar şenelmiş.


şeneltmek

şênayî kirin, şên kirin (avakirina cihekî vala)


şenlenmek

şênayî bûn, ava bûn (ji bo avakirina cihekî)


şenlik

Bu adam gittiği yere şenlik götürür.

Ev mirov diçe ku bi xwe re şênayiyê jî dibe.


şenlikli

Şenlikli bir köy.


şenliksiz

Şenliksiz bir yer.


şerbetlemek

avsûn kirin, şerbet xwarin, dev girê dan (ji bo pêvenedanan mar û ajelên wisa)

avzibil kirin, avqesar kirin, avrêx kirin (bi taybetî ava qesarê ango rêxa biharê di avê de dipişêvin û ava wê berî ser riwekan didin)


şerbetlenmek

hatin avzibilkirin, hatin avqesarkirin, hatin avrêxkirin


şerbetli

avsûnkirî, şerbetxwarî (ji bo kesê ku mar û tiştên wisa bi wan vedide jî tiştek bi wan nabe)

nepak (kese ku nepakî ji xwe re kiriye xûy û adet)

hînbûyî (ew kesê ku hînî nepakîkirinê bûye)


şerbetlik

şerbete (ew tiştê ku bi kêrî şerbetçêkirinê tê an jî, ji bo şerbetê hatiye veqetandin)


şerbetsiz

avzibilnekirî, avqesarnekirî, avrêxnekirî (ew riweka ku şerbet nedanê)


şerbetçi

şerbetfiroş (cihê ku şerbet lê tê fırotan)


şeref locası

locaya rûmetiyê (locaya taybet ku li cihê wekî tiyatro û sînemayê ji mêvanê rûmetiyê re hatiye cihêkirin)


şeref vermek

şeref dan (yekî), rûmet dan (yekî), şerefyar kirin


şeref yeri

cihê mêvanê rûmetê e (veya şerefinize) ji şerefa te (an jî, ji şerefa we) re, badenoş, noşî canê te (an jî we) be


şerefe

noşîcan be, noşenoş, bi saxiya dê û bavan (ji bo gava ku alkol tê vexwarin)

şerefe, qatke (cihê ku li serinareye bang lê tê dayîn)


şerefine içmek

ji şerefa (yekî) re vexwarin (ji bo pîrozkirina kes an tiştekî vexwarina alkolê)


şereflendirmek

firazwer kirin, şerefyar kirin rûmetdar kirin


şereflenmek

firazwer bûn, şerefyar bûn, rûmetdar bûn


şerefli

firazwer, şerefyar, rûmetdar, bişeref, şerefdar, şerefnak, birûmet

şerefyar, rûmetdar (tiştê ku şerefe dide)


şeriatın kestiği parmak acımaz

pêçiya ku şe'r (an jî şerîet) jê bike xwîn jê nayê


şerif

şerif (li Brîtanyayê birêveberê ku li herêma xwe kral dinimîne)

şerif (li Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê rêveberê ku bi hilbijartinê tê ser kar û ku rayeya wî ya hiqûqî sînorkirî ye)


şerit

bendik, terîş, qeytan (ev ji bo zûlên caw û qumaş tê gotin)

İpek şerit.

Deniz şeridi.

Daktilo şeridi.

Sol şerit geçişe ayrılmış.

Şirita çepê ji çûnê re hatiye veqetandin.


şevk vermek

Bu iş bana şevk vermiyor.


şevket

(bi taybetî ji bo padîşahan) mezinatî, heybet


şevketli

xwedîkarin û hêz, mezinahî (ji bo padîşahan)


şevkı kırılmak

kêfa (yekî) jê şikestin, eşqa (yekî) jê şikin


şevlan örümceği

pîrika ku tevi tevna xwe xwe bi bayê re berdide û li hewaye dıçe


şevval

şewal (li gorî salnameya heyvêeha dehemîn)


şeyh

tarikat şeyhi


şeyhin kerameti kendinden menkul

ji serê xwe mezintir xeber dide (ji bo pêwarnebûna gotinên kesekî tê gotin)


şeytan aldatmak

şeytan (yek) xirandin, bi şeytanê xwe nekarin, bi nefsa xwe nekarîn


şeytan arabası

pisîng, pisîk (toximê hin riwekan ku li hewayê difire)


şeytan azabta gerek

heq kiriye (gava ku yek ketibe tengasiyê heq kiribe tê gotin)


şeytan dürtmek

şeytan zixta xwe tê re kirin, şeytan tiliya xwe tê re kirin


şeytan gibi

wekî şeytan, eynî şeytan e (ji bo zarokên jîr û qanos)


şeytan görsün yüzünü

bila şeytan (yekî) bibîne, nelet lê bibare, ez naxwazim çav bi serê (wî) bikim (ji bo kesên ku nayên hezkirin û mirov naxwaze rûyên wan bibîne)


şeytan kulağına kurşun

Şeytan kulağına kurşun, hiç birimiz hastalanmadık.


şeytan uçurtması

cureyek firfiroka ku ji kaxiz tê çêkirin


şeytan çekici

qanos, şeytanok (zaroke jîr, nehs û şîrîn)


şeytana külahı ters giydirmek

sola şeytan ters kirin piyê wî, şeytan ku şeytan e nikare wî bixirîne (ji bo kesên pir kone)


şeytana parmak ısırtmak

şeytan jê re heyirî man(ew kesê ku karên çepel û kirêt dike)


şeytanın kıç bacağı

tu dibêjî qey şeytan e (zarokê jîr, qanos û nerihet)


şeytanlık etmek

şeytanî kirin, konetî kirin, qurnazî kirin


şiddet

Rüzgârın şiddeti.

şidî, zêdeyîtî, aşirîtî (ji bo hest û şêlan)


şiddete baş vurmak

dest avêtin darê zorê, bikaranîna şidetê


şifa vermek

şîfa dan (yekî), baş kirin, deriyê rehmê lê vekirin


şifayı bulmak

nexweş ketin, pê ketin, hîleya xwe hilanîn (bi nexweşînê an jî şobayekê)


şiflemek

Pamuğu şifledim.


şifreci

şîfreker (ew kesê ku nivîsarekî şifre dike)

şîfrexwîn (ew kesê ku şîfreyan ji hev derdixe)


şifreli

Şifreli mektup.

Şifreli kasa.


şifreyi çözmek

bi şîfreyê derxistin, pê derxistin (a şîfreyan)


şiirli

helbestî (tiştê di hewaya helbestê de ye)

Şiirli isimler.


şiirsel

helbestkî, honraweyî, şiîrî (tiştê wekî helbestan e)

Şiirsel bir dille yazmış.


şık

fîtoz, poşte, şik (kesê ku li gorî modayê bi awayekî xweşik cil wergirtine)

Şık bir cevap.


şikayet etmek

gazine (gazin) jê kirin, jê gazinin, gil û gazind kirin


şikayette bulunmak

lê gilî kirin, li (yekî) gilî kirin, lê şikayet kirin


şike yapmak

ji dêla beijewendiyekê de kirina karekî)


şikemperver

çil, çilek, nefsek (kesê miriyê zikê xwe ye)


şıkır şıkır oynamak

çipeçipa (yekî) bûn leyîstin, wekî çipikê leyîstin (sivik sivik leyistin, bi awayekî sivik govend girtin)

çipeçipa (yekî) bûn leyîstin, ji kêfan dan lotikan


şıkırdamak

şingîn, kirin şingînî (ji bo dengê ku ji tiştê metalik û yên wekî wan tê)


şıldır şıldır

Gözleri şıldır şıldır.


şilin

şîlîn (yekeya diravê ku li hin welatan û liêtingehên Ingilîzan tê bikaranîn)


şilt

Kara kuvvetleri şilti.


şımarık

şaqizî, gewî, şûm, sirtikî, bifirî, alos, lixçor, cilq, dilq, horinî, pindoyî, rûdîtî, gevel, xag


şımarık yetiştirmek

şûm rakirin, gewî mezin kirin, netebt rakirin


şımarıklık

şaqizîtî, gewîtî, sirtiktî, bifirtî, alostî, şûmîtî


şımarıkça

şaqizkî, şûmkî, bi gewîld, bifirkî, bi sirtikî


şımarış

şaqizîbûyîn, gewîbûyîn, bifirbûyîn, sirtikîbûyîn, şûmbûyîn


şımarma

deliqîn, çiliqîn, şaqizîbûn, gewîbûn, bifirbûn, sirtikîbûn, şûmbûn, honnîbûn, pindoyîbûn, rûdîtin, rûgirtin


şımarmak

deliqîn, çiliqîn, şaqizîn, gewî bûn, bifir bûn, sirtikî bûn, şûm bûn, honnı bûn pindoyî bûn, rû ditin, rû girtin


şımartılmak

hatin deliqandin, hatin ciliqandin, hatin şaqizîkirin, hatin gewîkirin, hatin bifirkirin, hatin sirtikîkirin


şımartma

deliqandin, çiliqandin, şaqizîkirin, gewîkirin, bifirkirin, şûmîkirin, alosîkirin, sirtikîkirin


şımartmak

deliqandin, çiliqandin, şaqizî kirin, gewî kirin, bifir kirin, şûmî kirin, sirtikî kirin, alosî kirin


şimdi

niha, nika, nûka, niho, nokenûke, naha, vê gavê (vêga), îcar

Şimdi daha güzel bir haberî duyacağız.

Anne şimdi gelir, ağlama.

Otubüs şimdi geçti.

Otobûs a hîna derbas bû (an jî otobûs qasek berê bihurî).

Ben görevimi yaptım şimdi onlar gereğini düşünsünler.

Min vatiniya xwe anî cih, êdî çi hewce dike bila ew biramind.


şimdiki

Şimdiki gençler.


şimşek gibi

wekî birq û birûskê, notila bayê birûskê


şimşek çakmak

birûsk vejandin, birûsk vedan, birûsk dan, birûsk lê dan


şimşeklenmek

birûsk vejandin, birûsk vedan, birûskdan


şimşir

kevot, şimşad, şimşir (Buxus sempervirens)

şimşad (tiştê ku ji vê darê hatiye çêkirin; wekî kevçiyê kevot)


şıngırdamak

şingîn, çingîn, kirin şingînî, kirin çerqînî, şingînî jê hatin

Avluda çıngırak şıngırdadı.


şiniklemek

çap kirin, li çapê xistin (ji bo genim û tiştên wisa)


şıp diye

Şıp diye geliverdiler.

Şıp diye anlayıverdi.


şıpın işi

karekî hêsan, tiştê ku bi hêsanî û zûka tê kirin


şıpırdamak

kirin çirpeçirp, kirin çirpînî, kirin çipeçip, kirin çipînî (ji bo av û tiştên wisa ku bêatlebûn li pey hev tê)


şıpsevdilik

dilkoçerî, dilparsekî, dilçûçikî, dilsetî


şipşakçı

wênekêşê ku li kuçeyê di nava pênc deh deqîqeyan de wêne dikişine û difıroşe


şipşakçılık

karê wênekêşiya li kuçeyê ku di nava pênc deh deqîqeyan de wêne dikişine û difıroşe


şıralı

Şıralı üzüm.


şirazeden çıkmak

îman ji serê (yekî) derketin, xwe winda kirin


şırıldamak

şirşirîn, kirin şirînî, kirin şireşir, kirin şûrînî


şırıltı

şirînî, şûrînî


şirk koşmak

ji Xwedê re şirik çêkirin, ji Xwedê re şirik dîtin