geri dönmek

zivirîn, vegerîn, bi şûn de zivirîn, bi şûn de vegerîn, bi paş de zivirîn


geri gelmek

bi şûn de vegerîn, bi şûn de hatin, bi paş ve hatin


geri getirmek

veanîn, paşve vegerandin, paşve anîn, bi şûn de vegerandin, bi paş ve vegerandin


geri gitmek

rewş ne xweş bûn, hal ne xweş bûn, ber bi nebaşiyê ve çûn

İşleri günden güne geri gidiyor.

Karen wan roj bi roj ber bi nebaşiyê ve çûn.


geri göndermek

lê fetilandin, lê zivirandin, lê zivartin, bi şûn de şandin, bi şûn de lê fetilandin, îade kirin


geri kalmamak

xwe jê nedan paş, milê xwe jê re dananîn


geri kalmış

paşvemayî, paşdemayî, şûndemayî, şûnvemayî


geri komamak

Elinden ne geliyorsa geri koma!


geri tepmek

Silah geri tepti.


geri vermek

(bir şeyi) lê vegerandin, lê zivartin, lê fetilandin, îade kirin


geri zekâlı

kêmheş, korîzan, famkor, kêmaqil, korefehm, gêl


geri çekilmek

vekişîn, jê vekişîn, bi şûn de vekişîn, xwe bi paş ve kişandin, ji berê vekişîn, xwe jê dan paş

Köyün geri çekilen ahalisini bulmaya çıkmıştı.

Çûbû li şêniyên gund digeriya, ku ji gund vekişiyabûn.

vekişîn, jê vekişîn (ji navê vekişîn, ji navê der ketin, ji navbera çend kcsan derketin)


geri çevirmek

lê zivartin, lê zivirandin, lê vegerandin (îade kirin)

Hiç bir teklifimi geri çevirmemiş.


gerici

paşverû, paşvexwaz, paşverûxwaz, kevneparêz

vezelîner (lemlateya ku organekî vadimitîne)


geride

Geride kimler kaldı?


geride bırakmak

vehiştin, vehê lan den ye ji dûrî ve, ji dûr de (bi awa yekî xel)


gerikafalı kalmak

li paş man, li paş ve man, dereng man, gîro bûn

li paş man, bi şûn de man, veman (li paş hemçerxê xwe man)


gerilek

tiştê ku dizivire ser xwe an jî wisa xuya dike


gerilemek

bi paş ketin, berepaş çûn, vekişîn, bi paş de vekişîn

Gerileyip baktı.

li paş ketin, daketin (ketin pileye ke hîn ne baştir)

Fiyatlar geriledi.

berexêr bûn, ber bi başiyê ve çûn (ji bo nexweşînê)

Hastalığı geriliyor.

Adam isteklerinden bir türlü gerilemiyor.

Camêr bi carekê ji xwestinên xwe tê nabihure.


gerileyici

berepaşçû, paşveçû (tiştê ku berepaş diçe)


gerileyici benzeşme

asimilasyona paşketî, asimilasyona berepaşkî


gerilla

çekdarên li ser deşt û çiyan li dijî xwehermendekê ji bo mafê xwe şer dikin.


gerilme

vezelîn, vamitîn, vekişîn, rakişîn, rakêşîn, şidîn

şidan, vezelîn (şidana lemlateyên cestê mirov, dijraberê sist)


gerilmek

veperimandin, vezelîn, vemitîn, vekişîn, rakişîn, rakêşîn, şidîn, tikîn (an jî hatin veze landin, hatin vemitandin)

Koltuğunda şöyle bir gerilmiş, yüzüme gülümseyerek bakıyordu.

Di palkursiyê xwe de xwe vezelandibû û bi rûyekî bişirî li min fedikirî.

Gerile gerile.


gerinmek

tevzî dan xwe, xwe vemi tandin, tevzî anîn xwe, tevzî hatin (yekî) , vekêşan anîn xwe

Geç uyanmıştı, önce gözlerini ovdu, ardından da gerindi.

Dereng ji xew rabûbû, pêşî çavên xwe mist dan paşê jî tevzî dan xwe.

Gerine gerine.


gerisin geriye

berepaş, paşpê, paşkî, paşpaşkî, belepaş, paşûpê, li ser qûnê


gerisingeri

(an jî: gerisin geriye) berepaş, paşe paş, paşopê, pêlepaş, beropaş, paşpaşko, qûnaqûna, li paşpê


geriş

sirt, mil (sirt û milên çiyayan, girû tepeyan)


germanistik

Germanîstîk (zanyariya ku zimanê Germenîk ji xwe re dike mijar)


germanyum

germanyûm, elementek e ku nimroya wê ya atomê

° C 'yî de dihele, kêm peyde dibe û kurtebêja wê Ge ye


germe

vezelandin, vemitandin, vekişandin, rakêşandin, şidandin


germek

vezelandin, vemitandin, vekişandin, rakêşandin, şidandin, kip kirin, tikandin

Teli fazla germe kopartacaksın.

radan, ramedandin, dirêj kirin (ji bo mil, lingan)

hêrsa (yekî) rakirin, aciz kirin, zivêr kirin

Sınav sonuçlarını beklemek sinirlerimi gerdi.

Payîna li benda encamên ezmûnan ez aciz kirim.


gerçek

rast, rastî, rastîn, rasteqîn, heqîqet, birra, birrakî, bera


gestapo

(ji Geheime Staats Polizei) , gestapo (rêxistina polîsî ya siyasî ku di serdema Hitler de hatibû avakirin)


gevelemek

mizmizandin, gilgilandin (gotine kê bi temamî û aşkere negotin)


gevenlik

rasta gûniyan (cihê ku kemê gûniyan lê pir in)


geveze

lewce, çileqe, çelexare, qurbet, celûz, nehindir, berzeq, heylorik, çenebaz, şeqlebend, pirbêj, bêjok, zimandirêj, geveze

devlok, tirdevk, devtijî, devbelaş, devleq (kesê ku sir û razan venaşêre, tiştek di devê wî de)


gevezelenme

şeqlebendîkirin, lewçetîkirin, qurbetîkirin, çenebazîkirin, gevezetîkirin, qanosîkirin


gevezelenmek

şeqlebendî kirin, lewçetî kirin, qurbetî kirin, çenebazî kirin, gevezetî kirin, qanosî kirin


gevezelik

lewçetî, çileqetî, çelexaretî, qurbetî, heylorikî, berzeqî, çenebazîtî, şeqlebendî, gevezetî, pirbêjî

gelevzî (cihê beredayî axaftin, gotinên tewşik kirin)


gevezelik etmek

gelevzî kirin, qanosî kirin (cihê beredayî axaftin, gotinên tewşik kirin)

zimanê (yekî) pê nesekinîn, gevezetî kirin, sohbet kirin


geviş getirenler

ajalên kavêj (ajalên dusim mîna hêştir, ga û mih)


gevrek

kirkirpok, qurofek, qurûfek, qurfok, gizre, hêrfanok, xirxir, piş, firfirandî (ji bo giştî)

gevrek bir ekmek: nanekî qurofekî

gevrek bir çörek: çorekeke firfirandî

gevrek taş: kevirê xirxir

bazı taşlar gevrek olur: hin kevir pixtokî ne

gevrek bir gülüş: keneke hibhibî


gevreklik

kirkirpokî, firfîrandîbûn, qurofektî, pişîtî, firfirandîtî


gevrekçe

kirkirpokî, qurofekî, qurûfekî, qurfokî, firfirandî


gevrekçi

kesê ku çorekên bi navê gevrek çêdike an jî difiroşe


gevreme

firfirîn, pişbûn, qurofekîbûn, kirkirpokîbûn, kevruzîbûn, kamişkîbûn


gevremek

firfirîn, piş bûn, qurofekî bûn, kirkirpokî bûn, kevruzî bûn, kamişkî bûn


gevretilmek

hatin firfirandin, hatin qurofe kîkirin, hatin pişkirin, hatin kevruzîkirin, hatin kamişkîkirin


gevretme

firfirandin, qurofekîkirin, pişkirin, kirkirpokîkirin


gevretmek

firfirandin, qurofekî kirin, pişkirin, kirkirpokî kirin


gevşek

sist, patot, leq, arzêl, pizdan, pilt, xiloxe (ne şidandî, vekişandî)

gevşek düğüm :girêka sist

gevşek urgan :werisê arzêl

sistek, sistok, sistopisto, ten sist (ji bo kesê xemsar, bêeleqe)

gevşek davranmak :sist lebat kirin, tensistî kirin

sistokî, patotî, lok, nermûsankî (kesê ne kip û şidandî, bêcan û sist)

çok gevşek biri :mirovekî nermîsankî ye


gevşeklik

sistî, sistekî, sistokî, tensistî (xemsarî, bêeleqedari)

sistokîtî, patotîtî, lokîtî, nermûsankîtî


gevşeme

sistbûn, leqbûn, piltbûn, arzêl bûn, patotbûn, xiloxebûn (karê sistbûnê)

sistbûn (kêmbûna hewl, daxwaz û ci diyetê)

parç (danîna parçê, gava ku dikeve helecanê, hêrsê û hwd)

berdan (kava ku lemlateyên bedena mirov ji rewşa vezelînê dikeve rewşa xwe ya a sayî)


gevşemek

sist bûn, leq bûn, pilt bûn, ar zêl bûn, patot bûn, xiloxe bûn (tiştê ku şidandîbûna wî nemaye)

Çamaşır ipi gevşemiş, onu biraz geriver.

Şirîta cilan sist bûye, wê hinekî bişidîne.

Dişim gevşemiş.

Boynuma dolanan elleri gevşedi.

Destê wê yen ku avêtibû stûyê min sist bûn.

Oyun lafı duymasın hemen gevşiyor.

Gotina leystinê nebihîze pê re nerm dibe.


gevşetilmek

hatin sistkirin, hatin leqkirin, hatin arzêlkirin


gevşetme

sistkirin, leqkirin, arzêlkirin, patotkirin, xiloxekirin


gevşetmek

sist kirin, leq kirin, arzêl kirin, patot kirin, xiloxe kirin


gevşeyiş

sistbûyîn, leqbûyîn, patotbûyîn, xiloxebûyîn, arzêlbûyîn


geyikböceği

mm telê wan e û dar û re hikan dixwin (Lucanus cervus)


geyikler kırkımında

nehşemê, sala ku ji per re bê, sala pilingê (ji bo tiştê ku wê qet nebe, çgnebe tê gotin)


geyikotu

riwekeke bêhndar e ku li bexçe yan wekî xeml û rewşê tê xweyîkirin (Dictamnus fraxinella)


gezdirmek

Çocuğu bahçede biraz gezdireceğim.

lê gerandin (bi mebesta pênaskirinê yekî gerandin)

Sana çarşıyı gezdireceğim.

lê kirin, (tiştek bi ser tiştekî din de rijandin)

Yağı salatanın üstüne gezdir.

tê dan, birin û anîn (li serê bir û anîn)

Ütüyü kumaşın üstünde gezdirdi.

gerandin (ji bo pêş kêşkirinê tiştek gerandin)

Misafirler arasında çay gezdir.


geze almak

lê rast kirin, arasteyî (armancê) kirin gez


gezegen

exter, gerstêrk, rojger, rojgêran, hesare, seyare


gezegenler arası

navbera hesareyan (valahiya di navbera cîsmên ku li dora ro jê diçerixin)


gezeleme

piştî dawetê serdana bûk û zava ya li xizm û lêziman


gezelemek

perpitîn (ji bo kesê ku tengaviyên wî hene û li hev diçe tê)


gezimcilik

Aristotelestî, peripatetîzm (felse feya Aristo ya ku dersa xwe di rewşa geşt û gerê de dide xwendekarên xwe)


gezinmek

gerîn, çûn û hatin (di nav cihekî de çûn û hatin)

Odada geziniyor.


gezinti

navbir (di xaniyan de navbira ku deriyê ode yê lê vedibe)


geziye çıkmak

derketin gerê, derketin geştê, derketin geşt û guzart, çûn seyranê


gezmek

Bu yazın bir çok yeri gezdik.

Ayakkabısını çıkarır yalın ayakla gezerdi.

Şapkam burada ne geziyor?

Bu evi gezmiş, ama beğenmemişti.

li ser xwe gerîn (li ser piyên xwe gerîn; rabûn ser lingên xwe; ji bo nexweşan)

Hastam iyileşti, yavaş yavaş gezmeye başladı.

Nexweşê min baş bû hêdî hêdî li ser xwe digere.

Gezip tozmak.


geçen

çûyî, bihurî, din, dîtir, par (sala çûyî), do, duh (ev ji bo roj, meh û salan tên bikaranîn)

geçen sene: par, sala çûyî

geçen gün: do, roja çûyî

geçen sefer: cara din

geçen gün size uğramıştım: van çendan min seriyek li mala we xistibû


geçende

Geçenlerde bir gezintiye çıkmıştım.


geçer

derbasbar (tiştê di piyaseyê de ye tê bikaranîn)

çûnbar, meqbûl (tiştê ku tê ecibandin, fîrotina wi pir e, pir diçe)


geçerlik

bu para geçerlikten kaldırıldı: ev pere ji rewacê hate hilanîn

çûnbarî (tiştê ku firotina wî pir e, pir diçe)


geçersiz

orucu geçersiz: rojiya wê betal e


geçici

demborî, demî, katî, ji bo demekê (tiştê bi demeke kin ve girêdayî ye, ji bo demekê, ji bo çendekê ye)

geçici süre için geldim: ez ji bo demeke kin hatim, ji bo maweyeke demborî ez hatim

onun kini geçici: heves zanettim min got qey yê wê heweseke demî ye

demdemî, demborî, berdem, berwext, demdar, demgirêdayî, çendemî, miweqet

geçici hastalık: nexweşîna têger


geçicilik

demgirêdayîtî, çendemîtî, demdemîtî, miqewetî


geçilmek

hatin derbaskirin, hatin bihurandin, hatin borandin, hatin rawirtin

terk kirin, hiştin, dev jê berdan, terikandin, şemirandin

Anadan geçilir yârdan geçilmez.

Dev ji dê tê berdan lê ji yarê nayê berdan.


geçim

debar, ebûr, abor, medarî, debor, rabor, îdare

derbasî, pevreborîn, bihevkirin, lihevkirin, aqûbet

aralarında geçim yok: daqûbeta wan ji hev re tune


geçim derdi

derdê debarê, derdê ebûrê, etra îdareyê (ebûrê)


geçim dünyası

her kes û debara xwe, her kes û îdareya xwe


geçim kapısı

cihê nan (cihê ku kes pê debara xwe dike, nanê xwe jê dixwe)


geçim sıkıntısı

zorbûna debarê, derdê ebûrê, debar (ebûr an jî îdare) zor e


geçimini sağlamak

ebûra xwe kirin, debara xwe kirin, îdareya xwe kirin


geçimini temin etmek

ebûra xwe peyde kirin, abora xwe dabîn kirin, debara xwe kirin


geçimsiz

neberbihêr, nederdbihêr, bêaqûbet, serkêş, alîkêş, bicir, cirnexweş, bicirûcedêl

geçimsiz bir insan: mirovekî neberbihêr, mirovekî bêaqûbet


geçimsiz olmak

neberbihêr bûn, nederdbihêr bûn, serkêş bûn, bêaqûbet bûn, bicirûcedêl bûn


geçimsizlik

neberbihêrî, nederdbihêrî, bêaqûbetî, serkêşî, alîkêşî, cirûcedêl


geçinilmek

pê re li hev kirin, pê re bihartin :hoş, zaten bunların hiç biri geçinilir insanlar değildi :jixwe ev ne ew mirov bûn ku mirov bi wan re li hev bike


geçinip gitmek

rojên xwe derbas kirin, îdareya roj bi rojê kirin


geçinme

debirîn, aborîn, debarkirin, ebûr kirin, raboran, daborîn


geçinme indeksi

îndeksa debirînê, îndeksa aborinê, îndeksa debarkirinê


geçinmek

debirîn, aborîn, debar kirin, ebûr kirin, ebûra (yekî) bûn, raborî kirin, daborîna xwe kirin

Muharrem yanlız balıkçılıkla geçiniyor.

derbas kirin, bihartin, derbasî kirin, bi hev re bihartin, pê re li hev kirin, pê re rêstin, pê re qedandin

Karı koca iyi geçiniyorlar.

Ben tembellerle geçinemem.

O da şair geçiniyor.

ji (yekî) din xwarin, ebûra xwe li ser (yekî) din kirin

Adam para verip tütün almıyor, herkesin tabakasından geçiniyor.

Mêrik pere nade titû nê nakire, li ser qutiyên her kesî ebûra xwe dike.


geçirgen

bihurbar, rawirbar, buwar, bi hêrbar, bihurke


geçirgenlik

bihurbarî, rawirbarî, derbasbarî, buwarî, bihêrbarî, bihurketî


geçirilmek

hatin bihurandin, hatin derbaskirin, hatin biwartin, hatin borandin, hatin bihartin

Sudan geçirildi.

hatin pê, tê re hatin derbaskirin, te re hatin bihartin

İplik iğne deliğinden geçirildi.

Dezî di kuriya derziyê re hate bihartin.


geçirme

bihartin, derbaskirin, bihurandin, rawirandin, borandin, raborandin, bi hurtin, rabihartin, rabiwartin, rawêtin


geçirmek

bihartin, biwartin, bihortin, borandin, daborandin, rawirandin, hilborandin, derbas kirin, bihurandin, rabihurandin, raborandin, bihurtin, rabihartin, rabiwartin, rawêtin, biwerandin, dawirtin

o nu geçir senden başka bir şey istemem :tu wê derbas bike ez tiştekî din ji te nax wazim

derbasî (a liyê din) kirin (tiştek ji hêlekê derbasî hêla din kirin)

çocuğu yolun öbür yanına geçirdi :zarok derbasî wî aliyê rê kirin

kişandin, derbasî (aliyê din) kirin (tiştekî ji aliyekî kişandin aliyekî din, veguhastin)

odanın eşyalarını öbür odaya geçirmek istiyorum :ez dixwazim eşyayê odeyê bikişînim odeya din

tomar kirin, nivîsandin, lê kirin, peyitandin

kadının dosyasına vefat kaydını geçirdiler :wefata jinikê li dosyaya wê kirin

lê xistin, kirin (cihekî), danîn ser (tiştekî) , li berê xistin, rûyê (tiştekî) kişandinê

pencereye camı geçirmeye gelmişler :ha tine ku came li pencareyê bixin

yorgana kılıfı geçirmek :rûyê lihêfê, kişandinê Zilan kolyayı boynuna geçirdi :Zîlan ger denî kire stûyê xwe

külahı kafasına geçirdi :kim danî ser serê xwe

arkadaşımı geçirmeye gittim :ez bi hevalê xwe re rawes tiyam

geceyi dışarda geçirsen iyi olur :eğer tu şevê li der derbas bikî dê baş be

bi xwe de kirin, avêtin ser xwe, li xwe kirin


geçirtilmek

hatin bihartin, hatin biwartin, hatin bihortin, hatin borandin, hatin rawirandin, hatin derbaskirin, hatin bihurandin, hatin raborandin


geçirtmek

dan bihartin, dan biwartin, dan bihortin, dan borandin, dan rawirandin, dan derbaskirin, dan bihurandin, dan raborandin


geçit

bihur, bor, bihurek, derbasok, derbas geh (devera ji bo têderbasbûnê)

gêdûk, gewer, neqeb, zixur, baz, darteng, derbend, deliv (riya dirêj û teng a di navbera du çiyayan de) bnr :(resmi) geçit töreni


geçit töreni

(resmî) borîna fermî, derbasbûna fermî, parada fermî (çay, irmak, dağ)


geçiş

boran, derbasî, derbase, rawiran, bihuran, raboran, derbasbûyîn (awa û karê bihurînê)

geçiş dönemi: dewra derbasbûyînê

derbasang (di rismê de tona navbera rengan a ku wan digihîne hev û din)

derbasang (di parçeyeke muzîkê de ji tonekî derbasî tonekî din bûn)

derbasî (ji rewşekê derbasî rewşeke din bûn a organên deng)


geçiş hakkı

mafê serdestiya bihuranê, mafê derbasiyê

Ambulansın geçiş üstünlüğü var.

Mafê serdestiya bi huranê ya ambûlansê heye.


geçişli

gerguhêz, têperbar, têper, gerandî, gerenî, bergda, sergerandî, derbasî


geçişsiz

negerguhêz, netêper, têneper, netêperbar, negerandî, nebergda, nederbasî


geçiştirici

derbasker (îlaca ku tenê êşê kêm dike an jî dibe sedemê danîna hêşê, lê bele nexweşînê tedawî nake)


geçiştirilmek

di ser guh re hatin avêtin, pûte pê nehatin dan


geçiştirmek

Kazayı az zararla geçiştirdi.


geçkin

raşikestî, birborî (kesê ku ber bi kal û pîrbûnê ve çûye, pir emir kiriyc)

Cemile geçkin, kısa boylu, tombul, konuşkan bir kızdır: Cemîle keçeke raşikestî, bejn kurt, pofikî û bi xeberdan e

elli yaşını geçkin bir adam bizi izliyordu: zilamekî salborî yê ku temenê wî pêncî salan zêdetir bû, taqîba me dikir


geçme

bihurîn, boran, rawirîn, raborîn, rawirtin, derbasbûn

derbas bûn, bihurîn, borîn (ji bo saetê, wekî lêker ten kişandin)

Saat sekizi beş geçe ordaydı.

Gava ku saet ji heştan pênc dibihurî, li wê derê bû geçe.

alî, hêl (ji bo du hêlên li hemberî hev)

Suyun öteki geçesi.


geçmek

derbas bûn, guzerîn, bihurîn, borîn, rawirîn, raborîn, daborîn, rawirtin, bi werin, bihorîn, dabihurîn, hilborîn, tê perin (ji cihekî çûn cihekî din)

Kapının önünden birkaç kişi aceleyle geçtiler.

Çend kes bi lez û bez di ber derî re bihurîn.

Üzerine pembe, kolsuz bir kazak geçirmişti.

Qazaxekî pembe, milên wi kurt bi xwe de kiribû.

Halkı kılıçtan geçirmişler.

Asker herkesi dayaktan geçirdi.

derbas kirin (di wateya rast lê hatin, bi ser de hatinê de)

İyi günler geçirmek.

Hastalık geçirmek.

Muayeneden geçirmek.

Nezleyi bana geçirdi.

Benim bu işlerle uğraşacak vaktim yok.

Wextê min ê ku bi van karan re mijûl bibim nîn e.

İpliği iğneye geçirmemi istedi, ben de geçirdim.

Ji min xwest ku ez ta bi derziyê ve bikim, min jî pê ve kir.

O meseleyi geçelim.

Saat onu geçiyor.

ragihandin (nûçeyekê bi riya amrazên ragihandinê gihandin cihekî)

Soba geçmiş.

ketin (tiştekî) (di wateya nivîsandinê de)

Tarihe geçmek.

Kitaba geçmek.

çûn (ji bo çûn û firotina malekî bi a wayekî têr baş)

Bu mal burada çok geçiyor.

ketin (tiştekî) (di axaftin an jî di çapemeniyê de jê hatin çêlkirin)

Adının gazetelere geçmemesini istemişti.

Bu para artık geçmiyor.

derbas bûn (bi serketî ji azmûnê derketin, bi serketî dibistan kuta kirin)

Sınavı iyi bir şekilde geçti.

tê de bihurîn, tê de derbas bûn, tê de çûn (di ave kê, di riyekê de çûn)

bihurîn (ji ber hiştina pir, ber bi rizîbûnê ve çûn)

Bu karpuz geçmiş.

Beni sana geçmişler.

Haydê geç! Başka şeyler konuşalım.

Geç (veya geç efendim)

Geçme namert köprüsünden koparsın su seni.

Geçti Boru'un pazarı sür eşeğini Niğde'ye.

Hesil di Misûlê re derbas bû, hasil giha Misûl, tu bûyî pîra paşiya koçê.

Geçtim olsun.

Geç ulan


geçmiş

bihurî, derbasbûyî, raborî, biwartî (kesê ku kare bihurînê kiriye)

rabirdû, bordîn, bihurk, bihêrk, borî, rojborî, paşmendî (tiştê ku ji layê)

bihurî (tiştê ku ber bi rizîbûnê ve çûye)

Geçmiş kavun.

Geçmişte olup bitenler.

Tiştên ku di demên raborî de bûne û qediyane.

paşeroj, rabirdû (jiyana ku li paş maye)

Onun geçmişi temiz.

Senin de yedi göbek geçmişine rahmet okudu.


geçmiş olsun

Kufaretî gunehan be, kefaret be, kêfareta gunehên te be, kêfareta gunehên dê û bavên te be, silametî be.

Geçmiş olsun, Allah şifa versin.

Silametî be, Xwedê şîfa xêrê bide înşallah.


geçmişi kandilli

O geçmişi kınalılara acımaya gelmez.

Hewce nake mirov dilê xwe bi wan xeraban bişewitîne.


geçmişlerini karıştırmak

te çi ji pêşiyên (yekî) ye, pê şiyên (yekî) kirin (an jî xistin) navê


geğirmek

qirpik hatin (yekî), qulpik hatin (yekî), hilqik hatin (yekî), hiqehiq hatin (yekî)


geğrek

kirkirk, kirtik (ji bo parsûyên qi rofekî)


gibi

wekî, mîna, nolî, nala, wek, fîna, bîna, binanî, weka, minanî, notla, notil, notlan, fînanî, notî, werga, nolanî, fena, fenanî, manendî, layî, ra

Aslan gibi bir adam.

çawa ku, hema (wê gavê, di wê sactê dc, di wê navê de)

Haberî aldığım gibi geldim

Silahı kaptığı gibi dışarı fırladı

wekî, nolî, nala, mîna, fîna, bina (bi heman teşeyî, awayî)

Benim gibi yapınız.

wekî, nolî, nala, mîna, fina, bîna (wekî ku pê bikeve)

İnsan gibi iste.


gibi gelmek

wekî (tiştekî) hatin, mina () hatin, nola () hatin

Önceleri bana çok akıllı birisi gibi geliyordu.

Ew berê ji min re wekî merivekî biaqil dihat.


gibi olmak

we kî ... bûn, mîna ... bûn, nola ... bûn, bîna ... bûn


gibi yapmak

wekî () kirin, mîna () kirin, nola () kirin


gibilerden

wekî () kirin, mîna () kirin, nola () kirin nizanim bîna

Asarım keserim gibilerden lâflar etti.

Gotinên mîna ez dê berat bikim, nizanim celat bikim kirin.


gibisi

wek, mîna, wekanî, minanî, nolanî, not lanî, manendî

Ahmet gibisi yok.


gibisinden

Ali gibisinden ne beklenir!


gıcık

belxem (belxema ku di qirikê de asê dibe û mirovan aciz dike)

fuqur, zehlo yî cirnexweş, qurdêşan (argo)


gıcık almak

rika (yekî) jê çûn, kire (yekî) jê hatin, irqa (yekî) jê çûn, ketin ser kira (yekî), hêlet jê çûn, jê qurdêşan bûn, îmana (yekî) jê çûn, kuftê (yekî) jê çûn, kirê (yekî) jê çûn, rika (yekî) jê hatin


gıcık kapmak

gir jê [[girtin, xû jê girtin, rik jê hildan


gıcıklamak

bijandin, dilbijandin (pê re hesta cinsî çêkirin)

Git de gözü onda gör, adamın yüreğini gıcıklıyor.

Here çavên ku li serê ne bibîne, dilê mirov dibijîne xwe.


gıcıklanmak

Boğazım gıcıklanıyor.

bijîn, dilbijin (hesta cinsî ya yekî rabûn)

Kız doktorun bakışından gıcıklanıyormuş.

Ji ber awirên doktor dilê keçikê dibijiya wî.


gıcıklık yapmak

cirnexweşî kirin, xwe tehmsar kirin, zehloyîtî kirin


gıcırdama

zîqîn, zîqîn, çirîn, çirkîn (ji bo derî û tiştên wisa)


gıcırdamak

zîqîn, kirin zîqînî, çirîn, kirin çirînî, kirin çirkînî

Kapı gıcırdıyor.


gıcırdatma

sîqandin, qirçandin, çirikandin, sîqirandin


gıcırdatmak

sîqandin, qirçandin, çirikandin, sîqirandin (ji bo dira nan)

Öfkesinden dişlerini gıcırdatıyordu.


gıcırı bükme

tafilê hatin gihandin, pê re hatin gihandinê

Gıcırı bükme bir lâf.


gıda

Ji erebî غِذَاء (ḡiḏāʾ).


gıdaklama

qudqudîn, qidqidinî, qirqirînî, qirteqirt (qirteqirta mirişkê)


gıdaklamak

qudqudîn, kirin qidqidinî, kirin qirqirinî, kirin qirteqirt

Tavuk gıdaklıyor.


gider

Lêçûn, mesref, daçûn (xerckirinên ji bo bidestxistina hejahi yan).

Gelir ile giderleri karşılaştır.


gider

Kesê sêyemê yekjimar di dema firehê erênî de ji lêkera gitmek.

O her zaman gider.


gider ayak

Gider ayak bizi de kandırdı.


giderek

Hastalık giderek daha kötü bir hal aldı.


giderici

jêbir (ji bo tiştê ku xwediyê wesfa tuneker e)

Leke giderici madde.


giderilmek

ji navê hatin rakirin, ji rastê hatin hilanîn, hatin tunekirin


gidermek

ji nave rakirin, ji navê hilanîn, tune kirin

Al bu parayla ihtiyaçlarını gider.

Ha ji te re bi vî pereyi, pêwîstiyên xwe dabin bike.


gidertmek

ji navê dan rakirin, ji rastê dan hilanîn, dan tunekirin


gidi

Seni gidi seni.

Hey gidi gençlik.


gidici

çûndox (ji bo kesê ku ne mayînde giren ximam (ji bo hewaya piçek biewr û mij e)

çûndox (ji bo kesê ku dike bimire, ê mirinê ye)

Gidici hasta.


gıdıklama

xuritîk, diqdiq, qilî, qitqitî, qidîk, qidqidîk, qîtqitt, xidîq, xidxidik


gıdıklamak

diqdiqandin, qidikandin, qidqidandin, qilî kirin, dixdixandin, tixtixandin, xuritîka (yekî) anîn, qidîka (yekî) anîn

kêfa (yekî) anîn (bi gotinên xweş yek dan kenan din, beşerê wî xweş kirin)

Genç kızlara habire koca lâfı ederek gıdıklıyordu.

He nıa misêwa ji keçên xama re behsa mêran dikir û kêfa wan dianî.


gıdıklanmak

diqdiqîn, qidqidîn, qidikîn, qilî bûn, dixdixîn, xidîqî bûn, xidûqî bûn, xuritîka (yekî) hatin, qidîk hatin (yekî), qitqitî hatin (yekî), qîtqîta (yekî) hatin

hatin diqdiqandin, hatin qidqidandin, hatin qidikandin, hatin dixdixandin


gidilmek

çûn (di kurdî de ev lêker bi awayê tebatî nayê kişandin)

Pazar günü gezmeye gidildi.


gidip de gelmemek var gelip de görmemek var


gidiş

çûyîn (ji bo awayêûreke fûyî ya ku dişibe neyê)


gidon

gîdon (gîdona bisiklete, direksiyona tinê)


gık dememek

negotin viq, ne gotin bih, negotin telefiz


gıkı çıkmamak

devê xwe qul nekirin, ziman bi dora lêvê nexistin, negotin telefiz, li berê negotin telefiz, ne hilanîn ne danîn

Adam o kadar ona bağırıp çağırdı gıkı çıkmadı.

Mêrik ew çend pê de qîriya bariye li berê devê xwe qui nekir.


gıldır gıldır

Makina gıldır gıldır çalışıyordu.


ginseng

ginseng paçkê pîrê Rojhilata Dûr hêşîn dibe (Panax


gır geçmek

pêtinazên xwe kirin, pê tiraneyên xwe kirin, pê henekên xwe kirin


gır gır

giregir, xirexir (ji bo deng ku bi sereqet tê derxistin û mirov pê aciz dibe)


gır kaynatmak

İş güçlerini bırakıp gır kaynatmak iyi bir şey mi?

Ku meriv dev ji kar û barê xwe berde û bikeve xeberdana qey tiştekî baş e?


gıra almak

tinaz pê kirin, henek pê kirin, tirane pê kirin


girdap

germek, ger, gerek, gergerînek, gêjik, girdav, avger, xerqe, fetlonek, zivrînek


girdi

ketan (hemû amûr, pere û hêza kar ya ji bo hilberînê)


girdi çıktı

ser û bin, hatin û lêçûn, lêçûn û jê hatin (mesref û dahata tiştekî)


girdisi çıktısı

Bu arabanın girdisini çıktısını biliyorum.

Bu dükkanın girdisini çıtısını bana sorabilirsiniz.

Hûn dikarin çûn û hatina vê dukanê ji min pirs bikin


gırgır

girgirk, girgi rok (ji bo gêzikênekanik)


gırgırlamak

girgirk kirin, girgirok kirin (ji bo girgira destan ku pê bermalê dimalêşin)

Halıyı gırgırladı.


girip çıkmak

seriyek lê xistin û derketin tin û derketin, çûn û hatin: oraya sık sık girip çıktığını görüyorduk: me didît ku tim dikete wê derê û jê derdiket


giriş

têketan, ketin (ji bo awa û karê têketinê)

Evin girişi pek dar.


girişmek

pê (ji bo rewşa ku meriv li ser piyan seriyek ketin, filitîn, repandin, gurmandin, reqan li cihekî dide û pê re jî jê derdikeve)

Adama bir girişti hiç sorma.

Ekmeğe öyle girişmiş ki

rabûn (yekî), repandin (yekî), filitîn (yekî), nava guhê (yekî) ketin


gırla

Onda lâf gırla.


gırla gitmek

İçki gırla gidiyor.


girmek

hinkeftin, ketin, tê ketin (ji derve ketin hundirû)

Bahçeye girdim.

Denize girmek.

Elim bu eldivene girmiyor.

ketin, tê ketin (tevlî bûn, beşdarî bûn)

O da aramıza girdi.

Savaşa girdi.

Düşman orduları ülkeye girdiler.


gırt

xirt, kirt (gava ku tiştekî hişk û req bê jê kirin)


gırt gırt

Tenekeyi gırt gırt kesiverdi.


gırtlak

qirik (ji bo rewşa kesên ku dikevin etra zikê xwe, xwarin û vexwarinê)

Gırtlak derdi.


gırtlaklamak

dest kirin qirika (yekî), dest kirin gewriya(yekî), dest kirin tînika (yekî)


gırtlaklaşmak

dest kirin qirika hev û din, dest kirin gewriya hev û din, dest kirin tînika hev û din, dest kirin qirika hev, bi qirika hev girtin


gırtlamak

Çayı gırtlıyor.


gırtlağa gelmek

ketin qirika hev, bi qirik û gewriya hev girtin, dest kirin tînika hev


birinin gırtlağına basmak

bi qirika (yekî) girtin, bêhn lê çikandin, dest kirin tînikê, zorê dan ser (yekî) (bi pêstûrî karek, tiştek bi yekî dan ki rin)


gırtlağına düşkün

miriyê qirika xwe ye, miriyê zikê xwe ye


gırtlağından kesmek

ji zikê xwe girtin, ji qirika xwe girtin, ji bejna xwe girtin


gitgide

Pantolonum gitgide küçülüyor.


gitmek

Evden çarşıya gitmek.

Eve gidiyoruz.

Bu yol nereye gider?

çûn (bi mebesta tiştekî tim dewamî tiştekî kirin an jî pê bilî bûn)

Her gün çalışmaya gidiyor.

Bu işin sonu nereye gider?

Bu renk sana gitmedi.

Bu kadar para nereye gitti?.

Haber daha yeni gitti.

Bu kömür bize üç ay gider.

Bu at iyi gider.

Bu ayakkabı rahat rahat bir yıl gider.

Ev sol pir bi hêsanî dê salek dewam bike.

Yaz gitti kış geldi.

Yolculuk iyi gidiyor.

Mal mülk hepsi gitti.

Duvarın boyası gitmiş.

Makina iyi gidiyor.

dom kirin, dewam kirin (rewşek berdewam kirin)

Altın kaça gidiyor?


gitsin

bila biçe, bila here: para verelim de gitsin: em pere bidin bila here


gitti

Doktor yetişinceye kadar adam öldü gitti.

Madem bu kalem sana lazımmış, verdim gitti.

Hemin ev qelem ji te re lazim e, min da û çû


gitti de geldi

kefen çirand (ji bo kesê ku nex weşê giran e û çûndox e, lê baş dibin tê gotin)


gittiğin yerden geliyoruz

ev riya ku te berê xwe dayê ez tê re têm, riya ku tu diçiyê ez jê zivirime


gıy gıy

zîq zîq (dengê ku ji jiyê keman û sazên wekî wan dertê)


gıyaben

bi paşpenî (di wexta ne amade bûna kesî de)

Gıyaben hüküm verildi.

(ji dûrve) nas kirin (bêyî ku yekî bibîne, lê navê yekî bibi hîze)

Ben teyzenizin kızıyım, sizi gıyaben tanıyorum.

Ez keça xaltiya we me, ez we ji dûr ve nas dikim.


gıyabından

Gıyabınızdan sizin için güzel sözler söyledi.


gıyap kararı

biryara paşpeniyê (mueyîdeya nehatina danişînê)


giydirici

gardiropvan (kesê ku li studyo yê cil û bergê leyzvana jin lê dike)

gardiropvan (di tiyatroyê de erkedarê ku cil û bergê leyzvanan li wan dike)


giydirilmek

Tüm yoksul çocuklar giydirildi.


giydiriş

lêkirin, poşandin (awa û karê lêkirî nê)


giydirmek

Ona güzel bir elbise giydireceğim.

Elbise giydir.

lê xistin (gotinên ne xweş û giran ji yekî re gotin)


giyiliş

poşîn, lixwekirin, wergirtin (awa û karê lixwekirinê)


giyilmek

hatin wergirtin, li xwe hatin kirin, hatin poşandin, hatin lixwekirin


giyim

Giyiminden işçi olduğu belli.


giyim kuşam

cil û pêçan, cil û girêdan, cil û berg, pêçan

Giyim kuşama pek para harcamazdı.

Ji cil û girhedanê re zêde pere xerc nedikir.

Giyim kuşamı yerinde


giyimli

İyi giyimli biri.


giyinik

wergirtî, poşandî, (kine) lixwekirî, (cil) wergirtî, (cil) lêbûyî, netazî


giyinik olmak

Odaya girdiğimde giyinikti.


giyinip kuşanmak

xwe girê dan (kine û bergên paqij û baş li xwe kirin)


giyiniş

wergirtin, poşîn, lixwekirin (awa û karê lixwekirinê)


giyinmek

veşidandin, wergirtin, poştin, li xwe kirin, bi xwe de kirin

İyi mağazalardan giyinirlerdi.

di xwe de bihartin, daxwarin (ku gotinên giran ji yekî re bê gotin û ew jî wan daxwe)


giyiş

wergirtin, poşîn, lixwekirin (awa û karê îjxwekirinê)


giymek

Ayakkabını giy.

daxwarin, di xwe de bihartin (ku gotinên giran ji yekî re bê gotin û ew jî wan daxwe)

Giydiği yakışırken eller bakışırken.

Gava ku wexta (wî) bû xelkê bi tiliyan (ew) nîşanî hev didan.


giysi

cil, kine, çek, cil û berg, poşak, lîbas


gizemli

nepenî, nependî, nehênî, nagihanî, nihanî, razbar, razmend


gizlemek

veşartin, nepandin, nepenî kirin, xefkirin

jê veşartin (diyar deyekê bi zanebûn jê veşartin, agahî nedan kesekî)

Olayı benden gizlemişler.


gizlenilmek

hatin veşartin, hatin nepandin, xwe veşartin

Öyle ortalık yerde de insan gizlenilir mi?

Durum bizden gizlenildi.


gizlenmek

Çalıların arasına gizlendi.

Bu durum ondan gizlendi.


gizleyiş

veşêran, veşartin (awa û karê veşartine)


gizli

veşarî, neban, dizî (tiştê ku ji yên din tê veşartin)

Gizli anlaşma.

nediyar, veşarî (tiştê ku wesfê wê nayê za nîn)

Gizli kuvvetler.


gizli din taşımak

dînveşêr (kesê ku dîn û baweriya xwe nade der)


gizli kapaklı

Bizim gizli kapaklı bir işimiz yok.

qilopilo (j' bo gotin û axaftina ne aşkere, dizî)


gizli oturum

Gizli oy.


gizli sıtma

taya veşarî, taya xebîs (ku hebûna xwe nade zanîn)

xebîs, xel, zexel (kesê ku bi dizîka xerabiyê digihîne yekî din)


gizlice

dizîka, dizîkî, nihênî, razber, bi dizî, bi dizîka, kereker


gizlisi saklısı olmamak

tu tiştekî veşarî tune (yekî) tune bûn, kes nikare bibêje du mû li pêş eniya te ne


glâse

eşyayê ku cîlayeke tenê lê hatiye xistin


gocuk

gocuk, qocik (cekêtê ku ji postê yeker ê heywananan hatiye çêkirin)

gocik, kurtikê kurt (cekêtê ku hundirê wî bi pirç e)


gocundurma

tîzikandin, silikandin, enirandin, silkirin


gocundurmak

tîzikandin, silikandin, enirandin, sil kirin


gocunma

tiziqîn, silikîn, silbûn, sûketin, enitîn


gocunmak

tizikîn, silikîn, sil bûn, sû ketin, enitîn


golcü

golker, golavêj (leyzvanê ku pir golan diavêje)


golfstrim

golfstrim (herîkina ava germ a ku ji Okyanûsa Atlasê, ji Kendava Meksika yê lê dixe tê hetanî peravên welatên îskan dinavyayê)


gollük

derba golê (rewşa ku ji bo gol avêtin ê guncan e)


gonca

gulpik, bişkok, bijkoj, xwençe, xunçe, pindik


gotlar

Got , (neteweyeke ku di serdema navin de li Ewrûpaya navîn jiyaye)


goygoycu

kesê ku di meha muheremê de qesîdeyan dixwine û parse dike


goşizm

goşizm, çepgiriya tûj, çepgirtiya şoreşger


grafik

Grafik sanatlar.


grandük

grandûk(di serdema çaritîya Oris deasnavê prensan)


gravyer

gravyer (çeşîdek penêrê têrrûn (ku li Swîsreyê tê çêkirin)


gravür

gravûr (tiştê ku bi vî awayî hatiye çêkirin)


grekoroman

grekoroman (di werzîşa zorevaniyê de navê çeşîdekî gulaşê ye)


grev yapmak

dev ji kar berdan, dev ji şixul berdan, grev kirin


greyfrut

zîbal, sindî, greyfurt (Citrus decumane) boUm

sindî, zîbal, greyfurt (mêweya dara sindîyê)


grtlağına kadar

Gırtlağına kadar borcu var.

Heta qirikê ketiye dey nan, deynan di ser serî re qelabtin.


gruplandırmak

komkomî kirin, tîptîpî kirin, toftofî kirin (tiştek li koman lêkve kirin)

kom kirin (lihevkomkirina tiştên ji hev belawelayî)


gruplaşma

komkomîbûn, tîptîpîbûn, tof, tofîbûn (wekî koman ji hev qetîyan)


gruplaşmak

komkomî bûn, tîptîpî bûn, toftofî bûn (wekî koman ji hev qetîyan)

ko mikî bûn, tofikî bûn (li hev kom bûn)


guaş

guaş (wêneyê ku bi vê boyaxê hatiye çekilin)

Guaş resim.


gulet

gulet (cengekeştiyeke bavandar û dudirekî)


gulyabani

mirî şevê, terşê şeve, reşê şevê (xiyaletê hêwilnak)


gurbet eli

biyanîstan, xerîbîstan welatê xerîb û xurbetê


gurbete düşmek

berê (yekî) ketin xerîbîstanîyê, ketin xerîb û xurbetan, ketin xurbetÎyê


gurk gurk etmek

qir qir kirin (çaxê ku mirişk li ber qurpketinê ye)


gurk gurka yatmak

qurp ketin, qurk ketin, kurk ketin, qerimîn


gurklamak

qurp ketin, kurk ketin, qurp ketin, qerimîn

xwe gij kirin, xwe qup kirin (ji bo elokan)


gurlamak

kirin xurînî, xurînî kirin, xurexur kirin


guruldamak

kirin xurinî, kirin xurinî, xurînî kirin, xurexur kirin


gurur

fîz, anor,qurnazî, quretî, xurûr (ji bo kesê pozbilind)


gurur duymak

pê şanaz bûn, pê serbilind bûn, şanazî pê kirin, pê fexir bûn


gururlanmak

şanaz bûn, fêz bûn, fîşal bûn, fexir bûn


gururunu incitmek

li erza (yekî) ketin, li sûfe (yekî) ketin


guvernör

guvemor (kesê ku saziyeke dewletê bi rê ve


gâvur etmek

(tiştek) kafir kirin (tiştek xerc kirin, bêkêr kirin)


gâvur olmak

kafir bûn (ji bo tiştekî ku bi awayekî beredayî bê zêha kirin, xerckirin


gâvur orucu gibi uzamak

(tiştek, karek) bûn rojiya filan, eynî bûn rojiya filan


gâvur ölüsü gibi

weka termê mexîl e, eynî risas e eynî cenaze ye, eynî term e


gâvurca

gawirkî, filehkî, kafirkî (bi zimanê gelê ne misilman)

Gâvurca davranıyorsun.


gâvurluk

gawirtî, filehtî, kafirtî (di wateya zalimî û stemkartiyê de)


gâvurluk etmek

stemkarî kirin, zalimî kirin, kafirtiya (yekî) pê girtin, zalimiya (yekî) pê girtin


göbek atmak

zikê xwe hilavêtin (ji bo çengî û dansozan)


göbek bağlamak

zik berdan, zik ji ber kişin, xilik berdan, hûr berdan, hûrê (yekî) ji bere kişîn


göbeklenmek

zik berdan, zik mezin kirin, zik ji berê kişîn, zikê (yekî) çêbûn

bûn topik, topikî bûn (ji bo kelem, xes û hwd)


göbekli

zikberdayî, zikmezin, ziktêr, hûr mezin, hûrgir


göbektaşı

xizne (di hemaman de kevirê mermer e ku mirov xwe li serê dirêj dike da ku xwê dan bide)


göbel

qela wiz (sînorê erd û bexçeyan ji xwelî û herîyê)


göbeği biriyle bağlı

navika wan bi hev re birîne, tu dibêjî qey navika wan bi hev ve ye


göbeği sokakta kesilmiş

tu dibêjî qey xwedê (wî) li ku çeyê daye


göbeği çatlamak

îmana (yekî) qetîn, ruhê (yekî) stendin, qûş


gök

esman, asîman, ezman (valahîya bê dawî ya ku tê de cismen asîmanî tev diğerin)

esman, asîman, ezman (qubeya şîn a ku ser dinyayê girtiye)


gök delinmek

esman qui bûn (ji nişka ve û bi şid baran barîn)


gök gürlemesi

girgir, gole, gure gure esman, xurmîna esman, guregura ew ran, gurîna esman


gök kandil

xwe windakirî (ji bo kesê serxweş ê ku êdî bi xwe nizane ku çi dike)


gök kuzgun

çûkeke koçer a ku bask û stûyê wê hêşîn in


gök türk

Gök Tirk (neteweyeke Tirk e ku berê li Asyaya Navîn jiyabû û kesê ji vê neteweyê)


göklere çıkarmak

(yek an jî tiştek) bilind kirin gihandin esman, navê (yekî) bilind kirin


gökte ararken yerde bulmak

li esmanan lê gerîn Xwedê li erdê dan (yekî), li esmanê heftan lê gerîn li erde ketin ber dest û piyan


gökçül

asîmanî, esmanî, semawî (tiştê bi esmanan ve têkil dar)


göl olmak

Su toplanıp göl oldu.


gölayağı

çemê ku ava zêde ya golê dibe robareke din, golekê an jî deryayê


gölcül

tiştê ku li golan an jî li peravê golan dijî an jî hêşîn dibe


gölermek

pingar dan (ji bo li hev civîna avê ku dibe mîna golê)

qet lê lefîn (gava ku qetikê heywan li ling an jî stûyê wan tê lefandin û dikevin erdê)


gölge

sî, sih, say, saye, sîber (cihê ku ji tîrêjên rojê hatiye parastin)

Ağacın gölgesinde dinleniyorlardı.

sî, sih, say, saye, sîber, spêle, reş (ew reşê ku nayê zanîn bê çi ye)

Pencereden dışarıya bakarken aniden bir gölge geçti, ne olduğunu seçemedim.

Gava min di pencereyê re li der dimêzand, ji nişka ve siyek (an jî reşek) bihûrî çû min tê dernexist bê ew çi bû.

dûvik (ji bo ew kesê ku bi yekî din ve ye, tim pê re ye, jê naqete)

sî, sih, say, saye, sîber (di wateya parastin, lê xwedî derketin, himaye kirine de)

Onun gölgesinde yaşıyor.


gölge balığı

çeşîdek masiyê ku di Okyanûsa Atlasê, Deryaya Reş û Spî de tê dîtin (Umbrina cirhosa)


gölge düşmek

sî ketin ser (), saye ketin ser (), sîber ketin ser (tiştekî)


gölge düşürmek

Bu son hikaye yazarın ününe gölge düşürmüştür.

Ev kurteçîroka dawî leke aniye ser nav û dengê nivîskar.


gölge gibi

kûvî (ji bo kesê ku hebûn û tunebûna xwe bi yekî nade hisandin)


gölgecil

siyokî, sihoyî (tişt an jî kesê ji siye hez dike)


gölgede bırakmak

jê derbas kirin, jê bihartin, bi piyê xwe re kaş kirin, li berê bûn polos

Kadın güzelliğiyle kızları bile gölgede bırakıyordu.

Jinikê bi bedewiya xwe keçik bi piyê xwe re kaş dikirin.


gölgelemek

reş kirin, tarî kirin (di wêneçêkirî nê de)


gölgelendirmek

kirin qiyalê, xistin qiya leyê, birin qiyaleyê (ji bo ajelan, ku wan dibin cihê sîdar ji bo vehesandinê)


gölgeleyiş

sîkirin, sayekirin (kar û awayê sîkirine)


gölgeli

sîdar, sayedar, sayewer, sîdayok, bisî, bisih, bisîber, bisaye


gölgelik

sîber, sîdar, sayeban, sîtavk (cihc ku lê sih heye)

sîwane, sîber (tiştê ku pê si tê çêkirin)


gölkestanesi

riwekeke ku di avê de şîn dibe û mêweya wê mînanî şambelotê tê xwarin (Trapa natans)


gölük

heywana yeksimî (heywana bar û ya siwarbûnê, mîna ker, hêstir û hesp)


gömlek

kurtik, kurtek, pîrehen, telik, kiras, îşlik, gömlek (kincê ku mirov li ji navê ber jor li xwe dike, bimil û berstûk)

binkirask, meleqof (ji bo jinan ku di bin cilan de li xwe dikin û bêmil in)

kiras (ku di bin cilan de li xwe tê kirin)

İki gömlek yukarısı dedesi filancadır.

Bu öğrenci bir gömlek daha çalışkan.

xaşe (bezê ziravik ê ku li ser rûviyan e)


gömlek değiştirmek

kiras guhartin, kiras avêtin (ji bo mar)


gömlek eskitmek

kefen çirandin (ji bo kesê ku pir emr kiriye)


gömme

naştin, tamirandin, temartin, hedimandin (tiştek kirin navaadeyekê)

naştin, veşartin, çalkirin, binaxkirin, bi nerdkirin, definandin, deftîkirin

parxaç, xewre, bizike (cure nanê binê xweli ya êgir) ni

telbîs (debra ku payîzê an jî zivistanê tê avêtin)

Gömme banyo.


gömme dolap

qibale, qibalok, risil (dolaba ku di dîwar de ye)


gömmek

naştin, tamirandin, temartin, hedimandin (tiştek kirin nava madeyekê)

veşartin, çal kirin, binax kirin, binerd kirin, definandin, defn kirin (ji bo veşartina miri)

defn kirin (tevî merasîma hilanîna cendek bûn)

kirin nava (tiştekî), xistin nava (tiştekî)

Annesinin çarşafına kafasını gömdü.

defin kirin, pêdews kirin (pir emir kirin)

Ben daha çok insan gömülerim.


gömülemek

binax kirin, binerd kirin (pere an jî tiştekî hêja kirin binê axê û tê de veşartin)


gömülmek

hatin naştin, hatin binaxkirin, hatin definkirin, hatin definandin, hatin hedimandin, hatin tamirandin (an jî tamirin, hedimîn, definîn, binax bûn)

Koltuğa gömülmüştü.

Meseledeki sır onunla karısı arasında gömüldü.

Raza di meseleyê de di nava wî û jina wî de berze bû.

Anılara gömüldük.


gömülü

naştî, tamartî, tamirandî, hedimî, hedimandî, veşartî, binaxkirî, çalkirî, definkirî (tiştê ku di erdê de hatiye veşartin)

Denizdeki gömülü gemi.


gömülüş

naşîn, tamirîn, definîn, hedimîn, veşartin (ji bo awa û karê hatin defînandinê)


gömüş

naştin, hedimandin, definandin (ji bo awa û karê naştinê)


gönderi

şandî, hinartî (tiştê ku bi riya posteyê hatine şandin)

verêkirin, birê kirin (rêwî bi rê kirin)


gönderiş

şandin, hinartin (ji bo kar û awayê şandinê)


gönderli

Gönderli bayrak.


gönlü kara

dilreş, qelpreş, xêrnexwaz, bednîyaz (kesê ku xêra yekî naxwaze)


gönlü kaymak

Kadının gönlü gence kayıyordu.


gönlü razı olmamak

dilê (yekî) pê razî nebûn, bêyî dile(yekî) bûn


gönlü takılmak

dilê (yekî) pê ve bûn, dilê (yekî) li serê bûn


gönlü var olmak

dilê (yekî) tê de hebûn, dilê (yekî) li serê hebûn

Kızın sende gönlü var.


gönlü çekmek

dilê (yekî) bijiyan (tiştekî) , dilê (yekî) xwestin


gönlünden geçirmek

birin ba dilê xwe, biharan bi dilê xwe meyne


gönlünden kopmak

Gönlünden ne koptuysa onu ver.


gönlüne göre eğlenmek

kêfa dilê xwe kirin, kêfa gurê pir kirin(ev ji bo kesê pîr û kal tê gotin)


gönlüne su serpilmek

bêhna (yekî) derketin, dilê (yekî) rihet bûn


gönlünü almak

li ber dilê (yekî) re hatin, li ber (yekî) gerîn, ber dilê (yekî) de hatin


gönlünü ferah tut

dilê xwe rihet bihêlin, bila dilê (we) rihet be, dilê xwe fireh bike


gönlünü ferah tutmak

serê xwe jê neêşandin, dilê xwe rûniştandin


gönlünü serin tutmak

dile xwe fireh kirin, bêhna xwe fireh kirin


gönlünün dümeni bozuk

dilê (yekî) ne safî ye, her car bi aliyekî de ye


gönül

dil (di wateya xwestek, dax waz û arezûyê de)

Okumaya gönlü yok.


gönül almak

dilê (yekî) xweş kirin (ji bo anîna kêfa yekî)

dilê (yekî) xweş kirin, dan ber dilê(yekî), di ber dilê (yekî) de çûn (ji bo dilxweşkirina yê dilşikestî)


gönül açmak

bêhna (yekî) derxistin, dilê (yekî) fi reh kirin


gönül eğlencesi

sebra dilan (tişt an jî kesê ku dil pê xweş dibin)


gönül kırmak

dilê (yekî) şikandin, dilê (yekî)hiştin, dile (yekî) ji xwe hiştin (an jî şikandin)


gönül vermek

dil berdan (yekê), dilê xwe kirin (yekî)


gönül yıkmak

dilê (yekî) hîştin, dilê (yekî) xera bûn


gönüllü

minêkar, ji fedîlê dil, bi dilê xwe, bi rizadil, xwebexş


gör

de bibîne, de lê binêre (bi riya gef û hereşeyê): ben ona vereceğim, sen de gör: tu dê bibînî ku ez dê çawa bidimê


göre

gor, gorî, şehn, anegorî wên,bîna ,pey ,dûv ,

Günün modasına göre.

Li gorî modeya rojê, an li bîna modeya rojê.

Bu giysi bana göre.

Ev kinc şehnê min e (di maneya munasîbiyê de).

gorî, anegorî (ku li ber çavan bê girtin, ku lê bê nihêrtin)

Söylendiğine göre.

Bu kalabalığa göre bu yemek az gelecek.

Li gorî vê qerebalixê dê xwarin têrî neke

bi ya (), gor, anegorî (di maneya ku ji min bê pirsi de)

Bana göre ikisi de bir.

Li gor min her du jî yek in bi wêna min her du jî yek in (an jî bi ya min her du jî mîna hev in).

Bu ev tam bize göre.


göre

Günün modasına göre.

Bu giysi bana göre.

Söylendiğine göre.

Bu kalabalığa göre bu yemek az gelecek.

Bana göre ikisi de bir.

Bu ev tam bize göre.


göreceği gelmek

dîtina (yekî) xwestin, bêriya (yekî) kirin


görev almak

erk (vatinî an jî peywir) girtin ser xwe, erk girtin, wezîfe girtin, vatinî stendin


görevden alınmak

ji vatiniyê kirin, ji erke kirin, ji wezîfeyê kirin

dan erkeke dîtir, (yek) dan peywireke din


görevden ayrılmak

xwe ji erka xwe kirin, dev ji peywira xwe berdan, destê xwe ji vatiniya xwe kişandin


görevden uzaklaştırmak

ji erkê bi dûr kirin, ji vatiniyê bi dûr xistin


görevdeşlik

hemerkî, hemvatinîtî, hempeywirî, hemwezîfetî, sînerjî


görevinden atmak

ji peywirê avêtin, ji vatiniyê avêtin, ji erkê (yek) avêtin


görevlendirilmek

hatin erkedarkirin, hatin peywirdarkirin, hatin wezîfedarkirin


görevlendirmek

erkedar kirin, peywirdar kirin, wezîfedar kirin


görevlenmek

erkedar bûn, peywirdar bûn, wezîfedar bûn


görevlilik

erkedarî, peywirdarî, vatinîdarî, wezîfedarî


görevsizlik

beerkî, bêvatinîtî, bêpeywirî, bêwezîfetî


göreyim seni

ez te bibînim (jê tiştekî pak hêvîkirin)


görgü gereği

Ji bo rêz û rêzikên edebê Ji ber terbiyeyê


görgülenmek

bi ter[[biye bûn, bi edeb bûn, bi pîr û pergal bûn


görkem

mirês, şeml, semyan, wurşe, hişmet, debdebe, îhtişam


görkemli

mirêsdar, wurşedar, bihişmet, bişeml, biîhtişam


görmediğine dönmek

ji ewil çêtir bûn (ji bo kesê nexweş ku pak dibe û mirov nizane ku ew yê nexweş bûye)


görmemezlik

nebînayî, xwe linedîtinê da nîn (ji rewşa ku mirov dîtibe lê wekî ku qet nedîtibe tev bigere)


görmemiş

dinyanedî, çinedîtî, nedîtî, cîhan nedîtî (ji bo kesê neditiye û dîtiye)


görmemişin oğlu olmuş çükünü koparmış

din yanedîyan savar pehtin gotin îro îda me ye


görmezlikten gelmek

xwe li nedîtinê danîn, xwe lê nekirin xweyî


görmeğe gitmek

bi diyarê (yekî) ketin, bi hafa (yekî) ketin


görselleştirme

Dîtbarkirin (Nivîs an jî daneyekê veguhertina formata fotografîk û dîtbarî weke mînak bi xêzkirina wê, bi çêkirina peykera wê an jî bi kişandina fîlma wê)


görselleştirmek

Dîtbar kirin (Nivîs an jî daneyekê veguhertina formata fotografîk û dîtbarî weke mînak bi xêzkirina wê, bi çêkirina peykera wê an jî bi kişandina fîlma wê)


görü

Buranın görüsü geniş.


görülmek

İşimiz kolayca görüldü.

Kolera daha çok sıcak ülkelerde görülür.

Qolera hîn bêhtir li welatên germ tê dîtin.


görülmemiş

Görülmemiş bir olay.


görümlük

xeml (tiştê ku ji bo dîtînê datî nin cihekî)

rûvekirin, perûya bûkê (ji bo diyariya ku ji keça hatiye nîşankirin re, gava kes diçîn dîtina wê bi xwe re dibin)


görünme

xuyabûn, xuyîn, diyarbûn, nimîn, xonêbûn, xuyakirin, eyanbûn


görünmek

xuya bûn, xuyîn, diyar bûn, eyan bûn, xuyanî bûn, xonê bûn, nimîn, xwengî bûn, beyan bûn (an jî hatin xuyakirin, hatin dîtin, hatin xuyandin)

xuya kirin, xonê kirin, xuyanî kirin (jê re wisa hatin, intibah jê re çêbûn)

Bana biraz yorgun görünüyordu.

Çocuk pek şımardı, biraz görünüver.

Göründüğü gibi olmamak.

Göründü Sivas'ın bağları.

Me bihar bi dilê xwe anî (ji rewşa ku ne bi awayê kû jê hatiye hêvîkirin qewimiye).

Görünen köy kılavuz istemez.

Wekî heyva çardehşevî ye li ber çavan e, ez dibêjim hirç va ye tu dibêjî reç va ye.


görünür

aşkere, diyar (tiştê ku li ber çavan dikeve)


görünürde

Para harcadığı halde görünürde bir şey yok.

Digel ku gelek pere zêha kiriye, li ber çavan tiştek nîn e.


görünüşte

Görünüşte iyi birisi.


görünüşü kurtarmak

(bi awayekî) serobero kirin, xwe pê mijûl kirin

xwe pê papo kirin, li xelasiya xwe gerîn


görüp gözetmek

li (yekî) muqate bûn, hişê (yekî) li (yekî dîtir) bûn


görüş

Görüş mesafesi.

Benim görüşüme göre.

seredan, serdanî, ziyaret (ji bo girtîgeh, nexweşxa ne û wekî wan)


görüş bildirmek

fikra xwe gotin, bîr û baweriyên xwe derpêş kirin


görüşme

giftûgo, gotebêj, lihevrûniştin, mûzakere, bêjedarî, danûstendin li ser tiştekî raman û fikren xwe ji hev re beyan kirin)


görüşme yapmak

hevdîtin pêk anîn, çavpêketin çêkirin, dîdarî pêk anîn

giftûgo kirin, gotebêj kirin, mizakere kirin


görüşmeci

serdêr, serdan, dîdar (kesê ku di çe seredanê)


görüşmek

hev dîtin, pêv dîtin, çav pê ketin, bi darî ketin

li hev rûniştin (bi hev re sohbet kirin)

komşunuzla görüşüyor musunuz?

gotûbêj kirin, giftûgo kirin, mizakere kirin


görüştürmek

bi hev dangotûbêjkirin, bi hev dan giftûgokirin


görüşülmek

giftûgo hatin kirin, mûzakere hatin kirin


gösterge

Göstergesi İstanbul üzerinde duran eski bir radyoyu açtı.

Radyoyeke kevn a ku şanîdera wê li ser Stenbolê bû, vekir.

nîşaname (lîsteya ku der barê tiştekî de radeyên wê nişan dide)


gösteri

Uçakların uçuş gösterileri.

rapêşî, pêşande, pêşanî, raberî, aheng (ji bo film, tiyatro û tiştên wisa)

Newroz gösterilerine biz de grup olarak katıldık.

Film gösterisi.

xwepêşandan, nimayîş, rêpîvan (ji bo meş û tevgerên civakî û siyasî)


gösterici

pêşander, nîşander, pêşanîker (tiştê ku xwediyê wesfa nîşandanê ye)

projektör (ji bo nîşandana film, wêne û yênîna wan)


gösterilmek

hatin nişandan, hatin pêşandan, hatin nimandin, hatin şanîdan


gösteriş

şanîdanî, nîşandanî, nimandin (awa û karê nîşandanê)

Her yaptığı gösteriş içindir.

şane, alayiş, şeml, mirês, wurşe, hijmet


gösterişli

mirêsdar, şanedar, wurşedar, rewşedar, şemldar, hijmetkar


gösterişlice

bi mirêsdarane, bi mirêsdarkî, wurşedarane


gösterişçi

Gösterişçi birisi.


gösterme

nimandin, nîşandan, rêdan, şanîdan, şanîkirin, pêşkirin, pêşandan, darîkirin, pêşandan, raberkirin


göstermeci

pêşander, teşhîrker (nexweşê derûnî yê ku organê xwe yê cinsî nîşan dide)


göstermek

nimandin, nîşan dan, şanî kirin, şanî dan, dan nîşan, nîşa kirin, nima kirin, pêşan dan, raber kirin

Kitapları göster.

nîşanî (yekî) dan, şanî (yekî) dan, nîşî (yekî) dan, rayî (yekî) dan, rêyî (yekî) dan, raberî (yekî) kirin, pêş (yekî) kirin, nîşa (yekî) kirin (yek an jî tiştek bi işarete daxuyandin)

Vitrindeki oyuncağı bana gösterecekti.

Dê leystoka di camekanê de nîşanî min bi kira.

şanî dan (di wateya daxuyandinê, vegotinê de)

Bu söz onun iyi niyetini gösteriyor.

Güneşe göstermek.

şanî dan (bi delîl û palpişt dan bawerkirin)

Bunun böyle olmadığını göstereceğim.

rêyî (yekî) dan (di şûna hîn kirin, aş kerekirinê de)

Ona ders gösteriyor.

dan ber (yekî) (di wateya erkedarkirinê de)

Ona da bir iş gösterin.

şanî dan (derxistina xweşikbûna tiştekî)

İnsanı gösteren giyimidir.

Gerçekleri çarpıtarak gösteriyor.

nîşî(yekî) dan, rêyî (yekî) dan (bi awayekî tund û sert bergîdanê dan yekî)

Sana göstereceğim.

İtaat göstermek.

Hanya'yı Konyay'yı gösterme (veya öğretmek).

Şîrê çilîtiyê di pozê (yekî) de anîn, kirin ku (yek) li emre çûyî poşman bûn, kirin ku (yek) îman bi rebê Mûsa anîn.


göstertmek

dan nişandan, dan şanîdan, pê dan nişandan, dan nimandin


göturümsüz

bêbaristanî, bêhedar, bêsebir, bêtehamûl


götürmek

Haber götürdüm.

birin (heta cihekî ligel xwe birina yekî)

birin (tiştek ji cihekî birin cihekî dûr)

Ben arabayı götürdüm.

Duvarı su götürdü.

Bu hastalık bir çok insanı götürdü.

Gelek mirov bi vê nexweşînê çûn (an jî vê nexweşînê zehf mirov birin).

Bizi sonuca götüren yol.

birin (ji hêla hêzên ewlekariyê ve hatin girtin)

Onu evinden alıp götürmüşler.

Artılar eksileri götürür.


götürü almak

deman kirin, qebale kirin, qubale girtin


gövde

gewde (beşa binyatî ya topikî ya tiştekî)

laş, gewde, cendek, ceste, girş, beden (ji bo mirovan)

gilale, qirn, qurm, kok (ji bo daran ji derî gulî û reh û rişalan)

laş (ji bo heywana şerjêkirî, serûpê, dil û hinav ne tê de)

gewde (peyva hevedudanî ya ku bi alîkariya qer tafên çêker ku ji rayekê têne pê, mîna malî)


gövdeli

gewdegir, laşgir (ji bo kesê gir û zexm )


göveriş

hêşînbûnî, şînbûnî (kar û awayê hêşînbûnê)


gövermek

Tohumlar göverdi.


göynük

zeviya ku bi şewitan dina daristanê hatiye çêkirin


göz alabildiğine

heta çav çavan di bîne heta ku çav çav digire, heta ku çav dibire


göz almak

çav li bere venebûn, çav li bere delîn (ji bo xweşikbûn û bedewiyê)


göz atmak

çav pê xistin, dêhna xwe danê, bala xwe danê

Arasıra doktorun odasına göz atıyordu.

Car carinan çavê xwe bi odeya doktor di xist.


göz açamamak

nikarîbûn çavê xwe vekirin, nikaribûn serê xwe xurandin


göz banyosu

banyoya çavan (ji bo başki rina nexweşînên çavan tê kirin)

nihêrtina li keç ü jinan (ku xort û mêr bi niyete ke xerab çavê xwe dikutin ser wan)


göz boyamak

çavê (yekî) girê dan, (yek) girê dan (ji bo xapandinê)


göz dikmek

çav berdan (tiştekî), çav kirin (tiştekî)

malımıza göz dikmişler


göz doldurmak

Antremanda yeni futbolcu göz doldurdu.


göz doyurmak

Adamın malı göz doyuruyor.


göz gezdirmek

çav pê xistin, dêhna xwe danê, bala xwe danê, çav lê gerandin (bi a wayekî ser re tiştek xwendin)

çav pê xistin, çav dan (tiştekî), çav lê gerandin (bêyî ku mirov başebaş lê hûr bibe çav bi tiştekî bixe)


göz göze gelmek

çavê (wan) ketin hev, çav bi çav li hev nihêrtin, awirê(wan) ketin hev


göz gözü görmemek

çav çavan nedîtin (ji ber mij [dû] dûman û wekî wan)


göz hakkı

heqê çavpêkirinê, heqê çavpêketinê (gava yek tiştekî xwarinê dibîne radibin ji wî tiştî hinek par didine wî jî)


göz kamaştırmak

çav li berê delîn, çav li berê venebûn (ji ber ronî û birqeke xurt)

çav li berê delîn, çav li berê venebûn, hijmetkar man (ji bo kes û tiştê xweşik û bedew)


göz kırpmadan

çav neniqandin (dil pê neşewitîn, merhamet nekirin)

çav neniqandin (fikare nekirin, nesidinîn)


göz kırpmak

çavniqandin, çav miçandin, çav qurtandin, çav qurç kirin

çav şikandin, çav şikênandin, çav kirin, çav qirpandin (bi çavan îşaret kirin)


göz nuru

ronîya çavan(di ber tiyştekî de çavê xwe êşan din)


göz nuru dökmek

di ber de xwe kele korî kirin, di ber de çavê xwe rêtin (di çê kirina tiştekî de pir zorê dan xwe)


göz pencere

taq (paceya li seriya derî an jî ya nêzî esreqan)


göz yaşı

hêstir, stêrk, hêsir, rondik, firmêsk, hêstirk, histrê çavan


göz yaşı dökmek

rondik werandin, stêrk barandin, hêstir rijandin


göz yummak

avêtin pişt guhê xwe, hêviya xwe jê birîn


göz yuvası

çaltika çav, kortika çav, şikefta çav anUnd


göz önünde tutmak

dan ber çavan, dan ber çavên xwe, li ber çavan girtin, li ber çavên xwe girtin


gözaltına almak

ragirtin, kirin binçav, xistin binçav, binçav kirin, jêrçav kirin, kirin nezaretê


gözaşısı

lûla movikan (di movikan de tamandina daran)


gözbağı

çavgirêdan, bi tayekî xav çavê (yekî) girê dan


gözbebeği

bîbik, bîbok, birik, sîsik, pîpik, pîbil, lîlik, pîpok, bîbika çav, bilîlik, betro

bîbik, bîbok, sîsik, pîpik, lîlik, pîpok (ji bo kesê ku jê pir tê hezkirin)


gözcü

nêrevan, zêrevan, çavnêr, dîdevan, çavdar

çavnêr (kesê ku di ezmûnan de erka nêrevaniyê tîne pê, bê ka rêzikên ez mûnê têne cih an


gözcülük

nêrevanî, zêrevanî, çavnêrî, dîdevanî, çavdan


gözdağı vermek

gef û guran li (yekî) xwarin, li (yekî) dan gef û guran, (yek) çavtirsî kirin


gözde

guzîde, perî (tiştê ku di nav manen dê xwe de bêhempa be)

Gözde meslek.

Evin gözdesi.

Adamın gözdesi.

Şîrina berdila mêrik (ji bo mêr jina bê hempa).


gözden düşmek

ji pêş çavê (yekî) ketin, çûn ber pêlavan, ji pêş çav ketin, ji pêş çavê (yekî) xistin


gözden geçirmek

Günlük gazeteleri gözden geçirdim.

Min çavên xwe bi rojnameyên rojane xistin.

çav pê xistin, bala xwe danê, dêhna xwe danê, pê de çûn, di ber çavan re derbas kirin (bi awayekî kûr û dûr li ser tiştekî hûr bûn)

çav pê xistin, çavnêrî kirin (venihêrtina li amûrekê, motorekê bê ka saz e, dişixule an na)

Kararını gözden geçir.


gözden ırak olan gönülden de ırak olur

çiqas dûr e bi nûr e(ev gotina Kurdan berevajiyê Tirkan e)


gözden kaybolmak

ji ber çavan winda bûn, qelibîn, xuricîn


gözden sürmeyi çalmak

mû ji mar qusandin (ji bo kesê ku di diziye de yeman be)


gözden çıkarmak

ji pêş çavên xwe avêtin, ji pêş çavên xwe derxistin


gözdişi

diranê çav, diranê qîl (yên çeneya jorîn)


göze almak

dan ber çavê xwe (xetere û ziyana ku bê dan ber çavên xwe)


göze batmak

ketin ber çavê (yekî), (çavnebarî li yekî hatin kirin)


göze görünmek

hatin ber çav, li ber çavan xuya bûn, bi ber çav ketin (tiştekî ku tune be, lê wekî ku hebe bê pêş çavê mirov)


göze görünmemek

xwe ji ber çavan dan alî, çav pê neketin, xwe dan alî


göze çarpmak

İlçedeki göze çarpan tek yapı okuldu.

Bînahiya li navçeyê ya ku çav pê di ket, dibis tan bû.


gözemek

veçinandin, refikandin (hûnan dina qulika di qumaş de)

gur kirin (gur kirina navbera şax û riwekan)


gözene

serpûşa ku pêşiya wê bi têlan hatiye girtin û ji bo ji kewaran hingiv derxin tê bikaranîn.


gözenek

çavik, kunkunoşk, qulqulîlk (jibo her qula tiştê biqulqulîlk)

deq, leke(deqên gilove rik ên li set rojê)

çavik (çavikê di nexş û tiştên wisan de)


gözetim

Bu iş onun gözetimindedir.


gözetlemek

kelistin, raçav kirin, çavnêrî kirin, çavderî kirin, berçav kirin (bi dizika li cihekî nihertin)

çavderî kirin (bi dizîka lebat û helwestên yekî kirin bin kontrolê)


gözetlenmek

hatin kelistin, hatin raçavkirin, hatin çavdêrîkirin


gözetletmek

pe dan kelistin, pê dan çavdêrîkirin, pê dan raçavkirin


gözetmek

Büyük kardeşler küçükleri gözetir.

Birbirinizi gözetin.

Bu evde sen tek başına yaşamıyorsun, diğerlerini de gözetmen lazım.

Di vê malê de tu ne bi tena serê xweyî, gerek haya te ji yên dî ji hebe.

Fırsat gözetmek.


gözle yemek

tûj lê nihêrtin (bi baldan li tiştekî mêzandin)


gözlem

çavdêrî (nirxên ku piştî vekolîne bi dest hatine xistin)

çavdêrî (metodolojiya ku bi alîkariya alav fl amrazên cur bi cur ji bo hînbûna sedemên bûyerekê tê pêkanin)


gözlem altına almak

xistin binçavan, binçav kirin, kirin nezaretê


gözlemek

pan, rêpan kirin, çaverê kirin (li hêviya hatin yekî an jî bûna tiştekî sekinin)

hava değişikliklerini gözlüyorum

kelistin, raçav kirin (di bin çav de hiştin, bi dizîka lê mêze kirin)


gözlemevi

qelezgeh, riwange, venêrgeh, çavdêrxane, resadxane


gözlemleme

çavdêrîkirin, çavnêrîkirin, raçavkirin, muşahadekirin


gözler önüne sermek

bi pêş çav xistin, dan ber çavên (yekî), pêş çav kirin


gözler üzerine yoğunlaşmak

çavên her kesî li serê bûn, çavên her kesî çûn serê


gözleri bayılmak

dilê (yekî) ji bîr ve çûn (bi mînêkarî li tiştekî fe kirîn)

çavê (yekî) yê xewê bûn, çavê (yekî) venebûn


gözleri dolmak

çavê (yekî) tije bûn, kelegin bûn, çav lê sor bûn, qirika (yekî) tije girî bûn


gözleri dönmek

çavê (yekî) di ser hev re qelibin (ji ber nexweşîn an jî ruhdanê)

çavê (yekî) ii hev qelibin (ji ber hêrsbûnê)


gözleri fal taşı gibi açılmak

çaven (yekî) çûn nav se rê (yekî), çavên (yekî) fîreh bûn, çav lê bûn peqpeqonk, çav lê bûn tas


gözleri fıldır fıldır etmek

çavên (yekî) di nav serê (wî) de reqisîn


gözleri görmez olmak

ji roniya çavan bûn, şeva tarî di ser (yekî) de hatin


gözleri kamaşmak

çavê (yekî) li berê delîn, çavê (yekî) li bere venebûn, jê re hijmetkar man


gözleri kan çanağına dönmek

xwîn ketin çavê (yekî), çavê (yekî) sor bûn (ji ber girin, bêxewî û westinê)


gözleri kapanmak

çavê (yekî) venebûn, çavê (yekî) çûn ser hev (ji ber xewê)


gözleri kararmak

çavê (yekî) tarî bûn, çav lê reş û tarî bûn, derziya Xwedê li ber çavê (yekî) çûn û hatin (ji ber birçîbûn, hişçûn, dewxçûn û hwd)


gözleri parlamak

çavê (yekî) bitbisîn, çavê (yekî) di nav serê (wî) de leyîstin (ji kêfan)


gözleri süzülmek

ça vê (yekî) hûr bûn, çavê (yekî) nîvkêşî bûn (hêdî hêdî çavên yekî çûn ser hev)


gözleri yaşarmak

çavê (yekî) şil bûn, hestgerm bûn, dilê (yekî) tenik (zîz) bûn


gözleri yollarda kalmak

çavê (yekî) li rê qerimîn, çavê (yekî) li rê man


gözleri yuvalarından fırlamak

çavê (yekî) kirin ji nav serî baz dan (an jî derketin), çavên (yekî) ji nav serê (yekî) baz dan


gözleri çakmak çakmak olmak

çavê (yekî) bûn mîna sotikê agir, çavê (yekî) di nav sere (wî) de sor bûn


gözleri çukura gitmek

çavê (yekî) di kûr de çûn, çavê (yekî) rû niştin


gözlerinde şimşek çakmak

çavê (yekî) sor bûn mîna sotikê agir (pir hêrs bûn)


gözlerinden okumak

li çavê (yekî) nihêrtin û zanîn çi di dilê (wî) de heye, bi ruhê (yekî) zanibûn


gözlerini bayıltmak

çavê xwe nîvkêşî kirin (çavên xwe ne bi temamî lê hinik vekirî hiştin)


gözlerini devirmek

çavê xwe ji (yekî) re li ser hev re qelaptin


gözlerini dikmek

zûr bûn li (tiştekî) nihêrtin, zoq bûn lê nihêrtin, çav rikê kirin


gözlerini fal taşı gibi açmak

çavên xwe fireh kirin, çavên xwe ziloq kirin, çavên xwe bel kirin


gözlerinin içine bakmak

li nava çavê (yekî) nihêrtin, li nava çavê (yekî) mêze kirin,li nava çavê (yekî) fekirin, çavê xwe kutan çavê (yekî)


gözlerinin önünde ceryan etmek

li ber çavê (yekî) qewimîn, li ber çavên (yekî) qewimîn


gözleriyle görmek

li ber çavên xwe dîtin, bi çavê serê xwe dîtin


gözleği

nişan (li serê giran cihê ji bo nîşangirtine)


gözlü

İrî gözlü.

Mavi gözlü.

Üç gözlü masa.

Sık gözlü kalbur.


gözlük

Güzel bir gözlük satın almış.


gözlükçü

berçavker, ber çavksaz (yê ku berçavkan çêdike an jî tamir dike)


gözyaşları arasında

Göz yaşları arasında toprağa verildi.


gözyaşlarına boğulmak

weka taviyê biharê stêrk ji çavê(yekî) de hatin xwarê


gözyaşlarına engel olamamak

hew xwe ragirtin, stêrk barandin, xwe ranegirtin, stêrk kirin xwarê


gözü arkada kalmak

çav pê de bûn, hiş lê bûn, dil pê ve bûn


gözü açık gitmek

mexsed û mirad di ber de man, mexseda (yekî) di ber de man, mirada (yekî) di ber de man


gözü bir şeyin üzerinde olmak

çavê (yekî) li ser (kes an jî tiştekî) bûn, bala (yekî) li (yekî dîtir) bûn


gözü bulanmak

çavê (yekî) şolî (şêlû) bûn, çavê (yekî) ximam bûn


gözü dalmak

çavê (yekî) zûr bûn, çavên (yekî) lê man


gözü doymak

çavê (yekî) jê têr bûn, çavtêrî bûn, çavtêr bûn


gözü dumanlanmak

çavê (yekî) bûn ximam, çavê (yekî) şêlû bûn (ji hêrsan)


gözü gibi sakınmak

wekî roniya çavê xwe lê nihêrtin, (tiştek) li ber dilê (yekî) pir şîrîn bûn


gözü gönlü açılmak

dilê (yekî) fireh bûn û çavê (yekî) vebûn


gözü görmemek

çavê (yekî) lê bûn, hişê (yekî) lê bûn (tenê bi tiştekî re mijûl bûn, eleqe bi tiştekî din re nîşan nedan)

çavê (yekî) tiştekî nedîtin, (tiştek) nehatin ber çavê (yekî) (ji hêrsan çavê yekî tiştekî nedîtin)


gözü görmez olmak

guhdariya (yekî) nekirin, çavê wî (me)nabîne


gözü kapalı

çavgirtî (kesê ku haya wî ji bayê felekê nîn e)


gözü kararmak

çavê (yekî) tarî bûn, ji çavê (yekî) reşe ve hatin

çav di serê (yekî) de tarî bûn (ji ber bêhêvîtî, hêrs û xwestina zehf zêde)


gözü kaymak

İstemeyerek gözüm lokantaya kaydı.


gözü kesmemek

çavê (yekî) tiştek nebirin (bi xwe ne emîn bûn)

çavê (yekî) yek tiştek nebirin, aqilê (yekî) yek nebirin


gözü kör olsun

bila qeda lê bikeve (gava tiştekî mirov bêyî dilê xwe qebûl dike, dibêje

Onun gözü kör olsun, mecburen kabul ediyorum.

Bila qeda lê bikeve, ji bêgavî ez dipejirinim.

bila mala xweyê (tiştekî) bişewite (gava ku tiştek tune be)

Paranın gözü kör olsun.


gözü olmak

Bizimkinin gözü milletvekiliğinde var.


gözü pek

agirçav, nestêle, çavbixwîn, çavnetirs, çavsor, dînemêr, dîlawer, dilêr


gözü sulu

dilzîz, dilşoş (kesê ku tavil stêrkên wan tê)


gözü takılmak

çavê (yekî) ketin (tiştekî), bala (yekî) ketin(tiştekî), bere (yekî) ketin (tiştekî)


gözü toprağa bakmak

li ber roja xwe bûn, piyê (yekî) li hafa gorê bûn


gözü tutmak

çavê (yekî) yek/tiştek eci bandin, aqilê(yekî) (yek) birin


gözü tutmamak

çavê (yekî) yek nebirin, aqilê (yekî) yek nebirin, aqilê (yekî) jê nebirin


gözü uyku tutmamak

çavê (yekî) xew nekirin, çavê (yekî) neçûn ser hev


gözü yaşlı

bihêstir, birondik, bihêsir, çavbigirî, çavbihêstir, çavbistêrk


gözü üstünde olmak

Dükkanı sana vereyim dedi, ben istemedim; neme lazım herkesin gözü üstünde kalacak.

Got ez dukanê bidime te min nexwest, ji min re çi, çavê her kesê wê lê bimîne.

çavê (yekî) lê bûn (bala her kesî kişandin ser xwe)


gözükme

xuyabûn, xuyîn, xonêbûn, belitîn, beyitîn


gözükmek

xuya bûn, xuyîn, xonê bûn, belitîn, beyitîn


gözüm görmesin

bila çavê min pê nekeve, ez wî nebînim xêrtir e, a bi xêr ew e ku ez wî nebînim


gözüm çıksın

ez ji her du çavan kor bim, çavê min birije ku çavê min wekî ( tiştî) be (ji bo sondxwarinê)


gözümün nuru

çavê min (an jî roniya çavê min), ez qurbana çavê te


gözünde

li ber ça vê (yekî), li bal dilê (yekî), li bal (yekî)

Onun gözünde suçluyum.

Onun gözünde bu ev beş milyar eder.

Li bal dilê wî ev xanî pênc milyar dike.


gözünde tütmek

kurmê () hatin (yekî), li ber çavê (yekî)bûn, ji pêş ça vê (yekî) neçûn (ji bo bêrîkirina pir)


gözünden kaçmak

çavê (yekî) neketin (tiştekî), bala (yekî)neketin (tiştekî)


gözünden kaçmamak

ji ber çavê (yekî) xelas nebûn, ji ber çavê (yekî) nefilitîn, bal lê bûn, çav lê bûn


gözünden uyku akmak

çavê (yekî) ji xewan venebûn, (yek) ji xewan ketin


gözüne dizine dursun

nanê (me) çavê (te) kor bike, li te heram be (ji bo kesê nankör tê gotin)


gözüne girmek

ketin çavên (yekî), xwe kirin çavên (yekî)


gözüne görünmek

çavê (yekî) pê ketin, çavê (yekî) yek dîtin

Sakın bir daha gözüme görünme.

Nebi careke din çavê min bi te bikeve ha.


gözüne ilişmek

çavê (yekî) bi (tiştekî) ketin, çavê (yekî) pê ketin, bi pêş çavê (yekî) ketin, ketin ber çavê (yekî)


gözüne kestirmek

di çavê xwe de ecibandin, hilanîn çavê xwe, di çavê xwe de eyişandin, di çav re kirin (ji xwe re munasîb dîtin)

di çavê xwe de ecibandin, hilanîn çavê xwe, di çavê xwe de eyişandin, di çav re kirin (hêvî kirin ku wê pê karî bin, ji heq derkevin)


gözüne sokmak

kirin çavê (yekî), di çavê (yekî) re kirin, li ser çavê (yekî) xistin


gözüne uyku girmemek

xew neketin çavê (yekî), xew bi çavê (yekî) neketin, çavên (yekî) neçûn ser hev


gözünü açmak

li cem zilamekî an jî jinekî)bi qîzantî çûn ba (yekî)

Gözünü aç, paranı kaptırma!

Çavê xwe veke, pereyê xwe bi kesî mede xwarin!


gözünü daldan budaktan esirgememek

çavê xwe ji kulê nedan hev, çavê xwe ji şêr neniqandin


gözünü dört açmak

çav çar hilkirin, çarçav bûn, hişê xwe dan serê xwe û ça vên xwe baş vekirin


gözünü kan bürümek

xwîn ketin çavê (yekî), agir di çavê (yekî) de bûn


gözünü kapamak

çavê xwe jê re girtin (xwe li nedîtinê danîn)


gözünü kırpmadan

çavê xwe neniqandin, çavê çepê li ser nîşanê girtin, çavê rastê neniqandin

çavê xwe neniqandin (jê netirsîn, bi wêrekî)


gözünü korkutmak

çavê (yekî) tirsandin, (yek) çavtirsî kirin


gözünü sevdiğim

min çavê (wî) xwaro (ji bo kêfa xwe anî na ji yekî re)


gözünü toprak doyursun

ax çavê (yekî) têr bike, ax bikeve çavê (wî) tije bike


gözünü yummak

(ji tiştekî re, ji kesî re) xwe li nedîtinê danîn


gözünü çıkarmak

çavê (tiştekî) derxistin, qûna (tiştekî)der xistin

çavê (yekî) tune bûn (ku li rastê tiştekî baş hebe û here yê ne baş bîne)


gözünün bebeği gibi sevmek

weka bîbika çavê xwe jê hez kirin, mîna roniya çavê xwe jê hez kirin, nola îmana xwe jê hez kirin, notila roniya çavê xwe xweyî kirin


gözünün içine baka baka

Gözlerimin içine baka baka yapmadığını söylüyor.

Li nav çavê min dinêre û dibêje min nekiriye.


gözünün içine bakmak

li nav çavê (yekî) nihêrtin, li ser (yekî) ricifîn

li nav çavê (yekî) nihêrtin (li ber fermana (yekî) hazir bûn)

li nav çavê (yekî) nihêrtin (ji bo pêkanîna daxwazekê li ber yekî sekinîn)


gözünün yaşına bakmamak

gunehê (yekî) pê nehatin, li halê (yekî) nenihêrtin, lê nehatin rehmê, dilê xwe pê neşewitandin


gözünün önünde olmak

li ber çavê (yekî) bûn (tim di bin kontrola yekî de bûn)

li pêş çavê (yekî) bûn, li ber çavê (yekî) bûn (hîna jî di bîra yekî de bûn)


gözünün önünden gitmemek

ji ber çavê (yekî) neçûn, ji pêş çavê (yekî) neçûn, ji bîra (yekî) neçûn


gözünün önüne gelmek

hatin ber çavê (yekî), hatin pêş çavê (yekî)


gözünün üstünde kaşın var dememek

Guhartoyeke gözünün üstünde kaşın var diyememek.


gözüyle görmek

bi çavê xwe dîtin, bi çavên serê xwe dîtin


göç

koç (ji ber sedemên aborî, civakî, siyasî û wekî wan ji cihekî çûn cihekî din)

Yeni bir eve göç ettiler.

koç (ji bo eşyayên ku di dema goçê de tên barkirin)

Göçü yükleyip yola koyulacaklar.

koç (ji bona balinde û ajelan ku ji ber sedeên cuda cuda cihê xwe diguherînin)


göç etmek

koç kirin, bar kirin (ji cihê ku mirov lê dimîne bar bike cihekî din)

Göçerler göç etti.


göçebe

koçer (ji bo balinde û ajelê ku xweyî jiyaneke koçerî ye)


göçerme

herîvtin, herîvîn, hilweşîn, hilşîn, rûxîn


göçermek

Arkadaşım işini bana göçerdi.

veguhastin (rakirina riwekan ji cihê wan û ji bo danînê neqlî cihekî din kirin)


göçertme

hezandin, herîfandin, hêrivandin, hilweşandin, rûxandin, tepandin


göçertmek

hezandin, herîfandin, hêrîvandin, hilweşandin, rûxandin, tepandin, kopandin, kopişandin (ji bo tiştên mîna hesin, teneke û wekî wan)


göçkün

li hemanan (ji bo tiştê ku dike bi rûxe, hilweşe

hilhilî (ji bo kese kal û pîr û ku êdî yê çûnê ye, lingê wî li hafa gore ye)


göçme

hezîn, herifîn, rûxîrîn, hilweşîn, pelişîn


göçmek

Bahsettiğiniz aile buradan göçtü.

Ew malbata ku hûn jê behs dikin ji virê koç kir çû.

hezîn, tepîn, herifîn, hilweşîn, pelişîn, rûxîn, rûniştin (ji bo xanî û erd, xanî herîfî, xanî te piya)

Karın ağırlığından dolayı ev göçtü.

Göçüp gitmek.

Koç kirin çûn, roja xwe birin çûn, serî danîn ser axa (an jî erda) sar, koç bar bûn, koça dawiyê kirin.


göçücü

koçer (ji bo ajelan ku li gor werzê koç dike)


göçük

kop (ji bo tiştên mîna teneke, hestî û wekî wan)


göçürmek

Soğuklar bu sene yaylacıları çok erken göçürdü.

Sermaye îsal pir zû zozanvaniyan da koçkirin.

karlar evi göçürdü

hel kirin (ji bo tiştê ku mixdarê wan zêde ye)

bir tepsi baklavayı göçürdü

dan veguhastin, dan neqlkirin (ji bo riwekan, ku cihê wan diguherînin)


göçürtmek

dan hezandin, dan tepinandin, dan herîfandin, dan hilweşandin


göçürücü

navê du kesê ji wan her çare ku qûnaxek li pêş tûxrayên padişah di wexta seferê de hildigirin


göçürülmek

hatin he zandin, hatin tepinandin, hatin herîfandin, hatin hilweşandin


göçüşme

ciguherîn, metatiz (pevguherîna cih a dengan)


göğerti

qu sek (ji ber lêdan û lêketinê reş û qusina caneirov)


göğsü kabarmak

pişikê (yekî) mezin bûn, pişi kê (yekî) werimîn, dilê (yekî) fireh bûn, pê şanaz bûn, pê fexr bûn


göğüs

sing (beşa bedene ya ji stû heta bi zik tê, ku tê de wesleyên mîna dil, cîger û hwd hene)

sing (hêla pêşî ya vê beşa bedenê, dijraberê pişt)

pêsîr, bistan, sing û ber, pêxîl, taximê sing û beran, memik


göğüs bağır açık

depa singê (yekî) ve kirî (ji bo kesê şapoşewlo)


göğüs germek

mil dananîn, pê kutan erdê, li ber xwe dan


göğüs kafesi

qefsing, rikiha sing, se beta sing, qefesa sing


göğüs tahtası

kodik (ji bo amûrên mîna saz, keman û wekî wan)


göğüslemek

Kapıyı göğüsledi.

singê xwe kutan bere (ji bo berhingarîkirinê, bergirîlêkirinê)


göğüslük

ber dilk, bersing, bervang, singebend, sile bend (ji bo ku kine qirêjîebe didin ber dilê xwe)


gübre

zibil, peyn, semad (ji bo pîsîye heywanan)


gücendirme

dilhiştin, xeyidandin, sihxistin, sûxistin


gücendirmek

dilê (yekî) hîştin, sih xistin, sû xistin, xeyidandin


gücenik

xeydan, dilmayî, dilgir, xeyîdî, sihketî, sûketî, dilşikestî


güceniklik

xeydanî, dilmanî, dilgirî, sihketîbûn, sûketîbûn


gücenilmek

hatin xeyidandin, hatin sûxistin, dilê (yekî) hatin hîştin


gücü birine yetmek

Gücün bana mı yetiyor?


gücü yeterse

Ona bakmayın, gücü yeterse çocuğun çiğ çiğ yer.

Hûn wisa lê menêrin, qadirê wî ye ku kurikê bixwe.


gücü yetmek

qeweta (yekî) gihîştin (tiştekî), hatin qeweta (yekî), hatin milê (yekî), mayê ku pê qedîn, tiştê ku hatin milê (yekî), di qeweta (yekî) de hebûn, pê qedîn, ji hatin, qewet gihîştin (tiştekî), qeweta (yekî) têrî kirin


gücümsemek

bêamadeyê xwe kirin (kirina karekî) zor dîtin


gücüne gitmek

li zora (yekî) çûn, lê qar hatin, li qara (yekî) hatin


güderi

sîh, guderî (çermê ku ji postê xe zal û bizinê hatiye çêkirin)


güdü

ajo, dozîn, seb, saîq (tiştê ku sedema wî ne hest e, lê aqil e)

Sevgi bir dürtü ödev bir güdüdür.


güdük

bûcirk, esûsek, qicûcan, xilik, gidil, mirik, qol, qot (tiştê ku aliyekî wî kêm e, temam nebûye, kurt e)

Güdük minare.

qol (heywana ku terîya wê jêkirî an jî qut bûye)

kin (tiştê ku ne çûye serî, negihaye serî, bi awayekî baş encam nedaye, kêm maye)


güdük kalmak

bûcirkî man, esûsekî man, qicû cankî man

Bu hareket güdük kaldı.

Maksadımız güdük kaldı.


güdükleşmek

karîn bi (yekî) karîn, hînî (yekî) bûn, jê re jêhatî bûn


güdükçe

bûcirkî, esûsekî, xilikî, gidilî, mirikî, qicûcankî


güdülmek

Kin güdülüyor.


güdüm

Emperyalistlerin güdümünde bir devlet.

Dewleteke ku di bin kontrola emperyalîstan de ye.


güdümcü

planparêz, kontrolparêz (kesê ji aliyê planpareziyê)


güdümcülük

planparêzî, kontrolparêzî (di aborî, çandinî û hwd ên welatekî de rîya bi plan û nexşe)


güdümleme

lê cehdandin (hewla ji bo ku mirov raman û nêrinên xwe bi yekî bide pejirandin)


güdümlü

Güdümlü mermi.

Güdümlü ekonomi.


güdümlülük

ajotîbûn, rêxistîbûn, barkirîbûn, plankirîbûn


gül gibi

eynî gul e, eynî çîçek e (ji bo tiştekî baş û xweşik)


gül gibi bakmak

wekî gulê (yek) xweyî kirin (di nav hebûnê de yek xwedî kirin)

wekî gulê (yek) xweyî kirin (ji bo bi awayekî paqij xweyîkirina tiştekî)

Çocuğuna gül gibi bakıyor.


gül gibi geçinmek

weka gul ji hev hez kirin, xweş bi hev re derbas kirin

weka gul derbas kirin (di nav derfetên ne ew çend baş de jiyane ke xweş bihartin)


gül üstüne gül koklamamak

li ser vî dilî dil nehebandin, li ser re tu gul neçilpandin


gülbank

gilîbang ango gilî û bang (dua û lavayên dînê elewiyan)


güldür güldür

Dere güldür güldür akıyor.


güldürmek

kenandin, kenê (yekî) anîn, bi ken xistin


güldürücü

Güldürücü sözler.


güle güle

Güle güle öldük.


güle oynaya

bi kêf û eşq, bi kêf û şa hî bi ken û kêf


güler yüzlü olmak

birîyên (yekî) li ken bûn, rûlikenî bûn, devkenokî bûn, devliken bûn


gülerken ısırır

zimanşîrin e (zarxweş e), lê ne ji dil e


güleç

kenok, devkenok, kenoke, devliken, rûkenok, rûbiken, devken, rûgeş, girnijok, beşuş


güleçlik

kenokî, devkenokî, devlikenî, devkenî, girnijokî, beşûşî


güleççe

kenokî, devkenokî, devlikenî, rûkenokî, girnijokî


güleğen

kenoke, devjihev, biken (kesê ku tim biken e


gülle gibi

wekî guleyê ye, eynî risas e (tiştekî ku pir giran e)


gülleri

guleavêj (kesê ku di werzîşa gu leavêtinê de guleyê diavêje)


güllâbiclik etmek

bi rûyê (yekî) kenîn, ber bayê (yekî)neketin


güllü

Güllü döşek.


gülmek

Adamcağız ömründe hiç gülmedi.

Mêrik di jî û temenê xwe de qet kêf û ken nekir.


gülmekten kırılmak

(katılmak) ji kenan hişk bûn, ji kenan zikopişto bûn, ji kenan xeriqîn


gülmeye çalışmak

Güler misin, ağlar misin!

Gülerim! (veya güleyim bari!)


gülü seven dikenine katlanır

ji bo xatirê gulê mirov şî lavê (şîlanê) jî dihebîne


gülü tarif ne hacet, ne çiçektir biliriz

hewce nake, em bi (wî) dizanin ku çi mal e


gülümsetme

bişirandin, besimandin, beşişandin, girnijandin, mizicandin, girijandin, bûşişandin, vebişirandin


gülümseyiş

bişirîn, besimîn, beşişîn, girnijîn, girijîn, mizicîn, berkenîbûyîn, bûşişîn, vebişirîn (awa û karê bişirînê)


gülünç

pêşkenî, pêkenî, qeşmer, qirdik, awawok, komîk, lepok


gülünçleşme

pêşkenîbûn, qeşmerokîbûn, pêkenîbûn, awawokîbûn, komîkbûn, lepo kîbûn


gülünçleşmek

pêşkenî bûn, qeşmerokî bûn, pêkenî bûn, awawokî bûn, komîk bûn, lê pokî bûn


gülünçleştirme

pêşkenîkirin, qeşmerokîkirin, pêkenîkirin, komîkkirin, lepokîkirin


gülünçleştirmek

pêşkenî kirin, qeşmerokî kirin, pêkenî kirin, komîk kirin, lepokî kirin


gülünçlük

pêkenoktî, qeşmeroktî, qirdiktî, lepoktî


gülüp oynamak

kêf û seyran kirin, di kêf û zewqê de bûn


gülütçü

qerfnivîs (yê ku gotinên pêkenî amade dike, dinivîse)


güm

Güm diye kapıyı kapattı.

Araba güm diye ağaca vurdu.


gün dikilmesi

roj li nîvro bûn, roj li hukmê nîvro bûn


gümbür gümbür

gurmegurm, xurmexurm, hingehing, lingering, dimedim, hirme hirm, ximexim, dingeding


gümbürdemek

gurmîn, xurmîn, kirin gurmîn, kirin xurmîn, kirin gumîn, kirin dimînî, kirin himînî, kirin ximînî


gümbürdetme

gurmandin, hingandin, ringandin, xurmandin, himandin, dingandin


gümbürdeyiş

gurmandin, hingandin, ringandin, xurmandin, himandin, dingandin (ji bo kar û awayê gurmandinê)


gümbürtü

gurmînî, xurmînî, hingînî, ringînî, gumînî, dingînî, dimînî, himînî, xumînî


gümbürtülü

bigurmînî, bixurmînî, biringînî, bigumhinî, bidingînî, bihimînî


güme gitmek

Onca yaptığın iyilikler güme gitti.

av û av çûn, çem û çem çûn, çûn ji kîsî bavê xwe (ji bo mirovan ku cihê beredayî û di ber tiştekî nehêja de dide kuştin)


gümlemek

gurmîn, gumîn, kirin gumîn, kirin dingînî, dingînî jê çûn, gumîn ketin (cihekî), gumîn jê çûn

Güm deyip gitmek.


gümletme

gurmandin, xurmandin, hingandin, dingandin


gümletmek

gurmandin, xurmandin, hingandin, dingandin, hing lê xistin Ugbw, gum lê xistin


gümrük

gumrik, gumrok (baca ku ji male dikeve hundirê welêt an jî jê derdikeve tê stendin)

gumrik (saziya dewletê ya ku baca gumrikê distîne)

gumrikxane (cihê ku lê venêrîn û çavdêriya gumrikê ya malên ku dikevin welatekî an jî jê derdikeve


gümrüksüz

gumriknedayî (tiştê ku baca gumrika wî nehatiye dayîn)


gümrükten mal kaçırır gibi

ketin lez û bezê, tişt serûbinê hev kirin


gümrükçü

komisyongir (ê ku bi heqê xwe li ser malê yekî ji bo kar û barê gumrika wî digere)


gümrükçülük

komisyongirî (bi komisyon ji gumrikê derxistinaal)


gümüş

Ji osmanî كومش (gümüş), ji proto-tirkî *kümüĺ. Hevreha tirkiya kevn 𐰚𐰇𐰢𐱁 (kümüš, “zîv”), oyguriya kevn kwymwš (kümüš, “zîv”), karaxanîdî كُمُشْ (kümüš, “zîv”), çuvaşî кӗмӗл (kĕmĕl, “zîv”).


gümüş

gümüş tepsi


gümüş balığı

masîzîv, masîmircan (Atherîna presbyter)


gümüş kaplamak

tamzîv kirin, zîv kil dan, zîvhelî kirin


gün almak

İki yaşında gün almış.


gün ağarmak

sibeh zelal (an jî safî) bûn, dinya ronî (an jî gewr) bûn, şefeq zelal bûn, şefeq ronî dan


gün batımı

hingorî, engore, zeriya rojê(çûna ava ya rojê)


gün beri

rojnêzk (nuqteya herî nêzik a ku dinya nêzî rojê ye)


gün doğmadan kemliği söylenmez

mepîvayî ne bêjin sê çap, sibê roj mirov nizane çi çêdi be


gün doğmadan neler doğar

dar dikeve kes nizane berê wê bi kû de ye, sibeh tê xêr pê re, Osta Necar raze weka her car Xwedê yek e dergeh hezar


gün gibi açık

weka heyva çardeşevî (aşîkar, li ber çavan e)


gün görmüş

dinyadî, dinyasan, zemanî, kalê zemanan cîhandîtî

dinyadîtî, saldîde, salxurde, saldîtî, serhatî, xweytecrûbe


gün olur yılı besler, yıl olur günü beslemez

roj li rojê nanere (di bazirganîyê de car heye kar e, car heye zirar e)


gün tün eşitliği

wekhevbûna şev û ro jê, ekînoks ast (di 21'ê pûşberê/hezîranê de, ya din jî di şeva herî kin a zivistanê de di 21'ê berfanbarê/kanûnê de diqewime Ji ya pêşîn re rewşa rojê ya havînê û ji ya dîtir re jî rewşa rojê ya zivistanê tê gotin)


gün yapmak

hev ziyafet kirin (bi taybetî ji bo jinan ku bi dorê hev ziyafet dikin)


günah

guneh, gune (lebat an ji karê ku ki rina wî ji hêla olî ve sûc e)

guneh, bed rekî (lebata ne pak ku dike dilê mirov pê bişewite)

Bu adama bu kadar eziyet yapmak günahtır.

Guneh e, mirov ev çend tehde li vî mirovî bike.

guneh (di wateya webal de, berpirsîyê de)

Ben söyleyeyim de günah benden gitsin.

Ez bibêjim bila guneh ne di stûyê min de be.


günah keçisi

Serê gunehan, kela gunehan, xezala kulman.


günah olmak

Bu mala bu kadar para vermek günah olur.

Pir guneh e ku em ew qas pere bidîn vî malî.


günah çıkarmak

xwe ji gunehan weşandin (di ola filehtîyê de)


günahı kadar sevmemek

weka misqaleke bere rojê jê hez nekirin, bi qasî misqalekê jê hez nekirin


günahını almak

gunehê (yekî) stendin, gunehê (yekî) hilanîn, ketin ber gunehê (yekî)


günahını vermez

garis ji destê (wî) na rije (ji bo kesê pir çikûs û tima)


günahını çekmek

gunehê (yekî) kişandin, ayikê (yekî) kişandin


günaydın

rojbaş, beyanîbaş, rojbixêr, sibehxêr, roja we bi xêr be


günbalığı

cureyek masîyê sorik û deqdeqokî (Julis turcica)


güncelik

rojnivîskname (deftera ku lê rojenivîsk tên nivîsandin)


güncelliğini yitirmek

rojaneyîtiya xwe winda kirin, ji ro jevê derketin, girîngîya (bûyerekê) neman


gündelik

Gündelik çalışmalar.

Gündelik gazete.

Gündeliğin kaça?


gündelikçi kadın

qewraş, qerwaş (a ku bi rojmiziyê dişixule)


gündeme getirmek

anîn rastê, avêtin rastê, xistin ro jevê (mijarek aktüel kirin, ev bi awayekî mecazî ye)


günden güne

her diçe, roj ji rojê çêtir/baştir, roj bi roj


gündönümü

rojveger (roja ku şev û rojîna hev dibe)


gündüz külâhlı gece silâhlı

mare pê di zik de (kesê ku her çiqas baş xuya bike jî, lê ew xerab e)


gündüzcü

rojvan (xwendekarê ku bi roj per werdehîyê dibîne)

kesê ku bi roj vexu rikê (alkolê) vedixwe


gündüzlü

neharî (kesê ku ne xwendekarê leylî ye, bi roj diçe dibistanê)


güneyli

başûrî (kes an jî civata ji herêma başûr)


güneş balçıkla sıvanmaz

roj bi bêjingê nayê girtin, roj bi bêjingê nayê veşartin


güneş doğmak

roj hilhatin, roj avêtin, roj derketin, tav avêtin, tav derketin, tav dan


güneş lekeleri

deqên li rûyê rojê, qirniyên rojê lekeyên li rûyê nojê


güneşlenmek

xwe berojk kirin, xwe dan ber tavê, xwe dan tavê


günleri sayılı olmak

rojên xwe jimartin (ê ku mirina wî nêzik e)

rojên (yekî) bijimar in (hindik rojên wî mane ku ji wê derê here)


günlerini saymak

rojên xwe jimartin (ji bo nexweşê çûndox)


günlü

Günlü yazı.


günlük

roj, rojîn, roje, rojane, rojinî, rojanî (tiştê wê rojê, yê bi wê rojê re têkildar e)

Günlük yumurta.

Günlük sohbetlerimizi yazmayı düşünüyorum.

Ez lê difikirim ku ez sohbete me yên rojane binivîsim.

rojî (tiştê ku wê dire roj derbas bûye an jî dê bibe)

On günlük çocuk.

rojane (tiştê ku her roj tê kirin, her roj tê weşan din)

Günlük gazete.

rojnivîsk (bîreweriyên ku her roj tên nivîsandin)

rojnivîsk (berhema ku bîre weriyên rojane tê de hatine nivîsan din)

cureyek benîştê dara ku jê puxûr tê çêkirin


günü birlik

günü birliğine) bi ro, bi rojkî (wexta di navbera serê sibehê û êvarê de)

Sen hep bize günü birlik geliyorsun, akşama da kalmanı istiyoruz.

Tu tim bi ro têyî mala me, em dixwazin ku tu êva ran ji bimînî.


günü gününe uymamak

rojên (yekî) li hev nenihêrtin, sibeh û êvara (yekî) li hev nenihêrtin, sibeh û êvara (yekî) tune bûn


günü yetmek

roja (yekî) temam bûn (wextê mirina yekî hatin)

li ser rojan bûn (hatina wextê welidîna jina ducanî)


günücü

çavnebar, zikreş, dexes, dexesok, behecok


günüleme

çavnebarî kirin, dexesîkirin, zik reşîkirin


günülemek

çavnebarî kirin, dexesî kirin, zikreşî kirin


günün adamı

roja (yekî) bûn (ê ku mijülî û hedîse li ser wî ye)


gününü doldurmak

rojên xwe jimartin, li hêviya rojên xwe bûn


gününü görmek

roja (yekî) li hev hatin (rojên xweş derbas kirin)

ketin cilan, ketin hayzan, ketin bênimêjîyan


gününü göstermek

feleka (yekî) li serê (yekî) şaş kirin, feleka (yekî) li serê (yekî) reş gerandin


gününü gün etmek

li rojên xwe nihêrtin, rojên xwe derbas kirin (kesê ku ji bilî kêf û eşqê xema tu tiştî naxwe)


gür

gur, kel, pûnc, gumreh (ji bo por, gi ya û tişten wisa) : gür saçlarını kesti: pore xwe yê gur ji kir

gur, boş, gungilî (ji bo avê) : gür su: aveke gur, aveke boş


gürbüz

tixis, rebît, liserxwe, bidestûpê (ê bi dest û pê, li ser xwe û gir)


güreş

binçenganê, binkefşanê, gulaş, afra, goştilî, pêreçûnk, zexamî, qeb, zoran, pêlewanî, gûleşane


güreş tutmak

gulaş girtin, gulaş kirin, zoranbazî kirin, afta girtin, zexamî kirin


güreşmek

gulaş girtin, gulaş kirin, afra girtin, rakirin hev


güreştirmek

pê gulaş dan girtin, pê afra dan girtin, pê zoranbazî dan kirin


güreşçi

gulaşgir, koşegir, zoranbaz, afragir, zexam, pêlewan


güreşçi köprüsü

li erdê pîj nebûn, di gu laşgirtinê de li erdê pîjnebûna zoranbaz ku pişta wî mîna pirikê li hewayê dimîne)


güreşçilik

gulaşgirî, koşegirî, zoranbazî, afragirî, pêlewantî


gürlemek

kirin gurînî, kirin gurmînî, kirin hingînî, guregur kirin, kirin xurmînî, kirin giregir

Gök gürledi.

Anası doğum yaptıktan bir kaç gün sonra gürledi.

Diya wê piştî ku ket nav cihan bi çend rojan gote gurm û çû.


gürletme

gurmandin, xumiandin, hingandin, ringandin


gürletmek

gurmandin, xurmandin, hingandin, ringandin


gürleyiş

gurbûn, boşbûn, gumrehbûn, pûncbûn (ji bo kar û awayî gurkirinê)


gürleştirme

gurkirin, boşkirin, gumrehkirin, pûnekirin


gürleştirmek

gur kirin, boş kirin, gumreh kirin, pûnc kirin


güruh

êl, xirtol, kotûkeş, revde, gonevêrk (qefleya ji kesê bêkir û beredayî pêkhatî)


gürüldemek

kirin gurinî, kirin fîrînî, kirin xurinî, kirin xurmînî (ji bo çem, robar û betan)

Dere gürüldeyerek akıyor.

guriîn jê çûn, guregur jê çûn, xurin jê çûn


gürültü

hengame, hêwirze, şemate, teqereq, teqreq, xirecir, çilîvilî, qalmeqalm, heytehol, qerebalix (dengen ku di navbera wan de a hengek nîn e)

Gürültüden dolayı birbirimizi duyamıyoruz.

teqereq, xirecir, qalmeqalm (pevçûna ku çend kes têkilî navê dibin)

İşçiler arasında gürültü çıktı.


gürültülü

bihêwirze, biqerebalix, bihengame, bişemate

biteqereq, biqirecir, bi qelmeqelm (tevlihev, ne xweş)

Gürültülü bir yaşayış.


gürültüsüz

bêhêwirze, bêqerebalix, bêşe mate, bêhengame

seqirî, bêteqereq, bê xirecir, bêqelmeqelm (tiştê ku bala yekî nakişine)


gürültüye gelmek

ketin nav teqereqê, di nav qal û qire de winda bûn


gürültüye getirmek

kirin qere balixê, gêjahî çêkirin, kirin gêjahiyê (kesê ji bo bigihije mexseda xwe, daxwaza xwe pê bîne xirecirê çêke û ya dilê xwe bi dest bixîne)


gürültüye pabuç bırakmamak

jê re mil hildayî bûn, ji gef û guran re mil dananîn, gur ji baranê bitirsiya wê ji xwe re kavilek çêkira (ji gef û guran re sekinadî bûn)


gürültüye vermek

qerebalix lê çêkirin, li (cihekî) şemate dan çêkirin, qerebalix lê rakirin


gütmek

ajotin, çêrandin (ji bo biçâre hey wan ajotin)

kudirandin, rêçikandin, ajotin (di dilê xwe de xweyîkirina armanc û mebestekê )

Kin gütmek.

Kan davasını güdüyor.

çêrandin, ajotin (di wateya birêvebirinê de, sewq û îdarekirinê de)

Siz hayvan güderken o insan güdüyor.

Güttüğüm domuzu bana öğretme.

Behsa wî wehşê ji min re neke ez bi kurm û tebîetê wî dizanim.


güve

xwîrik, bizûz, gizûz, sûs, sic (Tinea pellionel la)


güvelenmek

bizûz (tiştek) xwarin, bizûz lê xisitn, sûs (tiştek) xwarin


güven

ewletî, ewlatî, ewleyî, pêbawerî, îtimad, îtibar


güven beslemek

ewletiya (yekî) pê hatin, bextê (yekî) pê hatin


güven duymak

ewletiya xwe pê anîn, ewletiya (yekî) pê hatin, îtîbara xwe pê anîn, bawerî pê hatin, bext pê bûn (an jî hatin), emîniya xwe pê anîn, pê bawerî kirin, bawerî pê kirin


güven kazanmak

baweriya (yekî) bi xwe anîn, ewletiya (yekî) bi xwe anîn


güven oylaması

dengdana pêewlebûnê, rayavêtina pêbawerîyê

dengdana bêewlehiyê, dengdana pêbawerîyê


güvence vermek

temînat nîşan dan (pere û tiştekî wisa wekî temînat danîn rastê)


güveni olmak

bawerîya (yekî) pê hebûn, ewletiya (yekî) pê hebûn


güveni sarsılmak

bawerî jê şi kîn, bawerî pê neman, ewlahî pê neman


güvenilir

ewlemend, pêewle, pêbawer, ber bext, bawerpêkirî

Güvenilir bir kaynak.


güvenilmek

ewlatî pê hatin, bext pê hatin, bawerî pê hatin


güvenilmez olmak

bext pê nehatin, bext pê tune bûn, bawerîya (yekî) li ser dev û lêvan bûn, bext jê re tune bûn


güveniş

pêewlebûyîn (ji bo kar û awayê pêewlebûnê)


güvenlik borusu

borîya ew lekarîyê (ji bo amrazên dûkelî)


güvenmek

bext pê anîn, pişt pê girê dan, bawerî pê anîn, bext pê bûn, bext pê hatin, bawerîya xwe pê anîn, bextê xwe pê anîn, pişt jê qewî bûn, pişt pê qalind kirin

Güvendiği dağlara kar yağmak (Veya güvendiği dal elinde kalmak).

Çiyayê ku (wî) pişta xwe dayê beredayî bû, cihê beredayî pişta xwe bi (yekî) gire dan

Güvenme dostuna saman doldurur postuna.

Dost be jî pişta xwe pê girê nedin i pişta xwe pê girê dan.


güvensiz

dilbiguman (kesê ku bextê xwe bi kesî nayn s)


güvercin

kevok, kevotk, kevoter, gogercîn, kevot (Columba)


güvey

zava (ji bo mal bavê keçikê şûyê qîza wan)


güvey olmadık ama kapı dışında bekledik

ne em bûn bûk û ne jî em li keran siwar bûn (bi henekî)


güvey yemeği

danê zavê (nanê ku piş tî peyakirina bûkê ji hêla mal bavê zavê ve tê dayîn)


güveylik

zavatî, ê zavatiyê (tiştê ku ji bo zava hatine çêkirin û ama dekirin)

Güveylik elbise.


güveç

dîz, dîzik, dîzil (derdana ji xweliyê ku tê de xwarinê çêdikin)


güya

qaşo, dilxwede, devalêk,qey,qay,goya, ji kula re

xwedêgiravî, goya, keno, heçku, guva, kenehû


güz

payîz (ji bo nîvkoda bakur maweya ku mehên rezber, kewçêr û sermawezê di kevinê)

payîz (werzeya di navbera ye rezber û ê berfanbarê de)


güzel güzel

Çocuklar sokakta güzel güzel oynuyorlar.

Zarok li kuçeyê ji xwe re xweşik xweşik dileyizin.


güzel olmak

xweşik bûn, bedew bûn, ciwan bûn, speh bûn, rind bûn, xweş bûn


güzel sanatlar

hunerên ciwan, hunerên bedew, hunerên spehî


güzel yazı sanatı

hunera xweşnivîsînê, xweşnivîsî, kaligrafî


güzelce

Güzelce bir kız.

Kadın etrafı güzelce süpürmüştü.


güzelim

Bu güzelim halıya ne olmuş böyle?

Çi bi serê vê xaliya xweşik a delal hatiye?

delalê/a min, ru hê min (di axaftinê samîmî de)


güzelleme

cure helbesteke lîrik a gelêrî ku mijara wê evîn û beng e

sirûd (awaz û melodiyeke xweser a stranên şên û coşi yi)


güzelleşme

bedewbûn, xweşikbûn, spehîbûn, ciwanbûn, rindbûn


güzelleşmek

bedew bûn, xweşik bûn, spehî bûn, ciwan bûn, rind bûn


güzelleştirilmek

hatin bedewkirin, hatin xweşikkirin, hatin spehîkirin, hatin ciwan kirin, hatin rindkirin


güzelleştirme

bedewkirin, xweşikkirin, spehîkirin, ciwankirin, rindkirin, spehiyandin, tewisandin, zîwerkirin


güzelleştirmek

bedew kirin, xweşik kirin, spehî kirin, ciwan kirin, rind kirin, spehiyandin, tewisandin, zîwer kirin


güzellik enstitüsü

enstîtuya bedewiyê, enstîtuya xweşikbûnê


güzellikle

bi xweşikayî, bi xweşkî, bi pakî, bi rindî


güzelsin

Bedew î Spehî yî Xweşik î Tu bedew î Tu spehî yî Tu xweşik î


güzergah

rêgeh, guzergeh, meşgeh, seyregeh (devera li ser rê ya ku rê pê tê xistin)

rêgeh, guzergeh, rêbuwarî, derbasgeh, derbasok (devera ku rê pir pê tê xistin)


güzey

keresî, zimag, nizar, dibûrî (cihê ku pir tavê nabîne, di siyê de ye)


güzlek

payîz geh (cihê ku werza payîzê lê tê derbaski rin)


güç

Eski yazıyı öğrenmek güç bir iş.

bi kote, bi zorekê, bi zehmetî, bi dijwarî

Yaşama gücü.

pertav, qudûm, mecal, taqet, hêz (hemû cure qeweta ku dibe sedemê qewimîna bûyerekê)

hêz, karîn, kanîn, qudret (hêza bêsînor)

Tanrının gücü.

hêz, qewet (wesfa ku karîgerî û girîngîya wê heye)

Paranın gücü.

hêz (karê ku di yekeya zeman de tê kirin)

hêz, qewet (wesfê karîna kirina kar a amraz an jî motorekê)

Motorun gücü.

hêz, qewet (ji aliyê siyasî, aborî, leşkerî û hwd ve)

Ekonomik güç.

hez (potansîyela neteweyekê, artê şekê ji hêla endüstrî, aborî, leşkerî û hwd)

hêc (kesê ku besahîya xwe û pêewlehî ya xwe daye peyitandin)


güçlendirme

xurtkirin, xurtandin, zexm kirin, zeximandin


güçlendirmek

xurt kirin, xurtandin, zexm kirin, zeximandin

hêzdar kirin, bi hêz kirin, bi qewet kirin


güçleşmek

zor bûn, dijwar bûn, çetîn bûn, zehmet bûn


güçleştirme

zorkirin, dijwarkirin, çetînkirin, zehmetkirin


güçleştirmek

zor kirin, dijwar kirin, çetîn kirin, zehmet kirin


güçlü kuvvetli

bi zend û bend, xurt û zexm, gir û zexm (ji bo kesan)


güçlük

dijwarî, çetînî, çetînayî, zorî, zeh metî


güçlük çekmek

dijwarî kişandin, zeh metî kişandin, tehb dîtin, zor û tehb dîtin


güçlük çıkarmak

çetînayî derxistin, gelş der xistin, manî derxistin


güçlükle

bi zorekî, bi dijwarî, bi zehmetî, bi çetînayî


güçsünmek

dijwar dîtin, zor dîtin, çetîn dîtin (kirina tiştekî ji xwe re dijwar dîtin)


güçsüzce

bi bêhêzî, bi bêbirhî, bi bêqewetî, bi nexurtî


güçten düşmek

ji hêz ketin, ji qewet ketin, ji derbe ketin


ha babam

ha bavê min, ha bavê min ha, ha yelah ha (ji bo lêcehdandina yekî)

ha bavê min, ha bavê min ha, ha yelah ha (gava ku tiştek bêatlehî bê kirin)

Ha babam atıştırıyordu.

Ha bavê min ha hema diepişande devê xwe.


ha deyince

hema tu bibêjî ha, hema çi çax bibêjî ha hazir e


ha hoca ali ha ali hoca

ha Hesen keçel ha Keçel Hesen (an jî ya Hesen keçel ya Keçel Hesen)


habbe

tene, heb, lib (ji bo dexlên mîna genim, nok û nîskan)

bilqik, pilqik, pelqik (ji bo pelqikê avê)

di leyîstika şanoyê ya Hacivat û Karagöz de di wateya epê epê (xwarin xwarin) de


habbesi kalmadı

hebek jî nema, hebek ji bo derman jî nemaye


habbeyi kubbe yapmak

piçek e dikin deh piç, (tu tiştan) ew qas mezin dikî, nîsk kirin gîsk, ji hebek tirî mehserek çêkirin


haber ajansı

firat haber ajansı( saloqatîya nûçeyên firatê/ajansa nûçeyên firatê)

Saloqatîya nûçeyên dîcleyê (dicle haber ajansİ)


haber almak

saloxî girtin, saloxî hildan, derstendin, agahî stendin, helek jêhilanîn, xeber jê hilanîn

Geldiğini haber aldım.


haber atlamak

ji nûçeyê man (di rojnamegeriyê de di wext de nûçe neweşandin)


haber geçmek

nûçe hinartin, peyam şandin, xeber şandin (bi riya faks, teleks, telefon ü wekî wan)


haber göndermek

xeber şandin, xeber verê kirin kipi raweya pêşkerî


haber uçurmak

di binî re xeber şandin, di ker re xeber şandin, xeber gihandin (yekî)


haber vermek

agahî dan (yekî), xeber dan (yekî), haya (yekî) pê xistin, haja (yekî) pê xistin, xebera (yekî) pê xistin, hay pê xistin, hak pê xistin, ilamê (yekî) pê xistin, ilam dan (yekî), xeber gihandin (yekî), xeber pê xistin

şanê (tiştekî) bûn, elametê (tiştekî) bûn

Haber rüzgâr felaketin haberini veriyordu.

Ba şanê felakete bû yetiştirmek xeber gihandin (yekî).


haber çıkmamak

saloxiyek jê demeketin, xeber jê nehatin, xeber jê derneketin, saloxî jê negirtin


haberci

peyamber, xeberbêj, xeberdok, xeberdar, qasid, teter

şan, nîşan, elamet £ bu bulutlar yağmurun habercisi olsa gerek ev ewr ez dibêjim qey şanê baranêe


habercilik

nûçegihanî, peyamnêrî, nûçevanî, hewalnêrî


haberdar olmak

agahdar bûn, haydar bûn, hayil bûn, jê hayil bûn, jê agahdar bûn, pê ilam bûn


haberi olmak

haya (yekî) jê çêbûn, haja (yekî) jê çêbûn, xebera (yekî) jê çêbûn, hay jê hebûn, xeber jê hebûn, hayil jê hebûn, haj pê hebûn, hay jê çêbûn, xebera (yekî) jê hebûn


haberin olsun!

bila haya te jê hebe!, bila xebera te jê hebe!, bila ilmê te jê hebe!, bila agahiya te jê hebe!


haberli

agahdar, haydar, xeberdar (kesê ku der barê tiştekî de xwedî agah e)

Haberli konuk.

agahkirî, xeberdarkirî (kesê ku jê xeber wî çêbûyc)

Haberli olsaydık hazırlanırdık.

Ku em ji agahkirî buna me dê xwe amade bikira.


haberlik

nûçeyî (tiştê ku di rewşa agah û nûçeyê de ye)


habersiz

Misafirler habersiz geldiler.


habib

yar, xwoşewîst, hebîb (ê/a ku jê tê hezkirin)


habire

Habire balık kızartıyordu.

Karê wê ew bû masî sor dikirin an jî hema masî sor dikirin.


habire atıştırmak

devê (yekî) nesekinîn, heb ji hebê neqetandin


hacamat

hicam, hicama tije (pêşî canê yekî diçelitinin bi qiloç, qedeh an jî bi şûşeyê ji canê mirov xwînê digirin)


hacamat etmek

canê (yekî) çelitandin (bi sivikî birîndar kirin) (argo)


hacca gitmek

çûn hacê (ji bo misilmanan bi mel besta hace çûna Mekeyê)

çûn hacê (serlêdana filehan li cihên pîroz)


hacet görmek

pêwîstî pê ditin, hewcetî pê ditin, hewce ditin


hacet kapısı

derî an jî paceya ku li bere disekinîn û duayan dikin


hacet tepesi

gire ku tê bawerkirin duayen li serê diçine qebûlê


hacet yok

hece pê tune, gerek nake, ne hewce ye, pêwist nake, hewcehî pê nîn e


haceti olmak

destava (yekî) teng e, destava (yekî) ne xweş e


hacetini yapmak

destava xwe kirin, dest li doxîna xwe xistin


hac etmek

hec kirin, heca xwe kirin (di wexta hecê de ziyaret û tewafkirina Kabeyê)


hacı

hacî (misilmanê ku ji bo bicihanîna ferza hacê çûye mala xwedê)

hacî (filehe ku çuye Qudsê, Efesê an jî cihekî din î pîroz ziyaret kiriye)


hacı ağa

hacî axa (zengînê ku li bajarên mezin cihê beredayî zehf pere xerc dike)


hacı bekler gibi beklemek

(yek) weka ku ji haca şerif bê li hêviyê sekinin


hacılar bayramı

îda haciyan, cejna haciyan, îda qurbanê, cejna qurbanê


hacimli

qebaredar, biqebare, barestedar, bitiyen


hacimlice

qebaredarokî, bariştdarokî (hinek qebaredar, hinek bariştdar)


hacivat

Hacîwat (kesê ku di leyîstika Qeregoz de xwe di ser gel re digire, xwe li zanebûnê datîne û yê bindestê xwe biçûk dibîne)


hacıyatmaz

leyîstoka ku tu çawa deynî deyne dîsa wisa tik disekine

rûviyê lepek (kesê ku dikeve bêkeysiyê jî xwe xelas dike)


haczetmek

desteser kirin, hêcz kirin, dest danîn serê


hadde

kirdinak, hede (amraza pola, ku bi wêadenan dikinîna têlan)


haddehane

hedexane (etûna ku tê deaden tên helandin)


haddelemek

kirdinak kirin, hede kirin (bi riya hedeyê şekildana madenan)


hademe

(piraniya xedm e) berdestî, xedeme, mizûr, feraş


hademei hayrat

kesê ku ji xêra xwe re paqijî û karên cihê dînî dike


hadi hadi

haydê haydê, hadê hadê (di şûna kin lê bixe, nema tu me bixapînî, zêde dirêj meke de)

hadê hadê, haydê haydê (di cihê zû zû bikin, lez bikin de)

Hadi hadi gidiyoruz.


hadi hesabı yok

Çocuklara şeker getirenin hadi hesabı yok.

Ne hed û ne hesab e ku ji zarokan re şekir dikişinin.


hadi mi

Haddine mi düşmüş senin, saçımın teline bile ulaşamazsın.

Qey dedê te ye, tu ne hêjayî tayek porê min.


hadi olmamak

Bana akıl öğretmek kimsenin haddi değil.

Ne hedê yekî ye ku aqil nîşanî min bide.


hadi oradan

de na lo, de na tu jî ha haydin haydên (ji bo piraniya kesê ku mirov deng li wan dike)


hadım

berdest (zilamên xesandî û yên liberdestê Mîrekî an jî Stîyeke dixebitin. Bi taybetî bi karên polîtîkayê mijûlin û rê nîşanî Mîr û Stiyê didin.)


hadinden fazla

Haddinden fazla yağmur yağdı.


hafazanallah

Xwedê hîfz bike, Xwedê bistrine, Xwedê bixefirine


hafif

sivik (tiştê hêsan û rihet, ku mirovan nawestîne)

Hafif bir iş.

Hafif bir kadın.

sivik (ji bo xurekên ku hezma wan hêsan e)

Hafif yemek.

Hafif duman.

Dışarda hafif bir sis var.

Hafif içki.

Hafif bir baş ağrısı.

Hafif bir ceza.

sivik (ji bo xewê, kesê ku zû hişyar dibe)

Uykusu hafif.

Hafif bir meyilden indik.

Hafif bir ses.

Bu gün kendimi çok hafif hissediyorum.


hafif giyinmek

kincê tenik li xwe kirin, hindik cil li xwe kirin, kincên tenik wergirtin


hafif hafif

Hafif hafif sendeleyerek yürüyordum.


hafif sanayi

pîşesaziya sivik (a ku malên mezaxiyê hildiberine)


hafif siklet

sikleta sivik (di gulaşê de, di boksê de)


hafife almak

Onu hafife alma.


hafiflemek

Baş ağrım hafifledi.

İkinci görevini bırakınca hafifledi.

Piştî ku dev ji karê xwe yê duyem berda, rihet bû.


hafiflik

Banyodan çıkınca bir hafiflik duydum.

Piştî ku ez ji serşokê derketim bi min re sivikahiyek çêbû.

hafif sivikî, çirtikî (rewşa kesê ku lebat û rabûn û rûniştinên wî ne li gorî re û rêzanên sincî yên civakê ne)


hafifsemek

hindik ditin (pûte pê nedan, biçûk dîtin)

Düşmanlarınızı hiç bir zaman hafifsemeyin.


hafiften

Hafiften bir rüzgâr esiyor.

Bıçak hafiften kesmiş.


hafiftenten almak

pê re nencıfîn, serê xwe pê re neêşandin


hafifçe

Hafifçe başını sola eğdi.

Hêdîka sere xwe bi aliyê çepê ve xwar kir.


hafiyelik

şofarî, şeraweyî, xefnêrî, xefiyetî, dedektifî


hafız

hafiz, haviz (kesê ku Quranê ezbere dizane û dikare bixwîne)

ê ku ji tiştê ezbere kiriye fêm nake (argo)


hafıza

İhtiyar olmasına rağmen hafızası hâlâ yerinde.

Çendî ku pîr bûye jî hê hişê wê li serê wê ye.


hafniyum

hafniyûm, elementek e ku nimroya wê ya atomê 72, giraniya wê ya atomî 178,6 e ku kêm peyde dibe. Kurtebêjeya wê Hf ye.


haftalık

heftane, hefteyî (tiştê ku di heftiyê de carek tê kirin)

Haftalık toplantı.

İki haftalık iş.

heftanî (pereye ku ji heftiyê carek tê dayîn)

heftane, hefteyî (weşana ku heftiyê carek derdiçe)

Haftalık gazete.


haftalıklı

heftanîvanî (yê ku ji heftiyê carek miza xwe distîne)


haftaym

deqîqeyî ya ku di navbera her du dewreyên


hah

Hah, o da geldi.

Hah, ben de onu diyecektim.


hahha

(hahhah) haha (kena ne ji dil, a bitinaz)


haile

trajediya ku bi helbestkî hatiye nivisandin


hain

xiniz, xinis, cixis, xirb, doxman, xayîn (ê ku xiyanetê dike)

zexel, xel (kesê ku hez dike zerar û ziyanê bide kesen din)

xayîn (bi mebesta gazinkirinê):hain, biz seninle böyle mi konuşmuştuk? xayîno, ma em bi hev re wisa peyivîbûn?

xayîn (kesê ku pê re niyetên xerab hene, xerabiyê dikudirine)


haince

Onun haince bakışları var.

xinizane, bi xinizî, bi xayînî (bi awayekî xinizî)


hainlik etmek

xiniztî kirin, xayîntî kirin, pê re xayîn gerin


haiz

Senin haiz olduğu vasıflar.


hak etmek

heq kirin (kese ku rewşeke xerab heq dike, musteheq

hecl kirin (ji ber serketinekê hatin xelatkirin)


hak getire

Onda cesaret hak getire.


hak ile yeksan etmek

bi erdê re kirin yek, bi erdê re dûz kirin, (tiştek) û erd wekî hev kirin


hak ile yeksan olmak

bi erdê re bûn yek, bi erdê re dûz bûn, (tiştek) û erd bûn we kî hev


hak kazanmak

İki yıl sonra emekliliğe hak kazanacak.

Du sal bi şûn de wê teqawidiye heq bike.


hak vermek

maf dan (yekî), heq dan (yekî), maf pê dan

Bu konuda sana hak veriyorum.


hak yerini bulur

heq li vê dinyayê safî dibin, Xwedê heqan nahêle, heq naçin qiyametê, Xwedê heqilevd e, heq cihê xwe dibînin, Xwedê heqan li vê dinyayê safî dike


hakan

xan, xaqan, haqan (ji bo xanên Tirk, Moxol û Tataran)


hakikat

Hakikati kabul etmen lazım.

Dünyanın döndüğü bir hakikattir.

Bu köşk hakikat güzel.


hakiki

bera, heqîqî (tiştê ku wesfê wê neguherîye)

Hakiki elmas.


hakkaniyet

İnsan hakkaniyetten ayrılmamalı.

Divê mirov riya xwedahiyê bernede, gere mirov riya heqiyê bernede.


hakketmek

lê kolandin, lê nitirandîn (kolandina nivîs an jî şeklan li ser tiştên madenî, dar, kevir û wekî wan)

jê kolandin, jê rihotin (jêkolandina nivîs an jî şeklan li ser tiştên madenî, dar, kevir û wekî wan)


hakkı geçmek

heqê (yekî) pê de çûn, heqê (yekî) pê de hatin, heqê (yekî) bi ser de çûn

Al bu parayı hakkın bana geçmesin.

Ha rahêje vî pereyî bila heqê de bi min de neyê.

Teyzemin az mı hakkı bana geçmiş?

Qey hindik heqê xaltîka min li ser min heye?


hakkı için

bi heqê () kirin, bi navê () kirin, bi () kirin (gava li ser tiştekî pîroz sond tê xwarin)

Allah hakkı için.

Kuran hakkı için.


hakkı olmak

heqê (yekî) tê de hebûn, heqê (yekî) hebûn

heqê (yekî) hebûn (kesê ku di raman, îdiaya û gotina xwe de mafdar e)


hakkı var

heqê (wî) heye (ê ku di ramana xwe, di îdiaya xwe, di gotina xwe de mafdar e)

Anamın hakkı var, gitmemem lazım.


hakkın rahmetine kavuşmak

çûn ber rehma Xwedê, çûn ber dilovaniya xwedê, çûn ser rehma xwedê, çûn ser dilovaniya xwe, emrê Xwedê kirin, çûn rehmeta Xwedê, çûn rehmetê, çûn rehma Xwedê, xatir xwestin


hakkında

derbarê (yekî) de, der mafê (tiştekî) de, der heqê (kesekî) de, di heqê (wî) de, sebaret

Bu sözlük hakkında konuşmak istiyor.

Hez dike der barê vê ferhengê de bipejnive.

Hakkında iyi konuşulmamak


hakkında konuşulmak

jê axaftin (peyivîn an jî xeber dan), giliyê (yekî) kirin


hakkından gelmek

Karışmayın, herîfin hakkından geliyor.

Bu işin hakkından da geldi.


hakkını helâl etmek

heqê xwe helal kirin (an jî nekirin), fihêl kirin