esirgenmek

hatin hêvişandin, hatin dirxandin, hatin parastin


esirme

sermestbûn, mendexoşbûn, hişavêtin, jixweçûn, dînbûn


esirmek

sermest bûn, mendexoş bûn, hiş avêtin, ji xwe çûn, dîn bûn

hêrs bûn esiş wezîn, gobilîn (awa û karê wezînê)


eski ağıza yeni taam

serê xwe nû kirin (gava nûbereke nûderketî an jî nûçêbûyî dertê û mirov dixwe, tê gotin)


eski dünya

Cihana kevn, Dinyaya kevn (navê ku li parzemîna Ewrûpa, Afrika û Asyayê hatiye danîn)


eski eserler

eserên berê, berhemên kevnare, berhemên entîke


eski hamam eski tas

çû hacê kêr vegeriya gûzan, kerê me çû seferê hat dîsa kerê berê, eynî tas eynî hemam


eski kurt

kufarê kevn, kufarê berê (kesê ku di karê xwe de mahir bûye)

kufarê kevn (kesê ku qulopiloyan dizane û zû bi zû nayê xapandin)


eski püskü

kevnik, kalûte, kevn û kurt, kevnê hizhizî, gancir mancir, gincir mincir, cilik milik, qerpal merpal


eski toprak

ê kevn, ê berê (kesê ku pîr/kal dibe jî lê li ser xwe ye)


eski tüfek

pinê kevn, kufarê kevn (kesê ku di karekî de pir maye û bûye xwedî tecrübe)


eskici

kevnefiroş (kesê ku hûrmûrên kevn difiroşe)


eskiler

ên berê (nifşên beriya me, kesên beriya me, mirovên heyamên berê)


eskisi gibi

burayı eskisi gibi sevmiyorum


eskisi olmayanın acarı olmaz

carek terzî deh car derzî (divê mirov destê xwe li tiştên xwe yê kevn bigire)


eskisini aratmamak

poşmanî yê (berê) bûn, xweziya xwe bi yê (berê) anîn


eskitilmek

hatin kevinkirin, hatin peritandin, hatin qetandin


eskitmek

kevn kirin, qetandin (peritîna tiştekî ji ber xizmetkirinê)

çocuk pantolonunu eskitti

alkol, tütün ve aşk eskitti beni


eslemek

paxav pê kirin, guh pê kirin, girîngî pê dan


esmayı üstüne sıçratmak

pêlî mala cinan kirin, lana mozeqirtkan li xwe der kirin


esmek

dışarda felaket bir rüzgâr esiyor

li der bayekî pir dijwar tê, li derve bayekî dijwar digobile

bu yolculuk nereden esti


esnek

kauçuk esnek bir cisimdir

nerm (tiştê ku maneyên din jê dikare here)

esnek bir tutum


esnekleştirmek

vamtoyî kirin, qayîşokî kirin, vezelokî kirin


esnemek

bawîşkîn, honijîn, bawîşk anîn xwe, bawîşk hatin (yekî)

birden esnemeye başladım


espas

espas (şiva metal a ku herfên peyvekê pê ji hev tên qetandin, ku ew ji herfan biçûk û kintir e)

espas (di çapgeriyê de valahiya navbera herfan)


esperi

cureyek bazê ku ji bo nêçîrê nayê banandin


espri yapmak

nuktebazî kirin, henek û qerf kirin, esprî kirin


espritüel

nuktebaz, nuktedan, pasqalyar, esprituel


esrar perdesi

di behrê de bûn (astenga li pêşiya tiştê ku mirov dixwaze hela wî bike)


esrar tekkesi

cihê ku bi tomerî lê bi awayekî veşarî esrar lê tê kişandin


esrarcı

esrarkêş esrarengiz razdar, sirdar (tiştê bisir û raz)


esrarlı

esrarlı bir ev

esrarlı sigare


esre

kesre (îşareta ku di nivîsa Erebî de dide nîşan ku wê dengdarek teng, dûz û kurt bê xwendin)


esrime

jibîrveçûn, jixweveçûn xayîsketin, bêhişketin, xayîsbûn


esrimek

ji bîr ve çûn, ji xwe ve çûn, bêhiş ketin, xayîs ketin, xayîs bûn

ji xwe ve çûn (ji ber kêf û eşqê ji xwe ve çûn, ketin cezbê)


estağfurullah

Deyn ji erebî أَسْتَغْفِرُ ٱللّٰهَ (ʾastaḡfiru llāha).


estet

estet (kesê ku xweşikiyê, bedewiyê raserî her tiştî digire)


estetik

estetîk (ji bo serastkirina organeke qisûrdar)

burnuna estetik yaptık

ciwan, ciwanî, estetik (tiştê bi hesta spehiyê ve, xweşikiyê re têkildar e)

estetik bir yapı


estetikçi

ciwankar, bedewkar, estetîkvan (kesê ku bi estetîkê mijûl dibe)


estetizm

ciwankarîtî, bedewkarîtî, estetîkvanî, estetîzm


et bağlamak

goşt girtin, bez girtin (ji bo qelewbûnê)

birin kewîn, goşt ketin devê birînê, birin kelîn


et toprak

xweliya sorik (çeşîdekî xweliya sora nerm a xas)


et şeftalisi

çeşîdek xoxa ku nermeyê wê, goştê wê ji dendika wê nabe


etalon

etalon (modelên giranî û pîvanên dirêjahiyê yên ku bi qanûnî hatine pejirandin)


etek dolusu

bi baran (tiştê ku pir e, bol e) kirî dawpîsî (tekiliya zayendî ya nelirê)


eteklemek

li dora (yekî) dan çeqlebaskan (ji bo şalûsîkirin, melaqîkirinê)


etekleri tutuşmak

agir ketin binê (yekî), agir bi (yekî) ketin, (yek) ketin taya (tiştekî), qûna (yekî) şil bûn, av çûn binê (yekî), av çûn binê qûna (yekî)


eteklik

ê ji bo etekan (ji bo qumaşê ku bi kêrî çêkirina etekan tê)


eten

hevalzarok, hevalbiçûk, hevalok (ji bo yê jinan)


etene

pizan, pizdan (ji bo pez), xelêfk (ji bo yaehînê)


eteneli

bihevalzarok, bihevalbiçûk (ji bo ya jinan), bipizdan (ji bo ya pez), bixelêfk (ji bo ya mehînê)


etenesiz

bêhevalzarok, bêhevalbiçûk (j' bo ya jinan), bêpizdan (ji bo ya pez), bêxelêfk (ji bo ya mehînê)


eteği belinde

der û daw li navê pêçayî, dawa wê di ber de ye (ji bo jina çapxûn û jêhatî)


eteği düşük

der û dawa wê di nav dest û piyên wê de ne, ji hev filitandî (ji bo jina qirêjokî)


eteği kirlenmek

leke lê ketin (ji bo jina ku dest avêtine namûsa wê)


eteğine düşmek

xwe avêtin der û dawê (yekî), xwe avêtin ser dest û piyên (yekî)


eteğine yapışmak

xwe avêtin tor û bextê (yekî), xwe li (yekî) girtin


eti budu yerinde

bi dest û pê bûn (ji bo kesê gilomîtkî, şîşmanî)


eti ne budu ne?

ka emrê (wî) çi ye, halê (wî) çi ye (ji bo kesê ku emrê wan biçûk e)

ka qeweta (wî) û halê (wî) çi ye (ji bo kesê bêpere û imkan)

halê wî çi ye, hereketê wî (emrê wî biçûk e)

ka halê avî ka hereketê wî (ji bo kesê kuji aliye pereyan ve qeweta wî hindik e)


eti senin kemiği benim

dûrî dewa guneh kurê we ye, destê we ji we re


etiketlemek

etîket pê ve danîn, etîket lê xistin, etîket danîn serê (ji bo malê ku mirov ji bo firotinê radixe ber çavan)


etiketlenmek

hatin etîketdarkirin, etîket hatin lê xistin, etîket pê ve hatin danîn


etiketçi

etîketvan (kesê ku etîketan pê ve datine)

etîketparêz (kesê ku giringiyê dide etîketê)


etimoloji

peyvnasî, bêjenasî, etîmolojî (ji bo zanista ku li ser binyada peyvê radiweste)


etine dolgun

yeke tevkutayî (ji bo kesê ne qelew û ne jî jar)


etinden koparmak

goşt jê kirin man hestî (ji bo zêrandina yekî)


etken

kartêker, kariger, faktor, pêker (her tiştê ku bandorê dike)

kartêker (tiştê ku li ser madeyekê bandorekê dihêle)


etkenlik

kartêkerî (tiştê ku li ser madeyekê bandorekê dihêle)


etkide bulunmak

kar tê kirin, hîkarî lê kirin, bandor lê kirin, lê hukm kirin, tesîr lê kirin, lê bandor kirin, lê tesîr kirin


etkileme

bandorkirin, hîkarîkirin, karîgerîkirin, werêçkirin, tesîrkirin


etkilemek

tesîr kirin, bandor kirin, hîkarî kirin, werêç kirin, karîgerî kirin

lê tesîr kirin, kar tê kirin, hîkarî lê kirin, lê hukm kirin, lê bandor kirin, birh lê kirin, lê kar kirin


etkilenme

bandordarbûn, bandorgirtin, hîkarigirtin, karîgerîbûn, tesîrgirtin


etkilenmek

bandordar bûn, bandor jê girtin, hîkarîdar bûn, hîkarî jê girtin, karîgerî bûn, tesîr jê girtin, tesîrdar bûn, bi tesîr bûn, bi bandor bûn


etkilenmiş

bandor li ser bê kirin, tesîr li ser bê kirin, tesîr li ser hatî kirin Tiştê ku bandor/tesîr/karîgerî li ser wê çêbûye


etkileyici

Etkileyici bir konuşma.


etkileşmek

hevbandorî kirin, hevhîkarî kirin, bandor li hev kirin, hîkarî li hev kirin, tesîr li hev kirin, li hev û din tesîr kirin, li hev û din hîkarî kirin, li hev û din bandor kirin, li hev karîgerî kirin


etkili

bandordar, bibandor, hîkarîdar, tesîrdar, kartêker, karîgerdar, birayda, kelijdar, bikênc, werêçdar, bitesîr


etkili olmak

bi bandor bûn, tesîrdar bûn, xweybandor bûn, bandordar bûn


etkililik

bandorî, bibandorî, kartêkerî, hîkarîdarî, karîgerdarî, tesîrdarî, bitesîrî, bikêncî, biraydayî, kelijdarî


etkinlik

çalakî, fealiyet (hêza xebat û karkirinê, rewşa çalakbûnê)

çalakî, çalaktî (wesfê tiştê çalak, li ser kar)


etkisiz

bêbandor, bêhîkarî, bêrayda, bêkelij, bêkênc, bêkarîger, bêtesîr


etkisizleşme

bêbandorbûn, bêhîkarîbûn, bêraydabûn, bêkelijbûn, bêkêncbûn, bêkarîgerbûn, bêtesîrbûn


etkisizleşmek

bêbandor bûn, bêhîkarî bûn, bêrayda bûn, bêkelij bûn, bêkênc bûn, bêtesîr bûn, bêkarîger bûn


etkisizleştirme

bêbandorkirin, bêhîkarîkirin, bêraydakirin, bêkelijkirin, bêkênckirin, bêtesîrkirin, bêkarîgerkirin


etkisizleştirmek

bêbandor kirin, bêhîkarî kirin, bêrayda kirin, bêkelij kirin, bêkênc kirin, bêtesîr kirin, bêkarîgerkirin


etkisizlik

bêbandorî, bêhîkarîtî, bêraydatî, bêkelijî, bêkêncî, bêkarîgerî, bêtesîrî


etle tırnak arasına girilmez

gerek mirov nekeve navbera ber û malan, ber û mal pevçûn ji kêmaqilan ku ji hev çûn


etle tırnak gibi

weki ku ber û malê hev bin (ji bo kesê ku ji hev re canêcanê ne), nênûk û goşt ji hev naqetin


etlenme

goştgirtin, zeximîn, qelewbûn, bezgirtin


etlenmek

goşt girtin, zeximîn, qelew bûn, bez girtin


etli

têrgoşt, kok, xurt (tiştê ku goştê wê pir e)

Etli koyun.

Aşağı sarkan etli dudakları vardı.

Lêvên wê yê stûr ku dişiqitîn jêrê hebûn.

Etli, lezetli bir zeytin.


etli bulma dünyası

dinyaya gewrik e heq li vê dinyayê safî dike, meke li kesan wê bê serê nefsan ku neyê serê nefsan wê bê serê pisê pisan


etli butlu

bizend û bend, bigoşt, dûrme (kesê têrqelew û şîşman)


etli canlı

bi singir û pingur, sor û gizrî (ji bo kesê li ser xwe û tendurist)


etlik

dermale (heywana ku ji bo kirina qeliyê tê xweyîkirin)

goştdank (di sarincokan de cihê ku goşt lê tê danîn)


etliye sütlüye karışmamak

têkilî bi tehl û tirşê xelkê nekirin, eleqeya xwe bi (tiştekî) neanîn


etme eyleme

meke, çidibe meke (an jî neke) (veya yahu) meke! (an jî meke kuro, meke lawo!, meke ha!)


etmediğini bırakmamak

mayê ku tu bibêjî pê re kirin, tiştek nemaye ku tê de nekirin, heta (an jî mayê) ku hatiye milê (yekî) pê re kirin, tiştek nemaye ku pê re nekiriye


etokrasi

etokrasî (şeklê reveberiya li ser rêzikên sincî hatiye danîn)


etol

stûmala ku bi giştî ji kürk an jî ji qumaşên mirêsdar an jî, ji hiriyê tê çêkirinê


etraflı

berfirehî, dorfirehî, bikitekit, dûvdirêjî


etraflıca

bi berfirehî, bi dorfirehî, bikitekit, bi dûvdirêjî, bi kûr û dûrî


ettiği hayır, ürküttüğü kurbağaya değmemek

Guhartoyeke ettiği hayır ürküttüğü kurbağaya değmemek.


ettiğini bulmak

kira xwe bijartin, li ser bela xwe vebûn


etyaran

marok, ragirtin (werma biêş a serê tiliyan)


etüt

lêgerîn, etûd (lêgerîn û lêkolîna ku di warekî de tê kirin)

etûd (berhema ku warekî diyarkirî vedikole)


ev adamı

mêrê ji xwe re, mêrê ji mala xwe re, mêrê ku bi mala xwe ve ye


ev alma komşu al

li xaniyê baş menêre, li cîranê baş binêre, xanî mestine cîran bistîne altı jêrzemîn


ev açmak

mala xwe cihê kirin, mala xwe qetandin (ji bo xwe xaniyek taybet terxan kirin)


ev bark

mal û hal, mal û melal, mala û malat, xan û man


ev bark yıkmak

mala xelkê xera kirin, destê jin û mêr ji hev kirin


ev bozmak

mala wan xera kirin (ku hinek bibin sebeb ku jin û mêr ji hev bibin)

mala xwe xera kirin (ku jin û mêr xwe bi xwe bi hev bikevin û ji hev bibin)


ev işleri nankördür

karê malê sed û sî ne, av û axur tenê beylû ne


ev kadını

bermalî, malîvan, jina hundiran (jina ku li der naxebite û bi karê nav malê bilî dibe)


ev sahibi

mazûban, maloban, mazûvan, malvan, melovan (kesê ku mêvanan vedixwîne mala xwe)


ev sahibi mülk sahibi, hani bunun ilk sahibi

dan û stendina Xwedê ne tiştekî ye, bi mal û mulkên xwe fexr nebe


ev sineği

mêşikên malan, vizikên malan (Musca domestica)


evce

Sinemaya evcek gidiyoruz.


evci

kesê ku roja betlana diçe mala xwe (ji bo xwendekar û leşkeran)


evcil

Evcil hayvanlar.


evcilleşmek

kedî bûn, malofî bûn, mamirî bûn, kehî bûn


evcilleştirilmek

hatin kedîkirin, hatin malofîkirin, hatin mamirîkirin, hatin kehîkirin


evcilleştirme

kedîkirin, malofîkirin, mamirîkirin, kehîkirin


evcilleştirmek

kedî kirin, malofî kirin, mamirî kirin, kehî kirin


evde kalmak

di mal de man, di stûyê xweyê xwe de man (ji bo keçên ku di mala bavê xwe de raşikestine û hîna nezewicîne)


evdeş

hemnişîn, hemmalî (kesê ku di eynî malê de diminin)


evelemek gevelemek

mizmizandin (gotinê di devê xwe de birin û anîn)


evermek

dan ber mal û mêran, dan mêran (ji bo jinan)


evet

erê, herê, belê (ji bo pesendkirina tiştekî)

erê, herê, te got erê (di dawiya hevokê de ji bo zexmkirina wateya erêniyê)

gidip onunla konuşacam, evet sonra

da ez dê herîm pê re bipeyîvim, pişt re jî te got erê


evham

(piraniya wehm e) dilwasî, şikberî, bedgumanî, sawir, wehm, tasewas, gergdilî, waswase


evhamlanmak

bedgumanî kirin, şikberî kirin, wasewas kirin


evhamlı

bedguman, dilwasek, waswasok, sawsoyî, sawirî, gergdil, gumankar


evhamsız

bêdilwas, newaswasok, nesawsoyî, nesawirî, bêtasewas


evi sırtında

mal li mil e, mal û halê (wî) li piştê ye, mala (yekî) li milê (yekî) ye


evini kendi eliyle yakmak

agir bi dest berî mala xwe dan, agir bi mala xwe ve danîn, agir li ber kulîna xwe dadan


evinin kadını olmak

hez kirin jina mala xwe bûn, hez kirin jina hundirê mala xwe bûn


evire çevire

evire çevire dövdü helhelka dilê wî dayê (an jî têra dilê xwe lê da)


evirgen

karzan (kesê ku dizane kar û maran ji hev derxe)


evirmek çevirmek

Evirdi çevirdi beni tongaya düşürdü.


evirtme

qulipandin, qelaptin, qelibandin, vequltandin


eviye

legana biçûk a ku mirov li malan di bin mislixê de, tê de firaqan dişo


evkaf

saziya ku malên weqfê digêrine, îdare dike


evlekleme

mişarkirin, gûrîkirin, xetikkirin, depkirin


evleklemek

kirin mişar, kirin gûrî, kirin xetik, kirin dep


evlendirmek

zewicandin, cewitandin, kevandin, kevîn kirin


evlere şenlik

Evlere şenlik kızları var.


evli

zewicî, zewicandî, cewitî, cewitandî, kevandî

Yirmi evli bir köy.


evlilik dışı

Evlilik dışı çocuk.


evlilik çağında

berzewac, berbext, bermiraz, li zewacê, li ber mirad


evlilik çağında olmak

li zewacê bûn, li ber zewacê bûn, li ber miradan bûn, li xama bûn


evliya gibi

eynî ewliya ye, (ji bo kesê sernerm û xûypak)


evlâdiyelik

ji bo kurê kuran (ji bo eşyayên tirûşdar û û zû bi zû kevn nabin)


evlât

zarok, zarî, ewlad, weled (keç an jî kurê yekî)

zarî, zarok, role (di wateya dunde, dol de)

Yiğitlerin evladı.

kuro, keçê (gava ku kesên pîr û kal gazî ji yên xwe biçûktir dikin)


evlât edinmek

ji xwe re kirin ewlad, pêsikan kirin, pêsikandin


evlât gibi

wekî zarokên xwe, mînanî ewladên xwe (di wateya pûtepêdanê de)

Evlâdı gibi çiçeklerine bakıyordu.


evlâtlık

Evlâtlıktan reddetti.

kurmarî, keçmarî, zirkeç, zirkur (ew kesê ku li gorî qanûn êdî bûye zariyê yekî)

nevîsî, nefsî, berdestî, kodîk (ew kesê ku ji emrê biçûkaniyê ve liberdestê maleke din hatiye xweyîkirin)


evrak

nivîstek, pirtukên nivisandî, nameyên nivisandî


evren

gerdûn, barîgeh, hemgel, kaînat, kozmos, gêtî


evren doğumu

kozmogonî (teoriya li ser çêbûn û koka gerdûnê)


evrensel

gerdûnî, hemgelî, barîgehî, kaînatî (tiştê bi gerdûnê re têkildar e)

gerdûnî, cîhanî, kaînatî, alemgiştî (tiştê ku hemû mirovatiyê têkildar dike)

Bilim evrenseldir.


evrişik

'Her insan güler'in evrişiği 'her gülen insandır'.

Her mirov dikene, berevajîkiriya wê her kesê ku dikene mirov e.


evsemek

bêriya mala xwe kirin, bêriya welatê xwe kirin


evvel

Bundan evvel düşünecek şeyler var.

Beriya vê, tiştên ku divê li serê bên hizirkirin hene.

Evvel zaman.


evvel zaman içinde kalbur saman içinde

hebû carek ji caran rehmet li bavê hazir û guhdaran, xeynî mişkên qulên (an jî şeytanê korê) li ber dîwaran (ji bo destpêka çîrok û xeberoşkan)


evveli

Evveli gün güneşimiz vardı.


evvelki

Senden evvelki.


evvelleri

demên berê, wextên berê evvelâ pêşî, pêşîn, ewil, serê pêşîn, berê ewilî


eyer boşaltmak

di leyza ciride de li ser zîn xwe bi vî û wî aliyî de dan


eyer kaltağı

beşeke zînê hesp ku wekî qefesê ye û ji dar e


eyer kapatmak

zîn dan ser pişta hesp, zîn avêtin ser pişta hesp


eyer vurmak

zîn dan ser pişta hesp, zîn avêtin ser pişta hêsp, hesp zîn kirin


eyere de gelir, semere de

bi kêrî her tiştî tê, ji her tiştî re bûn


eylem

çalakî, bizavî, livbazî, lebatî, (hewldana guhartina tiştekî)


eylemci

çalakîker, çalakîsaz, bizavker, lebatker, livbaz


eylemcilik

çalakîkerî, çalakîsazî, bizavkerî, livbazî


eylemde bulunmak

ketin nav livbaziyekê, ketin nav bizavekê


eyleme geçmek

dest bi çalakiyê kirin, dest bi livbaziyê kirin, dest bi bizavê kirin


eylemek

kirin -den eyledi jê kirin :yurdumdan, yuvamdan eyledi beni wan ez ji welat û mala xwe kirim


eylemsizlik

peltî, tebatî, bêlebatî, bêbizavî, bêçalakîtî


eytam maaşı

meaşê sêwiyan (ku didin zarokên sêwî yên karmendan)


eyvah

Ji osmanî ایواه (eyvah), ji farisî ایواه (eyvah).


eyvallah demek

êweleh jê re gotin (di wateya serçavan, pesendkirina tiştekî)


eyvallahı olmamak

mineta kesî li serê nebûn (an jî tune bûn)


eyyamcı

rojgîn (kesê ku li kêf û eşqa xwe dinêre)


eza

eza, êş, kul û derd, cefa, zilm û zor, stem û pêkutî, eza û cefa


ezani

azanî, bangî (tiştê bi bangê ve têkildar e)


ezani saat

saeta ku di çaxê çûna ava ya rojê de, saet


ezbere

ji ber xwe (bêyî ku bifikire, eslê tiştekî bibêje, lê hema ji ber xwe de )


ezbere konuşmak

bêgotin bêpirsiyan jê axaftin, ji ber xwe de axaftin


ezberleyiş

jiberkirin, ezberkirin (awa û karê ezberkirinê)


ezcümle

Başkan konuşmasında ezcümle şunları söyledi.

Serok di peyvîna xwe de di serî de ev gotin.

Konuşmasında bir çok konuya dokundu, ezcümle dilden uzun uzun söz etti.

Di axafitina xwe de li ser gelek mijaran rawestiya, wekî nimûne bi dûvdirêjî ji ziman behs kir.


ezdirmek

dan pelaxtin, dan pelixandin (ji bo tiştên hişk û req), dan perçiqandin, dan heçikandin, dan mehitandin


ezeli

Ali onun ezeli rakibidir.


ezgi

newa, melodî (di parçeyeke muzîkê de rêza denga ku ji serî heta dawiyê tê dubarekirin)

awaz (deng an jî rêza gotinan a ku ji guh re xweş tê)


ezgin

hêjar, halnexweş (kesê ku ji aliyê pereyan ve halê wî ne xweş e)

xerabûyî, pelaxtî, pelçiqî, pelixî (ji bo mêweyan)


ezici

mehitîner, mehitok, pelixîner, perçiqîner (tiştê ku karê pelaxtinê dike)

Ezici çoğunluk.

Hep ağır ezici şeyler düşünüyordu.

Tim li ser tiştên giran û mandîker diramiya.


ezik

şikestî, şikandî, çewsandî (ji bo mirovan)

Ezik bir insan.

Vücudu eziklerle dolu idi.


eziklik

Yıllarca eziklik çektik.

Em bi salan di nav şikestîbûnê de jiyan.


ezile büzüle

Ezilip büzülmek.

Xwe quncifandin ser hev, xwe melûsankî kirin.


ezilen

bindest, stembar, binferman, çewsandî, jêrdest


ezilme

pelixan (ji bo tiştên hişk û req), pelçiqan, heçikan, pinciran, mehitan, hesiran, eciqîn, mericîn, herîstin


ezilmek

pelçiqîn, perçiqîn, pelixîn, heçikîn, pincirîn, mericîn, mehitîn, mehikîn, hesirîn, herisîn, eciqîn, herîstin (ev bi awayê hatin pelaxtin, hatin perçiqandin, hatin heçikandin, hatin pincirandin, hatin mehitandin, hatin hesirandin

zêrîn, çewisîn, hincirîn, cincirîn, hinciqîn, tehdê dîtin, tehde lê bûn

xewirîn, dewxa (yekî) çûn (ji ber birçîbûnê)

İçim eziliyor bir bardak süt içeyim.

Dilê min dixewire, ez qedehek şîr vexwim.

merixîn (ji bo zêde gihîştina mhewe û zebzeyan)


ezilmiş

pelçiqandî, pelaxtî, pincirandî, heçikandî, mehitandî


ezim evi

kutanxane (devera ku lê dendikê tov tê pelçiqandin û jê rûn tê derxistin)


ezim ezim

bi kutanê, bi pelaxtinê (bi lêkerên ezmek an jî ezilmek re tê bikaranîn û maneyê xurtir dike)


eziyet etmek

tehde lê kirin, eziyet lê kirin, azarde dan, cincirandin, çizirandin, hincirandin, zêrandin


eziyet vermek

tehde gihandin (yekî), eziyet dan (yekî)


eziyetli

tehdekar, renckar (tiştê ku eziyetê dide)


ezme

pelaxtin, perçiqandin, heçikandin, mehitandin, mericandin, pincirandin

mehit (xwarinên ku bi awayê mehitandinê hatine çêkirin)

Zeytin ezmesi.


ezmek

pelaxtin, pelandin, civilandin, pelixandin, mericandin, perçiqandin, heçikandin, mehitandin, mehikandin, hesirandin, herîsandin, herîstin, esirandin, pincirandin

Üzümü ezdi.

Vücudunu hep ezmişlerdi.

pelixandin (gava tiştekî giran di ser tiştekî din de here)

Tren ineği ezdi.

xewirandin, dewxa (yekî) çûn (ji ber birçîbûnê)

bişaftin (tiştekî req di nav şilemeniyekê de helandin)

dilê (yekî) hiştin, dilê (yekî) şikandin

çewisandin, zêrandin, hincirandin, hinciqandin (ji bo tehde lê kirin, zordestî lê kirine)

zor gihandin (yekî), zor lê kirin, dan zorê

Yük hayvanı ezdi.

Düşmanı ezdik.

Paraları bir haftada ezerim.


eğdirmek

xwarkirin, çemandin, tewandin, hedimandin

daxûlkirin, daqûlkirin, kûzkirin, xûlkirin

daxûl kirin, daqûl kirin, kûz kirin, xûl kirin

Eğdirme yar fesini, kalkar giderim.

Yarê kofiya xwe xwar meke, ez dê lê bixim herîm.


eğe

kirtik, kerkît, kartûk, kartîk, qewre, karxit, mevred


eğer

eger, ger, heke, eke, ku, hek, erke, heger, hekî, heku, hergê


eğik

xûz, xûl, kûz (bi taybetî ji bo kesê ku pişta wî tewandî û ne tik û kîp e)

tewandî, çemandî, çevandî, hedimî, şor, şûr (ji bo dar û beran)

pêl (bi piranî ji bo mirovê ku serê wî di ber wî de ye)


eğik büğük

çelexwar çizgi xêzika xwar durum awayê tewandî


eğilimli olmak

bi ser de xwar bûn, dil pê ve hebûn, bi ser de xûz bûn


eğilme

tewîn, çemîn, vehatin, hedimîn, veçemîn, xwarbûn

kûzbûn, xûzbûn, xwarbûn, xûlbûn, daxûlbûn, daqûlbûn, kobîn, nişivîn


eğinmek

meyldar bûn, dil li serê hebûn, dil pê ve bûn


eğitici

hêvojer, hîndeker, perwerdeker, şerdeker


eğitilmek

hatin hêvotin, hatin perwerdekirin, hatin şerdekirin


eğitim

hêvotin, perwerde, şerde, hêvoj, perwerî (di warekî diyarkirî de, karê gihandin û şerdekirinê)

hêvotin, perwerde (ji bo her ware jiyanê û yên din gihandina zarok û ciwanan)


eğitim enstitüsü

enstîtuya hêvotinê, enstîtuya perwerdeyê


eğitimcilik

hêvojerî, perwerdekerî, şerdekerî, pedegogtî


eğitimli

hêvotî, perwerdekirî, hînkirî, fêrkirî, şerdebûyî, terbiyekirî


eğitimsiz

nehêvotî, nehêvojî, neperwerdekirî, bêşerde, bêterbiye, pîtnenas


eğitme

hêvotin, perwerdekirin, perwirandin, şerdekirin, terbiyekirin


eğitmek

hêvotin, perwerde kirin, perwirandin, şerde kirin, terbiye kirin


eğitmen

perwerdekar (kesê ku bi karê hêvotinê têkildar dibe)


eğiç

çuqlî, gopal (ji bo tewandin û çinandina mêweyan)


eğlek

qiyale (havînê, di qêleqijê de gava pez û dawaran dibin binê siyê)


eğlemek

vexirandin, papo kirin, ewiqandin, egle kirin, eware kirin

Bu işler beni eğledi de, vaktinde yetişmedim.

Van karan ez vexirandim, loma ez di wextê xwe de nehatim.

bêhna (yekî) derxistin, xema (yekî) revandin, xema (yekî) dan ji bîr kirin


eğlence

heng, şahînî, bezm, kêf (ji bo karê kêf û eşqê)

heng, hingime, kêf, kêf û eşq, zewq (tiştê ku pê demeke xweş û bikêf tê derbaskirin)

Benim için en güzel eğlence kırda yayan gezmek.

Ji bo min henga herî xweş li çolê gerîna bi peyatî ye.

O günlerimizde Ali tek eğlencemizdi.

Di wan rojan de hingimaya me ya tekane Alî bû.


eğlenceli

Eğlenceli bir toplantı.


eğlencelik

çerez, buwarî (tiştê mîna dendikan, wekî şekiran kuirov pê wextê xwe derbas dike)


eğlendirici

şadîk, kêfxweşker (tiştê ku xwedî wesfeke kêfxweşker e an jî kêf û eşqa mirov tîne)


eğlendirmek

kêfa (yekî) xweş kirin, kêf û eşqa (yekî) anîn, kêfa (yekî) anîn, dilê (yekî) xweş kirin


eğlenilmek

kêf û eşq hatin kirin, kêf û şahî hatin kirin


eğlenmek

heng kirin, kêf kirin, kêf û eşq kirin, şahînet kirin, bezm kirin, kêf û şahî kirin, kêf û zewq kirin

tinaz pê kirin, qerf pê kirin, tirane pê kirin, qeşmerî pê kirin (ji ber kêmasî an jî ji ber bi niqteyeke zeîf a yekî, tinazên xwe pê kirin)

İnsan kimseyle eğlenmemeli.

Beyrut'ta bir hafta eğlenmiş ondan sonra Cebel köylerine gitmiş.

Piştî ku heftiyekê li Beyrûdê egle bûye, hîna çûye gundên Cebelê.

xwe papo kirin, xwe ewiqandin, xwe pê mijûl kirin

Eğer benimle gelmek istersen, eğlen de yaz olsun gidelim.

Eger tu dixwazî bi min re bêyî, xwe papo bike ku heta havîn tê.


eğme

tewandin, çemandin, daçemandin, veçemandin, çevandin, xwarkirin

pêlkirin, dapêlîkirin, daxûlkirin (bi giştî ji bo xwarkirina serî)


eğmek

tewandin, çemandin, daçemandin, veçemandin, çivandin, xwar kirin (tiştekî ku rast be mirov bike rewşeke xwar)

Ağacın dallarını eğdi.

xwar kirin, pêl kirin, dapêlî kirin, daxûl kirin, daqûl kirin, qor kirin (bi giştî ji bo xwarkirina serî, pişt û wekî wan)

Başını öne eğdi tekrar ağlamağa başladı.

Serê xwe xwar kir careke din dest bi giriyê kir.

çevandin, kubandin, nişivandin, qor kirin, şor kirin, veanîn, xelandin, xum kirin (ji bo tiştekî sirt û req ku bê badan)

Merteğin altındaki sutun eğilmiş.


eğrelti otu

tilîper, sexes, mendo (Dniopterisfilixmas)


eğreti

Asıl köprü bitinceye kadar eğreti köprüden geçilecek.

Heta ku pira berahîn temam bibe wê rêwî di pira sinêde re derbas bibin.

Eğreti diş.

Gömleği üstünde eğreti duruyordu.


eğreti kuyruk tez kopar

tayê xav zû diqete (mirov bi tiştên bêbinî û qulopilo ewle nabe)


eğri

xwar, xwehr, çewt, xwêl, çelexwar (tiştê ku ne rast e, ne çik rast e)

Eğri yol.

kevanokî, qewsokî (tiştê ku mîna kevanê hatiye çemandin)

Eğri kılıç.

xwar (tiştê ku ne çik rast e, li kêlekê tewiyaye)

Eğri masa.

xêz, xêzik (xêzika ku pileya şideta bûyerekê dide nîşandan)

Sıcaklık eğrisi.

moz, moza dewaran, mozega (Hypoderma bovis)


eğri bakmak

xwar lê mêze kirin, bi çavekî xwar lê nihertin


eğri büğrü

çelexwarî, çelevîçî, belevîçî, xelexwarî, xuloxwarî, xwarovîçiko, xwaromoro, xwarûxîç, xwaropêç, xwarûxudir


eğri gemi, doğru sefer

bi îdarekirin qedandin, çêkirin erê, lê melzeme têrî nake


eğri oturup doğru konuşalım

em cilika xwe li cehenemê ranexin, em destê xwe deynin ser wijdanê xwe û xeber bidin, rasto duristo xwaro şikesto, em destê xwe deynin ser wîcdanê xwe û xeber bidin


eğri yüz

mehd û mirûzê ne xweş, mehd û mirûzê di hev de


eğriliş

tewîn, xwarbûyîn, xwarovîçobûyîn, weribîn


eğrisi doğrusuna gelmek

Xwedê (jê re) li hev anîn, kapê (yekî) jê re mîr hatin


eğsi

sersot (dar û êzingê ku serê wî şewitandî ye)


eş

jê, tek, ta (tiştê ku ji hev in, weki hev in)

Bu masanın bir eşi bizde de var.

Ayakkabının diğer eşi yok.

Birbirine eş.

hevser, xorente, kulfet, heval (ji bo jin-mêr)

Adam eşinin onu evde beklediğini söylüyordu.

Mêrik digote ku kulfetê wî li malê riya wî dipê.

Güvercin eşini arıyor.

hevalzarok, hevalbiçûk, hevalok, hevala zarok, hevalzarû (ji bo ya jinan) , pizdan (ji bo ya pez) , xelêfk (ji bo yaehînê)

Kendine kuvettli bir eş seçti.

Ji xwe re hevalekî yeman niqand dost dost û heval, nas û dost.


eş başkan

heveserok, heveserek, hevalserok, hevalserek (yek ji serokê ku serokatiya heyetekê, civînekê an jî kongreyekê dike)


eş başkanlık

heveserokî, heveserekî, hevalserokî, hevalserekî


eş sesli

hemdeng, hevdeng, homonim (peyvên ku wateyê wan cuda lê teşeyê wan eynî ne, wekî ax (axîn) û ax (xak)


eş tutmak

heval girtin, ji xwe re heval girtin (di leyîstik û meşqan de)


eş yükselti

hevebilindî, îzohîps (cihê ku bilindahiya wan mîna hev e)


eş zaman

hevedem, hevekat, senkron (tiştên ku di heman demi de tevdigere)


eş zamanlı

hevedemî, hevekatî, yekdemîn, senkronîk (bûyerên ku despêkirina wan û kutabûna wan di heman demê de ye)

hemdemî (tiştên ku di heman demi de diqewime)


eşek

ker (ji bo kesê zir, serhişk û bêpîr û şerde)

O eşeğin biri.

kerik (sêpaya ku mirov radibe sêrê û pê dîwar lê dike an jî didû)


eşek arısı

mozeqirtik, zerqetik, zirkêtik, mozeqirt, mozebeş, pîzang, korox, zêkitî, moza keran, Vespa crabro)


eşek başı

Sen eşek başı mısın burada?.

Ma tu li vir serê kere yi?, qey tu li vir li ber pez î?.


eşek derisi gibi

weki çermê kerê (ji bo çermê pir qalind)

eynî kezeba kerê ye (ji bo kesê nedılşewat)


eşek hoşaftan ne anlar

(eşek suyunu içer tanesini bırakır) qedrê gulê çizane kerbeş divê kerê reş, ker çi zane zehferan çi ye, gula geş dane ber pozê kerê reş


eşek kadar

bi qandî kerekî ye, bi qasî kerekî ye kafalı serker, serê kerê


eşek kulağı kesilmekle küheylân olmaz

kurmê şîrî heta pîrî (tiştê ku ne xwedî wesfekî baş be, mirov çawa bike jî naguhere)


eşek kuyruğu gibi ne uzar ne kısalır

Guhartoyeke eşek kuyruğu gibi ne kısar ne uzar.


eşek olduktan sonra semer vuran çok olur


eşek sıpası

kurîkê kere, kuriyê kerê, dehşikê kerê, dehşê kerê, daşê kerê, cehşê kerê, cehşikê kerê, caşê kerê


eşek sudan gelinceye kadar dövmek

wekî kerê (yek) kutan, heftirka dilê (yekî) danê wekî keran, wisa kutan ku ker cendekê (yekî) nekişîne, golikê reşo te çi xwariye, goliko soro te çi xwariye


eşekten düşmüş karpuza dönmek

heyret lê çêbûn, lê bûn saw û sepet (ji ber tiştekî pir şaşwaz bûn)

wekî ji ser kerê de ketin (ji bo rewşa kesê ku dikeve halekî ne tu hal)


eşekçi

kerajo (kesê ku bi keran bar dikişine an jî mirovan siwarî keran dike û wan diğerine)


eşel mobil

eşelobîl (pîvana dayînaehmiziyê li gorî bilindbûn û daketina nirxêalê ku tê hilbirandin)


eşelek

navik (navika mîna mêweyên bihok, sêv û hermî ku nayê xwarin)


eşelenmek

hatin xepirandin, hatin xepartin, hatin vedan


eşeğe gücü yetmeyip semerini dövmek

bi kerê nikare baz dide kurtan, bi kerê nikare dibeze kurtan, bi kerê nikare diçe kurtan


eşeğinı sağlam kazığa bağlamak

pişta xwe pê girê dan, xwe jê piştrast kirin


eşhas

kes, şexs (ên ku di bûyerekê an jî di berhemeke wêjeyî de cih digirin)


eşik

şemûg, şêmîk, sêlûn, şemûk, derizgeh, şîpane, şîpander, sivder, sevder, derizan, derçik, pêping, derabzûn, derazîng, astane, binderî, derazû

Kapının eşiğine oturmuş yolu gözlüyordu.

Li ser şêmûga derî rûniştibû rêpana rê dikir.

Dünya yeni bir ekonomik bunalımın eşiğinde.


eşinmek

pêkolî kirin, erşanî kirin (ku heywan bi lingê xwe erdê dixepirine)


eşit

wekhev, yeksan, hemtaraz, beramber, beranber, hevber (tiştê ku ji aliyê awa, nirx, buût, çendanî û çawaniyê ve mîna hev in)

Bu iki yük eşit.

wekîhev, yeksan (kesên ku ji heman mafan sûdê werdigirin, di heman astî de ne)

Herkes kanun önünde eşittir.


eşit çizgisi

nîşana yeksaniyê, nîşandeka wekheviyê (=)


eşitlemek

beranber kirin, yeksan kirin, wekhev kirin


eşitlik

wekhevî, yeksanî (rewşa wekhevbûna du tişt an jî tiştan)

wekhevî (li ber qanûna wekhevbûna kesan)

wekhevî (nebûna cudahiya di navbera kesan de)


eşiğine yüz sürmek

xwe avêtin tor û bextê (yekî), xwe avêtin ser cila (yekî)


eşiğini aşındırmak

riya mala (yekî) kirin çirik, sola xwe li riyekê qetandin


eşkinsiz

teptepo (hespê ku meşa wî ne xweş û bêdenge ye)


eşkiya

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre eşkıya.


eşkiya gibi

dibêjî qey eşqiya ye, dibêjî qey ê serê çiya ye (ji bo kesê ku reng û rûçikê wî, dilq û qilafetê wî hêwilnak e)


eşkâl

(piraniya şekl e), şekl, teşe, şêwe, kêrsim, dilq


eşlemek

cot kirin, zo kirin (du tiştê ku dirûvê wan bi hev dikeve mirov bîne cem hev)

hevedemî kirin, senkronîze kirin (di sînemayê de pêkanîna pêwendiya di navbera deng û dîmenê de)


eşlemesiz

bêsenkronîze (fîlmê ku senkronizasyona wî xera bûye)


eşlenik

xal, çixêz an jî hejmara ku hemrêjeyî tê de heye


eşlik etmek

Hevaltî pê re kirin, pê re hevaltî kirin, pê re refaqet kirin, dûhatî kirin, li pey çûn (muzîkçêkirina bi solîstek, sazek an jî bi orkestrayekê re)

Soliste ben eşlik ettim.


eşmek

vedan, xepirandin (piçek kolandina xakê)

Değnekle toprağı eşiyordu.

lê kolan, vekolan (ji bo lêkolana tiştekî)

At eşiyor.


eşraf

(piraniya şerîf e) xuyanî, giregir, maqûl, gerd, eşraf (ji bo zengin û kesên xuyanî yên derekê)


eşref

rûmetdar, xweyrûmet, şerefyar, xweşşeref (kesê pir rûmetdar, xweyşeref)


eşsiz

Eşsiz bir güzellik.

Bu kuş eşsiz kaldı.


eşsizlik

bêhempatî, bêhevtayî, bêmanendî, yektayî


faal

çalak, çipik, jêhatî, çeleng, livdar, bitevger

çalak, feal (tiştê ku saz e, di rewşa xebatê de ye)


faaliyette bulunmak

çalakî kirin, fealiyet kirin, pê mijûl bûn, pê bilî bûn

Siyasi partiler sendikal faaliyette bulunmazlar.

Partiyên siyasî nikarin çalakiyên sendîkayî bikin.


fabrikasyon

fabrîkasyon (malê ku li fabrîkayê hatiye çêkirin û hazir e)


fagosit

şanedaqurt, fagosît (şaneya ku dadiqurtîne)


fagot

fagot, bason, borîzan (cureyek amûra muzîkê ya pifdar e)


fahiş

fehş (tiştê ku ne li anegorî dab û nêrîtan e)


fahişe

forq, forqe, tol, cinde, orispî, laşfiroş, fahîşe


fahişelik

forqîtî, tolîtî, cindetî, orispîtî, laşfiroşî, fahîşetî


fahrenhayt

fahrenhayt (cureyek germpîv e ku kelandina avê bi


fahriye

xwepesndan, fexriye (beşa menzûmeyê an jî tevahiya wê ku şairê dîwanê tê de pesnê wesfên xwe didin)


fahrî

Derneğimizin fahrî başkanı.


fahur

pesnok, bixwefexr, jinavaxwetêr (kese ku pir bi xwe fexr dibe û pesnê xwe dide)


faiz

selef, riba, faîz, fayiz (kara pereyê ku bi deyn hatiye dayîn)


faizci

selefdar, selefkar, selefxur, ribaxwer, fayizxur


faizcilik

selefdarî, selefkarî, selefxurî, ribaxwerî, fayizxurî


faka basmak

ketin faqê, ketin dafikê (hatin xapandin, xapîn)


faka bastırmak

xistin (an jî kirin) dafikê, xistin (an jî kirin) faqê


fakirizm

çilekêşî, derwêştiya hindiyan (li gorî felsefeya Hindiyan, kana hemû xerabiyan bedena mirov e, ji lew re divê kuirov eziyetê bide bedena xwe da ku ruh jê xelas bibe ûirov bextewar bibe)


fakirleşmek

xizan bûn, hêjar bûn, kesîb bûn, feqîr bûn


fakirleştirme

xizankirin, hêjarkirin, kesîbkirin, feqîrkirin


fakirleştirmek

xizan kirin, hêjar kirin, kesîb kirin, feqîr kirin


fala bakmak

li falê nihêrtin, fal vekirin, remil avêtin


falakacı

erkedarê feleqeyê, yê ku kesan diavêtin nav feleqeyê


falan aşağı falan yukarı

sibeh û êvar gav û saet li ser zimanê (yekî) bûn, pizrika ser zimanê (yekî) bûn


falan filân

(fistik, feşmekân veya festekiz) filan û bêvan


falanca

Falancaya gittik.

Falanca yerde.

Falanca gün filan.

Falanıncı evin falanıncı katı.


falanj

li hin welata navê saziyên nîv leşkerî û siyasî


falcı

falbaz, faldar, falbêj, falavêj, bextbaz


falcılık

falbazî, faldan, falbêjî, falavêjî, bextbazî


falso

falso (şaşkirina notayê di dema strin an jî lêdana parçeyeke muzîkê de)

Bana karşı bir falsosu olmadı.

Hîna xetayeke wî li me çênebûye, xeteyeke wî hîna negihîştiye me.


falso çıkmak

Bu yeni mallarından yüzde yüz kâr bekliyordu ama falso çıktı.

Ji vî malên xwe yê nû ji sedî sed kar hêvî dikir, lê ew eybdar derketin.


fanfan

pilpilok (kesê ku axaftina wî baş nayê sehkirin)


fanfar

fanfar (orkestraya ku ji amûrên sifrîn ên fuyî tê pê)

fanfar (parçeyê sivik ê ku ji hêla vê orkestrayê ve tê lêxistin)


fanfin

şildim bildim, pilewil, bilebil (ji bo axaftina bi zimanekî biyan ku jê nayê fêmkirin)


fanila

qumaşê telîsokî, ê ku ji hiriyaerm hatiye çêkirin


fantasma

sepet, nîgaş (tiştê ku di rastiyê de nîn e lê wekî ku hebe tê dîtin)


fantastik

fantastik (rêbazeke wêjeyî ku di sedsala XVIII de dest pê kiriye û li Fransayê geş bûye)


fantazya

pêşana ku siwarên Erep di cejnan de pêk dianîn, pêşana siwariyan


fantezi

fentezî (ecibandineke cihêreng, fıkirkirineke cihê)

Fantezi kumaş.

fentezî (helbesta xweyê teşeya serbest an jî di muzîka eletirkî de strana xweyî teşeya serbest)


faraza

hesibankî, sergotinê, wisa hesab bikin, wilo ferz bikin, wekî ku, qewlî ku, feraza

Faraza sizin haberiniz olmadan bu iş yapıldı, ne düşünüyorsunuz?

Hesêbankî ku haya te jê tune bûye ku ev tişt hatiye kirin, hûn çi dihizirin?


faraş gibi

eynî şikeft e (ji bo devê mezin tê gotin)


fare deliğe sığmamış bir de kuyruğuna kabak bağlamış

rovî nediçû qûlê hijek bi teriya xwe ve datanî (ji bo rewşa kesê ku nikare ji heqê karekî derkeve radibe karekî din jî dide ser wî kari)

rovî nediçû qûlê radibû hijek bi teriya xwe ve datanî (ji bo kesê ku ew li ba hinekan ji bo xêra Xwedê dimîne û radibe yekî din jî bi xwe re tîne


fare deliği

qula maziyê (cihê ku mirov xwe lê vedişêre)


fare düşse başı yarılır

dûvê mişk bi arvan nabe, teriya mişkekî di mal de bi ard nabe (ji bo cihê xizan û vala)


fareler cirit atmak

li (cihekî) çûçik negotin wiq, li (cihekî) benderuh tune bûn


farenjit

xunaq, anjîn, farenjit (kêmgirtina xweziyê)


faril

rîsê ku di ser û binê torê re tê derbaskirin)


farımak

ji qudûm ketin, ji pertav ketin, mandî bûn


fariza

erk, vatinî, ferz (tiştê ku divê bê kirin)

para ku li gorî hukmê şerî'etê jiîratgiran re dikeve


fariğ

seqirî, rihet (kesê ne tengav, netengazer)

kesê ku heqê bikaranîna milkekî ji yekî re hiştiye


fark etmek

bîr birin (tiştekî), tê derxistin, lê werqilîn, tê deranîn, pê derxistin, tê anîn der

cudabûn ketin (tiştekî), ferqî ketin (tiştekî), guherîn


fark gözetmek

cihêtî kirin navê, ferq xistin navberê, meyî û heml kirin


farkına varmak

lê werqilîn, lê vearqilîn, pê hesîn, pê derxistin, hayil bûn, hay jê çêbûn, vearqilîn, werqilîn, bala (yekî) ketine, bîr birin (tiştekî)


farklılaştırmak

ciyawaz kirin, cihêreng kirin, cuda kirin


farklılık

ferq, cudatî, cihêtî, ciyawazî, cewazî, cihêrengî


farksız

bêcudayî, bêciyawaz, bêcihêtî, bêcewazî, bêferq


farksızlaşmak

bêcudayî bûn, bêciyawazî bûn, bêcihêtî bûn, bêcewazî bûn, bêferq bûn


farksızlık

bêcudayîtî, bêciyawazîtî, bêcihêtîbûn, bêferqî


farmakodinami

farmakodînamî (zanista ku bandora dermanan li ser nexweşan an jî li ser organîzmayên normal diceribîne an jî vedikole)


farmakodinamik

farmakodînamîk (hêza bandora dermanan, îlacan)

farmakodînamîk (warê dermangeriyê ya ku bandora îlacan li ser nexweş an jî organîzmayên normal vedikole)


farmakolog

dermannas, farmakolog (pisporê farmakolojiyê)


farmakoloji

dermannasî, farmakoloji (zanista ku bandor û bikaranîna îlacan vedikole)


fart furt

(farta furta) zirtezirt, vartan vartan (fort û pesnên bêbinî)


fart furt etmek

kirin zirtezirt, zirtezirt kirin, zirtikîn, kirin vartan vartan (beredayî fort dan xwe)


fartası furtası olmamak

çors mors xeber dan, kirin vartan vartan


farz

tewzim, girîman, bivênevê, ferz (di îslamiyetê de, uzr ne tê de, tiştê ku divê bê kirin)

İşe son vermek bize farz oldu.

Li ser me bû ferz ku em kutayî li vî karî bînin.


farzımuhal

Farzımuhal güneş bir daha doğmasa, dünyada neler olur?

Em ferz bikin ku roj careke din hilneyê, li dinyayê dê çi biqewimin?


fasa fiso

qulolîk, qulûwelk, çirtovirto, tewşomewşo


fasih

fesîh (ji bo axaftina ku jê tê sehkirin)

kesê ku xwedî behreyeke axaftinê ya fesîh û rast e


fasıl

hewaya sivik a koçekî (di leyîstika orta oyunuyê de)

wext, çax (kar an jî rewşa ku di pêvajoyeke diyarkirî de mirov pergî wê tê)

Yemek faslı bitsin geleceğim.


fasit

Fasit düşünce.

gelac, fesad (kesê ku fesadiyê dike, navbera kesan xera dike)


fasit olmak

şikîn, betal bûn (ji bo nimêj, destav, rojî û wekî wan)


faska

paçikê fireh ku li nava zarokê pêçekê tê pêçan


fasla fasla

Vücudu fasla fasla kabarmış.


fasletmek

hel kirin, kutayî pê anîn, dumahîk pê anîn


fasulye

lovik, lobî, lowî, lopik, lobiye, fasûlî (Phaseolus vulgaris)

Taze fasulye


fasulye gibi kendini nimetten saymak

mezinantî karê Xwedê ye, çi ye tu xwe wisa mezin dihesibînî


fasulye sırığı gibi

tu dibêjî qey rewta helhelê ye (ji bo kesê jar, zirav û dirêj)


fatih

fatîh (kesê ku şer qezenc kiriye, feth kiriye)

fatîh (nasnavê ku didin hükümdar an jî komutanê ku welatek an jî bajarek dagir kiriye)


fatiha okumak

jê re lîlahî fatîha xwendin (hêviya xwe jê bibirîn)


faturalamak

fatûre çêkirin (hazirkirina fatûreya male ku hatiye firotin)


faturalı yaşam

adetê fatûre stendinê (di dan û stendinan de banekiya stendina fatûreya malê ku hatiye kirin)


fava

xwarina bizeyt a ku ji nava beqleyan tê çêkirin


fayansçı

fayansker (hosteyê ku fayansan li cihekî radixe)


fayda

havil, kêr, kelk, sûd, sûde, mefa, nehf, wec, lişt, feyde


fayda etmemek

sûd lê nekirin, havil lê nebûn, feyde lê nekirin, tesîr lê nekirin, bandor lê nebûn


fayda vermemek

havil nedan (tiştekî), sûd nedan (tiştekî), mefa lê nekirin, bi kêr nehatin, feydeya xwe nedan (tiştekî)


faydacı

kêrperest, havilperest, sûdegir, kelkperest, sûdewart, sûdeperest, liştok, feydexwaz, behreger, feydeperest, mefaperest


faydacılık

kêrperestî, havilperestî, sûdegirî, kelkperestî, sûdewartî, sûdeperestî, liştokî, feydexwazî, behregerî, feydeperestî, mefaperestî


faydalandırmak

havildar kirin, sûdemend kirin, mefadar kirin, behredar kirin, kêrdar kirin, kelkdar kirin, sûdewar kirin, feydedar kirin, feydemend kirin


faydalanma

kelkgirtin, sûdwergirtin, havildarî, sûdemendî, behredarî, mefadarî, mefawergirtin, feydegirtin, havildîtin, nehfdarbûn, îstifadekirin, wecgirtin, feydemendî


faydalanmak

havildar bûn, sûdemend bûn, mefadar bûn, kelk girtin, sûd wergirtin, nehfdar bûn, behredar bûn, wec girtin, feyde girtin, feydemend bûn, mefa jê wergirtin, jê kêr dîtin, jê havil girtin, jê feyde dîtin, jê sûd wergirtin, jê kelk dîtin, jê istifade kirin


faydası olmak

sûda (tiştekî) jê re hebûn, feyde jê re çêbûn, bi kêr hatin, feydeya (tiştekî) jê re bûn


faydasız

bêkêr, bêkelk, bêsûd, bêmefa, bênehf, bêwec, bêhavil, bêfeyde


faydasızlık

bêkêrî, bêkelkî, bêsûdetî, bêmefatî, bênehfî, bêwecî, bêhavilî, bêfeydetî


faytoncu

faytonvan, paytonvan (kesê ku faytonê diajo)


fazla

Bu yıl fazla yağmur yağdı.

pitir, bêhtir, zêdetir, herî zêde, herî pir

Cumhuriyet devrinde yirmiden fazla isyan patlak vermiş.

Di dewra komarê de ji bîstî zêdetir serhildan çêbûne.

Fazla ekmeğiniz var mı?.

zêde, pir, zehf (ne hewce, ne di cih de)

Fazla konuşma.


fazla gelmek

ji berê îdare nekirin, ji berê neqedandin


fazla kaçırmak

zêde xwarin (ji bo xwarin û vexwarinê, zêde pê de çûn (ji bo axaftinê)


fazla yemek

Planıya fazla yiyiyor.


fazlalaşma

zêdebûn, bêhtirbûn, pitirbûn, zêdetirbûn


fazlalaşmak

zêde bûn, bêhtir bûn, pitir bûn, zêdetir bûn


fazlalaştırma

zêdekirin, bêhtirkirin, pitirkirin, zêdetirkirin


fazlalaştırmak

zêde kirin, bêhtir kirin, pitirkirin, zêdetir kirin


faça

beşa diavbera asta avê ya çaxê valabûn û bibarbûna keştiyê de


fağfur

fexfûr, ferfûr (eşyayê porselen ên ku ji Çînê hatine)


fağfuri

Fağfuri fincan


faş

azlû (tiştê ku aşkere bûye, ketiye ser zar û zimanan)


faşing

şahînetên beriya parêza mezin tê sazkirin, karnaval


faşır faşır

şireşir, bilqebilq (ji bo boşahiya av, şilemenî û wekî wan)


feci

cangizok, dilşewat, dilsotîner, fecî, trajîk


feda etmek

bi gorî kirin, canfeşanî kirin, feda kirin, fîda kirin, fîdayî (yekî) kirin


fedai

cangorî, canfîda, canbêzar, canfeşan, piştmêr, fîdayî (kesê ku di oxira tiştekî de canê xwe jî feda dike)

canfîda, fîdayî (kesê ku kesek an jî cihekî diparêze, dihêvişîne)


fedailik

angorîtî, canfidatî, canbêzarî, canfeşanî


feding

di radyoyê de car caran kêmbûn an jî bi temamî windabûna dengê ir


fehametlu

di dema Osmaniyan de inwanê sedrezam, hîdiwê Misrê, prensên ecnebi û mîrên eyaletan


fekül

nişastaya ku di seriyên riwekên notlanî kartolan de heye


felaketzede

bobelatjentî, bobelatdîtî, karesatjentî, felaketjentî, felaketzede


feldmereşal

feldmereşal (di hiyerarşiya leşkerî ya Alman, Rûs, Awisturya, Îngilîz û Swêdê de rutbeya herî mezin)


felek yâr olursa

felek neneyar be, feleka me çep negere, (ku) Xwedê dost be, Xwedê bibêje herê, (ku) Xwedê got ê, Xwedê hez bike


felemenk

Felemenk (navê ku berê ji Holanda, Belçika û bakura rojhilat a Fransayê re dihate gotin)


feleğin sillesine uğramak

feleka (yekî) reş gerîn, feleka (yekî) çep gerîn, feleka (yekî) ters gerîn


feleğin çemberinden geçmiş

lingê xwe di defikan de xwariye, gelek qiriktehlî dîtiye, gêlegêlê giran hatine serê (yekî), gelek tengahî dîtiye


felfelek

mêweyeke ji famîla xurmeyan (Areca catechu)


felfelemek

teqilîn (ji bo tiştê ku li dora xwe digerê, bêyî ku raweste gera wê sist bibe, bi teqil bigere)


fellek fellek

(fellik felik) di qilqalekê de ye, bêhiş û bêaqil

Fellek felek çocuğunu arıyor.

Di qilqalekê de ye li zaroka xwe digere.


felsefeci

felsefevan (kesê ku li ser felsefeyê lêkolînan dike)


felâket

bobelat, şapat, pûşîl, belawat, mehdemîn, karesat, felaket (ziyanaezin)

Felâket bir yazı.

felaket (şaşwaziyê, ji adet derbûna tiştekî dinimîne)

Bu kız felâket.


felç olmak

şehitî bûn, şeht bûn, şehitîn, kûd bûn, şeple bûn, şel bûn, qorimî bûn, felç bûn, fecr bûn, pejle bûn


felçe uğramak

şehitîn, lepikîn, kûd bûn, felç bûn (nîvcomabûna karekî, lihevketina karekî, astengderketina li pêşiya tiştekî, nemeşîna karekî)

Yağmur yağınca trafik felce uğradı.


felçe uğratmak

(karek) felç kirin, şehitandin, lepikandin


felçli

şehit, qorim, kûd, falinc, şel, şeple, şeht, pejlok, pejlebûyî, fecrî, felç, şil û şat, şil û şeht


fena değil

ne xerab e, ne fena ye (yanê têr baş e) (birini)


fena etmek

Bu koku beni fena etti.


fena gözle bakmak

bi çavekî xerab li (yekî) mêze kirin, bi çavekî xerab lê nihêrtin halde gelek, pir zêde

Onu fena halde seviyor.


fena olmak

bi xwe girtin, xera bûn, li hev qelibîn, rengê (yekî) qelibîn (wekî ku nexweş bikeve)

di xwe de şeqizîn, di xwe de qusikîn, şermî bûn, di xwe de şaqiz man


fena vurmak

bi keys lê xistin (an jî dan), bi cih lê dan


fena yapmak

perişan kirin, mehf kirin, bêlezet kirin (ku mirov yekî dixe halekî xerab)

rabûn (yekî), tê hilanîn (bi gotinan yek perişan kirin)


fena yerine vurmak

derba bêkeys lê xistin (an jî lê dan), derba bicih lê dan (an jî lê xistin), derba xerab lê xistin (an jî lê dan)


fenalaşma

zorbûn, dijwarbûn (ketin rewşeke ne xweş)

giranbûn, xerabbûn (ji bo nexweşê ku rewşa wî hîn diçe giran dibe)

bixweregirtin (wekî ku ji nişka ve bixeriqe, ji bîr ve biçe)


fenalaşmak

zor bûn, dijwar bûn (ketin rewşeke ne xweş)

İşlerimiz fenalaştı.

giran bûn, xerab bûn, qelibîn, bêkeys ketin (ji bo nexweşê ku rewşa wî hîn diçe giran dibe)

bi xwe re girtin (gava ku yek ji nişka ve bixeriqe, ji bîr ve biçe) lfbw


fenalık

nepakî, neçêtî, netûyî, xerabî, bedîtî, fenatî


fenalık geçirmek

bi xwe re girtin, doxa (dewxa) yekî çûn, dil ji bîr ve çûn


fenasına gitmek

bi ber ketin, li zora (yekî) çûn, dilê (yekî) man (an jî şikestin)


fenaya sarmak

(karek an jî rewşek) ber bi xerabiyê ve çûn


fenaya çekmek

(gotinek) bi mane gerandin, maneya xerab ji (gotinekê) birin


fenerci

çiraxker, fenervan (kesê ku fener li çiraxan çêdike)

çi rax van (kesê ku çiraxên li kuçeyan vêdixe)


fenercilik

çiraxkerî, fenervanî (karê çêkirina fener û çiraxan)

çiraxvanî (erka vêxistina çiraxê li kuçeyan)


feneri nerede söndürdün?

te rez datanî?, te rez li ku datanî? (ji bo kese ku dereng dimîne bi henekî tê gotin)


fenlenmek

bûn xwedî fenan, bûn xweyî dek û dolaban


fennî

Fennî sünnetçi.


ferace

fote (kincekî fireh ê jinan e ku gava derdikevine kuçeyê li ser kincan de li xwe dikin)


feragat etmek

dest jê kişandin, tê borîn, ferexet kirin


ferah

Ferah bir ev.

Ferah bir bahçe.


ferah ferah

Ferah ferah otüz yaşında.


ferahfeza

di muzîka Tirkî de meqameke ku di perdeya yekgahê de xwedî qerar e


ferahlandırmak

muferih kirin, dilrihet kirin, dilfireh kirin


ferahlatmak

dilrihet kirin, dilfireh kirin, bêhna (yekî) derxistin


ferahlık duymak

pê muferih bûn, pê dilxweş bûn, bêhna (yekî) pê derketin, pê hewiya (yekî) hatin


ferahî

ferahî (hîvika ku polîs û înzibat dikirin stûyê xwe)


ferasetli

fehmber, fehma, têgihîştî, bîrbir, xweyferaset


ferağ

destjêkişandin, devjêberdan, devjêqerin (ji tiştekî, ji karekî bihurîn)

mulkek ji yekî re hîştin, qelaptin ser navê yekî


ferahlama

seqirîn, dilrihetbûn, dilfirehbûn, ferihbûn


feri

kitkîteyî, (tiştê ku bi detayan re têkildar e)


ferik

salar, ferik, tümgeneral an jî korgeneral


ferma

raçavkirina seyê nêçîrê di cihê ku xwe tê de telandiye


ferman dinlememek

kes guhdarî nekirin, guh nedan fermanan, guh bi fermanan nekirin


ferman çıkarmak

ferman kirin (fermandana ji layê padişah ve)


fermanlı

mehkûm (kesê ku fermana serê wî derketiye)


fermanlı deli

dînê hur (kesê ku dînîtiya wî ji hêla her kesî ve tê zanîn)


fermene

çeşîdek qutik ê ku nexşên cur bi cur lê ne û berdilê wî nayê qefaltin


fermeneci

kesê ku wî cure qutikî çêdike an jî difiroşe


fermiyum

ji navê fizîkzan Fermi) fermiyûm, elementeke çêkirî ku nimroya wê ya atomê


fersiz

bêbeysûs, bêbînayî, zenûn (ji bo çav û roniyê)


fersizleşmek

Işık gittikçe fersizleşiyordu.


feryat

feryad, qîrîn, qîjîn, qarîn, axaz, fîzar, qarewar


feryat etmek

kirin feryad û fîxan, kirin qîrîn, kirin qîjîn, kirin barîn, qarewar kirin, qijînî kirin, qîrînî kirin, axaz kirin

kirin hawar, hawar daxistin (di nav tunebûnê de bûn, di tengasiyê de bûn)


feryat figanı basmak

dest bi qîrîniyê kirin, dest bi qîjîniyê kirin, hawar pê ketin, hawar pê girtin


ferz çıkarmak

li hemberî kesekî nezan bêferzîn leyîstin


fesahet

rewanbêjî, xweşbêjî (di vegotin û axaftinê de rêkûpêkî)


fesat

Ahlâk fesadı.

ewanî, fesadî, gelacî, berhevdanî, bingilte

Fesad çıkarmak isteyenler var.

bedbîn (kesê ku der bare mijarekê de ne çakbîn e)

e wan, fesad, gelac, kizû (ê ku gelaciyan dike)

İhaleye fesat karıştırılmış.


fesat karıştırmak

berhevdanî kirin, fesadî kirin, gelacî kirin


fesatlık

ewanî, gelacî, berhevdanî, tevdanî, fesadî


fesatlık yapmak

berhevdanî kirin, gelacî kirin, ewanî kirin


feshedilmek

hatin fesxkirin, hatin betalkirin, hatin girtin, hatin dadan, hatin radan


feshetmek

betal kirin, feremûş kirin, fesx kirin (fesxkirina biryara ku hatiye dayın)

girtin, dadan, radan, feşilandin, feşkilandin, bela kirin


fesih

feremûş, fesx, fesq, betalkirin (betalkirina biryara ku hatî dayîn)

Parlamentonun feshi.


fethetme

vekirandin, fethkirin, fetihandin, ziftkirin


fethetmek

firstiqandin, vekirandin, feth kirin, fetihandin, zift kirin (bi şer cihekî ji xwe re zift kirin)


fetihname

fethname (nameya fermî ku ji hukumdaran re, ji sefirên ecnebî, şêxzade, walî û hwd re dihate hinartin)


fetiş

fetiş (ew tişt an jî kesê ku bi qandî perestinê jê tê hezkirin)


fetişist

fetişîst (kesê kuji tiştekî an jî kesekî bi qandî ku pê biperize hez dike)


fetişizm

fetişîzm (tetmînbûna cinsî bi kine û tiştên wisa yên cinsê hember)


fetret

fetret (maweya bêpêxember an jî bêpadîşah, a di navbera du pêxember an ji du padîşahan de)

fetret (li gor dînê îslamê maweya ku di navbera Hz Muhemed û Hz îsa de bihuriye)

fetret (maweya di navbera du bûyeran de)

fetret (maweya ji destpêka kêmbûna hukmê hukûmete li cihekî û heya ji nû ve serdestkirina hêza wê)


fettan

xortxapîn, xortxapînosk, dilxapînok, dilrevîn (ji bo jinan)


fettanca

xortxapînoskî, xortxapînkî, bi dilxapînokî


fetvacı

emirok (kesê ku cihê beredayî emran dide)


fevkalbeşer

Fevkalbeşer bir kuvvetle boğazına sarıldım.

Min bi hêzeke derî mirovan destê xwe kire tînika wî.


fevt

ji dest filitîn, ji dest berdan, windakirin


fi

di çi heynê de, di heyna de, di filan demê de

Fi tarihinde adama borç para vermiş.

Di filan demê de bi deyn pere daye mêrik.


fidan

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

birale, miştelî, şax, terh, terhik, çil, nîhal, sêne, tirh, tirhik, fîdan

şax, terhik (ya ku ji cihekê tê rakirin û li cihekî din tê çikilandin)


fidan boylu

wekî şaxa rihanê, wekî şitla tihokê, bejnşaxîn fidan biti kêzikên daran


fideci

şitilvan, qesîlkvan (kesê ku şitil xweyî dike)


figan etmek

zarîn, fîxan kirin, kirin ax û zar, kirin zarezar, kirin fîxan


figür

nîgar, mirûç, nemîş, fîgûr (di hunerên wênesazî û peykeran de teşe û şeklên heyînan)

fîgur (tevgerên zincîreyî yê ku reqsekê tînin pê)

fîgur (koma notayan ên ku ji aliyê rîtm û awazê ve ahengek di nav wan de heye)


figüran

fîgûran (bi giştî di sînema û şanoyê de kesê rolên biçûk ê ku axaftina wî nîn e an jî pir hindik e)

keşi ku di civakê de ne li ber tiştekî ye


fihrist

naverok, serecam, têxistî, fihrist, fêrist, pêrist

nîşedefter, deftera notan (deftera ku di kenarên wê de li gorî rêza alfabetîk, herf hene)


fiilen

bi kardanî, bi kiryarî, bi rasteqîne, fiîlen, fiêlî

Kamu hizmetinde fiilen on beş yıl çalışmış.

Di xizmeta gelemperî de pazdeh sal bi tevahî xebitiye.


fiiliyat

kar, kirin, fêşk, fîêliyat (kar û barên ku hatine kirin)


fiilî

kiryarî, kardan, rasteqîne, emelî, fiêlî


fıkıh

zanabûn û têgihîştina tiştekî bi awayekî têr baş


fikir adamı

pêşêwr, ramangîr (kesê ku di warekî de mirov pê dişêwire, ji bîr û rayên wî sûd werdigire) (birinden)


fikir almak

bi (yekî) şêwirîn, ji (yekî) aqil stendin, fıkra (yekî) hîn bûn


fıkır fıkır

bilqebilq (ji bo kelîna av an jî şilemeniyekê)


fıkır fıkır kaynamak

Dere fıkır fıkır balık kaynıyor.


fikir işçisi

karkerê ramanê (kesê ku di warê zanist û fikrê de dixebite)


fikir vermek

ramana (an jî fikra) xwe derbirin, fikra xwe gotin, fikir dan (yekî)

jê raman (an jî fikir) hilanîn, jê aqil stendin, aqil anîn

Bu film bana yeni fikirler verdi.

Min ji vî filmî fikir û ramanên nû hilanîn.


fikir yormak

li serê serê xwe êşandin, li ser fikrê reht bûn


fikir yürütmek

ramana (an ji fikra) xwe kirin rê, li serê ramana xwe gotin


fıkırdamak

kirin bilqînî, bilqebilq kirin, kirin bilqebilq (ji bo pir kelîna tiştekî)

hîqehîq kirin, hiretîqî kirin, cîlwe kirin


fikirine katılmak

li ser fikra (yekî) bûn, li ser gotina (yekî) bûn, li ser eynî fikrê bûn


fikirsiz

bêraman, bêhizir, bêfikir, bêbîr û fikren bi ramanî, bi fikrî, bi riya ramanê


fikirsizlik

bêramanbûn, bêramanî, bêhizirî, bêhizirbûn, bêfikirî, bêfikirbûn, bêbîrûraytî


fıkra

qelîbotk, meselok, methelok, metelok, pêkenî, pêkenok, fiqre

fiqre (cureyek nivîsa kenawer a rojname û kovaran)

fiqre (ji bo madeya qanûnê ku di nav xwe de li beşên biçûk lêk vedibe, ji bo her paragrafe)


fıkracı

fiqrenivîs (nivîskarê fıkrayan, ên ku di rojname û kovaran de tê nivîsandin)


fıkramak

pişpişîn, kişkişîn (ji bo xurdemeniyên ku tê meyandin)


fiks menü

fîksenû (xwarina ku çeşîd û nirxê wê berê hatiye diyarkirin)


fikstür

fîkstûr (lîsteya ku dem û dorausebaqayan dide nimandin)


fil dişi

kelbeyê filan (tiştê ji diranê fil hatiye çêkirin)

Fil dişi tarak.


fil dişi karası

boyağa ku ji rijika diranfîl hatiye çêkirin


fil elması

riwekeke ji tirûncan ku li Hindistanê şîn dibe (Feronia elephantum)


fil faresi

ajaleke guhandar ku poz û teriya wê dirêj û dikare mîna kanguruyê xwe hol bike (Macroscelides proboscideus)


fil gibi

wekî hirçekî ye (kesê pir qelew û xurt e)


fil hastalığı

nexweşîna ku bi piranî di çîpan de tê dîtin, ku hingî diwerime dişibe lingê filan


fil kulağı

çeşîdek riweka xeml û rewşê ye ku welatê wê yê rastîn herêmên tropikal in (Caladium)


fil yürüyüşü

meşa filan (di sporê de navê meşekê ye ku mil û ling kip û şidandî ne)


fılantrop

mirovhez, mirovperwer (kesê ku ji bo başî û qenciyan mirovan dixebite)


filbahar

(filbahri) çîçekeke ku li bexçe û seyrangehan tê danîn û di biharê de kulîlkên spî vedike (Philadelphus)


fildekoz

fildekoz (tiştê ku ji vî tayîkî hatiye raçandin)

Fildekoz çorab.


fıldır fıldır

Gözleri fıldır fıldır oynuyor.

Çavên wî di nav serê wî de çipik çipik direqisin.


filet

avên tenik (avên ne kûr ku kûrahiya wan nolî hev e)


fileto

hestiyê gurçikê, hestiyê qorikê (goştê sirta pişta heywan ku xweş e)


filigran

filîgran (teşe û dirûvên ku di raçana hin kaxizan de heye, ancax gavairov dide ber roniyê dibîne)


filikacı

filûqenêr, belemnêr (kesê ku bi nihêrtina filûqeyan erkedar e)


filinta gibi

ciwan, bedew, bejnzirav, çelengê xortan, tîtalê xortan


filipinli

Filîpînî filiskin cure giyayekî ku bi qasî du sê santîman ji erdê radibe (Mentha pulegium)


filizi

kevzeyî, rengê kevzê (rengê keskê vekirî)


film oynamak

fîlm leyîstin, fîlm lîstin (di sînemayê de fîlm hatin leyîstikandin)


film çekmek

film kişandin (bi kamereya sînemayê film kişandin)


film çevirmek

pê tiraneyê xwe kirin, pê tinazên xwe kirin, pê hewesên xwe kirin


filoksera

nexweşîna ku ev kêzikên mêwan dibin sedem


filoloji

fîlolojî (ji hêla ziman û dîrokê ve vekolîna heyînên zimanî û belgeyên nivîskî)

fîlolojî (zanista ku bi riya ziman, çanda civakekê vedikole)


filoz

çeşîdek şamandra ye ku tora masîgiran pê li ser avê dimîne


filozof

feylesof, filozof (kesê ku meraqa wî ji kirina felsefeyê re heye)


filum

filûm filvaki di rastiyê de, bera, waqia


filâriz

şonik, mîrkut (şonikê ku pê keten tê kutan)


fincan böreği

boreka ku bi devê fincanê giloverik tê birin û wisa tê pehtin


fincancı

fincanvan (kesê ku tiştên ji cam an jî ferfûrî difiroşe)


fincancı katırlarını ürkütmek

çokên (yekî) şikandin, ziravê (yekî) qetandin


fincanlık

Iki fincanlık kahvemiz var.

fincanî (tiştê ku dikare hejmareke ne diyar a fıncanan hilgire)

altı fincanlık tepsi


fındık

bindeq, darbindeq, darbindeq (Corylus avellana)


fındık altını

sîkeya zêr a di dema Osmaniyan de ku xemlê parsûyên wê dişibiya bindeqê

ateşi sotikê hûrik (ku datînin ser nargileyê)


fındık faresi

fındık sıçanı) mişkê malan, mişkê hûrik (Muscardinus avellanarius)


fındıkkıran

Aletê ku tiştên mîna findeqan (findeq, fisteq an gûz) pê tê şikandin.


fındıkçı

bindeqvan, findiqvan (xwedîkerê bindeqan)


fingir fingir

cîqewîq (ji bo vegotina aşiriya di gotin û lebatan de, bi lêkera fingirdeşmek re tê bikaranîn)


fingirdemek

xiştikî kirin, îşwe kirin (jina ku sivikiyan dike, xwe li hev dilûçikîne da ku bala mêran bikişîne ser xwe)


finişe kalkmak

piyê xwe sivik kirin, lingê xwe sivik kirin (di pêşbaziyan de)


fır

viz, guv, bi vizînî, bi guvînî (tiştê ku bêatlebûn li dora xwe digere)


firak

veqetan, cudayîbûn, firqet (jihevqetînairovan)


firavun

fîr'ewn, firawûn (nasnavê hukumdarê Misrê)

fir'ewn, fîrawûn (ji bo kesê qure, cirnexweş û dilhişk)

navê leystikeke ku bi kaxizên îskambîlê tê leyîstin


firavun faresi

banbanke (ajaleke goştxur ku bi qandî pisingekê ye û li Afrîkayê nemaze li Misrê tê dîtin) (Herpestes ichneumon)


firavunlaşmak

bûn fir'ewn (bûn mirovekî xedar û ne pak)


fırdöndü

aletekî qumarê yê ku notlanî vizikê/qaqê ye


fire vermek

Tütün kuruyunca fire veriyor.


firez

çirpoz, ziyan (debra ku hîna nû zîl daye)

xozan, pirêze (zeviya ku debra wê hatiye hilanîn)


firik

Nohut firiki.


fırıldak

firfirok, firfire, givgive, guvik (leyîstoka zarokan a di teşeyê çember de)

perwane (amrazê ku ji bo hawadarkirinê mirov dixe pencereyên ode û metbexan)

firfirok (a ku dikin devê boriya sobayê ji bo dûkişandinê)


fırıldak çevirmek

dek û dolab gerandin (ji bo ku yek a dile xwe bîne cih)


fırıldakçı

firfirokvan (kesê ku firfirokan çêdike an jî difıroşe)


fırıldanmak

veweşîn, virvirîn, hatin veweşandin, hatin virvirandin


fırın

firin, fime, firûn (cihê ku nan lê tê çêkirin û firotin)

firin, firûn (amrazê ku tê de xwarin tê pehtin)

Elektrik fırını.

hetûn, kûre (ji bo helandina hesin û çêkirina kilsê)


fırın ekmek yemesi lazım

Guhartoyeke kırk fırın ekmek yemek lazım.


fırın gibi

eynî firin e, eynî hemam e (ji bo cihê germ tê gotin)


fırıncı

firinvan (kesê ku firinê dide şixulandin)


fırınlamak

avêtin firinê, firin kirin (ji bo pijandinê, xwarin kirin firinê)

firin kirin, xericandin (ji bo hişkkirinê tişt avêtin firinê)


fırınlanmak

hatin firnekirin (ji bo pijandina xwarinekê)

hatin xericandin, hatin firinkirin (ji bo hişkkirina tiştekî)


fırınlı

Fırınlı meşe.


fırkacı

partîvanî (kesê ku pir bi partiyê ve girêdayî ye)


fırlak

bel, beloq, doq (tiştê ku ber bi derve ve bel bûye)


fırlama

pekîn, pengizîn, ferqizîn, hilpekîn, filitîn (bi lezgînî, ji nişka ve ji cihê xwe derketina tiştekî)

belbûn, beliqîn, zoqbûn (ji cihê xwe hebek bi der ve belbûna tiştekî)


fırlamak

pekîn, pengizîn, hilpekîn, ferqizîn, filitîn, hilperin, hilfirîn (bi lezgînî, ji nişka ve ji cihê xwe derketina tiştekî)

bel bûn, beliqîn, zoq bûn (ji cihê xwe hebek bi der ve ve belbûna tiştekî)

Gözleri dışarı fırlamıştı.

rabûn, hilperîn (ji bo zêdebûna buhayê tiştan)

Altın fiyatları fırlamış.

baz dan, rabûn, çeng bûn, hol bûn, qiloz bûn (nişkav ji cihê xwe rabûn)

Yataktan fırladı.

Gözleri yerlerinden fırladı.


fırlatılmak

hatin virvirandin, hatin pengijandin, hatin pekandin, hatin hilpekandin, hatin beliqandin


fırlatış

pekandin, pengizandin, hilpekandin, hilperikandin

belkirinî, beliqandinî (ji bo kar û awayê kirina wan)


fırlatma

pekandin, pengizandin, hilpekandin, ferqizandin

virvirandin, kewkîkirin, dakirin, gurgurandin, hilavêtin (ji bo bi destan avêtina tiştekî bi cihekî dûr ve)


fırlatmak

virvirandin, kewkî kirin, dakirin, gurgurandin, hilavêtin, werkirin, daweşandin (ji bo bi destan avêtina tiştekî bi cihekî dûr ve)


fırlayış

belbûyîn, beliqîn (ji bo kar û awayê kirina wan)


fırsat beklemek

li hêviya keysa xwe bûn, li benda firsenda xwe bûn, li keysa xwe gerîn


fırsat bulmak

keysa xwe dîtin, keysa (yekî) bûn, firsenda xwe dîtin, firsenda (yekî) çêbûn, keysa (yekî) ketinê


fırsat düşkünü

keysperest, keysbaz, wesanger, keysfileh, keyscihû, ê li hêviya keysa xwe


fırsat düşmek

(fırsat çıkmak) firsenda (yekî) ketin (tiştekî), keysa (yekî) ketin (tiştekî), keys ketin (tiştekî), keysa (yekî) lê hatin


fırsat kollamak

li hêviya roja xwe bûn, li benda firsenda xwe bûn, li hêviya keysa xwe bûn, keys lê anîn


fırsatçılık

keysperestî, keysbazî, wesangerî, keysûketî, mecalkeysî


fırt

qim, fir, qurt, quit, gulp (ev gulp, tenê ji bo cigareyê)


fırt fırt

çirt virt (ji bo kesê ku tim cihê xwe diguhêre, li cihekî namîne û diçe tê)


fırtına

bahoz, bager, bazor, bagirisok, bablîsok, gilele, firtûne, firtonek (bayê tund yê ku baranê tîne)

ecac (milmilebûna ku li beyabanan çêdibe)

firtûne (milmilebûna ku li deryayê çêdibe)

gît, tofan (rewşa dijwar a ku mirov bi zorekê dikare jê bifilite)

Fransa II Dünya savaşında bir fırtına atlattı.

Fransa di Þerê Cînanê yê II de gîtek li dû xwe hişt.

bahoz (bayê ku tundiya wê di saetekê de .. mil e)


fırtına gibi

çipik (ji bo kesê ku sekn pê nakeve û diqilqile)


fırtına kopmak

firtûne rabûn, firtûne ketin nava (cihekî) (ji bo qewimîna şer û pevçûnan)


fırtınalı

bibahoz, bibager, bifirtûne, firtûnedar, bibazor

Fırtınalı bir geçmişten sonra barışmak.

Piştî raboriyeke biteqereq û lihevhatin.


fırttırmak

kirin hiş avêtin, kirin dîn bûn, kirin teqîn, îmana (yekî) ji serê (yekî) derketin

Bu adamın elinden fırttıracağım.

Ez dikim ji destê vî merivî hiş biavêjim.


fırça gibi

porê zir, riyê zir (ji bo por û riyê sirt û tik)


fırça yemek

gotin hatin rûyê (yekî), gotin hatin (yekî), gotin anîn xwe


fırça çekmek

azar dan, berê xwe dan (yekî), pê re xeyîdin


fırçalamak

azar dan, azirandin, pê re xeyîdîn, bere xwe dan (yekî) , pê re pev çûn


fıs fıs

Fıs fıs konuştular.


fısfıs

fisfisok (amraza ku pê derman, bêhn û tiştên wisan tê reşandin)


fısıldamak

pistepist kirin, pisepis kirin, fisefis kirin, pispisandin, fisfisandin, kirin fisînî, kirin pistînî


fısıldaşma

pisepiskirina pevre, pistepistkirina pevre, pevrepispisîn


fısıldaşmak

bi hev re pisepis kirin, bi hev re pistepist kirin, pev re fisefis kirin, pev re pispisîn, pev re fisfisîn


fısılt gazetesi

gotegot (gotegota der barê mijarekê de, ku civakê eleqedar dike)


fiske

tapûzk, findoq, çipîsk, topisk, fitik, fiske, fiştik, pil, tilîfîsk, tilîpantk (serê tiliyekê tînin serê tiliya mezin û bi pêş de tiştek tê avêtin)

Fiske ile suratına su serpiyordu.

piç, piçik, çîçik (mixdara ku bi sere du tiliyan dikare bê hilanîn)

Bir fiske tuz.

lûr, pizrik, bizir (pizrikê biçûçik ku di canêirov de dertên û biav in)


fiske kabarmak

tev bûn pizrik, dan der, lûr dan, bizir dan

Yumurta yiyince çocuğun derisi fiske fiske kabardı.

Piştî ku kurik hêk xwar, canê wî tev da der.


fiske kondurmamak

nehiştin findoq lê kitin, nehiştin fitika (yekî) pê bûn, nehiştin ku çipisk pê bûn, nehiştin ku (yek) fîtka xwe pê kirin


fiskelemek

fîtka xwe lê xistin, fîtka xwe pê kirin, findoq lê xistin, çipisk lê dan, topisk lê xistin


fıskiye

şirşiranek, şirşirik, fîzfîzdik, avpîjên, pilpilînik, tîlotêzk, sitrotêzik


fiskos etmek

pistînî kirin, pistepist kirin, pisepis kirin


fıslanmak

hatin pispisandin, hatin pisepiskirin, hatin fisefiskirin, hatin fisfîsandin


fistan

kiras, fîstan (kirasê ku ji navê beijêr e û mêrên Skoç, Arnewid û Yewnan li xwe dikin)


fistanlık

ji bo kirasan (qumaşê ku hêjayî çêkirina kirasan e)


fıstık gibi

dolmikî, kundirokî (kesê tije û xweyîkirî

Fıstık gibi bir iş.


fıstıkî

fistiqî (rengê bi zere ve yê ku ber bi keskî ve diçe)


fıstıkî makam

aheste aheste, giran giran (ji bo kesê ku ne bi aweyekî sivik lê giran dimeşe, bi henekî jê re tê gotin)


fisto

fisto (şirîda ku bi dest an jî biakîneyê hatiye xemilandin)

fisto (qumaşekî ku wekî dantêlan xemlên wê hene) ot


fit vermek

(yek) fit kirin, (yek) tiz kirin, (yek) pêşkarî (yekî) kirin


fıtık

taqur, fetq, berq, gunek, gunok (ev peyvên 'gunek û gunok'ji bo yê kuji hêlika xwe ve taqurî ye tê gotin)


fıtıklı

taqurî, berqoyî, fetqoyî, gunokî, gunekî (ev 'gunekî û gunokî'ji bo kesê kuji hêlikên xwe ve fetqoyî ne tê gotin)


fitil

lâmbanın fitili

Doktor ona fitil yazdı.

Dînamit fitili.

qeytan, mîl (ku dikilin nava qumaş da ku pişpişandî bê)

şirît, dibêt (ji bo rewşê an jî ji bo veşartina dirûtina kincan)

Fitilli kadife.

cureyek leyîstika ku bi îskambîlan tê lîstin


fitilleme

qijqijandin, qarandin, sîqilandin, hiltîzikandin


fitillemek

fitîla (tiştekî) pê xistin (mîna pêxistina fitîla fişekê, dînamîtê)

qijqijandin, qarandin, sîqilandin, hiltîzikandin (yek kirin wekî fitîl)


fitillenmek

Lamba fitillendi.

hatin qijqijandin, hatin qarandin, hatin sîqilandin, hatin hiltîzikandin


fitilli

Fitilli top.

Fitilli kumaş.


fitilsiz

Fitilsiz kumaş.


fitleme

sîqilandin, fîtandin, fîtkirin, tizkirin, kişkirin, pêşkarîkirin


fitlemek

sîqilandin, fîtandin, nav te dan, fit kirin, tiz kirin, kiş kirin, pêşkarî (yekî) kirin, (yek) berî (yekî) dan, kişkişandin (yekî), fit lê xistin


fitne sokmak

fesadî kirin nava (wan), (ew) berî hev dan, di nav (wan) de berhevdanî kirin


fitneci

şofar, ewan, gelac, berhevdan, berhevdêr, fitnekar


fitnecilik

şofarî, ewanî, gelacî, berhevdanî, berhevdêrî, fitnekarî


fitnelemek

fesadiya (yekî) kirin, xeyba (yekî) kirin, giliyê (yekî) kirin, ji (yekî) xeber dan, ji (yekî) mijûl bûn


fitopatoloji

fitopatoloji (zanista ku li ser nexweşînên riwekan dixebite)


fıtrî

afirîşî, zikmakî, maderzadî, fitrî, ji makî


fiyaka satmak

forsa xwe nîşanî (yekî) dan, li ser serê (yekî) fors kirin, fiyaqe kirin (argo)


fiyakacı

forsek, xweyqapan (kesê ku ji qapan û fiyaqeyê hez dike)


fiyat ayarlamak

nirx eyar kirin, buhayan eyar kirin, fiyet eyar kirin


fiyat biçmek

nirx tê dan, fiyet tê dan, lê nirx birin, fiyet lê xistin, fiyet kifş kirin, fiyet lê birin, nirxandin


fiyat koymak

nirx lê danîn, buha danîn, fiyet lê danîn


fıyatlandırmak

nirx lê danîn, fiyet lê danîn, nirx tespit kirin


fiyatları dondurmak

fiyet sabît kirin, nirx û buha sabit kirin


fizikokimya

fîzîkokîmya (zanista ku bûyerên kîmyewî bi riyên fîzîkî çareser dike)


fizikçi

fîzyoterapîst (doktorê ku bi fîzîkê nexweşên xwe tedawî dike)


fizyokratlık

fizyokratî (ramaneke ekonomik e ku di sedsala XVIII de derketiye û dibêje ku keda çandiniyê kedeke hilbiriner e û tenê vê keda hanê nirx afirandiye)


fizyolojik

fîzyolojîk (tiştê bi fîzyolojiyê re, bi bedenê re têkildar e)

fîzyolojîk (tiştê ku bi awayekî normal fonksiyona xwe berdewam dike)

fizyolojik durum


fıçı

şikevk, şikev, permîl, sindan, koda dar, pîp, fiçî (mixdarê ku fiçiyek hiltîne)


fıçıcı

şikevkvan, fiçîvan (kesê ku fiçiyan çêdike)


fıçılamak

kirin şikevkan, kirin fiçiyan, kirin sindanan


fiş

Elektrik fişi.

fiş (fişê kuji bo amadekirina berhemekê tên çêkirin)


fış fış

Su fış fış akıyor.


fişek

fişek, fîşeng, ber, berik, gule, çihiz, derb, derbik (ji bo çek û sîlehan)

Havaî fişek.


fişek atmak

fişek avêtin (pev re razan, pev re raketin, çûna ser cihê hev) (argo)


fişek gibi

eynî fişek e, gula devê tivingê, guleya çapliyê, şipil


fişek salıvermek

(hinek) li hev kirin ar û dan (mirov gotineke welê bike ku kes ji hev herîn, nava wan xera bibe)


fişeklikli

birext, xweyrext, bifişengbend, bimalfişek


fışıldamâk

kirin xuşexuş, kirin xuşînî, xuşexuş kirin, kirin xulînî, kirin xulexul


fışıltı

Uzaktan da denizin fışıltısı duyuluyor.


fişini tutmak

jê re fîş vekirin (ji bo nivisandina helwest û libatên kesekî)


fışırdamak

kirin xuşexuş, kirin xuşînî, xuşexuş kirin, kirin xulexul, kirin xulînî


fışırdatmak

dan xuşexuşkirin, pê dan xuşînîkirin, dan xuşandin


fışkı

fişqî, fişqe, ters (tersê mîna hesp, ker û hêstiran)


fışkılık

sergo, ting (cihê ku ters lê tên berhevkirin)


fışkın

şax, terh, terhik, aj, çaw, kat, katik (şaxa ku di koka darê de hêşîn dibe)


fışkırdak

fisfisk (amraza ku pê madeyên şile tên pijiqandin)

fisfisk (amrazeke ezmûngeriyê ku di laboratuvaran de tê bikaranîn)


fışkırık

şirşiranek, şirşirik, fîzfîzik, avpîjên, pilpilînik, tîlotêzikm


fışkırış

bijiqîn, fîzikîn (ji bo awa û karê pijiqînê)


fışkırma

pijiqîn, fîzikîn, beliq, bilqijîn, lîzikîn, vizikîn


fışkırmak

pijiqîn, beliqîn, fîzikîn, bilqijîn, lîzikîn, vizikîn, bilbeq dan, tê de avêtin (gava ku gaz an jî şilemenî ji cihekî bi bandora pestoyê (tezyikê) bi şid derkeve jorê)

tê de şîn hatin, lê avêtin (gava ku di cihekî de bi awayekî tomerî riwek şîn bibin)

Bu kuru toprakta nasılda otlar fışkırmış.

Di vê erda ziwa de giya çawan lê avêtine.

Bu topraklarda bereket fışkırıyor.


fışkırtı

pijiqînî, fizikînî (dengê tiştê ku dipijiqe)


fışkırtılmak

hatin pijiqandin, hatin fîzikandin, hatin beliqandin, hatin bilqijandin, hatin lîzikandin, hatin vizikandin


fışkırtma

pijiqandin, fîzikandin, beliqandin, bilqijandin, lîzikandin, vizikandin


fışlamak

(fışnamak) pişpişîn, kişkişîn (ji bo xurdemeniyên ku tên meyandin)


fişlemek

li ser fîşan nivîsandin (tiştek li ser fîş tomar kirin)

Deqsorîkirin ( Kesên ku ji aliyê sazî yan jî dewletan ve di warê ewlehiyê de lêpirsîn lê tên kirin û agahiyên derbarê wan de bi awayekî veşartî tên tomarkirin.)


fişlenmek

hatin fîşkirin (ji hêla polîsan ve der barê yekî de dosye hatin amadekirin)


fişli

fîşkirî (tiştê ku jê re fiş hatiye amadekirin)

fîşkirî (ji bo kesê ku dosyaya wî ji layê polîsan ve hatiye çêkirin)


fişlik

ê ji bo fîşan (tiştê ku bi kêrî çêkirina fîşan tê)


flebit

flibit flebit, flibît (kêmgirtina tofila hundirîn a di xwînhênera sereke de)


flegmon

flogmon (kêmgirtina raçînka çerm û organan)


flit

pilte, flît (îlaca ji bo kuştina mêş û kermêşan tê fisfisikandin)

fisfisk, flît (fisfiska ku vê îlacê direşîne)


flitlemek

îlac lê reşandin, îlac kirin, derman kirin, derman lê reşandin


floş

floş (di leyîstika pokerê de pênc kaxizên ji heman reng û heman cureyî)


flâma

direfş, direwş, gurî, flama (alaya biçûk a ku ji bo îşaret an jî, ji bo mebestên cur bi cur tê bikaranîn)

flama (rewta diyarkirinê ya ku endezyar û nexşeker bi kar tînîn)

gurî, dirfeş (alaya biçûk a ku li serê riman tê xistin)


flâmacı

direfşkêş, flamahej (kesê ku bi flamayê îşaretan dike)


flândra

alaya di şeklê kurdeleyê de ku piziya wê teng e


flârmonik

flarmonîk (komeleya muzîkhezan an jî komeleya konseran)


flöre

cure şûrekî ku di eskrîmê de tê bikaranîn


flört

cîlwekarî, flort (têkiliya pêş a di navbera jin û mêr de)

flort (nêzîkîtêdana bi partiyeke siyasî, welatekî biyan û hwd re bêyî ku pê ve bê girêdan)


flüor

fluor, elementek e ku nimroya wê ya atomê 9, giraniya wê ya atomî 19, siftiya wê 1,265 û kurtebêja wê F ye.


fob

(kurtebêja peyvên free on board a îngîlîzî ye) li ser keştiyê teslîmgirtina mal


fodla

çeşîdek nanê ku li mirnişînan li kesên xizan dihat belavkirin


fokur fokur

Tencere fokur fokur kaynıyor.


fokurdama

qultîn, pilçînîkirin, pilçepilçkirin, pilepilkirin


fokurdamak

qultîn, kirin pilçînî, kirin pilçepilç, pilçînî kirin, pilepil kirin


fol

mot, motik (hêk an jî tiştê ku dişibê hêkê ji bo kuirîşk bê li serê hêk bike)


fol yok yumurta yok

hesp tune tu radibî afiran çêdikî, hesp tune afiran çêdike


folk müziği

muzîka folk (ew muzîka ku piştî Þerê Cîhanê yê II li Amerîkayê rûda û ilhama xwe ji muzîka gelêrî digire)


folklorcu

folklorzan, folklornas, folklorîst, zanyarê gelêrî

govendgêr, mamostayê govendê (kesê ku govend digire an jî dide hînkirin)


folluk

pûn, pûnik, pînik, pîn, pûngal, kox, koxik, xap (cihê ku jibo mirîşk elok, qaj û miravî lê hêk bikin, hatiye amadekirin)


fon müziği

muzîka fonê (mûzîka ku gava berhemeke hunerî tê leyîstandin, tê lêxistin)


fondan

fondant (çeşîdek şekir e ku tê de lîkor, şîrinayî an jîadeyên bêhndar hene û bi sanayî di dev de dihele)


fonetik

dengzanî, fonetîk (zanyariya li ser deng)

denganî, dengayî, dengsazî, fonetîk (tiştê ku dengan bi hemû taybetî û kitekiteyan ve dide nîşan)


fonetikçi

dengzan (pisporê zanyariya li ser dengan)


fonojenik

fonojenik (kesê ku dengê wî li gorî radyo an jî fonografê ye)


fonotelgraf

fonotelgraf (telgrafa ku bi telefonê tê ragihandin)


fora

fora (fermana ji bo vekirina bavana keştiyê)


forda

cure paçekî req e ku dikine navbera qumaş û betanê


forma

forma (cil û bergê di yek teşeyî de ku personel an jî xwendekar, sporvan û hwd li xwe dikin)

rûpel e û li ser tebeqeke kaxiz hatiye çapkirin)


formalık

On formalık kitap.


formalist

teşeperest, şêweperest, şekilperest, formalîst


formalite

formalîte (muameleya ku azîne an jî qanûn pêwist dibîne)

formalîte (libata ne ji dil, li ser daxwazê)

formalîte (muameleya ku divê li gorî qanûnan bê cih)


formaliteci

formalîteparêz (kesê ku li gorî daxwazên qanûnan dilibite)


formalizm

teşeperestî, şêweperestî, şekilperestî, teşekarî, formalîzm


formda olmak

li ser henga xwe bûn, li ser çax û benga xwe bûn, li ser kewna xwe bûn, li ser ordama xwe bûn


formdan düşmek

ji henga (benga) xwe ketin, ji ordama xwe ketin, ji ser kewna xwe ketin, ji dem û dewrana xwe ketin


formen

Bizim formen bize iyi davranıyordu.

serkar (yê ku ji bo karker bi rêk û pêk karê xwe bikin û tev bigerin, serkariyê dike)


formül

formûl (ji bo koma remzan a ku diyardeyekê, rêzikekê an jî prensîbekê dide xuyakirin)

formûl (nimûneya ji bo nivisandina belgeyekê an jî tiştinê mîna wan)


foroz

di yek cara avêtina torê de, derxistina mixdarê masiyan


fors

fors (alaya sê an jî çargoşe ku nişana desthilatiyê ye)

Cumhurbaşkanı forsu.

Adamın forsu var.


forsa

forsa (dîl an jî mehkûmê ku di keştiyan de bêrikê dikişine)


forseps

forseps (amraza ku di dema welidînên giran de pê serê zarok kaş dikin)


forslu

forsdar, bifors (keştî an jî otomobîla ku fors kişandiye)

forsdar, bifors (ji bo kesê desthilat û ku gotinên wî dibuhirin)


fortepiano

fortepiano (têgîna ku bi FP tê nimandin û ku nişan dide dê pêşî parçe hindrû û paşê jî sivik lê bê xistin)


fortissimo

fortissimo (di berhemeke muzîkê de dide nişandan ku wê hin beşê wê hindrû lê bê xistin)


fosfatlamak

fosfat kirin (ji bo hêvişandinê li ser tebeqeyeke madenî pêkanîna tewqeke fosfatê)


fosforlu

fosfordar, bifosfor (tiştê ku tê de fosfor heye)


fosil

fosil (bermahiya ajal û riwekan, ku di bin erdê de bûyeîna kevir)

paşmayî (kesê kuji aliyê raman, jiyîn û tiştên wisa ve li paş serdema ku tê de ye, maye)


fotoakım

ceryana ku ji bûyera fotoelektrîkê tê peydekirin


fotoelektrik

fotoelektrik (bi tîrêj û roniyê elektrik bi dest xistin)


fotofiniş

fotofiniş (amraza ku di pêşbirkekê de dema qedana pêşbirkvanan dide xuyakirin)


fotograflamak

fotografê (tiştekî) kişandin, bi wêne belgedar kirin


fotojenik

fotojenik (rû an jî rawesta ku di wêne an jî fîlmê sînemayê de bandoreke baş dihêle)


fotokopici

jibergir, fotokopîker (kesê ku fotokopiyê dide şixulandin an jî fotokopi dikişine)


fotosensitif

fotosensîtîf (Tişta ku li hemberî ronahiyê hesas e)


fotoğraf makinası

makineya wêneyan, kamera, makîneya fotografan


fotoğrafını almak

wêneyê (yekî) girtin, şeklê (yekî) girtin


fotoğrafçı

wênekêşxane, fotografxane (cihê ku lê wêne tê kişandin)


foya

tebeqeya tenik a ku dikin binê almaştan da ku şewq û şemala wan zêde bibe


francala

francala (cureyeke nanê dirêj ê ku ji ardê baş hatiye çêkirin)


francalalık

ê ji bo francalayê (ardê ku ji bo çêkirina francalayê baş e)


fransızlık

Franstî, Frengtî, Frengsawîtî, Fransiztî


frenci

frenvan (erkedarê ku li frenên fetlenokên rêhesinê dinêre)


frengi

frengi (kuna di kêleka bordoya keştiyê de ya ji bo rijandina ava li ser guverteye)


frenk inciri

hêjîra bengalê (mêweya şîrîn a vê riwekê)


frenk maydanozu

penîrok,
riwekek e ji famîleya bexdenûsan, ku ji ber xwe ve hêşîn dibe an jî li bexçeyan tê xweyîkirin (Anthriscus cerefolium)


frenk menekşesi

çeşîdek riwekeka ji famîleya tivran ku kûlîlkên wê xweşik û bêhndar in (Hesperis)


frenk çileği

çeşîdekî tûfrengiyan ku gir, sor û bêbêhn e


frenkçe

Frensawî, Frengkî (zimanê Frengan, nemaze yê Fransizan)

Frenksawî (tiştê di şeklê Frengan de an jî xweserî wan e)


frenoloji

frenoloji (bi nihêrtina qafikê serî, vekolîna zên û karakterêirov)


fribord

fribord (beşa keştiyê ya ku li ser avê ye)


frikik

başewalî (gava ku ba pêşa yekê bilind bike û pê re jî çîmên wê xuya bibe)


frişka

bayê sivik a ku nikare bavanan tije bike


fuaye

fuaye (li bînahiyên ku lê civîn, pêşanî û tiştên wisa çêdibe cihê bêhnvedanê )


fuel-oil

fuel-oil (rûnê şewatê ku ji nifta palaftî hatiye bidestxistin)


fukaralık

feqîrtî (ji bo rewşa yê belengaz, bêqewet)


fule

Uzun fulelerle alanı adımlıyordu.


fulya balığı

cure masiyekî ku qemçika wê mîna berekê dirdirkî ye (Myliobatis aquila)


funda tavuğu

çeşîdek çûkên mirîşkê ku li Awistralyayê peyde dibe (Cathetgurus lathami)


furgon

vagona bar ku bi ser vagonên rêwiyan ve tê kirin


furya

Balık furyası.


futbolcu

futboler, futbolvan, pêgogvan, goglingvan


fötr

kulavê tenik û nerm ku pê xemlên dora şewqe, çente û tiştên wisa tê çêkirin


fülüs

(piraniya fuls e) pereyê sifir, diravê baxirî


fülüsü ahmere muhtaç olmak

şîvmirî lê çûn, xêr lê çûn (kesê ku pir xizan û zigurd e)


füme

goşt û masiyê ku li ber dû hatiye hişkkirin


fümerol

fumerol (gaza ku ji devê volkanan derdikeve, gava ku ne di fealiyetê de be )


fütuhat

(piraniya fiıtûh e ku ew jî piraniya feth e) futûhat


fütur etmemek

girîngî pê nedan, paxav pê nekirin, jê xem nexwarin


fütursuz

guhnedar, paxavpêneker, guhnedêr, xemnexur


fütursuzca

bi guhnedarî, bi paxavpênekirî, bi xemnexurî


füzen

qelema qîjot, pênûsa rêjiyî (ya ji komerê)

füzen (resmê ku bi qelema qîjotan hatiye çêkirin)


gabardin

L gabardîn (cureyek qumaşê ji hirî an jî pembû)

gabardîn (pardûsoyê reglan ku av tê re naçe)


gabari

nemûşa ji bo amadekirina hin têk beran ji aliyê boût, hêl û xuyanga wê ya kêlekî ve

pîvangên boûtên herî bilind ên ji bo bihurîna amyarên motordar an jî bêmotor di bin piran re


gabin

pêdeçûn, xapîn (gava di dan û sten dinê de pere zêde bi ser xweyê mal de bı çe)


gacır gucur

(gacır gacır) qirçeqirç, çiflo çirk, çîreçîr


gacır gucur etmek

qirçeqirç kirin, kirin qirçînî (ji bo diranan)

çîreçîr kirin, kirin çîrînî (wekî dengê rizdeyên derî û hwd)


gacırdamak

qirçîn, çirkîn, çînn, kirin qirçînî, kirin çirkînî, kirin çîrînî


gaco

Ben gaco taşımam.


gaddar

stemkar, sitemkar, xedar, qeterehm, dilhişk, asîbker


gaddarca

stemkarane, bi stemkarî, bi xedarî, xedarane


gadolinyum

ji navê zanayê Fîn Gadolîn) gadolinyûm; elementeke ku nimroya wê ya atomî

û di germahiyeke zêde de dihele Kurtebêja wê Gd ye


gadrolunmak

lê stem hatin kirin, lê xedirhatin kirin


gaf

şelipan, gaf, pot (gotin an jî lebata tewş, beredayî), nêk, çelak


gafil avlamak

bêhay (yek) girtin, (yek) di xapde girtin, (yek) xafil girtin


gafil avlanmak

bêhay hatin girtin, xafil hatin girtin, hay jê tune bûn hatin girtin


gaga

nikul, nikil, dindik, nikilk, dim, dimik (ajala dupê ya xweynikul)

Ak güvercin leğene gagasını daldırıp su içiyordu.

Kevoka spî nikulê xwe dikir leganê û av vedixwar.


gaga burunlu

pozkuling, nikulkêr, kepînikul, poznikul, difinnikul


gagalama

nikulkirin, nikulandin, nikullê xistin, nikullêdan, dindiklêdan, dindiklêxistin


gagalamak

nikul lê xistin, nikul lê dan, dindik lê dan, dindik lê xistin (ji erdê lext, genim û tiştên wisa bi nikulê xwe berhev kirin)

nikul kirin, nikulandin, dindik kirin, dimik kirin (bi nikulan tiştek gestin, xwarin)

bi nikulan çûn (yekî), niqul avêtin (yekî), bi nikulan lê xistin, bi dindikan lê xistin (berê xwe dan yekî, yek bêlezet kirin)


gagalanmak

hatin nikulkirin, hatin nikulandin, nikul lê hatin xistin, nikul lê hatin dan

qar lê hatin xistin, bi nikulan li (yekî) hatin xistin ltb


gagalaşmak

bi nikulan çûn hev, bi nikulan li hev xistin, bi nikulan li hev dan, hev nikul kirin, bi dindikan çûn hev, bi dindikan lê dan

nikulên xwe di hev dan, dindikên xwe di hev dan (bi nikulan leyîstin)


gagasından yakalamak

(yek) anîn ziftê, diranê (yekî) kişandin


gagavuzca

Gagawizkî (zaravayeke Tirkî ku Gagawiz pê dipeyivin)


gaileli

Çok gaileli bir iş.

Ne gaileli başım var.


gaip

Gaipten bir ses.


gaiplik

bi riya hiqûqê dawî li kesayetiya (yekî) anîn, ku demeke dirêj ji hebûna wî saloxî nayê stendin


gak

qir, qiştin (dengê ku qarqarok û qirik derdixin)


gaklamak

kirin qirînî, qirînî kirin, kirin qireqir, kirin qişteqişt (ji bo dengê qirik û qarqarokan)


galatımeşhur

Ji erebî غلط مشهور.


galebe çalmak

Kadıncağızın gönlü gence kayıyordu, fakat neticede akıl ve mantık tarafı galebe çaldı.

Dilê jinikê bi ser xort de meyî dibû, lê di encamê de aliyê aqil û mantiq serdest hatin.


galeri

dalan, lîwan (di qata avahiyekê de beşakuji hundir an jî ji derve gelek beşên wê avahiyê digihine hev û din)

pêşangeh, galerî (lîwana ku berhemên hunerî an jî hin mal lê tên raxistin) reze (tunela di kanan de)


galerici

pêşangehvan, galerîvan (kesê ku pêşangehê dişixulîne)


galericilik

pêşangehvanî, galerîvanî (kesê ku pêşangehê dişixulîne)


galeta

galeta (cureyên nanên hişkkirî, ku di firinan de hatine çêkirin)


galeta unu

ardê ku ji qaçilê galeta an jî ji qalikên nanê hişkirî tê çêkirin


galeyana getirmek

(yek) kirin kêfê, (yek) anîn coş û xiroşê


galiba

Galiba sen oradaydın.


galibiyet

tekbirin, têkşikandin, serfirazî, zorbirî


galip gelmek

bi ser ketin, serfiraz bûn galiz sik, kirêt


galoş

galoş (sola çermîn a ku binê wê ji dar e)


galvaniz

galvanîz (ji bo ku mirov metalek di ava zêr, zîv an jî platîn de bike)


galvano

galvanotip galvano, galvanotîp (klîşeya resm a ku bi riya elektromlîzê hatiye çêkirin)


galvanokoter

daxiroka ku bi elektrikê batiye sorkirin


galvanoskop

galvanoskop (cîhaza ku bi alîkariya tîrkekeanyetîkirov bi hebûna cereyana elektrîkê an jî berê wê dihese)


galyot

keştiya ku binî dûz û pêş û paşiya wê mîna hev e


gam etmemek

xem nekişandin, xem nexwarin, xem nekirin, bi ber neketin


gama

gama (di alfabeyayewnanî de tîpa sêyemîn)


gamaglobülin

gamaglobulîn (texlîteke protein e ku di rişilk, xwîn, zirav û wekî wan de peyde dibe)


gamalı

xaça tewandî (xaça ku çar serên wê kokel in; wekî tipa gamayê)


gambot

keştiya topdar (keştiyeke biçûk a cengê ku çend topên wê hene)


gamet

gamet (şaneka zêdebûnê ya nêr an jî mêhekê)


gamlanma

xemdarbûn, xemgînbûn, xemgîrbûn, xembarbûn, xemnakbûn


gamlanmak

xemdar bûn, xemgîn bûn, xemgîr bûn, xembar bûn, xemnak bûn


gamlı

xemxur, xemdar, xembar, xemgîn, xemgîr, xemnak, bixem


gamlılık

xemxurî, xemdarî, xembarî, xemgînî, xemgîrî, xemnakîm


gammaz

gotingerîn, gilîgerîn, xemaz, Xenaz, Dizbêro, Pisto, Ewan


gammazlamak

ji (yekî) xeber dan, xeyba (yekî) kirin, devavêtina (yekî) kirin, devcûtina (yekî) kirin, di eleniya (yekî) demijûl bûn


gammazlanmak

jê hatin xeberdan, xeyba(yekî) hatin kirin


gani gani

Allah sana gani gani versin.

Xwedê zêde zêde bide te, xwedê bi te de bibarîne.


ganimet

xenîmet, xerîmet (malê ku di şer de ji dijmin hatiye stendin)

destketî, xenîmet (îmkan an jî qezenca ku bi tesaduf ketiye destê yekî)


ganyan

ganyan (hespê ku di pêşbirkê de bi ser ketiye)

ganyan (bilêta ku ji bo vî hespî hatiye kirin)


gar

îstgeh, gar, îstasyon (rawestgaha tren û erebeyan)


garaip

(piraniya xarîbe) ecêb, seyr, xerîb(tiştê nedîtî, kesnebihîstî)


garami

berhema hunerî ku tê de hîn bêhtir hestên germ û evînî hene


garanti

Bu konuda size garanti verebilirim.

Ez dikarim der barê vê yekê de ewletiyê bidime we.


garanti etmek

esehî kirin, mîsoger kirin, sewgirandin, garantî kirin (ji bo qewmandin û çêbûna tiştekî hemû tedbîr girtin)


garantilemek

esehî kirin, mîsoger kirin, garantî kirin


garantili

ewleyîdar, bitemînat, biewletî, bigarantî


gardıfren

kesê ku di trenan de frenên vagonan dişixulîne


garez bağlamak

rika xwe dan (yekî), kîna xwe dan (yekî)


garezi olmak

kîna (yekî) kişandin dilê xwe, rika (yekî) kişandin dilê xwe, garazkâr, rikoyî, kînokî, xerezkar


gargara

dermanê şile (yê ku dikin devê xwe xulxule dikin)


gariban

Boş ver garibanın tekidir.


garibine gitmek

Lê ecêb mayîn, lê seyr mayîn, pê ecêb hatin, pê xerîb hatin, zende li serê (yekî) ketin


garip

Ji xerîberebî غریب (ẍerîb), têkilî xerb.

biyan, xerîb, xurbetî (ê ku li xerîbiyê ye)

xerîb (tiştê ku dil pê xera dibe, dişewite)

ecêb (ji bo tiştê ku mirov pê dibehite dibijê)


garip garip

ecêb ecêb (ji bo tiştê kesnedîtî û nebînayî)


garipleşmek

Gülmesi de garipleşmişti.


gariplik basmak

Başka yerlerde bana bir gariplik basıyor.


garipseme

dilzîzbûn (dilê xwe bi halê xwe şewitandin)


gark etmek

noqandin, noq kirin, binav kirin, xerq kirin, xeriqandin

tê de hîştin, de xeniqandin (ku mirov tiştekî an jî tiştan zêde zêde bide yekî)


gark olmak

Paraya gark oldu.


garnitür

tamûçk (xurikên ber xwarinê, xurekên li ber goşt an jîasî)


garnizon

garnîzon (leşkerên ku bajarekî diparêzin an jî yekîneyên leşken yê li bajarekî)

leşgergeh, leşkerma (cihê ku yekîneyên leşkerî lê diminin)


garoz

hinavên masiya palamût an ji torîkê garp rojava, xerb


garpkârî

rojavakarî, rojavakî (tiştê ku destkirê rojava ye, an jî mîna mostereyên wê ye)


garpçı

rojavaparêz, rojavaperwer, rojavahez, rojavaperest (kesê ji aliyê çand û şaristaniya rojava ye)


garpçılık

rojavaparêzî, rojavaperwerî, rojavahezî, rojavaperestî


garsoniyer

xaniyê xwemal ê mêrên ku ji bo bi jinan re rakevin ji xwe re girtine


gastroenterolog

gastroenterolog (doktorê nexweşînên pergala mehîna xwarinan)


gastroenteroloji

gastroenteroloji (li nexweşxaneyan beşa ku nexweşînaehînê lê tê tedawîkirin)


gastroskop

gastroskop gastroskopî gastroskopî (mueyneya ku bi gastroskopê tê kirin)


gayakol

şileyeke ku ji dara gaiacolê tê derxistin û di hekîmtiyê de tê bikaranîn


gaybubet etmek

ji navê winda bûninde di tunebûniya (tiştekî) de


gayeli

mebestdar, armancdar, xayedar, xweymebest (kesê xweyê mebest e)


gayet

Gayet misafirperver birisidir.


gayret

Az bir gayretle bu işin üstesinden gelinebilir.

Bi hewleke hindik mirov dikare ji heqê wî karî derkeve.

Hemşehrilik gayreti.


gayret dayıya düştü

Gayret dayıya düştü, bu işe sen el atmasan, olmayacak.

Êdî bû xîret, eger tu dest navêjî vî karî wê çênebe.


gayretlenmek

xîret lê xistin, xîret hatin (yekî), bi xîret bûn


gayri

êdî, ji bilî, ji derî, xeynî, dujna, dijn

ne, xeyrî (ev tê pêşiya rengdêran û wateya nebûnê dide)


gayri iradi

derî vînî, nevînî, neîradî, bêyî hemd û amad, bêhemdî, ji bêhemdî


gayri kabili şifa

baş nabe, rihet nabe, pak nabe, şîfa nabîne


gayri mezru

beyar, şûv, neçandî (erda neçandî, ne cotkirî)


gayri muntazam

bêpergal, bênî zam, serobero, nemûntezam


gayri safi mili hasılat

Berhema Navxweyî ya Nesafî - ji bo aboriya her welatekî diyaredyeke bingehîn e. Ew tê wateya: nirxa giştî ya hemî mal û xizmetguzarîyê ku di salekê de li dewletê têne hilberandin. Mercek pêşwext ev e ku hilberîn li hundurê welêt be. Ger hemwelatiyek li dewletek din karsaziyê dike, mal û karûbarên wî li Berhema Navxweyî ya Nesafî zêde nakin û ji ber vê yekê jî tê de nayên hesibandin.


gayri tabiî

nesirûştî, dersirûştî, ji sirûştê der, ne tabiî


gayri vazıh

ne aşkera, ne fesîh gayur xweyxîret, xîretdar


gayzer

geyzer, germavk (di herêmên volkanik de kaniya ku jê av û hilma germ dertê)jêo/m


gaza basmak

pêlî gazê kirin (ji bo gazdana amyarên motordar)


gazaba uğramak

rastî xezeba (yekî) hatin, rastî xişma (yekî) hatin, li xezeba (yekî) rast hatin


gazaba gelmek

lê hatin xezebê, lê rabûn, lc hêrs bûn, tê hilanîn


gazozağacı

Bu söylediğin gazoz ağacı.


gazel

şakil, kewş, kewş û kewaş (pelê daran ku payîzê ji guliyên wan diweşin xwarê)


gazel okumak

bi gotinan (yek) papo kirin, ewiqandin, (yek) dan girêdan


gazeliyat

(piraniya xezel) xezeliyat; di dîwana helbestvanekî de beşa xezelan


gazeteci

rojnamesaz (kesê ku rojnameyê dide derxistin


gazi

xazî (di îslamiyetê de kesê ku li dijî neyar şer dike an jî şer kiriye)

xazî (insanê ku dewlet dide komutan û bajarên ku li hemberî neyar têkoşiyane û bi ser ketine)

xazî (kesê ku ji şer sax û serketî vegeriyaye)


gazışı

ronigaz (roniya bêyî bandoreke termik ku ji ber xwe ve tê âlim)


gazlamak

gaz dan (erebeyê) , pêlî pêlika gazê kirin

revîn (argo) :gazla! :biteqize! biqeşite!


gazlanmak

gaz pê re çêbûn (ji ber xwarin û tiştên wisa bi yekî re gaz çêbûn)


gazojen

gazojen (amraza ku pêadeyeke şile an jî hişk dikin gaz)


gazolin

gazolin (cureyek sûtemeniya herîkbar ku ji dawerivandina petrola xam tê bidestxistin)


gazsız

Gazsız bir fitil getir.


gebe kalmak

bi zarû bûn, bi hemîle man, avis man, jê hemîle man, jê avis man, bi hemle gerîn, ber girtin, pê bihurîn


geberme

sekitîn, cihimîn, behicîn, kewitîn, ijbûn (ji bo heywanan)


gebermek

geber bûn (ji bo mirovan), sekitîn, cihimîn , cehemî bûn, behicîn, kewitîn, qewitîn, ij bûn

gebersin

bila geber bibe, bila bisekite, lingê min di zik de.

At gebermiş


gebertilmek

hatin sekitandin, hatin kewitandin, hatin cihimandin, hatin behicandin


gebertme

sekitandin, kewitandin, cihimandin, behicandin


gebertmek

sekitandin, kewitandin, cihimandin, behicandin, ij kirin

Köpeği geberttiler.


gebre

gebre (lûfikê pirçîn ku pê hesp tîmar dikin)


gece

şev (ji çûna ava ya rojê û heyanî hilhatina wê)

Gece uyumalı, gündüz çalışmalı.

Divê mirov bi şev rakeve, bi roj jî bixebite.

şevbihêrk, şev, şevar (civîna şahînetkirina tiştekî)

Kına gecesi.


gece bekçisi

pawanê şevê, nobedarê şevê, hesas, heshes, notirvanê şevê, pasvanê şevê, qerewêlê şevê


gece feneri

Gece gözü kör gözü.


gece işçiliği

(ê ku) bi şevê xewê li xwe diherîmîne (yê ku bi şev diziye dike)


gece kuşu

şevgerîn (kesê ku ji gera şevê hez dike)

xewherîmî, şevlêgeriyayî (kesê ku xew lê herîmiye)


gece sefası

şevgeş, pêçekê dêwaran (Mirabilis jalapa)


gece yarısı

nîvê şevê, nîvşev, bedl (ev wiha tê bikaranîn bedla êvarê bedla sibehê, gava mêvan hatin bedlek şev çûbû)


gece yatısına gitmek

şeva xwe lê derbas kirin (bi şev, li malekî wekî mêvan man)


gececi

şevdêr, şevder, şeveder (kesê ku erka wî ya kar bi şev e)


geceki

şevkî, şevînî (tiştê ku bi şev tê çêkirin)


gecekondu

kolît, şevnişîn, şevava, şevdanî, xaniyê neqanûnbar


gecekondu gibi

wekî koxikê ye, eynî koxike (xaniyê ku wisa serobero ye)


gecekondulaşmak

Şehir gecekondulaşmış.


gecelemek

şeva xwe li (cihekî) kirin, şeva xwe li (cihekî) derbas kirin

Bu gün sizde geceleyeceğim.


geceler gebedir

ca heta serê sibehê çend teqle li dinyayê dikeve, dar dikeve kes nizane berê wê bi ku de ye


geceleri

Geceleri ağlar dururdu.

Her şev dest pê dikir ji xwe re digiriya.


geceleyin

Geceleyin bir ses doydum.


geceli

Geceli gündüzlü çalışacak mısınız?


gecelik

şev, şevanî (miza ku ji bo şevekê tê dayîn)

Otelin geceliği beş milyon.


geceyi geçirmek

şeva xwe lê bihurandin, şeva xwe lê derbas kirin


geceyi gündüze katmak

bi şev û roj xebitîn, şeveroj xebitîn (bêatlebûn xebitîn, hewl dan)


gecikme

veman, wexirîn, gîro, texilîn, derengîman, derengman

Trenin on dakika gecikmesi.


gecikmek

veman, wexirîn, dereng man, derengî man, gîro bûn, texilîn, bi derengî ketin


gecikmeli

vemanî, derengîmanî, biderengî, bivemanî


geciktirilmek

bi derengî hatin xistin, hatin vemandin, hatin wexirandin


geciktirme

wexirandin, verastin, derengîkirin, biderengîxistin, girokirin, texilandin


geciktirmek

wexirandin, texilandin, verastin, derengî kirin, bi derengî xistin, vemandin, giro kirin


gedik

qul, qulçik, qulêr, qewar, qawêr, ka rik, baxor, qulik û qawêr, qul û qewar (di cihekî de şûna xerabûyî, pelaştî

Duvardaki gedik.

Bu gedikten de kurtulsak ne iyi.

diranketî, dirankêrh (kesê ku diranên wi kêm in)

Düşman çemberini yarıp gedik açtılar.


gedik kapamak

qul girtin, qui û qawêr girtin (ji bo rewşa kesê ku hin pêwîstiyên xwe yê biçûk dabin dike)


gedikleri tıkamak

qul girtin, qui û qewar girtin (peşi li ber qewimîna tiştê ku nay£n xwestin girtin)


gedikli

Eve gide gele evin gediklisi olduk.

Hingî em çûn û hatin em jî bûn yekî ji male.


gedilmek

ko bûn (ji bo kêr, tevşo û alavên wekî wan)


gel keyfim gel

Bu serin harman yerinde gel keyfim gel.


gelayana gelmek

Çalgıcılar birdenbire sustu, herkes şaşırmıştı, kimse padişahın birdenbire galeyana gelmesinin sebebini bilmiyordu.

Sazbend ji nişka ve ker bûn, her kes behitî mabû, lê kesî sebebê rabûna kela padîşah nizanibû.


gelberi

dirgan (a ku pê tenê dexlê tên berhevkirin)

çengal (a ku pê guliyên daran ditewîn da ku wan bikesixînin)


gele

di leyza tewlayê de gava ku zara nayê tê gotin


gelecek

bê (tiştê ku ji aliyê demê ve di dema bê de bibe, biqewime)

Gelecek yıl.

Gelecek hafta.

sibêroj, ayende, dahatû, paşeroj, pêşeroj, diwaroj, dûroj, mandî, pêşedem, pêşende, paşroj, wêbê, bêtî, dema bê paşnayî (îstiqbal), misteqbel

Geleceğimiz hakkında o karar veriyor.


gelecek hazırlamak

du kevr dan ser hev, jê re mal û hal kirin


geleceği varsa göreceği de var

ji bavê xwe bê minet e, ji ba bavê xwe de bêminet e


gelen

hatî, tê ((kes an jî heybera ku kare hatinê dike)

tîrêja ku ji derekê tê û dikeve ser eyneyê an jî cîsmekî şefaf


gelen ağam giden paşam

ya Elo kir ya Welo kir, ji min re qet ferq nake


gelen gideni aratır

ê nû hat me yê kevn bi bir anî, me ev dît ê paşîn bi bir anî, xerab dîtin qenc bi bîr anîn


gelenek

nerît, gerdîş, kevneşop, bastan, dab, qewat (anane)


gelenekçi

gerdîşperest, kevneşoperest, bastanparêz, adetperest


gelenekçilik

gerdîşperestî, kevneşoperestî, bastanparêzî, adetperestî


gelgel

elmas an jî derzi ya ku bi porê xwe ve dikin


gelin

bûk (keça ku ji bo zewacê hatiye xe milandin û amadekirin an jî jina ku nû ze wiciye)

bûk (jina ku bi riya zewacê tevîalbatê bûye)


gelin alayı

xêl (ji bo mêr û jinan tev) berbû, berbûk, berbûrî (ev hersê ji bo jinan tenê), xweydînî (ji bo mêran)


gelin almak

qîz xwestin, keç xwestin, qîz dîtin (ji kur re keç xwestin)


gelin hamamı

şa hineta keça ku beriya daweta wê bi sê çar rojan li hemame te kirin


gelin yazmak

Bulgurlu'ya gelin mi gidecek?

Ebussuut efendinin gelini gibi.

Qey tu jina mele yî tu wisa xwe dinixêmî?


gelince

bana gelince


gelincik

afyon, xaşxaş, bûkanî, bûkik, gulebûk, xecxecok, xecîcok, batînok, xilinzer, sersork, şeqşeqo

balevank, rawirekî ji famîla kûzan, ku çena wî zirav e û biçûçikî ye

Cûreyekî masiyekî ku di şibe marmasiyan û goştê wî tê xwarin


gelini ata bindirmişler ya nasib demiş

bûk siwarê hespê ye kes nizane rizqê kê ye, bûk siwarê hespê ye kes nizane nesîbê kê ye, bûk siwarê hespê ye hefsar li destê Mistê ye kes nizane nesîbê kê ye


Ermeni gelini gibi kırıtmak

dibê qey tu pêlî hêkan dikî (tu wisa giran î)


gelinlik

İnsan ihtiyarlandığını gelinlik kızlardan anlıyor.

Mirov pîrbûna xwe ji keçikên bûkînî fêm dike.

hêram, kincê bûkan tiyê, cilê bûkantiyê, kirasê bûkaniyê

qûmaşê ku bi kêrî çêkirina cilê bûkantiyê tê

xama (qîza ku hatiye danê, keça xama ya bermirad)


gelinlik etmek

Bizim gelin hâlâ gelinlik ediyor.


gelinçiçeği

gulenîsan, nîsan (Fritillaria imperialis)


gelip geçici

hatiye wê here jî (ji bo tiştê ne timî, demî)

Bunlar gelip geçici günlerdir, bu sıkıntılar da bitecek.

Wê ev roj jî derbas bibin, çawan hatiye wê wisa here jî.


gelip geçmek

lê bûn (ji bo demeke kin li cihekî, meqamekî bûn)


gelip çatmak

Emeklilik günleri gelip çattı.


gelir vergisi

baca dahatê, baca derametê geliş hatin (awa û karê hatinê)


geliri sezmek

pejna (yekî) kirin, hisa (yekî) kirin, bêhna (yekî) kirin


gelişigüzel

kinemine, kerambera, serabera, serobero, çawalêhato, eletexmînî


gelişkin

gihaştî, gihayî, gihîştî, kelbeng (ji bo mirovan)


gelişme

kawdan, werar,vegeşîn, geşedanî, pêşveçûn, peresîn


geliştirilmek

bi pêş ve hatin birin, bi pêş ve hatin xistin


geliştirim

di amadekirina senaryoyê de qonaxa di navbera puxte û kitkitan de


geliştirme

geşepêdan, perisandin, pêşxistin, pêşvebirin,

Ülkelerini hayli geliştirdiler.

Welatê xwe êpê bi pêş ve birin (an jî bi pêş xistin).


gelme

Avrupadan gelme bir televizyon.

İyi bir aileden gelme.


gelmiş geçmiş

Gelmiş geçmiş en büyük şair.

Şairê herî mezin ku heta roja îro hatiye.


gem almamak

bi gurê nekirin, bi gotina (yekf) ne kirin


gemi adamı

ehlê keştiyê (kaptan, muretebat, efser û hwd ku di keştiyê de dixebitin)


gemi aslanı

ê ku ne bi kêrî defê tê ne bi kêrî zumeyê tê


gemi azıya almak

serî jê stendin, hesp serî ji siwarê xwe stendin

serî ji hev stendin, her kes ji bajarê xwe xeber dan (guhdarî ya hev û din nekirin)


gemi karaya oturmak

keştî tê de asê bûn (gava ku gemî di aveke tenik de di axê de rûdine)


gemi leşi

termê keştiyê (keştiya ku noqî aye bûye)


gemi yatağı

tengava keştiyan (ku keştî xwe tê de distrînin)


gemleme

gemkirin, lixabkirin, lagamkirin, liwankirin


gemlemek

gem kirin, lixab kirin, lagam kirin, liwan kirin

gem kirin (gem li dev xistin, nehiştin ku yek tiştek bitifîqîne)


gemlenmek

hatin gemkirin, hatin lixabkirin, hatin lagamkirin, hatin liwankirin


gemli

lixabdar, lagamdar, gemdar, bigem, bilagam, bilixab


genel

giştî, gelemperî (bi rewşa serveyî tevayî)

Piyasanın genel durumu iyi sayılmaz.

Rewşa gelemper a piyaseyê ewqas ne baş e.

giştî (wek nasnav ku rayeyên mezin di hundirhê xwe de dihewîne)

Genel müdür.

tevayî, giştî, gelemperî, umûmî (cıh an jî heybera ku her kes dikare jê siûd wergire)

Genel kitaplık.

giştî, gelemper (tiştê ku di dawiya gelemperiyê bi dest hatiye xistin)


genel af

efuya giştî, efûya gelemper, azadaniya giştî


genel görüşme

li hevrûniştina giştî, amojkariya giştî, hevbîna giştî


genel kadın

qehpika alemê, jina her kesî (qehpik, orispî)


genel kurul

civana giştî, civana gelemperî, komcivîn


genelkurmay

serpiriştiya giştî ya leşkerî, serkana giştî ya leşkerî


genellikle

bi pirranî, bi giştî, bi tevayî, bi gelemperî


geniş

fireh, gole (tiştê ku berahiya wî pir e, dijraberê teng)

Geniş yol.

fireh (tiştê ku ji rewşa asayî bêhtir tiştan digire hundirê xwe)

Geniş oda.

fireh, berfireh, balûpal (tiştê ku sî norên wê berfireh e, zeringiya wê mezin e)

Geniş anlamlı bir kelime.

bêhnfireh, rihet, dilfireh, xweymûsemaha

Geniş adam.

Geniş iş alanlarına sahip bir ilçe.


genişlemek

Oda genişledi.


gençleşmek

nûjen bûn, nû bûn, teze bûn (gava ku saziyek endamên xort û teze bi gire nava xwe)

ciwan bûn, cihan bûn, xort bûn (çaxê ku yek xuyanga xwe nû dike, xort xuya dike)

Saçlarını kesince gençleşti.

ciwan bûn, cihan bûn, xort bûn (ji nû ve bi xwe ve hatin, bi zend û bend bûn)


gençleştirmek

nûjen kirin, nû kirin, teze kirin (gava ku saziyek endamên xort û teze digire nava xwe)

ciwan kirin, cihan kirin, xort kirin (çaxê ku yek xuyanga xwe nû dike, xort xuya dike)

Kısa saç seni gençleştirdi.

ciwan kirin, cihan kirin, xort kirin (ji nû ve bi xwe ve hatin, bi zend û bend bûn)


gençlik

ciwanî, xortanî, xortayî, cihanî (dijraberê kalîtiyê, pîrîtiyê)

ciwanî, xortanî, xortayî, cihanî (dewra di navbera xa matî û kal û pîrtiyê yê mirovan de)

Kürt gençliği.

ciwanî, xortanî, cihanî (helwesta yekî ciwan)

Gençliğimi kapının önüne koyup içeri giriyorum.

Ez xortaniya xwe datînim ber şêmûgê û dikevim hundirû.


gençten

Ev sahibi gençten bir adamdı.


gergef

tarik, gergef, neqşe (tara ku li serê nexş dikin)


gergin

şidandî, vezelandî, vamitî, veziliyayî, rakêşayî, rakêşandî

lihû, hilû, dûz, neqermiçî (ji bo ten û canê mirov ku hîna qermûçek lê neketine)

Kadın bilmem kaç yaşında, ama yüzü hala gergin.

Jinik nizanim çend salî ye, lê rûyê wê hêjî hilû ye.

Arkadaşımın karısıyla ilişkileri gergin.


gerginleşmek

dêredêrî bûn, nexweş bûn, li bar bûn, li hev zivir bûn

Uluslararasi ilişkiler gerginleşti.


gerginleştirmek

hêrsoyî kirin, rageşî kirin, hêrsa () rakirin

dê redêrî kirin, nexweşî kirin, li bar kirin


gerginlik

nexweşîtî, giranî, libarbûnî, dêredêrîtî, rageşî, girjî

Aralarında gerginlik var.


geri

İki adım geri gel, bir adım ileri git.

Durak evimizin biraz gerisinde.

Ağlarsa anam ağlar gerisi yalan ağlar.

Ku bigirî diya min dê bigirî, jê pê ve derew e kes nagirî.

Gerçeği budur, gerisi masal.

Sen işi bana bırak, gerisini düşünme.

Tu vî tiştî ji min re bihêle, wekî din meraq meke.

dûmahîk (beşa tiştekî ku li dawiyê ma ye)

Yazının gerisi gelecek sayıda yayınlanacak.

Dûmahîka nivîsarê heftiya ku bê dê were weşandin.

Artık geride özleyeceğim hiç bir şey yok.

Êdî li paş tiştekî ku ez bêriya wî bikim nîn e.

paşî (ji bo ajelan ku pê pîsiyê xwe der dikin)

Geri düşünce.

Bu saat beş dakika geri.

Geldi geri gitti.

Geri git.

Geri dön.


geri adım atmak

palan qelaptin, li gotina xwe poşman bûn


geri almak

Parayı ondan geri aldı.

Arabayı biraz geri alsan iyi olur.

jê stendin (ji destê dijmin xelas kirin)

Ülkeyi düşmandan geri aldık.