tütsülemek

pixûr şewitandin (cihekî bi dûyê pixûrê dagirtin)

dan ber dû, li ber dû girtin (ji bo xurekên mîna goşt û masî)


tüttürmek

kişandin, kulpandin (ji bo nêrgile, cigare, pîpo)


tütün

Tütün kokuyorsun.


tütün ekmek

titûn danîn, titûn çandin, titûn li erdê xistin


tüy

konik, pûrt, pûrtik, tûk (bi giştî ji bo firindeyan)

pirtik, pirçik (pirtika li ser rehik, mêwe û pot û pertalan)


tüy düzmek

pirç hêşîn bûn, pûrt hêşîn bûn (fi bo heywanan)

cil û bergen pak li xwe kirin (ji bo mirovan)


tüy siklet

hespê ku di hindiktirîn kîloyê de dikeve pêşbaziyê


tüylendirmek

bi pirç kirin, bi pûrt kirin, bi pirtik kirin


tüyleri diken diken olmak

Tüylerim diken diken oldu.

canê (yekî) bijû dan, pirçûlaskî bûn, muçirkî bûn, pirçûk dan (ji ber tirs û sermayê)

mûyê (yekî) bûn mîna şûjinan, mûyê canê (yekî) çik bûn, mûyê () gizir bûn, pirçûk (yek) hilanîn, mû li canê (yekî) bûn şûjin, mûyê canê (yekî) gijgijîn, li (yekî) ecêb çêbûn


tüymek

fîsikandin, fiskirandin, fizirandin, xwe qelizandin, rafizirîn, qelizîn, revîn (argo)


ucu bucağı olmamak

ne serî bûn ne binî bûn, ne serî hebûn ne jî binî

O ucu bucağı olmayan ovalar.

Ew deştên ku ne serî û ne jî bind wan hene.


ucu ortası belli olmamak

(iş için) ne serî ye ne binî ye (ji bo karê ku zehf e)


ucube

sosret, sodret, zehar (tiştê pir seyr, tiştê ecayîb)

sosretok, seyronek, ecêbok (kesê pirr seyr)


ucun ucun

Ucun ucun arabaya baktı.


ucunda ölüm bulunmak

Ne yapalım ucunda ölüm yok ya!


ucunu kaçırmak

serî ji dest hatin berdan, serî ji dest derketin


ucuz

erzan (ji bo tiştê ku bi kedeke hindik bi dest tê xistin)

Ucuz bir başarı.


ucuz alan, pahalı alır

erzan kirî heban çirî, erzan kiro, himban diro


ucuza kapatmak

li ber avê kirîn (pir bi erzan kirîna malekî)


ucuza çıkmak

ketin karê (gava mirov tiştekî bi erzanî dide çêkirin)


ucuzcu

erzanfiroş (kesê ku malên xwe kêmbiha difiroşe, erzan difiroşe)

erzankir (kesê li malên erzan digere ji bo ku bikire)


ucuzdur vardır illeti, pahalıdır vardır hikmeti


ucuzluk

terzanî (enzîlat, damping; biuameleya qanûnî dewra erzaniyê)


ufacık

qicikî, biçûçik, qicûcik, kiçikî, hûrikî


ufak

qicik, hûr, hûrik, kiçik, qij, qic, qincik, liwîr, biçûçik

Ufak ev.

biçûk (kesê ku ji aliyê jî û temen ve hîn biçûk e)

Ufak bir ameliyatla kurtulacaksın.


ufak tefek

Kapımda ufak tefek bir kadın duruyor.


ufak çapta

li gor çapana xwe, li gorî eslê xwe hîn biçûk


ufaklı

hûrik (tiştê ku di hundirê wê de teneyên hûrik û biçûçik hene)


ufaklık

qico, çûço, çûro, çûrê (ji bo zarokan, di gava denglêkirinê de)


ufakça

hûrikî, hûrhûrkî, hûrikokî, qicûcokî, qucîcankî, biçûçikî


ufalama

pişirandin, herîstandin, hûrandin, hûrkirin, surandin, şifirandin, herîşandin, hewirandin, pizirandin, firikandin, gelifandin, firidandin, firdikandin, perisandin, merisandin


ufalamak

pişirandin, herîstandin, hûrandin, hûr kirin, surandin, şifirandin, herîşandin, hewirandin, pizirandin, firikandin, gelifandin, firidandin, firdikandin, perisandin, merisandin


ufalanma

pişirîn, pizirîn, firikîn, surîn, gelifîn, firidîn, firdikîn, herîşîn, şifirîn, hûrbûn, hewirîn, perisîn, merisîn


ufalanmak

pişirîn, pizirîn, surîn, firikîn, gelifîn, firidîn, firdikîn, hûr bûn, hewirîn, herîşîn, şifirîn, perisîn, merisîn


ufalmak

civitîn, kişîn hev, çûn hev, kişîn ser hev, çûn ser hev


ufarak

Üst katta ufarak bir oda var.


ufkunu genişletmek

ware bînahiya xwe zêde kirin, hîn bêhtir agahî û nêrîn bi dest xistin


uflayıp puflamak

kirin ufîn û kufîn, kirin ufînî, kirin ufeuf


ufunetlenmek

axivîn, ragirtin, kêm girtin (ji bo birînan)


ukalâca

lewçeyane, ûqeleyane, bi lewçeyî, bi pirbêjî, bi teqayî, bi ûqeleyî


ukde

kul, kul û derd (tiştê ku di hundirêirov de dibe derd)


ulah

Ûlah (navê gelê xwecihê Romanyayê ku Tirkên Osmanî li wan danîne)


ulak

peyamber, rewan, xeberdox, peyk, xeberdar, teter


ulama

biservekirin, lêzêdekirin, îlavekirin, zotkirin

lê zêdekirî, biservekirî, qertafkirî, zotkirî


ulamak

bi ser ve kirin, lê zêde kirin, îlave kirin, zot kirin, qertaf kirin


ulanmak

lê hatin zêdekirin, bi ser ve hatin kirin, hatin îlawekirin, hatin zotkirin, hatin qertafkirin


ulaşılmak

hatin gihandin, hatin gihîştin, hatin ragihandin


ulaşmak

İp karşıya ulaşmıyor.

Nehirler denizlere ulaşıyor.

Çem dikevin deryayan (an jî çem tevî deryayan dibin).


ulu

bilind, jorîn, mezin, gir, berz (ji bo tiştên berbiçav)

Ulu dağlar.

mezin, gewre (ji bo kesên ku giramî ji wan re tê kirin)


ululamak

girisandin, mezin girtin, mezin hesibandin


ululuk

Ama kul özünü alıp insan benzeyişinde doğarak ululuğunu bir yana bıraktı. İnsan biçimine bürünmüş olarak ölüme, çarmıh üzerinde ölüme bile boyun eğip kendini alçalttı.

Lê belê wî mezinahiya xwe ji xwe xist, xasîtiya xulam stand û bû mîna mirovan, di şiklê mirovan de xuya bû. Wî xwe nizim kir, îtaet kir û çû mirinê, heta çû mirina li ser xaçê.


ulumak

zûrîn, kûzîn, zûkîn, ûzîn (ji bo gur, çeqel û kûçikan)

orin (ji bo mirovan, gava ku pir digirin)


ulusal konsey

civata neteweyî, civatmilet, konseya milî


ulusallaştırmak

neteweyî kirin, gelemperî kirin (neteweyîkirina dem û dezgehan)


ulûfe

ulûfe (miziya ku Osmaniyan ji sêehan carekê dida leşkerên kapikulu û hin erkedarên seray û dewletê)


ulûfeci

di nav yeniçeriyan de sinifeke siwarî ya leşkeran


ulûhiyet

ûlûhiyet, baweriya yek xwedatiyê, wesfê xwedantiyê


umacı

behovan, behokvan, hûkovan, kuleşûtikvan, ew kesê ku jibo xapandinê basê tiştên xirab dike re dibêjin weke ku zarokan pê bixapîne


umacı gibi

(tişt an jî kesê) zişt û kirêt, bêmirês, qebîh


ummadığın taş baş yarar

kevirê ku mirov jê hêvî nake jixwe ew serê mirov dişkêne


ummak

fikir jê kirin, jê fikir kirin, fikra () kirin, guman kirin, texmîn kirin


umudunu kırmak

dilê (yekî) jê sar kirin, hêviya (yekî) jê şikandin


umulmadık

qet jê hêvî nekirin, (me ) hîç jê hêvî nedikir, nehêvîkirî


umur görmüş

di karên girêng de mayî (ji bo kesê kamil û dinyadîtî)

xweytecrûbe, dinyasanî (kesê ku tecrûbcya wî pir e)


umursamaz

xemok, xemsar, behbûr, guhnedêr, xemnexur, paxavpêneker (kesê ku bala xwe an jî girîngiyê nade tiştekî)


umut

hêvî, umîd, mefer, awat, umûd, ût û umûd

hêvî, umîd (tişt an jî kesê ku vê beste dide)


umut etmek

hêvî kirin, umîd kirin, çav lê bûn, çav li rê bûn


umutlandırma

hêvîdarkirin, bihêvîkirin, meferdarkirin, umîdwarkirin


umutlandırmak

hêvîdar kirin, umîdwar kirin, meferdar kirin, bi hêvî kirin


umutlanma

hêvîdarbûn, bihêvîbûn, umîdwarbûn, meferdarbûn


umutlanmak

hêvîdar bûn, umîdwar bûn, bi hêvî bûn, meferdar bûn


umutlu

hêvîdar, bihêvî, bimefer, meferdar, umîdwar, biumîd, pirumûd, umhudxwaz


umutsuz

bêhêvî, bêmefer, bêumîd, bêumûd, bêût û umûd


un ufak etmek

hûroxango kirin, hûrhêra kirin, helhelî kirin, kirin piç û parî

kirin xirxirk (ji bo şikandina hestî û tiştên wisa)


un ufak olmak

bûn xirxirk (jibo şikestina hestî û tiştên wisa hişk)


unluk

genime arvan (genimê ku ji bo hêranê hatiye paqijkirin)


unutkan

bîrok, bîrsar, bîrker, bîrkor, bîrereş, bîrjiyan, xweşbîr


unutkanlık

bîrokî, bîrsarî, bîrkerî, bîrkorî, bîrereşî, bîrsarî


unutmak

ji bîr kirin, ji bîra (yekî) çûn, ji hişê (yekî) çûn

Bu çiçeğin adını unuttum.

ji bîr kirin (ketin rewşeke ku mirov nikaribe tiştekî bike)

Onun yaptıklarını unuttum.

Yardım bekleyenleri unutmayalım.

Em kesên ku li hêviya alîkariyê ne ji bîr mekin.


unutulmak

ji bîr bûn, ji bîr çûn, hatin jibîrkirin


uranus

Ûranûs (li gorî dûrahiya ji Rojê rojgerka heftemîn e di

salan de gera xwe ya li dora Rojê temam dike)


uranyum

ûranyum, elementeke ku nimroya wê ya atomê


usa vurmak

dan bûr û gumanan, dan aqilan, dan hişê xwe, avêtin aqilan


usandırma

bêzarkirin, zivêrkirin, zebirandin, acizandin, acizkirin, canzerîkirin


usandırmak

bêzar kirin, zivêr kirin, zebirandin, acizandin, canzerî kirin, aciz kirin, viz kirin


usanılmak

hatin bêzarkirin, hatin zivêrkirin, hatin acizkirin


usanma

bêzarbûn, zivêrbûn, zebirîn, canzerîbûn, acizîn, acizbûn, vizbûn


usanmak

kerixîn, bêzar bûn, zivêr bûn, zebirîn, canzerî bûn, acizîn, aciz bûn, viz bûn


uskuru

xane, niqirik, kirtik (ên di ciwate û sominan de)


ustalık

hostetî, hostayî, ostatî (destbikêrî, hunenverî)


usul

Yeni usul şiirimiz.

Her işin bir usulu var.


usul usul

hêdî hêdî, bi hêdîka, bi qayde, bi semt, bi semtika


usulsuzca

bi bêrêyî, bi bêrê û rêzan, bêqayde, bêusûl


utancından yere geçmek

erd qelişîn pê de çûn, ji şerman rûyê (yekî) nedan, rûyê (yekî) çûn erdê

Utancımdan yere geçtim.


utandırma

şermandin, fihêtandin, şermezarkirin, şermîkirin


utandırmak

şermandin, fihêtandin, şermezar kirin, şermî kirin, dan şermê

dan şermandin, dan şermezarkirin, dan fedîkirin


utangan

şermok, fediyok, fedok, fedîker, şermelûd, şermker


utangaç

şermok, şermoke, şermîn, şermende, fediyok, fêdok, fedîker, şermelûd, şermker, fedîkar, fihêtkar


utangaçlık

şermokî, şermoketî, şermînî, şermendetî, fediyokî, fedokî, fedîkerî, şermelûdî, şermkerî, fedîkarî, fihêtkarî


utangaçlık erkeğe hayasızlık kadına yakışmaz


utanma

şermkirin, fedîkirin, fihêtkirin, şermîbûn


utanmak

şermezar bûn, şermî bûn, bi ber xwe ketin

şerm kirin, fedî kirin, fihêt kirin (di maneya zivêrbûnê û rûnedanê de)

Dillerinin ucuna gelen kötü kelimeyi kullanmaktan utanırlardı.

Şerm dikirin ku wê peyva xerab a ku dihat ser zimanê wan bibêjin.

Birbirimizle konuşmaktan utanıyorduk.

Me şerm dikir ku em bi hev re bipeyivin.

birinin yerine utanmak


utanmazca

bêşermane, bêfediyane, bi bêfihêtî, bi bêarî


utanmazlık

bêşermî, bêfedîtî, bêfihêtî, şermnekirî, rûmelextî, rûhişkî, rûşûştîbûn, rûçelaqî, rûqayîmî, bêarî, nixayî


utanç duymak

jê şerm kirin, jê fedî kirin, jê fihêt kirin, şêlihîn


utarit

Merkûr, Ûtarîd (rojgerika ku hêrî nêzî rojê


uyan

Tiştûmiştên wek gem, lixav yên ku li hespan tên kirin.


uyandırmak

pê xistin, vê xistin, vêsandin (ji bo çira, lemba, soba û tiştên mîna wan)


uyanık

bêdar, bîrbir, çavvekirî, hişvekirî, zîrek


uyanıklık

bêdarî, birbirî, çavvekirtî, jîrtî, zîrektî


uyanma

hişyarbûn, pêhisîn (ketina rewşa zanebûna bi tişt û rastiyan)


uyanmak

hişyar bûn, pê hisîn (ketina rewşa zanebûna bi tişt û rastiyan)

zane bûn, hişyar bûn (xelasiya ji nezaniyê)


uyaran

Kahve uyaran bir maddedir.


uyarınca

Kanunlar uyarınca.


uydu

dûvelang, dûvik, pêgirtî, peyk (kes an dewleta ku bi hinên din ve girêdayî ye)


uydulaşmak

bûn peyk, bûn dûvelang, dûvelangî bûn, bûn pêgirtiyê (yekî)


uydurma

rikibandin, guncandin, gurivandin, lihevanîn, lêanîn


uydurmak

rikibandin, guncandin, lê anîn, gurivandin, li hev anîn

bi dest xistin, peyde kirin, temîn kirin


uydurukçu

derewgo (kesê ku tiştan li hevtîne û wan dibêje)


uydurulmak

hatin rikibandin, hatin guncandin, lê hatin anîn


uygar

Uygar bir toplum.

şareza, medenî (ji bo kesê çandyar, xwende û bikêr)

Uygar bir insan.


uygarlık

şarezatî, şaristanî, şarezayî, şaristaniyet, medeniyet


uygulama

Sepan (Di komputergeriyê de ji bo bernameyên biçûk)


uygulayım

teknîk (azına sepîna karekî bi awayekî rast)


uygulayım bilimi

teknolojî (agahiya teknîkê ya anına li karekî)


uygun

guncer, guncan, pêketî, seza, guncaw, bihingam, munasîb

Uygun bir şekilde.


uygun düşmek

Bu işler bize uygun düşmez.


uygun görmek

guncan dîtin, reza lê dîtin, munasîb dîtin, lê reza dîtin


uygun olmak

li hev bûn, lêk bûn, li gorî bûn, lê hatin


uygunsuz

neguncan, nelirê, nepêketî, nelibar, nebihingam, nemunasîb, nelihevkirî, lihevnekirî, nelihevhatî


uyku

İyi uyku.

Kış uykusu.

Ölüm uykusu.


uyku durak

(yok veya uyku nedir bilmeden) ne xew ne hew


uyku gözünden akmak

çavê (yekî) ji xewan venebûn, ji xewan ketin


uyku gözüne girmemek

xew neketin çavan, xew neketin çavên (yekî)


uyku kestirmek

çavên xwe germ kirin, çav nerm kirin, çav germ kirin


uyku sersemi olmak

bêhişî xewê bûn, tatî xewê bûn, gêjî xewê bûn


uyku tutmamak

xewa (yekî) nehatin, xewherîmî bûn, xew nekirin


uykusu kaçmak

xewherîmî bûn, şev lê gerîn, xew lê firm

xewa (yekî) nehatin (ketin qilqalê, endîşe kirin)


uykusu olmak

xewa (yekî) hatin, çavê (yekî) çavên xewê bûn


uykusunu almak

xewa xwe stendin, xewa xwe girtin, xewa xwe kirin, têrxew bûn


uykuya dalmak

di xew re çûn, ketin xewê, bi xew ve çûn


uymak

Ayakkabı ayağına uydu.

Kravat ceketine uyumuş.

Sizin kurallarınız bize uymuyor.


uysal

pindirî, sernerm, hêmin, rûnerm, milayîm


uysallık

pindiritî, hêminî, rûnermî, sernermî, mulayimî


uyum

Uyum yasaları.


uyum sağlamak

lê rikibîn, lê gurivîn, ketin ser kurm û kirasê (yekî)


uyuma

nivîn, xewkirin, xewîn, xewtin, razan, raketin


uyumlu

rikibandî, gurivandî, guncandî, lihev, lihevhatî

Uyumlu olmak.


uyumluluk

rikibandîbûn, gurivandîbûn, guncandîbûn, lihevî, lihevhatîbûn


uyumsuz

nelihev, nerikibandî, negurivandî, neguncandî


uyumsuzluk

nelihevî, lihevnatîbûn, nerikibandîbûn, negurivandîbûn, neguncandîbûn


uyur

gezer xewger, xewgerok, şevgerok, şevger


uyutmak

sivik kirin (sivikkirina êş, derd, keder û tiştên wisa)

xewandin, nivandin, kirin xewê, di xew re kirin, xewisandin


uyutulmak

hatin nivandin, hatin xewandin, hatin xewisandin


uyuz

gir, girû, keno (keno ji bo ajelan e) , gewrik (ev dikeve serê mirovan)

peltek, pelt, girûlek, tiral (kesê ku ne şipl e)


uyuz böceği

kêzika ku dibe sedama nexwe şîna girbûnê


uyuz kapmak

bi gir ketin, gir hilanîn (ji bo nexweşînê)


uyuz olmak

îmana (yekî) jê çûn, kiftê (yekî) jê çûn, ruhê (yekî) jê çûn, jê hêrs bûn

Bu adama uyuz oluyorum.


uyuzlaşmak

Koyun uyuzlaşmış.


uyuşmak

li hev kirin, çûn ber hev, li hev hatin, bi hev ketin, li hev bûn, li hev guncîn, li hev gurivîn, li hev rikibîn


uyuşmazlık

Kan uyuşmazlığı.


uyuşmazlık çıkmak

mixrikî çêbûn, geleşe derketin, îxtilaf derketin


uyuşturma

lihevanîn, lihevguncandin, lihevgurivandin, lihevrikibandin


uyuşturmak

li hev anîn, li hev guncandin, li hev gurivandin, li hev rikibandin


uyuşturucu

tevzîner, tevizder, kêfdêr (tiştê ku mirov ji tevgerê û ji ramanê bi paş ve dihêle)


uyuşturucu maddeler

madeyên kêfdêr, madeyên narkotik (madeyên mîna esrar, eroin û morfînê)


uz

Az olsun uz olsun.

dûr, bêhtir di çîrokan de di maneya " dûr" de tê bikaranîn


uzak

dûr (tiştê ku di navberê de demeke dirêj heye)

Uzak bir gelecekte.

Böyle işlerden pek uzaktır.

Ben bu işi çok uzak görüyorum.

Sizinle uzak işlerden bahsedeceğiz.

Em dê bi we re ji tiştên ji hev cuda behs bikin.

Fazla uzaklara gitme.


uzak durmak

xwe jê dûr dan, jê dûr sekinin, xwe çepeve kirin


uzaklaşmak

jê dûr bûn, bi dûr ketin, xwe jê dûr kirin


uzaklaştırmak

jê dûr kirin, bi dûr xisitn, bi dûr xistin

Çocuğu ateşten uzaklaştırın.

Onu okuldan uzaklaştırdılar.


uzaktan yakından

ne qenc ne xerab, ne ji nêzik û ne jî, ji dûr ve


uzamak

Boyu uzadı.

İşimiz çok uzadı.

hatin, dirêj bûn (ji bo dirêjbûna por, rî û tiştên wisa)

Saçım uzamış.


uzanık

ramedayî, ramedandî, paldayî, raketî, veketî


uzanılmak

hatin ramedandin, hatin dirêjkirin, hatin palvedan, hatin veketin


uzanmak

ramedîn, ramitîn, xwe dirêj kirin, veketin, pal dan, vetelîn, vezelîn, dirêj bûyîn

Çarşıya kadar uzandım.

Su kenarında ağaçlar uzanıyordu.

Kedi uzanamadığı ciğere murdar der.

Devê rovî nedigihîşte tirî digot mîrato çiqas tal e.

Ablasının penceresine bir daha uzandı.

Careke din xwe dirêjî paceya eta xwe kir.


uzatma

(serê xwe, milên xwe, piyên xwe) têrederxistin, dirêjkirin


uzatmak

Saç uzatmak.

serê xwe, milên xwe, piyên xwe) tê re derxistin, radan, ramedandin

Kapıdan başını uzattı.

Kızım şekerliği amcana uzat.

Keça min şekirdankê dirêjî apê xwe bike.

İpi uzattı.

Uzatmayalım.


uzay

valahî (valahiya bêsînor ku hemû cismên asîmanî tê de ne)


uzlaşık olmak

lihevhatî bûn, lihevkirî bûn, lêkhatî bûn


uzlaşmacı

levayîxwaz, lêkayîxwaz, lihevker (kesê ji aliyê lihevkirinê)


uzlaşmak

li hev hatin, li hev kirin, li êk kirin, li êk hatin, li hev selihîn, li hev keys bûn, li hev sêwirîn


uzlaştırıcı

lihevhêner (kesê ku lihevhatinê tîne pê)


uzlaştırmak

li hev anîn, li êk anîn, li hev rast kirin, li hev selihandin, li hev keys kirin, li hev sêwirandin


uzun

dirêj (tiştê ku mesafeya wê pir e, riya wê pir diajo)


uzun boylu

bejnbilind, bejndirêj, bibejn û bal, qamdirêj


uzun eşek

babîtan (Li herêma serhedê, gundê hevirzong û zagzaga Erdîşê dibêjin 'babîtan xweş babîtan', direvin destê xwe didin ser pişta yê ewil û xwe davêjin ser pişta yê herî dûr)


uzun menzilli

Uzun menzilli top.

Uzun menzilli uçak.


uzun uzadiya

bi dorfireyî, bi dûvdirêjî, bi awayekî kûr û dûr, dûr dirêj, dûvdirêjk


uzunlamasına

dirêjkî, ramedankî, remtandî, bi dirêjayî, pehnkî


uç

Bıçağın ucu.

ser, qozî, nûk (niqteya dawîn an jî ya serî ya tiştekî dirêj)

Yolun ucunda köy göründü.

çim, serçimk, gupik, tepik, pompil, monik, lîçik, çipik, serik

Meme ucu.

serhed (bi giştî di dema dewletên tirk de navê eyalet û sancaxên li serhedan)


uç beyi

mîrê serhedan (erkedarê ku li serhedan ji rêveberiya leşken û şarwerî berpirs e)


uç beyliği

mîritiya serhedan, vatiniya uç beyi an jî meqamê wî

sancaxa ku di bin fermanrawa uç beyi de ye


uç vermek

serî dan (ji bo kînor, pizrik û tiştên mîna wan)

zîl dan, aj dan, zîl avêtin, serî derketin (ji bo riwekan)

Yaralarım uç verdi.


uçan kuşa borcu olmak

deynê çivîka çolê tenê lê tune bûn (di bin deynan de man)


uçan kuştan medet ummak

ji herkesî hêvî kirin (serî lêdana her riyê ji bo xelasiya ji destengiyê)


uçkun

Ateş uçkunu.


uçkur

doxîn, torkî (ji bo şal, şalwar, derpê û yên nola wan), aşûjin (ji bo çewal û ferdi kan)

doxîn (ji bo şehwet û pêwendiya zayendî)


uçkuruna gevşek olmak

ji doxîna xwe re sist bûn, derpê di nav pê de bûn, doxîna (yekî) di nav est û piyên (wî) de bûn


uçkuruna sağlam olmak

ji doxîna xwe re mezbût bûn, derpê li ser dil şidandî bûn


uçmak

firîn, hilfirîn, bi hewa ketin (ji bo balafir û tiştên wekî wan) fûrîn (ji bo tiştên ku dibin gaz an jî dûkel), perwaz kirin

çilmisîn, mixeyirîn (bo tiştên ku rengên wan pê re diqelibe)

firîn (ji cih rabûna tiştekî, ji ber ba û tiştê wisa)


uçucu

fûrek (tiştê ku dikare bikeve rewşa gaz û dûkelê)


uçuk

Ahmet, benzi uçuk biriydi.

Uçuk bir gülümsemeyle.


uçuklamak

Dudaklarım uçuklamış.


uçuklaşmak

çilmisîn, mixeyrîn, tewifîn, reng avêtin


uçup gitmek

birq û birîsk lê xistin, winda bûn, lê xistin çûn


uçurmak

Uçurtmayı uçurdu.

Kurşun kulağını uçurmuş.

O kadar hızlı sürüyordu, arabayı uçuruyor zannederdin.

Wisa zû diajot te digot qey wê difirîne.


uçurtma

firfirok, bafirok, bafirik, kolare, balafirok


uçurum

dûlêr, kendal, hendef, qerqez, zerîf, terîş, terezîn, hevrezan

Aralarında büyük uçurum var.

Di navbera wan de cudahiyeke mezin heye.


uçuşa yasak bölge

herêma nefirine, herêma ji firînê re qedexekirî


uçuşturmak

firikandin udî ûdî, ûdjen (lêderê amûra ûdê)


uğramak

rê pê xistin, pê de çûn, bi (cihekî) ketin, rê bi ser xistin, riya xwe pê xistin, serî lê dan, serî lê xistin

di nav re bihurîn, di ber re derbas bûn, tê re çûn

Sesle birlikte herkes dışarıya uğradı.

Bi bihîstina deng re her kes ji hundirû derkete der.


uğratmak

tûşî (tiştekî an jî kesekî) kirin, lê qirase kirin, lê rast kirin


uğraş

koşan, kêferat, xebtûkoş, bilî, mijûlayî, meşqûliyet


uğraşılmak

hatin koşandin, hatin bilandin, hatin lebikandin


uğraşma

kêfirîn, koşîn, bilîn, bilîbûn, lebikîn, têkoşîn, pêmijûlbûn, pêdeketin, jêvenegerîn


uğraşmak

bilî bûn, bilîn, pê de ketin, pê mijûl bûn, kêfirîn, lebikîn, kêferat kirin, xerikîn, xebtûkoş kirin (ji bo lêxebitina bi ser xistina karekî)

Çocuk kuzuya sigara içirmeye uğraşıyordu.

Zarok pê mijûl dibû ku cixare bi berxikê bide kişandin.

kêfirîn, koşîn, di ber dan (xebata berdewamî ya li ser karekî)

Ne kadar uğraştıysam da beceremedim.

Ez çiqas pê bilî bûm jî ez bi ser neketim.

pê eleqedar bûn (dem û çaxê xwe di ber tiştekî de derbas kirin)

Be adam yeter, senle mı uğraşacağız?

İşleri güçleri babamla uğraşmak.

Îş û karê wan ew e bela xwe di bavê min didin.

Düşmanla çok uğraştık.


uğraştırma

koşandin, bilandin, lebikandin, xerikandin


uğuldama

dimîn, gumîn, zimîn, zimzimîn, wîzîn, xumîn (ji bo guh û serî)


uğuldamak

kirin wîzîn, kirin orîn, wizînî kirin, orînî kirin, zimzimîn (ji bo bayê)

kirin dimîn, kirin gumîn, kirin zimîn, kirin wîzîn, zimzimandin, kirin xumîn, dimînî kirin, gumînî kirin, zimînî kirin, wîzînî kirin, xumînî kirin (ji bo guh û serî)


uğultu

wîzînî, dimînî, gumînî, xumînî, zimînî, zimzimî, himûgum, wîlwîl, fîqîn (ji bo bayê)


uğultulu

biwîzîn, bidimîn, bigumîn, bizimîn, bixumîn, bivizîn


uğur

uğrunda ölmek

di ber (yekî) de mirin, di oxira (yekî) de mirin

oxir, yom, qidoşî, vexêr, wum, pênaw, wayîk

yom, qidoş, oxir, biwar (tiştê ku tê bawerkirin ku xwediyê vê wesfê ye)


uğur böceği

kêzxatûn, sosîn, sosik, xalxalok, kêzika hacê, kêzika xalo, xalxalk (Coccinella septempunctata)


uğursuz

bêyom, şemet, bedyom, bêoxir, bêqidoş, şom, şewm, bêpêûpar, bêwayîk, bêwa, bûwum, felekreş, mûdî, peşkbireş, serxure, pîreş, şûm, pîşk, çift, pûşîl, bêmeymenet


uğursuzluk

bêyomî, şemetî, bedyomî, bêoxirî, bêqidoşî, şomî, şewmî, bêpêûparî, bêwayikî, bêwatî, şewmî, bûwumî, felekreşî, mûdîtî, peşkbireşî, serxuretî, pîreşî, şûmî, pîşkî, çiftî, pûşilî, bêmeymenetî


uğut

xwarinek e ku genimê zîldayî dikelinin û jê çêdikin


uşakkapan

cureyek sîsyarika gurî, ku tê bawerkirin zarokên di pêçekan de dibe


vaat etmek

newîn dan, wehd kirin, peyman dan, belên dan, soz dan


vaatini tutmak

li ser soza xwe sekinîn, wehda xwe anîn cih


vaatte bulunmak

soz dan, soz û bext dan, soz û qerar dan, belên pê dan


vadesi gelmek

wextê (yekî) hatin (ji bo hatina wexta mirina yekî tê gotin)


vadi

gelî, dol, dolik, çet, nal, nihaî, zixur, newal


vaftiz etmek

tehfîl kirin, mêrûn kirin, imad kirin, babtîs kirin


vagon restoran

Loqanteya vagonî ku ji bo xwarindayîna ji mişterîyan re hatîye dîzaynkirin.


vaha

wahe (devera çandinî an jî ya warbûnê li biyabanan)


vahi

Bu vahi bir hayal.


vahvahlanmak

bi ber ketin, dil pê şewitîn, heyfa xwe lê anîn, wax [[wax kirin


vahşi orman

daristana mezin, ku piyên mirovan bi navê neketiye


vakanüvis

dîroknivîs, bûyernivîs, weqanivîs (di heyama Osmaniyan de kesê ku bûyer dinivîsandin, dîroknivîsê dewletê)


vakarlı

Vakarlı bir insan.


vaki

bûyî, çêbûyî


vakit

Gözümü açtığım vakit saat on ikiyi geçiyordu.

Gava min çavên xwe vekirin saet ji dozdehan derbas dibû.

çax wext (saetên ku ji bo tiştekî hatiye veqetandin an jî demên ku mirov tê de hin tiştan dike)

Yemek vakti.

Vaktin bilginleri.

debar, qewet (ji aliyê diravî ve derfet)

Onun bu kadar para vermeye vakti yok.

Di qeweta wî de ku ev çend pere bide tune.

Şimdi gitme vakti.

Gideceğiniz vakit bana haber verin.


vakit geçirmek

pê wexta xwe derbas kirin, pê mijûl bûn, pê çaxê xwe bihartin, pê ewiqîn


vakti gelmek

çaxê mirina (yekî) hatin, wexta (yekî) hatin, li ber mirinê bûn


vaktini almak

di ber (yekî an karekî) de man, (karek) li ber (yekî) dirêj bûn


vaktini şaşmamak

wexta xwe şaş nekirin, wextê xwe derbas nekirin


valide sultan

walîde siltan, dêsiltan, dêmîr (di dema Osmaniyan de ji diya siltana re dihate gotin)


valilik

parêzgarî (meqamê parêzgar û hemû daîreyên fermî ku girêdayî wî meqamî ne)


vals

vals (cureyek besteya ku tenê ji bo lêdanê hatiye amadekirin


vantilâtör

bakêş, vantîlator (ji bo amyarênotordar)


var sayım

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre varsayım.


var saymak

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre varsaymak.


vara yoğa

Vara yoğa küfrediyor.


varak

wereq (pele tenik ê ku ji kutandina zêr, zîv an jîadeyên din tê bidestxistin)


varaklamak

wereq kirin (xemilandina bi zeliqandina wereqeyan)


varakçı

wereqker (pîşekarê ku bi wereqeyan xemlan çêdike)


varda

dîqat bike, xwe bide alî, hay ji xwe hebe


vardiya

vardiya (nobeta ku di keştiyan de tê girtin)


vardiyacı

berdêlvanî (ji bo kesê ku bi coq û berdêl dixebite)


vareste

wareste, filitî, rizgarbûyî, rehabûyî, xelasbûyî


varı yoğu

mal û hal, mal û menal, saman, hebûn, serwet

Varımı yoğumu bu yolda harcadım.


varidatçı

erkedarê ku dahatên dewletê bi rê ve dibe


varıncaya kadar

heta bigihîje (tiştekî) televizyona varıncaya kadar her şeyini satı=heta bigihîje televizyonê her tiştî firot


variyet

hebûn, hebûnî, dewlemendî, zengînî, halxweşî


variyetli

dewlemend, zengîn, maldar, xweyhebûn, halxweş


varlık

Canlı varlıklar.

Varlık birliği


varlık içinde yaşamak

di nav hebûnê de jiyîn, di nav hebûnê de mezin bûn


varlıklı

dewlemend, zengîn, dewletî, xweyhebûn, maldar, halxweş


varlıkta darlık çekmek

di xela xinê de bûn (ji ber hin sedeman ji malên xwe sûd wernegirtin)


varmak

Köye akşama doğru ancak varabildim.

Yaşı elliye vardı.

Elim varmaz ayvasına narına.

Secdeye varmak.


varsayılan

jixweber, standard, wekî ku heyî, eyarên ku di pêşiyê de hene, taybetmendiyên ku di halê xwe yê pêşîn de hatine danîn

Varsayılan ayarlar.

Varsayılan boyut.


varsın

Varsın söylesin.

Haydê varın yare söyleyin.


vasat

navinc, naver, nîvane, navînî, navincane, navincî, hawe,


vasıta

Vasıta olmak.


vasıtasıyla

bi navberiya, bi navbeynkariya, bi wesiteya


vasıtasızlık

bêamrazî, bêalavî, bênavgînî, bêwesitetî


vatandaşlıktan çıkarılmak

ji welatiyê derxistin, ji hemwelatiyê avêtin (an jî, ji welatiyê hatin derxistin)


vaveyla kopmak

qîrin dest pê kirin, bûn waweylê, bûn qîrewir, bûn qîjewîj


vay haline

delîl li halê yekî bûn.``ger bûkê karê malê nekira, delîl li halê wê bû``

guneh gunehingê yekî bûn.“ger tu bi destê wî zalimî bekevî guneh gunehingê te“


vazgeçilmek

dev jê hatin berdan, jê hatin qerandin, jê hatin feraxetkirin


vazgeçme

têborîn, devjêberdan, jêqerîn, jêgerîn, feraxetkirin, destjêkişandin, destjêberdan


vazgeçmek

tê borîn, tê bihurîn, dev jê berdan, jê qerîn, jê gerîn, feraxet kirin, dest jê kişandin, dest jê berdan, dest jê şûştin


vazife etmek

ji xwe re kirin erk, ji xwe re vatinî zanîn, wezîfe zanîn


vazife görmek

erka xwe berdewam kirin, vatiniya xwe domandin, wezîfe berdewam kirin


vazifelendirilmek

hatin erkedarkirin, hatin peywirdarkirin, hatin wezîfedarkirin, hatin biwezîfekirin


vazifelendirme

erkedarkirin, wezîfedarkirin, peywirdarkirin, vatinîdar kirin


vazifelendirmek

erkedar kirin, wezîfedar kirin, peywirdar kirin, vatinîdar kirin


vazifeli

erkedar, peywirdar, vatinîdar, wezîfedar


vazifesinden olmak

ji erka xwe bûn, ji peywira xwe bûn, ji wezîfeya xwe bûn


vazifeşinas

wezîfeşînas (kesê ku bi erka xwe ve girêdayî ye)


vaziyet almak

li berê rabun, li dij rabûn, li hember derketin


veba

ji hin nexweşînên ajelan re jî weba tê gotin


vedalaşmak

xatir xwestin, ji hev xatir xwestin, xatirê xwe jê xwestin


vefalı

Filankes yekî qunêtî ye, kengê were bajêr miheqeq pirsa zarokan dike.

Filankes yekî qunêtî nîne, tu halê wî pirs bikî ew e, yan na tiştek ji wî hêvî meke!


vefat etmek

wefat kirin, wefîtîn, rehmet kirin, emrê Xwedê kirin


vehmetmek

bedgumanî kirin, dilxuşûşî kirin, dilreşî kirin


vekillik

bervedarî, bervedêrî, birîkarî, spartedarî, wekîltî


vekâlet

Ji erebî وِكَالَة (wikāla), têkildarî vekil.

bervedarî, bervedêrî, birikarî, spartedarî, wekîltî, wekalet


velet

weled, pîç weled (gava ku berê xwe didin zarokan)


velveleci

wîrwîro, pirxuroş (kesê ku pir welweleyê dike)


velût

Velût bir yazar.


venüs

Gelawêj, Stêrka Þivanan, Zuhre, Nahid, Nah, Venûs (piştî Merkûrê rojgerka herî nêzî Rojê ye)


ver yansın

bi navê ketin, dan ber xwe (bi awayekî xedar), dan navê


ver yansın etmek

bi navê ketin, (bi awayekî xedar) ser û binê hev kirin


verem

jana zirav, êşa zirav, beynûtî, şerbê, werem, tuberkuloz


verev

goşekî, navrankî (birîna tiştekî ji goşeyekî ber bi goşeyê din ve)


vergilendirmek

bacdarî kirin, bac jê stendin, bac avêtin serê


verile

fermanname (di daîreyên fermî de fermana dayîna diravan)


verimli

berdar, biber, bêrdar, hilberdar, berhemdar, bijûndar, birişt, astem, bihasil


verip veriştirmek

dan ser hev û din, pê de çûn, dan navê, hatin ber dev gotin


vesaik

(piraniya wesîqe) belge, palpişt, wesîqe


vesikalı

biwesîqe, wesîqedar (jin a ku di kerxaneyê de bi destûra dewletê dişixule)


vesikalık fotoğraf

wêneyê wesîqe (ku ji bo belgeyê pêwist dike)


vesile

Bu vesileyle.


vesile bulmak

li hincetan gerîn, li bahaneyan gerîn, bahane dîtin, sebeb ditin


vesvese

dilxuşûşî, bedgumanî, dilreşî, gergdilî, wehm, waswase, tasûwas


vesveseli

dilxişûş, bedguman, dilreş, dilwaswas, waswasok, biwasewas


veterinerlik okulu

dibistana dambijîşkî, dibistana veterineriyê


veya

Kavun veya karpuz.

Sen, ben veya başkaları.


vezir

ferz, ferzîn, wezîr (di leyza setrencê de)


veznedarlık

li banka, buro û hwd cihê ku wezne lê ye


vıcıklamak

lostikî kirin, avşoqî kirin, avloqî kirin, çelepeyî kirin


vıcıklaşmak

tebiqîn, meliqîn, avşoqî bûn, lak bûn, lostikî bûn, çelepeyî bûn, avloqî bûn


vıcıklık

lostikî, çelepeyî, çelepetî, sistî, nermokî


vıcırdamak

kirin wîçînî, wîçewîç kirin (ji bo çivîkan)


vidala

Çermê debaxkirî ya mozikê ku pê çente û pêlav têne çêkirin.


vidalanmak

hatin cerkirin, hatin borxîkirin, hatin vîdekirin


vidaları gevşemek

xwe berdan, xwe ranegirtin û pir kenîn (argo)


vido

vîdo, leyz, leystik (duqatkirina pere an jî hejmara ku di leystikê de hatiye qezenckirin)


vido çekmek

teklîfkirina duqatkirina pere an jî hejmara di leystikê de


vietnamlı

Vîetnamî (tiştê ku xweserî Vîetnamê an jî eleqedarî wê ye)


vikont

vîkont (li welatên Rojavaasnavekî diavbera baron û kont de)


vilâyet

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre vilayet.


vınlamak

kirin vingînî, vingeving kirin, vingînî jê çûn, vingînî jê hatin

Kulağım vınlıyor.


viraj

fetlanek, fetlonek, fetlok, fetl, çivane, çivang, newîn, vîraj


viraj almak

li fetlonekê zivirîn, li fetlanekê li ba ketin


virajlı

bifetlanek, bifetl, bifetlonek, bivîraj, fetlonekî, fetlanekî, fetlokî, çivaneyî, çivangî


virajsız

bêfetl, bêfetlonek, bêfetlanek, bêçivane, bêçivang, bêvîraj


viran etmek

wêran kirin, dêris kirin, dêrisandin, xopan kirin, xopandin


viran olmak

wêran bûn, dêris bûn, kambax bûn, xopan bûn


virgül

bêhnok, dabir, rawestbêhnok, xalebêhnok, vîrgul


virt

vartan vartan (pir tekrarkirina tiştekî)


vırt zırt

Vırt zırt bize geliyorlardı.


vitir

fitr (sê rikaet nimêja ku piştî eşayê tê kirin)


viyak

waqînî, wîqînî (dengê ku gava zarok digirîn derdixin)


viyaklamak

waqîn, wîqîn, kirin waqinî, waqewaq kirin


viyola

viyola, alto (amûreke jîdar ku ji kemanê mezintir e)


viyolonsel

viyolonsel (amûreke jîdar ku ji viyolayê mezin û ji kontrbasê biçûktir e)


viyolonselist

viyolonseljen, lêderê viyolonsele, viyolonselîst


vızıldamak

kirin vizînî, vizeviz kirin, kirin wîzînî, vizînî jê hatin, wîzînî jê çûn, wîzînîjê hatin


vızır vızır

li ser hev, bi bêatlebûnî, heb ji hebê neqetîn


vizite

vîzîte (li nexweşxaneyê ğera bijîşkan a li nav nexweşan ji bo muaynekirinê)

vîzîte (ji bo vêuayneyêizeya ku didin bijîşk)


vizon

vizon (tiştê ku ji kurkê vê ajêlê hatiye çêkirin)


vişne

fişne, işne, albalû, wîşne, darwişne, dara fişneyê (Cerasus vulgaris)


volfram

wolfram, elementeke ku nimroya wê ya atomê


volkanik

Volkanik arazi.


voyvoda

voyvoda (nasnava ku Osmaniyan didan mîrên Eflak û Buxdanê)


vur patlasın, çal oynasın

ji usûlê derxistin, ji adet derxistin (ji bo kêf û zewqê)


vurdum duymaz

paxavneker, guhnedêr, behbûr, guhfire, bêxîret


vurdum duymazlık

paxavnekerî, guhnedêrî, behbûrî, guhfiretî, bêxîretî


vurdurmak

dan lêxistin, dan lêdan, dan hingaftin, dan jendin


vurgulamak

bi kirp gotin, kirpandin, dîqeta mirovan kişandin ser tiştekî, li serê sekinîn, tiştekî derxistin pêş, cext birin ser


vurgulu

Vurgulu bir konuşma.


vurgun vurmak

lê xistin, (bidestxistina mal û milk bi riyên nerewa)


vurma

hingaftin, lêdan, lêxistin, kutan, gemişandin


vurmak

hingaftin, lê dan, lê xistin, kutan, gemişandin

Başına vurdu.

lê xistin (ji bo dengderxistinê tiştek li tiştekî xistin)

Kapıyı vurmadan içeri girdi.

tê ketin, ketin, belav bûn, şewq dan (bandor û tesîra tiştekî heta cihekî çûn)

Güneş parça parça içeriye vuruyor.

Elimi duvara vurmuşum.

Dördü ikiye vurursak sekiz eder.

Tahtaya cila vurdu.

Duvara boyayı vurdu.

kirin (tiştekî), xistin (tiştekî), avêtin (tiştekî)

Ellerine kelepçe vurmuşlar.

Kendini deliliğe vurmuş.

lê dan (ji bo çikilandina tiştên bibir û sertûj)

İğne vurmak.

Damga vurmak.

deng derxistin, deng dan, jendin, jenandin

Adam parayı vurmuş

Ayağını yere vurdu.

(bi çek) lê xistin, hingaftin, (birîndar kirin kuştin)

Kömür başına vurdu.

Güneş başına vurmuş.

serma lê xistin, qeşa lê xistin, zîpik lê xistin

Kalbim öylesine vuruyor.

Ona piyango vurmuş.

Jê re piyango derketiye, an jî piyango je re lê xistiye.

Ağacın gölgesi duvara vuruyor.

Yatağını sırtına vurup yola düştü.


vurmalı çalgılar

amûrên jenî, amûrên postî, amûrên lêdanî


vuru

pitpit, hilavêtin, lêxistin, lêdan (pitpitîna dil)


vurucu güç

yekîneya nîşangir (di saziyeke şarwer de)


vurulmak

hatin hingaftin, hatin kutan, hatin lêxistin, hatin lêdan, hatin gemişandin


vurunmak

li xwe kirin, xwe nuximandin, cil wergirtin


vuruş

Serbest vuruş.


vuruşma

lihevxistin, hevjenîn, hevjendin, hevjend, lihevdan, pevçûn, qewxekirin, qirênkirin


vuruşmak

li hev xistin, li hev dan, qewxe kirin, qirên kirin


vuzuh

aşkerebûna wateyî (di vegotinên niviskî û devkî de)


vücuda gelmek

berceste bûn, qewimîn, çêbûn, hatin mêracê, hatin wicûdê


vücudunu ortadan kaldırmak

ji navê rakirin, serê (yekî) li tehtekî xistin, serê (yekî) di av re kirin, kuştin


vükelâ

(piraniya wekîl) di dema Osmanıyan de wezîr û wuzaret


vülgarize

Vülgarize yayınlar.


ya bu deveyi gütmeli ya bu diyardan gitmeli


ya deve deveci ya deve üstündeki hacı

hostenecar razê wekî her car Xwedê yek e dergeh hezar


ya devlet başa ya kuzgun leşe

ya têrek mewij ya kelemekî tûj, ya em dê bidin ya em dê bistînin


ya herrü ya merrü

dan navê, ya hero ya mero, an hero an mero


yaban arısı

mozeqirtik, pîzag, pizang, zerqetik, mozebeş meşen zerik (Vespa vulgaris)


yaban gülü

şîlan, şîlavk, gula derewîn, gula hirçê (Rosa canina)


yaban havucu

zirgizêr, gizêrek, birûm (Pastinaca sativa)


yaban kedisi

givir, pisîka kovî, pisinga kelemê (Felis silvestris)


yabana atmak

di pişt guhê xwe re avêtin, qîmete nedanê

Bu sözlerimi yabana atamazsın.

Tu nikarî van gotinên min di pişî guhê xwe re biavêjî.


yabana gitmek

xerîban kirin, dan xeriban (ji bo keçan)


yabancı

biyan, bêgan, biyanî, namo, begane baboyî, xerib, ecnebi (ji bo kesên ku ji miletekî din in)

biyan, bêgan, biyanî, xerib, nenas (kesê ku mirov wî nas nake, nizane bê kî ye)

biyan, began, xerib ıp ku ne ji heman celebî ye)

Ben bu işin yabancısıyım.

nenas, biyan, xerib (tiştê ku ne xweserî kesekî an jî derekê ye)

Yabancı arabalar buraya park edemez.

Erebeyên nenas li vir nikarin park bikin.


yabancı gelmek

ji (yekî) re biyan hatin (an jî nehatin), jê re xerib hatin (an jî nehatin)


yabancı gibi durmak

mîna biyanan sekinîn, wekî xerîban sekinîn, jê fikare kirin


yabancı saymak

(yek) biyan hesibandin, (yek) xerib hesibandin, xerib dîtin


yabancılamak

xeribî kirin (ji xwe nehesibandin, biyanî dîtin, xerib dîtin)


yabancılaşma

biyanîbûn, bêganebûn, namobûn, yaboyîbûn, xeribbûn


yabancılaşmak

biyanî bûn, bêgane bûn, namo bûn, yaboyî bûn, xerib bûn


yabancılaştırma

biyanîkirin, bêganeyîkirin, namoyîkirin, yaboyîkirin, xeribkirin


yabancılaştırmak

biyanî kirin, bêganeyî kirin, namoyî kirin, yaboyî kirin, xerib kirin


yabancılık

biyanîtî, bêganî, namotî, xerîbî, xeribîtî


yabancılık çekmek

(tê de) xeribî kişandin (tiştek) jê re zor hatin


yabancısı olmak

xerîbê (tiştekî/ bûn, nezanê (tiştekî) bûn, nas nekirin


yabani

pesarî, kovî, yabanî, çolî, beyanî, hov (ji bo mirovan)

zir, derewîn, yawanî (riwekên ku li çol û pesaran ji ber xwe ve şîn dibin) bol


yabanıl

pesarî, kovî, kûvî, yabanî, hov, hovik (ji bo mirovan)

zir, yawanî, derewîn (riwekên ku li çol û pesaran ji ber xwe ve şîn dibin)


yabanlık

cil û bergê ku di rojên girîng de li xwe tê kirin


yad eller

biyanistan, xerîbî, xurbet, welatê xerîban û xurbetê


yadırgama

lêrûneniştin, lomandin, biyanî dîtin, xweşnedîtin

lê girtin (Min rast negotibe li min negire! Ez tirsîyam!)


yadırgamak

lê rûneniştin, lomandin, biyanî dîtin, xweş nedîtin, hînî (tiştekî) nebûn


yadsınmak

hatin mandelekirin, hatin şerandin, hatin înkarkirin


yafa

yafa (celebekî portakalan e, portekalên Yafayê)


yafta

navhildan^([çavkanî hewce ye]), navtêhildan^([çavkanî hewce ye])


yahu

osmanî یاهو (yāhū), ji erebî يَا (yā) + هُوَ (huwa). Hevreha azerî yahu.

Sadece küçücük bir beyaz yalan, yahu.

Ji bo îfadekirina rehmê jî tê emilandin.

Zavallı adama biraz şefkatli davran, yahu.

Malneketa bila halûhereketên te yên li ber wî hinek bişewqat bin!


yahudi baklası

baqilê pisîkan, baqilê tehl, talîşk, zirbeqle


yak

yaq (cureyek gayan ku li Asyayê peyde dibin (Bos grunniens)


yaka

berstûk, beştik, berstû, bersitok, sivang, sikur, sikûn, pîst, stûkur, paskur, berestû, beskurk, pastûk

Yakasından tuttu.


yaka bir tarafta, paça bir tarafta

Binêre yaka bir tarafta paça bir tarafta.


yaka silkmek

destê xwe avêtin pêsîra xwe û jê re hayê kirin


yakadan atmak

pêsîra xwe jê weşandin, pêsîra xwe jê xelas kirin


yakalama

qefaltin, girtin, firstiqandin, qefandin


yakalamak

Kolunu sımsıkı yakaladı hişk bi milê wê girt.

qefilandin, qefandin, berdest kirin, destgîr kirin, derdest kirin (ji bo girtina sûcdaran)

Onu kapıda yakalayıp konuştular.

Li ber derî ew sekinandin û pê re axivîn.

di ser de girtin (yek di rewşeke ne xweş de dîtin)

lê werqilîn, qefaltin (li tiştekî wekî gotin, şêl û nîşaniyeke ku kesê sûcdar dide nîşan, rast hatin)

Yağmur bizi yolda yakaladı.

pê girtin (bi lêgerîn an jî tesaduf rastî yek an jî tiştekî hatin)

Onun zayıf damarını yakalamıştı.


yakalanma

Nezleye yakalanma.


yakalanmak

hatin girtin, hatin qefaltin, hatin firstiqandin

hatin destgîrkirin, hatin berdestkirin, hatin qefilandin (ji bo girtina sûcdaran)

Nezleye yakalanmak.


yakalatmak

dan girtin, dan qefaltin, dan firstiqandin

dan berdestkirin, dan destgîrkirin, dan qefilandin (ji bo girtina tawanbaran)


yakarı

(yakarış) lavayî, başkurî, lubelûb, bazgurî, berzûrî, niyaz


yakarma

lavakirin, başkurîkirin, rawerkirin, berzûrîkirin, lubelubkirin, niyazkirin


yakarmak

lava kirin, başkurî kirin, rawer kirin, berzûrî kirin, lubelub kirin, niyaz kirin


yakasına asılmak

bi pêsîra yekî girtin, dest kirin pêsîra (yekî), destê xwe kirin (an jî xistin) pêsîra (yekî), bi qirika (yekî) girtin


yakasına çökmek

li (yekî) pêstûrî kirin, pê kirin ser (yekî)


yakayı ele vermek

bi zimanê xwe xwe dan dest, bi zimanê xwe li xwe şahidî dan


yakayı kurtarmak

pêsîra xwe jê xelas kirin, bi qîç û pîlan jê xelas bûn


yakı

nêrebend, qîr û nêrebend, çeke, hecan, pitik, girêbend


yakıcı

sotîner, şewitîner, şewatek, şewitok, soter, sojer, agirnak, şewter


yakıcılık

sotînerî, şewitînerî, şewatekî, sojerî, şewterî, sûznak

Güneşin yakıcılığı.


yakılmak

Kına yakıldı.


yakım

Odun yakımı.

stran û kilama ku li ser bûyereke girîng hatiye gotin


yakımcı

stranbêj (kesê ku li ser kes û bûyeran stranan derdixe)


yakın

nêz, nêzik, nêzing, nêzdik (di dem û cih de)

nêz, nêzik, nezing (tiştê ku bi guherînên biçûk û ne girîng ji hev vediqetin)

Buna yakın bir söz söyledi.

nêz, nêzik, nêzing (ji bo tişt û kesên ku di nava wan de têkiliyek heye)

nêz, nêzik, nezing (j' bo tişt an kesan ku dirûvên wan bi hev dixe)

Kırmızıya yakın bir renk.

nêz, nêzik, nezing (tişt an kesê ku bûyîna wî nêzik e)

Yaşı seksene yakın.

Yakınımızda oturuyorlar.

nêz, nêzik, nêzing (ne dûr, nêzî cihekî, li ber)

Kapıya yakın oturdu.


yakın anlamlı

(kelimeler) peyvên nêzewate (peyvên ku wateyên wan nêzî hev in)


yakında

Siz yakında mı oturuyorsunuz?

Yakında görüşürüz.

Yakında mı geldiniz?

Hûn di van nêzan de hatin? dan ji nêzik ve, ji nêz ve.

Yakından bakılırsa, iyi görülür.

Eger ji nâzik ve lê bê nêrin, wê baş bê dîtin.


yakınlarda

Yakınlarda lokanta var mı?

Bu yakınlarda onu hiç gördün mu?


yakınlaşmak

nêzîk bûn, nêz bûn, nêzîkayî lê kirin, nêzikayî pê dan, nêzikî () bûn


yakınma

gazin, gazind, gazinde, gazine, gilî û gazin, fîrazvn

Kına yakınmışlar.


yakınmak

gazine kirin, gazind kirin, gazinîn, jarîn, gazin kirin, gilî û gazin kirin.

Kına yakınmak.


yakışık almak

pê ketin, lê şikîn (pê neketin, jê re şikestek bûn, dest nedan)


yakışıklı

bedew, ciwan, cindî, çeleng, tevnal, tîtal, terlan, lewend, zîba, hoşeng, qeşeng, camêr


yakışıklılık

bedewî, ciwanî, terlanî, tevnalî, tîtalî, cindîtî, çelengî, zîbatî, hoşengî


yakışmak

pê ketin, lê şikîn (lêhatin, xweş lê bi keys bûn)

Uzun saç ona yakışmış.

lê şikîn, li gorî bûn (tiştek munasîb dîtin)

Bu davranış sana yakışmıyor.


yakıştırmak

bi (yekî) xistin, li (yekî) şikandin, lê şikandin, pê xistin

babetî (yekî) dîtin, liyaqî (yekî) dîtin, liyaq jê re dîtin (tiştek xweş dîtin, mûnasîb dîtin)

Kızı oğlana yakıştıramamışlar.

Elbiseyi kendine yakıştırmış.

Bu sözleri kimse bana yakıştıramaz.


yaklaşık

nêzî, kêmzêde, pirhindik, teqrîbî, qeder


yaklaşılmak

nêzikî pê hatin kirin, nêzikayî lê hatin dan


yaklaşım

Bu konuya ilişkin yaklaşımı çok zekiceydi.

Helwesta wê/wî ya der heqê vê meseleyê de pir bi zîrekî bû.


yaklaşmak

nêzikî (tiştekî an kesekî) bûn, nêzî (tiştekî an kesekî) bûn, nêzîkayî lê kirin, nêzikî lê kirin


yaklaştırmak

nêzikî (tiştekî) kirin, nêzî (tiştekî) kirin


yakma

hinekirin, (hine) têdan, (hine) lêxistin


yakmak

Sigarasını yaktı.

şewitandin, sotin, darandin, vêsandin, sotî kirin, ayisandin, dadayî kirin (bi agir tiştek tune kirin)

Ağaçları yaktı.

Işığı yak.

qimandin, qemirandin, şewitandin (bi bandora germê tiştek xera kirin)

Pantolunu ütülerken yaktı.

peritandin, şewitandin (şewata ji ber tiştê ar û mir)

Biber ağzımı yaktı.

şewitandin (şewata ji ber vexwirina tiştekî ar)

Şarab içimi yaktı.

Bu kızın sevdası beni yaktı.

Evîna vê keçikê ez sotim (an jî evîna vê qîzê ez helandim).

Güneş çimleri yaktı.

Bugün güneş yakıyor.

qemitandin, ximximandin (ji ber tav û germê reşbûna tiştekî)

Güneşte vücudunu yaktı.

Soğuk rüzgâr insanın yüzünü yakıyor.

Canını yaktılar.

O evimi yaktı.

Yakıp kül etmek.

hine kirin, (hine) tê dan, (hine) lê xistin

Kına yakmak.


yalakalık yapmak

melaqî kirin, şelafî kirin, bi şelafî serî li ber çemandin


yalan mı?

qey vir e? qey derew e?, ma vir e?, qey bi viran e?


yalana şerbetli

virek, derewçîn, kûra viran (kesê ku pir viran dike)


yalancı

derewker, çilvir, virek, virker, derewçîn, derewbêj, derewîn, derewgo

Yalancı elmas.


yalancı pehlivan

kesê ku xwe di ber tiştan re dike û dawiyê pêk nayne


yalancı çıkarmak

(yek) derewçîn derxistin, (yek) virek derxistin, derewîn derxistin


yalancılık

derewkerî, virektî, virkerî, derewçînî, derewbêjî


yalancının evi yanmış, kimse inanmamış

agir bi mala virekan ketiye kesî bawer nekiriye, mala virekan xera bûye kesî bawer nekiriye


yalancının mumu yatsıya kadar yanar

vir sêwî ye, berî bi ku de kirine çûye, lê dawiya wê bihost û çar tilî ye, dawiya virê tune, dûvika derewan kurt e


yalancısı olmak

ji (yekî) derew ji (me) (vir) ji (wan) rast e


yalandan

Yalandan bir temizlik yaptı.


yalanı çıkmak

vira (yekî) derketin, derewên (yekî) derketin, dîlan ferikî berbû hetikî


yalanlama

derewandin, kezibandin, şerandin, tekzîb


yalanlamak

derewandin, kezibandin, şerandin, tekzîb kirin


yalanlanmak

hatin derewandin, hatin kezibandin, hatin şerandin, hatin tekzîbkirin


yalanmak

hatin balastin, hatin dalastin, hatin alastin


yalayıp geçmek

(ji bo ba, pêl û hwd) çerixand û derbas bûn, lê ketin û çûn


yalayıp yutmak

daxwarin (li hemberî gotineke ne xweş dengê xwe nekirin)


yalaz yalaz yanmak

Vücudu yalaz yalaz yanıyordu.


yalazlanma

geşbûn, gurbûn, xweşbûn, mêlîdedan, agirrabûn (ji bo agir)


yalazlanmak

geş bûn, gur bûn, xweş bûn, mêlîde dan, agir rabûn (ji bo agir)


yaldız

avzêr, tamzêr zêrav (pelên ji zîv, zer û teqlîdên wan madeyan)

tamzêr, zêrav (tiştên ku bi van tên xemilandin)


yaldızcı

avzêrker, tamzêrker (kesê ku karê zêravê û xemla bi pelên zîv, zêr û tiştên wisa dike)


yaldızlamak

avzêrî kirin, zêravî kirin, tamzêr kirin


yaldızlanmak

hatin avzêrkirin, hatin zêravkirin, hatin tamzêrkirin


yaldızlatmak

dan avzêrkirin, dan tamzêrkirin, dan zêravkirin


yaldızlı

avzêrî, tamzêrî, zêravî, avzêrîn, zêravkirî


yalelli gibi

tu dibêjî qey werîsê şixrê ye, eynî rojiya filehan e (ji bo kar, axaftina ku zêde diajo û mirovan zivêr dike, tê gotin)


yalı

yalî (kaşaneyên mezin ên ku li kersaxên avê hatibin ava kirin)


yalı ağası

fermandeyê ku bi parastina peravan re erkedar e


yalı uşağı

gedê peravan (ji bo kesên ku li peravên deryayê hatine dinyayê û mezin bûne)


yalın

sade, fesîh, fêmbar (ji bo gotin û nivîsan)


yalın ayak

pêxas, pêtazî, piyê xwas, piyê tazî, pêpetî


yalınç

sade, xwerû, saf (madeya ku tenêji hêmanekê hatiye pê)


yallah etmek

yelah [[yelah kirin, haydê [[haydê kirin


yalman

dev, ser (ji bo tiştên bibir, devê kêrê, sere derziyê)


yalnız

Tepedeki yalnız ev.

Ömrümde şehir içinde yalnız dolaşmamışım.

Ez di heyata xwe de li bajêr bi tenê negeriyame.

Kendisini yalnız İstanbul'a kadar götürecek parası vardı.

Bi tenê pereyê wê têrî dikir ku pê karibe here Stenbolê.

Giderim yalnız arkadaşlarımı isterim.

Ez dê biçim, lê ez hevalên xwe dixwazim.

sobe, şemîr (kesê bi tenê, ew bi xwe tenê)

tenê (kesê ku di têkiliyên civakî de bi tenê hatiye hiştin)


yalnızcı

tenahîparêz (ê ku alîgirî tenahiyê ye, tenêtiyê diparêze)


yalnızlık

tenêtî, teneyî, bitenêtî, bitenêbûn, bêkesbûn


yalpa vurmak

ji ber ba û pêlan li rast û çêpê lolibîn, şewişîn, lewlebîn


yalpalama

şewişîn, tewişîn, vetewişîn, şewşîbûn, şelişîn, beliqîn, lolibîn, lewlibîn


yalpalamak

şewişîn, tewişîn, vetewişîn, şewşî bûn, şelişîn, beliqîn, lolibîn, lewlibîn


yalpalatma

şewişandin, tewişandin, vetewişandin, beliqandin, şelişandin, lolibandin, lewlibandin


yalpı

navdeşt, mexerî (rasta di navbera du giran de)


yalpılı

tiştê ku aliyekî wê ji yê din qalind û bilindtir e


yaltak

(yaltakçı) şelaq, melaq, nandoz, çaplûs, lêbok, xweşxweşok, şalûs


yaltaklanma

meliqîn, melaqîkirin, şelaqîkirin, şalûsîkirin, çaplûsîkirin, lêbokîkirin, xwepêxweşkirin


yaltaklanmak

meliqîn, melaqî kirin, şelaqî kirin, şalûsî kirin, çaplûsî kirin, lêbokî kirin, xwe pê xweş kirin


yaltaklık

melaqî, nandozî, çaplûsî, lêbokî, şalûsî


yaltaklık etmek

melaqî kirin, şalûsî kirin, çaplûsî kirin, lêbokî kirin


yaltakçılık

şelaqî, melaqî, çaplûsî, lêbokî, şalûsî, nandozî


yalvarıp yakarmak

li ber (tiştekî) gerîn, pir lavayî kirin, riya Xwedê û pêxemberan ji berê girtin


yalvarma

lavayî, başkurî, bergerî, berzûrî, bazgurî, fîzar


yalvarmak

lavayî kirin, başkurî kirin, bazgurî kirin, berzûrî kirin, fîzar kirin, ketina bextê


yalvartmak

lavahî pê dan kirin, başkurî pê dan kirin


yalçın

Yalçın dağlar.

Yalçın bir araziden geçiyorduk.


yama

pîne, pate, riqa, perespan, pesan (ji bo karê pînekirinê)

pîne, pate, perespan, riqa (parçeyê ji bo pînekirinê tê bikaranîn)


yamalama

pînekirin, patekirin, perespandin, riqakirin


yamalamak

pîne kirin, pate kirin, perespandin, riqa kirin


yamalanmak

hatin pînekirin, hatin patekirin, hatin perespandin, hatin riqakirin


yamalı

serçavpîne (mirovê ku li ser çavê wî leke hene)


yamamak

di sûtiyê (yekî) re kirin (ji bo kes û tiştên ku nayê xwestin û bikeve stûyê mirov)


yaman

Yaman çelişki.

nepak, yeman (kes û tiştê ku jê tê tirsandin)


yamanmak

hatin pînekirin, hatin perespandin, hatin patekirin


yamatmak

dan pînekirin, dan perespandin, dan patekirin


yamaç

berwar, terazin, kepez, qelaç, pesar, lêf, bergaz, berpal, pal, palik, kendal, yal, erwaz


yamaç yamak

şagirt (kesê ku di bin bandora yekî de dimîne û bi xebera wî dike)


yamuk

çarkenara ku tenê du kenarên wê peralelî hev in


yamyamlık

mirovxwerî, mirovxurî, yemyamî (ji ber xelayê, bi armancên dînî, îbadet û sêrê, xwarina goştê mirovan)


yan gelip yatmak

xwe avêtin ser siya piştê, pê avêtin ser pê, li ser siya piştê raketin, li ser piştê ramedîn


yan gelmek

xwe avêtin ser siya piştê, pê avêtin ser pê, li ser siya piştê raketin


yan yana

li kêleka hev, li ba hev, li tenişta hev, li rex hev


yan çizmek

xwe çivçivandin, xwar û çivan (an jî pêçikan) dan xwe, palan qelaptin (ji kar revîn)


yan ödeme

diravê ji bilî mehaniyê ku digihîje yekî erkedar


yana

Çocuklardan yana üzülmeyin.

Benden yana helâl olsun.


yana olmak

Ben senden yana olurum.


yanak

dêm, lam, alek, hinarik, hinarok, gelpik


yanağından kan damlamak

reng û rûyê (yekî) xweş bûn, rûyê (yekî) sor û gizrî kirin, tu fîtikê lêxi wê xwîn ji rûyê (wî) biavêje


yanaşma

berpêçûna kersaxê (ji bo keştî, qeyik û wekî wan)


yanaşmak

bi bal de çûn, nêzîkî pê kirin, nêzikî (tiştekî) bûn, kişîn ber (tiştekî), tang dan

xwe dan berê, ber bi kersaxê ve çûn (ji bo keştî, qeyik û wekî wan)


yanaştırmak

kişandin ber (tiştekî), nêzîkî (tiştekî) kirin


yandaş

alîgir, piştevan, piştvan, dûşdar, layengir, terefdar


yandaş olmak

alîgirê (yekî) bûn, hevalê () bûn yandaşlık alîgirî, piştevanî, piştvanî, dûşdarî, layengirî, terefdarî


yangın olmak

dilê (yekî) li serê helîn, dilê (yekî) li serê hebûn


yangına körükle gitmek

(yek) bûn darikê nav tirafê (hin kesan li hev sor kirin)


yanık

şewitî, sotî, darandî, şewitandî, sotandî, şewatok, şewitok

pêketî, pêxistî (ji bo lamba, cigare û tişten wisa)

Lambaları yanık.

Yanık yemek.

Yanık yüzlü adam.

Yanık bir sesi var.

Yanık bir çocuk.

Bu odada yanık kokusu var.


yanık rüzgâr

bayê nerm (baya ku zu şideta wê xwe datîne)


yanılsama

Öyle bir yanılsadım ki.


yanıltma

şelipandin, golandin, xapandin, xelitandin, xafilandin, çeqandin, şehitandin


yanıltmak

şelipandin, golandin, xapandin, xelitandin, xafilandin, çeqandin, şehitandin, çewitandin, şelipandin, şaşwaz kirin


yanına salâvatla varılır

bi temenan çûn balê (ji bo kesên kuşpene, qure

bi xweşkî çûn balê (ji bo kesên ku hêrsa wan rabûye)


yanında

Çektiğim acı yanında ölüm hafif kalır.

Ew êşa ku min kişand mirin li berê ne tiştek e.

tevî bûn, beşdar bûn (beşdarbûna ramanekê)


yanında saf tutmak

ji alî (yekî) kirin, avêtin pişta (yekî)


yanıp tutuşmak

li ser (yekî) mirin, li ser (yekî) helîn, li ser (yekî) dîn û har bûn (ji bo hezkirinê)

Muhtarlık için yanıp tutuşuyor.


yanıtlama

bersivandin, bersivdan, cewabdan, cewibandin


yanıtlamak

bersivandin, bersiv dan, cewabdan, cewibandin


yanıtlanmak

bersivîn, cewab hatin dan, bersiv hatin dan


yankı

dengdan, dengvedan (ji bo buyer û tiştên wisa)


yankı uyandırmak

deng dan, deng vedan, deng pê ketin (ji bo bûyer û tiştên wisa)


yankılama

(yankılanma) olandan, dengvedan, gulbangdan


yankılamak

(yankilanmak) olan dan, deng vedan, gulbang dan


yanlama

(yanlamasına) kêlekî, berwarkî, rexkî, rexrexkî, teniştkî, tatikî, li ser tenîştê, li ser kêlekê


yanlamak

li ser kêlekê ketin, li ser teniştê ketin

xwe li ser kêlekê avêtin (ji bo kêfkirinê)


yanlış

çewt (tiştê ku ne li gorî rêzikekê, prensîbekê ye)

Yanlış hesab.


yanlışını çıkarmak

şaşiya (yekî) derxistin, çewtiya (yekî) derxistin


yanlışlık

şaşî, ggole, şaşmîtî, çewtî, heleyî, xeletî


yanlışlıkla

bi şaşîtî, bi şaşmîtî, bi heleyî, bi xeletî


yanmak

Ormanlar yandı.

Odunlar yandı.

Lamba yandı.

Yemek yandı.

Eli yandı.

sincirîn, kelîn, agir pêketin (ji bo beden û heyberan)

Ateşler içinde, günlerce titreyereke yandı.

Di nav şewatê de, bi rojan ricifî û keliya.

Kızgın güneşin altında bir kaç batarya top yanıyordu.

Di binê tava tûj de çend topên batarya diçirisîn.

şewitîn (tiştê ku ji ber sedemên cuda Cuda bêkêr dibe)

Kumaş boyadan yanmış.

Ekinler dondan dolayı yanmış.

Biberden ağzım yanıyor.

Sana yanıyorum kız.

Vaktinden önce değiştirilmeyen kâğıt paralar yandı.

Pereyê kaxiz ên ku di wexta xwe de nehatine guhirandin şewitîn.

Kitaptan dolayı sorsalar yandık.

Eger ji ber pirtûkê ji me pirs bipirsin, çû ji min.

Kardan dolayı parmakları yanmış.

Yana yakıla.


yansılamak

bi zarî (yekî) kirin, bi qaydeyî (yekî) kirin, zalvê (yekî) kirin


yansıma

onomatope

Peyvên ku bi onomatopoetîk hatine çêkirin.

rûdan Rûdana nirxê neftê bandorê li welatîyan dike.


yansıtma

olandan, pijaqdan, dengvedan (ji bo deng)


yansıtmak

olan dan, pijaq dan, deng vedan (ji bo deng)


yansızlaştırmak

bêlayen kirin, bêalî kirin, bêteref kirin


yanşamak

zimançepelî kirin, qurbetî kirin, gevezetî kirin


yapadurmak

berdewam kirin (bi berdewamî kirina tiştekî)


yapı

Kırıkkale yapısı bir tabanca.

Yapısı güzel bir kadın.

Dil yapısı.


yapıcı

avaker (kesê ku tiştên girîng û bikêr dike)


yapık

cilik (ku divêjin ser pişta heywanên bar)

kincê ku yeniçeri li ser cilan de li xwe dikirin


yapılı

Güzel yapılı bir kız.

Yapılı bir adam.


yapılış

Bu binanın yapılışı depreme dayanıklıdır.

Bastûra vê avahiyê ji erdhejê re zexm e.


yapım evi

çêkiringeh (pişkdariya ku ji bo çêkirina fîlman hatiye pêkanîn)


yapımcı

amadekar (ji bo bernameyên radyo û tv'yê)


yapımcılık

çêkerî, amadekarî (ji bo bernameyên radyo û TV'yê)


yapıncak

cilik (cilika ku di sermayê de diavêjin ser pişta hespan)


yapınmak

Elbise yapınmak.


yapısal

bastûrî, binyadî, bunyewî, binyatî, strukturel


yapıt

berhem, karpêk, şiwîn, verêj, eser (tiştê ku kesek di dawiya emekdanê de derxistiye meydanê)

berhem, eser, karpêk (berhema ku hunermend diafirine)


yapışıcı

zeliqok, zelqok, zelinqok, mizeloq, debûş, demûşe, şîrqal, gelme, melîzok, li xêz, lînc, çilêzîn, ginc


yapışık

Yapışık ikizler.


yapışkan

zeliqok, zilqok, mizeloq, ginc, mizelq, zeliqonk, mezeloq, zeloq

teniya bidon, gurnîk (kesên ku wekî qîra cûdî bi yekî din ve dizeliqe)


yapışkanca

zeliqokî, mizeloqî, zeliqonkî, şîrqalokî, demûşkî, debûşkî, mezeloqkî, melîzokî


yapışkanca olmak

zeliqokî bûn, mizeloqî bûn, zeliqonkî bûn, şîrqalokî bûn, demûşkî bûn, debûşkî bûn, mezeloqkî bûn, melîzokî bûn


yapışma

zelq, venij, zeliqîn, venijîn, nûsîn, werisîn


yapışmak

zeliqîn, venijîn, nûsîn, werisîn, qemitîn

Kâğıt yapışmış.

Duvara yapıştı.

Elbise vücuduna yapıştı.

rahiştin (tiştekî), dest avêtin (tiştekî)

Halata yapıştılar.

Eteğine yapışmış bırakmıyor.


yapıştırıcı

pêveker (cîhazê ku fîlmên sînemayê bi hev ve datîne)


yapıştırılmak

hatin zeliqandin, hatin nûsandin, hatin venijandin


yapıştırma

zeliqandin, nûsandin, venijandin, werisandin, pê danandin


yapıştırmak

zeliqandin, nûsandin, venijandin, werisandin, pê ve danîn, pê ve) zeliqandin, pê danandin

Telefonu iyice kulağına yapıştırdı.

Tokadı suratına yapıştırdı.

Gereken cevabı hemen yapıştırdı.


yaprak dökümü

belgweş, belgwerîn, pelweşan, wextê pelweşînê, payîz


yapraklanma

pelgirtin, (pel, dar) bişkifîn, pûşikgirtin


yapraklanmak

pel girtin, pel derketin, (pel, dar) bişkifîn, pûşik girtin


yapraklı

bipel, bibelg, bi pelçim, belgin, beledar


yapraklı yosunları

hinetîtik, hineqîtik (ji bo ya zinaran), kevza daran (ji bo ya li qirna daran)


yaptıklarını itiraf etmek

li xwe mikur hatin, anîn ser xwe, li xwe danîn


yaptığı hayır ürküttüğü kurbağaya değmemek

xerabiya (yekî) ji qenciya (yekî) bêhtir bûn, zirara (yekî) ji kara (yekî) bêhtir bûn


yaptığını bilmemek

nizane ku çi dike (bi navê ketin, li nava leman qelibîn, xwe winda kirin)


yara

birîn (ku bi alaveke bibir û derbeyekê çêdibe)

Bıçak yarası

kul (ji bo birînên ku di hundirê laşê mirov de çêdibin, ji ber nexweşîn û wekî wan)

Gemideki yara.

Yürek yarası.


yara kapanmak

devê birînê gihîştin hev, (birîn) baş bûn rihet bûn, pak bûn


yaradana sığınıp

Yaradana sığnıp ona bir tokat attı.


yaradancılık

Xwedaperestî, Xwedahebînî (doktrina ku tenê baweriyê bi hebûna Xwedê tîne, lê bi gotina prensîb û dogmayên olekê nake)


yaralamak

tehlkirin, êşandin, dilê (yekî) şikandin, dilê (yekî) hiştin


yaralanmak

tehl bûn, êşîn, dilê (yekî) man, dilê yekî) şikîn


yaralarını sarmak

derdê (yekî) derman kirin, derd derman kirin


yaramak

Bu adam bana çok yaradı.

Bu ilaç ona yaramadı.

Çarşambaları oyun oynamak bana yaramıyor.


yaramamak

Ona iyilik yaramaz.


yaramaz

bêkêr, kelêj (ji bo kesên ku bi kêrî tiştekî nayên)

nekêr, nexêr, xerab (ji bo rewş û bûyeran)

Yaramaz bir durum yok.

şûm, netepte, neqerehayî, belhizok, şaqiz, nerihet, nehs, netebt, berbelot, kirh, muzir (ji bo zarokên ku di cihê xwe de natebitin û bi gotina mezinên xwe nakin, ziraran dikin)


yaramaz olmak

nerihet bûn, nehs bûn, şaqizî bûn, netebtî bûn


yaramazca

bi şûmî, bi nerihetî, netebtî, bi nehsî, bi belhizokî


yaramazlaşma

şûmbûn, nerihetbûn, nehsbûn, netebtîbûn, şaqizîbûn, belhizokîbûn (ji bo zarokan)


yaramazlaşmak

şûm bûn, nerihet bûn, nehs bû, netebtî bûn, şaqizî bûn, belhizokî bûn (ji bo zarokan)


yaramazlık

nerihetî, nehsî, şûmîtî, netebtî, şaqizî, belhizokî, neteptetî, gelevzî, mizurayî


yaramazlık etmek

nerihetî kirin, şûmî kirin, nehsî kirin, şaqizî kirin, gelevzî kirin


yarar

bikêrhatî, kêrhatî (ji bo tiştekî munasib, musaîd

Çiçek koymaya yarar bir kab.

Ji bo danîna çîçekan derdaneke bikêrhatî ye.

kêr, sûde, kelk, havil, wec, feyde, nihf (encama ku ji tiştekî tê bidestxistin)

havil, sûd, kelk, feyde (encama baş a ku ji karekî tê bidestxistin)


yararcıl

kêrperest, havilperest, sûdeperest, kelkperest, sûdewart


yararcılık

kêrperestî, havilperestî, sûdeperestî, kelkperestî, sûdewartî


yararlandırma

sûdmend kirin, havildar kirin, kelkdar kirin, kêrdar kirin


yararlanma

sûdmendbûn, havildarbûn, kelkdarbûn, kêrdarbun, jêkêrdîtin, jêsûdwergirtin, jêhavildîtin, jêîstifadekirin, jêfeydedîtin


yararlanmacı

kêrperest, havilperest, sûdegir, kelkperest, sûdewart, sûdeperest, liştok, feydexwaz, behreger, feydeperest, mefaperest


yararlanmacılık

kêrperestî, havilperestî, sûdegirî, kelkperestî, sûdewartî, sûdeperestî, liştokî, feydexwazî, behregerî, feydeperestî, mefaperestî


yararlanmak

sûdmend bûn, havildar bûn, kelkdar bûn, kêrdar bûn kêr dîtin, jê sûd wergirtin, jê havil dîtin, jê kelk wergirtin, jê istifade kirin, jê feyde dîtin


yararlı olmak

bi kêr bûn, bi kêr hatin, sûdmend bûn, havildar bûn, kelkdar bûn


yararlılık

kêrdarî, bikêritî, kêrhatîbûn, sûdmendî, havildarî, kelkdarî, feydedarî


yararsız

bêkêr, bêsûde, bêkelk, bêhavil, bêwec, bêfeyde


yararsızlık

bêkêrî, bêsûdetî, bêkelkî, bêhavilî, bêwecî, bêfeydetî


yarasa

şevşevok, şevrevînk, şevşevik, şevşevîng, çemçemînik, çemçemok, çekçekûle, şibşibênek, baçermok, pirçemek, çîlîçîlî, bacemok, baçimêlk, balçimok, çeqçeqole, berçemik, gaperçêvk, dûvmesas, şebşebok, şevekur, şîvînek, perçîmek, balçimk, pajmêrk, pêrçêm, pêrçenk, çil , çîçelot, çîçelotek, şeverût (Vespertilio)


yarası olan gocunur

ê ku derdê wî hebe xwe ditîzikîne, ez ne diz im ne dilerizim


yarasın

noşîcan be!, efiyet be! cihekî te pê neêşê! sihet û şîfa be, bila li te bigivire!


yarasını deşmek

derdê (yekî) rakirin, birîna (yekî) çelitandin, derdê (yekî) lê nû kirin


yaratıcı

afirmend, afirîner, afirînende, afirandêr, afirandox


yaratıcılık

afirînerî, afirînendetî, afirandêrî, afirandoxî


yaratma

afirandin, xuliqandin, xeliqandin, xelq kirin (ji bo Xwedê)

afirandin, dahênandin, pêkanîn (ji bo zekaya mirov)


yaraya merhem olmak

ji derde (yekî) re bûn derman, derdê (yekî) derman kirin


yaraya tuz biber ekmek

hey car derdê (yekî) giran kirin, wekî ku (yek) agir berde barûdê


yarayı kaçamak

Sen niye yarayı kaşıyorsun ki?


yarayışsız

bêkêr, kêrnehatî, nesûdmend, bêhavil, bêfeyde


yaraşma

lêhatin, pêketin, şehn, babetbûn, liyaqbûn


yaraşmak

Bu laflar sana yaraşmıyor.

liyaqî (yekî) bûn, şehnê (yekî) bûn, li gorî (yekî) bûn)

Bu iş sana yaraşır.


yardak

antaxî, altaxî (ji bo alîkariya karen pîs)


yardan atmak

di zinar de avêtin xwarê, (tiştek) anîn serê yekî (xwedêgiravî bi qezayê)


yardım elini uzatmak

destê alîkariyê dirêjî (yekî) kirin, destê xwe dirêjî (yekî) kirin


yardım etmek

alî (yekî) kirin, alîkarî kirin, alîkariya (yekî) kirin, alî kirin, alîkarî pê re kirin, komek dan, piştin kirin


yardım görmek

alîkarî pê re hatin kirin, hatin destekkirin


yardımcı

pîgar, destekar, komekdar (di kar û barên gund de)


yardımcı olmak

alîkar bûn (pe re bûn alîkar), alî (yekî) kirin


yardımda bulunmak

alîkarî pê kirin, alî kirin, yarmetî pê dan


yardımına koşmak

çûn alî (yekî), li hawara (yekî) çûn, di hawara (yekî) çûn, di hawara (yekî) hatin, xwe pê re gihandin, li heyna (yekî) çûn


yardımlaşmak

piştgiriya hev kirin, alîkariya hev kirin, pev re alîkarî kirin, piştvaniya hev kirin, dest dan hev


yaren

(piraniya yar e) yaran, dost, hogir, heval


yarence

dostkî, hogirkî, hevalkî, yarane, hogirane


yarenlik etmek

axaftina bi dostî kirin, hevpeyvîna bi hogirtî kirin


yargılama

darizandin, darazdan, dadgehkirin, mehkemekirin


yargılamak

darizandin, daraz dan, dadgeh kirin, mehkeme kirin


yargılanmak

hatin darizandin, hatin darazdan, hatin dadgehkirin, hatin mehkemekirin


yarı

Gece yarısına kadar çalışıyor.

Yarı yolu aldık.

Yarı pişmiş.


yarı açık cezaevi

girtîgeha nîvekirî (girtîgeha ku ji hundir ve bêparêz, lêji der ve li dijî revê bi astengan hatiye parastin)


yarı ağır sıklet

sîkleta nîvgiran (di boksê de ji kîloya 75'an heta 81 kîloyî re tê gotin)


yarı orta

siklet sîkleta navçe (di boksê de ji kîloya


yarıcı

parçeker, hûrker (kesê ku diqelêşe, parçe û hûr dike)

melêba, merêba, melêva, coleq (ji bo çandiniyê)

cenan (ji bo nîvekariya zebze, mêwe û titûnê)


yarıcılık

cenanî (ji bo nîvekariya zebze, mêwe, dar û titûnê)


yarık

Dudağındaki yarık.

şaxor, şeqîf, şeqar, tîş (şaxorên zinar û çiyayan)


yarılamak

Çayını yarılamıştı.


yarılma

qelişîn, qeliştin, tarişîn, telişîn, veqelişîn, şeqopîlobûn


yarılmak

qelişîn, qeliştin, tarişîn, telişîn, veqelişîn, şeqopîlo bûn, qelş lê ketin, terk lê ketin

Ellerim hep yarılmış.

hatin qelaştin, hatin veqelaştin, hatin tarişandin, hatin derizandin, hatin terikandin


yarım

Elmanın yarısı telaşê sêvê.

Yarım iş.

nîv, seqet, netemam (ji bo kesên nexweş û wisa)

Yarım fincan kahve.


yarım adam

nîvmirov (ji bo kesên seqet, kêm, jar û nexweş)


yarım ağız

bêyî dilê xwe, nîvzar, nîvdev, bi nîvdevî


yarım elma gönül alma

sihor û bi lîtira xwe, riya hev zanebûn ne ji pirî û hindild ye


yarım elmanın yarısı o, yarısı bu

wekî ji hêkekê bin, dibê qey te sêv di nav de kiriye du cî


yarımada

Anadolu Yarımadası.


yarımlık 1

nîvmirovî (ji bo kesên seqet û nexweşokî)


yarın

Yarın geleceğim.


yarından tezi yok

ji sibehê pêştir nîn e, bi derengî nexistin, bi lez û bez


yarıntı

lexem (cihê ku lehiyê ew şûştiye û kiriye mîna cihikê)


yarış alanı

holka pêrebaziyê (pêşbirkê an jî pêşbaziyê), meydana tiratê, meydana hawirkaniyê


yarış etmek

tirat kirin, pêşbazî kirin, berebezî kirin, lec kirin


yarışa kalkmak

dest bi berebeziyê kirin, dest bi tiratê kirin, dest bi pêşbirkê kirin


yarışmak

pêşbazî kirin, tirat kirin, berebezî kirin, pêşbirkî kirin


yarıştırmak

tirat pê dan kirin, pêşbazî pê dan kirin, pêşbirkî pê dan kirin

xarandin (ji bo hespan), dan xaranan (ji bo hespan)


yarışçı

pêşbaz, pêşbir, hawirkvan, berebez, musabiq


yarışçılık

pêşbazîtî, hawirkvanî, berebezîtî, musabiqî


yarlıgamak

(Xwedê sûcê yekî) efû kirin, mexfîret kirin


yarma

qelaştin, veqelaştin, terikandin, şeqitandin, qelşkirin, telişandin, telaştin

Çam yarması biriydi.

Yarma şeftali.


yarma gibi

telaşî dirêj, qirase, gereze (kesê pir gir)


yarma şeftali

xoxên felqokî (ku goştê wan xweş ji dendikê wan dibe)


yarmak

qelaştin, veqelaştin, qelişandin, şeqitandin, qelş kirin, talişandin, telaştin, kelaştin

Gemi suyu yardı.

Kafasını yarmışlar.


yarmalama

qelaştin, şeqitandin, qelşkirin (ji bo tiştên ku dirêjkî têne qelişandin)


yarmalamak

qelaştin, şeqitandin, qelş kirin (ji bo tiştên ku dirêjkî têne qelişandin)


yas tutmak

şîn girtin, şîn kirin, şîn girê dan, şîn gerandin, şîn danîn, şîn rast kirin


yasa boğulmak

di şîna (yekî) de xeniqîn, ketin şîna (yekî)

Ölümüyle herkesi yasa boğdu.


yasa çıkarmak

qanûn derxistin, qanûn çêkirin, qanûn danîn


yasak bölge

herêma qedexe, herêma qedexekirî, kospayî


yasak savmak

îdare kirin, bi kêr hatin (ji bo demekî pir hindik)

ji stûyê xwe kirin (ji bo seroberokirina karekî)


yasama

qanûndanîn, qanûnçêkirin, danîna qanûnan, teşrî


yasama gücü

hêza qanûndanînê, karîna qanûndanînê, teşriî qewêt


yasama meclisleri

meclîsên qanûndanînê, parlemento û senato


yasını tutmak

şîna (yekî) girtin (an jî kirin), şîna (yekî) girê dan


yaslanma

hilpesirin, dangivan, xwespartin, paldan, palvedan


yaslanmak

hilpesirin, dangivîn, xwe spartin, pal vedan, pal dan (tiştekî), pişta xwe dan (tiştekî)

pişta xwe pê girê dan, pişta xwe pê rast kirin, pê ewle bûn, bawerî pê anîn


yaslı

şîndar, şînî, bişîn, şîngirtî, reşgirêdayî


yassılama

pankirin, pehnkirin, panikîkirin, pehnikîkirin, reyandin


yassılamak

pan kirin, pehn kirin, panikî kirin, pehnikî kirin, reyandin


yassılanma

(yassılaşma) panbûn, pehnbûn, panikîbûn, pehnikîbûn


yassılanmak

(yassilaşmak) pan bûn, pehn bûn, panikî bûn, pehnikî bûn


yastık

balîf, balîv, balgî, balgîv, balgih, balîşne, balge, balgeh, balgît, balîfe, balnîş, banigî

refik, karix, kej (ji bo xweyîkirina şax û sadiran)


yatak

Uyumak için hemen yatakları açtılar.

nivîn, cih an cî an jî cîy (şelteya ku mirov hirî, pembû û tiştên wisa dixê)

cih, nivîn (somya, karyola û tiştên wiha ku mirov şelteyê diavêje ser wan)

nivîn, cih (hemû tiştên ku mirov li ser wan radikeve)

beste, bestek, besterobar, lat, kener, mecra (ji bo çem û robaran)

Petrol yatağı.

war, êwr (cihê ku tiştek lê zêde peyde dibe)

Aslan yatağı.

Altın yatağı.

Hırsızlar yatağı.

Namlu yatağı.

Fide yatağı.


yatak liman

bendera mezin ku stolên mezin dikarin lê lenger biavêjin


yatak odası

odeya nivistinê, odeya razanê, jûra razanê, menzela raketinê


yatak çekmek

jê re cî danîn, ji (yekî) re nivîn raxistin


yataklı

bestekûr (ji bo çemê ku besteya wê kûr e)


yataklık

hewandin, etaxî (hewandina tawanbaran, bi awayekî dizî bi nan û avkirina wan)

Kaç yataklık yer.


yataklık etmek

etaxî kirin, alîkarî bi tawanbaran re kirin


yatağına girmek

ketin nav cihê (yekî) ji bo jinan tê gotin ku ew bi mêrekî re radibin û rûdinên


yatağını sermek

nivînê (yekî) raxistin, cihê (yekî) danîn, cihê (yekî) bi keys kirin


yatık

ramedî, ramedandî, ramedayî, raketî, vezelandî

Yatık kumaş.

qelaptî, lêqelaptî, wergerandî, wergeriyayî

Yatık yaka.


yatılı

şevîn ( dema şev li derekê bê mayîn, çi daîmî wek xwendekarên şevîn, çijî yek şev.nexwesima dema şev dimînine ber pêz jêre tê gotin.)


yatılmak

hatin raketin, hatin veketin, hatin ramedandin


yatıp kalkmak

her gav (tiştek) pizrika ser zimanê (yekî) bûn

pê re raketin, pê re rabûn û rûniştin (ji bo têkiliya cinsî)


yatırım

razan, xewan (karê razandinê, xewandinê)

tevgera ku ji bo beijewendiyekê tê kirin


yatırım yapmak

pere razandina karekê ji bo dahatinê, razemenî kirin, pare razandin, pare danîn, pare lê dan


yatırımcı

veberdêr (kesê ku pere ji bo qezencê li tiştekî mesref dike)


yatırma

ramedandin, ramitandin, razandin, raketandin, veketandin, nivandin, xewandin


yatırmak

ramedandin, ramitandin, razandin, raketandin, veketandin

nivandin, xewandin, kirin xewê, xistin xewê, di xew re kirin

qelaptin, qulipandin, xwar kirin, ramedandin

Rüzgâr ekini yatırmış.

Telefon parasını yatırdım.

Biberî tuza yatırdı.

Saçlarını yatırdı.


yatısız

neleylî, dibistan an jî cihê ku bi şev lê nayê razandin


yatışma

kêmkirin, danîn, sistkirin (ji bo ba, berf û baran)

kemijîn, vepesirîn, amoşbûn, aramoşbûn (ji bo hêrs, coş, êş û tirsê)

kemijîn, kerbûn (ji bo serhildan, şemate û xireciran)

aşbûn, aştbûn, haştbûn (ji bo sekna girîna zarokan û hêrsbûnê)


yatışmak

kêm kirin, danîn, sist kirin (ji bo ba, berf û baran)

Fırtına yatıştı.

Firtûneyê kêm kir (an jî firtûneyê sist kir).

kemijîn, vepesirîn, hêmin bûn, amoş bûn, aramoş bûn, parça (yekî) danîn (ji bo hêrs, coş, tirs û hwd)

ker bûn (ji bo serhildan, şemate û xireciran)

aş bûn, aşt bûn, haşt bûn (ji bo sekna girîna zarokan û hêrsbûnê)


yatıştırıcı

Yatıştırıcı ilaçlar.


yatıştırma

kemijandin, vepesirandin, amoşkirin, aramoşkirin


yatıştırmak

Ayaklanmayı yatıştırdılar.

kemijandin, vepesirandin, amoş kirin, aramoş kirin, aş kirin, haşt kirin

Gelip beni yatıştırmak istedi.


yatkın

Yatkın kumaş.


yatma

razan, veketin, raketin, xwedirêjkirin, ramedîn

bicihûnivînbûn (ji ber nexweşînê raketin)

razîbûn, pêqaîlbûn (ji bo raman, pêşniyaz û hwd)


yatuğan

(yatuk) navên pişkdar ên amûrên qanûn û sentûrê


yatçı

yatvan (kesê ku bi turizma yatan re bilî dibe)


yavan

Yavan ekmek.

Yavan bir yaşam.


yavaşlama

hêdîçûn, hêdîbûn (ji bo kêm bûna leza mirov, wesaît û ajelan), danîn (ji bo ba, baran û tiştên mîna wan), nermbûn (ji bo deng)


yavaşlamak

hêdî çûn, hêdî bûn (ji bo kêmbûna leza mirov, wesaît û ajelan), danîn (ji bo ba, baran û tiştên mîna wan), nerm bûn (ji bo deng)


yavaştan almak

bi nermikayî tevgerîn, bi xweşkayî tevgerîn


yaver

yawer (ew kese ku li cem serokê dewlet û hikûmetê dimine u fermanên wan dinivîse û her wiha ku pewist bike radigihîne)


yavru

çêl çêle, çêlî

şîrînkirina û hê biçûkkirina peyva `çêle`yê

bi gelemperî biçûkên jîndaran lê hinekî wateya wê tehl e û bi zehfanî ji bo biçûkên lawiran ango ji ajalên dirinde re tê siviyandinê

şîrînkirina û hê biçûkkirina peyva 'têje'yê

biçûkên dewaran ango ajalên yeksim xasma jibo ker û hêstiran

Her cûre biçûkên ajalan lê nemaze jibo çêleyên hespan

şîrînkirina û hê biçûkkirina peyva `cehş`ê

çêleyên lawir û çêleyên mirîşkan û firindeyan

şîrînkirina û hê biçûkkirina peyva `têje`yê

zarok, mindal, sebî, ewlad, sava, daman,dêl,nevî,nevîçirk,pit,pitik, dûnde

çêleyên ask, xezal û mamizan, çêleyên kewalên dusim

şîrînkirina û hê biçûkkirina peyva `fin`ê

şîrînkirina û hê biçûkkirina peyva `bod`ê

Saray yavrusu.


yavru ağzı

rengekî di navbera pembe û nava petêxê de ye


yavrucak

Yavrucağa arasıra şeker alırım.


yavrucuk

Yavrucuğum.


yavrulama

têjikkirin, çêjikkirin, çêlikkirin, çêlikanîn, çêjikanîn, têjikanîn, têjikderxistin, çêlikderxistin, çêjikderxistin, çêledan

zayîn, karanîn, berxanîn (ji bo mih, bizin)

kurikanîn, dehşanîn, cehşanîn (ji bo kerê)


yavrulamak

têjik kirin, çêjik kirin, çêlik kirin, çêlik anîn, çêjik anîn, têjik anîn, têjik derxistin, çêlik derxistin, çêjik derxistin, çêle dan

zayîn, kar anîn, berx anîn (ji bo mih, bizin)

dehş anîn, cehş anîn, kurik anîn (ji bo kerê)


yavuklu

binîşanî, hêrêkirî, bidergistî, bidestgirtî


yavuz

Yavuz hırsız ev sahibini bastırır.


Yavuzeli

Cîngîfe, Çînçîn (Navçeyeke girêdayî Dîlokê)


yaya gelmek

peyatî hatin, bi lingan hatin, bi piyan hatin


yayan gelmek

bi peyatî hatin, bi lingan hatin, bi piyan hatin


yayan gitmek

bi peyatî çûn, bi linan çûn, bi piyan çûn


yaygara

carecar, cirecir, birebir, berbezî, şemate, qîjeqîj, qajeqaj, qalmeqal


yaygara koparmak

kirin cirecir, kirin birebir, kirin xirecir


yaygaracılık

carcaroyî, birebirkerî, berbezênî, şematekerî


yaygı

cîrax, bestir, tayî, tej (tiştên mîna tej, merşik, palas û beran)


yaygın

şob, şewb, şof (ji bo nexweşîna belavbûyî)


yaygınlaşma

belavebûn, berbelavbûn, pert bûn, belavbûn


yaygınlaşmak

belave bûn, berbelav bûn, pert bûn, belav bûn


yaygınlaştırma

belavekirin, berbelavkirin, pertkirin, belavkirin


yaygınlaştırmak

belave kirin, berbelav kirin, pert kirin, belav kirin


yayık ağzlı

kesê ku gava dipeyive gotinan dirêj dike


yayık yaymak

keyandin, dew kulandin, meşk kil kirin, dew pê ve kirin, kil kirin


yayılmak

peresîn, berbelav bûn, belave bûn belavî bûn, felişîn, gelemperî bûn, lê belav bûn

Halkın arasında saz bu kadar yayılmamıştı.

lê zêde bûn, lê çêrîn (ji bo birin û lekeyan)

Yağ lekesi çabuk yayılır.

Lekeya rûn zû lê zêde dibe, lekeya rûn zû lê diçêre.

Bu konuda şimdilik yayılmak istemiyor.

Ez naxwazin zêde bi ser vê mijarê de herîm.


yayım

weşan, weşînek, pexş, neşr (ji bo çapkirin û belavkirina pirtûk, rojname û tiştên wisa)

weşînek (ji bo weşandina tiştekî di radyo û televizyonê de)


yayımcı

weşîner (ji bo weşîna bi riya wekî radyo û televizyonê)


yayımlama

weşandin, pexşkirin, neşrkirin (ji bo weşandina tiştên mîna pirtûk, kovar û rojnameyê)

weşandin, pexşkirin (ji bo weşîna bi riya wekî radyo û televizyon)


yayımlamak

weşandin, pexş kirin, neşr kirin (ji bo weşandina tiştên mîna pirtûk, kovar û rojnameyê)

weşandin, pexş kirin (ji bo weşîna bi riya wekî radyo û televizyonê)


yayımlanmak

hatin weşandin, hatin pexşkirin, hatin neşrkirin


yayınlamak

weşandin, pexş kirin, neşr kirin (ji bo weşandina tiştên mîna pirtûk, kovar û rojnameyê).

Kitabımı bir yıl önce yayınladım.


yaylacılık

zozanvanî (ji bo birina pez ber bi zozanan ve)


yaymak

Yatakları yaymak.

ragihandin, îlan kirin, (lê) belav kirin

Çetenin ismini her tarafa yaydı.

Navê çeteyê ragihande her aliyî, navê çeteyê li her hêlê belav kir.

Bu hastalığı sivrisinekler yaydı.

Lekeyi yaymak.

peresandin, belave kirin, feşartin, feşandin (jibo belavekirina ramenek, berhemekê û hwd)

Malları yaymak.

Elbiseleri ortalığa yaymışlar.


yazı

Yazının icadı.

Italik yazı.

xet (rûyê diravê metal ê ku nirxa wî li serê ye)


yazı işleri

karên nivîsaran (ji bo rojname û wekî wê)


yazı kurulu

lijneya nivîsaran, desteya nivîsaran, heyeta nivîsaran


yazı tura

şêr û xet, tîp û ziwa, şil û ziwa, tîr û pişk, vijag


yazı tura atmak

şil û ziwa avêtin, şêr û xet avêtin, tîr û pişk avêtin, vijag kişandin


yazıcı

nivîsevan, debir (li artêşê leşkerêivîsevan)

nivîsevan (ew kesê ku nivîsên fîlmekî amade dike û cîhaza ku nivîsan dinivîse bi kar tîne)


yazık

Yazık sana.


yazılı

Yazılı bir kâğıt.

Yazılı taş.

Yazılı sınav.


yazılım

Yazılım programı.


yazılmak

Mektup yazıldı.

Çocuklar okula yazıldı.


yazıp çizmek

nivisandin û xêz kirin, qelem avêtin ser kaxiz, qelem li ser kaxiz birin û anîn


yazıya dökmek

daraştin (ji bo bi riya nivîsînê vegotina mebesta xwe)


yazıya gelmemek

nehatin daraştin (bi riya nivîsînê venegotina derd û mebestan)


yazlık

havîngeh (cihê ku mirov havînê lê dimîne)


yazma

pot û paçên ku li ser wan çîn û şekil hene, çi destan û çi jî bi qaliban hatiye çêkirin

hibrî lêçek, çît, çîtik, şar, çarik, vale, xavik (serpoşên jinan)

Yazma eser.


yazmacı

kesê ku bi destan an jî bi qalibên textîn çîn û şeklan li ser çît, yemenî, lihêf û fişten wisa çêdike


yazman

nivîsyar, nivîsevan, katib (ji bo kesên ku ragihandinê pêk tîne)

sekreter (ji bo kesê ku ji rêveberî û ragihandinê berpirs e)


yağ bal olsun

cihekî we pê neêşe, noşîcan be, efiyet û şîfa be


yağ tulumu

Bu yağ tulumu.


yağ çekmek

rûn tê dan, (yekî) baş kirin mîna rûnê ser nan (argo)


yağdırmak

Ona taş yağdırdılar.

Adanaya emirler yağdırıyor.

Piyasaya mal yağdırmak.


yağhane

rûnxane (devera ku lê rûnê riwekî û heywanî tê bidestxistin)


yağız

Yağız at.


yağlanmak

hatin rûnkirin, rûn hatin têdan, hatin donkirin

Cildi yağlanmış.


yağlı

Yağlı çörek.

Yağlı et.

tiştê ku bi rihetî mirov jê qezenc bi dest dixe

Yağlı uzun saçları.


yağlı ballı olmak

nava wan canêcanê bûn, nava wan xweş û bêş bûn


yağlı boya

boyaxa neftî (wêneyên ku pê hatine çêkirin)


yağlı güreş

cureyek gulaşa serbest ku zeytê di canê xwe didin û wisa gulaşê digirin


yağlı kuyruk

kar an jî kesê ku bi hêsanî dikare bê îstismarkirin


yağlıkçı

kesê ku destmal, pêjgîr û bincilan difiroşe

kesê ku di dîlanan de cilê bûkê û xemlan bi kirê dide


yağma

yaxme (tiştê ku bi talanê hatiye bidestxistin)


yağma etmek

talan kirin, yaxme kirin (an jî hatin talankirin)

talan û tajan kirin (dîlkirina mirovan û talankirina mal)


yağmacılık

talankarî, yaxmekerî, çûrkarî, nijdevanî


yağmak

barîn, hatin (ji bo baran, berf, zîpik û tiştên wisa)

Üstümeze kurşun yağıyordu.


yağmalama

talankirin, tarackirin, yaxmekirin, paymalkirin, tartalekirin


yağmalamak

talan kirin, tarac kirin, paymal kirin, yaxme kirin, tartale kirin, talan û tajan kirin


yağmalanma

talanbûn, taracbûn, paymalbûn, yaxmebûn, çûrbûn


yağmalanmak

talan bûn, tarac bûn, yaxme bûn, paymal bûn, çûr bûn

hatin talankirin, hatin tarackirin, hatin tartalekirin, hatin paymalkirin, hatin yaxmekirin


yağmur bastırmak

Bir yağmur bastırdıki hiç sorma.


yağmur boşanmak

bûn xuşîna baranê, baran xweş kirin, baraneke bi şid dayê


yağmur dinmek

baran vedan, baran sekinîn, baran vekirin


yağmur olsa kimsenin tarlasına düşmez

bibe baran erdê şil nake, bibe baran bi ser me de nayê, destê (wî) tije garis be nahêle teneyek jê birije, destê (wî) tije garis be dendikek jê de narije


yağmur yemek

baran xwarin, li ber baranê şil bûn, baran lê kirin


yağmurdan kaçarken doluya tutulmak

ji ber şirikê çûn ber mezîlê, ji ber dilopê çûn ber şirikê, ji ber baranê revîn çûn ber tiriyê, ji ber baranê revîn xwe dan ber çirikê, ji agir revîn ketin alavê, ji ber baranê revîn bi ber çortanê ketin, ji ber bayê çûn ber barovê (an jî bagerê)


yağmurlamak

(ewr) li lêkirinê bûn, dilê baranê hebûn, ewr giran bûn


yaş akıtmak

hêstir barandin, rondik barandin, stêrk kirin xwarê, stêrk rijandin


yaş dönümü

ketina darê mêran, menopoz (ji bo jinan ku êdî ji zarokan dibin)

ketina delabê jinan, andropoz (ji boêran)


yaş tahtaya basmak

piyên xwe bi hendaze neavêtin, bi serseritiyan çûn (tiştekî)


yaş yetmiş iş bitmiş

êdî mirin gazî wan dike (ji bo kesê pir pîr û kal e, tê gotin)


yaşa

yaşasın

bijî, aferim, her bijî, her bijîn, aferîn


yaşamak

Hiçbir şey yaşamdan daha önemli değildir.

Balıklar suda yaşar.

Biz köyde yaşıyoruz.

Em li gund dijîn (an jî em li gund dimînin/rûdinên).

jiyîn (debara xwe kirin, abora xwe kirin)

Bu kazançla yaşamak kolay değil.

Yalnız yaşamak zor.

Onun anısı bizimle hep yaşayacak.

Bu iş olursa yaşadık.

Gençler gibi yaşıyor.

Yaşadığı müddetçe.

Bizde bunları yaşamışız, anlatmanıza gerek yok biliyoruz.

Me jî ev tişt li xwe dîtine, hewce nake ku hûn vebêjin.


yaşamca

heta li jiyanê, heta li heyatê, heta li dara dinyayê

Yaşamca aylık bağlamışlar.


yaşartıcı

firmiskrêj, rondikbarîner (ji bo cismên ku stêrk ji çavan tîne)

Göz yaşartıcı bomba.


yaşatma

O karısını yaşatıyor.

Ew jina xwe di nav hebûnê de xwedî dike.


yaşı geçmek

emrê (yekî) derbas bûn, temenê (yekî) bihurîn


yaşı topraktan sayılası

emrê (wî) kin be, qet ji cih ranebe, emrê wî kin î kurt be


yaşın yaşın

nermenerm, bi dizî, di kere de, di nerma xwe de

Dost yaşın yaşın ağlama.


yaşında

Çocuk bir yaşında.


yaşını doldurmak

emrê xwe tije kirin, salên xwe tije kirin


yaşını içine akıtmak

stêrkên (an jî girina) xwe berî nava xwe dan


yaşlanmak

pîr bûn (bi giştî ji bo jinan), kal bûn (ji bo mêran), extiyar bûn


yaşlarında olmak

nêzî () salî bûn, li dora () salî de bûn

Otuz yaşlarında biri.

Azad'ın yaşlarında.


yaşlı

pîr, pîrejin (bi giştî ji bo jinan), kal, kalemêr (ji bo mêran), extiyar

bistêrk, bihêstir, birondik, bifirmisk, şilûg (ji bo çav)


yaşlı başlı

navsere, sere, kesê di nav salan de çûyî


yaşlılık

pîrî, pîrîtî (bi giştî ji bo jinan), kalî, kalîtî (ji bo mêran), extiyarî


yedi düvel

heft dewêl, heft dewêlê ecnebi, hemû dewlet


yedi kardeş

komika sêwiyan, heftbira, termê mexilan meteor


yediden yetmişe

ji heft saliyan heta heftê saliyan, ji şîrî heta pîrî


yedigir

komika sêwiyan, heftbira (ji bo heft stêrkan) meteor


yedili

heftmend (di leyîstikên mmanî îskambîlê de kaxizê ku hejmara heftan li serê ye)


yedilik

Yedilik çivi.


yedirip içirmek

(yek) xwedî kirin, mezin kirin, (yek) hilanîn û danîn


yedirmek

Yağı hamura yedirmek.

Bu sözleri nasıl kendine yedirirsin?

bi devê (yekî) de kirin, di devê (yekî) re kirin, di dev re kirin


yediz

heftwîk (heft zarokên ku di carekê de bi hev re tên dinyayê)


yediği naneye bak

qeda li (yekî) bikeve, lanet li (yekî) bibare


yediği önünde, yemediği ardında

ketiye nava kundor û zebeşan nizane kîjanê bişkêne, di nava hebûnê de bûn


yegân

yekan, yekoyeko, hebohebo, tekoteko, yekeyek, teketek


yekinmek

hemikîn, ji hindav de rabûn, li xwe dan, bilind bûn, hilbûn


yekten

hema yek carê, destbidest, hema rasterast


yel

Yel gibi gelen sel gibi gider.


yeldirme

cil û bergek e ku ji di şûna çarşevê de li xwe dikin


yeldirmeli

jina bi yeldirme yeldirmesiz jina bêyeldirme


yele

bijî, bijîk, bêjik, poperîşk, damusk, kung, sermil, yal

Atın yelesi.


yele vermek

dan ber bayê, avêtin avê, pûç û pehnî kirin, pif kirin û dan bayê (ji bo xerckirina beredayî)


yelek

êlek, yêlek, çekbend, qutik, çûxik, çox, çoxik, çepek


yelelenmek

li hev birin û anîn (ji bo bayê ku por dibe û tîne)


yelken

baberik, bawan, babirk, xêlî, eyaşî, çar


yelkenci

bawandar (kesê ku bawanên keştiyan didirû)

bawandar (keştîvanê ku bi vekirin, daxistin û berhevkirina xêliyan re erkedar e)


yelkencilik

bawandarî (hemû cure pêşbirk, werzîş û gerên bi keştiyên bawandar (bixêlî)


yelkenlemek

bawan vekirin, xêlî vekirin, bi rê ketin


yelkenli gemi

keştiya bayî, keştiya babirk, keştiya bawanî


yelkovan

xulekjimêr (tîrika dirêj a saetê ya ku deqîqeyan dinimîne)


yelloz

aşifte, çirtik (ji jina ku xwe ji adet derxistiye re tê gotin)


yelpaze

baweşîn, baweşînk, bajen, bajêrge, baweşînok, baweşînek


yeltenmek

peyandin, hemikîn, xwe tê dan, xwe di ber re kirin, li ber rabûn, xwe lê qirase kirin, hewes kirin


yem

pût, alif, debr, xol, êm (ji bo ajal û sewalan)

xur, xurd, xurdemenî bi gelemperî tiştê xwarinê, her cure xwarin

Kurtlara yem oldu.

lext, qût, qwît (ji bo mirişk û wekî wan)


yem borusu

boriya pûtdayînê (li leşkerîyê ji bo wextê pûtdana hespan, li boriyê xistin)

gotina xapandinê, gotina ku ji bo kesek pê bê xapandin


yem dökmek

lext kirin (ji bo xapandina kesekî tevgerîn)


yemeden içmeden lafımı gidip yetiştirmiş

hema pê re pere gotinên min çûye gihandiyê


yemek

Yemeği çabuk yiyiyor.

xwarin, kurisandin, jê xwarin, qul kirin, lê xistin

Güve elbiseyi yemiş.

Kezab mermeri yiyiyor.

Bitler çocuğun kolunu yemiş.

Rüşvet yemek.

Varlığını kumarda yedi.

Adamın parasını yedi.

Kadınlar onun parasını çok yemişler.

Bu dert beni yedi bitirdi.


yemek

Ji osmanî یمك (yemek, “xwarin”), ji proto-tirkî *jē- (“xwarin”).

Yemeği çabuk yiyiyor.

Hadi yemeğe gelin.


yemek odası

xwaringeh, odeya xwarinê (an jî salona xwarinê)


yemek seçmek

li xwarinan şikandin, xwarin jibartin, li xwarinan boyandin

Her yemeği beğenmiyor, çünkü yemek seçiyor.

Her xwarinî naecibîne, çunkî li xwarinan diboyîne.


yemek yemek

xwarin (xurika ku di saetê diyarbûyî de tê xwarin)


yemek çıkarmak

nan dan, nan pêşkêş kirin (ji bo ziyafetê)


yemekli

Yemekli nişan.

Yemekli pansiyon.


yemekli vagon

vagona bixwarin (vagona ku tê de xwarin tê dayîn)


yemeklik

ê xwarinê (tiştê ku ji bo xwarinê tê bikaranîn)

ê xwarinê (tiştê ku ji bo xwarinê hatiye veqetandin)


yemeksiz

Yemeksiz pansiyon.


yemenici

çîtikfiroş (kesê ku çîtikan çêdike û difiroşe)


yemenicilik

çîtikfiroşî (karê çêkirin û firotina çîtikan)


yemin basmak

hema sond xwarin, hema dest bi xwarina sondan kirin


yemin billah etmek

hişk sond xwarin, li sondan vebûn, ahd û wehd kirin


yemin etsem başım ağrımaz

anıya me ji ba Xwedê ve bilind e, ez ji sonde re sekinî me


yeminler içmek

dan sondan, li xwe dan sondan, sond li xwe qelaptin


yemişçil

mêwexur (kesê an jî tiştê ku bi mêweyan xwedî dibe)


yemleme

alifdan, pûtdan (ji bo pez, dewar û heywanên bar)

lextdan, qûtdan (ji bo mirîşk û wekî wan)


yemlemek

alif dan, pût dan (ji bo pez, dewar û heywanên bar)

lext dan, qût dan (ji bo mirîşk û wekî wan)


yenene içilene bakılmamak

li ber çavê (yekî) nehatin, eniya xwe jê re neqermiçandin


yenge

amojin, mamojin, jinap, jinmam (ji bo jina apê)

xalojin, jinxal, xalim (ji bo jina xalê)

jinbir (gava mêr ji jina xwe behs dike, navê wê hilnade)

Git yengene söyle akşama bir şey istiyor mu?

Here ji jinbira xwe re bibêje ka ji bo êvarê tiştek dixwaze naxwaze?

xwişkê, xwengê, amojinê, jinapê, xalojinê, jinxalê, xaltikê û hwd (ji bo jinan, gava gazî wan tê kirin)

berbûk (ji bo jina ku rêberî ji bûkê re dike)


yeni

Yeni elbise.

nû (ji bo tiştê ku li ser çêbûn û ki rina wî re zêde wext nebihuriye)

Yeni haber.

nû (tiştê herî dawî hatiye bidestxistin)

Yeni mektuplar geldi.

nû (ji bo kesê ku hê nû dest bi tiştekî kiriye)

Yeni öğrenci.

nû, cihêreng (ji bo tiştekî ku heta wê rojê nehatiye gotin, nehatiye dîtin, nehatiye fikirin, nehatiye nişandan)

Yeni bir buluş.

nû (ji bo tiştên ku nayên zanîn û naskirin)

Yeni imzalar.

nû (ji bo tiştên ku ji yên din cudatir in)

Yeni ihtiyaçlarımız var.

hê nû, hîna nû, vê gavê, qasek berê, qederek berê


yeni dünya

alûceya Maltayê, nespra^([çavkanî hewce ye])


yeni yetme

gêran (ji bo keçan), sinêle, sengele, sîpe (ji bo kuran), bizele, nûhatî, nûgihîştî


yenici

nûparêz, nûjenîxwaz (kesê alîgirê nûjeniyê ye)


yenik

têkçûyî, binketî, zorbirî, bexer, mexlûb


yenilemek

dubare kirin, tekrar kirin, ji nû ve kirin


yenilenmek

ji nû ve hatin kirin, hatin dubarekirin, hatin tekrarkirin


yenilgi

têkçûnî, binketin, daçûnî, sexerî, mexlûbiyet


yenilik

nûtî, nûyatî (ji bo tiştên zerardar û kevn ku bi yên nû tên guhertin)


yenilikçi

Yenilikçi bir yazar.


yenilir yutulur gibi değil

tehma (tiştekî) giran bûn, neçûn xwarê (ji bo xwarina ku êdî nayê xwarin)

ne bi kuştinê tê, ne bi hiştinê tê (ji bo kesên ku mirov nikare çax pê bixe)

mirov xwezî nake lê binêre, mirov naxwaze lê binêre

nehatin xwarin, tê de neçûn (ji bo gotinên ne baş)


yenilmek

zora (yekî) çûn (ji bo bêçare û bêhêzmanê)

têk çûn, daçûn, jê çûn, firidîn, bi [[bin ketin, mexlûb bûn


yenilmez

Kesê sêyemê yekjimar di dema firehê neyînî de ji lêkera yenilmek.

Kahramanlar asla yenilmez.


yenirce

rîş, rişa mirevxur (birîna ku her diçe mezin dibe)

terexûn (nexweşîna ku li pidiyan dikeve)

Diş etleri yenirceye yakalanmış.


yeniçeri

yenîçerî, leşkerê piyade yên Osmanî ku di dema Orhan Gazî de (

hatiye avakirin û di dema Sultan Mahmûd II de hatiye hilanîn


yeniçeri ocağı

ocaxa ku tê de leşkerên yenîçêri tê gihandin


yenişememe

hevtêknebirin, zorahevnebirin, hozahevnebirin, bihevnikarin


yenişememek

hev têk nebirin, zora hev nebirin, hoza hev nebirin, bi hev nikarîn


yenişme

hevtêkbirin, zorahevbirin, hoza hev birin, bihevkarîn


yenişmek

hev têk birin, zora hev birin, hoza hev birin, bi hev karin


yenme

têkbirin, firidandin, binxistin, zorbirin, hozbirin, mexlûbkirin


yenmek

têk birin, firidandin, bin xistin, kevandin, zora (yekî) birin, dericandin, jê birin, hoza (yekî) birin, çira (yekî) birin, mexlûb kirin, bera dan

Oyunda onu yendim.

Öfkemi yenmek için çok çabaladım.

Ji bo ku ez hêrsa xwe bixwim min pir li ber xwe da.

Bu meyve "yenmez'.

Ceketin dirseği yenilmiş.


yer biçimleri

teşeyên erdê (mîna zozan, çiya, gir, newal û hwd)


yer bulmak

jê re cih dîtin (ji bo xebatê ji yekî re cih dîtin)


yer elması

sevetalk, sêvaxîn, sêvaxînk, xîlong, xencelîsk, binerdî, qencelîsk, sêva bin erdê, dîzbelok, dûvberanok (li Heskîfê), sêvka axê (li Hekariyê), rêtax (li Oremarê) (Helianthus tuberosus)


yer kapmak

ji xwe re cih girtin, ji xwe re şûn zift kirin


yer küre

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre yerküre.


yer sofrası

sifreya li erdê (sifreya ku li erdê tê danîn)


yer yarılıp içine girmek

erd qelişîn û pê de çûn, erd qelişîn û tê re çûn (ji bo windabûna tiştekî û ji ber şermkirina ji çêbûna tiştekî ne baş)

bi erdê de çûn, erd qelişîn û tê re çûn (ji bo tiştekî ku winda dibe lê mirov nizane ku çi pê bûye)


yer yatağı

nivîna li ser erdê (nivîna ku li erdê tê danîn)


yer öpmek

ji (yekî) re secde bûn (ji bo giramgiriyê)


yeraltı

nepenî, nehanî, binax (ji bo xebatên veşarî û ziyandar)


yerde sürüklemek

xişikandin, bi erdê re kaş kirin, di xwarê re kaş kirin


yere bakan yürek yakan

di hundir de ye ne ji derve ye, nermika kayê deng jê nayê


yere bakmak

pê li hafa gorê bûn (ji bo kesên pîr û kalên ku mirina wan nêzik e)


yere baktırmak

serî kirin ber (yekî) (ji bo şermezarîkirinê)


yere batasıca

tu bi erda reş de herî, erd xuya be tu ne xuya bî, xwelîlisero, xwelî li serê te be


yere batmak

bi erdê de çûn, bi erda reş de çûn (ji bo şermîbûnê)


yere düşmek

Lamba yere düştü.

Çocuk parkta yere düşmüş.


yere sermek

avêtin erdê, xistm erde li erdê pîj kirin (ji bo têkbinnê)


yere çalmak

hilbirîn erdê, li bin erdê xistin, hilanîn li erdê xistin, hilanîn li nava erdê xistin


yerel yönetim

rêveberiya xwecihî, rêvebirina cîgayî, mehelî îdare


yeri geldiğinde

Dema dora (tiştekî) hat Dema dora wê hat


yeri gözükmek

şuna (yekî) li mirov xuya bûn, cihê (yekî) xuya kirin


yeri göğü ben yarattım demek

gotin dinya min çêkiriye, şûr simbêlê (yekî) nebirîn


yeri göğü tırmalamak

tebatî nehatin (yekî), tebatî ji (yekî) neketin (ji ber êş û janê)


yeri olmak

cihê (yekî) hebûn (ji bo muteberiya yekî)


yeri öpmek

erd tehl kirin (bi tinazî), bi dev û rû çûn erdê


yerin dibine geçmek

erd qelişîn û pê de çûn, ketin binê erdê, bi binerde ketin (ji bo şermkirin û çêbûna tiştekî ne baş)

bi erdê de çûn, cûm û celat bûn, bûn heyva bin ewr,heyva bin ewr bûn (ji bo tiştekî ku winda dibe û mirov nizane ku çi pê bûye)


yerin kulağı var

dar û devî biguh in, devî bi guh in, guhê dar û deviyan heye


yerinde

Neşesi yerinde.

Babası yerinde.


yerinde duramamak

tebatî nehatin (yekî), agir û xurî tê de hebûn


yerinde olmak

Keyfi yerinde.


yerinde su çıkmak

hêka (yekî) hatin, li ser qula kurmoriyan rûniştin


yerinde yeller esmek

Değirmenin yerinde yeller esiyor.


yerinden fırlamak

ji cihê xwe hilpekîn, ji hindav de rabûn, ji cihê xwe hilfirîn


yerinden oynatmak

cihê (tiştekî) gerandın, (tiştek) ji cihê (wî) leqandin


yerinden çıkmak

cih çun, ji cih derketin (ji bo ji cihçûna hestî û movikan)


yerine

Bana haftalık yerine gündelik ver.

Benim yerime sen sinemaya git.


yerine gelmek

İsteğiniz yerine geldi.

Sağlığım yerine geldi.


yerine koymak

Beni adam yerine koymadılar.


yerine oturmak

ketin şûna xwe, tê de bi cih bûn, tê de rûniştin (jibo tiştekî ku tam cihê xwe bigire)

cih girtin (ji bo raman û tiştên wisa ku êdî tê ecıbandin)


yerini beğenmek

lê hatin, cihê xwe baş dîtin (ji bo riwekan)


yerini bulmak

cihê li gorî xwe dîtin (ji bo rewş û meqamê ku tam bi mirov bikeve, bê dîtin)


yerini doldurmak

liyaqê cihê xwe bûn, babetî cihê xwe bûn

cihê (yekî) girtin (ji bo kesê ku dikeve şûna yekî û mîna wî ji heqê erka xwe derdıkeve)


yerini ısıtmak

cih li hesabê (yekî) hatin, germik germ bûn


yerini kapmak

cihê xwe girtin, dewsa xwe girtin, şûna xwe zift kirin


yerini tutmak

Hiç bir şey suyun yerini tutamaz.

Kimse eski muhasebecinin yerini tutamadı.


yerini yapmak

wezîfeya xwe kirin, wezîfeya xwe anîn cih, wezîfeya xwe pêk anîn


yerini yurdunu terk etmek

dev ji cih û ware xwe berdan, ji ser av û axa xwe rabûn, av û aqara xwe di cih de hîştin, terkî welat bûn


yerle bir etmek

(tiştek) û erd kirin yek, bi erdê re dûz kirin

wêran kirin, tar û mar kirin, xera kirin, ruxandin, hilşandin, hilweşandin, herîfandin, xapur kirin


yerle gök bir olsa

erd û esman li me bê hev jî, erd û esman li me bibe yek jî


yerleri süpürmek

Entarisi yerleri süpürüyordu.


yerleşik

dêmanî, dêmatî, nişen, bicîhbûyî, ewrbûyî, cîwarbûyî

Yerleşik tiyatro.


yerleşme

bicihbûn, cîwarbûn, akincîbûn, dêmanîbûn


yerleşmek

bi cih bûn, akincî bûn, cîwar bûn, dêmanî bûn

Gidip güzel bir semte yerleşmişler.

Bu taş buraya iyice yerleşmiş.

Arabaya zor yerleştiler.

Oğlunu bankaya yerleştirmiş.

Evine yerleştiler.

Eşyayı daha yerleştiremedik.

Bu moda yerleşti.

Bir takım kelimeler zamanla yerleşiyor.


yerleştirilmek

hatin bicihkirin, tê de hatin bicihkirin


yerleştirmek

Tabakları yerleştiriyor

Kiremitleri yerine yerleştiriyor.


yerli

Yerli dolap.

Yerli meyve.

xumalî (tiştê ku di hundirê welêt de hatiye çêkirin)

binkî, binecih, xwecih, binalî, bincî, cihnişîn, akincî (ji bo kesên ku pêşiyên wî jî li heman deverê hatine dinyayê)

Ben buranın yerlisiyim.


yerli yerinde

her tişt li cihê xwe ye, li şûna xwe ye yerine li şûna (wê), li cihê (wî)

Eşyaları yerli yerine koy.


yerlileşme

binkîbûn, xwecihîbûn, binecihîbûn, binalîbûn


yerlileşmek

binkî bûn, xwecihî bûn, binecihî bûn, binalî bûn


yeter kadar

bi qasî ku têr bike, bi qandî ku qîm bike


yeter sayı

hejmara besatiyê, jimara besayiyê, nîsap


yeterince

bi qasî ku, bi qandî ku, têra xwe, bêdira

Sen bu işi yeterince uzattın.


yeterlik sınavı

Ezmûna kîfayetê, îmtîhana ehliyetê, îmtîhana wesfdariyê.


yetersizlik

neman, xilasbûn, qedîn, têrnekirin, kêmî


yetimlik

sêwîtî, êtîmî


yetirmek

Parayı yetirdi.


yetişkin

xama (ciwanê ku emrê xwe yê ku qanûn diyar kiriye, tije kiriye)

gihayî (kesê ku ji aliyê beden, rih û hest ve gihiyaye)

kamil (kesê ku ji her aliyî ve gihaye kewna xwe)


yetişme

gihan, gihîn, gihîştin, gihaştin, ragihîştin

veya yetişmeyesi) tu negihiyê (an jî tu negihiyê)!


yetişmek

Çocuk lafı hemen anasına yetiştirdi.

Zarok pê re gotin bire gihande diya xwe.

ragihîştin (ji bo di wext de amadekirina tiştekî)

Bu elbise yarına yetişir.

ragihîştin (ji bo di wext de gihîştina kesekî an tiştekî)

Doktor tam da vaktinde hastaya yetişti.

ragihîştin (ji bo, pişt re tevî tiştekî bûn)

Sonradan bize yetişti.

ragihîştin (ji bo dest bi tiştekî an kesekî kirin)

Ben o dala yetişemem.

Ben bu kadar işe yetişemem.

Bu para bize yetişir.

Ben dedeme yetiştim torunlarıma da yetiştim.

Buranın bağlarında yetişen üzümler çok güzel.

Tiriyê ku ji rezên vira çêdibin pir xweş in.

Tam o sırada o yardıma yetişti.


yetiştirememek

Nekarîn gihandin Nekarin wextê de çêkirin(zamanında yapamamak)


yetiştirici

Tütün yetiştiricisi.


yetiştirilmek

hatin gihandin, hatin, hatin gihaştin, hatin gihîştandin, hatin ragihandin

Çocuk bizim tarafımızdan yetiştirildi.

hatin gihandin, hatin, hatin gihaştin, hatin gihîştandin (ji bo perwerdehiyê)


yetiştirmek

Bize hemen su yetiştirin.

gihandin, gihîştandin (ji bo di wext de qedandina tiştekî)

Kitabı yarına yetiştirmem gerekiyor.

Pêwist e ku ez vê pirtûkê bigihînim sibehê.

gihandin, gihîştandin (yek di wext de ji bo tiştekî pêwist gihandina derekê)

Hastayı zamanında doktora yetiştirdik.

Me tam di wext de nexweş gihande doktor.

gihandin, gihîştandin (tiştekî ku divê neyê gotin bê gotin)

Hemen lafı valiye yetiştirdiler.

mezin kirin, xwedî kirin (ji bo zarokan)

Sigara yakmak istiyenlere kibrit yetiştirir.

Niftikê digihîne kesê ku dixwaze cigareyê pêxe.


yetki

raye, karbidestî, desthilatî, pore, selahiyet


yetkilendirmek

desthilatdar kirin, rayedar kirin, selahiyetdar kirin


yetkili

desthilatdar, rayedar, karbidest, poredar, selahiyetdar


yetkili kılmak

rayedar kirin, desthilatdar kirin, bi selahiyet kirin


yetme

besbûn (ji bo rewşeke nebaş, helwesteke xerab)


yetmek

qîm kirin, têr kirin, qîmî (tiştekî) kirin, têrî (tiştekî) kirin

Bu para kitabı almaya yetmez.

Bir kıvılcım ormanı yakmaya yeter.

bes bûn (ji bo rewşeke nebaş, helwesteke xerab)

Bu zulüm artık yeter.

Yaşı seksene yetti.

Yeter de artar.


yetmemek

têrê nekirin, qîm nekirin, qîmî (tiştekî) nekirin, têrî (tiştekî) nekirin


yetmişlik

heftê libî (tiştekî ku tê de heflê lib hene)

Yetmişlik ihtiyar.


yevmiyeci

rojanîvan (kesê ku bi rojaniyan dixebite)


yezit

yêzîd (gotineke ku ji bo nefretê tê gotin)


yemen ellerinde veysel karani

kesê ku li derekeyên dûr û biyan pir dimînin


yeğ tutmak

çêtir girtin, jê çêtir dîtin, di ser re girtin


yeğen

pismam, kurap, dotmam, keçap (ji bo zarokên apê)

pisxaltî, keçxaltî, bilxaitî (ji bo zarokên xaltiyê)


yeğleme

çêtirgirtin, çêtirdîtin, hevyaz, tercihkirin


yeğnisemek

hindik dîtin (girîngî pê nedan, biçûk dîtin)


yeşerme

hêşînbûn, şînbûn, rûwikîn, rusikîn, rîsikîn (ji bo pelan)

keskbûn, hêşînbûn, şînbûn (ji bo keskbûna suriştê)


yeşermek

hêşîn bûn, şîn bûn, rûwikîn, rûsikîn, rîsikîn (ji bo pelan)

kesk bûn, hêşîn bûn, şîn bûn (ji bo keskbûna suriştê)


yeşertmek

hêşîn kirin, şîn kirin, rûwikandin, rûsikandin, rîsikandin


yeşil

Yeşil fasulye.

xang, kal, kerik (ji bo mêweyên negihîştî)

Yeşil kaysı.


yeşilimsi

(yeşilimtırak) keskoyî, keskûnî, kesp, keskînî, keske, bi keske ve


yeşilli

cilkesk, kinckesk (kesê ku cilê kesk li xwe kiriye)


yeşillik

keskayî, keskanî, hêşinatî, hêşînayî, hêşînkayî

hêşînayî, keskayî, hêşînkayî, şînkayî (devera ku riwekên wê pir in)

hêşînayî (sebzeyên ku bi xavî tên xwarin)


yıkama

Film yıkama.


yıkanmak

xwe şûştin, xwe veşûştin, serê xwe şûştin

Bugün tertemiz yıkandım.

Elbiseler yıkandı.


yıkıcı

wêranker, rûxîner, tehribkar (tiştê ku dibebe sedemê zerardanê, xerakirinê û ji navê rakirina tiştekî)


yıkıcılık

wêrankerî, rûxînerî, xerakerî, xerakiroxî


yıkık

hilweşiyayî, rûxiyayî, herîfî, herîftî, pelişandî, hilşandî, hirşiyayî, hilweşandî, hedimandî, redimandî, rûxandî, felişandî, pelişî, wêran, kambax, kavil, dêris


yıkılma

hilweşîn, hilşîn, rûxîn, herifîn, pelişîn, hedimîn, redimîn, herîftin, herîşîn, xirîn, roxîn, feşilîn, xerimîn, felişîn, zerzilîn, feşil bûn, hilişîn, xurîn, xirîn


yıkılmak

hilweşîn, hilşîn, rûxîn, herifîn, pelişîn, hedimîn, redimîn, herîftin, herîşîn, xirîn, roxîn, feşilîn, xerimîn, felişîn, zerzilîn, feşil bûn, hilişîn, xurîn, xirin, ferisîn

Duvar yıkıldı.

Şehir üstüme yıkıldı.

wergerîn, qelibîn, herifîn (ji bo wergerîn û ketina kes, dar, erebe û hwd)

Kadın yere yığıldı.

Bütün işler onun üstüne yıkılmıştı.


yıkım

hilweşan, rûxan, pelişan, hilşan, xong (ji bo karê pelaştinê)


yıkımcı

xeraker, rûxîner (ji bo kesên ku ava hiyan dipelêşe)


yıkış

hilweşandin, hilşandin, rûxandin, herîfandin, pelaştin, pelişandin, remandin, hedimandin, roxandin, xirandin, xarkirin, xerimandin, zerzilandin


yıkma

hilweşandin, hilşandin, rûxandin, herîfandin, pelaştin, pelişandin, remandin, hedimandin, herîftin, felişandin, herîşandin, roxandin, xirandin, xarkirin, fersandin, hurçandin, xerimandin, zerzilandin


yıktırılmak

hatin hilweşandin, hatin hilşandin, hatin rûxandin, hatin herîfandin, hatin pelaştin, hatin pelişandin, hatin hurçandin


yıktırmak

dan hilweşandin, dan hilşandin, dan rûxandin, dan herîfandin, dan pelaştin, dan pelişandin, dan hedimandin, dan hurçandin, dan hezandin


yıl on iki ay

salik dozdeh meh, sal dozdeh meh, salewext


yılan gibi sokmak

wekî dûpişkê bi binê piyên mirov vedan (û pûrta serî weşandin)


yılan hikayesine dönmek

bûn çîroka quling, bûn çîranok, bûn çîrvanok (ji bo dûvdirêjbûna gelemşeyekê ku hel nabe tê gotin)


yılanın kuyruğuna basmak

pêl mala cinan kirin, lana mozeqirtikan derkirin


yıldırım

bilêç, birûsk, birq, tîrî, şîşa birûskê, birqetav


yıldırımla vurulmuşa dönmek

qurf girtin pişta (yekî), çok lê şikestin


yıldırma

qutifandin, toqandin, bizdandin, herîsandin, çavtirsîkirin


yıldırmak

qutifandin, toqandin, bizdandin, herîsandin, çavtirsî kirin


yıldız

stêr, star (hunermendên sînema û muzîkholan)

kesê ku di karekî de, civatekê de serketî ye


yıldız akmak

sêrk xuricîn, stêrk şemitîn, stêrk rijîn, stêrk şîş kirin


yıldız poyraz

bayê ku di navbera bakurê rojhilat û bakur de tê


yıldız yağmuru

şîşkirina stêrkan (bi hev re xuyabûna stêrkên ku dixuricin)


yıldızı dişi

quzê gur bi (yekî) re ye, quzê gur pê re ye


yıldızı düşük

bextê (yekî) bi reş e, feleqa (yekî) bi reş e


yıldızı sönmek

dolaba (yekî) ters gerîn, dolaba (yek) çep gerîn


yıldızları barışmak

kewê wan ji hev re xwendin, milyaketên wan ji hev re kenîn


yıldızları saymak

çik ji ber çavê (yekî) çûn, pirposk ji ber çavê (yekî) çûn, pirposk hatin ber çavê (yekî)


yılgın

qutifandî, toqandî, bizdandî, çavtirsiyayî


yılgınca

qutifandiyane, toqandiyane, bi awayekî qutifandî


yılkı

yêxir, heywana beredayî (hesp an jî kerê ku hatiye beredayîkirin)


yıllanmak

kevnesal bûn (di ser de demeke dirêj derbas bûn)


yıllarca

çendik û çend salan, bi dirêjiya sal û rojan


yıllatmak

kevnesal kirin, kevnare kirin (di ser de gelek sal derbas kirin)


yıllık

On yıllık ağaç.

Bir yıllık tuttular.

Kuruluşun yıllık toplantısı.

Yıllık kiramızı verdiler.

Kurumumuzun yıllığı çıkmak üzere.

Salnameya me ya damezraweyê li ber derketinê ye.


yıllıkçı

(yıllıklı) saldar (kesê ku mizeya wî salê çarekê tê dayîn)


yılma

qutifîn, toqîn, bizdîn, herîsîn, çavşikestîbûn, çavtirsîbûn


yılmak

qutifîn, toqîn, bizdîn, herîsîn, çavşikestî bûn, çavtirsî bûn


yinelenmek

hatin carandin, hatin dubarekirin, hatin tekrarkirin


yineletmek

dan carandin, dan dubarekirin, dan tekrarkirin


yıprak

nûhiyayî, rihiyayî, peritî, hilhilîn, mehiyayî

Cebinden yıprak bir kâğıt para çıkardı.

Ji berîka xwe diravekî kaxiz ê nûhiyayî derxist.


yıpranma

nûhîn, rihîn, peritîn, hilhilîn, çilçilîn, kevnbûn

maşîn, mehîn, mehitîn, mehtbûn (ji bo makîne û alavên hesinîn)