iltizam

belenderî, iltizam (pereyê ku hereh jiehaneya erkedarên dewletê tê birin)


iltizami

bi hemdî, bi zanebûn (tiştê ku bi zanebûn û bi hemdî tê kirin)


ilzam etmek

zix kirin (kirin ku yê pêşber nema bersiv bide)


ilâh

peresto (kesê ku di warekî de serketî ye û jê gelek tê hezkirin)


ilâhî

lavij, lawij, tawje, qesîde, beyî, îlahî (stranên ku ji pesndana Xwedê hatine amadekirin)


ilâm

danezan, ilam (belgeya fermî ya dadgehê ku dide nişan encama darizînê bi çi awayî bi dawî bûye)


ilân

danebihîz, bangewazî, îlan, banghildêran


ilân etmek

ragihandin, bang hindêran, bangewazî hindêran


ilân vermek

îlan dan, danebihîz dan (ji bo organên weşanan)


ilânı aşk etmek

hezkirina (evîna) xwe jê re aşkere kirin


ilâve

lêkdan, qertab, îlawe (parçeyê ku lê hatiye zêdekirin)


ilâve etmek

veser kirin, lehiqandin, efzûnandin, bi ser ve kirin, lê zêde kirin, pê ve danîn, bi ser ve danîn, îlawe kirin, xistin ser, kirin ser, bi ser êxistin


ilâveli

a veserkirî, lêzêdekirî, biservekirî, lêkdayî, nawekirî

İlaveli ikinci baskı.

pirolekirî, mezinkirî, biservekirî, mubalexekirî


ilâçlamak

derman lê kirin, îlac lê kirin (derman tê dan)

derman kirin, îlac kirin (ji bo xelasbûna ji mikrop û kêzikên zerardar)


ilâçlanış

dermankirin, îlackirin (kar û awayê dermankirinê)


ilçe

şaroçke, bajarok, bajarge, şaredê, navçe


ima etmek

di ber re avêtin, avêtin guhê (yekî), gilî di ber (yekî) re avêtin, gotin avêtin ber (yekî)


imal

çêkirin, îmal (j' madeyên xam mal hilbirandin)


imale

Kîteya ku dive kurt bê xwendin, ji bo ku li pîvanê bê anîn, dirêj xwendin.


imalı

biqerîne, bituwanc, biçewlik, qewsel mîtîfbûn


imam

bernimêj, îmam (kese ku li pêşiya cemaetê nimêj dike)

imam (di misilmaniyê de kesê ku mezhep çêkirine)

pêşrew, îmam (piştî Hz Muhcmed xelifeyên ku wekîltiya wî kirine, erkên wi girtine ser xwe)

imam (di hin dewletê îslami de serekê dewletê)


imamlık

meletî, îmamtî, îmamî (melebûn, îmambûn)

meletî, îmamtî (ji bo erka meletiyê, îmamtiyê)


iman

Ji erebî إِيمَان (ʾīmān).

bawerî, bîr û bawerî (pêbawerbûna bi rêzikên olî)

Kalpleri vatan iman ile doluydu.


iman etmek

îman pê anîn, bawerî pê anin (bawerî bi ol û Xwedê anîn)


iman getirmek

îman pê anîn (bi dreza dilê xwe çûn ser dîne îslametê)


imana getirmek

anîn (ser) îmanê (yek anîn ser riya heqiyê, rastiyê)


imanı gevremek

îman lê qetîn, ji dîn û îman bûn, îman di sere (yekî) de neman (ji bo westiyana pir û acizbûnê)


imar etmek

ava kirin, avadan kirin, geşedanî pê dan]]


imbat

bayê deryayî (ku havînê bi roj ji deryayê ber bi bejahiyê diweze)


imbik

parzûn, dawerivok, dilopînk (alava ku tişt tê de tên parzinandin)


imbikten çekmek

berî parzûnê dan, parzûn kirin, palandin, dawerivandin, da palandin, parzinandin


imdat

hawar, haho (di şûna 'hawar e min xelas bikin' de)


imdat istemek

hawar xwestin, hawar daketin (an jî daxistin)


imdata koşmak

çûn hawara (yekî), li hana (yekî) çûn, li hawara (yekî) çûn, çûn hawara (yekî), li hindama (yekî) çûn, di hawara (yekî) bezîn


imdata yetişmek

hatin hawara (yekî), li hana (yekî) hatin, di gaziya (yekî) hatin, di hawara (yekî) gihîştin, gihîştin hawara (yekî)


imece

palûte, zibare, pêdanî, gap, hemejî,herewez,pêrnagî


imge

sewab, sepet (gava ku tiştek di şeklê heyberekî de tê ber çavê mirov)


imha etmek

tune kirin, îmha kirin, ji navê rakirin, ji holê rakirin


imla

vekîte, rastnivis, rênivîs, verês, darêj, îmla


immoralizm

Felsefeyeke ku prensîbên exlaqî qebûl nake.


imparatorluk

împaratorî (ji bo dewleta ku çend neteweyan di bin destê xwe de digire)


imrahor

(mîre axurê), kesê ku li nihêrtîna axurên padişah û lazimatiyên wan berpirs e


imrenmek

Kebabları görünce öyle bir imrendim ki gava min kebab dîtin wisa dilê min bijiya wan.

An jî gava min kebab dîtin ez bijîm wan.

Bu yaşına rağmen hâlâ kızlara imreniyor.

Di vî temenî de hîna jî dili wî dibije keçikan.

xwezî pê hatin, xwezî pê anîn (tişt an jî kesê ku mirov diecibîne û dixwaze bişibe wî)

Onun bu çalışkanlığına imreniyorum.

Ez xweziya xwe bi vê jêhatîbûna wê tînim.


imsak

parêz, parêzkirin (hakimbûna li nefta xwe)


imtihana çekmek

kişandin ber ezmûnê, kişandin ber îmtihanê


imtisal

riayetkirin, li gorî nimûneyekê tevgerîn


imtiyazlı

takemaf, destûrmend, servedar, bideman, biîmtiyaz, xweyimtiyaz


imza sahibi

xwediye îmzeyê (kesi ku îmzeya xwe avitiye tiştekî)

xwedî nav (kesi ku di warekî de xwedî îtibar e û navdar bûye)

xwedî nav, xweyê nav (kesi ku di weşanin mîna di rojname û kovar bi navi xwe nivîs dinivîse)


imzalamak

navîş kirin, îmze kirin (îmzeya xwe avitin belgeyeke, an jî nivîsareki)

navîş kirin, îmze kirin (bi hêmayekê daniriya berhemi aşkere kirin)

navîş kirin, îmze kirin (berhemeke xwe ji bo bîreweriyê îmze kirin)


imzalayış

navîşkirin, îmzekirin (kar û awayê îmzekirini)


imzalı

binav (berhem û nivîsara ku nivîskarî wi diyarkirî ye)


imzasız

binav (berhem û nivîsara ku nivîskarî wi ne diyarkirî ye)


imzayı basmak

îmzeya xwe avitin (tiştekî), îmzeya xwe li xistin


in cin top oynamak

çûçik li nabijin wiq, çûçik lê nakin wiqînî


inada binmek

xwe li eksê danîn, li eksê siwar bûn, li intê siwar bûn, li kerê şeytên siwar bûn, ketin eksê, eks lê çêbûn


inadı tutmak

eksa (yekî) pê girtin, inta (yekî) pê girtin, irna (yekî) rabûn, xwe li ingê danîn, rika xwe lê danîn, irna (yekî) rabûn, pê dan erdê


inanmıyorum

Ez bawer nakim Ez yeqîn nakim Bawer nakım


inanç

bawerî, îliqat, micrib (bawerkirina bi Xwedê, bi olekê)

bîr û bawerî (tiştê ku jê tê bawerkirin, doktrin)


inat

înat, ing, irn (ern), int (ent), rik, ingir, înç, rexm, rijd, înad, inyad (der barê tiştekî de pîkolî kirin, li ber xwe dan)

eks, rik (li ber yekî rabûn, rameneke dijber derpeş kirin)


inat etmek

irinîn (erinin), initîn, ingirîn, cihinîn, ern kirin, rik kirin, inyad kirin


inatlaşma

ketina rika hev, ketina inta hev, ketina ima hev, ketina eksa hev


inatlaşmak

ketin rika hev, ketin inta hev, ketin ima hev, ketin eksa hev, pê re ketin rikê (an jî eksê)


inatçılık

ingiroktî, rikoyîtî, rikotî, intoktî, rikdarî, irnoktî, eksoktî


ince bağırsak

rodiya zirav, rûviya zirav, bûmbar, doran


ince belli

bejnzirav, navterhîn, newqtajî, bejna takrihan


ince eleyip sık dokumak

di binî de hûrhûr gerin, nermenerm di binî de gerîn


ince saz

koma xwenendeyan ku amûrên wan ên muzîkê ji keman, kemançe, ûd, ney, tembûr û qanûnê tê pê


ince yapılı

bejinşaxînî, bejnterhînî, bejnzirav, bejnxweş


incecikten

İncecikten bir kar yağıyor.


inceden inceye

nerm nerm (bi dengekî wisa ne zirav, sivik)


inceleme

lêkolan, vekolan, vekolîn, lêkolîn, lêhûrbûnî, hûrnêrîn, tetkik,vehelîn, vehelandin

lêkolîn, vekolîn, hûrnêrîn (berhem an jî nivîsara ku bûyereke zanistî an jî hunerî vedikole)


incelemecilik

lêkolerî, lêkolînerî, vekolînerî, hûrnêrî


incelemek

lê kolandin, vekolandin, lê hûr bûn, vexepartin


incelmek

ron bûn, riwîn bûn, tenik bûn (ji bo şilemeniyan)


inceltici

teniker, ranker, tiner (ku tîrbûna boyaxan kêm dike)


inceltiş

ronkirin (ji bo kar û awayê ziravkirinê)


inceltme

ronkirin, rwînkirin, tenikkirin (ji bo şilemeniyan)


inceltmek

ron kirin, rwîn kirin, tenik kirin (ji bo şilemeniyan)


inci

gotin an jî hevoka ku ji ber şaşiyê dikeve rewşeke kenawer


inci balığı

masiyekî ku ji perikên duran çêdikin (Albumus albumus)


inci gibi

wekî (eynî) mircan in (ji bo diranên xweşik û biçûk)

İnci gibi dişleri.

yeke giloverik, tepikî (ji bo keçikên hûrikî)


inci saçmak

(ağızdan) gotinê xweş ji devê (yekî) derketin


incik boncuk

cînciq, monk morîkan, xiştik miştik (xişrên bêqîmet)


incinmek

Yürürken kaymiş, ayağı incinmiş.

Gava ku bi rê de çûye şemitiye lingê wê tehl bûye.

Bu öyle biri ki bir çok insan ondan incinmiş.

Ew yekî welê ye ku gelek mirov jê tehl bûnê.


incir kuşu

çivîka hêjîran (ji famîleya çivîkên qûnhejhejok in, ku pir hêjîran dixwin) (Anthus trivialis)


incir çekirdegini doldurmaz

qalikê (qafik) gûzê tije nake, qalikê hêkê tije nake


incitici

tehlker, rencîner, rencdar (gotin an jî lebata ku mirov pê diêşe, dilê mirov jê dişkê)


incitilmek

hatin rencandin, hatin êşandin, hatin tehlkirin, hatin zêrandin, êşandin, tehlkirin, zêrandin (ji bo kar û awayê tehlkirinê)


incitme

rencandin, tehlkirin, êşandin, zêrandin, cezaret


incitmek

rencandin, tehl kirin, êşandin, zêrandin, hincirandin, çerçirandin, cewr kirin

êşandin, tehl kirin, azirandin (bi gotin an jî lebatekê dilê yekî hiştin)


indeks

indeks (têkiliya di navbera çendanî û nirxên ku qewamekî didine nimandin)

Fiyat indeksi.


indifa

avêtin der (ji bo ncxweşînên mîna sorik, mîrkutok hwd )


indifaî

kelepotkî (ji bo nexweşînên wekî bîrov, mistanikê)


indirgemek

Olayı bu soruna indirgemeyin.


indirgenmek

lê hatin vegerandin, hatin sanayîkirin, hatin îrcakirin, hatin redûsekirin


indirim

daxîn, buhaşkestin, fiyetdaxistin, tenzîlat


indirim yapmak

buha şikandin, buha daxistin, fiyet kêm kirin, jê anîn xwarê


indirimli satişlar

firotanên buhaşikestî, firotanên bitenzîlat


indirme

danîn, daxistin, rekandin (bi piranî ji bo mal)

kêmkirin, daxistin (ji bo fiyetkêmkirinê)


indirmek

danîn, daxistin, rekandin, dahelandin, danandin, dahiştin (ji jor de tiştek daxistin jêrê)

Yukarı kattaki eşyayı indirdiler.

peya kirin (ji heywan, erebe û ji daran peyakirina keseki)

Onu zorlukla arabadan indirdiler.

Pazarlıktan sonra giysinin fiyatinı epey indirdi.

Piştî bazarkirinê êpê bihayê kiras daxistin.

Yumruğunu masaya indirdi.

Kepenkleri indirdi.

bi ser de girtin (ji bo berf, baran û mij)

Çocuklar camları indirmişler.


indiyum

îndiyûm, elementeke ku giraniya wê ya atomî

e u weki ziv birqonekî û mina ziriçê bi sanahî tê tewandin; kurtebêja wê In


indî

tiştê ku tenê bi gumana yekî ve girêdayiye


ineirlik

erdê hêjîran (cihê ku darên hêjiran lê pir hene)


inek

mêşîn, mêşina gêjoyî, mêşina pêxember (ji bo kesê gêjoyî, evdalokî)

Xwendekarê ku hişê wî pir li ser dersa wî ye.


infak

bi dayina nefeqayê debara yekî dabîn kirin


infaz

bicihanîn, çespandin, înfaz (biryara darazê anîn pê)


infaz etmek

bi cih anîn, anîn cih, çespandin, înfaz kirin


infiratçi

tenahîparêz (ê ku alîgiri tenahiyê ye, tenêtiyê diparêze)


ingiliz

İngilizler Hintlerin dilini yasaklamamıştı.

Inglîzan zimanê Hindiyan qedexe nekiribûn.

îngilîzî (tiştê xweserî gelê Ingiliz an jî lngilistanê ye)


ingilizce

îngîlîzî, Ingilizkî (tiştê xweserî zimanê Îngilîzî)

ingilizce kitap pirtûka îngilîzkî


ingin

daketî, daketandî, ketandi (ji bo cihê ku li gorî cihê din di çalê de ye)

Burası ingin pek rüzgar almıyor.

Ev der hinek ketandî ye, zêde ba lê nayê.


inha

tayinkirina erkeke resmi an ji nivîsandina ji meqamekî bilind re


inhidam

hilweşîn, pelişîn, hilşîn, herivîn, ruxîn


inhisar

gemerdan, yekdestî, tekedestî, înhîsar, monopol


inhitat

dehibîn, hilhilîn (ji ber kal û pîrbûnê ji pertav ketin)


inik

Pencere perdeleri inikti.

Pencereler inikti.


inim inim inlemek

kirin nalenal, kirin kalekal, nalenala (yekî) bûn

di tengiyê de bûn, di pêsîrtengiyê de bûn


iniş

daketan, peyabûn (ji bo kar û awayê daketinê)

Uçağın inişi.

Altın inişe geçti.


iniş yapmak

xwe danîn, xwe li erdê danîn (ji bo firindeyan)


inkar etmek

şemartin, şerandin, rex anîn, mandele kirin, nînkurandin, nikulhî kirin, înkar kirin


inkibaz

kirmişîn, quncifîn, civitîn, çingizîn, kîsîn (çûna ser hev)


inkilap

peresîn, dagerîn, înqilab (dagerîna tiştekî li tiştekî din)


inkiraz

felişîn, parçebûn, belavbûn, ji navê rabûn


inkiraz bulmak

tê de çûn xwarê, felişîn, dawî lê hatin, ji navê rabûn


inme

peyabûn, daketin (ji amyarekê an jî ji heywaneke bar hatin xwarê)

dahatin (ji bo tiştên ku ji jor de ber bi jêr tê)


inmek

daketin, dagerîn, dahatin (ji jor de ber bi jêr de hatin)

peya bûn, dahatin, hatin xwarê, daketin (ji amyarek an ji, ji heywanê bar hatin xwarê)

şiqitîn, daşiqitîn, berjêr bûn (ji bilindcihan hatin jêrê)

Kurtlar şehre indi.

şiqitîn, daşiqitîn (ji ciheki çûn cihekî din)

Gençlik dönemimizde denize inerdik.

Di çaxanê xortaniyê de em dişiqitîn ber devê deryayê.

Hangi otele ineceksiniz?

danîn, rûniştin, daketin (nizm bûn, hatin halê

Sular indi.

Kafasındaki şiş indi.

Altın fiyatları indi.

daxistin, xistin, kêm kirin (xistina fiyeta tiştekî)

Bin lira daha indim almadı.

Min hezar lîreyê din jî xist, dîsa nekirî.

Şimdi kafana inerim.

Yağmurdan duvar inmiş.

Duvar ta aşağıya kadar iniyor.

Güneş ağmışti artık.

Son günlerde sayımız on kişiye inmişti.

Di rojên dawî de hejmara me daketibû deh kesan.


inmeli

fecrî, felç, şeht, qorimî (kesê ku felç lê ketiye)


inorganik

Minareller inorganik maddelerdir.

inorganîk (bêşên bêcan ên şaneyan, hucreyan)

înorganîk (nexweşîna ku ji terebebûna organan naqewime)


insan ayağı değmemiş

piyê mirovan pê nebûbû, piyê mirovan lê neketiye


insan eli değmemiş

dest lê negeriya, destê mirovan pê nebûye (ji bo cihê ku xweytî lê nebatiye kirin)


insan eti yemek

goştê (yekî) weka benîşt cûtin (xeyba yekî kirin)


insan gibi

wekî merivan, nola însanan, mînanî mirovan


insan haklan ihlâli

binpêkirina mafên mirovan, ziyandana mafê mirovan


insan içine çıkmak

derketin nav merivan, derketin nav însanan


insan konuşa konuşa, hayvan koklaşa koklaşa


insan kuş misali

merivo (însano) bêper o, bêbask o (ji bo kesê ku diçe cihê dûr)

merivo (însano) bêpero, bêbasko (ji bo kesê ku diçe cihê dûr)


insanca

mirovane, merivane, mirovwarî, mirovkî, merivkî, bi mirovî


insancı

mirovhez, mirovperwer, merivhez, merivperwer


insancıl

mirovhez, mirovperwer, merivhez merivperwer

mirovî, merivî, insanî (tiştê bi mirovan re têkildar e)

mirovperwer (kesê ku bayex û nirxê dide mirovan)

humanîst (kesê ku ji aliyê mirovheziyê ye)


insancılık

mirovhezî, mirovperwerî, merivhezî, merivperwerî, hûmanizm, humanîzma


insancıllaşmak

mirovhezî bûn, merivhezî bûn, merivperwerî bûn, mirovperwerî bûn


insangiller

familyaya mirovan ku di rewşa fosîlan de dijîn


insaniyet

mirovayî, mirovatî, merivatî, mirovayetî, insaniyet


insaniyet namına

li ser nave mirovatiyê, li ser navê însaniyetiyê


insaniyetli

mirov, insan (kesê xwedî xûy û sinciyeke baş e)


insanlık

mirovayî, mirovayetî, insaniyet (cîhana ku hemû mirovan dike nav xwe)


insanlık alemi

mirovayî, mirovatî, mirovanetî, mirovanî, merivatî, merivayî, mirovayetî, însanetî, insaniyet (hemû wesfên ku mirovan dikin mirov)

mirovahî, mirovatî, merivatî, mirovayetî, însanetî, însaniyet (rêgeza raman û jînê ya ku liyaqî mirovan e)

mirovahî, mirovatî, merivatî, mirovayetî, însanetî, însaniyet (hezkirina ji mirovan)


insanlık etmek

mirovatî kirin, mirovayetî kirin, insanî kirin, însanetî kirin


insanlıktan çıkmak

ji mirovahiyê (an jî însanetiyê) derketin, dirûvê mirovan pê nexistin

ji mirovahiyê (an jî însanetiyê) derketin (kesê ku wesfên xwe yê mirovatiyê winda kiriye)


insansılar

famîleya mirovokiyan, fâmilyeya antropoîtan


insektaryum

însektaryûm (bi mebestên zanistî cihê ku lê kêzik tên vekolandin û hêvişandin)


intak

peyivandin, întaq (di berhemên wêjeyî de heyberan dan axaftin)


intaç

dawiyandin, qedandin (karek bi dawî anîn, kutasî pê dan)


intaç etmek

dawiyandin, red kirin, kutasî lê anîn, dawî lê anîn birin serî


integral

întegral (tevahiya ku ji parçeyan hatiye pê)


intifa

havildarîbûn, jêsûdgirtin, jêkelkgirtin, jêfeydekirin


intihar

kuştin (bi zanebûn karekî xetemak kirin)


intikal etmek

gihîştin, jê re man (mîrat gihîştin yekî)


intikamcı

tolgir, heyfgir, xwîngêr, tolwergir, tolhildêr, tolexwaz


intikamcılık

tolgirî, heyfgirî, xwîngêrî, tolwergirî, tolhildêrî, tolexwazî


intizam

rêkûpêk, serûber, herzegî, rêzandarî, întîzam


intizamlı

birêkûpêk, biserûber, herzeg, rêzandar, biîntîzam


intizar etmek

pan, li bendê man, li hêviyê man, rêpanî kirin


intişar

weşîn, weşînek, derçûn (ji bo kovar, rojname û weşanên welê)


inzibati

tiştê ku rêveberiya awerteyî tundtir dike


inziva

înziwa (ji bo ku xwe bigihîne Xwedê, bi tena xwean)


inzivaya çekilme

ketin silûsê, xewle kirin, ketin înziwayê, xwe dan tenêhayiyê


inç

tilî, pêçî, înç (pivaneke Ingiliz ku beramberî 2,54 cm ye)


inşa

darêj (helbest an jî pexşan nivisândin)ny


inşaat

Gemi inşaatı.


inşaatçı

avahîkerî, avadankerî (erkedarê teknîk ku avahiyan çêdike)

avayîker, avadanker (erkedarê teknîk ê ku avahiyan çêdike)


inşat

xweşxwanî (bi dengê bilind xwendina bi qayde ya helbestekê an jî berhemeke wêjeyî û pêşberî civatê)


inşat etmek

bi dengê bilind xwendina berhemeke wêjeyî


ip takmak

leke lê xistin, bi (yekî) leyîstin (ji bo ku mirov xerabî bigihîne yekî bixebite)


ip ucu

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre ipucu.


ip ucu vermek

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre ipucu vermek.


ipe dizmek

bi ta ve kirin, bi ben ve kirin, pê ve kirin


ipe gitmek

sere (yekî) ketin kindir, darexaçî bûn, senê (yekî) tû de çûn


ipe sapa gelmeyen

tiştikên beredayî, qulûlik milûlikên beredayî


ipek böcekçiliği

xweyîkirina kurman, xwedîkirina kurmê qozan, xweykeriya kurman


ipek gibi

eynî hevrîşim e, tu dibêjî qey hevrîşim e (tiştê tenik, nermik û şayik)


ipekli

hevrişmî, hevirmîşî, herîrî (qumaşê ku tê de hevrîşim heye, an jî ji hevrîşim hatiye çêkirin)


ipekçilik

xweykeriya kurman, xweykeriya kurmê qozan


ipham

nediyarî (bi zanebûn maneya tiştekî veşarî hiştin)


ipi kırık

dehşika destê gavanan, benfilitî, ji ben fîlitî, bêîp û sîp, serserî


ipi kırmak

ji ben filitîn, ji qet fîlitîn, ji destan fılitîn, bene (yekî) filitîn


ipi koparmak

werîsê xwe jê hilçinandin, têkiliya xwe jê birin


ıpıl ıpıl

Ipıl ıpıl bir gök.


ipini koparan

ê ku bene xwe difîlitîne, beredayî, beşerî


ipini çekmek

gema (yekî) kişandin, hefsare (yekî) kişandin


ipipullah

çîpçîplak, (kesê bêkes û kûs, bêmal û milk)


ipiyle kuyuya inilmez

bi cêrê (yekî) nikaribûn çûn avê, bi werîsê (yekî) mirov nikare dakeve binê bîrê


iple çekmek

Akşamları iple çekiyordum, çünkü çarşıya çıkıyordum.

Min digot êvar kengê bê, ji ber ku ez derdiketim çarşiyê.


iplemek

pê paxav kirin, rêz girtin, giramî nîşan dan (argo)


iplik

ta, tayîk, dezî (her rîçaleka ku ji pembû, kinf, hirî, hevrîşim û hwd)

ta, dezî (çend tayên ku li ber hev hatine xistin û badan)

Pamuk ipliği.

İpek ipliği.

torifk, tor (ji bo riwekên mîna fasûlî, dolmik û wekî wan)


iplik iplik

Gözlerinden iplik iplik yaşlar akıyordu.

Ji çavên wî rondik wekî rîşikan dihatin xwarê.


iplik çekmek

ta kişandin, ta kaş kirin (ji qumaş kişandina ta)


ipsiler

beşek kurmikên ji familyeya kurmikên mûyokî


ipten kuşak kuşanmak

li tenekeyê xistin (ji bo kesê ku feqîr ketiye xizan bûye)


irade

vên, vîn, viyan, emad, hemd, wîst, îrade (hêza biryardanê ya kirin an jî nekirina tiştekî)

Kendi irademle bu işi yaptım.

İradem dışında oldu.


iradesizlik

bêvînî, bêîradetî, bêvînbûn, bêîradebûn, bêviyanî


iratı mesel

ramanek bi gotinên pêşiyan, bi biwêj û wekî wan xurtir kirin


irca

dagerandin, vegerandin, qelaptin (li halê berê zivartin)


irca etmek

lê dagerandin, lê vegerandin (matematîk)


iri baş

dilxawk, beqa ku hîna nû ji hêka xwe derketiye


iri kıyım

laşgir, girepeya, qirase, kersele, zirtemêr, zimehîp, kerkere, tirtire, girboxe, girsehêz, hûthûte, qewaze, zêz


iri yarı

laşgir, terpase, qirase, girtole, bidestûpê, girgirî, zirpî, lop


irice

İrice bir vücudu vardı.


irileşmek

mezin bûn (ji ber nexweşînê girbûna organekî)


irin

kem, nêm, zox, zûxav, edab, zoxav, çirk, givirt, sijî, avnêm, lêm, avxûn


irinti

gir (tiştê ku li ser bêjing û wekî wê dimine)

gir (pûta gir a ku ji ber ajelan dimine)


iriş

zirîh (pîvana ji enişkê heta sarê tiliyan)


irkilme

veciniqîn, hilceniqîn, hilpetikîn, hilperîn

hilpetikîn, hilçenîn (ji ber derbê werimina canê mirov)


irkiltmek

veciniqandin, hilceniqandin, hilpetikandin, hilperandin

hilpetikandin (ji ber derbê werimîna canê mirov)


irlandalı

îrlandî, îrlandayî (kesê ji gelê Îrlandayê)


irtical

jixweber, îrtical (jiberxwe vegotina helbest an jî gotinekê bêyî ku birame)


irtifak hakkı

îstifadekirina ji mal û mulkê yekî ên neguhêzbar


irtisam

resmê (yekî) derketin, resme (yekî) hatin xêzkirin


irşat etmek

pêşve kirin, hişyar kirin, riya rast derpêş kirin


isabet

hingaftin, lêketin, isabet (li hedefe ketina tiştekî)

lêxistin (di leyzên talihan de yên wekî piyango)

li cih (di raman, pêşniyaz û gotinan de)


isabet etmek

hingaftin, lê ketin (di nîşangirtinê de li armancc ketin)


isale

beş (ji bo hesp û çêlekan), quriş (ji bo bizinan), deqa spî ya li eniya ajalan


ise

Ben gelirsem.


ısfahan

(ji navê bajarê Isfehanê), meqamê muzîkê ji perdeya dugahê


isfendan

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

isfendan, kevot (tiştê ji vî darî hatiye çêkirin)


ishal olmak

vîrikî bûn, vijikî bûn, emel bûn, navêşî bûn, şaktoyî bûn, tirixî bûn, vartoyî bûn (ji bo ajalan), nava (yekî) çûn


isilik

germijk, germişk, germajok, îsk, germijok


isimsiz

bênav (kes an jî tiştê ku nav lê nehatiye kirin)

bênav (kesê ku nayê naskirin, naye zanîn)

İsimsiz kahraman.


iskan etmek

lê bi Cih kirin, tê de bi cih kirin (di cihekî vala da ji xwe re mesken çêkirin)


iskandil

îskandîl, lot (hacetê ku pê kûrahiya deryayê tê pîvan)


iskandinav

îskandinav, îskandinavya (tevahiya nîv giravên bakurê Ewrûpayê)


iskandinav dilleri

zimanên îskandinav (navê zimanên ji şaxên zimanên Germen ên bakur)


iskandinavyalı

îskandinavyayî (gelên ji Swêd, Norweç, Danimarka û Fînlandyayê)


ıskarta

di hin leyîstikên iskambile de kaxizên bikêr nayên


iskele

targe, iskele (cihê ku dirêjî nava deryayê dibe, da ku amyarên deryayê xwe bisipêrinê)

Vapurdan indi iskeleye çıktı.

lengergeh, pesare (cihê ku keştî lê lenger diavêjin)

pesare, darbend, îskele (çatiya ku ji bo xebatê mirov derdikeve serê)

Binayı dıştan boyamak için çatı kurmuştuk.

Ji bo ku em avahiyê ji derve boyax bikin, me îskele girê dabû.


iskemle

mase (maseya biçûk ku tiştên mîna vazo, xwelîdank datînin serê)


iskemle kavgası

(sandalya kavgası veya koltuk kavgası) doza mezinatiyê kirin, bi hev girtin, bi qirika hev girtin


iskitler

îskîtî (qewmek ku di navbera sedeyên VIII û VII ji Asyaya Navîn koçî başûrê Rûsyayê kirine)


iskorpit

îskorpît (çeşîdekî masiyan) (Scorpaena scrofa)


iskoç

skotî, skotlendayî (kesê ji gelê skotlendayê)


islâmiyeti benimsemek

hatin ser dînê îslamê, îslamiyet qebûl kirin


İslâmlık

îslamîtî, islamiyet, misilmanî, misilmantî


ismetsiz

kesê ku bi rêzikên sincî ve ne girêdayî ye


ismi geçmek

navê (yekî) derbas bûn, ji nave (yekî) behs hatin kirin


ismi var cismi yok

navê (tiştekî) heye lê ew bi xwe tune ye

nav heye lê ew tune ye (kesê ku bi erka xwe ranabe, ne kartêker e)


ismini yazmak

navê (yekî) lê kirin, navê (yekî) lê nivisandin


ispat etmek

peyitandin, selmandin, çespandin, îspat kirin


ispatlama

peyîtandin, selmandin, çespandin, aşkartin, îspatkirin


ispatlanmak

peyîtîn, selmîn, çespîn, îcre bûn, îspat bûn

hatin peyîtandin, hatin selmandin, hatin çespandin, hatin îspatkirin


ispatlatmak

dan peyîtandin, dan selmandin, dan çespandin, dan îspatkirin

peyîtandin, selmandin, çespandin, îcre kirin, aşkartin, îspat kirin


ispatlayış

peyîtandin, selmandin, çespandin, îspatkirin (awa Û karê peyîtandinê)


ispatlı

peyîtandî, selmandî, çespandî, peytkirî, îspatkirî


ispiyonlamak

dizbêrotî kirin, pê vedan, ispiyon kirin, têvenîn, pêvenan, niyan(argo)


israf etmek

wehirandin, zêha kirin, bêsexberî kirin, feşartin, îsraf kirin


ısrar

heter, berkî, bergerî, şeraret, ûd, îsrar


ıstakoz

kevjala deryayê, Istakoz (Homarus vulgaris)


istemli

bi dilê xwe (tiştê ku kirin û nekirina wê li ser xwestina mirov bi xwe ye)

li ser daxwazê (tiştê ku li ser xwestinê tê kirin)


istenilmek

(istenmek) hatin xwestin, hatin arezûkirin


istenç

İsten dışı çalışıyorlar.


ister

İster gitsin ister kalsın.

İster bu ister o fark etmez.

İster gitsin ister kalsın.


ister istemez

bivê nevê, bikî nekî, çameçar, hez bikî nekî


ister misin?

İster misin şimdi baban eve gitmiş olsun.


isterikli

xwestok, xwezok, xwezlok, xwazûk, xweziyok, xwezekar


istiap etmek

Bu araba yirmi kişiyi istiap ediyor.


istibat

îmkan nedana qewimîn an jî çêbûna tiştekî


istidaname

daxwaznameya ku ji meqameke fermî re hatiye nivîsandin


istidat

behreya (qabiliyeta) ku ji zikmakî an jî pişt re hatiye bidestxistin


istifade etmek

kelk girtin, sûde wergirtin, gend kirin, îstîfade kirin, parmend bûn


istifham

pirs, pirsa watedar (pirsa ku di zêhnairov de çêdibe)


istifletme

nijinandin, kêşkirin, stêrkirin, îstifkirin


istifletmek

nijinandin, kêş kirin, stêr kirin, îstifkirin


istifleyiş

nijinandin, îstifkirin (awa û karê nijinandinê)


istihbarat dairesi

daireya saloxgêriyê, daîreya îstixbaratê


istihkak

heq (perêyê ku di bergîdana xizmetekî de hatiye qezenckirin)


istihkâm

asêgeh, sengergeh, kirman (cihê ku bi mebesta li hemberî hêzên dijmin tê de bergirî bê çêkirin, hatiye amadekirin)

endezyarî (bilîbûna bi kar û baron asêgehê rabûn) l}k/m


istika

hestiyê ku solker pê binê solan dibiriqînin


istikamet vermek

beralî kirin, berhêlî kirin, berek dan ()


istikrar

biryardarî, istiqrar, aramî, hedarî (li ser eynî qerarî berdewam kirin)


istila etmek

Ot bahçeyi istila etmiş.

Giya li bexçe bela bûye (an jî giya bexçe girtiye).


istilacı

dagirker, vegirtox, leyander, leyandok, leyînkar


istim arkadan gelsin

di wateya bila pêşî yê min çêbibe pişt re bila şertên te ben cih de


istim üzerinde olmak

li ber rabûne bûn, li ser rabûnê bûn (ji bo amyarên dûkelî)


istimara

hesabkirina hecm ûixdarê ku wê derdanek hilde


istimator

erkedarê ku di gumrikan de buha li malan dibire


istimzaç

lêpirsîn, pirskirin (li hal û wextê yekî pirsîn)


istinabe

îfadegirtina şahidekî ji hêla mehkemeke din ve, da ku bişînin mehkemeya ku doz lê tê dîtin


istinaden

bi palpiştiya (tiştekî), ji ber vê yeke, li ser vê yekê


istinaf

istinaf (qebûlnekirina biryara dadgehekê û ji bo wê serîdana li dadgeha îstinafê)


istinat

kutek, paldan, palpiştî, spartek, dangiv, îstînad


istinga

kindirê ku pê xêliyên keştiyê tên berhevkirin


istinsah

jibergirtin (tiştek ji berê girtin, eynî wî tiştî nivisandin)


istintak etmek

kişandin ber pirsyariyê, kişandin ber îfadeyan


istintaç

encamderxistin (ji tiştekî encamek derxistin)


istirahat etmek

vêsîn, vesihîn, hesîne kirin, îstirihet kirin, bêhn dan, bêhn vedan, westa xwe danîn


istiğna

nazîkirin (gava tiştek ji yekî re bê peşkêşkirin û ew jî xwe giran bike)


istişare etmek

rawêj kirin, amoj kirin, şêwirîn, şêwr kirin (an jî danîn), şêwr û mişêwre danîn, mişhewr danîn


istişare heyeti

wefda rawêjiyê, desteya amojiyê, lijneya şêwrê


isyan bayrağını açmak

li berê rabûn, li dij rabûn, li hember rabûn, şerî hildan


isyan etmek

hilperin, raperîn, serî hildan, îsyan kirin, rabûn ser xwe, serî rakirin


isyankârlık

serhildêrî, yaxîtî, serxwerabûnî, îsyankarî


it dişi domuz derisi

gû birayê rêxê ye (gava du kesên ku mirov ji wan hez nake bi hev dikevin)


it eği

potê arvan, paçê arvan (wexta ku ard tê bêjing kirin li binê teştê tê raxistin)


it sürüsü

kadar bi qasî garana kûçikan (ecêbanekî)


itaat

hustuxwarî, serîdanîn, gurkirin, rajêrî, mildanîn, îtaet, gurivîn, daxwerin


itaat etmek

rajêrî kirin, bi gura (yekî) kirin, bi gotina (yekî) kirin, guhdariya (yekî) kirin, îtaet kirin


itaatsizlik etmek

serkêşî kirin, bêîtaetî kirin, bêgurî kirin, bêemrî kirin


itap etmek

Berê xwe dan (yekî), bi (yekî) re xeyîdîn.


ite atsan yemez

tu bidî kuçikê kuçik naxwe, tu biavêjî ber se se naxwe.


ite kaka

Bi kul û derdan, bi zor û zehmetan, bi hêsîrî.

Çocuğu ite kaka bu duruma getirdik.

Me bi zor û zehmetan ev zarok anî vê rewşê.


ite ot, ata et vermek

goşt dan hesp, giya dan kûçikê, îşekî bêserûqûn kirin


iteklemek

tehn lê xistin, dehf lê dan, daf lê xistin, tan û niç lê dan


iteleme

Dafandin, daf dan, dehf dan, dehfandin, tehm dan.


itelenmek

hatin dafandin, hatin dafdan, hatin dehfdan, hatin dehfandin, hatin tehmdan


iterbiyum

îterbiyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî


itfa

temartin, tefandin, vemirandin, vêsandin

qedandina deyn (hino hino deynê xwe dan)


itfa etmek

temartin, tefandin, vêsandin, vemirandin


itfaiye

agirkuj, kesa/ên ku karê wan temirandina agirî şewatê ye

agirkuj tişta/ê ku agir pê tê temirandin


ithaf etmek

diyarî kirin, îthaf kirin (li ser navê yekî diyarî kirin)


ithal

derveanîn, îthal (ji welatekî mal kirin)


ithalât

hawirde, ithalat (ji welatekî kirina malan)

hawirde, ithalat (tevahiyaalên ku ji derve têne kirin)


itham etmek

şemisandin, tawanbar kirin, sûcdar kirin


iti öldürene sürükletirler

kî bike we safî jî bike, kî gû bike navê wê bişo jî


itibar etmek

giramî pê dan, qîmet dan, qedr û qîmet dan (yekî), qedr û qîmetê (yekî) girtin, îtibar dan (yekî)

îtibar pê kirin, îtibanr hê anîn (an jî hatin), girîngî pê dan


itibar görmek

qîmet dan (tiştekî) (ji bo tiştê ku pir tê xwestin)


itibarıyla

Bilgi itibarıyla.


itici

cirnexweş, xwîntehl (kesê ku jê nayê hezkirin, ne xwînşîrin e)


itidalini kaybetmek

xwe winda kirin, xwînsariya xwe winda kirin


itilmek

hatin dehfdan, hatin tehmdan, hatin dehfandin


itimat beslemek

ewletî pê anîn, îtimad pê anîn, ewlahî pê hatin


itimat etmek

pê ewle bûn, ewlemend bûn, bawerî pê anîn, baweriya xwe pê anîn, pê îtimad kirin


itimatsız

pêewleneker (kesê ku bi yekî din bawer nake, pê ewle nabe)


itin götüne sokmak

(yek) kirin nava kêşekî gû û agir berdanê


ıtır

tolgîn, toyîn, kulilka tolgînê (Pelargonium radicula)


itiraf etmek

aşartin, mukir hatin, mukir bûn, vegehtin, dirkandin, îtiraf kirin


itirafta bulunmak

aşartin, li xwe danîn, li xwe mukir hatin, li xwe hatin mukirê


itiraz

Ji erebî اِعْتِرَاض (iʿtirāḍ).

liberabûn, bervêdan, hilberizîn, bihuzîn, bihezîn, bihuzinc, (li ber ramanekê, kirinekê rabûn)

îtiraz, gotin (gotina ku dê bê gotin, li dij gotin)

Buna itirazım yok.


itiyat etmek

ji xwe re kirin kurm, ji xwe re kirin adet


itişip kakışmak

herîşîn hev, hev gijgijandin (bi henekan çûn hev)


itişmek

hev dehfandin, vegijandin, hev tehm dan, hev û din tehm dan, hev dehf dan

hev gijgijandin, hev kil kirin, hev birin û anîn


itlenmek

kûçikbavî kirin, segbavî kirin (bêterbiyetî kirin)


itlik

kûçiktî, segîtî, kûçiksanî, seyînî, seyîtî


itme

tehm, dehf, tehn, delk, tehnik, dehfandin, palandin


itmek

Pal dan, tehm dan, dehf dan, dehfandin, palandin, tehn dan, delk dan (bi hêz û zorê tiştek berepêş tehmdan)

Masayı itmek

dehfdan, palandin (bi hêz û qewetê tiştên mîna derî û paceyê girtin an jî vekirin)

Pencereyi yavaşça itti.

tehmî (tiştekî) dan, dehfî (tiştekî) dan, palandin, tehn lê dan (tiştek tehmî cihekî, tiştekî dan)

Suya itmek.

Havuza itmek.

Aynı cins elektrikli iki cisim birbirini iter.

Du heyberên ku bi heman elektrikê bar in, hev dehf didin.


itriyum

îtriyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî


ittifak etmek

hevgirtin çêkirin, hevgirtin pêk anîn, tivêk danîn, îtifaq çêkirin

hev girtin, dest dan hev, îtifaq kirin, a xwe kirin yek


ittifakla

bi hevgirtinî, bi hevratî, bi tivîkî, bi itifaq


ittihatçı

di serdema meşrûtiyetê de alîgirê partiya 'ittihat ve Teraki'yê


ittihaz etmek

Sözünüzü senet olarak ittihaz ediyorum.

Ez gotina we weki senedê ji xwe re dihesibînim.

Tedbir ittihaz ediniz.


ittirmek

pê dan dehfandin, pê dan dehfdan, pê dan tehmdan


ittisal

gihîştina hev, hatina ba hev, nêzikî hev bûn


iyelik

xwedîbûn, xweyîbûn, xwedanbûn, xweyîtî, xwedîtî


iyi etmek

baş kirin, pak kirin, qenc kirin, rihet kirin (ji nexweşînê xelas kirin)

baş kirin, pak kirin, qenc kirin (munasîb e)

İyi ettiniz de geldiniz.


iyi gelmek

Bu ilâç yarama iyi geldi.

Bu ceket bana iyi geldi.


iyi gitmek

Bu kazak ona iyi gidiyor.


iyi günler

rojxêr, roja (we) bi xêr be, dema (we) xweş (an jî bixêr) be


iyi huylu

cirxweş, pakîzesiruşt, xulqşîrîn, tebîetpak, xweşsiruşt, xweşxûy


iyi kalpli

dilpak, dilçak, pakdil, xêrxwaz ki baş bû ku, xweşbextane


iyi olmak

baş bûn, pak bûn, rihet bûn, qenc bûn, sax bûn (ji nexweşînê filitîn, hatin ser xwe)

baş bûn, pak bûn, qenc bûn (munasîb bûn)

Saatte olsunlar

xwedê hifza me ji wan bike (gava ji cin û periyan behs dikin)


iyi söylemek

(biri için) jê xweş xeber dan, jê xweş peyivin


iyice

İyice bir ev maleke pak.

Ne konuştuğumu iyice anlamadı.


iyicil

sehalî (ji bo nexweşina ku ne giran û xerab e)

Onun hastalığı iyicil.


iyiden iyiye

Nefesi iyiden iyiye kesilmişti.


iyileşme

başbûn, pakbûn, qencbûn, rihetbûn, saxbûn, berexêrbûn (ji nexweşînê xelas bûn)


iyileşmek

baş bûn, pak bûn, qenc bûn, rihet bûn, sax bûn, xweş bûn, zinde bûn, berexêr bûn, bi xwe ve hatin, hatin ser xwe (ji nexweşînê xelas bûn)


iyileştirme

başkirin, pakkirin, qenckirin, saxkirin, rihetkirin


iyileştirmek

baş kirin, pak kirin, qenc kirin, sax kirin, rihet kirin

saz kirin, çêkirin (tiştekî ku kêm be, terabe be)


iyilik

başî, qencî, qencayî, pakî, çakî, çêyî, rindî xweşikayî, xweşî (rewşa başbûna kesekî, tiştekî)

başî, qencî, pakî, çakî, çêyî (yarmetiya ku bêyî bergîdan tê kirin)

başî, qencî, pakî, çakî, çêyî, xweşî, başbûnî (başbûniya ji hêla tenduristiyê ve)

Okumanın iyiliği de var.


iyilik bilmek

qedir zanîn, qencî zanîn, qencî ji bîr nekirin


iyilik görmek

qencî lê bûn, qencî li ser (yekî) hebûn (alîkarî li yekî hatin kirin)


iyilik yaramamak

qencî lê nehatin, başî li (yekî) nehatin


iyilikbilir

qedirzan, qedirgir, qedirşînas, başokar (kesê ku riya qenciyê dizane)


iyilikte bulunmak

qencî pê re kirin, başî pê kirin, qencayî bi (yekî) kirin


iyimser

çakbîn, xweşbîn, nikbîn, geşbîn, xweşîwîst


iyimserlik

çakbînî, xweşbînî, nikbînî, geşbînî, xweşîwîstî, optîmîzm


iyisi

İyisi bu işe karışma.


iz

rêç, şop, dews, şûn, cih, zax (cihê ku ji ber çûn an jî lêmana tiştekî maye)

Ayak izi.

Tekerlek izi.

bizmate, cih (ji bo cihên birin û kulan)

Tırnak izi.

nîşan (nîşaneya ku ji ber bûyerekê, rewşekê dimine)

Cinayet izleri.

eser (nîşaneya ji ber bûyerekê, rewşekê, şaristaniyekê maye)

Eski uygarlık izleri.


iz sürmek

şop gerandin, rêç gerandin (li dû rêça piyê heywanê nêçîrê an jî tiştekî din çûn)


izafe

pêvedanîn, îzafe (bi yekî ve danîn, jê re kirin mal)


izafe etmek

tevî kirin, pê ve danhin, lê zêde kirin, îlawe kirin


izafeten

li ser (tiştekî), bi palpiştiya (tiştekî)


izale etmek

Bu fikirleri kafandan izale etmek isterim.

Ez dixwazim ku van ramanan ji serê te bibim.


izam

rêkirin, verêkirin, şandin (kesek şandin, hinartin)

pirolekirin, mezinkirin (tiştekî pir mezin kirin, mubalaxe kirin)


izan

bîrewerî, fehmberî, fehmdarî, fehmatî, îzan, feraset


izan etmek

fehmberî kirin, fehmdarî kirin, bîr birin (tiştekî)


izanlı

fehmber, fehmdar, berfehm, bîrewer, bîrbir, fehma


izansızca

bi bêfehmî, bi nefehmatî, bi nebîrewerî, bi nebîrbirî


izansızlık

bêfehmî, nefehmatî, nebîrewerî, nebîrbirî


izci

şopger, rêçger, rêçgerîn, şophilgir, dewsger, hûreşop, rêçenas, rêçezan

ew kesê ku li kampê tê hêvotin da ku pê re ruhê alikarî û piştgiriyê çêbe


izcilik

şopgerênî, rêçgerî, rêçgerinî, dewsgerî, şophilgirî, rêçenasî, rêçezanî


izden gitmek

şopa (yekî) ajotin, dan ser şopa (yekî), ketin pey şopa (yekî)


izi belirsiz olmak

rêça/şopa (yekî) winda bûn, rêça/şopa (yekî) nexuya bûn


izin almak

destûr stendin, îzin stendin, destûr girtin


izine düşmek

ketin şopê, dan ser rêçê, dan ser şopê, dan pey rêçê, ketin dû rêçê


izine uymak

li rêça (yekî) hatin, li ser şopa (an jî) rêça (yekî) hatin


izini bulmak

bi ser şopa (yekî) vebûn, şopa (yekî) hilanîn


izini düşürmek

(bir cismin) projeksiyona (cismekî) derxistin


izinli

Dün izinli olduğum için çalışmadım.

Do ji ber ku ez destûrdayî bûm, nexebitîm.


izlemek

şopandin, dan dû, dan pey, taqîp kirin (li dû kesekî an jî tiştekî çûn)

li dû hatin, li pey bûn (ji bo dem, mawe û dorê)

Geceyi gündüz izler.

Televizyonu izliyorum.

dan ser (rê), li (rê) çûn, taqîb kirin (ber bi aliyekî de çûn)

dan dû (tiştekî), dan ser şopa (tiştekî) (ramanek, libatekê ji xwe re ecibandin, pesend kirin)

Biz bundan sonra bu politikayı izleyeceğiz.

Ji niha bi şûn de em dê bidin dû vê polîtikayê.

Modayı izliyorum.

taqîb kirin (bi tiştekî re eleqedar bûn)

Yeni yayınları izliyorum.


izmarit

qotik, pirtî, poçik, qûnçik, qûnik, qopik (cigareya ku hatiye kişandin)

Sigara izmariti.


iç oğlanı

navê ku li xortên ku ji bo xizmetên dewletê di serayên Osmanî de dihatin hêvotin


iç yağı

don, duhn, çewr, doran (rûnê ku ji bez hatiye bidestxistin)


iç yüz

Olayın iç yüzünü size anlatayım.

Ez ji we re behsa esehiya meseleye bikim.


içine su serpilmek

bêhna (yekî) derketin, dilê (yekî) rihet bûn


içini ferah tut

dilê xwe rihet bihêlin, bila dilê (we) rihet be, dilê xwe fireh bike


içkisiz

bêvexurk, bêalkol (kesê ku alkol venexwariye)

bêalkol (cihê ku lê alkol nayê vexwarin)


içlenmek

heb girtin, kakil girtin, heb ketin (), kakil ketin (tiştekî)

Fasulyeler içlenmiş.


içli dışlı olmak

xweş û bêş bûn, canecan bûn, kerekî bi kurtan di nav wan re neçûn

bûn ber û male hev, ruh dan hev (bûn xinamiyê hev)


içmek

Toprak suyu içti.

Kocası çok içiyor.


içsiz

pûç, bênavik (ji bo mêwe û zebzeyên bênavik)


içten pazarlıklı

hesabê (yekî) di zikê (wî) de ye, xeberdanên (wî) di beriya (wî) de ne


içtenlikli

jidil, jidil û can, bidil, bi dil û can, samîmî


içtikleri su ayrı gitmemek

bêyî hev firek av venaxwin (an jî bêyî hev loqek nan naxwin)


içtinap etmek

jê fikare kirin, jê hilçepilîn, jê revîn


iğ iplik

niçika di şeklê teşiyê de ku di encama dabeşbûna mîtozê de çê dibe


iğde

sine, darsinc, gûsinc, parz, hejesor, sincêr, xibeyr


iğdiş

xesok, xesandî, exte (bi taybetî ji bo hespê xesandî)


iğfal

xapan, xirandin (ji rê derxistin, ji serî derxistin)

xapandin, xirandin, îxfal (ji rê derxistina jinekê)


iğlik

Bin iğlik fabrika.


iğne

derzî, derzilo (amraza zirav, dirêj û sertûj)

Kravat iğnesi.

derzîk (parçeyên hin amrazan ên sertûjik)

Pusula iğnesi.

Doktor hap yerine çocuğa iğne yazdı.

derzî (bi riya derzî derman zerkî wicûdê kirin)

İğneden korkuyor.

qerine, gotin (gotinên bibandor û watedar)

derzî, qozî (organê parêziyê ê hin kêzik û rewiran)

Akrebin iğnesi.


iğne atsan yere düşmez

tu xweliyê biavêjî nakeve erdê, axê bireşînî tozek ji derman re nakeve erdê, pê li piyan ketin


iğne üstünde oturmak

li ser hêstriyan bûn, li ser avê bûn, li ser agir bûn, li ser striyan rûniştin


iğneden ipliğe kadar

ji hû heta bi mû, ji hûran heta bi giran, ji derziyê heta bi deziyê


iğnelemek

derzî kirin, derzîlo kirin (bi derziyê tiştek pê ve danîn)

gotin li binçengê (yekî) xistin, qerine di ber re avêtin, bi qerîneyan çûn (yekî)


iğnelenmek

gotin li bin çengê (yekî) hatin xistin, di ber de qerine hatin ayêtin

derzî tê re hatin kirin, derzî hatin (yekî)


iğneleyici

bi qerinan (bi awayekî ku yê pêşberî mirov pê biêşe gotin serf kirin)


iğneyi kendine çuvaldızı başkasına batırmak

derzî di xwe re kirin hîna şûjin di yekî din re kirin, yeka xwe gotin hhe duduyê hevalan gotin


iğrenmek

kerihîn, kerixîn, bîz kirin, bîz jê kirin, bîzê (yekî) jê hatin, bîzê (yekî) jê çûn


iş başa düşmek

îş ketin stûyê (yekî), kar ketin stûyê (yekî), cil e ketiye mil e


iş birlikli

bihevkarî, bitevkarî (tiştê ku bipişkdarî tê kirin)


iş birliği

hevkarî, tevkarî (pişkdariya xebatê, teşriki mesaî)


iş bitirmek

îş pê bûn, îş qedandin, av pê germ bûn (birinide)


iş değil

ne îş e, ne kar (ji bo kare sivik û sanahî)

Bu senin yaptığın iş değil.


iş edinmek

ji xwe re kirin kar, ji xwe re kirin pîşe


iş göstermek

kar nîşanî (yekî) dan, ji (yekî) re kar derxistin


iş işten geçmek

îş çû qediya, heta aqil nas kir temen xelas kir

İş işten geçtikten sonra bize söylüyor.

Piştî ku îş çû qediya, hîna ji me re dibêje.


iş karıştırmak

îş kirin (kesê ku tiştê zirarê dikin) ki îş ew e ku, esi ew e ku

İş ki sınıfını geçsin.


iş merkezi

navenda kargehan mi? ew jî kar e?, ew jî îş e?


iş çevirmek

îş çêkirin, dolab gerandin, dolaba xwe ristin


iş çıkarmak

îş ji destê (yekî) derketin (pir kar kirin, jêhatîbûn)

kar derxistin, îş derxistin, kar ji bin piyê xwe derxistin


işaret etmek

nîşan kirin, hêma kirin, şanî kirin, işaret kirin

destnîşan kirin, hêma pê dan, amaje kirin


işaret parmağı

tiliya nîşandekê, tiliya nîşandanê, tiliya eşhedê, pêçika eşhedê, eşhedok


işaret sıfatı

rengdêra nîşandanê, rengdêra îşarkî, rengdera pêşker


işaret zamiri

cînavka îşarkî, pronava (chinavka) şanîdanê


işaretlemek

nîşan kirin, dêç kirin, hema kirin îşaret kirin


işarî oy

raydana bi îşaretan, dengdana bi îşaretan


işe bak!

tu lê binere, tu li vî karî, tu li vî îşî


işe yaramaz

ava li agiran, ava li herîyan, zompir, karsêl (ji bo kesê bêkêr)


işgal

Ji erebî إِشْغَال (ʾišḡāl).

dagirî, vegirî, îşgal (cihekî bi zorê zeft kirin)

ewarekirin (kuirov yekî ji karê wî eware bike)


işgal etmek

vegirtin, dagîr kirin, vesandin, zeft kirin


işgalci

İşgalci güçler.


işgüzar

karguzar (kesê ku xwe di ber karan re dike)


işi e dökmek

İşi ahbaplığa dökmek.


işi e vurmak

İşi şakaya vurdu.


işi aksi gitmek

îşê (yekî) li hev nehatin, Xwedê karê (yekî) li hev neanîn


işi allaha kalmak

mefera (yekî) man li Xwedê, hêviya (yekî) man li Xwedê


işi anlamak

ji kar û îşê (yekî) fêm kirin, bi karê (yekî) derxistin


işi bağlamak

savar pehtin tirşik dan berê (gava ku tiştek bêyî yekî hatibe kirin)


işi başından aşmak

kare (yekî) dan qirika (yekî), karê (yekî) ji ser sere (yekî) derbas kirin


işi düşmek

kar û îşê (yekî) ketin ser (yekî dîtir), karê (yekî) ketin serê


işi gücü olmak

kar û barê (yekî) hebûn, xweyî kar û îş bûn


işi gücü olmamak

destên (yekî) li ser hev bûn, betal wetal bûn


işi iş kaşığı gümüş

karê min ew e ku pê ye, şikir îşê min li re ye


işi olmak

îşê (yekî) bûn îş (serê yekî ketin gêjahiyê)


işi pişirmek

Ferit kızla işi pişirmişti.


işi rast gitmek

îşê (yekî) rast çûn, jê re lê hatin, karê (yekî) li rê bûn


işi tıkırında olmak

karê (yekî) li rê bûn, kapê (yekî) mîr hatin


işi yüzüne gözüne bulaştırmak

xwe lewitandin, (tiştek) heycar lewitandin


ışık

ronî, şewq, ronahî, perî, pertew, ronîk, şewle

ronî, çir (ji bo amraza ku roniyê dide derûdora xwe)

Sen bizim ışığımızsın.


işin içinde iş var

tê de tiştek hebûn, di îşekî de tiştek hebûn


işin yoksa şahit ol paran çoksa kefil ol


işine bak!

tu li karê xwe binêre, li îşê xwe binêre

tu li karê xwe binêre, tu kare ber xwe bike, li îşê xwe binêre, hişê te çi pê ketiye, te çi jê ye (di şûna 'tu têkilî pê meke' de)


işine gelmek

li hesabê (yekî) hatin, aqilê (yekî) birin


işine koyulmak

li karê xwe nihêrtin, destê xwe vemalaştin


işini bilmek

karê (îşê) xwe zanîn (ji bo kesê ku li gorî beijewendiyên xwe tevdigere)


işini bitirmek

îşê (yekî) dan dîtin, sere (yekî) di av de kirin, kuştin (argo)


işini görmek

îşê (yekî) dan dîtin, serê (yekî) di av de kirin, kuştin (argo)


işini çevirmek

karê xweji hev derxistin, ji hev derxistin


işitmek

Doktorun sesini işitir işitmez koştu.

Çawa dengê doktor bihist nebihîst baz da.

Annesinden laf işitti.


işitmemezlik

xwe danina li nesehkirinê, xwe li nebihîstinê danîn


işitmezlik

xwe danîna li nesehkirinê, xwe danîna li nebihîstinê


işittirmek

dan bihîstin, pê dan bihîstin, dan sehkirin


işkembe suratlı

serçavxurî (kesê ku rûyê wî ji ber nexweşîna xuriyan mîna parçeyê hûr û bi navê kumikê qado qulqulî ye)


işkembeci

hûrker (ê ku şorbeya hûr çêdike û difiroşe)


işkence etmek

îşkence kirin, çerçirandin, cincirandin, cizaret lê kirin, ezibandin, gehirandin


işkence çekmek

cizaret kişandin, tehde ditin, îşkence kişandin


ışkı

cure kêrek e ku icwar e û her du sere wê destîkirî ne û pe dar û texte tên rêş kirin


işkillendirme

xistina gumanê, xistina wasewasê kirina şikê


işkillendirmek

xistin gumanê, xistin wasewasê, kirin şikê


işkillenme

ketina gumanê, ketina wasewasê, şikbirin


işkillenmek

def eyibandin, ketin gumanê, ketin wasewasê, şik birin, wasewas jê re çêbûn, şik jê re çêbûn, li xwe pişikîn, bi xwe derxistin


işkilli

dogman, bedguman, wasewasdar, dilwasewas


işlek

İşlek yol.

xweşxwîn (nivîsa ku fesîh e û xweş tê xwendin)


işlek ekler

qertafên bikêrhatî (qertafên ku zêde pê navdêr, rengdêr têne çêkirin)


işlem

Matematiğin dört temel işlemi


işlemek

çinîn, çîn kirin, hêvisandin, nexşandin, nexş kirin

Dükkan iyi işliyor.

şixulîn, xebitîn (tiştê ku ji rewşa sekan derbasî ya livdariyê bibe)

O yol işlemiyor.

şixulîn (mezinbûn û girbûna birin û kînoran)

berexêr bûn (ji bo rewşa birîna ku devê wê digihîje hev)

Bu ağaca çivi işlemiyor.


işlemeli

çînkirî, neqşandî, nexşandî, binexş, nexşkirî, bineqş, çîndar, biçîn


işler

saz, sazbar (tiştê ku dixebite, di rewşa sixulînê de ye)


işler duruma getirmek

Benden makineyi işler duruma getirmemi istiyorlar.

Ji min dixwazin ku ez makineye bi ger bixînim.


işleri yolunda gitmek

barê (yekî) rast bûn, kar û bare (yekî) li rê bûn


işlerlik

xebatbarî, berpêtî, şixulbarî (rewşa xebatê ya wî tiştê ku wesfê encaman jê tê xwestin)


işletiş

şixulandin, xebitandin (awa û karê xebitandinê)


işletmek

Makineyi işletmek.

şixulandin, xebitandin (xebitandina cihekî, tiştekî ji bo ku mirov jê sûd wergire)

Bu işyerini ben işletiyorum.


işletmen

operator (kese ku makineyên teknikî dişixuline)


işleyiş

şixulîn, xebitîn (ji bo kar û awayê şixulînê)


işmar

îşareta ku bi dest, serî an jî bi destan tê kirin


işporta malı

malê kêmeyar, malê îşportayê (malê bêqîmet û nebaş)


işsiz

bêkar, bêşol, bêşixul, bêîş, bêxebat, betal


işsiz güçsüz

betal wetal, bekar û bêîş, tortorî, bêkar û bêxebat


işsiz olmak

destên (yekî) li ser hev bûn, betal wetal bûn


iştah

bij, dilçûn, kêfçûn, me'deçûn.(îro dilê min naçite xwarinê), miciz, mehd, mad, mijaj, îşteh


iştah açmak

mehdê (yekî) vekirin, îşteha (yekî) vekirin


iştah kapamak

mehdê (yekî) girtin, îşteha (yekî) girtin


iştahı açılmak

mehdê (yekî) vebûn, mehdê (yekî) lê vebûn, îşteha (yekî) lê vebûn, li (xwarinê) vebûn


iştahı kapanmak

mehdê (yekî) hatin girtin, îşteha (yekî) hatin girtin, xwarin pê de neçûn xwarê


iştahı çekmek

dilê (yekî) çûn (tiştekî), mehdê (yekî) çûn (tiştekî), bîzê (yekî) çûn (tiştekî), îşteha (yekî) kişandin, îşteha (yekî) çûn (tiştekî), bijî kişandin, dil lê qeridîn, bijî çûn (tiştekî)


iştahlanmak

mehdê (yekî) lê vebûn, îşteha (yekî) lê vebûn


iştahlı

xure, bidev, dilbijok, biîşteh (kesê ku mehd û îşteha wî li cih e)


işte

İşte size bahsettiğim adam.

Ev e ew zilamê ku min ji we re behs dikir.

İşte kitap.

ha, aha (gava ku dawiya gotinekê, behsekê bê, tê gotin)

İşte bütün mesele bu.

ha (ji bo ku mirov bal bikişîne ser niqteyekê)

Niçin söyleyemedin diyeceksininiz; işte bunun için.

Hûn dê bipirsin we çima negot, ha ji bo vî tiştî.


işten artmaz dişten artar

ne ji xebata pir e, ji zanebûn hevderxistinê ye (sexbêritiyê derdibe)


işteş zamir

cînavka berbihevîn, cînavka hevdûtiyê, cînavka hevayî, pronava hevdûtiyê


iştirak

beşdarî, pişkdarî, pardarî, parmendî, hevparî, hevbeşî, şirîkahî, şirîkî

beşdarî, tevlîbûn (di karekî de beşdarî kirin, cih girtin)


iştirak etmek

beşdarî lê kirin, bûn şirîk, bûn parmend, parmendî lê kirin, bûn hevbeş


iştirakçi

beşdar, pişkdar, pardar, parmend, hevbeş, hevpar, şirîk


işyeri

kargeh, karistan (cihê ku lê erkek tê pê)


işçi

karker, şolker, şixulkar, şixuldar, îşker (kesê ku bi mize ji yekî din re dixebite)

şolker (di nav kêzikên ku bi hev re dijîn de kesê ku kare wan dike)


jaketatay

caketê mêran e ku di dawetên resmî de li xwe tê kirin


jandarma

jendirme, cendirme, şorte, ziptî, mifirdî


jandarmalık

jendirmetî, cendirmetî, şortetî, ziptîtî


jargon

jargon (zimanê derveyî zimanê giştî ya ku di navbera beşeke mirovan de tê axaftin Weke mînak: jargona doktoran ew ziman e ku bi taybetî di navbera doktoran de tê axaftin)


jenosit

nijadkujî, jenosîd, tevkujî, kokqelîn, kokbirîn, qelînok, qir, qetlîam


jetonu düşmek

çingînîji serê (yekî) çûn, çingînîji guhê (yekî) çûn


jile

jîle, qutik, êlek (ku jin li ser bilûz de li xwe dikin)


jilet

(ji navê çêkerê wê Gilette) jîlet, cilêt


jimnastik yapmak

bedenparêzî kirin, îdman kirin, jîmnastîk kirin, meşq kirin


jurnal

gilîname, îxbarname, buxtan, jûrnal (nivîsara li dijî yekî)


jurnal etmek

gilîname dan (yekî), jurnal kirin, gilî kirin


jön

jon, jonpromiyer (ciwanê ku di rolên girîng de dilîze)


jönprömiyer

jonpromiyer, (ciwanê ku di rolên girîng de dilîze)


jübile

jubîle (li gor ahîda berê di nav Cihûyan de ji pêncî salan carek, sala ku ji bo Xwedê û vehesanê tê veqetandin)

jubîle (sala ku gunehê wan Katolîkên ji bo hacê diçin Romayê, ji hêla dêrê ve tê efukirin)

jubîle (şahiya pîrozkirina pêncîsaliya zewacê)

jubîle (merasîma ji bo wan kesên ku bi dirêjiya salan di kar û pîşeyê xwe de serfiraz bûne, tê çêkirin)


jüpon

jupon, binkirask (binkiraskê ku di binê dêrê û kiras de tê wergirtin)


kaba

bêteşe, qeba (tiştê ku bi awayekî serobero hatiye çêkirin)

Kaba bir çakı.

gir, gizre (tiştê ku tene û libên wî mezin û gir in)

Kaba un.

tantiros, gizre, liç, xirb, çort, çors, çols, kanc, dexel, bêpîr, qeba


kaba kulak

binguhk, bingok, gurep, gepok, gelpik, alagoşk, gewrîêş


kaba kuşluk

roj li bêriyan (saetek du saet beriya nîvro)


kaba saba

zirteboz, bêteşe, binfilitî, zirto, gomir, bêpîr, xirpanî (ji bo kesê bêpîr û bêteşe)

neçopeço (tiştê ku bi awayekî bêteşe hatiye çêkirin)


kabaca

tantiroskî, xirpanî, bi kancî, bi bêteşeyî, bi çortî


kabadayıca

qubedekî, taqakî, qubedeyane, taqayane, bi qubedeyî


kabadayılık taslamak

xwe li qubedetiyê danîn, doza mêraniyê kirin


kabahat samur kürk olsa, kimse sırtına almaz

kes zû bi zû li sûcê xwe xweyî dernakeve, kes wisa bi rihetê sûcê xwe li xwe danayne


kabahatı birine yüklemek

qebehetê xwe kirin ê (yekî), sûcê xwe kirin stûyê (yekî, tiştekî), sûcê xwe avêtin stûyê (yekî)


kabak

rextik, kedû, kulindir, dolmik (Cucurbita)

dolmik, girîtî, xirtik (berên vê riwekê)

serkundir, sergadoş (kesê bêteşe, bêpîr û pergal)


kabak birinin başına patlamak

gûza pûç di serê (yekî) de şikiya, gûza pûç di şerhe (yekî) de şikandin


kabak dolması

heşîna kundiran, kortika kundiran, dolmikê tijekirî


kabak kafalı

serkundir, serzelût (kesê ku bi dûzanê porê xwe kur kiriye)


kabak çıkmak

kundir derketin (ji bo zebeş û petêxên ku hîna kal in, negihîştine)


kabakgiller

famîleya kundiran, ku zebeş, kundir, xiyar û yên mîna wan dikevine navê


kabaklaşmak

meht bûn, mehîn (ji bo lastîkên wesayîtan)


kabaklık

kalbûnî, kundirbûnî (ji bo zebeş I petêxan)


kabala

tevahiya nivîsarên efsane, felsefeya Îbranî û û fermanên dînî ku ji devan gihîştiye devan

hunera têkilîdanîna bi heyiyên deresiruştî re


kabalacı

kabalîst (Kesê ku di derbarê kabelayê de bûye pispor)


kabalak

serpûşeke weka şewqeyê ye ku artêşa Osmanî di Þerê Pêşîn ê Cîhanê de bi kar anîbû (Ikeçelapraxî


kabarcık

peqilk, bilqiq, peq, peqok, peqpeqok, peqpeqonk, peqijok, bilqitk, biloq, bil, pelq

deq, porg, pelepûçik, çavzerik, pilqik, peqilk (ku di canê mirov de çêdibin)


kabarcıklı

peqilkî, peqpeqokî, bilqikî, peqijokî, biloqî, bilqokî, peqpeqonkî


kabarık

lûrdayî, masûrdayî (di ten û canê mirov de)

Suratı kabarık.

bel, gij (wekî gijbûna pirça canê ajelan û tiştên wisa)

Cüzdanı kabarık.

pişpişî, perçivî (ji bo tiştên mîna hevîr)


kabarıklık

lûrdayîbûn, masûrdayîbûn (di ten a canê mirov de)


kabarıktı

pişpişî, hilpişî, kişkişî, hilpişî, poxpoxî, hilhatî, qepişî


kabarış

pişpişîn, hilhatin, zifirîn, werimîn, gijbûn (ji bo kar û awayê kirina wan)


kabarma

pişpişan, pişpişîn, pimpişîn, hilpişîn, kişkişîn, poxpoxîn, qepişîn

zifirîn, werimîn, nepixîn, perçivîn, nixifîn

balondan, perik, pelqikdan, perikdan (ji bo perik


kabarmak

pişpişîn, pimpişîn, hilhatin, hilpişîn, kişkişîn, pirpişîn, poxpoxîn, qepişîn (tiştê ku bêyî giraniya wê zêde bibe lê qebera wê mezin bibe)

Ekmek kabardı.

Hamur kabarmış.


kabartı

Suratı kabarık.

bel, belbûnî, gij, gijbûnî (wekî gijbûna pirça canê ajelan)

Cüzdanı kabarık.

pişpişîn, perçivîn (ji bo tiştên mîna hevîr)


kabartılı

bel, gij (wekî gijbûna pirça canê ajelan)

hilpetikî (ji bo tişt û cihê ku bilind bûye)


kabartma

pişpişandin, hilpişandin, kişkişandin, pimpişandin, qepişandin, poxpoxandin, pirpişandin

zerifandin, nepixandin, perçivandin, nixifandin

sistkirin, xweşkirin (ji bo kolandina axê, serûbinkirina erdê) herwedîtin, rolyef


kabartmak

pişpişandin, hilpişandin, pimpişandin, qepişandin, poxpoxandin, kişkişandin, pirpişandin

Hamuru kabartı.

Saçını kabartmış.


kabasını almak

di ser re kirin (paqijiya tiştekî ne bi awayekî tam, lê hema di ser re sivik kirin)


kabile

pîrik (Iber, bavik, babistîn, hoz, qebîle


kabilinden

notlanî wê, mînanî vê, her wekî, wekî wê


kabiliyet

behre, gevil, êginî, hêginî, gêruf, çik, gêrûfen, qabiliyet


kabiliyetli

behredar, behremend, çikdar, êgin, biqabiliyet


kabin

cih, kabîn, qebîn (çavika taybet a biçûk

kabin, qebîn (di balafir, keşthi û keştiyên asmanı de çavik a taybet)


kabına varmamak

negihîştin neynoka (yekî), bi neynoka (yekî) nekirin


kabine

kabin (cihê ku mirov lê cil û kincên xwe ji xwe dike)


kabir suali

ezabê qebrê (ji bo pirsên ku mirov pê aciz dibe)


kablo televizyon

Kablolu televizyon yayını.


kabuk

qaçil, qaşûl, qalçik, qaşik, qafik, qeşqelîk, pûr, tûkil, çermik, qaçik, qaqilk, beşa hişkolekî ya ku tiştekî ji bandorên ku ji derve de tên diparêzin, qalçik bêhtir ji bo qalikên nermokî mîna yên mêwe û zebzeyan tê gotin)

Ağaç kabuğu.

Karpuz kabuğu.

Meyve kabuğu.

qemûşk, qerqûş, qemqûş (beşa hişk a derveyî nên)

Ekmek kabuğu.

tiqal, tûvil, tûkil (tiştê hişkê ku ajalan ji derve de dinixême)

Kaplumbağa kabuğu.

Yer kabuğu.


kabuk bağlamak

qalik girtin, qemûşk girtin, qaşik girtin, qeşqelîk girtin, qertîş girtin, qaçil girtin


kabuk gibi

wekî çerm e (ji bo qumaşhe zexm û hişkolekî) (kendi)


kabuklanma

qalikgirtin, qemûşkgirtin, qaşikgirtin, qeşqelîkgirtin, qalçikgirtin, qerqûşgirtin


kabuklanmak

qalik girtin, qemûşk girtin, qaşik girtin, qeşqelîk girtin, qalçik girtin, qerqûş girtin


kabuklu

qalikdar, qaçildar, biqalik, biqaçil, biqaşûl, biqalçik, biqaşik, biqeşqelîk


kabuksuz

bêqalik, bêqaçil, bêqaşûl, bêqalçik, bêqaşik, bêqafik, bêqeşqelîk


kabuksuz yumurtlatmak

pê şelegûyî dan kirin, pê seroberoyî dan kirin


kabul

pejr, qebûl (razîbûn) her şey kabulum=min her tiş qebûl e

pergîn, pêşwazî (yek qebûlî hafa xwe kirin)

pejr, qebûl (qebûlkirina diyariyekê, pêşkêşiyekê)

Okula kabulum için dilekçe verdim.

Ji bo qebûlê min daxwaznameyek da dibistanê.

Bu sayı kabul.


kabul olunmak

Haccı kabul oldu.


kaburga

parasû, parxane, parxone, parsîw, peransû (hemû hestiyên ku qefesê tînin pê)

parxane (hestiyê ku ji par re digihîje hestiyê piştê û ji pêr re jî digihîje depa sing)


kaburgaları çıkmak

parsûyên (yekî) derketin, parsûyên (yekî) xuya kirin, postê (yekî) li ser hestiyan mabûn, hestiyên (yekî) di hev de çûn


kabza

Kılıç kabzası.


kabzımal

sîmsar, komîsyonvan (kesê ku di navbera cenanên mêwe û zebze û kiroxan de navberiyê dike)


kada

Kadan alam.


kadana gibi

qedene, wekî qedene ye (ji bo jina daldore)


kadeh tokuşturmak

badîn li hev xistin, qedeh li hev xistin


kadehçik

Palamut meşesinin kadehçikleri.


kadem

Odanın genişliği ondört kadem.


kademe kademe

pêling pêling, paplûk bi paplûk, pêk bi pêk

pile bi pile, derece bi derece, qedeme bi qedeme


kader

çarenûs, semivîs, gihev, sefnivişt, qeder

Kader ağını örüyordu.


kaderci

bextparêz, qederparêz, qederperest, fatalîst


kadercilik

bextparêzî, qederparêzî, qederperestî, fatalîzm


kaderiye

qederiye (felsefeya îslamî ya ku dibêje ku her kes azad e û qeder tune)


kadife

qedîfe (tiştê ku ji qumaşê qedîfe hatiye çêkirin)


kadife gibi

nermikî, nermikî wekî pembû, dengê qedîfe (ji bo deng û ten)

Kadife gibi bir sesi var.

Çocukları cildi kadife gibidir.


kadılık

qadîtî, qazîtî (herêma di nav sînorê parêzgahê de ku qadiyek tenê li dozên wê dinêre)


kadınbudu

çeşîdek kofteyan ku di hêkan didin û paşê di rûn de diqijilînin


kadıncık

Kadın var kadıncık var.

jinikok, rebenok (ji bo jina û hûrikî û belengaz)


kadıncıl

jinperest, jindost (kesê ku miriye jinan e)


kadının fendi erkeği yendi

jin bifen in, ber serê wan tije ta û ben in, jin bifen in


kadının yüzünün karası erkeğin elinin kınası

ji jinan re qebehet e, ji mêran re tomet e


kadınlar hamamı

mala dawetê (cihê ku pir lê wîrewîr heye, dengê kesî naçe kesî)


kadınlaşmak

ketin dar û derbê jinan, dar û derbê jinan lê xistin, bûn wekî jinan


kadınlık

jinanî, jinantî, jinîtî, jinbûnî (rewşa jinbûnê)


kadirbilir olmak

riya (tiştan an jî kesan) zanîn, çav bi serê (yekî) ve hebûn, bi rê û rêzanan zanîn


kadırgarcure

keştiya cengê ku hem bi xêliyê û hem jî bi bêrikan bi rê de diçe


kadirî

Qadirî (kesê ji terîqeta Þêx Ebdulqadirê Gêlanî)

Qadirilik (terîqeta ku di sedeyê XII de ji hêla Þêx Ebdulqadirê Gêlanî ve hatiye avakirin)


kadit

goştê ku hinek li ber tavê an jî agir hatiye hişkkirin


kadran

Saat kadranı.


kadrat

kadrat (parçeyê metal ku di tîprêziyê de dikin nava tîpan)

kadrat (di çapgeriyê de yekeya pîvana navberiya tîpan)


kadril

kadril (danseke berê ya ku li salonê tê leyîstin)


kadrini bilmek

qedrê (yekî) girtin, qedrê (yekî) zanîn, riya (yekî) zanîn


kadük olmak

bi guherina civata qanûnçêkeran, ji qîmet ketina pêşnûmaqanûnên ku berê hatibûn pêşkêşkirin


kafa cilalamak

serî xweş kirin, arax vexwarin, alkol vexwarin


kafa dinlemek

serê xwe seqirandin, serê xwe rihet kirin


kafa göz yarmak

hey car herimandin, hey car lewitandin, hey car edem kirin, ser û çav kirin ka


kafa kalmamak

serî pê ve neman, hiş û mêjî pê re neman, serê (yekî) neman, qafê (yekî) neman


kafa patlatmak

serî li serê teqandin, qaf a li serê teqandin


kafa sallamak

serî hejandin, serî jê re hejandin, jê re gotin ê


kafa tutmak

serî pê re kişandin, serî jê re dananîn, jê re kêm nekirin, li ber rabûn, li ber pozê (yekî) rabûn, serê xwe li (yekî) herikandin


kafa vurmak

serî lê xistin (an jî dan), qaf lê xistin


kafa yok!

qafa tune, seriyekî bêmêjî ye, qafayekî bêmêjî ye


kafa şişirmek

serê (yekî) birin, hişê (yekî) birin, serî li (yekî) werimandin


kafadan atmak

ji serê xwe gotin, ji qafê xwe avêtin, ji qafê xwe gotin


kafadan gayri

müsellâh serê (yekî) ne temam e, qafê (yekî) ne temam e, mêjiyê (yekî) ne temam e


kafalı

Uzun kafalı.

Kafalı adam.


kafası almamak

hişê (yekî) negirtin, qafê (yekî) negirtin (pê serwext nebûn)

neketin serê (yekî), neketin qafê (yekî), neketin hişê (yekî), aqilê (yekî) nebirîn (pê bawer nekirin)


kafası bozulmak

qafa avêtin, hiş avêtin (hêrsa yekî rabûn)


kafası bulanmak

serê (yekî) tev li hev bûn, mêjiyê (yekî) li hev qelibîn, hişê (yekî) li hev qelibîn


kafası dumanlı

serê (yekî) wekî dolab e, serê (yekî) werimiye (gava ku nikaribe ji nava gelş û xayilên xwe derkeve)


kafası durmak

sere (yekî) sekinin, hişê (yekî) sekinîn, qafê (yekî) sekinîn


kafası düzelmek

hişê (yekî) hatin serê (wî), hişê yekî) hatin cih, serê (yekî) seqirîn


kafası işlemek

serê (yekî) xebitîn, qafê (yekî) şixulîn


kafası kazan olmak

serî lê bûn tevnî, serî lê bûn dolab, serê (yekî) bûn wekî dolab


kafası takılmak

hişê (yekî) pê de çûn, di hişê (yekî) de bûn


kafası yerinde olmamak

serê (yekî) neseqirandî bûn, hişê (yekî) ne li cih bûn, qafê (yekî) ne li cih bûn


kafası yerine gelmek

serê (yekî) hatin cih, hişê (yekî) hatin cih, hişê (yekî) hatin serê (yekî), hişê xwe dan hev, qafê (yekî) hatin cih


kafası şişmek

qafê (yekî) werimîn, serî lê werimîn (ji ber hişnegirtina tiştekî)

serî lê bûn dolab, serî lê werimîn, guhê (yekî) çûn (ji ber hêwirze û xirecirê)


kafasına koymak

kirin serê xwe, kirin qafê xwe, kirin hişê xwe, xistin serê xwe


kafasına sığmamak

neniçilîn serê (yekî), di serê (yekî) de bi cih nebûn, aqil negihandin (tiştekî)


kafasına söz girmemek

gotin di serê (yekî) de neçûn, gotin nakevin serê (yekî), gotin di qafê (yekî) de neçûn, gotin nakevin qafê (yekî) (ji bo kesê xêt û serhişk)

gotin di serê (yekî) de neçûn, gotin nakevin serê (yekî), gotin di qafê (yekî) de neçûn, gotin nakevin qafê (yekî) (ji bo kesê girîngî bi tiştan nade, di ser guhê xwe re diavêje)


kafasına takmak

serê xwe jê êşandin, serê xwe pê êşandin, îşê xwe jê anîn


kafasına vur, ekmeğini elinden al

Guhartoyeke kafasına vur elinden ekmeğini al.


kafasına vura vura

bi lêxistinê, bi lêdanê, bi kotekî, bi darê zorê, bi qewetî cebrî


kafasına vurmak

li mêjî xistin (ji bo alkol û tiştê wisa ku serxweşiyê çêdike)


kafasına yatmak

bi serê (yekî) de çûn, ketin serê (yekî), di serê (yekî) de rûniştin


kafasından geçirmek

di serê xwe de derbas kirin, kirin qafayê xwe


kafasından tutmak

di serê xwe de girtin, di hişê xwe de girtin, di qafê xwe de girtin


kafasından çıkarmak

ji serê xwe derxistin, ji qafê xwe derxistin


kafasından şimşek çakmak

ji nişka ve bizdîn, tirkîn ji nava (yekî) çûn, mêjiyê (yekî) sekinîn

tiştek ketin mêjiyê (yekî), tiştek ketin aqilê (yekî), di aqilê (yekî) de tiştek çêbûn (ji bo gava ji nişka ve ramanek bê bîra mirov)


kafasını kullanmak

serê xwe şixulandin, aqilê xwe xebitandin, qafê xwe şixulandin


kafasını sokmak

Kafasını sokacak bir damdan.

Mahrum ji quleke ku serê xwe bikê jî mehrûm e.


kafasını taştan taşa çarpmak

serê xwe li vî dîwarî li wî dîwarî xistin, serê xwe li vî kevirî wî kevirî xistin


kafasını toplamak

serê xwe dan ev, qafê xwe dan hev, hişê xwe dan hev, hişê xwe gihandin hev


kafasını vurmak

serê (yekî) lê xistin, serê (yekî) jê kirin


kafasını önüne eğmek

serê xwe kirin ber xwe, serê xwe berî ber xwe dan


kafasını şişirmek

(yek) ji seriyan kirin, serê (yekî) werimandin, (yek) ji ser û guh kirin, guhê (yekî) birin, serê (yekî) birin, ji dev û guh kirin


kafasının bir tahtası noksan olmak

hinek bi (yekî) re hebûn, aqilê (yekî) kêm bûn, pê re hebûn, qafê (yekî) kêm bûn


kafasının tası atmak

çav ji serî derketin, çavê (yekî) ji nav serî baz dan


kafatası

kilox, qoq, cimcim, kapol, kolîş, cemcem, qepol, qaqot, qaqotê serî, qoqê serî


kafaya koymak

kirin serê xwe, di serê xwe kirin, di guhê xwe kirin


kafaya takmak

serî kirin ser (yekî), rik avêtin (yekî), rik kutan (yekî), rika xwe dan (yekî), rik lê girê dan, lê bi kir bûn


kafayı takmak

girê xwe di (yekî) dan, kîna xwe dan (yekî), rika xwe li (yekî) danîn


kafes

rike, rakih, rekeh, rikew, qefes (rikeya ku ji têl, metal û şivikan hatiye çêkirin û mirov dikare hilgire)

Kuş kafesi.

qefes (rakiha ku ji şivên hesinî ji bo ajelên hov û dirende hatiye çêkirin)

Aslan kafesi.

bexdadî, navber (di camî û tekyayan de, cihê ku jin û mêran ji hev diqetîne)


kafese girmek

ketin qefesê, ketin defikê (hatin xapandin)


kafese koymak

(yek) kirin qefesê, (yek) xistin qefesê, bi xap yek kirin defikê)


kafeslemek

(yek) kirin dafikê, (yek) kirin qefesê (ji bo xapandin û jêxwarinê)


kafesçi

xapînosk (ê ku kesan dike defikan, wan dixapîne


kafi gelmek

têrî kirin, têrî () kirin, besî () kirin, qîm kirin, qîmî () kirin


kagir

kargir, qesr, xaniyê ku ji kevir û tûxleyan hatiye çêkirin


kahkaha

tîqetîq, tiketik, hirehîq, hirezîq, heqebok, hîqeqîk, hiretîq, tiqtiq, hirehir, hîqîn, pişkîn, tîqîn, pirqînî, hîqînî, pişkepişk, wişk, pirqîn, wişkowişko


kahkaha atmak

kirin tîqetîq, kirin hirehîq, tîqetîq kirin, hirehîq kirin, bûn hirehira (yekî), bûn tiketika (yekî), hirehir jê çûn, pirqînî jê çûn


kahkaha tufanı

Kahkaha tufanını seyredin.

Werin diyarê kenekenê, werin diyarê hiretîqê.


kahkahadan kırılmak

ji kenan xeriqîn, ji kenan zikopişto bûn


kahkahayı basmak

pişkîn pê ketin, pirqîn ketin (yekî), hîqîn pê ketin, tîqîn pê ketin, hîqîn jê çûn, tîqîn jê çûn, pişkîn jê çûn, tîqetîq jê çûn, hirehîq jê çûn, pirqînî pê ketin, pişkînî pê ketin


kahpe

forq, orispî, gandêr, qehpe, qehpik, qap, qehp

bêbext, şermût, qehpe (kesê ku qels û qab jê re tune)


kahpe felek

feleka bêbext, feleka xayîn, qorfelek, mîrata qorfelekê


kahpelenmek

forqîtî kirin, qehpetî kirin, orispîtî kirin

şermûtî kirin, qehpetî kirin, bêbextî kirin


kahpelik

forqtî, forqîtî, gandêrî, orispîtî, felteyî, qehpetî


kahpelik etmek

forqîtî kirin, gandêrî kirin, orispîtî kirin, qehpetî kirin, qehpikî kirin


kahramanca

qehremane, lehengane, gernasane, gernaskî, qehremankî, bi lehengî, bi gernasî


kahrı çekilir

zehmeta (wî) tê kişandin, kêferata (wî) tê kişandin, hêjahî (wê) kêferatê ye


kahrı çekilmez

derdê (yekî) nayê kişandin, kêferata (tiştekî) nayê kişandin


kahrından ölmek

ji kerban mirin, ji derdan mirin (ji bo biberketina pir)

kesirîn, ji kerban mirin, behicîn (mirin)


kahrolmak

Kahrolsun.

Kahrolsun düşmanlar.

Allah hepsini kahretsin.


kahvaltı etmek

taştê xwarin, xurînî kirin, xurînî xwarin


kahvaltılık

Kahvaltılık yağ.


kahve

qehwe (toza kuji dendikê vê riwekê hatiye bidestxistin)

qehwe (vexurika ku ji vê tozê tê çêkirin)


kahve dolabı

dolaba qehweyê (ku qehwe tê de tê qelandin)


kahyalık etmek

nazirî kirin, serkarî kirin, kehyatî kirin


kaim

ketin şûnê, tiştê ku dikeve cihê tiştekî din

Kâğıt para altın para yerine kaim oldu.


kaka

kix, ey, e'e (di zimanê zarokan de tiştê pîs û kirêt)


kakalamak

dericandin (di bazirganiyê de mal di stûyê yekî re kirin)

e'e' kirin, e'ey kirin (ji bo zarokan ku gûyê xwe dikin)


kakao

kakao (toza kuji hêrandina van dendikan tê bidestxistin)

kakao (vexurika kuji vê tozê tê çêkirin)


kakavanlık etmek

nezanî kirin, bodelatî kirin, cirnexweşî kirin


kakaç

xurekê ku xwê dikin, hişk dikin û hiltînin


kakılmak

hatin nihiçandin, tehn û niç lê hatin xistin

tê de hatin asêkirin, tê de hatin bicihkirin, hatin kolandin


kakıma

qarlêxistin, xeyîdîna pê re, pevçûna pê re


kakımak

qar lê xistin, pê re xeyîdîn, pê re pevçûn


kakır kakır gülmek

kirin hîqehîq, hîqehîq jê çûn (kena bi dengê bilind û bêatlebûn)


kakışmak

tehn û niç li hev dan, niç li hev dan, bi nihiçan çûn hev, tehn li hev xistin


kakıştırma

niçlêdan, niçlêxistin, tehnlêdan, nihiçandin


kakıştırmak

niç lê dan, niç lê xistin, tehn lê dan, nihiçandin (yekî)


kakma

kolandin (ku di xiratiyê de tiştên wekî sedefan di daran de bi cih dikin)

Sedef kakmalı dolap.


kakmacı

ostayê ku daran dikole û tiştan tê de bi cih dike


kakmak

tehn û niç lê dan, niç lê dan, niç lê xistin, tehn lê dan, nihiçandin (yekî)


kakmalı

tiştê ku tê de sedef û hwd, hatine bicihkirin

Kabzası sedef kakmalı kılıç.


kala kala

Okulun kapanmasına kala kala iki hafta kaldı.

Tevî hev ji girtina dibistanan re du hefte ma.


kalabalık

qelebalix, hermele, şênî, heydedan, sixletî

elalet, gilûr, boşayî, ajawe, bitom, zurpe, gurimtî, gerxêl, irbet, şîşiltax, qerebalix (civata ku ji mirovan hatiye pê)

geremol, ker û per (koma tiştên ne pêwist)

giran, qelebalix (tiştê ku ji hêla hejmarê ve pir e)

Kalabalık bir aile.

Malbateke ku gilûra wan giran e, malbateke giran.

hêwirze, helehela, helehel, hêlemêl (ji bo rewşa kuji her seriyekî dengek derdikeve)


kalafat

kalafat (bi ûstubî tijekirina celxê navbera textan) der

kalafat (di wexta Osmaniyan de serpûşeke ku wezîr an jî mirovdewletî didan serê xwe)


kalafat yeri

cihê ku lê keştî an jî qeyîk tên tamîrkirin


kalafatçı

kalafatker, kesê ku keştî û qeyîkan kalafat dike


kalakalmak

bûn zende man, bûn sond û man, heyîrî man (ku mirov bikeve tengasiyê û nizanibe çisa bike)


kalas

ferîç, lihaz, kalas (texteyê ku qalind hatiye birandin)


kalay

pîl, qela, qilanik, qilê; elementeke ku nimreya wê ya atomî 50 ye û kurtebêja wê Sn ye.


kalayı basmak

(yek) di çêran de hîştin, (yek) di çêran de hok kirin, (yek) di dijûnan de ricimandin


kalaylama

tê de hokkirin, di çêran de hiştin (argo)


kalaylamak

şofandin (kêmasî û qusûrên yekî li serê şofandin)

di çêran de hok kirin, di çêran de hiştin (argo)


kalaylanmak

hatin pîle kirin, hatin qilêkirin, hatin qelakirin

di çêran de hatin hîştin, di çêran de hatin hokkirin (argo)


kalaylatmak

dan pîlekirin, dan qilêkirin, dan qelakirin

di çêran de dan hokkirin, di çêran de dan hiştin (argo)


kalaylı

Kalaylı kap.

qilêdar, qeladar, pîledar, biqilê, biqela (tiştê ku tê de qela heye)


kalbe dokunmak

dilê (yekî) girtin, li telê (yekî) ketin


kalbi temiz

dilpak, qelbê (yekî) paqij e, dilê (yekî) pak e


kalbi yerinden oynamak

dilê (yekî) sekinîn, qelbê (yekî) sekinîn (ji ber heyecanê)


kalbi yıkmak kolay, yapmak zordur

şikandina dilan rihet e, çêkirina wan zor, şûşa dilê însan ku bişkê nacebire


kalbi çarpmak

dilê (yeki) pitpitîn, dilkutka (yekî) lê xistin (an jî dan), dilê (yekî) lê xistin (çaxa ku hilavêtina dil zêde dibe)

dilê (yekî) pitpitîn, dilkutka (yekî) lê xistin (an jî dan), dilê (yekî) lê xistin (ji ber heyecanê)


kalbine göre

Allah kalbine göre verdi.


kalbini okumak

bi dilê (yekî) zanibûn, bi ruhê (yekî) zanibûn


kalbini çalmak

dilê (yekî) dizîn, dilê (yekî) jê stendin


kalbur üstü

giregir, serdeste, serdeq, seroke, xuyanî, bijare


kalbura çevirmek

kun û kundêl kirin kirin wekî qulên seradan, kirin serad hîştin


kalburcu

bêjingvan, seradvan (ê ku bêjingan çêdike)

bêjingker, seradker (kesê ku karê wî ew e tiştan li bêjingê dixe)


kalburdan geçirmek

li bêjingê xistin, li seradê xistin, li moxilê xistin


kalburla su taşımak

pûş kutan, karekî (xebateke) bêfeyde kirin


kaldırılmak

hatin rakirin, hatin hilanîn, hatin hildan, hatin bilindkirin


kaldırış

rakirin, hilanîn (ji bo kar û awayê hilanînê)


kaldırmak

rakirin, hildan, hilandin (hilanîna tiştekî ji cihê wî)

Masayı yerinden kaldırabilir misiniz?

bilind kirin, hilgaftin (bilindkirina tiştekî ber bi jor de)

Kafasını kaldırdı.

Duvarı iki metre kaldırdı.

Bu seneki mahsulu erken kaldırdılar.

Araba bu yükü sence kaldırır mı?

Onu kapı dışarı edecektim, ama yüreğim kaldırmıyor.

Min dê ew bereden bikira, lê dilê min hilnayne.

Bu kanunu kaldırın.

birin (li nexweşxaneyekê danerazandina nexweşekî)

Hasta çok ağırdı, onu hemen hastaneye kaldırdılar.

Nexweş pir giran bû, tafilê rakirin nexweşxaneyê.

Sofrayı kaldırmak.

Saat sekizde beni kaldırınız.

hilanîn (ji piyaseyê rakirina mal û eşya)

rakirin (veşartina ji berê, hilanîna ji berê)

Adamı kaçırıp dağa kaldırdılar.

rakirin (başbûna ji ber tiştekî û rabûna ji nav cihan)

Bu ilâç hastayı yataktan kaldırdı.


kale almamak

bi tiştekî nehesibandin, paxav pê nekirin, qeşe pê nedan


kale gibi

kel, weka kelekê ye (ji bo kesê saxlem ku mirov dikare pê ewle bibe)


kalebent

tawanbarê ku nikare derkeve derveyî kelehê


kalem

pênûs, xame, qelem, ki Ik (alava ku tişt pê tên nivisandin, xêzkirin)

Kurşun kalem.

nivîsgeh (di saziyên fermî de cihê ku kar û barê nivîsariyê lê tê ditin)

Mahkeme kalemi.


kalem açmak

serê pênûsê tûj kirin, serê qelemê tûj kirin


kalem işi

karê qelemê (nexşê ku bi qelemê hatiye kolandin)


kalem kulaklı

guhxencer, ji bo guhê ajelan ên tik û xweşik)

Kalem kulaklı bir at.


kalem oynatmak

pênûs xebitandin, qelem xebitandin (nivîs nivîsandin)

dest lê gerandin (di nivîsarekê de çêkirina hin guherînan)


kalem parmaklı

tilîşimşatî, destû tiliyên şimşatî, pêçî û tiliyên (yekî) mîna mûmên rêtî ne, sahibi edîb


kaleme gelmemek

ne hêjahî nivisandinê bûn, bi kêrî nivisandinê nehatin


kalemi olmak

Çok güçlü bir kalemi var.


kalemiyle yaşamak

bi xêra xelema xwe debara xwe kirin, bi saaya qelema xwe jiyhin kalemkâr qelemkar (kesê ku bi qelemê di esrex û dîwaran de bi kolandinêexş ûimûşan çêdike)


kalender

Qelender (kesê ji teriqeta Qelenderiyeyê)


kalenderiye

Qelenderiye (teriqeteke Îslamî ku girîngî bi malê dinyayê û wurşedariyê nade)


kalfa

qalfa (alîkarê avahîsaz ê ku ji ostatiyê tê)

qalfa (kesa ku li koşk û serayan serektiyê ji cariyan re dike)

di dibistana seretayî de alîkarê mamosteyan


kalgıma

çindikdan (rabûna bi hêrs ya ji cihê xwe)


kalgımak

Balıklar suda kalgılıyordu.


kalıbı değiştirmek

bûn terş, çîm dirêj kirin (bi henekî, yanê mir)


kalıbını basmak

bi serê xwe kirin, bi serê xwe sond xwarin


kaliforniyum

kalîforniyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî


kalık

raşikestî (keça ku di mala bavê de raşikestiye)


kalın

Kalın kâğız.

Kalın bir sütün.

Kalın kaşlar.


kalın bağırsak

Ji kalın (“stûr, qalind”) + bağırsak (“rûvî”).


kalınmak

Akşama kadar orda kalınır mı?


kalıntı

şûnwar (tiştê ku ji şaristaniyekê, çandekêaye)


kalıp

qalpêt (haceta ku pê mirov şekil dide tiştekî)

Şapka kalıbı.

qalib (tiştê beri qalib dane û xweyî şeklekî kûp e

İki kalıb sabun.

Şiir eski kalıptan kurtarmış.

Kalıbına bakarsan aslan gibi.

Ku tu li qilafetê wî binêrî nola şêran e.


kalıp gibi oturmak

weka qalib li ser (yekî) rûniştin (ji bo kincan)


kalıp gibi serilmek

weka cinaze xwe dirêj kirin (xwedirêjkirina ji ber westabûnê)


kalıp gibi uyumak

bûn weka terş man (ketin xeweke kûr û xwe qet tevnedan)


kalıp kıyafet

reng û sîfet, qilafet (xuyanga der a kesekî)


kalıplı

Kalıplı şapka.


kalıpçı

qalibvan (kesê ku erka wî ew e tiştan li qaliban bixe)

qalibvan (di avahiyan de ostayê qaliban)


kalıpçılık

qalibvanî (kesê ku erka wî ew e tiştan li qaliban bixe)

qalibvanî (di avahiyan de ostayê qaliban)


kalite

Kalite şarap.


kaliteli

Kaliteli eleman.


kalıtım

rakendî, irsîtî, irsiyet, veketin, lêhatin


kalkık

bilind (ji bo ribcareke ku aliyek ji aliyê din re bilind an jî nizm e)

Masanın bir tarafı kalkık.

bilind, qok, rabûyî (tiştê ku dipişpişe û ji cihê xwe radibe)

Ciltin ortası kalkık.

Kaşları kalkık.

Kalçası kalkık.

Burnu kalkık burunlu.


kalkık burunlu

feçer, pozhildayî, difinhildayî, pozfincik


kalkındırmak

Batmak üzereydik imdadımıza yetişip bizi kalkındırdılar.


kalkınış

pêketin, bipêşketin (kar û awayê bipêşketinê)


kalkınma

bixwevehatin, başbûn, rihetbûn, rabûn ser xwe (ji hêla nexweşbûnê ve rabûn ser xwe)


kalkınmak

Bu firma batmak üzereyken, yeni müdürün çabalarıyla kalkındı.

Ev firma li ber îflasê bû, lê bi hewlên gerînendeyê nû firma car din rabû.


kalkıp kalkıp oturmak

hema perpitîn, hema netebitîn (ji ber hêrsbûnê)


kalkışa geçmek

dest bi rabûnê kirin, bi hawayê ketin, dest bi firê kirin (ji bo balafirê)


kalkışmak

rabûn, peyandin, rabûn ser xwe, xwe di ber re kirin, xwe tê dan (bêyî ku yek li behre, hêz û derfetên xwe birame, ji bo kirinê rabe dest biavêje tiştekî)

Hastalığını düşünmeyerek evi badana etmeye kalkıştı.

Bêyî ku li nexweşîna xwe bifikire rabû dest avêtiye spîkirina xanî.

Onu haberdar etme, sonra herşeyi araştırmaya kalkışır.

Qet wê agahdar meke, paşê wê rabe dest bi vekolandina her tiştî bike.

ser xwe rabûn, serî rakirin, serî hildan


kalkmak

helistîn (ji rewşa rûniştî rabûn ser xwe)

Annem yerinden kalktı, yanıma geldi.

Diya min ji cihê xwe helistî, hate cem min.

İstemeye istemeye yataktan kalktım.

Bi bêyî hemd û dilê xwe ji ji nav nivînan rabûm.

rabûn (bi mebesta çûnê, rabûna ji cihê xwe)

Niye kalktınız, biraz daha otursaydınız.

Hûn çima rabûn, hinek din jî hûn bimana.

Terazinin bir gözü inince öbürü kalkar.

Gava ku gava ku çaviyeke teraziyê rûnê ya din radibe.

Araba saat onda kalkıyor.

Uçak kalktı.

rabûn (rabûna ji cihê xwe û çûna bi rê de)

Bir keklik kalktı.

rabûn (ji bo ajelan, rabûna ser piyên paşîn)

At, art ayakları üzerine kalktı.

Masanın kontraplakı kalmıştı.

Harman kalktı.

rabûn ser xwe (başbûn û rabûna ser xwe ya nexweşekî)

Hasta bir haftaya kadar kalkar.

rabûn (dawîhatina li jiyana tiştekî, nemana tiştekî)

Halifelik kalktı.

Kar kalkınca gel.

Gözlüklerini takmadan okumaya kalktı.

Bêyî ku berçavka xwe bide ber çavê xwe rabû dest bi xwendinê kir.

rabûn (betalbûna tiştekî, derbasnebûna tiştekî)

Yasanın bu maddesi kalktı.

Sıkıyönetim kalktı.

Bu âdet çoktan kalkmış.

rabûn (ji rewşekê derbasî rewşeke din bûn)

At dörtnala kalktı.

rabûn (ji derekê bar kirin û çûn dereke din)

Okul burdan kalkmış.


kalkolitik

kalkolîtîk (serdema beriya dîrokê ya heyna destpêkirina bikaranîna sifir/baxir)


kallavi

qelawî (çeşîdekî fesan e ku sedrezem û padîşah didan serê xwe)


kalleş

Kalleşlerin ağına düşmek.


kalleşlik etmek

bêbextî kirin, bêhawetî kirin, qaleşî kirin


kalleşçe

bêbextane, bêhawane, qaleşane, bi bêbextî, bi bêhawetî, bi qaleşî


kalmak

mandin, pê man (berdewamkirina rewşa xwe, parastina cihê xwe)

görevinde kaldı

kömür az kalmış

siz nerede kalıyorsunuz?

man (rûniştina li cihekî, jiyîna li derekê)

yıllarca Avrupada kaldı

o ailede bir bu çocuk kaldı

man (hêvişandina hebûna xwe, berdewamkirina hebûna xwe)

kaç saattir nerelerde kaldın?

man (di sinife de man, derbasnebûna ji sinife)

çocukların içinden geçenler de var, kalanlar da

di nav zarokan de yên ku derbas bûne jî hene, yên ku mane jî

man (neşixulîna tiştekî, birêde neçûna tiştekî)

araba yolda kaldı

gitmemiz cumaya kaldı

man (tiştek di nav sînorê raye û erka yekî de bûn)

bu iş sana mı kaldı?

man (di nav tiştekî de man, di tiştekî de geriyan)

oda duman içinde kalmış

bu gün ders tarih maddesinde kalsın

bila îro ders li ser madeya dîrokê bimîne

ev ona babasından kalmış

jê man (nekirina tiştekî, ji tiştekî man)

misafir geldi, gezmeden kaldık

iki çocukla bir maaşa kaldık

dayak atmakla kalmadı, küfürler de savuruyordu

bi lêdanê tenê nema, çêr û bêçarî jî pê dikirin

pê man (bi awayekî neyînî; çêbûn, qewimîn

karşılaştığımız vaziyet sadece Şeyh Recep vakasıyla kalmadı

rewşa ku em rast lê hatin tenê bi bûyera Şêx Receb nema

Fatma'dan olmasaydı dün aç kalmıştık

eger ne ji Fatîmayê bûya em do birçî diman


kaloma

beşa zincîra di avê de ya keştiya ku lenger avêtiye avê


kaloriferci

kaloriferkar (kesê ku kalorîferan radixe)

kalorîfervan (kesê ku kalorifere pê dixe)


kalorifercilik

kalorîferkarî (raxistin û çêkirina kalorîferan)

kalorîfervanî (karê pêxistina kalorifere)


kalp atışı

gulpîna dil, kulpîna dil (ji bo dengê dil)


kalp kazanmak

dilê (yekî) xweş kirin, (yek) xurandin xwe


kalp krizi

tengejeya dilî, dilrawestan, qeyrana dil


kalp olmamak

dil bi (yekî) re tune bûn, dil û gurçik bi (yekî) re tune bûn


kalpaklı

bipapax, bitelik (kesê ku papax li serê wî ye)


kalpazan

Ji osmanî قالپازان (kalpazan), ji قلبزن (kalbzen), ji erebî قَلْب (qalb) + farisî [Peyv?].

qelpezan, qelpkar (kesê ku pereyêsexte çêdike)


kalpsiz

dilqalind, kezebqalind, bêşewat, bêrehm, dilhişk


kalpsizlik

dilqalindî, kezebqalindî, bêşewatî, dilhişkî


kalsemi

kalsemî (mixdara kalsiyûmê ya ku gere di xwînê de hebe)


kalsiyum

kalsiyum, elementeke ku nimroya we ya atomî


kalubeladan beri

ji roja roj de, ji roja ku dinya ava bûye, ji roja qalûbelayê


kalça

qorik, tilor, simt, girde, laqûn, qormatix, qalç, qarçe


kalça kemiği

hestiyê qorikê, hestiyê kemaxê, kulîmek, kemax, hestiyê qarçê, qûnhestî


kalçalı

biqorik, bikemax, bigirde (a ku qorikên wê mezin û fireh in)


kalçasız

bêqorik, bêkemax, bêgirde (a ku qorika wê ne mezin û fireh e)


kalçete

werîs (qetê ku bi pehnkî û bi destan hatiye honandin


kalçın

cure soleke ji eba an jî ji çerm, ku ji bo kaşûnê tê bikaranîn


kama

qame, kahûr (kêra ku her du aliyên wê jî tûj in û wekî çekekê tê bikaranîn) m

pînc, pîncik (hem ê hesin heye û hem jî yê darin heye ku pê daran diqelêşin)

zimanok, pînc (ku wekî pînc li destî û tiştê din dixin da ku pê bişide)


kamalamak

bi qameyan lê xistin, bi qameyan lê dan, qame lê xistin, qame lê dan (ji bo kêra bi navê qame)

pînc kirin, pînc lê xistin, pîncik lê dan (gava ku daran bi pîncan diqelêşin)


kamanço etmek

lê bar kirin, veguhastin, ji dest derbasî dest kirin


kamarilla

kesê ku di pişt perdeyê de kesekî xwedan hêzeke mezin bi rê ve dibe


kamarot

kamarot (erkedarê ku di keştiyan de xizmeta rêwingan dike)


kamaşma

delîn, bilbisîn, teyisîn, qemişîn (ji bo çav)

halûbûn, sekinîn, xidokîbûn (ji bo diranan)

Güneşe bakamıyorum, gözlerim kamaştı.

Ez nikarim li rojê binêrim, çavên min deliyan.

halû bûn, xidokî bûn, alû bûn (ji bo diranan)


kamber

(ji navê koleyê Hz Ali Qenber, ku qet ji balê nediqetiya) koleyê dilsoz

Kambersiz düğün olmaz.


kambiyo

kambiyo (bi hev guhartina pereyên du welatan)

kambiyo (bergîdana muameleya veguhastina tiştekî, wekî tehsîlkirina deynekî, şandina pere ji cihekî bo cihekî dîtir û hwd)

kambiyo (cihê ku ev muamelê lê tên pêkanîn)


kambriyen

kambriyen (ji navê herêma Cambriayê), çerxa destpêkê ya serdema pêşîn û tewqên xakê ku di vê serdemê de hatine pê


kambur

kov, kûz, qilûz, qiloz, berve, xûl, qor, qov, qilom, qûz (ji boirovan)

piştkov, piştxûz, piştkûz, pişthatik, piştqilûz, piştqov, piştqilom, piştkal, piştqop (kesê qilûza wî heye)


kambur üstüne kambur

derd li ser derd, bela li ser belayê, qeza li ser qezayê


kamburlaşma

kovbûn, xûzbûn, kûzbûn, qilûzbûn, qilozbûn, bûlbûn, qovbûn, xûlbûn

qilompiştkovîbûn, piştxûzîbûn, piştkûzîbûn, pişthatikîbûn, piştqilûzîbûn, piştqovîbûn, piştqilomîbûn, piştqoqîbûn


kamburlaştırma

kovkirin, xûzkirin, kûzkirin, qilûzkirin, qilozkirin, bûlkirin, qovkirin, xûlkirin

piştkovîkirin, piştxûzîkirin, piştkûzîkirin, pişthatikîkirin, piştqilûzîkirin, piştqovîkirin, piştqilomîkirin, piştqoqîkirin


kamburlaştırmak

kov kirin, xûz kirin, kûz kirin, qilûz kirin, qiloz kirin, bûl kirin, qov kirin, xûl kirin

piştkovî kirin, piştxûzî kirin, piştkûzî kirin, pişthatikî kirin, piştqilûzî kirin, piştqovîkirin, piştqilomî kirin, piştqoqî kirin


kamburluk

kovbûnî, xûzbûnî, kûzbûnî, qilûzbûnî, qilozbûnî, bûlbûnî, qovbûnî, qilombûnî

piştkovî, piştxûzî, piştkûzî, pişthatikî, piştqilûzî, piştqovî, piştqilomî


kamburu çıkmak

pişta (yekî) qilûzî bûn, pişxûzî bûn, piştkovî bûn, pişta (yekî) qilomî bûn

pişta (yekî) qilûzî bûn, bi dev çûn erdê, pişta (yekî) xûl bûn (ji ber westanê)

piştxûlî bûn, bi dev çûn erdê, pişta (yekî) xwar bûn (pîr û kal bûn)


kamburumsu

xûzikî, kûzikî, qilozikî, qovikî, bûlikî


kamburunu çıkarmak

pişta xwe qilozî kirin, pişta xwe xûz kirin, pişta xwe qoq kirin


kamet

qamet (azana ku li camiyê ji bo gazîkirinaêjê tê dayîn


kamet artırmak

hindrû axaftin, bi dengê bilind xeber dan


kamet etmek

qamet anîn, li melê fetilandin, li dû melê çûn


kamış kulak

guhbel (hespê ku guhê wî tik, zirav û lihev e)


kamıştırma

delandin, bilbisandin, teyisandin, qemişandin


kamıştırmak

halû kirin, sekihandin, xidokî kirin, perijandin


kamp askeri

baregeh, ordûgeh, kamp, zom (cihê ku dîl an jî sirgûnên siyasî lê dimînin)

Toplumumuzda kamplar var.


kamplaşmak

tîptîpî bûn, bendbendî bûn (bendîtî ketin navê)


kamufle etmek

nixamtin, nixumandin, veşartin, kamûfle kirin


kamulaştırılmak

hatin gelemperîkirin, hatin îstimlaqkirin


kamulaştırmak

gelemperî kirin, giştî kirin, îstimlaq kirin


kamuoyu

raya giştî, raya gelemperî, ramana tevane


kamyoncu

kamyonvanî (kesê ku bi kamyonê karê hilgiriyê pêk tine)


kamçı

qamçî (qetê ku seriyekî wî bi cihekê ve giredayî ye û serê din jî serbest e)


kamçılama

lezandin, hewesdarîkirin, handan, teşwîqkirin


kamçılamak

qamçî kirin, şelaq kirin (bi qamçî lê dan)

bareş kirin (ji bo ba, baran û berfê gava ku xweş dike û li ser û çavê mirov dixe)

lezandin, hewesdarî kirin, han dan, teşwîq kirin


kan akmak

xwîn herikîn, xwîn rijîn, xwîn rijîn erdê


kan aktarımı

xwînveguhêzî, veguhastina xwînê, neqlkirina xwînê


kan akçesi

Babası oğlunun kan akçesini aldı.


kan başına sıçramak

xwîn û mêjî li hev qelibîn, xwin li serê (yekî) xistin


kan bilimi

xwînnasî (ji hêla morfolojik, fizyolojik, kîmyewî û genetîkê ve vekolandina xwînê)

xwînnasî, hematolojî (zanista nexweşînên xwînê)


kan boğmak

xwîn ketin mêjiyê (yekî) (mirina ji ber xwîna ku dikeve mêjî)


kan davalı

Bu benim kan davalım.


kan dökmek

xwîn rijandin, xwîn rêtin, xwîn berî erdê dan (di lihevxistinê de)


kan fışkırmak

xwîn bel kirin, xwîn mîz kirin, xwîn pijiqîn


kan gitmek

xwîna (yekê) zêde çûn (di dema bênimêjiya jinan de)


kan gövdeyi götürmek

xwînê laş birin, xwînê cendek birin, cendek li ber xwînê çûn, laş li ber xwînê çûn, xwîn gewde birin, xwîn gihişt çongan, xwîn bi kolanan de çûn, bûn gola xwînê, di xwînê de gevizîn, dê weledê xwe avêtin, gir û hûr bi xwe re şewitandin, ji xwînê lehî rakirin, xwînê cendek ajotin, laş li ber xwînê çûn, xwîn seran bûn, term li ber xwînê çûn, lehiya xwînê çûn, xwîn herikîn wek avê, xwîn herikîn wek cokê .


kan işemek

xwîn mîz kirin, xwîn mîstin, bi xwînê derbûn


kan kaybetmek

xwîn winda kirin, xwîn jê çûn, xwîn jê kişîn


kan kaybı

jêçûna xwînê, jêkişîna xwînê, windakirina xwîn

Kan kaybından ölmüş.


kan ter içinde kalmak

di xwêdanê de bûn av, di kef û xwê de man, di xwêdanê de man


kan tutmak

pêgiranî lê ketin (kesê ku gava mêr bikuje


kan vermek

xwîn dan (gava ku mirov xwînê neqlî nexweşekî an jî birîndarekî bike)

xwîn dan (ji bo neqilkirina xwînê, xwîngirtina ji yekî)

xwîn ji xwe berdan (ji xwe berdana xwîna zêde)


kan çıkmak

xwîn rijîn (mêr hatin kuştin, xwîn hatin rijandin)


kana kana

Kana kana su içti.


kanaat

yeqîn, yeqînî, bawerî, bîr û bawerî, qeneat


kanaat etmek

qenaet kirin, pê qeneat kirin, yeqîn kirin, bawer kirin


kanaat getirmek

qîma xwe pê anîn, yeqîn kirin, yeqîniya xwe pê anîn, baweriya xwe pê anîn, qeneata xwe pê anîn.


kanadı altına almak

(yek) kirin bin çengê xwe, (yek) kirin bin baskê xwe


kanalıyla

bi riya (yekî), bi navberiya (yekî), bi navbeynkariya (yekî)


kanamak

Elim kanadı.

Yara kanıyor.

nû bûn, rabûn (ji bo nûkirina kul û kederan)

Yaram kanıyor, beni rahat bırakın.


kanamalı

Kanamalı bir hastamız var.


kanaması olmak

bi xwînê derbûn (ji bo xwînhatina ji dev, poz û destava mezin)


kanarya otu

giyaberk, guleşêxan, zerêle, giyazerêle, giyazerîle (Alsine media)


kanat

çeng, çepl, bal, qanat (organê ku çûk û kêzik pê difirin)

qane, qanat, şax (ji bo deri û pencereyan)

İki kanatlı kapı.

ber, bend (di nav partî, meclîs û hwd berên kuji hêla ramanî ve ji hev cüda ne)

Partinin sol kanadı.

per, qanat (ji bo per û baskên tiştên mîna firfîrokan)

Pervane kanadı.

Ordunun sağ kanadı.

Sol kanat oyuncuları.


kanat çırpmak

perwaz dan, bask li xwe xistin, dan perwazan, per li xwe xistin, pask li hev dan, çeng vedan, dan baskan


kanatlandırmak

Çocuk hareketleriyle bizi kanatlandırıyordu.


kanatlanmak

bi bask bûn, baskê (yekî) hatin (dest bi firê kirin)

Anlatırken nasıl coşuyor, nasıl kanatlanıyordu.

Gava ku behs jê dikir çawa dicoşiya, çawa dikira bifiriya.


kanatlı

İki kanatlı pencere.


kanaviçe

qenewîç, kove (cawê ku li serêexşan çêdikin)

qenewîç (nexşê ku bi qenewîçan hatiye çêkirin)

telîs (cawê telîsokî yê ku çi keten hatiye raçandin)


kanca

çengel, çangil, goçel, çilpik, qinar, adoy


kanca başı

navê qeyikeke zirav û dirêj ku bi şeş an jî heşt cot bêrikan ve tê kişandin


kancalamak

çengel lê xistin, çengel avêtin (tiştekî)


kancayı takmak

rika xwe dan (yekî), kira xwe dan (yekî), kîna xwe dan (yekî)


kancık

dêlik, çilqûn, çildev, çilziman (kesê bêhawa)


kancıklık etmek

dêlîtî kirin, dêliktî kirin, çilqûnî kirin, çildevî kirin, bêhawetî kirin


kandela

mûm, kandela (yekeya tûndiya roniyê, kurtebêja wê cd ye)


kandil yağı tükenmek

pela (yekî) ji darê de ketin, nan û ava (yekî) li dinyayê qedîn (ji bo mirina (yekî))


kandilci

qendîlvan (kesê ku qendîlên camî û minareyan pê dixe)


kandırış

xapandin, xirandin (kar û awayê xapandinê)


kandırmak

Bu arkadaşları da ben kandırdım.

xirandin, serî av dan (ketin binê yekî ew xirandin)


kangallamak

gacikî kirin, kelefî kirin, xingalî kirin, kirin gac, kirin xingal, kirin kelef //gA


kangallanmak

hatin gacikîkirin, hatin kelefîkirin, hatin xingalîkirin


kanı başına çıkmak

xwîn ketin mêjiyê (yekî), xwîn li serê (yekî) xistin, dûman ji sere (yekî) çûn


kanı donmak

ava sar bi canê (yekî) de hatin, dest û piyên (yekî) bi erdê ve zeliqîn


kanı ısınmak

Kanları birbirine çabuk ısındı.


kanı içine akmak

derdê xwe ji nav dilê xwe dernexistin, derd berî nava xwe dan


kanı kanla yumazlar, kanı suyla yularlar

xwîn bi xwînê nayê şûştin xwîn bi avê tê şûştin


kanı kaynamak

xwîna (yekî) kelîn, dilê (yekî) lê qusîn, xwîna (yekî) ketin serê


kanı kurumak

xwîna (yekî) ziwa bûn, ji canê xwe zivêr bûn


kanı pahasına

mirina (an jî ruhê û canê) xwe dan berçavê xwe


kanı sulanmak

xwîna (yekî) bûn av, xwîna (yekî) ziwa bûn


kanıklanmak

qîma xwe pê anîn, pê qaîl bûn, pê razî bûn


kanıksamak

lê rûniştin, hînî (tiştekî) bûn, hîn bûn, banîn (ji ber dubarebûnê hînî tiştekî bûn)

Yaptıklarını kanıksamışım.

Dayak yiye yiye kanıksamış.

Et yiye yiye kanıksadık.


kanıksayış

jêçûn, jêkerixîn (ji bo kar û awayê jêçûnê, hînbûnê)


kanına ekmek doğramak

dilê xwe rihet kirin, xwîna (yekî) fir kirin (hem bûn sebebe kuştina yekî û hem jî; ji ber kuştina yekî kêf kirin)


kanına girmek

qetla (yekî) kirin stûyê xwe, gunehê (yekî) kirin stûyê xwe, ketin xwîna (yekî)

gunehê (yekî) kirin stûyê xwe (xerakirina qîzaniya keçekê)


kanını kurutmak

xwîna (yekî) ziwa kirin (yek ji ruh û canê wî aciz kirin)


kanırmak

jê kişandin (gava ku tiştek mirov li vî alî û li wî alî biqelêbe û jê bikişîne)


kanırtmak

velîstandin, leqandin (çaxa ku tiştek ji cihê xwe bê leqandin)


kanısında olmak

di wê baweriyê de bûn, di wê qeneatê de bûn


kanıtlanmak

hatin peyitandin, hatin selmandin, hatin çespandin, hatin îspatkirin


kanıtlı

çespandî, peyitandî, selmandî, bipalpişt, bibirhan, bidelîl


kanıtsamak

pejirandin (belge, delîl û tiştê wisa pejirandin)


kanıya varmak

gihîştin wê baweriyê, gihiyan wê qeneatê


kanıyla ödemek

canê xwe li serê dan, heyata xwe li serê dayîn, bi canê xwe dan


kankan

cure danseke sivik û coşdar a jinên Fransiz


kanlanmak

xwîn ketin canê (yekî), xwîn li canê (yekî) gerîn

Çocuk bu yaz kanlanmış canlanmıştı.

Vê havînê pariyek xwîn li canê kurik geriyabû.

Bez kanlanmış.

xwîn ketin (tiştekî), xwîn werivîn (tiştekî)

Gözü kanlanmış.


kanlı

bixwîn, xwîndar, xwînbar, xwînewî (tiştê ku xwîn tê geriyaye)

Kanlı elbise.

bixwîn, xwîndar (tiştê ku xwîn tê de heye)

Kanlı et.

bixwîn, xwîndar, xwînrij (tiştê ku dibe sedemê xwînrijandinê)

Kanlı bir savaş.

xwînî, xwîndar, xwînrij (kesê kujer, qatil)

bixwîn, xwîndar, xwînîbûyî (tiştê ku xwînî bûye)

Kanlı göz.

Kanlı adam.


kanlı bıçaklı olmak

li hev kir bûn, hev efu nekirin, xwîna hev fir dikin


kanmak

xapîn, xirîn, tê çûn (baweri bi gotinekê, bi tiştekê anîn)

Onun sözüne kandım.


kanserleşmek

girêbabûn, şêrpençebûn, kansêrbûn, kansêrîbûn, girêbayîbûn

bûn girêba, bûn şêrpençe, bûn kansêr, kanserî bûn, girêbayî bûn


kanserli

pençeşêrî, şêrpençeyî, girêbayî, kanserî (tiştê ku xwedî wesfê kansêrê ye)

girêbabûyî, kansêrbûyî (kesê ku kansêr lê ketiye)


kansız

bêxwîn (tiştê ku bêyî xwîn bê rijandin tê kirin)

Kansız ihtilal.


kantar ağası

erkedarê ku li rastbûna qapanan dinihêrt


kantarcı

erkedarê ku baca eşyayên ku hatiye pazarê distîre


kantarın topunu kaçırmak

zêde pê de çûn, ji serê xwe çûn, fehşik bûn


kantariye

baca kişandinê, baca ku ji eşyayên tên pazarê tê stendin


kantarlamak

li qapanê xistin (bi qapanê kişandina tiştekî)


kantat

kantat (awazdanîna ji ku helbesta der barê qehremanî an jî olî de hatiye ristin)


kantin

kantîn (li dibistan, fabrika û qişleyan cihê ku lê tiştên xwarin û vexwarinê tên firotin)

kantîn (li van cihan lokantaya ku erkedarên van saziyan lê xwarinê dixwin)


kantocu

kantobêj (stranbêja jin a ku kantoyan dibêje)


kanun dışı

dereqanûn, derî qanûn, derî zagon, derî yasa


kanuncu

qanûnjen, qanûnî (kesê lêderê amûra qanûnê)

qanûnker (ê ku amûra bi navê qanûnê çêdike)


kanunlaştırılmak

hatin qanûnîkirin, hatin zagonîkirin, hatin yasayîkirin


kanunlaştırmak

qanûnî kirin, zagonî kirin, yasayî kirin


kançılar

kançiler (erkedarê ku li konsolosxane û balyozxaneyan bi kar û barê nivîs û kaxizan radibe)


kançılarya

kançilarya (tevahiya erkedarên ku li konsolosxane û balyozxaneyan têkiliya wan bi rêveberiyê re heye)

kançilarya (cihê ku ev erkedar lê dixebitin)


kap kaçak

fera û fol, firaq û fol, qab û qincor, kaçanî, ferafol, ferax, qaf û qol


kapak

dev, devang, devgir, devgirtek, serpoş, derpoş, qalpax (devika her tiştî)

qapax (qapaxa sindoq, dolab û tiştên wisa)

berg, qab, cizûbend, qapax (ji bo pirtûkan)

qalpax (textên ne rast ên kuji kêleka qolên daran tê kirin)

devnixûn, darxûn, dexwîn, derwîn, devika darîn a ku pê devê sîtil û niqreyan tê girtin)


kapak taşı

tehtê qalpax, ferş (ji bo sereb, kêzîn, lexem û hwd)

selîn, hed (ew kevirê ku dawiyê wekî qalpax didin ser gorê)


kapaklı

bidevik, bidevang, bidevgirtek, biqalpax (ji bo devika her tiştî)

bidev, bidevgirtek, biqapax (ji bo qapaxa sindoq, dolab û tiştên wisa)

biberg, biqab, bicizûbend, biqapax (ji bo pirtûkan)

biqalpax (textên ne rast ên ku ji kêleka qolên daran tê kirin)

bidevnixûn, bidarxûn, bidexwîn (devika darîn a ku pê devê sîtil û niqreyan tê girtin)


kapaklık

selîn (ew kevirê ku dawiyê wekî qalpax didin ser gorê)


kapaksız

bêdevik, bêdevang, bêdevgirtek, bêqalpax (ji bo devika her tiştî)

bêdev, bêdevgirtek, bêqapax (ji bo qapaxa sindoq, dolab û tiştên wisa)

bêberg, bêqab, bêcizûbend, bêqapax (ji bo pirtûkan)

bêqalpax (textên ne rast ên ku ji kêleka qolên daran tê kirin)

bêdevnixûn, bêdarxûn, bêdexwîn (devika darîn a ku pê devê sitil û niqreyan tê girtin)


kapakçık

Kalp kapakçığı.


kapalı

Kapalı kapı.

radayî (ji bo kargeha ku maweya wê ya xebatê bi dawî bûye)

dapoşî (gotina ku bi awayekî ne aşkere tê gotin)

Kapalı bir kazak giymişti.


kapalı devre

dewreya girtî, dewregirtî (dewreya elektrîkê ku tê de tim ceryan diçe)

Kapalı devre televizyon sistemi.


kapalı duruşma yapmak

danişînên veşarî li dar xistin, rûniştinên veşarî çêkirin


kapalı geçmek

di ser de qevaz dan (behs ji xala giring a bûyerekê, dabaşekê nekirin)


kapalı gişe

gîşegirtî, hemû bilêt firotî (di sînema û tiyatroyan de gava ku gişt bilêtên leystikekê bên firotan)


kapalı hava

dinya girtî (gava ku esmman ne sayî ye, biewr e)


kapalı kapılar ardında

bi veşarî, bi dizîka ve, di pişt deriyên girtî de


kapalı kutu

devgirtî (kesê ku sir û gotinên kesî nade der)


kapalılık

girtîtî, girtîbûn, dadayîtî, dadayîbûn, radayîtî, radayîbûn (nevekirî bûn)

girtîtî, girtîbûn, dadayîtî, dadayîbûn, radayîtî, radayîbûn (ji bo kargeha ku maweya wê ya xebatê bi dawî bûye)

girtîbûn, sergirtîbûn (jina ku sergirtî ye)

girtîbûn (gotina ku bi awayekî ne aşkere tê gotin)


kapama

girtin, miçkirin, qurçkirin (ji bo girtina pêlûyên çavan)

cil û berg, kine, bedl (desta cilên hazir)


kapamak

Sandığı kapamak.

Kapıyı kapatmak.

Düğmelerini kapa.

girtin (astengbûna ji xuyakirina tiştekî re)

Bu ev manzarayı kapadı.

Yolun önünü kapama.

Bu çukuru kapayın.

birin (ji bo birîna av, elektrik û tiştên weki wan)

Elektriğini kapayın.

radan (tiştê ku êdî nikare bişixule, bixebite)

Fabrikayı kapamışlar.

girtin (li ser mijarekê, gotinekê nesekinîn)

Bu meseleyi kapayalım.

Onu alıp cezaevine kapadılar.

Piyasadaki kumaşları kapamışlar.

Bu ikramiye borcumu kapar.

qurç kirin, miç kirin, girtin (ji bo girtina pêlûyên çav)

Kapa çeneni!


kapan kurmak

dafik danîn, tapik danîn, faq vedan, tele danîn


kapana sıkıştırmak

bi benekî xav (yek) girê dan, (yek) xistin dafikê)

(yek) kirin dafikê (yek) xap kirin (gava ku mirov bi dek û dolaban yekî tîne ziftê)


kapanık

girtî, gebsoyî (cihê ku mirov lê aciz dibe)


kapanıklık

girtîbûn, gebsîbûn (cihê ku mirov lê aciz dibe)


kapanış

girtin, dadan, radan (ji bo kar û awayê girtinê)

Banka kapanışı bize gel.


kapanmak

Kapı kapanmış.

Eve kapanmış, habire çalışıyor.

Dükkan kapandı.

Boru kapanmış.

hatin birîn (devê meseleyekê, gotinekê hatin girtin)

Mesele burada kapanmıştır.

kumişîn, xwe dan ser (tiştekî) , xwe avêtin serê

Çocuğunun üstüne kapandı.

Okullar kapandı.

Yara kapandı.

dinya tarî bûn, dinya reş û tarî bûn, dinya hatin girtin

Adamdan kapanıyor.


kaparoz

malê hayê, malê ku bi zorê an jî bi riyên nelirê hatiye bidestxistin


kaparozcu

kesê ku bi darê zorê an jî bi riyên nelirê malê yekî jê distîne


kapatılmak

hatin girtin (ji navê hatin hilanîn, hatin fesxkirin)

Tekeler kapatıldı.

hatin girtin (li cihekî hatin hebskirin)


kapatma

miçandin, miçkirin, girtin (ji bo girtina çavan)


kapatmak

miçandin, miç kirin, girtin (ji bo girtina çavan)

qefaltin (tiştekî bi awayekî nelirê bi dest xistin)

Koltuk takımını ucuza kapattılar.

yar girtin, dostik girtin (mêrê ku bêyî mehra xwe biavêje serê, bi jinekê re bijî)

Gazeteyi kapattılar.

Deliyi eve kapattılar.

Deliği kapatmışlar.

Kapa çeneni.

Devê xwe bigire, zimanê xwe jê bike, hiş be.


kapağı atmak

serê xwe hilanîn çûn cihekî, xwe avêtin (cihekî)


kapı

miskar (pêwistiya ku rê ji mesrefan re veke)

Bayram geldi masraf kapıları açıldı.

Bu gün yine kaç kapı dolaştın?

Kış kapımıza dayandı.


kapı aramak

li derê (yekî) xistin (bi mebesta serdanê çûna mala yekî)

derî bi derî gerîn, cih bi cih gerîn, qul bi qul gerîn


kapı açmak

serê (tiştekê) vekirin, serî kirin (tiştekî)


kapı bekçisi

ardel çuhadarı di heyna Osmaniyan de kesê ku kar û barên ser dest û piyan dike


kapı eşiği

şêmûka derî, şîpana derî, şêmîka derî, asîtan, derîzan, navder


kapı halkı

navmalî (di heyna Osmaniyan de navê giştî yên xizmetkarên wezîr, sedrazam, mîrê mîran waliyên eyaletan û hwd)

navmalî (kesên ku li cem malbatên zengin xizmetkariyê dikin)


kapı kadar

bi qandî derîyekî ye (tiştê ku berahî û dirêjahiya wî pir e)


kapı kapamaca

Onlar kapı kapamaca delidirler.


kapı karşı

derî di hev de, derî bi derî ve, derî di derî de


kapı kethüdası

erkedarê ku li kar û barên wezîr, mîrên mîran, waliyên eyaletan, mîrekên di bindestê Osmaniyan de û dewletên biyanî dinihêrt


kapı kulu

rêxistina leşkerên siwarî û peyadeyan pêk hatî ku meaşê xwe ji dewletê diştendin


kapı yapmak

rê vekirin (zemînxweşkirin ji bo gotin û behskirina tiştekî)


kapıcı

dergevan (kesê ku di otel, koşk, apartman û hwd de ji karê paqijî, dan û stendinê, çûnûhatin û karê ser dest û piyan berpirs e)

dergevan (di wextên Osmaniyan de çîna leşkerên ku li ber derge radiwestiyan)


kapıdan kovsan bacadan düşer

di derî de berdiyê di paceyê de tê, di paceyê de berdiyê di kulekê de tê


kapıdan çevirmek

li ber derî vegerandin, ji dev derî zivartin


kapıkule

dergehên bibarû (derîyê ku li her du aliyên wî barû û qûle hene)


kapılı

xweykar (bi taybetî kesê ku di karê dewletê de dişixule)


kapılış

pêdeçûyîn, berpêketin (ji bo kar û awayê pêdeçûnê)


kapılmak

Sele kapıldı.

Onun sözlerine kapıldım.

Onun güzelliğine kapıldım.

Korkuya kapıldı.


kapısı açık

derê (yekî) vekirî ye, mala derî vekirî, mêvanhewîn


kapısına kilit vurmak

qefl avêtin ser derî, derî qefl kirin, qufl avêtin serê

derî mor kirin, qefl avêtin ser derî (ji bo nehiştina xebitîna kargehekê)


kapısını aşındırmak

riya derîyê (yekî) kirin çirik, riya mala (yekî) kirin çirik


kapısını çalmak

li deriyê (yekî) xistin, li derê (yekî) dan (ji bo serlêdanê)


kapitone

kapîtone (cureyek qumaşê ku nava wê bi pembû an jî hiriyê hatiye tijekirin)

kapitone (tiştê ji vî qumaşî hatiye çêkirin)


kapıya dayanmak

Kış kapıya dayandı.

Alacaklılar hergün kapımıza dayanıyorlar.

Her roj xwediyên deynan digirin ser mala me.


kapıyı açmak

Evvelâ kapıyı iki milyara açtı, sonra bir milyara sulh oldu.

Pêşî devê bazarê bi du milyaran vekir, paşê bi milyarekê li hev hatin.

derî vekirin (di tiştekî de ji xelkê re bûn nimûne)


kapıyı büyük açmak

derî pir mezin vekirin (di kar û tiştekî de zêde mesref kirin, zêde pê de çûn)


kapıyı göstermek

riya derî nîşanî (yekî) dan (qewirandin, qewitandin)


kapıyı örtmek

derî dan berê, derî kirin cih, derî girtin (eladan, radan)


kapış kapış gitmek

ji destê hev revandin, ji destê hev kaşkirin (ji bo firotina malekî)


kapışılmak

rahiştin hev, bi hev girtin, ketin ber hev

ji hev hatin revandin, ji destê hev hatin revandin (ji bo firotin û dana tiştekî)


kapışmak

rahiştin (tiştekî), ji destê hev revandin

rahiştin hev, bi hev girtin, bi hev ketin, ketin nav hev, rabûn hev û din, ketin ber hev, ketin qirika hev, bi gewriya hev girtin, bi qirika hev girtin, dengê (yekî) û hinên din) hatin, dan hev û din, rabûn hev, rapelîn hev (ji bo pevçûnê)


kapıştırmak

ber dan hev, berî hev dan, kirin ber hev, li ber hev rakirin


kapkaç

diziya tiştekî bi awayê ku radihijê û direvîne


kapkaççılık

diziya ku bi rahiştina tiştekî û revandina wê tê kirin


kaplama

rûgirtin, rûkirin, rûkişandin (rûgirtina doşekê)

rûkêşk (ji bo lewheya dar a ku digirin ser rûyê tiştekî)


kaplama yapmak

kiras kirin, rûkêşk kirin (ji bo diranan)