leş gibi

eynî cihê heywanan e (ji bo cih û bermala pîs)

eynî bêhna berateyan e, eynî bêhna miraran e


leş gibi serilmek

weka term xwe avêtin, xwe wekî term dirêj kirin


leş kargası

qertelê li pey beratê, qijika berateyan (argo)


leşini sermek

laş li erdê dirêj kirin, laş çîkirin, laş dirêj kirin


leşini çıkarmak

(yek) li erdê dirêj kirin, (yek) li erdê kirin term


leşçil

kelaxxur, leşxwer, beratexwer, beratexur


libre

lîbre (yekeya pîvana giraniyê ya beramberî nîvkîloyî ye)


lider

pêşawa, serok, serkirde, lider (kesê ku di rêvebirinê de bandor û şiyana wî heye)

serek, serkirde (serekê partiyekê an jî saziyekê)

pêşîkêş, serîkêş (di pêşbaziyekê de taxim an jî kesê ku li pêş e)


liflenmek

Kavunlar liflenmiş.


likide

di wateya daxuyakirina deyn û stendinan de


likidite

lîkîdîte (hebûna ku li pereyan dikare bê vegerandin)


lıkır

liq, quit (dengi ava gava ku ji derdanekî berî derdanekî din didin)


likit

lîkit (pereyê ku hemen dikare bê bikaranîn)


liman

Deniz limanı.

Hava limanı.


limanlamak

çûn bender (mayîna keştiyê ya li benderê)


limanlık

bendergeh (devera ku wekî benderê tê bikaranîn, cihê ku hêjayî çêkirina benderê ye)


lime lime

tîş û bertîşî, rîtolrîtolî, zîvarzîvarî, çînîçînî, hûrhûrî, cengecenge, pirtîpirtî, tîştîşî, tîştîşkî


lime lime etmek

tîş û bertîşî kirin, rîtolrîtolî kirin, zîvarzîvarî kirin, çînîçînî kirin, hûrhûrî kirin, cengecenge kirin, pirtîpirtî kirin, tîştîşî kirin, tîştîşkî kirin


limited ortaklık

(şirket) şirketa lîmîted, pardariya tixûbdar


limon gibi

tiştê wekî zerê beloq, tiştê wekî zerê maseyan


limoni

ne xweş (ji bo dan û stendinê di navbera mirovan de)

Bu ara ilişkilerimiz limoni.

Van çendan dan û stendinên me ne xweş in.


lira

lîra, lîre (navê yekeya diravê Tirkan ku beramberî sed qiruşî ye)


liralık

Yüz bin liralık şeker ver.


lirik

lîrik (di wêjeya Yewnana kevnare de helbesta ku li ber lîrê dihate xwendin)


lisaniyet

zimanzanî, zimannasî, lenguîstîk, fîlolojî


lisans

lîsans (perwerdehiya zanîngeh an jî dibistana bilind ku bi giştî çar sal an dom dike)

lîsans (destûrnameya birin û anîna mal a ji nav welat)

lîsans (destûra hilbirandina malekî li ser navê firmaya biyan)


literatür

lîteratûr (tevahiya nivîsar û berhemên ku di warekî zanistî de hatine nivîsandin)


litografya

litografî, çapberî, litografya, lîtografî


litrelik

İki litrelik şişe.


lityum

lîtyûm, elementeke ku hejmara wê ya atomî


liyakatli

sezawer, şareza, behredar, liyaqetdar, biliyaqet


lobi

komasî, lobî (koma ku ji niwînerên derdorên berjewendperest tê pê)


lokantalı

Lokantalı vagon.


lokma

gep, loq, parî, puran, loqme (gez, gep; ev mecazhi ne)

Bir lokma ekmek.

loqme (aletê ku pê cîvate tên şidandin an jî vekirin)


lokmasını saymak

pariyên (yekî) jimartin, loq û pariyên devê (yekî) hejmartin


lokosit

spîgilorik, lokosît (gulokên spî yên xwînê)


lokum gibi

eynî loqim e (ji bo tiştê şîrîn, xweş û nerm)

eynî şûşe ye, eynî lamba ye (ji bo jina bedew)


longoz

kûp (di derya û robaran de cihê ku ji nişka ve kûr dibe)


loppadak

Et loppadak diye yere düştü.


lopur lopur

Bir sepet inciri lopur lopur yedi.


lortlar kamarası

Kameraya Lordan (di parlementoya Îngilîzan de senato)


lostromo

lostromo (di keştiyên bazirganiyê de serekê tayfeyan)


loğ

bangeran, gundor, lox, banger, luq, bankutk, bangurdan, bangor, bangerîn, bangerok, bangur


loğlama

gundorkirin, loxkirin, bangerankirin, luqkirin, bangurdankirin, bankutkirin, bangerkirin, bangerînkirin, bangerokirin


loğlamak

gundor kirin, lox kirin, bangeran kirin, luq kirin, bagurdan kirin, bankutk kirin, banger kirin, bangerîn kirin, bangerok kirin


loğusa hummasına tutulmak

distanî bûn, çil lê qelibîn, distanî lê qelibîn


loğusah

distanî, duxeskanî, çilî, zistanî, çildarî


loğusalık

distanîtî, duxeskanîtî, çilîtî, zistanîtî

distanîtî, duxeskanîtî, zistanîtî, çilîtî (dema çilîtiyê)


lumbago

birq, birûsk (êşa ku ji hindav de dikeve piştê)


lâvaj

lavaj (di bijîşkiyê de bi avdanê şûştina organekê)


lâğvolmak

rabûn, pelişîn (ji navê rabûna saziyekê)


lök

cebar, qeyar (mecûna ku ji kils, zeyt, spîçka hêkê, pembû tê bi dest xistin û ji bo cebirandina tiştên terikî, derizî tê bikaranîn)


löp löp

Yanakları löp löp.


lügatçe

ferhengok (ku di dawiya berheman de cih digirin)


lüks

lüks (yekeya pîvana ronîkirinê, kurtebêja wê Lx)


lüle

lûlik (tiştê li hev pêçayî, li hev badayî)

qelûn (gupika di serê darqelûnê de ku titûnê dikinê)

Saç lülesi.


lümpenlik

sûtalî, tolazî, sewtelîtî, sipindûtî, lumpenî


lüp

Lüp diye yedi.


lütesyum

lûtesyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî


lütfen

Lütfen kaleminizi verir misiniz?

Ji kerema xwe re hûn dikarin qelema xwe bidin?


lütfetmek

Kitabınızı lütfeder misiniz?

Adınızı lütfeder misiniz?

Hûn dikarin navê xwe bibêjin? (an jî navê we bi xêr?).

Lütfedip gelseniz.


lütuf

qencî, alîkarî, paranî, xweşxwazî, say, niwast, lutif


lütufkârlık

xêrxwazî, qencîkerî, keremkarî, lutifkarî, qencîxwazî


lüzmundan fazla

jê zêde, zêdeyî hewcedariyê, zêdeyî pêwistiyê


lüzum

pêwîstî, hewceyî, pêdivî, gerekî, vêtinî, lizum


lüzum etmek

gerek kirin, hewce kirin, pêwist kirin, lizum kirin


lüzum görmek

pêwîstî pê dîtin, gerekî pê dîtin, hewceyî pê dîtin, lizum dîtin (an jî pêwistî pê nedîtin, hewceyî pê nedîtin, gerekî pê nedîtin, lizum nedîtin)


maazallah

meazalah, xwedê bistrîne, xwe dê bixefirîne, hayê


maaşlı

bimehanî, bimehmizî, bimûçe, biparinc, xweymehanî, bimeaş, bimizûr, bimahiye, xweymeaş, mûçexur


maaşsız

bêmehanî, bêmehmizî, bêparinc, bêmizûr, bêmahiye, bêmûçe, bêmeaş


mabat

dumahîk, dumayîk (ji bo nivîsar, roman û whd)


mabet

perestgeh, perestîşxane, îbadetxane, îbadetgeh, mabet


mabeynci

navbeynkar, mabeynkar, berdevk (ew kesê ku di dewleta Osmanî de li kar û barê padişah mêze dikir)


maceralı

biserenc, biserhatî, biserguzeşt, bimacera


macerasız

bêserenc, bêserhatî, bêserguzeşt, bêmacera


macun

macûn (di boyaxkarî, camkerî û yên wisan de)

macûn (cure şekirê ku ji baharatan tê çêkirin)


madalyalı

nîşanedar, madalyadar, bimadalya, binîşane, xweynîşane, xweymadalya, nîşanegirtî, madalyagirtî


maddeci

malhebîn (ê ku ji malê dinyayê hez dike)


maddi

daringî, madî (tiştê ji daringê hatiye pê)


madem ki

Madem ki inanmıyorsunuz kendiniz gelin.

Wekî ku hûn bawer nakin hûn bi xwe werin.


maden yatağı

kana berbesiyê, kana madenê (cihê ku maden lê pir e)


madenci

berbesvan, kanker, madenvan (kesê ku kana madenê dide şixulandin)


madımak

nançûçik, hecîqicî, giyagirêçk, sûrpêncok, merdîmelax, bizmaç


maestoso

maestoso (dide xuyan ku parçe wê wurşedar û giran bê Ihexistin)

maestoso (parçeya ku bi vê tempoyê tê lêxistin)


mafsal

movik, monik, geh, girêçk, maçlek, qamik, kawik


mahalle karısı

hetka taxê, mitriba mehelê, çîngeneya mehelê


mahalleyi ayağa kaldırmak

tax rakirin ser lingan, mehele rakirin ser piyan


mahallileşme

cigayibûn, cihîbûn, deverîbûn, mehelîbûn


mahallileşmek

cîgayî bûn, cihî bûn, devenbûn, mehelî bûn


mahana

(mahna) mahne, bahane, ûşt, hincet, batik


maharetsiz

nehunerwer, necergebez, nedestbikêr, bêmeheret


mahbube

hebandî, evandî, mehbûb, hezkirî, dilketî (ji bo jinan)


mahcubiyet

şermezarî, şermesarî, şermendeyî, fedîkarî, mehcubiyet


mahcup etmek

şermezar kirin, şermî kirin, şermende kirin, ferş kirin


mahcup olmak

şermezar bûn, fedîkar bûn, şermî bûn, şermende bûn, ferş bûn, rûsar bûn


mahcupluk

şermezarî, şermendeyî, fedîkarî, şermesarî, fihêtkarî, şermokî, şermikî, şermîsarî, rûsarî, mehcûbiyet


mahfaza

kewdank, mahafiza (qutiya ku xişr tê de ten hilanîn)


mahfil

di camiyan de cihê bilind e ku bi caxan ji hev hatiye qetandin


mahirane

hunerwerane, cerbezane, destbikarane, pîşebazane, mahirane


mahiyet

Meselenin mahiyetini bilmiyorsun.


mahkeme kapısı

li ber deriye dadgehan, li ber deriye mehkemeyan


mahkemelik

Bu mahkemelik bir iş.


mahkemelik olmak

(bir başkasıyla) ketin dadgehan, ketin mehkemeyan


mahkûm etmek

ceza lê birîn, hikum dan ser piştê, hikum dan (yekî)

Onun bu davranışını mahkûm ediyoruz.


mahkûmiyet

Hiç bir mahkûmiyeti yoktur.

Mahkûmiyetini bitirmeden öldü.


mahlûk

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre mahluk (“mexlûq, aferîde”).


mahlûkat

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre mahlukat.


mahlûl

mahlûl (malê kesê ku wêrisên wî tune û mal û mulkên wî ji dewletê re dimine)


mahpushane

girtîgeh, girtîxane, bendîxane, mehpûsxane


mahremiyetine girmek

ketin navmala (yekî), ketin mehremiyeta (yekî)


mahsulat

piraniya mahsûl e mahsuldar berdar, bêrdar


mahsur

gemarokirî, dorpêçkirî, dorpêçandî, hesarkirî


mahsur kalmak

gemarokirî man, dorpêçkirî man, ketin dorpêçê, ketin hesarê, tê de asê man


mahsus

Çocuklara mahsus bir bahçe.

Buraya mahsus bunun için geldim.

Kapıyı mahsus açık bıraktı.


mahvetme

helikandin, dêrisandin, heziqandin, mehfkirin


mahvetmek

helikandin, dêrisandin, tune kirin, heziqandin, mehf kirin

Kuraklık ekinleri mahvetti.


mahvolma

tunebûn, helikîn, dêrisîn, heziqîn, mehfbûn


mahvolmak

tune bûn, helikîn, dêrisîn, heziqîn, mehf bûn


mahzur

Mahzuru yok


makadam

riya ku bi kevirê hûr û xurdik hatiye çêkirin û di ser re silîndir çûye û hatiye


makak

cure meymûnek ku li başûrê rojhilatê Asyayê dijî (Macacus)


makam

Makamın cennet olsun.


makara

cencer, gergere (ji bo ya ku tiştan bilind dikin an jî kaş dikin)

ceresqe, (ji bo ya ku tiştan bilind dikin an jî kaş dikin)


makara çekmek

wîçewîça (çûkekê) bûn, kirin wîçînî (ji bo çûkan)


makarnacı

meqarnexur (kesê ku ji meqarneyan zehf hez dike)


makas

qêçî, qeyçî (ji bo darên ku wekî meqesê têne ser hev)

hevbiring, cew (ji bo qusandina mihan û hwd)


makaslamak

birin, jê kirin (ji bo nivîs, film û hwd)


makasçı

meqesvan (karkerê ku erka wî ew e li meqesên rêhesin binêr e û veke bigire)


maki

tûm, çîl (dar û deviyên li herêma Deryaya Spî)


makinalı tüfek gibi

weka rnakîne ye (kesê ku zûzûka dipeyîve)


makrosefal

sermezin (kesê ku serê wî hingî mezin e, êdî ji adet der e)


maksat gütmek

mebestek li ber (yekî) bûn, mexsedek li ber (yekî) bûn


maksure

li camiyan cihe ku bi caxan hatiye veqetandin

di malê de cihê ku nahêlin kesê biyan bikevê wê derê


maksut

derande (ê ku tê daxwazkirin, tişte ku wekî mebest tê ditin)


maktu

qubale (tiştê ku bi pîvanê nayê firotin)


makul

hişwer, hoşwer, maqûl, aqilane (li gorî aqil)

Makul bir düşünce.

maqûl, bimantiq (kesê ku li gora aqil tevdigere)

Makul bir fiyat.


mal bildirimi

danezana mal û mülk, daxuyakirina mal û mulk


mal etmek

lê bûn mal li serê bûn, li serî rûniştin

Arsayı beş milyara mal ettim.

jê re bûn mal (tiştek ji xwe re mal hesibandin)

bi ser (yekî) de dehf dan, bi ser (yekî) de gêr kirin, xistin stuyê (yekî)

Bu olayı bana mal ediyorlar.


mal kaldırmak

Bu sene tarladan fazla mal kaldırmadık.

Îsal ji zeviyê zêde tiştek ji me re jê nehat


mal olmak

Avcılık hayatına mal oldu.


malumat

agahî, hay, haydarî, zanîş, pêzanî, hayûbay, hacûbac, melûmat


manalı

watedar, manedar, manîdar, biwate, bimane


manav

mêwefiroş, hêşinahîfiroş (kesê ku mêwe û zebze difîroşe)


mandacı

erkedarê ku li tersxaneyan ji keştiyan berpis e


mandal

leqleq, şewq, bizmik (bizmika derî û pencereyan)


mandallamak

ristik kirin, mandal kirin (mandal lêxistina li kincan)


mandarin

navê ku Ewrûpayî li karmendên dewleta Çînê dikin


maneviyatı bozulmak

mehd û mirûzê (yekî) xera bûn, beşerî (yekî) xera bûn


maneviyatını kırmak

mehd û mirûze (yekî) xera kirin, morali (yekî) xera kirin


manevra yapmak

gerwerzî kirin, werzanî kirin, manewra kirin


mani

Bi maneya manî asteng: ji osmanî مانع (mani'), ji erebî مَانِع (māniʿ).
Bi maneya cureyekî şiîra gelerî ji erebî معانٍ (maˁāni, “gotinên bimane, vecîze”).

qewlerk, dûrik, manî (cureyekî şiîra gelerî ya bi qafiye)


manifaturacı

patefiroş, pirtûfiroş, pertalfiroş, cawfiroş, manîfaturafiroş


manika

kuleka ku di guverteyê de hatiye vekirin da ku hewa bikeve embarên keştiyê


maniplülatör

manîplutor (kese ku manipleye bi kar tîne)


mankafa

teyrokî, kepenek, ruam (hespi ku teyrikî bûye)


manolya

manolya, magnelî (Magnolia granddiflora)


mantar

karok, qarçik, kufkarik, fîqeroşk, givkarik, karik, kumik, karî, kuvarik, feqîrok, fitrik, kivkarik, kakevilk, karkulîlk, kufkar, guhik, kiwark, kiyarek, kiyark, kokevil, kokowark, kivarik (ji bo yen xwarinê)

kimê, fitrik, perpos, kevz (kevza daraeziyi) (ji bo daran)

devik, devgîrk (ên ku dikin devê şûşeyan)


mantar gibi yerden bitmek

li derbûn, weka lana mozeqirtikan li derbûn


mantarlı

Mantarlı şişe.

bimîstanik, bikimê (kesê ku nexweşîna mîstanikan lê ketiye)


manyetizma

manyetizma (tesira ku bi telkin û hîpnotîzmayê li yekî tê kirin)


manyezi

manyezî (navêagnezyûm oksîda ku di bijîşkiyê de tê bikaranîn)


marangoz mengenesi

medor, mengeneya xiratiyê, medora xiratiyê


marazlık etmek

dijwarî derxistin, zor û zehmetî çêkirin


marifet

merifet (tevgera ku li hesabê mirov nayê)


marifetli

şinûlknak, marîfetnak, xwedîhuner, hunerwer, bimerîfet, jêhatî


marki

markî (li hin dewletên Rojava inwanê esaletê ê di navbera kont û duk de)


marmara çırası gibi yanmak

Guhartoyeke marmara çırası gibi tutuşmak.


maroken

maroken (çermê bizinê ku li Fasê tê çêkirin)

maroken (çermê mihan ku şibandine ya marokê)


marokenci

marokvan (kesê ku eşya ji marokan çêdike)


mart havası gibi

eynî sebatoka dînik e (ji bo kesê bêhawa û qirar)


mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır

adar e bibare nebare xedar e, adar e serê sibehan sar e berê êvarê kûçik xwe didin siya dîwar e, adarê berfê da guliyê darê nema danê âvâre


maruni

Marûnî (civata Suryaniyên Katolik ên ku li Lübnan û Sûrî dijîn)


masal

çîrvanok, çîrçîrok, çîvanok, xeberoşk, meselok, mesele, xemşok

çîrok (berhemên ku tê de pend û şîret hene)

xeberoşk, çîrçîrok, çîrok (ji bo gotina tewş)


masalcı

çîrçîroknivîs, çîroknivîs (kesê ku çîrokan, çîrçîrokan dinivîse)


masalımsı

Çîrokane Çîrokî Mîna çîrokan Çîrçîrokî, xeberoşkî


maskara olmak

bûn pêşkenî, bûn qeşmer, rezîl bûn, tone bûn


maskaralık

qeşmerî, qirdikî, pêşkenîtî, pêkenîtî, lihbokî


maske

Gaz maskesi.

maske (macûn û krema ku li tenê mirov tê dayîn)


maskelemek

rûpoş kirin, maske kirin, nixamtin, niximandin


maskesini kaldırmak

rûçikê (yekî) aşkera kirin maskeleme rûpoşkirin, maskekirin, nixamtin, niximandin


maslahatgüzar

berjewendîparêz, karguzar, meslehetguzar, karbirêveber


maslûp

daleqandî, dardekirî, îdamkirî (ê ku bi dardekirinê hatiye kuştin)


masraf görmek

Masraflarını ben görüyorum.


masraf kapısı

mesref lê zêde bûn, mesrefa (yekî) giran bûn


mastı

hawşar (çeşîdek kûçikê pê kurt û ku guhê wî dirêj û pêl in)


masum

êrî, bêrî, bêtawan, bêsûc, bêguneh, mesûm

Dört masumum var.


masumiyet

êrîtî, bêrîtî, bêtawanîtî, bêgunehî, mesûmî


masumluk

êrîtî, bêrîtî, bêtawanî, bêgunehî, mesûmî, mesûmiyet


mat etmek

mit kirin (di gengeşiyekê de dev li yekî ziwa kirin)


matah

mal (ji bo mirov, mal û eşyayan, bi awayekî biçûkdîtinî)

Onun ne matah olduğunu biliriz.


matbaacı

çapdar, çapdêr, çapemend, çapxanevan (xweyî çapxaneyê)


matbaacılık

çapdarî, çapdêrî, çapemendî, çapxanevanî


matiz olmak

serxweş bûn, ji xwe ve çûnatizlik serxweşî


matkap

kunkere, behreme, simok, simtek, nojek, xeşeb, şixab, metqeb


matlup

daxwazkirî, xwoşewîst (ê tê xwestin, ê lê tê gerin)


matrakçı

di artêşa Osmaniyan de kesê ku bi çeka bi navê 'matrak'ê şer hînî ecemiyan dikir


mavi boncuk kimde?

hêşînoka min bi kê re hezkirina min ji wê re


mavi gözlü

çavşîn, çavhêşîn, çavhêşînok, kusk, çavjeng


mavimsi

hêşînokî, şînkole, şînoyî, hêşîne, hêşhêşînokî, şînkî


mavzer

(ji navê danerê wê Wilhelm von Mauser)awîzer


mayalama

meyandin, givandin, cemisandin, haveynkirin


mayalamak

meyandin, givandin, cemisandin, haveyn kirin, derman kirin


mayalandırmak

dan meyandin, dan givandin, dan cemisandin, dan haveynkirin


maydanoz

bexdenûs, gêjnok, meydenoz, cehperî, bexdenoz, gêjnak (Petroselinum crispum)


mayhoş

İlişkilerimiz mayhoş.


mayhoş elma

sêva meyxweş, sêvtirşik, cûreyeke sêvên biçûk û tirş


mayın döşemek

mayin çandin, mîn çandin, mayin kirin binê erdê


mayıncı

mayînker, mînker, tepînker, lexemçîn (kesê ku mayînan dike binê erdê)


mayınlama

binaxkirina tepînkan, binaxkirina mayînan, çandina tepînkan


mayınlamak

mayîn binax kirin, tepînk çandin, mayîn kirin, tepînk danîn


maymun balığı

çeşîdekî semasiyan e (Squatina vulgaris)


mayna

Kavga mayna oldu.


maytaba almak

tinaziyê xwe pê kirin, henekên xwe pê kirin


mazbut

Mazbut bir adam.


mazı

Ji osmanî مازو (mazı, mazu), ji farisî مازو (mâzu).

simî (darê ku her du tekerên gerdûmê digine hev)


maça

maça (di kaxizê leyîstikê de, kaxizê reş ê ku dişibe serê rimê û bipê)


mağlûp

têkçûyî, binketî, sexer, zorbirî, mexlub


mağlûp etmek

têk birin, sexer kirin, bi [[bin xistin, zora (yekî) birin


mağrip

mexrib, mixurb (ji bilî Misrê welatên Afrikaya bakur)


mağrur

qure, topek, qurnas, qapiz, fiza, betran, nefsmezin, mexrûr


mağrurluk

quretî, kurnasî, topekî, fîzatî, sergewezî


maşa kadar

heye bihostek, bihostek û çartilî (ji bo zarokê ku hê nû çêbûye)


maşa varken elini yakmak

cihê ku maşik lê heye, çima destê xwe dikin agir?


maşallah

maşelah (di wateya xwedê ji nezera çavan bistrîne de)

maşelah (ji bo rewşa şaşwazî û gazinan de)

maşelah (maşelaha ku ji bo nezerê bi zarokan ve dikin)


maşeri

Maşerî vicdan.


maşuk

evandî, hebandî, dilketî, hezkirî, meşûq (mêrê ku jê tê hezkirin)


maşuka

dilketî, hezkirî, dildar (jina ku jê tê hezkirin)


mebni

Hastalığına mebni gelemedi.


mecal kalmamak

pertav tê de neman, mecala (yekî) neman, qidûm di çokên (yekî) de neman


mecalsiz düşmek

bêpertav man, bêqidûm man, bêmecal man, ji pertav de ketin, ji çok û qidûman ketin, ji mecalan ketin


mecbur etmek

bêgav kirin, neçar kirin, hasilandin, mecbûr kirin


mecbur olmak

bêgav bûn, neçar bûn, hasilîn, mecbûr bûn


mecburen

bi bêgavî, bi neçarî, bi mecbûrî, sertoyê


mecnun

beng, mecnûn (ê ku ji ber evînê xwe winda kiriye)


mecus

Mecûs (kesê ku bi agir, çêlek û hwd diperise)


medenilik

şarmendî, şarezayî, şaristaniyet, medeniyet


mega

mega (pêrkîta ku wateya milyonê dide, kurtebêja wê M ye)


mehaz

çavkanî (berhemên ku serî li wan tê dayîn)


mekanik

mekanik (tiştê ku bi dest an jî bi makîneyê tê kirin)

mekanik (tiştê ku bêyî bê hizirîn hatiye kirin)


mekik

lûlik, mekûk (mekûka ku pêorik û nexşan çêdikin)


mekik gibi

tu dibêjî qey avo ye, tu dibêjî qey sidê ye


mekkâre

meqare (di heyna Osmaniyan de navê giştî yê heywanê bar wekî hesp, hêstir, deve, heywanê bar ê bi kirê)


mekruh

mekrûh, mekroh (tiştê ku li gorî dînê îslamê ne heram e jî lê dîsa kirina wî nayê xwestin)


mektepli

mektebvanî (kesê ku li dibistanê xwe gihandiye)


mektup atmak

name avêtin postayê, mektup avêtin postayê


mektupçu

di heyna Osmaniyan de erkedarê payeya bilind ku karê nivîsariyê yê daîreya resmî bi rê ve dibe

erkedarê ku karê nivîsariyê yên îdarî yên bajarekî bi rê ve dibe


melemek

merîn, meyîn (ji bo karikan), berîn (ji bo berxan), likîn, kalîn

kalekal kirin, kirin merînî, kirin kalînî


melengiç

Guhartoyeke menengiç (“şengêl, kizwan”).


melezlemek

durehî kirin, gibrîdî kirin, melezî kirin


melezleşme

durehîbûn, zirbûn, gibrîdîbûn, melezîbûn


melezleşmek

durehî bûn, zir bûn, gibrîdî bûn, melezî bûn


meleşmek

bi hev re kirin berînî, bûn berebera (wan), berîn ketin ()


melhuz

ê ku tê hizirkirin, ê ku tê melhezekirin


melletme

merandin, berandin, baqandin, kalandin, lîkandin


melletmek

merandin, berndin, baqandin, kalandin, lîkandin


meltem

maşelan, bahor (bayê ku havînê ji bejahiyê ber bi deryayê ve diweze)


meme başı

sertîrk, çipik, sermemik, sertîrka çiçik


meme vermek

çiçik dan (yekî), pêsîr dan (yekî), bostan dan (yekî)


memnun

kêfxweş, dilxweş, razî, dilşad, xweşhal, memnûn


memnun etmek

kêfxweş kirin, dilxweş kirin, dilşad kirin, memnûn kirin


memnun olmak

jê xweş bûn memnuniyet kêfxweşî, dilşadî, dilxweşî, xweşhalî, memnûniyet

kêfxweş bûn, dilxweş bûn, dilşad bûn, memnûn bûn


memnuniyetle

bi kêfxweşî, bi dilşadî, bi dilxweşî, bi memnûniyet


memnuniyetsiz

kêfnexweş, nedilşad, dilnexweş, nememnûn


memnuniyetsizlik

kêfnexweşî, nedilşadî, dilnexweşî, nememnûnî, sekala


memure

fermanber, karmend, kardar, memûr (ji bo jinan)


mendelevyum

mendelevyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî


mendil kadar

bi qanda palasekî, cihê destek livîn e (ji bo erda biçûk)


mendil sallamak

jê re dest hejandin, dest li ba kirin, jê re destmal li ba kirin


mendirek

mendîrek (bendera ku bi pêlşikênan hatiye çêkirin)


menedilmek

hatin qedexekirin, hatin menkirin, men'a (yekî) hatin kirin


menekşe

binevş, benevş, binefş, binevşok, nevsîncîr (Viola tricolor)


menekşe gülü

guleke ku wekî lavlavkê hildikişe (Rosa chinensis)


menetmek

qedexe kirin, men kirin, men'a (yekî) kirin, men'a (yekî) jê kirin


menfaatperest

berjewendperest, mefaperest, havilperest, menfeetperest


menfaatperestlik

berjewendperestî, mefaperestî, havilperestî, menfeetperestî


menkul

veguhastî, guhastî (tiştê ji cihekî veguhastine cihekî din)


menzil

menzîl (devera ku lê heywanê bar û siwariyê tên guherandin)


menzilci

menzîlvan (teterê ku bi belgîran diçe deverên dûr)


merak

tatêl, zirawî, tatol, çavzêlkî, meraq, etr

Bahçeye, çiçeğe merakım var.


merak etmek

tatêl kirin, zirewa kirin, etra () kirin, meraq kirin, ketin tatêlê, ketin etrê


merak sarmak

jê re bûn meraq, jê re bûn etr, jê re bûn tatêl


meraklandırmak

tatêldar kirin, zirewadar kirin, meraqdar kirin


meraklı

meraqdar, hewesdar (kesê ku miriyê tiştekî ye û tim pê mijûl dibe)

Ava meraklı.

Tiyatro meraklısı.


merakta bırakmak

di meraqê de hiştin, di tatêlê de hiştin


meraktan çatlamak

di meraqê de behicîn (ji ber daxwaziya hînbûna tiştekî)


meram etmek

ji xwe re kirin armanc, ji xwe re kirin derd


merasimli

kevneperest (ê ku bi rê û rêzanan, bi dab û nêrîtan ve girêdayî ye)


merasimsiz

bêrêûresm, sade (kesê ku bi rê û rêzanan, bi dab û nêritan ve ne girêdayî ye)


mercan ağacı

riwekeke ji familyeya lobiyan û hildikişe sere tiştan


mercimek kemiği

hestîkê guh ê di navbera sindan û zengûyê de


merdane

dolik, balor, şewebe, satif, merdane, kirtnak, kirdane, kirdanek, kirdang, tûx

dolik, tîrok, tîr, darê tîrê, darkilor, şûpik


merdiven

pirik (yên di xanî û avahîyan da ku mirov li serê diçe tê)

terence yan jî derence (alava ji bo karê cihê bilind tê bikaranîn)

nêrdewan, paçîne, derence, pêlekan, sêlim, kapang, sirde


merdiven dayamak

Elliye merdiven dayamışız.


meret

mîrat, soxe (ji bo tiştê ku mirovan aciz dike, jê nayê hezkirin)

Ne meret şeymiş bu, hergün bir tarafı bozuluyor.

Ev çi mîrat e, her roj cihekî wê xera dibe.


merhamet etmek

lê nayîrîn, piyarî lê kirin, dilovanî kirin, merhemet kirin


merhametsiz

dilgirs, dilhişk, nepiyar, qeterehm, bêrehm


merhametsizlik

nepiyarî, qeterehmî, dilgirsî, dilhişkî, bêrehmî


merhemlemek

hetwan kirin, merhem kirin, belsan kirin


merkezde

Benim düşünüşüm bu merkezde.


merkezcil

Merkezcil kuvvet.


merkezkaç

Merkezkaç kuvvet.


merme

mermer (ê ji kevirê mermer hatiye çêkirin)


merserize

merserize (ê ji merserizeyê hatiye çêkirin)


mertlik

merdî, camêrî, mêrxasî, merdayî, merdinî


mesane

Ji osmanî مثانه (mesane), ji erebî مَثَانَة (maṯāna).


mescit

nimêjgeh (mizgefta biçûk a bêminare ku tê de nimêja înê û cejnê nayê kirin)


mesel

methel, şerenîx, mesel (çîrok an jî xeberoşkên perwerdeker)


mesel olmak

bûn gotina pêşiyan meselâ wek mînak, wek nimûne, mesela


mesele çıkarmak

gelş çêkirin, tişt qewimandin, mesele çêkirin


meseleyi çıtlatmak

(tiştek) li (yekî) teqandin meşen kesê ku piştvanekiya hunermend û zanyaran dike


mesnevi

mesnewî (şeklê nezmeke edebiyata dîwanê ye)

mesnewî (berhema ku bi vê nezmê hatiye nivisandin)


mest olmak

mest bûn, serguzeşt bûn, ser lê gerin, sergeşte bûn, sermest bûn


meta

kalêr, kalîdat, kûtal, mal, malên bazirganî


metanet göstermek

tirûş kirin, li ber xwe dan metanetli tirûşdar, tehbdar, berxwedêr, bimetanet


metelik

Bende metelik yok.


metelik vermemek

quriş û metelik tê nedan, qurişê qui pê nedan


methal

destpêk, gurîzgeh, derbasok (di pirtûkê de)


metrelik

Üç mektrelik kumaş.


mevcut

Okulun mevcudu.


mevki

der, şûn (di amyar û di sînema û şanoyan de cihê rihet û baş û bipere)


mevlevi

Mewlewî (kesê ku pêgirê tarîqata Mewlewîtiyê ye)


mevlit

mewlûd (berhema ku li ser jidayikbûna Hz Muhemed e)


mevsim

werz, demsal, dansal, wezre, pişksal, mewsîm

heyam, wext (dema ku bûyerên atmosfere lê pir çêdibin)

Yağmur mevsimi.

heyam, wext (çaxê ku çandiniya tiştek» tê kirin an jî tiştek tê hilanîn)

Domates mevsimi.

Tiyatro mevsimi.

Yaşlılık yaşamın kış mevsimidir.


mevsimlik

werzî, werzane, werzeyî, demsalî mewsîmî


mevzi

meterîs, kozik, kolik, sîper, senger, antaq, meseb, tavî, mewzî (ji bo leşken, nêçîrvanî û Çişten wisa)


mevzilenmek

sîper girtin, senger girtin, ketin kozikanj ketin meterîsan, ketin mewziyan


mevzubahis etmek

der barê () de axiftin, li ser () mijûl bûn


mevzun

Mevzun vücut.


mevzuya girmek

dest bi dabaşê kirin, ji dabaşê behs kirin


meyan kökü

sûs, sûsik, mêkok, şîranok, meyan (Glycyrrhiza glabra)


meydan bırakmak

meydan jê re fireh kirin, meydan jê re hîştin


meydan kalmamak

jê re rê nedîtin, keysa (tiştekî) nedîtin

Kaçmaya meydan bulmadan yakalandı.


meydan okumak

qaqibo kirin, meydan kirin, (jê re) meydan xwestin, nav di xwe dan, destê xwe li devê xwe xistin


meydan vermemek

Kavgaya meydan vermemek lazım.


meydana atılmak

xwe avêtin rastê, xwe avêtin nav rastê, xwe avêtin meydanê


meydana atmak

avêtin rastê, avêtin nav rastê, avêtin meydanê


meydana dökmek

Bütün pisliklerini meydana döktü.


meydana gelmek

hatin rastê, hatin himatê, qewimîn, çêbûn, rûdan

Bu kavga bir küfür yüzünden meydana geldi.


meydana çıkmak

derketin rastê, derketin meydanê, xuya bûn

Karlar eriyince tepe meydana çıktı.

derketin rastê, derketin meydanê, aşkere bûn

Hasta olduğu meydana çıktı.

İşsiz kaldım, kardeşlerim de meydana çıkmış sayılmazlar.

Ez bêkar mam, birayên min jî hîna negihîştine min.


meydancı

meydanvan (kesê ku ji rêşkirin û paqijkirina hewş û bexçeyan berpirs e)

meydanvan (kesê di qawîşên girtîgehan de li kar û barê ser dest û piyan dinêre)


meydanda

li rastê, li nav rastê, li ber çavan, aşkere


meydanda bırakmak

li rasta Xwedê hîştin, li aziya xwedê hiştin (li rastê bêmal û hal hiştin)


meydanı boş bulmak

meydan vala dîtin, meydan pê man, meydan vala man, şêr ji meydanê bikeve gur û rovî tewr û bazan didin xwe


meyilli olmak

berê (yekî) pê de bûn, berê (yekî) bi (yekî) din de bûn


meyletmek

pê de xûz bûn, pê de xwar bûn, bi ser de xûz bûn, pê de meyî bûn


meyveli

Meyveli gazoz.


meyvelik

dehl, dexî, bexçeyê mêweyan, bexçeyê fêkiyan


mezar kaçkını

qaritê devê çeman, wawikê ber devê çeman (kesê zeîf)


mezardan çıkarmak

ji devê gorê filitandin, ji devê gorê xelas kirin


mezbaha

Ji osmanî مذبح (mezbah), مذبحه (mezbaha), ji erebî مَذْبَح (maḏbaḥ), مَذْبَحَة (maḏbaḥa).

selexane, girûxane, kuştargeh, qesabxane


mezcetmek

tevî hev kirin, berî nava hevdan, tevlî hev kirin


mezzosoprano

mezzosoprano (dengê jinan ê di navbera soprano û kontraltoyê de)

mezzosoprano (hunermenda ku dengê wê ev e)


meçhul

nediyar, kesnezan, nenas, nenuma, meçhûl


meğer

Meğer adamlar hırsızlarmış.


meşakkat

dijwarî, çetînayî, zorayî, renc, zehmetî, meşaqet


meşgale

kêferat, mijûlayî, mijûlî, xerikî, meşxele


meşgul etmek

karîwer kirin, meşxûl kirin, mijûl kirin, xerîk kirin


meşgul olmak

kariwer bûn, bilî bûn, bilîn, meşqûl bûn, xerik bûn


meşhur olmak

navdar bûn, binavûdeng bûn, meşhûr bûn, nav û deng dan


meşhurluk

navdarî, binavûdengî, navdayîbûn, meşhûrî


meşrubat

vexwarin, vexurik, meşrûbat (piraniya vexurik e)


meşruta

mulkê ku bi şertê neyê firotan ji wêris an jî, ji saziyekê re hatiye hîştin


mı

ma, qey, gelo, aya (di Kurdî de erka wan bi van bi cih tên anîn)


miat

mawe, qewl (maweyê ji bo kirin û çêkirina tiştekî)


mide bulandırmak

dilê (yekî) li hev xistin, bîzê (yekî) li hev xistin, mehdê (yekî) li hev xistin


mide fesadına uğramak

tetirxanî bûn, serdilê (yekî) tehlotirşoyî bûn, berşoşkî bûn


midesi almamak

dilê (yekî) qebûl nekirin, xîreta mirov bar nedan

dilê (yekî) neçûn (tiştekî), dilê (yekî) jê li hev ketin, madeyê (yekî) neçûn (tiştekî), bîzê (yekî) neçûn (tiştekî), dilê (yekî) lê neqeridîn


midesi bulanmak

dilê (yekî) li hev ketin, bîzê (yekî) li hev ketin

şika (yekî) çûn (yekî), gumana (yekî) di (yekî) de çûn


midesi ekşimek

berşoşkî bûn, serdilê (yekî) tehl û tirş bûn


midesi ezilmek

dilê (yekî) ji bîr ve çûn, dilê (yekî) xewirîn, dewxa (yekî) çûn, dilê (yekî) xelîn


midesiz

palaxî (kesê ku li tu tiştî naboyîne dixwe)


mideyi bastırmak

(tiştek) kirin ber dilê xwe, dilê xwe pê sekinandin


midye

Ji osmanî مدیه, ji yûnanî μύδια (mýdia).


midyeci

midyevan (ê ku midyeyan ji behre derdixe)


mihaniki

Mihaniki bir hareket.


mıknatısiyet

miqnatîsîtî, kişanekîtî, hesindizîtî, meqletîzîtî


mıknatıslamak

miqnatîsî kirin, meqletîzî kirin, hesindizî kirin


mıknatıslanmak

hatin miqnatîsîkirin, hatin meqletîzîkirin, hatin hesindizîkirin


mikro

biçûk, hûr (pêrkîta ku wateya biçûk dide)


mikâp

Bir mikâp su metre.


milattan sonra

piştî zayînê, pîştî Mîladê, piştî Îsa Pêxember (Hz Îsa).


milattan önce

beriya zayînê, beriya mîladê, beriya îsa pêxember


mili

pêrkîtek e ku tê pêşiya çi wateya hezarî didê, kurtebêja wê m ye


milis

nefîram, bargir (hêza gel a ku di heyna şer de ji artêşê re dibe alîkar)


militan

têkoşer (kesê ku ji bo serketina ramanekê tê dikoşe)


millet meclisi

komcivana newengeran, komasiya parlementeran


millileştirmek

neteweyî kirin, gelemperî kirin (neteweyîkirina dem û dezgehan)


milliyetçi

netewehez, neteweperwer, neteweparêz, neteweperest, miletperest


milliyetçilik

netewehezî, neteweperwerî, neteweparêzî, neteweperestî, miletperestî


milyarlık

Onsekiz milyarlık bütçe.


mimarî

avahîsazî, bînasazî, qesirbendî, emaretsazî, mîmarî


mimlemek

mîm kirin, nehê (yekî) danîn ser dehên (ên din)


minare boyu

bi qandî bejna minareyî, bi qasî minareyekê


minare gibi

tu dibêjî qey minare ye, wekî minareyekê


minareyi çalan kılıfını hazırlar

ê ku dîzan çêke wê çembilan jî pê ve deyne, kesê ku cêran çêke dikare çembilan jî pê ve bike


mıncıklama

quncartin, quncirandin, quricandin, avciqandin


mıncıklanmak

hatin quncartin, hatin quncirandin, hatin quricandin, hatin avciqandin


minder

mînder (mîndera ku li serê gulaş tê girtin)


minder çürütmek

ker xesandin (kesê ku betal wetal e, karekî nake)

(cihek) genî kirin (ji bo mana demeke dirêj a li cihekî)


mineral

kanzayî, mîneral (tiştê ku tê de madeyên înorganîk hene)


minicik

biçûçik, qicikî, qicûcankî, hûrikî, bilcikik


minnet duymak

şêkirandin, şêkir kirin, mînêkar bûn, spasiya xwe jê re anîn, şikrîma xwe jê re anîn


minnet etmek

şêkirdarî kirin, minêkarî kirin, minê kirin, dikilandin


mintan

kurtik, qutik (êlekê bimil ê ku bi ser cilan de li xwe dikin)


mıntıka

Ji osmanî منطقه (mıntıka), ji erebî مِنْطَقَة (minṭaqa, “kember, qayîş; herêm; qad”). Ji rehê ن ط ق (n-ṭ-q).

mintiqe, herêm, erdîm, hêldor, hewêrke, ebr


minval

Ji osmanî منوال (minvâl), ji erebî مِنْوَال (minwāl).


minyatür

minyatûr (wêneyê biçûk ê ku bi awayê minyaturî hatiye çêkirin)


miri

mîrî (mal û milkê ku aîdê hikûmet û xezîneyê ye)


mırıl mırıl

ginegin, miremir, pilewil, pilepil, pineping, minemin, çimeçim


mırıldama

nûhirandin, nehwirandin, tewirandin, lûbandin, norandin, lobandin


mırıldamak

nûhirandin, nehwirandin, tewirandin, nêwirandin, lûbandin, norandin, lobandin


mırıldanma

mirmirandin, çimçimandin, miremirkirin, gineginkirin, pilewilkirin


mırıldanmak

mirmirandin, miremir kirin, ginegin kirin, pilewil kirin, pilepil kirin, Çimçimandin


mırlamak

nirinî kirin, mirinî kirin, kirin mirinî, kirin nirinî, nirenir kirin, miremir kirin


mis gibi

Mis gibi bir hava.

Hewayeke xweş eynî bêhna misk û emberê tê.


misafir ağırlamak

mêvan hewqandin, mêvan ezimandin kirin mêvan


misafirliğe gitmek

çûn mêvaniyê, çûn mêvandariyê, çûn nav malan


misafirperver

mêvanhez, mêvanperwer, mêvanhewîn, odegerên


misillemede bulunmak

bergîdana () dan]], lê vegerandin, lê fetilandin


mısır baklası

baqilê pisîkan, baqilê tehl (Lupinus termis)


mısır püskülü gibi

weka pore keçelan e (porê firk û belawela)


mısırdaki sağır sultan bile duydu

Guhartoyeke mısır'daki sağır sultan bile duydu.


misis

misis (di zimanê îngilizi de jina zewicandi)


miskal

misqal (yekeya pîvana giraniyê ya ku bi qasî dirhem û nîv e)


misket

bibêhn (ji bo wesifandina mêweyên bêhnxweş)

Misket elması.

Misket armudu.

Misket bombası.

Misket oyunu.


miskin

evdalok, kotî (kesê ku li dijî tiştê ne baş bêdeng dimine)


mısmıl

helal (ê ne mirar ku goştê wê/wî tê xwarin)


mitil

lihêf an jî balîfa ku hirî an jî pembû kirinê


miyasma

berê faktora ku bawer dikitin dibe sedemê nexweşînên şobayî


miyavlatma

newandin, newtandin, miyawandin, newikandin, nirandin


mıymıntı

zexel (kesê ku bêhemd û amadê xwe karekî dike)


mizah

pêkenî, pêkenîn, pêkenok, kenawerî, mizah


mizahçı

peşqele, pêkenîker, çûle, qerfkar, mîzahkar


mizahçılık

peşqeletî, çûletî, pêkenîkerî, qerfkarî, mîzahkarî


mizana

mizana (dîreka paşîn a keştiya ku sisê an jî hîn bêhtir dîrekên wê hene)


mizantrop

mîzantrop (kesê ku ji mirovan nefret dike)


mızıkalı

mizikavan (kesê ku di tipa muzîkê ya serayê de dixebite)


mızmız

mizmiz, mizmizok, çîzok, çîzçîzok, pitpitok, mortmortok


mızmız etmek

pitpitokî kirin, mortmortî kirin, mizmizî kirin


mızmızlanma

çimeçim, çûleçûle, pitpitokî kirin, mortmortîkirin, mizmizîkirin


mızmızlanmak

pitpitokî kirin, çimeçim kirin, çûleçhule kirin, mortmortî kirin, mizmizî kirin


mızmızlık

mizmizokî, çîzokî, çîzçîzokî, pitpitoktî, mortmortoktî, mizmizî


mızmızlık etmek

pitpitoktî kirin, mortmortoktî kirin, mizmizî kirin


mızrak

rim (cirîda ku di atletizme de tê xebitandin)


mızrak çuvala girmez

rim di têran re hilnayê, rim di têran de venaşire


mobilize etmek

bizivandin, bizavî kirin, mobîlîze kirin


moka

moka (vexurika ku ji vê qehweyê tê çêkirin)


mokasen

mokasen (sola ji yek parçeyê çerm ku çermsorên Bakurê Amerikayê dikin piyê xwe)


mola

vês, vêsan, vehes, rawes, vehesî, west, bêhndan, bêhnvedan

Halatı mola ettiler.


mola vermek

vêsîn, vesihîn, vêsa xwe girtin, bêhn vedan, bêhna xwe dan, westa xwe danîn


molekül

molekûl (parçeyê herî biçûk ê bitûniyekê)


molibden

molîbden, elementek e ku nimroya wê ya atomî


molotof

kokteyli (ji navê siyasetmedarê Rûs Molotov)


monogam

tekjinî, tekmêrî, monogam (zewaca bi jinekê re)


monopol

monopolî, tekrewî, yekdestî, tekdestî, monopol


monte etmek

bi hev ve danîn, bi hev xistin, pev xistin, monte kirin


moral vermek

mirûz xweş kirin, mehdi (yekî) xweş kirin, moral dan (yekî), beşerî (yekî) xweş kirin


morali bozuk

mehdekirî, bimehde, sixurşikestî, mirûzkirî, mirûzi (yekî) kiriye, mehdi (yekî) kiriye, morali (yekî) ne xweş e


morali bozulmak

mirûzi (yekî) xera bûn, mehd û mirûzi (yekî) ne xweş bûn, morali (yekî) xera bûn


moralini bozmak

mehd û mirûzi (yekî) kirin hev, mirûzi (yekî) xera kirin, beşerî (yekî) xera kirin, morali (yekî) xera kirin, sixurî (yekî) şikandin


morarış

ricricîn, morbûyîn, şînbûyîn, reşpatîbûyîn


morarma

ricricîn, morbûn, şînbûn, şînqelîn, reşpatîbûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd)


morarmak

ricricîn, mor bûn, şîn bûn, hişîn bûn, reşpatî bûn, reş bûn, reş û şîn bûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd)


morartı

morayî, şînayî, reşayî, reşpatî (cihi ku ji ber birin û derban şîn û reş bûye)


morartma

ricricandin, morkirin, şînkirin, reşkirin


morartmak

ricricandin, morkirin, şîn kirin, reş kirin, reşpatî kirin, reş û şîn kirin (ji ber nexweşîn, derbe û hwd)


morlaşma

ricricîn, morbûn, şînbûn, hişînbûn, reşbûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd)


morlaşmak

ricricîn, morbûn, şîn bûn, hişîn bûn, reş bûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd)


morluk

morayî, şînayî, reşayî (ji ber derb, birin, nexweşîn û hwd)


mors

mors (Odobenus rosmarus) (I (ji navi Morse)


mortocu

kesi ku miriyan hildigire (di filehtiye de)


moskof toprağı

kevirekî sistokî ku pi madenan dibiriqînin


motorcu

motorvan (kesê ku amyara deryayî dişixulîne)


mozaik

xurdiki mermer (ku ji bo mozaîki tin bikaranîn)


moğol

Moxol (kesê ji gel an jî, ji nîjada Moxolan)


muaf tutmak

jê cuda girtin, jê cihê girtin, jê muaf girtin

Askerlikten muaf tutmuşlar.


muafiyet

bexşandîbûn, cudagirtîbûn, bexşbarî, muafiyet


muaflık

bexşandîbûn, cudagirtîbûn, bexşbarî, muaftî


muasır

hemdem, hemçax, hemçerx (kes an jî tiştê hemçerxê hev)


muavinlik

alîkarî, arîkarî, harîkarî, muewênî (bûna alîkar)


mubassır

erkedarê ku li dibistanan li ser rewşa xwendekaran radiweste û rêkûpêkiyê tîne pêubayaa kirîn


mudi

mudî (kesê ku tiştek bi emanetî daye ba yekî)

mudî (kesê ku dirav li bankayê razandiye)


muhabir

nûçegihan, peyamnêr, peyamnihêr, nûçeguhêz, nûçevan, muxabîr

nûçegihan (ev ji bo kesê ku wekî erkedarê saziyekê dixebite)


muhabirlik

nûçegihanî, peyamnêrî, peyamhinêrî, nûçeguhêzî, nûçevanî


muhafaza edilmek

hatin hêvişandin, hatin parastin, hatin hemidandin


muhafaza etmek

hêvişandin, hemidandin, veşartin, parastin, hemandin, muhafize kirin


muhafazakâr

kevneperest, kevneparêz, adetperest, muhafizekar


muhafazakârlık

kevneperestî, kevneparêzî, adetperestî, muhafizekarî


muhafız

pasvan, nîgehdar, segvan, qerewêl, pawan, parêzkar, pasavan, mifirdî

dizdar, mihefiz (fermandarê ku kelek an jî bajarekî diparêze)


muhafızlık

pasvanî, nigehdarî, segvanî, qerewêlî, parêzkarî, pasavanî, mifirdîtî


muhakeme etmek

darizandin, dadgeh kirin, muhakeme kirin, mehkeme kirin


muhal

Ji erebî مُحال (muḥāl), ew jî ji formeke lêkera حَالَ (ḥāla).

nabe, dê nebe (tiştê ku dê nebe); yê bûna wî an qewimîna wî nemimkin e.


muhalefet

mixriktî, mixrikî, muxalefet (civata dijberan)


muhalif

Muhalif parti.


muhamedi

Muhemedî (kesê ji ometa Hz Mehemed, Misliman)


muharrem

muherem (li gorî salnameya heyvêeha pêşîn)


muhasara

gemaro, dorpêçan, dorpêç, dorgirtin, dorlêgirtin, lêwerhatin, muhasere


muhasara etmek

dor lê girtin, dor lê pêçandin, dorpêç kirin, gemaro kirin, lê werhatin, dest û bird kirin


muhasebeci

jimêryar, hejmaryar, jimaredar, hesapgêr, hesabdar, muhasîb


muhasebecilik

jimêryarîtî, hesapgêrî, hejmaryaritî, jimaredarî, hesabdarî


muhasip

jimêryar, hejmaryar, jimaredar, hejmarvan, hesapgêr, muhasîb


muhasiplik

jimêryartî, hejmaryartî, jimaredarî, hejmarvantî, hesapgêrî


muhassas

terxankirî, cihêkirî (ji yekî re terxankirî)


muhatap

muxatab, hinkûf, berberêv, berpeyv, beraxêv, bervêder

O muhatabım değil.


muhayyile

muxayîle, hêza xeyalkirinê, hêza nîgaşkirinê


muhbirlik

sîxurî, altaxî, pêvederî, îxbarkerî, muxbîrî


muhit yapmak

ji xwe re der û dor çêkirin, ji xwe re dost çêkirin


muhtariyet

xweserî, otonomî, xudmuxtarî, hukmê zatî


muhtaç etmek

hewcedarî (yekî) kirin, hewceyî (yekî) kirin, muhtacî (yekî) bûn


muhteşem

mirês, wurşedar, rewşedar, ewreng, muhteşem


muhtıra

bîrname, muxtira (nivîsa ku ji bo bibîrxistina tiştekî)


muhzir

erkedarê ku lêhazirbûna eleqedaran li dadgehê dabîn dike


muinli

xweyalîkar (kesê ku gava diçe leşkerîyê, alîkarê ku li malbata wî binêre heye)


mukabele

muqabele, lêvegeran, lêfetilîn (bi ezbere lihevvegerandina xwendina Quranê)


mukabele etmek

lê vegerandin, pêşwazî kirin, muqabele kirin


mukabele okumak

muqabele xwendin (ezbere xwendina Quranê, di meha remezanê de)


mukabil

lêveger, muqabil (tiştê ku wekî bergîdan tê kirin)

dij, hember, pêşber, miqabil (tiştê ku li hemberî tiştekî din e)


mukaddesat

(piraniya mukkedes e) ên evrar, ên pîroz, muqedesat


mukavemet etmek

berhelistin, li bere rabûn, berhingarî kirin, tirûş kirin


mukavemet göstermek

berhingarî nîşan dan, berhelistî nîşan dan


mukavemetçi

berhingar, tirûşdar, berhelistker, berxwedêr


mukayese

kemper, berawird, raberkirin, hevberî, sencîş, muqayese


mukayese etmek

kemperandin, berawird kirin, muqayese kirin, raberî hev kirin, dan ber hev


mukayyet olmak

lê muqate bûn, guh lê bûn, lê xweytî kirin, çavê (yekî) li serê bûn


mukim

rûniştvan (kesê ku li cihekê, li malekê dimînin)


muktebes

ê kuji bo jê sûdwergirtinê hatiye veguhastin


muktedir

kara, xwedîkarin, xwedişayan, desthilat, desthilatdar


mum ağacı

çeşîdekî dara palmiyeyê ye (Myrica cerifera)


mum cilâsı

cure cîlayek e ku pê eşyayên darîn pê tên cîlakirin


mum dibine ışık vermez

(kesek) ji ber navnotiyê (tiştek) nekirin


mum gibi

çik sekinî (kesê ku dengê xwe nake û nalibite)

wekî mûm û şima ye (kese ku zerhimiye û jar ketiye)


mum olmak

bûn mêşin (kesê ku dev ji nehsiya xwe berdide)


mum palmiyesi

darek ku dişibe dara xurmeyê (Cerexylon andicola)


mum yakmak

çira pê xistin, mûm pê xistin (li cihê pîroz û ziyaret)


mumlama

şimakirin (şimakirina kenarê şerida film)


mumlu

Mumlu pasta.


mumluk

Yedi mumluk şamdan.


munis

hînbûyî, hutbûyî, baniyayî (ê ku xeribiyan nake, êdî hînî kes û dorhêlê bûye)


munsap

ê ku digihîje (lêzimekî xwe, nasekî xwe)


muntazam

rêzandar, birêkûpêk, biserûber, muntezam


muntazır etmek

rêpanî kirin, li bendê bûn, li hêviyê bûn


murabba

şîraniya ava mêweyan ku bi kelandinê hatiye hişkkirin


murabut

kuşu çûkeke ku dişibe leglegê û nikulê wê mezin û dirêj e (Leptoptilus)

navê ku li Afrîkaya Bakur didin derwêşan


muradına erdirmek

miradê (yekî) pê kirin, mirazê (yekî) hasil kirin


muradına ermek

gihîştin mirazê (miradê) xwe, bi mirazê xwe şad bûn, gihîn mexsed û miradê xwe, mirad (an jî miraz) pê kirin, mexsed pê kirin, xemên xwe dan ber serê xwe


murakabe

muraqebe (çiletijekirina di tasawûfê de )


murana

cure masiyeke ku dişibe marmasî û goştê wê tê ecibandin (Muraena)


muris

mîrathişt (kesê ku li pey xwe mîrasê dihêle)


musallat etmek

pêşgarî (yekî) kirin, pêşkarî (yekî) kirin, museletî () kirin


musap

karesatdîde (ê ku felaketek hatiye seri)


musavver

sêwirandî (tiştê ku di hiş û mêjî de hatiye sêwirandin)


musiki

mûsîqî (pergala dengên ku liirov xweştên)


muska

niviştok (tiştê ku di şeklê niviştê de li hev hatiye qatkirin)


muslukçu

henîfevan, muslixvan (temîrkarê muslixan)


mustarip

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre muzdarip.


muta

Kesê duyem yekjimar forma fermanî ji lêkera mutare


mutavaat fiili

lêkera gerandî, lêkera vegerok, lêkera zivirandî


mutedil

nerm, mutedîl, sernerm (kesê ku di warê raman, bîr û bawerî û hwd de ne tûj e)

nerm (ji bo hewaya nerm, ya ne hişk û zivir)


mutemet

mutemet (erkedarê ku li kargeh û daîreyan li kar û barê diravî dinere)


mutezile

mutezile (mezhebek e ku ji ehlê sunet cuda ye)


mutfak

pêjgeh, şikev, mitbex (cihê ku xwarin lê tê pehtin)


mutlak

Mutlak bir roman yazmak istiyorum.


mutlandırma

şadkirin, dilşadkirin, kamrankirin, bextewarkirin


mutlandırmak

şad kirin, dilşad kirin, kamran kirin, bextewar kirin


mutlanma

şad bûn, dilşadbûn, kamranbûn, bextewarbûn


mutlanmak

şad bûn, dilşad bûn, kamran bûn, bextewar bûn


mutlu olmak

şad bûn, dilşad bûn, kamran bûn, bextewar bûn, pê şad bûn (pê tiştekî)


mutlulandırmak

dilşad kirin, bextewar kirin, bextiyar kirin


mutluluk

kamranî, şadî, dilşadî, şadîmanî, şadanî, bextewarî, bextiyarî, dilxweşî


mutsuzluk

neşadî, nekamranî, nedilşadî, nebextiyarî, bedbextî


muvafakat etmek

guncan ditin, pesend kirin, pejirandin, pê qahil bûn


muvakkit

wextbêj (kesê ku li rojê dinêre û wextên nimêjê dibêje)


muvasalat etmek

gihîn, gihîştin, gihaştin (gihîştin cihekî)


muvazeneli

terazdar, parsengdar, biparseng, terazîkirî


muzafferane

têkberane, serketiyane, serfîrazane, muzaferane


muzipliğine uğramak

henek bi (yekî) hatin kirin, yarî pê hatin kirin


muşmula

sêvhirçik, sêva hirçê, muşmûla (mêweya vê darê)


mösyö

mîrza, misyo (li Fransayê nasnavê miran)


mübadele

berdêl, pevguherîn, alegor, serbiser, mubadele


mübadele etmek

pev guherandin, ser bi ser dan, alegor kirin


mübalâğa etmek

fîşal kirin, pirole kirin, nitirandin, tê firandin, mezin kirin


mübalâğalı

pirolekirî, nitirandî, fîşalkirî, mezinkirî, mubalexekirî, nepixandî


mübarek

misilman, xwedê jê razî (di rewşa acizbûn û şaşwaziyê)

teberik, misilmanekî xwedê (ji bo kesê rêzdar)


mücadele

têkoşîn, koşan, têkoşan, kefteleft, mucadele


mücadele etmek

tê koşîn, têkoşîn kirin, kefteleft kirin, mucadele kirin


mücahit

têkoşer, mucahîd (kesê ku ji bo daxwazên pîroz têdikoşe)


mücellit

cizûbendker, cizûbendkar, bergker, cîldker


mücellitlik

cizûbendkerî, cizûbendkarî, bergkerî, ciltken


mücevher tarih

tarîxa mucewher (di edebiyata dîwanê de)


mücezat

sizadan, cezakirin (ji ber kirina sûcekê)


mücmel

hindik û rindik (tiştê ku wisa bi kurtasî tê vegotin)


müdahale etmek

têkilî pê kirin, may tê kirin, midaxele kirin, têkilî (tiştekî) bûn


müdevven

tiştê ku wekî dîwan li hev civandî ye (wekî helbestan)


müebbet

Ona müebbet hapis cezası verdiler.


müellif

daner, nivîskar, pirtûknivîs, kitêbnivîs


müessese

sazî, damezrak, mezrak, damezran, damezrawe, mezringe, dem û dezgeh

Evlilik kurumu.


müesseseleşmek

bi sazî bûn, bi sazgeh bûn, bi damezrawe bûn, bi dem û dezgeh bûn, bi damezrak bûn


müessifi

dilkeser, dilkovan, dilkedr, kesernak, kedrnak


müessir

bibandor, bandorker, hîkarîdar, rayda, tesîrker


müessir olmak

bandor lê kirin, hîkarî lê kirin, tesîr lê kirin


müessis

damezrîner, avakar, hîmdar, sazker, hîmdar, bingehdar, danî, sazûmankar


müfettişlik

pişkînerî, soraxvanî, serperiştî, mufetîşî


müfredat

(ferdên ku tevahiyekê tînin pê) mufredat


müfreze

Ji osmanî مفرزه, halê mê ya مفرز (müfrez, “cihêkirî”), ji erebî مُفْرَز (mufraz)ف ر ز (f-r-z).


müfsit

gelac, ewan, xerabîker, bedxwaz, xerabîxwaz


müheyye

Emre mühayye.


mühlet

Bir mühlet dur.


mühre

mühre (amrazeke camîn e ku pê kaxiz tê rastkirin)


mührüsüleyman

navê riwekekê ye (Polygonatum multiflorum)


mühür

mor, muhr, nigîn, tung, xetm (ji bo qaşe û demxeyê)

mor, muhr (nav û îmzeya ku bi vê amrazê hatiye lêxistin)


mühür gözlü

çavgir, çavtas (ji bo çavê gir I bi re«e ve)


mühürcü

morkol, morsaz (kesê ku moran li ser tiştan dikole)


mühürlemek

mor kirin, muhr kirin (ji bo morlêxistina li tiştekî)

mor kirin, muhr kirin (ji bo morkirina derî û tiştê wisa, ku ji hêla radeyedaran ve ev yek tê pêkanîn)

mor kirin, muhr kirin (girtina cihekî ji hêla karbidestên dewletê ve)


mühürlü

morkirî, bimor, muhrkirî (â ku mor lâ hatiye xistin)


müjdeci

pâşeng, peyamber (di warê wêje û hunerê de)


mükeder olmak

dilbikeser bûn, dilbikovan bûn, dilbikeder bûn


mükellef

xweşçêkirî (tiştâ ku tam hatiye çâkirin)

binbar, lixwegirtî, mukelef (kes an jî dam û dezgehân ku divâ bacâ bide)


mükerrer

dubarebûyî, tekrarbûyî, çendarî, mukerer


müktesebat

agahdariyên bidestxistî, zanînên bidestketî


mülakat

çavpêketin, mulaqat (gava ku kesan digirin kar, pêşî bi wan re çavpêketinekê pêk tinin)


mülakat yapmak

çavpêketin pê re pêk anîn, hevpeyvîn pê re çêkirin


müleyyin

îlaca derker (îlaca ku pê pîsiyê însan tê derkirin)


mülhakat

İlimizin mülhakatı.


mülkiye

mülkiye (çîna ku ji yên ne leşker pêk hatiye)


mülkiyeli

mulkiyevanî (kesê ku li dibistana mulkiyeyê dixwîne an jî ew qedandiye)


mülkî

welatî, nîştimanî (tiştê ku bi welatekî re eleqedar e)

mülkî (rêveberiya bi welat re eleqedar e)


mülâhazat

(piraniya muleheza ye) melheze, mulehezat


mülâyim

sexî, xûypak, sernerm, rûnerm, dengnekir, mûlayim


mülâzım

kesê ku demek bêpere di karê ku dê tê de bixebite, dişixule


mümeyyiz

duristker, mumeyîz (kesê ku di daîreyan de nivîsan temam dike, sererast dike)


mümtaz

bijarte, serberz, şakar, servedar, berguzîn, mumtaz


münasebet

bone, boçûn, helkevt, dasend, sedem, hincet, ûşt, sebaret, munasebet


münasebeti düşmek

keysa (yekî) ketin (tiştekî), keys lê çêbûn


münasebette bulunmak

têkilî pê re kirin (ji bo pêwendiya cinsî)


mündebiç

hilandî, veşartî (di hundirê tiştekî de veşartî)


müneccim

stêrnas, astrolog (kesê ku bi fala sêran eleqeder dibe)


münferit

tek, cihê, cuda, sobe (bi tena serê xwe)


münhat

Münhat bir arazi.


münteşir

weşandî (ji bo rojname, kovar, pirtûk û hwd)


münşeat

kovara ku tê de pexşan û name hatine civandın

tiştên nivîsandî, tiştên li qelemê xistî


münşi

kesê ku di warê nivisandina helbest, pexşan û nameyan de serketî ye


müptedi

destpêker (ê ku hîna nû dest bi hînbûna tiştekî dike)


müptela

Kumara müptela.

Vereme müptela.


müracaat etmek

serî lê dan, serî lê xistin, ser lê dan, mureceet kirin, waj gerîn


mürebbiye

perwerdekar, murebiye (jina perwerdekar a ku zarok teslimi wê hatiye kirin)


mürekepli

hibirkirî, bihibr, bimurekeb (ê ku bihibir e, hibir rijiyaye serê)

hibirdar, bihibir (tiştê ku hibir dikinê wisa bi kar tinin)

Mürekkepli kalem.


mürekkebi kurumadan bozmak

tafil lê qelibîn, tafil poşman bûn, lê qelibîn


mürekkep olmak

jê pêk hatin, jê bi hev ketin, ji (wan) pêk hatin


mürettep

tevbend, tertîb (kar û bare ku ji bo niyeteke xerab hatiye çêkirin)


mürevviç

alîgirê ramanekê an jî belavkerê wê ramanê


mürt

cihimî (ji bo heywana ku sekitiye, miriye)


mürtekip

dolabgêrîn (kesê ku bi pereyan dek û dolaban diğerine)


mürtet

vegerol, terkedîn, murted (ê ku dev ji misilmaniyê berdaye û çûye ser dînekî din)


mürşit

murşît (şêxê ku tesewûfê hînî muridên xwe dike


müsadere etmek

dest danîn serê, desteser kirin, dest dan ser (tiştekî), jê stendin


müsait

lire, hazir (ji bo jina ku ji flortkirinê re amade ye)


müsamaha etmek

lê negirtin, xweşbînî kirin, musamaha kirin


müsamahasız

bêxweşbînî, nexweşbîn, bêtolerans, bêmusamaha


müsebbib

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre müsebbip.


müsekkin

Müsekkin ilaçlar.


müshil

mushîl (navê îlacekê ye ku rodîkan dide şixulandin û pîsî derdike)


müskirat

vexurikên alkoldar, vexurikên serxweşker


müsrif

destbelav, destbela, feşartek, feşortek, tur, nesexbêr, îsrafker, musrif


müstafi

îstifakirî (ê ku ji erka xwe istifa kirî ye)


müstahak

Bu cezaya müstahaktı.


müstait

kesê ku ji zikmakî ve behredar e, xweyqabiliyet e


müstakbel

Müstakbel kayınpederim.


müstakil

Müstakil bir ev satın almak istiyor.

Herkesin müstakil odası olsun.


müstakim

rast, dirust (kesê ku ji rastiyê averê nabe)


müstantiklik

dadgeriya pirsyariyê, dadgeriya sicilhicilê


müstehcen

mustehcen, pişêw, felîte, berzeq, berşeq, berrênî


müsterih

firiqet, dilasan, arxayîn, firheqet, dilrehet


müstesna

bêhempa (tiştê ku di ser hempayên xwe de ye)

Bir iki gazete müstesna, diğerleri taraflı.

Rojnameyek, dudo ne tê de, yên din gişt alîgir in.


müstevi

rast, dûz (tiştê ku her aliyê wî wekî hev dûz e)


müteakip

Dersi müteakip.


mütebahhir

behr (kesê ku xwey agahî û zanîneke kûr û fireh e)


mütecaviz

Bir seneden mütecaviz.


müteferrika

pereye ku ji bo mesrefên hindik hatiye terxankirin

muteferîqa (kesê ku li cem padişah, wezîr û hwd xizmeta ser dest û piyan düke)


mütehakkim

hukimdar (ê ku bi zorbaşiyê tiştan dike)


mütehammil

xweybaristan, semaxdar (ê ku tirûşdar xuya dike)


müteharrik

Benzinle müteharrik araba.


mütenekkir

ê ku bemavkan li xwe datîne, naxwaze bê naskirin


mütevakkıf

tiştê ku çêbûn û qewimîna wî bi tiştekî dî ve girêdayî ye


mütevekkil

ê ku her tiştê xwe ji Xwedê re hiştiye, jê re stû xwar kiriye, mutewekil


mütevelli

mutewelî (kesê ku rêvebirina weqfekê teslîmî wî bûye)


mütevellit

welidî, zayî (ê ku zaye, ê ku hatiye dinyayê)


müteşekkir etmek

spasdar kirin, şêkirdar kirin, şêkirandin


müthiş

tirsnak, hêwilnak, girtole, giyansûz, erjeng

felaket, zor (tiştê ku pir aciz dike, mirov ji berê tebatî nake)

Müthiş bir sancı.

seyr, ecayîb (tiştê ku bi cihêrengiya xwe mirovan metel dike)

Müthiş bir kuvvet.


müttefik

hevalbend, pevgirêdayî, mitefiq, sondxwarî, hevbend, hevpeyman, hevgirtî


müzakere etmek

gotûbêj kirin, giftûgo kirin, muzakere kirin


müzakereci

gotûbêjker, muzakerevan (kesê ku xwendekaran dide xebitandin)


müzekkere

daxwazname (nivîsa ku ji meqamê jor re tê nivisandin)


müzelik

malê muzeyê (eşyayê ku hêja mirov bike muzeyê)


müzik dinletisi

ahenga stranan, ahenga goranî, ahenga muzîkê


müzikal

muzîkî, sazbendî, muzîkal rdluzîkal (leyîstika şanoyê yan jî fîlmê ku biuzîkê re tê pêşkêşkirin)


müzisyen

muzîkar, muzîker, muzisyen, sazbendzan, muzîkjen, muziqajen, muzîkvan


müzminleştirmek

berdewam kirin, muzmîn kirin, kronîk kirin


müşahade etmek

raçavî kirin, çavnêrî kirin, çavdêrî kirin


müşareket etmek

hevbeşî kirin, pişkdarî kirin, şirikayî kirin


müşarünileyh

ê navborî (ji bo kesê ku navê wî bihurî, jê hate behskirin)


müşavirlik

amojgarî, şêwirmendî, şêwirdarî, şawirgerî, mişawirî


müşerref olmak

rûmetyar bûn, şerefyar bûn, serbilind bûn


müşküle

tehlik (tiriyekî reş ê çermqalind e ku di heyna hilanîna rezan de çêdibe)


müşkülât çıkarmak

dijwarî jê re çêkirin, jê re manî derxistin, jê re çetînayî derxistin


müşterek

hevpar, pardar, pişkdar, şirîk, mûşterek

Bu işte ikiniz müştereksiniz.


naat

na't (qesîdeya ku ji bo Hz Muhemed hatiye nivîsandin)


nabzı atmak

damara (yekî) lê xistin, damara (yekî) avêtin, damara (yekî) hilavêtin, qelbê (yekî) lê dan


nabzına bakmak

li damara (yekî) nihêrtin, li nebza (yekî) mêzandin, li nebza (yekî) nihêrtin


nabzına göre şerbet vermek

weka (yekî) lê xistin, weka dilê (yekî) lebat kirin, weka (yekî) kirin


nabzını saymak

rehjenîna (yekî) jimartin, hilavêtina damarên (yekî) hejmartin


nabzını tutmak

bi qevda destê (yekî) girtin (ji bo jimartina rehjenînê)


nabzını yoklamak

sihêtiya (yekî) kirin, hela (yekî) kirin


nadan

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


nafaka

debarî, bizaftin, nefeqe (hemû tiştên ji bo debarê)


nafile

Bağırıp çağırman nafile.

zêde (nimêj û rojiya ku zêde têkirin û girtin)


nafiz

kartêker, karîger (kesê ku gotina wî dibihure, gotina wî pere dike)


nafta

nafta (berhemeke ku ji petrolê tê bidestxistin)


nah

Nah işte.


nail olmak

Emeline nail oldu.


nakarat

dîsgotin, neqarat (di stran û kilaman de beşa ku tê tekrarkirin)


nakil

Nakil vasıtaları.

tayîn (tayînkirina ji erkekê bi erkeke din)

werger, zivartin, qelaptin, paçvekirin ji zimanekî din zivartin zimanê xwe)


nakıs

biqusûr (kesê ku nuxsanî û qisûra wî heye)


nakış

çîn, nîgar, nexş, neqş, nimûş, kerg (bi giştîexş ûimûşên li ser qumaşan)

nimûş, nexş, nîgar (nexş ûimûşên li ser esrexan çêdikin)


nakışlama

neqşandin, nexşandin, çînkirin, nexşkirin, nimûşkirin, nîgarkirin, nîgartin


nakışlamak

neqşandin, nexşandin, çîn kirin, nexş kirin, nimûş kirin, nîgar kirin, nîgartin


nakışlı

nîgartî, nexşandî, neqşandî, nexşdar, çînik, çînkirî, nexşkirî, binexş, binimûş, binîgar


nakışsız

bêçîn, bênexş, bênîgar, bêneqş, bênexş, bênimûş


nakkare

neqare (daholeke ku bi du çovan tê kutan)


nakkaş

nimûşker, neqşebend, nexşkar, nexşandox, neqaş


nakkaşlık

nimûşkerî, nexşebendî, nexşkarî, nexşandoxî, neqaşî (bûyîna nimûşkeriyê)

nimûşkerî, nexşebendî, nexşkarî, nexşandoxî, neqaşî (erka nexşebend)


nakledilmek

hatin guhastin, hatin veguhastin, hatin neqlkirin


naklen

bi guhezî, bi veguhêzî, bi neqlî, neqlen


naklen yayın

weşana rastexo, weşana rasterast, weşana zindî


nakletme

guhêzan, veguhêzan, guhastin, veguhastin, raguhastin, neqilkirin


nakletmek

guhastin, veguhastin, raguhastin, neqil kirin


nakliyat

(piraniya neqliye ye) barkêşî, neqliyat (karê barkêşiyê)


nakliye

barkêşî, barbirî, veguhêzan, neqliye (karê barkêşiyê)


nakliyeci

barkêş, barbir, neqliyekar (ji bo kişandin û birina bara û tekberan)


naklî

guhêzî, veguhêzî, neqlî (tiştê bi veguhastinê, kişandê re têkildar e)

vebêjî, neqlî (tiştê ku bi vegotinê re, bi neqilkirinê re têkildar e)


nakzetmek

Yeminini nakzetti.


nakşetme

nîgartin, nexşandin, neqşandin, hevisandin, nîgarkirin, nîgarandin


nakşetmek

nîgartin, nexşandin, neqşandin, hevisandin, nîgar kirin, nîgarandin

kirin serê xwe, di serê xwe de bi cih kirin

Yüzünü zihnime nakşettim.

Min rûçikê wê di serê xwe de bi cih kir.


nakşibendilik

Neqşebend (terîqeta ku şêx Muhemed Bahaudîn Neqşebendî ava kiriye)


nakşibendî

Neqşebendî (kesê ku pêgirê terîqeta Neqşebend e)


nal deyip mıh dememek

ji kirt û nîva xwe nehatin xwarê, ji xiştînê nehatin xwarê, ji neh û dehê xwe neketin


nalbur

nalbûr, xurdefiroş (kesê ku mix, menteşe, kilît û tiştên wisa difiroşe)


nalıncı

pêdarkvan, nalikvan (kêsê ku pêdarkan çêdike an jî difiroşe)


nalları dikmek

mezel kirin mitik, çîm rep kirin, dûv rep kirin, qemç ker kirin, çîmik di hev dan (argo)


namahrem

nemehrem (ji bo jin û mêrên ku bi şer'en dikarin bi hev re bizewicin, mehra wan li hev dibe)


namazlık

Bir namazlık saltanatın olacak.


namazsız

jina) di bênimejiyan de, di hayzan de, di cilan de


name okumak

gotina gotin û biwêjên ku her kes bi wan dizane


namerde muhtaç olmak

Kocam da koca olacak ve bizi namerde muhtaç bırakmıyacak.

Şûyê min jî dê ji min re şû be û me hewceyî nemerdan neke.


namına

di şûna (yekî) de, di cihê (yekî) de, ji dêla (yekî) de ;; li ser navê li ser navê xwe


namlı

navdar, dengîn, namîdar, naskirî, navdayî, nasyar

hizûr, malaxme, girîş (loda genim, an jî ceh ku hîna tevî simbil û sap e)


namlu

Tüfek namlusu.


namuslu

binamûs, bişeref (tiştê li cih, li rê, guncan)

Namuslu bir yemek yedik.


namusuna tecavüz etmek

dest avêtin namûsa (yekê), ajotin ser namûsa (yekî)


namusunu temizlemek

(tiştek) ji ser xwe hilanîn (xweyîtiya navê xwe kirin)


nane

tihtavik, pûjan, nane, anix (Mentha piperita)


nane yemek

xwe pîs kirin (kesê ku karekî ne li rê bike)


nankör

nankor, bêşêkir, qedirqûn, emekheram, nan ji jûnêketî


nankör olmak

nankor bûn, qedirqûnî bûn, nanê (wî) li ser çoka (wî) bûn


nar gibi kızarmak

sor bûn mîna dendikê hinarê, sor bûn mîna xurmeyê


nar çiçeği

erxewan, (sorê) kulîlka hinarê (ê ji vî rengî)


nara atmak

halan di xwe de dan, halan hildan, dan qîran, dan qîjan, helhelan dan xwe


nardenk

motê ku ji alûçe, hinar û tiştê wisa tê çêkirin


narin

Söğüdün yaprağı narindir narin.


nasibini almak

gihîştin para xwe, gihîştin nesîbê xwe, nesîbê xwe girtin, nesîbê xwe stendin


nasiblenmek

jê xêr dîtin, nesîbê (yekî) ketinê, nesîb pê kirin


nasihatçılık

pendyarî, amojgarî, şîretkarî, şîretmendî


nasihatçılık yapmak

pendyarî kirin, amojgarî kirin, şîretkarî kirin, şîretmendî kirin


nasıl

çawa, çawan, çilo, çito, çitol, çitolî, çiton, kusa, çer (ji bo ji çi terhîbûn û cureyîbûna kesekî, tiştekî)

Nasıl kâğıt istiyorsunuz?

Nasıl kızdır?

çer (ji bo destnîşankirina karekî, tiştekî ku bê bi çi riyî tê kirin)

Ben soruyu nasıl sorduğumu, niçin sorduğumu biliyorum.

Ez dizanim bê min pirs çawa û ji bo çi pirsiye.

çer (ji bo şaşwaziya li hemberî tevgerekê, kirinekê têri bikaranîn)

Siz buraya nasıl geldiniz?

Bu yaptıklarından sonra nasıl kızmam?

Piştî van kirinên te ez dê çawa nexeyîdim?

Seni nasıl seviyorum bir bilsen.

Bak nasıl gidecek.

çer (di maneya 'te dît, ma min negotibû' de)

Nasıl, kitap kiminmiş?

çer (dide nîşan ku kirina wî tiştî mecbûrî ye)

Okula nasıl gitmez?

çer (di maneyên 'we eciband, baş e' an jî 'we got çi' de)

Nasıl, iyi oldu mu?

Nasıl, bir daha söyler misiniz?

Çawa, hûn dikarin careke din jî bibêjin?

Nasıl biliyorsan öyle yap!


nasıl oldu

çawa çêbû, çito çêbû, çawa qewimî, çer bû, çawa bû

Olay nasıl oldu?


nasıl olmuşsa

bê çawa bûye, bê çilo çêbûye, bê çito bûye

Nasıl olmuşsa, şişenin kırıldığının farkına varmış.

Bê çawa bûye, li şikandina şûşeyê werqiliye.


nasıl olsa

Nasıl olsa yarın gelecek.


nasılsa

Bir gün nasılsa bu hayvan kurban edilecekti.

Çawa be dê rojekê ev heywan bikirana qurban.


nasip

par pay, behr, gîhev (tiştê ku para yekî dikeve)

pelise, nesîb (tiştê ku yek bi dest dixe, tiştê ku lê bûye xwedî)

Bugünkü nasibimiz de bu.


nasip almak

(di Bektaşîtiyê de) çêkirina rê û resma ketina terîqetê


nasip etmek

mirad pê dan kirin, bi nesîbê (yekî) kirin


nasırlanma

cedewîbûn, bizmareyîbûn, qusîn, nasirîbûn


nasırlanmak

cedewî bûn, bizmareyî bûn, qusîn, nasirî bûn


nasırlı

Nasırlı eller.


nasrani

(ji navê gundê Hz îsa Nasrayê) Nasranî, îsewî, Fileh


nasrettin hocanın türbesi gibi

ji bo deverên ku tenê deriyê wî heye, lê her aliyê wî vekirî ye tê gotin


natır

natir (jina ku li hemama jinan xizmetkariyê dike ûuşteriyan dişo)


nato

serhişk (kesê ku gotin bi serê wî de naçin)


natüralîzm

siruştîparêzî, naturalîzm (rêbaza hunerî)


nazar değmek

çavînî bûn, çavînokî bûn, nezerî bûn, nezer lê ketin, çav û zarê xelkê jê re hatin


nazar değmesin

Çavînî nebe, nezer lê nekeve, nezerî nebe


nazaran

ona nazaran bu iş daha rahat


nazarında

li ber çavê (yekî), li gorî nêrîna (yekî)

Benim nazarımda bu adamın hiç bir değeri yok.

Li ber çavê min tu qîmeteke vî mirovî tune.


nazarıyla bakmak

bi (wî) çavî lê nihêrtin, bi (wî) awayî lê mêze kirin, bi çavê (tiştekî) lê nihêrtin

Ona düşman nazarıyla bakıyor.


nazarlı

çavînîbûyî, nezerkirî, nezerbûyî, nezerî


nazenin

nazik, nazenîn (kesa ku bi şûmî hatiye xweyîkirin)


nazı geçmek

bihurê xwe tê de dîtin, bihur tê de dîtin, xwe li bihurê (yekî) xistin, rê tê de dîtin, şorboriya (yekî) lê borîn, bihurê (yekî) tê de çûn, di bihurê (yekî) de ditin, tê de dîtin (birine), di rûyê (yekî) de nedîtin


nazikleşmek

Adam ne kadar da nazikleşmiş.

Uluslararası durum nazikleşmiş.


nazikleşmiş

Uluslararası durum nazikleşmiş.


nazil olmak

Kuran Hz Muhammed'e nazil olmuş.


nazını çekmek

naziyê (yekî) anîn cih, naziyên (yekî) kişandin


nazır

Denize nazır bir ev.

Hariciye nazırı.


nazlanış

nazîkirin (ji bo kar û awayê nazîkirinê)


nazlanmak

nazî kirin, xwe giran kirin, nazîtî kirin


nazlı

delalî, delal (kesê ku bi delalî hatiye xweyîkirin)


naçizane

neçêyane, kevin, kevinbûyî, bêqîmet, negirîng, nemuhîm


naşi

Hastalığından naşir gelmedi.


naşir

weşankar, çapker (ji bo rojname, kovar û wekî wan)


ne ne

ne tişt e, ne îş e (ji bo rewşa pirbûn, xweşikbûn û hwd dinimîne)

Ne eşya ne eşya!


ne ala

Gelirse ne âla, gelmezse hakkını kaybeder.

Ku were baş e, ku neyê dê heqê xwe winda bike.

Ne âlâ memleket.


ne alıp veremiyor?

derdê (yekî) çi ye ku belaya xwe di (we) dide?, çi ji (we) dixwaze?, daweya çi dike ji (we)?, çima ji (yekî) venagerin? (ji bo kesê ku bela xwe di mirov dide, museletê mirov dibe)

Bu herif sizden ne alıp veremiyor.

A niha derdê wî çi ye ku bela xwe di we daye.


ne altını bırakmak ne üstünü

ser û bin kirin, ne serî hiştin ne binî, ne gund hiştin ne bajar

Geze dolaşa şehrin ne altını bıraktık ne üstünü.

Em hingî geriyan me ne serê bajêr hişt ne binî.


ne arıyor?

(yek) li (cihekî) çi dike, (yek) lê çi dike? (yek) li çi digere?

Sen burda ne arıyorsun, çabuk eve git.


ne buyrulur?

de îcar binêre, de (te) dît, de îcar hûnê ji vî re çi bibêjin?

Yaptıklarını gördünüz, şimdi buna ne buyuracaksınız?

De we kirên wî dîtin, hûnê îcar çi bibêjin?


ne dağda bağım var, ne çakaldan davam

agir bikeve dehlê qevdek pûşê min tê de tune


ne de olsa

Ne de olsa baban.


ne dedim de

Ne dedim de seni dinlemedim.

Ma min çi got ku min li te guhdari nekir.


ne demek

Bu kelime ne demek?

Seni öyle gönderir miyiz, sonra halk bize ne der?

Ma em wisa te verê dikin, paşê xelk ji me re çi bibêje?


ne demeye

Sözü ne demeye getiriyorsun?


ne denli

Şaşkınlığı ne denli büyük olursa olsun oranın güzelliği daha büyüktü.

Şaşwaziya di wî çendî mezin be, bila mezin be bedewiya wê derê hîn mezin bû.


ne dese beğenirsin

Kız bize ne dese beğenirsin?


ne ekersen onu biçersin

tu çi biçînî tu dê wî hilînî, tu çi bikî tûr tu dê wî derinî, tu çi biçînî di kodikê de wê dibînî


ne gezer

Burada böyle şeyler ne gezer.

Kâr mı, ne gezer efendim.


ne gözle bakmak

bi çi çavî lê nihêrtin, bi çi çavî lê mêzandin

Bana ne gözle baktığını gördün.


ne güne duruyor?

Onu götürecek kimse yokmuş, peki biz ne güne duruyoruz.

Ê ku wê bibin tune ne, baş e em ji çi re ne?

bihêlin çi rojî?, ji çi rojî re dihêlin?


ne haddine!

Böyle yazı yazmak onun ne haddine!

Jê zêde ye kare wiha nivîsaran binivîse!


ne hali varsa görsün

çi tê serê wî bila bê serê wî, çi pê dibe bila pê bibe


ne idiği belirsiz

netû, bêtûte, kes nizane bê kî ye, kes nizane kî ye, ji ku ye


ne istiyorsun?

tu çi dixwazî?, tu doza (an jî daweya) çi dikî?


ne işi var buralarda?

çi karê wî li van deran heye? qey mera bavê wî li vira şikestiye?


ne kadar

çi qas, çi qeder, çend, çendî, çendîn (çendahiyê dinimîne)

Ne kadar kalacaksın?

Bu elbise ne kadar?

Su ne kadar sıcak!

Ne kadar çalışsanız da ona yetişemezsiniz.

Hûn çiqas bixebitin jî hûn nagihîjine wê.


ne kadar olsa

Ne kadar olsa annen.


ne köre ışık ne sağıra davul

ne çira ji koran re ne dahol ji keran re


ne mal olduğunu biliriz

em pê zanin bê çi tişt e, em pê zanin ku çi mal e, em zanin ku ew çi teba ye


ne münasebet!

tişta wisa ka dibe! çi eleqeya (wî) pê ye!

tişt wisa ka dibe! çi eleqeya (wî) pê ye!


ne oda var ne ocak

ne cih e ne war e (ji bo rewşa kesê xizan a perişan)


ne olacak!

Ne olacak kenarın dilberî.

Ne olacak, görevimizi yaptık.


ne pahasına olursa olsun

li ser (yekî) çi qas rûnê, li ser (min) çiqas bibe mal jî, serê (yekî) tê here jî


ne sakala minnet ne bıyığa

dixwim nan û avê hilnaynim mineta mala bavê (kesê ku mineta xelkê nake ser xwe)


ne sularda?

Kovaladığınız iş ne sularda?

Ew kare ku hûn li pey bûn, di çi halî de ye?


ne söylüyorsun?

a niha tu çi dibêjî?, nika hişê te li serê te ye?


ne var ki

Ne varki senin bu dediklerini kabul etmem imkansız.

Lê bele ez nikarim van gotinê te qebûl bikim.


ne var ne yok

çi heye çi tune? (ji bo pirskirina hal û wextê yekî)

Ne var ne yok hepsini yükleyin.


ne yapıp yapıp

Seni ne yapıp yapıp memlekete göndereceğim.

Ez çi bikim bikim ez dê te bişînim memleket.


ne yazık ki

cihê daxê ye, çi heyf û mixabin ku, heyfa (min) li wê heyfê, bedbextane ku


ne âlem

Sen ne âlem çocuksun!


ne âlemde?

Oralar ne âlemde?


ne çıkar

ka çi bû?, çi qewimî?, qey çi bû? çi zerara (wî) heye?

Dar günde birinden üç beş kuruş almışım ne çıkar?

Di roja teng de çar pênç qiruş me ji yekî stend ka çi bû?


ne çiçektir, biliriz

me hêka (yekî) deqandiye, me sihêtiya (yekî) kiriye


ne şeytanı gör ne kulluvahı oku

ne li mezelan razê ne jî xewnên giran bibîne,ne şeytan bibîne ne jî lenet lê bîne,ne dixwim savarê ne diçim hewarê, ne raze li erdê kaş ne jî bibîne xewnên şaş, ne bigere li derê kaş ne bibîne xewnên fahş, ne li gelîyê kûr razê ne bibîne xewnên xerab, ne bixwe gilyazan ne bide hevrazan


nebevi

nebewî (tiştê ku bi Hz Muhemed re têkildar e, xweserî wî ye)


nebiden kalma

Nuh Nebi'den kalma bir ceket.

ê ji wexta Nuh pêxember e (tiştê pir kevnbûyî)


nece

Bu adam nece konuşuyor?


neci

Anne benim babam neciydi?


neci oluyor!

çi pê ye!, çai îşê (wê) ye!, îşê (wî) çi pê ketiye!, jê re çi ye!

Sen neci oluyorsun, sen kendi işine bak!

Ji te re çi ye, tu li karê ber xwe binêre!


neci oluyur!

çi pê ye!, çi îşê (wê) ye!, îşê (wî) çi pê ketiye!, jê re çi ye!


neden

Bunu neden yaptın?

sedem, eger, sebeb (tiştê ku bandor li heyînekê dike, dibe sedemê çêbûna wê)


neden sonra

qasek bi şûn de, qederek bi şûn de, piştî bîskekê

Neden sonra başını kaldırdı bana baktı.

Qasek bi şûn de serê xwe rakir li min nihêrî.

Neden sonra adını öğrendim.


nedeniyle

ji ber, ji ber sedemê, seba, bi ûcba, bi ûşta


nedense

Nedense elini ona vermek istemedi.


nedim

kesê ku bi gotinên xweş mirovên xweymeqamên bilind dide kenandin, kêfa wan tîne


nedime

Berbûk, hevala jin a ku di dawetê de hevaltiyê dike.


nedir ki

Nedir ki onların sözlerini pek dinlemez.


nefes alıp vermek

bâtına xwe dan û stendin, bêhna xwe girtin û berdan


nefes almak

henase stendin, bêhn girtin, nefes stendin

bêhna xwe dan, bêhn vedan, bêhna xwe berdan

bêhna (yekî) derketin, dilê (yekî) rihet bûn

bêhna (yekî) çûn û hatin, nefes dan û stendin


nefes nefese kalmak

bêhnepişk bi ber (yekî) ketin, bêhnepişk pê ketin, helkehelk bi ber (yekî) ketin, helkehelk pê ketin, hil hil li ser yêkî ketin


nefes çekmek

hilm lê xistin (ji bo tiştê mîna cigareyê)


nefesi daralmak

bêhna (yekî) teng bûn, bêhna (yekî) çikîn (ji bo acizbûnê)


nefesi durmak

bêhna (yekî) sekinin, nefesa (yekî) sekinîn, bêhna (yekî) neçûn nehatin (mirin)


nefesi kesilmek

hilma (yekî) çikîn, bêhna (yekî) çikîn, nefesa (yekî) çikîn

bêhna (yekî) çikîn (ji ber tiştekî, aciz bûn)


nefesini tüketmek

qirika xwe qetandin, qirika (yekî) ziwa bûn


nefir

nefir (cure boruya ku ji qiloç tê çêkirin)


nefis mücadelesi

keftelefta bi nefsa xwe re, karina bi nefsa canê xwe re


nefret etmek

Bir gün aydan da nefret edeceğim aklıma hiç gelmemişti.

Tu caran neketibû bîra min ku ez ê rojekê ji hîvê jî nefret bikim.

kiftê (yekî) jê çûn, siyê (yekî) jê çûn, kerxa (yekî) jê çûn, bîz jê kirin, ruhê (yekî) jê çûn (an jî hatin, zehl kirin, jê vereşîn), kerbên (yekî) jê vebûn


nefsine hakim olmak

bi nefsa xwe karin, nefsa xwe bi xwe ragirtin, bi nefsa xwe sekinîn, karîbûna bi nefsa xwe, bi xwe karîbûn, ji nefsa xwe re serdest bûn


nefsine uymak

bi xebera nefsa xwe kirin, bi nefsa xwe nikaribûn


nefti

neftî, keskê tarî (keskê girtî yê nêzî reş)


nehari

neharî (xwendekarê ku bi roj diçe dibistanê, ne leylî ye)


nekahet

berexêrbûn (berexêrbûna piştî nexweşînê)


neler

Bu gün neler gördük.


neler de neler, maydanozlu köfteler

çi heye çi tune, hûnê ji xwe re ecêbmayî bimînin


nemlendirici

Nemlendirici krem.


nemlenmek

tewlis bûn, piş bûn (ji bo erd û zeviyan)

Şeker nemlenmiş.

Dikkat et barut nemlenmesin.


nemli

Onun nemli saçları yüzüme değdi.

kamçokî, hêmî, kamdar, nemdar, birutûbet

şolî, şêlû (ji bo çavê şil û bikelegirî)


nemsiz

bêtewlis, bêpiş, bêrewa (ji bo erd û zeviyan)


nemçeker

higroskop (aletê ku nema li hewayê dipîve)


nemölçer

hêmîpîv, nempîv, rewapîv, kampîv, hîgrometre


neodim

neodîm, elementeke ku hejmara wê ya atomî


neolojizm

neolojîzm, peyva ku nû tê çêkirin r'z/ih


neptün

Neptun; gerestêrka heştemîn e ku nêzî rojê ye)


neptünyum

neptunyûm, elementeke radyoaktîf ku nimroya wê ya atomî


nerde

Ozan nerede?


nerden

Nerden geliyorsun?


nerdesin

tu li ku yî? Li ku yî? Li ku derê yî? Tu li ku derê yî?


nere

ku, ko (di maneya ku derê de; ji bo pirskirina der û cih)

Bu nerenin resmi.

Buranın nere olduğunu biliyor musun?

ku der (ji bo bedenê, di maneya çiyê te, ku derê te de)

Neren ağrıyor?


nerede

Okul nerede?

Size sözümona hislerimi yazacaktım, nerede?

Xwedêgiravî min dê ji we re pêjn û hîsên xwe binivisanda, ka li ku?

li ku, li ku derê (hokera der û cih, ku tê wateya li kîjan cihî)

Babası onu nerede görmüş?


nerede nerede

li ku li ku (cihêtiya wesfî ya di navbera tiştan de, an jî dûrahiya di navbera wan de dinimîne)

Nerede sen, nerede o, aranızda dağlar kadar fark var.

Tu li ku, ew li ku, di navbera we de bi qandî çiyayekî ferq heye.


nerede kaldı

Senin Filozofluğun nerede kaldı?


nerede kaldı ki

Kendisi bilmez, nerede kaldı ki başkasına öğretsin.

Ew bi xwe nizane, ku de îcar hînî wê bike.


nereden

Taş nereden geldi?

ji ku de (di maneya çawa, bi çi awayî de)

Bu iş nereden hatırınıza geldi?

ji ku, ji ku derê, ji ku de (hokera der û cih ku tê wateya ji kîjan aliyî)

Araba nereden geldi?


nereden nereye

Nereden nereye geldik.


neredeyse

hema mabû, pir nema bû, hema hema, wextî, tu ... nema ku

Neredeyse düşecekti.


nereli

O nereli?


nerelisin

Tu ji ku yî? Tu ji ku derê yî? Tu ji xelkê ku derê yî?


neresi

Bunun neresi güzel?

Ka kuyê wê xweşik e?, ka çiyê wê spehî ye?

Okul neresi?

li kû (gava ku bê dubarekirin, dûrahiya di navbera tiştan de nîşan dide)

Diyarbakır neresi, İstanbul neresi.


nereye

Kitabı nereye koydun?

bi ku de, bi ku ve, bi ku derê de (ev ji bo hêl û layê ku mirov ber bi wê de diçe)

Sen nereye gideceksin?

Nereye gidiyorsun?


nesi

çiyê (ji bo mirovan wekî cînavk tê bikaranîn)

Ali Ahmet'in nesi?

Odanın nesi değişmiş?

çiyê (yekî) (di maneyên pir baş, pir xweşik û hwd de)

Kızın nesi var?


nesi var nesi yok

çiyê (wî) hebû, çiyê (wî) tune bû (serweta yekî tev)


nesih

cure tîpekî Erebî ye ku di çapkirinê de tê bikaranîn


nesirci

pêşenivîs, pexşannivîs (nivîskarê pexşanan)


nesne

tişt, tişte, heyber, camid, wanek (heybera bêcan ku xwedî reng, giranî û qebareyê ye)


nesturi

nestûrî (mezhebek e ku ji hêla rehibê Suryanî yê bi navê Nastûr hatiye avakirin)


netameli

zerarok, xeterok (zarokê ku tim qeza tên serê wî)


netice

encam, akam, dawîng, dongî, hafil, pêjor, netîce


neticelendirmek

bi encam kirin, bi dawî kirin, dawiyandin, kuta kirin


neuzübillah

neûzubîlah (me xwe avête stara xwedê, xwedê bistrine)


neva

diuzîka Tirkî de navêeqamekê û perdeya re yê ku oktavek ji dugahê tîztir e


neveser

di muzîka Tirkî de navê meqameke hevgirtî


nevri dönmek

rengê (yekî) li hev qelibîn, hêrsa (yekî) rabûn


nevruz

newroz (li gorî salnameya kevn a Îranî yekê adarê, destpêka biharê, sersal, serê sala nû, ku beramberî bîst û yekê adara mîladî ye)

newroz (cejna sersala nû ya ku ev roj tê pîrozkirin)


nevruz otu

bengzerik, belgîzer, pirpizêk, bilbizêk, gulbîz, bîzolek, newroz (Linaria vulgaris)


nevzad

newzad, nûza, nûzayî (zarokê ku hê nû Xwedê daye)


neye uğradığını bilememek

yek) nizanibû ku çi hate serê (wî) , ji xwe re heyiri man


neymiş

Neymiş, arkadaşlarımı eve getiriyor, kumar oynuyormuşuz?

De ka çi, nizanim ez hevalên xwe tînim malê û em bi qumarê dileyîzin?


neyse ne

Erkekler neyse ne, ama kadınlar.


neyzen bakışlı

ê ku mengela stûyê xwe xwar dike û wisa dinêre


nezaret

Bu yapının nezareti geniş.


nezaret etmek

lê nihêrtin, lê mêze kirin, lê mêzandin, lê fedkirîn


nezarete almak

xistin jêrçaviyê, xistin binçaviyê, kirin nezaretê


nezdinde

nik, cem, ba, def, bal, li bal, li cem, li nik, li def, li ba


nezif

xwînjêçûn, xwînjiberçûn, jiberçûna xwînê


nezle olmak

arsimî bûn, bapêşî bûn, bahorî bûn, helametî bûn zekemî bûn, şorikî bûn, stamî bûn


nezleli

zekemî, arsimî, bapêşî, helametî, parsimî, bahorî


nezleye yakalanmak

bi zekemê ketin, bi arsimê ketin, bi bapêşê ketin, bi stamê ketin, bi şorê ketin


neşelendirmek

beşerxweş kirin, şên kirin, kêfxweş kirin, dilxweş kirin, dilşa kirin, dilê (yekî) xweş kirin, beşere (yekî) xweş kirin


neşeleniş

şênbûyîn, kêfxweşbûyîn, dilxweşbûyîn, beşerxweşbûyîn, dilşabûyîn


neşelenme

şênbûn, kêfxweşbûn, dilxweşbûn, beşerxweşbûn, dilşabûn


neşelenmek

şên bûn, kêfxweş bûn, dilxweş bûn, beşerxweş bûn, dilşabûn


neşeli

şên, şeng, dilxweş, dilşa, beşerxweş, kêfxweş, bikêf, dilgeş, rûgeş, şahbaz, gewz


neşesi kaçmak

kêfa (yekî) şikîn, mehdê (yekî) ketin hev, mehd û mirûzê (yekî) xera bûn


neşesi yerinde

kêfa (yekî) li cih e, besta (yekî) li cih e


neşesi yerinde olmak

besta (yekî) li cih bûn, kêfa () li cih bûn


neşesiz

neşên, neşeng, dilnexweş, nedilşa, beşernexweş, nekêfxweş, bêkêf, nedilgeş


neşesizlik

neşênî, neşengî, nedilxweşî, nedilşayî, kêfnexweşî, bêkêfî


neşeyle

bi kêfxweşî, bi dilşayî, bi dilxweşî, bi kêf û şayî, bi şadî


neşide

neşîde (helbesta ku hêjayî xwendina di nav civatê de ye)

dengave, neşîde (rêz an jîalika kuîna gotina pêşiyan tê bikaranîn)


neşredilmek

hatin weşandin, hatin pexşandin, hatin neşrkirin


neşretmek

Bir sanat dergisini neşrediyor.


nice nice

Nice nice yıllar göresin.


nicelemek

çendanî kirin (tiştekî bi hejmar pîvan û tiştê wisa nîşan dan)


nifak

dubendî, hengerî, nahenf, gelacî, bêaqûbetî, nifaq


nifak sokmak

bêaqûbetî kirin nava (), dubendî kirin nava ()


nikah

mehremisr (pere, mal û tiştê wisa ku di heyna birîna mehrê de dikine berê, yanê mehra ku li ser van tiştan tê birin)


nikahına almak

kirin bin mehra xwe, xistin bin mehra xwe


nikahlanmak

hatin mehrkirin, lê hatin mehrkirin, lê hatin nîkahkirin

mehra (yekî) hatin birin, nîkaha (yekî) birin


nikel

nîkel, elementeke ku nimroya wê ya atomî


nikotin

(ji navê taybet Nîkot) nîkotîn, jehra titûnê


nikâhlılık

bimehrbûn, mehrkirîbûn, binîkahbûn, nîkahkirîbûn


nikâhsız

bêmehr, bênîkah, bi bêmehr (a ku bi bêmehr bi yekî re ye)

Nikahsız yaşıyorlar.


nilüfer

hengkuj, nîlûfer, avrud, sosina avê (Nympha)


nimet

nîmet (hemû xurek û vexurekê ji bo jiyînê pêwist in)

dan, nîmet (îmkana ku jê havil tê wergirtin)

İşinizin eve yakın olması bir nimet.

Ev daneke Xwedê ye ku karê we nêzî malê ye.


nimet bilmek

Evimize davet edilmeyi nimet sayarlar.

Vexwendina xwe ya mala me ji xwe re xatir dîbînin.


ninni

lorî, lorik, lorîk, nînik (stranaji bo di xew re kirina zarokan)

lorik (strana ku bi vî awayî hatiye bestekirin)


ninni söylemek

lorandin, lorelorê kirin, lorik gotin, lorî strandin


nisai

jinî, pîrekî (tiştê bi jinan re eleqedar e)


nisaiye

nexweşîna pîrekan, nexweşîna jinan, jînekolojî


nisan balığı

yek nîsan, yek avrêl (henek û yariyên ku di vê rojê de tên kirin)


nispet

Ona nispet bu işi yaptım.

Bana nispet yapıyor.


nispeten

Bu ona göne nispeten iyi.


nispi

Bu gün hastada nispî bir iyileşme var.


niteleme sıfatı

rengdêra çawahîn, rengdêra wesfîn, rengdêra çawaniyê


niyeti bozuk olmak

niyeta (yekî) xerab bûn, fikra (yekî) xerab bûn


niyeti olmak

dilê (yekî) hebûn, niyet li berê hebûn, nişet jê re hebûn


niyetini bozmak

niyeta xwe lê xera kirin, tehma xwe lê xera kirin


niyetleniş

niyetkirin (ji bo kar û awayê niyetkirinê)


niyetlenmek

dil kirin, niyet kirin, dilê xwe kirin (dilkirina ji bo kirina tiştekî)


niyetli

biniyet (kesê ku niyeta wî ya tiştekî heye)


niyetçi

niyetvan, niyetkêş (kesê ku fela niyetê a nav kaxizan dikişîne)


niza

Ji erebî erebî نزاع (niza') ji lêkera نزع (neze'e, “dirandin, çirandin, peritandin, piçandin, çirpandin”).


nizami

Nizamlı süvari birliği.


nizamlı

nîzamî, rêzikî (ê ku li gorî nîzamnameyê ye)


nizamname

rêzikname, rêzanname, destûrname, nîzamname


nizamsız

nerêzikî, nenîzamî (tiştê li derî rêzik û nîzamê)


nizamsızlık

bêpergalî, bêsazûmanî, bênîzamî, nerêkûpêkî


nişan

nîşanî, nîşanîk, destnîgar (rê û resma ku di çaxê nîşankirinê de tê kirin)

Bizi nişana çağırdılar.

Nişanı bozdular.

nîşan (lêrastkirina çek an jî tiştekî wisa li hedefe )

Nişanı vurmadı.

nîşan, nîşane (nişana ku ji ber kirina karekî baş û hêja didine kesekî)


nişan almak

nîşan lê girtin, li nîşanê girtin, lê nîşan kirin, nîşan girtin, nîşan hilanîn

Tabancasını kılıfından çıkarıp nişan aldı.

Demançeya xwe ji qaba wê derxist li nîşanê girt.


nişan atmak

berî nîşanê dan, avêtin nîşanê (bi çekan û hwd)


nişan koymak

(tiştek) kirin nîşan, qelawiz rast kirin

Dönüşte yolumuzu şaşırmamak için şu iki kavağı nişan koydum.

Ji bo çaxê vegerê em riya xwe şaş nekin, min ev her du hewr kirin nîşan.


nişan takmak

nîşan bi xwe ve kirin, nîşane bi berdilê xwe ve kirin


nişancı

kesê ku tûxreyan li ferman, name, peymanname, berat û hwd dixe


nişanlamak

nîşan kirin, nîşan danîn (ji bo cih û tiştan)


nişanlanmak

nîşanî bûn, nîşan kirin, nîşan pê ve kirin


nişanlı

nîşanî, destgirtî, destnîgarî, destgîran, xwestî, xwestîk

Bu benim nişanlım.


nişanlılık

nîşanîtî, destgirtîtî, dergistîtî, destnîgarîtî


noel ağacı

di deryavaniyê de dîreka ku hemû îşaret lê tên birêzkirin


noel baba

kalikê gaxan, baba gaxand, kalikê sersalê


nogay

navê kipçakên di bin fermanrewaniya nogay de


nohut

nehk, nik, niqutk (teneya gilover a vê riwekê)


nohutlu

Nohutlu pilâv.


noksan bulmak

nuqsanî tê de hebûn, nuqsanî tê de dîtin


nokta

xal, şanik, niqutk, deq, nuqte, nuqtik, bêrq, pinî, pitik, nixtik

xal, niqutk, nuqte (îşareta ku datînin ser herfan)

xal, nuqte, nuxte, rawest (nuqteya ku datînin paşiya hevokê)

Düğünü seyretmek için yüksek bir nokta aradı.

Ji bo ku li dîlanê temaşe bike, li cihekî bilind geriya.


noktalamak

xal danîn, nuqte danîn, rawest danîn (di nivîsariyê de)


noktalı

Noktalı kumaş.


noktası noktasına

ji hû heta mû(bêkêmasî, saxek, bêkhemanî)


nota

daxuyanî, bîranî, nota (notaya ku dewlet didin hev)


nuh der peygamber demez

ji kirt û nîva xwe nehatin xwarê, dibêje Nuh nabêjê nebî


numara yapmak

numare kirin, fend kirin, fen û fût kirin


numaracı

xapînosk, fenek (kesê ku tevgerên wî nejidil in)


numaralı

binimro, binumare (tiştê ku numareya wê heye)

Yerler numaralı.

numaredar, binumare (tiştê ku xwey jimareyeke diyar e)

İki numaralı ev.


numarasız

bêhnimro, bênumare (ji bo berçavk an jî cama berçavkan)


numunelik

nimûne, mostere, mastere, mesetere (tiştê ji bo nimûneyê)


nur yüzlü

(yekî) nûr ji rûçikê (wî) dihate xwarê, (yekî) nûr ji rûyê (wî) dihate xwarê, (yekî) cira (wî) xweşik bû


nurani

Nurani birisiydi.


nutuk

gotin, rapiyv, şorind, peyvîn, axaftin, xeberdan


nâkil

guhêzîner, veguhêzkar, neqilker, hilgir, barkêş


nöbet

Bu akşam nöbet sizde, masrafı siz yapacaksınız.

goyîn, payîn, heras, nobet, nobe, tevberî, gorî, notir

pêgirî (rewşa ku ji ber fizyolojiya mirov çêdibe)

Öksürük nöbeti.

Akşamleyin çocuklarla dört beş nöbet oyun oynadı.

Êvarkî bi zarokan re çend doran leystik leyîst.


nöbet geçirmek

bi têpan ketin, bi atiyê ketin, bi edran ketin


nöbetleşme

bedilîn, bidorêkirin, binobekirin, bibedêlkirin


nöbetleşmek

bedilîn, bi dorê kirin, bi nobe kirin, bi bedêl kirin


nöbetçi

goyînger, nobedar, notirvan, dorevan, zêrevan, pawan, pasban, negihban, panêr, pandî, qulix


nöbetçilik

goyîngerî, zêrevanî, nobedarî, pasbanî, dorevanî, pawanî, negihbanî, panêrî, qulixî


nöroloji

norolojî (li nexweşxaneya beşa norolojiyê)


nüfus

Ji osmanî نفوس, ji erebî نُفُوس (nufūs), pirjimara نَفْس (nafs).
Ji rehê ن ف س (n f s).

popülasyon

gelhe, nifûs (yekûna hejmara kesên ku li welatekî, herêmekê an jî malekê dijîn)

Burada beş nüfus var.

Ülke nüfusu gittikçe artıyor.

gelhe, nifûs (tevahiya kesên ku xwedî heman taybetiyê ne)

tarım nüfusu


nüfusçu

setjimêr, karmendê gelheyê, memûrê nifusê


nüfuz ticareti

keysperestiya desthilatiyê, li beijewendiya xwe nihêrtin


nüfuzu altında tutmak

di bin bandora xwe de hîştin, kirin bin meyeta xwe


nüksetmek

zidiqîn, nû bûn, axibîn lê nû bûn (bi şûn ve hatina nexweşînê)

Onun hastalığı üç senede bir nüksediyor.

Nexweşîna wê ji sê salan carek dizidiqe.


nüktedanlık

pesqelyarî, nuktebazî, nuktedanî, nuktebêjî


nükul etmek

tê borîn, jê vegerîn, jê qerîn, dev jê berdan


nüsha

hejmar, jimar (ji bo hejmara kovar, rojname û wekî wan)


o bu

O bu ne karışır?

Wan çi jê ye? Çima ew eleqeya xwe pê dikin?


o duvar senin, bu duvar benim

Guhartoyeke o duvar senin bu duvar benim.


o halde

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre o hâlde (“nexwe, hingê”).


o kadar

Sana o kadar söyledim, yine bildiğini yaptın.

Min ew çend ji te re got, te dîsa bi ya xwe kir.

Bundan böyle onlara gitmeceksin, o kadar!

Ji niha û pê ve piyê te naçe wê derê, ew qas!


o kapı senin bu kapı benim

karê (yekî) ger e, ha li vir e ha li wir e saat di wê saetê de, tafilê


o nedenle

loma, lewma, ji ber wê yekê, ji rûyê wê yekê


o sırada

di wê heynê de, wê hingê, hingavî, hinganî


o taraflı olmamak

xwe li (wî) alî nekirin xweyî, guhdarî lê nekirin


o tarakta bezi olmamak

tiştekî (yekî) te de tune bûn, jê êrî û bêrî bûn


o yolun yolcusu

îşê xwe dewam kirin (ji bo kesê ku kare ne li rê dike)

rewiyê wê riyê ye, çûndox e (ji bo kesê ku li ber mirinê ye)


o zaman

Dediğimi yap ben seni o zaman helal ederim.

Bi gotina min bike, ez hîna te helal bikim.


o zamandan beri

ji wê hingê ve, ji wê gave ve, ji wê çaxê ve, ji wî zemanî ve


oba

obe (koçer an jîalbata ku li zomê bi cih bûye)


objektif

objektîf (objektîfa dûrbîn, makîneya fotografan û wekî wan)


obur

xure, xwere, xaşker, çirore, xwarok, ferexur, pirxwer, xwarinxwer, çilêz

aşê hawarê, hûrfilitî, hûrmezin, heftkun, destodevo, hûrek, alifxweş, ziktirş (argo) )


oburlaşmak

xure bûn, ferexur bûn, xwere bûn, xaşker bûn


oburluk

xuretî, ferexurî, xaşkerî, xwarokî, çiroretî, xwereyî, xwarinxwerî, çilêzî

hûrfilitîbûn, hûrmezinî, heftkunî, destodevothî, hûrekî, alifxweşî, ziktirşî (argo)


ocak

Bi maneya meha yekê wergerandina yekser ji erebî كانون (kanûn, “argûn, sobe”) ye û sala 1945 bi qanûnê hatiye fermankirin.

rêbendan, kanûna paşîn, çile, meha rêbendanê (meha pêşîn a ku roj diajo)

tifik, kuçik, argûn, kuç, qozî, xulçik (cihê ku tê de agir dikin û xwarinê li sere dipêjin)

bixêrî, rojîn, rojing (kuçika ku di dîwar de ye û kuleka wê, ango dûkêşa wê heye)

bapor, ocax (a ku bi gaz û neftê dişixule)

Çay ocağı.

Çay ocağı.

kan, kar (cihê ku kevir û maden jê tên derxistin)

Maden ocağı.

refik,(di bostan û bexçeyan de cihê bilind ku ji bo zebzeyan hatiye çêkirin)

Hıyar ocağı.

ûcax, ocax (cihê ku tê de tişt têne kirin an jî tişt lê pir in)

Hayır ocağı.

Aydınlar ocağı.

ocax, ûrt (di maneya mal, malbat û ziret de)

Ocakları söndü.

dunde, (di maneya mal, malbat û ziret de)

Ocakları söndü.

ûcax (malbata ku tê bawerkirin hin nexweşînan baş dike)

zêwî (malbata ku tê bawerkirin hin nexweşînan baş dike)

Baba ocağı.

hetûn, etûn (kûreya ku tê de komir, kevir û tiştê wisa dişewitînin)


ocakçı

paqijkerê kulekan (paqijkerê kulek û rojingan)

ocaxvan (ê ku li çayxaneyan li ser ocaxê ye)


ocağı sönsün

dû di kuleka (wî) de neçe û sotik vênexe


ocağı tütmek

dû di kuleka (yekî) de çûn (an jî kişîn), ocaxa (yekî) nebirîn


ocağına düşmek

ketin bext û ocaxê (yekî), ketin tor û bext û ûcaxê (yekî)


ocağına incir dikmek

mala (yekî) xera kirin, mala (yekî) kambax kirin


ocağını söndürmek

çiraya (yekî) tefandin, agirê (yekî) hildan, deriye (yekî) girtin, deriyê (yekî) dan girtin, çawayî kuçika (yekî) kirin, koka (yekî) birandin, ûrt û ocaxê (yekî) temartin


ocumak

hilçepilîn, heçepîlî bûn (fikarekirin û tirsîna ji tiştekî an jî ji yekî)


oda

menzel, mezel, oda, jûr, olî, otax, urfe, xurfe

Ticaret odası.


odaklanmak

Herşey bu noktaya odaklanmış.


odaklaştırmak

li serê kom kirin, li serê civandin, li ser nîskokê kom kirin


odalı

Üç odalı ev.


odalık

cariyeya ku mêr wê bêmehr ji xwe re tîne

ew jina ku padişah û şêxzade ji nav qerwaşan ji xwe re hiltînin


odeon

di heyna Yewnana kevnd de cihê bi papelûk ku muzîsyen lê konser didan oditoryum lîwana bêhnvedanê, cihê vehesê


odsuz ocaksız

bêcih û war, laelac (kesê xizanê bêcih û war)


oduncu

darbir, darvanî (ê ku diçin êzingan diçinin)


of çekmek

ofîn pê ketin, ofîn rahiştin, bûn ofîna (yekî)


oftalmoloji

oftalmolojî, doktoriya çavan, hekîmiya çavan


ojeli

Ojeli tırnak.


ok gibi fırlamak

ji hindav de rabûn, gotin şirp û baz dan


ok meydanında buhurdan yakmak

radibe vê dêşa xanî bi vî (agirî) germ dike


ok yaydan çıkmak

tîr ji kevan pekîn, tûka mirov tû bike erdê êdî nakeve devê mirov, êdî bûye çûye, gotin ji devê (yekî) derketin


okaliptüs

tadar, okalîptûs, kalîptûs (Eucalyptus globulus)


okapi

ji zimanê xwecihên Afrîkî) okapî (Okapia johnstoni)


okka her yerde dörtyüz dirhem

tu bi ku de biavêjî weqî çar tuxt e, weqî li her derê çar tuxt e


okka çekmek

qapan kutan, kîlo kutan, kîlo avêtin (ji bo tiştê ku xweyî hecmeke biçûk e lê biteql e)


okkalamak

teqilandin (bi destan wezinandina tiştan)


okkalı

Okkalı fincan.


okkalık

İki okkalık yağ.


okkanın altına gitmek

zerar jê dîtin, ziyan jê dîtin, ketin çamûrê jê derneketin


oklamak

hilpetikîn (ji cihê xwe ji hindav de rabûn û çûn)


oklanmak

hatin tîrkirin, bi tîran hatin hingaftin


oklava

tîrik, tîr, kirtnak, kirdanek, şûpik, darikê tîrê, darkilor


oklu

kirpi jûjiyê tîravêj, teşî, jûjiyê berezî, sîxur (Hystrix cristatus)


okramak

şîrin (hîrîna hesp a ji ber birçîbûn an jî tîbûnê)


oksijen

oksîjen, tirşînza; gazeke ku nimroya wê ya atomî û giraniya wê ya atomî

reng û tehma wê nîne û di hewayê de ji pêncan yek heye, kurtebêja wê O ye


oksijenlemek

bı oksijen kirin ffl bo por ku bi oksijene zer dikin)


oksijenli

oksîjendar, bioksîjen (tiştê ku tê de oksijen heye)

Oksijenli saç.


oktrua

baca ku ji tiştê dikeline bajêr dihate stendin


okul çağında

Okul çağındaki çocuklar.


okul öncesi

beriya dibistanê (ê bi vê çaxê re eleqedar e)


okumak

Yazılardan bıkmışım, tek satır bile okumuyorum.

Ez ji nivîsaran kerixîme, rêzekê jî naxwînim.

xwendin (liberdestê mamosteyekî xwendin an jî li dibistanê hîndekarî dîtin)

Çok güzel şiir okuyor.

jê derxistin, tê derxistin, tê gihîştin î

Yüzüne bakıp derdini okudum.

Min li rûyê wî mêze kir, bi derdê wî derxist.

pê derxistin (bi wateya tiştekî derxistin)

Şifreyi okudu.


okunaklı

paknivîs, fesîh (nivîsara ku xweş ji hev tê derxistin)


okuntu

xonçe, bişare, topayî, vexwendname, dawetiye


okutmak

Çocuğunu okutmak istiyorlar.

Mektubu okuttular.

Okulda İngilizce okutuyor.


okuyucu

xwînende (ê ku xonçeyê dawetê belav dike)

Optik okuyucu.


okçu

tîrker, tîrvan (kesê ku tîran çêdike an jî difiroşe)

tîravêj, tîrkêş, tîrbaz, tîrevan kemandar (yê ku tîr û kevan bi kar tîne)


okşamalık

Bir kaç okşamalık söz söyledi gitti.


okşanmak

Çocuğu biraz okşadık.


olacak

Bu olacak iş mi?

Arkadaşım olacak adam.


olan biten

Olan bitenden haberdarım.


olan oldu

Olan oldu bir kere, ne yapabiliriz?


olanca

Olanca gücüyle ona vurdu.


olarak

Öğretmen olarak.


olasılı

dibeyîtî, dibetiyî, belkiyî, hezrî, egerî, muhtemel


olasıya

Olasıya beyaz bir kar.


olay

bûyer, rûdan, qewam, qewmîn, qewman, teşqele, bûniş, gertev, hedîse

Doğa olayı.

Nötron bombası günümüzün olayıdır.

Bombeya notronê bûyera roja me ya îro ye.


olaylı

bûyerdar, birûdan, biqewman, biteşqele, bihedîse

Olaylı toplantı.


olaysız

bêbûyer, bêqewman, bêqewam, bêrûdan, bêteşqele, bêhedîse


olağan dışı

nesiruştî, neasayî, derî adet, xeyrî tabiî


olağanüstü

harîqulade (tiştê ji manendê xwe cuda ye), fewqulade (tiştê ku ne di qewl û wextê xwe de çêdibe)


oldu

baş e, serçavan ser seran, ser çav û seran, temam, hay hay


oldukça

êpê têr baş, heta bixwazî, tu heta bibêjî


oldum olası

min dîtiye nedîtiye, hingî ez fehmberî xwe bûme


olgu

bûyer, kinû, diyarok (encama ku ji ber sedeman qewimiye)


olgun

gihîştî, gihayî, gihaştî, sere, navsere, stewihî, stewyayî, temizî (ji bo mêwe û zebze)

gihîştî, gihaştî, şapîk, tûmwer, aqilkemal, kamil (ji bo mirovan)


olgunlaşma

gihîştin, gihaştin, gihîn, stewîn, temizîn, cemisîn, reşidîn (ji bo mêwe û zebzeyan)

gihîştin, gihaştin, zepitîn, kemilîn, kamilbûn


olgunlaşmak

gihîştin, gihaştin, gihin, stewîn, temizîn, cemisîn, residîn (ji bo mêwe û zebzeyan)


olgunlaştırma

stewandin, gihîştandin, gihandin, temizandin, cemisandin, residandin

gihîştandin, zepitandin, kemilandin, kamilkirin


olgunlaştırmak

stewandin, gihîştandin, gihandin, temizandin, cemisandin, residandin (ji bo mêwe û zebzeyan)

gihîştandin, zepitandin, kemilandin, kamil kirin (ji bo mirovan)


olgunluk

gihîştîbûn, gihayîbûn, gihaştîbûn, stewihîbûn, temizîbûn (ji bo mêwe û zebze)


olimpiyat

olîmpîyad (nave berebeziyen ku berê li Yewnanistanê ji bo rûmeta Zeûs dihatin çâkirin)

olîmpiyad (berebeziyen werzîşê ku ji çar salan carekê li welatekî di navbera werzîşkarên amator de tê çekirin)

olîmpiyad (berebeziyen ku di warên werzîşên cuda cuda de tê çêkirin)

Yaz olimpiyat oyunları.


olmuş

bûyî, bûyê, çêbûyî


oltayı yutmak

şorik xwarin, şorika xwe xwarin (hatin xapandin)


oltu taşı

kevirê oltiyê, berê oltiyê, karihana reş


oluk

çiranek, çirtonek, çirik, çirtik, lûlik, şirînek, şurik, çoratan, çirûtan, çoretang, mezrîp, pilhis, şironek (çiraneka xaniyan)


oluk gibi akmak

weka bilbilka misîn avêtin, weka çiranekê hatin xwarê, weka çirikê herikîn, mîna devê çiranekê hatin xwarê

Oluk gibi kan aktı.


oluk oluk

Oluk oluk su akıyor.


oluklu

çiranekî, cihokî (tiştê ku li serê şiftêli mîna cihok û çiranekan heye)

Oluklu mukava.


olumlu

Bana olumlu bir cevap verdi.


olumsuz

xerab (lebat û gotinê ku zerarê digihîne tiştekî)


olunmak

Bu ilâçla iyi olunmaz.


olur olmaz

Akşam olur olmaz ordayım.

Olur olmaz demeden alıp getiriyorsun.


olur şey değil

Olur şey değil, bir dakika durmuyor.


oluruna bırakmak

dev jê berde, çawa dibe bila wisa bibe, çawa be awayê Xwedê ye


oluş

bûyîn, çêbûyîn, qewimîn, çêbûyîn, qewimîn


oluşturmak

qewmandin, qomandin, cirandin, tifiqandin


oluşturulmak

hatin qewimandin, hatin qomandin, hatin cirandin


olçum

olçim (kesê ku xwe kêrhatî û osta dihesibîne)


oma

hestiyê kemaxê, hestiyê qorikê, hestiyê qarçeyê


omnibus

amyara motordar a mezin ku rêwiyan dibe û tîne


omurga

mazmazk, derzanek, mazmaz, sinsile, derzen, maz, derazînk, derza piştê, darê piştê, stûna piştê


omurgasız

Bê mazmazk, bêyî derza piştê, bêyî stûna piştê

(mecaz) Kesê ku dikare fikrên xwe ji bo berjewendiyê xwe biguherîne Bêrêzgez, bêprensîp, bêrêzik


omuz

kol, şan, pî, girmilk, gurmitik, girdik, sermil, serpîl, kulkuling, kuling, girika mil


omuz omuza

di milê hev de, mil bi mil, şan bi şan, pî bi pî (avêtina pişta hev)


omuz vermek

mil dan ber (tiştekî), pî dan ber (tiştekî)


omuzda taşımak

dan ser serê xwe (qedr û qîmet dan yekî)


omuzdaş

hempa, hevalbend (di kar û îşê xerab de)


omuzlamak

milê xwe dan (tiştekî) (bi milan defdana tiştekî)

mil dan (yekî) (di wateya destekkirinê de)


omuzuna binmek

bûn barê stûyê (yekî), li milê (yekî) siwar bûn


on defa

On defadır söylüyorum gel diye.


on para etmez

nekirin bi pênc pereyan, nekirin bi deh pereyan, nekirin bi pênc qurişan

Aldığı ev beş para etmiyor.


on paraya on takla atar

penc qurişan bidiyê heft neqilan kumê xwe hildiavêje


on parmağında on kara

navno (kesê ku nav û nûçikan li xelkê datîne


on parmağında on marifet

dest û pêçiyên (yekî) zîv û zêr dibirin, destbiemel


ona

Ona getirdim.

Ona dedim


ona göre

Durumu öğren ona göre karar ver.

Hîn bibe ku rewş çi ye û li gor wê qerarê bide.


ona göre hava hoş

jê re xêr xeber, ne xema (wî) ye, jê re qet, jê re hîç, xema (wî) ne tu kes e


ona kalsa

Ona kalsa hiçbir şey yapmama izin vermez.


ona laf anlatmak deveye hendek atlatmaktan daha zor

de were vî nîrî hilgire ser vî milî, de were vî kerî ji vê avê derbas bike


onama

eriyan, beliyan, erêkirin, pesend, sencan, teswîb


onamak

eriyandin, beliyandin, erê kirin, pesend kirin, sencandin, teswîb kirin


onanmak

hatin eriyandin, hatin teswîbkirin, hatin erêkirin


onarılmak

hatin veherandin, hatin selihandin, hatin tamîrkirin


onartmak

dan veherandin, dan selihandin, dan temîrkirin


onaylatmak

dan pesendkirin, dan xetmekirin, dan tesdîqkirin


onaylı

pesende, pesendkirî, xetmekirî, tesdîqkirî


onda

Param onda kaldı.


ondan taraf

Benden tarafta selam söyle.


onlar

ew (ji bo rewşa netewandî), wan (ji bo rewşa tewandî)

Onlar gelmedi.

Onlar beni gördü.

Onlardan memnunuz.


onlu

dehmend (kaxizê îskambîlê yê ku nîşana dehan lê ye)


onluk

deh (diravê deh quriş, deh lîra, deh hezar)


onmak

berexêr bûn, jê filitîn, jê xelas bûn (xelasbûna ji nexweşînê)


onmaz

felata (yekî) tune ye, xelasiya (yekî) nîn e (kesê ku nexweşîna wî lê giran dibe, berexêr nabe)


ons

ons (yekeya giraniyê ku li Fransayê 30, 59 gr û li îngilistanê 28, 349 gr û li Holandayê jî 100 gr ye)


onu aşmak

Bunu bende isteme, çünkü gücümü aşıyor.

Ve ji min nexwaze, ji lewre ji qeweta min zêde ye.


onulmaz

berexêrnabe, başnabe (şîfa nebîne), bêfelat


onun

Bu onun.


onure etmek

rûmetyar kirin, şerefyar kirin, şerefnak kirin


onurlandırma

rûmetyarkirin, rûmetdarkirin, şerefyarkirin, şerefnakkirin


onurlandırmak

rûmetyar kirin, rûmetdar kirin, şerefyar kirin, şerefnak kirin


onurlanma

rûmetyarbûn, rûmetdarbûn, şerefyarbûn, şerefnakbûn


onurlanmak

rûmetyar bûn, rûmetdar bûn, şerefyar bûn, şerefnak bûn


onurluluk

rûmetyarî, rûmetwerî, rûmetdarî, şerefyarî, şerefnakî, xweyrûmetî


onursal

Onursal üyeler.[Endamên şanazîn.

Onursal başkan.

Onursal müdür.

Onursal elçi.

Onursal konsolos.

Onursal temsilci.


onursuzluk yapmak

bêrûmetî kirin, bêhesyetî kirin, bêşerefî kirin


onuruna vermek

ji bo rûmetiya (yekî) dan, ji bo şerefa (yekî) dan

Onun onuruna güzel bir yemek verdi.


onuruna yedirememek

li xwe qar girtin, xîreta (yekî) tehemûl nekirin, xîreta (yekî) bar nedan, şerefa (yekî) bar nedan


onurunu ayaklar altına almak

rûmeta (yekî) şikandin, şerefa (yekî) şikandin, (yek) pîs kirin, pêlî (yekî) kirin


onurunu kırmak

qedrê (yekî) şikandin, pêlî şerefa (yekî) kirin, (yek) bêrûmet kirin, urzê (yekî) şikandin


onuruyla oynamak

bi rûmeta (yekî) lîstin, bi şerefa (yekî) leyîstin, navê (yekî) xera kirin, serê (yekî) daxistin


operatör

nişterger, nişdar, cerah, operator (kesê ku emelyatan dike)

operator (kese ku amrazên teknîkî dişixulîne)

operator (kesê ku li çapxaneyan berhemên ku dê bêne çapkirin, li makîneya tîprêziyê bi keys dike)


operet

operet (saziya ku ji leyzvanên operetê tê pê)


opsiyon

opsiyon (di bankavaniyê de qewldana ji bo du rojan)

opsiyon (di bazirganiyê de qewldana fıroşer)


orada

Sen orada ne yapıyorsun.


orada burada

li vir li wir, li vê derê li wê derê, li her cihî, li ciyan

Orada burada benim dedikodumu niye yapıyorsun?

Tu çima diçî li ciyan ji min xeber didî?


oradan

Oradan git.


orak

das, dasok, şalok, dasûk, kasok, dasa dexlê, mangax, dasa palehiyê, dasgenim


oralarda

Oralarda bir şey yok.


oralı

Siz de oralı mısınız?


oralı olmamak

xwe lê nekirin xweyî, xwe lê dananîn, lê nebûn xwedî, ne bi min bûn ne bi te


oran

rêje, nisbet, pile, ast, derece, proporsiyon, rasyon

hevgirî (hevgiriya du tiştan, li hev hatina wan)


oranlamak

kemperandin, berawird kirin, qiyas kirin


orası

Orası güzel ml?

Sen işin orasına karışma.


orası senin, burası benim dolaşmak

ha li vir û ha li wir gerin, pê nehatin binê (yekî), sekin pê neketin


orasına burasına

li virê xwe li wire xwe, serobero, seroberokî

Orasına burasına boya sürmüştü.


ordonat

kurtebêja ordu donatım işleri ye, ku sinifa leşkerî û di heyna şer de kerese û melzemeyên leşkerî dabîn dike


orducu

navê esnaf û pîşekaran, ku bi leşker re diçun meydana şer


organ nakli

veguheziya wesleyan, neqilkirina uzwan, guhastina lebatan, transplantasyon


organizatör

sazûmankar, sazgêr, tertîpker, organîzator


organizatörlük

sazûmankarî, sazgêrî, tertipkerî, organîzatorî


organize etmek

bi hev xistin, bi rê xistin, li dar xistin, organize kirin


orijinal

orijînal (amrazên ku ne texlît in, ji hêla fabrikaya wan ve hatiye çêkirin)


orkit

orkît (ji ber kêmgirtinê werimîna helik û gunikan)


orman

Ji osmanî اورمان, ji proto-tirkî *orman.


orman gibi

gur, kepirî, wekî dehl û dêş e (ji bo por, birû û wekî wan)


ormancılık

rêlvanî, daristanvanî, kelemvanî, mêşevanî


ormanlaşmak

bûn têl, bûn daristan, bûn kelem, bûn mêşe


ormanlık

daristan, rêlistan (deverê bi dar û ber)


ormansız

bêrêl, bêdaristan, bêkelem, bêmêşe, bêdar û devî


orospu

Ji farisî روسپی (ruspi, “fahîşe”).
;Çavkanî:
* Nişanyan, Sevan, Çağdaş Türkçenin Etimolojisi [Etîmolojiya Tirkiya Niha] (bi tirkî): orospu


orsa

orsa (dayına berê keştiyê li aliyê bayê)


orta ağırlık

giraniya navçe, sikleta navîn (di boksê de

giraniya navçe (di gulaş, gule û halterê de


orta boy

Orta boy bardak.


orta damar

reha navîn, damara navê, darikê navê (damara stûr a nava pelan)


orta halli

navhalî, nîvçehalî, ortehalî, ne zengînê wisa


orta hizmetçisi

navmalî (xizmetkarê ku karê navmalê dike)


orta karar

Tadı orta kararda.


orta oyunu

şanogeriya ku di nav koma gel de, bêperde, sehne, dekor û suflor tê leyîstin


orta parmak

tiliya navîn, pêçîka navîn, tiliya dirêj, pêçîka dirêj, navçar, notirva (ev di argoyê de)


orta yaşlı

sere, navsere, navser, navsale, sermiyan


Orta Çağ

Serdema Navîn, Qirna Navendî, Çaxê Naverast, Vedora Navîn.


orta şekerli

Bana orta şekerli bir kahve ver.


ortada fol yok yumurta yok

hesp tune tu radibî afiran çêdikî, hesp tune afiran çêdike


ortada kalmak

li rastê man (ji bo rewşa kesê ku cihekî lê bihewe tune be)

tê de man, di navê de man (mana di rewşeke wilo de ku mirov nizane çi bike)

li rastê man (kesek negirtin ser xwe, lê nebûn xwedî)


ortada olmak

Ortada bunca iş varken nereye gidiyorsun?

Ew qas kar li rastê ye, tu bi ku de diçî?


ortadan kaldırmak

ji rastê hilanîn, hilanîn, ji rastê dan alî (bi ûcba veşartinê)

ji navê hilanîn, ji navê rakirin, ji rastê hilanîn

Hırsızlığı ortadan kaldırmamız gerekiyor divê ku em diziyê ji navê hilînin.

(yek) safî kirin, bingol kirin, ji navê birin (di maneya kuştinê de)


ortadan kalkmak

ji navê rabûn, ji nav rabûn, ji nav çûn (peyde nebûn), hatin hildan

ji navê hatin hilanîn, ji navê hatin rakirin, ji rastê hatin hilanîn (tune kirin)

ji navê hatin rakirin, serê (yekî) di av de kirin (hatin kuştin)