ban

Nasnavê ku di dema împeretoriya Osmanî de didan mîrên sancaxên Macaristan û Hirwatistanê û mîrekên biçûk.


vandal

Vandal; gelekî Germenî yê rojhilatî ku di destpêka mîladê de jiyaye û bi stemkariya xwe deng daye


has

di heyna Osmanî de dahata ku ji sed hezar akçeyî derbas dibe


azap vermek

leşkerê mîrekan ku di dema Osmaniyan de di stolan de dihatin wezîfe darkirin


başeski

di tofên yeniçeriyan de leşker û efserê herî bêqidem


başmaklık

texsîsata ku didan de, xwişk û keça padîşah


bezirgân başı

erkedarê ku ji padişah re çûl, caw, tulbend û tiştên wisa temin dikirin û her wiha ew diparastin


böcekbaşı

di împeratoriya Osmanî de serekê zabiteyan


cebeci

çîneke leşkeran e ku bi çêkirin, temîr û lênihêrtina çekan û di wexta şer de jî ji gihandina çek û cebilxane bi qada şer re, erkedar e


celâli

Celalî (di heyna Osmanî de navê ku li serhildêr û rêbiran hatiye danîn, ku ev nav jî, ji ber serhildana peyayên Derviş Celâli II Bozokî tê Ev yek cara pêşîn di wexta Yawiz Siltan Selim de çêdibe)


civelek

xortê ku hîna nû ketiye yeniçeri ocagiyê


dayı

di dema Osmaniyan de li Tûnis, Cezayîr û Trablûsgarpê rêveberê ku bi hilbijartinê dihate ser hukm


devriye

di heyna Osmaniyan de payeya ku didan çîna aliman


dil oğlanı

xortê ku li Stenbolê li balyozxanên biyanî bi mebesta wergêriyê dihatin hêvotin


divan kalemi

dîwanxaneya ku lê fermanên sedrezam dihatin nivîsandin


dragon

di artêşên rojavahiyan de çîna leşkerên ku çi bi siwarî û çi jî bi peyadeyî bi hev re şer dikin


ferahî

ferahî (hîvika ku polîs û înzibat dikirin stûyê xwe)


harbi

dewlet û tebayên ku bi dewleta Osmanî re peyman girê nedabûn


ispenç

baca ku ji kesên fileh en cotkar dihate stendin


kantar ağası

erkedarê ku li rastbûna qapanan dinihêrt


kapı kulu

rêxistina leşkerên siwarî û peyadeyan pêk hatî ku meaşê xwe ji dewletê diştendin


kızlar ağası

serekê keçikan (di herema Osmanî de kesê ku serekê keçikan e)


konsül

konsul (ji wan her du serekê dewletê yek jê, ku her sal li Romayê tên hilbijartin)


kul kâhyası

kedxudayê koleyan (di 'yeniçeri ocağı'ye)


mandacı

erkedarê ku li tersxaneyan ji keştiyan berpis e


mektupçu

erkedarê ku karê nivîsariyê yên îdarî yên bajarekî bi rê ve dibe


nogay

navê kipçakên di bin fermanrewaniya nogay de


odalık

ew jina ku padişah û şêxzade ji nav qerwaşan ji xwe re hiltînin


perdeci

perdedar (di heyna Osmaniyan de erkedarê li ber deriyê kesê xwey meqamê bilind)


redif

di heynên dawî yê Osmanî de eskerê ku piştî qedandina leşkerîya xwe wekî yêdek dihat terxankirin


sarıca

leşkerên beredayî ên di bin fermana parêzgarên eyaletan de


saçak öpmek

rîşik paç kirin (paçkirina rîşiyê textê padîşah)


silahtar ağa

sîlehdar axa (kesê kuji parêziya padişah berpirs e)


su yolcu

kesê kuji tamîr, xweytîkirina riyên avê yên Stenbolê berpirs e


subaşı

di dema Osmaniyan de ew kesên ku ji nav kapıkulu süvarisiyan dihat derxistin ku di dema şer de li karê asayîşê dinihêrt û di çaxê aştiyê de jî bac berhev dikir


sultan efendi

siltan efendî (nasnavê xwişk û keçên padîşah)


sultan kethüdası

keyxudayê sultanan (erkedarê ku di daîreya keçên zewicî yên padîşah û şêxzadeyan de li karên wan dinihêre)


sürre

dirav û xelatên ku her sal padîşahên Osmanî dişandin Meke û Medîneyê


taş devri

serdema kevirîn, çaxê berdîn, çerxa kevirîn


tekin

di dema Tirkê berê de kurê biçûk ku gayrî menqûlên bav jê re dimine


tüfekçi

tivingvan (kesê ji çîna leşkerên ku bi temîrkirin û çêkirina pêwistiyên şer ve têkildar e)


uç

serhed (bi giştî di dema dewletên tirk de navê eyalet û sancaxên li serhedan)


uç beyi

mîrê serhedan (erkedarê ku li serhedan ji rêveberiya leşken û şarwerî berpirs e)


yalı ağası

fermandeyê ku bi parastina peravan re erkedar e


yapık

kincê ku yeniçeri li ser cilan de li xwe dikirin


yurtluk

araziyê ku dahata wê bi şertê ku ew kes heta li jiyanê be, jê re hatiye terxankirin


zemberek

zemberek (topa biçûk ku li ser pişta heywanan dikare bê kişandin)


çorbacı

li derî bajar inwanê ku gel dida giregirê Filehan


şamdancı

şamdankvan (ew ê ku li serayan bi karê ronîkirinê re eleqedar bû)


şövalye

şovalye (di dema Romaya Berê de ji sê çînan endamê çîna duyemîn)