en

en büyük

ya / yê herî mezin, ya / yê ji hemûyan mezintir

Oğluna bakıp dünyadaki en şanslı kişi olduğunu düşünürdü.

Wî li kurê xwe dinêrî û xwe mirovê herî bextiyar yê dinyayê dizanî.

Mardin Türkiye'nin en geri kalmış şehri...

Mêrdîn bajarê Tirkiyeyê yê herî lipaşmayî ye...

2006, W. M. Thackston, Kurmanji Kurdish: -A Reference Grammar with Selected Readings-, Renas Media


ya

Ya Allah, yürü ya mübarek.

Ya gelir ya gelmez.

Hasta mısınız? Ya biraz başım ağrıyor.

Hûn nexweş in? Belê serê min hinek diêşe.

Ya bu adam kim?

Ya bu deveyi gütmeli ya bu diyardan gitmeli.

Yetişirim diyorsun, ya yetişemezsen?

Tu dibêjî ez dê bigihimê, ya ku tu negihiyê?

Biz de gelelim mi? Gelin ya.

Siz karnınızı doyurdunuz, ya ben ne yapayım?

Fırtına kırdı, döktü, yıktı, ya o ağaçlara verdiği zarar?

Firtûne lê xist şikand, hilweşand, ya e w ziyana ku da daran?

Fena oğlan değildir, değildir ya, yalnız bir sarhoşluğu var.

Ne kurikekî xerab e, ne xerab e lê hinek serxweşiya wî heye.

Yemiştim ya.

Kırk elli kişi kadar ya var ya yoktur.


zaten

jixwe, a rast, bi rastî, di rastiya xwe de


kala

Akşama iki saat kala gel.

Beşe on kala burdaydı.


ama

yemek az, ama lezetli

yarın geleceğim diyorsunuz, ama ben evde bulunmayacağım

hûn dibêjin ku ez dê sibehê werim, lê ez dê ne li malê bim

ben bu işe karıştım, ama pişmanım

ez têkilî vî karî bûm, lê belê poşman im

güzel, ama güzel bir söz söyledi

bu söz söylenmez ama!

ama güzel şey


bazen

car caran, car car, hin caran, hinde car, hin gav, car


hemen

Ben hemen o sıralar gelmiştim.


hop

Hop gelenler var.

Hop hop çocuğa basacaksın.

Hop diye kendini suya attı.


beraber

digel, ligel, pevre, pêkve, vêkre, beramber, beranber

di tenga hev de, di asta hev de, di hîza hev de


daha

hê, hêj, hêşta, zêdetir, pirrtir, pêtir, -tir, diha

Bu daha iyidir.


muhtemelen

mihtemelen, ihtimal e ku, belkî, gengaz e ku, dibe ku


biraz

qasek, weşek, bîskek, qederek, kêliyek, xêlek, pêlek

biraz kalemini bana verebilir misin?

dersini biraz biliyor

biraz iyi

biraz yağmur yağdı


nihayet

Baharın nihayetiydi.

di dawiyê de, axirê, asoxîn, dû re, paşiya paşîn, soxî, nihayet

Nihayet anladın.


alenen

bi aşkerahî, aşkere aşkere, li ber çavan


geç

kahvede geç saatlere kadar sohbet ediyorlar: li qehweyê heya dereng sohbet dikin


derhal

di cih de, di cî de, di gavê de, tavil, tafil, hemen, heman, derhal


andante

andante, nîv hêdî, di navbera adagiyo û andantînoyê de


peyderpey

pey der pey, peyapey, hêdî hêdî, hindik hindik, hin hin, hino hino, guva guva, bere bere, geh geh, de de, pê de pê de


iyi ki

hêşku, baş e ku, xweşbextane, axirkê, ya çê, xwedê kirî


adam kıtlığında

ji xelaya mirovan re, ji qata mirovan re


adetçe

hejmarkî (ji aliyê hejmarî ve, ji hêla jimarî ve, ji hêla aded ve)


adım adım

adım adım ona yaklaştık


adım başı

adım başı bir asker çıkıyordu karşımıza

serê gavekî leşkerek derdiket pêşiya me, her cara ku me pê diavêt leşkerek derdikete pêşberî me


affettuoso

affettuoso (dide nîşan ku beste wê giran û bidilşewatî bê jenandin)


agitato

agitato (dide zanîn ku wê besteyek sivik û bi coş bê lêxistin)


ailece

ailece gezmeye gideceğiz

em dê bi malbatî herîn gere, em ê bi koçemal herîn geştê


akabinde

pişt re, di pey de, bi dû re, li dû, paşê


aksine

berevajî (tiştekî), tersî (tiştekî), dijraberî (tiştekî)


akşam akşam

akşam akşam mesele çıkarma


akşam saati

çaxê êvarê, êvarkî, danê êvarê, mexribkî


ala ala

ha yela ha yela, hela hela, yela yela, hê hê, çip çip


alabildiğine

alabildiğine boş bir çöl


alelacele

zûzûka, hanhanka, bi lez û bez, lezelez, leza beza, lezlezî

bi bayê bezê, bi xar û lez, reverev, reverevî (zûzûka ji cihekî çûn)


alessabah

serê sibehê, sere sibehê li wî serî, li serê sibehê


alev alev

kelandî, sincirandî, kirin agir pêketin, eynî sotikê agir e

yüzü alev alev yandığı halde elleri sop soğuktu

rûyê wî kelandî lê desten wî sip sar bûn


allegretto

alegreto (dide nîşan ku parçeyeke muzîkê ji alegroyê girantir tê jendin)


altlı üstlü

altlı üstlü oturuyorlar


alâkart

alakart (xwarina ku ji lîsteya xwarinan tê bijartin û hesabê wê cihê tê kirin, dijraberê tabldot)

ji lîsteya xwarinan, bi nişmîtî xwarin xwestin


amabile

amabile (dide nîşan ku parçeyeke muzîkê wê xweşik û şîrîn bê jendin)


andantino

andantino, ji andanteyê hîn siviktir, livdartir


anha minha

Ji erebî عنها û erebî منها.

Bu ev anha minha 2 milyar eder.


aniden

ji nişka ve, ji yek ve de, ji hindav de, gavişkî, ji xaftila, nagah, ji nedî ve, nagihanî, ji xafil de, ji taf de, xirp, lepira, ji cih de


ansızın

ji nişka ve, lepira, ji xaftila, ji gavişkî


appassionato

appassionato (dide nîşan ku wê parçe bi awayekî çoşdar bê jendin)


apriori

apriorî (agahiya ku di encama ezmûnekê de nehatiye bidestxistin, bi riya aqil hatiye dîtin)


apul apul

bu çocuk apul apul gidiyor


ara sıra

hin caran, hinde caran, carinan, car caran


aracılığıyla

bi rêya (yekî), bi navberiya (yekî), bi destê yekî, bi alîkariya yekî,


aralıkta

aralıkta bu işler de çıksın


arka arka

berepaş, paşpê ya li dûv hev, li pey hev, şelîpan


arkası sıra

neden arkamız sıra geldiler anlayamadım?


asla

hew, tew, qet, tu car, ji bin, li dinyayê, li qiyametê

Bu asla olmaz.


aslen

aslen Amedli


ayakta

li piyan, li ser piyan, ji piyan, li ser lingan, şipya

kahvelerimizi ayakta içtik

li ser piyan, li ser lingan, li piyan (ji bo rewşa heyecan û eceleyê)


ayık

li ser hişê xwe (ji bo kesê serxweş ku bi hişê xwe ve hatibe)


aynı zamanda

di heman katî de, di eynî demê (zemanî) de, di heman demê de


ayrı ayrı

ayrı ayrı işleri var

çocuklar için ayrı ayrı oyuncak aldı

cihê cihê, cuda cuda (ji bo her yekê bi awayekî cuda)

yemeklerin tadına ayrı ayrı baktı


az kaldı

hema mabû, hindik mabû, pir nemabû, wextî

Az kalsın araba çarpıyordu.


az sonra

qederek bi şûn de, qasek bi şûn de, weşek bi şûn de, kêliyek bi şûn de, bîskek bi şûn de


az çok

az çok bunu sana verdi


açıktan

ji der ve, ji dûr ve (ji bo ji dûrî cihekî)


açıktan açığa

li ber çavan, bi aşkerayî, li rastê, li pêş çav


ağır ağır

giran giran, hêdî hêdî, bêyî ku lez bike

ağır ağır bir kilo gelir


bakarak

sen onlara bakarak daha iyisin


bar bar

bar bar bağırıyordu


bayramda seyranda

di şên û şayiyan de, kêm caran, car caran


baş başa

bir yer bul da başbaşa oturalım

iki güreşçi başa baş güreştiler


başlı başına

yazmak başlı başına bir sanattır


baştan

meseleyi baştan anlat


behemehal

berî her tiştî, di her halî de, teqeze, mutleqe


bel bel

bêmane (ji bo nihêrtina li yekî bi awayekî vala)


beraberinde

ligel xwe, digel xwe, bi xwe re ile ligel, digel, bi re

kardeşiyle beraber


beyninde

arkadaşlar beyninde bu konuyu konuştuk

di nav hevalan de em li ser vê mijarê axivîn


bilahare

Ji osmanî بلاخره, ew jî ji erebî بِلْآخِرَه (bilʾāḵirah).


bilerek

bi zaneyî, ji qazî ve, bi zanebûn, bi zankî, bi qest, mexsûs, qesdanî, bi zanayî


bilistifade

jê kelk girtin, jê sûd girtin, jê sûd wergirtin, jê istifade kirin


bilmukabele

hürmetler ederim Bilmukabele


bilvasıta

bi wesîteya (yekî), nerasterê, neyekser, nerasterast


binaenaleyh

ji ber vê yekê, li ser vê yekê, ji bo vê/vî


bir arada

di zik hev de, pevre, digel hev, li nik hev, li cem hev, li ba hev


bir boy

bir boy gidelim, bakalım ne çıkar


bir daha

bir daha isteme

bir daha mı, tövbeler tövbesi


bir elden

ji destekî (tiştên ku ji aliyê eynî kesî ve hatiye çêkirin)


bir nefeste

li bêhnekê (navbemedana ji bo xwarina xurik û vexurikan)


bir tahtada

kadının ilk istediği parayı bir tahtada sayıyorum

pereye ku jinik xwest, min di carekê de jimarte destê wê


birdenbire

pêre, ji nişkav de, lepira, ha dît, a ku dît

birden bire bulunduğumuz odanın kapısı açılıverdi

ha me dît deriye odeya ku em lê bûn, vebû


birer birer

parmağıyla ağaçlan birer birer saydı


birer ikişer

güvercinler trenin sesinden ürküp birer ikişer uçmaya başladı

kevokên ku ji dengê trenê bizdiyabûn yeko yeko an jî bi kom dest bi firînê kirin


birlikte

bi hev re, pevre, pêkre, vêkre, beranber, têkre, bi hev û din re, bi hev dû re, tevî hev

kitabınızı birlikte getirdiniz mi?


biteviye

sereqet, bêatlebûn, bêaetlehî, tim û daîm


boşuna

beredayî, tewş, beyxûde, cihê beredayî, belesebeb, belheq


bu gidişle

bu gidişle ancak akşama eve varırız

bi vê çûnê ancax em dikarin êvarkî bigihîjin male


bu gözle

olayı bu gözle değerlendirmemelisin


bugün

bugünün işini yarına bırakma

bu gün hava güzel


bugüne bugün

îro roj, îro ro (di wateya ji bir meke, vê bizanibe, helalê hazir de)

bugüne bugün o sizin babanız


bugünlük

bugünlük çalışma yeter


bundan böyle

ji niha û pê ve, ji nika û pê de, jê û paşî


böcül böcül

çav birin û anîn (bi birin û anîne re nihêrtin)


büsbütün

kardeşlerim kendilerini büsbütün işlerine vermişlerdi

birayên min xwe bi temamî dabûn karên xwe


cayır cayır

qîjeqîj, qîreqîr, qirçeqirç, fîrefîr (ji bo dengê agir)

çîreçîr (ji bo dengê çirandina tiştên sirt)


cazır cazır

pilçepilç, pilepil (ji bo dengê kela tiştan)


ciden

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre cidden.


cıyak cıyak

cizye çeşîdekî baca ku li welatê misilman ji kesê ne misilman tê stendin


cızır cızır

çizeçiz, kizekiz (ji bo dengê ji goştê ku mirov li ser agir sor dike)

qijeqij (ji bo dengê ku ji tiştê di rûnê sorkirî de tê)


cumbadak

çelpîn (ji bo dengê kuji tiştê dikeve avê dertê)


cumburlop

got dim, bi dimîn (ji bo nimandina dengê tiştekî gir û giran gava dikeve avê, tê gotin)


dahi

ben dahi bunu bilmiyorum

jî (piştî lêkeren şertdaxwaz tê û şert nelê dike)

artık gelse dahi beni bulamaz


dair

sanata dair bir konuşma yaptı


dakikasında

di wê saetê de, di wê gavê de, derhal, heman


dan dan

dan dan konuşuyor


dan dun

dingeding, dimedim (gava ku dengê çekan dikeve hev)


darı darına

hema bi zorekê, hema hev derxistin, hema hema


decrescendo

decrescendo (dide nîşan ku parçe dê her here dengê wê kêmtir bê lêdan)


delice

dînikî, dînokî, dînoke, tewrdînî, tirdînk (kesê ku libat û tevgêrên wî ji adet dûr in, mîna yên dînan in)


delicesine

kızı delicesine seviyor


demet demet

gürz bi gürz, bax bi bax, gidîş bi gidiş, baq bi baq, melû bi melû


demin

demin aynanın arkasına baktım


der demez

gotin di devê me de, me got û ne got (hemen, tavilê)


derinden

derinden sesler geliyordu

ji dûr de dengin dihatin, ji kûr ve dengin dihatin


derinlemesine

(derinliğine) bi kûr û dûr, bi dorfirehî, bi dûvdirêjî, bi dûr û dirêj, bi berfirehî


devren

bi dewrkî (bi riya dewrkirinê, malekan jî heqekî xwe qelabtin ser kesekî)


didik didik

didik didik saçlar


dip bucak

qulik milik (cihê ku bi ber çavên mirov nakeve)


diye

qey (du hevokan bi sebeb nîşandinê bi hev ve girê dide)

bu gün gelir diye geldim

sen anla diye yaptım

Hasan diye biri seni sordu


diz boyu

heta çokê, heta kabokê, heyanî jinûyan, li çokê


dışarı

dışarıdan sesler

geceyi dışarıda geçirdi

dışarıyla alışveriş yapıyoruz

çocuk dışarıya kaçtı


dolayısıyla

lewma, loma, ji lew re, pêwanê, ji ber vê yekê

iş dolayısıyla onunla da tanıştık


domur domur

domur domur terlemiş

hastalıktan derisi domur domur olmuştu

ji ber nexweşînê çermê canê wê pelq pelq dabû


domuzuna

ji wehşîtiya xwe, ji beraziya xwe (yanê ji ber inyada xwe)


doyasıya

doyasıya babamı göremedim


dönüşümlü

bidorê, bibedêl, bi dorvegerî (tiştê bi dorê, bi bedêl)

dönüşümlü açlık grevi

dönüşümlü yayın


dünden

dünden kalma yemek

o çalışmaya dünden razı


dünyada

li cîhanê, li dinyayê (di wateya qethî, hîç de)

bu kitabı dünyada kimseye vermem


düşe kalka

pê re rabûn û rûniştin, pê re dan û stendin (ji bo têkilî danînê)

düşenin dostu olmaz

hevalê barê xwar tune lingê şemitî kesê (wî) tune


efendi efendi

wekî efendiyan (ji bo dengnekirin û rehetsekinînê)


efil efil

milemil (ji bo tiştên mîna por, cil û sivik ku li ber bayê li vî alî û li wî alî dimilmilin)


ekseriya

bi piranî, bi zêdetirî, bi axlemî, pirî car


el altından

di bin de, di binî de, di bin re (bi awayekî veşarî)


el ele

destê (wan) di hev de, dest li dest (ji bo kesê ku bi destê hev digirin û diğerin)


elden

parayı elden yolladım


eliyle

bütün işler onun eliyle yapılıyor


en azından

zihar, balo, balê, qene, tew nebe, qet nebe


erim erim

erim erim erimişti


erkek erkeğe

gel erkek erkeğe konuşalım


erkenden

sabah erkenden yola çıkacağız


evce

Sinemaya evcek gidiyoruz.


evire çevire

evire çevire dövdü helhelka dilê wî dayê (an jî têra dilê xwe lê da)


evvel

Bundan evvel düşünecek şeyler var.

Beriya vê, tiştên ku divê li serê bên hizirkirin hene.

Evvel zaman.


evvelleri

demên berê, wextên berê evvelâ pêşî, pêşîn, ewil, serê pêşîn, berê ewilî


ezbere

ji ber xwe (bêyî ku bifikire, eslê tiştekî bibêje, lê hema ji ber xwe de )


ezile büzüle

Ezilip büzülmek.

Xwe quncifandin ser hev, xwe melûsankî kirin.


ezim ezim

bi kutanê, bi pelaxtinê (bi lêkerên ezmek an jî ezilmek re tê bikaranîn û maneyê xurtir dike)


faraza

hesibankî, sergotinê, wisa hesab bikin, wilo ferz bikin, wekî ku, qewlî ku, feraza

Faraza sizin haberiniz olmadan bu iş yapıldı, ne düşünüyorsunuz?

Hesêbankî ku haya te jê tune bûye ku ev tişt hatiye kirin, hûn çi dihizirin?


fart furt

(farta furta) zirtezirt, vartan vartan (fort û pesnên bêbinî)


farzımuhal

Farzımuhal güneş bir daha doğmasa, dünyada neler olur?

Em ferz bikin ku roj careke din hilneyê, li dinyayê dê çi biqewimin?


fasla fasla

Vücudu fasla fasla kabarmış.


fazla

Bu yıl fazla yağmur yağdı.

pitir, bêhtir, zêdetir, herî zêde, herî pir

Cumhuriyet devrinde yirmiden fazla isyan patlak vermiş.

Di dewra komarê de ji bîstî zêdetir serhildan çêbûne.

Fazla ekmeğiniz var mı?.

zêde, pir, zehf (ne hewce, ne di cih de)

Fazla konuşma.


fellek fellek

(fellik felik) di qilqalekê de ye, bêhiş û bêaqil

Fellek felek çocuğunu arıyor.

Di qilqalekê de ye li zaroka xwe digere.


ferah ferah

Ferah ferah otüz yaşında.


fiilen

bi kardanî, bi kiryarî, bi rasteqîne, fiîlen, fiêlî

Kamu hizmetinde fiilen on beş yıl çalışmış.

Di xizmeta gelemperî de pazdeh sal bi tevahî xebitiye.


fıldır fıldır

Gözleri fıldır fıldır oynuyor.

Çavên wî di nav serê wî de çipik çipik direqisin.


fır

viz, guv, bi vizînî, bi guvînî (tiştê ku bêatlebûn li dora xwe digere)


fokur fokur

Tencere fokur fokur kaynıyor.


fortissimo

fortissimo (di berhemeke muzîkê de dide nişandan ku wê hin beşê wê hindrû lê bê xistin)


gacır gucur

(gacır gacır) qirçeqirç, çiflo çirk, çîreçîr


galiba

Galiba sen oradaydın.


gani gani

Allah sana gani gani versin.

Xwedê zêde zêde bide te, xwedê bi te de bibarîne.


garip garip

ecêb ecêb (ji bo tiştê kesnedîtî û nebînayî)


gayet

Gayet misafirperver birisidir.


gayret

Az bir gayretle bu işin üstesinden gelinebilir.

Bi hewleke hindik mirov dikare ji heqê wî karî derkeve.

Hemşehrilik gayreti.


gayri

êdî, ji bilî, ji derî, xeynî, dujna, dijn

ne, xeyrî (ev tê pêşiya rengdêran û wateya nebûnê dide)


geceleri

Geceleri ağlar dururdu.

Her şev dest pê dikir ji xwe re digiriya.


geceleyin

Geceleyin bir ses doydum.


gelip geçici

hatiye wê here jî (ji bo tiştê ne timî, demî)

Bunlar gelip geçici günlerdir, bu sıkıntılar da bitecek.

Wê ev roj jî derbas bibin, çawan hatiye wê wisa here jî.


genellikle

bi pirranî, bi giştî, bi tevayî, bi gelemperî


gerisin geriye

berepaş, paşpê, paşkî, paşpaşkî, belepaş, paşûpê, li ser qûnê


gerisingeri

(an jî: gerisin geriye) berepaş, paşe paş, paşopê, pêlepaş, beropaş, paşpaşko, qûnaqûna, li paşpê


geçende

Geçenlerde bir gezintiye çıkmıştım.


gibilerden

wekî () kirin, mîna () kirin, nola () kirin nizanim bîna

Asarım keserim gibilerden lâflar etti.

Gotinên mîna ez dê berat bikim, nizanim celat bikim kirin.


giderek

Hastalık giderek daha kötü bir hal aldı.


gıldır gıldır

Makina gıldır gıldır çalışıyordu.


gırla

Onda lâf gırla.


gırt gırt

Tenekeyi gırt gırt kesiverdi.


gitgide

Pantolonum gitgide küçülüyor.


gıy gıy

zîq zîq (dengê ku ji jiyê keman û sazên wekî wan dertê)


gizlice

dizîka, dizîkî, nihênî, razber, bi dizî, bi dizîka, kereker


göre

gor, gorî, şehn, anegorî wên,bîna ,pey ,dûv ,

Günün modasına göre.

Li gorî modeya rojê, an li bîna modeya rojê.

Bu giysi bana göre.

Ev kinc şehnê min e (di maneya munasîbiyê de).

gorî, anegorî (ku li ber çavan bê girtin, ku lê bê nihêrtin)

Söylendiğine göre.

Bu kalabalığa göre bu yemek az gelecek.

Li gorî vê qerebalixê dê xwarin têrî neke

bi ya (), gor, anegorî (di maneya ku ji min bê pirsi de)

Bana göre ikisi de bir.

Li gor min her du jî yek in bi wêna min her du jî yek in (an jî bi ya min her du jî mîna hev in).

Bu ev tam bize göre.


görünürde

Para harcadığı halde görünürde bir şey yok.

Digel ku gelek pere zêha kiriye, li ber çavan tiştek nîn e.


görünüşte

Görünüşte iyi birisi.


güle güle

Güle güle öldük.


günden güne

her diçe, roj ji rojê çêtir/baştir, roj bi roj


güya

qaşo, dilxwede, devalêk,qey,qay,goya, ji kula re

xwedêgiravî, goya, keno, heçku, guva, kenehû


güzel güzel

Çocuklar sokakta güzel güzel oynuyorlar.

Zarok li kuçeyê ji xwe re xweşik xweşik dileyizin.


güzellikle

bi xweşikayî, bi xweşkî, bi pakî, bi rindî


güçlükle

bi zorekî, bi dijwarî, bi zehmetî, bi çetînayî


güçsüzce

bi bêhêzî, bi bêbirhî, bi bêqewetî, bi nexurtî


hafif hafif

Hafif hafif sendeleyerek yürüyordum.


hafiften

Hafiften bir rüzgâr esiyor.

Bıçak hafiften kesmiş.


hakkında

derbarê (yekî) de, der mafê (tiştekî) de, der heqê (kesekî) de, di heqê (wî) de, sebaret

Bu sözlük hakkında konuşmak istiyor.

Hez dike der barê vê ferhengê de bipejnive.

Hakkında iyi konuşulmamak


hakkıyla

İşi hakkıyla yapmış.


haksız yere

ji neheqiyê, cihê beredayî, cihê netune, belaheq


halihazırda

niha, a nûka, nika, nuha, di van rojan de


haliyle

Eğer derslerine çalışmasa haliyle sınıfta kalacak.

Eger li dersên xwe nexebite jixwe wê di sinifê de bimîne.


ham hum

himehim (gava ku gotinên ku jê nayê fêmkirin tê kirin, tê gotin)

Ham hum edip durdu, ne dediği anlaşılmadı.

Kire himehim û rawestiya, çi got jê nehate sehkirin.


hant hant

hey û hey (bi awayekî pir eşirî tiştek xwestin)

Para diye hant hant ötüyor.


hapır hapır

(hapır hupur) firefîr (bi firefir xwarin xwarin)


harıl harıl

bêsekn, bêatlebûn, bêhn jê re tune, sekn jê re tune

Harıl harıl örgü örüyor.

Soba harıl harıl yanıyor.


hart hart

xirt xirt, kirt kirt, xirp xirp, kirp kirp

Ayvayı hart hart ısırıyor.


hart hurt

kirpekirp, xirpexirp, kirtekirp, xirtexirt


hatır hatır

kirpekir, xirtexirt, qirçeqirç (denge gava ku ji tiştekî req û hişk tê xwarin, tê jêkirin derdikeve)


hayhay

hayhay, li ser çavan, li ser çav û seran


hayır

na (di hevokê neyînî de wateya neyîniyê xurt dike)

Hayır, o bir daha gelmez.


haşım haşım

Güneş altında haşım haşım haşlandık.


hemen hemen

Hemen hemen ortalık kararacak.

hemen hemen, kêm zêde (nêzikî filan tiştî)

Hemen hemen iki yıl oldu buraya gelmemiş.

Hemen hemen bûye du sal ku nehatiye vira.


hep beraber

tev bi hev re, gişt bi hev re, pêkve, tevde, vêkre, têtre


hızla

zûzûka, bi lezûbez, bi lezgînî, bi lezayî


hiç

hîç, hêç, tu, çu, kok, qet (wateya lêkerê xurt dike)

hîç, tu, çu, qet (di hevokên pirsyariyê de dema nediyarkirî nîşan dide)

Hiç ava gittiniz mi?

Hûn hîç çûne nêçîrê?

hîç, tu, çu, qet (gava ku mirov bersiveke aşkera nede pirsekê)

-Ne gördün? -hiç.

O benim gözümde bir hiçtir.


homur homur

himehim, xurmexurm, pilewil, bilebil, çewteçewt


horul horul

Horul horul uyuyor.


hulâsa

kurte, kurtasî, xulase, kurtebirî (bi kurtî naveroka tiştekî)

Sütteki yağ hulâsası.


hâlâ

hîn jî, hîna, hîn hê, hêna, hêj, hêja, hêjta

Seksen yaşına geldi, halâ hafızası yerinde.

Bûye heştê salî, lê hîna jî hişê wî li serf wî ye.

Hala o masal.


hürya

gur (gava ku çend kes bi hev re têkevin cihekî an jî jê derkevin)


ılgıt ılgıt

nermenem, hêdî hêdî (ji bo wezîna ba û herîkînê)


ığıl ığıl

Çay ığıl ığıl akıyor.


icabında

eger pêwist bike, ku hewce bike, heke îcab bike icar deman, îcare


idarece

ji hêla kargêriyê ve, ji aliyê rêveberiyê de, ji layê dolîwgeriyê ve


iken

Ben evde iken o gelmiş.


ıkıl ıkıl

Çok hastayım, ıkıl ıkıl gelebildim.

Ez pir nexweş im, ez bi inteint heta virê hatim.


ilk önce

sifteh, serê pêşîn, berê pêşîn, pêştir, pêşiyê, pêşiya pêşî


ilkin

pêşîn, ewilîn, serê pêşîn, berê ewil, sifteh, bere pêşin, nuxşecar, nuxşê, nuxşîn, nuxşîn car,


incecikten

İncecikten bir kar yağıyor.


inceden inceye

nerm nerm (bi dengekî wisa ne zirav, sivik)


ıpıl ıpıl

Ipıl ıpıl bir gök.


ister istemez

bivê nevê, bikî nekî, çameçar, hez bikî nekî


istinaden

bi palpiştiya (tiştekî), ji ber vê yeke, li ser vê yekê


ite kaka

Bi kul û derdan, bi zor û zehmetan, bi hêsîrî.

Çocuğu ite kaka bu duruma getirdik.

Me bi zor û zehmetan ev zarok anî vê rewşê.


itibarıyla

Bilgi itibarıyla.


ittifakla

bi hevgirtinî, bi hevratî, bi tivîkî, bi itifaq


izafeten

li ser (tiştekî), bi palpiştiya (tiştekî)


kabilinden

notlanî wê, mînanî vê, her wekî, wekî wê


kala kala

Okulun kapanmasına kala kala iki hafta kaldı.

Tevî hev ji girtina dibistanan re du hefte ma.


kana kana

Kana kana su içti.


kanalıyla

bi riya (yekî), bi navberiya (yekî), bi navbeynkariya (yekî)


kapalı gişe

gîşegirtî, hemû bilêt firotî (di sînema û tiyatroyan de gava ku gişt bilêtên leystikekê bên firotan)


karşı karşıya

li ber hev, li pêşberî hev, li hemberî hev

Karşı karşıya bağdaş kurdular.


kasten

bi zanebûn, bi zankî, bi hemdî, bi qestanî, bi qestî, qestîka, qestane, ji qazî ve


kat kat

Bu ondan kat kat iyi.

qat qat, tew tew, qat bi qat (li ser hev)

Kat kat giyinmiş.


katır kutur

Ayvayı katır kutur yedi.


kaçta

Dün kaçta yattın?


kelimesi kelimesine

gotin bi gotin, peyv bi peyv, kelîme bi kelîme

Ağabeyinin sözlerini kelimesi kelimesine bize söyledi.

Gotinên kekê xwe peyv bi peyv ji me re gotin.


kem küm

Kem küm etme, dilenci olduğunu kabul et.

Qet mineminê meke, parsekiya xwe qebûl bike.


kendi başına

bi serê xwe (ê ku bêyî alîkariya yekî tiştekî bike)

Problemi kendi başına çözdü.


kesin olarak

bi misogerî, bi vebirî, bi wekat, bi qethî, bi sonda temam


kesinlikle

bi vebirî, herhal, bi misogerî, bi vebirî, qethiyen


kestirmeden

bi çolbirî, bi qutebirî (di riya qutebirê de)


keza

Kar beyaz, keza süt, keza pamuk hepsi beyaz.

Berf spî, şîr jî, pembû jî her wiha tev spî ne.


keşke

xwezik, xwezika, xwezil, keşkane, xozge, şalê, şamê, ji xêra Xwedê reh


kılıcına

Kirişleri kılıcına yerleştirmeli.


kımıl kımıl

Kımıl kımıl kaynıyor.


kısacası

bi gotina kurt, bi kurtasiya gotinê, bi kurtebirî, xulase


kıtır kıtır

Kıtır kıtır bir börek.

kirpekirp (gava mirov tiştekî jê dike, dibire an jî di xwe)

Ekmeği kıtır kıtır yedi.


kıyasen

bi berawirdiyê, bi rûberiyê, bi danberheviyê


kişi başına

Kişi başına tüketim.


kol kola

Kol kola yürüyorlar.


kolay

hêsan, sanayî, hêsa, rihet, sivik (dijberê zor, dijwar)

Kolay bir iş.

İşin kolayını buldum.


kolektif

kolektîv, pevrayî, hevteveyî (tişt an jî kesên ku ji hevkombûnê hatiye pê)

hevbeşî, pîgarî, girohî, pevrayî (tiştê bi şirikayî)


koyun koyuna

di paşila hev de, di paxila hev de, tevî hev (di çaxê razanê de)

Koyun koyuna yatmışlar

Di paşila hev de razane, an jî tevî hev raketine.


kucak kucağa

di berdilê hev de, di hembêza hev de, di ser dilê hev de


kudretten

Kudretten sürmeli gözleri var.

Çavên wî yê ji qudreta Xwedê kilkirî hebûn.


kulak kulağa

Kulak kulağa konuştular.


kulaktan

Bu kıza kulaktan aşık olmuş.


kuzu kuzu

qet dengê xwe nekirin, dengê xwe dernexistin


kâh

Kâh gidiyor kâh duruyordu.


körü körüne

bêrokirin û pîvan, ne rokirin û nepîvan, korkorane


küs küs

Küs küs gidip bir köşeye oturdu.

Hema bêdeng ji xwe re çû li quncekî rûnişt.


küt küt

Küt küt diye kapıyı vurdu.


layıkıyla

li şayesta (), li liyaqî (), li gorî pêwistiyê


loppadak

Et loppadak diye yere düştü.


lopur lopur

Bir sepet inciri lopur lopur yedi.


maestoso

maestoso (dide xuyan ku parçe wê wurşedar û giran bê Ihexistin)

maestoso (parçeya ku bi vê tempoyê tê lêxistin)


maşallah

maşelah (di wateya xwedê ji nezera çavan bistrîne de)

maşelah (ji bo rewşa şaşwazî û gazinan de)

maşelah (maşelaha ku ji bo nezerê bi zarokan ve dikin)


memnuniyetle

bi kêfxweşî, bi dilşadî, bi dilxweşî, bi memnûniyet


meydanda

li rastê, li nav rastê, li ber çavan, aşkere


mırıl mırıl

ginegin, miremir, pilewil, pilepil, pineping, minemin, çimeçim


naklen

bi guhezî, bi veguhêzî, bi neqlî, neqlen


nasıl

çawa, çawan, çilo, çito, çitol, çitolî, çiton, kusa, çer (ji bo ji çi terhîbûn û cureyîbûna kesekî, tiştekî)

Nasıl kâğıt istiyorsunuz?

Nasıl kızdır?

çer (ji bo destnîşankirina karekî, tiştekî ku bê bi çi riyî tê kirin)

Ben soruyu nasıl sorduğumu, niçin sorduğumu biliyorum.

Ez dizanim bê min pirs çawa û ji bo çi pirsiye.

çer (ji bo şaşwaziya li hemberî tevgerekê, kirinekê têri bikaranîn)

Siz buraya nasıl geldiniz?

Bu yaptıklarından sonra nasıl kızmam?

Piştî van kirinên te ez dê çawa nexeyîdim?

Seni nasıl seviyorum bir bilsen.

Bak nasıl gidecek.

çer (di maneya 'te dît, ma min negotibû' de)

Nasıl, kitap kiminmiş?

çer (dide nîşan ku kirina wî tiştî mecbûrî ye)

Okula nasıl gitmez?

çer (di maneyên 'we eciband, baş e' an jî 'we got çi' de)

Nasıl, iyi oldu mu?

Nasıl, bir daha söyler misiniz?

Çawa, hûn dikarin careke din jî bibêjin?

Nasıl biliyorsan öyle yap!


nasılsa

bê çawa bûye, bê çilo çêbûye, bê çito bûye

Bir gün nasılsa bu hayvan kurban edilecekti.

Çawa be dê rojekê ev heywan bikirana qurban.


nazaran

ona nazaran bu iş daha rahat


nazarında

li ber çavê (yekî), li gorî nêrîna (yekî)

Benim nazarımda bu adamın hiç bir değeri yok.

Li ber çavê min tu qîmeteke vî mirovî tune.


naşi

Hastalığından naşir gelmedi.


nece

Bu adam nece konuşuyor?


neden sonra

qasek bi şûn de, qederek bi şûn de, piştî bîskekê

Neden sonra başını kaldırdı bana baktı.

Qasek bi şûn de serê xwe rakir li min nihêrî.

Neden sonra adını öğrendim.


nedeniyle

ji ber, ji ber sedemê, seba, bi ûcba, bi ûşta


nedense

Nedense elini ona vermek istemedi.


nerde

Ozan nerede?


nerden

Nerden geliyorsun?


nere

ku, ko (di maneya ku derê de; ji bo pirskirina der û cih)

Bu nerenin resmi.

Buranın nere olduğunu biliyor musun?

ku der (ji bo bedenê, di maneya çiyê te, ku derê te de)

Neren ağrıyor?


nereden nereye

Nereden nereye geldik.


neredeyse

hema mabû, pir nema bû, hema hema, wextî, tu ... nema ku

Neredeyse düşecekti.


nezdinde

nik, cem, ba, def, bal, li bal, li cem, li nik, li def, li ba


nice nice

Nice nice yıllar göresin.


nispeten

Bu ona göne nispeten iyi.


o halde

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre o hâlde (“nexwe, hingê”).


o kadar

Sana o kadar söyledim, yine bildiğini yaptın.

Min ew çend ji te re got, te dîsa bi ya xwe kir.

Bundan böyle onlara gitmeceksin, o kadar!

Ji niha û pê ve piyê te naçe wê derê, ew qas!


o sırada

di wê heynê de, wê hingê, hingavî, hinganî


o zaman

Dediğimi yap ben seni o zaman helal ederim.

Bi gotina min bike, ez hîna te helal bikim.


olarak

Öğretmen olarak.


olasıya

Olasıya beyaz bir kar.


oldum olası

min dîtiye nedîtiye, hingî ez fehmberî xwe bûme


oluk oluk

Oluk oluk su akıyor.


olur olmaz

Akşam olur olmaz ordayım.

Olur olmaz demeden alıp getiriyorsun.


omuz omuza

di milê hev de, mil bi mil, şan bi şan, pî bi pî (avêtina pişta hev)


orada

Sen orada ne yapıyorsun.


oradan

Oradan git.


ortaklaşa

bihevparî, tevepayî, bi pişkdarî, bihevpişkî, bişirîkatî, kolektif


paşa paşa

Paşa paşa oturmuş yemeğini yiyiyor.

Axa axa ji xwe re rûniştiye nanê xwe di xwe.


pençe pençe

Yüzü pençe pençe kızarıyordu.


piti piti

giran giran, hêdî hêdî (ji bo rewşa kesê ku giran giran piyê xwe diavêje û bi rê de diçe)


pratikte

di karvaniyê de, di emel de, di pratîkê de


raddelerinde

Sabah on raddelerinde.


rağmen

ligel, digel, tevî, dewêg, digel vî qasî, digel vê yekê, ligel vê yekê


ruhen

ji aliyê giyanî ve, ji hêla derûnî ve, ji aliyê ruhî ve


saati saatine

saet di saeta xwe de, tam di wextê xwe de


sabaha doğru

berdestî sibehê, devdevî sibehê, sergura serê sibehê, destê sibehê, berê sibehê


sabahleyin

sibehê, sibeynî, sibeda, beyanî, sibehînî, serê sibehê


sakin sakin

Sakin sakin dur.


sanki

qey, qeynî (di hevokên pirsyariyê de), gotin qey, wek hawê

heçko, tu dibêjî qey, maxwene (di wateya 'qaşo, xwedêgiravî' de)


sapır sapır

Elmalar sapır sapır döküldü.


sarmaş dolaş

dest di stûyê hev de, milê wan di hev de


sarsak sursak

hejo mijo (he ku gava bi rê de diçe şewş lê dikeve)


sağlıcakla

bi xweşî, bi xêr û xweşî, li ser xweşiyê

Sağlıcakla gidin.


sek

Sek içki.

xwerû, sek (bêyî ku tiştekî bikin nava alkolê)


sessizce

(sessizcene) bêdengkî, bi bêdengî, kereker, ji ker ve, di ker re, bi awayekî bêdengî


sık

gur, kors, himbiz, kulxe, sixlet (dijraberê firk)

Çiçekleri sık ekti.


sık sık

Köylüler sık sık kavga ediyorlardı.


sırası gelmişken

hemin gotin hatiye serê, hemin keysa me ketiyê


sittinsene

(şeşt sal), heta bi hetayê, heta ku (tu) hebî


sızım sızım

Bacağım sızım sızım sızlıyor.


soluksuz

bêhilm, bêhenase, bêbêhn, bênefes, bêbêhndan


sonra

pişt re, dû re, paşê, paşînga, di pey de, jê pê de, bi şûn de

Yoldan sonra orman başlar.

Genel müdürden sonra imza yetkisi onundur.

Ji gerînendeyê giştî bikeve rayeya îmzeyê ya wî ye.

Bu işi sonraya bırakmayın.


sonradan

di pey de, bi dû re, pişt re, paşê, paşayîn, piştî hingê, paşikê


sonraları

Önceleri iyi idi sonraları bozuldu.


sonunda

di dawiyê de, axirê, asoxîn, dawiya dawîn, axirkê, paşîya paşîn


sularında

Saat beş sularında görüşelim.


sözün kısası

bi kurtasî, xulasa gotinê, puxteya gotinê, hema em kin bibirin, hema em kin lê bixin


süklüm püklüm

quncifokî, melûsankî, quncifandî û melisandî


ta ki

ta ku, heta ku, heya ku, heyanî ku, heçî


tabii

Tabii meyve suları.

Tabii bir konuşma


tahminen

bi hezr, bi texmînî, eletexmîn, xwar û jêr


tamamen

bitûnî, hemûşk, bi temamî, têkde, yekcar


tangır tungur

xaldur xuldir, şingeming, çingeçing, gurmûrep


tartak martak

tarûmar, belawela (gava ku yek hêrs bibe tiştan belawela bike)


tedricen

guva guva, bere bere, niqir niqir, hino hino, piço piço


tel tel

tawo tawo (tiştê ku wekî têlê ji hev cuda ye)


tembelce

tiralane, tenbelane, kasûlane, keslane, bi tiralî, bi tembelî, bi keslanî, bi kasûlî


tepetakla

(tepetaklak) serserkî, qilopanî, qilopazî, teqlûtoqil, qilozanî, qilopanî, serserî


ter ter

Ter ter tepinip babamı istiyorum diyordu.

Çîmi di dev didan digot île ez bavê xwe dixwazim.


ters pers

İşlerim ters pers.


tez beri

bi hêsanî, bi asanî, bi rihetî, zûzûka, bi lez û bez


tıka basa

repisandî, dewisandî, pizpizandî, pîpikandî, hiciqandî


tıkırında

İşi tıkırında.


tin tin

Tin tin uzaklaştı.


tıpatıp

Tıpatıp kendisi.


tıpkı

Bu masanın tıpkısı bizde de var.


tiril tiril

lerzok (ji bo hin cureyên qumaş, wekî tafta)


tırıs tırıs

xwe lûçikandin (bi awayekî şermkirî, şermezar )


titizce

Kendi yetkilerini titizce kullanıyordu.


toptan

tomerî, tevdeyî, tevahî, ji berêvkê ve, ji berevkê ve


tozuta tozuta

bi toz û tibarê, (dêrandina tiştekî di rewşa tozê de)


tümden

bi tûnî, bi tevayî, saxekî, têkde, pêkve


türlü türlü

çeşîd çeşîd, celeb bi celeb, cur bi cur, teşîd bi teşîd, texlîd bi texlîd


ucun ucun

Ucun ucun arabaya baktı.


usul usul

hêdî hêdî, bi hêdîka, bi qayde, bi semt, bi semtika


uzaktan yakından

ne qenc ne xerab, ne ji nêzik û ne jî, ji dûr ve


uzunlamasına

dirêjkî, ramedankî, remtandî, bi dirêjayî, pehnkî


vasıtasıyla

bi navberiya, bi navbeynkariya, bi wesiteya


veya

Kavun veya karpuz.

Sen, ben veya başkaları.


vırt zırt

Vırt zırt bize geliyorlardı.


vızır vızır

li ser hev, bi bêatlebûnî, heb ji hebê neqetîn


yakında

Siz yakında mı oturuyorsunuz?

Yakında görüşürüz.

Yakında mı geldiniz?

Hûn di van nêzan de hatin? dan ji nêzik ve, ji nêz ve.

Yakından bakılırsa, iyi görülür.

Eger ji nâzik ve lê bê nêrin, wê baş bê dîtin.


yakınlarda

Yakınlarda lokanta var mı?

Bu yakınlarda onu hiç gördün mu?


yalandan

Yalandan bir temizlik yaptı.


yan yana

li kêleka hev, li ba hev, li tenişta hev, li rex hev


yanında

Çektiğim acı yanında ölüm hafif kalır.

Ew êşa ku min kişand mirin li berê ne tiştek e.

tevî bûn, beşdar bûn (beşdarbûna ramanekê)


yarence

dostkî, hogirkî, hevalkî, yarane, hogirane


yarım ağız

bêyî dilê xwe, nîvzar, nîvdev, bi nîvdevî


yaşın yaşın

nermenerm, bi dizî, di kere de, di nerma xwe de

Dost yaşın yaşın ağlama.


yekten

hema yek carê, destbidest, hema rasterast


yerli yerinde

her tişt li cihê xwe ye, li şûna xwe ye yerine li şûna (wê), li cihê (wî)

Eşyaları yerli yerine koy.


yeterince

bi qasî ku, bi qandî ku, têra xwe, bêdira

Sen bu işi yeterince uzattın.


yoksa

Ver diyorum sana, yoksa dayağı yersin.

Ez ji te re dibêjim bide, hekena tu dê lêdanê bixwî.


yokuş aşağı

derbejêr, berbijêr, serejêr, serbijêr, berjêrek, sernişûv serberjêr


yokuş yukarı

derbejor, berbijor, serejor, serbijorberjorek, berokaş


yoluyla

Deniz yoluyla geldim.

Kaymakamlık yoluyla dilekçeni göndermiş.

Bi riya qeymeqamtiyê daxwaznameya xwe şandiye.


yüzlemece

Arkadan söylemek doğru değil, yüzlemece söylenmeli.

Divê mirov li paşpenî nebêje, li pêşpenî bibêje.


yüzlü yüzlü

Borcunu ödemediği halde yüzlü yüzlü yine para istiyor.

Bi wî halê ku deynê xwe nedabû, çawa rûyê wî dida dîsa pere dixwest.


yüzükoyun

serdevkî, liserdev, liserzik, deverû, lidevûrû, zikîskî

Çimene yüzükoyun uzanmayı seviyorum.

Ez hez dikim ku li ser devkî xwe li ser çîmenê dirêj bikim.


yüzünden

ji rûyê, ji rûbalê ji ber, seba, manê (kesekî/tiştekî)

O da çocuklar yüzünden alışmış.

ekserî bi maneyeke nerênî tê bikaranîn; taybetî gava ji sedema tiştek yan jî kesekî bûyereke xirab rû dide

Senin yüzünden bu hale düştüm

Yemek senin yüzünden yandı.

Ekmek senin yüzünden boğazımda kaldı.

Nan ji pîxama te de di qirika min de ma.


zamanında

di wext de, di wextê xwe de, di qewlê xwe de, di çaxê xwe de, di zemanê xwe de


zararına

Malımızı zararına sattık.


zarfında

On beş dakika zarfında neler yapmamıştı!


zati

jixwe, a rast, bi rastî, di rastiya xwe de


zımnen

nerasterast, neyekser, bi awayekî sergirtî, bi zimnî


zımnında

Buraya bir iş zımnında geldim.


zıngadak

zing, ji nişka ve û bi hejik (sekinin, rûniştin, ketin)


zıppadak

Zıppadak içeri giriverdi.


zır zır

zirzir, hirhir, horhor, zirezir, hirehir, horehor

Bütün gön zır zır ağlar.

Ji sibehê heta êvarê zirezira wî ye digirî.


zira

lewre, ji lew re, çunkî, ji ber ku, lewma, zêra, çiku

zirî (pîvaneke ji serê tiliya navîn heta anîşkê)


zırıl zırıl

Zırıl zırıl su akar.


ziyade

zêde, pir, zehf, zor, mişe, bêhtir, ziyade


ziyadesiyle

Ziyadesiyle memnun oldum.


zorla

bi zorê, bi darê zorê, bi kotek, bi qewetî cebrî, kotekî

Onunla zorla konuşuyoruz.


zorlukla

bi zorê, bi zorekê, bi zehmetî, bi dijwarî


âdeta

Çocuğun sözüne âdeta inandınız.

Ez dibêjim qey we bawerî bi gotina zarok anî.


çala

kalem (bi awayekî serobero) bi lez û bez nivisîn, betalebûn nivisîn

bêatlebûn, misêwa, bêdîqatî (ev weki pêrkîtek tê pêşiya navan û wateya bêeatlebûn, misêwabûn, bêdîqatiyê dide nimandin)


çan çan

çingçing, çingeçing (ji bo dengê cangoçkê)

wîrwîr, wîrewîr (kesê lewce ku bi dengekî bilind diaxive)


çangıl çungul

gurmerep, teperep (tiştê ku dengen ne xweş ji wan dertê û mirov pê acis dibe)


çangır çungur

Tencereler çangır çungur devrildi.


çatır çatır

qirçeqirç, qirçqirç (şikîna tiştekî hişk û sirt, ji bo şewitîna tiştekî û rakirina wî)

bi zorê, bi kotekî, bi darê zorê, bi qewetî cebrî

Çatır çatır İngilizce konuşuyor.


çatra patra

Türkçeyi çatra patra konuşuyor.

Tirkî parî dikirkitîne, bi kirkitînî Tirkî diaxive.


çağıl çağıl

Su çağıl çağıl akıyor.


çevikçe

bi çipikî, çipikane, şipilane, peyikdarane


çeşit çeşit

çeşîd çeşîd, texlît texlît, cure cure, teşîd teşîd


çıldır çıldır

Çocuklar çıldır çıldır bakıyor.

Elmas çıldır çıldır yanıyor.


çıldırasıya

Karısını çıldırasıya seviyor.


çim çim

Çim çim yemek.


çıplak gözle

bi çavan (bêyî ku bi alîkariya alavekê mirov li tiştekî binêre)


çıtır çıtır

qirçeqirç (ji bo dengê şewata êzing û komirê û ji bo şikîna tiştên hişk)

kirpekirp, qirpeqirp (ji bo dengê ku ji xwarinên qemqûş tê)


çoktan

ji berê ve, gelekî berê, ji zû de, ji mêj ve


çoğu

Tarlayı çoğu ben bellerdim.

Çoğu bana, azı sana.


çünkü

lewra, çimkî, çunkî, çiko, çikû, ji ber ku


öbek öbek

kom kom, gumlat gumlat, melû melû, lod lod, tilik tilik, qefle qefle, qefle bi qefle, qewde qewde


öldüresiye

weka ku bikin halê miriyan, mîna ku bikin halê ne hal


ölesiye

ji kerban mirin, ji kerbê (yekî) mirin, bi qasî dinyayê

Seni ölesiye seviyorum.

Ez ji kerbê te dimirim, ez bi qasî dinyayê ji te hez dikim.


ölçüsüz

Çok ölçüsüz para harcıyor.


ölü fiyatına

mirî, li ber avê (pir bi erzanî fırotina tiştekî)


önce

Önce o söyledi.

On yedi yıl önce.

Senden önce geldi.

berê, peşin, ewilî (ê serdestpêkê, beşa pêşîii)


önceleri

berê pêşîn, berê ewilî, serê ewilî, berê


öncelikle

di serî de, beriya her tiştî, pêşiya her tiştî, berê pêşîn

Öncelikle bu kanun görüşülecek.

Gere beriya her tiştî li ser vî qanûnî gotûbêj bê kirin.


öte yandan

ji aliyê din ve, li hêla din, ji milê din


öteden beri

ji mêj ve, ji roja ewil de, ji roja roj de


ötesinde

onun ötesinde bir durum söz konusu


öyle

wisa, welê, wer, wilo, werg, wakîno, wanîko, wanî, wang, werganî, wirge (tiştê wekî wê, manendê wê)

Öyle bir şey yok.

O delidir, ben öyle olmak istemem.

wisa, welê, wer, wilo (di wê terzê de, di wê rê de, weka wê)

Öyle tembel tembel gezip dolaşma.

Öyle de değil.

wisa, welê, wilo (di dawiya hevokê de û di maneya şaşwaziyê de)

O nasıl iş öyle!


öyle öyle

wisa wisa, wilo wilo, welê welê, bere bere


öyleyse

nexwe, hevtone, ku wisa be, heke welê be, îcar çi, lê


özcesi

puxteya gotinê, bi kurtasî, kurtegotin, kurtasî, xulase


özellikle

bi taybetî, nemaze, nefsê, xesma, nexasim, bîlhesa


özgürce

azadane, serbestane, bi serbestî, bi azadî


üstüne

Aşk ve evlilik üstüne konuştular.

Hesabı üstüme yaz.

Paris'e hesap üstüne gitti.

Bu yorgunluk üstüne kahve içilir.

Li ser vê rehtbûnê mirov dikare qehweyekê vexwe.


üzerinde

Yolun üzerinde.

Kitaplar üzerinde çalıştım.


üzerine

Bu sözler üzerine herkes rahat etti.

Yemek üzerine su içilince.


üzüm üzüm

(bi alîkariya lêkerên üzmek û üzülmek) têr

Onu üzüm üzüm üzüyor.


şahsen

Onu şahsen tanıyorum.


şakacıktan

bi qestûkan, bi henekan (di zimanê zarokan de)

Şakacıktan söyledim, ağlama.

bi hewesan, bi henekî, bi henekan, bi qestûkan (wekî ku henekan bike)

Şakacıktan epey iş görmüşüz.


şakadan

bi qestûkan, bi henekan, bi hewes, qestûka, heneka


şakır şakır

şireşir, xuşexuş, gujeguj (ji bo dengê şiliyê)

şîqeşîq, şeqeşeq, reqereq, şiqeşiq (ji bo dengê tiştên din)

xweş, bi rihetî, weka bilbil, bi awayekî baş

Şakır şakır Kürtçe konuşuyor.


şapır şapır

çelp çelp (gava ku xwarin tê xwarin dengê ji dev derdikeve)


şaşı

şaş, çavşaş, nixêl, çavnixêl, şehla, çavwir, wir, hewl, qir, şetat


şaşkın şaşkın

bi awayekî şaş û metelmayî, heyirîmayî, şaşmayî


şöyle

Şöyle bir yazı.


şöylesine

Öylesine baş vurdu.


mesela

wek mînak, bo nimûne, meselen, wek nimûne, me girtî, min girtî


bu arada

Çamaşırları yıkıyorum, bu arada sizinkileri de yıkayacağım.

Ez kincan dişom, ez ê pê re yên we jî bişom.


kıt kanaat

bi zorê qîm kirin, bi qitûtî debara xwe kirin


kıyıda bucakta

di qul û qawêran de, di qulik milikan de, di qulik û bexşikan de


düzenli olarak

birêkûpêkî, bi duristî, bi awayekî nîzamî, bi awayek sîstematîk, bi awayekî binîzam, bi awayekî domdar


demincek

a qasek berê, a gavekî din, a vê gavê, a niha, a nika


adamca

Wekî mirovan, mîna merivan (bi awayê ku bi mirovan dikeve).

ji aliyê mêran ve, ji hêla mirovan ve, bi hejmara xwe

adamca bizden fazlaydılar


ağızdan ağıza

dev ji devan, (guheztina gotinekê ji devekî li devekî)


boş yere

berhewa, cihê tî û tune, badilhewa, beleheq


buracıkta

Buracıkta tarağımı düşürmüşüm.

A li vê derikê min şeyê xwe winda kiriye.


can havliyle

ji ber tirsa canê xwe, ji tirsa ruh, ji hêba ruh, ji hêwa ruh


evvela

pêşîyê, pêşîka, pêşîya pêşî, di destpêkê de


evvelâ

pêşî, pêşîn, ewil, serê pêşîn, berê ewilî


için için

nermenerm, kereker, hêdî hêdî, di hundirê xwe de


isteksizce

bêemadane, bi bêdilî, bi bêhemdî, bi dilsarî, bi bêarezû


kıran kırana

Kıran kırana bir güreş.


larp

lârp diye önümüze çikiverdi


otomatikman

bi otomatîkî, ji ber xwe, otomatîkmen, ji ber xwe de, bixweber, xweber, ji xwegerî


sırtı sıra

li dû (yekî), li pey şopa (yekî), pêlî rêça (yekî) kirin


yayık yayık

axaftina ku gotin di dev de tên cûtin û dirêjkirin


istemsiz olarak

kaçınılmaz bir şekilde

neçar, jênerevîn, çarenîn, bivê-nevê, ne bi destê (yekî) bûn, (tiştek) ne bi hemdê (yekî) bûn, ne bi serê xwe

elinde olmadan

bê hemdî, bê hemdê xwe, bêyî îradeya xwe, bêyî daxwaza xwe, bêyî destê xwe.

otomatikman

ji ber xwe, bêyî xwestin, bi otomatîkî, bixweber, xweber


antrparantez

hemin gotin hate serê, madem gotin hatiye ser (ez vê tiştê jî bibêjim)


neyse

de çi bû bû, de êdî çi be, de carek çêbû, de () jî

Neyse olan oldu.

Neyse sen de gel.

Neyse, bize yetişti.


suçüstü

li ser sûcê (girtin), di ser de (girtin)

Hırsız suçüstü yakalandı.