aldırmak

pazardan meyve aldırdı

birin ba xwe, hildan cem xwe, girtin nik xwe

bizi yanına aldırdı

bademciklerini aldırttı

ji ber xwe kirin (ji bo jinan ku zarok ji ber xwe dikin)

Kadın çocuğunu aldırttı.

paxav pê kirin, pax pê kirin, tekepeke pê kirin, guh dan (yekî), pax kirin, paxav kirin

niye ona aldırıyorsun?

ji destê xwe berdan, ji destê xwe filitandin

bu kadar eşyayı bu odaya nasıl aldırdınız?


aldırtmak

pê dan kirin, pê dan stendin, pê dan girtin


aldığı aptes ürküttüğü kurbağaya değmemek

ne bi vî karî ne bi vê zerarê, kara patatîzê


alegro

alegro (dide nîşan ku parçeyeke muzî kê bi awayekî sivik û coş tê jendin)


alelacele

zûzûka, hanhanka, bi lez û bez, lezelez, leza beza, lezlezî

bi bayê bezê, bi xar û lez, reverev, reverevî (zûzûka ji cihekî çûn)


alemci

heyvikvan (kesê ku heyvikan çêdike an jî wan li qubeyên mizgeftan dixe)


alenî

aşkere, aşîkar, diyar, liberçav, darîçav, pendî, penî, elenî


alerji

benim çiçeğe karşı alerjim var

şepelûr, lûr (gava ku yek tiştek bixwe û ew tişt lê neyê)


alerjik

alerjîk (tiştê ku bi alerjiyê ve têkil dar e)

alerjîk (kesê ku ji tiştekî an jî ji yekî re alerjiya wî heye)


alessabah

serê sibehê, sere sibehê li wî serî, li serê sibehê


aleste

meğer sokak kapısının önünde her şey hazır, her şey aleste imiş meğer


alev

pêt, rivîn, xurî, alav, gûrî, mêlîde, hevc, hurmêlî, mirmêl, peşqek

flama (alaya biçûk ku li serê riman dixin)


alev alev

kelandî, sincirandî, kirin agir pêketin, eynî sotikê agir e

yüzü alev alev yandığı halde elleri sop soğuktu


alev almak

gulp û pê ketin, mêlîde rabûn, xurî pê ketin, agir pê ketin

coşîn, coş û xiroş pê girtin, hêrs bûn, ketin heyecanê


alevlendirme

gurkirin, geşkirin, xweşkirin, hilkirin, gurîkirin


alevlendirmek

(agir) gurî kirin, gur kirin, geş kirin, xweş kirin, hil kirin

xweş kirin, geş kirin, li hev sor kirin, berî hev dan

çatışmayı alevlendirdi

siyaset alevlendi


alevlenmek

geş bûn, alav dan, hil bûn, geş bûn, pêt girtin

sorun gittikçe alevlendi

gözleri parladı


alevî

Alewî, Elewî (kesê ku pêgirê Alewîtiyê ye)


aleyhe dönmek

feleka (yekî) çep gerîn, feleka (yekî) ters gerîn


aleyhinde olmak

li hemberê (yekî) bûn, di eleniya (yekî) de bûn


aleyhinde söylemek

di eleniya (yekî) de xeber dan, di eleniya (yekî) de mijûl bûn, avêtin (yekî)


aleyhte konuşmak

paşgotîniya (yekî) kirin, gilî û gotin jê kirin, zema (yekî) kirin


aleyhte olmak

di hemberiya (yekî) de bûn, di eleniya (yekî) de bûn


aleykümselam

aleykümselam (xweşî li ser be), ev gotin li ser gotina selamuneley kum tê dayîn ku ew jî tê maneya xweşî, selamet li be


alfa

riwekeke ku li bakurê Afrikayê û îspanyayê hêşîn dibe û di çêkirina ben, kaxiz û xaliyan de tê bikaranîn


alfa ışınları

tîrêjên alfayê, yek ji tîrêjên ku ji maddeyên radyoaktif derdikeve


alfabe dışı

derî alfabeyê, tîpa ku di alfabeya neteweyekê de nîn e, wekî ku ö di alfabeya me de nîn e


alfabe sırası

rêza tîpan, a di alfabeyê de, rêza alfabeyê

rêza alfabetik, pergala ku ji bo wekheviyê lê tê rîayetkirin


algı

kevçiyê ku di berhevkirina şîrê heş heşê de tê bikaranîn


algılama

têgihîştin, têgihîn, bîrbirin, serwextbûn, îdraqkirin


algılamak

tê gihîştin, tê gihîn, bîr birin, serwext bûn, îdraq kirin


algılatmak

tê gihîştandin, bi ber xistin, serwext kirin


ali

wekî navê kesan di van biwêjan de derbas dibe


ali kıran baş kesen

Þêrê Alî: Ali kıran baş kesen misin?=ma tu bûyî Þêrê Alî? (ji bo kesên pir zordest, zorbaş)


alıcı bulmak

kirox dîtin, kiryar dîtin, bikir dîtin, muşterî dîtin


alıcı verici

pîra li axreta xwe poşmanbûyî (kesê ku tiştê ku bexşandiye lê poşman dibe)


alıcı yönetmeni

kameravan, kamereman (ji bo televizyonê)


alıcılık

bikirî, kiroxî, kiryarî, kirigerî, kiridarî, kiriyoxî, kirinoxî, xiridarî


alık

bomik, bodek, tat, tawtawe, gêjgêj, dehbelor, aqilsivik, xêvik, kawik, hişsivik, ebleh

alık değilim ya, elbet anlarım


alık alık bakmak

etrafına alık alık bakındı


alık salık

akrabaları alık salık kimselermiş


alıklaşmak

tat bûn, xêreve bûn, gêjeve bûn, bomikî bûn


alıklaştırmak

tat kirin, xêreve kirin, gêjeve kirin, bomikî kirin


alıkonulmak

hatin rawestandin, hatin sekinandin, hatin menkirin


alıkoymak

arkadaşım yemek için alıkoydu

amcam mütemadiyen ıstanbul'dan bahsederek babamı yemeğinden alıkoyuyordu

bu kitabı senin için alıkoymuş


alım satım

hayvan alım satımı


alimallah

bunu yaparsa alimallah yüzüne bakmam


alımcı

stîner (kesê ku li ser navê yekî deyn û dûyan distîne an jî qebûl dike)


alımlı çalımlı

givar û kibar,alfetûn, rewneqdar, şox û şeng, bedew, spehî


alın

kadının alnı geniş

güneşin alnında durma


alın teri dökmek

xwêdana eniyê rêtin, di ber de xwêdan rêtin, di ber de tehb û kêferat dîtin


alın çatısı

parmağıyla alnının çatısını işaret ediyordu


alinazik

balîcanê şeliqandî, babaqunûç, babaxenûç, alînazîk


alıngan

tîzek, ingirok, ingiroyî, xeydok, sûnik, dilmayî, dilgirtî


alınganlık

tîzektî, ingiroktî, ingiroyîtî, xeydoktî, dilmayîbûn, dilgirtîbûn


alinin külahını veliye, velinin külahını aliye giydirmek

Guhartoyeke alinin külâhını veliye velinin külahını aliye ters giydirmek.


kumê Celo dan serê Xelo, fesê Celo dan serê Xelo, yê Xelo dan serê Celo, kimê Elo dide serê Welo, yê Welo dide serê Elo


alınlık

şerafe, şewk (xişrên ku jin diavêjin pêşiya eniya xwe)


alınmak

xeyidîn, tîzikîn, engirîn, initîn, pingurîn, dil mayîn, dil girtin, dil kirin, dilê xwe ji (yekî) kirin, dil jê man, dilê (yekî) man

bakkaldan alınmış

hatin girtin, (ji bo tiştên ku bi dest tê xistin)

öğrencilerden alınan harçlar


alıntı

jêwergiran (peyva ku ji zimanekî din hatiye stendin)


alıntılama

jêgirtin, jêwergirtin, jêveguhastin, jêguhastin, îqtibaskirin


alıntılamak

jê girtin, jê wergirtin, jê veguhastin, jê guhastin, îqtibas kirin


alıp vereceği olmamak

onun benimle ne alıp vereceği olabilir?


alıp verememek

li hev par nekirin, li hev nekirin, bi hev re derbas nekirin


alivre

di erd de firotin (ji bo firotina tiştekî di erd de, ku hinek biha wî tê stendin, piştî ku berê xwe rakir wê teslîmî xwedî bê kirin)


alize

alîze (hin bayên ku li deryayên tropikal sal û dozdeh meh bi pergal diwezin)


alıç

dargivîj, givîj, gîjok, guhîj (Crataegus)

givîj, gîjok, guhîj (mêweya dargivîjê ya meyxweş)


alış veriş

danûstan, danûstendin, aleşt, kirin û firotin


alış verişi kesmek

têkilî jê birin, dan û stendina xwe jê birin


alışılmak

banîn, elimîn, hut bûn, ho bûn, fer bûn, hîn bûn, hîm bûn


alışkanlık etmek

ji xwe re kirin kurm, ji xwe re kirin xûy, ji xwe re kirin tebîet, ji xwe re kirin adet


alışkı

alışkı edinmişiz, öğleden sonra tombala oyunuyoruz


alışkın

hînbûyî, hut, hutbûyî, hobûyî, elimî, fêrbûyî


alışma

banîn, elimîn, mûtû, hînbûn, fêrîbûn, hoyîbûn, hutîbûn


alışmak

hîra bûn, banîn, hogir bûn, elimîn, hîn bûn, hînî (tiştekî) bûn, fêrî (tiştekî) bûn, hoyî (tiştekî) bûn, hutî (tiştekî) bûn, mûtiya xwe dan (yekî)

erken kalkmaya alışmış

fêr bûn, hînî (tiştekî) bûn, fêrî (tiştekî) bûn, lê rûniştin

havaya alıştık

çevreye alıştık

lê hatin, lê rûniştin, lê bi keys bûn, întibaq kirin, lê banîn

anahtar kilide alıştı

kurmê (tiştekî) kirin, kurmê (tiştekî) hatin yekî) (ji bo rew şa ku hînî tiştekî dibe û tim wî tiştî dixwaze)

sigaraya alıştı

ona bu kadar alıştığıma inanamıyorum

lê rûniştin (ji bo windakirina tesîra tiştekî)

dayağa alıştık

alışmış kudurmuştan beterdir


alıştırma

banandin, hînkirin, fêrkirin, ho kirin, hutkirin, elimandin


alıştırmak

banandin, hîn kirin, fêr kirin, ho kirin, hut kirin, elimandin, hogir kirin, hîra kirin

anahtarı kilide alıştırdı

hînî (tiştekî) kirin, hûyî (tiştekî) kirin


alkaloit

alkaloît (madeyên organîk ku taybetiyên wê dişibin alkaliyan)


alkış ağası

axayê çepikan (kesê ku ji bo ji padişah re li çepikan bixe, hatiye erkedarkirin)


alkış kopmak

bûn şirqîna çepikan, şîrqîn ji çepikan rabûn, şîrqîn ketin çepikan


alkış tutmak

li çepikan xistin, li çepikan dan, jê re li çepikan dan, jê re li çepikan xistin


alkışlamak

li çepikan dan, li çepikan xistin, çepik lê dan, çepik lê xistin


alkollü

bialkol, alkoldar (tiştê ku tê de alkol heye an jî, ji alkolê çêbûye)


Allah acısını unutturmasın

Xwedê derdan nîşan nedê, Xwedê ji vî derdî mezintir derd nîşanî (yekî) nede


Allah Allah

Allah Allah bu ağaç ne zaman çiçek açtı!


Allah aşkına

(tu) bi Xwedê bikî, bi xwaza (xaza) Xwedê, xaza xwedê, bi xêza Xwedê, tu bi qedrê Xwedê bikî, xatirê Xwedê, bi xatirê Xwedê bikî

Allah aşkına doğrusunu söyle.

Çekil karşımdan, Allah aşkına.


Allah bahtından güldürsün

Xwedê miradê (an jî mirazê) wê bike, Xwedê wê bi miradê wê şad bike, Xwedê bextê wê spî bike (ji bo keça ku dike bize wice)


Allah bana, ben de sana

ku Xwedê bide emê jî bidin te (ji bo dayîna deynan) (ku xwedê bide me em dê jî bidine te)


Allah belanı versin

Xwedê bela xwe bide te, Xwedê bela xwe bigihîne te ,Xwedê te nehêle, Xezaba xwedê li ser te be(allahın gazabı üzerine olsun)


Allah belâsını versin

Xwedê bela xwe bidê, li ser belaya xwe vebe, belaya (yekî) ji ber piyê (yekî) jê re bê


Allah bereket versin

Xwedê berekata xwe bikê, bereketa Xwe dê tê de be


Allah bilir

Xwedê zane, Xwedê zanibe, bi Xwedê ye, Xwezan, Xwezanî, Xwazan

ne zaman geleceği Allah bilir

Allah bilir, bu iş karışacağa benziyor


Allah bir dediğinden başka sözüne inanılmaz

ku got Xwedê yek e jê bawer bikin, weki din na, tenê ku dibêje Xwedê yek e, jê bawer dikim


Allah canını alsın

Xwedê canê (te) bistîne, Xwedê (te) bistîne, Xwedê ruhê (yekî) bistîne, Xwedê lê bixe


Allah cezasını vermesin

Xwedê jê re nehêle (nî vî bera, nîvî henek)


Allah dağına göre kar verir

Xwedê çiya dibîne berfê lê dibarîne, Xwedê li gora dilê (yekî) didê


Allah dokuzda verdiğini sekizde almaz

qeder çi be ew e, qedera ku li jor Xwedê kiribe li jêr betal nabe


Allah dört gözden ayırmasın

Xwedê dê û bav ji serî kêm neke, Xwedê ji dê û bav mehrûm neke


Allah düşmanıma vermesin

Xwedê neyne serê bavkuştiyê me, Xwedê neyne serê gurê serê çiya, Xwedê neyne serê neyarê me


Allah eksik etmesin

Xwedê (yekî) ji serê (yekî) kêm neke, Xwedê kêmasiya (yekî) nede

Xwedê kêmasiya (yekî) nede (ji bo malavatiyê)


Allah eksikliğini göstermesin

Xwedê kêmahi yê nede, Xwedê zêde bike, ji serê me zê de ye

Allah eksikliğini göstermesin ama, ekmekler pek siyah


Allah emeklerini eline vermesin

Xwedê ked û kuspa (yekî) ji nisîbê (yekî) nebe, Xwedê ked û heda (yekî) beredayî nebe


Allah göstermesin

Xwedê nîşan nede, Xwedê nîşanî (yekî) nede, Xwedê neke


Allah Halil İbrahim bereketi versin

Xwedê bereketa Xelîl Îbrahîm bide, bereketa Xelîl Îbrahîm tê de be, Xwedê destê te bi ba û baran bike, bereketa Xwedê tê de be.


Allah hayırlı etsin

Xwedê bi xêr bigerîne, li ser xêrê be, bi xêr û xweşî be


Allah iki iyilikten birisini versin

Xwedê ji du deriyan deriyekî lê veke, kîjan xêr e Xwedê wî pê re bike (ji bo nexweşên giran tê gotin)


Allah için

ji bo Xwedê, ji bona Xwe dê, hawayê Xwedê, weka Xwedê, heqa Xwedê, ji xêra Xwedê re, bi xatirê xwedê

Allah için, güzel konuşuyor


Allah işini rast getirsin

Xwedê tevî kare te be, Xwedê kare te li hev bîne, Xwedê tev îşê te be


Allah kabul etsin

Xwedê qebûl bike, Xwedê bi xêr bigerîne, Xwedê bibe qebûlê


Allah kahretsin

Xwedê qehra xwe lê bike, Xwedê qehr û xezeba xwe lê bike


Allah kazadan belâdan saklasın

Xwedê ji qeza û belayê muhafîze bike, di binê hifz û muhafizeya Xwedê de be


Allah kısmet ederse

Xwedê bike qismet, Xwe dê li hev bîne, îzna Xwedê pê hebe, Xwedê hez bike


Allah korusun

Xwedê bistrîne, Xwedê xweyî bike, Xwe dê muhafize bike


Allah manda şifalığı versin

(ji bo kesên ku pir nan dixwin an jî hêdî nan dixwin, bi awayekî henekî tê gotin)


Allah mübarek etsin

Xwedê mübarek bike (bi awayekî tinazî, ji bo tiştê ku nayê pejirandin tê gotin)


Allah müstahakkını verir

Xwedê çiya dibîne berfê lê dibarîne (an jî dide serê)


Allah rızası için

Allah rızası için artık sus

ben ona Allah rızası için, on gün baktım


Allah sağ eli sol ele muhtaç etmesin

Binêre Allah sağ gözü sol göze muhtaç etmesin.


Allah sağ gözü sol göze muhtaç etmesin

Xwedê me ji qeweta gavan û ronaya çavan neke, Xwedê çavê me nede destê tu kesî, Xwedê me muhtacı nemerdan neke


Allah selâmet versin

Xwedê selametiyê bide (di şûna Xwedê ji qeza û be layê muhafize bike de)

Xwedê li (yekî) bê rehmê, Xwedê alîkariyê bi (yekî) bike (duayê ji bo kesên ku di rêwîtiyeke zor û zehmet de ne)

Xwedê rihetiyê bide (yekî), Xwedê selametiyê bide (yekî) (gava ku xizm û lêzimên li cihên dûr tên bibîra nîn, tê gotin)

Allah selâmet versin, Ahmet'in bu işe aklı

kêfa te, tu zanî, de tu zanî (di van wateyan de jî tê bikaranîn)


Allah senden razı olsun

Xwedê ji te razî be, Xwedê ji te xweş be


Allah seni inandırsın

Xwedê heq şahid e, baweriya te hebe ji Xwedê, Xwedê wekîl


Allah son gürlüğü versin

dawiya emrê (yekî) bi xêr be, Xwedê (yekî) neke nav dest û piyan (ji bo kesên pîr û kal tê gotin)


Allah sonunu hayır etsin

Xwedê dawiya vî (tiştî) bi xêr bigerîne, dawiya wî (tiştî) bi xêr be


Allah taksiratını affetsin

Xwedê ef û mexfuret bike, Xwedê (yekî) efü bike, cihê ku herê Xwedê (yekî) nede şermê (ji bo miriyan)


Allah tamamına eriştirsin

bê qeza û bela Xwedê vî (tiştî) bibe serî, Xwedê miyaser bike


Allah tekrarına erdirsin

Xwedê van rojan careke din bi wê bide dîtin


Allah var

Xwedê heye, Xwedayê (yekî) li seriya me ye

Allah var, böyle bir işi o yapmaz


Allah vere de

Allah vere de, yağmur yağmasa!


Allah vermesin

Allah vermesin, gitse yandım


Allah versin

Xwedê bide, Xwedê karê (yekî) li hev bîne

Xwedê bide (ji bo qe wirandina parsekan)


Allah yarattı dememek

têra dilê (yekî) danê, hed û nîvê (yekî) da nê, hemtirka (yekî) danîn, golikê soro te çi xwariye (ji bo ku bi awayekî xedar li yekî tê xistin)


Allah yazdı ise bozsun

qedera ku Xwedê nivisandiye bila betal bike


Allah ziyade etsin

Xwedê zêde bike, Xwedê bereketa xwe têkê, me kêm kir Xwedê zêde bike (piştî xwarinê tê gotin)


Allah övmüş de yaratmış

milyaket li berê rû niştiye û xweşik xweşik çêkiriye (ji bo kesên xweşik tê gotin)


Allah şahidim olsun

Xwedê heq şahid e, Xwedê wekîl be, Ella wekÎl, Ellah wekîl


Allah şifalar versin

Xwedê şîfaya xêrê jê re bişîne, Xwedê lê bê rehmê


Allaha bir can borcu var

ji kula felekê pê ve tiştek lê tune, mirin tenê lê kêm e


allaha emanet

Allaha emanet, iyi çocuktur


allaha ısmarladık

emanetî Xwedê be (an jî emanetî Xwedê bin), Xwa hafiz


allaha yalvar

ji Xwedê bixwaze, lavahiyan ji Xwedê bike


allaha şükür

sed hezar bar şikur ji xwe dê re, sed hezar car şikur ji Xwedê re, hemd ji Xwedê re, hemdê Xweda şikur, şabaş ji Xwedê re


Allah'ın adamı

budelayê Xwedê, feqîrê Xwedê, ev dalê Xwedê


Allah'ın cezası

belaya Xwedê (ji bo kesên netebt ku wekî teniya bidon bi mirovan ve dizeliqin)


Allah'ın gazabı

xezeba Xwedê (ji bo tiştê ku mirovan zivêr û tengav dike)


Allah'ın günü

bu adam Allahın günü burda


Allah'ın hikmeti

Allahın hikmeti, kayanın içinde kocaman bir ağaç bitmiş


Allahın işine bak

tu li îşê Xwedê binêre, tu li hikmeta Xwedê binêre


Allah'ın kulu

burada yol gösterecek Allahın kulu yok mu


allahını seversen

tu xwedê, tu Xwedayê xwe bihebînî, tu bi Xwedê bikî, tu bi Xwedayê xwe bikî


allahlık

bu adam allahlığın biri, elinden bir şey gelmiyor


allahtan

yağmur başladı, Allahtan şemsiyemi yanıma almışım

gözleri Allahtan sürmeli


Allahtan umut kesilmez

hêvî ji Xwedê nayê birîn (bi piranî ji bo nexweşên giran tê gotin ku, di wateya dibe ku baş bibe de ye)


allak

bêhawe, xapînok (kesê ku li ser gotina xwe namîne)


allak bullak etmek

ser û binê hev kirin, serobino kirin, tevî hev kirin, berî nava hev dan, kirin kafir keratî

li hev û din qelaptin, li hev û din qulipandin (ji bo mêjî, hiş)


allak bullak olmak

ser û binê hev bûn, serobino bûn, tevî hev bûn, ketin nava hev, bûn kafir keratî

kötü haberî alınca allak bullak oldu


allamak

xemilandin, arastin, kokandin, cin cilandin (ev peyv di biwêja allamak pullamak de dibuhire)


allegretto

alegreto (dide nîşan ku parçeyeke muzîkê ji alegroyê girantir tê jendin)


allem

bi dorê ketin, di biwêja allem etmek kallem etmek de dibihure, ku tê wateya ji bo helkirina tiştekî serîdana li hertiştê ko neyî

allem etti kallem etti kadının parasını aldı


allık

sorav, algûne (boyaxa sor a ku jin di dêmên xwe didin)


almamazlık

almamazlık ederse ne yapalım


alman gümüşü

mayşor (pêkhatiyeke ji çînko, sifir û nîkel ku dişibe zîv)


alman papatyası

cureyeke beybûnê ye ku li naverasta Ewrûpayê hêşîn dibe (Anthe mis mobilis)


almancı

Almanvanî (karkerên Tirk û Kurd ku li Almanyayê dixebitin)


alemin ağzı torba değil ki büzesin

deve xelkê ne doxîna mirovan e, devê xelkê ne doxîna diya me ye ku em girê bidin


alnı açık yüzü ak

rûyê (yekî) spî, eniya (yekî) bilind e, rûyê (wî) spî û eniya (wî) hildayî ye, enî tîlak û rû spî


alnına kara sürmek

leke li (yekî) xistin, lê kedar kirin (ji bo rewşa kese ku vî tiştî heq nekiriye)


alnında yazılmış olmak

li eniya (yekî) nivisandî bûn, di qedera (yekî) de nivisandî bûn


alnından öpmek

nîtika eniya (yekî) maç kirin, çavê (yekî) maç kirin (birinin)


alnını karışlamak

eniya (yekî) bi bi hostan pîvan, a nemayî anîn serê (yekî)


alnının akı ile

bi rûyekî rûspî, bi rûyî spî, bi serbilindayî, bi eniya hildayî

alnımızın akı ile bu işten çıktık

alnımızın akı ile bu işten çıktık


alnının kara yazısı

alnının kara yazısı böyle


alt cins

jêrecure (cureya jêr, cureya duye mîn a ku di nav cureyekê de hatiye qetan din)


alt damak

arika dev a jêrîn, esmanê dev a jêrîn, kama dev a jêrîn


alt familya

jêrefamîle (di nav famîleyekê de famîleya jêr ku hatiye cihêkirin).


alt hava yuvarı

tebeqeya jêr a atmosfere (ku qalindiya wê


alt sınıf

jêreçîn, bineçîn (çîna jêrîn, çîna pi leya duyemîn ku di nav çînekê de hatiye veqetandin)


alt takım

binetîp, binetîm (taxima jêrîn, ta xima pileya duyemîn ku di nav taximekê de hatiye veqetandin)


alt tarafı

alt yanı bir milyonluk kitap


alt tür

jêrecure (cureya jêrîn, cureya pileya duyemîn ku di nav cureyekê de hatiye veqetandin)


alt yanı çıkmaz sokak

dûrika wê dûr e (ji bo tiştekî ku bi encambûna wê dûr e


alt yazı

binnivîs, binwêne, jêrenivîs (nivîsa ku li bin wêneyan tê nivisîn)

jêrenivîs (nivîsa ku li binê fîlman tê nivisandin)


alt yazılamak

binnivîs nivîsandin, jêrenivîs nivisandin


alt çene

cêlefek, çelefik, gerefek, jêreçen, çeneya jêrîn, alçen


alt çene kemiği

hestiyê cêlefekê, hestiyê çena jêrîn, hestiyê jê reçeneyê


alt üst böreği

cureyek börek e ku pêşî rûyekî bi dû re jî rûyê din tê sorkirin


alt üst etmek

jêrejor kirin, berevajî kirin (ji bo rûyê tiştekî ku biqelêbin aliyê dinê)

gözlemeyi alt üst etti

berî nava hev (û din) dan, li hev qelaptin, li nav hev xistin

erzaklarımızı alt üst ettiler

ser û binê hev kirin, serûbin kirin, serobin kirin, serobino kirin

deprem köyü alt üst etti


alt şube

jêreliq, bineşax (şaxa jêrîn, liqa pi leya duyemîn ku di nav liqeyekê de hatiye veqetandin)


altes

navnasê (inwanê) rûmetê ku didin prens û prensesan


altı karış

beberuhi çar bihost û nîv, bejnbihost (ji bo kesê pir kin ku bi awaye kî henekî jê re tê gotin)


altı kaval üstü şişhane

serî şarîn e, binî behrin e (ji bo kincan)


altı okka etmek

bi çengurê (yekî) girtin, bi çepilê (yekî) girtin


altı parmak

zirtilî, şeşo, şeştilî, şeşpêçî (kesê ku di dest an jî piyê wî de şeş tiliyên wî hene)

heftreng (kine û bergên bûkan ku ji vî qumaşî çêdikin)


altı yaş olmak

(bir işin) tê de dek û dolab hebûn (ji bo karekî ku tê de fen û fût he ne)


altılı

altılı şamdan

şeşmend (di leyza domino û iskambile de kaxiz an jî pûlê ku reqema şeş li serê ye)

şeşane (di edebiyata dî wanê de helbesta ku her benda we ji şeş rêzan tê pê)


altılık

şeşanî, şeşene, şeşek, şeş libî (tiştê ku ji şeş heban hatiye pê)

altılık kasa


altın

altın saat

zêr (ji bo tiştên ku wesfen wan baş e, hejan e)

altın gibi adam


altın adı pul oldu, kız adı dul oldu

Guhartoyeke altın adı pul oldu kız adı dul oldu.


altın babası

arê zêran jê çêdibe (ji bo kesen ku pir zengin e)


altın bilezik

nanê pehtî (ji bo pîşe û meslekê ku jê pere tê)

marangozlük altın bileziktir


altın kaplamak

tamzêrî kirin, zêrhelî kirin, zêr kil kirin, avzêrî kirin


altın kaplamalı

tamzêrî, zêrhelî, zêrkilkirî, av zêrkirî


altın kesiği

zêrê paqij ku ji erdê mîna kulçe derdikeve


altın küpü

kûpê zêran (kesê ku mal û pereyan dide hev, zengîn)


altın leğene kan kusmak

kesê ku di nav hebûnê de tengasî û nexweşînê dikişine, di nav hebûnê de tunebûn jîyîn


altın oluk

xercî, sîm û gulavdûnên li ser qûmaşê hevrîşim


altın top

greyfurt, dara greyfurt (Citrus decumana)


altın topu

topikî (ji bo zarokên gingirî ku hî na li ber hembêzê ne)


altın tutsa toprak olur

destê xwe diavêje zêr di dest de dibe xwelî, zêr di dest de dibe paxer


altın yıl dönümü

salvegera zêrîn (jin û mêrên ku bi hev re .. salî li dû xwe dihêlin)


altın yumurtlayan tavuk

dewleta (yekî) dirêse, hêka (yekî) duzerik e


altın çağ

geçen sene onun altın çağıydı


altına etmek

bi xwe de rîn, bi xwe de kirin, nava derpê tije kirin, di binê xwe de berdan

bi xwe de kirin, bi binê xwe de berdan (ji bo mîz kirinê)


altından girip üstünden çıkmak

ji binî de ketinê heta serî safî kirin, lê xistin ji binî heta serî winda kirin (ji bo xerckirina serwetekê)

babasından kalan servetin altından girip üstünden çıkmıştı


altından kalkamamak

bu işin altından kolay kolay kalkamaz

ji heqê wê derneketin, ji qewe tê der bûn (ji bo nekarîna parastina tiştekî)

altında kalkamayacağı suçlamalar ileri sürdüler


altından kalkmak

ji heqê (tiştekî) derketin, ji binê (tiştekî) derketin


altını ıslatmak

binê xwe şil kirin, mîz tê de nesekinîn, (mîz) berdan, bi xwe de berdan, çemek berdan, şetek berdan


altını pisletmek

binê xwe tije kirin, torbe tije kirin, derpê tije kirin


altını çizmek

bal kişandin serê, amaje kirin (ji bo xuyakirina ramanekê)


altını üstüne getirmek

berî nava hev (û din) dan (gava mirov bi gotin an jî bi kirinên xwe derdorê berî hev dide)

ser û bin kirin, li nava hev xistin (gava mirov li tiştekî digere)


altıpatlar

şeşderb, şeşar, şeşagir, şeşxur, şeşgule, şeşxane (demançeya ku şeş heb fişekan dixwe)


altız

şeşwîk (şeş zarokên ku ji diyekê bi hev re tên dinyayê)


altışar

şeşeşeş, şeşoşeşo, şeş û şeş


altlı üstlü

altlı üstlü oturuyorlar


altlık

bardak altlığı


altmış

şêst (şeş caran deh, ji pêncî û nehan yek zêde)


altmış altı

şêst û şeş (cureyeke leyza iskambilê ye ku bi dîtina hejmara şêst û şeşan tê qezenckirin)


altmış dörtlük

şêstûçarî (notaya ku nirxa wê ji şêst û çaran yek e (mûzîk)


altmışlık

şêstanî, şêst libî (tiştê ku tê de şêst lib heye)

altmışlık paket

şêst salî (kesê ku jî û temenê wî şêst e)


altta kalanın canı çıksın

her kes bila li çareya serê xwe binêre, her kes û zerara xwe


altta yok üstte yok

li serê ne starek û ne jî tiştek, xizan, belengaz


alttan almak

nerm dan ber (yekî), hûr dan ber (yekî), bi zimanê xweş bi dora (yekî) ketin, bi nermikayî bi dora (yekî) ketin


alttan yemek

li nexweşxaneya xwarina tam ku didin nexweşên bêparêz (ku parêz nakin)


alâgarson

alagarson (porê jinan ku di şeklê porê mêran de hatiye jêkirin)


alâka çekmek

bala (yekî) kişandin, dêhna (yekî) kişandin, bal kişandin ser xwe


alâkalanmak

bala (yekî) kişandin, dêhna (yekî) kişandin


alâkart

alakart (xwarina ku ji lîsteya xwarinan tê bijartin û hesabê wê cihê tê kirin, dijraberê tabldot)

ji lîsteya xwarinan, bi nişmîtî xwarin xwestin


alâkasızlık

bêpêwendîtî, bêeleqetî alâkok dilmeyî, hêka dilmeyî


alâkayı kesmek

têkiliya xwe jê birîn, eleqeya xwe jê birîn, peywendiya xwe jê birîn


alâmet

tebaret (ii bo tiştên mezin û girs dema ku mirov çav bi wan dikeve ji xwe re diheyire)


alâmetifarika

marka (markaya li ser malên bazirganiyê)


alçak

Alçak boylu bir adam.


alçak dağları ben yarattım demek

pif kirin esmanan, nîsk li esmanan tov kirin, şûr simbhelê (yekî) nebirîn


alçak ses

alçak ön çıkışlı


alçalmak

daketin, nizm bûn, xwe danîn, xwe nizm kirin

kuş bir yükselip bir alçalıyordu

uçak alçalmak üzere

bu kadar da alçalmam

rûniştin, çûn xwarê (ji bo rûniştina erdê)


alçaltmak

adamı bu kadar da alçaltma


alçıcı

kuştekar, karkerê ku dîwar û esraxan bi cilsê digire)


alçılamak

cils kirin, cas kirin, gêç kirin, kuşte kirin


alçılanmak

hatin cilskirin, hatin caskirin, hatin kuştekirin


alçılı su

alçılı bacak


alümin

alumîn, aluminyûm oksît ku tozekî spî ye û di avê de nabişive, di


alüminyum

bafon, fafon, elemyon, aluminyûm, elementeke kimyewî.


ama ne

ama ne film!

ama ne kılık


amabile

amabile (dide nîşan ku parçeyeke muzîkê wê xweşik û şîrîn bê jendin)


aman bulmak

filitîn, xelas bûn, reha bûn, rizgar bûn


aman dedirtmek

galiba bu sene soğuklar amana getirecek


aman derim!

evi satacakmışsın, aman derim


aman vermemek

sivrisinekler gece gündüz bize aman vermiyordu


amansızca

stemkarane, bi stemkarî, bi xedarî, bi zalimî


amaç edinmek

ji xwe re kirin armanc, ji xwe re kirin mexsed, ji xwe re kirin mebest


amaçlamak

kirin armanc, kirin mebest, kirin mexsed


amaçlanmak

hatin armanckirin, hatin mebestkirin, hatin mexsedkirin


amaçlı

mebestdar, armancdar, biarmanc, bimebest, bimexsed, bixaye, xayedar


amaçlılık

mebestdarî, armancdarî, bimexsedî, xayedarî


amaçsızlık

bêmebestî, bêarmancî, bêmexsedî, bêxayetî


ambale etmek

neşixulîna otomobile ji ber gazdana zêde


ambargo koymak

ambargo danîn ser (tiştekî) (ji bo qedexekirî na çûna keştiyan ji benderê)

silahlara ambargo koymak istiyorlar

desteser kirin (a malekî) ambargoyuyu kaldırmak=ambargo hilanîn, ambargo rakirin


amber

ember (madeya ku ji zikê masiyê bi navê ember tê derxistin, ku bêhndar û gewr e)


amberbu

cureyek birinc e ku gava tê pehtin bêhneke xweş jê difûre û hebên wê gir in


amcazade

pismam, kurap, kurmam (ji bo zariyên kurîn ê apê)

keçmam, dotmam, qîzap, keçap (ji bo zariyên keçîn ê apê)


ameliye

petrol arama ameliyesi


amelî

karbirdî,kardarî, karvanî, emelî, pratîk

amelî bir çare


amerikanca

Amerikankî (devoka Ingilîzkî ya li Amerîkayê tê axaftin)


amerikanist

Amerikanîst (zanyarê ku bi dîrok û çanda Amerikayê bilî dibe)


ametal

ametal (elementên ne metal, mîna klor, fosfor û oksijene)


amfibi

bejavî, amfibî (amyara ku hem li bejahiyê û hem jî di avê de dikare bigere)


amfibyumlar

famîleya amfîbyûman (ku beq û qurnewêlk dikevinê)


amfiteatr

amfîtiyatro (salona ku rûniştekên wê ber bi paş ve bilind in)

amfîtiyatro (di heyamên Yewnan û Romayiyan de şanoya servekirî, ya li rastê)


amfora

cêrê du çemil, binî zirav, gewrî zirav û nav jî fireh û gilover e


cami ne kadar büyük olsa imam gene bildiğini okur


amipler

koma amîpan (candarên ji taxima yekşaneyiyan)


amipli

amipli dizanteri


amiri ita

kesê ku dikare ferman bike ku hejmaryar pere bide


amitoz

amitoz (zêdebûna hin bakteriyan biriya şaneyan ango hucreyan)


amiyane

amiyane söz


amnezi

amnezî (windakirina hiş, windakirina bîrê)


amonyak

amonyak (ava ku amonyak tê de hatiye bişaftin)


amorti

amortî (tehwila ku bi tevayî tê dayîn û faîza wê tê birin)

amortî (di piyan goyê de pereye ku bi qasî buhayê bilêtê tê dayîn)

biletime amorti çıktı


amortisman

amortisman (para ku ji kara salekê ji ber maşîna malên neguhêzbar hatiye terxankirin)

amortisman (ji bo ku faîza neşixule, di carekê de dayîna teh wîlê)


amortisör

amortîsor (pergala ku heja ere beyekê tine asta herî hindik)


ampirik

ampirik (tiştê ku xwe napêre teoriyî, lê xwe dispêre ezmûn û raçaviyê)


ampul

ampûl (tûpa cam a ku tê de dermanê şile tê de heye)


ampütasyon

ampûtasyon, jêkirin û derxistina organekê

ampûtasyon (ji tevahi yekê jêkirina parçayekê an ji qetandina wê)


amyant

amyant (asbesteke spî ku xweş tê tewandin û li ber agir li ber xwe dide)


ana avrat düz gitmek

dê û jin kirin pereyekî, dê û jin û xwişk tev dan ser hev


ana baba

dê û bav baba bir ji dê û ba vekî, ji eynî dê û bavî, dê û bav yek e, (xwişk û birayên ku ji dê û bavekî ne)


ana baba yavrusu

delaliyê dê û bavan, şirinê berdilê dê û bavan, ezîzê ber dilê dê û bavan


ana bir, baba ayrı

dê (an jî diya wan) yek, bavên wan cihê ye


ana dil

zimanê make (zimanê ku zimanên din an jî zarava jê peyde bûne)


ana dili

zimanê maderî, zimanê zikmakî, zimanê bavkalan

ana dilimiz Kürtçedir


ana duvar

dîwarê mezin (dîwarê stûr î derve ê çarmedorê a vahiyekê)


ana gibi yâr olmaz, bağdat gibi diyar olmaz

tu kes bi qandî dê li ser mirov naşewite


ana kapı

deriyê mezin (deriyê herî mezin ê ava hiyekê ku mirov tê re dikeve hundir)


ana kent

makebajar, metropol (bajarê herî girîng ê herîmekö an jî dewletekê)

makebajar, metropol (bajarê mezin, bajarek ji bajarin mezin)


ana kitap

pirtûka sereke, kitêba sereke (pirtûka bingehîn ku di warekî zanistî de hatiye nivisandin)


ana kızına taht kurar, kız bahtı kocadan arar

menêrin li textê qîzê, binêrin li bextê wê


ana kuzusu

delaliyê dê, delalîkê ber dilê dayikê, ezîzê berdilê dê (ji bo kesên ku kar û tiştên zor bi wan nabe)


ana mal

sermaye (ji bo sazkirina karekî bazirganî sermaye û hemû tiştên ku çi çaxa mirov bixwaze bikaribe bike pere)


ana malcı

sermayedar, kapitalîst (kesê xwediyê amrazên hilberînê)

sermayedar, kapitalîst (kesi ku pergala sermayedariyê diecibîne, diparize


ana rahmine düşmek

ketin zikê diya xwe, ketin hernia diya xwe, pê bihurîn


ana saat

saeta sereke (li rasatxaneyê an jî saziyekê, demjmira ku hemû yên din li gorî wê tên eyarkirin)


ana sanlı

kesê ku bernavê (paşnavê) xwe ji aliyê dê ve distîhe


ana sav

ramana sereke (ramana ku zêde tê parastin)


ana sınıfı

pola destpêkî (pola ku zarokên pênc salî ji bo dibistana seretayî amade dike)


ana vatan

war, welat (cihê ku tiştek cara pêşîn lê hatiyê xwedîkirin, lê hatiye dîtin)

tütünün ana vatanı Amerika'dır


ana yön

bereka sereke, layê sereke, hêla se reta (ku ev in bakur, başûr, rojhilat û roja va)


anabolizma

xunaftin, gewrandin, ferikandin, anabolîzm, xunifandin


anadan doğma

wekî ku ji diya xwe bûbe, tazî, şilfî tazî


anadan doğmuşa dönmek

hê ji diya xwe bûn, wekî ku hê nû (yek) ji diya xwe bûn


anaerobik

anaerobîk (tiştê ku li cihê bêoksîjen dikare bijî, hêşîn bibe)


anafor

tiştê ku bêked û hed û bi awayekî nelirê hatiye bidestxistin (argo)


anafora kaptırma

îmkan dana yekî ku ji tiştekê sûd wergire


anaforcu

kedxwar, kesê ku li dû ked û kispa bêked û nelirê ye (argo)


anaforculuk

kedxwarî, li dûbûna kispa hiked û nelirê


anaforlamak

kisp û qezenca biked û nelirê bi dest xistin


anahtar vermek

rive kirin (ji bo ku di tiyatroya talûatê de kesê komîk karibe nukteyan bike)


anahtarcı

kilîdger, kilîlger, mifteger (i ku kilîdan çidike)

kilîdsaz, kilîlsaz, miftesaz (tamîrkerî kilîdan, kesi ku kilîdan tamîr dike)

kesi ku bi kilîdan derî, kase û tiş tên wisa vedike û diziyî dike (argo)


anahtarı beline takmak

kilîd kirin ber pişta xwe, nifte kirin ber pişta xwe


anakronizm

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


analık

dayî, dayikî (jina ku wekî dê tê dîtin û giramî jê re tê nîşandan)


analiz

dahûran, dewiyan, hûrnirîn, hûrkarî, hûrbînî, tehlîl, analîz


analiz etmek

dewiyan din, dahûrandin, tehlîl kirin, analîz kirin


anam!

denglêkirina bêteklîf li her kesî, çi mêr çi jin, çi zarok çi mezin


ananasgiller

famîleya ananasan (ku nimûneya wan ananas e) (botanîk)


anane

gerdîş, kevneşop, kevnetore, nirît, bastan


ananet

nemêr (mêrê ku nikare here ser cihê xwe, ê ku batiyê wî ranabe)


ananevî

gerdîşî, bastaneyî, kevnetoreyî, kevneşopî, bastanî


ananın ak sütü gibi helâl olsun

li te xweşî helal be wekî şîrê diya te, li te xwe şî helal be wekî şîrê spî yê diya te, wekî şî rê pêsîra diya te li te xweşî helal be


anarşist

anarşîst (tiştê ku bi anarşiyê ve têkildar e)


anası ağlamak

stêrk bi roj di ber (tiştekî) de dîtin, di ber de stêrk bi roj dîtin


anası kılıklı

hir dê ye, diya xwe bi nefs e (kesê ku ji her aliyî ve dişibe diya xwe)


anası turp babası şalgam

Guhartoyeke anası turp babası şalgam soğan.


anası yerinde

di şûna diya wî de ye (ji bo jina pîr ku bi xortekî re dide û distîne an jî pê re zewiciye)


anasına avradına sövmek

çâre dê û jinên (yekî) kirin, dê û jina (yekî) kirin pereyek


anasına bak kızını al, kenarına bak bezini al


anasından doğduğuna bin pişman

poş man e ku ji diya xwe bûye, tu dibêjî qey Xwedê (yekî) li ber beravê daye (ji bo keşi tiral û xwerenedîk e)

poşman e ku ji diya xwe bûye (ji bo kesê ku ji canê xwe aciz e)


anasından doğduğuna pişman etmek

kirin ku (yek) poşman bibe ji diya xwe bûye, kirin ku şîrê çilîtiyê di pozê (yekî) de derê, şîrê çilîtiya diya (yekî) di pozê (yekî) de derketin


anasını ağlatmak

bavê (yekî) şewitandin, kirin ku diya (yekî) lawo bike, qûş li diya (yekî) qetandin

kim ona yan bakarsa, anasını ağlatırım


anasını bellemek

di diya mezinê (yekî) çove kirin, çawayî diya (yekî) kirin, çove kirin (yekî) (argo)


anasını satayım

ku der zirav e bila di wir de biqete, me jixwe dayê na vê, ha li saqê ha li qirikê


anasının ipini satmış

bi diya xwe re ne rast e, sibeh û êvar jê re tune, bêesl, bêhawa


anasının kızı

ne qîza wê dê ye (ji bo keça ku kurm û xû yên diya xwe hilaniye)


anasından emdiği sütü burnundan getirmek

çi ji diya xwe mêtibe ji pozê (difinê) yekî anîn


anatomi

anatomî (zanista ku binyata mirov, ajel û riwekan û her wisa têkiliya organan ên bi hev re vedikole)

anatomî (tiştê ku di çêbûna tiştekî de tê ber çav)

Toplumun anatomisi.


anatomist

anatomîzan, anatomîst (zanyarê ku bi anatomiyê bilî dibe)


anayasa

şahdestûr,makeqanûn, qanûna bingehîn, qanûna hîmî, zagona bingehî, qanûnê esasî, qanûna eslî


anayasacı

makeqanûnparêz (kesê ku qa nûna bingehîn diparêze)

makeqanûn zan (kesê ku li ser qanûna bingehîn ders dide)


anaç

iki anaç kız baş başa konuşuyordu


andantino

andantino, ji andanteyê hîn siviktir, livdartir


andavallı

(kesê) bomikî, baleyî, hişsivikî, bûdelayî, debangî


andaç

(di rewşa piraniyê de) bîrewerî, xatirat


andırışmak

sewab pê ketin, bi bîrê xistin, anîn bîra (yekî)


andırmak

dirûvê (tiştekî) pê ketin, sewabê (yekî) pê ketin, derbê (yekî) dan


anele

helqeyeke hesin ku di keştiyan de di her celeb karî de tê bikaranîn


angaje etmek

(bi gotin an jî nivîsê yek) girê dan, teahût kirin, angaje kirin


angaryacı

suxrevan, suxrekêş (kesê ku bêheq bi yekî kar dide kirin)


angıç

caxîn ku li kelek û dora firxûn û kaşke yan tê xistin ji bo kişandina ka û sapên zêde


anglikan

Anglîkan (kesê ku ji aliyê olî ve pêgirtiyê dêra ingiliz e)


anglikanizm

Anglîkanîzm (aqîdeya ku dêra Îngilîz pê girtiye)


anglosakson

Anglosakson (navê ku li êlên ji nîjada germen tê kirin ku di sedsa la V û VI de Brîtanyaya mezin dagir kirîbûn)

Anglosakson (kesi ku zimanê wî yê maderî îngilîzî ye)

Anglosakson (tiştê ku xweserî Îngilîzan e)

Anglosakson eğitimi


anha minha

Ji erebî عنها û erebî منها.

Bu ev anha minha 2 milyar eder.


ani

nişkav, nişkê, gavişkî, xaftila, tafde, xirp


anı

bîrewerî, yadaşt, bîrhat, bîranîn, bîrayî, xatira

anılarını yazmaya başlamış

bîrewerî, yadaşt, bîrhat, bîranîn, xatira


aniden

ji nişka ve, ji yek ve de, ji hindav de, gavişkî, ji xaftila, nagah, ji nedî ve, nagihanî, ji xafil de, ji taf de, xirp, lepira, ji cih de


animato

anîmato (dide nîşan ku parçeyek bi awayekî sivik tê jendin)


animizm

candarîtî, ruhberîtî, giyanwerîtî, anîmîzm


anıtkabir

gora ku ji bo şexsiyetin dîrokî hatiye çikirin


anıtlaşmak

bîrdarî bûn (ji bo tiştin ku dibin wekî bîrdariyan)

bîrdarî bûn, bûn abîde (ji bo kesin ku dikevin rewşeke wisa, ku bi awayekî giramgirî tine bibîra nîn)


anız

pirêze, firêze, xozan (zeviya ku piştî dirûna debrê nehatiye cotkirin)


anızlık

xozan (zeviya ku pirêzeyên wî ne hatine rakirin)


anıştırmak

xirpxirp kirin, xirpxirpandin (tiştek bi awayekî sergirtî vegotin)


anlam bilimi

watenasî, watezanî, semantîk (zanista ku zimên ji hêla wateyê ve vedi kole)


anlama

têgihîştin, sehkirin, fehmkirin, fêm kirin


anlamazlıktan gelmek

xwe li nezaniyê danîn, xwe li xamiyê danîn


anlamına gelmek

hatin wateya (tiştekî), hatin (wê) maneyê, mane jê çûn


anlamlandırmak

watedar kirin, manidar kirin, bi wate kirin, bi mane kirin


anlata anlata bitirememek

hema karê (yekî) ew bûn behsa (derekê) kirin


anlatım bilimi

lêgerîna wêjeyî ya ku azînên şiwazî vedikole, stilistîk


anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zurna az

^ji dînan re li defê bixe ji jîran re serê xwe bihejînin, ji jîran re serê xwe bihejîne ji dînan re li def û zirneyê bixe


anlayış

têgihîn (awayê jêfêmkirinê, awa yê jê sehkirinê)


anlayış göstermek

lütfen anlayış gösterin


anlayışlı

fehma, berfehm, fehmber, fehmdar, famdar, fehmker, têgihîştî, bîrbir, bîrewer, fehmkûr


anlayışlılık

fehmatî, berfehmî, fehmberî, fehmdarî, fehmkerî, têgihanî, birbirî, bîreweratî, fehmkurî


anlayışsız

nefehma, fehmkor, fêmkor, bê fehm, tênegihîştî


anlayışsızlık

nefehmî, fehmkorî, bêfehmî, tênegihîştîbûn


anlaşıldı vehbinin kerrakesi

hela (tiştekî) kirin, binê (tiştekî) derxistin, (tiştek) eseyî kirin


anlaşılmak

hatin fêmkirin, hatin têgihîştin, hatin sehkirin

aşkere bûn, diyar bûn, kifş bûn, xuya bûn

anlaşılan

anlaşılan uçak gidecek


anlaşmazlık

dubendî, berberî, ciyawazî, lihevnekirin, îxtilaf


anlaştırma

xwerû kirin, saf kirin, zelandin, zelilandin


anma

yad, bîranîn (merasîma ji bo bibîranîna yekî mirî)


anmak

bi bîr anîn, yad kirin, di bîra xwe anîn, jê behs kirin

dün gece seni andık

hastalığın adını anmaktan korkuyor


anofel

anofel, navê celebeke kermêşê ye ku mikroba tayê jê çêdibe (Anopheles macu lipennis) (zoolojî)


anonim

anonîm, nediyar, bênav (kes an jî tiştê ku nav û nişana wî nayê zanîn)

keşke anonim olup halkın arasına karışabilseydim

gelêrî, anonîm (berhema ku danerê wê nayê zanîn)


anonim ortaklık

parpêv, pardariya anonim, şirketa anonim


anons etmek

ragihandin, pê dan hisandin, anons kirin


anormal

anormal bir adam


ansefal

ansefal (mêjiyê di nav qaqot de û hemû organên alîkar)


ansiklopedik sözlük

ferhenga ansiklopedik (celebeke ferhengê ye ku li gorî rêza alfabetîk hemberên peyvan bi awayekî fireh dide û ku navên taybet jî di xwe de dihewîne)


ansız

ji nişka ve, gavişkî, ji xaftila, bêxeber


ansızın

ji nişka ve, lepira, ji xaftila, ji gavişkî


ant olsun ki

bila soz û qerarê Xwedê li canê min şikes tî be, qesem û qerarê Xwedê li canê (yekî) şikestî (şikandî) be


ant verdirmek

sond pê dan xwarin, sond bi (yekî) dan xwarin


ant vermek

(yek) dan sondan, (yek) li sondan qirase kirin, (yek) dan sonde


antarktik

antarktîk (tiştê ku bi cemsera ba şûr ve têkildar e, tiştê ku nêzikî wê ye)


antik çağ

serdema kevnare, serdema antîk (serdema geşbûn û pêşketina şaristaniya Yewnan a kevn û Romayê)

serdema antîk (tiştê ku xweserî vê serdemê ye)


antikacı

kevnarezan, kevnezan (kesê ku bi tiştê kevnare bilî dibe)

kevnarevan, kevnedar, entîkevan (berhevkarê tiştên entîke)


antilop

antilop (tiştê ji çermê vê hatiye çêkirin)


antiparantez

Nerast hatiye nivîsandin. Ji bo ya rast Binêre antrparantez.


antipati

cirnexweşî, xwintehlî, xwînneşîrînî, xwînsarî


antipatik

antîpatîk, xwînneşîrîn, cirnexweş, xwîntehl


antipatik bulmak

kêf jê re nehatin, cira (tiştekî, kesekî) jê re ne xweş hatin


antisemitik

antîsemîtîk (dijberitiya ku li hemberî Cihûtiyê ye)


antisepsi

antîsepsî (bi riya îlacan kuştina mîkroban)


antiseptik

antîseptîk (madeya ku taybetiya wê ya antîsepsî heye)


antisiklon

antîsîklon (kutleya atmosferê ya bipesto û fîşara bilind)


antlaşmak

peyman danîn, peyman çê kirin, peyman bestandin, peyman girê dan


antrakt

bêhndan, navberdayîn, antrakt (maweya bêhnvedanê di leystikekê de, di filemekê de)


antrasit

antrasit (cureyeke komira kevirin e ku bi zorekê pê dikeve, dû dernaxe û bitîn e)


antre

pêşgeh, navder, derbase, bersifik, antre


antremanlı

werzewerîkirî, meşqkirî, îdmankirî, antremankirî


antrepo

antrepo (di gumrikan de cihê kualên ticarî tê de tên hêvişandin û hilanîn)


antrepocu

antrepovan (kesê ku antrepoyê dişixulîne)

antrepovan (kesê ku nobe dariya antrepoyê dike)


antroposantrizm

antroposantrîzm (doktrîna ku wesfeke wê ya olî heye kuirov dike navenda siruşt e û diparêze ku hemû afirandî ji boirov hatine afirandin)


anzart

dareke bejnkurt ku li welatên germ hêşîn dibe (Sarcocolla)

xîç û be nîştê vê darê ku di tedawiya bîrînan de tê bikaranîn


aort

xwînbera sereke, şahdamar, aort (ku ji hêla çepê ya dil derdikeve û xwîna sor li laş belav dike)


apalak

gone, goncik, sicihî (ji bo zarokê li hembêzê an jî li ber pêsîrê)


apandis

rûviya zêde, rodiya zêde, rêviya zêde, rivîka kore, apandîs


aparatif

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre aperatif.


aparmak

birin, dan ber xwe û birin, bi xwe re birin, pê de çûn

su onu apardı


apaz

bir apaz buğday


apaçıklık

xipxuyatî, dipdiyarî, aşkerayî, aşkeratî


aperitif

aperîtîf (vexurika ku beriya xwarinê ji bo ku îştehê veke tê vexwarin)


apiko

apiko (amadebûna hilanîna lengere keştiyê)

apiko bir genç gelir


apış

apışını açtı


apışak

vajîvajî (kesê ku çîmên xwe ji hev vedike û wisa vajîvajî bi rê de diçe)


apışık

betilî, rehtbûyî (heywana ku reht bûye û tenya xwe xistiye nav ranên xwe)


apışmak

mexel hatin, hafîn, westîn, betilîn (ji bo ajelên ku ji rehtbûnan xwe diavâjin erde)

çok dan, tûtandin, tot bûn, li ser çokan rûniştin


apıştırmak

hafandin, westandin, betilandin, ji hal xistin (ji bo ajelan)


aplikasyon

aplîkasyon (xemla ku bi qumaşek li ser qumaşekî an jî dantelek li ser qumaşekî tê dirûtin û wisa tê çêkirin)

aplîkasyon (li gorî xerîteya di dest de, bi qazoxan diyarkirina parseleke arazîyê)


aplike

aplîke (nexş û nimûşên ku ji qumaşe kî hatiye jêkirin û bi qumaşekî din ve hatiye danîn)


apokaliptik

(nivîs an jî gotina) nefesîh, nefehmbar, girtî


apokrif

(nivîs an jî gotina) pênebawer, pê neewle


aposteriori

aposterîorî (agahiya ku di encama ezmûnê de derketiye rastê)


apoşi

cureyek tora ku ji têlan hatiye çêkirin, devê wê mîna çember e û di teşeyê torbe de ye


appassionato

appassionato (dide nîşan ku wê parçe bi awayekî çoşdar bê jendin)


apre

apre (cîlakirina/pardaxkirina çerm an jî qumaş)

apre (madeya ku karê ra çandinê de tê bikaranîn)


apriori

apriorî (agahiya ku di encama ezmûnekê de nehatiye bidestxistin, bi riya aqil hatiye dîtin)


aptal

debeng, bale, gewc, fodil, bomik, çopik, xêt, xêtik, xêv, xêvik, xirexavî, ev dal, koz, bûdela

bûdela, evdal, xêt, xêv, keregêj (ji bo denglêkirina ji bo ya bi çûkkirdinê)

aptal, senin yerini açıkça söyledim ben


aptal olmak

xêvokî bûn, xirexavî bûn, bûdelayî bûn, evdalokî bûn, bomikî bûn


aptal yerine koymak

(yek) kirin şûna evdalan, (yek) kirin şûna bûdelayan, (yek) kirin şûna xirexavan


aptalca

xirexavokî, xêvokî, xêtikî, kere gêjkî, evdalokî, bûdelayî


aptallaşmak

xêvokî bûn, xirexavî bûn, bûdelayî bûn, evdalokî bûn, keregêjî bûn, bomikî bûn


aptallaştırmak

xêtikî kirin, xêvokî kirin, keregêjî kirin, xirexavî kirin, evdalokî kirin, bûdelayî kirin


aptallık

bûdelayî, debengî, baletî, gewcî, fodilî, bomiktî, çopikî, xêtî, xêtikî, xêvtî, xêviktî, xirexavtî, evdaltî, ehmeqtî


aptallık etmek

bûdelayî kirin, debangî kirin, baletî kirin, fodilî kirin, bomiktî kirin, çopikî kirin, xêtî kirin, xêtikî kirin, xêvtî kirin, xâviktî kirin, xirexavtî kirin, evdaltî kirin, ehmeqtî kirin


aptallığa vurmak

xwe li keregâji yê danîn, xwe li evdaliyê danîn, xwe li xêvoktiyê danîn, xwe li xirexavtiyê danîn, xwe li bomiktiyê danîn


aptes

destav, avrêj (ji bo mîzkirin û valakirina rûviya stûr)


aptes bozmak

derketin destavê, çûn destavê, avek rêtin, destnimêja xwe şikandin


aptesi bozulmak

destnimêja (yekî) şikestin, destnimâja (yekî) betal bûn


aptesi gelmek

destava (yekî) hatin, destava (yekî) teng bûn


aptesinde namazında

hişê (yekî) li nimêj û destmêja (yekî) ye


apteslik

destnimêjgeh (devera ku dikare lê destnimêj bê girtin)

kinceke bimil ku dişibe xirqayê û dema destnimêjgirtinê tê wergirtin


apul apul

bu çocuk apul apul gidiyor


ar damarı çatlamak

(yekî) heyaya xwe avêtin, perdeya rûçikê (yekî) qetîn, perdeya rûyê (yekî) qetîn, perdeya rû çirandin


ar namus tertemiz

rûşûştî, bêşerm


ar ve hayâ perdesi yırtılmak

şerm li rûyê (yekî) tune bûn, rûyê xwe şûştin, heyaya xwe avêtin, şerma xwe avêtin


ar yılı değil, kâr yılı

şerma xwe avêtin (ji bo berjewendiyên xwe)


ara bozuculuk

gelacî, barbazoqî, ewanî, fesadî, munafiqî


ara bulmak

nava (wan) çêkirin, (wan) li hev keys kirin, navbera (wan) xweş kirin, di nava (wan) de çûn û hatin


ara buluculuk etmek

navbeynkarî kirin, navberî kirin, navçînî kirin, navbijvanî kirin


ara sıra

hin caran, hinde caran, carinan, car caran


ara vermek

navber dan (tiştekî), atle dan (tiştekî), atleyî dan (tiştekî), vewestandin


araba devrilince yol gösteren çok olur

piştî ku (tiştek) dibe hê rê nîşan didin


araba dönmek

li nava hev ketin, bûn kafîrkeratî, bûn şorbe, li nava hev qelibîn


arabacı

siwaresaz, erebesaz (kesê ku erebeyan çêdike


arabalı

siwaredar, erebedar, bierebe, bisiware, xweyerebe


arabalık

bir arabalık odun


araban kürdî

meqameke muzîkê ye ku kêm hatiye bikaranîn


arabanın ön tekerleği nereden geçerse art tekerleği de ordan geçer


arabasını düze çıkarmak

ketin firehiyê, ji tengahiyê derketin, derketin firehiyê


arabist

Erebîzan (zanyarê ku bi ziman û wêjeya Erebî re bilî dibe)


aracı

navbeynkar, navçîn, navbijvan, navincî, qasid

navbeynkar, navçîn (kesê ku di navbera hilbiriner û kirox de navbe riyê dike û jê kesb û qezencê bi dest dixe)


aracılık

navbeynkarî, navçînî, navbijvanî, navincîtî, qasidî


aracılığıyla

bi rêya (yekî), bi navberiya (yekî), bi destê yekî, bi alîkariya yekî,


arada kalmak

di navâ de man, tâ de man, di navbera wan de man, ji xwe re tâ de man


arada kaynamak

aradan epey zaman geçmiş


aradan çekilmek

xwe ji navâ dan alî, ji nava (wan) vekişîn


aradan çıkarmak

ji destâ xwe derxistin, ji navâ derxistin

bu işi arada çıkarsam seninkine başlayacağım


araf

eraf (di navbera bihişt û dojehê de cihek)


arafatta soyulmuş hacıya dönmek

Guhartoyeke arafat'ta soyulmuş hacıya dönmek.


arajman

duristkirin, sererastkirin, arajman (mûzîk)


arak

araq (cureyeke ara qê ye ku ji birine û levenê şekir tê bidest xistin)


arakiye

kulehê ku derwêş didin serê xwe û ji tîftikê hatiye çêkirin


aralamak

qîx kirin,(piçek) li kelek xistin, (piçek) vekirin

kapıyı araladım

şu sandayeleri aralayınız


aralarına kara kedi girmek

ji hev çûn, neletâ şeytan kete nava wan, nava wan xera bûn


aralarındaki buzlar erimek

dilê (wan) li hev ronî dan, kîna nava (wan) hatin hilanîn


aralarından dağlar kadar fark olmak

di nav wan de we kî çiyayekî ferq hebûn, di nava wan de ji vir û çiyayekî ferq hebûn, di navberê de çiya hebûn, ferqa wan wekî deşt û zozan e, di nava wan de ji vir û heya çîyê ferq hey e


aralarından su sızmamak

kerekê bi kurtan di nav wan re derbas nebûn, kerekê bi kurtan di nav de derbas nebûn, nava (wan) canêcanê bûn, bi serê hev sond xwarin, wekî nal û bizmar bûn


aralarını açmak

onlar aramızı açtılar


aralarını bulmak

(wan) li hev keys kirin, (wan) li hev anîn


aralarında kan olmak

(di navbera wan de) xwîn hebûn, mêr ji hev kuştin


aralık

berfanbar, meha 12ê, dawîtirîn meha salê, yekem meha zivistanê, kanûna pêşîn, kanûna yekem


aralıklı

firk, binavber (ji bo tiştên ku ne di hev de ne, dûrî hev in)

navberdar, binavber, biespas (di çapgeriyê de)

kelimeler aralıklı


aralıkta

aralıkta bu işler de çıksın


arama tarama

lêgerîn û sekilîn, sekilîn û ji navê rakirina mayînên deryayê


arama yapmak

sekirin, sehî kirin, saxtî kirin, oxilme kirin


aramak taramak

li hev xistin, ser û binê hev kirin, berî nava hev dan


aranılmak

arkadaş arasında böyle şeyler aranılır mı?


aranmak

bir şey aranmadan bulunmaz

bu çok aranan bir kitap

bu günlerde soba aranıyor

işe girmek için yaş şartı aranmıyor

xwe anîn lêxistinê, ji lêxistinê re xurîn

sen aranıyorsun âdeta


arap olayım

bi awayekî henekî ji bo ku mirov ê li hemberî xwe bide bawer kirin tê gotin


arap saçı

kafîrkeratî, linavhevketî, rewşa tevlihev


arap uyandı

sûravka xwe xwarin, hişê (yekî) hatin serê (yekî)


arapça

Erebî (ji bo tiştê ku xweserî zi manê Erebî ye)

Arapça kitap


arasat

Eresat (li gorî baweriya misilmana cihê ku roja qiyametê wê mirî lê bicivin hev)


arası geçmeden

bi derengî neketin, di germê de, germegerm


arası hoş olmamak

ji hev ne xweş bûn, nava (wî) û (yekî) tune bûn, nava wî û (yekî) ne xweş bûn


arası soğumak

zeman di ser (bûyerekê) derbas bûn, (bûyerek) sar bûn, (bûyerek) kevn bûn


arasta

arasta (li çarçiyan beşa esnafen ku eynî karî dikin)


aratmak

xwezî pê anîn, xwezî pê bûn, bi bîr xistin

bana o günleri aratıyorsun


araya girmek

karı kocanın arasına girdiler

araya girip küskünleri barıştırdılar

bayram araya girdi, işinizi bitiremedim


araya koymak

(yek) kirin navê, (yek) xistin dewrê, (yek) xistin navê


araya soğukluk girmek

dilsarî ketin nava (wan),dilsarî ketin navberê


arayı açmak

mesafe kirin nava xwe, mesafe xistin nava xwe


arayı soğutmak

ji hev sar bûn, dilsarî ketin nava (wan), ji hev çûn


arayı yapmak

nava (wan) çêkirin, nava (wan) xweş kirin, (wan) li hev anîn

nava xwe û (yekî) çekilin, nava xwe û (yekî) xweş kirin


arayıcı

altın arayıcısı

gümrük arayıcısı


arayıp soranı bulunmamak

kes û kû sê (yekî) tune bûn, bêkes û kûs, bêkes û bêxweyî, bêxwey û xwedan: arayıp soranı olmayan bir hasta=nexweşekî bêkes û kûs


arayıp sormak

li halê (yekî) pirsîn, bi ser (yekî) de çûn, lê bûn xweyî


araz

bu hastalığın arazı


araçsızlık

bêamrazî, bênavgînî, bêamûrî, bêwesîtetî


araştırıcı

lêgerîner, lêkolîner, lêkoler, lê ger, vekolîner

araştırıcı gözlerle baktı


araştırıcılık

lêgerî, lêgerînerî, lêkolînerî, lêkolerî, lêgerî, vekolînerî


araştırılmak

lê hatin geran, lê hatin kolandin, hatin vekolandin


araştırmak

odayı iyice araştırdım, ama aradığımı bulamadım

lê gerîn, lê pirsîn (lêgerîna ji bo e seyîkirina tiştekî)

lê gerîn, lê kolîn, lê kolandin, vekolandin, gerderî kirin

dili bilimsel yoldan araştırmak lazım


arda

nîşan (kelemê ku ji bo nîşanê di erdê de hatiye kutandin)


ardak

şemsî, şewibî, şeridî, dara şemsî, ardik


ardı arası kesilmemek

atle nekirin, atlebûn tune bûn]], venekirin

bir kaç gündür yağmurun ardı arası kesilmedi


ardı ardına

ardı ardına bir sürü şikâyet sıraladı


ardılmak

xwe kureve kirin (yekî) , xwe avêtin pişta (yekî)

raselitîn (yekî), pêşkarî (yekî) bûn, museletî (yekî) bûn

bela xwe tê dan, bela xwe di (yekî) dan, berisîn (yekî)


ardına düşmek

bi dû (yekî, tiştekî) ketin, bi pey (yekî, tiştekî) ketin, li dû/pey (tiştekî, kesekî) bûn


ardına kadar açık

kapımız sana her zaman ardına kadar açık


ardında yüz köpek havlayan kurt, kurt sayılmaz

serê ku serî jê nebehicin bila ew serî qet tune be


ardından atlı kovalamak

kulê dan ser (yekî) (Decal li dû/pey (yekî) bûn

nedir bu telâşın, sanki arkanda atlı kovalıyor?


ardından sapan taşı yetişmez

Guhartoyeke ardından sapan taşı yetişememek.


ardını bırakmamak

dûvika (yekî) bernedan, ji dû ne qetîn, ji pey (yekî) neqetîn


ardını kesmek

pêşiya (tiştekî) girtin, pêşî jê stendin, paşiya (tiştekî) neqedîn


ardiye

embar, depo, antrepo (ji bo malên ticarî)

erdiye (heqê ku jialên ticarî tê stendin)


ardiyeci

kesê ku embar, depo, antrepo dide şixulandin


ardıç

hevrist, hevris, hevrêz, hêrviz kuşu boqije (zoolojî)


arganot

arganot, ajaleke ku dişibe ahtapotê (Argonauta argo) (zoolojî)


argaç

avo, ridê (di dezgehê tevnê de benê berwarkî)


argın

westiyayî, westandî, reht, betilî, betilandî, bêtehb, jar


argınlık

westiyayîbûn, westandîbûn, rehtbûn, betilîbûn, betilandîbûn, bêtehbî, jarî


argıt

textikê ku bi dafika darîn ve hatiye girêdan, ji bo girtina kewan


argon

argon; elementeke kîmyayî ye ku hejmara wê ya atomîk 18 û sembola wî Ar


arı

mêş, moz, mêşhingiv, heng, s moza hingiv (Apis mellifica) (zoolojî)


arı dalağı

şanê hingiv, nanika hingiv, kilora hingiv


arı gibi

(kesê) çibik, jêhatî, çeleng, merkemotê kulê


arı kovanı

kewar, kewara mêşan, gurbe, pilûre, xêlêfk


arı kovanı gibi işlemek

(cihek) wekî mêşan zehîdan, ximexima (cihekî) bûn


arıcı

mêşvan, mêşok (kesê ku mêşan xwedî dike)


arifane

civîna ku xurekên wê bi pişkdarî hatiye temînkirin


arıkçı

cihvedêr (kesê ku erxan vedide, cihan çêdike)


arılaştırmak

xwerû kirin, saf kirin, zelandin, zelilandin


arılık

dinbaşk, mêşevank, mêşîldank, cihê kewaran, cihê mêşan (cihê ku kewa ran mêşan lê datînin)


arına dokunmak

li telê (yekî) ketin, li zora (yekî) çûn


arınma

xwerû bûn, zelilîn, zelîn, cincilîn, xalîbûn


arınmak

xwerû bûn, zelilîn, zelîn, cincilîn, xalî bûn


aristokrasi

zadeganî, aristokrasî (rêvebe riya di destê çîna zadeganan de)


arıtım

daweran, parzan, palan (safkirina petrol, rûn û hwd)


arıtma

dawerîn, parzîn, palîn, safkirin, rafînaj


arıtmak

parzinandin, palandin, saf kirin, xwerû kirin, cincilandin


aritmetik

arîtmetîk (tiştê ku xweserî arîtmetîkê ye)


aritmi

arîtmî (bêpergalî û newekheviya hilavêtina dil)


arız olmak

bu dertler ondan arız oldu


ariza

erîze (name an jî daxwaznameya ku ji meqamekî bilind re tê pêşkêşkirin)


arıza

arîze (navê pişkdar ê bemol û diyezê) (mûzîk)


arızalanmak

teribîn, xera bûn, arîze kirin, gospe kirin


arızalı

terabe, xerabe, arîzedar, arîzekirî, nesaz


arış

zirîh (pîvana ji enîşkê heta sarê tili yan)


arka

evin arkası

çocuğun arkası ağırıyor

masalın arkası

pişt (tiştê ku gava mirov rûdine pişta xwe didê)

sandalyenin arkası

arkasındaki elbiseler pek eskiydi

evin arka bahçesi


arka arka

berepaş, paşpê ya li dûv hev, li pey hev, şelîpan


arka bulmak

ji xwe re pişt dîtin, ji xwe re piştevan dîtin


arka sokak

kuçeya paş, kuçeya di pileya dudu yan de ye û li şahrêyê vedibe


arka yere gelmemek

pişta (yekî) dananîn erdê, pişta (yekî) saxlem bûn, pişta (yekî) nehatin danîn


arka çıkmak

jê re bûn pişt, avêtin pişta (yekî), piştevaniya (yekî) kirin, piştgiriya (yekî) kirin, pişt dan (yekî), xwe dan pişta (yekî)


arkada bırakmak

(tiştek) li dû xwe hîştin, ji (tiştekî) bi dûr ketin

li pey xwe hîştin, li dû xwe hîştin (ji bo demê)

uyandığımızda günün üçte birini arkada bırakmıştık

li pey xwe hîştin, li dû xwe hiştin (li gorî ke sê mirî, li dinyayê hîştin)

üç evlâdını arkada bırakıp göçüp gitti


arkada kalmak

li paş man, li dû man (bi pêş ve neçûn, jê nebihurîn)


arkadan

arkasından onu övdü


arkadan arkaya

arkadan arkaya hakkımızda bir şeyler söylüyordu


arkadan söylemek

paşpenî ji (yekî) qise kirin, paşpenî jê xeber dan, paşgotiniya (yekî) kirin, xeyba (yekî) kirin


arkadan vurmak

bi binî de pê vedan, bi dostanî pê vedan, bi dostanî pê re kirin


arkadaş değil arka taşı

hevalê zerarok (hevalê ku zirara wî heye kara wî ji hevalê wî re tune ye)


arkadaşlık etmek

hevaltî kirin, hogirtî kirin (ji bo pevrebûnê)


arkaik

arkîk (di hunerê ci wan de tiştê ji serdema klasîk maye)


arkaizm

arkaîzm (gotin û biwêjên ku ji zimanê devkî û niviskî ketine)

arkaîzm (taybetî û teşeya avahiyeke kevn ku ji serdemeke kevn maye)


arkalanmak

hatin piştvanîkirin, hatin piştgirîkirin


arkalık

berpal, pal pişt (cihê ku mirov pişta xwe dispêrê)


arkaplan

Rûerd (Di komputergeriyê de ji bo wêne an jî rengê di binê tiştekî de êRengê rûyê erdê, wêneya rûyê erdê an jî wêneya sermaseya komputerm)


arkası kesilmek

bi dawî bûn, dawiya (tiştekî) hatin, xeritîn


arkası olmamak

pişta (yekî) tune bûn, piştevanê (yekî) tune bûn


arkası pek

pişta (yekî) qewî ye, pişta (yekî) saxlem e


arkası sıra

neden arkamız sıra geldiler anlayamadım?


arkası yufka

gava ku xwarineke xweş tê xwarin, ji bo tunebûna xwarineke din tê gotin

li hemberî ser mayê xwe baş nenixumandin


arkasına bakmadan gitmek

li pey xwe nenihêrtin û çûn, li dû xwe mezê nekirin û çûn, li dû xwe nebûn xweyî


arkasına düşmek

ji dû (yekî) neqetîn, ji pey (yekî) neqetîn


arkasında dolaşmak

li dû (yekî) gerîn, li dora (yekî) çûn û hatin


arkasında yumurta küfesi yok ya!

Guhartoyeke arkasında yumurta küfesi yok ya.


arkasını dayamak

pişta xwe dan (yekî), bi (yekî) bizivîn, bi pişta (yekî) bizivîn, bi pişta (yekî) kirin, pişt bi (yekî) rast bûn


arkasından koşmak

li dû (yekî) çûn û hatin, bi dora (yekî) ketin

li dora (yekî) dan çeqlebaskan, li dora (yekî) çûn û hatin


arkasından sürüklemek

dan dû xwe, bi dû xwe re kaş kirin, li pey xwe kişandin


arkaya bırakmak

ji par re avêtin, avêtin paş, li paş xistin


arkaya kalmak

li pa şiyê man, ji par re hatin, ji par re man


arkaç

guher (li çiyê devera ku heywan lê dikin mexelê)


arktik

arktîk (tiştê ku bi cemsera bakur ve têkildar e)


arlanmaz

berxweneketî, şermnekir, bêşerm, bêfedî, bêar


arlı arlarından, huysuz huyundan vazgeçmez


arma

nîşan, arma (ji nîşanên dewlet, xanedan, bajar û hwd)

arma (hemû taxi men ku ji bo birêveçûna keştiyê xizmetê dikin, mîna direk, xelat, bend û tiştên wisa)


armador

armador (ostayê ku armayên keştiyê sererast dike)


armatörlük

armatorî (şixulîne riya keştiyan, dan xebitandina keştiyan)


armağan

nobel armağanı

xelat (berhema zanistî ya ji bo bibîranîna zanyarekî ku di warekî zanistê de xebatên hêja kirin)


armağan etmek

diyarî kirin, diyarî (yekî) kirin, xelat kirin


armudiye

zêrê ku di şeklê armûdê de ye û ji bo nezerê tê pêvekirin


armut top

goga çermîn a di şeklê hirmiyê de ku boksor pê antreman dikin


armutun iyisini ayılar yer

petêxa zer para kûsiyan, jina çê jina mêrê xerab e


armutun sapı var, üzümün çöpü var demek

Guhartoyeke armudun sapı var üzümün çöpü var demek.


armuz

derz (valahiya ku di kêleka texteyên keştiyan de tê pê)


arnavut ciğeri

kezeba sorkirî (cîgera ku di taweyê de tê sorkirin)


arnavut kaldırımı

peyariya berkin (peya rêya ku bi kwvirên gir û hûr û bi awayekî serobero hatiye çêkirin)


arpa ektim darı çıktı

me genim avêt me ceh hilanî, me lolo kir lêlê hat


arpacık

bûkik, bênav, bitik (pizrika ku di keviya palika çav de dertê)

tüfeğin arpacığı


arpalama

nexweşîneke ku di piyên hespan de çê dibe û hesp ji berê nikarin bi hê sanî bi rê de herîn

bi ceh ketin, bi êm ketin (perçifîna ku ji ber zêdexwarina ceh diqewime)


arpalık

pere, xurike, kelepûr (kincên ku meh bi meh didin erkedarên olî mîna miftiyan)

tehsîsata ku didan dê, xwişk, keçên padîşahan

kes an jî cihê ku jê havilê bêbergîdan tê bidestxistin, arpalix


arpalık yapmak

bi awayekî dom dar ji cihekê berjewendî bi dest xistin


arsız

arsız çocuk

bêar (ji bo riwekên ku pir zû zêde dibe)


art arda teker tekere

paşî (tekere paşî yê ku bisîkletê dide ajotin)


artağan

bi xêr û bêr, bibereket (tiştê ku zêde dibe)


artı

zêdek, pozîtîf [hejmara ku ji sifîrê mezintir e û li berê nîşana (+) heye]


artık

artık yemek

yemek artığı

bermayî (jêmayê tiştekî ku hatiye xerckirin)

artık gelmez


artık gün

roja zedê (ji çar salan ku rojek li meha reşemiyê/sibatê zêde dibe û dibe


artımlı

artımlı pirinç


artırma

zêdekirin, buhakirin (li serê zêdekirin)


artırmak

buha kirin, li ser (yekî) zêde kirin, lê zêde kirin

fiyatı artırıp malı aldı

kirayı artırdı

sen edepsizliği adamakıllı artırdın


artist gibi

(kesê) bi bejn û bal, bedew û lihevhatî, eynî artîst e


artmak

yemek arttı

(fiyet) zêde bûn, buha bûn, rabûn, hatin serê

malın değeri artmış mı?

arsanın fiyatı artı


artçı

dûajo, paşhatî (tevger an jî hunermendê ku rêbazeke raborî berde wam dike)


artçıl

artçıl deprem


aryanizm

Aryanîzm (mezhebeke filehî ku di sedsala IV de ji hêla keşe Arius ve hatiye avakirin û xwedantiya ısa red dike)


arz etmek

bi giramî ragihandin, dan zanîn, erz kirin


arzuhal gibi

wekî erzûhalê (ji bo pir dirêji ya tiştekî)


arzulu

arzûdar, arzûmend, lavakar, minêkar, xwezdar


arşe

arşe (yaya hesina ku ber bi jor ve cereyanê dide amyarên


arşidük

nasnavê prensên ku ji malbata împaratoriya Awisturyayê bûn


asabiye

esabiye (beşa nexweşxaneyê ya ku bi nex weşînên tûreyî û esabî re têkildar dibe)


asabiyeci

tûrenas, pisporê nexweşînên tûreyî, pisporê nexweşînên esabiyê


asabiyet

hêrsokî, hêrsoyîtî, bêhntengî, tîrakî, firştengî, esabîtî


asabîleşme

hêrsokîbûn, hêrsoyîbûn, parço kîbûn, tîrakîbûn hêrsbûn, tûrebûn, dilten gîbûn, xulqtengîbûn


asabîleşmek

hêrsokî bûn, hêrsoyî bûn, parçokî bûn, tîrakî bûn, hêrs bûn, ture bûn, diltengî bûn, xulqtengî bûn


asabîlik

hêrsokî, hêrsoyîtî, bêhntengî, tîrakî, diltengî, xulqtengî, esabîtî


asalak

kurtêlxur, kurtêlxwer, muftexur, mijoxwer, parîxwer (ji bo kesên ku li ser pişta hinekî din dixwe)


asalaklık

kurtêlxwarî, parîxwerî, miftexurî, mijoxwerî


asalet

torinî, maqûlî, zadeganî, hilawî, resenatî, esalet

esalet (kesê ku peywirekê hildaye ser xwe, kesê xwediyê wê peywi rê ye, dijraberê wekîlîyê) asaleten


asayiş berkemal

asayîş berkemal (ji aliyê ewletiyê ve her tişt li cihê xwe ye)


aselbent

aseibend (xîça ku di hekimtiyê de tê bikaranîn)


asetilen

asetilen; gazeke bi hidrokarbon e ku roniyek hêzdar û spî jê diçe, bêreng û xwedî bêhneke wekî bêhna sîrê ye


aseton

aseton (şileyeke fûrîner ku di bişaftina madeyên organîk de tê bikaranîn)


asgari

hindiktirîn, herî hindik, kêmtirîn, jêrtirîn


ası

daleqandin, hilawistin (karê daleqandi nê, hilawestinê)


asıda olmak

nîvco mayîn, bûn marê nîvkuştî, bûn enan û senan

bu iş asıda kalmış


asık suratlı

mehdtirş, rûgirtî, rûçikgirtî, rûtirş, mirûzkirî, mirûzdayî, mehdekirî, bêsikûm


asıl

Belgenin aslını getirin.

Yazının aslı resimdir.

İnsan aslını inkar etmemeli.

Asıl maksat bu değil.

esil (tiştê ku wesfên xwestî tê de hene)

Kabahat asıl bundadır.


asıl meseleye gelmek

hatin ser dabaşa xwe, (mele) devê pitpitkê girtin


asileşmek

serhildêrî bûn, yaxî bûn, baxî bûn, asî bûn


asıllı

ıngiliz asıllı adam


asılmak

hatin dardekirin, hatin hilawistin, hatin daleqandin

çocuk annesinin eteğine asıldı

hızla küreklere asıldı

hatin daleqandin, hatin lidarxistin, hatin îdamkirin


asım takım

zêr û ziber, xişr, xişrên jinan ku bi xwe ve dikin


asimilasyon

bişavtin, dirûvandin, şibandin xwe, asimilasyon


asimilasyoncu

bişavker, bişivîner, asîmileker, asîmilasyonker


asistan

doktorun asistanı

asistan (di hîndekarî ya bilind de merhaleya pêşîn a endamtiya hîndekariyê)


askarit

kurm, kurmik, kurmê rûviyan, kurmikê rodiyan


asker gibi

wekî leşkeran, wekî eskeran (ji bo ke sên sirt û bidîsiplîn)


askerce

askerce bir selâm verdi


askere çağrılmak

gazî (yekî)'yî leşkerîyê kirin, fıtka (yekî) hatin

askerliğe çağrılıyorsun


askeri

leşkerî, eskerî (ji bo tiştê ku xweserî leşkerîyê ye)


askerîleştirmek

kirin (malê) leşkerî, kirin (malê) eskeriyê


askı

elbise askısı

bendik (ben dê ji bo daleqandinê ku bi kincan ve ye)

hilawestek (li nexweşxaneyan ji bo hi lawistina pê û milên şikestî yê nexweşan)

heweng, taxe, lask, gelbaze, şirît (ji bo hilandina mêwe yan)

topê qumaş (ku xwediyê xanî ji bo xelasokê li serê xanî dadileqîne da ku ostayê xanî ji xwe re bibe, an jî topê quma şê ku xwediyê dewetê ji xwediyê erebeya ku bûk pê tê peyakirin re, wekî diyarî di hêle)

ristik, şirît (ku jin zer û ziberan pê ve dikin û dikin stûyê xwe, wekî şirîta zê ran)

perû, xelat (di dîlanan de diyariyên ku ji layê xizmên bûkê ve pê ve têne kirin)

xelata ku dengbêj di dema avêtina ber hev de qezenc dikin


askıntı olmak

kıza askıntı olmuş


asla

hew, tew, qet, tu car, ji bin, li dinyayê, li qiyametê

Bu asla olmaz.


aslan gibi

mîna şêran, xortê bibejn û bal, lihevhatî


aslan yatağından belli olur

menêrin li xanim û xatûnan binêrin li tifik û kanûnan


aslanım

şêro!, bera no! (ji bo denglêkirina li xortan)


aslen

aslen Amedli


asli

aslî görevimiz


aslı çıkmak

binê (tiştekî) derketin, rastiya (tiştekî) derketin


aslık

nezayok, hişkestewr (ji bo jin û heywana mê)


asma biti

mêşika mêwan, filoksera (Phylloxera vestatrix)


asma bıyığı

asma bıyığı


asma merdiven

nêrdevana hilawistî (ku ji ben e û serê wê bi cihekî ve girêdayî ye)


asmak

daleqandin, hilawistin, hilavistin, aliqandin, darxistin, bi dar de kirin, li dar xistin

Elbiseyi kapıya asmış.

bi xwe de berdan, bi xwe ve daleqandin, bi xwe ve kirin, bi xwe ve danîn, avêtin stûyê xwe

Altınları boynuna asmış.

bi dar de kirin, li dar xistin, berdar kirin, îdam kirin, dara xaçî kirin


asrı saadet

esrê saadet, zamane ku Hz Mihemed tê de jiyaye


astar yüzünden pahalı olmak

Guhartoyeke astarı yüzünden pahalı olmak.


astım

bêhnefişkî, bêhntengî, nefesgiranî, tengnefesî, astim


astımlı

bêhnteng, nefesgiran, tengnefes, bi astim


astırmak

dan daleqandin, dan hilawistin, dan dardekirin


astığı astık, kestiği kestik

Guhartoyeke astığı astık kestiği kestik.


astropikal

astropikal (devera ku nêzî herema tropikal e, lê jê bilindtir e)


at arabası

gerdêle, parxêl, kirose, birişke, keleske, erdek


at başı beraber gitmek

wekî terezîyê bûn, bi hev re çûn, ling li ber hev xistin, beran berî hev bûn


at cambazı

cambazê hespan (ji bo kesê ku hespan di kire)

cambazê hespan (cambazê ku li sîrkan li ser hespan pêşaniyê dike)


at nalı kadar

bi qasî nalekî ye (ji bo tişt û miştên ku mirov bi xwe ve dike)


at olur, meydan olmaz, meydan olur at olmaz

hesp heye afir tune ye, afir heye hesp tune ye


at oynatmak

hesp leyistandin, hesp leystikandin (ji bo siwarê jêhatî ku hesp di bine xwe de dide leyistikandin)

hesp pê re bezandin, hesp pê re rewiqandin, hesp avêtin ber yekî, taw dan

ben onunla at oynatmam

hespê xwe meydan kirin, hesp rewiqandin (ji bo lebatkirina li gorî xwestin û daxwa za xwe)


at sineği

qirnî, moza dewaran, mêşa hespan, çîz (Hippobosca equina) (zoolojî)


at taşı

bazdok, bazdonek, bazber, kevi rê bestan, pê bazdonek, bazdanok, pêbazk


at çalındıktan sonra ahırın kapısını kapamak

Guhartoyeke at çalındıktan sonra ahır kapısını kapamak.


at ölür meydan kalır yiğit ölür şanı kalır

mêr dimire nav dimîne ga dimi re çerm dimîne


ata et, ite ot vermek

goşt dan hesp, giya dan kûçik, îşekî bêserûqûn kirin, kare berepaşkî kirin


atabek

atabeg, atabey; bi taybetî di dema Selçûqiyan de wezîrê ku bi perwer dehiya şêxzadeyan ve an jî bi rêveberiya eyaletekê ve erkedar e


atak yapmak

êrîş kirin, nijde kirin, hemle kirin, pêngav avêtin, çiv dan


ataman

nasnavê ku berê didan fermandarê Kazakên Rûs


ateş olmayan yerden duman çıkmaz

cihê ku agir lê tune be dû jê hilnayê, agir nebe dûman der nayê, yê ku sîr nexwe bêhn jê nayê, heta ku mirov sîr nexwe bêhn ji devê mirov nayê


ateş almak

ateş almaya mı geldin?


ateş açmak

agir kirin (çek) berdan, lê rêşandin (ji bo çekan)


ateş bacayı sarmak

agir xweş bûn (ji bo nekariya rê libergirtina bûyerekê)


ateş basmak

soromoro bûn, mêjiyê (yekî) kelîn, kela (yekî) rabûn


ateş böceği

gûstêrk, bisbisok, teysok, berqok, şevçira, agirê şevê (Lampyris noctiluca)


ateş etmek

agir kirin, (gule) berdan, teqe kirin, bera dan (5)


ateş gibi

eynî a gir e, sor e (ji bo tiştê pir germ)

agir e, eynî agirê sor e, eynî afat e (ji bo kesên jê hatî, bikêr û jîr)


ateş gibi yanmak

wekî agir kelîn, canê (yekî) sincirîn, canê (yekî) kelîn, wekî sotikê agir bûn

vücudu ateş gibi yanıyor


ateş kesilmek

bûn xwê û ketin agir, bûn wekî agir, bûn wekî barûd, agir ji dev rijîn

bûn wekî agir,bûn afat(ji bo kesê jêhatî yê ku zehfdixebite)


ateş kesmek

agir birîn, agir qut kirin, agir bestin, agir rawestandin


ateş olsa cürmü kadar yer yakar

Guhartoyeke ateş olsa cirmi kadar yer yakar.


ateş pahası

agirê sor e (ji bo pir buhabûna tiştekî)


ateş parçası

parçeyekî agir e (ji bo kesên livdar, bikêr û jêhatî)

parçeyekî agir e, parçeyekî Ecem e (ji bo zarokên zehf ne rihet û netebitandî)


ateş püskürmek

agir ji devê (yekî) rijîn (an jî pekîn), agir ji devê (yekî) çûn, agir ji devê (yekî) barîn, agir jê barîn, agir ji ber çûn, hêrsa (yekî) pê girtin


ateş püskürtmek

(yek) dan ber telan, li cihê (yekî) şonik kutan


ateş yağdırmak

agir lê barandin, lê reşandin (ji bo li ser hev li yekî an jî tiştekî teqandina çekan)

reşandin (yekî), (yek) hetikandin (ji derdorê xwe re gotina gotinên ne xweş)


ateş çıkmak

agir bi (cihekî) ketin, agir ketin cihekî, agir pê ketin


ateşe tutmak

kirin ku tîn tê re çûn (ji bo hindik germkirinê)


ateşi çıkmak

agirê (yekî) zêde bûn, agir jê rijîn, ketin tayê (ji bo zêdebûna pileya têna laşî yê kesê nexweş)


ateşıe oynamak

bi agir leyîstin (ji bo pêmijûlbû na karekî xeternak)


ateşine yanmak

di agirê (yekî) de şewitîn bi agirê (yekî) şewitîn (ji bo zirarkirina ji rûyê yekî)


ateşini almak

sirkeli bezi alnına koyun, ateşini alır

agirê (yekî) pîvan (ji bo pîvana pileya germa canê yekî)


ateşle barut bir yerde durmaz

agir û barûd li ba hev nabin, agir û barûd li cem hev nabin, agir û pîşo li cem hev nabin


ateşleme

agir kirin, berdan, lêteqandin (ji bo teqandina çekan)


ateşlemek

agir kirin, berdan, lê teqandin (ji bo teqandina çekan)

arandin, sor kirin, fîtik kirin, lê sor kirin

sende onu bize karşı ateşliyorsun


ateşlendirme

geşkirin, lêarandin, lêsorkirin, fîtkirin, sorkirin, coşandin


ateşlendirmek

geş kirin, lê arandin, lê sor kirin, fît kirin, sor kirin, coşandin


ateşlenmek

hatin dadan, hatin pêxistin, hatin darandin

sincirîn, kelîn (ji bo zêdebûna germ û şewata canê mirov)

sor bûn, tûnd bûn, coşîn, zêde bûn, li hev sor bûn, li hev bûn agir

ağızdalaşı gittikçe ateşlendi


ateşler içinde

di nav agir de ye (ji bo kesê nexweş ê ku canê wî pir dikele)


ateşli

agirnak, agirdar, agirmend, agirbar (ji bo kes an jî tiştê bi agir c)

coşdar, pizot, agir, dilalav (ji bo kesên çalak û coşdar)

ateşli bir delikanlı

şorik (kesê ku şehweta wî ya cinsî zêde ye)


ateşten gömlek

kirasê ji hesin, karê ku pêkanîna wê pir dijwar e.


ateşçi

gemi ateşçisi


atgiller

famîleya simûçkiyan, familyeya heywanê yeksimî


atik

çalak, sivik, şipil, çeleng, şek, arpejk, çirp, çapik, cansivik, çipçipok

kevn, raboriyî (tiştê ku bi dema bere re tekildar e)


atılmak

top atıldı

rapelikîn (yekî), hilperîn (yekî), raperîn (yekî), eriş kirin

düşmanın üzerine atıldı

köpek hırsıza hemen atıldı

ticarete atılmış


atımcı

kevanjen, kurinc, pereker, libûjen, livajen, libûdî


atımcılık

kevanjenî, kurincî, libûjenî, livajenî, perekerî


atın ölümü arpadan olsun

hema seriyeke ne lazim, hema seriyeke di riya dîn de here


atış

lê dan, lêxistin, hilavêtin, jendin (mîna lêxis tina dil)


atışma

devjenî, berisîn, bezîn, gelece, leckirin

hiç atışma ben seninle barışmam

avetina ber hev, bi bendan çûna hev, leckirin (ji bo dengbêjan)


atışmak

devjenî kirin, berisîn hev, bezîn hev, dan hev, lec kirin, gelece kirin

avêtin ber hev, dan ber hev, bi bendan çûn hev, lec kirin (ji bo dengbêjan)


atıştırmak

hepişandin, dan ser hev û xwarin, zûzûka (tiştek) xwarin, avêtin deve xwe

bir şeyleri atıştırıp çıktı

liqimîn, pê qinyat bûn, avêtin ber dile xwe, xwarinek kirin ber dile xwe (gava ku mirov hinek xwarin bixwe da ku dilê mirov nexewire)

yemek hazırlanıncaya kadar biraz ekmek peynirle atıştır

kar atıştırıyordu


atkı

stûmal, şalgerdan, gerdanparêz, stûpe (stûmala ku diavejine dora stûyê xwe)

kapı atkısı

ridê, avo, hevo (di tevnê de benê berwarkî)


atkılamak

avo tê re kirin, avo tê kişandin, ride kirin


atla arpayı dövüştürmek

dê û ewlad ji hev kirin, berevdanî kirin


atlama

qevastin, qevizan, qevaz, qevz, firqaz, petrav, qevazdan, hilbehîn, bazdan

çindikdan, xweavêtin, xwe di ser re avêtin


atlamak

qevastin, qevizandin, qevaz dan, qevz dan, hilbehîn, behîn, çindik dan, baz dan, gav kirin, gav dan, fîr qaz dan, petrav dan, petrav avêtin, zer kirin

xwe tê re avêtin, xwe tê re berî xwarê dan

pencereden atladı

gemiye atlayıp gitmek istiyorum

di ser re derbas bûn, di ser re qevaz dan

birden ona kadar sayarken beşin üstünden atladı

birinci sınıftan ikinci sınıfa atladı

hiciqandin, xwe zer kirin (xwe avêtin ser tiştekî)

koyunun üzerine atladı


atlambaç

çindê (leystineke zarokan a bi çindikan)


atlandırmak

li hesp siwar kirin, bi hesp kirin, hesp dan (yekî)


atlanılmak

xwe avetin, xwe tê werkirin, xwe tê re avêtin

ba kadar yükseklikten atlanılmaz


atlanmak

hatin qevastin, hatin cevazdan, di ser re batin derbasbûn


atlar nallanırken kurbağalar ayak uzatmaz

biçûk li ba mezinan divê pêdirê jî destdirêjî nekin, biçûk rayê mezinan nakin


atlar tepişir arada eşekler ezilir

ker û golik li hev dixin, dehşik di nav piyên xwe de dipelixe


atlatılmak

hatin derbaskirin, jê hatin bihurtin, hatin qevastin, hatin qevazdan


atlatmak

dan qevastin, dan qevazdan, dan qevizandin, pê dan qevazdan, petrav pê dan avêtin

jê filitîn, jê xe las bûn, qedandin, jê derbas bûn, bi pişt xistin

tehlikeyi atlattık

düğünü atlatıp geleceğim

yarın gelirim diye atlattı


atletik

atletik oyunlar

atletik biriydi


atlı karınca

kurmorî yên keren, cureyekî gêreyên mezin (Fone ra grandi)


atlı prens

kız atlı prensini görmüş gidecek


atmaca

atmaca avcısı


atom ağırlığı

atom bombası


atom sayısı

hejmara (an jî numareya) atomê, jimareya atomî


av kuşu

çûkê nêçî re


ava çıkmak

çûn nêçîrê, derketin nêçîrê, derketin seydê


avam kamarası

meclîsa parlementerên îngîltereyê, kamereya avaman


avans almak

pêşinde stendin, hezr stendin, avans stendin


avare

eware, beredayî, selexane, berade, arode, tortore, kelkût, betal


avareleşmek

ewaretî kirin, beredayîtî kirin, tortoretî kirin


avarelik

ewaretî, beredaytî, arodetî, selexanetî, tortoretî, kelkûtî, betaltî


avarız

cureyeke baca ku di dema Osmaniyan de ji gel hatiye stendin


avarya

ziyana ku keştî an jî barê wê di dema rêwîtiyê de dîtiye


avazı çıktığı kadar

heta jê hatin qîr kirin, bi dengekî bilind qîr kirin, qîrîn jê çûn, qîrîn pê ketin


avcı

avcı çantası

nêçîrvan, ravker, seydvan (ji bo ajelên ku di nêçîrkirina ajelan de jêhatî ye)

yıldız avcısı


avcılık etmek

nêçîrvanî kirin, seydvanî kirin, ravkerî kirin


avdet

veger, dager, zivirîn, fetilîn, bi paş de hatin


avdet etmek

vegerîn, dagerîn, zivirîn, fetilîn, bi paş de hatin


avdeti

avdetî (kesê ku hatiye ser dînî Misilmaniyê; bi taybetî ji bo Cihûyan)


avlanmak

hatin nêçîrkirin, hatin ravkirin, hatin seydkirin

nêçîr kirin, derketin nêçîrê, derketin seydê

Her sene bu ormanda avlanırım.


avokado

avokado, hirmiyê amerikan (Persea americana)


avrat pazarı

bazara cariyeyan, di dema be rê de cihê ku cariye lê dihatin firotin

bazara jinan (cihê ku jin lê tişt miştan di fıroşin)


Avrupai

ewropî, ewropayî (tiştê ku xweserî Ewrûpayê ye)


Avrupalı

ewropî (ji bo kesê ku li Ewropayê dijî an jî kesê ji gelê Ewropayê)


Avrupalı

ewropî, ewropayî (tiştê ku xweserî Ewropayê ye)


avucunun içi gibi bilmek

qul bi qul zanîn(ya cihekî), wek kefa destê xwe zanîn, wek navê xwe zanîn


avucunun içine almak

(yek) li destê xwe pêçan, li ser tiliya xwe zîzikandin, (yek) kirin bin meyeta xwe


avukatlık

parêzerî, ebûqatî (ji bo pîşeya parêzertiyê)


avunmak

xema xwe pê revandin, xwe pê mijûl kirin, xwe pê papo kirin, xwe pê aş kirin, pê aş bûn, bêhna xwe pê derxistin

dünyadan bezmiş bir halı var, hiç bir şeyle avunamıyor


avurduna geçmek

sûretê (yekî) rûniştin (ji bo pir jarbûnê)


avurt

avurtları çökmüş


avustralyalı

Awistralyayî (kesêji gelê Awistrayayê, ji wêrta vî gelî)

Awistralya yî (kesê ku li Awistralyayê dijî)


avusturyalı

Awistiryayî (ji bo kesê ku li Awistiryayê dijî)


avutmak

hedirandin, bêhna (yekî) derxistin, xema (yekî) revandin, xema (yekî) dan jibîrkirin, teselî kirin

çocuğu zor bela avuttuk


avuç

elin avucu

buğdayı avucu ile aldı

çeng, kulm, qemç (mêjera ku çengek hiltîne)

bir avuç pirinç


avuç açmak

destê xwe vekirin (ji bo parskirin û alîkarî xwestinê)


avuç içi kadar

biçûçikî, (cihekî) wekî quncikekî, wekî qula gur


ay ay olmak

ketin cilan, ketin hayzeyan, ketin bênimejiyan, ketin kirasan, kiras hatin, bênî mêjî dîtin


ay aydın, hesap belli

wekî heyva çardeh şevî ye (ji bo aşkerebû na tiştekî)


ay başı

hayze, heyz, bênimêjî, kiras, keçxwînî (ji bo ketina cilan a jinan)


ay be ay

borcunu ay be ay ödeyecek


ay dede

heyv (di Tirkî de, di zimanê zarokan de)


ay tutulması

girtina heyvê, hîvgirtin, tarîbûna heyvê, manggîran


ay çiçeği

gulberojk, gula berberoj, gula berbero, gula berbiro (Helianthus annuus)


ayak atmak

pê avêtin, ling avêtin, pê û pêgav avêtin

ben o odaya ayak atmam

pê [[pê kirin, pê çûn (cihekî), pê û pêgav avêtin cihekî), ling avêtin (cihekî) (ji bo cara pêşîn çûna cihekî)

oraya ayağımı atmış değilim


ayak atmamak

pê û pêgav neavêtin (cihekî), piyê xwe ne avêtin (cihekî), piyê xwe bi (cihekî) nekirin


ayak ayak

pile bi pile, derece bi derece, pêpelûk bi pêpelûk


ayak ayak üstüne atmak

pê avê tin ser hev, ling avêtin ser hev û din


ayak basmak

pê [[pê kirin, pê avêtin (cihekî), ling pê kirin (ji bo hê nû gihîştina cihekî)


ayak basmamak

kız hiç evimize ayak basmıyor


ayak bağı

bu çocuk bana ayak bağı oluyor


ayak değiştirmek

pê guhartin, ling guhartin (ji bo dema talîmê ku her kes piyên xwe wekî hev biavêje)


ayak diremek

ji kirt û nîva xwe nehatin xwarê, ji ya xwe nehatin xwarê, pê dan erdê, ling dan erdê, pê kirin erdê, pêdarî kirin, pîkolî kirin


ayak divanı

di dema Osmaniyan de, di rewşa neasayî de cîvina li ser piyan a bi lez û bez


ayak kirası

heq, heqê ku mirov di ge rewa keda (yekî) de didê


ayak makinesi

ma kîneya piyan, makineya ku bi piyan dişi xule


ayak sürümek

manî kirin (bêdilê an jî bêama dê xwe hêdî hêdî karekî kirin)

manî kirin, pîkolî kirin (ji bo kesi ku bêamadê xwe hatiye şandin cihekî)


ayak tedavisi

tedawiya li ser piyan (bêyî ku nexweş bikeve nav cihan)


ayak teri

heq (heqê ku didin kese ku ji bo xizmetê hatiye şandin cihekî)


ayak ucu

yatağın ayak ucu


ayak uydurmak

pi yê xwe lê anîn (ji bo piyê xwe li piyên he valên xwe anîn)

çûn ser kurm û kirasê (yekî), cihê piyên xwe kirin, hatin ser kurm û kirasê (yekî)


ayak yapmak

dek û dolap li (yekî) gerandin, dek û dolab li (yekî) kirin, fend û fût li (yekî) kirin


ayak yolu

pêgeh, daşir, avrêj, qedemgeh, destavrêj


ayak yoluna çıkmak

derketin desta vê, dest li doxîna xwe xistin, dest li doxînê xistin


ayakkabı çevirmek

sol rast kirin (ji bo rastkirina pêlavên mêvanan)

sola (yekî) danîn (bi hin lebatan nîşandana xwestina çûna mêvan)


ayakkabıcı

solker, pêlavker (ê ku sol û pêlavan çêdike)

soldirû, soldûz, goşkar, pînedûz, solbend, soldir, pînedir (ê ku solan tamîr dike)


ayakkabıcılık

soldûzî, goşkarî, soldirûtî, pînedûzî, solbendî, soldirî, pînedirî


ayakkabılık

tiştên ku bi kêrî çêkirina solan tê mîna kosele û çerm


ayaklandırmak

raperandin, hilperandin, rakirin ser piyan, rakirin ser lingan)


ayaklanma

serhildan, raperin, serxwerabûn, liberrabûn, îsyan (ji bo ra bûna li ber dewletê)


ayaklanmak

bi ser piyan ketin, bi ser lingan ketin, bi piyan ketin (ji bo zarokan ku êdî dest bi meşê dikin)

rabûn ser xwe, li ser xwe gerîn (ji bo nexweşan ku êdî dikarin bi piyên xwe bigerin)

raperin, hilperin, serî rakirin, serî hildan, li ber rabûn, ser xwe rabûn, îsyan kirin, lê rabûn, rabûn, serhildan kirin


ayaklar altına almak

kirin nav dest û piyan, xistin nav dest û lingan, dan nav pi yên (lingên) xwe, avêtin nav dest û piyan

şerefini, namusunu ayaklar altına aldı


ayakları dolaşmak

piyên (yekî) li hev ketin, kabokên (yekî) li hev ketin


ayakları geri geri gitmek

piyên (yekî) pê re nehatin, lingên (yekî) pê re neçûn


ayakları yere değmemek

perê (yekî) hebin wê bifirin, ji kê fan kirin bifirin


ayaklarına kapanmak

kûzî lingê (piyên) yekî bûn, xwe avêtin nav dest û piyên (yekî)


ayaklarına kara sular inmek

piyên (yekî) av daniştin, piyên (yekî) qerimîn, çokên (yekî) êşîn (ji bo mana zêde li ser lingan)


ayaklarını sürümek

piyên xwe bi xwe re kaş kirin, lingên xwe bi xwe re kaş kirin (ji bo di rê de meşîna bi dijwari)


ayaklarını yerden kesmek

ji rê filitîn (ji bo siwarbûna li erebe yekê)


ayaklarının ucuna basmak

li ser pêçiyan çûn, li ser pêçiyên pi yên xwe çûn


ayaklı

bi piyan, bi lingan (makîneya ku bi lingan di şixule)


ayaklı kütüphane

kesê pir zana, ku dikare bersivê bide gelek pirsan


ayakta

li piyan, li ser piyan, ji piyan, li ser lingan, şipya

kahvelerimizi ayakta içtik

li ser piyan, li ser lingan, li piyan (ji bo rewşa heyecan û eceleyê)


ayakta kalmak

li piyan man, li ser piyan man, ji piyan man, li ser lingan man

li ser pi yên xwe man, li ser lingên xwe man (ji bo kesê ku nakeve erdê)


ayakta tutmak

(tiştek) li piyan hiştin, (tiştek) li ser piyan hîştin, (tiştek) li ser lingan hiştin

kuruluşu biz ayakta tuttuk


ayakta uyumak

ji ser piyan de ketin, ji piyan de ketin, ji hal de ketin


ayaktan

li ser piyan, bi saxîtî (ji bo heywana sax)

ayaktan satış


ayakçak

nêrdevan, derence, sêlim, paplûk, pêpelûk

pêkên (an jî darên) ku zarok û canbaz dikin piyên xwe û pê li serê digerin


ayakçın

gurê, gurd (di tevnê de darê ku pê tê serê)


ayarcı

eyarkar (erkedarê ku alavên pîvandinê yên esnafan kontrol dike)


ayarlamak

saati radyoya göre ayarla

makine bozuktu ayarladı

li hev eyar kirin, li hev keys kirin, li hev anîn

işlerimi ayarlasam sinemaya gideceğim

eyar kirin, sererast kirin (ji bo xapandinê)

kızı bir ayarlayabilsem


ayarlanmak

hatin eyarkirin, hatin rastkirin, hatin duristkirin


ayarlatmak

dan eyarkirin, dan rastkirin, dan duristkirin


ayarlı

bieyar, eyarkirî, rastkirî, sazkirî (ji bo saet û makîneyan)


ayarsız

bêeyar, nesaz, saznekirî, neyarkirî (ji bo makîne û tiştên nola wan)

bê hawa (ji bo kesên ne li qeys û qiyasekekî)


ayartmak

o kızı ayarttı

terişandin, ketin binê (yekî), ketin bin (yekî), ketin binçengê (yekî)

ben çalıştığım yerden memnundum, o beni ayarttı


ayaz

hişkesayî, zeber, qerisok (ji bo hewa û şevê)


ayaz kesmek

serma lê xistin, sir û seqem lê xistin (an jî lê dan)


ayaz vurmak

sir lê xistin, sir û seqem lê dan, serma lê xistin (an jî) lê dan (ji bo zebze û mêweyan) (hava)


ayazda kalmak

li ber sir û seqemê man, li ber sermayê man

cihê beredayî sekinîn (an jî man) (argo)


ayazlamak

serma lê xistin, sir û seqem lê dan, seqem li (yekî) xistin, seqemî bûn


ayazlanmak

su ayazlanmış


ayazlatmak

li ber sire] li ber seqemê hiştin, dan ber sir û seqemê


ayazma

kanî an jî karêza ku ji hêla Rûman ve pîroz tê qebûlkirin


ayağa düşmek

mezin ketine kewarê, biçûk rabûne hawa rê, mezin çûne ber tirê daşikan, biçûk rabûne xeber didin


ayağa kaldırmak

rakirin ser piyan (an jî rakirin ser lingan)


ayağa kalkmak

rabûn ser piyan, rabûn ser lingan, bi ser piyan ketin, bi ser lingan ketin, çûn piyan

rabûn ser xwe, rabûn piyan (ji bo başbûna nexweşan)

ji ber (yekî) rabûn, rabûn ser xwe, rabûn piyan (ji bo girami yê ji ber yekî rabûna ser lingan)


ayağı alışmak

rêçik (yekî) hînî (cihekî) bûn, rêçika xwe kirin (cihekî)


ayağı dolaşmak

(ayakları dolaşmak) piyê (yekî) li hev ketin, kabokên (yekî) li hev ketin, piyê (yekî) li hev çûn û hatin


ayağı yerden kesilmek

pê ji rê xelas kirin, pê ji rê filitandin (ji bo xelasbûna ji çûna bi peyatî)


ayağı yürüten baştır

ê ku mirovan li hev dide keys kirin sere mirov e, serî bajarê mirov e


ayağına alamamak

nikaribûna leqandina pê (ji ber êş an jî tevi zandinê)

tebatî nehatin (yekî) (ji bo ke sê ku rêçika wî ketiye cihekî û bêyî çûna wê derê nikaribe biqedîne)


ayağına bağ olmak

piyê (yekî) kirin qeydê, (yek) dan girêdan

ayaklarına bağ olmuşum, benden ötürü bir yere gidemiyorlar


ayağına dolanmak

çocuk ayağıma dolanmış, iş yapamıyorum


ayağına düşmek

xwe avêtin ser dest û piyên (yekî), xwe avêtin xaret û xîretên (yekî)


ayağına gelmek

(kêmayî ji xwe re hesi bandin û) çûn cem (yekî), çûn mala (yekî)

kısmetimiz ayağımıza geldi


ayağına geçirmek

aceleyle elbiselerini ayağına geçirip gitti


ayağına kapanmak

kolî piyê (yekî) bûn, çûn dest û piyên (yekî) (ji bo lavahîkirina ji yekî)

kolî piyê (yekî) bûn, çûn dest û piyên (yekî) (ji bo bexşandinê ku mirov ji yekî lavayî bike)


ayağına sıcak su mu, soğuk su mu dökelim?

Guhartoyeke ayağına sıcak su mu dökelim soğuk su mu?.


ayağına çağırmak

kaşî ber piyê xwe kirin, kişandin ba xwe


ayağına çelme takmak

bi dostanî (yek) xistin, (yek) şihitandin, (yek) lepikandin


ayağına üşenmemek

pê nedan binê xwe (kesê bêyî ku bêhna xwe bide dixebite)


ayağında donu yok, fesleğen ister başına

Guhartoyeke ayağında donu yok başına fesleğen ister.


ayağını altına almak

piyên xwe dan binê xwe, piyên xwe kirin binê xwe


ayağını denk almak

piyên xwe bi denk avêtin, piyê xwe bi hindaze avêtin


ayağını giymek

sola xwe kirin piyê xwe, sola xwe li xwe kirin, piyê (lingê) xwe li pêlava xwe dan


ayağını kaydırmak

piyê (yekî) şemitandin, lingê (yekî) şemitandin, binê piyê (yekî) sabûn kirin


ayağını kesmek

piyê xwe ji (cihekî) kirin, piyê xwe ji (cihekî) birin, riya xwe ji (cihekî) girtin

piyê (yekî) ji (cihekî) kirin, piyê (yekî) ji (cihekî) birin


ayağını sürümek

manî kirin (ji bo kirina karî lê bêamadê xwe)

piyê xwe pê kirin (ji bo ku êdî hew were cihekî)

piyê xwe bi (cihekî) xistin (ji bo wê baweriyê ku ew kes were û dê yên din jî li dû bên)

çîmik di hev dan (ji bo kesen li ber mirinê)


ayağını tek almak

roke bi pîve hêja, hişê xwe dan serê xwe (ayakkabı)


ayağının altına almak

(yek) avêtin nav dest û piyê xwe, (yek) avêtin nav pihînan, (yek) avêtin nav lingên xwe, (yek) dan ber pihînan, (yek) girtin bin lingan


ayağının altında

(ayaklar altında) (cihek) jê ve xonê bûn wekî eynîk, (cihek) ji (yekî) re xuya bûn

tepeye çıktığında köy ayağın altında


ayağının altını öpeyim

ez bêm bin piyê (an jî piyên) te, ez bêm bin lingê (an jî


ayağının bastığı yerde ot bitmez

cihê ku rêça (yekî) bike yê giya lê hêşîn nabe (ji bo kesên bêyom)


ayağının bağını çözmek

sola ku ji piyê (yekî) re nebûn avêtin, jina xwe berdan

xwe jê filitandin, xwe jê xelas kirin (ji bo dawîanîna têkiliyekê)


ayağının pabucunu başına giymek

çavê xwe girtin û deste xwe pelandin (ji bo ke sekî ku bi yeka ne li hingûvê xwe re bizewice)

anîna kesekî nehêja ji bo meqamekî bilind


ayağının tozu ile

baş bêhna xwe ne dan, qene bêhna xwe venedan

eve döndüğü gün ayağının tozu ile bize geldi


aydemir

cureyek tevşo ye, ku devê wî mîna kevanê ye


aydın

aydın bir oda

zelal, fesîh (ji bo gotin an jî nivîsa ku mirov bi hêsanî jê seh dike)


aydınlanmak

serwext bûn, rewşen bûn, ronî bûn, ronîdar bûn

bu konuda yeterince aydınlandım


aydınlatıcı

serwext ker (kesê ku der barê mijarê de agahiyeke ter dide)


aydınlatılmak

hatin ronîkirin, hatin rona yîkirin, hatin ronakkirin, hatin ronîdarki rin


aydınlatmak

ronî kirin, ronak kirin, ronîdar kirin, ronayî kirin (ji bo ronîkirina cihekî tarî)

sağ olsun beni sinema konusunda aydınlattı


aydınlık

aydınlık bir yer

aydınlık bir söz

paqij, saxlem (ji bo kesên ku xerabî li dorê nîn e)

qulik, kûlek (qulika xanî, qulika ronî ye, ku di nava xanî de vedikin ku her alî bibe ronî)


aygın baygın

bêpertav, bêqudûm, jihaldeketî, westiyayî


aygır gibi

eynî belgîr e, wekî belgî rekî (ji bo kesên terpase, gir û xurt)


ayı gibi

wekî hirçekî (ji bo girbûn û qirasebûnê)

eynî hirç e, wekî hirçan e (ji bo kesê bê fehm)


ayı görmeden bayram etme

hê dûrî avê yî te xwe hildaye, hîn negihaye ber çêm xwe dişemirîne, hê hesp tune, afir çêdike


ayı yavrusu ile oynuyor

eynî şabûna hirçê ye (ji bo kesen mezin ku gava bi zarokên piçûk re şa dibin, hezra destê xwe nakin wan diêşî nin)


ayı üzümü

tiriyê maran (Arbutus uva ursi) (botanîk)


ayıbını yüzüne vurmak

kêmasiya (yekî) dan ruyî (yekî), eyba (yekî) dan rû yê (yekî),qisûra (yekî) dan rûyî (yekî), eybikên (yekî) dan rûyê (yekî)


ayıboğan

kerxenîq, devdeve (ji bo kesê tirtire û bêpîr)


ayıcı

hirçvan (kesê ku hirçan dide reqi sandin û jêanê xwe derdixe)


ayık

li ser hişê xwe (ji bo kesê serxweş ku bi hişê xwe ve hatibe)


ayıklama

jibartin, vebijartin, wejartin, çeqilandin, neqandin


ayıklamak

jibartin, vebijartin, neqandin, çeqilandin, hilçimandin

pirinci ayıkladı

dêrandin, hildêrandin (dan ber bayê û dêrandin)

neqandin, jibartin (ji karekî neqandina kesê bêkar û avêtina wî)

ayıkla pirincin taşını!


ayıklanmak

hatin jibartin, hatin neqandin, hatin dêrandin, hatin hilçimandin


ayıklatmak

dan bijartin, dan neqandin, dan hilçemandin, dan dêrandin


ayıkmak

bi hişê xwe ve hatin, hatin ser hişê xwe, hatin hemdê xwe, hişê (yekî) hatin serê (yekî)


ayılıp bayılmak

ji kêfan ji bîr ve çûn, hingî jê hez dike ji bîr ve diçe

dikira xwe bixwara, hêrsa (yekî) rabûn û rûniştin


ayılmak

bi hişê xwe ve hatin, hatin ser hişê xwe, hatin ser hemdê xwe, bi ser hemdê xwe ve hatin, hişê (yekî) hatin serê (yekî), bi xwe ve hatin, bi hemdê xwe ve hatin (ji bo Kese ku xeriqiye, serxweş bûye)

hişê (yekî) hatin serê (yekî) (ji bo kesê ku lê biqewime û hêja rastiyê bibîne)


ayıltı

gêjiktî (êşa serî ya ku ji ber alkolê çê bûye)


ayıltmak

(yek) anîn ser hişê (wî), (yek) bi hişê (wî) ve anîn


ayın ondördü gibi

wekî heyva çardehşevî ye (ji bo jin û keçi kên bedew)


ayının kırk türküsü var, kırkıda ahlat üstüne

Guhartoyeke ayının kırk türküsü var hepsi de ahlat üstüne.


ayıp

ayıp söz


ayıplama

lomekirin, lewmekirin, lêgirtin, eyibandin


ayıplamak

lome kirin, lewme kirin, lê girtin, eyibandin, şermezar kirin, kirin eyb


ayıplanmak

lê hatin girtin, hatin lomekirin, hatin eyibandin


ayıptır söylenmesi

ayıptır söylenmesi, ama size karşı kötü konuştu

ayıptır söylenmesi, akşamleyin et yedik


ayıraç

serdersik, bêtbêtik, veqetînek, qetînek, miyar


ayırıcı

renk ayırıcı aygıt


ayırım yapmak

cûdayî kirin, ferqî kirin, meyî û heml kirin


ayırım yaratmak

dubendî kirin nava (tiştekî), cudayî kirin nava (tiştekî)

aramızda ayırım yaratıyorsunuz


ayırma

cudakirin, ciyawazkirin, cihêkirin, qetandin, raqetandin, veqetandin


ayırmak

elmayı dörde ayırdı

hilanîn, jê hilanîn (ji tevahiyekê hi lanîna parçeyekê)

çocuklara pastadan biraz ayırdım

qetandin, veqetandin, raqetandin, cuda kirin, cihê kirin (bi astengekê, ji hevkirina cihekî)

bahçeyi telle ayırmışlar

ji hev kirin, veqetandin, cihê kirin (ji bo jevdûrxistina tiştekî)

cihê kirin, ciyawaz kirin, ji hev kifş kirin, jê ferq kirin (ji bo têgihîştina çawaniya tiştekî)

iyiyi kötüden ayırmak

kitab için resimler ayırdım

jê kirin, jê veqetandin, cuda kirin (ji bo xerakirina li hevkirina di navbera du kes an jî çend ke san de)

kadını kocasından ayırdılar

ferqî xistin (an jî kirin) nava () , cudahî kirin nava ()

çocuklarımı birbirinden ayırmam

bu odayı çocuklara ayıracağız


ayırt edilmek

hatin vawêrkirin, ji hev hatin cudakirin, ji hev hatin qetandin, ji hev hatin veqetandin


ayırt etmek

vawêr kirin, ji hev cuda kirin, ji hev derxistin, ji hev veqetandin, ji hev qetandin, ji hev cihê kirin, ji hev kirin der, ji hev nas kirin


ayırtmak

dan vawêrkirin, ji hev dan cihêki rin, ji hev dan qetandin, ji hev dan veqetandin, ji hev dan cudakirin


ayıya kaval çalmak

wekî tu ji vî (dîwar an jî kevirî) re bibêjî (ji bo kesê nefehma, fehmkor tê gotin)


ayıyı vurmadan postunu satmak

te hîna av nedîtiye te xwe hil daye, hesp tune tu afiran çêdikî


aykırı

ana yola aykırı küçük bir kasaba


aylak

toranî, tor tortore, tor û bor, terxan, eware, kojan, beredayî


aylakçı

terxan, toran, eware (karkerê ku karekî wî yê timî nîn e)


aylanmak

li dorê gerîn, li dora (tiştekî) çûn û hatin


aylı

yeşil aylı bayrak


aylık

mehane, mehanî, mehî, heyvane, mehiye, meaş

mehî (tiştê ku bi qa sî mehekê dom dike an jî di mehekê de çê dibe)

aylık kazanç

aylık toplantı

aylık dergi

üç aylık çocuk


aylık bağlamak

(yek) kirin xwedî meaş, (yek) kirin xwey mehane


aylıklı

mehanîgir, mehanedar, meaşgir, xwedîmeaş


aylıkçı

kesê ku ji bilî mehmiziya wî tu hatina wî nîn e


ayna taşı

lewheya kevir (ku li avahî û tiştên wisa tê bicihkirin)


aynacı

neynikfiroş, mirêkfiroş, awênefiroş, hêlîfiroş, eynefiroş

neynikker, mirêkker, hêlîker, awêneker (ê ku eynikan çêdike)


aynalı

eynedar, mirêkdar, bieyne, bimi rêk, bihêlî, biawêne, bineynik

aynalı dolap


aynasız

bêeyne, bêmirêk, bêneynik, bê xodîk, bêhêlî, bêawêne


aynasızlık

bêeynetî, bêmirêkî, bêhêlîtî, bêneynikî, bêeynikî, bêawênetî, bêxodîkî


aynı

bu kalem sizinkisinin aynısı

eynî (ji bo tiştê ku di navbera wan de cudayî nîn e)


aynı ağzı kullanmak

siz hepiniz aynı ağzı kullanıyorsunuz


ayni hak

mafên yekî yên li ser mal û mulkên ku kesek dikare li hemberî her kesi biparêze


aynı telden çalmak

bakıyorum da aynı telden çalıyorsunuz


aynı yola çıkmak

bi ku de ajotin eynî rê bûn, bi ku de biavêjî weqî çar tuxt e


aynı yolun yolcusu

baban bu yoldan gitti, sen de aynı yolun yolcususun


aynı zamanda

di heman katî de, di eynî demê (zemanî) de, di heman demê de


ayniyat

eşyayê ku bi hêsanî dikare bê hilgirtin û xerckirin


ayol

kemê, kurê, keçê (bi giştî jin di çaxê denglêkirinê de bi kar tinin)


ayran ağızlı

dev biav, devbigilêz (ji bo kesê xirexav û gêjo kî)


ayranı kabarmak

dewê (yekî) kişkişîn, dewê (yekî) pişpişîn (ji bo hêrs bûnê)

hilê (yekî) rabûn, hilê xwe dan ser milê xwe (ji bo kesê ku bi awayekî zê de hesta wî ya cinsî rabûye)


ayranı yok içmeye, atla gider sıçmaya

Guhartoyeke ayranı yok içmeye, tahtırevanla gider sıçmaya.


Guhartoyeke ayranı yok içmeğe atla gider biçmeğe.


ayranım budur, yarısı sudur

li hesabê we bê neyê ev e (kesê ku karekî serobero kiribe, gava rexne lê tê girtin dibêje)


ayrı ayrı

ayrı ayrı işleri var

çocuklar için ayrı ayrı oyuncak aldı

cihê cihê, cuda cuda (ji bo her yekê bi awayekî cuda)

yemeklerin tadına ayrı ayrı baktı


ayrı basım

cudaçapî (bi giştî nivîseke zanistî ku di kovarekê de hatiye çapkirin, ji nû ve çapkirina wê ya wekî broşür)


ayrı düşmek

düşüncelerimiz ayrı düştü


ayrı seçi yapmak

ferqî xistin nava wan, meyî kirin nava (wan)


ayrı tutmak

yek ji yên din cihê kirin, hişma (yekî) kirin, meyla (yekî) li ser (yekî) bûn


ayrıca

dewlet sanayinin gelişmesi için tedbirler alır, ayrıca destekler


ayrılık

cihêtî, cudayî (ji bo rewşa ji hev cihêbûnê)

ayrılık ölümün yarısıdır

cudayî, cihêtî, ciyawazî (ji bo nelihevkirina raman, nêrin û hestan di navbera kesan de)


ayrılış

qetîn, veqetîn (ji bo kar û awayê qetîn û veqetînê)


ayrılışmak

ji hev veqetîn, ji hev cuda bûn, ji hev cihê bûn


ayrılmak

hatin cihêkirin, hatin veqetandin, hatin cudakirin

yanındaki adamdan ayrılıp bize geldi

cihê bûn (ji bo dev ji hev berdana jin û mêr)

kocasından ayrıldı


ayrılmazlık

jevneqetîn, jevveneqetîn, jevcudanebûn, jevcihênebûn


ayrım

veqetîn, qetîn, ciyawazî, cihêbûn, cudabûn

ferq (ferqa ku karakterên cure û cinsan jev diqetîne)


ayrımsamak

pê derxistin, tê derxistin, tê anîn der, ferq kirin


ayrıntı

kitkit, kitekit, kitkite, çingil, teferûat, tefsîlat


aysar

hîvoyî (ji bo kesê ku xûyê wî li gorî heyvê baş û xerab dibe)

bêqerar (kesê ku sibeh û êvara wî ne yek e)


aysfild

aysfîld (qada cemedê ku li hêrêmên cemsaran bi qeşagirtina ava deryayê tê pê)


aysız

bêheyv (şeva an jî esmanê sayî ku bi roniya stêrkan e)


aytışmak

galegal kirin, gengeşî kirin, nîqaş kirin, xirecir kirin


ayva

bihok, dara biyokê, dara bihê (Cydonia vulgaris)

biyok, bihok, bih, behê, bîvok, bîh (ji bo mêweya vê dare)


ayva tüyü

mûzerik, pûrtzerik (kesê ku pûrtika canê mirov a hûrik û zerî kî)


ayvalık

erdê bihokan (devera ku lê darê biyokan lê pir in)


ayyuk

di nav koma stêrkan de stêra herî birsok ku li hêla bakur a dinyayê tê dîtin


ayyuka çıkmak

erd û esman pê hesîn, li her derê belav bûn (ji bo paşgotiniyan)


ayça

heyvik û stêrka li ser serê sancax û dîrekan


az bulmak

hindik dîtin, qîma xwe pê neanîn, pê qayîl nebûn


az değil!

sen de az değilsin, muziplikte üstüne yoktur


az günün adamı olmamak

(yek) ne mêre kî hindik bûn (ji bo kesê ku pir dinya dîtiye, jiyaye û xwedî tecrübe ye)


az kaldı

hema mabû, hindik mabû, pir nemabû, wextî

Az kalsın araba çarpıyordu.


az olsun öz olsun

bila hindik be lê rindik be, bila zirav û dirêj be lê ne qut û qalind be


az sonra

qederek bi şûn de, qasek bi şûn de, weşek bi şûn de, kêliyek bi şûn de, bîskek bi şûn de


az çok

az çok bunu sana verdi


aza çoğa bakmamak

li pirî û hindikiyê nenihêrtin, li kêmî û zêdehiyê nenihêrtin


azadlı

azakirî, azabûyî, azadkirî (ji bo kole û cariyeyan)


azadlık

kole û cariyeya ku wextê azadkirina wan hatiye


azalma

kêmbûn, sistbûn (ji bo kêmbûna jan û êşê)


azaltma

kêmkirin, sistkirin (ji bo kêmkirina jan û êşê)


azamet satmak

meznatî kirin, quretî kirin, kuşpenetî kirin


azamî

zêdetirîn, pirtirîn, bilindtirîn, berzetirîn, bêhtirîn, ezamî, maksîmûm


azap vermek

êşandin, ezibandin, zerandin, ezab dan (yekî)

leşkerê mîrekan ku di dema Osmaniyan de di stolan de dihatin wezîfe darkirin


azap çekmek

ezab kişandin, ezab dîtin (ji bo li axire tê)


azar işitmek

senin yüzünden azar işitmek istemiyorum


azarlamak

azirandin, azar dan, berê xwe dan (yekî), li irzê (yekî) ketin, irzê (yekî) şikandin, pê re xeyî dîn, tekdir kirin


azarlanmak

hatin azirandin, hatin azardan, hatin tekdîrkirin, pê re hatin xeyîdandin, li irzê (yekî) ketin


azat etmek

azad kirin, serbest kirin, serbest berdan


azdırılmak

hatin harkirin, hatin bitirkirin, hatin daberisandin


azdırma

harkirin, bitirkirin, dijwarkirin, daberisandin


azdırmak

merhem yarayı azdırdı

taş atarak köpeği azdırdı

yüz verip çocukları azdırmışlar

arkadaşları çocuğu azdırdılar


azgınlaşma

harbûn, bitirbûn, hêçbûn, dijwar bûn, azirîn, daberizîn

harbûn, şorî kîbûn, hêçhilorîbûn, gewîbûn, axuzîbûn, terxîçîbûn, xelenêrîbûn


azgınlaşmak

har bûn, bitir bûn, hêç bûn, dijwar bûn, azirîn, daberizîn

şorikî bûn, har bûn, hêçhilorî bûn, gewî bûn, axuzî bûn, terxîçî bûn, xelenêrî bûn (ji bo kesê ku daxwaziyê wî/wê yê cinsî zêde dibe)


azgınlık

şorikî, avlorikî, hêçeloritî, axuzîtî, terxîçîtî, xelenêrîtî


azı

diranê kursî, diranê paşiyê, diranê axriyê


azı dişi

diranê kursî, diranê paşî, diranê axriyê


azı çoğa saymak

Me hindikiyê te bi pirî qebûl kir, me bi sere xwe qebûl e, me bi temamî qebûl e


azıcık

piç, piçek, piçik, piçiçek, çîçik, çîçikek, piçikok, pirtîkek, lîçik, kirtikek, çenek, çenik, hindikek, hevkî

azıcık ekmek ver bana

bîstikek, qasek, hinek, qederek, weşek, dilopek (ji bo demê), hevkî

azıcık buraya gelir misin?


azıcık aşım kaygısız başım

bila dilê min rihet be, bila loqeq nanê ziwa be


azık

derxur, debare, tûşe, tiwîşû, zewade, azox


azıklı

nanda (kesê ku zikê hêjar û belengazan têr dike)


azıklık

zewade (xwarin morina ku ji bo zewadeyê hatiye amadekirin)


azımsamak

kêm dîtin, hindik dîtin, pê qayîl nebûn, qîma xwe pê neanin, dilê (yekî) di ber re nehatin


azıtma

daberisandin, berizandin, harkirin, bitirkirin


azıtmak

daberisandin, berizandin, har kirin, bitir kirin, hêç kirin, hêçhilorî kirin

sen yine azıttın


azizi

hêjayê ber dilê (yekî), şîrînê ber dilê ()


azizlik

xoşewîstî, delalî, berdilî, delalîk, ezîzî


azışmak

sor bûn, zêde bûn, germ bûn, li hev germ bûn, li hev sor bûn

savaş azıştı


azletmek

ezl kirin, ji wezîfeyê kirin, ji erkê kişandin


azma

axuzî (ji bo boxe û gamêşan) durehî, melez


azmak

har bûn, bitir bûn, hêç bûn, daberizîn, ji sere xwe derketin, ji destê xwe çûn

çocuklar azdı

nehir azmış

har bûn, dijwar bûn (ji bo lêçêrîna birînê li ten û canê mirov)

şorikî bûn, har bûn, hêçhilorî bûn, hilorî bûn, agir ketin (yekî) (ji bo kesê ku xwestin û hestên wî/wê yê cinsî radibin)

demikîn (ji bo cil û coran ku renge wan zerikî dibe û hew spî dibin)

katır, atla eşekten azmış bir hayvandır


azmettirmek

pê dan kirin, yek) ezmî kirina (tiştekî) kirin


aznavur

terpase, xedar, zalim (aznavûr, li Melazgirê navê kelekê ye û navdar e)


azraile bir can borcu olmak

mirin li me kêm e (ji bo bêdeyn û dûbûnê)


azrailin elinden kurtulmak

ji gorê vegerîn (ji bo kesê ku ji mirinê xelas dibin)


azraille burun buruna gelmek

mirin û nemirin, Ezraîl hatin û bi paş de vegerîn


aç ayı oynamaz

don nekî çirayê çira ronî nade, çiraya bêdon naîse


aç açına

ilacını aç açına al


aç doymam, tok acıkmam sanır

ê birçî têr naxwe, ê têr çav lê ye, qîma xwe pê neanîn


aç doyurmak

xizan têr kirin, feqîr têr kirin, birçî û feqîr têr kirin


aç kalmak

Fatma'dan olmasaydı dün aç kalırdık


aç karnına

aç karnına sigara içme


aç kurt gibi

bêser û çav xwarin, wekî gur êrîş kirin (xwarinê), wekî guran dirêjî (xwarinê) kirin