gönlü çekmek

dilê (yekî) bijiyan (tiştekî) , dilê (yekî) xwestin


gönlünden geçirmek

birin ba dilê xwe, biharan bi dilê xwe meyne


gönlünden kopmak

Gönlünden ne koptuysa onu ver.


gönlüne göre eğlenmek

kêfa dilê xwe kirin, kêfa gurê pir kirin(ev ji bo kesê pîr û kal tê gotin)


gönlüne su serpilmek

bêhna (yekî) derketin, dilê (yekî) rihet bûn


gönlünü almak

li ber dilê (yekî) re hatin, li ber (yekî) gerîn, ber dilê (yekî) de hatin


gönlünü ferah tut

dilê xwe rihet bihêlin, bila dilê (we) rihet be, dilê xwe fireh bike


gönlünü ferah tutmak

serê xwe jê neêşandin, dilê xwe rûniştandin


gönlünü serin tutmak

dile xwe fireh kirin, bêhna xwe fireh kirin


gönlünün dümeni bozuk

dilê (yekî) ne safî ye, her car bi aliyekî de ye


gönül

dil (di wateya xwestek, dax waz û arezûyê de)

Okumaya gönlü yok.


gönül almak

dilê (yekî) xweş kirin (ji bo anîna kêfa yekî)

dilê (yekî) xweş kirin, dan ber dilê(yekî), di ber dilê (yekî) de çûn (ji bo dilxweşkirina yê dilşikestî)


gönül açmak

bêhna (yekî) derxistin, dilê (yekî) fi reh kirin


gönül eğlencesi

sebra dilan (tişt an jî kesê ku dil pê xweş dibin)


gönül kırmak

dilê (yekî) şikandin, dilê (yekî)hiştin, dile (yekî) ji xwe hiştin (an jî şikandin)


gönül vermek

dil berdan (yekê), dilê xwe kirin (yekî)


gönül yıkmak

dilê (yekî) hîştin, dilê (yekî) xera bûn


gönüllü

minêkar, ji fedîlê dil, bi dilê xwe, bi rizadil, xwebexş


gör

de bibîne, de lê binêre (bi riya gef û hereşeyê): ben ona vereceğim, sen de gör: tu dê bibînî ku ez dê çawa bidimê


göre

gor, gorî, şehn, anegorî wên,bîna ,pey ,dûv ,

Günün modasına göre.

Bu giysi bana göre.

gorî, anegorî (ku li ber çavan bê girtin, ku lê bê nihêrtin)

Söylendiğine göre.

Bu kalabalığa göre bu yemek az gelecek.

bi ya (), gor, anegorî (di maneya ku ji min bê pirsi de)

Bana göre ikisi de bir.

Bu ev tam bize göre.


göre

Günün modasına göre.

Bu giysi bana göre.

Söylendiğine göre.

Bu kalabalığa göre bu yemek az gelecek.

Bana göre ikisi de bir.

Bu ev tam bize göre.


göreceği gelmek

dîtina (yekî) xwestin, bêriya (yekî) kirin


görev almak

erk (vatinî an jî peywir) girtin ser xwe, erk girtin, wezîfe girtin, vatinî stendin


görevden alınmak

ji vatiniyê kirin, ji erke kirin, ji wezîfeyê kirin

dan erkeke dîtir, (yek) dan peywireke din


görevden ayrılmak

xwe ji erka xwe kirin, dev ji peywira xwe berdan, destê xwe ji vatiniya xwe kişandin


görevden uzaklaştırmak

ji erkê bi dûr kirin, ji vatiniyê bi dûr xistin


görevdeşlik

hemerkî, hemvatinîtî, hempeywirî, hemwezîfetî, sînerjî


görevinden atmak

ji peywirê avêtin, ji vatiniyê avêtin, ji erkê (yek) avêtin


görevlendirilmek

hatin erkedarkirin, hatin peywirdarkirin, hatin wezîfedarkirin


görevlendirmek

erkedar kirin, peywirdar kirin, wezîfedar kirin


görevlenmek

erkedar bûn, peywirdar bûn, wezîfedar bûn


görevlilik

erkedarî, peywirdarî, vatinîdarî, wezîfedarî


görevsizlik

beerkî, bêvatinîtî, bêpeywirî, bêwezîfetî


göreyim seni

ez te bibînim (jê tiştekî pak hêvîkirin)


görgü gereği

Ji bo rêz û rêzikên edebê Ji ber terbiyeyê


görgülenmek

bi ter[[biye bûn, bi edeb bûn, bi pîr û pergal bûn


görkem

mirês, şeml, semyan, wurşe, hişmet, debdebe, îhtişam


görkemli

mirêsdar, wurşedar, bihişmet, bişeml, biîhtişam


görmediğine dönmek

ji ewil çêtir bûn (ji bo kesê nexweş ku pak dibe û mirov nizane ku ew yê nexweş bûye)


görmemezlik

nebînayî, xwe linedîtinê da nîn (ji rewşa ku mirov dîtibe lê wekî ku qet nedîtibe tev bigere)


görmemiş

dinyanedî, çinedîtî, nedîtî, cîhan nedîtî (ji bo kesê neditiye û dîtiye)


görmemişin oğlu olmuş çükünü koparmış

din yanedîyan savar pehtin gotin îro îda me ye


görmezlikten gelmek

xwe li nedîtinê danîn, xwe lê nekirin xweyî


görmeğe gitmek

bi diyarê (yekî) ketin, bi hafa (yekî) ketin


görselleştirme

Dîtbarkirin (Nivîs an jî daneyekê veguhertina formata fotografîk û dîtbarî weke mînak bi xêzkirina wê, bi çêkirina peykera wê an jî bi kişandina fîlma wê)


görselleştirmek

Dîtbar kirin (Nivîs an jî daneyekê veguhertina formata fotografîk û dîtbarî weke mînak bi xêzkirina wê, bi çêkirina peykera wê an jî bi kişandina fîlma wê)


görü

Buranın görüsü geniş.


görülmek

İşimiz kolayca görüldü.

Kolera daha çok sıcak ülkelerde görülür.


görülmemiş

Görülmemiş bir olay.


görümlük

xeml (tiştê ku ji bo dîtînê datî nin cihekî)

rûvekirin, perûya bûkê (ji bo diyariya ku ji keça hatiye nîşankirin re, gava kes diçîn dîtina wê bi xwe re dibin)


görünme

xuyabûn, xuyîn, diyarbûn, nimîn, xonêbûn, xuyakirin, eyanbûn


görünmek

xuya bûn, xuyîn, diyar bûn, eyan bûn, xuyanî bûn, xonê bûn, nimîn, xwengî bûn, beyan bûn (an jî hatin xuyakirin, hatin dîtin, hatin xuyandin)

xuya kirin, xonê kirin, xuyanî kirin (jê re wisa hatin, intibah jê re çêbûn)

Bana biraz yorgun görünüyordu.

Çocuk pek şımardı, biraz görünüver.

Göründüğü gibi olmamak.

Göründü Sivas'ın bağları.

Görünen köy kılavuz istemez.


görünür

aşkere, diyar (tiştê ku li ber çavan dikeve)


görünürde

Para harcadığı halde görünürde bir şey yok.


görünüşte

Görünüşte iyi birisi.


görünüşü kurtarmak

(bi awayekî) serobero kirin, xwe pê mijûl kirin

xwe pê papo kirin, li xelasiya xwe gerîn


görüp gözetmek

li (yekî) muqate bûn, hişê (yekî) li (yekî dîtir) bûn


görüş

Görüş mesafesi.

Benim görüşüme göre.

seredan, serdanî, ziyaret (ji bo girtîgeh, nexweşxa ne û wekî wan)


görüş bildirmek

fikra xwe gotin, bîr û baweriyên xwe derpêş kirin


görüşme

giftûgo, gotebêj, lihevrûniştin, mûzakere, bêjedarî, danûstendin li ser tiştekî raman û fikren xwe ji hev re beyan kirin)


görüşme yapmak

hevdîtin pêk anîn, çavpêketin çêkirin, dîdarî pêk anîn

giftûgo kirin, gotebêj kirin, mizakere kirin


görüşmeci

serdêr, serdan, dîdar (kesê ku di çe seredanê)


görüşmek

hev dîtin, pêv dîtin, çav pê ketin, bi darî ketin

li hev rûniştin (bi hev re sohbet kirin)

komşunuzla görüşüyor musunuz?

gotûbêj kirin, giftûgo kirin, mizakere kirin


görüştürmek

bi hev dangotûbêjkirin, bi hev dan giftûgokirin


görüşülmek

giftûgo hatin kirin, mûzakere hatin kirin


gösterge

Göstergesi İstanbul üzerinde duran eski bir radyoyu açtı.

nîşaname (lîsteya ku der barê tiştekî de radeyên wê nişan dide)


gösteri

Uçakların uçuş gösterileri.

rapêşî, pêşande, pêşanî, raberî, aheng (ji bo film, tiyatro û tiştên wisa)

Newroz gösterilerine biz de grup olarak katıldık.

Film gösterisi.

xwepêşandan, nimayîş, rêpîvan (ji bo meş û tevgerên civakî û siyasî)


gösterici

pêşander, nîşander, pêşanîker (tiştê ku xwediyê wesfa nîşandanê ye)

projektör (ji bo nîşandana film, wêne û yênîna wan)


gösterilmek

hatin nişandan, hatin pêşandan, hatin nimandin, hatin şanîdan


gösteriş

şanîdanî, nîşandanî, nimandin (awa û karê nîşandanê)

Her yaptığı gösteriş içindir.

şane, alayiş, şeml, mirês, wurşe, hijmet


gösterişli

mirêsdar, şanedar, wurşedar, rewşedar, şemldar, hijmetkar


gösterişlice

bi mirêsdarane, bi mirêsdarkî, wurşedarane


gösterişçi

Gösterişçi birisi.


gösterme

nimandin, nîşandan, rêdan, şanîdan, şanîkirin, pêşkirin, pêşandan, darîkirin, pêşandan, raberkirin


göstermeci

pêşander, teşhîrker (nexweşê derûnî yê ku organê xwe yê cinsî nîşan dide)


göstermek

nimandin, nîşan dan, şanî kirin, şanî dan, dan nîşan, nîşa kirin, nima kirin, pêşan dan, raber kirin

Kitapları göster.

nîşanî (yekî) dan, şanî (yekî) dan, nîşî (yekî) dan, rayî (yekî) dan, rêyî (yekî) dan, raberî (yekî) kirin, pêş (yekî) kirin, nîşa (yekî) kirin (yek an jî tiştek bi işarete daxuyandin)

Vitrindeki oyuncağı bana gösterecekti.

şanî dan (di wateya daxuyandinê, vegotinê de)

Bu söz onun iyi niyetini gösteriyor.

Güneşe göstermek.

şanî dan (bi delîl û palpişt dan bawerkirin)

Bunun böyle olmadığını göstereceğim.

rêyî (yekî) dan (di şûna hîn kirin, aş kerekirinê de)

Ona ders gösteriyor.

dan ber (yekî) (di wateya erkedarkirinê de)

Ona da bir iş gösterin.

şanî dan (derxistina xweşikbûna tiştekî)

İnsanı gösteren giyimidir.

Gerçekleri çarpıtarak gösteriyor.

nîşî(yekî) dan, rêyî (yekî) dan (bi awayekî tund û sert bergîdanê dan yekî)

Sana göstereceğim.

İtaat göstermek.

Hanya'yı Konyay'yı gösterme (veya öğretmek).


göstertmek

dan nişandan, dan şanîdan, pê dan nişandan, dan nimandin


göturümsüz

bêbaristanî, bêhedar, bêsebir, bêtehamûl


götürmek

Haber götürdüm.

birin (heta cihekî ligel xwe birina yekî)

birin (tiştek ji cihekî birin cihekî dûr)

Ben arabayı götürdüm.

Duvarı su götürdü.

Bu hastalık bir çok insanı götürdü.

Bizi sonuca götüren yol.

birin (ji hêla hêzên ewlekariyê ve hatin girtin)

Onu evinden alıp götürmüşler.

Artılar eksileri götürür.


götürü almak

deman kirin, qebale kirin, qubale girtin


gövde

gewde (beşa binyatî ya topikî ya tiştekî)

laş, gewde, cendek, ceste, girş, beden (ji bo mirovan)

gilale, qirn, qurm, kok (ji bo daran ji derî gulî û reh û rişalan)

laş (ji bo heywana şerjêkirî, serûpê, dil û hinav ne tê de)

gewde (peyva hevedudanî ya ku bi alîkariya qer tafên çêker ku ji rayekê têne pê, mîna malî)


gövdeli

gewdegir, laşgir (ji bo kesê gir û zexm )


göveriş

hêşînbûnî, şînbûnî (kar û awayê hêşînbûnê)


gövermek

Tohumlar göverdi.


göynük

zeviya ku bi şewitan dina daristanê hatiye çêkirin


göz alabildiğine

heta çav çavan di bîne heta ku çav çav digire, heta ku çav dibire


göz almak

çav li bere venebûn, çav li bere delîn (ji bo xweşikbûn û bedewiyê)


göz atmak

çav pê xistin, dêhna xwe danê, bala xwe danê

Arasıra doktorun odasına göz atıyordu.


göz açamamak

nikarîbûn çavê xwe vekirin, nikaribûn serê xwe xurandin


göz banyosu

banyoya çavan (ji bo başki rina nexweşînên çavan tê kirin)

nihêrtina li keç ü jinan (ku xort û mêr bi niyete ke xerab çavê xwe dikutin ser wan)


göz boyamak

çavê (yekî) girê dan, (yek) girê dan (ji bo xapandinê)


göz dikmek

çav berdan (tiştekî), çav kirin (tiştekî)

malımıza göz dikmişler


göz doldurmak

Antremanda yeni futbolcu göz doldurdu.


göz doyurmak

Adamın malı göz doyuruyor.


göz gezdirmek

çav pê xistin, dêhna xwe danê, bala xwe danê, çav lê gerandin (bi a wayekî ser re tiştek xwendin)

çav pê xistin, çav dan (tiştekî), çav lê gerandin (bêyî ku mirov başebaş lê hûr bibe çav bi tiştekî bixe)


göz göze gelmek

çavê (wan) ketin hev, çav bi çav li hev nihêrtin, awirê(wan) ketin hev


göz gözü görmemek

çav çavan nedîtin (ji ber mij [dû] dûman û wekî wan)


göz hakkı

heqê çavpêkirinê, heqê çavpêketinê (gava yek tiştekî xwarinê dibîne radibin ji wî tiştî hinek par didine wî jî)


göz kamaştırmak

çav li berê delîn, çav li berê venebûn (ji ber ronî û birqeke xurt)

çav li berê delîn, çav li berê venebûn, hijmetkar man (ji bo kes û tiştê xweşik û bedew)


göz kırpmadan

çav neniqandin (dil pê neşewitîn, merhamet nekirin)

çav neniqandin (fikare nekirin, nesidinîn)


göz kırpmak

çavniqandin, çav miçandin, çav qurtandin, çav qurç kirin

çav şikandin, çav şikênandin, çav kirin, çav qirpandin (bi çavan îşaret kirin)


göz nuru

ronîya çavan(di ber tiyştekî de çavê xwe êşan din)


göz nuru dökmek

di ber de xwe kele korî kirin, di ber de çavê xwe rêtin (di çê kirina tiştekî de pir zorê dan xwe)


göz pencere

taq (paceya li seriya derî an jî ya nêzî esreqan)


göz yaşı

hêstir, stêrk, hêsir, rondik, firmêsk, hêstirk, histrê çavan


göz yaşı dökmek

rondik werandin, stêrk barandin, hêstir rijandin


göz yummak

avêtin pişt guhê xwe, hêviya xwe jê birîn


göz yuvası

çaltika çav, kortika çav, şikefta çav anUnd


göz önünde tutmak

dan ber çavan, dan ber çavên xwe, li ber çavan girtin, li ber çavên xwe girtin


gözaltına almak

ragirtin, kirin binçav, xistin binçav, binçav kirin, jêrçav kirin, kirin nezaretê


gözaşısı

lûla movikan (di movikan de tamandina daran)


gözbağı

çavgirêdan, bi tayekî xav çavê (yekî) girê dan


gözbebeği

bîbik, bîbok, birik, sîsik, pîpik, pîbil, lîlik, pîpok, bîbika çav, bilîlik, betro

bîbik, bîbok, sîsik, pîpik, lîlik, pîpok (ji bo kesê ku jê pir tê hezkirin)


gözcü

nêrevan, zêrevan, çavnêr, dîdevan, çavdar

çavnêr (kesê ku di ezmûnan de erka nêrevaniyê tîne pê, bê ka rêzikên ez mûnê têne cih an


gözcülük

nêrevanî, zêrevanî, çavnêrî, dîdevanî, çavdan


gözdağı vermek

gef û guran li (yekî) xwarin, li (yekî) dan gef û guran, (yek) çavtirsî kirin


gözde

guzîde, perî (tiştê ku di nav manen dê xwe de bêhempa be)

Gözde meslek.

Evin gözdesi.

Adamın gözdesi.


gözden düşmek

ji pêş çavê (yekî) ketin, çûn ber pêlavan, ji pêş çav ketin, ji pêş çavê (yekî) xistin


gözden geçirmek

Günlük gazeteleri gözden geçirdim.

çav pê xistin, bala xwe danê, dêhna xwe danê, pê de çûn, di ber çavan re derbas kirin (bi awayekî kûr û dûr li ser tiştekî hûr bûn)

çav pê xistin, çavnêrî kirin (venihêrtina li amûrekê, motorekê bê ka saz e, dişixule an na)

Kararını gözden geçir.


gözden ırak olan gönülden de ırak olur

çiqas dûr e bi nûr e(ev gotina Kurdan berevajiyê Tirkan e)


gözden kaybolmak

ji ber çavan winda bûn, qelibîn, xuricîn


gözden sürmeyi çalmak

mû ji mar qusandin (ji bo kesê ku di diziye de yeman be)


gözden çıkarmak

ji pêş çavên xwe avêtin, ji pêş çavên xwe derxistin


gözdişi

diranê çav, diranê qîl (yên çeneya jorîn)


göze almak

dan ber çavê xwe (xetere û ziyana ku bê dan ber çavên xwe)


göze batmak

ketin ber çavê (yekî), (çavnebarî li yekî hatin kirin)


göze görünmek

hatin ber çav, li ber çavan xuya bûn, bi ber çav ketin (tiştekî ku tune be, lê wekî ku hebe bê pêş çavê mirov)


göze görünmemek

xwe ji ber çavan dan alî, çav pê neketin, xwe dan alî


göze çarpmak

İlçedeki göze çarpan tek yapı okuldu.


gözemek

veçinandin, refikandin (hûnan dina qulika di qumaş de)

gur kirin (gur kirina navbera şax û riwekan)


gözene

serpûşa ku pêşiya wê bi têlan hatiye girtin û ji bo ji kewaran hingiv derxin tê bikaranîn.


gözenek

çavik, kunkunoşk, qulqulîlk (jibo her qula tiştê biqulqulîlk)

deq, leke(deqên gilove rik ên li set rojê)

çavik (çavikê di nexş û tiştên wisan de)


gözetim

Bu iş onun gözetimindedir.


gözetlemek

kelistin, raçav kirin, çavnêrî kirin, çavderî kirin, berçav kirin (bi dizika li cihekî nihertin)

çavderî kirin (bi dizîka lebat û helwestên yekî kirin bin kontrolê)


gözetlenmek

hatin kelistin, hatin raçavkirin, hatin çavdêrîkirin


gözetletmek

pe dan kelistin, pê dan çavdêrîkirin, pê dan raçavkirin


gözetmek

Büyük kardeşler küçükleri gözetir.

Birbirinizi gözetin.

Bu evde sen tek başına yaşamıyorsun, diğerlerini de gözetmen lazım.

Fırsat gözetmek.


gözle yemek

tûj lê nihêrtin (bi baldan li tiştekî mêzandin)


gözlem

çavdêrî (nirxên ku piştî vekolîne bi dest hatine xistin)

çavdêrî (metodolojiya ku bi alîkariya alav fl amrazên cur bi cur ji bo hînbûna sedemên bûyerekê tê pêkanin)


gözlem altına almak

xistin binçavan, binçav kirin, kirin nezaretê


gözlemek

pan, rêpan kirin, çaverê kirin (li hêviya hatin yekî an jî bûna tiştekî sekinin)

hava değişikliklerini gözlüyorum

kelistin, raçav kirin (di bin çav de hiştin, bi dizîka lê mêze kirin)


gözlemevi

qelezgeh, riwange, venêrgeh, çavdêrxane, resadxane


gözlemleme

çavdêrîkirin, çavnêrîkirin, raçavkirin, muşahadekirin


gözler önüne sermek

bi pêş çav xistin, dan ber çavên (yekî), pêş çav kirin


gözler üzerine yoğunlaşmak

çavên her kesî li serê bûn, çavên her kesî çûn serê


gözleri bayılmak

dilê (yekî) ji bîr ve çûn (bi mînêkarî li tiştekî fe kirîn)

çavê (yekî) yê xewê bûn, çavê (yekî) venebûn


gözleri dolmak

çavê (yekî) tije bûn, kelegin bûn, çav lê sor bûn, qirika (yekî) tije girî bûn


gözleri dönmek

çavê (yekî) di ser hev re qelibin (ji ber nexweşîn an jî ruhdanê)

çavê (yekî) ii hev qelibin (ji ber hêrsbûnê)


gözleri fal taşı gibi açılmak

çaven (yekî) çûn nav se rê (yekî), çavên (yekî) fîreh bûn, çav lê bûn peqpeqonk, çav lê bûn tas


gözleri fıldır fıldır etmek

çavên (yekî) di nav serê (wî) de reqisîn


gözleri görmez olmak

ji roniya çavan bûn, şeva tarî di ser (yekî) de hatin


gözleri kamaşmak

çavê (yekî) li berê delîn, çavê (yekî) li bere venebûn, jê re hijmetkar man


gözleri kan çanağına dönmek

xwîn ketin çavê (yekî), çavê (yekî) sor bûn (ji ber girin, bêxewî û westinê)


gözleri kapanmak

çavê (yekî) venebûn, çavê (yekî) çûn ser hev (ji ber xewê)


gözleri kararmak

çavê (yekî) tarî bûn, çav lê reş û tarî bûn, derziya Xwedê li ber çavê (yekî) çûn û hatin (ji ber birçîbûn, hişçûn, dewxçûn û hwd)


gözleri parlamak

çavê (yekî) bitbisîn, çavê (yekî) di nav serê (wî) de leyîstin (ji kêfan)


gözleri süzülmek

ça vê (yekî) hûr bûn, çavê (yekî) nîvkêşî bûn (hêdî hêdî çavên yekî çûn ser hev)


gözleri yaşarmak

çavê (yekî) şil bûn, hestgerm bûn, dilê (yekî) tenik (zîz) bûn


gözleri yollarda kalmak

çavê (yekî) li rê qerimîn, çavê (yekî) li rê man


gözleri yuvalarından fırlamak

çavê (yekî) kirin ji nav serî baz dan (an jî derketin), çavên (yekî) ji nav serê (yekî) baz dan


gözleri çakmak çakmak olmak

çavê (yekî) bûn mîna sotikê agir, çavê (yekî) di nav sere (wî) de sor bûn


gözleri çukura gitmek

çavê (yekî) di kûr de çûn, çavê (yekî) rû niştin


gözlerinde şimşek çakmak

çavê (yekî) sor bûn mîna sotikê agir (pir hêrs bûn)


gözlerinden okumak

li çavê (yekî) nihêrtin û zanîn çi di dilê (wî) de heye, bi ruhê (yekî) zanibûn


gözlerini bayıltmak

çavê xwe nîvkêşî kirin (çavên xwe ne bi temamî lê hinik vekirî hiştin)


gözlerini devirmek

çavê xwe ji (yekî) re li ser hev re qelaptin


gözlerini dikmek

zûr bûn li (tiştekî) nihêrtin, zoq bûn lê nihêrtin, çav rikê kirin


gözlerini fal taşı gibi açmak

çavên xwe fireh kirin, çavên xwe ziloq kirin, çavên xwe bel kirin


gözlerinin içine bakmak

li nava çavê (yekî) nihêrtin, li nava çavê (yekî) mêze kirin,li nava çavê (yekî) fekirin, çavê xwe kutan çavê (yekî)


gözlerinin önünde ceryan etmek

li ber çavê (yekî) qewimîn, li ber çavên (yekî) qewimîn


gözleriyle görmek

li ber çavên xwe dîtin, bi çavê serê xwe dîtin


gözleği

nişan (li serê giran cihê ji bo nîşangirtine)


gözlü

İrî gözlü.

Mavi gözlü.

Üç gözlü masa.

Sık gözlü kalbur.


gözlük

Güzel bir gözlük satın almış.


gözlükçü

berçavker, ber çavksaz (yê ku berçavkan çêdike an jî tamir dike)


gözyaşları arasında

Göz yaşları arasında toprağa verildi.


gözyaşlarına boğulmak

weka taviyê biharê stêrk ji çavê(yekî) de hatin xwarê


gözyaşlarına engel olamamak

hew xwe ragirtin, stêrk barandin, xwe ranegirtin, stêrk kirin xwarê


gözü arkada kalmak

çav pê de bûn, hiş lê bûn, dil pê ve bûn


gözü açık gitmek

mexsed û mirad di ber de man, mexseda (yekî) di ber de man, mirada (yekî) di ber de man


gözü bir şeyin üzerinde olmak

çavê (yekî) li ser (kes an jî tiştekî) bûn, bala (yekî) li (yekî dîtir) bûn


gözü bulanmak

çavê (yekî) şolî (şêlû) bûn, çavê (yekî) ximam bûn


gözü dalmak

çavê (yekî) zûr bûn, çavên (yekî) lê man


gözü doymak

çavê (yekî) jê têr bûn, çavtêrî bûn, çavtêr bûn


gözü dumanlanmak

çavê (yekî) bûn ximam, çavê (yekî) şêlû bûn (ji hêrsan)


gözü gibi sakınmak

wekî roniya çavê xwe lê nihêrtin, (tiştek) li ber dilê (yekî) pir şîrîn bûn


gözü gönlü açılmak

dilê (yekî) fireh bûn û çavê (yekî) vebûn


gözü görmemek

çavê (yekî) lê bûn, hişê (yekî) lê bûn (tenê bi tiştekî re mijûl bûn, eleqe bi tiştekî din re nîşan nedan)

çavê (yekî) tiştekî nedîtin, (tiştek) nehatin ber çavê (yekî) (ji hêrsan çavê yekî tiştekî nedîtin)


gözü görmez olmak

guhdariya (yekî) nekirin, çavê wî (me)nabîne


gözü kapalı

çavgirtî (kesê ku haya wî ji bayê felekê nîn e)


gözü kararmak

çavê (yekî) tarî bûn, ji çavê (yekî) reşe ve hatin

çav di serê (yekî) de tarî bûn (ji ber bêhêvîtî, hêrs û xwestina zehf zêde)


gözü kaymak

İstemeyerek gözüm lokantaya kaydı.


gözü kesmemek

çavê (yekî) tiştek nebirin (bi xwe ne emîn bûn)

çavê (yekî) yek tiştek nebirin, aqilê (yekî) yek nebirin


gözü kör olsun

bila qeda lê bikeve (gava tiştekî mirov bêyî dilê xwe qebûl dike, dibêje

Onun gözü kör olsun, mecburen kabul ediyorum.

bila mala xweyê (tiştekî) bişewite (gava ku tiştek tune be)

Paranın gözü kör olsun.


gözü olmak

Bizimkinin gözü milletvekiliğinde var.


gözü pek

agirçav, nestêle, çavbixwîn, çavnetirs, çavsor, dînemêr, dîlawer, dilêr


gözü sulu

dilzîz, dilşoş (kesê ku tavil stêrkên wan tê)


gözü takılmak

çavê (yekî) ketin (tiştekî), bala (yekî) ketin(tiştekî), bere (yekî) ketin (tiştekî)


gözü toprağa bakmak

li ber roja xwe bûn, piyê (yekî) li hafa gorê bûn


gözü tutmak

çavê (yekî) yek/tiştek eci bandin, aqilê(yekî) (yek) birin


gözü tutmamak

çavê (yekî) yek nebirin, aqilê (yekî) yek nebirin, aqilê (yekî) jê nebirin


gözü uyku tutmamak

çavê (yekî) xew nekirin, çavê (yekî) neçûn ser hev


gözü yaşlı

bihêstir, birondik, bihêsir, çavbigirî, çavbihêstir, çavbistêrk


gözü üstünde olmak

Dükkanı sana vereyim dedi, ben istemedim; neme lazım herkesin gözü üstünde kalacak.

çavê (yekî) lê bûn (bala her kesî kişandin ser xwe)


gözükme

xuyabûn, xuyîn, xonêbûn, belitîn, beyitîn


gözükmek

xuya bûn, xuyîn, xonê bûn, belitîn, beyitîn


gözüm görmesin

bila çavê min pê nekeve, ez wî nebînim xêrtir e, a bi xêr ew e ku ez wî nebînim


gözüm çıksın

ez ji her du çavan kor bim, çavê min birije ku çavê min wekî ( tiştî) be (ji bo sondxwarinê)


gözümün nuru

çavê min (an jî roniya çavê min), ez qurbana çavê te


gözünde

li ber ça vê (yekî), li bal dilê (yekî), li bal (yekî)

Onun gözünde suçluyum.

Onun gözünde bu ev beş milyar eder.


gözünde tütmek

kurmê () hatin (yekî), li ber çavê (yekî)bûn, ji pêş ça vê (yekî) neçûn (ji bo bêrîkirina pir)


gözünden kaçmak

çavê (yekî) neketin (tiştekî), bala (yekî)neketin (tiştekî)


gözünden kaçmamak

ji ber çavê (yekî) xelas nebûn, ji ber çavê (yekî) nefilitîn, bal lê bûn, çav lê bûn


gözünden uyku akmak

çavê (yekî) ji xewan venebûn, (yek) ji xewan ketin


gözüne dizine dursun

nanê (me) çavê (te) kor bike, li te heram be (ji bo kesê nankör tê gotin)


gözüne girmek

ketin çavên (yekî), xwe kirin çavên (yekî)


gözüne görünmek

çavê (yekî) pê ketin, çavê (yekî) yek dîtin

Sakın bir daha gözüme görünme.


gözüne ilişmek

çavê (yekî) bi (tiştekî) ketin, çavê (yekî) pê ketin, bi pêş çavê (yekî) ketin, ketin ber çavê (yekî)


gözüne kestirmek

di çavê xwe de ecibandin, hilanîn çavê xwe, di çavê xwe de eyişandin, di çav re kirin (ji xwe re munasîb dîtin)

di çavê xwe de ecibandin, hilanîn çavê xwe, di çavê xwe de eyişandin, di çav re kirin (hêvî kirin ku wê pê karî bin, ji heq derkevin)


gözüne sokmak

kirin çavê (yekî), di çavê (yekî) re kirin, li ser çavê (yekî) xistin


gözüne uyku girmemek

xew neketin çavê (yekî), xew bi çavê (yekî) neketin, çavên (yekî) neçûn ser hev


gözünü açmak

li cem zilamekî an jî jinekî)bi qîzantî çûn ba (yekî)

Gözünü aç, paranı kaptırma!


gözünü daldan budaktan esirgememek

çavê xwe ji kulê nedan hev, çavê xwe ji şêr neniqandin


gözünü dört açmak

çav çar hilkirin, çarçav bûn, hişê xwe dan serê xwe û ça vên xwe baş vekirin


gözünü kan bürümek

xwîn ketin çavê (yekî), agir di çavê (yekî) de bûn


gözünü kapamak

çavê xwe jê re girtin (xwe li nedîtinê danîn)


gözünü kırpmadan

çavê xwe neniqandin, çavê çepê li ser nîşanê girtin, çavê rastê neniqandin

çavê xwe neniqandin (jê netirsîn, bi wêrekî)


gözünü korkutmak

çavê (yekî) tirsandin, (yek) çavtirsî kirin


gözünü sevdiğim

min çavê (wî) xwaro (ji bo kêfa xwe anî na ji yekî re)


gözünü toprak doyursun

ax çavê (yekî) têr bike, ax bikeve çavê (wî) tije bike


gözünü yummak

(ji tiştekî re, ji kesî re) xwe li nedîtinê danîn


gözünü çıkarmak

çavê (tiştekî) derxistin, qûna (tiştekî)der xistin

çavê (yekî) tune bûn (ku li rastê tiştekî baş hebe û here yê ne baş bîne)


gözünün bebeği gibi sevmek

weka bîbika çavê xwe jê hez kirin, mîna roniya çavê xwe jê hez kirin, nola îmana xwe jê hez kirin, notila roniya çavê xwe xweyî kirin


gözünün içine baka baka

Gözlerimin içine baka baka yapmadığını söylüyor.


gözünün içine bakmak

li nav çavê (yekî) nihêrtin, li ser (yekî) ricifîn

li nav çavê (yekî) nihêrtin (li ber fermana (yekî) hazir bûn)

li nav çavê (yekî) nihêrtin (ji bo pêkanîna daxwazekê li ber yekî sekinîn)


gözünün yaşına bakmamak

gunehê (yekî) pê nehatin, li halê (yekî) nenihêrtin, lê nehatin rehmê, dilê xwe pê neşewitandin


gözünün önünde olmak

li ber çavê (yekî) bûn (tim di bin kontrola yekî de bûn)

li pêş çavê (yekî) bûn, li ber çavê (yekî) bûn (hîna jî di bîra yekî de bûn)


gözünün önünden gitmemek

ji ber çavê (yekî) neçûn, ji pêş çavê (yekî) neçûn, ji bîra (yekî) neçûn


gözünün önüne gelmek

hatin ber çavê (yekî), hatin pêş çavê (yekî)


gözünün üstünde kaşın var dememek

Guhartoyeke gözünün üstünde kaşın var diyememek.


gözüyle görmek

bi çavê xwe dîtin, bi çavên serê xwe dîtin


göç

koç (ji ber sedemên aborî, civakî, siyasî û wekî wan ji cihekî çûn cihekî din)

Yeni bir eve göç ettiler.

koç (ji bo eşyayên ku di dema goçê de tên barkirin)

Göçü yükleyip yola koyulacaklar.

koç (ji bona balinde û ajelan ku ji ber sedeên cuda cuda cihê xwe diguherînin)


göç etmek

koç kirin, bar kirin (ji cihê ku mirov lê dimîne bar bike cihekî din)

Göçerler göç etti.


göçebe

koçer (ji bo balinde û ajelê ku xweyî jiyaneke koçerî ye)


göçerme

herîvtin, herîvîn, hilweşîn, hilşîn, rûxîn


göçermek

Arkadaşım işini bana göçerdi.

veguhastin (rakirina riwekan ji cihê wan û ji bo danînê neqlî cihekî din kirin)


göçertme

hezandin, herîfandin, hêrivandin, hilweşandin, rûxandin, tepandin


göçertmek

hezandin, herîfandin, hêrîvandin, hilweşandin, rûxandin, tepandin, kopandin, kopişandin (ji bo tiştên mîna hesin, teneke û wekî wan)


göçkün

li hemanan (ji bo tiştê ku dike bi rûxe, hilweşe

hilhilî (ji bo kese kal û pîr û ku êdî yê çûnê ye, lingê wî li hafa gore ye)


göçme

hezîn, herifîn, rûxîrîn, hilweşîn, pelişîn


göçmek

Bahsettiğiniz aile buradan göçtü.

hezîn, tepîn, herifîn, hilweşîn, pelişîn, rûxîn, rûniştin (ji bo xanî û erd, xanî herîfî, xanî te piya)

Karın ağırlığından dolayı ev göçtü.

Göçüp gitmek.


göçücü

koçer (ji bo ajelan ku li gor werzê koç dike)


göçük

kop (ji bo tiştên mîna teneke, hestî û wekî wan)


göçürmek

Soğuklar bu sene yaylacıları çok erken göçürdü.

karlar evi göçürdü

hel kirin (ji bo tiştê ku mixdarê wan zêde ye)

bir tepsi baklavayı göçürdü

dan veguhastin, dan neqlkirin (ji bo riwekan, ku cihê wan diguherînin)


göçürtmek

dan hezandin, dan tepinandin, dan herîfandin, dan hilweşandin


göçürücü

navê du kesê ji wan her çare ku qûnaxek li pêş tûxrayên padişah di wexta seferê de hildigirin


göçürülmek

hatin he zandin, hatin tepinandin, hatin herîfandin, hatin hilweşandin


göçüşme

ciguherîn, metatiz (pevguherîna cih a dengan)


göğerti

qu sek (ji ber lêdan û lêketinê reş û qusina caneirov)


göğsü kabarmak

pişikê (yekî) mezin bûn, pişi kê (yekî) werimîn, dilê (yekî) fireh bûn, pê şanaz bûn, pê fexr bûn


göğüs

sing (beşa bedene ya ji stû heta bi zik tê, ku tê de wesleyên mîna dil, cîger û hwd hene)

sing (hêla pêşî ya vê beşa bedenê, dijraberê pişt)

pêsîr, bistan, sing û ber, pêxîl, taximê sing û beran, memik


göğüs bağır açık

depa singê (yekî) ve kirî (ji bo kesê şapoşewlo)


göğüs germek

mil dananîn, pê kutan erdê, li ber xwe dan


göğüs kafesi

qefsing, rikiha sing, se beta sing, qefesa sing


göğüs tahtası

kodik (ji bo amûrên mîna saz, keman û wekî wan)


göğüslemek

Kapıyı göğüsledi.

singê xwe kutan bere (ji bo berhingarîkirinê, bergirîlêkirinê)


göğüslük

ber dilk, bersing, bervang, singebend, sile bend (ji bo ku kine qirêjîebe didin ber dilê xwe)


gübre

zibil, peyn, semad (ji bo pîsîye heywanan)


gücendirme

dilhiştin, xeyidandin, sihxistin, sûxistin


gücendirmek

dilê (yekî) hîştin, sih xistin, sû xistin, xeyidandin


gücenik

xeydan, dilmayî, dilgir, xeyîdî, sihketî, sûketî, dilşikestî


güceniklik

xeydanî, dilmanî, dilgirî, sihketîbûn, sûketîbûn


gücenilmek

hatin xeyidandin, hatin sûxistin, dilê (yekî) hatin hîştin


gücü birine yetmek

Gücün bana mı yetiyor?


gücü yeterse

Ona bakmayın, gücü yeterse çocuğun çiğ çiğ yer.


gücü yetmek

qeweta (yekî) gihîştin (tiştekî), hatin qeweta (yekî), hatin milê (yekî), mayê ku pê qedîn, tiştê ku hatin milê (yekî), di qeweta (yekî) de hebûn, pê qedîn, ji hatin, qewet gihîştin (tiştekî), qeweta (yekî) têrî kirin


gücümsemek

bêamadeyê xwe kirin (kirina karekî) zor dîtin


gücüne gitmek

li zora (yekî) çûn, lê qar hatin, li qara (yekî) hatin


güderi

sîh, guderî (çermê ku ji postê xe zal û bizinê hatiye çêkirin)


güdü

ajo, dozîn, seb, saîq (tiştê ku sedema wî ne hest e, lê aqil e)

Sevgi bir dürtü ödev bir güdüdür.


güdük

bûcirk, esûsek, qicûcan, xilik, gidil, mirik, qol, qot (tiştê ku aliyekî wî kêm e, temam nebûye, kurt e)

Güdük minare.

qol (heywana ku terîya wê jêkirî an jî qut bûye)

kin (tiştê ku ne çûye serî, negihaye serî, bi awayekî baş encam nedaye, kêm maye)


güdük kalmak

bûcirkî man, esûsekî man, qicû cankî man

Bu hareket güdük kaldı.

Maksadımız güdük kaldı.


güdükleşmek

karîn bi (yekî) karîn, hînî (yekî) bûn, jê re jêhatî bûn


güdükçe

bûcirkî, esûsekî, xilikî, gidilî, mirikî, qicûcankî


güdülmek

Kin güdülüyor.


güdüm

Emperyalistlerin güdümünde bir devlet.


güdümcü

planparêz, kontrolparêz (kesê ji aliyê planpareziyê)


güdümcülük

planparêzî, kontrolparêzî (di aborî, çandinî û hwd ên welatekî de rîya bi plan û nexşe)


güdümleme

lê cehdandin (hewla ji bo ku mirov raman û nêrinên xwe bi yekî bide pejirandin)


güdümlü

Güdümlü mermi.

Güdümlü ekonomi.


güdümlülük

ajotîbûn, rêxistîbûn, barkirîbûn, plankirîbûn


gül gibi

eynî gul e, eynî çîçek e (ji bo tiştekî baş û xweşik)


gül gibi bakmak

wekî gulê (yek) xweyî kirin (di nav hebûnê de yek xwedî kirin)

wekî gulê (yek) xweyî kirin (ji bo bi awayekî paqij xweyîkirina tiştekî)

Çocuğuna gül gibi bakıyor.


gül gibi geçinmek

weka gul ji hev hez kirin, xweş bi hev re derbas kirin

weka gul derbas kirin (di nav derfetên ne ew çend baş de jiyane ke xweş bihartin)


gül üstüne gül koklamamak

li ser vî dilî dil nehebandin, li ser re tu gul neçilpandin


gülbank

gilîbang ango gilî û bang (dua û lavayên dînê elewiyan)


güldür güldür

Dere güldür güldür akıyor.


güldürmek

kenandin, kenê (yekî) anîn, bi ken xistin


güldürücü

Güldürücü sözler.


güle güle

Güle güle öldük.


güle oynaya

bi kêf û eşq, bi kêf û şa hî bi ken û kêf


güler yüzlü olmak

birîyên (yekî) li ken bûn, rûlikenî bûn, devkenokî bûn, devliken bûn


gülerken ısırır

zimanşîrin e (zarxweş e), lê ne ji dil e


güleç

kenok, devkenok, kenoke, devliken, rûkenok, rûbiken, devken, rûgeş, girnijok, beşuş


güleçlik

kenokî, devkenokî, devlikenî, devkenî, girnijokî, beşûşî


güleççe

kenokî, devkenokî, devlikenî, rûkenokî, girnijokî


güleğen

kenoke, devjihev, biken (kesê ku tim biken e


gülle gibi

wekî guleyê ye, eynî risas e (tiştekî ku pir giran e)


gülleri

guleavêj (kesê ku di werzîşa gu leavêtinê de guleyê diavêje)


güllâbiclik etmek

bi rûyê (yekî) kenîn, ber bayê (yekî)neketin


güllü

Güllü döşek.


gülmek

Adamcağız ömründe hiç gülmedi.


gülmekten kırılmak

(katılmak) ji kenan hişk bûn, ji kenan zikopişto bûn, ji kenan xeriqîn


gülmeye çalışmak

Güler misin, ağlar misin!

Gülerim! (veya güleyim bari!)


gülü seven dikenine katlanır

ji bo xatirê gulê mirov şî lavê (şîlanê) jî dihebîne


gülü tarif ne hacet, ne çiçektir biliriz

hewce nake, em bi (wî) dizanin ku çi mal e


gülümsetme

bişirandin, besimandin, beşişandin, girnijandin, mizicandin, girijandin, bûşişandin, vebişirandin


gülümseyiş

bişirîn, besimîn, beşişîn, girnijîn, girijîn, mizicîn, berkenîbûyîn, bûşişîn, vebişirîn (awa û karê bişirînê)


gülünç

pêşkenî, pêkenî, qeşmer, qirdik, awawok, komîk, lepok


gülünçleşme

pêşkenîbûn, qeşmerokîbûn, pêkenîbûn, awawokîbûn, komîkbûn, lepo kîbûn


gülünçleşmek

pêşkenî bûn, qeşmerokî bûn, pêkenî bûn, awawokî bûn, komîk bûn, lê pokî bûn


gülünçleştirme

pêşkenîkirin, qeşmerokîkirin, pêkenîkirin, komîkkirin, lepokîkirin


gülünçleştirmek

pêşkenî kirin, qeşmerokî kirin, pêkenî kirin, komîk kirin, lepokî kirin


gülünçlük

pêkenoktî, qeşmeroktî, qirdiktî, lepoktî


gülüp oynamak

kêf û seyran kirin, di kêf û zewqê de bûn


gülütçü

qerfnivîs (yê ku gotinên pêkenî amade dike, dinivîse)


güm

Güm diye kapıyı kapattı.

Araba güm diye ağaca vurdu.


gün dikilmesi

roj li nîvro bûn, roj li hukmê nîvro bûn


gümbür gümbür

gurmegurm, xurmexurm, hingehing, lingering, dimedim, hirme hirm, ximexim, dingeding


gümbürdemek

gurmîn, xurmîn, kirin gurmîn, kirin xurmîn, kirin gumîn, kirin dimînî, kirin himînî, kirin ximînî


gümbürdetme

gurmandin, hingandin, ringandin, xurmandin, himandin, dingandin


gümbürdeyiş

gurmandin, hingandin, ringandin, xurmandin, himandin, dingandin (ji bo kar û awayê gurmandinê)


gümbürtü

gurmînî, xurmînî, hingînî, ringînî, gumînî, dingînî, dimînî, himînî, xumînî


gümbürtülü

bigurmînî, bixurmînî, biringînî, bigumhinî, bidingînî, bihimînî


güme gitmek

Onca yaptığın iyilikler güme gitti.

av û av çûn, çem û çem çûn, çûn ji kîsî bavê xwe (ji bo mirovan ku cihê beredayî û di ber tiştekî nehêja de dide kuştin)


gümlemek

gurmîn, gumîn, kirin gumîn, kirin dingînî, dingînî jê çûn, gumîn ketin (cihekî), gumîn jê çûn

Güm deyip gitmek.


gümletme

gurmandin, xurmandin, hingandin, dingandin


gümletmek

gurmandin, xurmandin, hingandin, dingandin, hing lê xistin Ugbw, gum lê xistin


gümrük

gumrik, gumrok (baca ku ji male dikeve hundirê welêt an jî jê derdikeve tê stendin)

gumrik (saziya dewletê ya ku baca gumrikê distîne)

gumrikxane (cihê ku lê venêrîn û çavdêriya gumrikê ya malên ku dikevin welatekî an jî jê derdikeve


gümrüksüz

gumriknedayî (tiştê ku baca gumrika wî nehatiye dayîn)


gümrükten mal kaçırır gibi

ketin lez û bezê, tişt serûbinê hev kirin


gümrükçü

komisyongir (ê ku bi heqê xwe li ser malê yekî ji bo kar û barê gumrika wî digere)


gümrükçülük

komisyongirî (bi komisyon ji gumrikê derxistinaal)


gümüş

Ji osmanî كومش (gümüş), ji proto-tirkî *kümüĺ. Hevreha tirkiya kevn 𐰚𐰇𐰢𐱁 (kümüš, “zîv”), oyguriya kevn kwymwš (kümüš, “zîv”), karaxanîdî كُمُشْ (kümüš, “zîv”), çuvaşî кӗмӗл (kĕmĕl, “zîv”).


gümüş

gümüş tepsi


gümüş balığı

masîzîv, masîmircan (Atherîna presbyter)


gümüş kaplamak

tamzîv kirin, zîv kil dan, zîvhelî kirin


gün almak

İki yaşında gün almış.


gün ağarmak

sibeh zelal (an jî safî) bûn, dinya ronî (an jî gewr) bûn, şefeq zelal bûn, şefeq ronî dan


gün batımı

hingorî, engore, zeriya rojê(çûna ava ya rojê)


gün beri

rojnêzk (nuqteya herî nêzik a ku dinya nêzî rojê ye)


gün doğmadan kemliği söylenmez

mepîvayî ne bêjin sê çap, sibê roj mirov nizane çi çêdi be


gün doğmadan neler doğar

dar dikeve kes nizane berê wê bi kû de ye, sibeh tê xêr pê re, Osta Necar raze weka her car Xwedê yek e dergeh hezar


gün gibi açık

weka heyva çardeşevî (aşîkar, li ber çavan e)


gün görmüş

dinyadî, dinyasan, zemanî, kalê zemanan cîhandîtî

dinyadîtî, saldîde, salxurde, saldîtî, serhatî, xweytecrûbe


gün olur yılı besler, yıl olur günü beslemez

roj li rojê nanere (di bazirganîyê de car heye kar e, car heye zirar e)


gün tün eşitliği

wekhevbûna şev û ro jê, ekînoks ast (di 21'ê pûşberê/hezîranê de, ya din jî di şeva herî kin a zivistanê de di 21'ê berfanbarê/kanûnê de diqewime Ji ya pêşîn re rewşa rojê ya havînê û ji ya dîtir re jî rewşa rojê ya zivistanê tê gotin)


gün yapmak

hev ziyafet kirin (bi taybetî ji bo jinan ku bi dorê hev ziyafet dikin)


günah

guneh, gune (lebat an ji karê ku ki rina wî ji hêla olî ve sûc e)

guneh, bed rekî (lebata ne pak ku dike dilê mirov pê bişewite)

Bu adama bu kadar eziyet yapmak günahtır.

guneh (di wateya webal de, berpirsîyê de)

Ben söyleyeyim de günah benden gitsin.


günah keçisi

Serê gunehan, kela gunehan, xezala kulman.


günah olmak

Bu mala bu kadar para vermek günah olur.


günah çıkarmak

xwe ji gunehan weşandin (di ola filehtîyê de)


günahı kadar sevmemek

weka misqaleke bere rojê jê hez nekirin, bi qasî misqalekê jê hez nekirin


günahını almak

gunehê (yekî) stendin, gunehê (yekî) hilanîn, ketin ber gunehê (yekî)


günahını vermez

garis ji destê (wî) na rije (ji bo kesê pir çikûs û tima)


günahını çekmek

gunehê (yekî) kişandin, ayikê (yekî) kişandin


günaydın

rojbaş, beyanîbaş, rojbixêr, sibehxêr, roja we bi xêr be


günbalığı

cureyek masîyê sorik û deqdeqokî (Julis turcica)


güncelik

rojnivîskname (deftera ku lê rojenivîsk tên nivîsandin)


güncelliğini yitirmek

rojaneyîtiya xwe winda kirin, ji ro jevê derketin, girîngîya (bûyerekê) neman


gündelik

Gündelik çalışmalar.

Gündelik gazete.

Gündeliğin kaça?


gündelikçi kadın

qewraş, qerwaş (a ku bi rojmiziyê dişixule)


gündeme getirmek

anîn rastê, avêtin rastê, xistin ro jevê (mijarek aktüel kirin, ev bi awayekî mecazî ye)


günden güne

her diçe, roj ji rojê çêtir/baştir, roj bi roj


gündönümü

rojveger (roja ku şev û rojîna hev dibe)


gündüz külâhlı gece silâhlı

mare pê di zik de (kesê ku her çiqas baş xuya bike jî, lê ew xerab e)


gündüzcü

rojvan (xwendekarê ku bi roj per werdehîyê dibîne)

kesê ku bi roj vexu rikê (alkolê) vedixwe


gündüzlü

neharî (kesê ku ne xwendekarê leylî ye, bi roj diçe dibistanê)


güneyli

başûrî (kes an jî civata ji herêma başûr)


güneş balçıkla sıvanmaz

roj bi bêjingê nayê girtin, roj bi bêjingê nayê veşartin


güneş doğmak

roj hilhatin, roj avêtin, roj derketin, tav avêtin, tav derketin, tav dan


güneş lekeleri

deqên li rûyê rojê, qirniyên rojê lekeyên li rûyê nojê


güneşlenmek

xwe berojk kirin, xwe dan ber tavê, xwe dan tavê


günleri sayılı olmak

rojên xwe jimartin (ê ku mirina wî nêzik e)

rojên (yekî) bijimar in (hindik rojên wî mane ku ji wê derê here)


günlerini saymak

rojên xwe jimartin (ji bo nexweşê çûndox)


günlü

Günlü yazı.


günlük

roj, rojîn, roje, rojane, rojinî, rojanî (tiştê wê rojê, yê bi wê rojê re têkildar e)

Günlük yumurta.

Günlük sohbetlerimizi yazmayı düşünüyorum.

rojî (tiştê ku wê dire roj derbas bûye an jî dê bibe)

On günlük çocuk.

rojane (tiştê ku her roj tê kirin, her roj tê weşan din)

Günlük gazete.

rojnivîsk (bîreweriyên ku her roj tên nivîsandin)

rojnivîsk (berhema ku bîre weriyên rojane tê de hatine nivîsan din)

cureyek benîştê dara ku jê puxûr tê çêkirin


günü birlik

günü birliğine) bi ro, bi rojkî (wexta di navbera serê sibehê û êvarê de)

Sen hep bize günü birlik geliyorsun, akşama da kalmanı istiyoruz.


günü gününe uymamak

rojên (yekî) li hev nenihêrtin, sibeh û êvara (yekî) li hev nenihêrtin, sibeh û êvara (yekî) tune bûn


günü yetmek

roja (yekî) temam bûn (wextê mirina yekî hatin)

li ser rojan bûn (hatina wextê welidîna jina ducanî)


günücü

çavnebar, zikreş, dexes, dexesok, behecok


günüleme

çavnebarî kirin, dexesîkirin, zik reşîkirin


günülemek

çavnebarî kirin, dexesî kirin, zikreşî kirin


günün adamı

roja (yekî) bûn (ê ku mijülî û hedîse li ser wî ye)


gününü doldurmak

rojên xwe jimartin, li hêviya rojên xwe bûn


gününü görmek

roja (yekî) li hev hatin (rojên xweş derbas kirin)

ketin cilan, ketin hayzan, ketin bênimêjîyan


gününü göstermek

feleka (yekî) li serê (yekî) şaş kirin, feleka (yekî) li serê (yekî) reş gerandin


gününü gün etmek

li rojên xwe nihêrtin, rojên xwe derbas kirin (kesê ku ji bilî kêf û eşqê xema tu tiştî naxwe)


gür

gur, kel, pûnc, gumreh (ji bo por, gi ya û tişten wisa) : gür saçlarını kesti: pore xwe yê gur ji kir

gur, boş, gungilî (ji bo avê) : gür su: aveke gur, aveke boş


gürbüz

tixis, rebît, liserxwe, bidestûpê (ê bi dest û pê, li ser xwe û gir)


güreş

binçenganê, binkefşanê, gulaş, afra, goştilî, pêreçûnk, zexamî, qeb, zoran, pêlewanî, gûleşane


güreş tutmak

gulaş girtin, gulaş kirin, zoranbazî kirin, afta girtin, zexamî kirin


güreşmek

gulaş girtin, gulaş kirin, afra girtin, rakirin hev


güreştirmek

pê gulaş dan girtin, pê afra dan girtin, pê zoranbazî dan kirin


güreşçi

gulaşgir, koşegir, zoranbaz, afragir, zexam, pêlewan


güreşçi köprüsü

li erdê pîj nebûn, di gu laşgirtinê de li erdê pîjnebûna zoranbaz ku pişta wî mîna pirikê li hewayê dimîne)


güreşçilik

gulaşgirî, koşegirî, zoranbazî, afragirî, pêlewantî


gürlemek

kirin gurînî, kirin gurmînî, kirin hingînî, guregur kirin, kirin xurmînî, kirin giregir

Gök gürledi.

Anası doğum yaptıktan bir kaç gün sonra gürledi.


gürletme

gurmandin, xumiandin, hingandin, ringandin


gürletmek

gurmandin, xurmandin, hingandin, ringandin


gürleyiş

gurbûn, boşbûn, gumrehbûn, pûncbûn (ji bo kar û awayî gurkirinê)


gürleştirme

gurkirin, boşkirin, gumrehkirin, pûnekirin


gürleştirmek

gur kirin, boş kirin, gumreh kirin, pûnc kirin


güruh

êl, xirtol, kotûkeş, revde, gonevêrk (qefleya ji kesê bêkir û beredayî pêkhatî)


gürüldemek

kirin gurinî, kirin fîrînî, kirin xurinî, kirin xurmînî (ji bo çem, robar û betan)

Dere gürüldeyerek akıyor.

guriîn jê çûn, guregur jê çûn, xurin jê çûn


gürültü

hengame, hêwirze, şemate, teqereq, teqreq, xirecir, çilîvilî, qalmeqalm, heytehol, qerebalix (dengen ku di navbera wan de a hengek nîn e)

Gürültüden dolayı birbirimizi duyamıyoruz.

teqereq, xirecir, qalmeqalm (pevçûna ku çend kes têkilî navê dibin)

İşçiler arasında gürültü çıktı.


gürültülü

bihêwirze, biqerebalix, bihengame, bişemate

biteqereq, biqirecir, bi qelmeqelm (tevlihev, ne xweş)

Gürültülü bir yaşayış.


gürültüsüz

bêhêwirze, bêqerebalix, bêşe mate, bêhengame

seqirî, bêteqereq, bê xirecir, bêqelmeqelm (tiştê ku bala yekî nakişine)


gürültüye gelmek

ketin nav teqereqê, di nav qal û qire de winda bûn


gürültüye getirmek

kirin qere balixê, gêjahî çêkirin, kirin gêjahiyê (kesê ji bo bigihije mexseda xwe, daxwaza xwe pê bîne xirecirê çêke û ya dilê xwe bi dest bixîne)


gürültüye pabuç bırakmamak

jê re mil hildayî bûn, ji gef û guran re mil dananîn, gur ji baranê bitirsiya wê ji xwe re kavilek çêkira (ji gef û guran re sekinadî bûn)


gürültüye vermek

qerebalix lê çêkirin, li (cihekî) şemate dan çêkirin, qerebalix lê rakirin


gütmek

ajotin, çêrandin (ji bo biçâre hey wan ajotin)

kudirandin, rêçikandin, ajotin (di dilê xwe de xweyîkirina armanc û mebestekê )

Kin gütmek.

Kan davasını güdüyor.

çêrandin, ajotin (di wateya birêvebirinê de, sewq û îdarekirinê de)

Siz hayvan güderken o insan güdüyor.

Güttüğüm domuzu bana öğretme.


güve

xwîrik, bizûz, gizûz, sûs, sic (Tinea pellionel la)


güvelenmek

bizûz (tiştek) xwarin, bizûz lê xisitn, sûs (tiştek) xwarin


güven

ewletî, ewlatî, ewleyî, pêbawerî, îtimad, îtibar


güven beslemek

ewletiya (yekî) pê hatin, bextê (yekî) pê hatin


güven duymak

ewletiya xwe pê anîn, ewletiya (yekî) pê hatin, îtîbara xwe pê anîn, bawerî pê hatin, bext pê bûn (an jî hatin), emîniya xwe pê anîn, pê bawerî kirin, bawerî pê kirin


güven kazanmak

baweriya (yekî) bi xwe anîn, ewletiya (yekî) bi xwe anîn


güven oylaması

dengdana pêewlebûnê, rayavêtina pêbawerîyê

dengdana bêewlehiyê, dengdana pêbawerîyê


güvence vermek

temînat nîşan dan (pere û tiştekî wisa wekî temînat danîn rastê)


güveni olmak

bawerîya (yekî) pê hebûn, ewletiya (yekî) pê hebûn


güveni sarsılmak

bawerî jê şi kîn, bawerî pê neman, ewlahî pê neman


güvenilir

ewlemend, pêewle, pêbawer, ber bext, bawerpêkirî

Güvenilir bir kaynak.


güvenilmek

ewlatî pê hatin, bext pê hatin, bawerî pê hatin


güvenilmez olmak

bext pê nehatin, bext pê tune bûn, bawerîya (yekî) li ser dev û lêvan bûn, bext jê re tune bûn


güveniş

pêewlebûyîn (ji bo kar û awayê pêewlebûnê)


güvenlik borusu

borîya ew lekarîyê (ji bo amrazên dûkelî)


güvenmek

bext pê anîn, pişt pê girê dan, bawerî pê anîn, bext pê bûn, bext pê hatin, bawerîya xwe pê anîn, bextê xwe pê anîn, pişt jê qewî bûn, pişt pê qalind kirin

Güvendiği dağlara kar yağmak (Veya güvendiği dal elinde kalmak).

Güvenme dostuna saman doldurur postuna.


güvensiz

dilbiguman (kesê ku bextê xwe bi kesî nayn s)


güvercin

kevok, kevotk, kevoter, gogercîn, kevot (Columba)


güvey

zava (ji bo mal bavê keçikê şûyê qîza wan)


güvey olmadık ama kapı dışında bekledik

ne em bûn bûk û ne jî em li keran siwar bûn (bi henekî)


güvey yemeği

danê zavê (nanê ku piş tî peyakirina bûkê ji hêla mal bavê zavê ve tê dayîn)


güveylik

zavatî, ê zavatiyê (tiştê ku ji bo zava hatine çêkirin û ama dekirin)

Güveylik elbise.


güveç

dîz, dîzik, dîzil (derdana ji xweliyê ku tê de xwarinê çêdikin)


güya

qaşo, dilxwede, devalêk,qey,qay,goya, ji kula re

xwedêgiravî, goya, keno, heçku, guva, kenehû


güz

payîz (ji bo nîvkoda bakur maweya ku mehên rezber, kewçêr û sermawezê di kevinê)

payîz (werzeya di navbera ye rezber û ê berfanbarê de)


güzel güzel

Çocuklar sokakta güzel güzel oynuyorlar.


güzel olmak

xweşik bûn, bedew bûn, ciwan bûn, speh bûn, rind bûn, xweş bûn


güzel sanatlar

hunerên ciwan, hunerên bedew, hunerên spehî


güzel yazı sanatı

hunera xweşnivîsînê, xweşnivîsî, kaligrafî


güzelce

Güzelce bir kız.

Kadın etrafı güzelce süpürmüştü.


güzelim

Bu güzelim halıya ne olmuş böyle?

delalê/a min, ru hê min (di axaftinê samîmî de)


güzelleme

cure helbesteke lîrik a gelêrî ku mijara wê evîn û beng e

sirûd (awaz û melodiyeke xweser a stranên şên û coşi yi)


güzelleşme

bedewbûn, xweşikbûn, spehîbûn, ciwanbûn, rindbûn


güzelleşmek

bedew bûn, xweşik bûn, spehî bûn, ciwan bûn, rind bûn


güzelleştirilmek

hatin bedewkirin, hatin xweşikkirin, hatin spehîkirin, hatin ciwan kirin, hatin rindkirin


güzelleştirme

bedewkirin, xweşikkirin, spehîkirin, ciwankirin, rindkirin, spehiyandin, tewisandin, zîwerkirin


güzelleştirmek

bedew kirin, xweşik kirin, spehî kirin, ciwan kirin, rind kirin, spehiyandin, tewisandin, zîwer kirin


güzellik enstitüsü

enstîtuya bedewiyê, enstîtuya xweşikbûnê


güzellikle

bi xweşikayî, bi xweşkî, bi pakî, bi rindî


güzelsin

Bedew î Spehî yî Xweşik î Tu bedew î Tu spehî yî Tu xweşik î


güzergah

rêgeh, guzergeh, meşgeh, seyregeh (devera li ser rê ya ku rê pê tê xistin)

rêgeh, guzergeh, rêbuwarî, derbasgeh, derbasok (devera ku rê pir pê tê xistin)


güzey

keresî, zimag, nizar, dibûrî (cihê ku pir tavê nabîne, di siyê de ye)


güzlek

payîz geh (cihê ku werza payîzê lê tê derbaski rin)


güç

Eski yazıyı öğrenmek güç bir iş.

bi kote, bi zorekê, bi zehmetî, bi dijwarî

Yaşama gücü.

pertav, qudûm, mecal, taqet, hêz (hemû cure qeweta ku dibe sedemê qewimîna bûyerekê)

hêz, karîn, kanîn, qudret (hêza bêsînor)

Tanrının gücü.

hêz, qewet (wesfa ku karîgerî û girîngîya wê heye)

Paranın gücü.

hêz (karê ku di yekeya zeman de tê kirin)

hêz, qewet (wesfê karîna kirina kar a amraz an jî motorekê)

Motorun gücü.

hêz, qewet (ji aliyê siyasî, aborî, leşkerî û hwd ve)

Ekonomik güç.

hez (potansîyela neteweyekê, artê şekê ji hêla endüstrî, aborî, leşkerî û hwd)

hêc (kesê ku besahîya xwe û pêewlehî ya xwe daye peyitandin)


güçlendirme

xurtkirin, xurtandin, zexm kirin, zeximandin


güçlendirmek

xurt kirin, xurtandin, zexm kirin, zeximandin

hêzdar kirin, bi hêz kirin, bi qewet kirin


güçleşmek

zor bûn, dijwar bûn, çetîn bûn, zehmet bûn


güçleştirme

zorkirin, dijwarkirin, çetînkirin, zehmetkirin


güçleştirmek

zor kirin, dijwar kirin, çetîn kirin, zehmet kirin


güçlü kuvvetli

bi zend û bend, xurt û zexm, gir û zexm (ji bo kesan)


güçlük

dijwarî, çetînî, çetînayî, zorî, zeh metî


güçlük çekmek

dijwarî kişandin, zeh metî kişandin, tehb dîtin, zor û tehb dîtin


güçlük çıkarmak

çetînayî derxistin, gelş der xistin, manî derxistin


güçlükle

bi zorekî, bi dijwarî, bi zehmetî, bi çetînayî


güçsünmek

dijwar dîtin, zor dîtin, çetîn dîtin (kirina tiştekî ji xwe re dijwar dîtin)


güçsüzce

bi bêhêzî, bi bêbirhî, bi bêqewetî, bi nexurtî


güçten düşmek

ji hêz ketin, ji qewet ketin, ji derbe ketin


ha babam

ha bavê min, ha bavê min ha, ha yelah ha (ji bo lêcehdandina yekî)

ha bavê min, ha bavê min ha, ha yelah ha (gava ku tiştek bêatlehî bê kirin)

Ha babam atıştırıyordu.


ha deyince

hema tu bibêjî ha, hema çi çax bibêjî ha hazir e


ha hoca ali ha ali hoca

ha Hesen keçel ha Keçel Hesen (an jî ya Hesen keçel ya Keçel Hesen)


habbe

tene, heb, lib (ji bo dexlên mîna genim, nok û nîskan)

bilqik, pilqik, pelqik (ji bo pelqikê avê)

di leyîstika şanoyê ya Hacivat û Karagöz de di wateya epê epê (xwarin xwarin) de


habbesi kalmadı

hebek jî nema, hebek ji bo derman jî nemaye


habbeyi kubbe yapmak

piçek e dikin deh piç, (tu tiştan) ew qas mezin dikî, nîsk kirin gîsk, ji hebek tirî mehserek çêkirin


haber ajansı

firat haber ajansı( saloqatîya nûçeyên firatê/ajansa nûçeyên firatê)

Saloqatîya nûçeyên dîcleyê (dicle haber ajansİ)


haber almak

saloxî girtin, saloxî hildan, derstendin, agahî stendin, helek jêhilanîn, xeber jê hilanîn

Geldiğini haber aldım.


haber atlamak

ji nûçeyê man (di rojnamegeriyê de di wext de nûçe neweşandin)


haber geçmek

nûçe hinartin, peyam şandin, xeber şandin (bi riya faks, teleks, telefon ü wekî wan)


haber göndermek

xeber şandin, xeber verê kirin kipi raweya pêşkerî


haber uçurmak

di binî re xeber şandin, di ker re xeber şandin, xeber gihandin (yekî)


haber vermek

agahî dan (yekî), xeber dan (yekî), haya (yekî) pê xistin, haja (yekî) pê xistin, xebera (yekî) pê xistin, hay pê xistin, hak pê xistin, ilamê (yekî) pê xistin, ilam dan (yekî), xeber gihandin (yekî), xeber pê xistin

şanê (tiştekî) bûn, elametê (tiştekî) bûn

Haber rüzgâr felaketin haberini veriyordu.


haber çıkmamak

saloxiyek jê demeketin, xeber jê nehatin, xeber jê derneketin, saloxî jê negirtin


haberci

peyamber, xeberbêj, xeberdok, xeberdar, qasid, teter

şan, nîşan, elamet £ bu bulutlar yağmurun habercisi olsa gerek ev ewr ez dibêjim qey şanê baranêe


habercilik

nûçegihanî, peyamnêrî, nûçevanî, hewalnêrî


haberdar olmak

agahdar bûn, haydar bûn, hayil bûn, jê hayil bûn, jê agahdar bûn, pê ilam bûn


haberi olmak

haya (yekî) jê çêbûn, haja (yekî) jê çêbûn, xebera (yekî) jê çêbûn, hay jê hebûn, xeber jê hebûn, hayil jê hebûn, haj pê hebûn, hay jê çêbûn, xebera (yekî) jê hebûn


haberin olsun!

bila haya te jê hebe!, bila xebera te jê hebe!, bila ilmê te jê hebe!, bila agahiya te jê hebe!


haberli

agahdar, haydar, xeberdar (kesê ku der barê tiştekî de xwedî agah e)

Haberli konuk.

agahkirî, xeberdarkirî (kesê ku jê xeber wî çêbûyc)

Haberli olsaydık hazırlanırdık.


haberlik

nûçeyî (tiştê ku di rewşa agah û nûçeyê de ye)


habersiz

Misafirler habersiz geldiler.


habib

yar, xwoşewîst, hebîb (ê/a ku jê tê hezkirin)


habire

Habire balık kızartıyordu.


habire atıştırmak

devê (yekî) nesekinîn, heb ji hebê neqetandin


hacamat

hicam, hicama tije (pêşî canê yekî diçelitinin bi qiloç, qedeh an jî bi şûşeyê ji canê mirov xwînê digirin)


hacamat etmek

canê (yekî) çelitandin (bi sivikî birîndar kirin) (argo)


hacca gitmek

çûn hacê (ji bo misilmanan bi mel besta hace çûna Mekeyê)

çûn hacê (serlêdana filehan li cihên pîroz)


hacet görmek

pêwîstî pê ditin, hewcetî pê ditin, hewce ditin


hacet kapısı

derî an jî paceya ku li bere disekinîn û duayan dikin


hacet tepesi

gire ku tê bawerkirin duayen li serê diçine qebûlê


hacet yok

hece pê tune, gerek nake, ne hewce ye, pêwist nake, hewcehî pê nîn e


haceti olmak

destava (yekî) teng e, destava (yekî) ne xweş e


hacetini yapmak

destava xwe kirin, dest li doxîna xwe xistin


hac etmek

hec kirin, heca xwe kirin (di wexta hecê de ziyaret û tewafkirina Kabeyê)


hacı

hacî (misilmanê ku ji bo bicihanîna ferza hacê çûye mala xwedê)

hacî (filehe ku çuye Qudsê, Efesê an jî cihekî din î pîroz ziyaret kiriye)


hacı ağa

hacî axa (zengînê ku li bajarên mezin cihê beredayî zehf pere xerc dike)


hacı bekler gibi beklemek

(yek) weka ku ji haca şerif bê li hêviyê sekinin


hacılar bayramı

îda haciyan, cejna haciyan, îda qurbanê, cejna qurbanê


hacimli

qebaredar, biqebare, barestedar, bitiyen


hacimlice

qebaredarokî, bariştdarokî (hinek qebaredar, hinek bariştdar)


hacivat

Hacîwat (kesê ku di leyîstika Qeregoz de xwe di ser gel re digire, xwe li zanebûnê datîne û yê bindestê xwe biçûk dibîne)


hacıyatmaz

leyîstoka ku tu çawa deynî deyne dîsa wisa tik disekine

rûviyê lepek (kesê ku dikeve bêkeysiyê jî xwe xelas dike)


haczetmek

desteser kirin, hêcz kirin, dest danîn serê


hadde

kirdinak, hede (amraza pola, ku bi wêadenan dikinîna têlan)


haddehane

hedexane (etûna ku tê deaden tên helandin)


haddelemek

kirdinak kirin, hede kirin (bi riya hedeyê şekildana madenan)


hademe

(piraniya xedm e) berdestî, xedeme, mizûr, feraş


hademei hayrat

kesê ku ji xêra xwe re paqijî û karên cihê dînî dike


hadi hadi

haydê haydê, hadê hadê (di şûna kin lê bixe, nema tu me bixapînî, zêde dirêj meke de)

hadê hadê, haydê haydê (di cihê zû zû bikin, lez bikin de)

Hadi hadi gidiyoruz.


hadi hesabı yok

Çocuklara şeker getirenin hadi hesabı yok.


hadi mi

Haddine mi düşmüş senin, saçımın teline bile ulaşamazsın.


hadi olmamak

Bana akıl öğretmek kimsenin haddi değil.


hadi oradan

de na lo, de na tu jî ha haydin haydên (ji bo piraniya kesê ku mirov deng li wan dike)


hadım

berdest (zilamên xesandî û yên liberdestê Mîrekî an jî Stîyeke dixebitin. Bi taybetî bi karên polîtîkayê mijûlin û rê nîşanî Mîr û Stiyê didin.)


hadinden fazla

Haddinden fazla yağmur yağdı.


hafazanallah

Xwedê hîfz bike, Xwedê bistrine, Xwedê bixefirine


hafif

sivik (tiştê hêsan û rihet, ku mirovan nawestîne)

Hafif bir iş.

Hafif bir kadın.

sivik (ji bo xurekên ku hezma wan hêsan e)

Hafif yemek.

Hafif duman.

Dışarda hafif bir sis var.

Hafif içki.

Hafif bir baş ağrısı.

Hafif bir ceza.

sivik (ji bo xewê, kesê ku zû hişyar dibe)

Uykusu hafif.

Hafif bir meyilden indik.

Hafif bir ses.

Bu gün kendimi çok hafif hissediyorum.


hafif giyinmek

kincê tenik li xwe kirin, hindik cil li xwe kirin, kincên tenik wergirtin


hafif hafif

Hafif hafif sendeleyerek yürüyordum.


hafif sanayi

pîşesaziya sivik (a ku malên mezaxiyê hildiberine)


hafif siklet

sikleta sivik (di gulaşê de, di boksê de)


hafife almak

Onu hafife alma.


hafiflemek

Baş ağrım hafifledi.

İkinci görevini bırakınca hafifledi.


hafiflik

Banyodan çıkınca bir hafiflik duydum.

hafif sivikî, çirtikî (rewşa kesê ku lebat û rabûn û rûniştinên wî ne li gorî re û rêzanên sincî yên civakê ne)


hafifsemek

hindik ditin (pûte pê nedan, biçûk dîtin)

Düşmanlarınızı hiç bir zaman hafifsemeyin.


hafiften

Hafiften bir rüzgâr esiyor.

Bıçak hafiften kesmiş.


hafiftenten almak

pê re nencıfîn, serê xwe pê re neêşandin


hafifçe

Hafifçe başını sola eğdi.


hafiyelik

şofarî, şeraweyî, xefnêrî, xefiyetî, dedektifî


hafız

hafiz, haviz (kesê ku Quranê ezbere dizane û dikare bixwîne)

ê ku ji tiştê ezbere kiriye fêm nake (argo)


hafıza

İhtiyar olmasına rağmen hafızası hâlâ yerinde.


hafniyum

hafniyûm, elementek e ku nimroya wê ya atomê 72, giraniya wê ya atomî 178,6 e ku kêm peyde dibe. Kurtebêjeya wê Hf ye.


haftalık

heftane, hefteyî (tiştê ku di heftiyê de carek tê kirin)

Haftalık toplantı.

İki haftalık iş.

heftanî (pereye ku ji heftiyê carek tê dayîn)

heftane, hefteyî (weşana ku heftiyê carek derdiçe)

Haftalık gazete.


haftalıklı

heftanîvanî (yê ku ji heftiyê carek miza xwe distîne)


haftaym

deqîqeyî ya ku di navbera her du dewreyên


hah

Hah, o da geldi.

Hah, ben de onu diyecektim.


hahha

(hahhah) haha (kena ne ji dil, a bitinaz)


haile

trajediya ku bi helbestkî hatiye nivisandin


hain

xiniz, xinis, cixis, xirb, doxman, xayîn (ê ku xiyanetê dike)

zexel, xel (kesê ku hez dike zerar û ziyanê bide kesen din)

xayîn (bi mebesta gazinkirinê):hain, biz seninle böyle mi konuşmuştuk? xayîno, ma em bi hev re wisa peyivîbûn?

xayîn (kesê ku pê re niyetên xerab hene, xerabiyê dikudirine)


haince

Onun haince bakışları var.

xinizane, bi xinizî, bi xayînî (bi awayekî xinizî)


hainlik etmek

xiniztî kirin, xayîntî kirin, pê re xayîn gerin


haiz

Senin haiz olduğu vasıflar.


hak etmek

heq kirin (kese ku rewşeke xerab heq dike, musteheq

hecl kirin (ji ber serketinekê hatin xelatkirin)


hak getire

Onda cesaret hak getire.


hak ile yeksan etmek

bi erdê re kirin yek, bi erdê re dûz kirin, (tiştek) û erd wekî hev kirin


hak ile yeksan olmak

bi erdê re bûn yek, bi erdê re dûz bûn, (tiştek) û erd bûn we kî hev


hak kazanmak

İki yıl sonra emekliliğe hak kazanacak.


hak vermek

maf dan (yekî), heq dan (yekî), maf pê dan

Bu konuda sana hak veriyorum.


hak yerini bulur

heq li vê dinyayê safî dibin, Xwedê heqan nahêle, heq naçin qiyametê, Xwedê heqilevd e, heq cihê xwe dibînin, Xwedê heqan li vê dinyayê safî dike


hakan

xan, xaqan, haqan (ji bo xanên Tirk, Moxol û Tataran)


hakikat

Hakikati kabul etmen lazım.

Dünyanın döndüğü bir hakikattir.

Bu köşk hakikat güzel.


hakiki

bera, heqîqî (tiştê ku wesfê wê neguherîye)

Hakiki elmas.


hakkaniyet

İnsan hakkaniyetten ayrılmamalı.


hakketmek

lê kolandin, lê nitirandîn (kolandina nivîs an jî şeklan li ser tiştên madenî, dar, kevir û wekî wan)

jê kolandin, jê rihotin (jêkolandina nivîs an jî şeklan li ser tiştên madenî, dar, kevir û wekî wan)


hakkı geçmek

heqê (yekî) pê de çûn, heqê (yekî) pê de hatin, heqê (yekî) bi ser de çûn

Al bu parayı hakkın bana geçmesin.

Teyzemin az mı hakkı bana geçmiş?


hakkı için

bi heqê () kirin, bi navê () kirin, bi () kirin (gava li ser tiştekî pîroz sond tê xwarin)

Allah hakkı için.

Kuran hakkı için.


hakkı olmak

heqê (yekî) tê de hebûn, heqê (yekî) hebûn

heqê (yekî) hebûn (kesê ku di raman, îdiaya û gotina xwe de mafdar e)


hakkı var

heqê (wî) heye (ê ku di ramana xwe, di îdiaya xwe, di gotina xwe de mafdar e)

Anamın hakkı var, gitmemem lazım.


hakkın rahmetine kavuşmak

çûn ber rehma Xwedê, çûn ber dilovaniya xwedê, çûn ser rehma xwedê, çûn ser dilovaniya xwe, emrê Xwedê kirin, çûn rehmeta Xwedê, çûn rehmetê, çûn rehma Xwedê, xatir xwestin


hakkında

derbarê (yekî) de, der mafê (tiştekî) de, der heqê (kesekî) de, di heqê (wî) de, sebaret

Bu sözlük hakkında konuşmak istiyor.

Hakkında iyi konuşulmamak


hakkında konuşulmak

jê axaftin (peyivîn an jî xeber dan), giliyê (yekî) kirin


hakkından gelmek

Karışmayın, herîfin hakkından geliyor.

Bu işin hakkından da geldi.


hakkını helâl etmek

heqê xwe helal kirin (an jî nekirin), fihêl kirin


hakkını vermek

Bu yemeğin hakkını vermemişsin.

Bu öğretmen her zaman öğrencilerin hakkını verir.


hakkıyla

İşi hakkıyla yapmış.


haklamak

Düşmanı haklamışlar.

Çocuk oyuncağını hakladı.

hel kirin, fît kirin (bi tinazî, tiştek xwarin qedandin)

Bir ekmeği hakladı.


haklaşmak

dewdabir bûn (heqê hev dan hev, kes ji kesî re deyndar nema û hev helal kirin)


haklı

rastî, heq, xwedayî (li cih, li gorî heqiyê)

Haklı bir söz.

Haklı bir dava.

mafdar, mafedar, heqdar, barheq (kesê ku daxwaza wî, ramana wî, doza wî xwedayî ye, li cih e)

İkisinden hangisi haklı ben de şaşırdım.


hakperest

xwedayî, rast, durist, rastîparêz, heqperest (kesê ku ji rastiyê averê nabe)


haksız

Bu işte arkadaşınız haksız.


haksız yere

ji neheqiyê, cihê beredayî, cihê netune, belaheq


haksızca

Bana haksızca davranıyorsun.


haksızlık

Bu haksızlığa karşı köpürdü.


hakçası

Hakçası ben de suçluyum.


hal almak

ketin halekî xerab çaresi riya çareyê, çareserî


hal etmek

ji text de xistin, ji text de anîn xwarê


hal hatır sormak

li hal û wextê (yekî) pirs kirin, hal û hewal pirsîn, li hal û kêfa (yekî) pirsîn


halat

werîs, bizîng, kindir, tenaf, çoban (bendê ku ji kinfan çêdibe)


halay

Ji kurmancî hilayî ji lêkera hildan.
;Çavkanî:
* Nişanyan, Sevan, Çağdaş Türkçenin Etimolojisi [Etîmolojiya Tirkiya Niha] (bi tirkî): halay


halay çekmek

govend gerandin, govend girtin, govend kirin, govend kişandin, baz dan


halayık

cariye, cêrî, xidam (jinika kole, ya bendî)


halaç

kevanjen, kurinc, libûdî, tavnejen, pereker, libûjen, livajen


halaç pamuğu gibi atmak

pê girtin û virvirandin, bi navê ketin û virvirandin


halaçlaçlık

kevanjenî, kurincî, libûdîlî, tavnejenî, perekerî, libûjenî, livajenî


halden anlamak

bi halê (yekî) zanîn, ji halê (yekî) fem kirin


halden düşmek

falxes bûn, ji hev de ketin, ji hal ketin, zinzilîn


halden düşürmek

zinzilandin, ji çermekî derxistin kirin çermekî din


haldır

xirexir, guregur (bi şid û bi deng xebitîn)

Makine haldır haldır çalışıyor.


hale

sîwan (di filehtiyê de roniya ku resman de li dora serê kesê azîz tê xêzkirin)nt

çêlika hêyvê (roniya wekî çember a dora heyvê)


hale gelmek

(yek) ji dinyayê derketin, ketin halekî bêhal


halef

paşewa, paşrew, dewsgir, şûngir, cîhgir, peyhatî, peyrew


halel gelmek

Sana halel gelmesini istemiyoruz.


halel vermek

şehitandin, lepikandin, ziyan gihandin (), zerar danê

Savaş ekonomiye halel verdi.


halelenmek

Ayın etrafı halelenmiş, yağmur yağacak.


halen

hîna jî, hê jî, a niha, a nika, nûka, niho


halfa

riwekeke ji famîleya genim ku biskê wê di çêkirina çewal, kaxiz û û benan de tê bikaranîn (Stipa tenacissima)


halı

xalî, xalîçe, mehfûr, mafir, kulav, cilik


hali duman olmak

halê yekî (an jî halên wan) xerab bûn, halê (yekî) ne xweş bûn


hali tavrı yerinde

halê (yekî) bi keys bûn, bi ser û guh bûn


hali vakti yerinde

hal û wextê (yekî) li cih bûn, halxweş bûn, hal û wextê (yekî) li rê bûn

Ailenin hali vakti yerinde.


halıcı

xalîfiroş, mehfurfiroş (ê ku xaliyan difiroşe)


halife

İslam halifesi.

xelîfe (yek ji nasnavê padîşahên osmanî)


halihazırda

niha, a nûka, nika, nuha, di van rojan de


halile

riwekeke ku li rojhilatê Hindistanê hêşîn dibe (Terminallia)


haline bakmamak

li rewşa xwe nenihêrtin, li halê xwe mêze nekirin


haline gelmek

İşler bu hale gelene kadar neler çektik.


haline köpekler gülüyor

kenê guran pê hatin, ketin halê kûçikan, kûçelanî bûn


halini hatırını sormak

Hatırını sormak.


halisane

Halisane bir tavsiye.


haliyle

Eğer derslerine çalışmasa haliyle sınıfta kalacak.


halk

gel, xelk (civata gelê ku li heman welatî dijîn, ji heman rajêrî ne)

gel, xelk (civata mirovan a ku ji heman nîjadî tên û li welatên cuda dijîn

Kürt halkı.

Yahudi halkı.

gel, xelk (her koma kesên ku liav sînorên welatekî dijîn û ji hemanîjadî tên

gel, xelk (tevahiya kesên ku li herêmekê an jî dorhêlekî dijîn)

Köy halkı.

Mahalle halkı.

gel, xelk (li gorî rêveberan, tevahiya kesên ku li welatekî dijîn)

gel, xelk (civata ku li derî rewşenbîran dimîne)

Halk ne derse desin bana ne


halka

helqe, heleq, dorez, bazne, şoreb, cerge, gungil

Kulağındaki altın halka.

Suda halkalar oluştu.

xelek (koma kesan ku wekî xelekê li hev civiyane)


halka dönük

Halka dönük eğitim.


halka oyunları

govendên xelekî (govendên ku govendgêr bi destê hev digirin û bi awayekî xelekî dileyîzin)


halka verir talkını kendi yutar salkımı

şîretan li xwe nake li hevalan dike (kesê ku şîretan li yekî dike û ew bi xwe wan tiştan dike), şîretan li xelkê dike û bi xwe wan bi cih nayîne


halkacı

xelekvan (kesê ku di lûnaparkan de bi xelekan qûmarê dide leyistikandin)


halkalama

xelekkirin xelqekirin, xelekî kirin, xelkoyîkirin


halkalamak

kirin xelek, kirin xelqe, xelekî kirin, xelkoyî kirin

şoreb kirin, cerge kirin (şoreb li dora tiştan xistin)


halkalanmak

bûn xelek, bûn xelqe, xelekî bûn, xelekoyî bûn


halkalı

xelkoyî, xelekdar, bixelek, bihelqe, gungilî

Kulağında halkalı bir küpe.


halkalı damar

reha xelekî ku pê riwek li xwe dixin û dişixulin


halkalı gözler

çavên bikobe (ên ku kobê çavên wan reş in)


halkçılık

gelparêzî, gelxwazî, gelperwerî, gelperestî

gelparêzî, populîzm (rêbaza ku di sedeyê XX de li Fransayê di warê wêjeyê de derketiye holê)


hallenmek

Hallenip küllenmek


halletmek

çareser kirin, hel kirin, safî kirin (ji tiştekî re riya çareye dîtin)

İşlerimi hallettim.


hallice

Durumu diğerlerinden hallice.


halt karıştırmak

tiştê ku nebûn kirin, tişt berî nava hev dan


halvet

xelwet, silûs (li cihekî xalî bi tene man)


halvet gibi

eynî hemam e, tu dibêjî qey hemame (ji bo cih an jî odeya pir germ)


halvethane

xelwetxane, silûsgeh (cihê ku derwêş ıl çilê xwe tije dikin û bi tena sere xwe lê îbadetê dikin)

xelwetxane (bere di serayan de odeya ku ketina wê ya hundirû qedexe ye)


halveti

Xelwetî (teriqeteke ku îbadetên xwe li cihekî tenha dikin)


ham etmek

em kirin (di zimanê zarokan de hema yek carê de xwarin)


ham hum

himehim (gava ku gotinên ku jê nayê fêmkirin tê kirin, tê gotin)

Ham hum edip durdu, ne dediği anlaşılmadı.


ham hum şaralop

lê bale çep bûn (bi destsivikî karek, tiştek kirin)


hamail

hemayîl (nivişta ku çeperast diavêjin stûyê xwe)


hamak

çincîr, hêlekan, hêlanek (çeşîdek hêlekana ji toran honandî)


hamallık

bargirî, barkêşî, bargirî, piştîkêşî, piştîvanî, hemalî


hamallığını etmek

suxreya (karekî) kirin, hemaliya (karekî) kirin


hamam böceği

zirkêtk, zirqîtik, zirxîtik (Blatta orientalis)


hamam otu

toza ku dikin mîna çamûrê û pê pûrta canê xwe radikin


hamama giren terler

ku mirov kete govendê gere xwe bihejîne, kî bikeve govendê wê xwe bihejîne, ê biçe masiyan qûnziwa venagere, mirovê ku here masiyan qûna wî şil dibe


hamamcı

hemamvan (kesê ku hemamê dide şixulandin)


hamarat

çapxûn, êgîn, libak, mikewnî, jina malan (ji bo jinan)


hamaratlaşmak

çapxûn bûn, êgin bûn, mikevnî bûn, libak bûn


hamaset

hemaset, mêrxasî, qehremanî, lehengî, gernasî, egîtî, dîlawerî


hamasi

destan an jî helbesta ku ji mêrxasiyê behs dike


hami

piştevan, piştvanek, piştvan, piştovan, piştgir, sinêde, parêzmend, piştdar, paşmêr, pêşmêr, parêzker


hamile bırakmak

ducanî hîştin, duganî hîştin, nesax hîştin, hemîle hîştin


hamile olmak

bi zarû bûn, bi zarok bûn, ducanî bûn, duganî bûn, hemîle bûn


hamilelik

ducanîtî, duganîtî, duhalîtî, nesaxî, hemîletî


hamilik

piştevanî, piştvanekî, piştovanî, sinêdetî, pêşmêrî, paşmêrî, piştdarî, parêzmendî


hamisi olmak

pişta (yekî) hebûn, bipiştvanek bûn, bipêşmêr bûn


hamisiz

bêpiştvanek, bêpiştevan, bêpiştovan, bêpiştgir, bêpêşmêr, bêpaşmêr, bêpiştdar, bêparêzmend, bêpişt, bêpenah


hamisizlik

bêpiştvanekî, bêpiştevanî, bêpiştovanî, bêpiştgirî, bêpêşmêrî, bêpaşmêrî, bêpiştdarî, bêparêzmendî, bêpiştî, bêpenahî


hamla

bêrikê carek kirin avê û derxistin (di deryavaniyê de)


hamlacı

kese ku li rûnişteka herî paş, bêrikê dikişîne


hamlama

qerimîn, xambûn, cewabûn, lihevgerîn, lihevqerimîn, lihevhişkbûn

beşa fîrinê ya ji bo pijandina derdan û amanên ji axc


hamlamak

li hev gerin, li hev qerimîn, li hev hişk bûn, xam bûn, qerimîn, cewa bûn

Dükkanda otura o tura hamlamış.


hamse

hemse, di edebiyata dîwanê de berhema ku ji pênc mesnewiyan tê pê


hamsi

hemsî, hemse, hamsî, kîlke (Engraulis encrasicholus)


hamsin

maweya pênci roji ya zivistanê ku ji 2'ê rêbendanê dest pê dike


hamur boya

boyaxa donî ya wênesazan ku weki hevir di hev de hatiye surendin


hamur gibi

ji hev filitin (ji west û rehtbûnê ji pertavkenna mirov)

bûn helise, melhem dan hehme dan (ji bo helîmedana xwarinê


hamur yoğurmak

hevir strandin, hevir vestrandin, hevir surendin hevir kirin


hamursuz

çorekeke bêhevîrtirş ku Cihû di cejneke xwe de çêdikin


hamursuz bayramı

cejneke Cihûyan e ku her sal bi boneya derketina ji Misirê pîrozbayî dikin


han gibi

eynî xan e (ji bo cihêpir mezin û fireh)


han hamam sahibi

xweyê aş û dingan e, xweyê col û cobalan e, xwediyê mal û milkan e


handikap

handîkap (ji bo zorkirina beza hesp, eyarkirina giraniya sivvar û zînê hesp)


hane

Damada altmış dört hane var.


hanedan

xanedan (malbata mezin a ku eslê wan digihîje zadeganan)

malmezin, xanedan (malbata diyar û ku ji eslekî mezin tê)


hanefilik

Henîfîtî (yek ji mezhebê ehlê sune yê îslamê)


haneli

Yirmi haneli köy.

İki hanelik sayı.


hanelik

Seksen hanelik köy.


hangi

kîjan, kîjik, kîjşk (rendêra pirsyariyê)

Hangi yıl.

kîjan (di hevok û lêkera wê daxwaz û mercdaxwaziyê dide nîşan de, têgiha serveyê berfireh dike)

Hangi kitabı, açsanız bulursunuz.


hangi dağda kurt öldü?

(nizanim) gur li ku miriye?, nizam gur li kîjan çiyayî miriye?

gur li ku mirîye? gur li ku mir? bê (bayî) tu anî?


hangi peygambere kulluk edeceğini şaşırmak

em dê ji azana mele bawer bikin an jî ji zirîna kerê


hangi taş pekse başını ona vur

Guhartoyeke hangi taş katı ise başını ona vur.


hangi taşı kaldırsan, altından çıkar

Guhartoyeke hangi taşı kaldırsan altında o çıkar.


hanidir

Hanidir onu görmüyorum.


hanım

stî, xanim, xatûn (nasnavê ji bo keç û jinan)

Çocuklar hanıma yolu tarif edin.

Ali amcamın hanımı.

xanim, canik, ciwanik (kesa ku xweyê hemû wesfên jinantiyê ye)

Çok hanım bir kadın.

xanim, xatûn (kesa ku rewşa wê ya civakî û aborî xweş e)


hanım hanımcık

xanima malan, xanim û xatûn, ciwanik (kesa ku bi mala xwe, bi zarên xwe û bi karê xwe ve ye, pir baş lê xweytî dike)

xanima malan, xanim û xatûn, ciwanik (kesa ku xwedî van şêl û helwestan e)


hanımefendi

xanim, xanimefendî, ciwanik (ji bo giramî nîşandanê)


hanlık

xanişîn (welatê di bin serweriya xan de)


hant hant

hey û hey (bi awayekî pir eşirî tiştek xwestin)

Para diye hant hant ötüyor.


hantallaşma

laşgiranbûn, axgiranbûn, betîbûn, himbilbûn


hantallaşmak

laşgiran bûn, axgiran bûn, betî bûn, himbil bûn


hantallık

laşgirî, laşgiranî, axgiranî, betîbûn, himbilî


hanyayı konyayı anlamak

helik û helwend dîtin (ji esehîya tiştekî fêm kirin)


hançerlemek

xencer lê xistin, bi xenceren dan, (yek) dan ber xenceren, bi xenceren fîlitîn (yekî)


hap

hem (di zimanê zarokan de daqurtandina xwarinê)


hapı yutmak

çûn jê de, pûş kutan (ketin rewşa xerab)


hapır hapır

(hapır hupur) firefîr (bi firefir xwarin xwarin)


hapis giymek

heps xwarin, heps dan ser piştê, heps dan (yekî)


hapishane

girtîgeh, girtîxane, bendîxane, taşxane, hepsxane, hebs


hapishane kaçkını

mişext, firarê hepsê (ku ceza stendinê lê belê xwe nadine dest)

serserî, xerab, nepak hapislik girtîtî, hepstî


hapsetmek

hepsandin, heps kirin (yek kirin cihekî û nehiştin ku jê derkeve)

heps kirin (jibo ku cezakişandinê yek avêtin gırtıgehe)

egle kirin, heyirandin, sekinandin (cihê beredayhi yek dan sekirnandin)


hapt

ziq (kirin ku yek nema katibe li berê bipeyîve, bersiv bide)nrf


hapçı

hepavêj (ê ku hînî efyon û hebên serxweşkirinê bûye û wan dadiqurtîne)


hapşırık

pênij, pişk, fişk, hilpişk, bênij, xişîk


hapşırıklı

bênijoyî, bipişkîn, bipişkepişk, bifişkîn


hapşırma

hilpişkîn, pijmîn, pişkin, pişkinîn, bênijîn, fişkîn, hişkîn, pinujîn, pişikîn


hapşırmak

hilpişkîn, pijmîn, pişkîn, pişkinîn, bênijîn, fişkîn, hişkîn, pinujîn, pişikîn


hapşırtma

hilpişkandin, pişikandin, pijminandin, pişkinandin, bênijandin, fişkandin, hişkandin, pinujandin, pişikandin


hapşırtmak

hilpişkandin, pişikandin, pijminandin, pişkinandin, bênijandin, fîşkandin, hişkandin, pinujandin, pişikandin


harabat

(piraniya xerabeyan) wêran, kambax, xerabe


harabati

kesê ku wextên xwe li meyxaneyan derbas dike


harabe

dêran, kavil, xopan, wêrane, kambax, dêris, ruman, pag, xilbe, xirbe (cihê ku ji serdemên berê mane)

dêran, kavil, xopan, wêran, kambax, dêris, xirbe (cavahiya ku ditke xera bibe)


harabelik

dêran, kavil, xopan, wêrane, kambax, dêris, xirbe


harakiri

harakîrî (di nav Japonan de bi kêrê qelaştina zik û xwe pê kuştin)


haram

hamoş, heram, bedgen (tiştê ku ji aliyê dînî ve qedexe ye, ne li gorî rêzikên dîn e)


haram bağırsak

rodiya (an jî rûviya) berate (an jî heram)


haram etmek

(tiştek) li (yekî) herîmandin, lê herîmandin, lê kirin helalî heram


haram olsun!

hemam be! li te heram be!, tu xêrfe nebînî!


haram olmak

(tiştek) li (yekî) bûn helalî heram, (tiştek) lê herîmîn

Uyku bana haram oldu.


harap

wêrane, kanbax, xopan, xapur, ersande (avahiya ku dike bipelişe)

perişan, bêhal (kesê ku westiyaye, ji pertav ketiye)


haraplaşmak

wêran bûn, kanbax bûn, xopanbûn, xapurbûn


harar

Deyn ji erebî غِرَارَة (ḡirāra, “tûrik”)


hararet basmak

wehca (yekî) pir bûn, wehca (yekî) rabûn (pir tî bûn)

heraret avêtin canê (yekî), agirê canê (yekî) rabûn


hararet kesmek

wehca (yekî) şikandin, kelewehca (yekî) danandin


hararet vermek

wehca (yekî) rakirin, kelewehca (yekî) zêde kirin


hararetlenmek

Tartışma hararetlendi.


haraç

xerc, bêş, xerac (di heyna Osmaniyan de baca ku ji xwediyên zeviyan dihate stendin)

xerc, xerac (di heyna Osmaniyan de baca ku ji kesê ne misilman dihate stendin)

xûgî, xiwîk, xûk, xerac (pereyê ku bi zorê ji yekî tê stendin)


haraçlı

xeracdar, xûgîdar (ê ku xerc û xeracê dide)


haraççı

xûgîxur (kesê ku bi zorê ji xelkê xûgiyê dixwe)


harbi

dewlet û tebayên ku bi dewleta Osmanî re peyman girê nedabûn

ecnebiyên ku di nav welatê Osmanî de bi bazirganiyê bilî dibûn


harcama

zêhakirin, mezaxtin, xerckirin, serfkirin


harcamak

zêha kirin, mezaxtin, mezixandin, zehî kirin, xerc kirin, serf kirin (pere tê dan)

Bu binaya on ton demir harcadık.

Adamı boş yere harcadılar.


harcanmak

hatin zêhakirin, hatin mezaxtin, hatin xerckirin


harcayış

mezaxtin, xerckirin (kar û awayê xerckirin)


harcı olmak

Ata binmek yiğit harcıdır.


hardal tohumlu

tovxerdel hardaliye şîreya tin ya ku xerdel tê de heye


hareket

bizav, tevger, liv, libt, leqîn, livak, livek, cole, qelq, bizar, cule, hereket, hereke (rewşa heyberekê, cihguherîna wê)

liv, lebt, leqîn, cole, qelq (hereketên cest û bedenê)

Güzel bir hareket.

Hareketimize iki gün kaldı.

Özgürlük hareketi.

Siyasi hareket.

Hareket cetveli.


hareket etmek

tev gerin, liv bûn, bizav kirin, tepişîn

hereket kirin, lebat kirin (leqandina ezayê cestê)

Böyle hareket etme, sonun kötü olur.


harekete geçmek

dest birin xwe, dest hilanîn, tevger kirin


hareketlendirmek

tevgerandin, livdar kirin, bizavdar kirin, pilpilandin


hareketlenmek

livdar bûn, bizavdar bûn, tevgerîn, pilpilîn


hareketli

livdar, livok, bizavdar, bibizav, tevgerdar, bihereket

Hareketli bir çocuk.


hareketlilik başlamak

li hev çûn û hatin, li hev gerîn, li ser hev re çûn û hatin


hareketsiz

bêliv, bêbizav, bêlebat, bêlebt, bêtevger, bêhereket


hareketsizlik

bêlivî, bêbizavî, bêlebatî, bêlebtî, bêtevgerî, bêhereketî


harekât

(gelejimariya liv û bizavan) tevger, herekat, operasyon


hareli

Hareli göz.


haremlik

heramseray, odeya malê, aliyê malê, cihê jinan, herem

Sana haremlik yapmam.


harfendaz

herfendaz (ê ku gotinên wisa dike ku pê rûmet û şerefa yekî tê binpêkirin)


harfi harfine

yek bi yek, herf bi herf (temam, bitûn, tevde)

Söyledikleri harfi harfine doğru.


harharyas

cure semasiyekî xeternak ku dirêjahiya wî digihîje du metreyî (Carcharhinus lamia)


harı geçmek

kela (yekî) danîn, hêrsa (yekî) danîn, parça (yekî) danîn


hariciye

nexweşînên derveyî, xarîciye (di bişîjkiyê de)

xarîciye (li nexweşxanan qawîşa nexweşînên derveyî laş)


harika

newaze, nuwaze, girtole, berzîş, derberz


harikalar yaratmak

tiştên nuwaze kirin (çêkirina tiştê ku mirov pê serfiraz dibe)


harıl harıl

bêsekn, bêatlebûn, bêhn jê re tune, sekn jê re tune

Harıl harıl örgü örüyor.

Soba harıl harıl yanıyor.


harıldamak

xulexul kirin, xumxumîn, kirin guregur (tiştek bêrawest herîkîn, şixulîn û şewitîn)


harıltı

xulînî, gurinî, xumînî, qirçîn (ji bo şewata êzingan)


harim

cihê ku ji têketina biyanan re qedexe ye, cihê ku pîroz tê dîtin û hêvişandin


harım

sênc (çît û çeperên li dora bexçe û zeviyan)


harisa olmak

(tiştek) li ber çavan girtin, li ber çavan hîştin


harisdan silinmek

(cihek) ji navê rabûn, bi erdê re bi yek bûn


haritacılık

nexşesazî, kartografî (karê nexşeçêkirinê)


hariç

On dakika yürüyünce kasabanın haricine çıkılır.

derve, xaricî (li/ji derveyî welêt, li/ji welatê dîtir)

Şeker hariçten gelirdi.

O hariç hepimiz kalacağız.


hariç olmak

ji derveyî (tiştekî) bûn, li derveyî (tiştekî) bûn


hariçten gazel okumak

mala dawetê nizane vartan vartana (wî) ye

tu nizanî mala dawetê kîjan e te rakiriye kevçiyê xwe


harlı

Harlı ateş.


harman

bênder, bender bêder, coxîngeh (cihê ku gêre lê tê kirin)

Tütün harmanı.


harman dövmek

gêre kirin, gêle kirin, bender hur kirin, hol kirin


harman sonu

tiştê ku ji karekî mezin an jî serwetekî mezin maye


harman sonu dervişlerin

serê biskê (kesê ku ji tiştan bara baş a wan e)


harmanlanmak

sîwan girtin fli dora heyvê sîwan çêbûn)


harp zengini

zengînê dema şer (ku di wextên şer de kare nelirê kiriye û pê dewlemend bûye)


hart hart

xirt xirt, kirt kirt, xirp xirp, kirp kirp

Ayvayı hart hart ısırıyor.


hart hurt

kirpekirp, xirpexirp, kirtekirp, xirtexirt


hartama

texteyê tenik ku di şûna kiremîtan de tê bikaranîn an jî dikin binê wan


harç

xerc (pereye ku di pêkanîna muameleyên resmî de didin dewletê)

Duvar örmek için harç lazım.

Köfte harcı.


harçlı

xercdar(ji bo kirina karekî, pêwistîbûna bi xercê)

Harçlı duvar.


hasarlı

Hasarlı araba.


hasat

debr (debra ku bi palehiyê hatiye çinîn û dirûn)


hasatçılık

paletî (kesê ku bi paletiyê xwe dıdebırine)


hasbetenlillah

ji bo reza Xwedê, di riya Xwedê de, ji bo Xwedê


hasbi

xebeta bêbergîdan û ji fedîlê dilê xwe re


hasbi geçmek

di ser re çûn, guh pê nekirin, pûte ne nedan


hasbilik

kar û îşkirina bêbergîdan a ji fedîlê dil


haseki

nasnavê ku di dema Osmaniyan de didan kesê ku di erkekê de emr bihartiye

di heyna Osmanî de subayê payebiçûk ê Bostancı Ocağıye

hasekî (delaliya padîşah a ku ji nav qerweşan hatiye hilbijartin)


haseki sultan

qerwaşa ku ji padîşah bi zarok e, jê zarok aniye


haset

çavnebarî, zikreşî, kumreşî, bexîlî, pexîlî, dexesî


hasetlik

çavnebarî, zikreşî, kumreşî, bexîlî, dexesî


hasetçi

çavnebar, zikreş, kumreş, bexîl, behecok, dexes


hasıl

debra ku seridiye, simil daye hâsil mêrac, xuya, peyda, diyar


hasıl olmak

çêbûn, qewimîn, rûdan, xuya bûn, peyda bûn, teşqilîn, hesil bûn


hasır

zilûk, hesîr, esil, qesîl, barye, qesîr, hêsîr (ji bo cîraxan)

zilûk, hesîr, qesîl (tiştê ji zilûkan hatiye çêkirin)


hasır altı etmek

bincil kirin, bindoşek kirin, binxî kirin, bintî kirin, paçîn kirin, temir [[temir kirin


hasır otu

zil, qamir, qesîl, qeram, berdû, qur (Typha)


hasiyet

hîkarî, havil, sûd (ji bo xurek û vexurikan)


hasiyetli

sûdwar, havildar (ji bo xurek û vexurikan)


haspa

gotineke ku bi henek û tinazî ji keç û jinan re tê gotin


hasret gidermek

Uzun zamandır birbirimizi görmemişiz, bırak biraz hasret giderelim.


hasret gitmek

bi hesreta (tiştekî an jî yekî) çûn, bi kesera (tiştekî/yekî) çûn


hasretini çekmek

hesreta (tiştekî an jî kesekî) kişandin, bi hesreta (tiştekî an jî yekî) bûn, bi kesera (tiştekî/yekî) bûn (ev ji bo rewşa ku mirov bi hesreta wî tiştî ye lê bi dest naxe)

Dünya barışın hasretini çekiyor.


hasretli

hesretdar, hesretkêş, bêrîkirî, bihesretraf


hasretmek

terxan kirin, veqetandin (tevahiya tiştekî dan tiştekî an jî jê re qetandin)

Bütün vaktini okumaya hasretmişti.


hassas

zîz, dilzîz, hestgerm (kese ku zû hesgerm dibe)

hesas, nazik (tişte ku pir zû jî tiştekî hikaridar dibe)

Hassas cam.

hestyar, pejnker (ji bo hacetên ku pir nazik in û pîvangên misoger dide)

Hassas terazi.


hassasiyet

hestyarî, pejnkerî, pejnbarî, hesasî, hesasiyet

zîzî, dilzîzî, hestgermî (hestgermbûna bi awayekî pir zû)

hesasî nazikî (pir zû hîkarîdarbûna ji tiştekî)

hestyarî pejnkerî (ji bo hacetên ku pir nazik in û pivangenisoger dide)


hassaslık

zîzî, dilzîzî, hestgermî (hestgermbûna bi awayckî pir zû)

hesasî, nazikî (pir zû hîkaridarbûna ji tiştekî)

hestyarî, pejnkerî (ji bo hacetên ku pir nazik in û pivangenisoger dide)


hasta ziyareti

serdana nexweşan, ziyaretkirina nexweşan


hastabakıcılık

nexweşnêrî, nesaxnêrî (ji bo rewşa nexweşnêr)


hastahane

(hastane) nexweşxane, bîmaristan, bimargeh, xestexane


hastahanelik

ê nexweşxaneyê (nexweşê ku dive mirov wî rake nexweşxaneye)


hastahanelik etmek

ji hal de xistin, pir zêde li yekî xistin


hastahanelik olmak

bêhal bûn (nexweşê ku divê be rakirin nexweşxaneyê)


hastahaneye kaldırmak

rakirin nexweşxaneyê, avêtin nexweşxaneyê, revandin nexweşxaneyê


hastalık

nexweşî (ji aliyê derûnî û hişmendiyê ve)

nexweşî (ê ku bi awayekî pir zêde miriye tiştekî ye)

Temizlik hastası.


hastalıklı

nexweşok, nexweşînok, bîmarî, biêşîk, janoyî, nizar, marazdar, merezoyî


hat bekçisi

notirvanê xetê, zêrevanê xetê, paswanê xetê


hat çekmek

xet kişandin (ji bo raxistina telên telefon, elektrik, televizyon û yên mînanî wan)


hataya düşmek

ketin şaşiyê, ketin xetayê, ketin xeletiyê


hatif

melekê ku wekî ji xeybê deng dike û xeberêtîne


hatıl

fîz, girş (dîwarê ku dar dikin nav qorên wê)


hatim sürmek

xitm xwendin (xwendina xitmê ji bo dawî lê bîne)


hatip

gotardêr, axivker, bêjer, bêjekar, qiseker

gotarbêj, gotardêr, xatîb (di camiyan de)


hatiplik

gotardêrî, axivkerî, bêjerî, bêjekarî, qisekerî


hatır

Söyledikleriniz hatırımda.

Sakın onun hatırını kırma.

xatir (giramî û hezkirina ku ji yekî re tê xweyîkirin)

Hatırınız için bu işi yaptım.


hatır gönül bilmemek

xatir nezanîn, rê û rêzan nezanîn, qedr û qîmet nizanîn


hatır hatır

kirpekir, xirtexirt, qirçeqirç (denge gava ku ji tiştekî req û hişk tê xwarin, tê jêkirin derdikeve)


hatır sormak

li hal û wext pirsîn, li hal û hewal pirsîn


hatıra

yadaşt, serhatî, bîrhatî, bîrewerî, bîranîn


hatıra gelmemek

nehatin bîr û gumana (yekî), nehatin hiş û aqilê (yekî), di gumana (yekî) de nehatin


hatırat

bîrewerî, bîrhatî, serhatî, bîrayî, xatirat


hatırı için

(tiştek, kesek) ji bo xatirê (), (tiştek an jî kesek) seba xatirê ()

Bu evi arsanın hatırı için aldım.


hatırı sayılır

Dışarda hatırı sayılır bir soğuk var.


hatırına bir şey gelmesin

tiştek neyê dilê te, tiştek neyê ba dile te, tiştek nebî dilê xwe


hatırına gelmek

hatin bîra (yekî), hatin hişê (yekî), bi bîra (yekî) ketin


hatırında kalmak

di bîra (yekî) de man, di hişê (yekî) de man


hatırında olmak

di bîra (yekî) de bûn, di hişê (yekî) de bûn


hatırında tutmak

kirin bîra xwe, di hişê xwe de girtin, kirin hişê xwe


hatırından geçmemek

di gumana (yekî) de neçûn, neketin bîr û gumana (yekî)


hatırından çıkmamak

ji xatirê (yekî) derneketin, xatirê (yekî) neşikandin, xatirê (yekî) nehiştin


hatırını kırmak

xatirê (yekî) şikandin, xatir nedan (yekî), dile (yekî) hîştin


hatırını saymak

xatirê (yekî) girtin, qedrê (yekî) girtin


hatırlamak

bi bîr anîn, anîn bîra xwe, di bîra (yekî) hatin, hatin bîra (yekî)


hatırlamaya çalışmak

dan bîra xwe, di bîra xwe anîn, anîn hişê xwe, anîn bîra xwea


hatırlanmak

bi bîra (yekî) ketin, bi bîra (yekî) hatin


hatırlatmak

bi bîr xistin, xistin bîra (yekî), bi bîra (yekî) xistin, kirin bîra (yekî)

hişyar kirin (ji bo ku ji bîr neke, yek hişyar kirin)


hatırlı

xweyqedr, rêzdar, bixatir, xweyxatir, biqedrûqîmet


hattat

xweşnivîs, paknivîs, bedewnivîs (ê ku destxetên wî xweşik in)

hêlkar; xetkar, xetkêş (kesê ku paknivîsiyê dike)


hatun

xatûn, xewatîn (di maneya jin, pîrekê de)

Bu benin hatunum olur.


hav

pûrtik (pûrtika li ser rûyê tiştên wekî qedîfe, cilên ji hiriyê)


hava almak

Peynir hava almış.

hewa stendîn, bêhna xwe decxistin (li derve gerin û xwe rihet kirin)

Havanı aldın değil mi?


hava açmak

hewaxweş bûn, dinya vebûn, dinya bûn xweşî


hava basmak

pir kirin esmanan, pişikê (yekî) mezin bûn (argo)


havsala

hestiyê kodikê, legen, hewsale (melekeya têgihîştinê)

Benim havsalam almıyor.


havsalası almamak

aqilê (yekî) negirtin, hişê (yekî) negirtin


havsalasına sığmamak

neketin aqilê (yekî), neketin hişe (yekî), pê serwext nebûn


havuz

Kum havuzu.

hewz (cihê ku keşktî lhe têne tamîrkirin)


havuzlamak

kişandin hewzê (ji bo tamîrkirinê kişandina hewzê ya keştiyê)


havuç

gizêr, gêzer, yarkok, karût, hawic (Daucus carota)


havyar kesmek

ker xesandin (ji bo kese ku betal wetal in, wextê xwe beredayî derbas dikin) (argo)


hay Allah!

Hay Allah sana akıl versin.


hay hayı gitmek vay vayı kalmak

Xalê Remedan e mal çûye maye ken û xeberdan e, xêr tê de neman, bêxêr bûn (ji bo kesê ku pîr û kal bûye an jî, ji ber nexweşînê hal tê de nemaye)


hayal

xeyal, nîgaş, aşop, sawêr, xiyal (tîştê ku di hiş û zêhn de tê sêwirandin)

Hayal ürünü bir hikaye.

Çocuk hayaller görüyor.

Aynadaki hayaline baktı.

reşe, reş (tiştê ku baş xuya nake bê çi ye)

leyistika ku bi sîberan li pişt perdeyê tê leyistikandin, mîna leyistika Karagöz


hayal etmek

nîgaş kirin, xeyal kirin, sêwirandin gibi zirav, nazik


hayal kırıklığına uğramak

mirad di ber de man, mexsed di berde man


hayal meyal

O günleri hayal meyal hatırlıyorum.


hayal olmak

jê re bûn mîna xiyalah, bûn bîrewer û serpêhatî


hayalci

nîgaşwer, aşopbaz, nîgaşperwer, nîgaşperest, xiyalbaz, xiyalker, nîgalperest, xiyalperest

kesê ku leyîstika Karagöz dide leyîstikandin


hayalcilik

nîgaşwerî, aşopbazî, nîgaşperwerî, nîgaşperestî, xiyalbazî, xiyalkerî, nigalperestî, xiyalperestî


hayalet

Gözümün önünden geçmeyen hayaller var.

reş, reşe (tiştê ku wekt reşekî tê ber çav lê belê nayê zanîn çi ye)


hayalhane

cihê ku lê leyîstîka Karagöz hat leyîstikandin


hayalifener

fanosa ku resm li ser cama wê hene û ew sih dikevin ser dîwaran

şivşivok, tajîlok (kesê pir qirûdî û lewaz)


hayalleri suya düşmek

xiyalê ku (yek) kirin dev çûn, bazara ku (yek) kirin tev çûn, hîsabê ku (yek) kirin tev çûn


hayat

jîn, jiyan, heyat (di maneya jî, temen û emr de)

jîn, jiyan, heyat (awayê jiyanê, hemû şert û mercên ku mirov tê de dijî)

Köy hayatı.

Öğretmenlik hayatı.

jîn, jiyan, heyat (tevahiya mercên debar û abûrê)

Hayatını yazılarıyla kazanıyor.

Bu evde hayat yok.

Hayat onları bir araya getirmedi.

jîn, jiyan, heyat (mercên ku jiyanê temîn dikin)

Ayda hayat yok.

jiyan, jîn, heyat (di maneya biyografiyê de, otobiyografiyê de)

İsmail Beşikçi'nin hayatı.


hayat adamı

kesê ku li xwe namîne heyirî, kesê ku cilika xwe ji avê derdixe


hayat geçirmek

jiyana xwe derbas kirin, heyata xwe derbas kirin


hayat mücadelesi

kêferata jiyanê, êsîriya heyatê, cehd û zehmeta ji bo jiyanê


hayat sigortası

ewletiya jiyanê, ewlehiya jînê, sîgorta jiyanê


hayata atılmak

ji xwe re kar kirin, dest bi xebatê kirin


hayata gözlerini yummak

çavê xwe ji dinyayê re girtin, serê xwe danîn ser axa sar, malavayî li jiyanê kirin, koçdawî bûn


hayata küsmek

dile (yekî) ji dinyayê sar bûn, ji dinyayê sar bûn


hayati

jînî, jiyanî, jîndarî, heyatî (tiştê bi jiyanê re têkildar)


hayatı kaymak

feleka (yekî) ters geriyan, keleka (yekî) qelibîn


hayatına girmek

ketin kevçiyê (yekî), di jiyana (yekî) de cih stendin


hayatını borçlu olmak

jê re deyndar bûn (jiyana yekî ji hêla yekî dîtir ve hatibe xelaskirin

jê re deyndar bûn (yek gava ku bi saya yekî din jiyana xwe berdevvam bike)


hayatını kaybetmek

Jiyana xwe ji dest da, çû ber rehma xwedê (dinsel bir söylem)


haybeci

beredayî (kesê ku naxebite û ji kîsê xelkê debara xwe dike)


haydamak

ho kirin (di wateya qewirandinê de) (argo)


haydan gelen huya gider

tiştê ku ji hayê de bê wê di hayê de jî here, bi baranê re hat lehiyê bir, bi bayê hat bi baranê re çû


haydari

xirxeyeke milqut, kurt ku derwêş li xwe dikin p


haydut

rêbir, rêgir, keleş, eşqiya, heydût, nijdevan

nerihet, nehs (ji bo zarokên şîrîn û netebt)


haydut gibi

cinawir, tibaret (kesê gir ê ku tirsê dixe dilê mirov)


haydutluk etmek

rêbirî kirin, eşqiyatî kirin, heydûtî kirin


hayhay

hayhay, li ser çavan, li ser çav û seran


hayıflanmak

heyfa xwe anîn, heyfa xwe lê anîn, heyfa (yekî) lê hatin


hayır

xêr, pîtîfer, qencî, xêrik (qenciya ku bêyî bergîdan tê kirin)

Hayır haberdir inşallah.


hayır

na (di hevokê neyînî de wateya neyîniyê xurt dike)

Hayır, o bir daha gelmez.


hayır etmemek

O kadar öğüt ettik, hayır etmedi.


hayır gelmemek

xêra (yekî) jê re tune bûn, bi kêr nehatin

Artık ondan size hayır gelmez.


hayır görmemek

ji (tiştekî) xêr nedıtin, jê xêr nedîtin


hayır kalmamak

Bir iki yıl sonra, evden bir hayır kalmaz.


hayır sahibi

xwedanxêr, xwedanê xêrê, xwey xêr û xêratan


hayıra alâmet değil

Bu olay hayra alâmet değil.


hayırdır inşallah

xêr e înşalah (gava ku xewn tê tebîrkirin, tê gotin)

a bixêr, xêr be înşalah (şaşwaziyê derdibe)


hayırdua etmek

jê re dua kirin, jê re duayên xêrê kirin


hayırlaşmak

xêr di hev dan (di bazarkirina, di wateya hûn xêr ji bazara xwe bibînin de)


hayırlı

Hayırlı bir çocuğu var.


hayırlı olsun

li ser xêrê be, pîroz be, bi xêr be, a bixêr


hayırlı sabahlar

Hayırlı sabahlar güzel delikanlı.


hayırsever

xêrxwaz, qencîxwaz, xêrperest, xwedanê xêrê


hayırsız

Hayırsız evlât.


haykırışmak

bi hev re qîrîn, bi hev re kirin qîrîn, bi hev re dan qîran


haykırmak

gazî kirin (gava ku tiştek aşkera li ber çavan be tê bikaranîn)


haylaz

şûm, netebt, nehs (ji bo zarokên nerihet)


haymana

mêrga amê, men'a gund (ku heywanên beredayî berdidinê)


haymana beygiri gibi dolaşmak

betal wetal gerîn, eware eware ji xwe re gerîn,tor tor ji xwe re gerîn


hayran

heyran, heyranik, hejmetkar (kesê ku yekî diecibîne)

Onun hayranları çok.


hayran bırakmak

heyirandin, hetifandin, ji xwe re hijmetkar hiştin


hayran kalmak

jê re heyran man, jê re hejmetkar man, mat man


hayrat

xêrat (navê tiştê mîna kanî, camî, xan, pir û wekî wan ku ji bo gel jê xêrek bibîne, hatine çêkirin)


hayret

metel, şaşwazî, matî, şigev, ecêb, heyrî, heyret (şaşwazmayîna li hemberî tiştekî)

ecêb, matî, sersurman, şigev, heyret (li hemberî tiştekî ku mirov jê re metel dimîne tê gotin)


hayret etmek

ecêba (yekî) jê re çêbûn, şepilîn, şigev kirin, behitîn, veheyirîn, heyret kirin


hayrete düşmek

(hayretlere düşmek) metel man, şaşwaz man, ecêbmayî man, heyirî man, behitî man, dest û piyê (yekî) bi erdê ve zeliqîn


hayrette bırakmak

ecêbmayî hîştin, şaşwaz hîştin, metelmayî hîştin, heyirandin, şepilandin


hayrette kalmak

metel bûn, şaşwaz bûn, ecêbmayî bûn, behitîn, heyirîn hayrola xêr e, te xêr e


haysiyetine dokunmak

Bu söz haysiyetine dokundu.


haysiyetli

rûmetdar, birûmet, heysiyetdar, biheysiyet


hayvan gibi

eynî heywan e, wekî dewaran e (ji bo kesê bêaqil û debeng)


hayvan kömürü

komira ku ji madeyên organik ên mîna xwîn û hestiyan tê çêkirin û di hekîmtiyê de tê bikaranîn


hayvancık

ajalok, heywanok (ajelên biçûçik ku ancax bi mîkroskopê dikarin bên dîtin)


hayvancılık

ajaldarî, terşdarî, zandarî (xwedîkirina heywanan)


hayvani

ajalî, heywanî (tiştê bi ajelan re têkildar e)


hayvanlar koklaşa koklaşa, insanlar konuşa konuşa


hayvanlaşmak

Sen gittikçe hayvanlaşıyorsun, kendine dikkat et.


hayvanlık

heywantî, heywanetî, dewartî (wekî dewaran lebat kirin)


hayvansal

ajalî, heywanî (tiştê ku ji ajalan tê bidestxistin)


hayâ perdesi yırtılmak

heya xwe avêtin, şerm û heya jê re neman, heya xwe li eniya xwe xîstin


hayâsızca

bêheyane, bêşermane, bi bêfedîtî, bi bêfehitî, bi bêarî


hayâsızlık

bêheyatî, bêşermî, bêfedîtî, bêfehitî, bêarî


haz duymak

li xweşê hatin, li xweşê çûn, jê kêf stendin


hazar

êleke ku li derdora deryaçeya Hezarê (Qezwînî) jiyaye


hazım

dehm, herz, dehan, herîsan, ximaf, givêr, hezm


hazımsız

gircomî, şawêr, negivêrî, nexunafî (kesê ku xwarina xwe namehîne, lê naxunife)

neberbihêr, bêhnteng (kesê ku gotinan di xwe de derbas nake)


hazır

Ben hazırım, gidelim.

amade, eleste, hazir (tiştê ku ji bikaranînê re, ji tiştekî re hatiye amadekirin)

Yemek hazır.

hazir (tiştê ku ji bo fîrotanê hatiye çêkirin û amadekirin)

Hazır elbise.

Hazır gidiyorsun, onu da götür.


hazır bulunmak

Saat onda evde hazır ol geleceğim.

amade bûn, hazir bûn (di rewşa li ser tetikan de bûn)


hazır etmek

(tiştek) amade kirin, (tiştek) hazir kirin


hazır mezarın ölüsü

suxre bi olam e olam jî bi xulam e qijik bi qewraş e


hazır olmak

Aletler hazır olunca bana haber verin.


hazır yiyici

malxur, bavê haziro (kesê ku naxebite û malê heyî dixwe)


hazıra dağlar dayanmaz

avên bîran jî bi sexbêr, mirov bixwe bixwe wê qatiyê xaniyan jî bixwe


haziran

pûşper, hezîran (meha şeşemîn a salê ku sî roj dikişîne)


haziran böceği

cure kêzikek ku ziyanê dide riwekên çandiniyê (Amphimallus solstitialis)


hazırcevap

bersîvhazir, hazircewab, hadircewab, habilcewab, gotin di paşilê de, gotin di dev de


hazırcevap olmak

bersivhazir bûn, qabilcewap bûn, gotina (yekî) di paşila (wî) de hazir bûn


hazırda

Hazırda paramız hiç yok.


hazırdan yemek

ji kîsikê xwe xwarin, ji berê xwe xwarin, wekî deveya ku ji semere xwe dixwe


hazırlanış

amadebûnî, amadebûyîn (awa û karê amadebûyînê)


hazırlanmak

xwe hazir kirin, xwe amade kirin, xwe kar kirin

amade bûn, hazir bûn (an jî hatin amadekirin, hatin hazirkirin

Hazırlanıp geliyoruz.


hazırlatmak

dan amadekirin, dan hazirkirin, dan eyvezandin


hazırlık

berger, hazirî, tevdêr, tedarek, karûbar, bergeran


hazırlıklı

amadekirî, bitedarek, bitedarik, bitedbîr


hazırlıksız

bêamadehî, bêhazirî, bêtedarek, bêtevdêr, bêtedarik, bêtedbîr


hazırlıksız olmak

bêamadehî bûn, bêtedarek bûn, bêhazirî bûn


hazmedilmek

dehîn, herisîn, mehîn, mehikîn, gewirîn, givirîn, xunifîn, ferikîn, hezm bûn


hazmetmek

dehandin, herîsandin, mehandin; mehikandin, gewirandin, givirandin, xunifandin, ferikandin, hezm

di xwe de derbas kirin di xwe de bihartin, pê de çûn, dil lê bar dan, dil lê ronî dan, daxwarin (gava ku gotin li xweşa yekî neçe jî bersiv nede û di xwe de bibihêre)


hazret

hezret (nasnavê ku tê pêşiya navê bîn sor bûye)


haçlı

xaçparêz, xaçperest, xaçhebîn, xaçhilgir, selîbyar (ê ku HZ îsa dihebîne)


haçlılar

ehlê xaçparêz (navê kesê fileh û rojavahî ku di navbera sedeyê XI û XII de tevî wan seferên ku dixwestin cihên pîroz ji destê misilmanan derxin)


haşa huzurdan

di hizûra we de bê edebî tê, haşayî cemaeta hazir, dûrî civatê


haşarı

belhizok, behizok, nehs, şûmî, nerihet, netebt (ji bo zarokê nerihet û belhizok)

Çocukluğumdan çok haşarı birisiymişim.


haşarılık

belhizoktî, nehesî, şûmîtî, nerihetî, netebtî


haşatı çıkmak

ji hev de ketin, ji hev belawela bûn, teribîn

ji hal de ketin, ji xwe de ketin (pir westiyan)


haşefe

tovilik (kîsikê kulîlkan ku tê de bizir heye)


haşere

hûrmêş, mêşlok,kurmûkêz,mêşûmoz, mêşûmor, kulî û kêz, zêndî, buxik


haşhaş

xaşxaş, heşîş, xaşxaşik (Papaver somniferum)


haşıl haşil

çeşîdek şîrêz


haşım haşım

Güneş altında haşım haşım haşlandık.


haşin

sirt, sext, no, gujm, zix, tûj, çors (kesê sirt û dilşikîn)


haşir

heşr (li gorî dîne îslamê roja qiyametê saxbûnairiyan û çûna wanaehşerê)


haşir neşir etmek

hînî (wan) kirin, bi wan re canêcanê kirin


haşiv

cihê beredayî nivîsar an jî axaftinê dirêj kirin


haşiş

heşîş (esrara ku ji kinfan tê derxistin)


haşlama

kemitandin, samitandin, kewitandin, zerevekirin, nermijandin

kelandin, partilandin, rakelandin, xaşandin

kizirandin, şewitandin (gava ku qeşa li dar û riwikan dixe û wan dişewitîne)

nîşa, çene, kelandî, xaşandî (xwarinên ku hatine kelandin)

Haşlama et.

Haşlama pirinç.


haşlamak

kemitandin, samitandin, kewitandin, zereve kirin, zer kirin, nermijandin (tiştek kirin ava kelandî an jı ava kelandî bi ser tiştekî de kirin)

Sebze haşlamak.

Nohut haşlamak.

Önce kısırlık bulgurunu haşlayın.

kelandin, partilandin, rakelandin, xaşandin (di avê de pijandin)

İki yumurta haşla da yolda yiyelim.

qemitandin, peritandin (gava şilemeniyek bi tiştekî de dirije û dişewitînê)

Kaynar su ayağımı haşladı.

peritandin (gava ku mêş û mor, kêzik bi canê mirov dixwin, pê vedidin)

zerav kirin, kelandin (ji bo kelandina cil û kincan)

peritandin (gava ku mirov bi awayekî sirt berê xwe dide yekî, pê re pev diçe)


haşlanma

kemitîn, samitîn, kewitîn, zerevebûn, zerbûn, nermijîn


haşlanmak

kemitîn, samitîn, kewitîn, zereve bûn, zer bûn, nermijîn

peritîn (an jî hemû lêker bi alîkariya 'hatin'ê dikarin bi vî awayî ben bikaranîn; hatin kemitandin, hatin qemitandin, hatin kelandin, hatin samitandin, hatin zerevekirin, hatin nermijandin)


haşlatmak

dan kemitandin, dan samitandin, dan kewitandin, dan zerevekirin, dan nermijandin


haşmetli

xunkar, heşmetîn (ji bo inwanê hukumdaran)


haşviyat

di nivîsar û gotinê de beşên dirêjkirî, tijekirî


hemen hemen

Hemen hemen ortalık kararacak.

hemen hemen, kêm zêde (nêzikî filan tiştî)

Hemen hemen iki yıl oldu buraya gelmemiş.


hemofil

hemofîl (kesê ku xwîna wî nasekine jê diçe)


hemşire

hemşîre (kesên ku ji eynî pêsîrê mijiyane)

perestar, parêzdar, xwişka dilovaniyê, hemşîre, xweha dilovaniyê (nexweşnêra jin)


hemşirecilik

perestarî, parêzdarî, xwişkîtiya dilovaniyê, hemşîre


hengame

hengame, teqereq, hêwirze, xirecir, şemate


henüz

hê, hêj, hîn, hêna, hêja, hîna, hêjta (di hevokên erênî de, di maneya a niha, nû, vêga de)

Henüz geldim, eve gitmemişim.

hê, hêj, hîn, hêna, hêja, hîna, hêjta (di hevokên neyînî de, li şûna hîna jî, hê jî)

Yaz sıcakları henüz başlamadı.


hep beraber

tev bi hev re, gişt bi hev re, pêkve, tevde, vêkre, têtre


hep bir ağızdan

tev bi devekî gotin (ji bo bi hev re, pekve, tevde)

Bir ağızdan türkü söylemeye başladık.


hepatoloji

hepatolojî (zanista ku li nexweşîn, anatomî û fizyolojiya kezebê dikole)


hepiniz

hûn tev, hûn gişt, hûn hemû, hûn tevde, hûn temam, hûn tevek


hepçil

kesê ku hem bi adanên riwekî û ajalî xwe xwedî dike


her boyayı boyadı bir fıstıki yeşil mi kaldı

Guhartoyeke her boyayı boyadık de bir fıstıki yeşil mi kaldı?.


her dem taze

her demcihan e (ê ku her tim ciwan xuya dike)

herdemcihan (riweka ku salek dozdeh mez pelên wê kesk in)


her koyun kendi bacağından asılır

mih bi piyê xwe bizin bi piyê xwe her kes dikeve gora xwe, her mî bi lingê xwe bi dar de dibe, her pez û pepikê xwe, mî bi lingê xwe bizin bi lingê xwe


her kuşun eti yenmez

te me li ber aşê dîtiye lê em ne aşvan in, her kesî li rêçekê neajo


her ne ise

heger çibe, çiqas dibe ew zane, çiqas e evv zane


her nedense

Her nedense diğerleri kadar kuvvetli bir etki bırakmadı.


her ot kendi kökü üzerine yeşerir

her giha li ser helqa xwe dirêze, her giya li ser koka xwe hêşîn dibe


her yerdelik

liherderêbûn (li her derê hazir û nazirbûna Xwedê)


her yokuşun bir inişi her inişin bir yokuşu vardır

her hevrazek derbejêrek her derbejêrek hevrazek li ber e, her hevrazek nişîvek li dû ye, di pey tengahiyan de firehî di pey firehiyan de jî tengahî hene


her şakanın altında bir doğruluk payı vardır


her şey sıcağı sıcağına

her tişt germegerm, mêrkuştin jî germegerm, mêr kuştin nermenerm, qîzxwestin germegerm


her şeye maydanoz olmak

bûn heska her girarî, bûn pincara her girarî


her şeyin yenisi, dostun eskisi

dostê kevn ji birayê mirov çêtir e, dostaniya ku dirêj bike ji birayê mirov çêtir e


hercai

bêhawa (bêsoz û qirar, bêqeys û qerar, kesê ku bext jê re tune, sibeh û êvara wî li hev nanêrê)

bêhawa, bêsozûqerar (di evîndariyê de qerar jê re tune bûn)


hercümerç etmek

serûbinê hev kirin, berî nava hev dan, tarûmar kirin, jendûmend kirin, gijolandin


hercümerç olmak

serûbinê hev bûn, gijol bûn, jendûmend bûn


herek

serben, meherş (şiva ku li ber mêw û lobiyan de diçikilîn da ku mêw an jî lobî lê bilefin)


hereklemek

pêçandin (ji bo danîna serbena li rex mêwan)

meherş li ber danîn, şiv li ber danîn (ji bo lobiyan)


hergele

hergele, dewar (ji bo kesê bêpîr û pergal, bêterbiye)


herhangi bir

Herhangi bir adamdan farkım yok.


herhangi biri

Herhangi birisi gelsin.


herkes gider mersine o gider tersine

Guhartoyeke herkes gider mersin'e biz gideriz tersine.


herkes gücüne göre

silav li qewetê, her kes li gor qeweta xwe


herkes kaşık yapar, ama sapını ortaya getirmez

her kes nikare dîzikan çêke, gere çemilan jî pê ve deyne


herkes kendi derdini bilir

her kes bi derdê xwe dizane, her çiya di bin berfa xwe de ye


herkes kendisini düşünür

her kes li xwe ye, her kes di etra derdê xwe de ye, dema ba tê her kes kimê xwe li serê xwe digire


herkes sırasını savar

her kes li hêviya rêza xwe ye, dinya bi dor e ne bi zor e


herkesin geçtiği köprüden sen de geç

tiştê kes nekirî meke, hevalan çewa kir tu jî weka wan


herkesin tenceresi kapalı kaynar

ne malekî ne bi halekî, kes bi mala kesî nizane, mala (yekî) dîzika devgirtî ye


herzevekil

ewtere, tewşomewşo (kesê ku tewşik xeber dide)


hesaba almak

(tiştek, rewşek) kirin hesabê xwe dan ber çavên xwe


hesaba almamak

(yek) nekirin hesab, yek nekirin ortê (qîmetpê nedan)


hesaba gelmez

nehatin hesab (ji bo tiştê ku ji hêla hejmar ve gelek e)

tiştê ku hesab nekiribe (tiştê ku nehatibe hêvîkirin biqewime)


hesaba katmak

Beni evlendiriyorlar, ama fikrimi hesaba katmıyorlar.


hesabı yok

ne îşê hesab e, îşê hesab nîn e, ne hed e ne hesab e

İçtiği kahvenin hesabı yok.


hesabına

ji hêla wî ve, ji aliyê wî ve, ji bo (yekî)

Zaten ben kendi hesabıma üzülüyorum.


hesabını bilmek

hesab û kîtaben xwe zanîn, hesabê paşî u pêşiya xwe kirin


hesabını görmek

hesabê (yekî) dan ditin (heq û hiqûqê yekî danê)

hesabê (yekî) dan dîtin (yek ceza kirin)


hesap

Bankada hesabım var.

Al eline kalemi hesablarımı görüver.

Benim hesabıma göre bu kumaş entariye yetmeyecek.

hesab (tevahiya tedbîran ji bo biserketina tiştekî)

Bütün hesablar bozuldu.

Seninki de vur hesabı.


hesap açmak

hesab vekinn kredî vekirin (ji yekî re hesab vekirin, ji bo bi deyn pere dan yekî)


hesap etmek

hesab kirin, ji xwe re hesab kirin (fikirîn, sêwirîn)


hesap sormak

hesab pê re dan dîtm (ji bo wî kesê ku karekî ne li rê û xerab kiriye)


hesap vermek

hîsabê (tiştekî) dan (ji bo hesabdana karekî nelirê)


hesap çıkarmak

hesab derxistm (rewşa deyndarî û stînkariyê daxuyandin)