kurtarma

filitandin, rizgarkirin, xelaskirin, rehakirin, seqirandin


kurtarma ekibi

koma hawarê, koma felatê, koma rizgarkirinê


kurtarmak

filitandin, xelas kirin, reha kirin, kutah kirin (rizgarkirina candarekî ji xetereyê, felaketekê an jî ji rewşeke zor)

Onu boğulmaktan kurtardı.

filitandin, reha kirin (ji nû ve bi dest xistin)

Evi rehineden kurtardı.

reha kirin (rêlibergirtina ceza stendina yekî)

Ancak bir avukat seni kurtarabilir.

seqirandin (jê xelaskirin an jî bidûrxistina yekî ji tiştekî)

Seni bir şartla bu çürük maldan kurtarabiliriz.

Bu para beni kurtarmaz.


kurtboğan

gurxenêq, kerxenîq, çimûkê gur (Aconitum napellus)


kurtlanmak

Kirazlar kurtlanmış.

kurmî bûn (gava ku yek li derekê zêde rûniştî dimîne û ji berê aciz dibe)

Burada oturmaktan kurtlandım, biraz çıkıp dolaşalım.


kurtlar gibi

fenanî guran, mîna guran, wekî peraniyan


kurtlu

Kurtlu elma.

kurmî (ê ku li cihê xwe nasekine, divitvite)


kurtulma

filitîn, filitan, rizgarbûn, xelasbûn, rehabûn, seqirîn


kurtulmak

xelas bûn, reha bûn, kutah bûn (rewşeke xeternak an jî ya nebaş li dû xwe hiştin)

Ellerinden kurtulduğumu görünce sevindiler.

seqirîn, reha bûn (ji rewşekê, kesekê, ji cihekî xwe bi dûr kirin)

Onun etkisinden kurtulmak için çaba harcıyordu.

Bu adamdan bir kurtulsam.

ji hev xelas bûn (jina ku dikeve ber tengiyê û zarok tîne)

Kadın sabaha karşı kurtulmuş.

filitîn (tiştê ku ji cihê xwe, an jî ji cihê bestî diqete)

Bıçak elimden kurtuldu.

Olgunlaşmış erikler dallarından kurtulup yere düşmüşlerdi.

At kurtulmuş.


kurtuluş

roja felatê, roja rizgariyê, roja xelasiyê (roja felata cihekî)

Amed'in kurtuluşunu kutlamak için hazırlıklar yapılıyordu.


kurtuluş savaşı

şerê rizgariyê, şerê felatê, cenga xelasiyê


kuru

Kuru odun.

Cildi çok kuru.

ziwa, bejavî (dera ku şilî lê nayê an jî rût e)

Kuru bir çöl.

Kuru topraklar.

Kuru bakla.

Kuru fasulye.

hişk (riwekên ku êdî terbûna wan nemaye)

Kuru bir ağaç.

Bu çocuk ne kadar kuru!

Kuru bir öksürük.

Kuru tahtaya oturma.

Kuru ekmek

Kuru çayla karın doyar mı?

Kuru vaatler.

Kuru başıma kaldım.

Kuru, zevksiz bir hayat.

nerewan (ji bo vegotina bêruh û heyecan)

Eserde kuru bir anlatım var.


kuru başına kalmak

bi tena serê xwe man, bi serê xwe yû rût man, bêkes û kûs man


kuru gürültüye pabuç bırakmamak

ji xirecirê netirsîn, ji (kesî) re nedan paş û pêş


kuru iftira

hişk vir, iftiraya bêser û qûn, iftiraya hişk


kuru kafa

qaqot, qoq, qerqot, qaqotê rût, kilox, kapol


kuru kahveci

dukana ku qehweya qelandî û hişk lê tê firotin


kuru kahvecilik

firoşeriya qehweya qelandî, firoşeriya qehweya hişk


kuru çeşme

kaniya ziwa, kaniya hişk, kaniya çikiyayî


kurucu

damezrîner, sazgêr, sazende, hîmdar, avaker, sazûmankar, danî, bingehdar, bingehdêr, bingehsaz, damezrandok, daner, sazker, sazkar


kuruculuk

damezrînerî, sazgêrî, sazendeyî, hîmdarî, avakerî, sazûmankarî, bingehdarî, bingehdêrî, damezrandokî, danerî, sazkerî, sazkarî


kurulamak

Saçlarını kuruladı.


kurulanmak

Kurulanmadan giyindi.


kurulmak

hatin avakirin, hatin sazkirin, hatin lêkirin, hatin damezirandin

Saat kuruldu.

Gelip baş köşeye kuruldu.

pelixîn, xwe lê bi keys kirin, xwe li serê pehn kirin, kilor li berê pehn kirin, li berê pehn bûn, qûn pehn kirin, kirin nav piyên xwe, xwe li berê pehn kirin, xwe li berê xweş kirin, xwe pehn kirin

Yemeğe öyle kurulmuştu ki hiç sorma.


kurulu

Kurulu saat.


kurulum

damezrandin, avakirin, barkirin (ji bo saetan)


kuruluş

Partinin kuruluş tarihi.

damezran, damezrawe, damezrak, dem û dezgeh, avanî, sazgeh


kurum

damezrak, mezrak, damezran, damezrawe, mezringe, sazûman, dem û dezgeh

evlilik kurumu


kurumak

ziwa bûn, nedawî bûn (şilahî tê de neman)

Çamaşırlar kurudu.

hişk bûn (ji bo riwekan, gava ku terbûna wan namîne)

Ağaçlar kurumuş.

hişk bûn, hişkolekî bûn, hişkûhola bûn (qirûdî bûn)

Dilan kurumuş kalmıştı.

çikîn, çikçikîn, çimçimîn, miçiqîn, ziwa bûn (ji bo ava kanî, çem û wekî wan)

Yazın bu nehir kuruyor.

Pınar kurumuş.

hişk bûn, req bûn (ji bo hin tiştê ku av jê dikişe û av tê de namîne)


kurumlaşmak

bi sazî bûn, bi sazgeh bûn, bi damezrawe bûn, bi dem û dezgeh bûn, bi damezrak bûn


kurumlaştırmak

bi sazî kirin, bi sazgeh kirin, bi damezrawe kirin, bi dem û dezgeh kirin, bi damezrak kirin


kurumlu

qure, pil, kuşpene, tux, piz, qurqure, nefsmezin, pozbilind


kuruntulu

dilwas, şikberî, waswas, bedgumanî, hawî, wasewasdar, pojnewaj


kurunun yanında yaş da yanar

agir bikeve dehlê ter û hişk tev dişewite


kurutma

çikandin, çikçikandin, çimçimandin, miçiqandin


kurutmak

ziwa kirin (ji navê hilanîna şilahiya tiştekî)

Bataklığı kurutmak istiyorlar.

Rüzgâr gülleri kuruttu.

Biber kurutmuşlar.

çikandin, çikçikandin, çimçimandin, miçiqandin, ziwa kirin (ji bo avê)

Derenin suyunu kurutun.

ziwa kirin, hişk kirin, hişkolekî kirin (zeîf kirin)

Bu hastalık onu kurutmuş.

hel kirin (bi xwarin û vexwarinê qedandina xurik û vexurikan)

ziwa kirin (lê nebatin, jê re bêpê û par bûn)


kurutmalık

Kurutmalık kaysı.


kurutuş

çikandin, miçiqandin (kar û awayê ziwakirinê)


kuruşluk

Yüz kuruşluk çekirdek ver.


kurye

kurye (amyara ku tim erkeke bazirganî tîne cih)


kurçatovyum

kurçatovyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî


kurşun

zirîç, zirêç, sirb, gule, risas, qerqeşûr; elementeke ku nimroya wê ya atomî giraniya wê 0 siftiya wê û pileya wê ya helînê C ye u kurtebêja wê Pb ye

ber, betik, qurşûn, qerşûn (gule û berikên çekan)


kurşun dökmek

gule helandin, zirîç helandin (ji bo nezerê)


kurşun gibi

eynî gule ye, eynî risas e (ji bo giraniyê)


kurşun sıkmak

gule berdan (yekî), berik berî (yekî) dan


kurşun yağdırmak

gule barandin, gule lê barandin, gule lê reşandin


kurşun yemek

gule xwarin, berik xwarin (gule lê ketin û pê mirin)


kurşuna dizmek

(yek) dan ber guleyan, (yek) dan ber berikan


kurşunlamak

zirîç kirin, risas kirin (bi zirîçê kiras kirin)

gule kirin, berik kirin, qerşûn kirin (gule lê reşandin)


kurşunlanmak

hatin gulekirin, hatin berikkirin, hatin qerşûnkirin


kurşunlara gelesin

gule li ser kevçika dilê (te) bikeve, tu li ber guleyan herî


kurşunlu

Kurşunlu cami.


kurşunî

zirincî, cûn, gewrê girtî, rengzirîç, rengê xweliya agir


kuskunu düşük

qûşa (hespê) daketî ye, qûşa (wî) daxistî ye


kusmak

İhanetin böylesini tarih kabul etmez, kusar.

Kumaş lekeyi kustu.

Helva yağı kusmuş.

Kusar gibi olmak dilêjêr de hatin.


kusturucu

Kusturucu ilâç.


kusturuş

vereşandan, verşandin (kar û awayê verişandinê)


kusur

Bu işte bir kusur var mı?

Kusuruma bakma.


kusur etmek

Ona saygıda kusur etmeyeceksiniz.


kusura bakma

li kêmasiyê nenêre Li qusûrê nenêre Bibexşîne (Affet, kusura bakma) Li min negire (Kusura bakma, pardon) Li min biborin (Kusuruma bakmayın, bağişlayin)


kusurlu

bikêmasî, eybdar, engastî, bikêmanî, biqisûr


kusurluluk

bikêmasîbûn, bikêmanîbûn, biqisûrî, eybdarî, engastîbûn


kusursuz olmak

tiştek lê kêm tune bûn, qisûrek lê tune bûn, ew bûn pê bûn, lê nehatin şikandin


kusursuzluk

bêkêmasîtî, bêkêmanîtî, bêkêmanîbûn, bêqisûrî, bêengastî


kutlu olsun

pîroz be, bimbarek be (Ji bo tiştên dînî tê bikaranîn)


kutsallaşma

pîrozbûn, pîrozwerbûn, evrarbûn, muqedesbûn


kutsallaşmak

pîroz bûn, pîrozwer bûn, evrar bûn, muqedes bûn


kutsallaştırma

pîrozwerkirin, homanwerkirin, evrarkirin, muqedeskirin


kutsallaştırmak

pîrozwer kirin, evrar kirin, homanwer kirin, muqedes kirin


kutsallık

pîrozwerî, homanwerî, evrarî, pîrozmendî, qutsiyet


kutup yıldızı

Stêrka Qurixê, Stêrka Bakur, Stêrka Qawanê, Stêrka Cemserê


kutuplaşma

bendbendî, berberî, bendbendîbûn, berberîbûn


kutuplaşmak

bendbendî bûn, berberî bûn (ji bo civakê ku berberîtî dikeve navê)

Dünya gittikçe siyasi olarak kutuplaşıyor.


kuvvet almak

hêz stendin, hêz girtin, quwet stendin, jê qewet girtin


kuvvet bulamamak

hêz di xwe de nedîtin, qewet nekirin, cesaret nekirin


kuvvet vermek

Matematiğe kuvvet verince diğer derslerini yetiştirmedi.


kuvvetle

Bu mesele üzerine kuvvetle durmak.


kuvvetlendiriş

xurtkirin, xurtandin, zexmkirin, zexmandin

bihêzkirin, hêzdarkirin (ji bo kar û awayê xurtkirinê, hêzdarkirinê)


kuvvetlendirmek

xurt kirin, xurtandin, zexmkirin, zexmandin

bi hêz kirin, hêzdar kirin, bi qewet kirin


kuvvetleniş

bihêzbûyîn, hêzdarbûyîn (ji bo kar û awayê xurtbûnê, hêzdarbûnê)


kuvvetlice

Kuvvetlice bir çocuk.


kuvvetsiz

Bu ilâç kuvvetsiz.


kuvvetsizlik

bêhêzî, nexurtî, bêqewetî, bêquwetbûn, qelsî


kuvvetten düşmek

ji hêz ketin, ji qewet ketin, ji pertav ketin, ji taqet ketin


kuvöz

kuvöz (cihê ku pitikên ku ne di wexta xwe de çêbûne an jî yên zaîf dikinê)


kuyruk sallamak

boçik hejandin, qemç veweşandin, teri li ba kirin

bi devê (yekî) re kenîn, benîşt avêtin devê (yekî)

Oynak bir kadındı, her kese kuyruk sallardı.


kuyruk sokumu kemiği

hestiyê qarçikê, hestiyê boçikê, hestiyê kilêjiyê


kuyruk yağı

dohn, don, dwîn, rûnê dûv (rûnê ku ji dûv tê bi dest xistin)


kuyruk çekmek

Zehra elinde sürme, gözlerine kuyruk çekiyordu.


kuyruklu

bidûv, biboç, biqemç, bipoçik, bidoç, biterî, biqemçik, bidîvik, biboçik, dûmdar


kuyruksallayangiller

famîleya tûtirwaskan, familyeya dûvlerzînan, famîleya qûnhejhejokan


kuyruksuz

bêdûv, bêdûvik, bêboç, bêboçik, bêqemç, bêqemçik, bêdoçik, bêterî


kuyrukçu

Sanatçı hiç kimsenin kuyrukçusu olmamalıdır.


kuyruğu dikmek

qemça xwe dan ser milê xwe, dûva xwe dan ser milê xwe, doçik rep kirin, teriya xwe bilind kirin dan ser milê xwe (ji bo heywana ku dest bi mozkirê, bazdanê dike)

qemça xwe dan ser milê xwe, dûva xwe dan ser milê xwe, doçik rep kirin, teriya xwe bilind kirin dan ser milê xwe (ji bo mirovan, gava ku bi xeyd ji cihekî radibe diçe)


kuyruğuna teneke bağlamak

(yek) şewitandin, (yek) kirin polekî sor


kuyruğunu kısmak

qemça xwe kirin nav piyên xwe, dûvika xwe kirin nav lingê xwe, teres bûn


kuyruğunu kıstırmak

bi her çar lepan (yek) xistin dafikê, bi her çar lepan (yek) kirin faqê


kuytu

Kahvehanenin kuytu bir köşesinde sohbet ediyorlar.

Dükkan kuytu bir yerde.


kuyu

Su kuyusu.

Buğday kuyusu.

Petrol kuyusu.


kuyusunu kazmak

gora (yekî) kolan, çala (yekî) kolan, mezelê (yekî) kolan, sola (yekî) danîn


kuzenli

pismamî, kuraptî, kurmamîtî (zarokê kurin ê apê), kurxalîtî (zarokê kurin ê xalê), kurmetî (zarokê kurîn ê metê), bilxaltîbûn, mixaltîbûn, kurxaltîbûn (zarokê kurîn ê xaltiyê)


kuzeybatı

bakurê rojava (tiştê bi vê hêlê ve têkildar e)


kuzeydoğu

bakurê rojhilat (tiştê bi vê hêlê ve têkildar e)


kuzguna yavrusu şahin görünür

jûjî dibêje ji pirça têjikên min nermtir qet tune ye


kuzguncuk

paceya caxkirî ya di deriye girtigehan de

paceya caxkirî ya di deriye girtîgehan de


kuzin

dotmam, keçmam, keçap, qîzap (zaroka keçîn a apê) , keçxal, qîzxal (zaroka keçîn a xalê) , keçmet, qîzmet (zaroka keçîn a metê) , keçxaltî, qîzxaltî (zaroka keçîn a xaltiyê)

qîzmet (zaroka keçîn a metê) , qîzxaltî (zaroka keçîn a xaltiyê)


kuzu

têjik (hebika biçûçik a ku bi mêwe an jî zebzeyê ve çêdibe)

ê berxikê (xwarina ku ji goştê berxikê çêdikin)


kuzu kulağı

tirşo, tirşoq, kerika berxê, kerika berxo, tirşikê zerecan, sêxaşik, tirşoya nalik (Rumex acetosa)


kuzu kuzu

qet dengê xwe nekirin, dengê xwe dernexistin


kuzu postuna bürünmek

gurê di eyarê mêşinê de bûn, gurê di postê mihê de


kuzugöbeği

feqîroșk, goştberxik (çeşîdekê kuvkarikan e ku tê xwarin) (Agaricus campestris)


kuçu kuçu

kûço kûço, kûç kûç


kuçukuçu

kûçokûço, kut kut (di zimanê zarokan de kûçik)


kuş dili

zimanê çivîkan, zimanê çûçikan, zimanê çivîkê (ji bo zimanê zarokan)


kuş gibi uçup gitmek

weka kela şîr çûn, weka ku bawîşk bên (yekî)

Zaman kuş gibi uçup gidiyor.

Bir baktım ki seneler kuş gibi uçup gitmiş.


kuş gibi çırpınmak

Sokaktaki çocuklara katılmak için kuş gibi çırpınıyordum.


kuş kadar canı olmak

ruhê çivîkê tê de tune bûn, halê (yekî) wekî halê çivîkê bûn


kuş kadar yemek

eynî xwarina çivîkê ye, bi qandî çivîkê xwarin


kuş kanadı

nexweşîneke çav e ku tofilê spîçka çav wekî serê tîrê ber bi bîrika çav dirêj dibe


kuş kanadıyla gitmek

bi per û bask bûn, tu dibêjî qey bi per û bask e difire


kuş lokumu

cure qurabiyek e, ku ji hêk, rûn û ard tê çêkirin


kuş sütü

şîrê teyran, tûtya (ji bo tiştê ku peyde nabe)


kuş sütünden başka her şey var

her tişt heye heta şîrê teyran jî (hemû xurek hene)


kuş tüyü

pûrta çivîkan, pûrtika çûkan, pûrta teyran (tiştê ji pûrta çûkan çêbûye)

Kuş tüyü yastık.


kuş uçurmamak

nehiştin çivîk jî bi (cihekî) de çûn, nehiştin benderik pê de herin, çivîk di ser xwe re nefirandin kuş uçurtmayın bila çivîk di ser we re nefire


kuşak

pişt, piştîn, piştînî, qûşak, egal, hemyan

Acem kuşağı bağlamıştı.

şoreb, çembilheya (ji bo zexmkirina tişta ku li dora wan dixin, weki şoreba elbikê)

Yeni kuşağın yanında cahil sayılır.

hemnifş (kesê ku di heman demê de hatine dinyayê)

Yetmişli yılların sanat kuşağı.

Isı kuşağı.


kuşanış

rapaçîn, xwegirêdayîn (ji bo kar û awayê rapêçînê)


kuşanmak

xwe rapêçandin, xwe girê dan (li nava xwe girêdana çek û pûsatan)

Düğüne gitmek için kuşanmıştı.


kuşatılmak

hatin gemarokirin, hatin dorpêçandin, hatin dorpêçkirin, hatin rapêçandin


kuşatma

gemaro, rapêçan, rapêçandin, dorpêç, dorpêçandin, dorgirtin


kuşatmak

gemaro kirin, rapêçandin, rabestandin, dor lê girtin, dor pêçandin, dor jê stendin, bi ser de girtin (dorgirtina li tiştekî)

Şehri kuşatacaklar.

Duman şehri kuşatmış.

pişt bi pişta (yekî) girê dan, pişt dan pişta (yekî)


kuşbaz

teyrvan (kesê ku teyrikê nêçîrî yên padişah xweyi dike)


kuşetli

Kuşetli vagon.


kuşkonmaz

meroje, kiling, kilig (Asparaggus officinalis)


kuşku uyanmak

şik birin (tiştekî), guman birin (tiştekî)


kuşkulandırma

gumandarkirin, gumanbarkirin, şikdarkirin, şikbarkirin


kuşkulandırmak

gumandar kirin, gumanbar kirin, şikdar kirin, şikbar kirin


kuşkulanma

gumankirin, şikkirin, gumanbirin, şikbirin, gumandarbûn, gumanbarbûn, şikdarbûn


kuşkulanmak

guman kirin, şik kirin, guman birin, şik birin, gumandar bûn, gumanbar bûn, şikdar bûn, şik birin, şik çûn


kuşkulu

gumandar, gumanbar, şikdar, şikbar, biguman, dilbiguman, bişik


kuşluk

taştê (çaxê di navbera serê sibehê û nîvro de)


kuşçu

teyrvan (kesê ku teyrikê nêçîrê yên padişah xweyi dike)

efserê ku hasekiyên di serayan Osmanî de ceza dikir


kâbus

mêrdezime, milozim, motemoteke, xewnereşk, teba, arixtek, bextek, gabûs, kabûs

kabûs (tiştê ku rene, tengavî, zor û zehmetê dide)


kâbuslu

Derin ve kabuslu bir uykuya daldı.


kâfir

kafir (gava ku gazin jê bê kirin, bi henekî tê gotin)

Hey kâfir nerede kaldın?


kâh

Kâh gidiyor kâh duruyordu.


kâhya

şehne, serkar, nazir (kesê ku li qonax, seray, û çewlikan li kar û baran dinêre)

Keyfimin kâhyası mısın?

Bizim durağın kâhyası.


kâhyalık

şehneyî, serkarî, nazirî (erka naziriyê)


kâr

kar, qezenc, desketî (pereyê kuji dan û stendina bazirganî dikeve dest)

Bugünkü kârım gayet iyi.

Onun bana hiç kârı yok.

kar (di bazirganiyê de ferqa di navbera buhayê mal û firotina wê de)

Parça başına bir milyon kârım var.


kârlı

destkeftî, biqezenc, kardar, bikar, biqezenc


kâğıtlanmak

kaxiz lê hatin xistin, kaxiz pê ve hatin danîn


kâğıtlı

Kâğıtlı şeker.


kîtle imha silahı

çeka komkujiyê, çeka komelkujiyê, çeka komelkuj


köfte

Ji osmanî كوفته, ji farisî کوفته (kufte), ji lêkera کوفتن (kuftan, “lê dan, kutan”).


köfte burunlu

difinkutilkî, kepûkutilkî, pozkutilkî, pozkufte


köfteci

kuftefiroş, (cihê ku kufte lê tên firotin)


köftehor

keftor, keftore, pire keftar, kufte xwar, bi yekî re bi şêranî xeyidîn;


köhne

Köhne düşünce.


kök boyası

reng (boyaxa ku ji dara rengê tê bidestxistin)


kök salmak

reh berdan, kok berdan, reh û rîçal berdan, poçik berdan

Özgürlük mücadelesi Kürtler arasında kök salmış.

reh berdan erdê, kok berdan erdê, reh û rîçal berî erdê dan (li cihekî bi cih bûn), hîm girtin

Köye kök salmış gelmiyor.


kök söktürmek

(yek) birin û anîn, dîn û îmanên (yekî) li hev suwar kirin, (yek) di hev de derbas kirin


köken

Yazının kökeni resimdir.

Onların kökeni Arabistandan gelme.

Bu malın kökeni ne?


kökensiz

bêreh, bêripin, bêrîçal, bêreg, bêkok, bêesl


kökleme

rakirin, hilkişandin, rakişandin, gûrtkirin


köklemek

rakirin, hilkişandin, rakişandin, gûrt kirin (ji binî ve rakirina riwekan, dar û beran bi tevî rehên wan ve)

rakirin (ji erda kolayî rakirina reh û rîçalan)

rakirin (rakirina şaxan bi tevî rehan ve, ji bo ku bibin wan li cihekî din deynin)


köklendirmek

reh berdan (ji bo darên tamandî ku ji bo reh berdin wan dikin bin xweliyê)


köklenmek

reh girtin, rîçal girtin, reh li xwe xistin

reh berî erdê dan, reh û rîçal berî erdê dan (li cihekî bi bintûtî bi cih bûn)


kökleşmek

reh berdan, kok berdan, reh û rîçal berdan (li cihekî bi bintûtî bi cih bûnî


köklü

rehdar, kokdar, birîçal, biripin, binîgirtî

Köklü bir çözüm.

Köklü bir aile.


köksüz

bêreh, bêkok, bêra, bêripin, bêreh û rîçal


kökten

Kökten bir çözüm şart.


kökçü

kesê ku rehik, qalik, pel û kulîlkan, ku ji bo derman berhev kirine, difiroşe


kökü kazınmak

koka (yekî) hatin, reh û riçalê (tiştekî) ji dinyayê birin, qira () hatin, qelha () hatin, qelînoka () hatin, qir bûn, fermana (yekî) rabûn, qira (yekî) rabûn


kökünden sökmek

rakişandin, hinşiqaftin, ji kokê rakirin


köküne kibrit suyu

qelînoka (te) bê, êş bikeve (we), qir bikevê, yek jê nemine


köle

benî, bende, kole (mêrê ku di şer de tên dîlgirtin)

kole, bende (kesê ku di bin fermana yekî de ye, ne azad e)

mirî, dîl (kesê ku bi awayekî ji adet der, pêgirê tiştekî ye)

Paranın kölesi.


köleci

koledar, kolîdar, kolewar, dîldar, benîdar


kölecilik

koledarî, kolîdarî, kolewarîtî, dîldarî, benîdarî


köleleştiriş

bendîkirin, bendekirin, kolekirin (ji bo kar û awayê kolekirinê)


köleleştirmek

bendî kirin, bende kirin, kole kirin, kirin kole, kirin bende


kölen olayım!

ez koleyê we bim!, ez bendeyê we bim!, ez qûl û koleyê we bim!


kömeç

kumik, tarik (ji bo tara serê gula berberoj, beybûnê û weki wan)


kömür

Maden kömürü.

komir (ji bo tiştê ku rengê wî reş dike wekî komirê ye)


kömürleşme

qirikbûn, rijikbûn (gava ku agir bi tiştekî ketibe û tev şewitîbe)


kömürleşmek

komirî bûn, rêjî bûn, xijîlekî bûn, bûn komir, bûn rêjî

bûn qirik, bûn rijik (gava ku agir bi tiştekî ketibe û tev şewitîbe)


kömürleştirilmek

hatin komirkirin, hatin rêjîkirin, hatin xijîlekkirin


kömürleştiriş

komirkirin (ji bo kar û awayê komirkirinê)


kömürleştirmek

komir kirin, rêjî kirin, xijîlekî kirin, kirin komir


kömürlü

komerdar, rejîdar, bikomir, birêjî (tiştê tê de komir heye)

bikomir, birêjî (tiştê ku bi komirê dişixule)


köpek memesi

heftûzik (kînora ku di binçêirov de dertê û bikêm e)


köpeklemek

kûçiksanî bûn, çeqelokî bûn (lewaz ketin, ji hal de ketin)


köpeklik

segîtî, kûçiktî, kûçikî, kûçikanî, seyîtî, seyînî


köpeğe atsan yemez

tu bidî kûçikê jî naxwe, tu biavêjî ber se ji naxwe (ji bo xwarina ne xweş û pîs)


köpeğe hoşt, kediye pişt dememek

Guhartoyeke köpeğe hoşt kediye pişt demez.


köpeği bağlasan durmaz

destê mirov ji wê derê nebûn (ji bo cihê xweş ku mirov dixwaze lê bijî)


köpoğlu

segbav, sebav, seypisan, kûçikbav, kurê kûçikê

segbav, sebav, seypisan, kûçikbav (ji bo kesê jîr û zana, di wateya erênî de)


köprü

pêwendî (tiştê ku têkiliyê di nav du tiştan de tîne pê)


köprücü

desteya pirsaz (desteya leşkeran a pirsaz)


köprücük kemiği

bazinê stû, pirika mil, kembera mil, qefel


köprüden geçene kadar ayıya dayı derler

roja reş mirov ji yarê diya xwe re dibêje bavo


köprülerin altından çok sular aktı

Guhartoyeke köprülerin altından çok sular geçti.


köprülerin altından çok sular geçti

li ser wî guhî qet ramezê, ew do bû ne îroj e


köpük

kefik (kefa ku bi ser şilemeniyan dikeve)

Sabun köpüğü.

Kahve köpüğü.

kef û kunc (a ku bi devê ajel ûirovan dikeve)


köpüklenmek

kef dan, kefgirtin, kef pê ketin, kefik pê ketin


köpülemek

şelandin (şelandina şîlte, lihêf û wekî wan)


köpürmek

Sabun köpürdü.

Kahve köpürdü.

kefdan, kef pê ketin (ji bo tiştê ku tirş dibe û kef bi serê dikeve)

Reçel köpürdü.


kör boğaz

Herşeyden vazgeçilir ama kör boğaz durmaz.

miriyê gewriyê, xure çapa tevrik, kulbe (ku pê şelanê xweliyê hûr dikin)


kör dövüşü

Bir kör dövüdür gidiyor, kimse bir anlam veremiyor.


kör düğüm

hişkegirê, girêhişk, girêgût, xirboqî, girêkutik, girêkwîrk, girêkor, girêka kore

hişkegirê, girêhişk, girêkutik, girêkwîrk, giriyaûyîn (ji bo gelş û gelemşeyên ku hela wan pir zor e)


kör nişancılık

felekreşî, hawinte (bi şaşîtî li nîşanê xistin)


kör ocak

kordûndan, bêdunde, ocaxkor, korocax, ûrtkor (malbata ku zarokên wan nîn e)


kör parmağım gözüne

qey çavê te nerijiyaye (ji bo tiştê ku aşkere li ber çavan e)


kör satıcının alıcısı olur

qaz bi qazan re baz bi bazan re mirîşka kor bi dîkê kulek re


kör yılan

koremer, marê kor (Typhops vermicularis)


kör ölür badem gözlü olur, kel ölür sırma saçlı olur

keçel dimire porsor dibe gurî dimire gulîzep dibe, mirî dimire hê qûnzêrîn dibe


körelme

kobûn, konebûn, kuhbûn, gordbûn, genbûn (ji bo alav û hacetên bibir)

ziwabûn, çikîn, miçiqîn (ji bo çavkaniyan)

zenûnbûn, zelûlbûn (ji bo agir û ronîyê)

korbûn, ocaxkorbûn, xeyibîn, qelin (ji bo dawîhatina li kok û zuriyeta yekî)

korbûn (ketina ji nirx, windakirina qabilyeta xwe)


körelmek

ko bûn, kone bûn, kuh bûn v, gord bûn, gen bûn, gen lê ketin, dever lê ketin (ji bo alav û hacetên bibir)

ziwa bûn, çikîn, miçiqîn (ji bo çavkanî û bîran)

zenûn bûn, zelûl bûn (ji bo agir û ronîyê)

ocaxkor bûn, kor bûn, xeyibîn, qelin (ji bo dawihatina li kok û zureta yekî)

kor bûn (ketina ji nirx, windakirina qabilyeta xwe)


köreltme

kokirin, kuhkirin, konekirin, gordkirin, genkirin


köreltmek

ko kirin, kuh kirin, kone kirin, gord kirin, gen kirin


köreşe

xaşe (tebeqeya tenika cemedê ya li ser berfê)


körle yatan şaşı kalkar

tu li mezelan razêy tu dê xewnan jî bibînî, tu bi kê re rabî rûnî tuyê kurmê wî hilînî


körlemeden

Körlemeden attı ve vurdu.


körletmek

kor kirin (ketina ji nirx, windakirina qabilyeta xwe)


körleştirmek

Makası körleştirdi.


körlük

korîtî, korî, koranî, korayî, korbûn, kwîrî

kotî, konebûnî, kûhbûnî, kuhbûn (ji bo alavên bibir)

kilekorî, korî (ji bo karê ku bi bhebaldarî û ne baş têkirin)

korî, kilekorî (nedîtina rastî û heqîqetê)

hişkbûnî, korî (ji bo darên ku êdî bûtik lê nakeve, hişk dibe)


köroğlu

(ji navê Koroxlî), Loqo (li gorî mêr jina wî)

Evde iki kişiyiz bir Köroğlu bir Ayvaz.


körpe

Körpe hıyar.

ter û teze, ter û ciwan (ji bo mirovên ciwan)

İki körpe delikanlı.

Körpe kuzu.


körü körüne

bêrokirin û pîvan, ne rokirin û nepîvan, korkorane


körükleme

pêşkarîkirin, fîtkirin, tizkirin, kişkişandin


körüklemek

pêşkarî kirin, berhevdanî kirin, fît kirin, tiz kirin, kişkişandin


körükçü

nepaxer, pifikkêş, nixafker (kesê ku nixafê bi kar tîne)

berhevdan, darikê nav tirafê (kesê ku mirovan beri hev dide)


körün istediği bir göz, Allah verdi iki göz

Guhartoyeke körün istediği bir göz Allah verdi iki göz.


körün taşı

kevirê kwîran, em li karê geriyan rastî zirarê hatin


kösele gibi

Kösele gibi et.


kösele taşı

kevirê koseleyê (kevirê kosele li serê tê kutan)


kösemen

pêşîkêş, qoçkêş (beran an jî nêriya ku dide pêşiya pez)


kösemenlik

pêşîkêşî, qoçkêşî


köseyle alay edenin top sakalı kara gerek

Belo ji Elo re got ez çawayî çavê te yê kor bikim


köskelmek

pal dan (pala xwe dan cihekî û wisa rûniştin)


köstebek

xilt, xiltê kor, stêvlok, koremişk, kosnig (Talpa)


köstek

kapok, kapik (ev ne ji zincir in) , qeyd, köstek, merbend (ji bo piyên heywanan)

qûş (qûşa li binya paldûmê da ku hesp zîtik neavêje)


köstek vurmak

qeyd li lingan xistin, kapok li piyê (heywan) xistin)

bi her du piyan girtin, xwe avêtin her du piyan (di gulaşê de)


köstekleme

kapokkirin, kapikkirin, kostekkirin, qeydkirin, merbendkirin

kostekkirin (kostekkirina saet û tiştê wisa)


kösteklemek

kapok kirin, kapik kirin, kostek kirin, qeyd kirin, merbend kirin

köstek kirin (kostekkirina saet û tiştê wisa)


kösteklenmek

hatin kapokkirin, hatin kapikkirin, hatin kostekkirin, hatin qeydkirin

hatin kostekkirin (kostekkirina saet û tiştê wisa)

hatin berastengkirin, hatin berbendkirin


köstekli

qeydkirî, kostekkirî, kapokkirî, merbendkirî

Köstekli saat.


kösteği kırmak

kostek qetandin, xwe jê filitandın (bidestxistina serbestiya xwe)


kösçü

daholvan (kesê ku di tofa mehtere de li defe dide)


kötü ahlaklı

bedexlaq, bedrewişt, bedpeyker, bedwafif


kötü gözle bakmak

bi çavê xerab lê nihêrtin, bi niyeta xerab lê mêzandin

bi çavê xerab lê nihêrtin (bi niyeta cinsî lê mêze kirin)


kötü haber tez duyulur

xebera ne ji xêrê re tafil li hev digere


kötü olmak

Doğruyu söyleyince kötü olduk.


kötü söylemek

nexweşî jê xeber dan, bi nexweşî ji (yekî) peyîvîn


kötücül

bêfiqaqî, xerab, xebîs (nexweşîna ku nexweş pê diçe)


kötülemek

zem kirin, serhevde kirin, qirş kirin, jê peyîvîn (bi xerabî ji yekî xeber dan)


kötüleyici

Şiirlerim için yazılan kötüleyici tenkitlere çoğu zaman cevap vermedim.


kötüleşmek

Hava kötüleşti.

Hasta kötüleşti.


kötüleştirmek

Bu ilâç hastayı daha da kötüleştirdi.


kötürüm

kotrom, qotromî, qulumik (kesê ji ber kal û pîrbûnê an jî, ji ber nexweşînê nikare li ser xwe bigere)

seqet, şelûşeht (kesê ku lingên wî kûd û seqet e, loma nikare li ser wan bigere)


kötüye kulanmak

Yetkilerini kötüye kullanmışsın.

İyi niyetimi kötüye kullanmış.


kötüye çekmek

bi mane gerandin, xerab ji xwe re hesab kirin

Bakıyorum da sözümü yanlış anladın, kötüye çektin.


köy yeri

Köy yerinde ne olsa yaparsın.


köycü

gundparêz (kesê ku gelş û gelemşeyên gundan ji bo çareserkirinê ji xwe re kiriye peywir)


köylü

dehkan (ew kesê ku li gund dimîne, lê dijî)

Hasan benim köylümdür.


köylük

Köylük yerlerde on, on iki çocuklu babalar çok görülür.


köylülük

gundîtî (libat û helwestên xweserî gundiyan)


köz

koz, pengir, pereng, pelox, pel, pîzot, piling


közleme

Közleme patlıcan.


közlemek

biraştin, birijandin (li ser êr pijandina goşt)

şeliqandin, şarandin (li ser agir biraştina, zebze û weki wan)

Patlıcanı közledik.


köşe bucak

qul û bexşik, kunc û qulûr, qul û qulçik, qulik û qulbend


köşe bucak dolaşmak

qul bi qul gerîn, rabûn bi dinyayê ketin, bi qul û bexşikan ketin


köşe kapmaca oynamak

li hev gerîn (kesê ku li hev digerin û hev nabînin)


köşe taşı

qotzîber, kozâbir, kevirê goşe, kevitê qorzîbir, qumî, hêt, rukn


köşeli

goşedar, bigoşe, biqunc, biqorzî, biqurçik, biqumîşk


köşeli parantez

kevaneya koşebend, kevaneya goşedar, kemberkevanek


köşesiz

bêgoşe, bêqunc, bêqorzî, bêqurçik, bêqumîşk


köşeye oturmak

xwe dan ber beriyê (ji bo keçan, zewicin), li ser dûva xwe rûniştin (ji bo keç û xortan, zewicin)


köşeye sıkışmak

tê de asê bûn, bêhn lê çikîn, ketin tengiyê


köşeye sıkıştırmak

bêhn lê çikandin, keysa (yekî) danê, destav lê teng kirin, destava (yekî) lê teng kirin


köşeyi dönmek

xwe girtin, pê ketin (zengînbûna di wektekî pir hindik de, bêyî kêferatekê)


köşklü

çavnêr (kesê ku çavnêriya agir û şewatê dikir, da ku agahî bide agirkujan)


küf

kuf, pîrik, efnik, kefoke, kefik, kam, kamçok, efok, hefnik, kefnik


küf kokmak

bêhna kufikê jê hatin, bêhna efnikê jê hatin, bêhna kamçokê jê hatin, bêhna kefokê jê hatin


küf kokusu

bêhna kufikê, bêhna kamçokê, bêhna efnikê


küfe

edil, qatûf, sevî, sakar, qufe, selik, qufik

[[qufe| selik (ji bo mixdarê ku edlek hiltîne)


küfeci

barkêş (hemalê ku bi selikan bar dikişine)


küfelik

İki küfelik üzüm topladı.


küflendirme

kufikîkirin, efnikîkirin, kamçokîkirin, pîrkoyîkirin, kufkoyîkirin, efokîkirin


küflendirmek

kufikî kirin, efnikî kirin, kamçokî kirin, pîrkoyî kirin, kufkoyî kirin, efokî kirin


küflenme

kufikîbûn, efnikîbûn, pîrikoyîbûn, kamçokîbûn, kefokebûn, efokîbûn


küflenmek

kufikî bûn, efnikî bûn, pîrikoyî bûn, kamçokî bûn, kefoke bûn, kufkoyî bûn, efokî bûn, hefnikî bûn, kevnikî bûn, dez' girtin, kam girtin, kufik girtin, kamil bûn, pîrkoyî bûn

kifikî bûn, efnikî bûn, pîrkoyî bûn, kamçokî bûn, kefoke bûn, kufkoyî bûn, efokî bûn (bi awayê mecazî, kevn bûn, kevnare bûn)


küfletmek

kufikî kirin, efnikî kirin, kamçokî kirin, pîrkoyî kirin, kifkoyî kirin, efokî kirin


küflü

kufikî, pîrikoyî, kamçokî, efnikî, kefoke, kufkoyî, efokî, kevnikî, pîrkoyî, kamçikî, kuftoyî

Küflü düşünceler.


küfretme

çêrkirin, dijûnkirin, dijmîndan, dijûndan, sixêfkirin, zêfkirin


küfretmek

çêr kirin, çêr dan, dijûn kirin, dijûn dan, sixêf kirin, dan xeberan, zêf kirin, dan çêran, dan dijûnan, dan sixêfan, kufrî kirin, dan dijûnan


küfür etmek

dijûn kirin, çêr kirin, qise kirin, xeber dan, xeber û galgal kirin


küfür savurmak

çêr pê kirin, çêr û bêçarî pê kirin, kufrî pê kirin


küfür yemek

çêr hatin (yekî), dijmîn hatin rûyê (yekî), çêr xwarin


küfürbaz

çêrok, sixêfker, kufirbaz, xeberok, pîsgo, zimanreş, devpîs, kubat


küfürü basmak

jê re dan dijûnan, jê re dan xeberan, jê re dan çêr û bêçariyan


kükreme

hîrîn, şîrîn (gava ku bi hêrs û coşî êrîş dibin ser kesekî)


kükremek

hirmijîn, gurmijîn, kurîn, qûrîn, nirîn (ji bo şêr û hwd)

Kükremiş sel gibiyim.

hîrîn, şîqîn (ji ber hêrsbûnê gava ku bi hêrs û coşî êrîş dibin ser kesekî)

Ondan uzak durun, baksanıza nasıl da kükrüyor.

şîrîn (gava ku bi hêrs û coşî êrîş dibin ser kesekî)

li hev qelibin (gava ku bi awayekî gur tiştek hêşîn dibe)


kükretme

hirmijandin, gurmijandin, kurandin, qûrandin


kükürt

kerkûd, kewkurd, kirgûd, gogurt, kirkût, gogirt elementeke ku nimroya wê ya atomî 16 giraniya wê ya atomî 32, 06 di 119 °C dihele û di 444 °C'yî de jî dikele; kurtebêja wê S ye


kül

arî, rijik, tiraf, poşing, poşin, xolav, armişt, aring

xwelî (xweliya ku ji ber şewata avahiyekê dimîne)

sigara külü


kül bağlamak

rû girtin (gava ku agir rû digire û ber bi tefînê ve diçe)


kül etmek

paymal kirin (mal û hebûna yekî mehf kirin)


kül gibi

spîçolkî, zer û zerpilî (ji bo kesê ku rengê wî spîçolkî bûye)


kül kedisi

agrokî, pisîka ber kuçikê, pisinga ber agir (kesê ku bir dicemide û ji ber agir xwe nade alî)


kül olmak

bûn qirik, bûn xwelî, bûn rijik tevde şewitîn)

paymal bûn (mal û hebûna xwe tevde winda kirin)


külah

kolos, kulik, kuleh, kule, telik, kulav, serkulav, terlik

kuvik, kuleh (ji bo kaxizê di şeklê kovikê de)

Dondurma külahı.

kovik, kuleh (mixdara ku ev derdan hiltîne)


külahını havaya atmak

kolosê xwe li hewa avêtin, kimê xwe li hewa avêtin


külahları değiştirmek

Bunu yaparsan külahları değiştiririz.


külhani

Külhani, bak neler de biliyor.


küllenmek

kevn bûn (ji bîrkirina derd, xem û êşekê)


külliyat

kuliyat (rêzeya hemû nivîsarên nivîskarekî)


küllük

poxang, poşing, kulîbe sergo, qirşdank, kulik

xwelîdank (xwelîdanka soba û yên wekî wê)

xwelîdank, rijikdank (xwelîdanka cigareyê)


külot

hepik, qolik, derpêqut, kîlot (derpiyê kin)

hepik, qolik, derpêqut, derpêqutik, derpêkink, kîlot (derpiyê kin)


kültür bitkileri

riwekên çandî (hemû riwekên ku bi destê mirovan tên xwedîkirin û çandin)


külçe gibi olmak

ji xwe de ketin, di cihê xwe de ketin (ji ber westabûnê)


külünü savurmak

tiştek) paqij kirin qedandin (tiştek) nehiştin qedandin


küme

Bulut kümesi.


kümeleme

lodkirin, gumlatkirin, komkirin, melûkirin


kümelemek

lod kirin, gumlat kirin, kom kirin, melû kirin


kümelenmek

kom bûn, êwr bûn (wekî koman li hev civîn)

bûn telp (ji bo çêbûna telpên ewran) bûn


künh

Bu meselenin künhü budur.


künye

kunye (ew tiştê metalik ku nav lê nivisandî ye)


küp

Akıl küpü.


küpe

xebxeb, gulik (goştikê ku ji her du aliyê stûyê heywanekî ve, bi jêr de dadileqe)

Horozun küpeleri.


küpleği

Küreğin küpleği.


küpünü doldurmak

dene xwe tije kirin, kûpê xwe tije kirin


kürdili hicazkâr

Kurdî Hîcazkar (meqamekê li ser perdeya rast)


küre

Yarım küre.


kürek

bêrik, sekan (bêrika belem û qeyikan) der


kürek kadar dili olmak

zimandirêj bûn, zimanê (yekî) bi qasî terikê kerê dirêj bûn


kürek kemiği

bêrok, hestiyê bêrokê, bêrik, şepiik, hestiyê pîl, herbeşok, pol


kürit

kurit (navê giştî yên elementên ku nimroya wan a atomî di navbera


küriyum

kuriyum, elementeke radyo aktif a ku nimroya wê ya atomî


kürnemek

xwe kirin kom, xwe kutan hev (ji bo heywanan gava ku ji ber serma an jî germê xwe dikutin hev)


kürsü

kûrsî, rûniştek, daniştek, dîwanke, niyer

pişk, kursî (di unîversîteyan de yel keya lêgerin û hîndekariyê)

Tarih kürsüsü.


kürtün

bakut, basû, bamişt, sêfî (sêfiya berfê)


küs küs

Küs küs gidip bir köşeye oturdu.


küskü

Küskü toprak.


küskün

şewitî, şihitî (tiştê ku werar nebûye, biçûk maye)


küsküt

porik, çor, rêzil, pêçeka daran (Cuscuta)


küsme

xeyd, xeyîdîn, heridîn, suhketin, sûketin


küsmek

xeyidîn, heridîn, suh ketin, silikîn, sû ketin, sûve hatin, tîzî kirin, jê hilanîn, sû bûn, xeyntirîn (ev argo ye)

Tavşan dağa küsmüş dağın haberi olmamış.

Bana küsme.

çênebûn, şihitîn (weran nebûn, mezin nebûn)

Ağaç yerini sevmedi, küstü.


küstah

bisteh, kustex, kanc, derfehatî, bêperdaq


küstahlık etmek

kancîtî kirin, bêpardaqî kirin, kustehîtî kirin


küstüm otu

şermînok, şermînde, giyaşermîn (Mimosa pudica)


küstürme

xeyidandin, heridandin, suhxistin, sûxistin


küstürmek

xeyidandin, heridandin, suh xistin, sû xistin


küsülü

Bu iki komşu küsülü.


küt

korik (tiştê ku stûr û qalind e û ne tûj û dirêj e)

Küt parmaklar.

Küt ayakkabı.

Küt ağızlı bıçak.

teq, req, terp, terpîn, terpînî (dengê ku ji tişte hişk e mîna textê dertê)

Küt diye vurdu.

kul, kutik, dilkutk, terpîn (ji bo denge dil)

Kalbi küt küt atıyordu.

Küt küt diye kapıyı vurdu.


küt küt

Küt küt diye kapıyı vurdu.


kütikül

tovil, kutîkul (tovilê li ser pelan) bo/m


kütlemek

teqîn jê çûn, reqîn jê çûn, gurmîn jê çûn


kütletmek

teqîn jê anîn, reqîn jê anîn, gurmîn jê anîn, teqîn jê birin, reqîn jê birin, gurmîn jê birin


kütlü

Kütlü pamuk.


kütük

gewfî, gilare (ji koka darê heta kursiyê darê ku êdî gulî jê diçin)

qoc, gonc, goncik, qocik, kote, qurm, qurmik, qirn, kok (koka darê ya ku piştî tê birin di erdê de dimîne, an jî qotê darê yê kin)

qoc, gonc, goncik, qocik, kote, qurm, qurmik, qirn, kok (koka darê ya ku piştî tê birin di erdê de dimîne, an cî qotê darê yê kin)


kütükleşmek

dilkevir bûn, dilhişkî bûn, qeterehmî bûn


kütüphane

pirtûkfiroş (dikana ku kitêb lê tên firotin)


kütürdemek

kirin kirpînî, kirin qurpînî, qurpînî jê hatin, kirpînî jê hatin

Belim kütürdedi.


kütürdetmek

kirpandin, qurpandin, qurpînî jê anîn, qurpînî jê birin, kirpînî jê anîn


küvet

hewt, kanun, çalav, kuwet (kuveta serşokê)


küçük

piçûk, qic, qicik, çûçik, çiçuk (tiştê ku boûtên wî ji manendên wê biçûktir e, dijraberê mezin)

küçük ev

küçük ağaç

kiçik (tiştê ku berahî an jî dirêjahiya wî biçûk e)

küçük mendil

kiçik (ji aliyê jî û temen ve hîn biçûk)

ben ondan daha küçüğüm

küçük kardeş

küçük bir kalabalık

küçük bir adam

küçük bir memur

kiçik (ji aliyê navdarbûn û behredariyê ve)

küçük bir yazar

hûr, hûrik, biçûçik (ê ku mezinbûna xwe hîna temam nekiriye)

küçük kedi

hey küçük, buraya gel


küçük aptesini yapmak

dest li doxina xwe xistin, firek av rêtin, dest avêtin doxînê, piçek av rêtin, aveke xalî rêtin


küçük bey

axayê hundir, delaliyê malê (zarokê kurîn ê biçûkê malbatê)

delaliyê malê (xortê ku zû dixeyîde û nehs e)


küçük dağları ben yarattım demek

dibêje jixwe dinyayê min çêkiriye, pif kirin esmanan, nîsk li esmanan tov kirin, şûr simbhelê (yekî) nebirîn


küçük dilini yutmak

Beni böyle görse şaşkınlıktan küçük dilini yutar.


küçük hanım

xanima malê, bermaliya male, delaliya malê (ji bo keça xama ya malê)


küçük küçük

Etleri küçük küçük doğra.


küçük mevlüt ayı

meha çaremî a li gori salnemeya heyvê, rebiyulaxir


küçük oynamak

bi pereyekî hindik leyîstin (di qumarê de)


küçük tövbe ayı

li gorî salnameya heyvê meha şeşemîn, cemaziyulaxir


küçük çapta

Küçük çapta ticaret yapıyor.


küçükleşmek

biçûk bûn (xatir û qimet ji yekî re neman, bêrûmet bûn)


küçüklü büyüklü

bi mezin û biçûkan ve, mezin û biçûk tev


küçüklük

biçûkî, biçûkatî, qiciktî, biçûkayî, biçûktayî, biçûktî, biçûkanî

biçûkî, biçûkbûn (ji aliyê rûmet û qîmetê ve)


küçültmek

Pantolonu küçülttü.

biçûk kirin bêrûmet kirin, bêqîmet kirin


küçümsemek

kêm dîtin, biçûkî xwe dîtin, kêmî xwe dîtin


küşümlemek

guman birin (tiştekî), şik birin (tiştekî)


laden

rastik (kilê ku ji vê riwekê tê çêkirin)


laedri

bênav, anonîm (berhema ku nivîskarê wê nediyar e)


laf

peyv, gift, lekm, guftar, gotin, şor, şore, gilî, qise, geft, laf

Şunu yapacakmış bunu yapacakmış, hepsi laf.


laf almaya çalışmak

hela devê (yekî) kirin, jê gotin kişandin


laf altında kalmamak

li ber gotinê nesekinîn, gotina (yekî) di paşila (yekî) de bûn


laf anlamaz

ji gotinan fêm nake, gotin di serê (wî) de naçe


laf aramızda

bila gotin di nav me de bimîne, gotin di nav me de bimîne

bila gotin di nav me de be, bila kes pê mehise


laf atmak

bi hev re mijûl bûn, bi hev re mijûlahî kirin


laf dinlemek

li gotina (yekî) guhdarî kirin, bi gotina (yekî) kirin, bi gura (yekî) kirin


laf dokundurmak

gotin li binçenê (yekî) xistin, bi tehn û niçan çûn (yekî), bi qerîneyan çûn (yekî), tehn lê xistin


laf düşmemek

gotin nehatin ser (yekî), gotin li (yekî) neman, gotin ne heqê (yekî) bûn

Bu konuda söz bize düşmüyor.


laf etmek

devavêtina (tiştekî) kirin, gotiniya (tiştekî) kirin, ji (tiştekî) xeber dan


laf kaldırmamak

gotin di xwe de derbas nekirin, gotin di xwe de nebihartin


laf lafı açar

gotin gotinê tîne, xeber xeberê tîne, xeberdan xeberdanê zêde dike


laf ola

hema ji xwe re xeber da, hema ji xwe re axivî


laf olmak

rê jê çûn, jê hatin xeberdan, jê hatin axaftin, jê xeberdan

Böyle yapmayalım, sonra laf olur.


laf taşımak

gotin gerandin, gilî gerandin, gotin kişandin, gilî (an jî gotin) li hev gerandin


laf taşıyıcılığı

gilîgerînî, gotingerînî, peyvgerînî, xeberguhêzî


laf yok

(bir şeye) gotin nayê serê, gotin jê re tune, ew e ku pê ye


laf çıkarmak

gotin derxistin, gotin bi dû (yekî) xistin


laf çıkmak

gotin li ser (yekî) derketin, li ser (yekî) hatin xeberdan


lafa atılmak

xwe avêtin nav (tiştekî), xwe avêtin navê


lafa boğmak

nehiştin gotin bi ber gotinê xistin, dev lê zuwa kirin, dev li (yekî) ziwa kirin


lafa karışmak

tevê mijûlahiyê bûn, tevlî xeberdanê bûn, ketin nav axaftinê


lafezan

devlok, zimanbaz, bêjok, biziman, bidev û çene


lafı açmak

jê behs kirin, jê çêl kirin, jê qal kirin


lafı ağzına tıkamak

gotina (yekî) di dev de girtin, gotina (yekî) di devê (yekî) de girtin, (gotin) di dev de girtin


lafı dokunmak

gotina (yekî) dilê (yekî dî) girtin, gotina (yekî) yek girtin


lafı uzatmak

gotina xwe dirêj kirin, (gotin) dirêj kirin


lafı yabana atmamak

gotin neavêtin pişt guhê xwe, ne gotinê vala beredayî bûn


lafı yüzüne vurmak

gotin dan rûyê (yekî), gotin li ser çavê (yekî) xistin


lafıa peynir gemisi yürümez

bi peyvê sifir nabe zêr, bi gote got mirov naçe cot, tişt bi gotinê nabe, kirinek ji hezar gotinî çêtir e


lafını balla kestim

min gotina we bi şekir birî, gotina we bi şekir be


lafını bilmek

(yek) bi gotina xwe zanîn, (yek) zanîn ku berê gotina (wî) diçe ku


lafını etmek

jê behs kirin, jê çêl kirin, jê qal kirin, behsa (tiştekî) kirin


lafını yüzüne vurmak

gotina (yekî) li ser çavê (wî) xistin, li tela (yekî) ketin


lahza

kêlî, kêlîk, qas, bisk, weş, qeder, lehze, pel, sot, xêl


lahît

lahit (gora ji kevir an jiermer qewartî)


lakayt

bêgane, guhpêneker, guhnedêr, guhfire, bêeleqe


lakaytlık

bêganetî, guhpênekerî, guhnedêrî, bêeleqetî


lakırdı ağzında dökülmek

bêhemde xwe xeber dan, bêamadê xwe axaftin


lakırdı tmek

devavêtina (tiştekî) kirin, ji (tiştekî) xeber dan


lakırdısını etmek

ji behs kirin, ji çel kirin, ji qal kirin, behsa (tiştekî) kirin


lakırdıya boğmak

nehiştin gotin bi ber gotinê xistin, dev lê zuwa kirin, dev li (yekî) zuwa kirin


lakırdıyı ağzına tıkamak

gotina (yekî) di dev de girtin, gotina (yekî) di devî (yekî) de girtin, gotin di dev de girtin


laklak

leqleq, hewtehewt hefteheşt, leqûleq (gnlegaia beredayî)


lakrimal

rûndikî, firmiskî (tiştê ku bi hestiyê çavan re têkildar c)


lanet olsun

nalet lê be! Lanet lê be! Xwedê xera bike! Qeda lê bikeve!


lastikotin

lastîkotîn (ê ji vî qumaşî hatiye çêkirin)


lata

kokolata (kincek e ku bi ser cilan de li xwe dikin)


Latin

Latîn (kesê ji gelê herêma Latiuma îtalyayê)


Latin

Latîn, Latînî (tiştê bi Latînan re eleqedar e)

Latin müziği.


lavdanom

lavdanom (îlaceke avdar a ku tê de afyon heye)


lavta

lavta (sazeke biçûk ku koda wê ji dara tûyê ye)

lavta (aletê ku zarok ji rehîma dê derdixe)


layiha

layîha (nivîsara ku li ser warekî, tiştekî hatiye nivîsandin)


layık

layiq, şayan, şayeste, babet, seza, sezawer, şehn, serwe, erbav


layık görmek

jê re babet dîtin, jê re şayest dîtin, jê re liyaq dîtin


layık olmak

babetî (tiştekî) bûn, şayesteyî () bûn, liyaqî () bûn, sezawer bûn


layıkıyla

li şayesta (), li liyaqî (), li gorî pêwistiyê


layığını bulmak

babetê xwe dîtin, liyaqê xwe dîtin (kesê hinkûfê xwe dibîne)

liyaqê (yekî) bûn ku dîtin (ji bo ceza an jî felaketa ku tê serê yekî)


laytmotif

ramana sereke, laytmotif (di parçeyê muzîkê de motîfa sereke)

ramana sereke, laytmotif (di berhemê wêjeyî û hunerî de)


lazım gelmek

pêwist kirin, hewce kirin, gerek kirin, lazim kirin, pêwist bûn, gerek bûn, hewce bûn, lazim bûn


laçka etmek

xir bûn, xirek kirin, şore kirin, şorandin


lağım

lexem (riya teng a ku di binê erdê de tê vedan da ku ziyan pê bidin dijminan)


lağımcı

lexemker (karkerê ku lexeman paqij dike)


lağıv

pelaştin, rakirin (ji navê rakirina saziyekê)

fesxkirin, betalkirin (betalkirina hukmekê)


lağvetmek

rakirin, pelaştin, (ji navê rakirina saziyekê)


leb demeden leblebiyi anlamak

leb negotin gotin leblebi, negotin kew, gotin nikul sor e


lehim

lihêm, lehîm (navê giştî yê qilc û zirîçê)


lehimlenmek

lihêm bûn, temizîn, hatin lihêmkirin, hatin temizandin


lekan

leyan, lekan (Alava ji bo meşîna ser berfê)


leke getirmek

leke anîn ser (yekî), jê re şikestek bûn


leke sürmek

leke lê xistin, lekme lê xistin, lekedarî kirin


lekeleme

lekedarkirin (ji aliyê namûs û hesiyetê ve)


lekeli

lekedar (keşi ku bi awayekî xerab hatiye naskirin)


lenfatik

lenfatik (kesê ku bi nexweşîna lenfatîzmê ketiye)


lepiska

(ji navi bajarê Leipzig) lepîska, cure qumaşekî hevrişim


lesepase

destûrnameya derbasbûnê (ji bo di sînorekî re derbasî sînorê dîtir bûn)


levanten

Lewanten (kesê ku bi eslê xwe Ewrûpî ye, lê belê ji zû ve li Rojhilata Nêzik bi cih bûye û eslê wî gelê dinê tevî hev bûye)


levent

lewend (cureyeke leşkerî Osmanî yê deryavaniyê)


leylek gibi

leglega Dersimê, eynî legleg e (kesi jar û çîpdirêj)


leyli meccani

dibistana ji kîsê dewletî, leyliya belaş


leziz

çijdar, tehmdar, bitehm, biçij, xweşçeşn, tehmxweş


lezzetlendirme

çijdarkirin, tehmdarkirin, bitehmkirin, tehmxweşkirin


lezzetlendirmek

çijdar kirin, tehmdar kirin, bi tehm kirin, bi lezet kirin, bi ekl kirin, tehmxweş kirin


lezzetlenme

çijdarbûn, tehmdarbûn, tehmxweşbûn, bitehmbûn, bilezetbûn, biekl bûn


lezzetlenmek

çijdar bûn, tehmdar bûn, tehmxweş bûn, bi tehm bûn, bi ekl bûn


lezzetli

çijdar, tehmdar, tehmxweş, biçij, biekl, bitehm


lezzetli olmak

çijdar bûn, tehmdan bûn, tehmxweş bûn, bitehm û ekl bûn


lezzetli yemek

xwarina tehmxweş, xwarina çijdar, xwarina xweş, xwarina bitehm û lezet


lezzetlilik

çijdarî, tehmdarî, tehmxweşî, bieklî, bitehmî


leş gibi

eynî cihê heywanan e (ji bo cih û bermala pîs)

eynî bêhna berateyan e, eynî bêhna miraran e


leş gibi serilmek

weka term xwe avêtin, xwe wekî term dirêj kirin


leş kargası

qertelê li pey beratê, qijika berateyan (argo)


leşini sermek

laş li erdê dirêj kirin, laş çîkirin, laş dirêj kirin


leşini çıkarmak

(yek) li erdê dirêj kirin, (yek) li erdê kirin term


leşçil

kelaxxur, leşxwer, beratexwer, beratexur


libre

lîbre (yekeya pîvana giraniyê ya beramberî nîvkîloyî ye)


lider

pêşawa, serok, serkirde, lider (kesê ku di rêvebirinê de bandor û şiyana wî heye)

serek, serkirde (serekê partiyekê an jî saziyekê)

pêşîkêş, serîkêş (di pêşbaziyekê de taxim an jî kesê ku li pêş e)


liflenmek

Kavunlar liflenmiş.


likide

di wateya daxuyakirina deyn û stendinan de


likidite

lîkîdîte (hebûna ku li pereyan dikare bê vegerandin)


lıkır

liq, quit (dengi ava gava ku ji derdanekî berî derdanekî din didin)


likit

lîkit (pereyê ku hemen dikare bê bikaranîn)


liman

Deniz limanı.

Hava limanı.


limanlamak

çûn bender (mayîna keştiyê ya li benderê)


limanlık

bendergeh (devera ku wekî benderê tê bikaranîn, cihê ku hêjayî çêkirina benderê ye)


lime lime

tîş û bertîşî, rîtolrîtolî, zîvarzîvarî, çînîçînî, hûrhûrî, cengecenge, pirtîpirtî, tîştîşî, tîştîşkî


lime lime etmek

tîş û bertîşî kirin, rîtolrîtolî kirin, zîvarzîvarî kirin, çînîçînî kirin, hûrhûrî kirin, cengecenge kirin, pirtîpirtî kirin, tîştîşî kirin, tîştîşkî kirin


limited ortaklık

(şirket) şirketa lîmîted, pardariya tixûbdar


limon gibi

tiştê wekî zerê beloq, tiştê wekî zerê maseyan


limoni

ne xweş (ji bo dan û stendinê di navbera mirovan de)

Bu ara ilişkilerimiz limoni.


lira

lîra, lîre (navê yekeya diravê Tirkan ku beramberî sed qiruşî ye)


liralık

Yüz bin liralık şeker ver.


lirik

lîrik (di wêjeya Yewnana kevnare de helbesta ku li ber lîrê dihate xwendin)


lisaniyet

zimanzanî, zimannasî, lenguîstîk, fîlolojî


lisans

lîsans (perwerdehiya zanîngeh an jî dibistana bilind ku bi giştî çar sal an dom dike)

lîsans (destûrnameya birin û anîna mal a ji nav welat)

lîsans (destûra hilbirandina malekî li ser navê firmaya biyan)


literatür

lîteratûr (tevahiya nivîsar û berhemên ku di warekî zanistî de hatine nivîsandin)


litografya

litografî, çapberî, litografya, lîtografî


litrelik

İki litrelik şişe.


lityum

lîtyûm, elementeke ku hejmara wê ya atomî


liyakatli

sezawer, şareza, behredar, liyaqetdar, biliyaqet


lobi

komasî, lobî (koma ku ji niwînerên derdorên berjewendperest tê pê)


lokantalı

Lokantalı vagon.


lokma

gep, loq, parî, puran, loqme (gez, gep; ev mecazhi ne)

Bir lokma ekmek.

loqme (aletê ku pê cîvate tên şidandin an jî vekirin)


lokmasını saymak

pariyên (yekî) jimartin, loq û pariyên devê (yekî) hejmartin


lokosit

spîgilorik, lokosît (gulokên spî yên xwînê)


lokum gibi

eynî loqim e (ji bo tiştê şîrîn, xweş û nerm)

eynî şûşe ye, eynî lamba ye (ji bo jina bedew)


longoz

kûp (di derya û robaran de cihê ku ji nişka ve kûr dibe)


loppadak

Et loppadak diye yere düştü.


lopur lopur

Bir sepet inciri lopur lopur yedi.


lortlar kamarası

Kameraya Lordan (di parlementoya Îngilîzan de senato)


lostromo

lostromo (di keştiyên bazirganiyê de serekê tayfeyan)


loğ

bangeran, gundor, lox, banger, luq, bankutk, bangurdan, bangor, bangerîn, bangerok, bangur


loğlama

gundorkirin, loxkirin, bangerankirin, luqkirin, bangurdankirin, bankutkirin, bangerkirin, bangerînkirin, bangerokirin


loğlamak

gundor kirin, lox kirin, bangeran kirin, luq kirin, bagurdan kirin, bankutk kirin, banger kirin, bangerîn kirin, bangerok kirin


loğusa hummasına tutulmak

distanî bûn, çil lê qelibîn, distanî lê qelibîn


loğusah

distanî, duxeskanî, çilî, zistanî, çildarî


loğusalık

distanîtî, duxeskanîtî, çilîtî, zistanîtî

distanîtî, duxeskanîtî, zistanîtî, çilîtî (dema çilîtiyê)


lumbago

birq, birûsk (êşa ku ji hindav de dikeve piştê)


lâvaj

lavaj (di bijîşkiyê de bi avdanê şûştina organekê)


lâğvolmak

rabûn, pelişîn (ji navê rabûna saziyekê)


lök

cebar, qeyar (mecûna ku ji kils, zeyt, spîçka hêkê, pembû tê bi dest xistin û ji bo cebirandina tiştên terikî, derizî tê bikaranîn)


löp löp

Yanakları löp löp.


lügatçe

ferhengok (ku di dawiya berheman de cih digirin)


lüks

lüks (yekeya pîvana ronîkirinê, kurtebêja wê Lx)


lüle

lûlik (tiştê li hev pêçayî, li hev badayî)

qelûn (gupika di serê darqelûnê de ku titûnê dikinê)

Saç lülesi.


lümpenlik

sûtalî, tolazî, sewtelîtî, sipindûtî, lumpenî


lüp

Lüp diye yedi.


lütesyum

lûtesyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî


lütfen

Lütfen kaleminizi verir misiniz?


lütfetmek

Kitabınızı lütfeder misiniz?

Adınızı lütfeder misiniz?

Lütfedip gelseniz.


lütuf

qencî, alîkarî, paranî, xweşxwazî, say, niwast, lutif


lütufkârlık

xêrxwazî, qencîkerî, keremkarî, lutifkarî, qencîxwazî


lüzmundan fazla

jê zêde, zêdeyî hewcedariyê, zêdeyî pêwistiyê


lüzum

pêwîstî, hewceyî, pêdivî, gerekî, vêtinî, lizum


lüzum etmek

gerek kirin, hewce kirin, pêwist kirin, lizum kirin


lüzum görmek

pêwîstî pê dîtin, gerekî pê dîtin, hewceyî pê dîtin, lizum dîtin (an jî pêwistî pê nedîtin, hewceyî pê nedîtin, gerekî pê nedîtin, lizum nedîtin)


maazallah

meazalah, xwedê bistrîne, xwe dê bixefirîne, hayê


maaşlı

bimehanî, bimehmizî, bimûçe, biparinc, xweymehanî, bimeaş, bimizûr, bimahiye, xweymeaş, mûçexur


maaşsız

bêmehanî, bêmehmizî, bêparinc, bêmizûr, bêmahiye, bêmûçe, bêmeaş


mabat

dumahîk, dumayîk (ji bo nivîsar, roman û whd)


mabet

perestgeh, perestîşxane, îbadetxane, îbadetgeh, mabet


mabeynci

navbeynkar, mabeynkar, berdevk (ew kesê ku di dewleta Osmanî de li kar û barê padişah mêze dikir)


maceralı

biserenc, biserhatî, biserguzeşt, bimacera


macerasız

bêserenc, bêserhatî, bêserguzeşt, bêmacera


macun

macûn (di boyaxkarî, camkerî û yên wisan de)

macûn (cure şekirê ku ji baharatan tê çêkirin)


madalyalı

nîşanedar, madalyadar, bimadalya, binîşane, xweynîşane, xweymadalya, nîşanegirtî, madalyagirtî


maddeci

malhebîn (ê ku ji malê dinyayê hez dike)


maddi

daringî, madî (tiştê ji daringê hatiye pê)


madem ki

Madem ki inanmıyorsunuz kendiniz gelin.


maden yatağı

kana berbesiyê, kana madenê (cihê ku maden lê pir e)


madenci

berbesvan, kanker, madenvan (kesê ku kana madenê dide şixulandin)


madımak

nançûçik, hecîqicî, giyagirêçk, sûrpêncok, merdîmelax, bizmaç


maestoso

maestoso (dide xuyan ku parçe wê wurşedar û giran bê Ihexistin)

maestoso (parçeya ku bi vê tempoyê tê lêxistin)


mafsal

movik, monik, geh, girêçk, maçlek, qamik, kawik


mahalle karısı

hetka taxê, mitriba mehelê, çîngeneya mehelê


mahalleyi ayağa kaldırmak

tax rakirin ser lingan, mehele rakirin ser piyan


mahallileşme

cigayibûn, cihîbûn, deverîbûn, mehelîbûn


mahallileşmek

cîgayî bûn, cihî bûn, devenbûn, mehelî bûn


mahana

(mahna) mahne, bahane, ûşt, hincet, batik


maharetsiz

nehunerwer, necergebez, nedestbikêr, bêmeheret


mahbube

hebandî, evandî, mehbûb, hezkirî, dilketî (ji bo jinan)


mahcubiyet

şermezarî, şermesarî, şermendeyî, fedîkarî, mehcubiyet


mahcup etmek

şermezar kirin, şermî kirin, şermende kirin, ferş kirin


mahcup olmak

şermezar bûn, fedîkar bûn, şermî bûn, şermende bûn, ferş bûn, rûsar bûn


mahcupluk

şermezarî, şermendeyî, fedîkarî, şermesarî, fihêtkarî, şermokî, şermikî, şermîsarî, rûsarî, mehcûbiyet


mahfaza

kewdank, mahafiza (qutiya ku xişr tê de ten hilanîn)


mahfil

di camiyan de cihê bilind e ku bi caxan ji hev hatiye qetandin


mahirane

hunerwerane, cerbezane, destbikarane, pîşebazane, mahirane


mahiyet

Meselenin mahiyetini bilmiyorsun.


mahkeme kapısı

li ber deriye dadgehan, li ber deriye mehkemeyan


mahkemelik

Bu mahkemelik bir iş.


mahkemelik olmak

(bir başkasıyla) ketin dadgehan, ketin mehkemeyan


mahkûm etmek

ceza lê birîn, hikum dan ser piştê, hikum dan (yekî)

Onun bu davranışını mahkûm ediyoruz.


mahkûmiyet

Hiç bir mahkûmiyeti yoktur.

Mahkûmiyetini bitirmeden öldü.


mahlûk

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre mahluk (“mexlûq, aferîde”).


mahlûkat

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre mahlukat.


mahlûl

mahlûl (malê kesê ku wêrisên wî tune û mal û mulkên wî ji dewletê re dimine)


mahpushane

girtîgeh, girtîxane, bendîxane, mehpûsxane


mahremiyetine girmek

ketin navmala (yekî), ketin mehremiyeta (yekî)


mahsulat

piraniya mahsûl e mahsuldar berdar, bêrdar


mahsur

gemarokirî, dorpêçkirî, dorpêçandî, hesarkirî


mahsur kalmak

gemarokirî man, dorpêçkirî man, ketin dorpêçê, ketin hesarê, tê de asê man


mahsus

Çocuklara mahsus bir bahçe.

Buraya mahsus bunun için geldim.

Kapıyı mahsus açık bıraktı.


mahvetme

helikandin, dêrisandin, heziqandin, mehfkirin


mahvetmek

helikandin, dêrisandin, tune kirin, heziqandin, mehf kirin

Kuraklık ekinleri mahvetti.


mahvolma

tunebûn, helikîn, dêrisîn, heziqîn, mehfbûn


mahvolmak

tune bûn, helikîn, dêrisîn, heziqîn, mehf bûn


mahzur

Mahzuru yok


makadam

riya ku bi kevirê hûr û xurdik hatiye çêkirin û di ser re silîndir çûye û hatiye


makak

cure meymûnek ku li başûrê rojhilatê Asyayê dijî (Macacus)


makam

Makamın cennet olsun.


makara

cencer, gergere (ji bo ya ku tiştan bilind dikin an jî kaş dikin)

ceresqe, (ji bo ya ku tiştan bilind dikin an jî kaş dikin)


makara çekmek

wîçewîça (çûkekê) bûn, kirin wîçînî (ji bo çûkan)


makarnacı

meqarnexur (kesê ku ji meqarneyan zehf hez dike)


makas

qêçî, qeyçî (ji bo darên ku wekî meqesê têne ser hev)

hevbiring, cew (ji bo qusandina mihan û hwd)


makaslamak

birin, jê kirin (ji bo nivîs, film û hwd)


makasçı

meqesvan (karkerê ku erka wî ew e li meqesên rêhesin binêr e û veke bigire)


maki

tûm, çîl (dar û deviyên li herêma Deryaya Spî)


makinalı tüfek gibi

weka rnakîne ye (kesê ku zûzûka dipeyîve)


makrosefal

sermezin (kesê ku serê wî hingî mezin e, êdî ji adet der e)


maksat gütmek

mebestek li ber (yekî) bûn, mexsedek li ber (yekî) bûn


maksure

li camiyan cihe ku bi caxan hatiye veqetandin

di malê de cihê ku nahêlin kesê biyan bikevê wê derê


maksut

derande (ê ku tê daxwazkirin, tişte ku wekî mebest tê ditin)


maktu

qubale (tiştê ku bi pîvanê nayê firotin)


makul

hişwer, hoşwer, maqûl, aqilane (li gorî aqil)

Makul bir düşünce.

maqûl, bimantiq (kesê ku li gora aqil tevdigere)

Makul bir fiyat.


mal bildirimi

danezana mal û mülk, daxuyakirina mal û mulk


mal etmek

lê bûn mal li serê bûn, li serî rûniştin

Arsayı beş milyara mal ettim.

jê re bûn mal (tiştek ji xwe re mal hesibandin)

bi ser (yekî) de dehf dan, bi ser (yekî) de gêr kirin, xistin stuyê (yekî)

Bu olayı bana mal ediyorlar.


mal kaldırmak

Bu sene tarladan fazla mal kaldırmadık.


mal olmak

Avcılık hayatına mal oldu.


malumat

agahî, hay, haydarî, zanîş, pêzanî, hayûbay, hacûbac, melûmat


manalı

watedar, manedar, manîdar, biwate, bimane


manav

mêwefiroş, hêşinahîfiroş (kesê ku mêwe û zebze difîroşe)


mandacı

erkedarê ku li tersxaneyan ji keştiyan berpis e


mandal

leqleq, şewq, bizmik (bizmika derî û pencereyan)


mandallamak

ristik kirin, mandal kirin (mandal lêxistina li kincan)


mandarin

navê ku Ewrûpayî li karmendên dewleta Çînê dikin


maneviyatı bozulmak

mehd û mirûzê (yekî) xera bûn, beşerî (yekî) xera bûn


maneviyatını kırmak

mehd û mirûze (yekî) xera kirin, morali (yekî) xera kirin


manevra yapmak

gerwerzî kirin, werzanî kirin, manewra kirin


mani

Bi maneya manî asteng: ji osmanî مانع (mani'), ji erebî مَانِع (māniʿ).
Bi maneya cureyekî şiîra gelerî ji erebî معانٍ (maˁāni, “gotinên bimane, vecîze”).

qewlerk, dûrik, manî (cureyekî şiîra gelerî ya bi qafiye)


manifaturacı

patefiroş, pirtûfiroş, pertalfiroş, cawfiroş, manîfaturafiroş


manika

kuleka ku di guverteyê de hatiye vekirin da ku hewa bikeve embarên keştiyê


maniplülatör

manîplutor (kese ku manipleye bi kar tîne)


mankafa

teyrokî, kepenek, ruam (hespi ku teyrikî bûye)


manolya

manolya, magnelî (Magnolia granddiflora)


mantar

karok, qarçik, kufkarik, fîqeroşk, givkarik, karik, kumik, karî, kuvarik, feqîrok, fitrik, kivkarik, kakevilk, karkulîlk, kufkar, guhik, kiwark, kiyarek, kiyark, kokevil, kokowark, kivarik (ji bo yen xwarinê)

kimê, fitrik, perpos, kevz (kevza daraeziyi) (ji bo daran)

devik, devgîrk (ên ku dikin devê şûşeyan)


mantar gibi yerden bitmek

li derbûn, weka lana mozeqirtikan li derbûn


mantarlı

Mantarlı şişe.

bimîstanik, bikimê (kesê ku nexweşîna mîstanikan lê ketiye)


manyetizma

manyetizma (tesira ku bi telkin û hîpnotîzmayê li yekî tê kirin)


manyezi

manyezî (navêagnezyûm oksîda ku di bijîşkiyê de tê bikaranîn)


marangoz mengenesi

medor, mengeneya xiratiyê, medora xiratiyê


marazlık etmek

dijwarî derxistin, zor û zehmetî çêkirin


marifet

merifet (tevgera ku li hesabê mirov nayê)


marifetli

şinûlknak, marîfetnak, xwedîhuner, hunerwer, bimerîfet, jêhatî


marki

markî (li hin dewletên Rojava inwanê esaletê ê di navbera kont û duk de)


marmara çırası gibi yanmak

Guhartoyeke marmara çırası gibi tutuşmak.


maroken

maroken (çermê bizinê ku li Fasê tê çêkirin)

maroken (çermê mihan ku şibandine ya marokê)


marokenci

marokvan (kesê ku eşya ji marokan çêdike)


mart havası gibi

eynî sebatoka dînik e (ji bo kesê bêhawa û qirar)


mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır

adar e bibare nebare xedar e, adar e serê sibehan sar e berê êvarê kûçik xwe didin siya dîwar e, adarê berfê da guliyê darê nema danê âvâre


maruni

Marûnî (civata Suryaniyên Katolik ên ku li Lübnan û Sûrî dijîn)


masal

çîrvanok, çîrçîrok, çîvanok, xeberoşk, meselok, mesele, xemşok

çîrok (berhemên ku tê de pend û şîret hene)

xeberoşk, çîrçîrok, çîrok (ji bo gotina tewş)


masalcı

çîrçîroknivîs, çîroknivîs (kesê ku çîrokan, çîrçîrokan dinivîse)


masalımsı

Çîrokane Çîrokî Mîna çîrokan Çîrçîrokî, xeberoşkî


maskara olmak

bûn pêşkenî, bûn qeşmer, rezîl bûn, tone bûn


maskaralık

qeşmerî, qirdikî, pêşkenîtî, pêkenîtî, lihbokî


maske

Gaz maskesi.

maske (macûn û krema ku li tenê mirov tê dayîn)


maskelemek

rûpoş kirin, maske kirin, nixamtin, niximandin


maskesini kaldırmak

rûçikê (yekî) aşkera kirin maskeleme rûpoşkirin, maskekirin, nixamtin, niximandin


maslahatgüzar

berjewendîparêz, karguzar, meslehetguzar, karbirêveber


maslûp

daleqandî, dardekirî, îdamkirî (ê ku bi dardekirinê hatiye kuştin)


masraf görmek

Masraflarını ben görüyorum.


masraf kapısı

mesref lê zêde bûn, mesrefa (yekî) giran bûn


mastı

hawşar (çeşîdek kûçikê pê kurt û ku guhê wî dirêj û pêl in)


masum

êrî, bêrî, bêtawan, bêsûc, bêguneh, mesûm

Dört masumum var.


masumiyet

êrîtî, bêrîtî, bêtawanîtî, bêgunehî, mesûmî


masumluk

êrîtî, bêrîtî, bêtawanî, bêgunehî, mesûmî, mesûmiyet


mat etmek

mit kirin (di gengeşiyekê de dev li yekî ziwa kirin)


matah

mal (ji bo mirov, mal û eşyayan, bi awayekî biçûkdîtinî)

Onun ne matah olduğunu biliriz.


matbaacı

çapdar, çapdêr, çapemend, çapxanevan (xweyî çapxaneyê)


matbaacılık

çapdarî, çapdêrî, çapemendî, çapxanevanî


matiz olmak

serxweş bûn, ji xwe ve çûnatizlik serxweşî


matkap

kunkere, behreme, simok, simtek, nojek, xeşeb, şixab, metqeb


matlup

daxwazkirî, xwoşewîst (ê tê xwestin, ê lê tê gerin)


matrakçı

di artêşa Osmaniyan de kesê ku bi çeka bi navê 'matrak'ê şer hînî ecemiyan dikir


mavi boncuk kimde?

hêşînoka min bi kê re hezkirina min ji wê re


mavi gözlü

çavşîn, çavhêşîn, çavhêşînok, kusk, çavjeng


mavimsi

hêşînokî, şînkole, şînoyî, hêşîne, hêşhêşînokî, şînkî


mavzer

(ji navê danerê wê Wilhelm von Mauser)awîzer


mayalama

meyandin, givandin, cemisandin, haveynkirin


mayalamak

meyandin, givandin, cemisandin, haveyn kirin, derman kirin


mayalandırmak

dan meyandin, dan givandin, dan cemisandin, dan haveynkirin


maydanoz

bexdenûs, gêjnok, meydenoz, cehperî, bexdenoz, gêjnak (Petroselinum crispum)


mayhoş

İlişkilerimiz mayhoş.


mayhoş elma

sêva meyxweş, sêvtirşik, cûreyeke sêvên biçûk û tirş


mayın döşemek

mayin çandin, mîn çandin, mayin kirin binê erdê


mayıncı

mayînker, mînker, tepînker, lexemçîn (kesê ku mayînan dike binê erdê)


mayınlama

binaxkirina tepînkan, binaxkirina mayînan, çandina tepînkan


mayınlamak

mayîn binax kirin, tepînk çandin, mayîn kirin, tepînk danîn


mayis böceği

gûgerîn, kêzika rêxê, gagole (Melolontha vulgaris)


maymun balığı

çeşîdekî semasiyan e (Squatina vulgaris)


mayna

Kavga mayna oldu.


maytaba almak

tinaziyê xwe pê kirin, henekên xwe pê kirin


mazbut

Mazbut bir adam.


mazı

Ji osmanî مازو (mazı, mazu), ji farisî مازو (mâzu).

simî (darê ku her du tekerên gerdûmê digine hev)


maça

maça (di kaxizê leyîstikê de, kaxizê reş ê ku dişibe serê rimê û bipê)


mağlûp

têkçûyî, binketî, sexer, zorbirî, mexlub


mağlûp etmek

têk birin, sexer kirin, bi [[bin xistin, zora (yekî) birin


mağrip

mexrib, mixurb (ji bilî Misrê welatên Afrikaya bakur)


mağrur

qure, topek, qurnas, qapiz, fiza, betran, nefsmezin, mexrûr


mağrurluk

quretî, kurnasî, topekî, fîzatî, sergewezî


maşa kadar

heye bihostek, bihostek û çartilî (ji bo zarokê ku hê nû çêbûye)


maşa varken elini yakmak

cihê ku maşik lê heye, çima destê xwe dikin agir?


maşallah

maşelah (di wateya xwedê ji nezera çavan bistrîne de)

maşelah (ji bo rewşa şaşwazî û gazinan de)

maşelah (maşelaha ku ji bo nezerê bi zarokan ve dikin)


maşeri

Maşerî vicdan.


maşuk

evandî, hebandî, dilketî, hezkirî, meşûq (mêrê ku jê tê hezkirin)


maşuka

dilketî, hezkirî, dildar (jina ku jê tê hezkirin)


mebni

Hastalığına mebni gelemedi.


mecal kalmamak

pertav tê de neman, mecala (yekî) neman, qidûm di çokên (yekî) de neman


mecalsiz düşmek

bêpertav man, bêqidûm man, bêmecal man, ji pertav de ketin, ji çok û qidûman ketin, ji mecalan ketin


mecbur etmek

bêgav kirin, neçar kirin, hasilandin, mecbûr kirin


mecbur olmak

bêgav bûn, neçar bûn, hasilîn, mecbûr bûn


mecburen

bi bêgavî, bi neçarî, bi mecbûrî, sertoyê


mecnun

beng, mecnûn (ê ku ji ber evînê xwe winda kiriye)


mecus

Mecûs (kesê ku bi agir, çêlek û hwd diperise)


medenilik

şarmendî, şarezayî, şaristaniyet, medeniyet


mega

mega (pêrkîta ku wateya milyonê dide, kurtebêja wê M ye)


mehaz

çavkanî (berhemên ku serî li wan tê dayîn)


mekanik

mekanik (tiştê ku bi dest an jî bi makîneyê tê kirin)

mekanik (tiştê ku bêyî bê hizirîn hatiye kirin)


mekik

lûlik, mekûk (mekûka ku pêorik û nexşan çêdikin)


mekik gibi

tu dibêjî qey avo ye, tu dibêjî qey sidê ye


mekkâre

meqare (di heyna Osmaniyan de navê giştî yê heywanê bar wekî hesp, hêstir, deve, heywanê bar ê bi kirê)


mekruh

mekrûh, mekroh (tiştê ku li gorî dînê îslamê ne heram e jî lê dîsa kirina wî nayê xwestin)


mektepli

mektebvanî (kesê ku li dibistanê xwe gihandiye)


mektup atmak

name avêtin postayê, mektup avêtin postayê


mektupçu

di heyna Osmaniyan de erkedarê payeya bilind ku karê nivîsariyê yê daîreya resmî bi rê ve dibe

erkedarê ku karê nivîsariyê yên îdarî yên bajarekî bi rê ve dibe


melemek

merîn, meyîn (ji bo karikan), berîn (ji bo berxan), likîn, kalîn

kalekal kirin, kirin merînî, kirin kalînî


melengiç

Guhartoyeke menengiç (“şengêl, kizwan”).


melezlemek

durehî kirin, gibrîdî kirin, melezî kirin


melezleşme

durehîbûn, zirbûn, gibrîdîbûn, melezîbûn


melezleşmek

durehî bûn, zir bûn, gibrîdî bûn, melezî bûn


meleşmek

bi hev re kirin berînî, bûn berebera (wan), berîn ketin ()


melhuz

ê ku tê hizirkirin, ê ku tê melhezekirin


melletme

merandin, berandin, baqandin, kalandin, lîkandin


melletmek

merandin, berndin, baqandin, kalandin, lîkandin


meltem

maşelan, bahor (bayê ku havînê ji bejahiyê ber bi deryayê ve diweze)


meme başı

sertîrk, çipik, sermemik, sertîrka çiçik


meme vermek

çiçik dan (yekî), pêsîr dan (yekî), bostan dan (yekî)


memnun

kêfxweş, dilxweş, razî, dilşad, xweşhal, memnûn


memnun etmek

kêfxweş kirin, dilxweş kirin, dilşad kirin, memnûn kirin


memnun olmak

jê xweş bûn memnuniyet kêfxweşî, dilşadî, dilxweşî, xweşhalî, memnûniyet

kêfxweş bûn, dilxweş bûn, dilşad bûn, memnûn bûn


memnuniyetle

bi kêfxweşî, bi dilşadî, bi dilxweşî, bi memnûniyet


memnuniyetsiz

kêfnexweş, nedilşad, dilnexweş, nememnûn


memnuniyetsizlik

kêfnexweşî, nedilşadî, dilnexweşî, nememnûnî, sekala


memure

fermanber, karmend, kardar, memûr (ji bo jinan)


mendelevyum

mendelevyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî


mendil kadar

bi qanda palasekî, cihê destek livîn e (ji bo erda biçûk)


mendil sallamak

jê re dest hejandin, dest li ba kirin, jê re destmal li ba kirin


mendirek

mendîrek (bendera ku bi pêlşikênan hatiye çêkirin)


menedilmek

hatin qedexekirin, hatin menkirin, men'a (yekî) hatin kirin


menekşe

binevş, benevş, binefş, binevşok, nevsîncîr (Viola tricolor)


menekşe gülü

guleke ku wekî lavlavkê hildikişe (Rosa chinensis)


menetmek

qedexe kirin, men kirin, men'a (yekî) kirin, men'a (yekî) jê kirin


menfaatperest

berjewendperest, mefaperest, havilperest, menfeetperest


menfaatperestlik

berjewendperestî, mefaperestî, havilperestî, menfeetperestî


menkul

veguhastî, guhastî (tiştê ji cihekî veguhastine cihekî din)


menzil

menzîl (devera ku lê heywanê bar û siwariyê tên guherandin)


menzilci

menzîlvan (teterê ku bi belgîran diçe deverên dûr)


merak

tatêl, zirawî, tatol, çavzêlkî, meraq, etr

Bahçeye, çiçeğe merakım var.


merak etmek

tatêl kirin, zirewa kirin, etra () kirin, meraq kirin, ketin tatêlê, ketin etrê


merak sarmak

jê re bûn meraq, jê re bûn etr, jê re bûn tatêl


meraklandırmak

tatêldar kirin, zirewadar kirin, meraqdar kirin


meraklı

meraqdar, hewesdar (kesê ku miriyê tiştekî ye û tim pê mijûl dibe)

Ava meraklı.

Tiyatro meraklısı.


merakta bırakmak

di meraqê de hiştin, di tatêlê de hiştin


meraktan çatlamak

di meraqê de behicîn (ji ber daxwaziya hînbûna tiştekî)


meram etmek

ji xwe re kirin armanc, ji xwe re kirin derd


merasimli

kevneperest (ê ku bi rê û rêzanan, bi dab û nêrîtan ve girêdayî ye)


merasimsiz

bêrêûresm, sade (kesê ku bi rê û rêzanan, bi dab û nêritan ve ne girêdayî ye)


mercan ağacı

riwekeke ji familyeya lobiyan û hildikişe sere tiştan


mercimek kemiği

hestîkê guh ê di navbera sindan û zengûyê de


merdane

dolik, balor, şewebe, satif, merdane, kirtnak, kirdane, kirdanek, kirdang, tûx

dolik, tîrok, tîr, darê tîrê, darkilor, şûpik


merdiven

pirik (yên di xanî û avahîyan da ku mirov li serê diçe tê)

terence yan jî derence (alava ji bo karê cihê bilind tê bikaranîn)

nêrdewan, paçîne, derence, pêlekan, sêlim, kapang, sirde


merdiven dayamak

Elliye merdiven dayamışız.


meret

mîrat, soxe (ji bo tiştê ku mirovan aciz dike, jê nayê hezkirin)

Ne meret şeymiş bu, hergün bir tarafı bozuluyor.


merhamet etmek

lê nayîrîn, piyarî lê kirin, dilovanî kirin, merhemet kirin


merhametsiz

dilgirs, dilhişk, nepiyar, qeterehm, bêrehm


merhametsizlik

nepiyarî, qeterehmî, dilgirsî, dilhişkî, bêrehmî


merhemlemek

hetwan kirin, merhem kirin, belsan kirin


merkezde

Benim düşünüşüm bu merkezde.


merkezcil

Merkezcil kuvvet.


merkezkaç

Merkezkaç kuvvet.


merme

mermer (ê ji kevirê mermer hatiye çêkirin)


merserize

merserize (ê ji merserizeyê hatiye çêkirin)


mertlik

merdî, camêrî, mêrxasî, merdayî, merdinî


mesane

Ji osmanî مثانه (mesane), ji erebî مَثَانَة (maṯāna).


mescit

nimêjgeh (mizgefta biçûk a bêminare ku tê de nimêja înê û cejnê nayê kirin)


mesel

methel, şerenîx, mesel (çîrok an jî xeberoşkên perwerdeker)


mesel olmak

bûn gotina pêşiyan meselâ wek mînak, wek nimûne, mesela


mesele çıkarmak

gelş çêkirin, tişt qewimandin, mesele çêkirin


meseleyi çıtlatmak

(tiştek) li (yekî) teqandin meşen kesê ku piştvanekiya hunermend û zanyaran dike


mesnevi

mesnewî (şeklê nezmeke edebiyata dîwanê ye)

mesnewî (berhema ku bi vê nezmê hatiye nivisandin)


mest olmak

mest bûn, serguzeşt bûn, ser lê gerin, sergeşte bûn, sermest bûn


meta

kalêr, kalîdat, kûtal, mal, malên bazirganî


metanet göstermek

tirûş kirin, li ber xwe dan metanetli tirûşdar, tehbdar, berxwedêr, bimetanet


metelik

Bende metelik yok.


metelik vermemek

quriş û metelik tê nedan, qurişê qui pê nedan


methal

destpêk, gurîzgeh, derbasok (di pirtûkê de)


metrelik

Üç mektrelik kumaş.


mevcut

Okulun mevcudu.


mevki

der, şûn (di amyar û di sînema û şanoyan de cihê rihet û baş û bipere)


mevlevi

Mewlewî (kesê ku pêgirê tarîqata Mewlewîtiyê ye)


mevlit

mewlûd (berhema ku li ser jidayikbûna Hz Muhemed e)


mevsim

werz, demsal, dansal, wezre, pişksal, mewsîm

heyam, wext (dema ku bûyerên atmosfere lê pir çêdibin)

Yağmur mevsimi.

heyam, wext (çaxê ku çandiniya tiştek» tê kirin an jî tiştek tê hilanîn)

Domates mevsimi.

Tiyatro mevsimi.

Yaşlılık yaşamın kış mevsimidir.


mevsimlik

werzî, werzane, werzeyî, demsalî mewsîmî


mevzi

meterîs, kozik, kolik, sîper, senger, antaq, meseb, tavî, mewzî (ji bo leşken, nêçîrvanî û Çişten wisa)


mevzilenmek

sîper girtin, senger girtin, ketin kozikanj ketin meterîsan, ketin mewziyan


mevzubahis etmek

der barê () de axiftin, li ser () mijûl bûn


mevzun

Mevzun vücut.


mevzuya girmek

dest bi dabaşê kirin, ji dabaşê behs kirin


meyan kökü

sûs, sûsik, mêkok, şîranok, meyan (Glycyrrhiza glabra)


meydan bırakmak

meydan jê re fireh kirin, meydan jê re hîştin


meydan kalmamak

jê re rê nedîtin, keysa (tiştekî) nedîtin

Kaçmaya meydan bulmadan yakalandı.


meydan okumak

qaqibo kirin, meydan kirin, (jê re) meydan xwestin, nav di xwe dan, destê xwe li devê xwe xistin


meydan vermemek

Kavgaya meydan vermemek lazım.


meydana atılmak

xwe avêtin rastê, xwe avêtin nav rastê, xwe avêtin meydanê


meydana atmak

avêtin rastê, avêtin nav rastê, avêtin meydanê


meydana dökmek

Bütün pisliklerini meydana döktü.


meydana gelmek

hatin rastê, hatin himatê, qewimîn, çêbûn, rûdan

Bu kavga bir küfür yüzünden meydana geldi.


meydana çıkmak

derketin rastê, derketin meydanê, xuya bûn

Karlar eriyince tepe meydana çıktı.

derketin rastê, derketin meydanê, aşkere bûn

Hasta olduğu meydana çıktı.

İşsiz kaldım, kardeşlerim de meydana çıkmış sayılmazlar.


meydancı

meydanvan (kesê ku ji rêşkirin û paqijkirina hewş û bexçeyan berpirs e)

meydanvan (kesê di qawîşên girtîgehan de li kar û barê ser dest û piyan dinêre)


meydanda

li rastê, li nav rastê, li ber çavan, aşkere


meydanda bırakmak

li rasta Xwedê hîştin, li aziya xwedê hiştin (li rastê bêmal û hal hiştin)


meydanı boş bulmak

meydan vala dîtin, meydan pê man, meydan vala man, şêr ji meydanê bikeve gur û rovî tewr û bazan didin xwe


meyilli olmak

berê (yekî) pê de bûn, berê (yekî) bi (yekî) din de bûn


meyletmek

pê de xûz bûn, pê de xwar bûn, bi ser de xûz bûn, pê de meyî bûn


meyveli

Meyveli gazoz.


meyvelik

dehl, dexî, bexçeyê mêweyan, bexçeyê fêkiyan


mezar kaçkını

qaritê devê çeman, wawikê ber devê çeman (kesê zeîf)


mezardan çıkarmak

ji devê gorê filitandin, ji devê gorê xelas kirin


mezbaha

Ji osmanî مذبح (mezbah), مذبحه (mezbaha), ji erebî مَذْبَح (maḏbaḥ), مَذْبَحَة (maḏbaḥa).

selexane, girûxane, kuştargeh, qesabxane


mezcetmek

tevî hev kirin, berî nava hevdan, tevlî hev kirin


mezzosoprano

mezzosoprano (dengê jinan ê di navbera soprano û kontraltoyê de)

mezzosoprano (hunermenda ku dengê wê ev e)


meçhul

nediyar, kesnezan, nenas, nenuma, meçhûl


meğer

Meğer adamlar hırsızlarmış.


meşakkat

dijwarî, çetînayî, zorayî, renc, zehmetî, meşaqet


meşgale

kêferat, mijûlayî, mijûlî, xerikî, meşxele


meşgul etmek

karîwer kirin, meşxûl kirin, mijûl kirin, xerîk kirin


meşgul olmak

kariwer bûn, bilî bûn, bilîn, meşqûl bûn, xerik bûn


meşhur olmak

navdar bûn, binavûdeng bûn, meşhûr bûn, nav û deng dan


meşhurluk

navdarî, binavûdengî, navdayîbûn, meşhûrî


meşrubat

vexwarin, vexurik, meşrûbat (piraniya vexurik e)


meşruta

mulkê ku bi şertê neyê firotan ji wêris an jî, ji saziyekê re hatiye hîştin


mı

ma, qey, gelo, aya (di Kurdî de erka wan bi van bi cih tên anîn)


miat

mawe, qewl (maweyê ji bo kirin û çêkirina tiştekî)


mide bulandırmak

dilê (yekî) li hev xistin, bîzê (yekî) li hev xistin, mehdê (yekî) li hev xistin


mide fesadına uğramak

tetirxanî bûn, serdilê (yekî) tehlotirşoyî bûn, berşoşkî bûn


midesi almamak

dilê (yekî) neçûn (tiştekî), dilê (yekî) jê li hev ketin, madeyê (yekî) neçûn (tiştekî), bîzê (yekî) neçûn (tiştekî), dilê (yekî) lê neqeridîn

dilê (yekî) qebûl nekirin, xîreta mirov bar nedan


midesi bulanmak

dilê (yekî) li hev ketin, bîzê (yekî) li hev ketin

şika (yekî) çûn (yekî), gumana (yekî) di (yekî) de çûn


midesi ekşimek

berşoşkî bûn, serdilê (yekî) tehl û tirş bûn


midesi ezilmek

dilê (yekî) ji bîr ve çûn, dilê (yekî) xewirîn, dewxa (yekî) çûn, dilê (yekî) xelîn


midesiz

palaxî (kesê ku li tu tiştî naboyîne dixwe)


mideyi bastırmak

(tiştek) kirin ber dilê xwe, dilê xwe pê sekinandin


midye

Ji osmanî مدیه, ji yûnanî μύδια (mýdia).


midyeci

midyevan (ê ku midyeyan ji behre derdixe)


mihaniki

Mihaniki bir hareket.


mıknatısiyet

miqnatîsîtî, kişanekîtî, hesindizîtî, meqletîzîtî


mıknatıslamak

miqnatîsî kirin, meqletîzî kirin, hesindizî kirin


mıknatıslanmak

hatin miqnatîsîkirin, hatin meqletîzîkirin, hatin hesindizîkirin


mikro

biçûk, hûr (pêrkîta ku wateya biçûk dide)


mikâp

Bir mikâp su metre.


milattan sonra

piştî zayînê, pîştî Mîladê, piştî Îsa Pêxember (Hz Îsa).


milattan önce

beriya zayînê, beriya mîladê, beriya îsa pêxember


mili

pêrkîtek e ku tê pêşiya çi wateya hezarî didê, kurtebêja wê m ye


milis

nefîram, bargir (hêza gel a ku di heyna şer de ji artêşê re dibe alîkar)


militan

têkoşer (kesê ku ji bo serketina ramanekê tê dikoşe)


millet meclisi

komcivana newengeran, komasiya parlementeran


millileştirmek

neteweyî kirin, gelemperî kirin (neteweyîkirina dem û dezgehan)


milliyetçi

netewehez, neteweperwer, neteweparêz, neteweperest, miletperest


milliyetçilik

netewehezî, neteweperwerî, neteweparêzî, neteweperestî, miletperestî


milyarlık

Onsekiz milyarlık bütçe.


mimarî

avahîsazî, bînasazî, qesirbendî, emaretsazî, mîmarî


mimlemek

mîm kirin, nehê (yekî) danîn ser dehên (ên din)


minare boyu

bi qandî bejna minareyî, bi qasî minareyekê


minare gibi

tu dibêjî qey minare ye, wekî minareyekê


minareyi çalan kılıfını hazırlar

ê ku dîzan çêke wê çembilan jî pê ve deyne, kesê ku cêran çêke dikare çembilan jî pê ve bike


mıncıklama

quncartin, quncirandin, quricandin, avciqandin


mıncıklanmak

hatin quncartin, hatin quncirandin, hatin quricandin, hatin avciqandin


minder

mînder (mîndera ku li serê gulaş tê girtin)


minder çürütmek

ker xesandin (kesê ku betal wetal e, karekî nake)

(cihek) genî kirin (ji bo mana demeke dirêj a li cihekî)


mineral

kanzayî, mîneral (tiştê ku tê de madeyên înorganîk hene)


minicik

biçûçik, qicikî, qicûcankî, hûrikî, bilcikik


minnet duymak

şêkirandin, şêkir kirin, mînêkar bûn, spasiya xwe jê re anîn, şikrîma xwe jê re anîn


minnet etmek

şêkirdarî kirin, minêkarî kirin, minê kirin, dikilandin


mintan

kurtik, qutik (êlekê bimil ê ku bi ser cilan de li xwe dikin)


mıntıka

Ji osmanî منطقه (mıntıka), ji erebî مِنْطَقَة (minṭaqa, “kember, qayîş; herêm; qad”). Ji rehê ن ط ق (n-ṭ-q).

mintiqe, herêm, erdîm, hêldor, hewêrke, ebr


minval

Ji osmanî منوال (minvâl), ji erebî مِنْوَال (minwāl).


minyatür

minyatûr (wêneyê biçûk ê ku bi awayê minyaturî hatiye çêkirin)


miri

mîrî (mal û milkê ku aîdê hikûmet û xezîneyê ye)


mırıl mırıl

ginegin, miremir, pilewil, pilepil, pineping, minemin, çimeçim


mırıldama

nûhirandin, nehwirandin, tewirandin, lûbandin, norandin, lobandin


mırıldamak

nûhirandin, nehwirandin, tewirandin, nêwirandin, lûbandin, norandin, lobandin


mırıldanma

mirmirandin, çimçimandin, miremirkirin, gineginkirin, pilewilkirin


mırıldanmak

mirmirandin, miremir kirin, ginegin kirin, pilewil kirin, pilepil kirin, Çimçimandin


mırlamak

nirinî kirin, mirinî kirin, kirin mirinî, kirin nirinî, nirenir kirin, miremir kirin


mis gibi

Mis gibi bir hava.


misafir ağırlamak

mêvan hewqandin, mêvan ezimandin kirin mêvan


misafirliğe gitmek

çûn mêvaniyê, çûn mêvandariyê, çûn nav malan


misafirperver

mêvanhez, mêvanperwer, mêvanhewîn, odegerên


misillemede bulunmak

bergîdana () dan]], lê vegerandin, lê fetilandin


mısır baklası

baqilê pisîkan, baqilê tehl (Lupinus termis)


mısır püskülü gibi

weka pore keçelan e (porê firk û belawela)


mısırdaki sağır sultan bile duydu

Guhartoyeke mısır'daki sağır sultan bile duydu.


misis

misis (di zimanê îngilizi de jina zewicandi)


miskal

misqal (yekeya pîvana giraniyê ya ku bi qasî dirhem û nîv e)


misket

bibêhn (ji bo wesifandina mêweyên bêhnxweş)

Misket elması.

Misket armudu.

Misket bombası.

Misket oyunu.


miskin

evdalok, kotî (kesê ku li dijî tiştê ne baş bêdeng dimine)


mısmıl

helal (ê ne mirar ku goştê wê/wî tê xwarin)


mitil

lihêf an jî balîfa ku hirî an jî pembû kirinê


miyasma

berê faktora ku bawer dikitin dibe sedemê nexweşînên şobayî


miyavlatma

newandin, newtandin, miyawandin, newikandin, nirandin


mıymıntı

zexel (kesê ku bêhemd û amadê xwe karekî dike)


mizah

pêkenî, pêkenîn, pêkenok, kenawerî, mizah


mizahçı

peşqele, pêkenîker, çûle, qerfkar, mîzahkar


mizahçılık

peşqeletî, çûletî, pêkenîkerî, qerfkarî, mîzahkarî


mizana

mizana (dîreka paşîn a keştiya ku sisê an jî hîn bêhtir dîrekên wê hene)


mizantrop

mîzantrop (kesê ku ji mirovan nefret dike)


mızıkalı

mizikavan (kesê ku di tipa muzîkê ya serayê de dixebite)


mızmız

mizmiz, mizmizok, çîzok, çîzçîzok, pitpitok, mortmortok


mızmız etmek

pitpitokî kirin, mortmortî kirin, mizmizî kirin


mızmızlanma

çimeçim, çûleçûle, pitpitokî kirin, mortmortîkirin, mizmizîkirin


mızmızlanmak

pitpitokî kirin, çimeçim kirin, çûleçhule kirin, mortmortî kirin, mizmizî kirin


mızmızlık

mizmizokî, çîzokî, çîzçîzokî, pitpitoktî, mortmortoktî, mizmizî


mızmızlık etmek

pitpitoktî kirin, mortmortoktî kirin, mizmizî kirin


mızrak

rim (cirîda ku di atletizme de tê xebitandin)


mızrak çuvala girmez

rim di têran re hilnayê, rim di têran de venaşire


mobilize etmek

bizivandin, bizavî kirin, mobîlîze kirin


moka

moka (vexurika ku ji vê qehweyê tê çêkirin)


mokasen

mokasen (sola ji yek parçeyê çerm ku çermsorên Bakurê Amerikayê dikin piyê xwe)


mola

vês, vêsan, vehes, rawes, vehesî, west, bêhndan, bêhnvedan

Halatı mola ettiler.


mola vermek

vêsîn, vesihîn, vêsa xwe girtin, bêhn vedan, bêhna xwe dan, westa xwe danîn


molekül

molekûl (parçeyê herî biçûk ê bitûniyekê)


molibden

molîbden, elementek e ku nimroya wê ya atomî


molotof

kokteyli (ji navê siyasetmedarê Rûs Molotov)


monogam

tekjinî, tekmêrî, monogam (zewaca bi jinekê re)


monopol

monopolî, tekrewî, yekdestî, tekdestî, monopol


monte etmek

bi hev ve danîn, bi hev xistin, pev xistin, monte kirin


moral vermek

mirûz xweş kirin, mehdi (yekî) xweş kirin, moral dan (yekî), beşerî (yekî) xweş kirin


morali bozuk

mehdekirî, bimehde, sixurşikestî, mirûzkirî, mirûzi (yekî) kiriye, mehdi (yekî) kiriye, morali (yekî) ne xweş e


morali bozulmak

mirûzi (yekî) xera bûn, mehd û mirûzi (yekî) ne xweş bûn, morali (yekî) xera bûn


moralini bozmak

mehd û mirûzi (yekî) kirin hev, mirûzi (yekî) xera kirin, beşerî (yekî) xera kirin, morali (yekî) xera kirin, sixurî (yekî) şikandin


morarış

ricricîn, morbûyîn, şînbûyîn, reşpatîbûyîn


morarma

ricricîn, morbûn, şînbûn, şînqelîn, reşpatîbûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd)


morarmak

ricricîn, mor bûn, şîn bûn, hişîn bûn, reşpatî bûn, reş bûn, reş û şîn bûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd)


morartı

morayî, şînayî, reşayî, reşpatî (cihi ku ji ber birin û derban şîn û reş bûye)


morartma

ricricandin, morkirin, şînkirin, reşkirin


morartmak

ricricandin, morkirin, şîn kirin, reş kirin, reşpatî kirin, reş û şîn kirin (ji ber nexweşîn, derbe û hwd)


morlaşma

ricricîn, morbûn, şînbûn, hişînbûn, reşbûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd)


morlaşmak

ricricîn, morbûn, şîn bûn, hişîn bûn, reş bûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd)


morluk

morayî, şînayî, reşayî (ji ber derb, birin, nexweşîn û hwd)


mors

mors (Odobenus rosmarus) (I (ji navi Morse)


mortocu

kesi ku miriyan hildigire (di filehtiye de)


moskof toprağı

kevirekî sistokî ku pi madenan dibiriqînin


motorcu

motorvan (kesê ku amyara deryayî dişixulîne)


mozaik

xurdiki mermer (ku ji bo mozaîki tin bikaranîn)


moğol

Moxol (kesê ji gel an jî, ji nîjada Moxolan)


muaf tutmak

jê cuda girtin, jê cihê girtin, jê muaf girtin

Askerlikten muaf tutmuşlar.


muafiyet

bexşandîbûn, cudagirtîbûn, bexşbarî, muafiyet


muaflık

bexşandîbûn, cudagirtîbûn, bexşbarî, muaftî


muasır

hemdem, hemçax, hemçerx (kes an jî tiştê hemçerxê hev)


muavinlik

alîkarî, arîkarî, harîkarî, muewênî (bûna alîkar)


mubassır

erkedarê ku li dibistanan li ser rewşa xwendekaran radiweste û rêkûpêkiyê tîne pêubayaa kirîn


mudi

mudî (kesê ku tiştek bi emanetî daye ba yekî)

mudî (kesê ku dirav li bankayê razandiye)


muhabir

nûçegihan, peyamnêr, peyamnihêr, nûçeguhêz, nûçevan, muxabîr

nûçegihan (ev ji bo kesê ku wekî erkedarê saziyekê dixebite)


muhabirlik

nûçegihanî, peyamnêrî, peyamhinêrî, nûçeguhêzî, nûçevanî


muhafaza edilmek

hatin hêvişandin, hatin parastin, hatin hemidandin


muhafaza etmek

hêvişandin, hemidandin, veşartin, parastin, hemandin, muhafize kirin


muhafazakâr

kevneperest, kevneparêz, adetperest, muhafizekar


muhafazakârlık

kevneperestî, kevneparêzî, adetperestî, muhafizekarî


muhafız

pasvan, nîgehdar, segvan, qerewêl, pawan, parêzkar, pasavan, mifirdî

dizdar, mihefiz (fermandarê ku kelek an jî bajarekî diparêze)


muhafızlık

pasvanî, nigehdarî, segvanî, qerewêlî, parêzkarî, pasavanî, mifirdîtî


muhakeme etmek

darizandin, dadgeh kirin, muhakeme kirin, mehkeme kirin


muhal

Ji erebî مُحال (muḥāl), ew jî ji formeke lêkera حَالَ (ḥāla).

nabe, dê nebe (tiştê ku dê nebe); yê bûna wî an qewimîna wî nemimkin e.


muhalefet

mixriktî, mixrikî, muxalefet (civata dijberan)


muhalif

Muhalif parti.


muhamedi

Muhemedî (kesê ji ometa Hz Mehemed, Misliman)


muharrem

muherem (li gorî salnameya heyvêeha pêşîn)


muhasara

gemaro, dorpêçan, dorpêç, dorgirtin, dorlêgirtin, lêwerhatin, muhasere


muhasara etmek

dor lê girtin, dor lê pêçandin, dorpêç kirin, gemaro kirin, lê werhatin, dest û bird kirin


muhasebeci

jimêryar, hejmaryar, jimaredar, hesapgêr, hesabdar, muhasîb


muhasebecilik

jimêryarîtî, hesapgêrî, hejmaryaritî, jimaredarî, hesabdarî


muhasip

jimêryar, hejmaryar, jimaredar, hejmarvan, hesapgêr, muhasîb


muhasiplik

jimêryartî, hejmaryartî, jimaredarî, hejmarvantî, hesapgêrî


muhassas

terxankirî, cihêkirî (ji yekî re terxankirî)


muhatap

muxatab, hinkûf, berberêv, berpeyv, beraxêv, bervêder

O muhatabım değil.


muhayyile

muxayîle, hêza xeyalkirinê, hêza nîgaşkirinê


muhbirlik

sîxurî, altaxî, pêvederî, îxbarkerî, muxbîrî


muhit yapmak

ji xwe re der û dor çêkirin, ji xwe re dost çêkirin


muhtariyet

xweserî, otonomî, xudmuxtarî, hukmê zatî


muhtaç etmek

hewcedarî (yekî) kirin, hewceyî (yekî) kirin, muhtacî (yekî) bûn


muhteşem

mirês, wurşedar, rewşedar, ewreng, muhteşem


muhtıra

bîrname, muxtira (nivîsa ku ji bo bibîrxistina tiştekî)


muhzir

erkedarê ku lêhazirbûna eleqedaran li dadgehê dabîn dike


muinli

xweyalîkar (kesê ku gava diçe leşkerîyê, alîkarê ku li malbata wî binêre heye)


mukabele

muqabele, lêvegeran, lêfetilîn (bi ezbere lihevvegerandina xwendina Quranê)


mukabele etmek

lê vegerandin, pêşwazî kirin, muqabele kirin


mukabele okumak

muqabele xwendin (ezbere xwendina Quranê, di meha remezanê de)


mukabil

lêveger, muqabil (tiştê ku wekî bergîdan tê kirin)

dij, hember, pêşber, miqabil (tiştê ku li hemberî tiştekî din e)


mukaddesat

(piraniya mukkedes e) ên evrar, ên pîroz, muqedesat


mukavemet etmek

berhelistin, li bere rabûn, berhingarî kirin, tirûş kirin


mukavemet göstermek

berhingarî nîşan dan, berhelistî nîşan dan


mukavemetçi

berhingar, tirûşdar, berhelistker, berxwedêr


mukayese

kemper, berawird, raberkirin, hevberî, sencîş, muqayese


mukayese etmek

kemperandin, berawird kirin, muqayese kirin, raberî hev kirin, dan ber hev


mukayyet olmak

lê muqate bûn, guh lê bûn, lê xweytî kirin, çavê (yekî) li serê bûn


mukim

rûniştvan (kesê ku li cihekê, li malekê dimînin)


muktebes

ê kuji bo jê sûdwergirtinê hatiye veguhastin


muktedir

kara, xwedîkarin, xwedişayan, desthilat, desthilatdar


mum ağacı

çeşîdekî dara palmiyeyê ye (Myrica cerifera)


mum cilâsı

cure cîlayek e ku pê eşyayên darîn pê tên cîlakirin


mum dibine ışık vermez

(kesek) ji ber navnotiyê (tiştek) nekirin


mum gibi

çik sekinî (kesê ku dengê xwe nake û nalibite)

wekî mûm û şima ye (kese ku zerhimiye û jar ketiye)


mum olmak

bûn mêşin (kesê ku dev ji nehsiya xwe berdide)


mum palmiyesi

darek ku dişibe dara xurmeyê (Cerexylon andicola)


mum yakmak

çira pê xistin, mûm pê xistin (li cihê pîroz û ziyaret)


mumlama

şimakirin (şimakirina kenarê şerida film)


mumlu

Mumlu pasta.


mumluk

Yedi mumluk şamdan.


munis

hînbûyî, hutbûyî, baniyayî (ê ku xeribiyan nake, êdî hînî kes û dorhêlê bûye)


munsap

ê ku digihîje (lêzimekî xwe, nasekî xwe)


muntazam

rêzandar, birêkûpêk, biserûber, muntezam


muntazır etmek

rêpanî kirin, li bendê bûn, li hêviyê bûn


murabba

şîraniya ava mêweyan ku bi kelandinê hatiye hişkkirin


murabut

kuşu çûkeke ku dişibe leglegê û nikulê wê mezin û dirêj e (Leptoptilus)

navê ku li Afrîkaya Bakur didin derwêşan


muradına erdirmek

miradê (yekî) pê kirin, mirazê (yekî) hasil kirin


muradına ermek

gihîştin mirazê (miradê) xwe, bi mirazê xwe şad bûn, gihîn mexsed û miradê xwe, mirad (an jî miraz) pê kirin, mexsed pê kirin, xemên xwe dan ber serê xwe


murakabe

muraqebe (çiletijekirina di tasawûfê de )


murana

cure masiyeke ku dişibe marmasî û goştê wê tê ecibandin (Muraena)


muris

mîrathişt (kesê ku li pey xwe mîrasê dihêle)


musallat etmek

pêşgarî (yekî) kirin, pêşkarî (yekî) kirin, museletî () kirin


musap

karesatdîde (ê ku felaketek hatiye seri)


musavver

sêwirandî (tiştê ku di hiş û mêjî de hatiye sêwirandin)


musiki

mûsîqî (pergala dengên ku liirov xweştên)


muska

niviştok (tiştê ku di şeklê niviştê de li hev hatiye qatkirin)


muslukçu

henîfevan, muslixvan (temîrkarê muslixan)


mustarip

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre muzdarip.


muta

Kesê duyem yekjimar forma fermanî ji lêkera mutare


mutavaat fiili

lêkera gerandî, lêkera vegerok, lêkera zivirandî


mutedil

nerm, mutedîl, sernerm (kesê ku di warê raman, bîr û bawerî û hwd de ne tûj e)

nerm (ji bo hewaya nerm, ya ne hişk û zivir)


mutemet

mutemet (erkedarê ku li kargeh û daîreyan li kar û barê diravî dinere)


mutezile

mutezile (mezhebek e ku ji ehlê sunet cuda ye)


mutfak

pêjgeh, şikev, mitbex (cihê ku xwarin lê tê pehtin)


mutlak

Mutlak bir roman yazmak istiyorum.


mutlandırma

şadkirin, dilşadkirin, kamrankirin, bextewarkirin


mutlandırmak

şad kirin, dilşad kirin, kamran kirin, bextewar kirin


mutlanma

şad bûn, dilşadbûn, kamranbûn, bextewarbûn


mutlanmak

şad bûn, dilşad bûn, kamran bûn, bextewar bûn


mutlu olmak

şad bûn, dilşad bûn, kamran bûn, bextewar bûn, pê şad bûn (pê tiştekî)


mutlulandırmak

dilşad kirin, bextewar kirin, bextiyar kirin


mutluluk

kamranî, şadî, dilşadî, şadîmanî, şadanî, bextewarî, bextiyarî, dilxweşî


mutsuzluk

neşadî, nekamranî, nedilşadî, nebextiyarî, bedbextî


muvafakat etmek

guncan ditin, pesend kirin, pejirandin, pê qahil bûn


muvakkit

wextbêj (kesê ku li rojê dinêre û wextên nimêjê dibêje)


muvasalat etmek

gihîn, gihîştin, gihaştin (gihîştin cihekî)


muvazeneli

terazdar, parsengdar, biparseng, terazîkirî


muzafferane

têkberane, serketiyane, serfîrazane, muzaferane


muzipliğine uğramak

henek bi (yekî) hatin kirin, yarî pê hatin kirin


muşmula

sêvhirçik, sêva hirçê, muşmûla (mêweya vê darê)


mönü

menû (lîsteya xwarinin ku di bine xwarin)

menû (hemû xwarinin ku di bin ser şifreyi)


mösyö

mîrza, misyo (li Fransayê nasnavê miran)


mübadele

berdêl, pevguherîn, alegor, serbiser, mubadele


mübadele etmek

pev guherandin, ser bi ser dan, alegor kirin


mübalâğa etmek

fîşal kirin, pirole kirin, nitirandin, tê firandin, mezin kirin


mübalâğalı

pirolekirî, nitirandî, fîşalkirî, mezinkirî, mubalexekirî, nepixandî


mübarek

misilman, xwedê jê razî (di rewşa acizbûn û şaşwaziyê)

teberik, misilmanekî xwedê (ji bo kesê rêzdar)


mücadele

têkoşîn, koşan, têkoşan, kefteleft, mucadele


mücadele etmek

tê koşîn, têkoşîn kirin, kefteleft kirin, mucadele kirin


mücahit

têkoşer, mucahîd (kesê ku ji bo daxwazên pîroz têdikoşe)


mücellit

cizûbendker, cizûbendkar, bergker, cîldker


mücellitlik

cizûbendkerî, cizûbendkarî, bergkerî, ciltken


mücevher tarih

tarîxa mucewher (di edebiyata dîwanê de)


mücezat

sizadan, cezakirin (ji ber kirina sûcekê)


mücmel

hindik û rindik (tiştê ku wisa bi kurtasî tê vegotin)


müdahale etmek

têkilî pê kirin, may tê kirin, midaxele kirin, têkilî (tiştekî) bûn


müdevven

tiştê ku wekî dîwan li hev civandî ye (wekî helbestan)


müebbet

Ona müebbet hapis cezası verdiler.


müellif

daner, nivîskar, pirtûknivîs, kitêbnivîs


müessese

sazî, damezrak, mezrak, damezran, damezrawe, mezringe, dem û dezgeh

Evlilik kurumu.


müesseseleşmek

bi sazî bûn, bi sazgeh bûn, bi damezrawe bûn, bi dem û dezgeh bûn, bi damezrak bûn


müessifi

dilkeser, dilkovan, dilkedr, kesernak, kedrnak


müessir

bibandor, bandorker, hîkarîdar, rayda, tesîrker


müessir olmak

bandor lê kirin, hîkarî lê kirin, tesîr lê kirin


müessis

damezrîner, avakar, hîmdar, sazker, hîmdar, bingehdar, danî, sazûmankar


müfettişlik

pişkînerî, soraxvanî, serperiştî, mufetîşî


müfredat

(ferdên ku tevahiyekê tînin pê) mufredat


müfreze

Ji osmanî مفرزه, halê mê ya مفرز (müfrez, “cihêkirî”), ji erebî مُفْرَز (mufraz)ف ر ز (f-r-z).


müfsit

gelac, ewan, xerabîker, bedxwaz, xerabîxwaz


müheyye

Emre mühayye.


mühlet

Bir mühlet dur.


mühre

mühre (amrazeke camîn e ku pê kaxiz tê rastkirin)


mührüsüleyman

navê riwekekê ye (Polygonatum multiflorum)


mühür

mor, muhr, nigîn, tung, xetm (ji bo qaşe û demxeyê)

mor, muhr (nav û îmzeya ku bi vê amrazê hatiye lêxistin)


mühür gözlü

çavgir, çavtas (ji bo çavê gir I bi re«e ve)


mühürcü

morkol, morsaz (kesê ku moran li ser tiştan dikole)


mühürlemek

mor kirin, muhr kirin (ji bo morlêxistina li tiştekî)

mor kirin, muhr kirin (ji bo morkirina derî û tiştê wisa, ku ji hêla radeyedaran ve ev yek tê pêkanîn)

mor kirin, muhr kirin (girtina cihekî ji hêla karbidestên dewletê ve)


mühürlü

morkirî, bimor, muhrkirî (â ku mor lâ hatiye xistin)


müjdeci

pâşeng, peyamber (di warê wêje û hunerê de)


mükeder olmak

dilbikeser bûn, dilbikovan bûn, dilbikeder bûn


mükellef

xweşçêkirî (tiştâ ku tam hatiye çâkirin)

binbar, lixwegirtî, mukelef (kes an jî dam û dezgehân ku divâ bacâ bide)


mükerrer

dubarebûyî, tekrarbûyî, çendarî, mukerer


müktesebat

agahdariyên bidestxistî, zanînên bidestketî


mülakat

çavpêketin, mulaqat (gava ku kesan digirin kar, pêşî bi wan re çavpêketinekê pêk tinin)


mülakat yapmak

çavpêketin pê re pêk anîn, hevpeyvîn pê re çêkirin


müleyyin

îlaca derker (îlaca ku pê pîsiyê însan tê derkirin)


mülhakat

İlimizin mülhakatı.


mülkiye

mülkiye (çîna ku ji yên ne leşker pêk hatiye)


mülkiyeli

mulkiyevanî (kesê ku li dibistana mulkiyeyê dixwîne an jî ew qedandiye)


mülkî

welatî, nîştimanî (tiştê ku bi welatekî re eleqedar e)

mülkî (rêveberiya bi welat re eleqedar e)


mülâhazat

(piraniya muleheza ye) melheze, mulehezat


mülâyim

sexî, xûypak, sernerm, rûnerm, dengnekir, mûlayim


mülâzım

kesê ku demek bêpere di karê ku dê tê de bixebite, dişixule


mümeyyiz

duristker, mumeyîz (kesê ku di daîreyan de nivîsan temam dike, sererast dike)


mümtaz

bijarte, serberz, şakar, servedar, berguzîn, mumtaz


münasebet

bone, boçûn, helkevt, dasend, sedem, hincet, ûşt, sebaret, munasebet


münasebeti düşmek

keysa (yekî) ketin (tiştekî), keys lê çêbûn


münasebette bulunmak

têkilî pê re kirin (ji bo pêwendiya cinsî)


mündebiç

hilandî, veşartî (di hundirê tiştekî de veşartî)


müneccim

stêrnas, astrolog (kesê ku bi fala sêran eleqeder dibe)


münferit

tek, cihê, cuda, sobe (bi tena serê xwe)


münhat

Münhat bir arazi.


münteşir

weşandî (ji bo rojname, kovar, pirtûk û hwd)


münşeat

kovara ku tê de pexşan û name hatine civandın

tiştên nivîsandî, tiştên li qelemê xistî


münşi

kesê ku di warê nivisandina helbest, pexşan û nameyan de serketî ye


müptedi

destpêker (ê ku hîna nû dest bi hînbûna tiştekî dike)


müptela

Kumara müptela.

Vereme müptela.


müracaat etmek

serî lê dan, serî lê xistin, ser lê dan, mureceet kirin, waj gerîn


mürebbiye

perwerdekar, murebiye (jina perwerdekar a ku zarok teslimi wê hatiye kirin)


mürekepli

hibirkirî, bihibr, bimurekeb (ê ku bihibir e, hibir rijiyaye serê)

hibirdar, bihibir (tiştê ku hibir dikinê wisa bi kar tinin)

Mürekkepli kalem.


mürekkebi kurumadan bozmak

tafil lê qelibîn, tafil poşman bûn, lê qelibîn


mürekkep olmak

jê pêk hatin, jê bi hev ketin, ji (wan) pêk hatin


mürettep

tevbend, tertîb (kar û bare ku ji bo niyeteke xerab hatiye çêkirin)


mürevviç

alîgirê ramanekê an jî belavkerê wê ramanê


mürt

cihimî (ji bo heywana ku sekitiye, miriye)


mürtekip

dolabgêrîn (kesê ku bi pereyan dek û dolaban diğerine)


mürtet

vegerol, terkedîn, murted (ê ku dev ji misilmaniyê berdaye û çûye ser dînekî din)


mürşit

murşît (şêxê ku tesewûfê hînî muridên xwe dike


müsadere etmek

dest danîn serê, desteser kirin, dest dan ser (tiştekî), jê stendin


müsait

lire, hazir (ji bo jina ku ji flortkirinê re amade ye)


müsamaha etmek

lê negirtin, xweşbînî kirin, musamaha kirin


müsamahasız

bêxweşbînî, nexweşbîn, bêtolerans, bêmusamaha


müsebbib

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre müsebbip.


müsekkin

Müsekkin ilaçlar.


müshil

mushîl (navê îlacekê ye ku rodîkan dide şixulandin û pîsî derdike)


müskirat

vexurikên alkoldar, vexurikên serxweşker


müsrif

destbelav, destbela, feşartek, feşortek, tur, nesexbêr, îsrafker, musrif


müstafi

îstifakirî (ê ku ji erka xwe istifa kirî ye)


müstahak

Bu cezaya müstahaktı.


müstait

kesê ku ji zikmakî ve behredar e, xweyqabiliyet e


müstakbel

Müstakbel kayınpederim.


müstakil

Müstakil bir ev satın almak istiyor.

Herkesin müstakil odası olsun.


müstakim

rast, dirust (kesê ku ji rastiyê averê nabe)


müstantiklik

dadgeriya pirsyariyê, dadgeriya sicilhicilê


müstehcen

mustehcen, pişêw, felîte, berzeq, berşeq, berrênî


müsterih

firiqet, dilasan, arxayîn, firheqet, dilrehet


müstesna

bêhempa (tiştê ku di ser hempayên xwe de ye)

Bir iki gazete müstesna, diğerleri taraflı.


müstevi

rast, dûz (tiştê ku her aliyê wî wekî hev dûz e)


müteakip

Dersi müteakip.


mütebahhir

behr (kesê ku xwey agahî û zanîneke kûr û fireh e)


mütecaviz

Bir seneden mütecaviz.


müteferrika

pereye ku ji bo mesrefên hindik hatiye terxankirin

muteferîqa (kesê ku li cem padişah, wezîr û hwd xizmeta ser dest û piyan düke)


mütehakkim

hukimdar (ê ku bi zorbaşiyê tiştan dike)


mütehammil

xweybaristan, semaxdar (ê ku tirûşdar xuya dike)


müteharrik

Benzinle müteharrik araba.


mütenekkir

ê ku bemavkan li xwe datîne, naxwaze bê naskirin


mütevakkıf

tiştê ku çêbûn û qewimîna wî bi tiştekî dî ve girêdayî ye


mütevekkil

ê ku her tiştê xwe ji Xwedê re hiştiye, jê re stû xwar kiriye, mutewekil


mütevelli

mutewelî (kesê ku rêvebirina weqfekê teslîmî wî bûye)


mütevellit

welidî, zayî (ê ku zaye, ê ku hatiye dinyayê)


müteşekkir etmek

spasdar kirin, şêkirdar kirin, şêkirandin


müthiş

tirsnak, hêwilnak, girtole, giyansûz, erjeng

felaket, zor (tiştê ku pir aciz dike, mirov ji berê tebatî nake)

Müthiş bir sancı.

seyr, ecayîb (tiştê ku bi cihêrengiya xwe mirovan metel dike)

Müthiş bir kuvvet.


müttefik

hevalbend, pevgirêdayî, mitefiq, sondxwarî, hevbend, hevpeyman, hevgirtî


müzakere etmek

gotûbêj kirin, giftûgo kirin, muzakere kirin


müzakereci

gotûbêjker, muzakerevan (kesê ku xwendekaran dide xebitandin)


müzekkere

daxwazname (nivîsa ku ji meqamê jor re tê nivisandin)


müzelik

malê muzeyê (eşyayê ku hêja mirov bike muzeyê)


müzik dinletisi

ahenga stranan, ahenga goranî, ahenga muzîkê


müzikal

muzîkî, sazbendî, muzîkal rdluzîkal (leyîstika şanoyê yan jî fîlmê ku biuzîkê re tê pêşkêşkirin)


müzisyen

muzîkar, muzîker, muzisyen, sazbendzan, muzîkjen, muziqajen, muzîkvan


müzminleştirmek

berdewam kirin, muzmîn kirin, kronîk kirin


müşahade etmek

raçavî kirin, çavnêrî kirin, çavdêrî kirin


müşareket etmek

hevbeşî kirin, pişkdarî kirin, şirikayî kirin


müşarünileyh

ê navborî (ji bo kesê ku navê wî bihurî, jê hate behskirin)


müşavirlik

amojgarî, şêwirmendî, şêwirdarî, şawirgerî, mişawirî


müşerref olmak

rûmetyar bûn, şerefyar bûn, serbilind bûn


müşküle

tehlik (tiriyekî reş ê çermqalind e ku di heyna hilanîna rezan de çêdibe)


müşkülât çıkarmak

dijwarî jê re çêkirin, jê re manî derxistin, jê re çetînayî derxistin


müşterek

hevpar, pardar, pişkdar, şirîk, mûşterek

Bu işte ikiniz müştereksiniz.


naat

na't (qesîdeya ku ji bo Hz Muhemed hatiye nivîsandin)


nabzı atmak

damara (yekî) lê xistin, damara (yekî) avêtin, damara (yekî) hilavêtin, qelbê (yekî) lê dan


nabzına bakmak

li damara (yekî) nihêrtin, li nebza (yekî) mêzandin, li nebza (yekî) nihêrtin


nabzına göre şerbet vermek

weka (yekî) lê xistin, weka dilê (yekî) lebat kirin, weka (yekî) kirin


nabzını saymak

rehjenîna (yekî) jimartin, hilavêtina damarên (yekî) hejmartin


nabzını tutmak

bi qevda destê (yekî) girtin (ji bo jimartina rehjenînê)


nabzını yoklamak

sihêtiya (yekî) kirin, hela (yekî) kirin


nadan

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


nafaka

debarî, bizaftin, nefeqe (hemû tiştên ji bo debarê)


nafile

Bağırıp çağırman nafile.

zêde (nimêj û rojiya ku zêde têkirin û girtin)


nafiz

kartêker, karîger (kesê ku gotina wî dibihure, gotina wî pere dike)


nafta

nafta (berhemeke ku ji petrolê tê bidestxistin)


nah

Nah işte.


nail olmak

Emeline nail oldu.


nakarat

dîsgotin, neqarat (di stran û kilaman de beşa ku tê tekrarkirin)


nakil

Nakil vasıtaları.

tayîn (tayînkirina ji erkekê bi erkeke din)

werger, zivartin, qelaptin, paçvekirin ji zimanekî din zivartin zimanê xwe)


nakıs

biqusûr (kesê ku nuxsanî û qisûra wî heye)


nakış

çîn, nîgar, nexş, neqş, nimûş, kerg (bi giştîexş ûimûşên li ser qumaşan)

nimûş, nexş, nîgar (nexş ûimûşên li ser esrexan çêdikin)


nakışlama

neqşandin, nexşandin, çînkirin, nexşkirin, nimûşkirin, nîgarkirin, nîgartin


nakışlamak

neqşandin, nexşandin, çîn kirin, nexş kirin, nimûş kirin, nîgar kirin, nîgartin


nakışlı

nîgartî, nexşandî, neqşandî, nexşdar, çînik, çînkirî, nexşkirî, binexş, binimûş, binîgar


nakışsız

bêçîn, bênexş, bênîgar, bêneqş, bênexş, bênimûş


nakkare

neqare (daholeke ku bi du çovan tê kutan)


nakkaş

nimûşker, neqşebend, nexşkar, nexşandox, neqaş


nakkaşlık

nimûşkerî, nexşebendî, nexşkarî, nexşandoxî, neqaşî (bûyîna nimûşkeriyê)

nimûşkerî, nexşebendî, nexşkarî, nexşandoxî, neqaşî (erka nexşebend)


nakledilmek

hatin guhastin, hatin veguhastin, hatin neqlkirin


naklen

bi guhezî, bi veguhêzî, bi neqlî, neqlen


naklen yayın

weşana rastexo, weşana rasterast, weşana zindî


nakletme

guhêzan, veguhêzan, guhastin, veguhastin, raguhastin, neqilkirin


nakletmek

guhastin, veguhastin, raguhastin, neqil kirin


nakliyat

(piraniya neqliye ye) barkêşî, neqliyat (karê barkêşiyê)


nakliye

barkêşî, barbirî, veguhêzan, neqliye (karê barkêşiyê)


nakliyeci

barkêş, barbir, neqliyekar (ji bo kişandin û birina bara û tekberan)


naklî

guhêzî, veguhêzî, neqlî (tiştê bi veguhastinê, kişandê re têkildar e)

vebêjî, neqlî (tiştê ku bi vegotinê re, bi neqilkirinê re têkildar e)


nakzetmek

Yeminini nakzetti.


nakşetme

nîgartin, nexşandin, neqşandin, hevisandin, nîgarkirin, nîgarandin


nakşetmek

nîgartin, nexşandin, neqşandin, hevisandin, nîgar kirin, nîgarandin

kirin serê xwe, di serê xwe de bi cih kirin

Yüzünü zihnime nakşettim.


nakşibendilik

Neqşebend (terîqeta ku şêx Muhemed Bahaudîn Neqşebendî ava kiriye)


nakşibendî

Neqşebendî (kesê ku pêgirê terîqeta Neqşebend e)


nal deyip mıh dememek

ji kirt û nîva xwe nehatin xwarê, ji xiştînê nehatin xwarê, ji neh û dehê xwe neketin


nalbur

nalbûr, xurdefiroş (kesê ku mix, menteşe, kilît û tiştên wisa difiroşe)


nalıncı

pêdarkvan, nalikvan (kêsê ku pêdarkan çêdike an jî difiroşe)


nalları dikmek

mezel kirin mitik, çîm rep kirin, dûv rep kirin, qemç ker kirin, çîmik di hev dan (argo)


namahrem

nemehrem (ji bo jin û mêrên ku bi şer'en dikarin bi hev re bizewicin, mehra wan li hev dibe)


namazlık

Bir namazlık saltanatın olacak.


namazsız

jina) di bênimejiyan de, di hayzan de, di cilan de


name okumak

gotina gotin û biwêjên ku her kes bi wan dizane


namerde muhtaç olmak

Kocam da koca olacak ve bizi namerde muhtaç bırakmıyacak.


namına

di şûna (yekî) de, di cihê (yekî) de, ji dêla (yekî) de ;; li ser navê li ser navê xwe


namlı

navdar, dengîn, namîdar, naskirî, navdayî, nasyar

hizûr, malaxme, girîş (loda genim, an jî ceh ku hîna tevî simbil û sap e)


namlu

Tüfek namlusu.


namuslu

binamûs, bişeref (tiştê li cih, li rê, guncan)

Namuslu bir yemek yedik.