teşrihane

li fakulteyan tibê, cihê ku dersa anatomiyê lê tê dayîn


teşrin

çirî, çirîn, teşrîn (navê mehên dehem û yazdehem)


teşvik

fîtkirin, fitikkirin, kişkişandin (ji bo niyeta nepak)


teşvik etmek

fît kirin, fîtik kirin, tiz kirin, kiş kirin, kişkişandin, nav tê dan, dilbijî kirin


ticanî

Tîcanî (teriqeteke li Bakurê Afrîkayê û kesê ji vê terîqetê)


ticaret işletmesi

sazgeha bazirganiyê, dem û dezgehê ticaretê


ticaretgâh

ticaretgeh (cihê bazirgamyê, cihê ku bi kêrî bazirganiyê tê)


tiftik

kûnk, tiftik (tiştê ku ji mû hatiye çêkirin)


tiftik keçisi

bizina hît, bizina kûnk (bizina ku mûyê wê dirêj, zirav û nermikî ye)


tifüs

tifûs (nexweşînek e ku ji ber spiyan çêdibe

roj dom dike û di canê mirov de niqtikên pembe çêdike)


tik

tik (tevger û gotinên ku tim dubare dibin)


tıka basa

repisandî, dewisandî, pizpizandî, pîpikandî, hiciqandî


tıka basa doldurmak

repisandin, dewisandin, pizpizandin, pîpikandin, hiciqandin


tıkama

devgirtin, xitimandin, stimandin, remilandin

ritimandin, xitimandin, remilandin, girtin (ji bo av, rê û bihuran)


tıkanıklık

mixeyrîbûn, ketandîbûn, dewixîbûn (ji bo deng)


tıkanmak

dil nebijîn (tiştekî), mehdê (yekî) neçûn (tiştekî)

bêhna (yekî) çikîn, nefesa (yekî) çikîn (ji bo nefesê)


tıkaçlamak

devgirk lê xistin, devgirk lê dan, devik lê xistin


tike

tike, cî, cîtî, çênî, çînik (ji bo goşt, penêr, nan û tiştên wekî wan)

Bir tike et aldıp ağzıma attım.


tike tike

çênî çênî, cêtî cêtî


tıkırdamak

liqeliq kirin, kirin liqînî, liqînî kirin, qulteqult kirin, kirin qultînî libas cil, kine, çek, lîbas

kirin xirtînî, kirin xirtexirt, kirin kirtînî, kirin xirînî, kirin xirexir, kirin kirtekirt

Cevizler çuvalın içinde fıkırdadı.


tıkırdatma

xirtînî jê anîn, kirtînî jê anîn, tikînî jê anîn


tıkırdatmak

Yemeği bir sefer tıkırdattım.


tıkırında

İşi tıkırında.


tıkırını yoluna koymak

rewşa debara xwe bi keys kirin, karê xwe kirin rê


tıkız

Bu yastık pek tıkız olmuş.


tıkızlık

repisîtî, repsandîtî, repbûyîtî, belbûyîtî


tıkışmak

Atmış kışı arabaya tıkıştık.


tıkıştırmak

repisandin, dewisandin, hijiqandin (têkirina tiştekê heta ku cihekî vala tê de nemîne, bi ser hev de bidî)

epişandin, hepişandin (ji bo xwarinê, bi awayekî ecele xwarin an jî bi dev de kirin)


tıklamak

tikandin, Lê tikandin, pêlê kirin, pêl (tiştekî) kirin (Di komputergeriyê de)


tıklatmak

Kapıyı tıklattık.


tıklım tıklım

Dükkanın içerisi tıklım tıklım eşya dolu.

tje, bi dev re (ji ber qerebalixiya mirovan)


tıkmak

Hırsızı hapse tıkmışlar.


tıknaz

O tıknaz adam bize geldi.


tiksiniş

kerixîn, kerihîn, bîzjêçûn, îkrahkirin, hîletkirin (ji bo kar û awayê van lêkeran)


tiksinme

kerixîn, kerihîn, bîz, bîzanîn, ikrah, hîlet


tiksinmek

kerixîn, kerihîn, bizî kirin, bîz anîn, hîlet kirin, bîzê (yekî) jê çûn, bîzê (yekî) hatin, îkrah kirin

Et yiye yiye tiksinmişim.


tıksırıklı

bi kuxtezirt (ji bo kesê kal û pîr) , bi kuxtekuxt (ji bo kesê nexweşokî)


tıksırma

pişkin, pijmîn, bênijîn (ji bo bênijîna nîvco)


tıksırmak

pişkîn, pijmîn, bênijîn (ji bo bênijîna nîvco)


tilki

rêvî (tiştê ku ji postê rovî hatiye çêkirin)

roviyê fenek, roviyê lehpek (kesê xasûk, kone, qurnaz)


tilki kuyruğu

tiriyê çavga, hur (cureyek tiriyê ku goşiyên wê dirêj in)


tilki tilkiliğini anlatıncaya kadar post elden gider

heta hevîrê xwe helatî kir hevalan jî şikevayî pê ve danî


tilkinin dönüp dolaşıp geleceği yer kürkçü dükkanıdır

lingê pêxas li ber deriyê soldirû ye, cêrê ku here avê wê bişikê, pêçiya ku bikeve qulan wê mar pê vede


tilâvet

tîlawet (li gorî ûsûlê xwendina Quranê bi dengekî xweş û bilind)


tımar

hezar aqçe ye û ku Selçûqî û Osmaniyan di dewra xwe de ji bo bergîdana xizmetê didan kesan)


tımarhane kaçkını

dînê beredayî (kesê ku wekî dînan tişt miştan dike)


tımarhanelik

aqilavêtî (ku divê li tîmarxaneyê bimîne)


tin tin

Tin tin uzaklaştı.


tınaz

têx (loda debra li ber bayê, ku tene û ka tevî hev in)


tıngırdamak

kirin tingînî, kirin çingînî, çingeçing kirin, tingeting kirin

tingînî jê hatin, çingînî jê hatin, zingînî jê hatin


tıngırdatma

tingetingkirin (ji bo hinek zanebûna lêxistina saz)


tıngırdatmak

tingandin, çingandin, tingînî jê anîn, çingînî jê anîn

tingeting kirin tingeting jê anîn (ji bo hinek zanebûna lêxistina sazê)


tıngırı yolunda

karê (wî) li rê ye (kesê ku qezenca wê baş e)


tınmak

pûte pê dan, girîngî pê dan, guh pê kirin


tınmamak

pûte pê nedan, girîngî pê nedan, guh pê nekirin, binê guhê (yekî) xwê nedan


tınmaz

melâike dengnekir, mulayîm, kesê di halê xwe de


tıpalanmak

devik lê hatin xistin, devgîrk lê hatin xistin


tıpatıp

Tıpatıp kendisi.


tipi

pûk, moryaz, bapêç, pêtî, xedeb, bazor, bapûk, badef, boraz, gêdûk (firtûneya berfê)


tıpırdamak

tepetep kirin, reperep kirin, kirin tepînî, kirin tepînî (ji bo meşe)

Yüreği tıpırdıyor.


tıpış tıpış

çipeçip, tepetep (bi gavên biçûk meşîn an jî baz dan)


tıpış tıpış yürümek

çûn ne bi xêra xwe, tu yê herî û herî jî, wekî birayê biçûk çûn (bê dilê xwe çûna cihekî an jî qetînajê)


tıpkı

Bu masanın tıpkısı bizde de var.


tıraş

traş, por kurkirin, por çêkirin, por hilkirin


tıraş etmek

traştin, traş kirin, kur kirin, qusandin


tıraş olmak

traş bûn, (rûyê xwe) kur kirin, (porê xwe) kur kirin, serê xwe çêkirin


tıraşa tutmak

bi axaftina dirêj a zivêrker (yek) papo kirin


tıraşlama

traşkirin, kurkirin (ji bo por, rî û tiştênîna wan)


tıraşlamak

traş kirin, traştin, kur kirin (ji bo por, rî û tiştên mîna wan)

bi xeberdanê dan girê dan (bi axaftina dirêj a zivêrker û bêbinî yek ewiqandin)


tıraşçı

bixeberdan (kesê ku bi axaftina dirêj a zivêrker (yekî) papo dike)


tirendaz

fîtos (kesê ku bi awayekî zarif û paqij cil wergirtine)


tırık

Kapı tırık diye açıldı.


tiril tiril

lerzok (ji bo hin cureyên qumaş, wekî tafta)


tırıs tırıs

xwe lûçikandin (bi awayekî şermkirî, şermezar )


tirit gibi

hilhilî, nermijokî (kesê pîr û kal ku êdî nikarin ji cihên xwe rabin)


tırmalama

napirandin, napkirin, naperûçkirin, naperûçkdan, qerpişandin, qerpeşûkirin, qerampûçk, qurçîkirin, qurçikandin

xincirok naprûşk, nehperûşk, pencerûk, çencerû, xeramûşk, qeramûşk


tırmalamak

napirandin, nap kirin, naperûç kirin, naperûçk dan, qerpişandin, qerpeşû kirin, xirmişandin, xirmiçandin, xerpişîn, xirrandin


tırmalanmak

hatin napirandin, hatin napkirin, hatin naperûçkkirin


tırmandırma

rapelikandin, rapelandin, raperandin, hilkişandin, hilperişandin, holîsandin


tırmanıcı

leflefok (riwekên xwediyê wesfa rapelîn û lêpêçînê ne)


tırmanış

rapelikîn, rapelîn, raperin, hilkişîn, hilperişîn


tırmanma

rapelikan, rapelan, raperan, hilkişîn, hilperişan, raperî, raper, helpask


tırmanmak

rapelikîn, rapelîn, raperin, hilkişîn, hilperişîn, hilketin, helpastin, hilperiştin, hilpaskî bûn

Yokuşu tırmandık.

rapelîn, hilkişîn (ji bo riwekan ku li tiştan xwe dilefinî û pê ve hildikişin)

Sarmaşıklar bahçe duvarına tırmanmışlar.


tırmık

şene, şeneke, manger, dirmix, tirmix, dirnix (ji bo paqijkirina erdê kolandî)


tırnak göstermek

tirsa xwe kirin ser (yekî), sawa xwe kirin ser (yekî), çavtirsandî kirin


tırnak içine almak

xistin nav dunikê, kirin nav dunikê, kirin (an jî xistin) nav dunikan


tırnak işareti

dunik, nîşaneka dunikê, nîşandeka jêgirtinê


tırnak sürüştürmek

neynok di hev dan (ji bo pevçûn lihevsorkirinê)


tırnak yeri

cihê neynokê (di kêrik û tiştên wisa de)


tırnaklarını sökmek

neynokên (yekî) rakirin, neynokên (yekî) kişandin


tırnaklı

bisimûçk (ji bo dewarên mîna ga, gamêş, çêlek)


tırnakçı

neynokbir (ew kesê ku di dema Osmaniyan de, her roja pêncşemê neynokên padişah jê dikir û paqij dikir)


tırnağı olamamak

nekirin bi neynoka (yekî), ribika (yekî) nehatin


tırpan atmak

koka (komekê, civatekê) anîn, qira () anîn, qelandin, qirim kirin

(dawîanî li erka kesê ku jê nayê hezkirin)


tırpancı

kêlendîkêş, tirpankêş, qirimkêş (ê ku bi kêlendiyê debrê diçine)


tırpandan geçirmek

dan ber dasê, dan ber kêrendiyê (ji navê hilanîn, ji navê rakirin)


tırpanlamak

kêlendî kirin, tirpan kirin, qirim kirin

qir kirin, qirim kirin (qira (tiştekî) anîn, ji navê rakirin)


tırpanlanmak

hatin kêlendîkirin, hatin tirpankirin, hatin qirimkirin


tirpidin

(tirpit, tirpitil) pîncik (tevrikê biçûk yê ji bo bexçe)


tırtıllı

kirtkirî, dirdirkî, dirinek, diranokî, kirtkirtkî


tırtıllı bıçak

kêra kirtkirtkî, kêra dirdirkî, kêra diranokî


tırtılsı

rîşik (rewşa çîçekan ên hewr, bi û bindeqan)


tiryaki

tiryakî (kesê ku hînî madeyên ku kêf dide mirov bûye)

Tiryakî (di leyîstika Hacivat û Karagöz de kesê kal ê efyonkêş)

hînbûyî, tiryakî (kesê ku hînî tiştekî bûye û nikare dev jê berde)


tıs

kuf, kufîn (ji bo dengê ajelên wekiar û qaz û pisingê)


tıslama

kufinî, fişinî, fişefiş, tisîn (ji bo denge ajalên wekî mar û qazê)

intînî, inteint (ji bo dengê ku di binê bar de mirov derdixe)

bêhisûpisbûn, telefiznekirin (ji bo rewşa kesê ku neheqiya xwe qebûl dike û dengê xwe dibire)


tıslamak

kirin kufinî, kirin fişinî, fişefiş kirin, kirin tisînî (ji bo dengê ajalên wekî mar û qazê)

kirin intînî (ji bo dengê ku di binê bar de mirov derdixe)

bêhisûpis bûn, telefiz nekirin, negotin telefiz (ji bo rewşa kesê ku neheqiya xwe qebûl dike û dengê xwe dibire)


titiz

nişmî, fîtoz (kesê ku miriyê paqijiyê ye)


titizce

Kendi yetkilerini titizce kullanıyordu.


titrekleşme

lerzokîbûn, lerzekîbûn, lerzlerzokîbûn, ricricîbûn


titrekleşmek

lerzokî bûn, lerzekî bûn, lerzlerzokî bûn, ricricî bûn


titreme

lerizan, lerizîn, ricaf, ricifîn, ricricîn, cirifîn


titremek

lerizîn (lerz pê girtin, ji ber tirs û tiştên wisa)


titretiş

lerizandin, ricifandin (ji bo kar û awayê van lêkeran)


tiyatrocu

şanovan, tiyatrovan (kesê ku tiyatroyê dide şixulandin)


tiye almak

tinazê xwe pê kirin, tirane pê kirin (argo)


tığ

aletê ku hesinger pê qulikan fireh dikin an jî wan mîna hev dikin


tığ gibi

şipil, sicihî, şidandî, kîp (ji bo kesê lewaz lê şidandî)


tohum

tov, toxim (tiştê ku dibe sedemê bûyîna tiştekî din)


tohumlu bitkiler

kulîlkên bibizir, çîçekên bibizir, riwekên bikulîlk


tohumluk

ê toxim, ê tov, ê bizir (tiştê ku ji bo tov/toxim hatiye cihêkirin)

cihê tov, cihê bizr (devera ku tov tê de tê hilanîn)


tok acın halinden anlamaz

haya têran ji birçiyan nîn e, zikê têr hay ji yê birçî tune


tok sözlülük

gewrîrastî, rastgotî, gotinlirûtî, deqerûtî


tok tutmak

ber girtin (ji bo xurekan, ku demekî direj berê mirov digirin û zû bi zû mirov birçî nabe)


toka

toqe (ku jin li porê xwe dixin), berbisk

gava ku alkol tê vexwarin, ji bo şeref û tenduristiya yekî, piyan li hev xistin


tokalaşmak

deste hev guvaştin, destê xwe dan hev, dest dan hev, dest dirêjî hev kirin


tokat atmak

çelpandin (yekî) şîrqandin (yekî), bi şîrqaman (li yekî) xistin


tokatlamak

çelpandin, şîrqandin, şeqam avêtin (yekî), sile avêtin (yekî)

xapandin (bi xap pereyê (yekî) jê stendin)


tokatlanmak

şîrqam (ji yekî) xwarin, sile (ji yekî) xwarin, şeqam jê xwarin


tokmaklamak

mîrkut kirin, bi mîrkut kutan, bi mîrkut lê xistin


tokurdamak

bilqik dan, bilqebilq kirin, kirin bilqînî, bilqînî jê çûn, bilqebilq jê çûn


tokuz

dugur, kutayî (qumaşê qalind û di hev de)


tokyo

tokyo (navê cureyek şimik e ku ji nave bajarê Tokyoyê tê)


tombala

tombala (numaraya herî mezîn ku ji tombelayê tê qezenckirin)


tombalacı

tombalabaz, Terpilbaz(kesê ku tombala dide kişandin û jê pere qezenc dike)


tombalak

tompiz (kesê kin î qelew, kesê ku tilkî, kesê qelew û çargoşe)


tombiş

gingir, pofik, pof, pulik, puxizk, gindirok, topik


tombul

gingirî, gingirok, gilomîtkî, pofik, tompiz, dabolî, gingirfîq, gumpifok, pulik, puxizk, gindirok (ji bo kesê şişman)

Tombul bir adam.


tombulca

gingirokî, gilomîtkî, gumpifokî, pofikî, tompizkî, gingirfîqî, dabolkî, gindirokî, kundirokî


tombullaşma

tompizkîbûn, gingirîbûn, dabolîbûn, gilomîtkîbûn


tombullaşmak

tompizkî bûn, gingirî bûn, dabolîbûn, gilomîtkî bûn


tombulluk

gilomîtkîtî, tompizkîtî, dabolîtî, gingirfîqîtî, gingirîtî


tomruk

Mermer tomruğu.


tomurcuk

bişkok, bişkoj, bişkuh, xonçe, gulpik, gelpik


tonik

tonîk (dermanê ku organan hişyar û hêzdar dike)

tonîk (madeya şilemenî ku tevî vexurikan dikin)

tonîk (losyona ku di rû û cîldê tê dayîn)


tonilâtoluk

tonîlatoyî (tiştê ku di hecmê tonîlatoyê de ye)


tonlamak

Ton dan " Konuşmasına ton vermek: Ton dan axaftina xwe"


tonton

topik, giloverî (kesê şîrîn, kinik û qelewî)


top gibi gürlemek

humîn jê çûn, şîrqîn jê çûn, wekî topê kirin gumîn, kirin humîn (ji bo deng û axaftinê)


topak

gilok, gutil (tiştê wekî girika hevîr gilover e)

Yağ topağı.

Toprak topağı.


topaklamak

gilokî kirin, girikî kirin, kirin girik, kirin gilok (kirin wekî gulok)


topal

kulek, kuloke, leng, qot, qop, kût, qolixe, şet


topallık

kulekî, kuloketî, lengî, qotbûn, qolixetî


toparlacık

topikî, kinî gilover (ji bo mirovên kin û qelew)


toparlak hesap

di zik hev de, di nav hev de (ji bo civandina hesab)


toparlama

xwedanhev (ji bo xelasbûna ji rewşa şaşwaziyê)


toparlamak

Müsvedeleri toplayıp yatmaya gitti.

xwe dan hev (ji bo xelasbûna ji rewşa şaşwaziyê)

Odayı toparladı.


toparlanmak

xwe dan hev, xwe bi keys kirin, xwe berhev kirin

xwe dan hev (ji bo sererastkirina rewşa abort)

xwe hazir kirin (ji bo kirina karekî, tevgerekê xwe amade kirin)


topatan

petêxên hacî heso, cureyek gundorê bêhnxweş e


topaç

zîzok, qaq, vizik, teqol, virvirok, çirçirik, delme, gizik, bildirik, gizgizok


tophane

topxane (cihê ku leşkerên topavêj lê tên hêvotin)


toplama

civandin, komkirin (ji bo karê civandinê)


toplama kampı

kampa civandinê, ordîgaha zoremil, komeleyê zoremilê, kampa temerkûzê


toplamak

civandin, kom kirin, cemandin, vecemandin, vehewandin, xir kirin, racivandin, top kirin

Kırlarda çalı çırpı topladık.

Yatakları topladık.

Saçlarını topladı.

Saçlarını toplayıp şapkanın altına koydu.

Epey servet toplamış adam.

Ben biraz para toplamıştım.

Savaş olasılığı var, askerleri topladılar.

Vergileri toplamaya gelmişler.


toplanık

berhevbûyî, civiyayî, kombûyî, komkirî, berhevkirî, civandî, keyskirî


toplanılmak

li hev civîn, li hev kom bûn, li hev hêwirîn

hatin civandin, hatin komkirin, hatin berhevkirin


toplanma

civîn, kombûn, berhevbûn, hêwirîn, piçikîn, xirvebûn, cemabûn

şîşmanbûn, xurtbûn, çêbûn, qelewbûn, zeximîn


toplanmak

civîn, kom bûn, berhev bûn, hêwirîn, piçikîn, racivîn, vecemîn, vehewîn, xir bûn, xirve bûn, cema bûn, top bûn

civîn pêk anîn, civîn çekilin, li hev rûniştin

şîşman bûn, xurt bûn, çêbûn, qelew bûn, zeximîn

çûn hev, gihîştin hev (ji bo civithina kincan)


toplantı

civîn, civînek, civan, civanok, civîng, cimhûrk

civîn, civan, kombûn (lihevkombûna li ser rojevekê)

civînek, civîn, civan (ji bo hemû lpevkombûnaeclîsekê)


toplantı düzenlemek

civîn danîn, civîn çêkirin, civîn li dar xistin


toplatılmak

hatin civandin, hatin berhevkirin, hatin komkirin

hatin berhevkirin (ji bo tiştên ku hatine qefaltin)


toplatmak

dan civandin, dan berhevkirin, dan komkirin


toplayıcı

civyar, komker, hilçîner, hilçînger, hilçînende, hilçînok


toplaşma

hevcivan, lihevkombûn, lihevcivîn, lihevhêwirîn, lihevpiçikîn


toplaşmak

li hev kom bûn, li hev civîn, li hev hêwirin, li hev piçikîn, gihîştin hev û din, li hev hêwirîn


toplu

Toplu tabanca.

Toplu sözleşme.

Derli toplu bir ev.


toplu konut

xaniyên komelî (koma xaniyan ku bi krêdiyên dewletê ji bo welatiyan tê çêkirin)


toplu sözleşme

peymandanîna komelî, peymandanîna tomerî


topluluk

kom, civat, tof (komairovan ku li heman cihê diminin)

Saz topluluğu


toplum bilim

civakzanî, civaknasî, komelnasî, sosyolojî


toprak

Toprağa ayak bastı.

ax, xak, erd, stan (di maneya welat û nîştiman de)

Bu topraklar bizimdir içinde yabancılara yer yok.

Köylüye toprak dağıtmak.

axîn, xakî, xwelî (tiştê ji xwelî û axê çêbûye)

Toprak damlı evler.


toprak altı

Toprak altı servetlerimiz.


topraklı

xweyerd, xweyarazî (ji bo gundiyên ku araziyê wan heye)


topraksız

bêerd, bêmulk (ji bo gundiyên ku araziyê wan nîn e)


toprağa vermek

spartin xakê, daxilî qebrê kirin, defnî erdê kirin, veşartin, teslîm kirin, teslîmî axê kirin, (yek) kirin erdê


toprağı bol olsun

gora (yekî) fireh be, Xwedê rehma xwe lê bike, Xwedê ef û mexfûret bike


toprağı çekmiş

av û axa (yekî) çûbûn wê derê (ji bo kesên ku ne li cihê xwe lê li cihekî xerîb dimire tê gotin)


toptan

tomerî, tevdeyî, tevahî, ji berêvkê ve, ji berevkê ve


topu

Zaten topu topu ikimızdik erkek olarak.


topu atmak

di sinifê de man, di dersan de bi ser neketin


topuk

Ayakkabısının topuğu.


topuklamak

Atı topukladı.


topuklu ayakkabı

sola bipehnî (ji bo solên ku pehniya wan bilind e)


topuksuz

bêpanî, bêpehnî, bêkapok (ji bo solên ku pehniya wan pir nizm e)


topuz

gumçik: ji bo pora ku li ser qafa serî hatî top kirin.


topçeker

topkêş, gambot (keştîcenga ku topên giran dikişine)

topkêş (wesaît an jî dewara ku topê dikişine)


torbalanmak

Yanakları torbalanmış.


torero

torero (kesê ku li arenayê bi boxeyan re gulaşê dike)


tornado

tornado (bagêjeke dijwar e ku bi zêdehî li peravê Afrîkayê tê


tornalı

bitorne (tiştê ku ji parçeyên tornekirî hatiye çêkirin)


tornavida

bader, cerbader, fekberaxî, tornevîda, tirnovîdo


tornistan etmek

bi paş ve vegerîn, tornîstan kirin (ji bo keştiyê)

vajî kirin, berevajî kirin (ji bo cil û bergan)


torpido

torpido, torpîlavêj (cureyek cengkeştî ye ku pir bi lez diçe û torpîlan diavêje


torpil

torpîl (bombeyeke mezin e ku di cengkeştiyan de wekî çekên binê avê tê bikaranîn)


torpilli

Torpilli gemi.

Adam torpilli.


tortop

Yatağının dibinde tortop olmuştu.


tortul

telpik (tiştê ku di encama durdbûnê de çêbûye)


tortulu

bidurd, bitelp, bipegr, bixilte, bixirêf


tortusuz

bêdurd, bêtelp, bêpegr, bêxilte, bêxirêf


torun

nesî, dol (gava ku bi awayê geljmêr bê bikaranîn)


toryum

toryûm, elementeke ku nimroya wê ya atomê


tos vurmak

poş lê dan, poş lê xistin, qiloç lê xistin


toslamak

lê xistin, pêşiya xwe lê xisitn (ji bo erebeyan)


toslaşmak

bi poşan li hev dan, bi poşan li hev xistin, bi poşan çûn hev


tosun

conega, ciwanega, parone, parrojîne panorek

conegayê kel (ji bo xortên liserxwe û bigoşt)


tosuncuk

golik (zarokê ku ji girbûna asayî zêdetir tê dinyayê)


toy

tor, tor û bor, tore, naşî, naşît, xeşîm


toyluk

torî, tor û borî, naşhitî, naşînî, boretî


toz duman

toz û dûman, toz û xewar, toz û telaz, toz û tibar, toz û xubar


toz duman etmek

mehf kirin, paymal kirin, ji navê rakirin


toz kondurmamak

nehiştin leke lê bûn, leke neanîn ser (yekî), nehiştin eyb hatin ser (yekî), xwe li serê neqaîl kirin, xwe li sere hûr kirin, xwe li serê kuştin


toz olmak

birq û birûsk lê xistin, xwe dan alî (argo)


toz pembe görmek

bihar bi dilê xwe anîn (ji bo çakbînbûna pir zêde)


tozan

çozan, di lezistikan de joker kevir û gûz û kaba herî no her çê

gevzik, tirabêlk (devera ku toza wê pir e)


tozdan dumandan ferman okumamak

Guhartoyeke tozdan dumandan ferman okunmamak.


tozkoparan

berliba, barijnî (cihê ku berê wê li bayê ye, devera ku pir ba lê tê, biba ye)


tozu dumana katmak

toz û dûman berî nava hev dan, toz û dûman rakirin (ji bo zû çûnê)

toz û dûman berî nava hev dan, kirin kafir keratî (cihek ser û binê hev kirin, berî nava hev dan)


tozuntu

tozik, dûman, pirtik (pirtikê dûmanê, dûmana tozê, pirtikê tozê)


tozunu almak

ji tozê weşandin, toz girtin, toz hildan (ji bo paqijkirina tiştekî ji tozê)

toz jê weşandin, mijik jê birin, ba lê anîn (ji bo lêdanê)


tozuta tozuta

bi toz û tibarê, (dêrandina tiştekî di rewşa tozê de)


trafik

çûnehat, trafîk (tevahiya amyar û peyayan)

çûnehat (çûnehata kesên giring ku lieqamênezin kar dikin)


transistor

transîstor, kurtebêja transfer resîstor e


transit

transît (bêyî bêhnvedan û sekinînê, biburina ji cihekî)

transît (derbasbûna malan bi awayê bêgumruk di nava axa neteweyî de)


transit geçmek

transît derbas bûn (di cihekî de derbasbûna bêsekn û bêhndan)

bêsekn derbas bûn, transît derbas bûn (rîayetnekirina li qaîdeyên trafikê; ji bo şofêr)


trapez

trapez, trapezvan (hunermendê ku pi trapezê pêşanî pêk tîne)


trapezci

trapezvan (hunermendê ku bi trapezê pêşanî pêk tîne)


tratörcü

traktorvan (kesê ku bi traktöre karê veguhastinê dike)


trençkot

trençkot (cureyek pardîso ye ku baran tê de naçe)


trikotajcı

hevrêsker, trikotajker (kesê ku kare honandinê dike)


tripoli

trîpolî (cureyek zinar e ku gava tê hûrkirin toza wî tiştan paqij dike û dibiriqîne)


triportör

ereboka sê teker (ku pirî car motora wê heye, bi qase ye û ji bo bar kişandinê tê bikaranîn)


triptik

trîptîk (belgenameya otomobîlan ku bi awayekî demdemî ji bo gumrikê tê dayîn)


triton

trîton (dendika atomê ya ku ji du notro û protonekê pêk tê)


trityum

trîtyûm, îzotopa hîdrojena radyoaktif ku giraniya wê ya atomê


troposfer

troposfer (tebeqeya pêşîn a atmosferê ku qalindiya wê


truakar

kincê ku dirêjiya mil di navbera enîşk û qevdika dest de ye (ji bo cil û bergên jinan)


trup

trup (koma şanogerên ku di eynî şanoyê de dixebitin)


trük

truk (pêşaniya ku di sinema û şanoyê de bi hostatiyeke teknîkî tê kirin)


tufan

Nuh tufanı.

tofan (tiştê pir tîr û sift û tund û dijwar)

Bu heyecan tufanı içinde.


tuh sana

tifî hey li te, tû li te be, qeda li te keve, tifû li te


tuhaf

ecêb, ecayîb, seyr (tiştê ku mirov jê metel dimîne)

Tuhaf bir şey.

ecayîb (tişt an jî kesê ku jê nayê fêmkirin)


tuhafına gitmek

li ecêba (yekî) çûn, ecêba (yekî) jê re çêbûn, heyreta (yekî) jê re çêbûn


tulum

cewar, meşk, çalemeşk, dizgar (cureyek amûrî fûyî ye)

kisbet (kincê ku navmil û şal bi heve ye)


tulum çıkarmak

kirin eyar, kirin hîz (ji bo derxistina çermê heywan, bêyî ku singê wê biqelêşin)


tulumbacı

tulumbevan (ew kesê ku tulumbeyên şewatê dibe cihê şewatê û ji bo temartina şewatê alîkariyê dike)


tumba

hopela (di zimanê zarokan de, gava xwe diavêjin ser cihên xwe)


tumba etmek

serobin kirin (wekî serobinkirina qeyikê) der

qelabtina erebe an jî vagonê (ji bo valakirina bar)


tumşuk

kêr, nikulkêr (nikulê kêr ê mîna eyloyan)


tunç bilekli

bizend û bend (kesê ku mil û zendên wî xurt in)


tunçlamak

qemirandin, qemitandin (wekî rengê tûnc kirin)


tunçlaştırmak

vejandina sembolekê bi peykereke ji tûnc çêkirî


turalamak

(di hin leyîstikan de) bi goşê destmalê ku girêk lê hatiye xistin, li yekî dan


turan t

ûran (navê dewleta ku dixwest ku hemû tirkan bike yek)


turfalamak

pûte pê nedan, qîmet pê nedan, nirx pê nedan


turfanda

nûber, nûbar, xêve, beragî, nûgiha, nûgihîştî, nûgihayî, terwende, sebiq

nû, teze (tiştê ku hê nû derdikeve rastê)


turfandacı

xweykerê nûberan (kesê ku nû bertiyê dike û wan difiroşe)


turfandalık

cihê nûberan (cihê ku lê mêwe û sebzeye nûber tê xwedikirin)


turistik

geştyarî, turîstîk (tiştê bi turîzmê ve têkildar)

Turistik hotel.


turizm bakanlığı

wezareta turîzmê, wezîriya geşt û guzarê


turna gagası

derzîşivan, derzîlok (Geranium robertianum)


turna geçidi

pêtiyê biharê (firtûneyeka ku biharê çêdibe)


turnacı

qulingvan (di yeniçeri ocağı de leşkerên ku bi padişah re diçûn nêçîrê, li seg û tajiyênêçîrê dinihêrin û çend heb qulingan bi xwe re diğerinin)


turnayı gözünden vurmak

li çavê qulingê xistin (berjewendiyek an jî qazenceke ku nedihate hêvîkirin bi dest xistin)


turp

tivir, tevir, tivrik, tevrik, selketûr, tevrik (Raphanus sativus)


turpun sıkından seyreği iyidir

çûn û hatin bi şîranî, her tişt bi şîranî


turunç

tirinc (mêweya vê ya ku dişibe porteqalê lê tehma wêir e)


turşu gibi olmak

ji halê xwe de ketin, bûn ji halê Xwedê de ketin (ji bo pir mandîbûnê)


turşulaşmak

mehitîn, melizîn (ji bo pir pelçiqîna tiştekî)


turşuluk

ê tirşînê (tiştê ku bi kêrî çêkirina tirşînê tê)


turşusunu kurmak

Bir kısmetin çıkar çıkmaz seni vereceğiz, turşunu kuracak değiliz.


tutamak

pêgir (tiştê ku mirov xwe pê digire, xwe dispêrê)


tutamaksız

bêpêgir, bêçembil (tiştê ku pê girteka wî nîn e)


tutkun

dildayî, dilbestî, dilketî, dilda, dilberdayî, meclûp


tutkunluk

dildayîtî, dilbestîbûn, dilketîbûn, dildatî, dilberdayîtî


tutmak

Ateşi tutma elini yakar.

Hırsızı tuttu.

Kuş tutacağız.

İki yalanını tutum, çok korktu.

Siz gelinceye kadar çocuğu ben tutarım.

Bu yazı iki sütun tutar.

erd) girtin (ji bo berf, pûk, avî û tiştên wisa)

Şu yağan kar bir tutsun, seyreyle sen ertesi gün çocukları.

İki yıl zor kendini iktidarda tutabildi.

Çevresinde kimse onu sevmemiş, tutmamış.

Sözünü tutmadı.

Bu söz ötekini tutuyor.

Kendime burada iki katlı ev tuttum.

Yediği yemek onu tuttu.

Kardeşim onun kız kardeşini tutar.

Avradın ilenci tutarsa iki gözün kör olur.

Kumar oynuyor, yenilirse kızıyor, başı tutuyor.

O şimdi çoktan köyü tutmuştur.

Aldığım şeyler milyon tutmuş.

Vapur İzmir'i tutmayacakmış.

Evini temiz tutuyor.

Tutalım ki senin bunda suçun yok.

Adamı taşa tuttular.

Bunu borcunuza tutuyorum.

Saati kulağına tuttu.

Çocuğun yemeğine dikkat etmeli ki biraz et tutsun.

Süt kaymak tutmuş.

Tane tutmuş.

Küçüğünden tutun büyüğüne kadar.

Aşı tutmuş.

Eli ayağı tutuyor niye çalışmasın ki?

Bu iş iki saat tuttu.

bi alikariya lêkera kirinê) not girtin, zebt girtin

Boya iyi tutmadı.

Paltosunu tuttu.

Konuklara şeker tut.

Öksürüğünü tuttu.

berê xwe dan (cihekî), ber pê de çûn, riya (cihekî) girtin

Evin yolunu tuttular


tutmaç

cureyek şorbeya ji mast e ku ji hevî rê çargoşeyî tê çêkirin


tutsak

dîl, destgîr, êsîr, girtî, gêrûde, dîlgirtî (kesê ku di şer de tê girtin)

êsîr (kesê ku ne bi serê xwe ye, ne serbest e)

evdal, reben (kesê ku bi yekî ve pir girêdayî ye)

Siz patronunuzun tutsağısınız.


tutsak etmek

kirin dîl, kirin êsir, dîl girtin, êsîr girtin


tutturma

pêgirtin, berdewamkirin, hingaftin, pêvekirin


tutturmak

Bir türkü tutturmuşum.

pê ve danîn, bi hev ve danîn (bi fîlket, derzî û tiştên wisa)

Taşı attı ama tutturamadı.


tutuk

lalûte, keke, fafik (kesê ku bi teql diaxive)

Tutuk konuşmak.


tutuk evi

ragirtîxane, girtîgeh, girtîxane, bendîxane, tewqîfxane


tutuklamak

girtin, ragirtin, tewqîf kirin, derdest kirin


tutuklanmak

hatin girtin, hatin ragirtin, hatin tewqîfkirin


tutuklatmak

dan girtin, dan ragirtin, dan tewqîfkirin


tutuksuz

bêragirtîbûn, xeyrî mewqûf (kesê ku bêyî bê girtin tê darizandin)


tutulma

hiçinîn, qerimîn, lihevgerîn, lihevqerimîn


tutulmak

hiçinîn, qerimîn, herçiqîn, li hev gerin, li hev qerimin, cewa bûn, li hev hişk bûn

Her tarafım tutulmuş.

Güneş tutulmuş.

Hastalığa tutuldu.


tutulu

Bizim takımda bütün yerler evvelden tutulu.


tutumlu

sexbêr, rabesî, qitût, destlêgirtî, tima


tutumlu olmak

dest lê girtin, sexbêrî bûn, qitûtî bûn, destê xwe lê girtin


tutumluluk

sexbêrîtî, rabesîtî, qitûtî, destlêgirtîbûn


tutunacak dalı olmak

(yek) ku pê ewle bûn tune bûn, (kesê) ku pê bextê xwe bîne tune


tutunmak

Saldırı karşısında tutunamadı.

Durumu gayet iyi, orada tutunmuş.


tutuşmak

bi nava hev ketin, ketin hev, bi hev ketin

Kavgaya tutuştular.

agir pê ketin, darîn, ayişîn, agir avêtin (tiştekî)


tutuşturmak

Kadın eline mektubu tutuşturdu.


tuvalet

mitewze, tewzîn, tualet (karê xweşûştin, traşbûn, kine wergirtin, xwe xemilandin û şekirinê)

tualet (kincê rewneqdar ê jinan ku di civînên şevbihûrkan de li xwe dikin)

mitewze, tewzîn, tualet (tiştên ku ji bo xwepaqijkirin û lixwenêrînê pêwist in)

daşir, avdestxane, destavxane, pêgeh, edepxane, avrêjxane, qedemgeh, kenef, tuvalet, taharetxane


tuvalet masası

maseya xemlandinê, maseya mitewzeyê (maseya bineynik ku jin xwe li berê dixemilînin)


tuyuğ

menzûmeya ku bi arûzê û di teşeyê maniyê de hatiye nivisîn


tuzak kurmak

dafik danîn, feq danîn, tapik danîn, feq vegirtin, dafik dadan, daf vedan, xefik vedan, dafik venandin, dafik vegirtin

kemîn danîn, kemîn vedan, bûse danîn, kemîn vegirtin


tuzaklamak

dafik danîn, lepik danîn, tapik danîn, kemîn danîn, kirin lepikê, kirin faqê


tuzağa düşmek

ketin dafê, ketin lepikê, ketin tapikê, ketin kemînê


tuzcul

xwêhez (riweka ku ji axa bixwê hez dike)


tuzla buz etmek

hûroxango kirin, helhelî kirin, helîberhelî kirin, helohûro kirin (ji bo tiştên ku tên şikandin)


tuzla buz olmak

helohûro bûn, hûroxango bûn, helhelî bûn (ji bo tiştên mîna camê)


tuzu kuru

tişt pê nebûn, karê (yekî) li rê bûn, kumê yekî/yekê li sêrî fireh bûn

Filan adam geçim zorluğu çekmiyor çünkü adamın tuzu kuru.


tuzu olmak

piça xwe pê xistin (alîkariya yekî tê de hebûn)


tuğamiral

di nav hêzên deryayî de amîralê herî payenîzm


tuğgeneral

mîrlîwa, tuxgeneral, di artêşê de generalê herî payenizm


tuğla harmanı

rasta acûran, cihê ku tuxle lê tên çêkirin


tuş

tûş (ji bo tûşên alavên nolî piyano hwd.) daktilo


tökezleme

leqitîn, terpilîn, litimîn, şelifîn, setimîn, hilingiftin, setmebûn, tilpekîbûn, likimîn, kumişîn, hilkimîn


tökezlemek

leqitîn, terpilîn, litimîn, nikisîn, şengizîn,tengijîn,ferqizîn, şelifîn, setimîn, hilingiftin, şetme bûn, tilpekî bûn, likimîn, kumişîn, hilkumîn


tökezlenmek

hatin leqitandin, hatin litimandin, hatin terpilandin, hatin setimandin, hatin şelifandin, hatin hatin likumandin, hatin kumişandin, hilkimandin


tökezletme

terpilandin, litimandin, likimandin, leqitandin, şelifandin, setimandin, hilingaftin


tökezletmek

terpilandin, litimandin, likimandin, leqitandin, şelifandin


tökezmek

leqitîn, terpilîn, litimîn, şelifîn, şetme bûn, tilpekî bûn, hilkimîn


töre

gerdîş, tore (tevahiya dab û nêrîtan ku di civakekê de bi cih bûne)


töre tanımazlık

Felsefeyeke ku prensîbên exlaqî qebûl nake.


törelsiz

negerdîşî, netoreyî (tiştê derî gerdîşê)


törpü

dorpî (ji bo ya zirav û tenik, wekî ya neynokan)


tös

ters (ji bo ku heywan berepaş here tê gotin)


töskürtmek

pir kirin, ewş kirin (ji bo bi paşveavêtina dijmin)


tövbeler olsun

li min tobe be, li min wehd û ahda Xwedê be, wehd be, wehda Xwedê be


tüccar

Ji erebî تُجَّار (tujjār), pirjimara تَاجِر (tājir).

(piraniya têcir), bazirgan, têcir, tucar


tüfekhane

tivingxane (cihê ku lê tivingan çêdikin)


tüfekçi

kesê erkedar ku padîşah û serayê diparêze

tivingvan (kesê ji çîna leşkerên ku bi temîrkirin û çêkirina pêwistiyên şer ve têkildar e)


tükeniş

ketin, nemayîn (ji bo kar û awayê van lêkeran)


tükenme

ketin, neman (bêpertavbûn, jiqudûmketin)


tükenmek

ketin, neman (bêpertav bûn, ji qudûm ketin)


tükenmişlik

nemabûnî, hêztêdenemabûn, jihalketîbûn, jipertavketîbûn


tüketici

mezêxer, serfkar, birandox, berxwer, berxur

Tüketici hakları.


tüketim

mezaxî, mezax, mezaxtin, berxwarin, biran


tüketim toplumu

civaka mezaxê (an ji mezaxtinê), civaka serfkariyê


tükürüğünü yutmak

xweziya xwe daqurtandin, xweziya xwe daqulandin


tülbent

dolbent, tulbent (xavik, çarik, meles, merxeme, laçik, kevnik, demamik)


tümden

bi tûnî, bi tevayî, saxekî, têkde, pêkve


tümsek

kilom, tûmik, qilom, qoqiz, mitik, mit, til, zop, mitilok, girik, tilm (tepikên biçûk)


tümsekli

bikilom, biqilom, bimitik, bitûmik, bitepik


tüneklemek

lîsîn, lîs bûn, çûn lîs, veniştin, tar girtin


tüneme

lîsîn, veniştin, dadan, lêniştin, targirtin


tünemek

lîsîn, veniştin, dadan, lê niştin, daniştin, tar girtin,pûnîn


tür

çeşîd, teşîd, çeşn, celeb, cure, tewr, texlît

Edebi türler.

Yazı türleri.

Bu tür davranışlar.


türdeş

hemcure, hemcelep, hemçeşît, hemçeşn, hemteşîd, hemcins


türdeşlik

hemcuretî, hemcelebî, hemçeşnî, hemteşîdî, hemçeşîdî, hemcinî


türedi

kesê ku bi awayekî neheq derketiye pêş û bûye xwedî statuyekê


türeme

verêj, piraştin, peydebûn, derketin, çêbûn


türetmek

Yeni kelimeleri türetmiş.


türk meşesi

cureyek berûya ku li Tirkiyeyê peyde dibe (Quercus cerris)


türkuaz

pîroze, firûze (rengê ku bi hêşîn ve ye)

pîroze, firûze (tiştê ji rengî pîrozeyê)


türkçeleştirmek

Tirkî kirin (ji peyvên biyan xwerûkirina zimanê Tirkî)


türkçü

Tirkperest (kesê ku dayê dû rêbaza Tirkîtiyê)


türkü yakmak

stran çêkirin, kilam çêkirin, li serê kilam derxistin, kilam avêtin serê, li ser (yekî) kilam derxistin


türlü

curedar, curecure, cur bi cur, celeb celeb, têvil

tirşik, hêyavk (navê xwarina ku ji sebzeyên cur bi cur tê çêkirin)


türlü türlü

çeşîd çeşîd, celeb bi celeb, cur bi cur, teşîd bi teşîd, texlîd bi texlîd


tütme

Sigara tütüyordu.


tütmek

Dumanı tüten bir vapur.

Soba tütüyor.


tütsü

berdû (karê dana ber dû ji bo xurekên wekî goşt û masiyan)


tütsü gözü

dûkêşk (di kon û reşmalan de çaviya ku jê dû derdikeve)


tütsü yapmak

dan ber dû (ji bo xurekên mîna goşt û masî)


tütsülemek

pixûr şewitandin (cihekî bi dûyê pixûrê dagirtin)

dan ber dû, li ber dû girtin (ji bo xurekên mîna goşt û masî)


tüttürmek

kişandin, kulpandin (ji bo nêrgile, cigare, pîpo)


tütün

Tütün kokuyorsun.


tütün ekmek

titûn danîn, titûn çandin, titûn li erdê xistin


tüy

konik, pûrt, pûrtik, tûk (bi giştî ji bo firindeyan)

pirtik, pirçik (pirtika li ser rehik, mêwe û pot û pertalan)


tüy düzmek

pirç hêşîn bûn, pûrt hêşîn bûn (fi bo heywanan)

cil û bergen pak li xwe kirin (ji bo mirovan)


tüy siklet

hespê ku di hindiktirîn kîloyê de dikeve pêşbaziyê


tüylendirmek

bi pirç kirin, bi pûrt kirin, bi pirtik kirin


tüyleri diken diken olmak

Tüylerim diken diken oldu.

canê (yekî) bijû dan, pirçûlaskî bûn, muçirkî bûn, pirçûk dan (ji ber tirs û sermayê)

mûyê (yekî) bûn mîna şûjinan, mûyê canê (yekî) çik bûn, mûyê () gizir bûn, pirçûk (yek) hilanîn, mû li canê (yekî) bûn şûjin, mûyê canê (yekî) gijgijîn, li (yekî) ecêb çêbûn


tüymek

fîsikandin, fiskirandin, fizirandin, xwe qelizandin, rafizirîn, qelizîn, revîn (argo)


ucu bucağı olmamak

ne serî bûn ne binî bûn, ne serî hebûn ne jî binî

O ucu bucağı olmayan ovalar.


ucu ortası belli olmamak

(iş için) ne serî ye ne binî ye (ji bo karê ku zehf e)


ucube

sosret, sodret, zehar (tiştê pir seyr, tiştê ecayîb)

sosretok, seyronek, ecêbok (kesê pirr seyr)


ucun ucun

Ucun ucun arabaya baktı.


ucunda ölüm bulunmak

Ne yapalım ucunda ölüm yok ya!


ucunu kaçırmak

serî ji dest hatin berdan, serî ji dest derketin


ucuz

erzan (ji bo tiştê ku bi kedeke hindik bi dest tê xistin)

Ucuz bir başarı.


ucuz alan, pahalı alır

erzan kirî heban çirî, erzan kiro, himban diro


ucuza kapatmak

li ber avê kirîn (pir bi erzan kirîna malekî)


ucuza çıkmak

ketin karê (gava mirov tiştekî bi erzanî dide çêkirin)


ucuzcu

erzanfiroş (kesê ku malên xwe kêmbiha difiroşe, erzan difiroşe)

erzankir (kesê li malên erzan digere ji bo ku bikire)


ucuzdur vardır illeti, pahalıdır vardır hikmeti


ucuzluk

terzanî (enzîlat, damping; biuameleya qanûnî dewra erzaniyê)


ufacık

qicikî, biçûçik, qicûcik, kiçikî, hûrikî


ufak

qicik, hûr, hûrik, kiçik, qij, qic, qincik, liwîr, biçûçik

Ufak ev.

biçûk (kesê ku ji aliyê jî û temen ve hîn biçûk e)

Ufak bir ameliyatla kurtulacaksın.


ufak tefek

Kapımda ufak tefek bir kadın duruyor.


ufak çapta

li gor çapana xwe, li gorî eslê xwe hîn biçûk


ufaklı

hûrik (tiştê ku di hundirê wê de teneyên hûrik û biçûçik hene)


ufaklık

qico, çûço, çûro, çûrê (ji bo zarokan, di gava denglêkirinê de)


ufakça

hûrikî, hûrhûrkî, hûrikokî, qicûcokî, qucîcankî, biçûçikî


ufalama

pişirandin, herîstandin, hûrandin, hûrkirin, surandin, şifirandin, herîşandin, hewirandin, pizirandin, firikandin, gelifandin, firidandin, firdikandin, perisandin, merisandin


ufalamak

pişirandin, herîstandin, hûrandin, hûr kirin, surandin, şifirandin, herîşandin, hewirandin, pizirandin, firikandin, gelifandin, firidandin, firdikandin, perisandin, merisandin


ufalanma

pişirîn, pizirîn, firikîn, surîn, gelifîn, firidîn, firdikîn, herîşîn, şifirîn, hûrbûn, hewirîn, perisîn, merisîn


ufalanmak

pişirîn, pizirîn, surîn, firikîn, gelifîn, firidîn, firdikîn, hûr bûn, hewirîn, herîşîn, şifirîn, perisîn, merisîn


ufalmak

civitîn, kişîn hev, çûn hev, kişîn ser hev, çûn ser hev


ufarak

Üst katta ufarak bir oda var.


ufkunu genişletmek

ware bînahiya xwe zêde kirin, hîn bêhtir agahî û nêrîn bi dest xistin


uflayıp puflamak

kirin ufîn û kufîn, kirin ufînî, kirin ufeuf


ufunetlenmek

axivîn, ragirtin, kêm girtin (ji bo birînan)


ukalâca

lewçeyane, ûqeleyane, bi lewçeyî, bi pirbêjî, bi teqayî, bi ûqeleyî


ukde

kul, kul û derd (tiştê ku di hundirêirov de dibe derd)


ulah

Ûlah (navê gelê xwecihê Romanyayê ku Tirkên Osmanî li wan danîne)


ulak

peyamber, rewan, xeberdox, peyk, xeberdar, teter


ulama

biservekirin, lêzêdekirin, îlavekirin, zotkirin

lê zêdekirî, biservekirî, qertafkirî, zotkirî


ulamak

bi ser ve kirin, lê zêde kirin, îlave kirin, zot kirin, qertaf kirin


ulanmak

lê hatin zêdekirin, bi ser ve hatin kirin, hatin îlawekirin, hatin zotkirin, hatin qertafkirin


ulaşılmak

hatin gihandin, hatin gihîştin, hatin ragihandin


ulaşmak

İp karşıya ulaşmıyor.

Nehirler denizlere ulaşıyor.


ulu

bilind, jorîn, mezin, gir, berz (ji bo tiştên berbiçav)

Ulu dağlar.

mezin, gewre (ji bo kesên ku giramî ji wan re tê kirin)


ululamak

girisandin, mezin girtin, mezin hesibandin


ululuk

Ama kul özünü alıp insan benzeyişinde doğarak ululuğunu bir yana bıraktı. İnsan biçimine bürünmüş olarak ölüme, çarmıh üzerinde ölüme bile boyun eğip kendini alçalttı.

Lê belê wî mezinahiya xwe ji xwe xist, xasîtiya xulam stand û bû mîna mirovan, di şiklê mirovan de xuya bû. Wî xwe nizim kir, îtaet kir û çû mirinê, heta çû mirina li ser xaçê.


ulumak

zûrîn, kûzîn, zûkîn, ûzîn (ji bo gur, çeqel û kûçikan)

orin (ji bo mirovan, gava ku pir digirin)


ulusal konsey

civata neteweyî, civatmilet, konseya milî


ulusallaştırmak

neteweyî kirin, gelemperî kirin (neteweyîkirina dem û dezgehan)


ulûfe

ulûfe (miziya ku Osmaniyan ji sêehan carekê dida leşkerên kapikulu û hin erkedarên seray û dewletê)


ulûfeci

di nav yeniçeriyan de sinifeke siwarî ya leşkeran


ulûhiyet

ûlûhiyet, baweriya yek xwedatiyê, wesfê xwedantiyê


umacı

behovan, behokvan, hûkovan, kuleşûtikvan, ew kesê ku jibo xapandinê basê tiştên xirab dike re dibêjin weke ku zarokan pê bixapîne


umacı gibi

(tişt an jî kesê) zişt û kirêt, bêmirês, qebîh


ummadığın taş baş yarar

kevirê ku mirov jê hêvî nake jixwe ew serê mirov dişkêne


ummak

fikir jê kirin, jê fikir kirin, fikra () kirin, guman kirin, texmîn kirin


umudunu kırmak

dilê (yekî) jê sar kirin, hêviya (yekî) jê şikandin


umulmadık

qet jê hêvî nekirin, (me ) hîç jê hêvî nedikir, nehêvîkirî


umur görmüş

di karên girêng de mayî (ji bo kesê kamil û dinyadîtî)

xweytecrûbe, dinyasanî (kesê ku tecrûbcya wî pir e)


umursamaz

xemok, xemsar, behbûr, guhnedêr, xemnexur, paxavpêneker (kesê ku bala xwe an jî girîngiyê nade tiştekî)


umut

hêvî, umîd, mefer, awat, umûd, ût û umûd

hêvî, umîd (tişt an jî kesê ku vê beste dide)


umut etmek

hêvî kirin, umîd kirin, çav lê bûn, çav li rê bûn


umutlandırma

hêvîdarkirin, bihêvîkirin, meferdarkirin, umîdwarkirin


umutlandırmak

hêvîdar kirin, umîdwar kirin, meferdar kirin, bi hêvî kirin


umutlanma

hêvîdarbûn, bihêvîbûn, umîdwarbûn, meferdarbûn


umutlanmak

hêvîdar bûn, umîdwar bûn, bi hêvî bûn, meferdar bûn


umutlu

hêvîdar, bihêvî, bimefer, meferdar, umîdwar, biumîd, pirumûd, umhudxwaz


umutsuz

bêhêvî, bêmefer, bêumîd, bêumûd, bêût û umûd


un ufak etmek

hûroxango kirin, hûrhêra kirin, helhelî kirin, kirin piç û parî

kirin xirxirk (ji bo şikandina hestî û tiştên wisa)


un ufak olmak

bûn xirxirk (jibo şikestina hestî û tiştên wisa hişk)


unluk

genime arvan (genimê ku ji bo hêranê hatiye paqijkirin)


unutkan

bîrok, bîrsar, bîrker, bîrkor, bîrereş, bîrjiyan, xweşbîr


unutkanlık

bîrokî, bîrsarî, bîrkerî, bîrkorî, bîrereşî, bîrsarî


unutmak

ji bîr kirin, ji bîra (yekî) çûn, ji hişê (yekî) çûn

Bu çiçeğin adını unuttum.

ji bîr kirin (ketin rewşeke ku mirov nikaribe tiştekî bike)

Onun yaptıklarını unuttum.

Yardım bekleyenleri unutmayalım.


unutulmak

ji bîr bûn, ji bîr çûn, hatin jibîrkirin


uranus

Ûranûs (li gorî dûrahiya ji Rojê rojgerka heftemîn e di

salan de gera xwe ya li dora Rojê temam dike)


uranyum

ûranyum, elementeke ku nimroya wê ya atomê


usa vurmak

dan bûr û gumanan, dan aqilan, dan hişê xwe, avêtin aqilan


usandırma

bêzarkirin, zivêrkirin, zebirandin, acizandin, acizkirin, canzerîkirin


usandırmak

bêzar kirin, zivêr kirin, zebirandin, acizandin, canzerî kirin, aciz kirin, viz kirin


usanılmak

hatin bêzarkirin, hatin zivêrkirin, hatin acizkirin


usanma

bêzarbûn, zivêrbûn, zebirîn, canzerîbûn, acizîn, acizbûn, vizbûn


usanmak

kerixîn, bêzar bûn, zivêr bûn, zebirîn, canzerî bûn, acizîn, aciz bûn, viz bûn


uskuru

xane, niqirik, kirtik (ên di ciwate û sominan de)


ustalık

hostetî, hostayî, ostatî (destbikêrî, hunenverî)


usul

Yeni usul şiirimiz.

Her işin bir usulu var.


usul usul

hêdî hêdî, bi hêdîka, bi qayde, bi semt, bi semtika


usulsuzca

bi bêrêyî, bi bêrê û rêzan, bêqayde, bêusûl


utancından yere geçmek

erd qelişîn pê de çûn, ji şerman rûyê (yekî) nedan, rûyê (yekî) çûn erdê

Utancımdan yere geçtim.


utandırma

şermandin, fihêtandin, şermezarkirin, şermîkirin


utandırmak

şermandin, fihêtandin, şermezar kirin, şermî kirin, dan şermê

dan şermandin, dan şermezarkirin, dan fedîkirin


utangan

şermok, fediyok, fedok, fedîker, şermelûd, şermker


utangaç

şermok, şermoke, şermîn, şermende, fediyok, fêdok, fedîker, şermelûd, şermker, fedîkar, fihêtkar


utangaçlık

şermokî, şermoketî, şermînî, şermendetî, fediyokî, fedokî, fedîkerî, şermelûdî, şermkerî, fedîkarî, fihêtkarî


utangaçlık erkeğe hayasızlık kadına yakışmaz


utanma

şermkirin, fedîkirin, fihêtkirin, şermîbûn


utanmak

şermezar bûn, şermî bûn, bi ber xwe ketin

şerm kirin, fedî kirin, fihêt kirin (di maneya zivêrbûnê û rûnedanê de)

Dillerinin ucuna gelen kötü kelimeyi kullanmaktan utanırlardı.

Birbirimizle konuşmaktan utanıyorduk.

birinin yerine utanmak


utanmazca

bêşermane, bêfediyane, bi bêfihêtî, bi bêarî


utanmazlık

bêşermî, bêfedîtî, bêfihêtî, şermnekirî, rûmelextî, rûhişkî, rûşûştîbûn, rûçelaqî, rûqayîmî, bêarî, nixayî


utanç duymak

jê şerm kirin, jê fedî kirin, jê fihêt kirin, şêlihîn


utarit

Merkûr, Ûtarîd (rojgerika ku hêrî nêzî rojê


uyan

Tiştûmiştên wek gem, lixav yên ku li hespan tên kirin.


uyandırmak

pê xistin, vê xistin, vêsandin (ji bo çira, lemba, soba û tiştên mîna wan)


uyanık

bêdar, bîrbir, çavvekirî, hişvekirî, zîrek


uyanıklık

bêdarî, birbirî, çavvekirtî, jîrtî, zîrektî


uyanma

hişyarbûn, pêhisîn (ketina rewşa zanebûna bi tişt û rastiyan)


uyanmak

hişyar bûn, pê hisîn (ketina rewşa zanebûna bi tişt û rastiyan)

zane bûn, hişyar bûn (xelasiya ji nezaniyê)


uyaran

Kahve uyaran bir maddedir.


uyarınca

Kanunlar uyarınca.


uydu

dûvelang, dûvik, pêgirtî, peyk (kes an dewleta ku bi hinên din ve girêdayî ye)


uydulaşmak

bûn peyk, bûn dûvelang, dûvelangî bûn, bûn pêgirtiyê (yekî)


uydurma

rikibandin, guncandin, gurivandin, lihevanîn, lêanîn


uydurmak

rikibandin, guncandin, lê anîn, gurivandin, li hev anîn

bi dest xistin, peyde kirin, temîn kirin


uydurukçu

derewgo (kesê ku tiştan li hevtîne û wan dibêje)


uydurulmak

hatin rikibandin, hatin guncandin, lê hatin anîn


uygar

Uygar bir toplum.

şareza, medenî (ji bo kesê çandyar, xwende û bikêr)

Uygar bir insan.


uygarlık

şarezatî, şaristanî, şarezayî, şaristaniyet, medeniyet


uygulama

Sepan (Di komputergeriyê de ji bo bernameyên biçûk)


uygulayım

teknîk (azına sepîna karekî bi awayekî rast)


uygulayım bilimi

teknolojî (agahiya teknîkê ya anına li karekî)


uygun

guncer, guncan, pêketî, seza, guncaw, bihingam, munasîb

Uygun bir şekilde.


uygun düşmek

Bu işler bize uygun düşmez.


uygun görmek

guncan dîtin, reza lê dîtin, munasîb dîtin, lê reza dîtin


uygun olmak

li hev bûn, lêk bûn, li gorî bûn, lê hatin


uygunsuz

neguncan, nelirê, nepêketî, nelibar, nebihingam, nemunasîb, nelihevkirî, lihevnekirî, nelihevhatî


uyku

İyi uyku.

Kış uykusu.

Ölüm uykusu.


uyku durak

(yok veya uyku nedir bilmeden) ne xew ne hew


uyku gözünden akmak

çavê (yekî) ji xewan venebûn, ji xewan ketin


uyku gözüne girmemek

xew neketin çavan, xew neketin çavên (yekî)


uyku kestirmek

çavên xwe germ kirin, çav nerm kirin, çav germ kirin


uyku sersemi olmak

bêhişî xewê bûn, tatî xewê bûn, gêjî xewê bûn


uyku tutmamak

xewa (yekî) nehatin, xewherîmî bûn, xew nekirin


uykusu kaçmak

xewherîmî bûn, şev lê gerîn, xew lê firm

xewa (yekî) nehatin (ketin qilqalê, endîşe kirin)


uykusu olmak

xewa (yekî) hatin, çavê (yekî) çavên xewê bûn


uykusunu almak

xewa xwe stendin, xewa xwe girtin, xewa xwe kirin, têrxew bûn


uykuya dalmak

di xew re çûn, ketin xewê, bi xew ve çûn


uymak

Ayakkabı ayağına uydu.

Kravat ceketine uyumuş.

Sizin kurallarınız bize uymuyor.


uysal

pindirî, sernerm, hêmin, rûnerm, milayîm


uysallık

pindiritî, hêminî, rûnermî, sernermî, mulayimî


uyum

Uyum yasaları.


uyum sağlamak

lê rikibîn, lê gurivîn, ketin ser kurm û kirasê (yekî)


uyuma

nivîn, xewkirin, xewîn, xewtin, razan, raketin


uyumlu

rikibandî, gurivandî, guncandî, lihev, lihevhatî

Uyumlu olmak.


uyumluluk

rikibandîbûn, gurivandîbûn, guncandîbûn, lihevî, lihevhatîbûn


uyumsuz

nelihev, nerikibandî, negurivandî, neguncandî


uyumsuzluk

nelihevî, lihevnatîbûn, nerikibandîbûn, negurivandîbûn, neguncandîbûn


uyur

gezer xewger, xewgerok, şevgerok, şevger


uyutmak

xewandin, nivandin, kirin xewê, di xew re kirin, xewisandin

sivik kirin (sivikkirina êş, derd, keder û tiştên wisa)


uyutulmak

hatin nivandin, hatin xewandin, hatin xewisandin


uyuz

gir, girû, keno (keno ji bo ajelan e) , gewrik (ev dikeve serê mirovan)

peltek, pelt, girûlek, tiral (kesê ku ne şipl e)


uyuz böceği

kêzika ku dibe sedama nexwe şîna girbûnê


uyuz kapmak

bi gir ketin, gir hilanîn (ji bo nexweşînê)


uyuz olmak

îmana (yekî) jê çûn, kiftê (yekî) jê çûn, ruhê (yekî) jê çûn, jê hêrs bûn

Bu adama uyuz oluyorum.


uyuzlaşmak

Koyun uyuzlaşmış.


uyuşmak

li hev kirin, çûn ber hev, li hev hatin, bi hev ketin, li hev bûn, li hev guncîn, li hev gurivîn, li hev rikibîn


uyuşmazlık

Kan uyuşmazlığı.


uyuşmazlık çıkmak

mixrikî çêbûn, geleşe derketin, îxtilaf derketin


uyuşturma

lihevanîn, lihevguncandin, lihevgurivandin, lihevrikibandin


uyuşturmak

li hev anîn, li hev guncandin, li hev gurivandin, li hev rikibandin


uyuşturucu

tevzîner, tevizder, kêfdêr (tiştê ku mirov ji tevgerê û ji ramanê bi paş ve dihêle)


uyuşturucu maddeler

madeyên kêfdêr, madeyên narkotik (madeyên mîna esrar, eroin û morfînê)


uz

Az olsun uz olsun.

dûr, bêhtir di çîrokan de di maneya " dûr" de tê bikaranîn


uzak

dûr (tiştê ku di navberê de demeke dirêj heye)

Uzak bir gelecekte.

Böyle işlerden pek uzaktır.

Ben bu işi çok uzak görüyorum.

Sizinle uzak işlerden bahsedeceğiz.

Fazla uzaklara gitme.


uzak durmak

xwe jê dûr dan, jê dûr sekinin, xwe çepeve kirin


uzaklaşmak

jê dûr bûn, bi dûr ketin, xwe jê dûr kirin


uzaklaştırmak

jê dûr kirin, bi dûr xisitn, bi dûr xistin

Çocuğu ateşten uzaklaştırın.

Onu okuldan uzaklaştırdılar.


uzaktan yakından

ne qenc ne xerab, ne ji nêzik û ne jî, ji dûr ve


uzamak

Boyu uzadı.

İşimiz çok uzadı.

hatin, dirêj bûn (ji bo dirêjbûna por, rî û tiştên wisa)

Saçım uzamış.


uzanık

ramedayî, ramedandî, paldayî, raketî, veketî


uzanılmak

hatin ramedandin, hatin dirêjkirin, hatin palvedan, hatin veketin


uzanmak

ramedîn, ramitîn, xwe dirêj kirin, veketin, pal dan, vetelîn, vezelîn, dirêj bûyîn

Çarşıya kadar uzandım.

Su kenarında ağaçlar uzanıyordu.

Kedi uzanamadığı ciğere murdar der.

Ablasının penceresine bir daha uzandı.


uzatma

(serê xwe, milên xwe, piyên xwe) têrederxistin, dirêjkirin


uzatmak

Saç uzatmak.

serê xwe, milên xwe, piyên xwe) tê re derxistin, radan, ramedandin

Kapıdan başını uzattı.

Kızım şekerliği amcana uzat.

İpi uzattı.

Uzatmayalım.


uzay

valahî (valahiya bêsînor ku hemû cismên asîmanî tê de ne)


uzlaşık olmak

lihevhatî bûn, lihevkirî bûn, lêkhatî bûn


uzlaşmacı

levayîxwaz, lêkayîxwaz, lihevker (kesê ji aliyê lihevkirinê)


uzlaşmak

li hev hatin, li hev kirin, li êk kirin, li êk hatin, li hev selihîn, li hev keys bûn, li hev sêwirîn


uzlaştırıcı

lihevhêner (kesê ku lihevhatinê tîne pê)


uzlaştırmak

li hev anîn, li êk anîn, li hev rast kirin, li hev selihandin, li hev keys kirin, li hev sêwirandin


uzun

dirêj (tiştê ku mesafeya wê pir e, riya wê pir diajo)


uzun boylu

bejnbilind, bejndirêj, bibejn û bal, qamdirêj


uzun eşek

babîtan (Li herêma serhedê, gundê hevirzong û zagzaga Erdîşê dibêjin 'babîtan xweş babîtan', direvin destê xwe didin ser pişta yê ewil û xwe davêjin ser pişta yê herî dûr)


uzun menzilli

Uzun menzilli top.

Uzun menzilli uçak.


uzun uzadiya

bi dorfireyî, bi dûvdirêjî, bi awayekî kûr û dûr, dûr dirêj, dûvdirêjk


uzunlamasına

dirêjkî, ramedankî, remtandî, bi dirêjayî, pehnkî


uç

Bıçağın ucu.

ser, qozî, nûk (niqteya dawîn an jî ya serî ya tiştekî dirêj)

Yolun ucunda köy göründü.

çim, serçimk, gupik, tepik, pompil, monik, lîçik, çipik, serik

Meme ucu.

serhed (bi giştî di dema dewletên tirk de navê eyalet û sancaxên li serhedan)


uç beyi

mîrê serhedan (erkedarê ku li serhedan ji rêveberiya leşken û şarwerî berpirs e)


uç beyliği

mîritiya serhedan, vatiniya uç beyi an jî meqamê wî

sancaxa ku di bin fermanrawa uç beyi de ye


uç vermek

serî dan (ji bo kînor, pizrik û tiştên mîna wan)

zîl dan, aj dan, zîl avêtin, serî derketin (ji bo riwekan)

Yaralarım uç verdi.


uçan kuşa borcu olmak

deynê çivîka çolê tenê lê tune bûn (di bin deynan de man)


uçan kuştan medet ummak

ji herkesî hêvî kirin (serî lêdana her riyê ji bo xelasiya ji destengiyê)


uçkun

Ateş uçkunu.


uçkur

doxîn, torkî (ji bo şal, şalwar, derpê û yên nola wan), aşûjin (ji bo çewal û ferdi kan)

doxîn (ji bo şehwet û pêwendiya zayendî)


uçkuruna gevşek olmak

ji doxîna xwe re sist bûn, derpê di nav pê de bûn, doxîna (yekî) di nav est û piyên (wî) de bûn


uçkuruna sağlam olmak

ji doxîna xwe re mezbût bûn, derpê li ser dil şidandî bûn


uçmak

firîn, hilfirîn, bi hewa ketin (ji bo balafir û tiştên wekî wan) fûrîn (ji bo tiştên ku dibin gaz an jî dûkel), perwaz kirin

çilmisîn, mixeyirîn (bo tiştên ku rengên wan pê re diqelibe)

firîn (ji cih rabûna tiştekî, ji ber ba û tiştê wisa)


uçucu

fûrek (tiştê ku dikare bikeve rewşa gaz û dûkelê)


uçuk

Ahmet, benzi uçuk biriydi.

Uçuk bir gülümsemeyle.


uçuklamak

Dudaklarım uçuklamış.


uçuklaşmak

çilmisîn, mixeyrîn, tewifîn, reng avêtin


uçup gitmek

birq û birîsk lê xistin, winda bûn, lê xistin çûn


uçurmak

Uçurtmayı uçurdu.

Kurşun kulağını uçurmuş.

O kadar hızlı sürüyordu, arabayı uçuruyor zannederdin.


uçurtma

firfirok, bafirok, bafirik, kolare, balafirok


uçurum

dûlêr, kendal, hendef, qerqez, zerîf, terîş, terezîn, hevrezan

Aralarında büyük uçurum var.


uçuşa yasak bölge

herêma nefirine, herêma ji firînê re qedexekirî


uçuşturmak

firikandin udî ûdî, ûdjen (lêderê amûra ûdê)


uğramak

rê pê xistin, pê de çûn, bi (cihekî) ketin, rê bi ser xistin, riya xwe pê xistin, serî lê dan, serî lê xistin

di nav re bihurîn, di ber re derbas bûn, tê re çûn

Sesle birlikte herkes dışarıya uğradı.


uğratmak

tûşî (tiştekî an jî kesekî) kirin, lê qirase kirin, lê rast kirin


uğraş

koşan, kêferat, xebtûkoş, bilî, mijûlayî, meşqûliyet


uğraşılmak

hatin koşandin, hatin bilandin, hatin lebikandin


uğraşma

kêfirîn, koşîn, bilîn, bilîbûn, lebikîn, têkoşîn, pêmijûlbûn, pêdeketin, jêvenegerîn


uğraşmak

bilî bûn, bilîn, pê de ketin, pê mijûl bûn, kêfirîn, lebikîn, kêferat kirin, xerikîn, xebtûkoş kirin (ji bo lêxebitina bi ser xistina karekî)

Çocuk kuzuya sigara içirmeye uğraşıyordu.

kêfirîn, koşîn, di ber dan (xebata berdewamî ya li ser karekî)

Ne kadar uğraştıysam da beceremedim.

pê eleqedar bûn (dem û çaxê xwe di ber tiştekî de derbas kirin)

Be adam yeter, senle mı uğraşacağız?

İşleri güçleri babamla uğraşmak.

Düşmanla çok uğraştık.


uğraştırma

koşandin, bilandin, lebikandin, xerikandin


uğuldama

dimîn, gumîn, zimîn, zimzimîn, wîzîn, xumîn (ji bo guh û serî)


uğuldamak

kirin wîzîn, kirin orîn, wizînî kirin, orînî kirin, zimzimîn (ji bo bayê)

kirin dimîn, kirin gumîn, kirin zimîn, kirin wîzîn, zimzimandin, kirin xumîn, dimînî kirin, gumînî kirin, zimînî kirin, wîzînî kirin, xumînî kirin (ji bo guh û serî)


uğultu

wîzînî, dimînî, gumînî, xumînî, zimînî, zimzimî, himûgum, wîlwîl, fîqîn (ji bo bayê)


uğultulu

biwîzîn, bidimîn, bigumîn, bizimîn, bixumîn, bivizîn


uğur

uğrunda ölmek

di ber (yekî) de mirin, di oxira (yekî) de mirin

oxir, yom, qidoşî, vexêr, wum, pênaw, wayîk

yom, qidoş, oxir, biwar (tiştê ku tê bawerkirin ku xwediyê vê wesfê ye)


uğur böceği

kêzxatûn, sosîn, sosik, xalxalok, kêzika hacê, kêzika xalo, xalxalk (Coccinella septempunctata)


uğursuz

bêyom, şemet, bedyom, bêoxir, bêqidoş, şom, şewm, bêpêûpar, bêwayîk, bêwa, bûwum, felekreş, mûdî, peşkbireş, serxure, pîreş, şûm, pîşk, çift, pûşîl, bêmeymenet


uğursuzluk

bêyomî, şemetî, bedyomî, bêoxirî, bêqidoşî, şomî, şewmî, bêpêûparî, bêwayikî, bêwatî, şewmî, bûwumî, felekreşî, mûdîtî, peşkbireşî, serxuretî, pîreşî, şûmî, pîşkî, çiftî, pûşilî, bêmeymenetî


uğut

xwarinek e ku genimê zîldayî dikelinin û jê çêdikin


uşakkapan

cureyek sîsyarika gurî, ku tê bawerkirin zarokên di pêçekan de dibe


vaat etmek

newîn dan, wehd kirin, peyman dan, belên dan, soz dan


vaatini tutmak

li ser soza xwe sekinîn, wehda xwe anîn cih


vaatte bulunmak

soz dan, soz û bext dan, soz û qerar dan, belên pê dan


vadesi gelmek

wextê (yekî) hatin (ji bo hatina wexta mirina yekî tê gotin)


vadi

gelî, dol, dolik, çet, nal, nihaî, zixur, newal


vaftiz etmek

tehfîl kirin, mêrûn kirin, imad kirin, babtîs kirin


vagon restoran

Loqanteya vagonî ku ji bo xwarindayîna ji mişterîyan re hatîye dîzaynkirin.


vaha

wahe (devera çandinî an jî ya warbûnê li biyabanan)


vahi

Bu vahi bir hayal.


vahvahlanmak

bi ber ketin, dil pê şewitîn, heyfa xwe lê anîn, wax [[wax kirin


vahşi orman

daristana mezin, ku piyên mirovan bi navê neketiye


vakanüvis

dîroknivîs, bûyernivîs, weqanivîs (di heyama Osmaniyan de kesê ku bûyer dinivîsandin, dîroknivîsê dewletê)


vakarlı

Vakarlı bir insan.


vaki

bûyî, çêbûyî


vakit

Gözümü açtığım vakit saat on ikiyi geçiyordu.

çax wext (saetên ku ji bo tiştekî hatiye veqetandin an jî demên ku mirov tê de hin tiştan dike)

Yemek vakti.

Vaktin bilginleri.

debar, qewet (ji aliyê diravî ve derfet)

Onun bu kadar para vermeye vakti yok.

Şimdi gitme vakti.

Gideceğiniz vakit bana haber verin.


vakit geçirmek

pê wexta xwe derbas kirin, pê mijûl bûn, pê çaxê xwe bihartin, pê ewiqîn


vakti gelmek

çaxê mirina (yekî) hatin, wexta (yekî) hatin, li ber mirinê bûn


vaktini almak

di ber (yekî an karekî) de man, (karek) li ber (yekî) dirêj bûn


vaktini şaşmamak

wexta xwe şaş nekirin, wextê xwe derbas nekirin


valide sultan

walîde siltan, dêsiltan, dêmîr (di dema Osmaniyan de ji diya siltana re dihate gotin)


valilik

parêzgarî (meqamê parêzgar û hemû daîreyên fermî ku girêdayî wî meqamî ne)


vals

vals (cureyek besteya ku tenê ji bo lêdanê hatiye amadekirin


vantilâtör

bakêş, vantîlator (ji bo amyarênotordar)


var sayım

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre varsayım.


var saymak

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre varsaymak.


vara yoğa

Vara yoğa küfrediyor.


varak

wereq (pele tenik ê ku ji kutandina zêr, zîv an jîadeyên din tê bidestxistin)


varaklamak

wereq kirin (xemilandina bi zeliqandina wereqeyan)


varakçı

wereqker (pîşekarê ku bi wereqeyan xemlan çêdike)


varda

dîqat bike, xwe bide alî, hay ji xwe hebe


vardiya

vardiya (nobeta ku di keştiyan de tê girtin)


vardiyacı

berdêlvanî (ji bo kesê ku bi coq û berdêl dixebite)


vareste

wareste, filitî, rizgarbûyî, rehabûyî, xelasbûyî


varı yoğu

mal û hal, mal û menal, saman, hebûn, serwet

Varımı yoğumu bu yolda harcadım.


varidatçı

erkedarê ku dahatên dewletê bi rê ve dibe


varıncaya kadar

heta bigihîje (tiştekî) televizyona varıncaya kadar her şeyini satı=heta bigihîje televizyonê her tiştî firot


variyet

hebûn, hebûnî, dewlemendî, zengînî, halxweşî


variyetli

dewlemend, zengîn, maldar, xweyhebûn, halxweş


varlık

Canlı varlıklar.

Varlık birliği


varlık içinde yaşamak

di nav hebûnê de jiyîn, di nav hebûnê de mezin bûn


varlıklı

dewlemend, zengîn, dewletî, xweyhebûn, maldar, halxweş


varlıkta darlık çekmek

di xela xinê de bûn (ji ber hin sedeman ji malên xwe sûd wernegirtin)


varmak

Köye akşama doğru ancak varabildim.

Yaşı elliye vardı.

Elim varmaz ayvasına narına.

Secdeye varmak.


varsayılan

jixweber, standard, wekî ku heyî, eyarên ku di pêşiyê de hene, taybetmendiyên ku di halê xwe yê pêşîn de hatine danîn

Varsayılan ayarlar.

Varsayılan boyut.


varsın

Varsın söylesin.

Haydê varın yare söyleyin.


vasat

navinc, naver, nîvane, navînî, navincane, navincî, hawe,


vasıta

Vasıta olmak.


vasıtasıyla

bi navberiya, bi navbeynkariya, bi wesiteya


vasıtasızlık

bêamrazî, bêalavî, bênavgînî, bêwesitetî


vatandaşlıktan çıkarılmak

ji welatiyê derxistin, ji hemwelatiyê avêtin (an jî, ji welatiyê hatin derxistin)


vaveyla kopmak

qîrin dest pê kirin, bûn waweylê, bûn qîrewir, bûn qîjewîj


vay haline

delîl li halê yekî bûn.``ger bûkê karê malê nekira, delîl li halê wê bû``

guneh gunehingê yekî bûn.“ger tu bi destê wî zalimî bekevî guneh gunehingê te“


vazgeçilmek

dev jê hatin berdan, jê hatin qerandin, jê hatin feraxetkirin


vazgeçme

têborîn, devjêberdan, jêqerîn, jêgerîn, feraxetkirin, destjêkişandin, destjêberdan


vazgeçmek

tê borîn, tê bihurîn, dev jê berdan, jê qerîn, jê gerîn, feraxet kirin, dest jê kişandin, dest jê berdan, dest jê şûştin


vazife etmek

ji xwe re kirin erk, ji xwe re vatinî zanîn, wezîfe zanîn


vazife görmek

erka xwe berdewam kirin, vatiniya xwe domandin, wezîfe berdewam kirin


vazifelendirilmek

hatin erkedarkirin, hatin peywirdarkirin, hatin wezîfedarkirin, hatin biwezîfekirin


vazifelendirme

erkedarkirin, wezîfedarkirin, peywirdarkirin, vatinîdar kirin


vazifelendirmek

erkedar kirin, wezîfedar kirin, peywirdar kirin, vatinîdar kirin


vazifeli

erkedar, peywirdar, vatinîdar, wezîfedar


vazifesinden olmak

ji erka xwe bûn, ji peywira xwe bûn, ji wezîfeya xwe bûn


vazifeşinas

wezîfeşînas (kesê ku bi erka xwe ve girêdayî ye)


vaziyet almak

li berê rabun, li dij rabûn, li hember derketin


veba

ji hin nexweşînên ajelan re jî weba tê gotin


vedalaşmak

xatir xwestin, ji hev xatir xwestin, xatirê xwe jê xwestin


vefat etmek

wefat kirin, wefîtîn, rehmet kirin, emrê Xwedê kirin


vehmetmek

bedgumanî kirin, dilxuşûşî kirin, dilreşî kirin


vekillik

bervedarî, bervedêrî, birîkarî, spartedarî, wekîltî


vekâlet

Ji erebî وِكَالَة (wikāla), têkildarî vekil.

bervedarî, bervedêrî, birikarî, spartedarî, wekîltî, wekalet


velet

weled, pîç weled (gava ku berê xwe didin zarokan)


velveleci

wîrwîro, pirxuroş (kesê ku pir welweleyê dike)


velût

Velût bir yazar.


venüs

Gelawêj, Stêrka Þivanan, Zuhre, Nahid, Nah, Venûs (piştî Merkûrê rojgerka herî nêzî Rojê ye)


ver yansın

bi navê ketin, dan ber xwe (bi awayekî xedar), dan navê


ver yansın etmek

bi navê ketin, (bi awayekî xedar) ser û binê hev kirin


verem

jana zirav, êşa zirav, beynûtî, şerbê, werem, tuberkuloz


verev

goşekî, navrankî (birîna tiştekî ji goşeyekî ber bi goşeyê din ve)


vergilendirmek

bacdarî kirin, bac jê stendin, bac avêtin serê


verile

fermanname (di daîreyên fermî de fermana dayîna diravan)


verimli

berdar, biber, bêrdar, hilberdar, berhemdar, bijûndar, birişt, astem, bihasil


verip veriştirmek

dan ser hev û din, pê de çûn, dan navê, hatin ber dev gotin


vesaik

(piraniya wesîqe) belge, palpişt, wesîqe


vesikalı

biwesîqe, wesîqedar (jin a ku di kerxaneyê de bi destûra dewletê dişixule)


vesikalık fotoğraf

wêneyê wesîqe (ku ji bo belgeyê pêwist dike)


vesile

Bu vesileyle.


vesile bulmak

li hincetan gerîn, li bahaneyan gerîn, bahane dîtin, sebeb ditin


vesvese

dilxuşûşî, bedgumanî, dilreşî, gergdilî, wehm, waswase, tasûwas


vesveseli

dilxişûş, bedguman, dilreş, dilwaswas, waswasok, biwasewas


veterinerlik okulu

dibistana dambijîşkî, dibistana veterineriyê


veya

Kavun veya karpuz.

Sen, ben veya başkaları.


vezir

ferz, ferzîn, wezîr (di leyza setrencê de)


veznedarlık

li banka, buro û hwd cihê ku wezne lê ye


vıcıklamak

lostikî kirin, avşoqî kirin, avloqî kirin, çelepeyî kirin


vıcıklaşmak

tebiqîn, meliqîn, avşoqî bûn, lak bûn, lostikî bûn, çelepeyî bûn, avloqî bûn


vıcıklık

lostikî, çelepeyî, çelepetî, sistî, nermokî


vıcırdamak

kirin wîçînî, wîçewîç kirin (ji bo çivîkan)


vidala

Çermê debaxkirî ya mozikê ku pê çente û pêlav têne çêkirin.


vidalanmak

hatin cerkirin, hatin borxîkirin, hatin vîdekirin


vidaları gevşemek

xwe berdan, xwe ranegirtin û pir kenîn (argo)


vido

vîdo, leyz, leystik (duqatkirina pere an jî hejmara ku di leystikê de hatiye qezenckirin)


vido çekmek

teklîfkirina duqatkirina pere an jî hejmara di leystikê de


vietnamlı

Vîetnamî (tiştê ku xweserî Vîetnamê an jî eleqedarî wê ye)


vikont

vîkont (li welatên Rojavaasnavekî diavbera baron û kont de)


vilâyet

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre vilayet.


vınlamak

kirin vingînî, vingeving kirin, vingînî jê çûn, vingînî jê hatin

Kulağım vınlıyor.


viraj

fetlanek, fetlonek, fetlok, fetl, çivane, çivang, newîn, vîraj


viraj almak

li fetlonekê zivirîn, li fetlanekê li ba ketin


virajlı

bifetlanek, bifetl, bifetlonek, bivîraj, fetlonekî, fetlanekî, fetlokî, çivaneyî, çivangî


virajsız

bêfetl, bêfetlonek, bêfetlanek, bêçivane, bêçivang, bêvîraj


viran etmek

wêran kirin, dêris kirin, dêrisandin, xopan kirin, xopandin


viran olmak

wêran bûn, dêris bûn, kambax bûn, xopan bûn


virgül

bêhnok, dabir, rawestbêhnok, xalebêhnok, vîrgul


virt

vartan vartan (pir tekrarkirina tiştekî)


vırt zırt

Vırt zırt bize geliyorlardı.


vitir

fitr (sê rikaet nimêja ku piştî eşayê tê kirin)


viyak

waqînî, wîqînî (dengê ku gava zarok digirîn derdixin)


viyaklamak

waqîn, wîqîn, kirin waqinî, waqewaq kirin


viyola

viyola, alto (amûreke jîdar ku ji kemanê mezintir e)


viyolonsel

viyolonsel (amûreke jîdar ku ji viyolayê mezin û ji kontrbasê biçûktir e)


viyolonselist

viyolonseljen, lêderê viyolonsele, viyolonselîst


vızıldamak

kirin vizînî, vizeviz kirin, kirin wîzînî, vizînî jê hatin, wîzînî jê çûn, wîzînîjê hatin


vızır vızır

li ser hev, bi bêatlebûnî, heb ji hebê neqetîn


vizite

vîzîte (li nexweşxaneyê ğera bijîşkan a li nav nexweşan ji bo muaynekirinê)

vîzîte (ji bo vêuayneyêizeya ku didin bijîşk)


vizon

vizon (tiştê ku ji kurkê vê ajêlê hatiye çêkirin)


vişne

fişne, işne, albalû, wîşne, darwişne, dara fişneyê (Cerasus vulgaris)


volfram

wolfram, elementeke ku nimroya wê ya atomê


volkanik

Volkanik arazi.


voyvoda

voyvoda (nasnava ku Osmaniyan didan mîrên Eflak û Buxdanê)


vur patlasın, çal oynasın

ji usûlê derxistin, ji adet derxistin (ji bo kêf û zewqê)


vurdum duymaz

paxavneker, guhnedêr, behbûr, guhfire, bêxîret


vurdum duymazlık

paxavnekerî, guhnedêrî, behbûrî, guhfiretî, bêxîretî


vurdurmak

dan lêxistin, dan lêdan, dan hingaftin, dan jendin


vurgulamak

bi kirp gotin, kirpandin, dîqeta mirovan kişandin ser tiştekî, li serê sekinîn, tiştekî derxistin pêş, cext birin ser


vurgulu

Vurgulu bir konuşma.


vurgun vurmak

lê xistin, (bidestxistina mal û milk bi riyên nerewa)


vurma

hingaftin, lêdan, lêxistin, kutan, gemişandin


vurmak

hingaftin, lê dan, lê xistin, kutan, gemişandin

Başına vurdu.

lê xistin (ji bo dengderxistinê tiştek li tiştekî xistin)

Kapıyı vurmadan içeri girdi.

tê ketin, ketin, belav bûn, şewq dan (bandor û tesîra tiştekî heta cihekî çûn)

Güneş parça parça içeriye vuruyor.

Elimi duvara vurmuşum.

Dördü ikiye vurursak sekiz eder.

Tahtaya cila vurdu.

Duvara boyayı vurdu.

kirin (tiştekî), xistin (tiştekî), avêtin (tiştekî)

Ellerine kelepçe vurmuşlar.

Kendini deliliğe vurmuş.

lê dan (ji bo çikilandina tiştên bibir û sertûj)

İğne vurmak.

Damga vurmak.

deng derxistin, deng dan, jendin, jenandin

Adam parayı vurmuş

Ayağını yere vurdu.

(bi çek) lê xistin, hingaftin, (birîndar kirin kuştin)

Kömür başına vurdu.

Güneş başına vurmuş.

serma lê xistin, qeşa lê xistin, zîpik lê xistin

Kalbim öylesine vuruyor.

Ona piyango vurmuş.

Ağacın gölgesi duvara vuruyor.

Yatağını sırtına vurup yola düştü.


vurmalı çalgılar

amûrên jenî, amûrên postî, amûrên lêdanî


vuru

pitpit, hilavêtin, lêxistin, lêdan (pitpitîna dil)


vurucu güç

yekîneya nîşangir (di saziyeke şarwer de)


vurulmak

hatin hingaftin, hatin kutan, hatin lêxistin, hatin lêdan, hatin gemişandin


vurunmak

li xwe kirin, xwe nuximandin, cil wergirtin


vuruş

Serbest vuruş.


vuruşma

lihevxistin, hevjenîn, hevjendin, hevjend, lihevdan, pevçûn, qewxekirin, qirênkirin


vuruşmak

li hev xistin, li hev dan, qewxe kirin, qirên kirin


vuzuh

aşkerebûna wateyî (di vegotinên niviskî û devkî de)


vücuda gelmek

berceste bûn, qewimîn, çêbûn, hatin mêracê, hatin wicûdê


vücudunu ortadan kaldırmak

ji navê rakirin, serê (yekî) li tehtekî xistin, serê (yekî) di av re kirin, kuştin


vükelâ

(piraniya wekîl) di dema Osmanıyan de wezîr û wuzaret


vülgarize

Vülgarize yayınlar.


ya bu deveyi gütmeli ya bu diyardan gitmeli


ya deve deveci ya deve üstündeki hacı

hostenecar razê wekî her car Xwedê yek e dergeh hezar


ya devlet başa ya kuzgun leşe

ya têrek mewij ya kelemekî tûj, ya em dê bidin ya em dê bistînin


ya herrü ya merrü

dan navê, ya hero ya mero, an hero an mero


yaban arısı

mozeqirtik, pîzag, pizang, zerqetik, mozebeş meşen zerik (Vespa vulgaris)


yaban gülü

şîlan, şîlavk, gula derewîn, gula hirçê (Rosa canina)


yaban havucu

zirgizêr, gizêrek, birûm (Pastinaca sativa)


yaban kedisi

givir, pisîka kovî, pisinga kelemê (Felis silvestris)


yabana atmak

di pişt guhê xwe re avêtin, qîmete nedanê

Bu sözlerimi yabana atamazsın.


yabana gitmek

xerîban kirin, dan xeriban (ji bo keçan)


yabancı

biyan, bêgan, biyanî, namo, begane baboyî, xerib, ecnebi (ji bo kesên ku ji miletekî din in)

biyan, bêgan, biyanî, xerib, nenas (kesê ku mirov wî nas nake, nizane bê kî ye)

biyan, began, xerib ıp ku ne ji heman celebî ye)

Ben bu işin yabancısıyım.

nenas, biyan, xerib (tiştê ku ne xweserî kesekî an jî derekê ye)

Yabancı arabalar buraya park edemez.


yabancı gelmek

ji (yekî) re biyan hatin (an jî nehatin), jê re xerib hatin (an jî nehatin)


yabancı gibi durmak

mîna biyanan sekinîn, wekî xerîban sekinîn, jê fikare kirin


yabancı saymak

(yek) biyan hesibandin, (yek) xerib hesibandin, xerib dîtin


yabancılamak

xeribî kirin (ji xwe nehesibandin, biyanî dîtin, xerib dîtin)


yabancılaşma

biyanîbûn, bêganebûn, namobûn, yaboyîbûn, xeribbûn


yabancılaşmak

biyanî bûn, bêgane bûn, namo bûn, yaboyî bûn, xerib bûn


yabancılaştırma

biyanîkirin, bêganeyîkirin, namoyîkirin, yaboyîkirin, xeribkirin


yabancılaştırmak

biyanî kirin, bêganeyî kirin, namoyî kirin, yaboyî kirin, xerib kirin


yabancılık

biyanîtî, bêganî, namotî, xerîbî, xeribîtî


yabancılık çekmek

(tê de) xeribî kişandin (tiştek) jê re zor hatin


yabancısı olmak

xerîbê (tiştekî/ bûn, nezanê (tiştekî) bûn, nas nekirin


yabani

pesarî, kovî, yabanî, çolî, beyanî, hov (ji bo mirovan)

zir, derewîn, yawanî (riwekên ku li çol û pesaran ji ber xwe ve şîn dibin) bol


yabanıl

pesarî, kovî, kûvî, yabanî, hov, hovik (ji bo mirovan)

zir, yawanî, derewîn (riwekên ku li çol û pesaran ji ber xwe ve şîn dibin)


yabanlık

cil û bergê ku di rojên girîng de li xwe tê kirin


yad eller

biyanistan, xerîbî, xurbet, welatê xerîban û xurbetê


yadırgama

lêrûneniştin, lomandin, biyanî dîtin, xweşnedîtin

lê girtin (Min rast negotibe li min negire! Ez tirsîyam!)


yadırgamak

lê rûneniştin, lomandin, biyanî dîtin, xweş nedîtin, hînî (tiştekî) nebûn


yadsınmak

hatin mandelekirin, hatin şerandin, hatin înkarkirin


yafa

yafa (celebekî portakalan e, portekalên Yafayê)


yafta

navhildan^([çavkanî hewce ye]), navtêhildan^([çavkanî hewce ye])


yahu

osmanî یاهو (yāhū), ji erebî يَا (yā) + هُوَ (huwa). Hevreha azerî yahu.

Sadece küçücük bir beyaz yalan, yahu.

Ji bo îfadekirina rehmê jî tê emilandin.

Zavallı adama biraz şefkatli davran, yahu.


yahudi baklası

baqilê pisîkan, baqilê tehl, talîşk, zirbeqle


yak

yaq (cureyek gayan ku li Asyayê peyde dibin (Bos grunniens)


yaka

berstûk, beştik, berstû, bersitok, sivang, sikur, sikûn, pîst, stûkur, paskur, berestû, beskurk, pastûk

Yakasından tuttu.


yaka bir tarafta, paça bir tarafta

Binêre yaka bir tarafta paça bir tarafta.


yaka silkmek

destê xwe avêtin pêsîra xwe û jê re hayê kirin


yakadan atmak

pêsîra xwe jê weşandin, pêsîra xwe jê xelas kirin


yakalama

qefaltin, girtin, firstiqandin, qefandin


yakalamak

Kolunu sımsıkı yakaladı hişk bi milê wê girt.

qefilandin, qefandin, berdest kirin, destgîr kirin, derdest kirin (ji bo girtina sûcdaran)

Onu kapıda yakalayıp konuştular.

di ser de girtin (yek di rewşeke ne xweş de dîtin)

lê werqilîn, qefaltin (li tiştekî wekî gotin, şêl û nîşaniyeke ku kesê sûcdar dide nîşan, rast hatin)

Yağmur bizi yolda yakaladı.

pê girtin (bi lêgerîn an jî tesaduf rastî yek an jî tiştekî hatin)

Onun zayıf damarını yakalamıştı.


yakalanma

Nezleye yakalanma.


yakalanmak

hatin girtin, hatin qefaltin, hatin firstiqandin

hatin destgîrkirin, hatin berdestkirin, hatin qefilandin (ji bo girtina sûcdaran)

Nezleye yakalanmak.


yakalatmak

dan girtin, dan qefaltin, dan firstiqandin

dan berdestkirin, dan destgîrkirin, dan qefilandin (ji bo girtina tawanbaran)


yakarı

(yakarış) lavayî, başkurî, lubelûb, bazgurî, berzûrî, niyaz


yakarma

lavakirin, başkurîkirin, rawerkirin, berzûrîkirin, lubelubkirin, niyazkirin


yakarmak

lava kirin, başkurî kirin, rawer kirin, berzûrî kirin, lubelub kirin, niyaz kirin


yakasına asılmak

bi pêsîra yekî girtin, dest kirin pêsîra (yekî), destê xwe kirin (an jî xistin) pêsîra (yekî), bi qirika (yekî) girtin


yakasına çökmek

li (yekî) pêstûrî kirin, pê kirin ser (yekî)


yakayı ele vermek

bi zimanê xwe xwe dan dest, bi zimanê xwe li xwe şahidî dan


yakayı kurtarmak

pêsîra xwe jê xelas kirin, bi qîç û pîlan jê xelas bûn


yakı

nêrebend, qîr û nêrebend, çeke, hecan, pitik, girêbend


yakıcı

sotîner, şewitîner, şewatek, şewitok, soter, sojer, agirnak, şewter


yakıcılık

sotînerî, şewitînerî, şewatekî, sojerî, şewterî, sûznak

Güneşin yakıcılığı.


yakılmak

Kına yakıldı.


yakım

Odun yakımı.

stran û kilama ku li ser bûyereke girîng hatiye gotin


yakımcı

stranbêj (kesê ku li ser kes û bûyeran stranan derdixe)


yakın

nêz, nêzik, nêzing, nêzdik (di dem û cih de)

nêz, nêzik, nezing (tiştê ku bi guherînên biçûk û ne girîng ji hev vediqetin)

Buna yakın bir söz söyledi.

nêz, nêzik, nêzing (ji bo tişt û kesên ku di nava wan de têkiliyek heye)

nêz, nêzik, nezing (j' bo tişt an kesan ku dirûvên wan bi hev dixe)

Kırmızıya yakın bir renk.

nêz, nêzik, nezing (tişt an kesê ku bûyîna wî nêzik e)

Yaşı seksene yakın.

Yakınımızda oturuyorlar.

nêz, nêzik, nêzing (ne dûr, nêzî cihekî, li ber)

Kapıya yakın oturdu.


yakın anlamlı

(kelimeler) peyvên nêzewate (peyvên ku wateyên wan nêzî hev in)


yakında

Siz yakında mı oturuyorsunuz?

Yakında görüşürüz.

Yakında mı geldiniz?

Yakından bakılırsa, iyi görülür.


yakınlarda

Yakınlarda lokanta var mı?

Bu yakınlarda onu hiç gördün mu?


yakınlaşmak

nêzîk bûn, nêz bûn, nêzîkayî lê kirin, nêzikayî pê dan, nêzikî () bûn


yakınma

gazin, gazind, gazinde, gazine, gilî û gazin, fîrazvn

Kına yakınmışlar.


yakınmak

gazine kirin, gazind kirin, gazinîn, jarîn, gazin kirin, gilî û gazin kirin.

Kına yakınmak.


yakışık almak

pê ketin, lê şikîn (pê neketin, jê re şikestek bûn, dest nedan)


yakışıklı

bedew, ciwan, cindî, çeleng, tevnal, tîtal, terlan, lewend, zîba, hoşeng, qeşeng, camêr


yakışıklılık

bedewî, ciwanî, terlanî, tevnalî, tîtalî, cindîtî, çelengî, zîbatî, hoşengî


yakışmak

pê ketin, lê şikîn (lêhatin, xweş lê bi keys bûn)

Uzun saç ona yakışmış.

lê şikîn, li gorî bûn (tiştek munasîb dîtin)

Bu davranış sana yakışmıyor.


yakıştırmak

bi (yekî) xistin, li (yekî) şikandin, lê şikandin, pê xistin

babetî (yekî) dîtin, liyaqî (yekî) dîtin, liyaq jê re dîtin (tiştek xweş dîtin, mûnasîb dîtin)

Kızı oğlana yakıştıramamışlar.

Elbiseyi kendine yakıştırmış.

Bu sözleri kimse bana yakıştıramaz.


yaklaşık

nêzî, kêmzêde, pirhindik, teqrîbî, qeder


yaklaşılmak

nêzikî pê hatin kirin, nêzikayî lê hatin dan


yaklaşım

Bu konuya ilişkin yaklaşımı çok zekiceydi.


yaklaşmak

nêzikî (tiştekî an kesekî) bûn, nêzî (tiştekî an kesekî) bûn, nêzîkayî lê kirin, nêzikî lê kirin


yaklaştırmak

nêzikî (tiştekî) kirin, nêzî (tiştekî) kirin


yakma

hinekirin, (hine) têdan, (hine) lêxistin


yakmak

Sigarasını yaktı.

şewitandin, sotin, darandin, vêsandin, sotî kirin, ayisandin, dadayî kirin (bi agir tiştek tune kirin)

Ağaçları yaktı.

Işığı yak.

qimandin, qemirandin, şewitandin (bi bandora germê tiştek xera kirin)

Pantolunu ütülerken yaktı.

peritandin, şewitandin (şewata ji ber tiştê ar û mir)

Biber ağzımı yaktı.

şewitandin (şewata ji ber vexwirina tiştekî ar)

Şarab içimi yaktı.

Bu kızın sevdası beni yaktı.

Güneş çimleri yaktı.

Bugün güneş yakıyor.

qemitandin, ximximandin (ji ber tav û germê reşbûna tiştekî)

Güneşte vücudunu yaktı.

Soğuk rüzgâr insanın yüzünü yakıyor.

Canını yaktılar.

O evimi yaktı.

Yakıp kül etmek.

hine kirin, (hine) tê dan, (hine) lê xistin

Kına yakmak.


yalakalık yapmak

melaqî kirin, şelafî kirin, bi şelafî serî li ber çemandin


yalan mı?

qey vir e? qey derew e?, ma vir e?, qey bi viran e?


yalana şerbetli

virek, derewçîn, kûra viran (kesê ku pir viran dike)


yalancı

derewker, çilvir, virek, virker, derewçîn, derewbêj, derewîn, derewgo

Yalancı elmas.


yalancı pehlivan

kesê ku xwe di ber tiştan re dike û dawiyê pêk nayne


yalancı çıkarmak

(yek) derewçîn derxistin, (yek) virek derxistin, derewîn derxistin


yalancılık

derewkerî, virektî, virkerî, derewçînî, derewbêjî


yalancının evi yanmış, kimse inanmamış

agir bi mala virekan ketiye kesî bawer nekiriye, mala virekan xera bûye kesî bawer nekiriye


yalancının mumu yatsıya kadar yanar

vir sêwî ye, berî bi ku de kirine çûye, lê dawiya wê bihost û çar tilî ye, dawiya virê tune, dûvika derewan kurt e


yalancısı olmak

ji (yekî) derew ji (me) (vir) ji (wan) rast e


yalandan

Yalandan bir temizlik yaptı.


yalanı çıkmak

vira (yekî) derketin, derewên (yekî) derketin, dîlan ferikî berbû hetikî


yalanlama

derewandin, kezibandin, şerandin, tekzîb


yalanlamak

derewandin, kezibandin, şerandin, tekzîb kirin


yalanlanmak

hatin derewandin, hatin kezibandin, hatin şerandin, hatin tekzîbkirin


yalanmak

hatin balastin, hatin dalastin, hatin alastin


yalayıp geçmek

(ji bo ba, pêl û hwd) çerixand û derbas bûn, lê ketin û çûn


yalayıp yutmak

daxwarin (li hemberî gotineke ne xweş dengê xwe nekirin)


yalaz yalaz yanmak

Vücudu yalaz yalaz yanıyordu.


yalazlanma

geşbûn, gurbûn, xweşbûn, mêlîdedan, agirrabûn (ji bo agir)


yalazlanmak

geş bûn, gur bûn, xweş bûn, mêlîde dan, agir rabûn (ji bo agir)


yaldız

avzêr, tamzêr zêrav (pelên ji zîv, zer û teqlîdên wan madeyan)

tamzêr, zêrav (tiştên ku bi van tên xemilandin)


yaldızcı

avzêrker, tamzêrker (kesê ku karê zêravê û xemla bi pelên zîv, zêr û tiştên wisa dike)


yaldızlamak

avzêrî kirin, zêravî kirin, tamzêr kirin


yaldızlanmak

hatin avzêrkirin, hatin zêravkirin, hatin tamzêrkirin


yaldızlatmak

dan avzêrkirin, dan tamzêrkirin, dan zêravkirin


yaldızlı

avzêrî, tamzêrî, zêravî, avzêrîn, zêravkirî


yalelli gibi

tu dibêjî qey werîsê şixrê ye, eynî rojiya filehan e (ji bo kar, axaftina ku zêde diajo û mirovan zivêr dike, tê gotin)


yalı

yalî (kaşaneyên mezin ên ku li kersaxên avê hatibin ava kirin)


yalı ağası

fermandeyê ku bi parastina peravan re erkedar e


yalı uşağı

gedê peravan (ji bo kesên ku li peravên deryayê hatine dinyayê û mezin bûne)


yalın

sade, fesîh, fêmbar (ji bo gotin û nivîsan)


yalın ayak

pêxas, pêtazî, piyê xwas, piyê tazî, pêpetî


yalınç

sade, xwerû, saf (madeya ku tenêji hêmanekê hatiye pê)


yallah etmek

yelah [[yelah kirin, haydê [[haydê kirin


yalman

dev, ser (ji bo tiştên bibir, devê kêrê, sere derziyê)


yalnız

Tepedeki yalnız ev.

Ömrümde şehir içinde yalnız dolaşmamışım.

Kendisini yalnız İstanbul'a kadar götürecek parası vardı.

Giderim yalnız arkadaşlarımı isterim.

sobe, şemîr (kesê bi tenê, ew bi xwe tenê)

tenê (kesê ku di têkiliyên civakî de bi tenê hatiye hiştin)


yalnızcı

tenahîparêz (ê ku alîgirî tenahiyê ye, tenêtiyê diparêze)


yalnızlık

tenêtî, teneyî, bitenêtî, bitenêbûn, bêkesbûn


yalpa vurmak

ji ber ba û pêlan li rast û çêpê lolibîn, şewişîn, lewlebîn


yalpalama

şewişîn, tewişîn, vetewişîn, şewşîbûn, şelişîn, beliqîn, lolibîn, lewlibîn


yalpalamak

şewişîn, tewişîn, vetewişîn, şewşî bûn, şelişîn, beliqîn, lolibîn, lewlibîn


yalpalatma

şewişandin, tewişandin, vetewişandin, beliqandin, şelişandin, lolibandin, lewlibandin


yalpı

navdeşt, mexerî (rasta di navbera du giran de)


yalpılı

tiştê ku aliyekî wê ji yê din qalind û bilindtir e


yaltak

(yaltakçı) şelaq, melaq, nandoz, çaplûs, lêbok, xweşxweşok, şalûs


yaltaklanma

meliqîn, melaqîkirin, şelaqîkirin, şalûsîkirin, çaplûsîkirin, lêbokîkirin, xwepêxweşkirin


yaltaklanmak

meliqîn, melaqî kirin, şelaqî kirin, şalûsî kirin, çaplûsî kirin, lêbokî kirin, xwe pê xweş kirin


yaltaklık

melaqî, nandozî, çaplûsî, lêbokî, şalûsî


yaltaklık etmek

melaqî kirin, şalûsî kirin, çaplûsî kirin, lêbokî kirin


yaltakçılık

şelaqî, melaqî, çaplûsî, lêbokî, şalûsî, nandozî


yalvarıp yakarmak

li ber (tiştekî) gerîn, pir lavayî kirin, riya Xwedê û pêxemberan ji berê girtin


yalvarma

lavayî, başkurî, bergerî, berzûrî, bazgurî, fîzar


yalvarmak

lavayî kirin, başkurî kirin, bazgurî kirin, berzûrî kirin, fîzar kirin, ketina bextê


yalvartmak

lavahî pê dan kirin, başkurî pê dan kirin


yalçın

Yalçın dağlar.

Yalçın bir araziden geçiyorduk.


yama

pîne, pate, riqa, perespan, pesan (ji bo karê pînekirinê)

pîne, pate, perespan, riqa (parçeyê ji bo pînekirinê tê bikaranîn)


yamalama

pînekirin, patekirin, perespandin, riqakirin


yamalamak

pîne kirin, pate kirin, perespandin, riqa kirin


yamalanmak

hatin pînekirin, hatin patekirin, hatin perespandin, hatin riqakirin


yamalı

serçavpîne (mirovê ku li ser çavê wî leke hene)


yamamak

di sûtiyê (yekî) re kirin (ji bo kes û tiştên ku nayê xwestin û bikeve stûyê mirov)


yaman

Yaman çelişki.

nepak, yeman (kes û tiştê ku jê tê tirsandin)


yamanmak

hatin pînekirin, hatin perespandin, hatin patekirin


yamatmak

dan pînekirin, dan perespandin, dan patekirin


yamaç

berwar, terazin, kepez, qelaç, pesar, lêf, bergaz, berpal, pal, palik, kendal, yal, erwaz


yamaç yamak

şagirt (kesê ku di bin bandora yekî de dimîne û bi xebera wî dike)


yamuk

çarkenara ku tenê du kenarên wê peralelî hev in


yamyamlık

mirovxwerî, mirovxurî, yemyamî (ji ber xelayê, bi armancên dînî, îbadet û sêrê, xwarina goştê mirovan)


yan gelip yatmak

xwe avêtin ser siya piştê, pê avêtin ser pê, li ser siya piştê raketin, li ser piştê ramedîn


yan gelmek

xwe avêtin ser siya piştê, pê avêtin ser pê, li ser siya piştê raketin


yan yana

li kêleka hev, li ba hev, li tenişta hev, li rex hev


yan çizmek

xwe çivçivandin, xwar û çivan (an jî pêçikan) dan xwe, palan qelaptin (ji kar revîn)


yan ödeme

diravê ji bilî mehaniyê ku digihîje yekî erkedar


yana

Çocuklardan yana üzülmeyin.

Benden yana helâl olsun.


yana olmak

Ben senden yana olurum.


yanak

dêm, lam, alek, hinarik, hinarok, gelpik


yanağından kan damlamak

reng û rûyê (yekî) xweş bûn, rûyê (yekî) sor û gizrî kirin, tu fîtikê lêxi wê xwîn ji rûyê (wî) biavêje


yanaşma

berpêçûna kersaxê (ji bo keştî, qeyik û wekî wan)


yanaşmak

bi bal de çûn, nêzîkî pê kirin, nêzikî (tiştekî) bûn, kişîn ber (tiştekî), tang dan

xwe dan berê, ber bi kersaxê ve çûn (ji bo keştî, qeyik û wekî wan)


yanaştırmak

kişandin ber (tiştekî), nêzîkî (tiştekî) kirin


yandaş

alîgir, piştevan, piştvan, dûşdar, layengir, terefdar


yandaş olmak

alîgirê (yekî) bûn, hevalê () bûn yandaşlık alîgirî, piştevanî, piştvanî, dûşdarî, layengirî, terefdarî


yangın olmak

dilê (yekî) li serê helîn, dilê (yekî) li serê hebûn


yangına körükle gitmek

(yek) bûn darikê nav tirafê (hin kesan li hev sor kirin)


yanık

şewitî, sotî, darandî, şewitandî, sotandî, şewatok, şewitok

pêketî, pêxistî (ji bo lamba, cigare û tişten wisa)

Lambaları yanık.

Yanık yemek.

Yanık yüzlü adam.

Yanık bir sesi var.

Yanık bir çocuk.

Bu odada yanık kokusu var.


yanık rüzgâr

bayê nerm (baya ku zu şideta wê xwe datîne)


yanılsama

Öyle bir yanılsadım ki.


yanıltma

şelipandin, golandin, xapandin, xelitandin, xafilandin, çeqandin, şehitandin


yanıltmak

şelipandin, golandin, xapandin, xelitandin, xafilandin, çeqandin, şehitandin, çewitandin, şelipandin, şaşwaz kirin


yanına salâvatla varılır

bi temenan çûn balê (ji bo kesên kuşpene, qure

bi xweşkî çûn balê (ji bo kesên ku hêrsa wan rabûye)


yanında

Çektiğim acı yanında ölüm hafif kalır.

tevî bûn, beşdar bûn (beşdarbûna ramanekê)


yanında saf tutmak

ji alî (yekî) kirin, avêtin pişta (yekî)


yanıp tutuşmak

li ser (yekî) mirin, li ser (yekî) helîn, li ser (yekî) dîn û har bûn (ji bo hezkirinê)

Muhtarlık için yanıp tutuşuyor.


yanıtlama

bersivandin, bersivdan, cewabdan, cewibandin


yanıtlamak

bersivandin, bersiv dan, cewabdan, cewibandin


yanıtlanmak

bersivîn, cewab hatin dan, bersiv hatin dan


yankı

dengdan, dengvedan (ji bo buyer û tiştên wisa)


yankı uyandırmak

deng dan, deng vedan, deng pê ketin (ji bo bûyer û tiştên wisa)


yankılama

(yankılanma) olandan, dengvedan, gulbangdan


yankılamak

(yankilanmak) olan dan, deng vedan, gulbang dan


yanlama

(yanlamasına) kêlekî, berwarkî, rexkî, rexrexkî, teniştkî, tatikî, li ser tenîştê, li ser kêlekê


yanlamak

li ser kêlekê ketin, li ser teniştê ketin

xwe li ser kêlekê avêtin (ji bo kêfkirinê)


yanlış

çewt (tiştê ku ne li gorî rêzikekê, prensîbekê ye)

Yanlış hesab.


yanlışını çıkarmak

şaşiya (yekî) derxistin, çewtiya (yekî) derxistin


yanlışlık

şaşî, ggole, şaşmîtî, çewtî, heleyî, xeletî


yanlışlıkla

bi şaşîtî, bi şaşmîtî, bi heleyî, bi xeletî


yanmak

Ormanlar yandı.

Odunlar yandı.

Lamba yandı.

Yemek yandı.

Eli yandı.

sincirîn, kelîn, agir pêketin (ji bo beden û heyberan)

Ateşler içinde, günlerce titreyereke yandı.

Kızgın güneşin altında bir kaç batarya top yanıyordu.

şewitîn (tiştê ku ji ber sedemên cuda Cuda bêkêr dibe)

Kumaş boyadan yanmış.

Ekinler dondan dolayı yanmış.

Biberden ağzım yanıyor.

Sana yanıyorum kız.

Vaktinden önce değiştirilmeyen kâğıt paralar yandı.

Kitaptan dolayı sorsalar yandık.

Kardan dolayı parmakları yanmış.

Yana yakıla.


yansılamak

bi zarî (yekî) kirin, bi qaydeyî (yekî) kirin, zalvê (yekî) kirin


yansıma

Peyvên ku bi onomatopoetîk hatine çêkirin.

rûdan Rûdana nirxê neftê bandorê li welatîyan dike.


yansıtma

olandan, pijaqdan, dengvedan (ji bo deng)


yansıtmak

olan dan, pijaq dan, deng vedan (ji bo deng)


yansızlaştırmak

bêlayen kirin, bêalî kirin, bêteref kirin


yanşamak

zimançepelî kirin, qurbetî kirin, gevezetî kirin


yapadurmak

berdewam kirin (bi berdewamî kirina tiştekî)


yapı

Kırıkkale yapısı bir tabanca.

Yapısı güzel bir kadın.

Dil yapısı.


yapıcı

avaker (kesê ku tiştên girîng û bikêr dike)


yapık

cilik (ku divêjin ser pişta heywanên bar)

kincê ku yeniçeri li ser cilan de li xwe dikirin


yapılı

Güzel yapılı bir kız.

Yapılı bir adam.


yapılış

Bu binanın yapılışı depreme dayanıklıdır.


yapım evi

çêkiringeh (pişkdariya ku ji bo çêkirina fîlman hatiye pêkanîn)


yapımcı

amadekar (ji bo bernameyên radyo û tv'yê)


yapımcılık

çêkerî, amadekarî (ji bo bernameyên radyo û TV'yê)


yapıncak

cilik (cilika ku di sermayê de diavêjin ser pişta hespan)


yapınmak

Elbise yapınmak.


yapısal

bastûrî, binyadî, bunyewî, binyatî, strukturel


yapıt

berhem, karpêk, şiwîn, verêj, eser (tiştê ku kesek di dawiya emekdanê de derxistiye meydanê)

berhem, eser, karpêk (berhema ku hunermend diafirine)


yapışıcı

zeliqok, zelqok, zelinqok, mizeloq, debûş, demûşe, şîrqal, gelme, melîzok, li xêz, lînc, çilêzîn, ginc


yapışık

Yapışık ikizler.


yapışkan

zeliqok, zilqok, mizeloq, ginc, mizelq, zeliqonk, mezeloq, zeloq

teniya bidon, gurnîk (kesên ku wekî qîra cûdî bi yekî din ve dizeliqe)


yapışkanca

zeliqokî, mizeloqî, zeliqonkî, şîrqalokî, demûşkî, debûşkî, mezeloqkî, melîzokî


yapışkanca olmak

zeliqokî bûn, mizeloqî bûn, zeliqonkî bûn, şîrqalokî bûn, demûşkî bûn, debûşkî bûn, mezeloqkî bûn, melîzokî bûn


yapışma

zelq, venij, zeliqîn, venijîn, nûsîn, werisîn


yapışmak

zeliqîn, venijîn, nûsîn, werisîn, qemitîn

Kâğıt yapışmış.

Duvara yapıştı.

Elbise vücuduna yapıştı.

rahiştin (tiştekî), dest avêtin (tiştekî)

Halata yapıştılar.

Eteğine yapışmış bırakmıyor.


yapıştırıcı

pêveker (cîhazê ku fîlmên sînemayê bi hev ve datîne)


yapıştırılmak

hatin zeliqandin, hatin nûsandin, hatin venijandin


yapıştırma

zeliqandin, nûsandin, venijandin, werisandin, pê danandin


yapıştırmak

zeliqandin, nûsandin, venijandin, werisandin, pê ve danîn, pê ve) zeliqandin, pê danandin

Telefonu iyice kulağına yapıştırdı.

Tokadı suratına yapıştırdı.

Gereken cevabı hemen yapıştırdı.


yaprak dökümü

belgweş, belgwerîn, pelweşan, wextê pelweşînê, payîz


yapraklanma

pelgirtin, (pel, dar) bişkifîn, pûşikgirtin


yapraklanmak

pel girtin, pel derketin, (pel, dar) bişkifîn, pûşik girtin


yapraklı

bipel, bibelg, bi pelçim, belgin, beledar


yapraklı yosunları

hinetîtik, hineqîtik (ji bo ya zinaran), kevza daran (ji bo ya li qirna daran)


yaptıklarını itiraf etmek

li xwe mikur hatin, anîn ser xwe, li xwe danîn


yaptığı hayır ürküttüğü kurbağaya değmemek

xerabiya (yekî) ji qenciya (yekî) bêhtir bûn, zirara (yekî) ji kara (yekî) bêhtir bûn


yaptığını bilmemek

nizane ku çi dike (bi navê ketin, li nava leman qelibîn, xwe winda kirin)


yara

birîn (ku bi alaveke bibir û derbeyekê çêdibe)

Bıçak yarası

kul (ji bo birînên ku di hundirê laşê mirov de çêdibin, ji ber nexweşîn û wekî wan)

Gemideki yara.

Yürek yarası.


yara kapanmak

devê birînê gihîştin hev, (birîn) baş bûn rihet bûn, pak bûn


yaradana sığınıp

Yaradana sığnıp ona bir tokat attı.


yaradancılık

Xwedaperestî, Xwedahebînî (doktrina ku tenê baweriyê bi hebûna Xwedê tîne, lê bi gotina prensîb û dogmayên olekê nake)


yaralamak

tehlkirin, êşandin, dilê (yekî) şikandin, dilê (yekî) hiştin


yaralanmak

tehl bûn, êşîn, dilê (yekî) man, dilê yekî) şikîn


yaralarını sarmak

derdê (yekî) derman kirin, derd derman kirin


yaramak

Bu adam bana çok yaradı.

Bu ilaç ona yaramadı.

Çarşambaları oyun oynamak bana yaramıyor.


yaramamak

Ona iyilik yaramaz.


yaramaz

bêkêr, kelêj (ji bo kesên ku bi kêrî tiştekî nayên)

nekêr, nexêr, xerab (ji bo rewş û bûyeran)

Yaramaz bir durum yok.

şûm, netepte, neqerehayî, belhizok, şaqiz, nerihet, nehs, netebt, berbelot, kirh, muzir (ji bo zarokên ku di cihê xwe de natebitin û bi gotina mezinên xwe nakin, ziraran dikin)


yaramaz olmak

nerihet bûn, nehs bûn, şaqizî bûn, netebtî bûn


yaramazca

bi şûmî, bi nerihetî, netebtî, bi nehsî, bi belhizokî


yaramazlaşma

şûmbûn, nerihetbûn, nehsbûn, netebtîbûn, şaqizîbûn, belhizokîbûn (ji bo zarokan)


yaramazlaşmak

şûm bûn, nerihet bûn, nehs bû, netebtî bûn, şaqizî bûn, belhizokî bûn (ji bo zarokan)


yaramazlık

nerihetî, nehsî, şûmîtî, netebtî, şaqizî, belhizokî, neteptetî, gelevzî, mizurayî


yaramazlık etmek

nerihetî kirin, şûmî kirin, nehsî kirin, şaqizî kirin, gelevzî kirin


yarar

bikêrhatî, kêrhatî (ji bo tiştekî munasib, musaîd

Çiçek koymaya yarar bir kab.

kêr, sûde, kelk, havil, wec, feyde, nihf (encama ku ji tiştekî tê bidestxistin)

havil, sûd, kelk, feyde (encama baş a ku ji karekî tê bidestxistin)


yararcıl

kêrperest, havilperest, sûdeperest, kelkperest, sûdewart


yararcılık

kêrperestî, havilperestî, sûdeperestî, kelkperestî, sûdewartî


yararlandırma

sûdmend kirin, havildar kirin, kelkdar kirin, kêrdar kirin


yararlanma

sûdmendbûn, havildarbûn, kelkdarbûn, kêrdarbun, jêkêrdîtin, jêsûdwergirtin, jêhavildîtin, jêîstifadekirin, jêfeydedîtin


yararlanmacı

kêrperest, havilperest, sûdegir, kelkperest, sûdewart, sûdeperest, liştok, feydexwaz, behreger, feydeperest, mefaperest


yararlanmacılık

kêrperestî, havilperestî, sûdegirî, kelkperestî, sûdewartî, sûdeperestî, liştokî, feydexwazî, behregerî, feydeperestî, mefaperestî


yararlanmak

sûdmend bûn, havildar bûn, kelkdar bûn, kêrdar bûn kêr dîtin, jê sûd wergirtin, jê havil dîtin, jê kelk wergirtin, jê istifade kirin, jê feyde dîtin


yararlı olmak

bi kêr bûn, bi kêr hatin, sûdmend bûn, havildar bûn, kelkdar bûn


yararlılık

kêrdarî, bikêritî, kêrhatîbûn, sûdmendî, havildarî, kelkdarî, feydedarî


yararsız

bêkêr, bêsûde, bêkelk, bêhavil, bêwec, bêfeyde


yararsızlık

bêkêrî, bêsûdetî, bêkelkî, bêhavilî, bêwecî, bêfeydetî


yarasa

şevşevok, şevrevînk, şevşevik, şevşevîng, çemçemînik, çemçemok, çekçekûle, şibşibênek, baçermok, pirçemek, çîlîçîlî, bacemok, baçimêlk, balçimok, çeqçeqole, berçemik, gaperçêvk, dûvmesas, şebşebok, şevekur, şîvînek, perçîmek, balçimk, pajmêrk, pêrçêm, pêrçenk, çil , çîçelot, çîçelotek, şeverût (Vespertilio)


yarası olan gocunur

ê ku derdê wî hebe xwe ditîzikîne, ez ne diz im ne dilerizim


yarasın

noşîcan be!, efiyet be! cihekî te pê neêşê! sihet û şîfa be, bila li te bigivire!


yarasını deşmek

derdê (yekî) rakirin, birîna (yekî) çelitandin, derdê (yekî) lê nû kirin


yaratıcı

afirmend, afirîner, afirînende, afirandêr, afirandox


yaratıcılık

afirînerî, afirînendetî, afirandêrî, afirandoxî


yaratma

afirandin, xuliqandin, xeliqandin, xelq kirin (ji bo Xwedê)

afirandin, dahênandin, pêkanîn (ji bo zekaya mirov)


yaraya merhem olmak

ji derde (yekî) re bûn derman, derdê (yekî) derman kirin


yaraya tuz biber ekmek

hey car derdê (yekî) giran kirin, wekî ku (yek) agir berde barûdê


yarayı kaçamak

Sen niye yarayı kaşıyorsun ki?


yarayışsız

bêkêr, kêrnehatî, nesûdmend, bêhavil, bêfeyde


yaraşma

lêhatin, pêketin, şehn, babetbûn, liyaqbûn


yaraşmak

Bu laflar sana yaraşmıyor.

liyaqî (yekî) bûn, şehnê (yekî) bûn, li gorî (yekî) bûn)

Bu iş sana yaraşır.


yardak

antaxî, altaxî (ji bo alîkariya karen pîs)


yardan atmak

di zinar de avêtin xwarê, (tiştek) anîn serê yekî (xwedêgiravî bi qezayê)


yardım elini uzatmak

destê alîkariyê dirêjî (yekî) kirin, destê xwe dirêjî (yekî) kirin


yardım etmek

alî (yekî) kirin, alîkarî kirin, alîkariya (yekî) kirin, alî kirin, alîkarî pê re kirin, komek dan, piştin kirin


yardım görmek

alîkarî pê re hatin kirin, hatin destekkirin


yardımcı

pîgar, destekar, komekdar (di kar û barên gund de)


yardımcı olmak

alîkar bûn (pe re bûn alîkar), alî (yekî) kirin


yardımda bulunmak

alîkarî pê kirin, alî kirin, yarmetî pê dan


yardımına koşmak

çûn alî (yekî), li hawara (yekî) çûn, di hawara (yekî) çûn, di hawara (yekî) hatin, xwe pê re gihandin, li heyna (yekî) çûn


yardımlaşmak

piştgiriya hev kirin, alîkariya hev kirin, pev re alîkarî kirin, piştvaniya hev kirin, dest dan hev


yaren

(piraniya yar e) yaran, dost, hogir, heval


yarence

dostkî, hogirkî, hevalkî, yarane, hogirane


yarenlik etmek

axaftina bi dostî kirin, hevpeyvîna bi hogirtî kirin


yargılama

darizandin, darazdan, dadgehkirin, mehkemekirin


yargılamak

darizandin, daraz dan, dadgeh kirin, mehkeme kirin


yargılanmak

hatin darizandin, hatin darazdan, hatin dadgehkirin, hatin mehkemekirin


yarı

Gece yarısına kadar çalışıyor.

Yarı yolu aldık.

Yarı pişmiş.


yarı açık cezaevi

girtîgeha nîvekirî (girtîgeha ku ji hundir ve bêparêz, lêji der ve li dijî revê bi astengan hatiye parastin)


yarı ağır sıklet

sîkleta nîvgiran (di boksê de ji kîloya 75'an heta 81 kîloyî re tê gotin)


yarı orta

siklet sîkleta navçe (di boksê de ji kîloya


yarıcı

parçeker, hûrker (kesê ku diqelêşe, parçe û hûr dike)

melêba, merêba, melêva, coleq (ji bo çandiniyê)

cenan (ji bo nîvekariya zebze, mêwe û titûnê)


yarıcılık

cenanî (ji bo nîvekariya zebze, mêwe, dar û titûnê)


yarık

Dudağındaki yarık.

şaxor, şeqîf, şeqar, tîş (şaxorên zinar û çiyayan)


yarılamak

Çayını yarılamıştı.


yarılma

qelişîn, qeliştin, tarişîn, telişîn, veqelişîn, şeqopîlobûn


yarılmak

qelişîn, qeliştin, tarişîn, telişîn, veqelişîn, şeqopîlo bûn, qelş lê ketin, terk lê ketin

Ellerim hep yarılmış.

hatin qelaştin, hatin veqelaştin, hatin tarişandin, hatin derizandin, hatin terikandin


yarım

Elmanın yarısı telaşê sêvê.

Yarım iş.

nîv, seqet, netemam (ji bo kesên nexweş û wisa)

Yarım fincan kahve.


yarım adam

nîvmirov (ji bo kesên seqet, kêm, jar û nexweş)


yarım ağız

bêyî dilê xwe, nîvzar, nîvdev, bi nîvdevî


yarım elma gönül alma

sihor û bi lîtira xwe, riya hev zanebûn ne ji pirî û hindild ye


yarım elmanın yarısı o, yarısı bu

wekî ji hêkekê bin, dibê qey te sêv di nav de kiriye du cî


yarımada

Anadolu Yarımadası.


yarımlık 1

nîvmirovî (ji bo kesên seqet û nexweşokî)


yarın

Yarın geleceğim.


yarından tezi yok

ji sibehê pêştir nîn e, bi derengî nexistin, bi lez û bez


yarıntı

lexem (cihê ku lehiyê ew şûştiye û kiriye mîna cihikê)


yarış alanı

holka pêrebaziyê (pêşbirkê an jî pêşbaziyê), meydana tiratê, meydana hawirkaniyê


yarış etmek

tirat kirin, pêşbazî kirin, berebezî kirin, lec kirin


yarışa kalkmak

dest bi berebeziyê kirin, dest bi tiratê kirin, dest bi pêşbirkê kirin


yarışmak

pêşbazî kirin, tirat kirin, berebezî kirin, pêşbirkî kirin


yarıştırmak

tirat pê dan kirin, pêşbazî pê dan kirin, pêşbirkî pê dan kirin

xarandin (ji bo hespan), dan xaranan (ji bo hespan)


yarışçı

pêşbaz, pêşbir, hawirkvan, berebez, musabiq


yarışçılık

pêşbazîtî, hawirkvanî, berebezîtî, musabiqî


yarlıgamak

(Xwedê sûcê yekî) efû kirin, mexfîret kirin


yarma

qelaştin, veqelaştin, terikandin, şeqitandin, qelşkirin, telişandin, telaştin

Çam yarması biriydi.

Yarma şeftali.


yarma gibi

telaşî dirêj, qirase, gereze (kesê pir gir)


yarma şeftali

xoxên felqokî (ku goştê wan xweş ji dendikê wan dibe)


yarmak

qelaştin, veqelaştin, qelişandin, şeqitandin, qelş kirin, talişandin, telaştin, kelaştin

Gemi suyu yardı.

Kafasını yarmışlar.


yarmalama

qelaştin, şeqitandin, qelşkirin (ji bo tiştên ku dirêjkî têne qelişandin)


yarmalamak

qelaştin, şeqitandin, qelş kirin (ji bo tiştên ku dirêjkî têne qelişandin)


yas tutmak

şîn girtin, şîn kirin, şîn girê dan, şîn gerandin, şîn danîn, şîn rast kirin


yasa boğulmak

di şîna (yekî) de xeniqîn, ketin şîna (yekî)

Ölümüyle herkesi yasa boğdu.


yasa çıkarmak

qanûn derxistin, qanûn çêkirin, qanûn danîn


yasak bölge

herêma qedexe, herêma qedexekirî, kospayî


yasak savmak

îdare kirin, bi kêr hatin (ji bo demekî pir hindik)

ji stûyê xwe kirin (ji bo seroberokirina karekî)


yasama

qanûndanîn, qanûnçêkirin, danîna qanûnan, teşrî


yasama gücü

hêza qanûndanînê, karîna qanûndanînê, teşriî qewêt


yasama meclisleri

meclîsên qanûndanînê, parlemento û senato


yasını tutmak

şîna (yekî) girtin (an jî kirin), şîna (yekî) girê dan


yaslanma

hilpesirin, dangivan, xwespartin, paldan, palvedan


yaslanmak

hilpesirin, dangivîn, xwe spartin, pal vedan, pal dan (tiştekî), pişta xwe dan (tiştekî)

pişta xwe pê girê dan, pişta xwe pê rast kirin, pê ewle bûn, bawerî pê anîn


yaslı

şîndar, şînî, bişîn, şîngirtî, reşgirêdayî


yassılama

pankirin, pehnkirin, panikîkirin, pehnikîkirin, reyandin


yassılamak

pan kirin, pehn kirin, panikî kirin, pehnikî kirin, reyandin


yassılanma

(yassılaşma) panbûn, pehnbûn, panikîbûn, pehnikîbûn


yassılanmak

(yassilaşmak) pan bûn, pehn bûn, panikî bûn, pehnikî bûn


yastık

balîf, balîv, balgî, balgîv, balgih, balîşne, balge, balgeh, balgît, balîfe, balnîş, banigî

refik, karix, kej (ji bo xweyîkirina şax û sadiran)


yatak

Uyumak için hemen yatakları açtılar.

nivîn, cih an cî an jî cîy (şelteya ku mirov hirî, pembû û tiştên wisa dixê)

cih, nivîn (somya, karyola û tiştên wiha ku mirov şelteyê diavêje ser wan)

nivîn, cih (hemû tiştên ku mirov li ser wan radikeve)

beste, bestek, besterobar, lat, kener, mecra (ji bo çem û robaran)

Petrol yatağı.

war, êwr (cihê ku tiştek lê zêde peyde dibe)

Aslan yatağı.

Altın yatağı.

Hırsızlar yatağı.

Namlu yatağı.

Fide yatağı.


yatak liman

bendera mezin ku stolên mezin dikarin lê lenger biavêjin


yatak odası

odeya nivistinê, odeya razanê, jûra razanê, menzela raketinê


yatak çekmek

jê re cî danîn, ji (yekî) re nivîn raxistin


yataklı

bestekûr (ji bo çemê ku besteya wê kûr e)


yataklık

hewandin, etaxî (hewandina tawanbaran, bi awayekî dizî bi nan û avkirina wan)

Kaç yataklık yer.


yataklık etmek

etaxî kirin, alîkarî bi tawanbaran re kirin


yatağına girmek

ketin nav cihê (yekî) ji bo jinan tê gotin ku ew bi mêrekî re radibin û rûdinên


yatağını sermek

nivînê (yekî) raxistin, cihê (yekî) danîn, cihê (yekî) bi keys kirin


yatık

ramedî, ramedandî, ramedayî, raketî, vezelandî

Yatık kumaş.

qelaptî, lêqelaptî, wergerandî, wergeriyayî

Yatık yaka.


yatılı

şevîn ( dema şev li derekê bê mayîn, çi daîmî wek xwendekarên şevîn, çijî yek şev.nexwesima dema şev dimînine ber pêz jêre tê gotin.)


yatılmak

hatin raketin, hatin veketin, hatin ramedandin


yatıp kalkmak

her gav (tiştek) pizrika ser zimanê (yekî) bûn

pê re raketin, pê re rabûn û rûniştin (ji bo têkiliya cinsî)


yatırım

razan, xewan (karê razandinê, xewandinê)

tevgera ku ji bo beijewendiyekê tê kirin


yatırım yapmak

pere razandina karekê ji bo dahatinê, razemenî kirin, pare razandin, pare danîn, pare lê dan


yatırımcı

veberdêr (kesê ku pere ji bo qezencê li tiştekî mesref dike)


yatırma

ramedandin, ramitandin, razandin, raketandin, veketandin, nivandin, xewandin


yatırmak

ramedandin, ramitandin, razandin, raketandin, veketandin

nivandin, xewandin, kirin xewê, xistin xewê, di xew re kirin

qelaptin, qulipandin, xwar kirin, ramedandin

Rüzgâr ekini yatırmış.

Telefon parasını yatırdım.

Biberî tuza yatırdı.

Saçlarını yatırdı.


yatısız

neleylî, dibistan an jî cihê ku bi şev lê nayê razandin


yatışma

kêmkirin, danîn, sistkirin (ji bo ba, berf û baran)

kemijîn, vepesirîn, amoşbûn, aramoşbûn (ji bo hêrs, coş, êş û tirsê)

kemijîn, kerbûn (ji bo serhildan, şemate û xireciran)

aşbûn, aştbûn, haştbûn (ji bo sekna girîna zarokan û hêrsbûnê)


yatışmak

kêm kirin, danîn, sist kirin (ji bo ba, berf û baran)

Fırtına yatıştı.

kemijîn, vepesirîn, hêmin bûn, amoş bûn, aramoş bûn, parça (yekî) danîn (ji bo hêrs, coş, tirs û hwd)

ker bûn (ji bo serhildan, şemate û xireciran)

aş bûn, aşt bûn, haşt bûn (ji bo sekna girîna zarokan û hêrsbûnê)


yatıştırıcı

Yatıştırıcı ilaçlar.


yatıştırma

kemijandin, vepesirandin, amoşkirin, aramoşkirin


yatıştırmak

Ayaklanmayı yatıştırdılar.

kemijandin, vepesirandin, amoş kirin, aramoş kirin, aş kirin, haşt kirin

Gelip beni yatıştırmak istedi.


yatkın

Yatkın kumaş.


yatma

razan, veketin, raketin, xwedirêjkirin, ramedîn

bicihûnivînbûn (ji ber nexweşînê raketin)

razîbûn, pêqaîlbûn (ji bo raman, pêşniyaz û hwd)


yatuğan

(yatuk) navên pişkdar ên amûrên qanûn û sentûrê


yatçı

yatvan (kesê ku bi turizma yatan re bilî dibe)


yavan

Yavan ekmek.

Yavan bir yaşam.


yavaşlama

hêdîçûn, hêdîbûn (ji bo kêm bûna leza mirov, wesaît û ajelan), danîn (ji bo ba, baran û tiştên mîna wan), nermbûn (ji bo deng)


yavaşlamak

hêdî çûn, hêdî bûn (ji bo kêmbûna leza mirov, wesaît û ajelan), danîn (ji bo ba, baran û tiştên mîna wan), nerm bûn (ji bo deng)


yavaştan almak

bi nermikayî tevgerîn, bi xweşkayî tevgerîn


yaver

yawer (ew kese ku li cem serokê dewlet û hikûmetê dimine u fermanên wan dinivîse û her wiha ku pewist bike radigihîne)


yavru

çêl çêle, çêlî

şîrînkirina û hê biçûkkirina peyva `çêle`yê

bi gelemperî biçûkên jîndaran lê hinekî wateya wê tehl e û bi zehfanî ji bo biçûkên lawiran ango ji ajalên dirinde re tê siviyandinê

şîrînkirina û hê biçûkkirina peyva 'têje'yê

biçûkên dewaran ango ajalên yeksim xasma jibo ker û hêstiran

Her cûre biçûkên ajalan lê nemaze jibo çêleyên hespan

şîrînkirina û hê biçûkkirina peyva `cehş`ê

çêleyên lawir û çêleyên mirîşkan û firindeyan

şîrînkirina û hê biçûkkirina peyva `têje`yê

zarok, mindal, sebî, ewlad, sava, daman,dêl,nevî,nevîçirk,pit,pitik, dûnde

çêleyên ask, xezal û mamizan, çêleyên kewalên dusim

şîrînkirina û hê biçûkkirina peyva `fin`ê

şîrînkirina û hê biçûkkirina peyva `bod`ê

Saray yavrusu.


yavru ağzı

rengekî di navbera pembe û nava petêxê de ye


yavrucak

Yavrucağa arasıra şeker alırım.


yavrucuk

Yavrucuğum.


yavrulama

têjikkirin, çêjikkirin, çêlikkirin, çêlikanîn, çêjikanîn, têjikanîn, têjikderxistin, çêlikderxistin, çêjikderxistin, çêledan

zayîn, karanîn, berxanîn (ji bo mih, bizin)

kurikanîn, dehşanîn, cehşanîn (ji bo kerê)