yavrulamak

têjik kirin, çêjik kirin, çêlik kirin, çêlik anîn, çêjik anîn, têjik anîn, têjik derxistin, çêlik derxistin, çêjik derxistin, çêle dan

zayîn, kar anîn, berx anîn (ji bo mih, bizin)

dehş anîn, cehş anîn, kurik anîn (ji bo kerê)


yavuklu

binîşanî, hêrêkirî, bidergistî, bidestgirtî


yavuz

Yavuz hırsız ev sahibini bastırır.


Yavuzeli

Cîngîfe, Çînçîn (Navçeyeke girêdayî Dîlokê)


yaya gelmek

peyatî hatin, bi lingan hatin, bi piyan hatin


yayan gelmek

bi peyatî hatin, bi lingan hatin, bi piyan hatin


yayan gitmek

bi peyatî çûn, bi linan çûn, bi piyan çûn


yaygara

carecar, cirecir, birebir, berbezî, şemate, qîjeqîj, qajeqaj, qalmeqal


yaygara koparmak

kirin cirecir, kirin birebir, kirin xirecir


yaygaracılık

carcaroyî, birebirkerî, berbezênî, şematekerî


yaygı

cîrax, bestir, tayî, tej (tiştên mîna tej, merşik, palas û beran)


yaygın

şob, şewb, şof (ji bo nexweşîna belavbûyî)


yaygınlaşma

belavebûn, berbelavbûn, pert bûn, belavbûn


yaygınlaşmak

belave bûn, berbelav bûn, pert bûn, belav bûn


yaygınlaştırma

belavekirin, berbelavkirin, pertkirin, belavkirin


yaygınlaştırmak

belave kirin, berbelav kirin, pert kirin, belav kirin


yayık ağzlı

kesê ku gava dipeyive gotinan dirêj dike


yayık yaymak

keyandin, dew kulandin, meşk kil kirin, dew pê ve kirin, kil kirin


yayılmak

peresîn, berbelav bûn, belave bûn belavî bûn, felişîn, gelemperî bûn, lê belav bûn

Halkın arasında saz bu kadar yayılmamıştı.

lê zêde bûn, lê çêrîn (ji bo birin û lekeyan)

Yağ lekesi çabuk yayılır.

Bu konuda şimdilik yayılmak istemiyor.


yayım

weşan, weşînek, pexş, neşr (ji bo çapkirin û belavkirina pirtûk, rojname û tiştên wisa)

weşînek (ji bo weşandina tiştekî di radyo û televizyonê de)


yayımcı

weşîner (ji bo weşîna bi riya wekî radyo û televizyonê)


yayımlama

weşandin, pexşkirin, neşrkirin (ji bo weşandina tiştên mîna pirtûk, kovar û rojnameyê)

weşandin, pexşkirin (ji bo weşîna bi riya wekî radyo û televizyon)


yayımlamak

weşandin, pexş kirin, neşr kirin (ji bo weşandina tiştên mîna pirtûk, kovar û rojnameyê)

weşandin, pexş kirin (ji bo weşîna bi riya wekî radyo û televizyonê)


yayımlanmak

hatin weşandin, hatin pexşkirin, hatin neşrkirin


yayınlamak

weşandin, pexş kirin, neşr kirin (ji bo weşandina tiştên mîna pirtûk, kovar û rojnameyê).

Kitabımı bir yıl önce yayınladım.


yaylacılık

zozanvanî (ji bo birina pez ber bi zozanan ve)


yaymak

Yatakları yaymak.

ragihandin, îlan kirin, (lê) belav kirin

Çetenin ismini her tarafa yaydı.

Bu hastalığı sivrisinekler yaydı.

Lekeyi yaymak.

peresandin, belave kirin, feşartin, feşandin (jibo belavekirina ramenek, berhemekê û hwd)

Malları yaymak.

Elbiseleri ortalığa yaymışlar.


yazı

Yazının icadı.

Italik yazı.

xet (rûyê diravê metal ê ku nirxa wî li serê ye)


yazı işleri

karên nivîsaran (ji bo rojname û wekî wê)


yazı kurulu

lijneya nivîsaran, desteya nivîsaran, heyeta nivîsaran


yazı tura

şêr û xet, tîp û ziwa, şil û ziwa, tîr û pişk, vijag


yazı tura atmak

şil û ziwa avêtin, şêr û xet avêtin, tîr û pişk avêtin, vijag kişandin


yazıcı

nivîsevan, debir (li artêşê leşkerêivîsevan)

nivîsevan (ew kesê ku nivîsên fîlmekî amade dike û cîhaza ku nivîsan dinivîse bi kar tîne)


yazık

Yazık sana.


yazılı

Yazılı bir kâğıt.

Yazılı taş.

Yazılı sınav.


yazılım

Yazılım programı.


yazılmak

Mektup yazıldı.

Çocuklar okula yazıldı.


yazıp çizmek

nivisandin û xêz kirin, qelem avêtin ser kaxiz, qelem li ser kaxiz birin û anîn


yazıya dökmek

daraştin (ji bo bi riya nivîsînê vegotina mebesta xwe)


yazıya gelmemek

nehatin daraştin (bi riya nivîsînê venegotina derd û mebestan)


yazlık

havîngeh (cihê ku mirov havînê lê dimîne)


yazma

pot û paçên ku li ser wan çîn û şekil hene, çi destan û çi jî bi qaliban hatiye çêkirin

hibrî lêçek, çît, çîtik, şar, çarik, vale, xavik (serpoşên jinan)

Yazma eser.


yazmacı

kesê ku bi destan an jî bi qalibên textîn çîn û şeklan li ser çît, yemenî, lihêf û fişten wisa çêdike


yazman

nivîsyar, nivîsevan, katib (ji bo kesên ku ragihandinê pêk tîne)

sekreter (ji bo kesê ku ji rêveberî û ragihandinê berpirs e)


yağ bal olsun

cihekî we pê neêşe, noşîcan be, efiyet û şîfa be


yağ tulumu

Bu yağ tulumu.


yağ çekmek

rûn tê dan, (yekî) baş kirin mîna rûnê ser nan (argo)


yağdırmak

Ona taş yağdırdılar.

Adanaya emirler yağdırıyor.

Piyasaya mal yağdırmak.


yağhane

rûnxane (devera ku lê rûnê riwekî û heywanî tê bidestxistin)


yağız

Yağız at.


yağlanmak

hatin rûnkirin, rûn hatin têdan, hatin donkirin

Cildi yağlanmış.


yağlı

Yağlı çörek.

Yağlı et.

tiştê ku bi rihetî mirov jê qezenc bi dest dixe

Yağlı uzun saçları.


yağlı ballı olmak

nava wan canêcanê bûn, nava wan xweş û bêş bûn


yağlı boya

boyaxa neftî (wêneyên ku pê hatine çêkirin)


yağlı güreş

cureyek gulaşa serbest ku zeytê di canê xwe didin û wisa gulaşê digirin


yağlı kuyruk

kar an jî kesê ku bi hêsanî dikare bê îstismarkirin


yağlıkçı

kesê ku destmal, pêjgîr û bincilan difiroşe

kesê ku di dîlanan de cilê bûkê û xemlan bi kirê dide


yağma

yaxme (tiştê ku bi talanê hatiye bidestxistin)


yağma etmek

talan kirin, yaxme kirin (an jî hatin talankirin)

talan û tajan kirin (dîlkirina mirovan û talankirina mal)


yağmacılık

talankarî, yaxmekerî, çûrkarî, nijdevanî


yağmak

barîn, hatin (ji bo baran, berf, zîpik û tiştên wisa)

Üstümeze kurşun yağıyordu.


yağmalama

talankirin, tarackirin, yaxmekirin, paymalkirin, tartalekirin


yağmalamak

talan kirin, tarac kirin, paymal kirin, yaxme kirin, tartale kirin, talan û tajan kirin


yağmalanma

talanbûn, taracbûn, paymalbûn, yaxmebûn, çûrbûn


yağmalanmak

talan bûn, tarac bûn, yaxme bûn, paymal bûn, çûr bûn

hatin talankirin, hatin tarackirin, hatin tartalekirin, hatin paymalkirin, hatin yaxmekirin


yağmur bastırmak

Bir yağmur bastırdıki hiç sorma.


yağmur boşanmak

bûn xuşîna baranê, baran xweş kirin, baraneke bi şid dayê


yağmur dinmek

baran vedan, baran sekinîn, baran vekirin


yağmur olsa kimsenin tarlasına düşmez

bibe baran erdê şil nake, bibe baran bi ser me de nayê, destê (wî) tije garis be nahêle teneyek jê birije, destê (wî) tije garis be dendikek jê de narije


yağmur yemek

baran xwarin, li ber baranê şil bûn, baran lê kirin


yağmurdan kaçarken doluya tutulmak

ji ber şirikê çûn ber mezîlê, ji ber dilopê çûn ber şirikê, ji ber baranê revîn çûn ber tiriyê, ji ber baranê revîn xwe dan ber çirikê, ji agir revîn ketin alavê, ji ber baranê revîn bi ber çortanê ketin, ji ber bayê çûn ber barovê (an jî bagerê)


yağmurlamak

(ewr) li lêkirinê bûn, dilê baranê hebûn, ewr giran bûn


yaş akıtmak

hêstir barandin, rondik barandin, stêrk kirin xwarê, stêrk rijandin


yaş dönümü

ketina darê mêran, menopoz (ji bo jinan ku êdî ji zarokan dibin)

ketina delabê jinan, andropoz (ji boêran)


yaş tahtaya basmak

piyên xwe bi hendaze neavêtin, bi serseritiyan çûn (tiştekî)


yaş yetmiş iş bitmiş

êdî mirin gazî wan dike (ji bo kesê pir pîr û kal e, tê gotin)


yaşa

bijî, aferim, her bijî, her bijîn, aferîn


yaşamak

Hiçbir şey yaşamdan daha önemli değildir.

Balıklar suda yaşar.

Biz köyde yaşıyoruz.

jiyîn (debara xwe kirin, abora xwe kirin)

Bu kazançla yaşamak kolay değil.

Yalnız yaşamak zor.

Onun anısı bizimle hep yaşayacak.

Bu iş olursa yaşadık.

Gençler gibi yaşıyor.

Yaşadığı müddetçe.

Bizde bunları yaşamışız, anlatmanıza gerek yok biliyoruz.


yaşamca

heta li jiyanê, heta li heyatê, heta li dara dinyayê

Yaşamca aylık bağlamışlar.


yaşartıcı

firmiskrêj, rondikbarîner (ji bo cismên ku stêrk ji çavan tîne)

Göz yaşartıcı bomba.


yaşatma

O karısını yaşatıyor.


yaşı geçmek

emrê (yekî) derbas bûn, temenê (yekî) bihurîn


yaşı topraktan sayılası

emrê (wî) kin be, qet ji cih ranebe, emrê wî kin î kurt be


yaşın yaşın

nermenerm, bi dizî, di kere de, di nerma xwe de

Dost yaşın yaşın ağlama.


yaşında

Çocuk bir yaşında.


yaşını doldurmak

emrê xwe tije kirin, salên xwe tije kirin


yaşını içine akıtmak

stêrkên (an jî girina) xwe berî nava xwe dan


yaşlanmak

pîr bûn (bi giştî ji bo jinan), kal bûn (ji bo mêran), extiyar bûn


yaşlarında olmak

nêzî () salî bûn, li dora () salî de bûn

Otuz yaşlarında biri.

Azad'ın yaşlarında.


yaşlı

pîr, pîrejin (bi giştî ji bo jinan), kal, kalemêr (ji bo mêran), extiyar

bistêrk, bihêstir, birondik, bifirmisk, şilûg (ji bo çav)


yaşlı başlı

navsere, sere, kesê di nav salan de çûyî


yaşlılık

pîrî, pîrîtî (bi giştî ji bo jinan), kalî, kalîtî (ji bo mêran), extiyarî


yedi düvel

heft dewêl, heft dewêlê ecnebi, hemû dewlet


yedi kardeş

komika sêwiyan, heftbira, termê mexilan meteor


yediden yetmişe

ji heft saliyan heta heftê saliyan, ji şîrî heta pîrî


yedigir

komika sêwiyan, heftbira (ji bo heft stêrkan) meteor


yedili

heftmend (di leyîstikên mmanî îskambîlê de kaxizê ku hejmara heftan li serê ye)


yedilik

Yedilik çivi.


yedirip içirmek

(yek) xwedî kirin, mezin kirin, (yek) hilanîn û danîn


yedirmek

Yağı hamura yedirmek.

Bu sözleri nasıl kendine yedirirsin?

bi devê (yekî) de kirin, di devê (yekî) re kirin, di dev re kirin


yediz

heftwîk (heft zarokên ku di carekê de bi hev re tên dinyayê)


yediği naneye bak

qeda li (yekî) bikeve, lanet li (yekî) bibare


yediği önünde, yemediği ardında

ketiye nava kundor û zebeşan nizane kîjanê bişkêne, di nava hebûnê de bûn


yegân

yekan, yekoyeko, hebohebo, tekoteko, yekeyek, teketek


yekinmek

hemikîn, ji hindav de rabûn, li xwe dan, bilind bûn, hilbûn


yekten

hema yek carê, destbidest, hema rasterast


yel

Yel gibi gelen sel gibi gider.


yeldirme

cil û bergek e ku ji di şûna çarşevê de li xwe dikin


yeldirmeli

jina bi yeldirme yeldirmesiz jina bêyeldirme


yele

bijî, bijîk, bêjik, poperîşk, damusk, kung, sermil, yal

Atın yelesi.


yele vermek

dan ber bayê, avêtin avê, pûç û pehnî kirin, pif kirin û dan bayê (ji bo xerckirina beredayî)


yelek

êlek, yêlek, çekbend, qutik, çûxik, çox, çoxik, çepek


yelelenmek

li hev birin û anîn (ji bo bayê ku por dibe û tîne)


yelken

baberik, bawan, babirk, xêlî, eyaşî, çar


yelkenci

bawandar (kesê ku bawanên keştiyan didirû)

bawandar (keştîvanê ku bi vekirin, daxistin û berhevkirina xêliyan re erkedar e)


yelkencilik

bawandarî (hemû cure pêşbirk, werzîş û gerên bi keştiyên bawandar (bixêlî)


yelkenlemek

bawan vekirin, xêlî vekirin, bi rê ketin


yelkenli gemi

keştiya bayî, keştiya babirk, keştiya bawanî


yelkovan

xulekjimêr (tîrika dirêj a saetê ya ku deqîqeyan dinimîne)


yelloz

aşifte, çirtik (ji jina ku xwe ji adet derxistiye re tê gotin)


yelpaze

baweşîn, baweşînk, bajen, bajêrge, baweşînok, baweşînek


yeltenmek

peyandin, hemikîn, xwe tê dan, xwe di ber re kirin, li ber rabûn, xwe lê qirase kirin, hewes kirin


yem

pût, alif, debr, xol, êm (ji bo ajal û sewalan)

lext, qût, qwît (ji bo mirişk û wekî wan)

xur, xurd, xurdemenî bi gelemperî tiştê xwarinê, her cure xwarin

Kurtlara yem oldu.


yem borusu

boriya pûtdayînê (li leşkerîyê ji bo wextê pûtdana hespan, li boriyê xistin)

gotina xapandinê, gotina ku ji bo kesek pê bê xapandin


yem dökmek

lext kirin (ji bo xapandina kesekî tevgerîn)


yemeden içmeden lafımı gidip yetiştirmiş

hema pê re pere gotinên min çûye gihandiyê


yemek

Yemeği çabuk yiyiyor.

xwarin, kurisandin, jê xwarin, qul kirin, lê xistin

Güve elbiseyi yemiş.

Kezab mermeri yiyiyor.

Bitler çocuğun kolunu yemiş.

Rüşvet yemek.

Varlığını kumarda yedi.

Adamın parasını yedi.

Kadınlar onun parasını çok yemişler.

Bu dert beni yedi bitirdi.


yemek

Ji osmanî یمك (yemek, “xwarin”), ji proto-tirkî *jē- (“xwarin”).

Yemeği çabuk yiyiyor.

Hadi yemeğe gelin.


yemek odası

xwaringeh, odeya xwarinê (an jî salona xwarinê)


yemek seçmek

li xwarinan şikandin, xwarin jibartin, li xwarinan boyandin

Her yemeği beğenmiyor, çünkü yemek seçiyor.


yemek yemek

xwarin (xurika ku di saetê diyarbûyî de tê xwarin)


yemek çıkarmak

nan dan, nan pêşkêş kirin (ji bo ziyafetê)


yemekli

Yemekli nişan.

Yemekli pansiyon.


yemekli vagon

vagona bixwarin (vagona ku tê de xwarin tê dayîn)


yemeklik

ê xwarinê (tiştê ku ji bo xwarinê tê bikaranîn)

ê xwarinê (tiştê ku ji bo xwarinê hatiye veqetandin)


yemeksiz

Yemeksiz pansiyon.


yemenici

çîtikfiroş (kesê ku çîtikan çêdike û difiroşe)


yemenicilik

çîtikfiroşî (karê çêkirin û firotina çîtikan)


yemin basmak

hema sond xwarin, hema dest bi xwarina sondan kirin


yemin billah etmek

hişk sond xwarin, li sondan vebûn, ahd û wehd kirin


yemin etsem başım ağrımaz

anıya me ji ba Xwedê ve bilind e, ez ji sonde re sekinî me


yeminler içmek

dan sondan, li xwe dan sondan, sond li xwe qelaptin


yemişçil

mêwexur (kesê an jî tiştê ku bi mêweyan xwedî dibe)


yemleme

alifdan, pûtdan (ji bo pez, dewar û heywanên bar)

lextdan, qûtdan (ji bo mirîşk û wekî wan)


yemlemek

alif dan, pût dan (ji bo pez, dewar û heywanên bar)

lext dan, qût dan (ji bo mirîşk û wekî wan)


yenene içilene bakılmamak

li ber çavê (yekî) nehatin, eniya xwe jê re neqermiçandin


yenge

amojin, mamojin, jinap, jinmam (ji bo jina apê)

xalojin, jinxal, xalim (ji bo jina xalê)

jinbir (gava mêr ji jina xwe behs dike, navê wê hilnade)

Git yengene söyle akşama bir şey istiyor mu?

xwişkê, xwengê, amojinê, jinapê, xalojinê, jinxalê, xaltikê û hwd (ji bo jinan, gava gazî wan tê kirin)

berbûk (ji bo jina ku rêberî ji bûkê re dike)


yeni

Yeni elbise.

nû (ji bo tiştê ku li ser çêbûn û ki rina wî re zêde wext nebihuriye)

Yeni haber.

nû (tiştê herî dawî hatiye bidestxistin)

Yeni mektuplar geldi.

nû (ji bo kesê ku hê nû dest bi tiştekî kiriye)

Yeni öğrenci.

nû, cihêreng (ji bo tiştekî ku heta wê rojê nehatiye gotin, nehatiye dîtin, nehatiye fikirin, nehatiye nişandan)

Yeni bir buluş.

nû (ji bo tiştên ku nayên zanîn û naskirin)

Yeni imzalar.

nû (ji bo tiştên ku ji yên din cudatir in)

Yeni ihtiyaçlarımız var.

hê nû, hîna nû, vê gavê, qasek berê, qederek berê


yeni dünya

alûceya Maltayê, nespra^([çavkanî hewce ye])


yeni yetme

gêran (ji bo keçan), sinêle, sengele, sîpe (ji bo kuran), bizele, nûhatî, nûgihîştî


yenici

nûparêz, nûjenîxwaz (kesê alîgirê nûjeniyê ye)


yenik

têkçûyî, binketî, zorbirî, bexer, mexlûb


yenilemek

dubare kirin, tekrar kirin, ji nû ve kirin


yenilenmek

ji nû ve hatin kirin, hatin dubarekirin, hatin tekrarkirin


yenilgi

têkçûnî, binketin, daçûnî, sexerî, mexlûbiyet


yenilik

nûtî, nûyatî (ji bo tiştên zerardar û kevn ku bi yên nû tên guhertin)


yenilikçi

Yenilikçi bir yazar.


yenilir yutulur gibi değil

tehma (tiştekî) giran bûn, neçûn xwarê (ji bo xwarina ku êdî nayê xwarin)

ne bi kuştinê tê, ne bi hiştinê tê (ji bo kesên ku mirov nikare çax pê bixe)

mirov xwezî nake lê binêre, mirov naxwaze lê binêre

nehatin xwarin, tê de neçûn (ji bo gotinên ne baş)


yenilmek

têk çûn, daçûn, jê çûn, firidîn, bi [[bin ketin, mexlûb bûn

zora (yekî) çûn (ji bo bêçare û bêhêzmanê)


yenilmez

Kesê sêyemê yekjimar di dema firehê neyînî de ji lêkera yenilmek.

Kahramanlar asla yenilmez.


yenirce

rîş, rişa mirevxur (birîna ku her diçe mezin dibe)

terexûn (nexweşîna ku li pidiyan dikeve)

Diş etleri yenirceye yakalanmış.


yeniçeri

yenîçerî, leşkerê piyade yên Osmanî ku di dema Orhan Gazî de (

hatiye avakirin û di dema Sultan Mahmûd II de hatiye hilanîn


yeniçeri ocağı

ocaxa ku tê de leşkerên yenîçêri tê gihandin


yenişememe

hevtêknebirin, zorahevnebirin, hozahevnebirin, bihevnikarin


yenişememek

hev têk nebirin, zora hev nebirin, hoza hev nebirin, bi hev nikarîn


yenişme

hevtêkbirin, zorahevbirin, hoza hev birin, bihevkarîn


yenişmek

hev têk birin, zora hev birin, hoza hev birin, bi hev karin


yenme

têkbirin, firidandin, binxistin, zorbirin, hozbirin, mexlûbkirin


yenmek

têk birin, firidandin, bin xistin, kevandin, zora (yekî) birin, dericandin, jê birin, hoza (yekî) birin, çira (yekî) birin, mexlûb kirin, bera dan

Oyunda onu yendim.

Öfkemi yenmek için çok çabaladım.

Bu meyve "yenmez'.

Ceketin dirseği yenilmiş.


yer biçimleri

teşeyên erdê (mîna zozan, çiya, gir, newal û hwd)


yer bulmak

jê re cih dîtin (ji bo xebatê ji yekî re cih dîtin)


yer elması

sevetalk, sêvaxîn, sêvaxînk, xîlong, xencelîsk, binerdî, qencelîsk, sêva bin erdê, dîzbelok, dûvberanok (li Heskîfê), sêvka axê (li Hekariyê), rêtax (li Oremarê) (Helianthus tuberosus)


yer kapmak

ji xwe re cih girtin, ji xwe re şûn zift kirin


yer sofrası

sifreya li erdê (sifreya ku li erdê tê danîn)


yer yarılıp içine girmek

erd qelişîn û pê de çûn, erd qelişîn û tê re çûn (ji bo windabûna tiştekî û ji ber şermkirina ji çêbûna tiştekî ne baş)

bi erdê de çûn, erd qelişîn û tê re çûn (ji bo tiştekî ku winda dibe lê mirov nizane ku çi pê bûye)


yer yatağı

nivîna li ser erdê (nivîna ku li erdê tê danîn)


yer öpmek

ji (yekî) re secde bûn (ji bo giramgiriyê)


yeraltı

nepenî, nehanî, binax (ji bo xebatên veşarî û ziyandar)


yerde sürüklemek

xişikandin, bi erdê re kaş kirin, di xwarê re kaş kirin


yere bakan yürek yakan

di hundir de ye ne ji derve ye, nermika kayê deng jê nayê


yere bakmak

pê li hafa gorê bûn (ji bo kesên pîr û kalên ku mirina wan nêzik e)


yere baktırmak

serî kirin ber (yekî) (ji bo şermezarîkirinê)


yere batasıca

tu bi erda reş de herî, erd xuya be tu ne xuya bî, xwelîlisero, xwelî li serê te be


yere batmak

bi erdê de çûn, bi erda reş de çûn (ji bo şermîbûnê)


yere düşmek

Lamba yere düştü.

Çocuk parkta yere düşmüş.


yere sermek

avêtin erdê, xistm erde li erdê pîj kirin (ji bo têkbinnê)


yere çalmak

hilbirîn erdê, li bin erdê xistin, hilanîn li erdê xistin, hilanîn li nava erdê xistin


yerel yönetim

rêveberiya xwecihî, rêvebirina cîgayî, mehelî îdare


yeri geldiğinde

Dema dora (tiştekî) hat Dema dora wê hat


yeri gözükmek

şuna (yekî) li mirov xuya bûn, cihê (yekî) xuya kirin


yeri göğü ben yarattım demek

gotin dinya min çêkiriye, şûr simbêlê (yekî) nebirîn


yeri göğü tırmalamak

tebatî nehatin (yekî), tebatî ji (yekî) neketin (ji ber êş û janê)


yeri olmak

cihê (yekî) hebûn (ji bo muteberiya yekî)


yeri öpmek

erd tehl kirin (bi tinazî), bi dev û rû çûn erdê


yerin dibine geçmek

erd qelişîn û pê de çûn, ketin binê erdê, bi binerde ketin (ji bo şermkirin û çêbûna tiştekî ne baş)

bi erdê de çûn, cûm û celat bûn, bûn heyva bin ewr,heyva bin ewr bûn (ji bo tiştekî ku winda dibe û mirov nizane ku çi pê bûye)


yerin kulağı var

dar û devî biguh in, devî bi guh in, guhê dar û deviyan heye


yerinde

Neşesi yerinde.

Babası yerinde.


yerinde duramamak

tebatî nehatin (yekî), agir û xurî tê de hebûn


yerinde olmak

Keyfi yerinde.


yerinde su çıkmak

hêka (yekî) hatin, li ser qula kurmoriyan rûniştin


yerinde yeller esmek

Değirmenin yerinde yeller esiyor.


yerinden fırlamak

ji cihê xwe hilpekîn, ji hindav de rabûn, ji cihê xwe hilfirîn


yerinden oynatmak

cihê (tiştekî) gerandın, (tiştek) ji cihê (wî) leqandin


yerinden çıkmak

cih çun, ji cih derketin (ji bo ji cihçûna hestî û movikan)


yerine

Bana haftalık yerine gündelik ver.

Benim yerime sen sinemaya git.


yerine gelmek

İsteğiniz yerine geldi.

Sağlığım yerine geldi.


yerine koymak

Beni adam yerine koymadılar.


yerine oturmak

ketin şûna xwe, tê de bi cih bûn, tê de rûniştin (jibo tiştekî ku tam cihê xwe bigire)

cih girtin (ji bo raman û tiştên wisa ku êdî tê ecıbandin)


yerini beğenmek

lê hatin, cihê xwe baş dîtin (ji bo riwekan)


yerini bulmak

cihê li gorî xwe dîtin (ji bo rewş û meqamê ku tam bi mirov bikeve, bê dîtin)


yerini doldurmak

liyaqê cihê xwe bûn, babetî cihê xwe bûn

cihê (yekî) girtin (ji bo kesê ku dikeve şûna yekî û mîna wî ji heqê erka xwe derdıkeve)


yerini ısıtmak

cih li hesabê (yekî) hatin, germik germ bûn


yerini kapmak

cihê xwe girtin, dewsa xwe girtin, şûna xwe zift kirin


yerini tutmak

Hiç bir şey suyun yerini tutamaz.

Kimse eski muhasebecinin yerini tutamadı.


yerini yapmak

wezîfeya xwe kirin, wezîfeya xwe anîn cih, wezîfeya xwe pêk anîn


yerini yurdunu terk etmek

dev ji cih û ware xwe berdan, ji ser av û axa xwe rabûn, av û aqara xwe di cih de hîştin, terkî welat bûn


yerle bir etmek

(tiştek) û erd kirin yek, bi erdê re dûz kirin

wêran kirin, tar û mar kirin, xera kirin, ruxandin, hilşandin, hilweşandin, herîfandin, xapur kirin


yerle gök bir olsa

erd û esman li me bê hev jî, erd û esman li me bibe yek jî


yerleri süpürmek

Entarisi yerleri süpürüyordu.


yerleşik

dêmanî, dêmatî, nişen, bicîhbûyî, ewrbûyî, cîwarbûyî

Yerleşik tiyatro.


yerleşme

bicihbûn, cîwarbûn, akincîbûn, dêmanîbûn


yerleşmek

bi cih bûn, akincî bûn, cîwar bûn, dêmanî bûn

Gidip güzel bir semte yerleşmişler.

Bu taş buraya iyice yerleşmiş.

Arabaya zor yerleştiler.

Oğlunu bankaya yerleştirmiş.

Evine yerleştiler.

Eşyayı daha yerleştiremedik.

Bu moda yerleşti.

Bir takım kelimeler zamanla yerleşiyor.


yerleştirilmek

hatin bicihkirin, tê de hatin bicihkirin


yerleştirmek

Tabakları yerleştiriyor

Kiremitleri yerine yerleştiriyor.


yerli

Yerli dolap.

Yerli meyve.

xumalî (tiştê ku di hundirê welêt de hatiye çêkirin)

binkî, binecih, xwecih, binalî, bincî, cihnişîn, akincî (ji bo kesên ku pêşiyên wî jî li heman deverê hatine dinyayê)

Ben buranın yerlisiyim.


yerli yerinde

her tişt li cihê xwe ye, li şûna xwe ye yerine li şûna (wê), li cihê (wî)

Eşyaları yerli yerine koy.


yerlileşme

binkîbûn, xwecihîbûn, binecihîbûn, binalîbûn


yerlileşmek

binkî bûn, xwecihî bûn, binecihî bûn, binalî bûn


yeter kadar

bi qasî ku têr bike, bi qandî ku qîm bike


yeter sayı

hejmara besatiyê, jimara besayiyê, nîsap


yeterince

bi qasî ku, bi qandî ku, têra xwe, bêdira

Sen bu işi yeterince uzattın.


yeterlik sınavı

Ezmûna kîfayetê, îmtîhana ehliyetê, îmtîhana wesfdariyê.


yetersizlik

neman, xilasbûn, qedîn, têrnekirin, kêmî


yetimlik

sêwîtî, êtîmî


yetirmek

Parayı yetirdi.


yetişkin

xama (ciwanê ku emrê xwe yê ku qanûn diyar kiriye, tije kiriye)

gihayî (kesê ku ji aliyê beden, rih û hest ve gihiyaye)

kamil (kesê ku ji her aliyî ve gihaye kewna xwe)


yetişme

gihan, gihîn, gihîştin, gihaştin, ragihîştin

veya yetişmeyesi) tu negihiyê (an jî tu negihiyê)!


yetişmek

Çocuk lafı hemen anasına yetiştirdi.

ragihîştin (ji bo di wext de amadekirina tiştekî)

Bu elbise yarına yetişir.

ragihîştin (ji bo di wext de gihîştina kesekî an tiştekî)

Doktor tam da vaktinde hastaya yetişti.

ragihîştin (ji bo, pişt re tevî tiştekî bûn)

Sonradan bize yetişti.

ragihîştin (ji bo dest bi tiştekî an kesekî kirin)

Ben o dala yetişemem.

Ben bu kadar işe yetişemem.

Bu para bize yetişir.

Ben dedeme yetiştim torunlarıma da yetiştim.

Buranın bağlarında yetişen üzümler çok güzel.

Tam o sırada o yardıma yetişti.


yetiştirememek

Nekarîn gihandin Nekarin wextê de çêkirin(zamanında yapamamak)


yetiştirici

Tütün yetiştiricisi.


yetiştirilmek

hatin gihandin, hatin, hatin gihaştin, hatin gihîştandin, hatin ragihandin

Çocuk bizim tarafımızdan yetiştirildi.

hatin gihandin, hatin, hatin gihaştin, hatin gihîştandin (ji bo perwerdehiyê)


yetiştirmek

Bize hemen su yetiştirin.

gihandin, gihîştandin (ji bo di wext de qedandina tiştekî)

Kitabı yarına yetiştirmem gerekiyor.

gihandin, gihîştandin (yek di wext de ji bo tiştekî pêwist gihandina derekê)

Hastayı zamanında doktora yetiştirdik.

gihandin, gihîştandin (tiştekî ku divê neyê gotin bê gotin)

Hemen lafı valiye yetiştirdiler.

mezin kirin, xwedî kirin (ji bo zarokan)

Sigara yakmak istiyenlere kibrit yetiştirir.


yetki

raye, karbidestî, desthilatî, pore, selahiyet


yetkilendirmek

desthilatdar kirin, rayedar kirin, selahiyetdar kirin


yetkili

desthilatdar, rayedar, karbidest, poredar, selahiyetdar


yetkili kılmak

rayedar kirin, desthilatdar kirin, bi selahiyet kirin


yetme

besbûn (ji bo rewşeke nebaş, helwesteke xerab)


yetmek

qîm kirin, têr kirin, qîmî (tiştekî) kirin, têrî (tiştekî) kirin

Bu para kitabı almaya yetmez.

Bir kıvılcım ormanı yakmaya yeter.

bes bûn (ji bo rewşeke nebaş, helwesteke xerab)

Bu zulüm artık yeter.

Yaşı seksene yetti.

Yeter de artar.


yetmemek

têrê nekirin, qîm nekirin, qîmî (tiştekî) nekirin, têrî (tiştekî) nekirin


yetmişlik

heftê libî (tiştekî ku tê de heflê lib hene)

Yetmişlik ihtiyar.


yevmiyeci

rojanîvan (kesê ku bi rojaniyan dixebite)


yezit

yêzîd (gotineke ku ji bo nefretê tê gotin)


yemen ellerinde veysel karani

kesê ku li derekeyên dûr û biyan pir dimînin


yeğ tutmak

çêtir girtin, jê çêtir dîtin, di ser re girtin


yeğen

pismam, kurap, dotmam, keçap (ji bo zarokên apê)

pisxaltî, keçxaltî, bilxaitî (ji bo zarokên xaltiyê)


yeğleme

çêtirgirtin, çêtirdîtin, hevyaz, tercihkirin


yeğnisemek

hindik dîtin (girîngî pê nedan, biçûk dîtin)


yeşerme

hêşînbûn, şînbûn, rûwikîn, rusikîn, rîsikîn (ji bo pelan)

keskbûn, hêşînbûn, şînbûn (ji bo keskbûna suriştê)


yeşermek

hêşîn bûn, şîn bûn, rûwikîn, rûsikîn, rîsikîn (ji bo pelan)

kesk bûn, hêşîn bûn, şîn bûn (ji bo keskbûna suriştê)


yeşertmek

hêşîn kirin, şîn kirin, rûwikandin, rûsikandin, rîsikandin


yeşil

Yeşil fasulye.

xang, kal, kerik (ji bo mêweyên negihîştî)

Yeşil kaysı.


yeşilimsi

(yeşilimtırak) keskoyî, keskûnî, kesp, keskînî, keske, bi keske ve


yeşilli

cilkesk, kinckesk (kesê ku cilê kesk li xwe kiriye)


yeşillik

keskayî, keskanî, hêşinatî, hêşînayî, hêşînkayî

hêşînayî, keskayî, hêşînkayî, şînkayî (devera ku riwekên wê pir in)

hêşînayî (sebzeyên ku bi xavî tên xwarin)


yıkama

Film yıkama.


yıkanmak

xwe şûştin, xwe veşûştin, serê xwe şûştin

Bugün tertemiz yıkandım.

Elbiseler yıkandı.


yıkıcı

wêranker, rûxîner, tehribkar (tiştê ku dibebe sedemê zerardanê, xerakirinê û ji navê rakirina tiştekî)


yıkıcılık

wêrankerî, rûxînerî, xerakerî, xerakiroxî


yıkık

hilweşiyayî, rûxiyayî, herîfî, herîftî, pelişandî, hilşandî, hirşiyayî, hilweşandî, hedimandî, redimandî, rûxandî, felişandî, pelişî, wêran, kambax, kavil, dêris


yıkılma

hilweşîn, hilşîn, rûxîn, herifîn, pelişîn, hedimîn, redimîn, herîftin, herîşîn, xirîn, roxîn, feşilîn, xerimîn, felişîn, zerzilîn, feşil bûn, hilişîn, xurîn, xirîn


yıkılmak

hilweşîn, hilşîn, rûxîn, herifîn, pelişîn, hedimîn, redimîn, herîftin, herîşîn, xirîn, roxîn, feşilîn, xerimîn, felişîn, zerzilîn, feşil bûn, hilişîn, xurîn, xirin, ferisîn

Duvar yıkıldı.

Şehir üstüme yıkıldı.

wergerîn, qelibîn, herifîn (ji bo wergerîn û ketina kes, dar, erebe û hwd)

Kadın yere yığıldı.

Bütün işler onun üstüne yıkılmıştı.


yıkım

hilweşan, rûxan, pelişan, hilşan, xong (ji bo karê pelaştinê)


yıkımcı

xeraker, rûxîner (ji bo kesên ku ava hiyan dipelêşe)


yıkış

hilweşandin, hilşandin, rûxandin, herîfandin, pelaştin, pelişandin, remandin, hedimandin, roxandin, xirandin, xarkirin, xerimandin, zerzilandin


yıkma

hilweşandin, hilşandin, rûxandin, herîfandin, pelaştin, pelişandin, remandin, hedimandin, herîftin, felişandin, herîşandin, roxandin, xirandin, xarkirin, fersandin, hurçandin, xerimandin, zerzilandin


yıktırılmak

hatin hilweşandin, hatin hilşandin, hatin rûxandin, hatin herîfandin, hatin pelaştin, hatin pelişandin, hatin hurçandin


yıktırmak

dan hilweşandin, dan hilşandin, dan rûxandin, dan herîfandin, dan pelaştin, dan pelişandin, dan hedimandin, dan hurçandin, dan hezandin


yıl on iki ay

salik dozdeh meh, sal dozdeh meh, salewext


yılan gibi sokmak

wekî dûpişkê bi binê piyên mirov vedan (û pûrta serî weşandin)


yılan hikayesine dönmek

bûn çîroka quling, bûn çîranok, bûn çîrvanok (ji bo dûvdirêjbûna gelemşeyekê ku hel nabe tê gotin)


yılanın kuyruğuna basmak

pêl mala cinan kirin, lana mozeqirtikan derkirin


yıldırım

bilêç, birûsk, birq, tîrî, şîşa birûskê, birqetav


yıldırımla vurulmuşa dönmek

qurf girtin pişta (yekî), çok lê şikestin


yıldırma

qutifandin, toqandin, bizdandin, herîsandin, çavtirsîkirin


yıldırmak

qutifandin, toqandin, bizdandin, herîsandin, çavtirsî kirin


yıldız

stêr, star (hunermendên sînema û muzîkholan)

kesê ku di karekî de, civatekê de serketî ye


yıldız akmak

sêrk xuricîn, stêrk şemitîn, stêrk rijîn, stêrk şîş kirin


yıldız poyraz

bayê ku di navbera bakurê rojhilat û bakur de tê


yıldız yağmuru

şîşkirina stêrkan (bi hev re xuyabûna stêrkên ku dixuricin)


yıldızı dişi

quzê gur bi (yekî) re ye, quzê gur pê re ye


yıldızı düşük

bextê (yekî) bi reş e, feleqa (yekî) bi reş e


yıldızı sönmek

dolaba (yekî) ters gerîn, dolaba (yek) çep gerîn


yıldızları barışmak

kewê wan ji hev re xwendin, milyaketên wan ji hev re kenîn


yıldızları saymak

çik ji ber çavê (yekî) çûn, pirposk ji ber çavê (yekî) çûn, pirposk hatin ber çavê (yekî)


yılgın

qutifandî, toqandî, bizdandî, çavtirsiyayî


yılgınca

qutifandiyane, toqandiyane, bi awayekî qutifandî


yılkı

yêxir, heywana beredayî (hesp an jî kerê ku hatiye beredayîkirin)


yıllanmak

kevnesal bûn (di ser de demeke dirêj derbas bûn)


yıllarca

çendik û çend salan, bi dirêjiya sal û rojan


yıllatmak

kevnesal kirin, kevnare kirin (di ser de gelek sal derbas kirin)


yıllık

On yıllık ağaç.

Bir yıllık tuttular.

Kuruluşun yıllık toplantısı.

Yıllık kiramızı verdiler.

Kurumumuzun yıllığı çıkmak üzere.


yıllıkçı

(yıllıklı) saldar (kesê ku mizeya wî salê çarekê tê dayîn)


yılma

qutifîn, toqîn, bizdîn, herîsîn, çavşikestîbûn, çavtirsîbûn


yılmak

qutifîn, toqîn, bizdîn, herîsîn, çavşikestî bûn, çavtirsî bûn


yinelenmek

hatin carandin, hatin dubarekirin, hatin tekrarkirin


yineletmek

dan carandin, dan dubarekirin, dan tekrarkirin


yıprak

nûhiyayî, rihiyayî, peritî, hilhilîn, mehiyayî

Cebinden yıprak bir kâğıt para çıkardı.


yıpranma

nûhîn, rihîn, peritîn, hilhilîn, çilçilîn, kevnbûn

maşîn, mehîn, mehitîn, mehtbûn (ji bo makîne û alavên hesinîn)


yıpranmak

nûhîn, rihîn, peritîn, hilhilîn, çilçilîn, kevn bûn

Pantolonu temiz ama yıpranmıştı.

maşîn, mehîn, mehitîn, mehtbûn (ji bo makîne û alavanên hesinîn)

Onun zekâsı hiç yıpranmamış.

Ben artık yıpranmışım.

Saygınlığı yıpranmış.


yıpratma

nûhandin, rihandin, peritandin, hilhilandin, çilçilandin, kevnkirin

maşandin, mehtkirin, mehandin, mehitandin (ji bo makîne û alavên hesinîn)


yıpratmak

maşandin, mehandin, mehitandin, meht kirin (ji bo makîne û alavên hesinîn)


yirik

lêvqelaştî (kesê ku lêva wî ya jor qelaştî ye)


yirmilik

bîst baknot, bîst wereqe (ji bo diravê kaxiz)

bîst libî, bîstanî (tiştê ku tê de bîst lib heye)


yırtıcı

dirende, direk, jakaw, bewr, no, dir, wehşînî (ji bo ajalên goştexur)

Yırtıcı bir kurt.

Yırtıcı bir sese sahib.

Buranın en yırtıcı avukatıdır.


yırtıcılar

koma ajelên dirende ku nimûneyawan qertel û bûm e


yırtık

çiriyayî, diriyayî, qetiyayî, qetayî, çirandî, dirandî, qetandî, qelaştî

Yırtık bir mendil.

O yırtığın biridir.

Yırtık elbiselerini bana verdi.

tûj, ziravik (ji bo dengê zirav û bilind)

Yırtık bir ses.

Çorabın yırtığı.


yırtık pırtık

tîş û telî, heft tîşgincir û mincir, firfat, qîş û qelaş, rût û repal


yırtılış

çiran, diran, qetan, qelişîn, qîşbûn (ji bo kar û awa)


yırtılmak

çirîn, dirîn, qetîn, qelişîn, qîş bûn, çîrûberçîrî bûn


yırtınış

xweçirandin, xwedirindin, xweqelaştin, xweqîşkirin (ji bo kar û awayê van lêkeran)


yırtınma

xweçirandin, xwedirindin, xwe qelaştin, xweqîşkirin


yırtınmak

xwe çirandin, xwe dirindin, xwe qelaştin, xwe qîş kirin


yırtma

çirandin, dirandin, qetandin, qîşkirin, çîrkirin, çirçirandin, hilçirandin, dadirandin, hildirandin, veçirandin, qelaştin, qelişandin


yırtmak

çirandin, dirandin, qetandin, qîş kirin, çîr kirin, çirçirandin, hilçirandin, dadirandin, hildirandin, veçirandin, çîrûberçîrî kirin, qelişandin, qelaştin

Sert bir şey paçamı yırttı.

Kedi çocuğun ellini yırttı.

Bağıra bağıra gırtlağımı yırttım.


yırttırmak

dan çirandin, dan dirandin, dan qîşkirin, dan qelişandin


yitirmek

Kalemimi yitirdim.

winda kirin (ji bo windakirina wesf û taybetiyên tiştekî an jî kesekî)

Ormanda yolumu yitirdim.


yitmek

winda bûn, berze bûn (ji bo berzebûna tiştê ku mirov xwediyê wê bû)


yiv

niqir (çala li ser çerxê an jî vîdayê, ya di navbera du diranan de)

Kafatasının yivleri.


yivlemek

pê ve danîn, pê ve dirûtin (bi dirûtinê pê ve danîn)


yiyecek

xurik, derxur, zimhêr, xurdemenî, xwirde, xwerek, zad


yiyici

xur, xwer (ev wekî parkît tê bikaranîn û wateya yiyici ya Tirkî dide peyvê)

Et yiyici hayvanlar.

xure, xwere (ji bo kesê ku pir nan û xwarin dixwe)


yiyim yeri etmek

cihek li gorî beijewendiya xwe bi kar anîn


yiyip bitirmek

xwarin û hêran kocası onu yiyip bitiriyor mêrê wê, wê dixwe û dihêre


yığdırmak

dan lodkirin, dan nijinandin, dan diraxekirin


yiğidi öldür hakkını yeme

heqê mêran gere miriv winda neke, mêrik mêr e heqê wî winda nekin, mirov bextê mêran naçewitîne (an jî xera nake)


yığılıp kalmak

li hev piçikîn, li hev hêwirîn, li hev kom bûn, li hev xuricîn


yığılma

tewirîn, xelîn, wergerîn, kewişîn, terabûn, ketin (ketin erdê)

herifîn, hilweşîn, hilşîn, ketin, felişîn, pelişîn


yığılmak

hatin lodkirin, hatin nijinandin, hatin diraxekirin

tewirîn, xelîn, wergerîn, tera bûn, ketin (ketin erdê)

herîvên, hilweşîn, hilşîn, felişîn, pelişîn

Halk buraya yığılmış.

Köy halkı olduğu gibi düğüne yığılmıştı.


yığın

diraxe, dêz, deyz, dêş, kêş, cêz, part, rêveke, gilore, gumlat


yığınla

bi lodan, bi dêzan, bi kêşan, ecêbanek, dêşek, gelek


yiğit

agît, egîd, fêris, mêr, mêrxas, mêrçak, serxwas, şêrgele, dilêr, betl


yiğitbaşı

ew kesê ku biryarên loncayên esnafan bi rê ve dibe


yiğitlenmek

mêrxas bûn, bi cesaret bûn, wêrîn, bizivîn


yiğitlerin soyundan olmak

ji pişta mêran (egîdan an jî mêrxasan) bûn


yiğitlik

egîdî, fêrisî, mêrxasî, mêranî, mêrçakî, dilêrî, şêrgelî


yiğitliğe bok sürmemek

leke anîn ser mêraniyê, leke anîn ser mêrxasiyê


yiğitçe

mêrane, egîdane, mêrxasane, mêrxaskî, mêrankî, dilêrane, bi mêrxasî, bi egîdî, bi mêranî


yığışık

kêşkirî, lodkirî (tiştê ku li ser hev lod bûye)


yığışmak

li hev kom bûn, li hev hêwirîn, li hev piçikîn


yığma

lodkirin, qurçkirin, nijinandin, pergihandin, rokirin, kêşkirin


yığmak

lod kirin, qurç kirin, nijinandin, pergihandin, rokirin, kêş kirin (ji bo tiştekî ku mirov bide ser hev)


yogi

yogî (kesê ku felsefeya yogayê diçespîne, tetbîq dike)


yok canım

na, de na (lê, lo jî pê ve tê zêdekirin, li gorî zayenda kesê ku pê re tê axaftin)

Yok canım, ben kimsenin taraflısı değilim.


yok olmak

ji navê winda bûn, ji navê rabûn, tune bûn


yok yok

Yok yok, gidelim.


yoklama

venêrîn (ku li distan û cihê wisa tê kirin)


yoklamak

pelandin, sehandin, palmisandin, mişmişandin

Etrafımda gördüğüm eşyayı ellerimle yokladım.

dan leqandin, dan xeberdan, sihêtî kirin

Onu yokla belki bir şey öğreniriz.

hatin (yekî), xwe nîşan dan (car caran bandora xwe nişandan)

İlaç aldığım halde ağrılarım yine beni yokluyor.

Polis bizi yolda yokladı.


yoklanmak

lê hatin pelandin, hatin palmisandin, hatin sehandin

hatin sehkirin, hatin venêrîn, hatin kontrolkirin


yoklatmak

dan sehkirin, dan venêrîn, dan kontrolkirin


yoksa

Ver diyorum sana, yoksa dayağı yersin.


yoksul

xizan, hêjar, zivar, kesîp, zîvar, feqîr


yoksullaşma

xizanbûn, hêjarbûn, zivarbûn, kesîpbûn, feqîrbûn


yoksullaşmak

xizan bûn, hêjar bûn, zivar bûn, kesîp bûn, feqîr bûn


yoksullaştırma

xizan kirin, hêjar kirin, zivar kirin, feqîr kirin


yoksullaştırmak

xizankirin, hêjarkirin, zivarkirin, feqîrkirin


yoksun bırakmak

bêpar kirin, mehrûm kirin, mehrûm hîştin


yoksunluk

pêmenî, pêvemenî, bêparî, mehrûmî, mehrûmiyet


yoktan var etmek

ji ber piyên xwe derxistin, afirandin, çêkirin


yokum

ez neheme, ez tune me, ez bi xwe tune me


yokumsamak

mendel kirin, înkar kirin, xwe dan mendelan


yokuş aşağı

derbejêr, berbijêr, serejêr, serbijêr, berjêrek, sernişûv serberjêr


yokuş yukarı

derbejor, berbijor, serejor, serbijorberjorek, berokaş


yol açmak

rê dan, rê vekirin (ji bo derbasbûna kesekî muteber)


yol görünmek

rê ji (yekî) re xuya bûn, jê re rê xuya bûn


yol gösterici

rênîşander, rêdaner, rêpêşander, rênuma, rênimûn


yol göstericilik

rênîşanderî, rêşanderî, rêpêşanderî, rênumatî


yol göstermek

rê nîşan dan, rêberî kirin, qilawizî kirin


yol gözlemek

çav li rê bûn, rêpana rê kirin, rêpanî kirin, rê xwedî kirin, çavrêyî kirin


yol iz bilmek

rê û rêç zanîn, rê û rêzan zanîn, rê û dirb zanîn

bi pîr û şinûlk bûn (ji bo kesên ku tê de merîfet heye)


yol tutmak

Asker yol tutmuş.


yol vermek

ji kar avêtin, ji kar derxistin, rê dan (yekî)


yol yapmak

Sürünün izi buraları yol yapmış.


yola düzülmek

ketin ser rê, dan rê, dan ser rê, xwe dan rê, xwe kirin rê, li rê bi rêz bûn


yolaçıcı

Bize yolaçıcı olmanız lazım.


yolcu

rêwî, rêwing, rêwîk, rawî (ê ku derketiye rê)

Bir çocuk da yolcu.

çûndox (nexweşê ku pakbûna wî ne gengaz e û yê mirine ye)


yolcu yoluna gerek

mala mitriban bi seknê xera dibe Abbas Ebasko rêwî ye, Ebasko li rê ye, Ebasko ketiye rê


yolculuk

rêwîtî, rêwingî (maweya di dema çûnehata rêwîtiyê de)

rêwîtî, rêwingî (bi amyarekê (wesaîtekê) çûn û hatin)


yoldaş

hemrê, hevrê, rêheval, heval (ji bo kesên ku ramaneke hevpar pejirandine)


yoldurmak

dan rûçikandin, dan piçirandin, dan pirtikandin, dan pirçikandin, dan pûrtikandin, dan pûrtkirin


yolgeçen

rêbiwar (kesê ku di rê de diçe, rêwhi ye)


yollama

rêkirin, verêkirin, rarêkirin, birêkirin, hinartin, şandin


yollamak

verê kirin, rarê kirin, hinartin, şandin, bi rê kirin


yollanmak

hatin verêkirin, hatin rarêkirin, hatin hinartin, hatin şandin, hatin birêkirin


yollu

Kötü yollu bir mahalle.

Mor yollu bir kumaş.

Yollu gemi.

Bu yollu bir iş.


yolma

rûçikandin, piçirandin, pirçikandin, pirtikandin, şelipandin, pûrkirin, vepirtikandin


yolmak

rûçikandin, piçirandin, pirçikandin, pirtikandin, pûrtikandin, pûr kirin, şelipandin, pirçûkandin, vepirtikandin, verûtin, veçirandin

Saçlarını yoldu.

rûçikandin, pirçikandin, pirtikandin, rûtandin, rût kirin (bi xap û ripan diravê yekî jê stendin)


yolsuz

Yolsuz köy.


yolu düşmek

rê pê ketin, riya (yekî) pê ketin, riya (yekî) ketin (cihekî)


yoluk

rûçikandî, piçirandî, pirtikandî, pûrtkirî, şelipandî


yoluna bakmak

çav li riya (yekî) bûn, li hêviya (yekî) bûn, li benda (yekî) bûn


yoluna can vermek

di riya (yekî) de canê xwe dan, di riya (yekî) de serê xwe dan


yoluna çıkmak

bi leqayî (yekî) de çûn, çûn pêşiya (yekî)


yolunda gitmek

di rê de bûn, di riya xwe de bûn, lê hatin


yolunma

rûçikîn, piçirîn, pirçikîn, pirtikîn, pûrtikîn, pûrbûn, şelipîn, pirçûkîn, vepirtikîn, veçirîn


yolunmak

hatin rûçikandin, hatin piçirandin, hatin pirçikandin, hatin pirtikandin, hatin şelipandin, hatin pûrkirin, hatinvepirtikandin, hatin vedirûtin


yolunu beklemek

li hêviyê mayîn, li bendê mayîn, rêpanî (yekî) kirin)


yolunu bulmak

(bi awayekî nerewa) qezenc bi dest xisitin (argo)


yolunu gözlemek

rêpana (yekî) kirin, rêpana riya (yekî) kirin, çavrêyî (yekî) kirin


yolunu sapıtmak

averê bûn, ji rê derketin (ji bo kesên ku ji riya rast derdikevin)


yoluyla

Deniz yoluyla geldim.

Kaymakamlık yoluyla dilekçeni göndermiş.


yonca

ket, sewere, koringe, argud, nefel, hespist, once (Trifolium)


yonga

xerîtok, qalik, kewş, telaş,qamqe teraşe


yont kuşu

tûtirwask, dûvlerzîn, qûnhejhejok, çivîka qûnhejhejok (Motacilla)


yontma

traştin, traşkirin, taşîn, şekirin, birîn (ji bo kevir û tiştên wisa)

xeritandin, nicirandin, telaştin, dapeşkandin, kolandin, dapitîn, dapêştin, niqirandin, nicirandin (ji bo daran)


yontmak

traştin, traş kirin, taşîn, şe kirin, birîn (ji bo kevir û tiştên wisa)

Taş yontmak.

xeritandin, telaştin, rêwirtin, dapeşkandin, kolandin, dapitîn, nicirandin, niqirandin, nitirandin, dapêştin (ji bo daran û tiştê wisa)

Ağaç yontmak.

Ondan para yonttu.


yontuk

Yontuk kalem.


yontulmak

hatin traştin, hatin traşkirin, hatin taşîn, hatin şekirin, hatin birîn (ji bo kevir û tiştên wisa)

hatin dapeşkandin, hatin dapitîn, hatin nicirandin (ji bo daran)


yordurmak

dan şîrovekirin, dan şerhkirin, dan tabîrkirin


yorga

meşê (cureyekeşa hespan e ku siware xwe nahejîne)


yorgancı

lihêfvan (kesê ku lihêf, balîf û tiştên wisa çêdike, didirû û difiroşe)


yorgun düşmek

bêtehb ketin, ji pertav ketin, ji qam de ketin


yorgunluk

westabûn, mandîtî, west, rehtî, rehtbûnî


yorgunluğunu almak

vêsa xwe girtin, bêhna xwe dan, bêhna xwe vedan


yorma

westandin, mandîkirin, betilandin, rehtkirin, qefilandin, tehibandin


yormak

westandin, dawestandin, mandî kirin, betilandin, reht kirin, qefilandin, tehibandin


yorulma

west, westan, mend, mandîbûn, betilîn, qefilîn, rehtbûn, tehibîn


yorulmak

westîn, betilîn, qefilîn, reht bûn, tehibîn, mandî bûn, kas bûn, şeqî bûn, felişîn


yorum

şirove, lêdiwan, tefsîr (ji bo tefsîrkirina nivîsekê an jî gotinekê)

şirove (li gorî ramanekê nirxandina bûyerekê)

şirove, tabîr (ji tiştekî veşarî û xeyalî maneyek derxistin)

şirove (pêşkêşkirina parçeyeke muzîkê an jî leystikeke şanoyê, bi teknîkeke orijinal û pejnker)


yorumlamak

şîrove kirin, tabîr kirin, tabîr lê xistin


yosma

fîtos (jina ku pir xwe fîtos dike û modayê taqîb dike)


yosun

kevz, kefzer, kevzeh, kewar, kevzîç, pung


yosunlanmak

(yosunlaşmak) kevz girtin, kevzî bûn, bûn kevz


yozlaşma

çilvirîş, çilviran, bêeslbûn, dejenerebûn, teredî


yozlaşmak

çilvirîn, bêesl bûn, dejenere bûn, teredî bûn


yozlaştırma

çilvirandin, bêeslkirin, dejenerekirin, bêesilkirin


yozlaştırmak

çilvirandin, bêesl kirin, dejenere kirin, bêesil kirin


yoğ

merasîma ku di dema Tirkên kevn de ji bo miriyan tê kirin


yoğrulma

vestrîn, strîn, sûrîn, ecinîn, stirihîn, eciqîn, heciqîn


yoğrulmak

hatin vestrandin, hatin strandin, hatin surandin, hatin ecinandin, hatin stirihandin


yoğun

biteql, kesîf (tiştê ku li gorî hecma xwe giran e)

Koyu bir duman.


yoğun olmak

Mijûl bûn Gelek karê kesekî/kesekê hebûn Karîwer bûn


yoğunlaşmak

İş yoğunlaşacak.

Yeni bir proje üzerine yoğunlaşıyor.


yoğunlaştırmak

Bu etkinlikleri yoğulaştırmak gerekiyor.


yoğunluk

İş yoğunluğu.


yoğurma

strandin, vestrandin, surandin, ecinandin, stirihandin, eciqandin, heciqandin

pehtin, pijandin (ji bo gotin û ramanê)wi


yoğurmak

strandin, vestrandin, surandin, ecinandin, hecinandin, stirihandin, eciqandin, heciqandin, histrandin

Düşünceni önce yoğra ondan sonra söyle.


yoğurtmak

dan strandin, dan vestrandin, dan surandin, dan ecinandin


yoğurum

hevîrek, têra hevîrekî (bi qasî hevîrekî)

Bir yoğurum hamurun varsa.


yudum

qurt, fir, gulp, qurç, qim, quit, qultik, gulm, qulav


yudum yudum

qurtoqurto, firofiro, qimoqimo, qirçoqirço


yudumlama

qurtandin, daqurçandin, qurt kirin, qultandin, qurkirin, qurçkirin, hilfirandin, mirçandin, firkirin, qimkirin


yudumlamak

qurtandin, daqurçandin, qurt kirin, qultandin, qur kirin, qurç kirin, hilfirandin, mirçandin, fir kirin, qim kirin


yudumlanmak

hatin qurtandin, hatin daqurçandin, hatin qurtkirin, hatin firkirin, hatin qimkirin


yuf

hiryo (baneşaneke ku lomekirin û berketinê dinimîne)


yufka

nanê tenkî, nanê tenik, fetîr, bîşî (nanê şikeva yê tenik)

bêrih (ji bo tiştên tenikokî û ziravokî yên ku zû dişikên)


yufkacı

fetîrvan (kesê ku nanê şikeva yê tenik çêdike û difiroşe)


yufkalık

ê fetîrê (tiştê ku ji bo çêkirina nanê şikeva yê tenik hatiye hilanîn)

Anlamayanların akıllarının yufkalığından şüphe duyarım.


yuh sana

xwelîliser, xwelî li serê te, tifî hey li te


yuh çekmek

hiryoha lê daxistin, hiryohiryo lê daxistin, lê kirin hiryohiryo, hûhû kirin


yuhalamak

hiryohiryo kirin, hiryoha lê daxistin, hûha kirin


yuhalanmak

hiryohiryo lê hatin daxistin, lê hatin hiryohiryokirin


yukarı

Yemekten sonra yukarı çıktı.

Yukarı çık.

Emir yukarıdan gelmiş.

O bizden yukarı sınftandı.

Yukarı mahalle.

Yukarı, kocasının yanına çıktı.


yukarıdan bakmak

bi çavekî kêm lê nihêrtin, (yek) kêmî xwe dîtin


yulaf

xamkêsan, xamurkêsan, baçîk, xirpûk (Avena sativa)


yular

hefsar, xap, xapik, rişme, ligam, celew, qetik, doxhefsar, desthefsar, serhefsar, tewl


yuları ele vermek

hefsar dan destê (yekî), ketin bin emrê (yekî)


yumak

şûştin (Igilok, gilde, apilka (ji bo hiriyê) , kulû (ji bo giloka pembû û ta)

Yün yumağı.


yummak

damilandin, miçandin, miç kirin, damikandin, pûn


yumru

girêk, giloverik (ji bo birînên ku bi awayekî giloverik werimîne)

Yumru yanaklı çocuk.

Patates yumrusu.


yumruk

kulm, girmik, fort, kol, mist, gurmist, kulmist, gurmisk, hotik, gumsik, hulmik, hutik (ji bo şeklê destê ku tiliyên xwe kirine kefa dest)

Yüzüne bir yumruk vurdu.

Onu yumrukladı.

Düşman yumruğu altında.


yumruk atmak

kulm lê xistin, kulm daweşandin (yekî), kulm danîn (yekî)


yumruk göstermek

lê dan kulmê, çavtirsî kirin, çavtirsandî kirin


yumruk kadar

ev çend (ji bo tiştên ku diviya biçûk be)

Ona yumruk kadar bir böcek musallat olmuştu.

pizik, ev çend (ji bo tiştên ku diviya mezin be)

Yumruk kadar bir çocuk adamı devirdi.


yumruk topu

goga lastîk a ku boksor bi kulman lê dixin


yumruklama

kulmlêdan, kollêxistin, gurmiklêdan, gurmistlêdan


yumruklamak

kulm lê dan, kol lê xistin, gurmik lê dan, gurmist lê dan


yumruklanmak

kulm lê hatin xistin, gurmik lê hatin xistin, kol lê hatin dan, gurmist lê hatin xistin


yumruklaşmak

bi kulman li hev xistin, bi kulman li hev dan, bi kolan li hev xistin, bi kulman li hev û din xistin, bi gurmistan çûn hev û din


yumrulanma

(yumrulma) girêkîbûn, topikî bûn, gupikî bûn, giloverkîbûn


yumrulanmak

(yumrulmak) girêkî bûn, gupikî bûn, giloverkî bûn


yumruğa gelmek

bi kulman çûn hev, bi kulman li hev xistin


yumulma

xwe dan (tiştekî), filitîn (tiştekî), reqandin (tiştekî)


yumulmak

Yemeğe aç kurtlar gibi yumulmuşlardı.


yumurta

Balık yumurtası.

Tavuk yumurtası.

Koç yumurtası.


yumurta kapıya dayanmak

hawar daketin û hê gotin (wext teng bûn, wext neman)


yumurta ökçe

kapoka bilind a giloverokî, pehniya ku piçek bilind û mîna hêkê ye


yumurtalık

hêkel, xerze, xerzdank, xerz, hêkdank, bizrê zaro, fer


yumurtaya kulp takmak

eybik pîne kirin, jê re rêdan berê, (yek) sing dikute ew cihar diavêjê


yumurtlamak

Tavuk yumurtladı.


yumuşak ağızlı

heywana feqîr (ji bo heywana ku bi hêsanî gemê dikin devê wê)


yumuşakça

nermûsankî, nermnermokî, nermikî, nermokî


yumuşatıcı

kêmker (ji bo dermanên ku parî êşê kêm dike, dibire)


yumuşatılmak

hatin nermkirin, hatin nermandin, hatin nermijandin


yumuşatma

nerm kirin, nermandin, nermijandin, nermisandin


yurtluk

araziyê ku dahata wê bi şertê ku ew kes heta li jiyanê be, jê re hatiye terxankirin


yurtseverce

welatparêzane, welatparêzkî, welatperwerane, nîştimanperwerane


yurtsuz

bêcih û war (ji bo kesên ku cihê lê bimîne tune ye)


yutak

hefik, qirpik, xwezî, xwisî, qirtik, daqurtok


yutkunmak

xwisiya xwe daqurtandin, xweziya xwe daqurtandin, xweziya xwe kirin xwarê

Annem kelimeleri yutkunuyor.


yutma

daqurtandin, dabelandin, daûrandin, dabelihandin, daqulandin, daqurçandin, qurpandin, belandin, daqultandin


yutmak

dabilandin (tiştekî bi darê zorê bi dest xistin

Ben bu sözlerini yutmam.

Bazı heceleri yutuyor.

pê xapîn, pêbawer kirin, ketin sere (yekî), di serê (yekî) de çûn

Bu yalanı kimse yutmaz.

jê tênegihîştin, jê fêm nekirin (ji bo gotineke ku tê çend wateyan)

gotin kirin xwarê, gotin daxistin (gotina ku tê ber devê mirov lê paşiyê mirov nabêje û dadiqurtîne)

Duvar ışığı yutuyor.


yutturmak

dan daqurtandin, dan daqulandin, dan dabelandin, dan daûrandin, dan dabelihandin, dan daqurçandin


yutulma

daqurtan, dabelan, daûran, dabelihan, daqulan, daqurçan, qurpan, belan, daqultan


yutulmak

daqurtîn, dabelîn, daûrîn, dabelihîn, daqulîn, daqurçîn, qurpîn, belîn, daqultîn

hatin daqurtandin, hatin daqulandin, hatin dabelandin, hatin daûrandin, hatin dabeliandin


yuturulmak

pê hatin daqurtandin, pê hatin daqulandin, pê hatin dabelandin, pê hatin daûrandin, pê hatin dabelihandin, pê hatin daqurçandin


yuva

Bülbül yuvası.

İnsanın kendi yuvasından daha güzel bir yer olmaz.

xêratxane (cihê kesê belengaz û reben ku hem lê dimînin û hem jî lê dixwin vedixwin)

Hırsızlar yuvası.

war, ocax (cihê ku tişt lê tên hînkirin)

hêlîn, lan (ji bo cihê tiştekî ku ew lê pir e)

Bu oda karınca yuvası.

Diş yuvası.


yuva yapmak

hêlîna xwe çêkirin, xwe bi serî kirin, zewicîn


yuvalanmak

bi mal û hal bûn, hêçika xwe bi hev xistin


yuvar

gilokîn (hucreyên gilover an jî hêkanî ku di şilemeniyê mîna xwîn, lenf û şîr de hene)


yuvarlak

gilover, girover, gilor, gilol, gildî, girik


yuvarlama

gindirandin, xindirandin, gêrkirin, gildîkirin, tilorkirin, nişivandin, tolkirin, totkirin, girgirandin, xirkirin


yuvarlamak

gindirandin, xindirandin, gêr kirin, gildî kirin, xingirandin, tilor kirin, nişivandin, tol kirin, tot kirin, girgirandin, xir kirin, totolo kirin, gilol kirin

li hev pêçan, li hev top kirin, li hev qat kirin

Halıyı yuvarlayıp götürdüler.

Bir çelmeyle adamı yere yuvarladı.

dan hev, avêtin paş gewriyê (zûzûka xwarin û vexwarin)

Birbiri ardınca bilmem kaç şişe bira yuvarlamış.

pekandin (gotina ku mirov jê bawer nake, vir)


yuvarlanış

gindirîn, xindirîn, gêrbûn, gildîbûn, girgirîn, tilorbûn (ji bo kar û awayê van lêkeran)


yuvarlanma

gindirîn, gêrbûn, xindirîn, gildîbûn, tilorbûn, gildirbûn, tolbûn, gilorbûn, totbûn, xirbûn, werbûn, xingirîn


yuvarlanmak

gindirîn, xindirîn, gêr bûn, gildî bûn, gilor bûn, girgirîn, gildir bûn, gêrî () bûn, tilor bûn, tol bûn, tot bûn, xir bûn, nişivîn, werbûn, hêla bûn, totolo bûn, xingirîn, qulupancî bûn

Tekerlek yuvarlanıyor.

Gözlerimden yaşlar yuvarlandı.


yuvarlatmak

dan gindirandin, dan gêrkirin, dan gildîkirin, dan girgirandin


yuvasını dağıtmak

hêlîna (yekî) ji hev de belawela kirin, hêlîna (yekî) ji hev de xistin


yuvasını yıkmak

hêçika (yekî) xera kirin (ji bo berdana jinê)

agir bi mala xwe xistin, mala xwe xera kirin (ji bo pelişandina pergala malê)


yâr

Yarımı görmemişim.


yâran

yaran (kesên ku ji bo heman mebestê hatine cem hev)


yârdan mı geçersin, serden mi?

Guhartoyeke yârdan mı geçersin serden mi.


yön

hêl, alî, la, layen, tang, hindav, teref

Binanın batı yönü.


yönelik

Güneşe yönelik pencere.


yönelmek

Suçlamalar bana yöneldi.


yöneltilmek

hatin arastekirin, hatin berpêkirin, lê hatin rastkirin


yöneltmek

araste kirin, tewcîh kirin, lê rast kirin, ber pê kirin


yönetici

rêveber, kargêr, dolîwger, debîrdestkar, îdarevan


yöneticilik

rêveberitî, kargêritî, dolîwgerîtî debîrî, destkarî, îdarevantî


yönetilmek

hatin birêvebirin, hatin gêrandin, hatin îdarekirin


yönetim kurulu

heyeta rêveberiyê, lijneya kargêriyê, heyeta doliwgeriyê


yönetme

birêvebirin, gêrandin, îdarekirin, debirandin,


yönetmelik

rêzik (hemû qaîdeyên saziyekê ku divê karkerên wê riayetî wê bikin)

rêzikname, rêzname, rêvebername, talimatname (belgeya ku ev qaîde tê de nivisandî ne)

rêz û rêzik (hemû qaîdeyên ku ji aliyê wezaret û saziyên dewletê ve hatine çêkirin)


yörük

Yûrik, êleke koçerên Tirk ku debara xwe bi ajeldariyê dikin


yörünge

rêgeh, meşgeh, zivirgeh, guzergeh, bihûrgeh, rêbiwar, rêbor, rêbihûr


yörüngesine oturmak

ketin riya xwe, riya xwe dîtin (ji bo karekî)


yüce

Yüce dağlar.


yüce divan

dîwana bilind (navê Dadgeha Qanûna Bingehîn ku gava kesên ji mewqiyên mezin ên dewletê dadirizîne)


yücelmek

girisîn, mezin bûn, berz bûn, bilind bûn


yüceltilmek

hatin girisandin, hatin mezinkirin, hatin berzkirin, hatin bilindkirin


yüceltme

girisandin, mezinkirin, berzkirin, bilindkirin


yüceltmek

girisandin, mezin kirin, berz kirin, bilind kirin


yük

Araba yükünü boşalttı.

bar (mîqdarê bare ku erebe, heywan û wekî wan hiltînin)

Bir at yükü.

Bütün yükü bu torba.

Ben bu yükün altına giremem.

Haydi şu yüke giriver.


yük olmak

lê bûn bar, ketin stûyê (yekî), bûn bar û ketin stûyê (yekî)


yük vurmak

bar qelaptin ser piştê, lê bar kirin (ji bo barkirina dewarê bar)


yüklemek

Mal yüklüyor.

Çocuğun bakımını ona yüklediler.

Suçu ona yüklediler.


yüklenmek

xwe avêtin ser (tiştekî), giraniya xwe dan ser (tiştekî)

Arabaya yüklenme.

Bütün eşyayı yüklendi.

Bana yüklenmeyin.

girtin ser xwe, li xwe hildan, girtin ba xwe

Suçu yüklendi.


yüklü

Programımız bu sefer çok yüklü.

Onu sitem yüklü bir şekilde gördüm.


yüksek payeli

payebilind, bilindpaye, payeberz, firazpaye


yüksek ökçeli ayakkabı

sola ku pehniya wê bilind e (an jî sola ku kapoka wê bilind e)

Ayakkabısının ökçesi.


yükseklik

bilindayî, bilindî, berzî, balatî, balayî, berterî


yüksekten uçan alçak düşer

bilind firîn nizm ketin, bilind baz dan nizm ketin


yükselmek

hilbûn, bilind bûn, hilhatin, hilketin, berz bûn

Nargile gurultuları yükseliyordu.

Arsa fiyatları yükseldi.

Benim gözümde bu yaptığıyla yükseldi.


yükseltmek

bilind kirin, berz kirin, hilkirin (ji bo fitîla lembayê û tiştên wekî wê)

rakirin, zêde kirin (ji bo bihayê tiştekî)


yüksük

guzvan, kişteban, tilik, tilîvank, hingustok (ji bo dirûnê ku dikine tiliya xwe)


yüksük otu

mijmijok, tûlezer, mirisok (Digitalis purpurea)


yüksünmek

ji xwe re kirin bar, ji xwe re bar dîtin, ji xwe re bar hesibandin


yükte hafif pahada ağır

di teqla xwe de sivik di hêjana xwe de giran, bar sivek e lê qîmeta wî pir e


yüküm

binbarî, diviyatî, karbendî, mukelefiyet


yükümlendirmek

binbarî kirin, mukelef kirin, xistin bin mukeleftiyê


yükümlenmek

binbarî bûn, tekefûl kirin, bi ser xwe girtin, li xwe girtin


yükümlü

lixwegirtî, binbar, biserxwegirtî, mukelef


yükümlülük

lixwegirtîbûn, binbaritî, mukelefî, mukelefiyet


yükünmek

sujde bûn, xwe sujde kirin, xwe serşûrî kirin


yülük

mû, pirç (mûyê ku bi gûzanê hatiye jêkirin)


yürek çarpıntısı

dilkutk, avêtina dil, lêxistina dil, lêdana dil, hilavêtina dil

dil pitpitîn, dil pirpitîn, nava dil kirin tepetep, dilkutka (yekî) lê xistin


yüreklendirme

wêrandin, biziravkirin, cesaretdan, qewetdan


yüreklendirmek

wêrandin, cesaret dan (yekî), bi zirav kirin, qewet dan (yekî), ziravê (yekî) qalind kirin


yürekler acısı

tiştekî dilşewat e, dil û kezeban diperitîne


yüreksiz

newêrek, bêceger, bêzirav, peltek, bêcesaret


yüreksizlik

newêrekî, bêcegerî, bêziravî, peltekî, bêcesaretî


yüreği ağzına gelmek

dilê (yekî) hatin devê (yekî), ziravê (yekî) di devê (yekî) de bûn, dile (yekî) hatin ber devê (wî)


yüreği bayılmak

dil (yekî) bihurîn, dil (yekî) xewirîn, doxa (yekî) çûn, dilê (yekî) ji bîr ve çûn (ji birçînan)


yüreği burkulmak

dile (yekî) kewgirîn, dilê (yekî) ji bîr ve çûn, dilê (yekî) bihurîn, dilê (yekî) xewirîn


yüreği cız etmek

kizînî ji dil çûn, janê dan dil, şewt ketin nava dilê (yekî)


yüreği ezilmek

dilê (yekî) xewirîn, dilê (yekî) êşîn, bi ber ketin

dilê (yekî) ji bîr ve çûn, dilê (yekî) bihurîn, dilê (yekî) xewirîn (ji ber birçîbûnê)


yüreği ferahlamak

dilê (yekî) fireh bûn, muferih bûn, dilê (yekî) ketin cih


yüreği götürmemek

dilê (yekî) qirar nedan, dilê (yekî) lê neqeridîn, dilê (yekî) ranegirtin


yüreği hop etmek

dilê (yekî) tirsîn, dilê (yekî) hilpetikîn, dilê (yekî) kirin tirkîn


yüreği kabarmak

dilê (yekî) li hev ketin, bîzê (yekî) li hev ketin


yüreği kaldırmamak

dilê (yekî) baristan nedan, dilê (yekî) qebûl nekirin


yüreği küt etmek

tirkînî ji dile (yekî) çûn, dilê (yekî) gotin tirk


yüreği oynamak

dilê (yekî) tirsîn, dilê (yekî) hilpetikîn


yüreği parça parça olmak

dilê (yekî) peritîn, dile (yekî) li serê parçe parçe bûn, dil li serê peritîn


yüreği parçalanmak

dilê (yekî) peritîn, dilê (yekî) şewitîn


yüreği rahatlamak

dilê (yekî) rihet bûn, dilê (yekî) muferih bûn, dilê (yekî) ketin cih


yüreği sıkılmak

dilê (yekî) tengijîn, dilê (yekî) teng bûn


yüreği sızlamak

dilê (yekî) li serê êşîn, kezeba (yekî) li serê êşîn


yüreği soğumak

dilê (yekî) tê de rihet bûn, bêhna (yekî) tê de derketin


yüreği yağ bağlamak

bêhna (yekî) derketin, dilê (yekî) ketin cih


yüreği çarpmak

dilê (yekî) lê xistin, dilê (yekî) lê dan, dilê (yekî) avêtin (ji bo şixulîna dil)

ser dilê (yêkî) lê xistin (ji kêf û coşiyê)

dil pitpitîn, dil pirpitîn, nava dil kirin tepetep, dilkutka (yekî) lê xistin (ji bo heyecan û tiştên wisa)


yüreğinden geçmek

di dilê (yekî) de çêbûn, ji (yekî) re çêbûn


yüreğine ateş düşürmek

agir xistin dilê (yekî), agir kirin dilê (yekî)


yüreğine su serpilmek

dilê (yekî) hênik bûn, dilê (yekî) vepesirîn


yüreğine su serpmek

dilê (yekî) hênik kirin, avek li agirê dilê (yekî) kirin


yüreğini boşaltmak

kula xwe rêtin, dilê xwe rihet kirin, bêhna xwe derxistin


yüreğini eritmek

dilê (yekî) êşandin, dilê (yekî) şewitandin


yüreğinin yağları erimek

kul û qotik kirin xwe, derd di dilê (yekî) de şax dan


yürümek

bi piyan ketin, bi ser piyan ketin (ji bo zarokan)

Çocuk erken yürümeye başladı.

Biraz yürümek istiyorum.

Biraz yürüyelim geç kaldık.

Dallara su yürüdü.

Asker kaleye yürüdü.

İşlerimiz iyi yürüyor.

Bu paranın faizi yüzde beşten mi yürüyor?

derbas bûn, bihurîn, bi pêş de çûn, guherîn

Hayat yürümüş gitmiş.


yürümeye başlamak

rabûn ser xwe, li ser xwe gerîn (ji bo nexweşan)

bi piyan ketin, bi ser lingan ketin, bi tena ketin, ketin ser lingan (ji bo zarokan)


yürürlüğe konmak

xistin meriyetê, kirin meriyetê, xistin rewacê


yürüteç

girgirik, girgirok (ereboka ku zarok pê bi ser piyan dikevin)


yürütmek

İşlerini eskisi gibi yürütüyor.

Fikir yürütmek.

Seni fabrikadan nasıl yürüttüler?

bi piyan xistin, bi ser lingan xistin (ji bo bipiyaketina zarokan)


yürüyüş

meş, ger (meşa ku bi mebesta werzîşê tê kirin)

Her sabah yürüyüş yaparım.

meş, rêpîvan (meşa ku ji bo protestokirina tiştekî an jî, ji bo balkişandina ser mijarekê tê lidarxistin)

Halk yürüyüş yaptı.

meş (ji cihekî çûna cihekî ya yekîneyên leşkerî)


yürüyüş düzenlemek

meş li dar xistin, meş saz kirin, meş pêk anîn


yürüyüşe geçmek

Asker yürüyüşe geçti.

ber bi armancê ve meşîn (ji bo bidestxistina wê)


yürüyüşe çıkmak

Gel seninle uzun bir yürüyüşe çıkalım.


yüz akı ile çıkmak

bi rûyê spî ji (karekî) derketin, bi serfinazî jê derketin


yüz bulmak

rû lê bûn, berê (yekî) li bûn eleqe dîtin


yüz geri etmek

berepaş fetilîn, li paş pê zivirîn, berepêş hatin


yüz surat davul deris

rûyê (yekî) eynî çermê kerê bûn, rûqazox, rûhişk


yüz tutmak

Hakkın dergâhına yüz tutmuşum.


yüz verince astar istemek

Sana yüz verince sen de astar istiyorsun.


yüz vermek

rûyê (yekî) li xwe vekirin, rû dan (yekî), pê re kenîn, rû dan


yüz yüze gelmek

serî serî li hev rast hatin, bi serî li hev qelibîn

hatin hemberî hev, hatin rû hev, hatin pêşberî hev, rûberî hev bûn, rûkalî hev bûn


yüzde

Yüzde beş.


yüzdelik

Yüzdeliğimi istedim.


yüzdürmek

dan soberîkirin, dan ajnêkirin, dan melevanîkirin, dan sobanîkirin

dan gurandin, dan selixandin dan çermandin

Koyunu yüzdürdü.


yüzdürülmek

hatin soberîkirin, hatin ajnêkirin, hatin melevanîkirin, hatin sobanîkirin

hatin gurandin, hatin selixandin, hatin çermandin


yüze duramamak

dilê (yekî) neşikandin, dile (yekî) nehiştin, gotina (yekî) ne hilanîn û ne jî danîn


yüze gülmek

li rûyê (yekî) kenîn (ji bo kesên dilnexwaz)

xwe lûsikandin, xwe di mirovan dan (ji bo kesên ku xweşekiyan dikin)


yüze çıkmak

bi rû ketin, derketin ser (ji bo şilemeniyan)


yüzer gezer

amfîbî (amyarên ku hem li deryayê û hem jî li bejê dikare bê bikaranîn; îna tank û balafirê)


yüzerlik

sedêk, sedlibî (tiştê ku sed libê wî/wê li cem hev e)


yüzey

serrû, rûxar, rûbar, rûbayî, rûkal, rûxal, rûxsar, rûber, rûx, sath


yüzeysel

Yüzeysel bilgi.


yüzgeç

Balık yüzgeci.

sobeber, ajnêber, melevan (ji bo kes an jî sewalên ku xweş di avê de sobaniyê dike)


yüzlemece

Arkadan söylemek doğru değil, yüzlemece söylenmeli.


yüzlemek

Yorganı yüzledi.


yüzlenme

rûgirtin, rûkişandin (ji bo lihêf, döşek û tiştên nola wan)


yüzlenmek

rûyê (tiştekî) hatin girtin, rûyê (tiştekî) hatin kişandin


yüzleşmek

bi rûbarî hev ketin, bi darî hev ketin, bi pêşberî hev ketin, bi rûyê hev ketin, hevrû bûn, rûxal bûn (hatina ba hev ê ku tiştekî dibêje û yê din jî înkar dike)

Ben onunla her zaman yüzleşebilirim.

hatin rû hev, hatin rûbarî hev, hatin pêşberî hev, pêşberî hev bûn, bi rûbarî hev ketin, bi rûyê hev ketin, pêşberî hev bûn


yüzleştirmek

bi rûyê hev xistin, bi rûbarî hev xistin, bi hemberî hev xistin, bi pêşberî hev xistin, bi darî hev kirin, anîn rû hev, anîn rûbarî hev, rûberî hev kirin, hevrû kirin, ribeal kirin, pêşberî hev kirin


yüzlü

rû, cir (kesê ku rûyê wî xwediyê wesfekê ye)

Güzel yüzlü kız.


yüzlü yüzlü

Borcunu ödemediği halde yüzlü yüzlü yine para istiyor.


yüzlük

sed baqnot, sed wereqe (diravê sed lîra yê kaxiz)

sedanî, xaneya sedan (ji rastê ber bi çepê ve xaneya sêyemîn)

sedanî, sed libî (desteya ku ji sed hebî pêk hatiye)


yüzmek

soberî kirin, sobayî kirin, sobekarî kirin, avjenî kirin, ajnê kirin, ajnêberî kirin, melevanî kirin, sobanî kirin, mele kirin, soberberî kirin, sobîn, sobahî kirin, sêbayî kirin, aşberî kirin

sekinîn (sekna li ser şilemeniyekê bêyî ku noq bibe)

Tahta suda yüzer.

Kitaplar toz içinde yüzüyorlar.

Bolluk içinde yüzüyor.

gurandin, girîwandin, kavilandin, selixandin, çermandin, çerm kirin


yüzsüz

bêrû, bêşerm, bêfedî, bêheya, rûqayîş, rûşûştî, rûcefîq, rûqazox, rûçelaq, rûqayîm, rûqalind, bêwec, bêar


yüzsüz olmak

rûqayîş bûn, rûşûştî bûn, rûçelaqî bûn, rûcefîqî bûn, bêheya bûn


yüzsüzce

bêşermiyane, bêfedîtiyane, bi bêşermî, bi bêfedîtî


yüzsüzleşme

bêrûbûn, bêşermbûn, rûqayîşîbûn, rûşûştîbûn, rûçelaqîbûn, rûcefîqîbûn, bêheyabûn, bêfedîbûn


yüzsüzleşmek

bêrû bûn, bêşerm bûn, rûqayîşî bûn, rûşûştî bûn, rûçelaqî bûn, rûcefîqî bûn, bêheya bûn, bêfedî bûn, heyaya xwe avêtin, şerma xwe avêtin


yüzsüzleştirmek

bêşerm kirin, bêheya kirin, bêfedî kirin


yüzsüzlük

bêrûtî, bêşermî, rûqayîşî, rûşûştîbûn, rûcefîqî, rûçelaqî, bêfedîtî, bêheyatî, rûqalindî, rûqazoxî, bêarî


yüzü asık

medekirî, mirûzkirî, rûtirş, bêmede, bêmirûz


yüzü asılmak

medê (yekî) bûn, mirûzê (yekî) bûn, rûyê (yekî) tirş bûn


yüzü gözü açılmak

rûyê (yekî) vebûn, şerma (yekî) şikîn, rişkê (yekî) bûn nûtik, rişkâ (yekî) fetiqîn


yüzü gülmek

rûyê (yekî) kenîn, beşere (yekî) xweş bûn, kêfa (yekî) li cih bûn

paqij, rûçikê (yekî) xweş bûn, bi pîr û pergal bûn


yüzü karışmak

mirûzê (yekî) li hev qelibîn, mehdê (yekî) ketin hev


yüzü kasap süngeriyle silinmiş

Guhartoyeke yüzü kasap süngeri ile silinmiş.


yüzü kızarmak

soromoro bûn, rûyê (yekî) sor bûn (ji şerman)


yüzü olmamak

rûyê (yekî) tune bûn, rûyê (yekî) nedan, rûyê (yekî) negirtin


yüzü sıcak

rûyê (tiştekî) germ bûn, rûyê (tiştekî) xweş bûn, rûyê (tiştekî) geş bûn

Paranın yüzü sıcak.


yüzü solmak

rûyê (yekî) zer bûn, rûçikê (yekî) zerhimîn


yüzü tutmak

rûyê (yekî) girtin, rûyê (yekî) dan, rûyê (yekî) sar bûn


yüzü yazılı kalmak

dest lê negerîn (ji bo tiştên ku wisa di cih de maye)


yüzücü

sober, sobekar, ajnêber, soberber, ajneker aşber, melevan, sobeber

sober, sobeber, sobekar, ajnêber, ajneker, melevan (kesê ku werzîşa melevaniyê bi awayekî profesyoneli dike)

gurandox (kesê ku çermê sewalên qesabiyê digurê)


yüzücülük

sobeberî, sobekarî, ajnêberî, ajnêkerî, soberberîtî, aşberîtî, melevanî


yüzük

gustîrk, gustîlk, hingulîsk, bistîl, gustîl, ingîlîs, hangilîsk, hingûstîr


yüzük parmağı

belican, babelîç, tiliya gustîrkê (pêçiya li rû qilîçkê)


yüzükoyun

serdevkî, liserdev, liserzik, deverû, lidevûrû, zikîskî

Çimene yüzükoyun uzanmayı seviyorum.


yüzükoyun düşmek

bi dev çûn erdê, deverû ketin erdê, deverû bûn

deverû ketin, bi dev û rû dirêjî erdê bûn


yüzülmek

hatin soberîkirin, hatin ajnêkirin, hatin melevanîkirin

Soğuk suda yüzülmez.

Keçi yüzüldü.

hatin gurandin, jê hatin xwarin, hatin îstîsmarkirin


yüzünden

ji rûyê, ji rûbalê ji ber, seba, manê (kesekî/tiştekî)

O da çocuklar yüzünden alışmış.

ekserî bi maneyeke nerênî tê bikaranîn; taybetî gava ji sedema tiştek yan jî kesekî bûyereke xirab rû dide

Senin yüzünden bu hale düştüm

Yemek senin yüzünden yandı.

Ekmek senin yüzünden boğazımda kaldı.


yüzünden kan damlamak

tu fîtikê li rûyê (yekî) bixî xwîn jê tê


yüzünden okumak

di rûyê (yekî) de kifş bûn, di rûyê (yekî) de derxistin


yüzüne bakılmaz

mirov hez nekirin li rûyê (yekî) nihêrtin, heycarbi kêr nehatin (ji bo kesên kirêt û nexweşik)


yüzüne bakmamak

lê nenihêrtin, jê xeyîdîn, berê xwe jê badan


yüzüne bakmaya kıyamamak

ji xofa Xwedê taqet nekirin li rûyê (yekî) nihêrtin, qêmîş nekirin li rûyê (yekî) nihêrtin (ji bo kesên pir xweşik)


yüzüne bir daha bakmamak

li rûyê (yekî) nenihêrtin, hez nekirin çav pê kirin (ji bo xeydanê)


yüzüne gülmek

li rûyê (yekî) kenîn (ji bo kesên ne dost)

li (yekî) bûn xwedî, xwe li (yekî) danîn (ji bo eleqe nîşandanê)

firîn dilê (yekî) (ji bo têkberên paqij û nû)


yüzüne hasret kalmak

Yazın köyde gazetenin yüzüne hasret kaldık.


yüzüne karşı

Yüzüne karşı söylerim.


yüzüne konuşmak

li rûyê (yekî) gotin, li rûyê (yekî) sekinîn


yüzüne tükürseler yağmur yağıyor sanır

gotin beqê tufî li te be beqê got rûyê min ji ava çem şil nebû îcar ji tûka te şil bibe


yüzüne vurmak

dan rûyê (yekî), kirin qar li nav çavê (yekî) xistin


yüzünü buruşturmak

dilê xwe tehl û tirş kirin, mehdê xwe kirin, eniya xwe qermiçandin, rûyê xwe qurmiçandin, mirûzê xwe kirin


yüzünü gözünü açmak

şerma (yekî) şikandin, rûyê wan li hev vekirin (ji bo ciwanan ji aliyê cinsî ve hişyar kirin)


yüzünü kızartmak

rûyê xwe êşandin, rûyê xwe kirin devê xwe


yüzünü yere getirmek

serê (yekî) kirin nav piyên (yekî), sere (yekî) kirin ber (yekî)


yüzünün derisi kalın

rûyê (yekî) eynî çermê kerê ye, rûşûştî, rûqazox


yüzüp yüzüp kuyruğuna gelmek

Yüzüp yüzüp kuyruğuna gelmişiz.


yüzüstü

bernexûn, deverû, devdevkî, liserdevkî, dernixûn, zikêşkî

Kendini yüz üstü döşeğe attı.


yüzüstü bırakmak

Karısını ve iki kızını yüz üstü bıraktı.

Evdeki işimi gücümü yüz üstü bıraktım geldim.


zabıta

ziftî, zabita (hêza parêziyê ya ku li tevahiya welêt asayişê pêk tîne û bi wezîriya karê hundirin ve girêdayî ye)

zabita (rêveberiya ku li bajaran asayişe temin dike)


zahmet etme

zehmet neke, zehmet nede xwe, zehmet nebîne


zahmet etmek

renc kirin, tehb dayîn, reht kirin, tehbandin, westandin, zehmetî dîtin, xwe aciz kirin


zahmet görmek

İşçiler zam gördü.


zahmet çekmek

mişûr xwarin, zehmet kişandin, kêferat kişandin, renc kişandin, tehibîn


zahmete sokmak

zehmet dan (yekî), mişûr dan (yekî), (yek) kirin mesrefe


zahmetli

rencdar, birenc, rencîn, zehmetdar, bizehmet, dijwar, çetîn, bimişûr, bikêferat, zehmetayî, zor


zahmetli iş

Zahmetli yollar.


zahmetsiz

bêrenc, bêzehmet, bêzor û zehmet, bêmişûr


zahter

cehter, cehtirî, zexter (Thymus Longicaulis)


zakkum

lûrik, ziqûm, jale, zeqnepûrt, rûl (Nerium oleander)


zalimlik

stemkarî, zalimî, zalimtî, zorkerî, zilmkarî, zordarî


zam gelmek

fiyet rabûn, buhayê mal rabûn, zem hatin (tiştekî)


zaman almak

Bu iş çok zaman alacak gibi.


zaman vermek

qewl dan (yekî), muhlet dan (yekî), bi paş xistin, delîv dan


zaman öldürmek

wextê xwe pê derbas kirin, wextê xwe pê mijûl kirin


zamane

Zamane çocuğu.


zamanı dolmak

wexta (tiştekî an jî yekî) hatin, zemanê (tiştekî an jî yekî) hatin


zamanı geçmek

wextê (tiştekî) çûn, zemanê (tiştekî) derbas bûn (ji bo werzê mêwe û zêrzewatan)


zamanında

di wext de, di wextê xwe de, di qewlê xwe de, di çaxê xwe de, di zemanê xwe de


zambak

pelezêsk, leylank, berfî, sosin, zembeq (Lilium candidum)


zambakgiller

famîleya riwekên wekî ku pîvaz, lale, pîvok û sosin dikevinê


zamk

debûş, demûş, şîrik, şîrqal (ava ku ji riwekan dertê)


zamklanmak

hatin zemqkirin, hatin çîrîşkirin hatin şîrêzkirin


zampara

tolaz, jinperest, doxînsist, doxînşil, filîte


zan altında bulunmak

di bin gumanê de bûn, di bin şikê de bûn


zangırdamak

zingîn, ziringîn, kirin zingînî, zingezing kirin, zingînî jê hatin


zangırdatmak

zingandin, ziringandin, zingezing jê anîn, zingînî jê anîn


zangoç

çanqoç, zangoç (kesê ku xizmeta dêrê dike û li çanê dixe)


zannetmek

jê kirî bûn, jê we bûn, jê tin bûn, jê şitirîn, ji dil (yekî) de


zapt etmek

Malını zapt etmişler.

Öfkesini zapt edemedi.

Halkı zor zapt ettiler.

Söylediklerinin birçoğunu zapt ettim.


zaptiye

zebtiye (di dema Osmaniyan de saziya ewlekariya polîsên leşken)


zapturapt altına almak

dîsîplîn pêk anîn, kirin bin zept û rebtê


zarar etmek

xisar dîtin, xisar kirin, ziyan dîtin, zerar kirin, xesirîn


zarar gelmek

zerara (yekî) gihîştin (yekî), zerara (yekî) li (yekî) ketin

Bizden kimseye zarar gelmez.


zarar verici

ziyander, zerarder, ziyanok, ziyankar, zerarok, zerarde


zarar vermek

ziyan gihandin (), zerar gihandin (yekî), ziyan dan (kesekî an jî tiştekî), zerar dan (kesekî an jî tiştekî), xesar dan (kesekî an jî tiştekî), (yek) kirin xesarê, (yek) kirin zerarê


zarara sokmak

(yek) kirin zerarê, (yek) kirin xesarê, xistin zerarê, xesirandin


zarara uğramak

ziyan pê gihîştin, li zerarê ketin, xesirîn


zararı olmamak

zerara (yekî) ji (yekî) re tune bûn, bêzerar bûn


zararına

Malımızı zararına sattık.


zararsız

Dün akşamki film zararsızdı.


zarfında

On beş dakika zarfında neler yapmamıştı!


zarfçı

kesê ku li cihekî tenha zerfa tijî pere datîne û paşê tê kesê ku zerf dîtiye bi dare zorê dişêlîne


zarını bozmak

(di leyîstika tewlayê de) têkçûna xwe kirin stûyê yê li kêleka xwe


zarp

Yaranın zarpından kolunu kıpırdatmıyor.


zarsı

xavikî, pergînî, tovilî, xaşekî, riwele, perperokî


zaruret

pêwistî, divêtî, hewcetî, zarûrî, zarûret

Çalışma zarureti var.

Zaruret içinde yaşıyorlar.


zat işleri

karê hemû muameleyên kesên ku di saziyekê de dixebitin wekî terfîkirin, teqawidbûn, tayinkirinê û beşa ku li van muameleyan dinêre


zati

jixwe, a rast, bi rastî, di rastiya xwe de


zavallı

reben, belengaz, dêran, bervale, mahtirûm


zavallılık

rebenî, belengazî, dêranî, bervaletî, mehtirûmî


zayiat verdirmek

ziyan dan (yekî), zerar dan (yekî), zaiyat dan ()


zayıf

jar, hêjar, qels, lewaz, reqele, kiz, weza, zeîf (ji bo mirov û ajalan)

zayıf bir ordu

gözleri zayıf

zayıf bir yapı

zayıf bir öğretmen

zeîf (kesê ku ji aliyê şexsiyet û derûnî ve ne xurt e)

zayıf bir ihtimal

zayıf bir ses

zayıf bir ışık


zayıf düşmek

jar ketin, qels ketin, hêjar ketin, lewaz ketin, zeîf ketin

ji hêz ketin, kêmqewet ketin, ji qewet ketin


zayıflama

jarbûn, hêjarbûn, lewazbûn, qelsbûn, wezabûn, zeîfbûn, jarketin, qelsketin


zayıflamak

jar bûn, hêjar bûn, lewaz bûn, qels bûn, weza bûn, zeîf bûn, jar ketin, qels ketin

Keçi zayıflamış


zayıflatma

jarkirin, hêjarkirin, qelskirin, lawazkirin, zeîfkirin


zayıflatmak

jar kirin, hêjar kirin, qels kirin, lawaz kirin, zeîf kirin


zayıflık

jarî, hêjarî, qelsî, lewazî, wezatî, zeîfî, zeîftî


zayıfça

jarokî, wezayokî, hêjarokî, qelsokî, zeîfokî


zayiçe

kelû, zayîçe (Iîsteya ku rewş û cihên stêrkan nîşan dide)


zayiçesine bakmak

li gorî baweriyan, ji stêrkan fêhmkirina talihê yekî


zağ

Bıçağın zağı.


zeamet

zeamet (di dema Selçûqiyên Anatoliyayê û Osmaniyan de araziyê ku ji ber hin xizmet û erkan ve didan kesan û hatina wî ya salane di navbera


zebellâ

zerezîp, qirase, terpase, daldore, tirtire, hefrît


zebun

reben, zebûn, kêmhêz, bêhêz, qels, hêjar, lewaz


zebunküş

tehdekar (kesê ku gunehî wî bi reben û hêjaran nayê, tehde li wan dike)


zebunu olmak

bûn miriyê (yekî), pir ji (yekî) hez kirin


Zebur

Zebûr (pirtûka pîroz a ku tê bawerkirin ji Hz Dawid re hatiye şandin)


zedeleme

êvtandin, kuncirandin, hincirandin, merixandin, pelixandin, pelçiqandin


zedelemek

ziyan pê gihandin, zerar gihandin (tiştekî an jî kesekî)


zedelenmek

êvtîn, kuncirîn, hincirîn, merixîn, pelixîn, pelçiqîn

zirar dîtin, zirar gihîştin (tiştekî an jî kesekî)


zedeli

hincirî, hincirandî, pelaxtî, pelixandî, merixî, merixandî, pelçiqî, pelçiqandî


zedesiz

nehincirandî, nepelaxtî, nepelçiqandî, nemerixandî


zefir

celebek qumaşê ji pembû, ku jê gomlek tên çêkirin


zehir gibi

eynî jehr e, eynî zehîr e (ji bo pir tûj û nobûnê)

Biber zehir gibi.

Zehir gibi hava.

wekî jehr e, wekî zehîr e (ji bo pir bikêrî û jêhatîbûnê)

Zehir gibi şoför.

Zehir gibi hafiye.


zehir zemberek

eynî ar e, eynî agir e (ji bo tûjiya pir)


zehir zıkkım etmek

helalî heram kirin, kirin helalî heram (yediği)


zehirleme

jehrandin, jehrdayîkirin, jehredarkirin, jehrdan


zehirlemek

jehrandin, jehrdayî kirin, jehrdadayî kirin, jehredar kirin, jehr dan (yekî), jehrî xistin

jehrî berî serê (yekî) dan (ji bo raman û hizrên nebaş)


zehirlenmek

hatin jehrandin, hatin jehredarkirin, hatin jehrdayîkirin, pê ketin, bi jehrê ketin, jehrî ketin

bi sere (yekî) de hatin xwendin (ji bo raman û


zehirli

jehredar, bijehr, biaxû, axûdar, jehrayî, bizehîr, jehrînî

zerardar, ziyandar (ji bo hest û ramanan)


zehirlilik

Zehirli yılan.


zekeriya sofrası

sifreya ji bo qebûlbûna dua û xwestekan hatiye amadekirin, ku ji çil xwarinan tê pê


zeki

En zeki hayvan maymundur.

jîr, zîr, zîrek, bîrtûj, zêntûj, hoşmen, hişber (kesê ku zû hîndibe û wî tiştî hiltîne)

Zeki bir öğrenci.


zekâ

Zekâ bölümü.


zemberek

Saat zembereği.

zembûrek (sîstema ku ji bo girtinê li deriya dixin)

zemberek (topa biçûk ku li ser pişta heywanan dikare bê kişandin)

zemberek (tîra ku ji pola an jî ji misîzer hatiye çêkirin)


zemberekçi

zemberekavêj (leşkerên ku tîrên ji pola an jî ji misîzer bi kar tînin)


zembereği boşalmak

zemberek sist bûn (ketina rewşa nebadanê ya zemberekê)

pişkin pê ketin (hew xwe ragirtina ji bo kenê)


zemheri zürafası

(gibi) ji kesê ku di çilê zivistanê de bi kincên tenik digere re tê gotin


zemin

erd, zemîn (ji bo qumaş, kaxizê bixeml, xalî, muşembe, tablo û tiştên wisa)

Zemini mavi bir halı.


zemin hazırlamak

zemîn xweş kirin, cih xweş kirin, cih çêkirin, bingeh amade kirin, rê xweş kirin


zeminde

der heqê (tiştekî) de, der barê (tiştekî) de, li ser (tiştekî)

Bu zeminde bir konuşma yapmış.


zeminli

Toprak zeminli.


zemzem kuyusuna işemek

di çaviya kaniyê de ritin, di kaniya gundî de rîtin, di kaniya gundî de mîst, di serê kaniyê de rîtin


zemzemle yıkanmış olmak

gû birayê rêxê ye lê (yek ji yekî) bi avekî, bi du avan şûştîtir e


zencefil

zencefil (toza ku ji vê riwekê tê bidestxistin û wekî biharat tê bikaranîn)


zencefilgiller

famîleya ku riwekên bêhndar ên mîna zenceffî, kakule û zerdeçalê dixe nava xwe


zendost

jindost, jinperest (kesê ku miriyê jinan e)


zengin

Ji osmanî زنگین (zengin) ji farisî سنگین (sangin).

Zengin bir aile.

dewlemend, zengîn (tiştê havildar û xwedî wesfên pir)

Zengin bir dil.

Zengin bir doğa.

Zengin bir elbise.


zenginleme

(zenginleşme) dewlemendbûn, zengînbûn, dewletîbûn


zenginlemek

(zenginleşmek) dewlemend bûn, zengîn bûn, dewletî bûn


zenne

Zenne çorab.

zene (di şanoyê deêrê ku di dilqê jinê de derdikeve ser sehneyê)


zenneci

kesê ku têkber û lazmatiyê jinan difiroşe


zennelik

karê di dilqê jinê de derketina ser sehneyê


zephiye

baca ku goştfiroş ji bo ajelên ku li selexanê tê şeijêkirin didin


zerdali

zerdelî, şelane, dara zerdeliyê (Armaniaca vulgaris)


zerdüşti

zerdeştî, zerdûştî (tiştê ku têkildarî ola Zerdûştiyê ve ye)


zerre kadar

Zerre kadar yararı yok.


zerre kadar olsaydı

Zerre kadar aklı olsaydı.


zerresi kalmamak

piçikek jê neman, piçikek jî nîn e (an jî tune)


zevahir

(piraniya zahir) xuyang, zewahir (ji der ve xuyabûna tiştekî)


zeval vermek

zirar dan (tiştekî an jî kesekî), zewal dan (tiştekî), (tiştek an jî yek) tune kirin


zeval vermemek

Allah kimseye zeval vermesin.


zevale yüz tutmak

ber bi xerabûnê ve çûn, ber bi pelişînê ve çûn, ber bi tunebûnê ve çûn


zevalsiz

mayînde (tiştê ku ji navê ranabe, her dimîne)


zevk

zewq (melekeya cihêkirina xweşikiyê ji kirêtiyê, ecibandin

zewq (tiştê ku li xweşê diçe kêfa mirovtîne)


zevk almak

jê zewq girtin, jê zewq stendin, jê kêf stendin, jê kêf girtin


zevk ehli

ehlê zewqê (kesê ku ji kêf û şahiyê hez dike)


zevk için

ji bo pê kêfkirinê, ji bo pê tinazîkirinê


zevkinde olmak

li kêfa xwe nihêrtin, li kêf û zewqa xwe nihêrtin, li kêf û zewqa xwe bûn


zevkine mecbur

ji xwe hez dike, kesê ku ji kêf û zewqê qet namîne


zevkine varmak

tamijîn, jê tehm stendin, jê tehm girtin


zevkini çıkarmak

jê têr bûn, zewq jê stendin, zewq jê girtin


zevklenmek

pê kêf kirin, zewq jê stendin (ji bo pê henek û tinazîkirinê)


zevkli gelmek

Okul bana zevkli geliyor.


zeyil

îlawe (parçeyê ku wekî îlawe li nivîsekê tê zêdekirin)

ji bo temamkirina berhemekê, îlawe berhema ku paşê hatiye nivisandin


zeytin

zeytûn (ji dara zeytûnê, tiştê ku ji dara zeytûnê hatiye çêkirin)

Zeytin masa.


zeytinci

xweykerê zeytûnan (kesê ku darên zeytûnan xwedî dike)


zeytingiller

famîleya darên mîna zeytûn, leylaq, benav, yasemîn hwd


zeytinlik

bexçeyê zeytûnan (zeviya ku tê de darê zeytênan tê xwedîkirin)


zeytinsi meyve

navê giştî yên mêweyên mîna încas, gelyaz, arûng û behîvan


zeytuni

zeytûnî (rengê qehwe yê ku dirûvê kesk pê dikeve)


zibidi

mostre (kesê ku kincên teng û kin li xwe dike û dikeve rewşeke kenawer)

qeşmer, qirdik (kesê ku xwedî şêl û tevgerên ne di cih de ne)


zıddiyet

mixrikî, nakokî, dijberî, dijraberî, zidîtî


zifiri karanlık

şevereş, taristan, şevreş, reşetarî, zulûmat


zifos atmak

bela xwe di (yekî) dan, bela xwe tê dan, pêşkarî (yekî) bûn


zift gibi

wekî jehr, eynî jehr (ji bo pir tûjbûnê)


zift yesin

bila çor bixwe, bila quzilqurtê bixwe, çi dixwe bila bixwe


ziftlenmek

bertîl xwarin (ji karekî qezenceke nelirê ji xwe re bidest xistin)


zıh

qeytan, zih (qeytanê li dora mil û pêsîrê)

zih (xêzika ku li dora rûpelê tê kişandin)


zihayat

zindî, candar, giyanewer, benderih, zîruh


zihin

zihinde tutmak


zihin hesabı

hesabê qafa, di hişê xwe de hesabê matematîkê çêkirin


zihni bulanmak

hişê (yekî) li hev ketin, hişê (yekî) li hev qelibîn, li hev qelibîna hişê (yekî)

hişê (yekî) tevî hev bûn (ji bo rewşa kesê ku nizane çi bike)


zihni takılmak

hişê (yekî) lê man, hişê (yekî) pê ve man


zihnine yerleştirmek

di hişê xwe de bi cih kirin, di aqilê xwe de bi cih kirin, kirin hişê xwe, kirin aqilê xwe


zihnini bozmak

hişê xwe pê re winda kirin, aqilê xwe pê re winda kirin


zihnini bulandırmak

hişê (yekî) tevî hev kirin, (yekî) xistin guman û wasewesan


zihnini dağıtmak

hişê (yekî) bela kirin, aqil ji serê (yekî) birin


zihnini kurcalamak

hişê (yekî) bi (tiştekî) ve bûn, hişê (yekî) pê de bûn


zihnini oynatmak

hiş winda kirin, aqil winda kirin, hişê xwe avêtin


zihnini çelmek

hişê (yekî) jê stendin, hiş û mêjîjê stendin, ketin binê (yekî)


zıkkım

qureder, kerafî, zerdafî, quzulqurt, ziqnebût

Bu zıkkımı içme.


zıkkımın kökü

qureder!, kul, qureder!, quzilqurt!, kerafî!, ziqnebût!.


zikri geçmek

behsa (yekî) hatin kirin, ji (yekî) hatin behs kirin


zikzak

xwarovîçko, çivûçûr, çivanok, çivîn, xilexwar, çivane, çolûçiv, fetl û fitûl

xwarpêçk, xwarik (ji bo tiştêîna nexş û nimûşan)


zikzak yapmak

çiv dan xwe, çiv û çûr dan xwe, xwarovîçko çûn


zikzaklı

xwarovîçkoyî, biçivûçûr, çivanokî, xwarpêçî, xilexwarî, çivaneyî


zil takıp oynayacak

ji kêfan rabûn govend girtin, ji kêfan tê ku bifire, ji kêfan tê ku bi hewayê bikeve


zil zurna

pirî pir serxweş, serxweşiya ji adet der


zil zurna olmak

pir serxweş bûn zimamdar kargêr, bireveber, kesê li ser kar


zılgıt çekmek

lîlandin, kirin lîlelîl, lîrandin, tilîlî kirin


zilhicce

meha dozdehemîn a salnameya heyvê, meha qurbane


zilli maşa

saza ku çarwe pê ve hatine kirin û dişibe maşikê


zımbırdatmak

çîzeçîz kirin, kirin çîzînî, çîreçîr kirin, kirin çîrînî


zimmetine geçirmek

li ser pere rûniştin, pereyê ku jê re hatiye hiştin ji xwe re kirin mal


zımnen

nerasterast, neyekser, bi awayekî sergirtî, bi zimnî


zımnında

Buraya bir iş zımnında geldim.


zincir

Otomobiller zincirî.

rêz (tiştê ku li dû hev bêatlebûn diqewime)

Olaylar zincirî.

Elleri zincire vurulmuş.


zincir gibi

weqî xelekê zincîrê (tiştên ku wekî helqeyên zincîrê dane dû hev)


zincire vurmak

(yek) zincîr kirin, piyên (yekî) kirin qeydê


zıngadak

zing, ji nişka ve û bi hejik (sekinin, rûniştin, ketin)


zıngıldamak

ziringîn, zinginî kirin, zingezing kirin


zıngırdatmak

ziringandin, zingandin, zingînî jê anîn, zingezing jê anîn


zıpkıncı

metranvan (kesê ku bi metranê masiyan digire)


zıplama

pengizîn, pekîn, pijiqîn, rewiqîn, vepirtikîn

pirposk, çirevîtik, hilperanî, lotik, çindik, çirivît, çindirik, firqas, helahop, lot, lotik

pirsposk dan, lotik dan, çirevîtik dan, hilperanî dan, çindik dan, çindirik dan, çirivît dandan çindikan, hilbûn, hol bûn, dan lotan, dan lotikan, xwe hilavêtin


zıplaya zıplaya

bi lotikdanê, bi çindirikan, bi çindik û lotikan


zıppadak

Zıppadak içeri giriverdi.


zıpzıp

gog (goga zarokan ku hundirê wê bi kewş tijekirî ye)


zır zır

zirzir, hirhir, horhor, zirezir, hirehir, horehor

Bütün gön zır zır ağlar.


zira

lewre, ji lew re, çunkî, ji ber ku, lewma, zêra, çiku

zirî (pîvaneke ji serê tiliya navîn heta anîşkê)


zırdeli

tiredîn, hirdîn, dînê hir, şil şêt, tirdînik, dînê uryayî, quldînik, tirehol


zırhlı

Zırhlı araba.


zırıl zırıl

Zırıl zırıl su akar.


zırıldamak

wîrewîr kirin, kirin wîrînî (ji bo kesên ku tim ji rewşa xwe gilî dike)

zirezir kirin, kirin zirînî (ji bo girinê)


zırıldanmak

wîrewîr kirin (ji bo kesên ku tim ji rewşa xwe gilî dike)

zirîn, kirin zirinî, zirezir kirin (ji bo girînê)


zırıltı

xirecir, qirên (a ku ji ber nelihevkirinê derdikeve)

Elindeki o zırıltıyı bırak.

ewk (ji bo tiştê ku navê wan nayê bîrairov an jîirov naxwaze bi nav bike)


zirkonyum

zîrkonyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî


zırnık bile koklatmamak

piçek jî nedan (yekî), çîkçikî jî nedan (yekî)


zırva

Yawe, moleq, tirhêw, fîşar, gotina tewş.


zırvalama

tewşomewşo axaftin, teretûre axaftin, tewşikî kirin


zirve

bandev, sertar, kop, kopik, lûtke, qot, serçimk, gumpil, tepel, gopîtk, tep, qoq, poplîzok, nikal

Dağ zirvesi.

Sanatın zirvesi.


zirve toplantısı

civîna asta bilind, konferansa asta bilind (civîna ku di asta serokên hikûmet, dewlet an jî diplomat û kesên pispor de tê çêkirin)


zıt gitmek

Ahlakını az çok bilirim, onunla zıt gitmeye gelmez.


zıtı olmak

(tiştek, kesek) li xweşa (yekî) neçûn, li (yekî) zid bûn


zıtlanmak

li dijî hev bûn, li zidî hev bûn, li zidê hev ketin


zıvana

zîwane (lûleya biçûk a ku her du serê wê vekirî ne)


ziyade

zêde, pir, zehf, zor, mişe, bêhtir, ziyade


ziyade olsun

Xwedê zêde bike, ziyade be, mişe be, Xwedê ava bike


ziyadesiyle

Ziyadesiyle memnun oldum.


ziyafet çekmek

ziyafet kirin, çeşn dan, ziyafet dan, ziyafet dirust kirin


ziyan etmek

zehî kirin, zêha kirin, cihê beredayî tiştek xerc kirin


ziyan olmak

ziyan bûn, cihê beredayî xerc bûn (an jî hatin xerckirin)


ziyaret etmek

ser tê dan, seredanî kirin, çûn serdaniyê, serdaniya () kirin, serdanî kirin, serî lê xistin, serî lê dan, ziyaret kirin


ziyaretine gelmek

bi ser (yekî) de hatin, hatin ziyareta (yekî), bi ser ve hatin, hatin dîtina (yekî)


ziyaretine gitmek

bi ser de çûn, bi ser (yekî) de çûn, çûn ziyaretiya (yekî)


ziyaretçi

serdaner, seredan, serdêr, ziyaretvan, ziyaretkar


zoka

parçeyê ziriçê ya ku di şeklê masiyê biçûk de ye û pê masiyê mezin tê girtin


zona

zona (nexweşîneke çerm e ku bi taybetî di gewde, çîm û rû de wekî kelepotkan xwe dide nîşan)


zonklamak

fîtik dan, kirin gulpînî, avetin, jenîn, gulpînî jê çûn, zimîn ketin (cihekî)

Başım zonkluyor.


zootekni

zooteknî (zanista xwedîkirin û zêdekirina ajelên kedî)


zor alım

desteserî, müsadere (di dema Osmaniyan de -beriya tanzîmatê- li ser navê padişah desteserkirinaalê yekî)


zor alıma çarpmak

desteser kirin, mûsadere kirin (bi riya qanûn destdanîna ser mal û milkê yekî)


zor gelmek

Bu iş bana zor geldi.


zora gelememek

ji kar re tune bûn, ji zorê re tune bûn, kêmtirûş bûn


zora koşmak

lê dan ava stûr, berê (yekî) dan hevraz, qiyame dan ber (yekî), asteng derxistin, manî derxistin, zehmetî derxistin


zoraki

Pek çok okuyucum bunu zoraki okumuştur.


zorbaca

zordestane, zorbaşane, zordarane, bi zordestî, bi zorbazî, zorekî


zorbalık

zordestî, zorbazî, zorbaşî, zorkerî, zordarî, zorbetî, çavsorî


zorbalık etmek

zorbazî kirin, zordestî kirin, zordarî kirin


zorbelâ

bi zor û bela, bi zorê, bi zorekê, bi zehmetî, firtê firtê


zorla

bi zorê, bi darê zorê, bi kotek, bi qewetî cebrî

Onunla zorla konuşuyoruz.


zorlamak

bi zorê pê kirin, zor dan ser (yekî) , zorandin, zor dan (yekî)

Geceleyin kapıyı zorlamışlar.


zorlanmak

lê zor hatin, tehde lê hatin, zor gihîştin (yekî)

destava (yekî) teng bûn, destav lê teng bûn, qûn lê teng bûn (di wateya tengavbûnê de) (argo)


zorlaşmak

zor bûn, dijwar bûn, zehmet bûn, çetîn bûn


zorlaştırma

dijwarkirin, zorkirin, çetînkirin, zehmetkirin


zorlaştırmak

dijwar kirin, zor kirin, çetîn kirin, zehmet kirin


zorlla sürmek

bi zorê ji cih rakirin, cîhil kirin, bi zorê sirgûn kirin


zorlu

zordar, çetîn, dijwar, bizor, bişid, hêzdar

Zorlu bir yağmur.

Çok zorlu safhalardan geçtik.

Zorlunun hakkından Allah gelir.


zorluk

zorayî, dijwarî, çetînayî, zorî, zehmetî

Bu işin zorluğu yok.


zorluk çıkarmak

bargiranî kirin, manî derxistin, astengî derxistin, dijwarî derxistin


zorlukla

bi zorê, bi zorekê, bi zehmetî, bi dijwarî


zoruna gitmek

li zorê çûn, li zora (yekî) çûn, li qara (yaekî) hatin, lê qar hatin


zorunlu

Oksijen hayat için zorunludur.

bêgavî, mecburî (tiştê ku siruştî ye û mirov jê nikare bireve)


zorunluluk

diviyatî, mecbûrîtî, mecbûriyet, zarûret


zuhur

Ji osmanî ظهور, ji erebî ظُهُور (ẓuhūr).

xuyabûn, diyarbûn, peydabûn, derketin rastê


zuhur etmek

xuya bûn, diyar bûn, peyda bûn, derketin rastê


zuhurat

diyardeyên ku qewimîna wan nayê hêvîkirin


zula etmek

dizîn, veşartin zulmet tarî, taristan, zûlmat, zilûmat


zulüm görmek

tehde dîtin, zilm û zor dîtin, stem dîtin, zilm dîtin


zurnada peşrev olmaz, ne çıkarsa bahtına

Guhartoyeke zurnada peşrev olmaz ne çıkarsa bahtına.


zurnanın karşışında limon yemek gibi

te ew ji hiş û aqil kir, te hiş ji serê wî bir


zübde

zubde, zibde, puxte, kurte, kurtasî, xulase


zücaciye

zucaciye (tiştê bi cam û porselen ve têkildar e)


züht

teqwa (bicihanîna fermanên olî û nekirina tiştê ku ol red dike)


zühul

ji ber piraniya kar an jî ji ber xaylan xelitîn, biderengî xistin, îhmal kirin


zülüflü

bibisk, bitûncik, bicênîk, bizilf, bişê û bisk


zümrüt

zimrûd (tiştê ji vî kevirî hatiye çêkirin)


zürafa

canhêştir, zurafe (Giraffa camelo pardalis)


zürafa gibi

eynî wekî stûyê leglegê ye, rewtele (ji bo kesê teldirêj)


zürafagiller

famîleya ajalên ku dikayin û nimûneya wan canhêştir e


zürra

(piraniya) cotyar, çandiyar (kesên ku bi cotyariyê mijûl dibin)


zürriyetsiz

warkor, warerş, kordunde, bêdunde, tûtikbirî


âciz

ketandî, bêhêz, kêmqewet, bêçare, neçar, aciz

Âciz bir ihtiyar.


âdemcilik

cureyeke wêjeyê ku di sedsala XX de li Rûsyayê li hemberî sembolîzmê derketiye


âdemiyet

mirovayî, mirovatî, merivahî, mirovayetî, însaniyet

mirovbûn (rewşa ku bi mirovê rast û dirust dikeve)


âdemoğlu

ademîzad, benî adem (tevahiya mirovan, mirov tevde)


âdet

kurm, pîr, xûy, gertev, adet (tiştê ku yek kirina wan ji xwe re kiriye kurm û adet)

Bunu yapmaya kendine adet edinmiş.

Adet ve göreneklerimize göre.

hayze, bênimêjî, keçxwînî, edet (ji bo ketina cilan a jinan)


âdeta

Çocuğun sözüne âdeta inandınız.


âdil

dadmend, dadwer, dadperwer, edaletperwer, adil


âlem

cihan, alem (tevahiya kesên ku bi heman mijarê ve têkildar in an jî tevahiya kêferata wan kesan)

Edebiyat âlemi.

Hayvanlar âlemi.

Evlilik âlemi.

Bu işe el âlem ne der?

O zengin bir âlemde.

Arkadaşım bir âlem.


âlet

Testere bir marangoz aletidir.

amûr, pergal, alet, cîhaz (ji bo amûra taybet a ku pê hunerek tekirin û sepandin)

Müzik âletlerinden meyi seviyorum.

alet, parçe (ji bo parçeyên makîneyekê ku wê pêk tînin û wê saz dikin)

Onu işlerinde bir âlet gibi kullanıyor.


âletli

amrazdar, alavdar, bialav, biamraz, bi hacet, bialet


âlicenap

dilevra, bi lindrewan, rûmetyar, birûmet, şerefyar, payefiraz


âlicenaplık

dilevratî, bilindrewanî, rûmetyarî, birûmetbûn, şerefyarî


âmir

amir, fermandar (kesê ku di karekî de xwedî rayeya fermankirinê ye)

Daire âmiri.


çabalama

danxwe, kêferat, kefteleft, kêfirîn, koşîn


çabalamak

dan xwe, kefirîn, koşîn, kêferat kirin, kefteleft kirin (kêferata ji bo xelasiya ji rewşeke zor)

hewl dan, cehdandin, cehd kirin (hewldana ji bo serketina di tişteki de)

Çabalama kaptan ben gidemem.


çabuk

Ji farisiya navîn چابک (čābuk, “lezgîn”).
;Çavkanî:
* :Şablon:A Concise Pahlavi Dictionary
By D. N. Mackenzie

lez, şeil, çapik, çipik, çirp, çist, sivik (dijraberê hêdî)

Onun çabuk bir konuşma tarzı vardı.


çabuklaşma

lezîn, çipikîbûn, sivikbûn, bilezûbezbûn


çabuklaşmak

lezîn, çipikî bûn, sivik bûn, bi lez û bez bûn


çabukça

zûka, zûzûka, çipçip, bi lez û bez, bi lez


çadır bezi

cureyek cawê ku ji pembû û kitanê hatiye çêkirin, ku qalind û di hev de kutandı


çadır kurmak

kon vegirtin, kon vedan, kon girê dan, kon kutan erdê, kon danîn, xêvet vedan


çakal ereği

çeşîdekî încasan e ku dendika wê gir, tirş û mezin e ((Prunus spinosa)


çakal yağmuru

eyda guran,
daweta gur û rûvî (ji barana ku gava dibare, tav hebe tê gotin)


çakaloz

cureyek topê ku di şûna gulcyan de xîçik û zûxûran diavêje


çakı gibi

wekî kevir e, (xortê) çeleng, xortê sivik û şipil


çakıl

xîç, xîçik, xîz, zigre, gaşe, burx, zegir, zixur, zixrik, zixurik, buxişk, şîjik, şûjik, berhûrik


çakıldak

vaşiq, derdaw (pîsiyê ku bi binê dûvê mihan ve hişk dibe)


çakılı

Duvara çakılı saat.


çakılıp kalmak

tê de asê bûn (rewşa kesê ku demeke dirêj bêtevger bimîne)


çakılmak

Uçak dağa çakıldı.


çakıntı

Şimşek çakıntısı.


çakır

pençe jêhatî, pêkhatî (kesê ku lepê xwe biavêje çi bi destê xwe re tîne, an jî bi çi karî bilî bibe bi ser dikeve)

kesperî, çavkesperî, keskûnî, çavkeskûnî, şînotek (ji bo çavê hêşînê bi zere ve)


çakırcı

balabanvan (kesê ku bi teyrikê balaban nêçîra çûkan dike)


çakışmak

Şairler çakıştı.

li hev nekirin, di navbera wan de nakokî hebûn, ji hev re bûn asteng, konflîkt


çakma

ê dest, kutayî (ji bo xişrê zêr ku bi kutanê hatiye çêkirin)


çakmak

Çiviyi tahtaya çaktım.

pê ve kirin (bi mix tiştek bi cihekî ve kirin)

Halıyı duvara çakmışlardı.

Atı çayıra çaktın mı?

Sahte parayı ona çaktım.

jendin, jentin, vedan, vejendin (ji bo heste û birq û birûskê)

Çakmağı çakmayacaksın!

tê derxistin, tê gihîştin, bîr birin (tiştekî)

Galiba olayı çaktı.


çakmak

arbeşk, berberik, restem, kevirê heste, kevirê hestem

aste, heste, hestem (parçeyê pola ku gava li kevir tê xistin çirûsk ji bere diçe)

hestem, agirpeşk, çekmeq, agirdiz (hacetê ku agir pê tê vêxistin)

Çakmağı çakmayacaksın!

nexweşîneke mîna bîrovê ye ku bi piranî di serçavan de derdikeve û nû û kevn dibe, şile


çakmaklı

(tiving an jî demançeya) çaqmaqdar, biçaqmak


çakmakçı

kesê ku çaqmaqê tiving û demançeyan tamîr dike


çakmakçılık

karê tamîrkirina çaqmaqên tiving û demançeyan


çaktırmak

Babasına çaktırmadan evden çıktı.


çala

kalem (bi awayekî serobero) bi lez û bez nivisîn, betalebûn nivisîn

bêatlebûn, misêwa, bêdîqatî (ev weki pêrkîtek tê pêşiya navan û wateya bêeatlebûn, misêwabûn, bêdîqatiyê dide nimandin)


çalarmak

av tê gerîn (ber bi gihîştinê ve çûyîna mêweyan)


çaldırılmak

hatin jendin, hatin ledan, hatin lêxistin


çaldırmak

Zurnayı çaldırdılar.


çalgı

Gece yarısı çalgı olur mu?


çalgılı

Çalgılı gazino.

Çalgılı düğün.


çalgın

zincarî (xwarina ku demeke pir di derdaneke sifîr de bimîne, tehma wê giran û ne xweş bibe)


çalı horozu

cureyek çûka çolê ya ku goştê wê tê xwarin (Tetraourogallus)


çalı idi, çırpı idi, evim idi ya, ayı idi, uyu idi, kocam idi ya


çalı çırpı

hejik, hijik mijik, qirç û qal, pûş u palax


çalık

Ağzı burnu çalık.

xwar, goşekî, navrankî (qumaşê ku xwar hatiye birin)

xerabûyî (ji bo reng), çelq (ji bo mêj!)

Adamın aklı çalık.

teyrikî (dewara gir gava ku teyrikî dibe li kêlek diçe)

kesê ku navê wî ji defterê hatiye derxistin

pînekirî (kesê ku li serçavê wî cihê birin û kunêrê heye)


çalık kavak

cureyek spindar e ku ji şivên wan selik ten çêkirin


çalım

Çalımları birbirini andırıyor.


çalımlanmak

quretî kirin, fîza kirin, fiyaqe kirin, fors kirin


çalımlık

têra carekê (ji bo haveyn, ji bo meyandinê)


çalınmak

lê hatin dan, lê hatin xistin, hatin jentin

Beş dakika önce kapı çalındı.


çalıp çırpmak

Adam niye zengin olmasın, sen de biraz bundan çalsan, biraz da şundan çırpsanı, sen de zengin olursun.


çalış

lêdayîn, jendin, lêxistin (ji bo lêdana amûrênuzîkê)


çalışılmak

Bu iş için çok çalışıldı.


çalışma

xebitîn, şixulîn, lêxebitîn (ji bo karê xebatê)

Kendilerine çalışma fırsatı verdim.

Kirişin yük altında çalışması göz önüne alınmıştır.

Ağacın çalışmasına dikkat etmek lazım.


çalışma barışı

aramiya kar û xebatê, hizûra kar û xebatê


çalışmak

xebitîn, şixulîn (ked û emekdana di ber çêkirin an jî afirandina tiştekî de)

Bu eser için üç yıl çalıştım.

Arkadaş fabrikada çalışıyor.

Onun resmi bir dairede mütercim olarak yevmiye ile çalıştığını biliyorum.

Planya çalışıyor mu?

lê xebitîn (ji bo hewldana kirin an jî bidestxistina tiştekî)

Yılanı öldürmek için çok çalıştı.

şixulîn, lê xebitîn (di ber de keddana ji bo hînbûn an jî çêkirina tiştekî)

Çocuk dersine çalışıyor.


çalışmaya başlamak

bi ger ketin (bi taybetî ji bo makîneyan)


çalıştır

Bixebitîne, bişixulîne, bisepîne, bimeşîne


çalıştırmak

bi ger xistin, berî hev dan, bi hev xistin

Arabayı çalıştırdı.

Makineyi çalıştırsan iyi olur.


çalkalama

çeliqandin, keyandin, şiliqandin, çelpandin, cemciqandin, hiljenandin


çalkalamak

Elindeki zarları çalkaladı.

çeliqandin, şiliqandin, çelpandin, cemciqandin, keyandin, hiljenandin

Yoğurdu çalkalama.

Tabakları suda çalkaladın mı?

Buğday çalkalamak.

Nasıl da omuz çalkalıyor.

qelabtin (qelabtina hêkên binê qupikê/kurkê)


çalkalanmak

hatin çeliqandin, hatin keyandin, hatin hiljenandin, hatin şiliqandin, hatin cimciqandin


çalkalatmak

dan çeliqandin, dan keyandin, dan hiljenandin, tê dan werdan


çalkama

çeqilandî, hiljenandî (tiştê ku bi hiljenandinê hatiye çêkirin)


çalkanmak

kirin lemelem, pel dan (ji bo peldana gol û deryayê)

qilvilîn, li hev gerîn (ji bo belavbûna nûçeyek, xeberek û gotegotekê)

Bu haber üzerine koca şehir çalkalandı.

Düğün olacak diye herkes çalkalanıp duruyur.


çalkantı

xizmûk (kewş û zirara ku bi ser bêjingê dikeve)


çalma

Çalma bir vazo.


çalmacı

çilingdar (osteyê ku li ser derdanên madenîexşan dikole)


çalmadan oynamak

li bejî kêf kirin (ji kirina karekî re hewesdar bûn)


çalmak

lê xistin, lê dan, jendin (bi lêxistinê deng ji tiştekî derxistin)

Güzel müzik çalıyordu.

Çok iyi derecede piyano çalar.

lê dan (ji bo xebitandina aletekî muzîkê)

Teybi çal da biraz müzik dinleyelim.

Yan odada telefon çalıyordu.

Bügün bize yoğurt çalar mısın?

Ekmeğin üstüne birazcık yağ çalıp yedim.

Patlıcanı kırağı çalmış.

Kumaştan biraz çalayım mı?

kolandin (ji bo nexşandina derdanên madenî)

Tozu çalmak.

eware kirin (ji bo demê, ku mirov bike ku çax û wextê yekî beredayî here)


çalpara

çeqçeqe, cemccm çarwe (arhrazên ku mirov dixe tiliyên xwe û pê deng derdixe, mîna zîl û xişxişkan)

cure ajeleke ku li peravên ava dijî û ziyanê dide tora masîvanan (Portunus puber)


çalyaka

ji nişka ve bi berstûkê girtin, bi berstûkê girtin


çalyaka etmek

hema hişk bi berstûka (yekî) girtin, hişk destê xwe avêtin depa singê (yekî)


çalçene

devneseknî (kesê ku atle nadê û hema diaxive)


çam sakızı

cewî, mestekî, benîştê qajê, penîştê çamê


çamaşır

beraşo, kine, cil (ji bo cil û bergên gemarî)


çamaşır değiştirmek

cilên xwe avêtin, kincên xwe danîn, cil û beigên xwe guhartin (ji bo şûştina wan)


çamaşır makinesi

makîneya kincşûştinê, makîneya cilşûştinê


çamaşır suyu

ava kincan, ava biderman ku pê cil tên şûştin


çamaşırlık

qumaşê ku bi kêrî kincan, cil û bergan tê


çamlık

erda çaman, zeviya qajan (devera ku darê qajan lê; pir in)


çamur gibi

eynî herî ye, wekî herîyê ye (nanê ku baş nepijiyaye an jî nanê ku ji arvanê reş hatiye çêkirin)

eynî teniya bidon e, eynî benîştê ecem e (ji bo kesê belakir)


çamura yatmak

heqnexweşî kirin (ji bo nedana deyn), sozê xwe şikandin, sozê xwe pêk neanîn, li sozê xwe poşman bûn


çamurlamak

herî tê dan, bi herîyê seyandin, bi mole delikandin


çamurlanmak

herî tê gerîn, bi herî bûn, herî lê ketin


çamurlatmak

di herîyê dan, di çamûrê dan, di herîyê de hesikandin, bi herîyê dan dûtin


çamurlaşmak

bûn teniya bidon, bûn benîştê ecem, bûn wekî gurnîkê


çamurluk

herîparêz (ji bo tiştê ku dikin lingê xwe da ku devdelingên wan ji herî û peşkan bê parastin)

bertekerk (parçeyê li ser tekerên erebeyan)

maleşteka solan (a li ber deriyê avahiyan ku mirov pê binê pêlava xwe ji herîyê paqij dike)


çamçak

derdana avê ya bi çembil û ji dar hatiye qewartin


çan

Kilise çanı.


çan çan

çingçing, çingeçing (ji bo dengê cangoçkê)

wîrwîr, wîrewîr (kesê lewce ku bi dengekî bilind diaxive)


çan çiçeği

gezîze, gulezengil, sinbêlok (Campanella)


çanak ağızlı

tirdevk (kesê ku giliyan dibeje, dide der)


çanak çömlek

qir û qaf, şikêlik, qirik û qafik, dîzik û xilik (ji bo derdanên cur bi cur ên ji xweliyê hatine çêkirin)


çangıl çungul

gurmerep, teperep (tiştê ku dengen ne xweş ji wan dertê û mirov pê acis dibe)


çangır çungur

Tencereler çangır çungur devrildi.


çangırdamak

çingîn, şingîn (ji bo dengê tiştên metalik)


çantada keklik

kewê çeltik, kewê di çeltik de, kewê lîsîn


çapa

tevrik, sinkolk, kulbe, kulbik, devşik (alava ku pê kulbe, tevrik te kirin)

Gemi denize çapasını atmış.


çapacı

tevrikker, kulbeker, xeparker (karkerê ku bi tevrikê dixebite)


çapak

kêvjik, şilaq, çilîtk, şilop, şelîq, kinişt, pelîşk, piliç, sitoq, şîlmoq, şiqol, şirtoq, şûlik, zîç, şilûg

Göz çapağı.

pel, pelik (gava tiştê mîna hesin tên kutanê parçikên hûrik ji berê di peke)

girûzek (girûzka ku di têkberên metalik de heye)


çapak gözlü

çavhilaq, çavbikêvjik, çavcilîtk, çavqemûşk


çapaklı

bikêvzik, bişîlaq, bikenişt, biçilîtk, bişilop


çapaklanma

kêvzikgirtin, şilopgirtin, şeliqgirtin, şîlagirtin, kenîştgirtin, çilîtkgirtin


çapaklanmak

kêvzik girtin, şilop girtin, şeliq girtin, şîlagirtin, kenîşt girtin, çilîtk girtin


çapaksız

bêkêvzik, bêkenîşt, bêşilop, bêşîrlaq, bêçilîtk


çapalama

tevrik, kulbekirin, xepar, xepirandin, heşifandin, gelberî, qidûm


çapalamak

tevrik kirin, kulbe kirin, xeparkirin, xepirandin, heşifandin


çapalatmak

dan tevrikkirin, dan kulbekirin, dan xeparkirin, dan xepirandin, dan heşifandin


çapalı

tevrikkirî, kulbekirî, xeparkirî, xepirandî, heşifandî (erda ku hatiye tevrikkirin)


çapanoğlu

têra arvan (ji bo rewşa ku dibe belaya serê mirov)


çapanoğlu çıkmak

di têra arvan de gerîn, qilopilo jê derketin


çapanoğlunun aptes suyu gibi

eynî avdeşo ye (xurik û vexurikê avdar ku bêtehm û rengê wê jî ne xweş e)


çaparız

kafirkeratî (rewşa têkilhev a kuirov nikare bi hêsanî ji navê derkeve)


çapkın

tiştê ku cinsîtiyê bi bîr dixe, an jî di xwe de dihewîne


çapla

miqareya pola ya ji bo kolandina tiştên madenî


çapmak

xarandin, rewiqandin (ji bo bezandina hêsp)

xar birin (yekî an jî tiştekî), dan xaran (ji bo êriş birina ser tiştekî)


çapraza sarmak

(kar) li hev û din qelibûn, (kar) li hev ketin


çaprazlama

çepûrast (ji bo diranên mîna birekê ku bi awayekî çeperast hatiye ciftkirin)


çaprazlamak

Ellerini göğsünün üstünde çaprazlayarak.


çapraşık

girift, herbilî, xerbilî (ji bo tiştê ku têkilhev in û mirov nikane ji navê derkeve)


çapraşıklaşma

giriftîbûn, xerbilîbûn, xerbitîn, herbilîbûn


çapraşıklaşmak

giriftî bûn, xerbilî bûn, xerbitîn, herbilî bûn


çapraşmak

girift bûn, herbilîn, xerbilîn, xerbitîn


çardak

hol, holik, kolik, çardax (ji bo stareya ku bi çilo û tiştê wisa hatiye çêkirin)

Asma çardağı.

holika xincîkî, enzêl, arzêl (holika gilover a xemilandî ya li nav bexçeyan ku havînan tê de rûdinin)


çaresine bakmak

li çareya (tiştekî) nihêrtin, hela (tiştekî) kirin, çareyek jê re dîtin


çaresiz

bêçare, bênewa, bêhavil (tiştê ku çara wî nîn e)

Çaresiz dert.

neçar, bêgav (kesê ku ji xwe re çareyek nabîne)


çarık

hesinê firênê (ji bo erebeyan, gava ku derbejêr diçe dikin bin tekerê wê)


çarıklı erkânıharp

bi awayekî henekî ji gundiyên kone û mizawir re tê gotin


çarım

bi qandî deng (ji bo mesafeya dûribûna cihekî)

Bir çarım ötede bir çeşme var.


çariçe

çariçe, çare (jina çar anjî, ji jinika çar re tê gotin)


çark

Bileği çarkı.

çerx (ji bo yekîneyeke leşkerî bêyî ku pergala xwe xera bike li dora xwe bifetile û berê xwe biguhêre)


çark döndürmek

dolaba xwe rast gerandin (ji bo xwe debarkirinê)


çark etmek

çerx bûn, vegerîn, li paş zivirin, li ba ketin


çarkıfelek

cureyek riweka xemlê ye ku mîna lavlavkan li dora tiştan dilefe (Passiflora caerulea)

cureyek fişeka ku gava tê pêxistin li dora xwe digere


çarkına etmek

çerxa (yekî) ters gerandin, feleka (yekî) şaş kirin


çarkçı

pêlewar (kesê di keştiyê de beşa makîneyê bi rê ve dibe)

çerxvan, çerxker (kesê ku bi çerxê alavên bibir tûj dike, disû)