کولاندنەوە

kulandin, êşandin, arandin, zûrandin, vekulandin, vezûrandin, dîsan kulandin / êşandin / arandin / zûrandin (t bi bîranînên têrxem)


کولانەوە

arîn, ariyan, zûrîn, êşîn, vearîn, vezûrîn


کوڵاو

kelî, kelayî, keliyayî, tiştê ku keline yan hatiye kelandin


کوڵەبەس

nevisî, nevis, zarokên jina kesekî yên ji mêrê wê yê berî yê niha


کوڵەبنە

bejnqut, kin, kurt, bejnbost, qut, qutik, quto, qutê, kinê, kino


کوڵەھەسار

balavgeh, ciyê jin lê leşê xwe û cilan dişon (t li beravên çem û rûbaran)


کوڵەنان

Herwisan کوندەڵان (kundellan), hevreha farisiya navîn qnd'yh (kundayîh, “cazû, sêr”); ji "kunde" ku navê yeksanî dêwê ku wek "mahîna ku cazûgeran hildigire" tê diyar kirin, + نان (nan, “nan, niyan, danîn”). Hevreha kurmancî kuleşûtik.


کولیچە

kulîçe, kulîparçe, xwarinek ji nan û gûzan û şekirê / xurmê yê


کوڵۆک

kelok, tiştên baş kêrî kelînê / kelandinê tên, dijw, çir, nekelok


کولخان

argûn, ciyê agir tê ve tê hilkirin li hindirrî xaniyan ve


کونار

kenarî, navê deviyek / terraşek strîtûj e


کونەباجە

pixêrîk, pace, kuna sobeyan, kuna li ban dûkêl tê re derdikeve derî xanî


کونیلەدار

kunkunîk, kunkunîşk, tiştê pirr kunik / kunên hûr lê hene


کونزەین

delodîn, tirredîn, peledîn, netemam, aqilsivik


کوڕ

kurr, law, pis, xort, gede, sebî, kurrik, lawik


کوڕانە

kurrane, lawane, xortane, gedane, sebiyane, mîna kurran / lawan / gedeyan / sebiyan


کوردایەتی

kurdayetî, kurdîtî, kurdînî, hesta neteweperweriya kurdî / kurdistanî, tevgera neteweyî ya kurdan


کوردھەز

kurdhez, kurdvîn, kesa/ê ji kurdan hez dike


کوردستان

Kurdistan, welatê kurdan, deverên (pirraniya) nişteciyên wan kurd


کوردستانی

kurdistanî, kesa/ê yan tişta/ê ji Kurdistanê, :kurd û gelên dî yên li Kurdistanê dijîn; welatiyên Kurdistanê; ku


کوردیاخێو

kesa/ê bi kurdî diaxive / dipeyive yan dizane biaxive / bipeyiv


کوردیزانی

kurdînasî, pisporiya li ser zimanê kurdî


کوردکوژە

navê cûnek xurmeya / qespên bêxêr / nexweş e


کوردشناس

kurdnas, kurdevan, kurdolog, kesa/ê lêkolînan li ser (jiyana) kurdan dike, kesa/ê li ser (jiyana) kurdan pispor e


کوردناسی

kurdnasî, kurdevanî, kurdolojî, karê lêkolînan li ser (jiyana) kurdan


کوڕە

kurro! lawo! (bangkirina li kurran / lawan)


کوڕەزا

kurreza, lawza, zaroyên kurrê kesekî, nevî


کوڕەزازا

kurrezaza, lawzaza, zaroyên zaroyên kurrê kesekî, nevîçirrk


کوڕێتی

kurrtî, kurrîtî, xortanî, xortî, lawanî, lawt


کورک

kurk, cilek e ji hiriya / pûrtê hin heywanan têt çêkirin


کوڕکوڕە

kolare, qereqûş, xertel, qertel, qertal, navê firrindeyekî ye (zool, Milvus)


کورتاندروو

kurtançêker, kurtandirû, kesa/ê kurtanan didirû


کورتبین

ya / yê ku çavên wê / wî tiştên li dûr (baş) nabînî

ya / yê ku (baş) li encamên karekî nikare binirxîne


کورتەبنە

kurtik, kinik, qutik, hûrik, hûrkok, qutok


کورتم

qut (zelam :quto, :jin: qutê), kinik, kurtik, bejnbost, kurt û qelew


کورتیلە

kurtik, kinik, qutik, kurtok, pirr kurt / kin / qut


کوشندە

kujer, kujende, bikuj (tiştê dikare bibe sedema kuştinê wek jehr)


کوشتن

kuştin, mirandin, telaftin, telifandin, birhandin, qetl kirin


کوت

pirt, pert, qet, ker, parçe, parî, pirtik


کوتان

qutan, kutan :a) lê dan, lê xistin b) hûr kirin, hûr-hûr kirin c) derzî lê dan, şirînqe kirî


کوز

quz, virçik, zî, zîlik, poz (endama cinsî ya mêyan)


کوزان

kuzirîn, kuzîn, suşîn, şewitîn, sotin, kuziryan


کووچە

kuçe, kolan, cadde, şeqam, şarih, rêyên nav bajar yan gund (t yên çîmento- yan kevirkirî)


کووپ

kûp, amanek e çay / qawe / av pê tê vexwarin


کوور

kûr [k-ya nerm], nêriyê xort ku êdî ne gîsk e lê hê nebûye nêriyê temam (Ji yên mê re bi kurmancî "tiştûr / tiştîr / teştîr / tuştîr" û bi soranî "tiştîr / çiştîr" tê gotin, ), kor


کوورە

agirdank, ciyê agir: argûn, di mal ve ciyê agir tê de tê hilkirin, kuçik, li derî xanî ciyê agir lê tê hilkirin


کووز

ker, parçe, pirt, par (t ji hin fêkiyan mîna sêv / pirteqal)


لا

al, alî, rex, hêl, cem, nik, bal, ba, dev; ber; neserekî, duyem; dor, derdor, dorber; pirt, par, pişk


لابار

albar, tiştê li gel barê serekî tê barkirin


لاەنجام

albandor, alencam, bandora / encama neserekî / duyemîn


لاک

kelex, term (t yê lawirên sekitî / mirî)


لاکاری

karê pirtdemî, karê ne bo temamî rojê (ango 8 saetan), karê neserekî / duyemîn


لاڵ

lal, bêziman (kesa/ê nikare qet yan baş zimanê xwe bigerrîne û bipeyive)


لاڵانەوە

lava / dia / dua kirin, hêvî kirin, tika / rica kirin, xwestin


لاڵەپەتە

nîvlal, kesa/ê baş nikare zimanê xwe bigerrîne û bipeyive lê ne bi temamî lal e


لانەواز

derxistî, aware, mişext, derbider, derkirî, bêmal, bêhêlîn, penaber


لانەوازی

derbiderî, mişextî, awareyî, bêmalî, penaberî


لاڕەو

varê, avarê, aliyekî rê, derî rê, rexî rê, ne li ser rê


لاسار

بۆ چی هێندە لێم لاساریت؟


لاساییانە

lasayiyane, texlîdane, zarveker, îmîtatîv


لاساییکەر

zarveker, çavlêker, texlîdker, lasayîker


لاش

laş, leş, beden, gewde, kelex, term, cesed; mirar


لاتوخم

jêrcûn, jêrtuxm, cûnên / tuxmên / celebên / coreyên ji hin cûnên / tuxmên celebên serekî


لاوانەوە

lorîk, stiranên şîniyê li behiyan / taziyan


لاواز

lawaz, qels, bêhêz, zeîf, nazik, hejar, lehwaz, dw, xurt, bihêz


لاوازی

lawazî, qelsî, bêhêzî, nazikî, hejarî, zeîfî, dw, xurtî, hêzdarî, bihêzî


لاوە

balkêşî, balkişan, dênkişandin, bi alî xwe ve birin, qanekirin, îqnakirin


لەبەرچاڤ

berçav, diyar, xwiya, tişta tê dîtin yan dikare (bi asanî) bê dîtin


لەچەر

çepel, çirûk, çirîk, tema, nemerd, temah, tema


لەچەری

çepelî, çirûkî, çirîkî, temayî, nemerdî, temahî, temaî


لەگژ

bilez, bilezûbez, bilezûbizav, mijûl, destbişol


لەک

kurdên lek, kurdên bi zaravaya kurdî ya lekî dipeyivin


لەکان

lekan (Cureyekî pêlavên / solên ser berfê)


لەکە

lewt, tewz, leke, teqme, pîsatiya li ser tiştekî


لەل

kip, kipîn, kipên, dengek nizm / kurt / biçûk: Nawêrê billê lel Newêre kipênê ji xwe bîne, Newêre ti dengî bike


لەلە

xulam, evd, xizmetkar :Ey min leley tom!? Ma ez xulamê te me!


لەنجین

lîtikîn, lîtik li xwe dan, xwe hilavêtin


لەنگەر

teşîrêsk, sekinîna yan lidorxwezivirîna li hewa (ya firrindeyan / firrokeyan

lenger, asinê giran / qurs yê diavêjin binê avê daku keştî / belem ji cihê xwe neç


لەنگەرە

hejek, lengere, pendulum, tiştikên dihejin


لەنگی

nelihevî, newekhevî, bêparsengî, bêbalansî


لەنگین

lengîn, kulîn, wek lengan / kulekan / seqetan meşîn / bi rê ve çûn


لەپماڵ

lepmal, malîna / <?xml:namespace prefix = st1 ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:smarttags" />maliştina / paqijkirina bi lepan / lepên destî


لەقان

leqîn, leqleqîn, livlivîn, baş li cihê xwe nesekinîn


لەقاندن

leqandin, leqleqandin, livlivandin, velivandin, vehejandin, ji cihê wê / wî hinekî anîn û birî

dalivandin, dahejandin, daçemandin, datewandin, da-anîn, daînan, serê xwe bi mebesta "belê / bila" livandin


لەقە

pên, pehîn, pêhn, derbeyên bi (t binê) piyên mirovan, zîtik, zîçik, derbeyên bi simên dewaran


لەقەکوت

pêqutk, pêkutk, çendîn car li dû hev piyên xwe li erdê dan / kutan / qutan


لەران

lerizîn, recifîn, ricifîn, qeliqîn, livîn


لەراندن

velerizandin, verecifandin, vericifandin; veqeliqandin, velivandin


لەرانەوە

velerizîn, verecifîn, vericifîn, veqeliqîn, velivîn


لەرز

lerz, recifk, livîna leşî ji ber sarmayê yan tirsê


لەرزان

lerizîn, recifîn, leş ji ber sarmayê yan tirsê livîn, :vehejîn; velivîn, veqeliqîn;


لەرزاندن

lerizandin, recifandin, :vehejandin; velivandin, veqeliqandin


لەرزۆک

lerizok, recifok, ya / yê ku dilerize, : vehejok; livlivok, velivok, veqeliqok


لەسەرخۆ

liserxwe, kesa/ê bi xwe dikare karûbarên xwe bi rê ve bibe, kesa/ê xwedî şiyan / taqe


لەشکر

leşker, leşkir, esker, artêş, ordî, şervan, şerker, ordû


لەشسووک

leşsivik, destsivik, zîrek, çalak, aktîv


لەوانەیە

dibe ku, belkî, reng e, gengaz e ku, mimkin e ku


لەوچەلەوچ

lemçelemç, xwarina / cû(ti)na bi dengek bilind ji ber ku dev vekirî dikirrîne / dicû


لەوچەیی

lewçeyî, zêdebêjî, zêdeaxivî, axivîna / peyivîna / şitexilîna / xeberdana zêde û bêwate, rûqayimî, bêşermî


لەوەن

leven, rûl, qamûş, qamîş, çîq, giyayek dirêj e ku di avê de yan li ber avê şên dibe


لەوەڕ

mêrg, çîmen, şayir, şêngeh, çerîngeh, çêregeh, çêrgeh, çêrîngeh


لەوێچ

mist, kulm, lep (tijî / miştî mistekî / kulmekî / lepekî xwê / şekir û hwd)


لەوێوە

ji wir, ji wê derê, ji wêrê, :ji wir ve, ji wê derê ve, ji wêrê ve


لەوساوە

ji hingê ve, ji vê demê ve, ji wê gavê şûnve


لەوس

lêv (t lêva jêrîn ya şorr / dirêj / stûn), bn lêw


لەوسن

lêvşorr, lêvşotirrk, kesa/ê lêva wê / wî ya jêrîn zêde dirêj e


لەخەم

mîn, mayin, lexem, elxam (hin alavên teqok in ku tên binaxkirin daku piyê dijminan bikeve ser û biqete


لەخەمڕەخسیو

serbixwe, serbest (zarrokên yan firrindeyên êdî pêwîstiya wan bi dêbavên / makên wan nemaye)


لەخوانەترسی

jixwedênetirsî, xirabî, bêîmanî, nebawerî


لەخواترس

jixwedêtirs, rast, durist, biîman, bawer, bawermend, qenc, heq, rêrast


لەخواترسی

jixwedêtirsî, îman, bawerî, qencî, rastî, rêrastî, duristî, heqî


لەز

lez, bizav, lezûbez, lezûbizav, zûkahî, pîtî, ecele


لەزگێڕ

lezgîn, bilez, bibizav, bilezûbizav, bilezûbez, pît


لەزگێڕی

lezgînî, bizav, lezûbez, lezûbizav, pîtî


لەزین

lezîn, bizivîn, lez kirin, ecele kirin, lezûbez kirin, lezûbizav kirin, pîtîn


لەزپیو

lezpîvk, alava leza / bizava meşîna tiştekî dipîve


لێبووردە

lêbor, lênegir, bexşîner, bexşende, rehman, rehîm, efûker


لێچوونی

hevrengî, şibînî, şibîtî, wekhevî, mînahevî, mînayî, nolayî, fenayî, wekîtî, eynîtî


لێدەر

lêder, kesa/ê (t amûrek muzîkê wek sazê / kemanê / deholê) lê dide


لێژ

xwehr, xwar, xwêl, nerêk, nerast, çemiyayî, tewiyayî, :(rêya) zivirrok, çepûçûr, xwarovîç, xwehrovîç


لێژی

xwehrî, xwarî, xwêlî, xwehrayî, xwehrahî, nerêkî, nerastî, zivirokî, çepûçûrî, xwarovîçî, xwehrovîçî


لێک

lêk, li hev(du), lev(du), li êk(û)du, li yek(û)d

jêk, ji hev, jev, ji yek(û)du, ji êk(û)du


لێکۆلینەوە

vekolîn, lêkolîn, azmayîş, azmûn, sehkirin


لێڵایی

ewrik, ewrikê / şêlatiya ser çavan, kêmasiya nezelaldîtinê ya çavan


لێڵە

tarîgewrik, xumamî, dema spêdeyan yan êvaran ku dinya ne tarî û ne jî ronahî ye


لێقەوماو

kesê ku bûyereke xerab hatiye serî,lêqewimî, lêqewimiyayî, biserîhatî, gorî, qurban (ê bela/erdhej/ karesat, şerekî û hwd)


لێر

dehl, dehlûdir, daristan, cihê dar lê şên dibin (t yên pir dar / devî / teraş di nav hev re ne yan li nêzî hev in)


لێرەوار

dehlistan, dehlûdir, daristana asê / bor / boş


لێرە

vir, vê derê, vira, vêrê, vê dirê, vî cihî, :li vir, li vê derê, li vêrê, li vê dirê, li vî cihî; ji vir, ji vê derê, ji vira, ji vêrê, ji vê dirê, ji vî cihî


لێرەش

vir jî, vê derê jî, :li vir jî, li vê derê jî; ji vir jî, ji vê derê jî


لێش

ava bilez diherrike, zêde, bêqam, pirr, mişe


لێوار

زمانی کوردی لە لێواری لەناوچوونە


لێواولێو

bi-lêvan-re, ta berlêvan dagirtî, mişt, tijî, dagirtî, ta berlêvan dagirtî / tijî / mişt, wisan tijî ku ger piçek din lê bêt zêdekirin dê birije


لێوڕێژ

lêvrêj, zêde, ya zêde ku di ser lêvan / berlêvan re dirije


لکاوە

pêvek, servek, tişta neserekî ya li gel ya serekî


لمین

xîzîn, qûmîn, axî, tişta/ê ji xîzî / qûmî


لنگ

ling, pî, pê, laq, derling, deling, delîn


لیژنە

(lîjnedar) koma darên / êzingên / terrikên / tirrikên bo sotinê / şewitandinê hatine berhevkirin


لیژنەدار

koma darên / êzingên / terrikên / tirrikên bo sotinê / şewitandinê hatine berhevkirin


لیک

gilîz, gilêz, şorrik, kefşil, ava bi devûlêvên mirovan de dê xwarê


لیکن

gilîzok, gilîzo, kesa/ê gilîz / şorrik / kefşîl bi devûlêvan ve tê xwarê


لیمۆیی

lîmonî, ji rengê lîmonê, mîna rengê lîmonê


لینج

çirrîk, kesa/ê yan tişta bi asanî ji mirovî venabe yan bela xwe ji mirovî venake


لیستە

lîste, rêzname, nameya / kaxeza / perrê navê tiştan / kesan lê hatine rêzkirin / nivîsîn


لیتاو

lîçav, lîça avê, gerrika ava biherrî / biteqn / biçamûr tê de


لۆککراو

girêdayî, benkirî, bizîngdayî, werîskirî


لۆرت

(< ing, lord) pirr zengîn / dewlemend / halxweş


لۆتیێتی

lotiyetî, lotîtî, hunera mitirbên / meymûnên reqisvan / muzîkjen, qeşmerî


لۆتی

lotî, mitirbên / meymûnên reqisvan / muzîkjen, qeşmer


لۆترەوان

tirredîn, peledîn, delodîn, bêteşe, pêkenok, qerfok, hepletiraş


لۆترەوانی

tirredîn, peledînî, delodînî, bêteşeyî, pêkenokî, qerfokî, hepletiraşî


لوڕ

lor, nijada / gelê lor, kurdên bi zaravaya lorî dipeyivin


لوو

bîrov, pirzik, cihê werimî / perçî yê leşî


لوودە

gidîş, koma giyayê dirûyî û li ser hev civandî


لوول

lol, balol, badok, badbadok, :(pirça / porrê) xelek, qij, qijavij, nehilû


لووراندن

گورگێکی هار لە لادێمانا دەلوورێنێت.


لووسووپووس

hûtûhilû, hût û hilû (t gep û alek dema nû hatine tiraşîn)


لووتبەرز

pozbilind, kesa/ê xwe pirr mezin dihesibîne


لووتە

(peyvek neşirîn e bo kesên poz-/ difinmezin) pozo, :pozê: Heme-lûte Memê pozo; Eyşe-lûte Eyşê pozê


لووتەوانە

xizêm, difinark, pirtika zêrrîn ya li şûna guhan (guhark) dixin poza / difina xwe


لووتفش

pozfiş, difinfiş, pozkunikmezin, kesa/ê kunikên poza / difina / kepiya / bêvila wê / wî mezin in


لووتقوڵنگە

difinşalok, pozxwehr, kesa/ê kepiya wê / wî çemiyayî / tewiyayî ye


بەخشەندەیی

dilovanî, mihrevanî, camêrî, merdî, bexşendeyî


چار کردن

çare kirin, çareser kirin, hel kirin, (nesax, nexweş) sax kirin, baş kirin


چاش بوون

mat bûn, mat man, ecêb girtin, ecêbê (serê yekî) girtin


چەرخی تیژکردن

hesan, kevirên pêtûjkirina devikên kêran


چەش بوون

tamijîn, fêrî tamekê bûn, fêrî çêjstandtina ji tiştekî bûn, lezet standin


چراخ بوون

xwendina bilind kuta kirin, di xwendina xwe ya bilind / akademîk de derçûn / bi ser ketin


فریو خواردن

xapîn, hatin xapandin, lê(h)b lê bûn, lê(h)b lê hatin kirin, hîle lê bûn, hîle lê hatin kirin, :;ketin davan / xefikan / feqan / tepikan


فرزەند ھێنانەوە

xwe tewandin / çemandin (li ber kesekî / tiştekî bi mebesta nîşandana qedir û qîmet)


فسفس پاڵەوان

fisto, kesê xwe mêr û mezin dihesibîne lê di rastiyê de ne ti mêr e


فیکە لێ دان

li fîtikê / firîzokê dan, qeliqandin, hejandin; lerizandin, recifandin;;(jê) xîfandin, lêb lê kirin, xapandin, bi fêl û hîleyan jê standin;;lep lê dan, bi lepan ketin ser, bi destan bi coşek / hezek mezin pirr xwarin


فوو تێ کردن

pif dan, hewa kirinê, :;pişta / guhê xwe danê, pûte pê nekirin, giringî nedanê


گەفووگوڕ لێ کردن

gef lê kirin / xwarin, :;gef / hereşe, tehdîd lê kirin / lê xwarin;;jê hez kirin, hez jê kirin;;alîkarî kirin


گەل بەستن

civîn, (gel) hatin cem hev, (gel) kom bûn


گێرە پێ کردن

gêre pê kirin, :m bo xwe dan xebitandin û heqdestê wê / wî nedanê;;(pêlav / sol) kirin piyê (xwe / kesekî)


گرنگی پێ دان

pûte pê dan, giring hesibandin, :;gurr kirin; lezandin, bizivandin, lez danê;;kel dan (tiştekî), piçekî kelandin


گوێ لەقاندن

qaşo guh dan, guhdarî kirin lê ne ji dil


گۆساڵە کردن

mezin kirin, xwedî kirin (t zarok ji alî dayikê ve)


گوڵشەن

gulşen, gulistan, gulrez, rezê / baxçeyê gulan


ھاڵی بوون

tê gihîn, tê gihiştin, fam kirin, serwext bûn, fehm kirin, fêm kirin


ھاڵی کردن

tê gihandin, dan famkirin, serwext kirin


ھار و ھاج

şûm, neqet, venehewayî, destmatî, ya/yê destê xwe dike di nav her karî re tevî ku ne karê wê / wî be jî, t zarok yên ku ji ber nesekinîna xwe xirabiyan dikin û ziyanê digihînin kesekî yan tiştekî


ھاتنە دی

bi cî hatin, bi cih hatin, rast derketin :Awatekanman hatine dî Hêviyên me bi cî hatin, :; bi cî anîn, kirin rastî


برای ھاوپشت

birabav, birabab, kesên bavê wan yek e lê her yekê dayikek cuda heye, :(m) birabav, kesên wa dilsozî hev in qey birayên hev in


ھەنگاو ھێنان

gavandin, gava xwe di ser tiştekî re avêtin


ھەنسک ھەڵدان

îskîn, îske-îsk kirin, îsk hatin (kesekî)


ھەرگیزئاو ھەرگیز

qet û qet, qeten, hîç, ti car, çi car, qe


و مەتیو

kolanî, zarokên kolanan, zarokên bêkes / bêxwedî


ھەواڵە بە گەواڵە

beramber, hember, bergind, bedel, berdêl


ھەیشۆ لێ ھەڵگیران

xwe di bêşermiyê danîn, derpiyê xwe dan ser milê xwe, mîna bêşerman kirin


ھێڵی ئاسنی

rayên asinî, asinrê, asinên / hesinên trên li ser dimeşin


کاڵ

kerrik, kojik, şînik, xang, (fêkiyên / keskeyên) negihişt

rengê jêçûyî, kej, rengê vebûyî, rengê ne tarî


کارتە

dirûna cara duyem, berhemrakirina cara duyem ji heman zeviyê


کە

ku, : dema (ku), gava (ku), wexta (ku); madem, pa madem: Ke wa ye, bo nayê? Madem wa ye, çima nayê?; daku, da :Hatim ke bitbînim Hatim daku te bibînim; ger, eger, heke, heger, heker, heko: Ne nazanî mellê Eger nizanî nebêje


کەف

kef (ya sabûnê / pêlên deryayê), : bilq (ya şorbê); gilîz (yê ji devî)


کەڵەک

kelek, darên bi hev re girêdayî yên pê mirov di ser avê re derbas dibî


کەڵەکچی

kelekvan, kesa/ê rêveberiya kelekekê dike


کەڕ

ker, kesa/ê (ti tiştî) nabîze, kesa/ê guh lê (li ti) nabe


کەڕوو ھێڵھێنان

pijûkîn, pijûkê girtin, bûn pijûkî, kûfikîn, kûfîkê girtin, bûn kûfîkî


کەش

seqa, avûhewa, siqa, rewşa tevayî ya avûhewa


کەشکەلانی فەلەک

ber perrên esmanan, cihê pirr bilind, ciyê mirov nikare bi asanî bigihiyê


کەو

moxel, bêjing, alavek e bo bijartina t birinc yan ar ji qirşikên pîs


کەوان

(qareman) pelewan, mêrxas, çeleng, fêris, qehreman, egîd, gernas


کەوانە

(le nûsîn da) kevanek, ev nîşandeka nivîsînê: (

(pêllaw) kele, cûnek pêlavên / solên ser berfê yên ji rûlên vehûnayî çêkirî ne daku pî di berfê re kûr daneçin


کەینووبەین

tiştûmişt :her xerîkî keynûbeyn e Her mijûlî tiştûmiştan e / Her bi hin tiştan ve mijûl e


کەزاخە کردن

kezaxtin, kezaxe kirin, kêşandin, kişandin, kêşan


کێل

(kox) kol, kolik, kox, koxik, xanîkê bê ser û ber

(berdî ser gorrekan) kêl, kevirê li ser gorrê tê vedan û pirrî caran tekstek li ser tê nivîsîn


کلیلە

gulolika berfê, komikek berfê ya hewa bi xwe re dimeşîne


کڵپە لێ ھەڵسان

hilbûn, (agir) berbûnê, vêketin, geş bûn


کیس

kîs, kîsk, çiwal, torbe, telîs, zerf, cizdan, berîk


کۆڵ

pişto, piştî, barê mirovek dide pişta xwe û hildigire

goc, (kesên) destên (wan) baş naxebitin, destên nikarin tiştan zeft bikî

goc, reben, feqare, nejêhatî, nekar, nikar


کۆڵە

zarokên bavê wan miriye û dayika wan dîsan zewiciye


کۆم

qoz, kûz, xûz, qilûz, piştkûz, piştqoz, piştxûz, kesa/ê pişta wî daçemiyaye û rast nabe


کۆتەڵ

Nerîtek e ko li şînê cilên kesê/a mirî li textekî tê daleqandin û bi vî awayî gel wî/wê kesî/ê bi bîr tîne.


کوڕنووش بردن

(bejna xwe li ber kesekî / tiştekî) tewandin / çemandin


کورت و کرمانجی

kurt û kurmancî, rasterast, bêyî dirêjkirin, bi sadeyî


لا چوون

xwe vedan, xwe dan aliyekî, ji rê rabûn, veder bûn, rêya kesekî / tiştekî kirin.


خۆ لا دان

xwe vedan, xwe dan aliyekî, veder bûn, ji ser rêya kesekî / tiştekî rabûn


لامئەلیفلا

di alfabeya kurdî-erebî de tîpên hevedudanî "LA"


لامی قەڵەو

tîpa di alfabeya kurdî-erebî de "LL" ku di soranî de wek tîpa "l" di peyva "sal" de tê xwendin


لەمپەر پەڕاندن

asteng rakirin / nehêlan / nehiştin, rê xweş kirin


لەوە بە دەر

ji derî wê, li derî wê, ew ne tê de, ji bilî wê, ji xeynî wê


لەو پەڕ

di zêdetirîn bilindiyê / spehîtiyê / zîrekiyê û hwd de: lew perrî ciwanî da di bilindtirîn pileya bedewiyê de


بەر سەر کەسێکەوە لەوەڕان

ji kîsê kesekî xwarin / jiyan: Hîç îşêk naka, :be ser minewe elewerrê Ti kar û senetî nake; ji kîsê min dixwe / dijî

ku-بەر_سەر_کەسێکەوە_لەوەڕان-ckb-unknown-gjgewSjZ


لێ بێزران

jê kerrixîn, jê betilîn, pê ve kerrixîn / betilîn / westîn, pê ve mehû bûn, êdî nexwestin, êdî bala / dêna (kesekî) nekişandin


لێ بووردن

lê borîn, lê negirtin, efû kirin, bexşandin


لێ چوواندن

şibandin (hev / tiştekî), kirin mîna / wek hev / tiştekî, wek hev / tiştekî lê kirin, pişaftin, bişaftin, helandin, asîmîlandin, asîmîle kirin


لێ چوونەوە

jê qut bûn, êdî nekirin :Mirîşkekeman le hêlke çûtewe Mirîşka me êdî hêkan nake


لێ داشکاندن

jê daxistin, jê kêm kirin, jê kuştin (t bihayê / nirxê malî)


لێ گەڕان

jê gerîn, hêlan, hiştin, hêliştin, bela xwe jê vekirin, bi tenê hêlan, :jê hêlan, nehêlan têkil / tevlî bibe


لێ گۆڕین

lê şaş kirin, xirrandin, xapandin, li ber kesekî xelet kirin


لێ ھاتن

lê hatin, kêr hatin, bo baş bûn: Cilûbergekanî niwêy zor dên Cilên wî yên nû pirr lê tên, Cilên wî yên nû bo wî xweşik dixwiyin

lê hatin, lê qewimîn, bi serî hatin: Çî le konesaetekt hat? Çi li saeta te ya kevn hat? Ka saeta te ya kevn


لێ ھەڵە بوون

(tiştek) li ber kesekî hinda / wenda / berze bûn, lê şaş bûn, rêya xwe şaş kirin


لێ ھەڵکەوتن

bi ser hilbûn, ew tişt / cih dîtin yê ku lê digerre


لێ ھەڵسان

lê rabûn, dijî (kesekî / tiştekî) rabûn / derketin / li ber xwe dan, tiştek qebûn nekirin


لێ کەلا بوون

xwe jê varê kirin, xwe jê avarê kirin, xwe jê dan alî, hevza xwe jê kirin, xwe jê parastin


لێ کۆڵینەوە

vekolîn, lê kolîn, lêkolîn li ser tiştekî kirin, azmûn lê kirin, seh kirin


لێ لا بردن

jê birin, jê kêm kirin, jê veqetandin, jê vekirin


لێ مارە کردن

lê mar kirin, lê mehr kirin, jinek / keçek dan kurrekî / zelamekî


لێ مۆڕ بوونەوە

eniya xwe lê şidandin, cênîkên xwe lê şidandin (ji ber ku jê qehirî / enirrî ye)


لێ نان

(xwarin) danîn ser agirî, : (bar) li (dewarekî) kirin; bi bernavî bangî / gazî / dey li kesekî kirin (wek "Heme / Mem / Miho" li şûna "Mihemed");;(çav) miçandin, neqandin, danîn ser hev, girtin; (devê xwe) girtin, dan êk, lêvên xwe danîn ser hev


لێ نەگرتن

lê negirtin, rê danê, :lê negirtin, lê borîn, efû kirin, bexşandin


لێ قەومان

lê qewimîn, (bela / qeza / miqeder) bi serî hatin, tûşî (t belayekê) hatin


لێ ڕاوەستان

lê sekinîn, lê rawestîn, li cihekî bênvedan, :li ser (babetekî / mijarekê) rawestîn / sekinîn, pûte bi (mijarekê) dan, giringî dan babetekî, li ser babetekî nivîsîn / peyivîn / vekolîn


لێ تێک چوونەوە

şexitîn, tevlihev bûn, serûbin bûn, gêj bûn


لێ تووژینەوە

vekolîn, lê kolîn, lê vetûjîn, seh kirin, axulme kirin, teftiş kirin


لێ وە

jê, ji wê / wî / wan, :jê ve, ji wê ve, ji wî ve, ji wan ve


لێ وەرگەڕانەوە

lê vegerrandin, bersiva (kesekî) dan (t dema du kes bi hev re stiranan dibêjin ku yek dibêje û yê din lê vedigerrîne)


لێ وەستانەوە

li ber / hember (tiştekî / kesekî) rawestîn / sekinînin, li ber xwe dan, xwe ragirtin, dijî kesekî rabûn, berevanî ji xwe kirin


لێ وەشانەوە

jê hatin, pê çêbûn, karîn, şiyan, kêr hatin


لێ وورد بوونەوە

lê hûr bûn, bi hûrî / sexbêrî / kûrûdûr / dûvûdirêj seh kirin tiştekî daku wê baş fam bike, vekolîn, lê kolîn, tûjîn, tûjandin


لێ خەفەتان

xem jê xwarin, (tiştek li / bo kesekî) bûn xem / kul / mereq / derd / kovan


لێ خۆش بوون

lê borîn, lê negirtin, bexşandin, efû kirin, lê hatin rehmê


لێ خوڕین

ajotin, tirimpêl meşandin / anîn û birin


لێک بڕان

jêk / ji hev veqetîn, jêk / ji hev vebûn, jêk / ji hev cuda bûn, jêk dûr ketin, jêk qut bûn


لێک بەردان

berdan hev / êk(û)du, bera hev dan, li hev xurrandin


لێک جیا کردنەوە

jêk cuda kirin, ji hev cuda kirin, ji hev qut kirin, :(dema du yan çend kes pev çûne) jêk vekirin, ji hev vekirin


لێک ڕەوینەوە

jêk sist bûn, ji hev sist bûn, ji hev vebûn


لێڵایی داھاتن

ewrik / şêlatî ketin ser çavan, êdî bi çavên xwe baş nedîtin, :biwêj: Lêllayîm dabêt boy! Nemînim bû wî! Ez qurbanî wî bim!


لێرە بە دواوە

ji vir pêve, ji vê derê pêve, ji vî cihî pêve, :ji niha pêve, ji noke şûnve


لینج و فینچ

çirrîk, kesa/ê yan tişta wek benîştî ji mirovî venabe


لووس و پووس

hilû (t gep û alek piştî tiraşîna rihan)


wenewşe

Bi alfabeya latînî nivîsina وەنەوشە (wenewşe).


ج

Pêncem tîp alfabeya kurdî-erebî ye û hevdengî c ya kurdî-latînî ye.


tozêk

Bi alfabeya latînî nivîsina تۆزێک (tozêk).


kolare

(yariyeke) firfirok, pirpirok (navê pêlîstokekê ye ku têt firandin

(ballendeke) kolare, qereqûş, xertel, qertal (navê firindeyekî ye)


bilwêr

Bi alfabeya latînî nivîsina بلوێر (bilwêr).


kełeşêr

Bi alfabeya latînî nivîsina کەڵەشێر (kelleşêr).


pêllaw

Bi alfabeya latînî nivîsina پێڵاو (pêllaw).


pirşing

tîroj, stêr, cûneke stêran e ku zêde dibiriqîne


ablûqe

Bi alfabeya latînî nivîsina ئابلۆقه (abloqe).


esrîn

Bi alfabeya latînî nivîsina ئەسرین (esrîn).


abrûber

ziletker, ibtizazker, biçûkxer, hûrhesibaner, bêqîmetker, bêrûmetker, bênamûsker, hetikber


تاریخ

zanista yan serpêhatiyên li ser demên berê yan bûyerên qewimî


xakelêwe

Têkilî axlêve ya kurmancî, belkî xak + lêw (lêv) lê bo zêdetir agehiyan binêre: axlêve.

Bi alfabeya latînî nivîsina خاکهلێوه (xakelêwe).


قوم

قومێک ئاو


شیر

شیر و زرێی سەلاحەددین


berdem

ber, pêş:
le berdem dadga (li pêş dadgehê, li ber dadgehê, li dadgehê)


gerû

Bi alfabeya latînî nivîsina گەروو (gerû).


axîret

axret, roja qiyametê, roja qîr û qiyametê


qisekirdin

peyv, axiftin, kelîme, bêje, çeko, suhbet


piyaw

Ji paiti (mêr) a avestayî. Hevreha pî (bav) a kirdkî. Hevreha -bat (paşgir; bav) a kurmancî (D)
Têkilî peya


milwanke

gerdenîk, gergo, ristik, tok, koter, kolye, qolye, gerdenbend, gerdane


د

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî d ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


ح

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî ḧ ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


ل

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî l ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


مه‌ل

Ji zimanên îranî, hevrehên kurmancî mirîşk, miravî û sî-mirr, belûçî مرگ (murg, “teyr”), farisî مرغ (morẍ, “mirîşk”).

çûçik, çûk, çivîk, teyr, firinde, balinde


غ

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî ẍ ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


بریسکین

birûsîn, teyisîn, biriqîn, çirisîn, îsîn


داخستن

چاوت داخە ڕۆڵەی شیرین.


درکاندن

dirikandin, bider kirin, derbirin, aşkere kirin

کێ نهێنیی ئەم ژوانەی درکاندووە؟


ڕادان

بە خەنجەر سکی ڕادا.


ڕاخستن

بەڵێن بدە کە تاریکیم بۆ ڕاناخەیت

Sûnd bixwe ku dê tarîtîyê ji min re ranexî.


تۆپین

کەری کێ تۆپیوە؟


welam dan

Bi alfabeya latînî nivîsina وەڵام دان (wellam dan).


welamdan

Bi alfabeya latînî nivîsina وەڵامدان (wellamdan).


bellên

Bi alfabeya latînî nivîsina بەڵێن (bellên).


Êran

Bi alfabeya latînî nivîsina ئێران (êran).


xakenaz

xak+endaz. Ew peyv bi xwe "xakendaz" e, lê xelk kurt dike u dibêje "xakenaz".


tawtwê

Bi alfabeya latînî nivîsina تاوتوێ (tawtwê).


-at

carinan ciyê 'e' ya kurmancî di paşgirtikên lêkeran de digire, wek: dekat dike, bidat (ew) bide


telekebaz

pinî, nermeting, zexel, bînefisk, binkol, xinîz, nermoving, mixenet, xel, bibinî, pexîl, bendefiêl, xasûk, kone


ب

Tîpa duyem di alfabeya kurdî-erebî de û hevdengî b ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


ت

Çarem tîp alfabeya kurdî-erebî ye û hevdengî t ya kurdî-latînî ye.


zîwîn

Bi alfabeya latînî nivîsina زیوین (zîwîn).


نەبەرد

çeleng, fêris, egîd, wêrek, gernas, biste, bisteh, xweşmêr


نانەواخانە

nanxane, firne, cihê nan bo firotinê lê tê çêkirin


مامۆژن

amojin, jinmam, jinap, jina mamê / apê kesekî


مامۆستا

mamoste, mamhosta, fêrker, dersdêr, wanedêr, hînker, kesa/ê dersan / waneyan li dibistanan yan fêrgehên din dide, :bernav bo kesên xwenda / zana


مانگ

heyv, satelîta siriştî ya li dor dinyayê dizivirre û bi taybetî bi şev şewqa xwe didiyê

meh, heyv, heyamek salnameyî yê nêzî 30 rojî


ماوە

heyam, dem, mawe, midet, wext, çax, :qeder dûr


مەرج

Merc, şert, şirût, şert û merc, şert û şirût.


مەترسی

metirsî, tirs, fikar, endîşe, xeterî, talûkeyî


مێباز

hene, mêrê "her roj" bi jinek nû re ye, mêrê "ji jinekê dibeze ya dî"


مژۆک

mêjok, tişta tiştek din dimêje xwe (t perr ango kaxeza bo xiwakirina avê tê bikaranîn)


ململانێ

hevrikî, rikeberî, milmilanê, berxwedan, dijberî, berevanî


میراتی

mîratî, nifrînkirî, xezebkirî, lanetkirî


مۆم

find, şemal, çira, mûm, şemalk, mom, ronahî, mûm, şema


مۆر

rengd mor, binefşî (rengek sor û şînê têkil / tevlihev e), : ; pirçû;; navd mor, muhr, nîşan, teqme, leke, îmza, îmze


ناردن

şandin, hinartin, bi rê kirin, rewane kirin, virêkirin


ناوازە

nestêle, nestêleh, bêwêne, bênimûne, tek, yekane, yekta, unîk


ناوخۆ

hindirîn, hundurrî, navxwe, xwemal, daxil (î): şerî nawxo şerrê hindirîn, şerrê navxwe, wezaretî karûbarî nawxo wezareta karûbarên hindirîn


نایاب

rind, hêja, berkeftî, jêhatî, nirxdar, kêmpeyda, kêmhe, tiştên ji ber kêmiya hebûna xwe binirx in


نازناو

naznav, xweşnav, navê bo nazê / pesnê li kesekî hatiye kirin, paşnav, navê malbatê yê ji hemî endamên malê re hevbeş


نەریت

rêç, rêzik, rêbaz, nerît, edet, irf, irf û edet, dab, dab û nerît, şop, kevneşop


نێردراو

şandî, hinartî, nartî, ya / yê ku hatiye hinartin, nûçegihîn, peyamnêr, ragihîner


نێوان

navber :le nêwan ême û êwe da di navbera me û we de


نیشانە

nîşanî, merasîma diyarkirina keç û kurrekî ji hev re berî ku bizewicin


نۆش

noş, nîç, afyet :Noş! (gotinek e tê bikaranîn dema du yan çend kes perdaqên xwe li hev didin û carinan pê re hêviyan dikin) Noşî giyanit bê! Noşî can(ê te) be! (Li te) afyet be!


پاچ

tevir, kuling, qezme (alavek e bi destik e û serikê wî asin yan pola / pîla ye bo sistkirina axê û şkandina beran / keviran tê bikaranîn)


پاداشت

xelat, padaşt, diyariya kesek ji ber biserketina xwe werdigire


پاراستن

parastin, efşandin, pawandin, qefandin, evşandin, nehêlan / nehiştin ku ziyan / zerer bigihiyê


پایتەخت

paytext, serbajar, bajarê dezgehên serekî yên hikûmî (perleman, wezaret û hwd) lê ne


پەل

çeq, çiqil; şax; lêvik, kujî; nizm, ne kûr (aman, t sênîk); berik, fîşek, moşek


پەشیمان

poşman, jovan, peşêman, pojman, peşîman, biheşêman, heşêman, (kesa/ê dibêje: xwezî min filan tişta kirî nekiriba yan ya nekirî kiriba)


پەتی

pak, paqij, xwerû, bijûn, petî, : (nan) tisî, tursî; (mirov) rûs, rût; (pî) xwas


پەیامبەر

peyamber, pêxember, peyamber, peyamîner, qasid, êlçî


پەیامنێر

nûçegihîn, peyamhinêr, peyamşîn, raporter


پێ

pêpik, piyê tiştekî (wek cihê tifek li ser tê bicihkirin)


پێ

pê, pê ve, bi ... ve, pê va, pê, va, pê re, bi, re, pê ra, bi, ra, li gel, digel


پێشبین

Kesê kare bibêje / texmîn dike ka dê çi û çawan biqewime berî ku ew tişt biqewime.


پشکنین

vekolîn, lê kolîn, lêkolîn kirin, teftîş kirin, saxtî kirin, kontrol kirin


پشوو

بین

bêhnvedan, vehesîn, bêhnvekirin, betlane, tatîl


پیشە

pîşe, kar, meslek, mihne, mijûlî, şol, şuxl


پۆل

pol, sinif, sef, koma xwendekaran ya ku dersekê dixwîne

ref, revde, bir, celeb, koma firindeyan ya ku bi hev re difire

kom, mefreze, tugay, ember, pişko, eskil


قاوە

qehwe, qawe, vexwirakek wek çayê ye û bi taybetî ji ber kofeîna wê tê


قەبەیی

qebetî, qurretî, nelihevî, bêteşeyî, nelibarî


قەسابخانە

qesabxane, cihê ku ajel lê tên serjêkirin û goştê wan bo firotinê tê amadekirin


قەشەنگ

bedew, spehî, delal, xweşik, ciwan, rind, keşxe


قەول

bn qewl, :; 1 qewl, soz, peyman, ehd 2, (di êzidîtiyê de) qewl, dua, lava


قەیرە

navsere, navsale, mirova/ê ku êdî ne xort/ciwan e lê hê pîr jî nebûye, :(mecazî) dinyadîtî, şareza, têgihiştî, zana


قردێلە

qirdêl, sinceq, amûrek e ku jin û keç pê pirça/porrê xwe girê didin


قرقێنە

qirpik, hilqik, qulpik, yeq, bi dengekî piçekî bilind derketina gazên zikî di devî re


قۆقز

qoz, qop, kop, kûj, konveks, berdest, berceste, berçav, diyar


قۆخ

xox, bn heştalû, :; kox, koxik, qox, qoxik, xanîkê biçûk û bê ser û ber


قولاپ

çengel, goçel, çangil, adoy, çilpik, qinar


قوپان

raheşîn, heşîn, hatin raheşandin, hatin heşandin


رۆژانە

1, rojane, her roj 2, rojane, meaşê rojê


تاسە

arezû, xwestek, daxwaz, bêrî, viyan, hewes


تەشت

teşt, amanek / firaxek mezin û pan e, cil tê de tên şûştin


ون

دەگەڕێم بە ناو کەسەکاندا و من ونم.


خوێن

بارانی خوێن بە سەریانا دەبارێنین.

Em barana xwînê bi ser wan de dibarînin.

ئەوە منم کە خۆم لە خوێن سوور کردووە.

ئەم ساڵە ساڵی بەفر و خوێنە.


pêşandan

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


wênce

Hevreha kurdiya başûrîwînce, herdu ji tirkî yonca yan ji azerî yonca ji tirkiya kevn yorınçga yan yorunçga.


nanewa

Hevreha farisî نانوا (nanva), berê نانبا (nanba), pehlewî 𐭭𐭠𐭭𐭯𐭠𐭪 (nanbag) ji zimanên îranî, binêrin nan + -ewa.


razawe

mirêsdar, bimirês, mihteşem, wurşedar, bişeml, bihişmet, hişmetdar


bedaxewe

be (bi) + dax (dax, kul, derd, xem, kovan, keder, keser) + -ewe (ve)


serçawe

Bi alfabeya latînî nivîsina سەرچاوە (serçawe).


hesanewe

Bi alfabeya latînî nivîsina هەسانەوە (hesanewe).


xermanan

/xɛɾmɑːˈnɑːn/


şeket

Bi alfabeya latînî nivîsina شەکەت (şeket).


dwênê

Bi alfabeya latînî nivîsina دوێنێ (dwênê).


çawg

Bi alfabeya latînî nivîsina چاوگ (çawg).


ی

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hemberî î û y ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


serqall

Bi alfabeya latînî nivîsina سەرقاڵ (serqall).


-kan

Ji zimanên îranî, hevreha kurdiya başûrî -gan, garish -gan, têkilî -eke + -an

nîşana pirrhejmara diyar e: małekan (ew malên han, filan malan)


-kanî

-ên, -yên: małekanî gundeke (malên gund, malên wî gundî)


qeyçî

Bi rêya farisî ji azerî [Peyv?]qayçı, bo zêdetir zanyariyan binêrin: meqes.


êçgar

bi metatezê, hevrehaêkcar û yekcar ji yek + car


lenakaw

Bi alfabeya latînî nivîsina لەناکاو (lenakaw).


'ecîb

Bi alfabeya latînî nivîsina عەجیب ('ecîb).


biyanok

رژیمی فاشیستی تورکیاش که زۆر لهمێژه چاوی تهماعی بریوهته موسل و کهرکوک، ههر رۆژێ به بیانۆک هیڕش دهباته سهر باشوری ستان.


-ewe

kirdinewe

hatinewe


کافرۆش

kesê/a ku karê wî/ê kafirotan e, firotana kayê ye


ملكه‌چی

Rewşa radestbûnê yan teslîm bûnê, xwe bi dest (yekî) ve berdan


destkird

Bi alfabeya latînî nivîsina دەستکرد (destkird).


egerçî

tevî ku, digel ku, herçend e ku, herçi ku


eşkewt

Bi alfabeya latînî nivîsina ئەشکەوت (eşkewt).


zelkaw

Bi alfabeya latînî nivîsina زەلکاو (zelkaw).


خ

Heştem tîp alfabeya kurdî-erebî ye û hevdengî "x" ya kurdî-latînî ye.


ر

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî r ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


ز

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî z ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


س

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî s ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


ش

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî ş ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


ع

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî '' ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


ف

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî f ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


ق

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî q ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


م

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî m ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


rrakêşan

Bi alfabeya latînî nivîsina ڕاکێشان (rakêşan).


دایک

دایکی وڵاتی ئێمە لە هیچ دایکێکی تر ناچێت، لە یەک کاتا چوار جەرگی ئەسووتێت.

Dêyên welatê me naşibin ti dêyeka din, di demekê de çar cegerên wê diperitin.

Daykî wiłatî ême le hîç daykêkî tir naçêt, le yek kat a çwar cergî esûtêt.


مرۆڤ

مرۆڤی ژیر پێویستیی بە یاسا نییە.

Mirovê jîr pêdivîya wî bi yasayan tune ye.


raşkaw

aşkera, diyar, xuya, zelal, berçav, eyan


pirse

Bi alfabeya latînî nivîsina پرسە (pirse).


بەکارهێنەر

Ji بە (be) + کار (kar) + هێن (hên) + ەر (er).


بەکاربەر

بە + کار + ب + ەر


وەکاربەر

وە + کار + ب + ەر


بکاربەر

Ji ب (bi) + کار (kar) + ب (bi) + ەر (er).


بکارینەر

Ji ب (bi) + کار (kar) + هین (hîn) + ەر (er).


kilîldan

Bi alfabeya latînî nivîsina کلیلدان (klîldan).


نەھەنگ

خۆشەویستیت نەھەنگێکە، خوێنی ھەڵچووم دەخواتەوە.

Evîna te dêwek e, xwîna min a kelçûyî vedixwe.

Xoşewîstît nehengêk e, xwênî hełçûm dexwatewe.


یەکەم فیشەکی باوکمم

nexrî, kur yan keça yekê, zarokê destpêkê, eyalê ewilîn


terrefiroş

kesê ku fêqî an jî zerzewatî difiroşe,
 kesêk mîwe û sewzî bifiroşê. sewzî firoş-î: sewze firoşî


meke

formek neyînî ji devoka soranî ku dibe (neke an jî nake)


hełe

Bi alfabeya latînî nivîsina ههڵه (helle).


هه‌ڵه

Hevreha peyva xelet, herdu ji erebî غلط (ẍelet). Bo ketina T ji dawiya peyvê, bidin ber "got > go" yan "dît > dî".


هێشوو

هۆشی
وشی
وشوو


şillejan

Bi alfabeya latînî nivîsina شڵەژان (şllejan).


شڵەژان

serobin bûn, tevlihev bûn, bêserûber bûn, perîşan bûn, şepirze bûn


ڕێژوان

رێژوان
awayekî
berbelav
lê
şaş
nivîsandî

ڕێ (rê, “rê”) + ژوان (jiwan, “jiwan”) (bi soranî anko jivan bi kurmancî)


له‌ئاوهه‌ڵکێشان

baptîzm, imad, tafîrkirin, weftîkirin, jêravkirin


-ş

toş

ewhaş


ک

Herfa bîst û yek di alfabeya kurdî-erebî de û hevdengî k ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


گ

Herfa bîst û du di alfabeya kurdî-erebî de û hevdengî g ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


ه

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî h ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


ژ

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî j ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


ڤ

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî v ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


ۆ

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî o ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


ێ

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî ê ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


وو

Tîpeke alfabeya kurdî ya erebî û hevdengî û ya alfabeya kurdî ya latînî ye.


lêkdiraw

wişey lêkdiraw


گۆڕھەڵکەن

torî, tîrî, canewerek ji famîleya seyan qebiran dikole


payîzê bihar

پاییزە بەهار، بەهارێکە کە وەکوو پاییز پڕ بارانە


گەڵاڵە کردن

gelalekiraw گەڵاڵەکراو [anku gelalekirî]


تكايه

یانی خۆت بکەرەوە تا وەڵام دەداو


lêkdanewe

Dawî, beşê pêncem terxankirî ye ji bo tehlîla daneyan û şîroveya meylên serekî ku ji encamên tehlîl û lêkdaneweyan bi dest ketine.

Ergin Öpengin, Rewşa kurdî ya sosyolenguîstîk li Tirkiyeyê, Avesta, 2011, çapa 1ê, r. 21, ISBN 978-605-5585-71-6


شارۆچکه

bajark, bajarok, bajarên biçûk, nahiye, qeza


nerm û niyan

Wa piyaw debête dirinde û
Kîjoleyek nêçîrêkî nerm û niyan
Desa boçî çend ayetê
Be zimanî ew mîllete nefame
Danabezênîş


perresêlke

Bi alfabeya latînî nivîsina پەڕەسێلکە (perresêlke).


قەپاندار

Berpirsê bikaranîna qepanê; kesê ku qepanê dide xebitandin.


skrîn

Derhênerêkî sînemayî behrewer û sînarist, xatû Berî planî durûstkirdinewey ew ezmûnaney heye le ser skrîn le ayinde de wekû filmêkî bellgeyî/dokumantarî.

ROZA GERMIAN, Beri Şelmaşî be hellkewt bû be derhênerî Sênemaî https://web.archive.org/https://www.sbs.com.au/language/kurdish/audio/beri-selmasi-be-hellkewt-bu-be-derheneri-senemai arşîv, sbs.com, 2016


çem bê çeqel nabê

çem tune bê çeqel (tûrî);her komek, her çendê komalgehekê xweş, tu ê kesekî bedkar bibînî.


سوور

سوور دەزانم.


چەم بێ چەقەل نابێت

هەر شتێک زەحمەتێکی هەیە، هیچ کارێکی ئاسان نیە (her ştêk zeḧmetêkî heye, hîç karêkî asan nye)

ku-چەم_بێ_چەقەل_نابێت-ckb-phrase-Y1c6g8n8


waz hênan

وازهێنان
wazhênan

hêlana kesekî yan hiştina tiştekî yan rawestina ji karekî ve.

Donald Trump waz le rêkkewtinî etomî legel Êran hêna.


bomaweyî

yên eleqedarê genên mirov an genên zindewerên din

Ewê tiyorê cext li ser tiwanaya wergirtinê li cem takekesî dikir. Ew tiwana jî bi tiştekê bomaweyî dadina (Eflatun, 2001: 43-44).

Nûbihar Akademî, Têkalizbûna Ramanên Têgehiştinê di Helbesta “Mîrê Meclis” ya Ehmedê Xanî de https://web.archive.org/https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/909720 arşîv, Ahmad Mohammad Mam Othman Qarani, hj. 11, 2019, r. 78


bomaweyî

îlmê ku struktur, wezîfe û neqlbûna genên însan, heywan û zindewerên din tetqîq dike, îlmê irsiyetê


خۆزگە

گوڵی خۆزگەم دەسووتێنن.


غەش کردن

fêl kirin, hîle kirin, di ezmûnekê de fêl kirin


bełam

Bi alfabeya latînî nivîsina بهڵام (bellam).


henar

Bi alfabeya latînî nivîsina ههنار (henar).


شەختە

کێ ئەیزانی بەهاریش شەختە و زریان دەهێنێت

Kê dizanî bihar jî serma û bahozan tîne.

Kê eyzanî beharîş şexte û ziryan dehênêt.


hesare

Bi alfabeya latînî nivîsina ھەسارە (hesare).


قسە کردن

peyivîn, axivîn, qise kirin, ştexilîn, deng kirin, gep kirin, xeber dan


داگیرسان

کام سووچ تاریک و نووتەک بێت لەوێ خۆمان کرد بە چرا و تییا داگیرساین.

Kîjan qorzî tarî û zilmat be me li wir xwe kir çira û em tê de vêketin.

Kam sûç tarîk û nûtek bêt lewê xoman kird be çira û tîya dagîrsayn.


ئ

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


بەڵێن

Ihtimalen ji peyva بەڵێ (bellê, “belê, erê”), bi taybetî bi paşvesazî ji بەڵێنی (bellênî, “belênî, erênî”) ji erebî بَلَى (balā, “bi rastî”). Herwiha bide ber somalî ballan (“peyman, soz”) ku ew jî ihtimalen ji heman peyva erebî ye.


gulleberroje

Bi alfabeya latînî nivîsina گوڵەبەڕۆژە (gulleberroje).


gorhelken

Bi alfabeya latînî nivîsina گۆڕھەڵکەن (gorrhellken).


ئێران

Ji farsiya klasîk ایران (Êrân), ji farisiya navîn 𐭠𐭩𐭥𐭠𐭭𐭱𐭲𐭥𐭩 (ʾyʿʾnštʿy /Ērānšahr/).


penca

Bi alfabeya latînî nivîsina پهنجا (penca).


ewîn

Bi alfabeya latînî nivîsina ئەوین (ewîn).


ڕۆڵە

ئێمە ڕۆڵەی ڕەنگی سوور و شۆڕشین.


تەنانەت

Herwehan تەنانە (tenane), تا تەنانە (ta tenane, “heta tenane”), gengazkî têkileka tena, ne û dibe ku heta jî. Bide ber badînî tenane.

من هەمیشە ڕاستییەکان دەڵێم، تەنانەت ئەو کاتەش کە درۆ دەکەم.

Ez her tim rastiyan dibêjim, tenanet wê demê jî ko derew dikim.

Min hemîşe řastiyekan dełêm, tenanet ew kateş ke diro dekem.


زەردەخەنە

تەنیا باشترین هاوڕێکەت دەتوانێت ئازاری پشت زەردەخەنە ساختەکەت ببینێت.

Tenê baştirîn hevalê/a te dişê jana pişt girnija te ya sexte bibîne.

Tenya baştirîn hawřêket detwanêt azarî pişt zerdexene saxteket bibînêt.


شاردنەوە

خۆت بشارەوە


ڕوانین

لێت دەڕوانم دیمەنت بە نازە

وەرە لە ڕەنگی نیگام بڕوانە


خێرا

Hevreha xurt û parîkî xîret jî, bibîne xurt. Guherra li ramankê ji ber tevlihev kirina چوست (çust, “çist, çalak”) (ji proto-hindûîranî *čutˢtás, proto-hindûewropî *(s)kud-tó-s) û چوستی (çustî, “têbînî, zanahî”) (ji proto-hindûîranî *čítˢtiš (“bîrok, ponij”), proto-hindûewropî *kʷeyt- (“pê hesîn”)) çê bûye; wek bîr-bilez, hiş-çist > bilez, zû


لێشاو

Ji *lêş- (hevreha lehî) + ئاو (aw, “av”).


هەستان

لاوی کورد هەستایە سەر پێ وەک دلێر.


شکۆ

Hevreha farisî شگفت (şigoft), farisiya navîn [skrîpt hewce ye] (škypt’ /škeft/), ji proto-hindûewropî *skep-, bi pêkanî ji *speḱ- (>spas). Hevreha avestayî 𐬯𐬐𐬀𐬞𐬙𐬀 (skapta, “şikomend”), yûnaniya kevn σκέπτομαι (sképtomai, “venihêrrîn, pişkinîn”), ku jê îngilîzî sceptic.


تاوتوێ کردن

li ser peyivîn, hûrbînî kirin, analîz kirin, tehlîl kirin

سەرۆک بارزانی و نوێنەری پووتین داهاتووی کورد لە سوورییا تاوتوێ دەکەن.

Serok Barzanî û niwînerê Pûtînî paşeroja Kurdan a li Sûrîyeyê hûrbînî dikin.

Serok Barzanî û nwênerî Pûtîn dahatûy Kurd le Sûriya tawtwê deken.


هەڕەشە

داعەش هەڕەشەیەکی ڕاستەقینەیە بۆسەر خەڵکی ناوچە کوردستانییەکان.

Daeş heřeşeyekî řasteqîne ye bo ser xełkî nawçe Kurdistaniyekan.


سڕینەوە

زەردەخەندە لە سەر لێوت بیسڕەوە چوون حەرامە.

Girnijê ji ser lêvên xwe bimale çimkî heram e.

Zerdexende le ser lêwit bîsřewe çûn heram e.


Şaxewan

Ji şaxewan (“çiyavan, çiyager, çiyayî”) ji şax (“çiya”) + -ewan (“-van”), beramberî navê Çiya yê kurmancî.


سووڕ

چەرخە

çerx, rewşa ku bo her maweyekê ducarî dibe.

سووڕی مانگانە


دوان

peyivîn, axivîn, ştexilîn, qise kirin, deng kirin, gep kirin, xeber dan

دەنگ خۆی لاڵ کرد تا نەدوێت.


فریاکەوتن

Beşeke nexweşxaneyê ye ku nexweşên ku divê yekser midaxale pê bê kirin dihewîne, hawar


خۆڵەمێش

من پاییزم بینیوە بە ڕەنگی خۆڵەمێش


نۆرە

نۆرەی ئێمەیە پەیامی مەرگ بین.


-wan

rojnamewan, pasewan, segwan


سرەوتن

هەتا ڕۆژی ئازادی و هیوامان ئێمە ناسرەوین.

Heta roja azadî û hêvîya me em ê venehesin.

ئەم جیهانە خۆی بەڵایە تۆش دەتەوێت بسرەویت.

Ev cîhane bixwe bela ye tu jî dixwazî vehesî.

Em cîhane xoy beła ye toş detewêt bisrewît.


بە شوێن کەوتن

بە شوێن هەستێکی ون کەوتم.


بریسکان

birûsîn, teyisîn, biriqîn, çirisîn, îsîn


ئازار

دەتوانم لە چاوت بخوێنم دەروونت پڕ لە ئازارە.

Ez dişêm ji çavên te bixwînim derûna te tije azar e.

Detwanim le çawit bixwênim derûnit piř le azar e.


پێڵوو

Palik, qapaxa çavan.
Lebata ku bi girtinê, damilandinê ve çavan diparêze.


ڕوان

بەهار لە خواوە دەڕوێت.


زێد

ئەگەر خاکیش من جێ بهێڵێت، من جێ ناهێڵم ئەم زێدە.

Eger ax jî min tenê bihêle, ez nahêlim vî welatî.

Eger xakîş min cê bihêłêt, min cê nahêłim em zêde.


ڕاست بوونەوە

Ji paldanê rabûn bo rûniştinê yan ji rûniştinê rabûn bo ser nigan.


تنۆک

لە بڕی هەر شەوێکی تنۆکدا، ڕۆژێکی ڕۆنتر بوونی هەیە.

Ji bo her şeva tarî, rojeka ronîtir heye.

Le biřî her şewêkî tinok da, řojêkî řontir bûnî heye.


بەرین

ئەو کەسەی گییانی لە ڕێگای نیشتیمانی بەخت ئەکا، پێی مەڵێن مردووە پاکڕەوانە وا لە بەهەشتی بەرین.

Ew kesê gîyanê xwe li rêya nîştîmana xwe dibexşîne, jê re nebêjin mirîye pakrewan e wa li beheşta berîn.

Ew kesey gîyanî le řêgay nîştîmanî bext eka, pêy mełên mirdûwe pakřewan e wa le beheştî berîn.


ناخ

لە ناخی دڵم


پەڵە

Yekem barana payîzê ya ku têra kêlana zevîyan dike.


تاف

لە تافی گەنجیمدا.


تاف

Ava ku bi boşî ji cîyekî berz berev jêr diherike.


نووتەک

zilmat, şevereş (bi gelemperî bi peyva tarîkê re bi kar tê: tarîk û nûtek)


باڵین

جێی سەری تۆیە باڵینی بەتاڵم.


بەدی کردن

لە ناو تۆدا هەموو دنیا بەدی دەکەم.


تەک

چرکە بە چرکە هەر لە تەکت بم.

گەڵا دەچێتە تەک گەڵا و ڕازی ژوانی ئەم شەوەمان دەچرپێنێت.

Pel diçe ba pelê û raza jivana me ya vê şevê dipistîne.

Geła deçête tek geła û řazî jiwanî em şeweman deçirpênêt.


گوایە

گوایە مەروان کۆچی کردووە


ڕووگە

Alîyê ku dema mirov nivêj dike berê xwe didê, qible.


قوڕگ

گریان قوڕگمی پڕ کردووە.


دییار

لە دییار تۆوە بووم


بەردەم

پێش ئەوەی بێمە بەردەمت


شڵەژاندن

serobin kirin, tevlihev kirin, bêserûber kirin, perîşan kirin, şepirze kirin


وچان

وچانم دەیە تا پاییز قەرزەکەت دەدەمەوە

Heya payîzê molet bide min ez ê deynê te bidim.

Wiçanim deye ta payîz qerzeket dedemewe.


سووتان

وەک مۆمێک دەسووتێم و دەتوێمەوە


توانەوە

وەک مۆمێک دەسووتێم و دەتوێمەوە

وەک عاشقێک تا توایەوە تێم ڕوانی.


گڵکۆ

گریام بۆ هەزاران زیندووی نێژراوی ناو گڵکۆ

Girîyam ji bo bi hezaran zindîyên naştî yên nav gorê.

Giryam bo hezaran zîndûy nêjrawî naw giłko.


ڕمان

ئەمەم گوت و دنیا ڕما


هەڵگەڕان

بۆ هەڵگەڕانی بەرەو خۆر پەیژەت هێنا

Ji bo hilkişîna berev xorê te seleme îna.


پەیژە

بۆ هەڵگەڕانی بەرەو خۆر پەیژەت هێنا


گەوا

دارتێاەکانی سەر شەقام گەواهی دەدەن لە سەرت

Dartêlên ser şeqamê govanî didin li ser te.

Dartêlekanî ser şeqam gewahî deden le serit.


تاوێر

لە پاڵ تاوێرە بەردێکا سەنگەر بگرین

Em pala xwe bidin kevirezinarekî senger bigirin.


لچکان

گووی وشک بە قوونی کەسەوە نالچکێت.


سووچ

سووچی خۆت بوو.


تووش

دەتڕسکێنن بۆ ساڵێکی تووش و نەهات

Te dirûsikînin bo saleka sermayî û nehat.


هەو

هەوێک


نهێم

بە نهێم بیکێشە


تامەزرۆ

بخوێننەوە تا تامەزرۆتان بشکێت


بارتەقا

من بارتەقای دووریی ئاسمان خۆشم دەوێیت


بەقەد

بەقەد قووڵیی گشت دەریاکان خۆشم دەوێیت

Qasî kûrahîya hemû zeryayan ji te hez dikim.


پشکۆ

گەرم وەکوو پشکۆی پەتی


دان پییا نان

منیش بەڵێنت پێ دەدەم دان بە ڕابردووما بنێم

Ez jî ji te re sûnd dixwim mikur li pêşeroja xwe bêm.

Minîş bełênit pê dedem dan be řabirdûm a binêm.


وێڵ بوون

گەرووی وشکم بە دوای قومێک ئاودا وێڵ بوو

Gewrîya min a hişk bi dû qurtek av de penaber bû.

Gerûy wişkim be dway qumêk aw da wêł bû.


بەڵێن دان

بەڵێن بدە ئاسمانم بیت


لانە

باڵدارێکی بێلانەیە خۆشەویستیت


پێک

خەیامی دەروونی هەڵچووت پێکی وشەی شیعرەکانم ناخواتەوە

Xeyamê derûna te ya kelçûyî pîyana peyvên helbestên min venaxwe.

Xeyamî derûnî hełçût pêkî wişey şî'rekanim naxwatewe.


نسار

بەفری هەموو نسارانم دەهێنایە سەر لێوی خۆم

Min berfa hemî nizaran tanîn ser lêvên xwe.

Befrî hemû nisaranim dehênaye ser lêwî xom.


ئاوزینگ

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


دەسرازە

Benê ku li zarokên di dergûşê de tê girêdan.


پێکان

هەوای دەورەی خۆی دەپێکا


وێڵ

فیسار کەس بەوێڵە


نەگبەت

هۆزی نەگبەت


شڵەقاندن

ئێوەن زەلکاو دەشڵەقێنن


ڕاژاندن

doş kirin, hêl kirin, berev pêşî û paşîyê livandin.


دەستکرد

ئێوەن سبەی سنووری دەستکرد دەشکێنن

Hûn in sibehê sînorê destkirî dê bişkînin.


لەوەتی

ئێمە لەوەتی هەین درۆ لەگەڵ خۆمان دەکەین

Ême lewetî heyn diro legeł xoman dekeyn.


جمان

بەرەو ئاسۆی بیرم جما


قات

مەمکەکانیان شیری سەربەستی تییا قاتە

Memikên wan şîrê serbestîyê tê de nemaye.


چەخماخە

من چاوەڕێی چەخماخەی ئاڤێستایەکم


گڵگۆ

گڵگۆیەکی بچکۆلەم بینی


کونەلووت

ڕۆحم گەییشتە کونەلووتم


دروێنە

هێشتا وەرزی دروێنەشمان دییار نییە.


ڕێبوار

شەو لە خەوما ڕێبوارێک بووم.


مایە

کەچی پاکی و ڕووناکیی خۆم بوون بە مایەی نەگبەتی بۆم.

Tevî ku pakî û ronahîya min bûn egera bextreşîyê bo min.

Keçî pakî û řûnakîy xom bûn be mayey negbetî bom.


ترووکاندن

Ji hundir ve şkandina hêkê ji alîyê çîçikê ve.


شۆڕش

لە بۆ شۆڕشی ڕابردووی بێکەڵکی گەلم.

Ji bo şoreşa bêkelk a pêşerojê ya gelê min.


شەوارە

من و تۆ پێکەوە شەوارەی ئاگرین.


تۆڵە

من و تۆ تۆڵەی دایکی دڵسووتاوی نیشتیمان دەبین.

Ez û tu dibin tola dêya dilperitî ya nîştimanê.

Min û to tołey daykî diłsûtawî nîştîman debîn.


خاوەن

هونەری ڕاستی خاوەنی مرد.


ڕۆیشتن

چەکەکان دەڕۆن و وشەکان دەمێنن.


داوەڵ

داوەڵی خوای خۆی دەپێکا


بنمیچ

لە بنمیچی ژوورەکەمدا ڕاکشاوە.


کڵاوڕۆژنە

بەری کڵاوڕۆژنەی گرتووم.


کڵافە

کڵافەی ڕێ دەکەمەوە.


دووکەڵ

تووڕە مەبن لە دووکەڵی وشەکانم.


قۆرت

قۆرتی چەناگەت ماچ دەکەم.


نەمام

نەمامی زەردی تینوێتی لە ئێسکمدا پتر دەڕوێت.

Şitila zer a tîtîyê di hestîyê min de pirtir şîn tê.

Nemamî zerdî tînwêtî le êskim da pitir deřwêt.


تاسە کردن

شەقامەکان زۆر تاسەیان دەکردم و بە دوای هەنگاوما دەگەڕان.

Şeqaman gelek arezûya min dikir û li dû gavên min digerîyan.

Şeqamekan zor taseyan dekirdim û be dway hengawim a degeřan.


کۆڵکە

Nîv, netemam, berî navê kesan tê ku bi wî navî tên zanîn lê ne wa ne.

کۆڵکە مەلا

ئەم بەشە کۆڵکەیە.


دەم

بە مناڵە قژزەردەکەی دەم ئاسۆوە خەون دەبینم.

Bi zarokê porzer ê ber asoyê ve xewn dibînim.

Be minałe qijzerdekey dem asowe xewn debînim.


چەکمە

چەکمەی دوژمن مەسڕەوە.


گەمارۆ دان

ناهێڵم تەم گەمارۆی شارەکەم بدات.


پەست کردن

ئەم بارانە پەستم دەکات.


خاپوور کردن

شوورە و قەڵامی خاپوور کرد.


بەندەر

زەردەخەنەت کەشتییەکە، لە بەندەری دڵی مندا ڕادەوەستێت.

Girnija te keştîyek e, li bendera dilê min radiweste.

Zerdexenet keştîyek e, le benderî diłî min da řadewestêt.


داچۆڕان

خوێنی زینێک لە خەنجەرم دادەچۆڕێت.


دوێ

دوێ شەو هەستم بە تەنیایی کرد.


دوێنێ

دوێنێ خەونێکی خۆشم بینی.


شەکاندن

با درەختەکە دەیشەکێنێت.


سووتمان

لە ساڵی ٦٤دا سووتمانە گەورەکەی ڕۆما ڕوویدا.

Le sałî 64 da sûtmane gewrekey Řoma řûyda.


دەرخوارد دان

گۆشت دەرخواردی نەخۆشەکە مەدەن.

بە زۆر دەرخواردی دام.


زەڕنەقووتە

Çêlikên çivîkan ên ku hîn naşên bifirin û di nav hêlînê de dihewin.


بەستەڵۆک

Ciyê ku serma lê heye û av diqerisin/dibesin.


قەلەڕەش

قەلەڕەشە
قەلەڕەشکە


لەنگەر گرتن

باڵەکانی دەکاتەوە و لەنگەر دەگرێت.

Baskên xwe vedike û di cîyê xwe de radiweste.


پاساری

Ji پاسار (pasar, “sivande”) + ـی (-î) ji ber ku beytik bi gelemperî hêlîna xwe li sivandeyan çêdikin.


خوڕ

Li dû peyva خوێن (xwên)ê tê bi wateya xwînawiyê.

خوێن و خوڕ


خوڕێن

چۆمی خوڕێنی بەهارانم پشوودانم نییە.

Ez çemê boş ê biharan im vehesîna min nîn e.


قەڵبەزە

هاژەهاژی قەڵبەزەی بەفراوی کوێستانم ئەمن.

Xuşxuşa tavgeya berfawî ya kwîstanan im ez.

Hajehajî qełbezey befrawî kwêstan im emin.


داخورپان

ڕاچەنین

veciniqîn, varqilîn, terqilîn, hilceniqîn

دڵی بێلانەم، بۆ شۆڕەشیعرێ داخورپا.

Dilê min ê bêhêlîn, ji bo helbesteka xweş kulpîya.


قیڕوسییا

Hokerek e bi wateya "Çi dibe bila bibe!" tê gotin.


بنکڕ

Xwarina ku bi binê beroş an mencelê zeliqiye.


چراخان

Bi şev çirayan vêxistin û hilkirin ji bo rojên şahî û bezmê.


چاوچاوانێ

چاوچاوانە
چاوچاوێن


هەڵۆ

هەڵوو
ئەیڵوو


خەو زڕان

کە نەخۆشتان خەوی دەزڕێت من دڵی دەدەمەوە.

Ku nexweşê we xew lê biherime ez ê bidim ber dilê wî.

Ke nexoştan xewî dezřêt min diłî dedemewe.


جووت

عاشقی ئەو شەوانەم کە ئەستێرەکان لە پاڵی یەکدا جووت بوون.

Aşiqî wan şevane me ku stêr li pala hev cot bûn.

Aşiqî ew şewane m ke estêrekan le pałî yek da cût bûn.


دەمکوت کردن

دەمکوتی بکە!


وڕێنە

Peyva tewşomewşo ku bi bêhişî hatibe gotin.


شێ

ئەسپی شێ


مشوور خواردن

تۆ مشووری ئاگر مەخۆ.


ڕەشبەڵەک

Govenda ku ji jinik û zelaman pêk tê, cergebez.


گەرد

وە گەرد باڵات بم.


ئاوێتە

ئاویتە
ئامێتە


ئەنگوستەچاو

لە بەندیخانەی ئەنگوستەچاوا ڕۆژانی ژینم بێدەنگ تێ پەڕین.

Li bendîxaneya pir tarî rojên jîyana min bêdeng borîn.

Le bendîxaney engusteçaw a řojanî jînim bêdeng tê peřîn.


ماڵبەند

مەڵبەند
مەڵبەن


قوڵنگ

qułing (romanization)
قوڵەنگ<tr:qułeng>
قورینگ
قولینگ
قورنگ<tr:quring>
قۆلنگ<tr:qoling>
قوڵینگ<tr:qułîng>


بین پێوە نان

Ji بین + پێوە + نان


دەورە دان

لە گشت لاوە دەورەت داوم.

Te ji hemî alîyan ve dor li min girtîye.


شلک

ئەی نەمامی شلک و نەمر!


بەردەباز

Kevirê ko dadinên nav robarê bo mirov pê lê bike û derbasî alîyê din bibe.


ئەلها

Arezûya dîtina kesekî dema mirov li ber sikratê be.


تەرزە

ئەمڕۆ تەرزە دەبارێت.


تگەر

ئیمڕۆ تگەر ئەوارێت.


دابەزین

داوەزین
داخوەزین


درەخسین

xwe ragirtin, tirûş kirin, tehemil kirin


لە ئەستۆ گرتن

Ji لە + ئەستۆ + گرتن


گرتنە ئەستۆ

Ji گرتن (girtin) + ـە (-e) + ئەستۆ (esto).


پەی پێ بردن

Ji bo dîtina tiştekî veşartî yan tiştên hûrik hewl dan.


گۆش کردن

من بە خوێنی خۆم شیعر گۆش دەکەم.


هەیوان

ئەیوان
هەویان


چریکاندن

Bi dengekî berz stran (nemaze gerok dema li ser rê be).


قەڵغان

Ji zimanên tirkîkî, bo nimûne ji tirkmeniya Iraqê yan ji osmanî قلقان (qelqan, qalqan), hevrehaazerî qalxan, tirkî kalkan, ozbekî qalqon...


کالانە

کالانەی چاو


بوولێڵە

Tarî û ronîya têkel a di dema navbera şev û rojê de.


بەزەیی پێدا هاتنەوە

bezeyî pêda hatinewe (romanization)
بەزەوی پییا هاتنەوە

Ji بەزەیی (bezeyî) + پێدا (pêda) + هاتنەوە (hatinewe)

ku-بەزەیی_پێدا_هاتنەوە-ckb-verb-NNa42KpC


بەزەوی پییا هاتنەوە

Guhartoyeke بەزەیی پێدا هاتنەوە (bezeyî pêda hatinewe).

ku-بەزەوی_پییا_هاتنەوە-ckb-verb-zeVhnRr~


درک پێ کردن

درک بەوە دەکەیت کە شتێک هەڵەیە لە تۆدا.

Tu bi wê dihesî ko tiştek çewt e di te de.

Dirk bewe dekeyt ke şitêk hełe ye le to da.


تەنگ پێ هەڵچنین

Ji تەنگ (teng) + پێ (pê) + هەڵچنین (hellçnîn)


زەروو

زێروو
زاڵوو
زەردوو


مێروو

مێروولە
مێرووچە
مەریژ
مرۆچە<tr:miroçe>


مرۆ

miro (romanization)
مەردم
مێروو
مرۆڤ
مرۆو


جەواڵ

جواڵ
جوال
جەواڵە


چزوو

zîl, derzîya ajelên pêveder wek heng, dûpişk û hwd.


دەم تێ ژەندن

دەم تێ ژەنین


دەم تێ ژەنین

Guhartoyeke دەم تێ ژەندن (dem tê jendin).


زراو چوون

زراو ڕژان

ziravê (yekî) qetîn, qudûmê (yekî) şkestin


زراو بردن

ziravê (yekî) qetandin, qudûmê (yekî) şkandin


تۆزقاڵ

سییەکانم دەزریکێنن بۆ تۆزقاڵێک هەوای وڵات.

Sîhên min diqîjin ji bo piçek hewaya welatî.

Sîyekanim dezrîkênin bo tozqałêk heway wiłat.


زەبەن

زەبەند
زەبەنگ
زەمەن
زەمەند


مڵۆمۆ کردن

Axê bên kirin û li şopa nêçîrê gerîn, şop gerandin.


تۆپەڵ

Herrî yan berfa ku di nav destan de hatibe girover kirin.


هەڵەکۆک

Riwekeke biharî ye ku rehên wê tên xwarin.


داهۆڵ

دەهۆڵ
داڵۆ
داوڵ
داوەڵ
داڵەهۆ
داڵاهۆ


ئەحمەق

گەوج

aqilsivik, peledîn, tirredîn, delodîn, ehmeq, gêjok, bêaqil


دەمەقاڵی

دەمەقاڵێ
دەمەقالە
دمەقاڵی


دەمەقاڵی کردن

دەمەقاڵیم مەکە!


خالۆزە

Nexweşiyeke riwekan e ku dema pê dikevin xalên reş di wan de tên.


دوومەڵ

دمەڵ
دومەڵ
دۆمەڵ


سرک

Kesê/a ku ji tiştan zû ditirse û direve.


شێوان

تۆ ژینت بە قسەی کەس ناشێوێت.


دێوجامە

Cawekî rengareng e ku nêçîrvan dema nêçîra kewan wê hildawîse da ku kew lê bicivin û nêçîrvan jî wan bikuje.


قوڵە

قوڵەی کێو.


ـڵان

بەردەڵان


سەرکۆنە

سەرکۆنەم مەکە!


ـیلە

-ik, -k, paşgirek e ku navdêran biçûk an şîrîn dike.


حاڵی بوون

بە هیچ شتێ حاڵی نابم.


پەرداخ

پەرداغ
بەرداخ


نۆڕین

نواڕین
ڕوانین


خێوەت

خیوەت
خێمە
خەیمە


axo

Bi alfabeya latînî nivîsina ئاخۆ (axo). (gelo)


کانوونی دووەم

rêbendan, çile, kanûna paşîn, kanûna duyem, meha 1ê


تشرینی دووەم

sarmawaz, mijdar, çiriya pêşîn, meha 11ê


کانوونی یەکەم

berfanbar, kanûna pêşîn, kanûna yekem, kanûn, meha 12ê


yekem fîşekî bawkimim

Bi alfabeya latînî nivîsina یەکەم فیشەکی باوکمم (yekem fîşekî bawkimim).


henasedan

Bi alfabeya latînî nivîsina هەناسەدان (henasedan).


lewtandin

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


wirrêne

Bi alfabeya latînî nivîsina وڕێنە (wrrêne).


تازە

عەون، سەرۆکی تازە هەڵبژێردراوی لوبنان لەدوای خواردنی سوێندی دەستووری، لەبارەی پەیوەندی و گرژییەکانی وڵاتەکەی لەگەڵ ئیسرائیل رایگەیاند، پابەند دەبن بە ئاگربەستی لەگەڵ ئیسرائیل و "کار بۆ نەهێشتنی داگیرکاریی ئیسرائیل دەکەین".

رەگەز جومعە, جۆزێف عەون بە سەرۆکی نوێی لوبنان هەڵبژێردرا https://web.archive.org/https://www.rudaw.net/sorani/middleeast/09012025 arşîv, Rûdaw, 2025