xwardin

Bi hind û ewropî *swel, bi inglizî swall, bi sanskrît -sver-, bi avestayî -xver-, bi pehlewî xwerten, bi partî wxerden, bi farisî xorden, bi soranî xwardin, bi peştuyî xwerel, bi zazakî werdene, bi hewramî wardey.
Ramanka resen "girtin, standin" bû, ku bi Raman 3 hatiye hêvişandin.


nat-

nam-<sc:Latn>
nay-<sc:Latn>
naman-<sc:Latn>
natan-<sc:Latn>
nayan-<sc:Latn>

natbînim

natgirê

natkujin


nay-

nam-<sc:Latn>
nat-<sc:Latn>
naman-<sc:Latn>
natan-<sc:Latn>
nayan-<sc:Latn>

naybînim

naygirê

naykujin


naman-

nam-<sc:Latn>
nat-<sc:Latn>
nay-<sc:Latn>
natan-<sc:Latn>
nayan-<sc:Latn>

namanbînî

namangirê

namankujin


natan-

nam-<sc:Latn>
nat-<sc:Latn>
nay-<sc:Latn>
naman-<sc:Latn>
nayan-<sc:Latn>

natanbînim

natangirê

natankujin


nayan-

nam-<sc:Latn>
nat-<sc:Latn>
nay-<sc:Latn>
naman-<sc:Latn>
natan-<sc:Latn>

nayanbînî

nayangirê

nayankujin


mirdar

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


nem-

nemkird

nemdezanî


net-

netkird

netdezanî


ney-

neykird

neydezanî


neman-

nemankird

nemamdezanî


netan-

netankird

netandezanî


neyan-

neyankird

neyandezanî


lêm

lêm bibure

lêm da


gwêçke

goçik, guh, parçeya leşî ya mirov pê dengan dibîze


dellêt

dellê
dellêt
dellêtin
delê
delêt
delêtin
ellê
ellêt
ellêtin
elê
elêt
elêtin


keban

kabanî, kevanî, xanim, bermalî, jin, hurmet


sone

werdek, sone, sonek,
hin cûnên firindeyên refî û avî ne,
çengên wan zirav, kuriyên wan qut û nikilên wan pan in,
hêlînên xwe di nav axê de ava dikin û têjikên wan ji qelpbûnê ve melevan in


ئادەی!

de! dê! de bike! de haydî! haydî! yella!


ئاڵووگۆڕ

guher, guherîn, guhartin, danûstandin, têkilî


ئارا

le ara da li holê, li meydanê, liberdest, berdest


ئاسرمە

kurtan, kincên li hesp, ker û hwd têt kirin


ئاشت

aşt, aşt, tena, vehewayî, hedayî, tebitî


ئاخاوتن

perwerdekirin, hêvotin, xwedîkirin (nexasim bo yeksimên wek ker, hesp, qantir...)

axiftin, peyivîn, ştexilîn (ji tesîra kurdiya bakurî)


ئاخێو

axivger, axiftinker, peyiver, ya/yê diaxive


ئایین

dîn, ol, ayîn, merasim, rêûresm, dêlindêz, seremonî


بانگردێن

bagurdan, bangurdan, kevirê / berê li ser banên xaniyan têt gerandin daku ban qayim bibe û dilopan neke


بایەخ

nirx, biha, bihagiranî, bayix, giramî, hêjayî


بایی

biha, lêçûn: bayî çend e? بایی چەندە؟ bi çendê / çiqasî ye?


بەڵەیاندن

pesend kirin, pejirandin, beliyandin, qebûl kirin


بەرە

enî, bere: Berey Kurdistanî بەرەی کوردستانی Bereyê Kurdistanî, Eniya Kurdistanî


بەرەو

ber, ber bi, ber bi, ve, ber bi, de, berev, ber bi derekê ve: berew ayindeyêkî nadiyar بەرەو ئایندەیێکی نادیار ber bi pêşerojek nediyar


بەرژەوەند

bimenfeet, berjewend, bimifa, bisûd, bikelke, bifeyde


بەرژەوەندی

berjewendî, menfeet, mifa, sûd, kelke, feyde


بەروار

roj, dem, tarîx, dema dê tiştek bibe yan bêt kirin


بەرز

bilind, bala, berz, bihagiran, jêhatî, berkeftî, hêja


بەسر

betir: besirpêrar بەسرپێرار betirpêrar, berî sê salan, sê sal berî niha


بەش

par, behr, pişk, beş, parçe, ker; babet; biwêj: Beşî naka بەشی ناکا têra nake


بەشدار

beşdar, tevîbûyî, ya/yê di civînekê / karekî û hwd de amade bûye yan tê de xebitiye


بەخشەندە

dilovan, mihrevan, camêr, merd, bexşende


بێگانە

biyan, xerîb, biyanî, ecêb, seyr, sosret


بێگومان

bêşik, bêguman, bivê-nevê, bêvirde-wirde, bêhirve-wirve


بێوەژن

bîjin, jina mêrê wê miriye yan jî jê cuda bûye


بریتی

pêkhatî: Em kitêbe birîtî ye le sê beş ئەم کتێبە بریتییە لە سێ بەش Ev pirtûk pêk hatiye ji sê beşan


بسێن

bikir, bistîn, kiryar, ya/yê dikirre / distîne


بووژان

Herwiha بووژانەوە (bûjanewe), hevreha kurmancî vebotin, belûçî بوج (bûc-, “vekirin”), pehlewanî𐫁𐫇𐫟𐫤𐫗 (bwxtn), 𐫁𐫇𐫋- (buxten, bûj-, “rizgar kirin, aza kirin”), farisiya navîn 𐫁𐫇𐫟𐫤𐫗 (bwxtn), 𐫁𐫇𐫉- (buxten, bûz-, “rizgar kirin, aza kirin”), farsiya klasîk بختن (buxten, bûz-, “rizgar kirin”), ji proto-îranî *bauǰ (bewc)/*bauxtah (bewxteh), ji proto-hindûîranî *bʰauǰyáti, proto-hindûewropî *bʰewg- (“filitîn, rizgar bûn”).
Di zimanênkurdî de wateguherîne, di soranî de wek hevwateyavejîn bûye, bi gengazî ji ber wekheviyadengî; û di badînî de jî wek tayîn kirin. Di zimanênîranîkî ên din de jî hevrehênrizgar û farisîرستن (resten, “rizgar kirin/bûn”) cihê wê vegirtiye.


چاندەمەنی

dexl, dexlûdan, çandemenî, berhemê çandinê


چاپاڵێو

çaysefînk, çaypalêfk, sefînka çayê, palêfka çayê


چارە

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


چایەر

mêrg, çîmen, çayir, keskistan, şêngeh, lewerr, çerîngeh


چەکووش

çekûç, keçûç


چەلاک

çelak, darikek dirêj e bo daweşandina gûz û hin berhemên din yên daran têt bikaranîn


چەلاو

serûpêk, ser û piyên bizinan yan mihan dema tên kelandin yan qelandin


چەڵەمە

arîşe, kêşe, krîz, rewşa ne pêdandî û sabit


چەمچە

heskû, mifsik, kefçiyê mezin yê pê xwarinê ji qazanan dikin sêniyan


چەمەری

çemerî, çemberî, xirrxalok, bazinok, xelekok, xelekî


چەمۆڵە

şûm, neqet, venehewayî, destmatî, belakir


چەنە

zêde peyivîn, gelek axiftin, pirr ştexilîn


چەنەھەراش

bedmebest, niyetxirab, yê gotinan bi armanca xirabiyê dike


چەپاو

şelandin, talan, êrişa / pelamara şelandinê / talankirinê


چەپە

çepo, zelamê / kurrê destçepê, :çepê jina / keça destçep


چەپەڵۆک

zele, sîle, şeq, şep, şeqam, şîrqam, şîrmaq, zelle


چەپکەن

nihûn, tunel, kuna / qula ji herdu aliyan ve vekirî


چەپڕۆ

çepgir, çepperwer, çepperest, peyrewê / alîgirê / mirûdê rêzanî û siyaseta çepgiriyê


چەپڕۆیی

çepgirî, çepperwerî, çepperestî, di siyasetê de alîgirê rêbaz û rêzaniya çepiyê


چەقاڵ

sade, Bi taybetî wek çeqall û beqall tên bikaranîn û wateya wê kesên nemalmezin e, Bi pirranî di wateya biçûkhesibandinê de têt bikaranîn


چەقان

daçûn, di nav berfê / heriyê re man / daçûn / xetimîn / alizîn / asê bûn / asê man: le qurr çeqan di heriyê re man, di nav heriyê de asê bûn


چەقاندن

pal dan, def dan, han dan, pal pê radan, pal bi yekî radan


چەقۆکێش

şerxwaz, belakir, gefxwer, hereşeker, tehdîdker


چەرداخ

kepir, xaniyên havînî yên bêdîwar û serbanê wan ji çilû yan qamûş


چەڕندە

çerîngeh, çêrgeh, cihê heywan lê diçerin


چەڕین

çerîn, çêrîn, dema heywan giyayê li mêrg û çîmen û çayiran şên dibe dixwin


چەرمەسەرێ

kul, xem, derd :Çermeserêm meke Serê min neêşîn, Serê min gêj neke


چەسپ

ji hev diçe lê zû-zû ji hev venabe, çist, xurt, xwegir, xweragir, qayîm


چەش

1, tam, çêj, tehm 2, dav, xefik, tepik, davik, dav û xefik


چەشن

bir, cure, reng, awa, çeşn, teşn, şêwe, tewir, tehir


چەتاڵ

şen, şeneke, milhêb (alava vebijartina dexl û dan)


چەتیانە

şûr (şûr û tîr, t, şûrên xwar), :; şûr (t yên xwar)


چەو

xiş, şuj, zixik, zixruk, xişeber, xîz, hirdû, kevirên hûrik, hûreberik, hûrekevirok


چەواشە

vaj, vajî, berevajî, berojvajî, nerênî, ne-erênî, negatîv


چەوتانەوە

çemîn, tewîn, çeman, hatin çemandin / tewandin, tewiyan, çemihan


چەوتی

xwarî, xwehrî, xwêlî, şaşî, çewtî, xeletî, heleyî, şaşîtî


چەخماق

heste, çeqmaq, alavek e bo vêxistina / agirberdana cigareyan


چێژان

kêşan, kişandin (t, zehmetî kêşan), rezalet dîtin


چێشتن

tam kirin, çêj kirin, tamandin, çêjandin, çêştin, kêşandin, kişandin (zehmetî): Z’or azar deçêjin Pirr ezyetê dikêşin / dibînin


چێشتکەر

xwarinçêker (t, yên kar û pîşeyên wan xwarinçêkirin e)


چێشتخانە

metbex, mitfax, xwarinçêkiringeh, aşxane


چێو

çîv, şiv, darik, tirrik, gilç, darik, şivtan, şiftan, dar


چێوە

çeve, dor, ber, dorber, derdor, kuj, goşe, kujî; rex, alî :çiwarçêwe çarçeve, çardor, dorber, çarber


چێوین

darîn, textîn, tiştên ji dar hatine çêkirin


چکان

çikîn, miçiqîn, zuha / ziwa bûn, hişk bûn, av lê neman (bi taybetî çem, rûbar yan co berî ku bigihe deryayê yan avek ji xwe boştir)


چکاندن

çikandin, miçiqandin, av tê nehiştin, ji avê zuha kirin


چکۆڵە

biçkok, hûrkok, biçûkok, hûrik, pirr biçûk


چلە

çile, heyamek çilrojî: çiley zistan çileyê zivistanê, heyama sartirîn çil rojên salê, 14, 1, - 23

çiley hawîn çileyê havînê, heyama germtirîn çil rojên salê, 15, 7, - 24, 8


چڵکاو

şêlav, pîsav, ava qirêj, ava ji ber şûştinê maye


چلۆکۆک

tirraş, devî, devîçirrk, dirî, darkolik, kem, çîtik, terraş, bûş


چڵم

kilmûş, çilm, ava tîr ya ji pozan / difinan / bêvilan têt


چنۆک

çavbirsî, hesûd, ya / yê qet têr nabe (bi taybetî ji xwarinê)


چپک

bişkoj, bişkojk, bişkivok, pelên daran yên hê nû dibişkivin / hê negihane


چرادان

çiradank, şemaldank, mûmdank, finddank, tişta find / şemal / mûm / çira tê de têt bicîkirin


چراکەوان

tavsork, hengur, ronahiya rojê berî ku roj ava dibe


چڕان

civîn, kom bûn, berhev bûn, li hev civîn, li hev kom bûn, : bi hev re gerrîn, bi hev re meşîn


چرووک

temah, nemerd, çikûd, kinoj, genûs, qinûf, pintî, çirrîk


چرووسان

hincirîn, peritîn, pûç bûn, xespal bûn, xerabe bûn


چرووساندن

peritandin, hincirandin, pûç kirin, xespal kirin, xerabe kirin


چش

vêca, vêca çi, ango çi, vêca ango çi, ma çi ye, de bila: Ew naye, çiş! Ew nayê, de bila qet neyê! Ew nayê, ma xema me ye!


چوالە

behîv, bahîv (bi taybetî yên kerrik / negihiştî)


چوارەک

çarek, çarêk, yek ji çarê, çarêk, 15 deqe (ji saetê)


چوارلا

1, derdor, dorber, hawirdor, çaralî, çarhêl 2, mat, çaralî, çarhêl


چزاندن

durhî kirin, bi şewitandinê destnîşankirin (bi taybetî terş û pez)


چی

çî, peyvikek pirsînê ye: Çî biçênît, ewe edirûytewe Çi biçînî, dê wê biçinî


چۆڵ

çol, (devera) vale / xalî / bêkes / bêtişt


چۆلاغ

netebitî, venehewayî, nerehet (bi taybetî hespê ne hêmin û aram e)


چۆن

çilo, kusan, çito, çing, çawa, kusa, bi çi awayî


چۆنیەک

wek hev, mîna hevdu, mîna yekdu, wek êkûdu


چۆپین

govend kirin, dîlan kirin, dawet kirin, çopîn, dansîn, reqîsîn


چۆڕان

çikîn, miçiqîn, zuha / ziwa bûn, hişk bûn, av lê neman (bi taybetî çem, rûbar yan co berî ku bigihe deryayê yan avek ji xwe boştir)


چۆڕاندن

çikandin, miçiqandin, hişk kirin, ziwa kirin, av jê qut kirin


چۆش!

şoş! şoşe-were! şoşe-were kero! (bang li keran)


چوڕ

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


چوست

çist, çeleng, zîrek, liserxwe, bidîsîplîn


ئەلبەت

helbet, bêguman, bêşik, bivê-nevê, hebe-nebe


ئەلفووبێ

alfabe, komtîp, koma tîpan, pergala herfan


ئەنتیکە

seyr, sosret, ecêb, : awarte; kevnare, antîk


ئەسپایی

bêpêjnî, tenahî, bêdengî, bêgeremolî, bêqerebalixî


ئەوە

(amrazî amajekirdin) ewa/ê he, ewa/ê ha, ewa/ê han


ئەوسا

vêca, îca, îja, vêga, hingê, vêca hingê, wê gavê, wê demê, wî wextî


ئەی

pa, ma, gelo :Min kurr im, ey to? Ez kurr im, pa tu (çi yî)?


فاک

lêb, lêhb, lihb, fêl, dek, dekûdolab, hîle


فاڵ

fal, pêşbînîkirin, diyarkirina bûyerên demên bên, telewî, rewşa mirovekî yan heywanekî ku tê de têkiliya cinsî pirr dixwaze


فامیدە

famîde, kesa/ê dikare tiştekî binirxîne û wê fam bike


فەلە

file, xrîstiyan, mesîhî, îsawî, asûrî, siryanî


فەرامۆش

feramoş, nehesibandî, înkarkirî, jibîrkirî


فەرامۆشی

sersarî, xemsarî, : înkar; jibîrkirin, nehesibandin


فەڕاقە

bend, qeyd, zincîr (t yên pî / ling pê tên girêdan)


فەڕاش

dergevan, kesa/ê karûbarên xaniyekî (t yên îdarî) yên mîna malînê dike


فەڕدار

1, bihagiran, binirx, hêja, hejî (tiştekî) 2, bikêr, biwec, bikêrhatî


فەرەھ

1, fire, fireh, fereh, firhe 2, xweşî, şadî 3, bereket, zêdehî


فەرھەنگ

ferheng, peyvname, bêjename, pirtûkên peyv tê de (li gor rêza alfabeyê yan mijaran) hatine rêzkirin û (bi zimanek din yan bi heman zimanî) hatine rave- û şirovekirin


فەریک

1, kerrik, kojik, rizik, çilmik (fêkiyên / keskiyên / sebzeyên) negihayî / negihiştî 2, -terrk, -kelî: ferîkeqezwan kezwanterrk, kezwanên terr, ferîkenok kelînok, kelînuhk, nokên terr


فەرکاندن

ferkandin, li ber nivîsîn, ji ber girtin, kopî kirin, lasa kirin, texlîd kirin


فەرکار

şîret, nesîhet, pêşniya, pêşniyar, pêşniyaz, pêşniyad, teklîf


فەرمانبەر

fermanber, karmend, memûr, kesa/ê di karek fermî / hukumî de dixebite


فەرمانڕەوا

rêveber, serok, serwer, fermanrewa, administrator, walî, mihafiz


فەرمانڕەوایی

rêveberî, serok(at)î, serwerî, fermanrewayî, administrasyon


فەرمایشت

kerem :Wek Elî fermayişt kirdûwe, Wek Elî kerem kiriye, (Awayek rêzgirtinê ye li şûna "Wek Elî gotiye")


فەرموون

1, kerem kirin, :kerem bikin 2 gotin (t dema rêzgirtin û qedir û qîmet hemberî kesa/ê tiştek gotiye têt nîşandan) Xwa le Quran da fermûyetî ke, Xwedê di Quranê de kerem kiriye ku, (, gotiye ku, ) (Herwa bi tirraneyî / tinazî jî têt bikaranîn:) "Cenabtan" çî defermê? Çi dibêjî, "ezbenî"?


فەرتووت

(kesa/ê ji pîriyê / êxtiyariyê) jitaqetketî, bêtaqet, neşê


فەرز

ferz, gerek, pêdivî, pêwîst, hewce, lazim


فەسڵ

lihevhatin, sulh, rêkeftin, lihevkirin, dijminatiya di navbera xwe herdu aliyan de nehêlan


فەتارەت

birihîn, telifîn, neman, ji holê rabûn, ji navê rabûn


فەوتان

pûç bûn, wêran bûn, kembax bûn, ruxîn, hilweşîn


فەوتاندن

pûç kirin, wêran kirin, kembax kirin, ruxandin, hilweşandin


فەوتاو

pûç(bûyî), wêran(bûyî), kembax(bûyî), ruxî, hilweşî


فێدار

atîdar, saradar, epîleptîk, kesa/ê êşa atî / sara / epîlepsî lê ye


فێڵووفەرەج

dekûdolab, lêb, hîle, fêl, lêhb, xapandin


فێنک

hênik, hînik, hûnik, hîn, ne germ û ne jî sar


فێردار

fêrdar, hîndar, şagird, kesa/ê têt fêrkirin


فێرگە

fêrge, xwendinge, dibistan, qutabxane, cihê lêfêrkirinê û lêfêrbûnê


فڵان

filan :~ car filan car(ê), ~ kes filan kes, ~ şit filan tişt, ~ û fîsar filan-bêvan, filan û bêvan


فلیقاندن

meriçandin, merçiqandin, perçiqandin, pelçiqandin


فلیقاو

merriçî, merçiqî, perçiqî, pelçiqî, hatî merriçandin / merçiqandin


فڵتاندن

minandin, mine-min kirin, bi mine-minkî peyivîn, wa nezelal û dengnizm axivîn ku bi asanî jê neyê famkirin


فڵتەدەمە

devminok, kesa/ê wa nezelal û dengnizm axivîn ku bi asanî jê neyê famkirin


فم

kif, kif kirin, poz / difin / bêvil / lût ji kilmûş paqij kirin (bêyî ku tila xwe bike tê re)


فنددان

finddank, cihê find / şemal lê tên danîn


فراژان

firajîn, peresîn, pêş ketin, guhertinên wa tê de çêbûn ku ji berê baştir / kêrhatîtir bibe


فراژاندن

firajandin, peresandin, pêş xistin, pêşve birin, guhertinên wa tê de çêkirin ku ji berê baştir / kêrhatîtir bibe


فراژی

firajî, peresan, pêşketin, pêşxistin, pêkhatina hin guhertinan di tiştekî / kesekî / heywanekî de ku wê / wî ji berê baştir / kêrhatîtir dike


فراژیوەر

firajîwer, guherbar, tişta diguhere yan dikare biguhere (t, baştir bibe)


فراوانی

fireyî, berfireyî, firehî, firhetî, dijw, tengî


فڕێدراو

avêtî, virrkirrî, bêxwedî(hiştî), bêxudan(hêlayî)


فڕندە

1, firinde, balinde, teyr, tilûr 2, firok, firinde, tiştên difirin


فڕین

firîn,
li hewa meşîn, li hewa hatin û çûn (t, bi saya / alîkariya çeng û baskan)


فریواندن

xapandin, hîle lê kirin, dekûdolab lê kirin


فریوخۆر

xapînber, kesa/ê bi asanî têt xapandin yan lê(h)b / hîle lê tên kirin


فریز

firîz, giyayek e li mêrg û çîmenan şên dibe


فڕکان

bîsk, kêlîk, gav :Be firrkanêk gerrayewe Di gavekê de vegerî


فڕۆکەنەھێڵ

dij-firoke, dij-balafir, çekên dijî firokeyan tên bikaranîn


فڕۆکەوان

firvan, firokevan, pîlot, kesa/ê firokeyan difirîne


فریاگوزار

xêrxwaz, kesa/ê li hewara hewcedaran diçe


فسکە

pistîn, dengê pirr nizm (t li ber guhê kesekî)


فسکەفسک

pistepist, peyivîna bi dengek pirr nizm (t li ber guhê kesekî)


فشەگاڵتە

tirrane, tinazî, qerf, henek, yarî, galte


فشەکەر

pesno, metho, pesnok, methok, xwemezinker


فشقیات

qerf, henek, tirrane, galte, yarî, tinazî


فیدایی

1, fîdayî 2, di Iraqa serdema Sedam Huseyn de: komando


فیکە

fîtik, dudik, fîrrfîrrk, fîtok, firîzok, alava pêfîtînê / pêfîtvedanê


فیزار

nalîn, gilî, gazin, xem, derd, kul û kovan


فوورھە

sûlavok, sûlav (t biçûk), cihê ava çem / rûbar lê ji bilindayiyekê dikeve erdek nizm


گاف

navê tîpa "g" di alfabeya kurdî-erebî de


گاگۆڵکێ

çarlepk, meşîna li ser herdu destan û herdu piyan


گاڵە

qîrrî, qêrrî, qîjî, qêjî, giriyê bi dengek bilind


گالیسکە

erebe, erebane (ya hesp li dû xwe dikêşin)


گاڵتە

qerf, henek, tinaz, tirrane, galte, yarî, şoxî, tinazî


گاڵتەبێژ

henekbêj, qerfbêj, tinazbêj, tirraneker, galtebêj, tinazîker, kesa/ê henekan dike / dibêje


گاڵتەگێ

deqşkên, kesa/ê henekan / tirraneyan / galteyan bi kesekî daku wê / wî bide şermê yan qedirê wê / wî bişkîne


گان

gan, niyan, nan, tê nan, seks, cot bûn, têkiliya cinsî


گاوارە

dergûş, landik, cihê lêçêbûna yan jêdestpêkirina tiştekî


گازەرا

nav, nêv, nîv, nava / nêva / nîva tiştekî / derekê


گازندە

gazin, gazind, gazinc, gazinde, gilî û gazin, nalîn, kul û kovan


گازندۆک

gazinok, gazindok, kesa/ê pirr gilî û gazinan dike


گەف

gef, hereşe, tehdîd, rey, rew, hew (dengê se û kûçikan)


گەفین

reyîn, rewîn, hewtîn (dengê se û kûçikan)


گەڵاڕن

pelwerandin, werandin, weşandin, dawerandin, ji pel / belg kirin, belgwerandin


گەڵارێزان

8em meh ji salnameya kurdî, meha pelwerînê, bi salnameya julyanî (romî) her sal 21, 10 - 20, 11


گەڵاکوتک

şûnik, darek pan e cil û xalîçe pê tên qutan dema tên şûştin daku baş paqij bibin


گەلاوێژ

stêra Gilavêj (bi zimanên ewropî Sirius) 2) meha 5

meha 5em ji salnameya kurdî, bi salnameya julyanî (romî) her sal 21, 8 - 20, 9


گەڵاوگەڵ

lingjevkî, pîjevkî, (meşîna yan rawestîna bi) herdu pî / ling ji hev dûr


گەڵاوەر

pelwer (dara / gula pelên / belgên wê [payizê] diwerin / dikevin [û biharê dîsan pelên nû dide])


گەلەراوێژی

komdevjenkî, komsuhbet, suhbeta di navbera gelek kesan de


گەلەخان

kotan, cihê tankirî / çeperkirî bo tê ve parastina sewalan


گەلۆر

peledîn, aqilsivik, mejîreş, famkor, xwelîser, delodîn, tirredîn, hepledîn, hepletiraş


گەپەگەپ

devjenkî, suhbet, galgal, galegot, gotinên bêbingeh


گەڕاندنەوە

vegerrandin, veanîn, dîsan anîn, înan ve


گەرەک

gerek, lazim, hewce, pêdivî, pêwîst, divê, daxwaz


گەرەکی

gerekî, lazimî, hewcetî, pêdivîtî, pêwîstî, divêtî


گەرم

germ, : (dax) kel, gurî; (şîletên) tênşîr, tînşîr, têhnşîr


گەرماجمان

4em meha salnameya kurdî, bi salnameya julyanî (romî) her sal 21, 6 - 20, 7


گەرماو

germav, ava (ji xwe) germ (e û têt bawerkirin ku derman e)


گەرمەگلێ

1, bênavbir, bêbênvedan, bêîstîrehet 2, navê lîstikek goganê / holanê ye


گەرمیان

deşt, nizmistan, :herêmek e li Başûrê Kurdistanê; germiyan û kiwêstan deşt û zozan


گەرمیانی

deştî, :xelkê herêma Germiyan li Başûrê Kurdistanê


گەسکە

xeleng, gezik, giyayê gezik jê tên çêkirin


گەستن

gezandin, dan ber didanan, leq lê dan, gestin, gez kirin, leqandin, :(mar) pê vedan


گەش

geş, vebûyî, xweş, zelal, birqok, biriqdar, teyisok, gur


گەشبین

geşbîn, xweşbîn, hêvîdar, optimîst, umêdewar


گەشبینی

geşbînî, xweşbînî, hêvîdarî, umêdewarî, optimîzm


گەشی

geşî, vebûyîtî, xweşî, zelalî, birqokî, biriqdarî, teyisokî, gurî


گەشکە

heyranî, şadmanî, mestî, jihalçûn, hîsterî, ekstasî


گەشتنامە

pirtûka bîranînên nivîser yên geştê 2) pirtûka şîretan b


گەواھ

govan, gova, şahid, kesê bûyerek dîtiye dema qewimiye


گەواھی

govanî, govahî, şahidî, dîtina qewimîna bûyerekê


گەوار

kêrhatî, baş, têr (a tiştekî dike), saxlem, sax, qenc


گەوە

zivirok, xwarovîç (rê), lêb, lêhb, hîle, xap, xapandin, dekûdolab


گەوەکار

lêbok, xapînok, hîlebaz, cambaz, xapîner, lêhbçî


گەوھەر

gewer, cewer, gewher, dir, micewher, kevir û berên bihagiran, gewer, resenî, pakî, rindî, delalî; bingeh, esas


گەوھەردار

(pirr) delal, bedew, rind, xweşik, bingehîn, giring, esasî


گەوەری

gewerî, ji gewer, : resen; bingehîn, esasî, giring


گەورەیی

mezinî, mezintî, girî, girsî, zexmî, giringî


گەوز

gevz, qulipîna berdewam yan çendcarî ji aliyekî li aliyê din di nav axê / herriyê / xwînê de


گەیگر

bikerb, bikîn, binefret, binifir, qehirî, qehirokî, sil, aciz, xeyidî


گەزین

gezîn, gestin, gezandin, dan ber didanan, didan lê dan, leq lê dan, leqandin


گەزندە

gezok, gezînk, gezinde, leqok, kesa/ê yan tişta/ê digezîne / dileqîne, ziyandêr, bive


گێژاو

1, serzivirok, çavzivirok 2, pirsgirêk, arîşe


گێژوووێژ

gêjelok, mejîreş, kesa/ê tişt li bîrê namînin û hişên wê / wî ji ser tiştekî diçin yek dî û nikare serdariya hişê xwe bike


گێڕان

1, gerandin, gêrran 2, (karûbarek) meşandin, bi rê ve birin, : li dar xistin


گێرە

gêre, gerrandina alavek makîneyî yan hin dewaran yan gayan li ser dexlûdan daku ew hûr bibe û paşî bi danebayê / hilavêtinê dan û ka ji hev bên cudakirin


گێرەووکێشە

şerenîx, xirrenîx, gengeşe, qerqeşe, lihevnekirin


گێوە

kalik, pêlavên / solên ji bilî binê wan bi dest hatine kêlîkirin


گفتووگۆ

danûstandin, giftûgo, gotûbêj, mizakere, :suhbet; devjenkî


گژەبا

gijeba, bayê gijok, bayê wa tund û tûj ku "gijegij" jê tê


گلار

gilar, libên tirî yên yek-yek ji mêwê / darê ketine


گلاو

pîs, kesa/ê ne wa paqij e ku bikare nivêjê bike


گلەخان

mexel, cihê bênvedana lawiran / ajalan / heywanan


گلین

axî, axîn, (tişta) ji axê (hatiye çêkirin yan çêbûye)


گرفتار

bibela, bipirsgirêk, kêşeyî, giriftar, :; (rewşa) dijwar, asê, zehmet, giriftar


گڕاندن

sujandin, şewitandin, sotandin, agir berdanê / vêxistin


گردەڵە

1, zivirok, dewrok, dorok, dewra / zivira biçûk 2, qelewok, qelew


گرێکوێرە

girêkor, girêya nikare bi asanî bêt vekirin


گڕگر

agirgir, tiştaagir dikare (bi asanî) berbibiyê / vêbikeve


گرنگی

giringî, ferî, muhîmî, watedarî, şandarî, pûte


گرین

girîn, rondik ji çavan hatin, dijw, kenîn


گرینۆک

kizgiriyok, girînok, kesa/ê bi asanî digirî


گرژی

1, rûtirşî, buxumîtî 2, girmiçîtî, çilmisîtî


گرمۆڵە

badayî, badok, tişta bi dirûvê gogekê li hev hatiye badan


گڕووگاڵ

axivîna pêşîn ya zarokan dema hê baş nizanin peyvan bi lêv bikin


گروون

girûn, çerm / pîst / post ji ser vekirin, ji kevil kirin


گشتگر

gişgir, hemîgir, tevgir, seranser, komprehensîv, tişta gişan / hemûyan / tevan di xwe de dihewîne


گوێ

1, guh 2, rex, serlêv, berlêv, kenar, qerax


گوێدێر

guhdêr, kesa/ê guh dide tiştekî (wek radyo)


گوێگران

guhgiran, kesa/ê xweş nabîze, dijw, guhsivik


گوێلەمست

zûbawer, kesa/ê zû ji tiştê têt gotin bawer dike bê ku bi rexneyî mijarê binirxîne


گوێقوڵاخ

hişyar, guhlê, bidîqet, kesa/ê guhê wê/wî lê ye ka dê çi biqewime


گوێرە

gor, dû, wek :be giwêrey ke dellên li gor ku têt gotin, wek ku tê gotin, angorî gotinê


گوێسووک

guhsivik, xweşbîz, kesa/ê xwe guh li dengan dibe


گوێزرنگانەوە

zingîn, ziringîn, dengê "zing" yê dirêj di guhê mirov de


گییانسەخت

ezyetkêş, kesa/ê ji berî mirina xwe pirr ezyetê ji nesaxiyan dibîne û paşî dimire


گزیر

(wezîr û) gizîr, serok, rêveber, serperiştkar


گیرا

bicîhatî, bicihhatî (tika / daxwaz / dua)


گیران

hatin girtin (mang, xor) xeyirîn, tarî bûn; (şerbet) hatin givaştin (şerbet ji fêkî); (mast) hatin rakirin (sertûk / firû ji ser mast)


گیراو

girtî, hatî girtin, xeyirî, tarîbûyî; givaştî; rakirî, bn gîran


گیراوە

têkilî, tevlihevî (ya du maddeyên têkilî hev bibin û maddeyek nû peyda bikin)


گیراوێ

şedde, nîşaneya cotandina (kirin du ya) tîpên dengdar di zimanê erebî de


گیڕەگیڕ

pitpit, gazin, gilî (t ne bi zimanek zelal)


گیرفانبڕ

berîkdiz, kesa/ê ji tiştan berîkan didize


گیرکار

kesa/ê bi dijwarî razî dibe, zû razî nabe


گیرۆ

girtî, : girêdayî; rêgirtî, rêlêgirtî; (bi nesaxiyekê / nexweşiyekê) ketî


گیرسانەوە

1, (li hewa) vegirtin, ne hêlan / hiştin tiştek têt xwarê bikeve erdê 2, dadan, nişîn, niştin, ji hewa hatin û "rûniştin" erdê, bn firroke


گیرووگرفت

asteng, dijwarî, pirsgirêk, zehmetî, gîrûgirift, arîşe, kêşe, astengî


گیشە

gidîş, giyayê (t genim yan cehê dirûyî) li ser hev hatiye komkirin


گیڤ

gij, qij, pirç / porr / pûrt / mû dema ne rast û rêk û hilû ye


گیزاندن

vizandin, dengê "viz" (ji xwe), :derxistin; gizandin, dengê "viz" (ji xwe)


گۆج

goc, ji destên xwe şel û seqet yan jî ne jêhatî / zîrek


گۆجی

gocî, şelî û seqetiya yan nejêhatiya / nezîrekiya destan


گۆکار

(tişta / makîneya) dixebite (û ne xirabe ye)


گۆمەڵتە

gidîş, kom, tiştên li ser hev berhevkirî


گۆران

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


گۆڕان

guherîn, guhorrîn, hatin guherandin / guhartin, bedil bûn, têvel bûn, wek xwe / berê neman


گۆڕاندن

guherandin, guhorrandin, guhartin, bedil kirin, têvel kirin, wek xwe / berê nehêlan


گۆڕانکار

guherbar, guhorrbar, tişta diguhere yan dikare biguhere


گۆڕین

guherandin, guhartin, guhorrandin, bedil kirin, têvel kirin, wek xwe / berê nehêlan


گۆڕینەوە

(ve)guhastin, (ve)guhezandin, bi hev guherrandin, dan bi hev


گۆشەنیگا

goşenîga, ruxsar, awayê / cihê lênerînê / jêdîtinê


گۆییژ

goyîj, goyîşk, fêkieyek e (bi îngilîzî "hawthorn" û bi tirkî "aliç" tê gotin)


گودلە

beşa / pişka ser eniyê ji pirça / porrê mirov


گوژم

1, tundî, tûjî, şidet 2, (bejnûbala xwe) hejandin


گول

girrewî, lewitî, pîs, herimî, gurî, beloşîn, pîskî, larekî


گوڵان

2yem meha ya salnameya kurdî, :di salnameya zayînî de meha 5em ya her salê


گوڵاوی

1, gulavî, ji ava gulan 2, gulavî, birrek hirmiyan e


گوڵبانگ

(peyva/ banga) bixêrhatin(ê), daxwaz, tika, rica


گوڵباران

gulbaran, gul bi serê kesekî / tiştekî de barandin / weşandin


گوڵدان

guldank, amana gulan dikin tê de yan tê de şên dikin


گوڵەندام

gulbejn, gulendam, kesa bejnûbala wê wa lihevhatî û bedew e ku jê re "gul" dikare bêt gotin, :navek keçan e


گوڵگوڵی

gulgulî, cil û bergên wêneyên gulan li ser


گوڵرەنگ

gulreng, ji rengê gulan, gulreng, wek gulan bedew û delal


گوم

wenda, hinda, berze, rêwenda, nediyar, jidestdayî, wendakirî


گومانبار

berşik, gumanbar, kesa/ê / tişta guman jê tên birin


گومی

wendayî, hindayî, berzeyî, rêwendayî, nediyarî, jidestdan, wendakirin


گومناو

bênav, nenas, kesa/ê jêhatîtiyên wê/wî nayên nasîn yan ecibandin


گوناھبار

gune(h)bar, tawanbar, kesa/ê gunehek yan çend guneh kirine


گونجاندن

(bi) kêr anîn, lê anîn, guncandin, wa kirin ku (tiştek) kêrî (tiştekî) bêt


گونجاو

bikêr, bikêrhatî, guncav, lêhatî, kêrhatî, minasib


گونداری

gundarî, derbajar, dernavend, deverên ne bajar in


گوربە

1, nêrepisîk, nêrekitik, pisîkên / kitikên nêr 2, pindiloşk, (kurr) pito, bito, : (kiç) pitê, bitê, kesa/ê kurt û qelewok


گورج

gurc, leşsivik, destsivik, çist, çeleng; lezgîn, bilez, bibez, pît, hêl :~ û goll çist û çeleng


گورد

wêrek, biste, mêr, dilêr, dilşêr, pelewan, bisteh


گوڕەشە

lêxurrîn, gef, tehdîd :herreşe û gurreşe gef û gurr


گوڕەووبڕە

heytûhot, deng û pêjn, qerebalix, dengê bilind û zêde


گورز

1, gurz 2, kaşok 2, gurz, biserdegirtin, êriş


گوستاخی

wêrekî, bisteyî, bêtirsî, netirsî, mêranî


گوشران

givişîn, guvişîn, şidîn, hatin guvaştin / şidandin


گوزارە

giringî, watedarî, pûte, pûtedarî, ferî, muhîmî


ھافز

hafiz, kesa/ê Quranê ji ber dizane, kesa/ê Quran ji ber kiriye


ھاژاندن

xwişîn, xuşîn, dengê bilind yê daherrikîna / darijîna avê jê hatin


ھاکایی

hahayî, tişta aniha / haha bibe / bêt / biqewime


ھاکم

(fermanrewa) hakim, padişah, fermanber, walî, rêveber, mîr

(dadgêrr, serokî dadga) dadgêrr, dadger, hakim, serokê dadgehê


ھاکمانە

hakimane, wek / mîna hakiman, hikûmî, hukumetî, fermî


ھاکمێتی

hakimî, hakimtî, rêveberî, fermanberî, hukim


ھاکۆ

keteberî, tesadif: le ~ bi keteberî / tesadifî


ھاڵی

serwext, fama, têgihiştî, têgihandî, fehma


ھاڵاو

hilm, buxar, hewayê germ, ava wa germ bûye ku hildikeve hewa


ھانابەر

hewarber, stareber, kesa/ê xwe dispêre (kesekî / tiştekî)


ھاندەر

palder, defder, şarîner, sorker, teşwîqker


ھاندراو

şarandî, (li tiştekî) sorkirî, teşwîqkirî, berev (kirina tiştekî) defdayî


ھار

har, dînûhar, dirinde, venehewayî, bêtebat, şûm, neqet, destmatî


ھاڕاو

hêrayî, hêrandî, destarkirî, (genimê, goştê û hwd) hûr-hûrkirî


ھاڕین

hêran, hêrandin, hêrîn, destar kirin, (genim, goştê û hwd) hûr-hûr kirin


ھاروو

pidû, pû, alûne, pidî, goştê ber didanan


ھارووھوورت

pozbilindî, qurretî, xwe mezin hesibandin / kirin


ھاشا

haşa, ne wa / wisan / wiha / wilo / hosa, : ji bilî, ji xeynî, [[]], ne tê de: haşa huzûr haşa huzûr, ji bilî yên amade / hazir / li hizûrê


ھاشووھووش

dengûdor, qerebalix, qerqeşe, gengeşe, şerenîx


ھاتووچوو

hatin-û-çûn, :trafîk: polîsî ~ polîsê livok, polîsê gerrok, polîsê trafîkê


ھاواھەنگی

hevahengî, lihevanîn, hevkarî, amadekirina tiştekî bi hev re


ھاوارکەر

hewarker, gazîker, bangker, kesa/ê hewarê dike


ھاوبیر

hevbîr, hemfikir, kesên (li ser mijarekê) dîtin û baweriyên wan mîna hev in


ھاوجۆت

hevcot, tiştên tam mîna hev, hevtov, zarokên cêwî / hevalcêmik yên ku tam dişibin hev


ھاوچاوی

hevrikî, dijberî, berberkî, dijîtiya hemberî hev


ھاوچاخ

hevçax, hevserdem, hevdem, eynî demî, nûjen, hevçerx, nihoyî, modern


ھاوچەک

hevçek, kesên bi hev re dijî tiştekî / kesekî şerr dikin


ھاوچەق

hevçeq, hevbin, tiştên bingeha wan yek e


ھاوچڕە

hevbêj, kesên bi hev re (tiştekî, t stranan) dibêjin


ھاوێر

jihevkirina mih û berxan bo dema dotina mihan


ھاوینھەوار

havîngeh, havînwar, cihê bênvedanê yê havînê


ھاوکار

hevkar, hevxebit, hevşol, kesên / tiştên li gel hev karekî dikin yan dixebitin


ھاوکاری

hevkarî, hevxebat, hevşolî, karkirina bi hev re, şol kirina li gel hev, xebata pêkve


ھاوکات

hevdem, bûyerên di eynî demê de diqewimin


ھاولا

hevhêl, hevla, hevlayen, tiştên aliyên wan eynî ne


ھاومل

hevnîr, gayên bi hev re vot pê têt kirin, :(m) heval, hevrê, hevbar


ھاوناو

1, hevnav, kesên navên wan eynî ne 2, hevwate, sînonîm, hevmane, du yan zêdetir peyv yên ku wateya / maneya wan eynî ye yan pirr nêzî hev e, nimûne :wek, mîna, şibî, eynî, nola, fena û hwd


ھاونۆرە

hevdor, kesên doranê dikin, kesên bi dor cihê hev digirin û karekî dikin


ھاوپا

hevtawan, hevguneh, kesên ziyanek / xirabiyek bi hev re kirine


ھاوپایە

hevpaye, kesên di pileya / dereceya xwe de hindî hev in


ھاوپەیمان

hevpeyman, hevsoz, hevalbend, kesên li ser heman soz û peymanan hevkarî û alîkariyê didin hev û bi hev re dixebitin


ھاوپشت

hevpişt, hevpal, kesên alîkariya hev dikin


ھاوراز

hevraz, kesên tiştek / tiştên hev yê(n) raz / nepenî / nehînî dizanin


ھاوڕێتی

hevalî, hevaltî, hevalînî, hevrêtî, hogirî, dostî, biraderî


ھاوساڵ

hevjî, hevtemen, hevsal, kesên jiyê / temenê wan hindî hev e


ھاوسامە

hevbînahî, hevbîr, hemfikir, kesên baweriya / bînahiya / dinyabîniya wan wek hev e


ھاوساز

hevgir, hevsaz, hevkêr, tiştên kêrî hev tên


ھاوسەدە

hevsedsal, kesên / tiştên li eynî sedsalê jiyane / qewimîne


ھاوسەنگ

hevseng, serbiser, hevterazû, tiştên / kesên / giraniya / giringiya / bandora wan hindî hev e, :rewşa yan rawesteya normal / asayî


ھاوسنوور

hevtixûb, hevsinor, cihên (t welatên) sinorên wan bi hev re ne


ھاوشان

hevmil, kesên di pileya / asta / dereceya hev de, hevta, kesên hindî hev zîrek / jêhatî


ھاوشار

hevbajar, hevşar, hemşerî, kesên ji eynî bajarî


ھاوشێوە

hevawa, hevşêwe, hevreng, tiştên bi eynî awayî / şêweyî / rengî


ھاوشیرە

hevşîr, kesên şîrê eynî dayikê xwarine lê ne ji eynî dayikê ne


ھاوتا

hevta, kesên hindî hev zîrek / jêhatî / xurt û hwd


ھاوتەک

pêvek, pêrek, tiştê(n) bi hinek / yek dî ve / re


ھاوتەمەن

hevjî, hevtemen, kesên jiyê / temenê wan hindî hev e


ھاووڵاتی

hevwelatî, kesa/ê ji welatekî ye û mafê wê / wî yê asayî wek ya / yê herkesa li wî welatî dijî heye


ھاوخەف

hevxew, kesên bi dinivin / radikevin / radizin


ھاوخوان

hevsifre, kesên bi hev re dixwin û vedixwin


ھاوزگ

cêwî, hevalcêmik, hevzik, kesên bi hev re di heman demê de ji eynî dayikê bûne


ھاوزمان

hevziman, kesên bi eynî zimanê wan (yê zikmakî) eynî ye


ھاوزۆم

hevzom, hevcom, hevgom, kesên ji eynî zomê / comê / gomê / herêmê / deverê / aqarî


ھەچولوور

rew-rew, reyîn / rewîna / hewîna har ya seyan / kûçikan


ھەدیس

hedîs, pendên / şîretên / çîrokên têt bawerkirin ji devê Mihemed Pêxember in


ھەفتانە

heftane, meaşê heft rojan, hefteyî, tişta her hefte (carekê) dibe


ھەفتە

hefte, heftî, heft roj, yekîneyek demî ye ji heft rojan pêk têt


ھەژان

hejîn, hejiyan, hejihan, hatin hejandin, şilqîn, qeliqîn, livîn, :(wurûjan) arîn, ariyan, arihan


ھەژاندن

hejandin, şilqandin, qeliqandin, livandin, :(wurûjandin) arandin


ھەژار

hejar, jar, belengaz, feqîr, reben, kêmhe, destkurt


ھەژاری

hejarî, jarî, belengazî, feqîrî, rebenî, destkurtî


ھەژێنەر

hejîner, qeliqîner, livîner, ya / yê dihejîne, arîner, ya / yê diarîne


ھەژگ

1, çeq, çiqil, çeqik, çikilk (yên daran / deviyan / tirraşan) 2, zend, dest, pî, ling


ھەکیم

hekîm, bijîşk, nojdar, dermanker, luqman


ھەل

delîv, derfet, firset, fersend, mecal, keys, car, gav, dem, kêlîk, bîsk, hal, neql


ھەلاھەلا

rîçalok, zîçarok, peritî, pirtepirt, parçe-parçe


ھەڵاڵ

pûyîn, debax, helal, rewa, durist, tiştê (bi taybetî ji alî dînî ve) destûr heye bêt kirin


ھەڵاڵخۆر

helalxwer, kesa/ê malê heram naxwe, :kesa/ê malê ne yê wê / wî be bêyî destûr destdirêjiyê lê nake


ھەڵامەت

persîv, arsim, harîk, zekem, asrîm, sarma


ھەڵامەتی

persîvî, arsimî, harîkî, zekemî, asrîmî, sarmayî, kesa/ê persîvê girtiye, ya / yê bi persîvê ketiye


ھەڵامسان

enflasyon, bihabûna tiştan û daketina qîmetê pare


ھەڵاوێز

hilawîstî, daliqandî, (bi dîwar / ristê ve) kirî


ھەڵاوردن

ji hev kirin, ji hev cuda kirin, ji hev veqetandin


ھەڵاوسان

1, werimîn, perçivîn 2, berfire bûn, belav bûn


ھەڵاخنین

1, girtin, qepat kirin (t kun yan rê) 2, xwe hilpîvan, qedirê kesekî şkandin bi gotina dijûnan li kesek wê / wî yê mirî


ھەڵبەستە

helbest, t çîrok yan dersa wek helbestê vehûnandî / lihevînayî


ھەڵبەستن

li hev anîn, çêkirin (t derek yan tiştek bo xapandin û lêb û hîleyan)


ھەڵبەستراو

lihevînayî, çêkirî, çêkirok, xapînok, lêbok


ھەڵبژاردن

hilbijartin, hilbijartin, bijartin, ji nav hinan yek yan çend (kes / lib) qebûl kirin


ھەڵبژێر

hilbijêr, ya/yê ku hildibijêre yan jî mafê hilbijartin û dengdanê heye, ;hilbijêr, ya / yê (hin kesan / tiştan) dibijêre; ya / yê mafê wê / wî yê dengdanê di hilbijartinan de heye


ھەڵبژار

hilbijar, ya/yê tê yan dikare bê hilbijartin

bijare, tiştên hêja / berkeftî / hezkirî


ھەڵبژاردە

bijare, tiştên hêja / berkeftî / hezkirî, hilbijartî, bijartî, yên ku hatine bijartin


ھەڵدان

hilavêtin, ;hilavêtin, avêtin hewa; (firrfirrok) hilfirrandin; (çadir, kûn, xîvet) vedan; (zêde) pesnên / methên kesekî / tiştekî kirin; (gotina kesekî) vebirrîn; geş bûn, xemlxweş bûn


ھەڵبڕین

(ronahî) hilbûn, vêketin, berbûn, geş bûn, gurr bûn 3) rê lê girtin, bersîng lê gir

rê lê girtin, bersîng lê girtin (t li êrişên dijmin û nehiştin dijmin bi pêş bikeve)


ھەڵبرواندن

meriçandin, merçiqandin, perçiqandin, zirviçandin


ھەڵبزڕکان

(rûyê mirov ji tirsan) zer bûn / spî bûn


ھەڵبزڕکاو

(rûyê mirov ji tirsan) zerbûyî / spîbûyî


ھەڵچەقین

tê kutîn, tê çûn, tê re çûn, çûn tê re (bizmar, derzî, strî û hwd di tiştekî re çûn)


ھەڵچنین

nijinîn, nijinandin, gidîş kirin, (li ser hev) kom / berhev kirin, :dîwar danîn

(av yan ruhniyek dî) mêtin / mijîn (xwe)


ھەڵچنراو

nijinî, nijinandî, gidîş kirin, (li ser hev) komkirî, (li ser hev) berhevkirî


ھەڵچوون

firûn (t şîr dema zêde germ dibe û di ser qazanê / qûşxanê re diavêje)

hilketin, hewa ketin, berev jor / serî / silal çûn


ھەڵدانەوە

(qepax / kevînk / serpoş / nivîn û hwd ji ser) rakirin


ھەڵدێران

hilqulipîn, xwe hilqulipandin, li hewa / firrê xwe xwe qulipandin


ھەڵدڕان

dirîn, çirîn, peritîn, hatin dirandin / çirandin / peritandin


ھەڵدڕاو

dirî, çirî, peritî, dirayî, çirayî, (ya / yê) hatî dirandin / çirandin / peritandin


ھەڵدڕین

hildirandin, hilçirandin, dirandin, çirandin, bi devek tûj (t yê kêrê) dirandin / çirandin


ھەڵدرووراو

hildirû, derdirû (tişta/ê deriyê wê / wî bi dirûnê / kêliyan hatiye girtin)


ھەڵدروون

hildirûn, derdirûn (bi dirûnê / kêliyan deriyê tiştekî girtin)


ھەلەکە

1, venehewîn, li cihê xwe nesekinîn / netebitîn 2, navê govendekê ye 3, navê birrek teyrê baz e


ھەلھەلە

tilîlî, dengê kêfxweşiyê di şahiyan de (t jin vedidin)


ھەڵەنگووتن

hilingivîn, hilingiftin, likumîn, terpilîn


ھەلەقمەلەق

ehmeqî, serserî, gotinên / tiştên dûrî hiş û aqil


ھەڵەشە

lezok, bilez, bizivok, bilezûbizav, bêsexbêr, bêdîqet


ھەڵەت

asê, cihê mirov nikare bi asanî lê bimeşe, serhişk, neguhdar, mirovê serkêşiya wê / wî kirin dijwar e


ھەڵەوەڕ

kesa/ê têkilî nav karên (t axiftina) xelkê dibe


ھەڵەخەرج

felîte, destbelav, kesa/ê malê / pareyê xwe pirr xerc / pûç dike


ھەڵفلیقاندن

meriçandin, merçiqandin, zirviçandin, perçiqandin


ھەڵفڕاندن

hilfirrandin, wa kirin ku tiştek bifirre (t bi lez)


ھەڵفریواندن

xapandin, lê (h)b lê kirin, hîle lê kirin


ھەڵگەڕان

hilgerrîn, li hindavî / raserî tiştekî gerrîn yan dewr dan, hilketin, hewa ketin, ji derek nizm meşîn derek bilind; berbelav bûn (dar yan giya dema pelên / çeqên xwe belavî derdorî xwe dike); (reng) guherrîn, lê bûn (rengek): Rengî zerd hellgerra Reng lê zer bûn (ango bûn spîçolkî / zerik)


ھەڵگەڕانەوە

qulipîn, vequlipîn, serberjêr bûn, berejavî bûn, dijber bûn


ھەڵگڵۆفتن

perixandin, mizdan, destê xwe pêve anîn û birin


ھەڵگیرسان

hilbûn, vêketin, berbûn, geş bûn, gur bûn (agir), çêbûn, dest pê bûn, berpê bûn, afirîn; berbûn hev, li hev sor bûn


ھەڵگیرساندن

hilkirin, vêxistin, berdan, geş kirin, gur kirin (agir), çêkirin, dest pê kirin, berpê kirin, afirandin; berdan hev, li hev sor kirin


ھەڵھاتن

(hevîr) pif / bilind bûn, :(bi hevîrtirşk) tirşîn, tirş bû

(hêk di bin mirîşk / eloka kurk ve) meriqîn


ھەڵھێنان

(metelok / pirsgirêk) tê derxistin, pê hesîn, zanî

(hêk di bin mirîşk / eloka kurk ve) meriqandî

(çav[ên xwe] piştî nivistinê / nesaxiyê / bêhişiyê) vekirin


ھەڵھێنانەوە

vereşîn, hilavêtin, tişta xwarî / vexwarî zikê xwe dîsan di devê xwe re avêtin


ھەڵھێنجان

(av ji derekê) çikîn, miçikîn, miçiqîn, çik / hişk / ziwa / zuha bûn, (t ji ber germayê av jê) qut bûn


ھەڵھێنجراو

(av ji derekê) çikî, miçikî, miçiqî, çik / hişk / ziwa / zuha bûyî, (t ji ber germayê av jê) qutbûyî


ھەڵھێنەر

têderx, kesa/ê metelokekê / pirsgirêkekê tê derdixe / hel dike


ھەڵھێنگە

hêlîn, kurkgeh, cihê mirîşk lê kurk dibe û hêkên xwe dimeriqîne


ھەڵژماردن

hejmartin, hiljimartin, hijmartin, jimartin


ھەڵکەندن

hilkêşan, hilkişandin, (darek / giyayek bi reh û rîş ve ji erdê) deranîn / derîna

qewirandin, derxistin, kesek / tiştek neçar kirin ji derekê bireve


ھەڵکەنران

hatin hilkêşan / hilkişandin, (darek / giyayek bi reh û rîş ve ji erdê) hatin deranîn / derîna

hatin qewirandin / derxistin, kesek / tiştek hatin neçarkirin ji derekê bireve


ھەڵکەنراو

hilkolî, hilkolayî, hilkêlayî, (ya / yê) hatî hilkolîn / hilkêlî

(ya / yê) hilkêşayî, hilkişandî, hatî hilkêşan / hilkişandin, (darek / giyayek bi reh û rîş ve ji erdê) derînayî, hatî deranîn / derîna

qewirandî / derxistî, kesek / tiştek hatî neçarkirin ji derekê bireve


ھەڵکێش

hilkêş, hilkişîn, ya / yê hildikêşe / hildikişîne


ھەڵکێشان

hilkêşan, hilkişandin, kêşan / kişandin jor / serî / silal / hewa


ھەڵکێشراو

hilkêşayî, hilkişandî, ya / yê hatiye hilkêşan / hilkişandin


ھەڵکڕان

selixîn, veçirrîn, verûçîn, verûçikîn, piçek / pirtek çerm / pîst ji ser vebûn / çûn, bi sivikî birîndar bûn


ھەڵکڕاندن

selixandin, veçirrandin, verûçandin, verûçikandin, piçek / pirtek çerm / pîst ji ser vekirin / rakirin, bi sivikî birîndar kirin


ھەڵکراو

(ala) hildayî bilindkirî, (ben, dezî, rîs) alandî, alayî; (huçik) hildayî; (agir / ronahî) hilkirî, vêxistî, berdayî, geşkirî


ھەڵکڕاو

selixî, veçirrî, verûçî, verûçikî, piçek / pirtek çerm / pîst ji ser vebûyî / çûyî, bi sivikî birîndar(bûyî)


ھەڵکزراندن

kizirandin, kuzurandin, (goşt) li ser / ber agirî sor kirin


ھەڵکشان

hilkişîn, hewa ketin, hilketin, hilçûn, berev jor / serî / silal ve çûn


ھەڵکۆ

lezok, bêsexbêr, nehişyar, kesa/ê ne têr hişyar / sexbêr / bidîqet e dema tiştekî dike, kesa/ê di karê xwe de zêde dilezîne û li xwe ne hişyar e


ھەڵکوڵین

hilkelîn, hilfûrîn, wa zêde kelîn / fûrîn ku di ser re avêtin


ھەڵلووشین

daûrandin, dabeliandin, dabeliandin, daûrandin, zû yan bi hesûdî xwarin, nîçandin, nîç kirin, çipek / dilopek ji avê yan vexwirakek dî nehêlan


ھەڵماڵراو

hildayî, hilmalî, hilmaliştî, hilmaliyayî


ھەڵماتێن

tebelanê, xaranê, tebelbazî, lîstika tebelan / xaran / tîlan


ھەڵمەقۆ

pêncokanê, lîstikek / yariyek e bi pênc berkokên / kevirokên biçûk têt kirin


ھەڵمژین

hilmijandin, hilmêtin, av bi boriyan hilkişandin, av / hewa kişandin devê xwe, mêtin xwe


ھەڵمیزان

hilmîstin, hilmîzîn, ji piyan ve mîstin / mîzîn


ھەڵنان

gavîn, gav avêtin, pêngav avêtin, hewa ketî


ھەڵنیشتن

venîştin, (mirîşk / dîk li ser lîsê xwe) nivistin / razan / raketin / di xew çûn, venîştin, rehet rûniştin


ھەڵپاچین

qusandin, :kurr kirin; cewandin, cew kirin


ھەڵپە

bêrî, bêrîkirin, (tiştek pirr) xwestin, ji dil xwestin


ھەڵپەڕین

govend / dîlan / dawet kirin / girtin, reqisîn


ھەڵپەساردن

spartin, pal dan, pişt dan, pala / pişta tiştekî / xwe dan tiştekî


ھەڵپچڕان

peritîn, çirîn, dirîn, hatin çirandin / dirandin


ھەڵپچڕاو

peritî, çirayî, dirayî, çirandî, dirandî


ھەڵپژان

(av û hwd) hilbilqîn, vemistin, hilvizîn, hilvizikîn, di ser re avêtin


ھەڵپڕووکاندن

betilandin, westandin, kerixandin, mandî kirin


ھەڵپرووزان

kizirîn, suşîn, sujîn, şewitîn, bûn qerqûş(k)


ھەڵپرووزاندن

kizirandin, sotin, sujandin, şewitandin, kirin qerqûş(k)


ھەڵپرووزاو

kizirî, suşî, sujî, şewitî, (bûyî) qerqûş(k)


ھەڵقرچان

çikî, çikiyayî, miçikî, miçiqî, çik(bûyî), ziwa(bûyî), hişk(bûyî), ji ber germayê av jê qut(bûyî)


ھەڵقوڕاندن

qurtandin, qurçandin, (av û hwd) qurç-qurç / qurt-qurt vexwarin


ھەڵقورتاندن

(xwe tê ~) (destê) xwe kirin di nav karekî re, xwe têkilî karekî / tiştekî kirin


ھەڵڕژان

hilrijîn, hilrijan, hilrijiyan, av bi ser de çûn, av yan tiştek dî yê ruhn dema aman tijî dibe û av / ruhnî di ser lêvan re dirije


ھەڵڕژراو

hilrijî, hilrijayî, hilrijiyayî (bn hellrrijan)


ھەڵڕشتن

hilrijandin, hilriştin, hilrêtin (bn ellrrijan)


ھەڵسەنگاندن

hilsengandin, nirxandin, berisandin, dan ber hev, li hev pîvan, nirxê / bihayê / giringiya tiştekî texmîn yan hesab kirin, kêşandin, giraniya tiştekî pîvan


ھەڵسەنگێنەر

hilsengîner, nirxîner, kesa/ê dinirxîne / hildisengîne, pîvan, krîter


ھەڵسووڕان

çêbûn, durist bûn, saz bûn, pêk hatin, afirîn, amade bûn, hatin pê, berpê bûn


ھەڵسووڕاندن

çêkirin, durist kirin, saz kirin, pêk anîn, afirandin, amade kirin, anîn pê, berpê kirin


ھەڵسووڕاو

çêkirî, pêkînayî, durist(kirî), sazkirî, afirandî, amadekirî, berpê(kirî)


ھەڵسووڕێنەر

çêker, pêkîner, duristker, sazker, amadeker, afirîner, birêveber


ھەڵشاخین

(piya) lê xwirrîn, gef lê kirin, enirrî û bi qehr li gel kesekî axivîn


ھەڵشێلان

hilşêlandin, şêlandin, têkil kirin (t hevîr)


ھەڵتەکان

hilhejîn, bi bingeh ve hejîn yan hatin hejandin


ھەڵتەکاندن

hilhejandin, bi bingeh ve hejandin, hêrandin, hûr-hûr kirin; (bejnûbala) xwe hejandin


ھەڵتەکیو

hilhejî, hilhejandî, bi bingeh ve hejî yan hatî hejandin


ھەڵتڵیشان

peritîn, pirt-pirt bûn, parçe-parçe bûn, hûr-hûr bûn


ھەڵتڵیشاندن

peritandin, pirt-pirt kirin, parçe-parçe kirin


ھەڵتڵیشاو

peritî, pirt-pirt(bûyî), parçe-parçe(bûyî), hûr-hûr(bûyî)


ھەڵتڕین

finîn, finihan, ne li ser xêrê çûn (Wek nifirîn têt bi kar anîn: Helltirre! Bifine! Bifinihe! Here ji ber çavên min!)


ھەڵتۆقین

bilqîn, hilbilqîn, bilq dan, derketin, serê xwe deranîn; pirzik


ھەلوومەرج

şertûşirûd, rewş, destûdar, kewdan, barûdox


ھەڵواسین

hilawîstin, daliqandin, (bi dar / dîwar ve) kirin, : li sêdare dan


ھەڵواسران

hatin hilawîstin, hatin daliqandin, hatin (bi dar / dîwar ve) kirin


ھەڵواسراو

hilawîstî, daliqandî, (bi dar / dîwar ve) kirî


ھەڵوەران

werîn, weşîn, weriyan, dawerîn, daweşîn, vewerîn, veweşîn, werihan, pel / dindik / tov jê veqetîn / cuda bûn


ھەڵوەراندن

werandin, weşandin, vewerandin, veweşandin, pel / dindik / tov jê veqetandin / cuda kirin


ھەڵوەشان

verûşîn, verûşan, verûşiyan, verûşihan, (girêk / dirûn) vebûn


ھەڵوەشاندن

hilweşandin, ruxandin, têk birin, pûç kirî


ھەڵوەشاو

hilweşî, hilweşiyayî, ruxî, ruxiyayî, têkçûyî, pûçbûy


ھەڵووتن

pesinandin, pesn dan, metihandin, meth kirin


ھەڵخەڵەتان

xapîn, hatin xapandin, bi ser de çûn, lêb lê bûn, hîle lê bûn, lêhb lê hatin kirin


ھەڵخەڵەتاندن

xapandin, bi ser de birin, lêb lê kirin, hîle lê kirin, lêhb lê kirin, fêl lê kirin


ھەڵخەڵەتاو

xapî, xapandî, lêblêbûyî, lêhblêkirî, hîlelêbûyî, biserdebirî


ھەڵخەڵەتێو

xapînok, lêbok, lêhbok, ya / yê xapan / hîleyan / lêban dike yan dikare bibe sedema wan


ھەڵخلیسکان

hilisîn, tehisîn, şemitîn, hulusîn, xwişîn, xijîn, xuşîn, xîj bûn, xwiş bûn, terrişîn, şelipîn, xijikîn


ھەڵخلیسکاندن

hilisandin, tehisandin, şemitandin, hulusandin, xwişandin, xijandin, xuşandin, xîj kirin, xwiş kirin, terrişandin, şelipandin, xijikandin


ھەڵخران

hatin raxistin / raêxistin, (t cil bo ziwabûnê) hatin bi ristê ve kirin


ھەڵخستن

raxistin, raêxistin, (t cil bo ziwabûnê) bi ristê ve kirin, :bi cî kirin; berdest kirin


ھەم

hem, him, herwa, jî, û, herwiha :Hem eme û hem êwanîş hem em û hem jî ew, em jî û ew jî, :;z em, xweş e bo xwarinê: emî ke em ke, bixwe (zarê zarokan e)


ھەماڵ

karîte, darên banên xaniyan xwe li ser digirin


ھەماز

malzaro, malzarok, zarokdank, rehîm, cihê zarok tê de ye ji berî biwelide


ھەمیشەیی

herdemî, herherî, hetahetayî, ebedî, bêdemî


ھەموو

hemû, giş, tev, gî, gişt, xirr, :her: hemû şewêk / rojêk her şev / roj


ھەموووانی

gelemperî, giştî, tiştê / karê / malê hemûyan


ھەموار

qebûl, razî, pesend, pejirandî, pejirbar, heqdar


ھەن

(hûn / ew) hene (dema nihoyî pirrhejmar ji lêkara "hebûn")


ھەناردە

hinarde, îxracat, bo bazirganî eşya / mal ji welatekî birinek yek dî


ھەند

hin, hinek, hindek, çend (lib / heb û hwd)


ھەنداز

hendaz, birêk, birêkûpêk, rêzkirî, birêz, sererast, sîstematîk


ھەنەزا

nevis, zarokên mêrê / jina yekî yên ji jinek / mêrek dî


ھەنگەشەلێ

îşqilk, bezîna / meşîna / xwe hilavêtina li ser yek piyî / lingî


ھەنگوین

hingiv, hingivîn, berhemê şirîn yê hingan


ھەپەسان

heyirîn, mat man, ecêbgirtî man / bûn, hêbitîn


ھەپەساندن

heyirandin, mat kirin, ecêbgirtî kirin, hêbitandin


ھەپین

hewîn, rewîn, reyîn (dengkirina se / kûçik yan wek wan)


ھەپسخانە

hefsxane, zindan, girtîxane, girtîgeh, dîlxane, êsîrxane


ھەگبە

tûr, kîs, çante, tûrik, telîs, torbe, çewal


ھەراج

herac, mezat, mazat, bazara pitirandinê ya tê de mal dikeve destê kesa/ê herî zêde pare pê bide


ھەرام

heram, qedexe, yasax, tişta nabe bêt kirin (t ya ji alî dînî ve hatiye qedexekirin)


ھەرامە

ewk, ewka, ewkê, ew-a-dî, ew-ê-dî, çîk, çîkê, çîka


ھەرامخۆر

heramxwer, bertîlxwer, rantxwer, kesa/ê malê ne yê wê / wî bi xwe ye dixwe / bi kar tîne bêyî destûr hebe, :kesa/ê tiştên dîn heram kirine dixwe (bo nimûne: misilmanên goştê beraz bixwin)


ھەراس

acizî, nerehetî, bêzarî, bîntengî, tengezarî


ھەراسان

tengezar, nerehet, bêçare, bêzar, bînteng


ھەردەبیر

dudil, dilwas, dilwaswas, bişik, biguman, bêbiryar


ھەرە

(ya/yê) herî / here, -tirîn, ji hemûyan, -tir :rojî here sard roja herî sar, sartirîn roj, roja ji hemûyan sartir


ھەڕە

mişar, destere, birrek (ya daran / asin û hwd)


ھەرەس

1, aşût, aşît, berfxwişî, axxwişî, dahatina axê / berfê ji erdek bilind berev yek nizm, lehî, rabûna avê, boşûna avê; şirrebaran, barana boş 2 hilweşîn, ruxîn, pûçbûn


ھەرێمی

herêmî, navçeyî, deverkî (ya / yê ne hemû netewe / welat / dinyayê)


ھەرێز

firîz, giya, gîha (t yê mêrg û çayir û çîmenan)


ھەرفی

berkêr, berxên berkêrê, pezê bo serjêkirinê têt xwedîkirin


ھەریف

hevta, wekhev, herîf, kesên / tiştên bi hêza / zîrekiya / şiyana / bedewiya û hwd xwe wek hev in, heval, hogir


ھەرزان

erzan, negiran, bihakêm, djw, giran, bihadar, bihagiran


ھەرزە

1, ciwan, xort, genc, cehêl, negihayî 2, tûle, tolaz, felîte, pûç


ھەرزەکار

1, ciwan, xort, genc, cehêl, gihber, kesa/ê di jiyek wa de ye ku dê haha bibe jin yan zelam 2, tûle, tolaz, felîte, pûç


ھەرزەکارانە

cahilane, ciwanane, xortane, karê ne mîna kesên gihayî û aqildar, tûlane, tolazane, felîtane, karê kesên pûç û nehêja


ھەرزەکاری

1, ciwanî, xortî, gencî, cehêlî, gihberî 2, tûletî, tolazî, felîteyî


ھەساوە

hewayî, vehewî, hewiyayî, vehewiyayî, bênaxwevekirî, bêndayî


ھەستیار

hestyar, kesa/ê dikare (bi asanî) hest bi tiştan bike / pê bihese


ھەستیاری

hestyarî, (bi asanî) hestkirina bi tiştan, pêhesîn


ھەشاردراو

veşartî, (li cihekî) wa bicîkirî ku (bi asanî) neyêt dîtin


ھەشھەش

pasevan, çavdêr, zêrevan, heres, dergevan


ھەتا

1, heta, ta, heya, heyanî 2, daku, bo ku, ji bo ku, da: Hatim heta pêt billêm Hatim daku bibêjim te, Hatim ji bo ku ji te re bibêjim 3, hê, hêj, hêşta, hê ku: Zû ke heta nemirdûwît şitêk bike Zû be hê nemirî tiştekî bike


ھەتارەک:

Hetarek û metarek, hacî hecit mibarek "Bimbarek û tebarek, hecî heca te mibarek"


ھەتھەتۆکە

niviştok, hemaîlk (t yên bi stoyê zarokan ve tên kirin)


ھەتیو

sêwî, êtîm, bavmirî, daymirî, kesa/ê herdu dêbavên wê / wî yan yek ji herduyan mirine, :(m) xwelîbiser, rezîl


ھەتیوبار

sêwîbar, (jin) daysêwî, dayêtîm, jina mêrê wê miriye û zarokên hûr hene, :(piyaw) bavsêwî, babsêwî, bavêtîm, babêtîm


ھەتیوخانە

sêwîxane, xaniyê / lêgeha sêwiyan / êtîman


ھەو

ew! hew! (peyvikek e dide diyarkirin ku yê wê dibêje mat maye yan ecêbê serê wî girtiye: ev çi ye!? ev çawan wa ye!?)


ھەواڵە

raguhestin, raguhezandin, hinartin, şandin, spartin


ھەواندنەوە

vehewandin, xwedî kirin, xudan kirin, matî jê kirin, sereguhiya yekî kirin


ھەوانەوە

vehewîn, tebitîn, hedinîn, sekinîn, rehet bûn, rawestîn, li cihê xwe man


ھەوار

war, kamp, lêmangeh, havîngeh, cihê havînan koçer yan seyranî lê dijîn


ھەوارگە

wargeh, havîngeh, kamp, aqar, kûngeh, kongeh


ھەوەس

hewes, daxwaz, arezû, hêvî, çêj, tam, xwestina tiştekî pirr / ji dil


ھەوێ

hewî, jina mêrê wê jinek yan çend jinên dî jî hebin ji wan jinan re hewî ye, ew hewiyên hev in


ھەوێن

hêvên, haveyn, dermankek e dikin nav hevîr daku hevîr pê pif bibe û kêrî pehtina nan bêt


ھەویر

hevîr, hêvîr, ar û av û hêvênê têkilî hev hatine kirin daku nan jê bêt çêkirin


ھەورەباڵا

balexane, avahiyên bilindiya wan digihe ber ewran


ھەوریس

(dara) qaç, hevriz, hêvriz, merx, dara kêmê


ھەوسار

hefsar, hevsar, benê bi serê hespan / keran û hwd tê ve tê girêdan daku pê bên kişandin yan zeft kirin, :alava serkêşiyê / serkêşîpêkirinê


ھەوسەڵە

bênfireyî, sebr, taqet, xwegirî, baldirêjî


ھەوتە

heftî, heft rojên piştî zewicînê / welidandina zarok ku bûk / dayik li gor edetan ji malê dernakeve


ھەوتەوانە

Heftbira, Termê Mexîl, Hirça Mezin (komek stêran e)


ھەیران

heyran, gorî, qurban, kesa/ê wa pirr ji tiştekî / kesekî hez dike ku dikare xwe jê re bike gorî / qurba

heyranok, heyran, birrek stranên kurdî ye


ھەیش

jiyan, derbara jiyanê, îdareya jiyanê, meşîna / meşandina jiyanê


ھەیوانان

havîn, dema mirov dikare li eywanan binive (ji derengî biharê ta berpayizê)


ھەیوانات

heywanet, koma / civata lawiran / ajalan / heywanan


ھەزاریەک

hezaryek, hezarêk, yek ji hezaran, 1/1000


ھەزبێلە

giyaderman, davûderman, giyayên wek derman tên bikaranîn


ھێلانە

hêlîn, cihê firrinde hêkên xwe tê de diparêzin


ھێلم

zeliqek, çirrek, demûş, debûş, lehîm, girek


ھێلکە

hêk, : (hî masiyan) xerz, xirz; (gun) hêlik, gun, ritil


ھێلکەیی

hêkî, (tişta dirûvê / şikilê wê) mîna hêkê


ھێنانەوە

ji devê xwe avêtin (zû piştî ku bo xwarinê xistiye devê xwe)


ھێشتا

hê, hê jî, hîn, hîna, hêşta, ta niha, heta noke


ھێشخان

aşxane, odeya xwiraka malê tê ve têt parastin


ھێواش

hêdî (tişta / mirovê pêdivî bi demek dirêj heye ta ku biqewime / bibe / bike)


ھێواشکار

(mirova/ê yan tiştê - t dermanê -) hêdîker, tenaker, rehetker, aramker


ھێوەرزا

(kiç) keçtî, keçên birayên mêrê kesekê, :(kurr) kurrtî, kurrên birayên mêrê kesekê


ھێور

objektîv, hêwir, dûrî hestên kesînî / şexsî


ھێزم

êzing, tirrik, darên sotinê / şewitandinê


ھکوومەت

hikûmet, hukumet, civata wezîran (û serokkomar), serokatiya dewletê, rêveberiya dewletê


ھی

yê, ya, :yên ew nan hî min e ew nan yê min e, eme awe hî êwe niye Ev av ne ya we ye, kitêbekanî sur hî ew in Pirtûkên sor yên wî ne


ھیکمەت

hikmet, hişmendî, aqildarî, hişyarî, hiş, aqil


ھیلاندن

hîrrandin, hîrre-hîrr kirin, dengê hespan kirin


ھیچی

hîçî, tineyî, çineyî, çuneyî, ne-ti-tiştî


ھیلاک

westayî, mandî, betilî, kerixî, mirin, hîlak


ھیمەت

koşîn, koşîş, hewl, cehd, hîmet, berxwedan


ھیز

hîz (h wek heft), qehbe, gander, qehbik, xwefiroş, bêşerm, rûreş


ھیزە

pîst, çerm, post (t yê reş bo têdeparastina rûn)


ھیزەڵ

neşê, nekar, kesa/ê nikare / neşê tiştekî bike


ھۆدار

hîmdar, mantiq, lojîk, tişta sedema xwe ya asayî yan diyar heye û dikare bêt famkirina ka çima wa ye yan wa dibe


ھۆگر

pêvek, pêrek (tişta bi tiştek dî ve ye yan li gel wê ye), hogir, heval û hogir


ھۆل

kotan, cihê tankirî / çepekirî bo parastina pez yan terş tê ve, :;hol [h wek heft], nezan, gêjelok, xwelîbiser, peledîn, ti-nizan, çu-nizan


ھۆڕن

horrin, tûtik, dengê agadarkirinê yê tirimpêlan û hin tiştên dî


ھۆڕە

hoo! boo! wiştê-êê lelo! (bo mêran) wiştê-êê lelê! (bo jinan) (dengê li dijî kirinên kesekî bi armanca ku ew kirin nayên pejirandin yan jî kesa/ê dike "boo!" yan "hoo!" pê ne razî ye)


ھۆشمەند

hişmend, hişyar, haydar, aqildar, biaqil, têgihiştî, zana, ronakbîr, rewşenbîr


ھۆشمەندی

hişmendî, hişyarî, haydarî, aqildarî, biaqilî, têgihiştinî, zanayî, ronakbîrî, rewşenbîrî


ھۆشیار

hişyar, haydar, kesa/ê hay ji xwe heye, şiyar, kesa/ê ne di xew e


ھۆشیارانە

hişyarane, haydarane, bi hişyarî, bi haydarî


ھۆو

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


ھۆزان

hişmend, hişyar, aqildar, zana, xwenda, zanyar, têgihiştî, dinyadîtî


ھۆزانی

hişmendî, hişyarî, aqildarî, zanayî, xwendayî, zanyarî, têgihiştinî, dinyadîtinî


ھتد

(kurbêje ji heta diwayî) hwd, her wek dî, her wek wan


ھوکمدار

fermandar, hukimdar, serok, desthilatdar


ھونەر

1, huner, afirînerî, efrînerî 2, hinêr, hunêrî, şiyan, jêhatin, karîn, kanîn


ھونەرمەندانە

hunermendane, afirînerane, bi hunermendî, wek hunermendan


ھونەروەر

1, bn hunermend 2, jêhatî, bihinêr, bişiyan, hinêrwer


ھورمەت

rêzgirtin, hurmet, qedirgirtin, qîmetgirtin


ھورمز

Hormiz, Hirmiz: di zerdeştiyê de xwedayek e, :gerrestêra Hormiz, Jupîter


ھوزەیران

pûşber, hezîran, meha 6em ji salnameya romî, meha piştî gulanê û berî tîrmehê


ھوزوور

hizûr, pêşberî, hizûr, bi amadebûna (kesekî): le huzûrî dadga da li pêşberî dadgehê, li hizûra dadgehê


ھوو

sûde, kêr, kelk, mifa, feyde, kar, qezenc, qazanc


ھووھا

hooha! boo! hoo! (tinazî / henek / galte pê kirin)


ھووردە

hûrde, pareyê asinî / biçûk / kêmnirx, hûr, biçûk


ھووردەبینی

hûrnerî, tûjandin, vekolandin, hûrsehî, hûr lênerîn / vekolandin / pûnijîn bo diyarkirina rastîniya tiştekî


ھووشەکار

metho, pesno, xwemezinker, xweperest, ezperest


ھووت

avilke, neheng, hût, balîna, mezintirîn lawirê guhandar yê avî


ئیجا

vêca, îca, vêga, :(ew kat) hingê, wê demê, vê gavê


ئیستیقالە

îstîfa, destjêberdan, devjêberdan, îstifa


ژاژ

jaj, giyayek e têkilî nav penîrê an mastî vexewixandî dikin û jajî jê çêdikin


ژاڵە

jale, kerkujk, darek yan deviyek jehrî ya her-şên e bi gulên geş yên spî yan pembe (pîvazî) yan sor


ژاراوی

jarawî, jehrawî, bijar, bijehr, jehrkirî


ژارک

(gulûgiyayên) pirrsalî, gulûgiyayê di salekê de namirin lê zivistanê di bin berfê ve dimînin û dîsan biharê jiyana xwe didomînin


ژاوەژاو

dengûdor, qerebalix, geremol, dengên bilind û tevlihev


ژەک

(şîrê) terrezak, şîrê yekem yê piştî zana sewalan, Ji şîrê terrezak ne mast lê firû wiha çêdibe: şîrê terrezak têt germkirin û bêyî bêt hêvênkirin dihêlin ta bicemide û piştî cemidî têt xwarin


ژەندن

hejandin, qeliqandin, livandin, lebitandin


ژەنگاوی

jenggirtî, jengawî, tişta di bin jengê ve maye


ژەقنەبووت

ziqnebût, darek bi fêkiyê jehrewî ye, Herwa wek peyvek tal yan nifrîn yan dijûn têt bikaranîn û wateya wê nêzî "quzilqurt" û "jehremar" e


ژێردەست

bindest, neazad, neserbixwe, kesa/ê / welatê û hwd yê di bin destê hinên dî ve


ژێرەوە

jêrve, berev jêr, ber bi aliyê jêrî / binî ve


ژێرەوەنان

ji bin ve rakirin, ji bin ve pûç kirin, ji reh û rîş ve hilkişandin, ji qop hilkêşan


ژێرکەنارە

jêrenot, binnivîsk, nîşeyên / ravekên / şiroveyên li binê her rûpelî yan li dawiya nivîsarê bi tîpên hûr tên danîn


ژێرپێ

binpêk, kursîka mirov rûniştî piyên datîne ser daku xwîn li piyên bilindkirî bigerre


ژێرپیاڵە

binkask, binpiyalok, sênîkoka piyaleyekê / fincanek datîne tê de daku cihê kefçikê têkvedanê û belkî şekira kabik hebe û belkî ji ber germiya çayê û germbûna piyaleyê baştir e mirov li şûna piyaleyê dest biavêje wê sênîkokê ku jê re binkask tê gotin


ژلێواندن

şarandin, lê sor kirin, kiş kirin, kişkişandin


ژلێوە

kiş, kişkirin, şarandin, lêsorkirin, kişkişandin


ژمارەگر

jimaregir, hesabgir, kesa/ê karê jimartina / hesabkirina lêçûn û dahateyan dike


ژمارەگری

jimaregirî, hesabgirî, jimartina / hesabkirina lêçûn û dahateyan


ژمارەیی

jimareyî, jimarî, tiştê bi jimaran / hejmaran e


ژمێرە

jimêre, di matematîkê de beşa jimare û jimartina wan


ژنانە

jinane, mîna jinan, :ya / yê / yên jinan


ژنانی

jinanî, jinok, serjin, jinik, nemêr, nezelam


ژنەشا

şabanû, jina şah / padişah / qral / melik


ژیانەوە

vejîn, vejiiyan, dîsan sax / jîndar bûn, dîsan geş bûn


ژیار

jiyar, bingehîn, pirr giring / fer / mihim


ژینامە

jînname, jiyanname, jînenîgar, bîbliyografî, çîrokjiyan, çîroka jiyana kesekê/î


ژینداری

jîndarî, saxî, nemirinî, saxlemî, tenduristî


ژیربێژ

jîrgo, (mirova/ê) bi mantiqî / lojîkî karên xwe dike


ژیری

jîrî, hêza / şiyana têgihîna / famkirinê (t zû yan bi asanî)


ژیرکەلە

aşt, tena, rehet, tebitî, vehewayî (t zarok dema nagirî)


ژیوار

jîwar, pozîsyon, rewşa / pileya mirovek di jiyana xwe de tê de


ژووانگا

jivangeh, hevgeh, cihê hevgînê, cihê gihiştina hev


ژووران

demsala nivistina / raketina / razana li hindirr, dijw, heywanan


کابە

Kabe, Kebe, kevirê reş yê Mekehê yê ku hecî li dor dizivirin


کاف

navê tîpa "k" di alfabeya kurdî-erebî de


کافر

kafir, gawir, bêîman, bêdîn, kesa/ê baweriya wê bi dînî (t bi îslamê) û Xwedê nîne, zalim, stemkar; bêwijdan


کاک

kek, kak, birayê mezin, kek, hêja, birêz, berkeftî, ezîz, bihagiran


کاکەیی

endama/ê hozek kurd ya t li Başûrê Kurdistanê dij

endama/ê rêbazek dînî (terîqeketê) ya t li Başûrê Kurdistanê peyda dibe


کالان

kevlan, şûrdank, kaloxk, alava şûr tê de têt danîn dema mirov wî bi xwe re tîne û dibe daku ziyanan negihîne mirov yan daku pîs nebe


کاڵەمستە

lîstikek e kesek herdu destên xwe û tiştikekî dibe pişt xwe û paşî herdu destan miçandî tîne û ji yê dî dipirse ka ew tişt di kîjan destî de ye


کامەرانی

bextiyarî, bextxweşî, kameranî, dilşayî, dilşadî, serkeftinî


کان

kan, kehn, kanî, kehnî, serekanî, ciyê tiştek lê çêdibe / dizê yan jê tê kan -yan: mamostekan wut mamosteyan got


کانیبەردینە

kanîkevir, (ciyê) ava (lê) ji nav keviran derdikeve


کانوون

kanûn :~î yekem kanûna yekê, berfanbar, meha 12 ji salnameya romî, :~î duwem kanûna duyê, rêbendan, meha 1 ji salnameya romî


کارا

kara, bibandor, tesîrker, giring, fer, karîger


کاراشنا

şareza, karnas, pispor, kesa/ê karekî baş dizane / dinase


کارەبا

zîqok, zîqzîqok, hin pirtikên gewerî yên biriqin in bi cilên jinan / keçan ve tên zeliqandin daku xweşik bin


کارەز

coya binerdî, kanala binerdî, ava di bin erdê re diherrike


کارەزاو

karezav, ava di bin erdê re wek coyan / kanalan diherrike


کارەزکەن

karezçêker, kesa/ê karê çêkirina coyên binerdî baş dizane


کارگێڕ

kargêrr, serkêşa/ê yan birêvebera/ê karekî, kesa/ê serkêşiya karkeran dike


کارگوزار

bikêr, bikêrhatî, xizmetkar, destsivik, kesa/ê dixwaze xizmetan bike


کارگوزاری

kêr, bikêrhatin, bikêrî, xizmet, xizmetkarî


کاری

(êş / nesaxî ya) kujek, ya dikuje yan dikare bikuje


کارژۆلە

karik, kehrik, kara / kehra sava / nûçêbûyî


کارکەر

karker, şolker, îşker, şuxlker, kesa/ê kar / şol / îş / şuxl dike


کارنامە

karname, nameya / plana birêvebirina kar, karname, belgenameya ku kesekî filan kar li bêvan demê kiriye daku kesa/ê kar kiriye vê belgenameyê di pêşerojê de wek nîşaneya pisporiya / şarezatiya xwe bi kar bîne


کارنیار

karxwaz, karniyar, kesa/ê daxwaz dike ku bikeve ser karekî


کارنیارنامە

karniyarname, karxwazname, nameya / forma têt dagirtin dema daxwaza ketina ser karekî têt kirin


کارساز

çêker, kesa/ê tiştekî çêdike / karekî dike


کاروانی

karwanî, endama/ê karwanekî, ya / yê li gel karwanekî


کارخانە

karxane, kargeh, cihê kar lê têt kirin, fabrîqe


کارزان

karzan, pispor, şareza, kesa/ê karekî (baş) dizane


کاسی

gêjî, bêhayî, matî, ecêbgirtinî, matmanî; mismidî


کاشانە

koşk, koçk, seray, qesr, xaniyên mezin û bihagiran


کاشە

kaşe, tiştê mirov li ser / têde rûdine û xwe li ser berfê dixwişînin


کاتی

demkî, navdem, berdem, rabor, neberdewam, neherherî, nemayinde


کاتپێو

dempîvk, alava pêpîvana / pêdiyarkirina demê


کاوڕ

kavirr, mihên di navbera temenê 3 û 6 mehî de


کاوش

sosret, ecêb, seyr, neasayî, nesiriştî, nexwezayî


کاخەزدار

kaxezdar, kesa/ê karê wê /wî (t li daîreyên hikûmî) tomarkirina kaxezan e


کەباب

kebab, pirtên goşt yên bi şifşeyan ve li ser yan ber agir tên biraştin


کەبار

xumamiya / tarîgewrikiya spêdeyan, :dawayên (bi li meha rojîgirtinê remezanê) berspêdeyan ji mizgeftê bi bangek bilind tên xwendin


کەچە

(heywanên / lawirên) şaxbadok, şaxçemiyayî


کەژاوە

şixre, darqetkên / darbestên wek baran li hespan / hêstiran tên barkirin


کەڵام

kelam, kilam, nivîsên pîroz yên hin mezheban (t, kakeyiyan): we kellam bi kelam, bi sond, sond dixwim ku


کەلار

gidîş, koma giyayê dirûyî û li ser hev civand


کەلە

kulox, kele, ser, ser-, sere-: kelepaçe serûpêk (xwarinek e ji ser û piyên heywanan tê çêkirin), keleberaz înato, serhişk, sereberaz’, kelegurpe seregamêş, sermezin


کەلەلا

seqet, bêdest yan bêpî, birîndar, kirêtkirî


کەلەپەر

şeq, tîk, tiştê ji hin deran ji hev vebûye û kunek dirêj ketiyê


کەلەپووری

kelepûrî, mîrasî, mermayî, torreyî, çandeyî


کەلەتەزێن

tikîtezî, cipîcemidî, sirrûsar, pirr tezî / cemidî / sar


کەڵۆس

kesa/ê didanên wê / wî yên pêşiyê ketine


کەماڵ

kemal, kamil, tam, temam, bêkêmasî, têrûtijî


کەمانچەژەن

kemançejen, viyolînîst, kesa/ê li kemançeyê dide


کەمبیر

kêmbîr, kesa/ê tişt baş namînin li bîrê, kesa/ê bi asanî tiştan ji bîr dike


کەمچیکڵدانە

venehewayî, bêsebr, balkurt, dw, baldirêj, bisebr


کەمدەست

destkurt, hejar, feqîr, belengaz, perîşan


کەمە

rex, kinar, qirax, tenişt, serlêvî, sersinorî


کەمەیی

rexî, kinarî, qiraxî, teniştî, serlêv, sersinor


کەمی

kêmî, piçekî, hindikî, kêmayî, hindikahî


کەمڕوو

şermîn, fedîker, kesa/ê şerm / fedî / fihêt dike


کەمساڵ

kêmsal, kêmtemen, jîkêm, kesa/ê ji alî temen / jî / umur ve biçûk (t ya / yê hê nebûye 18-salî)


کەمشیر

kêmşîr (bizina / miha / çêla û hwd) ya kêm şîrî dide


کەمتیار

kemtiyar, hiyena, lawirek kûvî yê dirrinde ye û dişibe gur û seyan


کەنار

kinar, qirax, lêv, serlêv, rex, alî, hêl, tenişt


کەنارگر

terkemirov, kesa/ê zû-zû nayê nav civatan lê bi tena serê xwe dimîne


کەنداو

kendav, xelîc, cihê ava deryayekê lê dike navber du bejayiyan (Agadarî: Ger av li van bejayiyan bisekine, jê re kendav (ing, gulf) tê gotin, Ger di wê navbeyna du bejayiyan re bibore û dîsan bigihe ser avek berfire, jê re tengav (ing, straits) tê gotin


کەنەفت

hewce, lazim, neçar, mecbûr, pêdivî, pêwîst


کەنەفتی

hewcetî, lazimî, neçarî, mecbûrî, pêdivîtî, pêwîstî


کەنیلێ

zerî, canik, bernavê rêzgirtinê bo keçan (li şûna camêr bo zelaman û xanim bo jinan)


کەنتۆر

kentor [di kurmancî de k-ya nerm wek kêm], dolaba cilan


کەنزەک

xidam, bermalî, keçika karûbarên navmalî yên malbatek biyanî dike


کەپەنەک

kepen, kepene, kepenek, qapûtek / saqoyek / çakêtek dirêj e (t şivan şivan bi ser milê xwe de dikin)


کەرانباوکگاو

kerbav, kerbab, keça / kûrrê keran (dijûn)


کەرەجی

belem, keştîk, keştiyên biçûk, amraza raguhezandinê ya seravî


کەرەدێز

mejîreş, kesa/ê ti tişt naçe mejî / serî yan tê nagihe yan fêr nabe


کەڕەنسۆ

bêxem, sersar, xemsar, kesa/ê t tişt bo ne xem e


کەرەوز

kerefs, bexdenoz, meydenoz, navê giyayek xwerbar e


کەرگەز

xertel, eylo, sîsalk, sêmirr, dalereşk, kergezk


کەرھەنگ

kerhing, hingên (ango mêşên hingivî / hingivînî yên) dixebitin


کەڕی

kerrî, nebûna hinêra bîstinê / guhlêbûnê


کەرکوژ

kerkujk, jale (giyayek e, ing, orleander)


کەرت

ker, pirt, [k-ya nerm wek kêm], pişk, par, parçe, pirtik


کەرتە

kîte, kite, kit, pirtikên peyvan, Nimûne: peyva "azadî" sê-kîteyî ye: a-za-d


کەرتووپەرت

kerûper, pirtûmirt, kitûmat, hûrûmûr, bn kert


کەسکووسۆر

keskûsor, keskûala, bûka baranê, bn pelkezêrrîne


کەستەک

guloka berfê / befrê, goga / hola / topa / tepika ji berê çêkirî


کەشاکەش

derd, kul, keder, keser, eger, elem, êş, jan


کەشە

werz, demsal, car, dem, gav, kêlîk, bîsk


کەشیش

keşîş (di filetiyê de hevberê "feqe" yê misilmanan)


کەشکە

xwezî, xwezîka, xweziya, xozî, hêvî dikim ku, baştir e / bû ger


کەشکەلان

(stêrgela / koma stêran ya) Kakêşan, Rêya Kadizan


کەشتیوان

keştîvan, keştîgêrr, kesa/ê karê meşandina keştiyekê dike


کەشخە

keşxe, xweşik, delal, spehî, bedew, ciwan


کەشیە

keşye, şaşik, cemedanî, dersok (t ya zer ya hecî dikin zerê xwe)


کەشزان

seqanas, hewanas, kesa/ê bi zanista hewa û seqayê mijûl, seqadêr, hewadêr, kesa/ê di navgînek ragihandinê de (televizyon yan radyo) rewşa seqayê radigihîne


کەتان

kitan, ketan, qumaşek e, kitan, caw, ketan


کەتانە

kitane, ketane, cûnek stranên gelêrî yên kurdî ne


کەتانی

kitanî, ketanî, cûnek behîvan / bahîvan e


کەتە

gir, milpan, mezin, girs, debdebe, gembolan


کەتن

lêb, xap, lêhb, hîle, fêl, fen, xapandin, :;bn ketin


کەتوو

alavek e bo kolîna coyan / cokan / kanalan


کەوباز

kewgîr, kesa/ê kewan digire û xwedî dike


کەوبازی

kewgîrî, nêçîra kewan, xwedîkirina kewan


کەوبەدار

kewlidar, ew heyama salê ya kew bi pirranî li ser daran in


کەوچک

kefçik, kefçî, kevçik, kevçî, alavek pêxwarinê ye


کەوداو

kewdav, vedana kewekî li ber kewan daku bên nik kewa vedayî daku bên girtin


کەودەن

mejîreş, kesa/ê ti tiştî fam nake, peledîn, tirredîn, hepletiraş, delodîn, bêhiş


کەوگیر

mifsik, heskû, kefçiyek e di çêkirina xwarinê de bo têkvedanê tê bikaranîn


کەوژ

hez, dilbijî, daxwaz, dildarî, azwerî, arezû


کەوژین

kewjîn, dil bijîn, xwestin, hez kirin, dil ketin tiştekî


کەوۆت

kevot, kevotk, navê darekê / terraşekê ye


کەوشەکەن

berrika / cihê pêlavan / solan / kalikan


کەی

kengî, çi demê, kinga, kingê, çi wextê, çi çaxê


کەیبانوو

kabanî, kevanî, xanim, bermalî, jin, hurmet


کەزاخە

kezaxe, qusandina / kurrkirina mêwên tirî


کێ

kî, :kê: Kê ye? Kî ye? Bo kê ye? Bo kê ye?


کێڵان

kêlan, bo çandinê ax (ne kûr) kolan, cot kirin, gasin lê dan


کێرزل

pozbilind, difinbilind, kesa/ê xwe pirr mezin dihesibîne


کێش

kêş, kêşandin, kişandin, giranî, qursî; kêş, pîvana helbestan


کێشان

kêşandin, kişandin, kêşan, :(xayandin) vekêşan (Civîn dê du saetan vekêşe" ango "Civîn dê du saetan dirêj be)


کێشە

pirsgirêk, arîşe, kêşe, problem, girift, dubend


کێشمان

kêşman, dirêjker: gurîsî kêşman werîsê kêşman, werîsê li werîsek din hatiye zêdekirin daku dirêjtir bibe û bigihe ciyekî


کێشران

kişîn, kêşîn, hatin kişandin / kêşandin / kêşan


کێویلە

dêm, beyar, giyayê / fêkiyê bi xwe (ne bi avdana bi destê mirovan) çêdibin


کچەتیو

keçsêwî, keça bav yan dayik yan herdu nînin


کچنی

keçok, mîna keçan (t peyvek neşirîn e bo kurran / zelaman)


کفن

kifin, kefen, cilên (t spî yên) li miriyan dikin û wan binax dikin


کفندڕ

kifindirrîn, ya / yê rê lê nikare bêt girtin, berxwedêr


کڵ

çêkirina cerran û alavên dî ji axê bi agirdanê


کڵاش

kalik, pêlava / sola serê wê ji rîs hatiye çêkirin


کڵاواسن

kumzirx, kumasin, kulavasin, kumê / kulavê madenî / asinî / hesinî


کڵاوزرێ

kumzirx, kumasin, kumê / kulavê madenî / asinî / hesinî


کلچێوک

kilçîv, kilçîvik, çîvê / çîvikê / pênivîskê kildanê


کلدان

kildank, cihê alavên kildanê tê de tên parastin / ragirtin


کڵێس

birihayî, qelihayî, qir, nemayî, demborî, kevnbûyî


کڵۆر

xulole, dara jixwe kunek yekderî li qurmê wê heye


کڵۆش

cehê li ber gihiştinê lê yê hê nehatiye dirûn


کڵپە

qirç, qirçik, çirûsk, çirîsk (yên agirî)


کلت

navê giyayekê ye hin cûnên tilyakê jê tên çêkirin


کنە

lêkolîn, hûrlênerî, ezmûn, ceribandin, vekolîn


کنەکار

lêkol, hûrlêner, ezmûnker, cerribîner, vekol


کنگدەر

qûnde, qûnder, kesê qûna xwe dide / difiroşe (herw, mecazî)


کنگخلیسکێ

qûndaxwişk, qûndaxwişînk, xwexwişandina jêrve li ser qûnê


کنگخشکێ

qûnxwişk, qûnxwişînk, meşîna li ser qûna (t zarok dema hê nikarin xwe li ser piyan bigirin lew qûna xwe dixwişînin ta ku xwe digihînin tiştekî)


کپ

kip, kesa/ê bi demkî kerr, kesa/ê bo demek neberdewam tiştan nabîz

mit, ciyê / kesê / tiştê qet ti deng jê nayên, kip, dengek pirr kêm


کراو

kirî, hatî kirin, (ya / yê) hatiye kirin


کردە

kar, xebat :Kirdey min û birdey ewe Ez dikim û ew dixwe


کرێکاری

paletî, kedkarî, karkerî, palehî, şolkerî, îşkerî


کڕێنە

berzûr, zeviya ber / kevir / xij lê pirr in lew kêrî kêlan û çandinê nayê


کریڤ

heval, hogir, dost, yar, xizm, lêzim, mirov, eqreba


کڕکەوتوو

pûjber, kesa/ê ketiye hizir û pûnijina û kûr difikire


کرمانجی

kurmancî, kirmancî, kurdî, kurdiya bakur


کرۆشتن

kirandin, keritandin, bi dengê "kire-kir" tiştek req xwarin


کشان

kişîn, kêşîn, xwe kişandin / kêşan, : xwişîn; qeliqîn, velivîn, lebitîn; (stêr) darijîn, xwiricîn; jêk çûn, ji hev çûn


کشوومات

mit, kirr, bêdeng, bêpêjn, bindest, çewisandî


کشووماتی

mitî, kirî, bêdengî, bêpêjnî, bindestî, çewisandinî


کتێبباز

pirtûkbaz, kitêbbaz, kesa/ê pirr dixwîne, :kesa/ê serê xwe ji pirtûkan / kitêban venake û karek dî nake


کتێبەڤان

pirtûkxanevan, kesa/ê li ber pirtûkxaneyekê kar dike


کتێبفرۆش

pirtûkfiroş, kitêbfiroş, kesa/ê pirtûkan / kitêban difiroşe


کتکنەوتینە

belakir, kesa/ê dixwaze her belayan peyda bike


کتووپڕ

tavil, tavilê, di cih de, di cî de, derhal, serdanser


کوێلەدار

koledar, xwediyên koleyan, kesên kole hene, kolekirî, kesên hatine kolekirin


کوێلەداری

koledarî, pergala / sîstema hebûna / kolekirina / firotina / kirrîna / xwedîkirina mirovan wek kole


کوێندەری

kûderî, xelkê kîj derê / deverê / bajarî / welatî: Êwe kiwênderîn? Hûn kûderî ne? Hûn ji kû ne?


کوێڕا

(di) kû re, (di) kêrê re, çawan wa zû: Kiwêrra hatît!? Kû re hatî!? Çawan wa zû hatî!?


کوێراو

korav, ava hêdîka dimeşe (ya çem / rûbar)


کوێردەرە

kordere, ava / çemê / rûbarê çikbûyî / hişkbûyî


کوێرەکانی

korekanî, kaniya hişkbûyî, kaniya (êdî / niha) av jê nayê


کوێرەڕێ

korerê, rêya dawî lê tê û bi derek din ve naçe, tengerê, rêya teng


کوێرەشەقام

korekolan, korekuçe, kuçeya / kolana dawî lê tê û bi derek din ve naçe


کوێوە

kû ve, kû de: Le kiwêwe gerrawît? Ji kû ve vegerriyayî?


کوێخا

axa, muxtar, serokê / serdarê gundekî / hozekî / êlekî / eşîrekî


کخ

kix, pîs e, nexwe, biavêje (bo bangkirina li zarokan)


کز

kiz, bêhêvî, dilsar, xeyalşkestî, rîsî, giyayê nû hatiye dirûn û hê hişk nebûye; solhe, birincê nû hatiye dirûn û hê hişk nebûye


کزاندنەوە

kuzurandin, bi êşek tûj şewitandin / sojandin / suşandin


کزر

kizir, nîvziwa, erda ne herrî û ne jî toz


کیف

kalox, kaloxk, tişta demanceyan dikin tê de


کیشوەربڕ

navkîşwer, transkontînental, tişta navberî kîşweran


کۆ

~î zoxall kul, derd, xem, keser, azar, ezyet, êş, jan, kova


کۆجەڵە

kas, kasik, tirar, tirark (amanek / firaxek e)


کۆچ

koç, (mal)barkirin, ji ciyekî bar kirin cihek dî


کۆد

den, dewlik, bîdon, :zerik (amanek e şîrî ji bizinan / mihan didoşinê)


کۆفرۆش

komfiroş, kesa/ê yan şirketa tiştan kom bi kom difiroşe


کۆفرۆشی

komfiroşî, firotina tiştan bi kom / li ser hev


کۆژە

pisto, pistok, berstu, berstuk, yax, girîvan


کۆڵاندۆز

kolanname, kuçename, berhevoka / ferhengoka / îndeksa kuçe û kolanan


کۆڵانکوت

kolanî, gerok, kesa/ê li kolanan dijî (ango ne di xaniyekî ve / ne li mala xwe)


کۆڵارە

(yariyeke) firfirok, pirpirok (navê pêlîstokekê ye ku têt firandin

(ballendeke) kolare, qereqûş, xertel, qertal (navê firindeyekî ye)


کۆڵەر

vekoler, lêkolîner, kesa/ê azmûnan li ser tiştan dike


کۆڵگێڕ

piştgêrr, kesa/ê malê firotinê (t çît û qumaşan) dide pişta xwe û digerrîne û difiroşe


کۆڵنج

qolinc, milreqî, êşîna ji ber reqiya navbera milan û patikê


کۆڵنجان

qolincan, giyadermanek e bo saxkirina ji êşa qolincê têt bikaranîn


کۆڵین

kolîn, kolan, kolandin, kêlîn, kêlan, kêlandin


کۆڵیت

kolik, xanîk, kox, koxik, stargeh, asêgeh, senger


کۆڵنەدەر

xweragir, xurt, kesa/ê (bi asanî) rê nade ku kesek zora wê / wî bibe


کۆڵراو

kolî, qewartî, kolayî, tiştên (darên / kevirên) hatine kolandin


کۆما

qumtil, qumtilk, komikek (axê / şekirê û hwd ya) hevgirtî


کۆمەک

alîkarî, arîkarî, harîkarî, harî, alî, arî


کۆمەڵ

komel, civat, kom, grûb; berhevok; cûn; birr; kerî; ref; deste; civak


کۆمەڵە

komele, komîte, sazî, rêxistin, yeketî, kom, grûb; berhevok


کۆمفرۆش

komfiroş, kesa/ê yan şirketa eşya li ser hev difiroşe


کۆمفرۆشی

komfiroş, firotina eşya li ser hev, dijw, kitfiroşî


کۆنە

kincir, kevne, kevnekincir, tiştên (t cilên) kevn, kevnenû, tiştên (t cilên) hatine bikaranîn lê hê pûç nebûne


کۆنەفرۆش

kevnefiroş, kesa/ê yan şirketa tiştên kevnenû difiroşe


کۆنەپەرستی

kevneperestî, perestina irf û edetên berê û dijberiya nûbûnê


کۆنەپۆش

kinc, cil û bergên mêjîn (ne nûjen / modern)


کۆنینە

kevnar, kevnare, mêjîn, dêrîn, qedîm, antîk, (tiştek zemanê) berê


کۆپارە

kovik, qozik, xûzik, cihê bilind yê pişta hêştiran


کۆسە

semasî, sêmasî, dirrindeyek avî ye (ing, shark, tirkî köpekbaligi)


کۆستە

şatir, fena, hîlebaz, fêlbaz, jîrek, şeytan


کۆشان

koşîn, xebitîn, dan xwe, hewl dan, mihawele kirin


کۆشیار

koşyar, xebatker, têkoşer, koşer, hewldêr


کۆتان

kotan, koz, guhêrr, cihê tankirî / çeperkirî bo têve parastina terş û tewal


کۆز

koz, kozik, kotan, guhêrr, cihê tankirî / çeperkirî lê bêban bo têve parastina terş û tewa

koze, kom, komel, rêxistin, komek mirovên li pey hin armancên hevpar bn koze


کۆزە

koze, kom, komel, rêxistin, komek mirovên li pey hin armancên hevpar


کۆزەرە

belim, pûşk, tûşk, çeltûk, qirş, qirşik,qirşên kewş ên bênderê


کوژاندنەوە

temirandin, vemirandin, mirandin, birhandin, nehêlan


کول

ko, kuh, koh, devê / devikê (birrekan / kêran yê) xweş nabirre, dijw, tûj, xweş


کولاندنەوە

kulandin, êşandin, arandin, zûrandin, vekulandin, vezûrandin, dîsan kulandin / êşandin / arandin / zûrandin (t bi bîranînên têrxem)


کولانەوە

arîn, ariyan, zûrîn, êşîn, vearîn, vezûrîn


کوڵاو

kelî, kelayî, keliyayî, tiştê ku keline yan hatiye kelandin


کوڵەبەس

nevisî, nevis, zarokên jina kesekî yên ji mêrê wê yê berî yê niha


کوڵەبنە

bejnqut, kin, kurt, bejnbost, qut, qutik, quto, qutê, kinê, kino


کوڵەھەسار

balavgeh, ciyê jin lê leşê xwe û cilan dişon (t li beravên çem û rûbaran)


کولیچە

kulîçe, kulîparçe, xwarinek ji nan û gûzan û şekirê / xurmê yê


کوڵۆک

kelok, tiştên baş kêrî kelînê / kelandinê tên, dijw, çir, nekelok


کولخان

argûn, ciyê agir tê ve tê hilkirin li hindirrî xaniyan ve


کونار

kenarî, navê deviyek / terraşek strîtûj e


کونەباجە

pixêrîk, pace, kuna sobeyan, kuna li ban dûkêl tê re derdikeve derî xanî


کونیلەدار

kunkunîk, kunkunîşk, tiştê pirr kunik / kunên hûr lê hene


کونزەین

delodîn, tirredîn, peledîn, netemam, aqilsivik


کوڕ

kurr, law, pis, xort, gede, sebî, kurrik, lawik


کوڕانە

kurrane, lawane, xortane, gedane, sebiyane, mîna kurran / lawan / gedeyan / sebiyan


کوردایەتی

kurdayetî, kurdîtî, kurdînî, hesta neteweperweriya kurdî / kurdistanî, tevgera neteweyî ya kurdan


کوردھەز

kurdhez, kurdvîn, kesa/ê ji kurdan hez dike


کوردستانی

kurdistanî, kesa/ê yan tişta/ê ji Kurdistanê, :kurd û gelên dî yên li Kurdistanê dijîn; welatiyên Kurdistanê; ku


کوردیاخێو

kesa/ê bi kurdî diaxive / dipeyive yan dizane biaxive / bipeyiv


کوردیزانی

kurdînasî, pisporiya li ser zimanê kurdî


کوردکوژە

navê cûnek xurmeya / qespên bêxêr / nexweş e


کوردشناس

kurdnas, kurdevan, kurdolog, kesa/ê lêkolînan li ser (jiyana) kurdan dike, kesa/ê li ser (jiyana) kurdan pispor e


کوردناسی

kurdnasî, kurdevanî, kurdolojî, karê lêkolînan li ser (jiyana) kurdan


کوڕە

kurro! lawo! (bangkirina li kurran / lawan)


کوڕەزا

kurreza, lawza, zaroyên kurrê kesekî, nevî


کوڕەزازا

kurrezaza, lawzaza, zaroyên zaroyên kurrê kesekî, nevîçirrk


کوڕێتی

kurrtî, kurrîtî, xortanî, xortî, lawanî, lawt


کوڕکوڕە

kolare, qereqûş, xertel, qertel, qertal, navê firrindeyekî ye (zool, Milvus)


کورتاندروو

kurtançêker, kurtandirû, kesa/ê kurtanan didirû


کورتبین

ya / yê ku çavên wê / wî tiştên li dûr (baş) nabînî

ya / yê ku (baş) li encamên karekî nikare binirxîne


کورتەبنە

kurtik, kinik, qutik, hûrik, hûrkok, qutok


کورتم

qut (zelam :quto, :jin: qutê), kinik, kurtik, bejnbost, kurt û qelew


کورتیلە

kurtik, kinik, qutik, kurtok, pirr kurt / kin / qut


کوشندە

kujer, kujende, bikuj (tiştê dikare bibe sedema kuştinê wek jehr)


کوشتن

kuştin, mirandin, telaftin, telifandin, birhandin, qetl kirin


کوت

pirt, pert, qet, ker, parçe, parî, pirtik


کوتان

qutan, kutan :a) lê dan, lê xistin b) hûr kirin, hûr-hûr kirin c) derzî lê dan, şirînqe kirî


کوزان

kuzirîn, kuzîn, suşîn, şewitîn, sotin, kuziryan


کووچە

kuçe, kolan, cadde, şeqam, şarih, rêyên nav bajar yan gund (t yên çîmento- yan kevirkirî)


کووپ

kûp, amanek e çay / qawe / av pê tê vexwarin


کوور

kûr [k-ya nerm], nêriyê xort ku êdî ne gîsk e lê hê nebûye nêriyê temam (Ji yên mê re bi kurmancî "tiştûr / tiştîr / teştîr / tuştîr" û bi soranî "tiştîr / çiştîr" tê gotin, ), kor


کوورە

agirdank, ciyê agir: argûn, di mal ve ciyê agir tê de tê hilkirin, kuçik, li derî xanî ciyê agir lê tê hilkirin


کووز

ker, parçe, pirt, par (t ji hin fêkiyan mîna sêv / pirteqal)


لا

al, alî, rex, hêl, cem, nik, bal, ba, dev; ber; neserekî, duyem; dor, derdor, dorber; pirt, par, pişk


لابار

albar, tiştê li gel barê serekî tê barkirin


لاەنجام

albandor, alencam, bandora / encama neserekî / duyemîn


لاک

kelex, term (t yê lawirên sekitî / mirî)


لاکاری

karê pirtdemî, karê ne bo temamî rojê (ango 8 saetan), karê neserekî / duyemîn


لاڵ

lal, bêziman (kesa/ê nikare qet yan baş zimanê xwe bigerrîne û bipeyive)


لاڵانەوە

lava / dia / dua kirin, hêvî kirin, tika / rica kirin, xwestin


لاڵەپەتە

nîvlal, kesa/ê baş nikare zimanê xwe bigerrîne û bipeyive lê ne bi temamî lal e


لانەواز

derxistî, aware, mişext, derbider, derkirî, bêmal, bêhêlîn, penaber


لانەوازی

derbiderî, mişextî, awareyî, bêmalî, penaberî


لاڕەو

varê, avarê, aliyekî rê, derî rê, rexî rê, ne li ser rê


لاساییانە

lasayiyane, texlîdane, zarveker, îmîtatîv


لاساییکەر

zarveker, çavlêker, texlîdker, lasayîker


لاتوخم

jêrcûn, jêrtuxm, cûnên / tuxmên / celebên / coreyên ji hin cûnên / tuxmên celebên serekî


لاوانەوە

lorîk, stiranên şîniyê li behiyan / taziyan


لاواز

lawaz, qels, bêhêz, zeîf, nazik, hejar, lehwaz, dw, xurt, bihêz


لاوازی

lawazî, qelsî, bêhêzî, nazikî, hejarî, zeîfî, dw, xurtî, hêzdarî, bihêzî


لاوە

balkêşî, balkişan, dênkişandin, bi alî xwe ve birin, qanekirin, îqnakirin


لەبەرچاڤ

berçav, diyar, xwiya, tişta tê dîtin yan dikare (bi asanî) bê dîtin


لەچەر

çepel, çirûk, çirîk, tema, nemerd, temah, tema


لەچەری

çepelî, çirûkî, çirîkî, temayî, nemerdî, temahî, temaî


لەگژ

bilez, bilezûbez, bilezûbizav, mijûl, destbişol


لەک

kurdên lek, kurdên bi zaravaya kurdî ya lekî dipeyivin


لەکە

lewt, tewz, leke, teqme, pîsatiya li ser tiştekî


لەل

kip, kipîn, kipên, dengek nizm / kurt / biçûk: Nawêrê billê lel Newêre kipênê ji xwe bîne, Newêre ti dengî bike


لەلە

xulam, evd, xizmetkar :Ey min leley tom!? Ma ez xulamê te me!


لەنجین

lîtikîn, lîtik li xwe dan, xwe hilavêtin


لەنگەر

lenger, asinê giran / qurs yê diavêjin binê avê daku keştî / belem ji cihê xwe neç

teşîrêsk, sekinîna yan lidorxwezivirîna li hewa (ya firrindeyan / firrokeyan


لەنگەرە

hejek, lengere, pendulum, tiştikên dihejin


لەنگی

nelihevî, newekhevî, bêparsengî, bêbalansî


لەنگین

lengîn, kulîn, wek lengan / kulekan / seqetan meşîn / bi rê ve çûn


لەپماڵ

lepmal, malîna / <?xml:namespace prefix = st1 ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:smarttags" />maliştina / paqijkirina bi lepan / lepên destî


لەقان

leqîn, leqleqîn, livlivîn, baş li cihê xwe nesekinîn


لەقاندن

leqandin, leqleqandin, livlivandin, velivandin, vehejandin, ji cihê wê / wî hinekî anîn û birî

dalivandin, dahejandin, daçemandin, datewandin, da-anîn, daînan, serê xwe bi mebesta "belê / bila" livandin


لەقە

pên, pehîn, pêhn, derbeyên bi (t binê) piyên mirovan, zîtik, zîçik, derbeyên bi simên dewaran


لەقەکوت

pêqutk, pêkutk, çendîn car li dû hev piyên xwe li erdê dan / kutan / qutan


لەران

lerizîn, recifîn, ricifîn, qeliqîn, livîn


لەراندن

velerizandin, verecifandin, vericifandin; veqeliqandin, velivandin


لەرانەوە

velerizîn, verecifîn, vericifîn, veqeliqîn, velivîn


لەرز

lerz, recifk, livîna leşî ji ber sarmayê yan tirsê


لەرزان

lerizîn, recifîn, leş ji ber sarmayê yan tirsê livîn, :vehejîn; velivîn, veqeliqîn;


لەرزاندن

lerizandin, recifandin, :vehejandin; velivandin, veqeliqandin


لەرزۆک

lerizok, recifok, ya / yê ku dilerize, : vehejok; livlivok, velivok, veqeliqok


لەسەرخۆ

liserxwe, kesa/ê bi xwe dikare karûbarên xwe bi rê ve bibe, kesa/ê xwedî şiyan / taqe


لەشکر

leşker, leşkir, esker, artêş, ordî, şervan, şerker, ordû


لەشسووک

leşsivik, destsivik, zîrek, çalak, aktîv


لەوچەلەوچ

lemçelemç, xwarina / cû(ti)na bi dengek bilind ji ber ku dev vekirî dikirrîne / dicû


لەوچەیی

lewçeyî, zêdebêjî, zêdeaxivî, axivîna / peyivîna / şitexilîna / xeberdana zêde û bêwate, rûqayimî, bêşermî


لەوەن

leven, rûl, qamûş, qamîş, çîq, giyayek dirêj e ku di avê de yan li ber avê şên dibe


لەوەڕ

mêrg, çîmen, şayir, şêngeh, çerîngeh, çêregeh, çêrgeh, çêrîngeh


لەوێچ

mist, kulm, lep (tijî / miştî mistekî / kulmekî / lepekî xwê / şekir û hwd)


لەوێوە

ji wir, ji wê derê, ji wêrê, :ji wir ve, ji wê derê ve, ji wêrê ve


لەوساوە

ji hingê ve, ji vê demê ve, ji wê gavê şûnve


لەوس

lêv (t lêva jêrîn ya şorr / dirêj / stûn), bn lêw


لەوسن

lêvşorr, lêvşotirrk, kesa/ê lêva wê / wî ya jêrîn zêde dirêj e


لەخەم

mîn, mayin, lexem, elxam (hin alavên teqok in ku tên binaxkirin daku piyê dijminan bikeve ser û biqete


لەخەمڕەخسیو

serbixwe, serbest (zarrokên yan firrindeyên êdî pêwîstiya wan bi dêbavên / makên wan nemaye)


لەخوانەترسی

jixwedênetirsî, xirabî, bêîmanî, nebawerî


لەخواترس

jixwedêtirs, rast, durist, biîman, bawer, bawermend, qenc, heq, rêrast


لەخواترسی

jixwedêtirsî, îman, bawerî, qencî, rastî, rêrastî, duristî, heqî


لەز

lez, bizav, lezûbez, lezûbizav, zûkahî, pîtî, ecele


لەزگێڕ

lezgîn, bilez, bibizav, bilezûbizav, bilezûbez, pît


لەزگێڕی

lezgînî, bizav, lezûbez, lezûbizav, pîtî


لەزین

lezîn, bizivîn, lez kirin, ecele kirin, lezûbez kirin, lezûbizav kirin, pîtîn


لەزپیو

lezpîvk, alava leza / bizava meşîna tiştekî dipîve


لێبووردە

lêbor, lênegir, bexşîner, bexşende, rehman, rehîm, efûker


لێچوونی

hevrengî, şibînî, şibîtî, wekhevî, mînahevî, mînayî, nolayî, fenayî, wekîtî, eynîtî


لێدەر

lêder, kesa/ê (t amûrek muzîkê wek sazê / kemanê / deholê) lê dide


لێژ

xwehr, xwar, xwêl, nerêk, nerast, çemiyayî, tewiyayî, :(rêya) zivirrok, çepûçûr, xwarovîç, xwehrovîç


لێژی

xwehrî, xwarî, xwêlî, xwehrayî, xwehrahî, nerêkî, nerastî, zivirokî, çepûçûrî, xwarovîçî, xwehrovîçî


لێک

lêk, li hev(du), lev(du), li êk(û)du, li yek(û)d

jêk, ji hev, jev, ji yek(û)du, ji êk(û)du


لێکۆلینەوە

vekolîn, lêkolîn, azmayîş, azmûn, sehkirin


لێڵایی

ewrik, ewrikê / şêlatiya ser çavan, kêmasiya nezelaldîtinê ya çavan


لێڵە

tarîgewrik, xumamî, dema spêdeyan yan êvaran ku dinya ne tarî û ne jî ronahî ye


لێقەوماو

kesê ku bûyereke xerab hatiye serî,lêqewimî, lêqewimiyayî, biserîhatî, gorî, qurban (ê bela/erdhej/ karesat, şerekî û hwd)


لێر

dehl, dehlûdir, daristan, cihê dar lê şên dibin (t yên pir dar / devî / teraş di nav hev re ne yan li nêzî hev in)


لێرەوار

dehlistan, dehlûdir, daristana asê / bor / boş


لێرە

vir, vê derê, vira, vêrê, vê dirê, vî cihî, :li vir, li vê derê, li vêrê, li vê dirê, li vî cihî; ji vir, ji vê derê, ji vira, ji vêrê, ji vê dirê, ji vî cihî


لێرەش

vir jî, vê derê jî, :li vir jî, li vê derê jî; ji vir jî, ji vê derê jî


لێش

ava bilez diherrike, zêde, bêqam, pirr, mişe


لێواولێو

bi-lêvan-re, ta berlêvan dagirtî, mişt, tijî, dagirtî, ta berlêvan dagirtî / tijî / mişt, wisan tijî ku ger piçek din lê bêt zêdekirin dê birije


لێوڕێژ

lêvrêj, zêde, ya zêde ku di ser lêvan / berlêvan re dirije


لکاوە

pêvek, servek, tişta neserekî ya li gel ya serekî


لمین

xîzîn, qûmîn, axî, tişta/ê ji xîzî / qûmî


لیژنە

(lîjnedar) koma darên / êzingên / terrikên / tirrikên bo sotinê / şewitandinê hatine berhevkirin


لیژنەدار

koma darên / êzingên / terrikên / tirrikên bo sotinê / şewitandinê hatine berhevkirin


لیک

gilîz, gilêz, şorrik, kefşil, ava bi devûlêvên mirovan de dê xwarê


لیکن

gilîzok, gilîzo, kesa/ê gilîz / şorrik / kefşîl bi devûlêvan ve tê xwarê


لیمۆیی

lîmonî, ji rengê lîmonê, mîna rengê lîmonê


لینج

çirrîk, kesa/ê yan tişta bi asanî ji mirovî venabe yan bela xwe ji mirovî venake


لیستە

lîste, rêzname, nameya / kaxeza / perrê navê tiştan / kesan lê hatine rêzkirin / nivîsîn


لیتاو

lîçav, lîça avê, gerrika ava biherrî / biteqn / biçamûr tê de


لۆککراو

girêdayî, benkirî, bizîngdayî, werîskirî


لۆرت

(< ing, lord) pirr zengîn / dewlemend / halxweş


لۆتیێتی

lotiyetî, lotîtî, hunera mitirbên / meymûnên reqisvan / muzîkjen, qeşmerî


لۆتی

lotî, mitirbên / meymûnên reqisvan / muzîkjen, qeşmer


لۆترەوان

tirredîn, peledîn, delodîn, bêteşe, pêkenok, qerfok, hepletiraş


لۆترەوانی

tirredîn, peledînî, delodînî, bêteşeyî, pêkenokî, qerfokî, hepletiraşî


لوڕ

lor, nijada / gelê lor, kurdên bi zaravaya lorî dipeyivin


لوو

bîrov, pirzik, cihê werimî / perçî yê leşî


لوودە

gidîş, koma giyayê dirûyî û li ser hev civandî


لوول

lol, balol, badok, badbadok, :(pirça / porrê) xelek, qij, qijavij, nehilû


لووسووپووس

hûtûhilû, hût û hilû (t gep û alek dema nû hatine tiraşîn)


لووتبەرز

pozbilind, kesa/ê xwe pirr mezin dihesibîne


لووتە

(peyvek neşirîn e bo kesên poz-/ difinmezin) pozo, :pozê: Heme-lûte Memê pozo; Eyşe-lûte Eyşê pozê


لووتەوانە

xizêm, difinark, pirtika zêrrîn ya li şûna guhan (guhark) dixin poza / difina xwe


لووتفش

pozfiş, difinfiş, pozkunikmezin, kesa/ê kunikên poza / difina / kepiya / bêvila wê / wî mezin in


لووتقوڵنگە

difinşalok, pozxwehr, kesa/ê kepiya wê / wî çemiyayî / tewiyayî ye


بەخشەندەیی

dilovanî, mihrevanî, camêrî, merdî, bexşendeyî


فرزەند ھێنانەوە

xwe tewandin / çemandin (li ber kesekî / tiştekî bi mebesta nîşandana qedir û qîmet)


گوڵشەن

gulşen, gulistan, gulrez, rezê / baxçeyê gulan


ھار و ھاج

şûm, neqet, venehewayî, destmatî, ya/yê destê xwe dike di nav her karî re tevî ku ne karê wê / wî be jî, t zarok yên ku ji ber nesekinîna xwe xirabiyan dikin û ziyanê digihînin kesekî yan tiştekî


ھاتنە دی

bi cî hatin, bi cih hatin, rast derketin :Awatekanman hatine dî Hêviyên me bi cî hatin, :; bi cî anîn, kirin rastî


برای ھاوپشت

birabav, birabab, kesên bavê wan yek e lê her yekê dayikek cuda heye, :(m) birabav, kesên wa dilsozî hev in qey birayên hev in


ھەنسک ھەڵدان

îskîn, îske-îsk kirin, îsk hatin (kesekî)


ھەرگیزئاو ھەرگیز

qet û qet, qeten, hîç, ti car, çi car, qe


و مەتیو

kolanî, zarokên kolanan, zarokên bêkes / bêxwedî


ھەواڵە بە گەواڵە

beramber, hember, bergind, bedel, berdêl


ھەیشۆ لێ ھەڵگیران

xwe di bêşermiyê danîn, derpiyê xwe dan ser milê xwe, mîna bêşerman kirin


ھێڵی ئاسنی

rayên asinî, asinrê, asinên / hesinên trên li ser dimeşin


کارتە

dirûna cara duyem, berhemrakirina cara duyem ji heman zeviyê


کەف

kef (ya sabûnê / pêlên deryayê), : bilq (ya şorbê); gilîz (yê ji devî)


کەڵەک

kelek, darên bi hev re girêdayî yên pê mirov di ser avê re derbas dibî


کەڵەکچی

kelekvan, kesa/ê rêveberiya kelekekê dike


کەڕ

ker, kesa/ê (ti tiştî) nabîze, kesa/ê guh lê (li ti) nabe


کەڕوو ھێڵھێنان

pijûkîn, pijûkê girtin, bûn pijûkî, kûfikîn, kûfîkê girtin, bûn kûfîkî


کەش

seqa, avûhewa, siqa, rewşa tevayî ya avûhewa


کەشکەلانی فەلەک

ber perrên esmanan, cihê pirr bilind, ciyê mirov nikare bi asanî bigihiyê


کەو

moxel, bêjing, alavek e bo bijartina t birinc yan ar ji qirşikên pîs


کەوان

(qareman) pelewan, mêrxas, çeleng, fêris, qehreman, egîd, gernas


کەوانە

(le nûsîn da) kevanek, ev nîşandeka nivîsînê: (

(pêllaw) kele, cûnek pêlavên / solên ser berfê yên ji rûlên vehûnayî çêkirî ne daku pî di berfê re kûr daneçin


کەینووبەین

tiştûmişt :her xerîkî keynûbeyn e Her mijûlî tiştûmiştan e / Her bi hin tiştan ve mijûl e


کێل

(berdî ser gorrekan) kêl, kevirê li ser gorrê tê vedan û pirrî caran tekstek li ser tê nivîsîn

(kox) kol, kolik, kox, koxik, xanîkê bê ser û ber


کلیلە

gulolika berfê, komikek berfê ya hewa bi xwe re dimeşîne


کڵپە لێ ھەڵسان

hilbûn, (agir) berbûnê, vêketin, geş bûn


کۆڵ

pişto, piştî, barê mirovek dide pişta xwe û hildigire

goc, (kesên) destên (wan) baş naxebitin, destên nikarin tiştan zeft bikî

goc, reben, feqare, nejêhatî, nekar, nikar


کۆڵە

zarokên bavê wan miriye û dayika wan dîsan zewiciye


کۆم

qoz, kûz, xûz, qilûz, piştkûz, piştqoz, piştxûz, kesa/ê pişta wî daçemiyaye û rast nabe


لا چوون

xwe vedan, xwe dan aliyekî, ji rê rabûn, veder bûn, rêya kesekî / tiştekî kirin.


لامئەلیفلا

di alfabeya kurdî-erebî de tîpên hevedudanî "LA"


لامی قەڵەو

tîpa di alfabeya kurdî-erebî de "LL" ku di soranî de wek tîpa "l" di peyva "sal" de tê xwendin


لەوە بە دەر

ji derî wê, li derî wê, ew ne tê de, ji bilî wê, ji xeynî wê


لەو پەڕ

di zêdetirîn bilindiyê / spehîtiyê / zîrekiyê û hwd de: lew perrî ciwanî da di bilindtirîn pileya bedewiyê de


بەر سەر کەسێکەوە لەوەڕان

ji kîsê kesekî xwarin / jiyan: Hîç îşêk naka, :be ser minewe elewerrê Ti kar û senetî nake; ji kîsê min dixwe / dijî

ku-بەر_سەر_کەسێکەوە_لەوەڕان-ckb-unknown-gjgewSjZ


لێ بێزران

jê kerrixîn, jê betilîn, pê ve kerrixîn / betilîn / westîn, pê ve mehû bûn, êdî nexwestin, êdî bala / dêna (kesekî) nekişandin


لێ بووردن

lê borîn, lê negirtin, efû kirin, bexşandin


لێ چوونەوە

jê qut bûn, êdî nekirin :Mirîşkekeman le hêlke çûtewe Mirîşka me êdî hêkan nake


لێ گۆڕین

lê şaş kirin, xirrandin, xapandin, li ber kesekî xelet kirin


لێ ھاتن

lê hatin, lê qewimîn, bi serî hatin: Çî le konesaetekt hat? Çi li saeta te ya kevn hat? Ka saeta te ya kevn

lê hatin, kêr hatin, bo baş bûn: Cilûbergekanî niwêy zor dên Cilên wî yên nû pirr lê tên, Cilên wî yên nû bo wî xweşik dixwiyin


لێ ھەڵکەوتن

bi ser hilbûn, ew tişt / cih dîtin yê ku lê digerre


لێ ھەڵسان

lê rabûn, dijî (kesekî / tiştekî) rabûn / derketin / li ber xwe dan, tiştek qebûn nekirin


لێ کۆڵینەوە

vekolîn, lê kolîn, lêkolîn li ser tiştekî kirin, azmûn lê kirin, seh kirin


لێ نان

(xwarin) danîn ser agirî, : (bar) li (dewarekî) kirin; bi bernavî bangî / gazî / dey li kesekî kirin (wek "Heme / Mem / Miho" li şûna "Mihemed");;(çav) miçandin, neqandin, danîn ser hev, girtin; (devê xwe) girtin, dan êk, lêvên xwe danîn ser hev


لێ نەگرتن

lê negirtin, rê danê, :lê negirtin, lê borîn, efû kirin, bexşandin


لێ قەومان

lê qewimîn, (bela / qeza / miqeder) bi serî hatin, tûşî (t belayekê) hatin


لێ ڕاوەستان

lê sekinîn, lê rawestîn, li cihekî bênvedan, :li ser (babetekî / mijarekê) rawestîn / sekinîn, pûte bi (mijarekê) dan, giringî dan babetekî, li ser babetekî nivîsîn / peyivîn / vekolîn


لێ تێک چوونەوە

şexitîn, tevlihev bûn, serûbin bûn, gêj bûn


لێ تووژینەوە

vekolîn, lê kolîn, lê vetûjîn, seh kirin, axulme kirin, teftiş kirin


لێ وە

jê, ji wê / wî / wan, :jê ve, ji wê ve, ji wî ve, ji wan ve


لێ وەرگەڕانەوە

lê vegerrandin, bersiva (kesekî) dan (t dema du kes bi hev re stiranan dibêjin ku yek dibêje û yê din lê vedigerrîne)


لێ وەستانەوە

li ber / hember (tiştekî / kesekî) rawestîn / sekinînin, li ber xwe dan, xwe ragirtin, dijî kesekî rabûn, berevanî ji xwe kirin


لێ وەشانەوە

jê hatin, pê çêbûn, karîn, şiyan, kêr hatin


لێ خەفەتان

xem jê xwarin, (tiştek li / bo kesekî) bûn xem / kul / mereq / derd / kovan


لێ خوڕین

ajotin, tirimpêl meşandin / anîn û birin


لێک بڕان

jêk / ji hev veqetîn, jêk / ji hev vebûn, jêk / ji hev cuda bûn, jêk dûr ketin, jêk qut bûn


لێک ڕەوینەوە

jêk sist bûn, ji hev sist bûn, ji hev vebûn


لێڵایی داھاتن

ewrik / şêlatî ketin ser çavan, êdî bi çavên xwe baş nedîtin, :biwêj: Lêllayîm dabêt boy! Nemînim bû wî! Ez qurbanî wî bim!


لێرە بە دواوە

ji vir pêve, ji vê derê pêve, ji vî cihî pêve, :ji niha pêve, ji noke şûnve


لینج و فینچ

çirrîk, kesa/ê yan tişta wek benîştî ji mirovî venabe


kolare

(yariyeke) firfirok, pirpirok (navê pêlîstokekê ye ku têt firandin

(ballendeke) kolare, qereqûş, xertel, qertal (navê firindeyekî ye)


axîret

axret, roja qiyametê, roja qîr û qiyametê


qisekirdin

peyv, axiftin, kelîme, bêje, çeko, suhbet


telekebaz

pinî, nermeting, zexel, bînefisk, binkol, xinîz, nermoving, mixenet, xel, bibinî, pexîl, bendefiêl, xasûk, kone


نەبەرد

çeleng, fêris, egîd, wêrek, gernas, biste, bisteh, xweşmêr


نانەواخانە

nanxane, firne, cihê nan bo firotinê lê tê çêkirin


مامۆژن

amojin, jinmam, jinap, jina mamê / apê kesekî


مامۆستا

mamoste, mamhosta, fêrker, dersdêr, wanedêr, hînker, kesa/ê dersan / waneyan li dibistanan yan fêrgehên din dide, :bernav bo kesên xwenda / zana


ماوە

heyam, dem, mawe, midet, wext, çax, :qeder dûr


مەترسی

metirsî, tirs, fikar, endîşe, xeterî, talûkeyî


مێباز

hene, mêrê "her roj" bi jinek nû re ye, mêrê "ji jinekê dibeze ya dî"


مژۆک

mêjok, tişta tiştek din dimêje xwe (t perr ango kaxeza bo xiwakirina avê tê bikaranîn)


ململانێ

hevrikî, rikeberî, milmilanê, berxwedan, dijberî, berevanî


میراتی

mîratî, nifrînkirî, xezebkirî, lanetkirî


مۆر

rengd mor, binefşî (rengek sor û şînê têkil / tevlihev e), : ; pirçû;; navd mor, muhr, nîşan, teqme, leke, îmza, îmze


ناوازە

nestêle, nestêleh, bêwêne, bênimûne, tek, yekane, yekta, unîk


ناوخۆ

hindirîn, hundurrî, navxwe, xwemal, daxil (î): şerî nawxo şerrê hindirîn, şerrê navxwe, wezaretî karûbarî nawxo wezareta karûbarên hindirîn


نازناو

naznav, xweşnav, navê bo nazê / pesnê li kesekî hatiye kirin, paşnav, navê malbatê yê ji hemî endamên malê re hevbeş


نەریت

rêç, rêzik, rêbaz, nerît, edet, irf, irf û edet, dab, dab û nerît, şop, kevneşop


نێردراو

şandî, hinartî, nartî, ya / yê ku hatiye hinartin, nûçegihîn, peyamnêr, ragihîner


نێوان

navber :le nêwan ême û êwe da di navbera me û we de


نیشانە

nîşanî, merasîma diyarkirina keç û kurrekî ji hev re berî ku bizewicin


نۆش

noş, nîç, afyet :Noş! (gotinek e tê bikaranîn dema du yan çend kes perdaqên xwe li hev didin û carinan pê re hêviyan dikin) Noşî giyanit bê! Noşî can(ê te) be! (Li te) afyet be!


پاچ

tevir, kuling, qezme (alavek e bi destik e û serikê wî asin yan pola / pîla ye bo sistkirina axê û şkandina beran / keviran tê bikaranîn)


پاداشت

xelat, padaşt, diyariya kesek ji ber biserketina xwe werdigire


پایتەخت

paytext, serbajar, bajarê dezgehên serekî yên hikûmî (perleman, wezaret û hwd) lê ne


پەشیمان

poşman, jovan, peşêman, pojman, peşîman, biheşêman, heşêman, (kesa/ê dibêje: xwezî min filan tişta kirî nekiriba yan ya nekirî kiriba)


پەتی

pak, paqij, xwerû, bijûn, petî, : (nan) tisî, tursî; (mirov) rûs, rût; (pî) xwas


پەیامبەر

peyamber, pêxember, peyamber, peyamîner, qasid, êlçî


پەیامنێر

nûçegihîn, peyamhinêr, peyamşîn, raporter


پشکنین

vekolîn, lê kolîn, lêkolîn kirin, teftîş kirin, saxtî kirin, kontrol kirin


پیشە

pîşe, kar, meslek, mihne, mijûlî, şol, şuxl


پۆل

pol, sinif, sef, koma xwendekaran ya ku dersekê dixwîne

ref, revde, bir, celeb, koma firindeyan ya ku bi hev re difire

kom, mefreze, tugay, ember, pişko, eskil


قاوە

qehwe, qawe, vexwirakek wek çayê ye û bi taybetî ji ber kofeîna wê tê


قەبەیی

qebetî, qurretî, nelihevî, bêteşeyî, nelibarî


قەسابخانە

qesabxane, cihê ku ajel lê tên serjêkirin û goştê wan bo firotinê tê amadekirin


قەشەنگ

bedew, spehî, delal, xweşik, ciwan, rind, keşxe


قەول

bn qewl, :; 1 qewl, soz, peyman, ehd 2, (di êzidîtiyê de) qewl, dua, lava


قەیرە

navsere, navsale, mirova/ê ku êdî ne xort/ciwan e lê hê pîr jî nebûye, :(mecazî) dinyadîtî, şareza, têgihiştî, zana


قردێلە

qirdêl, sinceq, amûrek e ku jin û keç pê pirça/porrê xwe girê didin


قرقێنە

qirpik, hilqik, qulpik, yeq, bi dengekî piçekî bilind derketina gazên zikî di devî re


قۆقز

qoz, qop, kop, kûj, konveks, berdest, berceste, berçav, diyar


قۆخ

xox, bn heştalû, :; kox, koxik, qox, qoxik, xanîkê biçûk û bê ser û ber


قولاپ

çengel, goçel, çangil, adoy, çilpik, qinar


قوپان

raheşîn, heşîn, hatin raheşandin, hatin heşandin


رۆژانە

1, rojane, her roj 2, rojane, meaşê rojê


تكايه

یانی خۆت بکەرەوە تا وەڵام دەداو