lawik

lawika (feminine definite construct singular)
lawikên (feminine definite construct plural)
lawikê (feminine definite oblique singular)
lawikan (feminine definite oblique plural)
wê lawikê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan lawikan (feminine definite demonstrative oblique plural)
lawikê (feminine definite vocative singular)
lawikino (feminine definite vocative plural)
lawikek (feminine indefinite nominative singular)
lawikin (feminine indefinite nominative plural)
lawikeke (feminine indefinite construct singular)
lawikine (feminine indefinite construct plural)
lawikekê (feminine indefinite oblique singular)
lawikinan (feminine indefinite oblique plural)

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

Cûnek stranên kurdî yên li ser qehremaniyê ne.


stran

strana (feminine definite construct singular)
stranên (feminine definite construct plural)
stranê (feminine definite oblique singular)
stranan (feminine definite oblique plural)
wê stranê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan stranan (feminine definite demonstrative oblique plural)
stranê (feminine definite vocative singular)
stranino (feminine definite vocative plural)
stranek (feminine indefinite nominative singular)
stranin (feminine indefinite nominative plural)
straneke (feminine indefinite construct singular)
stranine (feminine indefinite construct plural)
stranekê (feminine indefinite oblique singular)
straninan (feminine indefinite oblique plural)
ستران (Kurdish-Arabic)
sitiran
sitran
stiran
awaz
helbest
muzîk

Ji proto-hindûewropî *ḱlew- (bihîstin, guh lê bûn), hevreha strîn (stran gotin) ya kurdî, sraweyye- (ragihandin, bi deng xwendin) ya avestayî û surûden (strandin, kirin stran, bi strankî gotin) ya farisî (> sirûd), श्रोत्र (śrōtra-: guh), श्रुत (śrutá-: bihîst) û शृणोति (śr̥ṇṓti: dibihîze) श्रोमत (śrómata-: navdarî), श्रव (śráva: pesn, meth, sena) yên sanskrîtî, rusî слава (slava) (pesn, meth, sena), îngilîzî hear (bihîstin, guh lê bûn) û loud (dengê bilind) e.

Şivan Perwer stranan dibêje.

Stranên Eyşeşanê xweş in.

Ez ê li sazê bidim û tu jî stranekê bibêje.


piyano

piyanoya (feminine definite construct singular)
piyanoyên (feminine definite construct plural)
piyanoyê (feminine definite oblique singular)
piyanoyan (feminine definite oblique plural)
wê piyanoyê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan piyanoyan (feminine definite demonstrative oblique plural)
piyanoyê (feminine definite vocative singular)
piyanoyino (feminine definite vocative plural)
piyanoyek (feminine indefinite nominative singular)
piyanoyin (feminine indefinite nominative plural)
piyanoyeke (feminine indefinite construct singular)
piyanoyine (feminine indefinite construct plural)
piyanoyekê (feminine indefinite oblique singular)
piyanoyinan (feminine indefinite oblique plural)
piano
pîano
pîyano
bilûr
biziq
keman
od
saz
saksofon
tembûr


bilûr

bilûra (feminine definite construct singular)
bilûrên (feminine definite construct plural)
bilûrê (feminine definite oblique singular)
bilûran (feminine definite oblique plural)
wê bilûrê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan bilûran (feminine definite demonstrative oblique plural)
bilûrê (feminine definite vocative singular)
bilûrino (feminine definite vocative plural)
bilûrek (feminine indefinite nominative singular)
bilûrin (feminine indefinite nominative plural)
bilûreke (feminine indefinite construct singular)
bilûrine (feminine indefinite construct plural)
bilûrekê (feminine indefinite oblique singular)
bilûrinan (feminine indefinite oblique plural)
بلوور (Kurdish-Arabic)
bilûl
bilîr
bilîl
bilwîl
bilwîr
blîl
blîr
blûl
blûr
bulûr
bulîr
bulwîr
bulûl
bulîl
bulwîl
biziq
keman
od
piyano
saz
tembûr

Ji proto-hindûewropî *bʰel- (“pif kirin, ba berdanê”), hevreha latînî flo (“pif kirin, pif dan”), îngilîzî blow (“pif kirin”), fransî souffler (ji latînî sufflare ji sub- + flare, ji flo), almanî blähen (“pif kirin”). fransî Flute (bilûr) û îngilîzî û peyvên nêzîkî wê di zimanên din yên ewropî de jî ji peyva latînî flare ne ku ew bi xwe jî ji proto-hindûewropî *bʰel- ye. Ev heman peyv serekaniya balguh ya kurdî ye ku hevreha بالش (baliş) ya farisî, beriziş ya avestayî, rusî болозно (bolozno), blazina ya slovenî, Balg ya almanî, ermenî բարձ (barj) ye. Bilandin/belandin di peyva dabilandin de jî ji vî rehî ye.
;Çavkanî:
* Michael L. Chyet, Ferhenga Birûskî: Ferhenga Kurmancî-Înglîzî, Kurmanji-English Dictionary, Transnational Press London, 2020

ney

Alaveke muzîkê ye ku mirov dike di devê xwe de û pif dike û tilên xwe li ser kunikên wê dilivîne daku awazên cuda-cuda jê derkevin.

Bilûra min a şîrîn
tu di sariya sibehê
û hingûra êvarê de
hevalê bêhevalan,
destbirayê şivan û dilketiyan î.

1941, Seydayê Gerok, Hawar 2, Hejmar 24-57, Nûdem, r. 798


saz

saza (feminine definite construct singular)
sazên (feminine definite construct plural)
sazê (feminine definite oblique singular)
sazan (feminine definite oblique plural)
wê sazê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan sazan (feminine definite demonstrative oblique plural)
sazê (feminine definite vocative singular)
sazino (feminine definite vocative plural)
sazek (feminine indefinite nominative singular)
sazin (feminine indefinite nominative plural)
sazeke (feminine indefinite construct singular)
sazine (feminine indefinite construct plural)
sazekê (feminine indefinite oblique singular)
sazinan (feminine indefinite oblique plural)
bilûr
çeng
erbane
ney
sentor

Alaveke muzîkê ya bitêl e hinekî dişibe odan lê destikê wê dirêjtir e.

Bi deng û bang û awazêDibêjit nexmeya sazê»Nihan key manedan razê


od

'od
ode
'ode
ûd
'ûd
ûde
'ûde
biziq
gîtar
keman
saz
tembûr

Ji erebî اود (ûd) belkî ji zimanên îranî, bi pehlewî rûd.

Alaveke muzîkê ye ku dişibe sazê lê destikê wê kurttir e


tembûr

tembûra (feminine definite construct singular)
tembûrên (feminine definite construct plural)
tembûrê (feminine definite oblique singular)
tembûran (feminine definite oblique plural)
wê tembûrê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan tembûran (feminine definite demonstrative oblique plural)
tembûrê (feminine definite vocative singular)
tembûrino (feminine definite vocative plural)
tembûrek (feminine indefinite nominative singular)
tembûrin (feminine indefinite nominative plural)
tembûreke (feminine indefinite construct singular)
tembûrine (feminine indefinite construct plural)
tembûrekê (feminine indefinite oblique singular)
tembûrinan (feminine indefinite oblique plural)
تهمبوور (Kurdish-Arabic)
tembîr
tembor
tembwîr
tenbûr
tenbîr
tenbor
tenbwîr
tenûr

Hevreha farisî تنبور (tenbûr), erebî طنبور (ṭenbûr), tirkî tanbur / tambursûmerî pendûr, belkî têkilî misriya kevn n-b-r- (muzîk lê dan)

Deng têt ji sazê piremelTembûr tiraş û kun kitîişq û evîndarê te dil

qûna tazî, tembûrê dixwezî


biziq

biziqa (feminine definite construct singular)
biziqên (feminine definite construct plural)
biziqê (feminine definite oblique singular)
biziqan (feminine definite oblique plural)
wê biziqê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan biziqan (feminine definite demonstrative oblique plural)
biziqê (feminine definite vocative singular)
biziqino (feminine definite vocative plural)
biziqek (feminine indefinite nominative singular)
biziqin (feminine indefinite nominative plural)
biziqeke (feminine indefinite construct singular)
biziqine (feminine indefinite construct plural)
biziqekê (feminine indefinite oblique singular)
biziqinan (feminine indefinite oblique plural)
bizuq
buziq
buzuq


çeng

çenga (feminine definite construct singular)
çengên (feminine definite construct plural)
çengê (feminine definite oblique singular)
çengan (feminine definite oblique plural)
wê çengê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan çengan (feminine definite demonstrative oblique plural)
çengê (feminine definite vocative singular)
çengino (feminine definite vocative plural)
çengek (feminine indefinite nominative singular)
çengin (feminine indefinite nominative plural)
çengeke (feminine indefinite construct singular)
çengine (feminine indefinite construct plural)
çengekê (feminine indefinite oblique singular)
çenginan (feminine indefinite oblique plural)

Ji zimanên îranî. Hevreha farisî چنگ (çeng), farisiya navîn çeng, parsî şeng. Ji zimanên îranî ketiye gelek zimanên din jî: ermenî ճանկ (čank), č’angi, azerî çəng, erebî صنج (“ṣenc”)...

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-çeng (Navdêr 1).wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-çeng (Navdêr 2).wav


def

defa (feminine definite construct singular)
defên (feminine definite construct plural)
defê (feminine definite oblique singular)
defan (feminine definite oblique plural)
wê defê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan defan (feminine definite demonstrative oblique plural)
defê (feminine definite vocative singular)
defino (feminine definite vocative plural)
defek (feminine indefinite nominative singular)
defin (feminine indefinite nominative plural)
defeke (feminine indefinite construct singular)
define (feminine indefinite construct plural)
defekê (feminine indefinite oblique singular)
definan (feminine indefinite oblique plural)
dahf
dahif
daḧf
daḧif
dehf
dehif
deḧf
deḧif
de'f

erbane

Amûreke muzîkê ye ku bi tibilan tê qutan ta ku deng jê derdikeve.

Kes dê vexwit îro bixef / Saqî bi çeng û nay û def / Ferfûriya mehtab-i da

Ji dûr va dengê def, zirne û kilaman dihat.

Gava însan dengê defê dibihîse, welê bawer dike ko dîlan e, her tişt xweş û rind e

Mehmed Uzun, Hawara Dîcleyê 1, Weşanên Nefel, 2003


dahol

dahul
davul
dawil
dawul
dehol
dewil
dewul
dohol
داهۆل (Kurdish-Arabic)

Ji zimanên îranî, hevreha pehlewî tebil ku wek طبل (ṭebl) ketiye û erebî û wek davul ketiye tirkî jî. Atabalo ya spanî û taballo ya îtalî jî bi rêya erebî ji zimanekî îranî ne.
Peyiva dol bo dîlan yan dawet tek li gundê Omero li Kulu, Anatoliya, û gundên nêzîka wî tê gotin. Lê ba xelqên Reşwîya din, pirî dawet dibêjin.

鼓

つぃずぃん, tsïzïn

鼓

て゚ぃでぃむっ, θidim

鼓

つぃじぃむっ, tsïzïm

鼓

つぃずぃみ, tsïzïmi

鼓

つぃじぃん, tsïzïn

Alaveke muzîkê ya mezin e û ji rexên xwe ve girover e, bi lêdanê deng jê derdikeve

Li govenda wan dahol û zirrne hatin lêdan.


keman

Ji farisî کمان (keman, “kevan; keman”), cotrehê kevan. Bo zêdetir agehiyan binêre: kevan.

viyolîn

Alaveke muzîkê ya têldar e ku mirov dide ber milê xwe û bi kevanekî dijenîne.


kevan

Hevreha soranî û kelhûrî کهوان (kewan), zazakî kemane, farisî کمان (kamân, “kevan”), lûrî kemo, kemon, yûnaniya kevn καμάρα (kamára, “kevan, tewandî, çemandî - binere qemere”), hemû ji proto-hindûewropî *kem- (“çemandî, tewandî”) ku herwiha serekaniya çemandin / çemîn, tewandin / tewîn, çewt / çeft yên kurdî û خمیدن (xemîden, “çemîn, tewîn”) ya farisî ye jî.

jî

Darikek ku amûrên muzîkê yên têldar pê tên jenîn.

aso

Cihê ku mirov dibêje qey erd û esman lê digihin hev.


viyolîn

viyolîna (feminine definite construct singular)
viyolînên (feminine definite construct plural)
viyolînê (feminine definite oblique singular)
viyolînan (feminine definite oblique plural)
wê viyolînê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan viyolînan (feminine definite demonstrative oblique plural)
viyolînê (feminine definite vocative singular)
viyolînino (feminine definite vocative plural)
viyolînek (feminine indefinite nominative singular)
viyolînin (feminine indefinite nominative plural)
viyolîneke (feminine indefinite construct singular)
viyolînine (feminine indefinite construct plural)
viyolînekê (feminine indefinite oblique singular)
viyolîninan (feminine indefinite oblique plural)

Ji îngilîzî violin an jî ji fransî violon.

keman

Amûrek muzîkê ya têldar e (mirov dide ber milê xwe û bi kevanekî dijenîne).


kemançe

kemançeya (feminine definite construct singular)
kemança (feminine definite construct singular)
kemançeyên (feminine definite construct plural)
kemançên (feminine definite construct plural)
kemançeyê (feminine definite oblique singular)
kemançê (feminine definite oblique singular)
kemançeyan (feminine definite oblique plural)
kemançan (feminine definite oblique plural)
wê kemançeyê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wê kemançê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan kemançeyan (feminine definite demonstrative oblique plural)
wan kemançan (feminine definite demonstrative oblique plural)
kemançeyê (feminine definite vocative singular)
kemançê (feminine definite vocative singular)
kemançeyino (feminine definite vocative plural)
kemançino (feminine definite vocative plural)
kemançeyek (feminine indefinite nominative singular)
kemançek (feminine indefinite nominative singular)
kemançeyin (feminine indefinite nominative plural)
kemançin (feminine indefinite nominative plural)
kemançeyeke (feminine indefinite construct singular)
kemançeke (feminine indefinite construct singular)
kemançeyine (feminine indefinite construct plural)
kemançine (feminine indefinite construct plural)
kemançeyekê (feminine indefinite oblique singular)
kemançekê (feminine indefinite oblique singular)
kemançeyinan (feminine indefinite oblique plural)
kemançinan (feminine indefinite oblique plural)
کەمانچە (Kurdish-Arabic)
kemaçe
kemençe

Ji farisî کمانچه (kemançê), ji کمان (kamân, “kevan, keman”) + ـچه (-če).


ney

neya (feminine definite construct singular)
neyên (feminine definite construct plural)
neyê (feminine definite oblique singular)
neyan (feminine definite oblique plural)
wê neyê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan neyan (feminine definite demonstrative oblique plural)
neyê (feminine definite vocative singular)
neyino (feminine definite vocative plural)
neyek (feminine indefinite nominative singular)
neyin (feminine indefinite nominative plural)
neyeke (feminine indefinite construct singular)
neyine (feminine indefinite construct plural)
neyekê (feminine indefinite oblique singular)
neyinan (feminine indefinite oblique plural)
نهی (Kurdish-Arabic)
nay
ney-
neyî
biziq
keman
od
piyano
saz
tembûr

Ji proto-îranî, hevrehên farisî ناى (ney, “rûl”) / نى (nay, “ney”), pehlewî ney/ ned (rûl), sanskrîtî नाड (naḍe: rûl).

bilûr

Alaveke muzîkê yeku mirov dike di devê xwe de û pif dike û tilên xwe li ser kunikên wê dilivîne daku awazên cuda-cuda jê derkevin.

Mela fehm er bikî razîBi awazê ney û sazîBibî ber çerxê perwazî


fîq

fîx
فیق (Kurdish-Arabic)
fêqî
biziq
keman
od
piyano
saz
tembûr


tenor

tenora (feminine definite construct singular)
tenorên (feminine definite construct plural)
tenorê (feminine definite oblique singular)
tenoran (feminine definite oblique plural)
wê tenorê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan tenoran (feminine definite demonstrative oblique plural)
tenorê (feminine definite vocative singular)
tenorino (feminine definite vocative plural)
tenorek (feminine indefinite nominative singular)
tenorin (feminine indefinite nominative plural)
tenoreke (feminine indefinite construct singular)
tenorine (feminine indefinite construct plural)
tenorekê (feminine indefinite oblique singular)
tenorinan (feminine indefinite oblique plural)
tenore
tenûr

Ji latînî tenor (“hilgir”) ji tenere (“hilgirtin”)

Dengê muzîkê yê ji bassoyê bilindtir lê ji altoyê nizmtir.


geh

geha (feminine definite construct singular)
gehên (feminine definite construct plural)
gehê (feminine definite oblique singular)
gehan (feminine definite oblique plural)
wê gehê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan gehan (feminine definite demonstrative oblique plural)
gehê (feminine definite vocative singular)
gehino (feminine definite vocative plural)
gehek (feminine indefinite nominative singular)
gehin (feminine indefinite nominative plural)
geheke (feminine indefinite construct singular)
gehine (feminine indefinite construct plural)
gehekê (feminine indefinite oblique singular)
gehinan (feminine indefinite oblique plural)
گههـ (Kurdish-Arabic)
ga
gah
gih

Têkildarî -ga / -ge ya soranî, گاه (-gah) ya farisî, gah ya pehlewî, gaθu- ya farisiya kevn, -gatu ya avestayî, गात (gatu) ya sanskrîtî, гать (gati: rêk) ya rusî, гат/gat ya sirbî, hať ya slovakî, hemû ji proto-hindûewropî ... . գահ (gah) ya ermenî ji zimanekî îranî hatiye deynkirin.


gîtar

gîtara (feminine definite construct singular)
gîtarên (feminine definite construct plural)
gîtarê (feminine definite oblique singular)
gîtaran (feminine definite oblique plural)
wê gîtarê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan gîtaran (feminine definite demonstrative oblique plural)
gîtarê (feminine definite vocative singular)
gîtarino (feminine definite vocative plural)
gîtarek (feminine indefinite nominative singular)
gîtarin (feminine indefinite nominative plural)
gîtareke (feminine indefinite construct singular)
gîtarine (feminine indefinite construct plural)
gîtarekê (feminine indefinite oblique singular)
gîtarinan (feminine indefinite oblique plural)
گیتار (Kurdish-Arabic)
qîtar

Navmiletî ji fransî guitare yan ji îngilîzî guitar ji erebî قيثارة (qîθare) ji latînî cithara ji yûnanî κιθάρα (kithára), têkildarî sîtar.

Amûreeke muzîkê ya têldar e û bi gelemperî kodê wê ji herdu rexan ve pan e û 6 têl hene û bi tilan yan mejbetê tê jenîn.

Di festîvalê de yek ji komên herî balkêş jî koma gîtarê ya 200 kesî bû. Aheng û lihevkirina di navbera gîtarîstan de ji aliyê temaşevanan ve li piyan hat silavkirin û bi çepikan hat pîrozkirin.

Ali Guler Di festîvala cîhanê de deng û rengên Kurdan, Rudaw.net, 7/2011


org

orga (feminine definite construct singular)
orgên (feminine definite construct plural)
orgê (feminine definite oblique singular)
organ (feminine definite oblique plural)
wê orgê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan organ (feminine definite demonstrative oblique plural)
orgê (feminine definite vocative singular)
orgino (feminine definite vocative plural)
orgek (feminine indefinite nominative singular)
orgin (feminine indefinite nominative plural)
orgeke (feminine indefinite construct singular)
orgine (feminine indefinite construct plural)
orgekê (feminine indefinite oblique singular)
orginan (feminine indefinite oblique plural)

Alaveke muzîkê ye ku ji çend lûleyan pêkhatî ye û bi taybetî li dêran peyda dibe.


heyranok

heyranoka (feminine definite construct singular)
heyranokên (feminine definite construct plural)
heyranokê (feminine definite oblique singular)
heyranokan (feminine definite oblique plural)
wê heyranokê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan heyranokan (feminine definite demonstrative oblique plural)
heyranokê (feminine definite vocative singular)
heyranokino (feminine definite vocative plural)
heyranokek (feminine indefinite nominative singular)
heyranokin (feminine indefinite nominative plural)
heyranokeke (feminine indefinite construct singular)
heyranokine (feminine indefinite construct plural)
heyranokekê (feminine indefinite oblique singular)
heyranokinan (feminine indefinite oblique plural)
payizok
lawik

[Hozan] Şemdîn: Wekî awaz û meqamên heyranok û payîzokan emrê xwe li Wuppertalê pîr dike. Êşa xerîbiyê niqutiye ser dengê wî. Axxxx, ev bêrîkirina Kurdistanê jî tunebûya niha me gişan xwe kuştibû; wekî bêrîkirina yarê...

Evdile Koçer: Çend Dîmen Ji Roj TVyê, 2/2007


erbane

erbaneya (feminine definite construct singular)
erbana (feminine definite construct singular)
erbaneyên (feminine definite construct plural)
erbanên (feminine definite construct plural)
erbaneyê (feminine definite oblique singular)
erbanê (feminine definite oblique singular)
erbaneyan (feminine definite oblique plural)
erbanan (feminine definite oblique plural)
wê erbaneyê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wê erbanê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan erbaneyan (feminine definite demonstrative oblique plural)
wan erbanan (feminine definite demonstrative oblique plural)
erbaneyê (feminine definite vocative singular)
erbanê (feminine definite vocative singular)
erbaneyino (feminine definite vocative plural)
erbanino (feminine definite vocative plural)
erbaneyek (feminine indefinite nominative singular)
erbanek (feminine indefinite nominative singular)
erbaneyin (feminine indefinite nominative plural)
erbanin (feminine indefinite nominative plural)
erbaneyeke (feminine indefinite construct singular)
erbaneke (feminine indefinite construct singular)
erbaneyine (feminine indefinite construct plural)
erbanine (feminine indefinite construct plural)
erbaneyekê (feminine indefinite oblique singular)
erbanekê (feminine indefinite oblique singular)
erbaneyinan (feminine indefinite oblique plural)
erbaninan (feminine indefinite oblique plural)
'erbane
erebane


ribab

ribaba (feminine definite construct singular)
ribabên (feminine definite construct plural)
ribabê (feminine definite oblique singular)
ribaban (feminine definite oblique plural)
wê ribabê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan ribaban (feminine definite demonstrative oblique plural)
ribabê (feminine definite vocative singular)
ribabino (feminine definite vocative plural)
ribabek (feminine indefinite nominative singular)
ribabin (feminine indefinite nominative plural)
ribabeke (feminine indefinite construct singular)
ribabine (feminine indefinite construct plural)
ribabekê (feminine indefinite oblique singular)
ribabinan (feminine indefinite oblique plural)
rubab

Muzîka kurdî ya klasîk bi tembûrê tê naskirin. Ribab û cumbuş û bisk jî di vî warî de tembûrê temam dikin.

2/2007, Ibrahîm Seydo Aydogan, Çar Newa û laboratuara wê https://web.archive.org/http://www.amude.net/Kultur_Kurdi_deep.php?newsLanguage=Kurdi&newsId=5799 arşîv, Amude.de


cumbuş

Ji tirkî cümbüş ji Zeynel Abidin Cümbüş, danerê cumbuş.


borîjen

borîjena (feminine definite construct singular)
borîjenên (feminine definite construct plural)
borîjenê (feminine definite oblique singular)
borîjenan (feminine definite oblique plural)
wê borîjenê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan borîjenan (feminine definite demonstrative oblique plural)
borîjenê (feminine definite vocative singular)
borîjenino (feminine definite vocative plural)
borîjenek (feminine indefinite nominative singular)
borîjenin (feminine indefinite nominative plural)
borîjeneke (feminine indefinite construct singular)
borîjenine (feminine indefinite construct plural)
borîjenekê (feminine indefinite oblique singular)
borîjeninan (feminine indefinite oblique plural)

/boːɾiːˈʒɛn/


borazan

borazana (feminine definite construct singular)
borazanên (feminine definite construct plural)
borazanê (feminine definite oblique singular)
borazanan (feminine definite oblique plural)
wê borazanê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan borazanan (feminine definite demonstrative oblique plural)
borazanê (feminine definite vocative singular)
borazanino (feminine definite vocative plural)
borazanek (feminine indefinite nominative singular)
borazanin (feminine indefinite nominative plural)
borazaneke (feminine indefinite construct singular)
borazanine (feminine indefinite construct plural)
borazanekê (feminine indefinite oblique singular)
borazaninan (feminine indefinite oblique plural)
borezan
boriya qiloçê

/boːɾɑːˈzɑːn/


beste

besteya (feminine definite construct singular)
besteyên (feminine definite construct plural)
besteyê (feminine definite oblique singular)
besteyan (feminine definite oblique plural)
wê besteyê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan besteyan (feminine definite demonstrative oblique plural)
besteyê (feminine definite vocative singular)
besteyino (feminine definite vocative plural)
besteyek (feminine indefinite nominative singular)
besteyin (feminine indefinite nominative plural)
besteyeke (feminine indefinite construct singular)
besteyine (feminine indefinite construct plural)
besteyekê (feminine indefinite oblique singular)
besteyinan (feminine indefinite oblique plural)
peste
(kompozisyon)
best

Ji farisî بسته (beste, bestê, “girêdayî”) ji بستن (besten, “girê dan, bestin, asê kirin”).


saksofon

saksofona (feminine definite construct singular)
saksofonên (feminine definite construct plural)
saksofonê (feminine definite oblique singular)
saksofonan (feminine definite oblique plural)
wê saksofonê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan saksofonan (feminine definite demonstrative oblique plural)
saksofonê (feminine definite vocative singular)
saksofonino (feminine definite vocative plural)
saksofonek (feminine indefinite nominative singular)
saksofonin (feminine indefinite nominative plural)
saksofoneke (feminine indefinite construct singular)
saksofonine (feminine indefinite construct plural)
saksofonekê (feminine indefinite oblique singular)
saksofoninan (feminine indefinite oblique plural)
saksafon

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


zirna

zirnaya (feminine definite construct singular)
zirnayên (feminine definite construct plural)
zirnayê (feminine definite oblique singular)
zirnayan (feminine definite oblique plural)
wê zirnayê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan zirnayan (feminine definite demonstrative oblique plural)
zirnayê (feminine definite vocative singular)
zirnayino (feminine definite vocative plural)
zirnayek (feminine indefinite nominative singular)
zirnayin (feminine indefinite nominative plural)
zirnayeke (feminine indefinite construct singular)
zirnayine (feminine indefinite construct plural)
zirnayekê (feminine indefinite oblique singular)
zirnayinan (feminine indefinite oblique plural)
زڕنا (Kurdish-Arabic)
zirrna
zirrne
zirne
zurna
zurrna
zurne

zirr (govend, cejn) + ney, hevreha farisî سرنای (surnay) ji سر (sur, “dîlan, dawet, zemawend”) + نای (nay, “ney, bilûr”), herdu peyv jî ji zimanên îranî.

Alaveke muzîkê ya pifkirinê ye û bi taybetî di govend û dîlanên kurdî de tê bikaranîn û li ber tê reqisîn.

Mîr hat li ser wî hinde 'eskerZirna û nefîr û kûs û mehterDadî li tebilxan û sazan


qirnête

qirnêteya (feminine definite construct singular)
qirnêta (feminine definite construct singular)
qirnêteyên (feminine definite construct plural)
qirnêtên (feminine definite construct plural)
qirnêteyê (feminine definite oblique singular)
qirnêtê (feminine definite oblique singular)
qirnêteyan (feminine definite oblique plural)
qirnêtan (feminine definite oblique plural)
wê qirnêteyê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wê qirnêtê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan qirnêteyan (feminine definite demonstrative oblique plural)
wan qirnêtan (feminine definite demonstrative oblique plural)
qirnêteyê (feminine definite vocative singular)
qirnêtê (feminine definite vocative singular)
qirnêteyino (feminine definite vocative plural)
qirnêtino (feminine definite vocative plural)
qirnêteyek (feminine indefinite nominative singular)
qirnêtek (feminine indefinite nominative singular)
qirnêteyin (feminine indefinite nominative plural)
qirnêtin (feminine indefinite nominative plural)
qirnêteyeke (feminine indefinite construct singular)
qirnêteke (feminine indefinite construct singular)
qirnêteyine (feminine indefinite construct plural)
qirnêtine (feminine indefinite construct plural)
qirnêteyekê (feminine indefinite oblique singular)
qirnêtekê (feminine indefinite oblique singular)
qirnêteyinan (feminine indefinite oblique plural)
qirnêtinan (feminine indefinite oblique plural)
qernête

Amûrek muzîkê ya mîna bilûrê ye lê ji du rûlan pêk tê.


cûzele

cûzeleya (feminine definite construct singular)
cûzela (feminine definite construct singular)
cûzeleyên (feminine definite construct plural)
cûzelên (feminine definite construct plural)
cûzeleyê (feminine definite oblique singular)
cûzelê (feminine definite oblique singular)
cûzeleyan (feminine definite oblique plural)
cûzelan (feminine definite oblique plural)
wê cûzeleyê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wê cûzelê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan cûzeleyan (feminine definite demonstrative oblique plural)
wan cûzelan (feminine definite demonstrative oblique plural)
cûzeleyê (feminine definite vocative singular)
cûzelê (feminine definite vocative singular)
cûzeleyino (feminine definite vocative plural)
cûzelino (feminine definite vocative plural)
cûzeleyek (feminine indefinite nominative singular)
cûzelek (feminine indefinite nominative singular)
cûzeleyin (feminine indefinite nominative plural)
cûzelin (feminine indefinite nominative plural)
cûzeleyeke (feminine indefinite construct singular)
cûzeleke (feminine indefinite construct singular)
cûzeleyine (feminine indefinite construct plural)
cûzeline (feminine indefinite construct plural)
cûzeleyekê (feminine indefinite oblique singular)
cûzelekê (feminine indefinite oblique singular)
cûzeleyinan (feminine indefinite oblique plural)
cûzelinan (feminine indefinite oblique plural)


arp

arpa (feminine definite construct singular)
arpên (feminine definite construct plural)
arpê (feminine definite oblique singular)
arpan (feminine definite oblique plural)
wê arpê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan arpan (feminine definite demonstrative oblique plural)
arpê (feminine definite vocative singular)
arpino (feminine definite vocative plural)
arpek (feminine indefinite nominative singular)
arpin (feminine indefinite nominative plural)
arpeke (feminine indefinite construct singular)
arpine (feminine indefinite construct plural)
arpekê (feminine indefinite oblique singular)
arpinan (feminine indefinite oblique plural)
harp

Bi riya fransî harpe, ji latînî harpa ji zimanekcermenî (bb. îngilîziya kevn hearpe, elmaniya kevn harpha, harfe)

Piştî ku min unîversîte temam kir, ez zewicîm, min dest bi kar kir, zarokê min çêbû. Piştre ez ji hevjînê xwe veqetîyam. Piştî hevveqetandinê min di sala 1993-an de dîsa dest bi muzîkê kir. Vê carê min dest bi arpê kir. Ez hînî lêxistina arpê bûm. Bi vî hawî jî min arp anî nav muzîka kurdî. Bi arpê min li muzîka kurdî xist û stiranên bi kurdî gotin.

Tara Caf anku Tara Jaff di hevpeyivînekê de li gel Diya Rûmet, Netkurd.com, 6/2007


enstrûmental

enstrûment + -al^([Divê were berfirehtirkirin])


gîtarîst

gîtarîsta (definite construct feminine singular)
gîtarîstê (definite construct masculine singular)
gîtarîstên (definite construct feminine masculine plural)
gîtarîstê (definite oblique feminine singular)
gîtarîstî (definite oblique masculine singular)
gîtarîstan (definite oblique feminine masculine plural)
wê gîtarîstê (definite demonstrative oblique feminine singular)
wî gîtarîstî (definite demonstrative oblique masculine singular)
wan gîtarîstan (definite demonstrative oblique feminine masculine plural)
gîtarîstê (definite vocative feminine singular)
gîtarîsto (definite vocative masculine singular)
gîtarîstino (definite vocative feminine masculine plural)
gîtarîstek (indefinite nominative feminine singular)
gîtarîstek (indefinite nominative masculine singular)
gîtarîstin (indefinite nominative feminine masculine plural)
gîtarîsteke (indefinite construct feminine singular)
gîtarîstekî (indefinite construct masculine singular)
gîtarîstine (indefinite construct feminine masculine plural)
gîtarîstekê (indefinite oblique feminine singular)
gîtarîstekî (indefinite oblique masculine singular)
gîtarîstinan (indefinite oblique feminine masculine plural)

Navmiletî bide ber îngilîzî guitarist, fransî guitariste; wekheva gîtar + -îst.

gîtarvan

Hunermendê/a gîtarê, kesa/ê ku li gîtarê dide.

Li dû axaftin û peyaman, koma dansê ya Alman ku ji 3 hezar kesî pêk hatiye, dest pê kir. Li gel barana sift jî performansa komê gelek bal kişand. Piştre koma bulgarî ya 2 hezar kesî hemû beşdar mest kirin. Di festîvalê de yek ji komên herî balkêş jî koma gîtarê ya 200 kesî bû. Aheng û lihevkirina di navbera gîtarîstan de ji aliyê temaşevanan ve li piyan hat silavkirin û bi çepikan hat pîrozkirin. Herwisa yoga û medîtasyona ku ji aliyê bi hezaran kesî ve hat kirin, bû sedem ku stadyûma Olîmpiyadê di nav bêdengiyeke kûr de bimîne. Armanca yoga û medîtasyonkirinê ew bû ku bikeve nav Pirtûka Rekoran a Guinesê.


etîket

etîketa (feminine definite construct singular)
etîketên (feminine definite construct plural)
etîketê (feminine definite oblique singular)
etîketan (feminine definite oblique plural)
wê etîketê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan etîketan (feminine definite demonstrative oblique plural)
etîketê (feminine definite vocative singular)
etîketino (feminine definite vocative plural)
etîketek (feminine indefinite nominative singular)
etîketin (feminine indefinite nominative plural)
etîketeke (feminine indefinite construct singular)
etîketine (feminine indefinite construct plural)
etîketekê (feminine indefinite oblique singular)
etîketinan (feminine indefinite oblique plural)
êtîkêt
tiket

Ciwan Haco heta niha 15 albûm derxistine lê vê carê berovajî yên berê, bi etîketa Red Muzîkê, albûma xwe li ser platformên dîjîtal belav kir.

Dilop, Ciwan Haco: Hatina welêt dîsa bû xewnek ji min re https://web.archive.org/http://www.kovaradilop.net/wp-content/uploads/2020/05/DILOP-03.pdf arşîv, 2018, Înanç Yildiz, hj. 3, r. 5

Hunermend Xêra Abbas vê carê 'Baranê Şevê' pêşkêş dike. Albuma ku bi etîketa Mîr û Kom muzîkê derketiye têde 11 stranên rockwarî û rîtimkarî cih digirin.

05.06.2008, Bi îngilîzî li 'Canê Canê' guhdarî bikin https://web.archive.org/https://diyarname.com/news.php?Idx=605 arşîv, diyarname.com

Hilberînerê albuma ku bi navê “Xewrevîn” derdikevê Ayhan Evci ye, album bi etîketa Pelrecordsê digîhîje guhdarvan û hezkirên muzîkê.

01.10.2013, Albuma duyem ya Jan Arslan ‘Xewrevîn’ derdıkeve! https://web.archive.org/https://www.mardinlife.com/albuma-duyem-ya-jan-arslan-xewrevn-derdikeve-haberi-11460 arşîv, mardinlife.com


senfonî

senfoniya (feminine definite construct singular)
senfoniyên (feminine definite construct plural)
senfoniyê (feminine definite oblique singular)
senfoniyan (feminine definite oblique plural)
wê senfoniyê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan senfoniyan (feminine definite demonstrative oblique plural)
senfoniyê (feminine definite vocative singular)
senfoniyino (feminine definite vocative plural)
senfoniyek (feminine indefinite nominative singular)
senfoniyin (feminine indefinite nominative plural)
senfoniyeke (feminine indefinite construct singular)
senfoniyine (feminine indefinite construct plural)
senfoniyekê (feminine indefinite oblique singular)
senfoniyinan (feminine indefinite oblique plural)
semfonî
sîmfonî
sînfonî

Berhemên muzîkê yên ku ji alî komên orkestrayê ve tên pêşkêşkirin.


hevalok

hevaloka (feminine definite construct singular)
hevalokên (feminine definite construct plural)
hevalokê (feminine definite oblique singular)
hevalokan (feminine definite oblique plural)
wê hevalokê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan hevalokan (feminine definite demonstrative oblique plural)
hevalokê (feminine definite vocative singular)
hevalokino (feminine definite vocative plural)
hevalokek (feminine indefinite nominative singular)
hevalokin (feminine indefinite nominative plural)
hevalokeke (feminine indefinite construct singular)
hevalokine (feminine indefinite construct plural)
hevalokekê (feminine indefinite oblique singular)
hevalokinan (feminine indefinite oblique plural)
heyranok
payizok


hîphop

hîphopa (feminine definite construct singular)
hîphopên (feminine definite construct plural)
hîphopê (feminine definite oblique singular)
hîphopan (feminine definite oblique plural)
wê hîphopê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan hîphopan (feminine definite demonstrative oblique plural)
hîphopê (feminine definite vocative singular)
hîphopino (feminine definite vocative plural)
hîphopek (feminine indefinite nominative singular)
hîphopin (feminine indefinite nominative plural)
hîphopeke (feminine indefinite construct singular)
hîphopine (feminine indefinite construct plural)
hîphopekê (feminine indefinite oblique singular)
hîphopinan (feminine indefinite oblique plural)
hiphop
hip-hop
hip hop
hîp hop
hîp-hop
hophop

Cûnek muzîka bajarî ya rojavayî ye û bi taybetî têkildarî muzîka rapê ye.

Milyarderê rûs Roman Ambramovic sersala xwe li mala xwe ya li girava St. Bartsê û bi 250 mêvanên bijare pîroz kir. Li gora agahiyên rojnameya rûsî Expressê, Abramovicî bo şahiya sersalê 7, 5 milyon dolarê amerîkî xerc kirine. Di şahiyê de Ben Stiller, Selma Hayek, Demi Moore, Ashton Kutcher, koma muzîka hip hopê ya amerîkî Black Eyed Peas û gelek navdarên din beşdar bûne.


etnomuzîkolojî

etnomuzîkolojiya (feminine definite construct singular)
etnomuzîkolojiyên (feminine definite construct plural)
etnomuzîkolojiyê (feminine definite oblique singular)
etnomuzîkolojiyan (feminine definite oblique plural)
wê etnomuzîkolojiyê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan etnomuzîkolojiyan (feminine definite demonstrative oblique plural)
etnomuzîkolojiyê (feminine definite vocative singular)
etnomuzîkolojiyino (feminine definite vocative plural)
etnomuzîkolojiyek (feminine indefinite nominative singular)
etnomuzîkolojiyin (feminine indefinite nominative plural)
etnomuzîkolojiyeke (feminine indefinite construct singular)
etnomuzîkolojiyine (feminine indefinite construct plural)
etnomuzîkolojiyekê (feminine indefinite oblique singular)
etnomuzîkolojiyinan (feminine indefinite oblique plural)
etnomuzîkologî
ئهتنۆموزیکۆلۆژی (Kurdish-Arabic)

Ji îngilîzî ethnomusicology, ji ethno- + musicology; wekheva etno- + musîkolojî.

Zanista ku lêkolînan li ser muzîkê û çandeyê dike; vekolînên zanistî li ser muzîka gelêrî.

Nivîskarê vê [Nehro Zagros] gotarê xwediyê bawernameya doktorayê ye di warê etnomuzîkolojî li ser muzîka êzidiyên Ermenistanê. Ev bêtirî heft salan e ew lêkolînên meydanî li Ermenistan, Gurcistanê û Tirkiyê pêk tîne û niha li Zanîngeha York li Brîtanya lêkolînên xwe didomîne.


rewandin

icra (notayên berhemeke muzike qelabtin ser deng)


akordiyon

akordiyona (feminine definite construct singular)
akordiyonên (feminine definite construct plural)
akordiyonê (feminine definite oblique singular)
akordiyonan (feminine definite oblique plural)
wê akordiyonê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan akordiyonan (feminine definite demonstrative oblique plural)
akordiyonê (feminine definite vocative singular)
akordiyonino (feminine definite vocative plural)
akordiyonek (feminine indefinite nominative singular)
akordiyonin (feminine indefinite nominative plural)
akordiyoneke (feminine indefinite construct singular)
akordiyonine (feminine indefinite construct plural)
akordiyonekê (feminine indefinite oblique singular)
akordiyoninan (feminine indefinite oblique plural)

Navmiletî bide ber tirkî akordiyon, fransî accordéon taliyê ji almanî Akkordeon, ji Akkord (“aheng”), ji fransî accord, ji fransiya kevn acorder, ji îtalî accordare (“akord kirin”).

Amûreke muzîkê ye ku ji qutiyeke bi bişkok û butonan pêk tê.


borîzan

Ji tirkî borazan ji tirkîboru (borrî, lûlî) ji farisî -zen (-jen). Ji ber harmoniya vokalan "-zen" ya farisî di tirkî de bûye "-zan". Di tirkî de ev "-zan" ya bi maneya "-jen" wek "-zan" ya ji "zanîn"ê hatiye texmînkirin.

muzîkjena/ê amûrên pifkirinê,
kesê şareza di warê jenîna amêrên mûzîkê yên pifkirinê de


dubarekirin

dubarekirina (feminine definite construct singular)
dubarekirinên (feminine definite construct plural)
dubarekirinê (feminine definite oblique singular)
dubarekirinan (feminine definite oblique plural)
wê dubarekirinê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan dubarekirinan (feminine definite demonstrative oblique plural)
dubarekirinê (feminine definite vocative singular)
dubarekirinino (feminine definite vocative plural)
dubarekirinek (feminine indefinite nominative singular)
dubarekirinin (feminine indefinite nominative plural)
dubarekirineke (feminine indefinite construct singular)
dubarekirinine (feminine indefinite construct plural)
dubarekirinekê (feminine indefinite oblique singular)
dubarekirininan (feminine indefinite oblique plural)
دوبارهکرن (Kurdish-Arabic)

/dʊbɑːɾɛkɪˈɾɪn/

Di stranekê de beşa ku careke din tê gotin.


ahengbêj

ahengbêja (definite construct feminine singular)
ahengbêjê (definite construct masculine singular)
ahengbêjên (definite construct feminine masculine plural)
ahengbêjê (definite oblique feminine singular)
ahengbêjî (definite oblique masculine singular)
ahengbêjan (definite oblique feminine masculine plural)
wê ahengbêjê (definite demonstrative oblique feminine singular)
wî ahengbêjî (definite demonstrative oblique masculine singular)
wan ahengbêjan (definite demonstrative oblique feminine masculine plural)
ahengbêjê (definite vocative feminine singular)
ahengbêjo (definite vocative masculine singular)
ahengbêjino (definite vocative feminine masculine plural)
ahengbêjek (indefinite nominative feminine singular)
ahengbêjek (indefinite nominative masculine singular)
ahengbêjin (indefinite nominative feminine masculine plural)
ahengbêjeke (indefinite construct feminine singular)
ahengbêjekî (indefinite construct masculine singular)
ahengbêjine (indefinite construct feminine masculine plural)
ahengbêjekê (indefinite oblique feminine singular)
ahengbêjekî (indefinite oblique masculine singular)
ahengbêjinan (indefinite oblique feminine masculine plural)
ahengvêj
ahengwêj


sentûr

santûr
sentor
arp
balalayka
baxleme
bilûr
biziq
cimbûş
çelo
çeng
dahol
def
dudik
dutar
geyçek
gîtar
kanûn
keman
kemançe
levte
piyano
saksofon
saz
sêtar
tembûr
timbilk
ûd
viyolîn
zirna

Hevreha soranî سهنتوور (sentûr), farisî سنتور belkî bi rêya erebî سنطور (sențûr) ji aramî פסנטרא (pșențir) ji yûnanî ψαλτήριον (psaltírion) ji ψάλλω (psallo: jenandin, lê dan) ji ψάω (psao: dest kirinê, pelandin). Ji heman rehî peyvên rojavayî "psaltery, psalm" (Zebûr, stranênZebûrê) ji ber ku li ber sentûra yûnanî dihatin gotin.

Amûreke muzîkê ya têldar ya şibî qanûnê ye.

Mexnî û kemançe 'ûd û tenbûrÇeng û def û surna û sentûr'Uşşaq û newa, 'iraqî û ewc


awazgeh

awazgeha (feminine definite construct singular)
awazgehên (feminine definite construct plural)
awazgehê (feminine definite oblique singular)
awazgehan (feminine definite oblique plural)
wê awazgehê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan awazgehan (feminine definite demonstrative oblique plural)
awazgehê (feminine definite vocative singular)
awazgehino (feminine definite vocative plural)
awazgehek (feminine indefinite nominative singular)
awazgehin (feminine indefinite nominative plural)
awazgeheke (feminine indefinite construct singular)
awazgehine (feminine indefinite construct plural)
awazgehekê (feminine indefinite oblique singular)
awazgehinan (feminine indefinite oblique plural)

/ɑːwɑːzˈɡɛh/

Bi awaza nermî awazgeha Mihemed Şêxo û stranan

2022, Xalid Cemîl Mihemed, Nivîskarê Kurd Qado Şêrîn li ser Mihemed Şêxo pirtûkek amade kir https://web.archive.org/https://www.rudaw.net/kurmanci/culture-art/14112022 arşîv


qîsare

Ji erebî قيثارة


dutar

Amûreke muzîkê ya wek saz û ûdan e û du-têlî ye.

Dutar yek ji amûrên muzîkê yên kevn yên Kurdên Xorasanê ye. Jenyarê dutarê Umêd Sabirî awazeke Kurdî ya resen bi dutara xwe dijene. Umêd Sabirî hosteyê çêkirina amûra muzîkê ya dutarê ye. Ew wek yek ji baştirîn amûrsazên Kurdên Xorasanê tê hejmartin. Ev dora 8 salan e amûrên dutarê li kargeha xwe ya biçûk çêdike. Dutarên piraniya kom û grûpên Xorasan û Rojhilatê Kurdistan û Îranê jî bi destên Umêd Sabirî hatine çêkirin.


mandolîn

Ji fransî mandoline, ji îtalî mandolino.