şûr

Ji proto-hindûewropî *ḱōro- ji *ḱō- (“sûn, hesûn, sûtin”), hevreha hesan, san, sûn, hesûn, sûtin yên kurdî, سان (san) ya farisî, अश्रि (áśri: devê kêr û amûrên weke wê) û शूल (śū'la: amûrên tûj) ya sanskrîtî, սուր (sur: şûr; tûj) û հեսան (hesan: hesan) yên ermenî, cōt (hesan) û catus (jîr) yên latînî.

şemşîr

Çekek devikdirêj e bi gelemperî hinekî tewandî anku çemandî ye (mirov bi dest xwe digirin û pê şerr dikin).

Di piraniya şevan de gava ku wan şûrên sibhanî yên dudev bi milên xwe ve dadileqdin, saweke giran dixistine hinav û dilên dijminan.

Zeynelabidîn Zinar, Balafira Jînê, Weşanên Pencînar, 1993, ISBN 91 972090 3 1

Şûrê Xalid li pişta te ye, / Ji neha û heta sibê heft sed siwarê, / Kurda bi gerdanî li pişta te ye

Amadekar: Mele Xelefê Bafê Dîroka kelepora mîrnişîniya Botan, Çapxaneya Emîral, 2004

Hatin, lê bi tang, top, şûr û dekên xwe ve hatin.

Mehmed Uzun, Hêz û Bedewiya Pênûsê, Weşanên Nûdem, 1993

U adetê Ekradan, xândar şîrê xwe (şûrê xwe) davê ustuyê Xwe û topekî cawî didite bin çengê xwe û diçit xwe davējite mala xweyî xûnê ko "Ev e şîr û ev e kefen, yan min bikuje yan min aza bike." Icarê xweyê xûnê elbette wî xûndarê xwe aza dike.

Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 56, ISBN 9789944360678


rim

rima (feminine definite construct singular)
rimên (feminine definite construct plural)
rimê (feminine definite oblique singular)
riman (feminine definite oblique plural)
wê rimê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan riman (feminine definite demonstrative oblique plural)
rimê (feminine definite vocative singular)
rimino (feminine definite vocative plural)
rimek (feminine indefinite nominative singular)
rimin (feminine indefinite nominative plural)
rimeke (feminine indefinite construct singular)
rimine (feminine indefinite construct plural)
rimekê (feminine indefinite oblique singular)
riminan (feminine indefinite oblique plural)
رم (Kurdish-Arabic)
rum
tîr
şûr
rimane

Ji erebî رُمْح (rumḥ), hevreha aramî ܪܘܡܚܐ (rumxa) û îbrî רומח. Peyva esil-erebî di kurdî de cihê *nîzik ya îranî wergirtiye lê peyva îranî di pehlewî de wek nêzeg hatiye qeydkirin û di farisî de wek نیزه (nîzê) heye û belavî hin zimanên din jî bûye: ermenî նիզակ (nizak), azerî nizə, qazaxî найза (nayza), ozbekî nayza...

Çekek seriktûj e mirov bi destî diavêje, baskê ser çîxin, xişt, nêze.

Berî dane cengê bi gurz û rima
Ji şûr û rima ew dihatine hev
Ji toza siwara ku roj bûye şev


şeşderb

şeşderba (feminine definite construct singular)
şeşderbên (feminine definite construct plural)
şeşderbê (feminine definite oblique singular)
şeşderban (feminine definite oblique plural)
wê şeşderbê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan şeşderban (feminine definite demonstrative oblique plural)
şeşderbê (feminine definite vocative singular)
şeşderbino (feminine definite vocative plural)
şeşderbek (feminine indefinite nominative singular)
şeşderbin (feminine indefinite nominative plural)
şeşderbeke (feminine indefinite construct singular)
şeşderbine (feminine indefinite construct plural)
şeşderbekê (feminine indefinite oblique singular)
şeşderbinan (feminine indefinite oblique plural)
bombe
çardexwer
çifte
moşek
narincok
sarox
tifeng
top
xedare

[M]ehmet Kaya îro danê nîvro li avahiya rojnameya xwe... bi şeşderbê derbek bera serê xwe daye û xwe kuştiye.

Birayê Yaşar Kaya xwe kuşt, Netkurd.com, 1/2006


demance

demanceya (feminine definite construct singular)
demanca (feminine definite construct singular)
demanceyên (feminine definite construct plural)
demancên (feminine definite construct plural)
demanceyê (feminine definite oblique singular)
demancê (feminine definite oblique singular)
demanceyan (feminine definite oblique plural)
demancan (feminine definite oblique plural)
wê demanceyê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wê demancê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan demanceyan (feminine definite demonstrative oblique plural)
wan demancan (feminine definite demonstrative oblique plural)
demanceyê (feminine definite vocative singular)
demancê (feminine definite vocative singular)
demanceyino (feminine definite vocative plural)
demancino (feminine definite vocative plural)
demanceyek (feminine indefinite nominative singular)
demancek (feminine indefinite nominative singular)
demanceyin (feminine indefinite nominative plural)
demancin (feminine indefinite nominative plural)
demanceyeke (feminine indefinite construct singular)
demanceke (feminine indefinite construct singular)
demanceyine (feminine indefinite construct plural)
demancine (feminine indefinite construct plural)
demanceyekê (feminine indefinite oblique singular)
demancekê (feminine indefinite oblique singular)
demanceyinan (feminine indefinite oblique plural)
demancinan (feminine indefinite oblique plural)
dabance
dabançe
damance
damançe
dapance
dapançe
davance
davançe
dawance
dawançe
debance
debançe
demançe
depance
depançe
devance
devançe
dewance
dewançe

Ji osmanî طبانجه (tebance), tirkî tabanca ji taban + -ca. Bo guherîna T/D bidin ber demar/temar û bo guherîna B/M bidin ber misilman/bisirman yan bizmar ji erebî mismar.


pîstol

pîstola (feminine definite construct singular)
pîstolên (feminine definite construct plural)
pîstolê (feminine definite oblique singular)
pîstolan (feminine definite oblique plural)
wê pîstolê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan pîstolan (feminine definite demonstrative oblique plural)
pîstolê (feminine definite vocative singular)
pîstolino (feminine definite vocative plural)
pîstolek (feminine indefinite nominative singular)
pîstolin (feminine indefinite nominative plural)
pîstoleke (feminine indefinite construct singular)
pîstoline (feminine indefinite construct plural)
pîstolekê (feminine indefinite oblique singular)
pîstolinan (feminine indefinite oblique plural)
bombe
çardexwer
çifte
moşek
narincok
sarox
tifeng
top
xedare

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


revolver

revolvêr
rêvolver
rêvolvêr
bombe
çardexwer
çifte
moşek
narincok
sarox
tifeng
top
xedare


tifek

tifeka (feminine definite construct singular)
tifekên (feminine definite construct plural)
tifekê (feminine definite oblique singular)
tifekan (feminine definite oblique plural)
wê tifekê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan tifekan (feminine definite demonstrative oblique plural)
tifekê (feminine definite vocative singular)
tifekino (feminine definite vocative plural)
tifekek (feminine indefinite nominative singular)
tifekin (feminine indefinite nominative plural)
tifekeke (feminine indefinite construct singular)
tifekine (feminine indefinite construct plural)
tifekekê (feminine indefinite oblique singular)
tifekinan (feminine indefinite oblique plural)
tifang
tifeng
tifing
tiveng
tiving
tufek
tufeng
تفهک (Kurdish-Arabic)

Herwiha tifeng, tiveng, hevreha soranî تفهنگ (tifeng), farisî تفک (tofek) / تفنگ (tofeng), ji تف (tof: 1. tif, dengê tifkirinê 2. teq, dengê teqînê) ji zimanên îranî. tüfəng ya azerî, tüfek ya tirkî û teterî, թվանք (tʻvankʻ) ya ermeniya devokî ji zimanên îranî hatine wergirtin.

កាំភ្លើងវែង

kampləəŋ vɛɛŋ

Çekeka berikavêj ya dirêj e ku mirov dide milê xwe û hildigire.


tiveng

Evca rabû taqe çêla heyî û hespê xwe û du pez firotin û ji xwe re bi pareyên wan tivengek kirî.

Sidqî Hirorî, Kurê Zinarê Serbilind, Weşanên Nûdem, Stokholm, 1996


pal

Pala Misrê

perendê Qibtê.


tîr

tîra (feminine definite construct singular)
tîrên (feminine definite construct plural)
tîrê (feminine definite oblique singular)
tîran (feminine definite oblique plural)
wê tîrê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan tîran (feminine definite demonstrative oblique plural)
tîrê (feminine definite vocative singular)
tîrino (feminine definite vocative plural)
tîrek (feminine indefinite nominative singular)
tîrin (feminine indefinite nominative plural)
tîreke (feminine indefinite construct singular)
tîrine (feminine indefinite construct plural)
tîrekê (feminine indefinite oblique singular)
tîrinan (feminine indefinite oblique plural)
تیر (Kurdish-Arabic)
rim

Hevreha soranî تیر (tîr), farisî تیر (tîr), tacikî тир (tîr), pehlewî tigr, avestayî tiẍre-, tiẍri-, ji zimanên îranî. Herwiha bide ber sûmerî 𒋾 (ti: tîr)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-tîr (navdêr).wav

Çekek seriktûj e ku ji kevanê tê avêtin.

Eger ku awir tîr bin, çav û birû jî kevan in. Di helbestan de wekî evîndar birûyên xwe xwar bike ev mîna kevanê vedikişe, tê pejirandin. Birû ji ber ku tîra herî dijwar biaveje xwe vedikişîne.

Di Helbestên Melayê Bateyî de Evîn û Hezkirin, Reşît Rojdar Yildiz, Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi

Ji wê rojê dizanî minKo yar ew tîr li cergê daGelo dîsa bibînim ez

Reş e weke qîrê,
Rast e weke tîrê.


top

Ji tirkî top ji tirkiya kevn tolp- (dagirtin, tijî kirin) ku bi tirkiya niha dol(mak) e. Top" bi tirkî ye û "tep(k)"a kurmancî (li Behdînan), تۆپ/top ya soranî û توپ tûp ya farisî ji wê ne. Delîlê ku farisî ji tirkî wergirtiye û ne berevajî ew e ku "top" di gelek zimanên tirkîkî (tirkî, azerî, ozbekî, tirkmenî, gagawzî).

gule, bombeya dûr têt avêtinê daku di nav dijminî de biteqe

tank û top û teyare


şilf

şilfa (feminine definite construct singular)
şilfên (feminine definite construct plural)
şilfê (feminine definite oblique singular)
şilfan (feminine definite oblique plural)
wê şilfê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan şilfan (feminine definite demonstrative oblique plural)
şilfê (feminine definite vocative singular)
şilfino (feminine definite vocative plural)
şilfek (feminine indefinite nominative singular)
şilfin (feminine indefinite nominative plural)
şilfeke (feminine indefinite construct singular)
şilfine (feminine indefinite construct plural)
şilfekê (feminine indefinite oblique singular)
şilfinan (feminine indefinite oblique plural)

şilfa romê

şilfa darê ercê begêr


kevan

Hevreha soranî û kelhûrî کهوان (kewan), zazakî kemane, farisî کمان (kamân, “kevan”), lûrî kemo, kemon, yûnaniya kevn καμάρα (kamára, “kevan, tewandî, çemandî - binere qemere”), hemû ji proto-hindûewropî *kem- (“çemandî, tewandî”) ku herwiha serekaniya çemandin / çemîn, tewandin / tewîn, çewt / çeft yên kurdî û خمیدن (xemîden, “çemîn, tewîn”) ya farisî ye jî.

jî

Darikek ku amûrên muzîkê yên têldar pê tên jenîn.

aso

Cihê ku mirov dibêje qey erd û esman lê digihin hev.

tîr û kevan

Gezmeyek qewsê şevên 'aşiq bi nîva dil kevitDê ji can destan bişût xasma kevan nûbar-i bitWer ji qewseynan bi mîzan bêne der cotek xedeng


narincok

narincoka (feminine definite construct singular)
narincokên (feminine definite construct plural)
narincokê (feminine definite oblique singular)
narincokan (feminine definite oblique plural)
wê narincokê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan narincokan (feminine definite demonstrative oblique plural)
narincokê (feminine definite vocative singular)
narincokino (feminine definite vocative plural)
narincokek (feminine indefinite nominative singular)
narincokin (feminine indefinite nominative plural)
narincokeke (feminine indefinite construct singular)
narincokine (feminine indefinite construct plural)
narincokekê (feminine indefinite oblique singular)
narincokinan (feminine indefinite oblique plural)
نارنجۆك (Kurdish-Arabic)
narîncok

elxam, qumbereya ku bi destî têt avêtin daku biteqe

Li gor daxuyaniyê, polîsekî ku li navenda agirkujana Şoreşê kar dike û endamê PÇDKê ye (navê wî M. T. E ye), şeva di navbera şemî û yekşemiyê de du narîncok ku ji berpirsê PÇDK yê Hewlêrê wergirtibûn di nav tanka gazê ya tankêra agirkujanê de bi cî kiribû.

PÇDKê xwestiye li Hewlêrê teqînekê bike, Netkurd.com, 7/2006


bombe

bombeya (feminine definite construct singular)
bomba (feminine definite construct singular)
bombeyên (feminine definite construct plural)
bombên (feminine definite construct plural)
bombeyê (feminine definite oblique singular)
bombê (feminine definite oblique singular)
bombeyan (feminine definite oblique plural)
bomban (feminine definite oblique plural)
wê bombeyê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wê bombê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan bombeyan (feminine definite demonstrative oblique plural)
wan bomban (feminine definite demonstrative oblique plural)
bombeyê (feminine definite vocative singular)
bombê (feminine definite vocative singular)
bombeyino (feminine definite vocative plural)
bombino (feminine definite vocative plural)
bombeyek (feminine indefinite nominative singular)
bombek (feminine indefinite nominative singular)
bombeyin (feminine indefinite nominative plural)
bombin (feminine indefinite nominative plural)
bombeyeke (feminine indefinite construct singular)
bombeke (feminine indefinite construct singular)
bombeyine (feminine indefinite construct plural)
bombine (feminine indefinite construct plural)
bombeyekê (feminine indefinite oblique singular)
bombekê (feminine indefinite oblique singular)
bombeyinan (feminine indefinite oblique plural)
bombinan (feminine indefinite oblique plural)
bimba
bimbe
bomba
bumba
bumbe

Ji yûnaniya kevn βόμβος (bómbos) anku bum, gurm, hurm

çeka ku diteqe û ziyaneke mezin digihîne derdorên xwe
(li cihekî tên bicihkirin û bo teqînê tên eyarkirin yan jî tên avêtin û bi ketinê re diteqin)

Bombe avêtin,
bombe teqandin,
bombeya napalmî,
bombe teqîn.


moşek

moşeka (feminine definite construct singular)
moşekên (feminine definite construct plural)
moşekê (feminine definite oblique singular)
moşekan (feminine definite oblique plural)
wê moşekê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan moşekan (feminine definite demonstrative oblique plural)
moşekê (feminine definite vocative singular)
moşekino (feminine definite vocative plural)
moşekek (feminine indefinite nominative singular)
moşekin (feminine indefinite nominative plural)
moşekeke (feminine indefinite construct singular)
moşekine (feminine indefinite construct plural)
moşekekê (feminine indefinite oblique singular)
moşekinan (feminine indefinite oblique plural)
مۆشهك (Kurdish-Arabic)
mûşek

Deyn ji farisî موشک (mûşek, “mişkok”), ji موش (mûş, “mişk”). Ji ber xuyanga kelupeleka agirbaziyê a pêşîn a li Îranê ku li mişkan diçû.

sarox, fuze, roket,
çekek e dûr tê avêtin û dema li hewa jî dikare bêt eyarkirin yan jî bi xwe li hedefa xwe digere


sarox

Ji erebî صَارُوخ (ṣārūḵ)

moşek

Çekek e dûr tê avêtin û dema li hewa jî dikare bêt eyarkirin yan jî bi xwe li hedefa xwe digere.


fuze

fuzeya (feminine definite construct singular)
fuza (feminine definite construct singular)
fuzeyên (feminine definite construct plural)
fuzên (feminine definite construct plural)
fuzeyê (feminine definite oblique singular)
fuzê (feminine definite oblique singular)
fuzeyan (feminine definite oblique plural)
fuzan (feminine definite oblique plural)
wê fuzeyê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wê fuzê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan fuzeyan (feminine definite demonstrative oblique plural)
wan fuzan (feminine definite demonstrative oblique plural)
fuzeyê (feminine definite vocative singular)
fuzê (feminine definite vocative singular)
fuzeyino (feminine definite vocative plural)
fuzino (feminine definite vocative plural)
fuzeyek (feminine indefinite nominative singular)
fuzek (feminine indefinite nominative singular)
fuzeyin (feminine indefinite nominative plural)
fuzin (feminine indefinite nominative plural)
fuzeyeke (feminine indefinite construct singular)
fuzeke (feminine indefinite construct singular)
fuzeyine (feminine indefinite construct plural)
fuzine (feminine indefinite construct plural)
fuzeyekê (feminine indefinite oblique singular)
fuzekê (feminine indefinite oblique singular)
fuzeyinan (feminine indefinite oblique plural)
fuzinan (feminine indefinite oblique plural)
fûze

moşek, sarox, roket,
çekek e dûr tê avêtin û dema li hewa jî dikare bêt eyarkirin yan jî bi xwe li hedefa xwe digere


elxam

elxama (feminine definite construct singular)
elxamên (feminine definite construct plural)
elxamê (feminine definite oblique singular)
elxaman (feminine definite oblique plural)
wê elxamê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan elxaman (feminine definite demonstrative oblique plural)
elxamê (feminine definite vocative singular)
elxamino (feminine definite vocative plural)
elxamek (feminine indefinite nominative singular)
elxamin (feminine indefinite nominative plural)
elxameke (feminine indefinite construct singular)
elxamine (feminine indefinite construct plural)
elxamekê (feminine indefinite oblique singular)
elxaminan (feminine indefinite oblique plural)
lexam
lexem

narincok, qumbereya ku bi destî têt avêtin daku biteqe


hawin

hawina (feminine definite construct singular)
hawinên (feminine definite construct plural)
hawinê (feminine definite oblique singular)
hawinan (feminine definite oblique plural)
wê hawinê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan hawinan (feminine definite demonstrative oblique plural)
hawinê (feminine definite vocative singular)
hawinino (feminine definite vocative plural)
hawinek (feminine indefinite nominative singular)
hawinin (feminine indefinite nominative plural)
hawineke (feminine indefinite construct singular)
hawinine (feminine indefinite construct plural)
hawinekê (feminine indefinite oblique singular)
hawininan (feminine indefinite oblique plural)
هاون (Kurdish-Arabic)
hewang
hawan
hawen

Ji zimanên îranî, hevreha farisî هاون, havene-. Havan ya tirkî ji zimanekî îranî hatiye wergirtin.

Di encama teqîna topa hewanê de ku ji aliyê Recep Cuşa ve hate dîtin de Mehmud Cuşa giran birîndar bû.


çardexwer

çardexwera (feminine definite construct singular)
çardexwerên (feminine definite construct plural)
çardexwerê (feminine definite oblique singular)
çardexweran (feminine definite oblique plural)
wê çardexwerê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan çardexweran (feminine definite demonstrative oblique plural)
çardexwerê (feminine definite vocative singular)
çardexwerino (feminine definite vocative plural)
çardexwerek (feminine indefinite nominative singular)
çardexwerin (feminine indefinite nominative plural)
çardexwereke (feminine indefinite construct singular)
çardexwerine (feminine indefinite construct plural)
çardexwerekê (feminine indefinite oblique singular)
çardexwerinan (feminine indefinite oblique plural)
çardehxor
çardehxur
çardehxwer
çardexor
çardexur

/t͡ʃɑːɾdɛxˈʷɛɾ/

Demanceyên ku bi carekê cihê 14 fîşekan tê de heye.


doşk

çekek giran ya otomatîk ya dij-firoke ye


gurz

Ji proto-hindûîranî *wecre-, hevreha farisî گرز (gorz), pehlewî verz / vezr, avestayî vezre-, sanskrîtî वज्र (vejre). Gürz ya tirkî û վարզ (verz) ya ermenî ji zimanên îranî hatine wergirtin.

Dem; wê dema ku tu û her kesekî dîtir baş nas dike bê çawa kulma guvaştî ya bajarên toz û tirabêlkê bi awayekî hûrhêra dadiweşe, kir ku Selo sengeletiya xwe bitehmije, xamaya köpoğlunungızıya malika Ecem î dercînar di nava gurzên loda gîhê de bigevizîne.


mîn

mîna (feminine definite construct singular)
mînên (feminine definite construct plural)
mînê (feminine definite oblique singular)
mînan (feminine definite oblique plural)
wê mînê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan mînan (feminine definite demonstrative oblique plural)
mînê (feminine definite vocative singular)
mînino (feminine definite vocative plural)
mînek (feminine indefinite nominative singular)
mînin (feminine indefinite nominative plural)
mîneke (feminine indefinite construct singular)
mînine (feminine indefinite construct plural)
mînekê (feminine indefinite oblique singular)
mîninan (feminine indefinite oblique plural)
mayin
mayîn

Ji fransî mine (forma mîn yan îngilîzî mine (forma mayin)

elxam, teqemeniyên ku li erdê tên bicihkirin û dema ku mirov piyê xwe dane ser dê biteqe


roket

Navmiletî. Bide ber îngilîzî rocket, fransî roquette, tirkî roket. Taliyê ji îtalî rocchetta, ji îtaliya kevn rocchetto (“roket”), forma biçûkkirinê ya rocca (“teşî”), ji lombardîkî rocko (“çerxa dizivire”), ji proto-cermeniya rojava *rokkō, ji proto-cermenî *rukkô (“teşî”). Hevreha almaniya bilind a kevn rocco, rocko, roccho, rocho("teşî"; > almanî Rocken (“teşiyek”)), swêdî rock (“teşî”), îzlendî rokkur (“teşî”), îngilîziya navîn rocke (“teşî”).


arpîcî

arpîciya (feminine definite construct singular)
arpîciyên (feminine definite construct plural)
arpîciyê (feminine definite oblique singular)
arpîciyan (feminine definite oblique plural)
wê arpîciyê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan arpîciyan (feminine definite demonstrative oblique plural)
arpîciyê (feminine definite vocative singular)
arpîciyino (feminine definite vocative plural)
arpîciyek (feminine indefinite nominative singular)
arpîciyin (feminine indefinite nominative plural)
arpîciyeke (feminine indefinite construct singular)
arpîciyine (feminine indefinite construct plural)
arpîciyekê (feminine indefinite oblique singular)
arpîciyinan (feminine indefinite oblique plural)
arpîc
arpêc

Ji îngilîzî RPG (kurteya rocket propelled grenade) ji rusî РПГ (kurteya реактивный/ручной противотанковый гранатомёт, roketavêjkadijîtankan)

/ɑːɾpiːˈd͡ʒiː/

sîlehek e ku bi destan tê hilgirtin û ji ser milî tê avêtin
û guleyên wê gir in û bi taybetî dijî panzeran tên bikaranîn


dînamît

dînamîta (feminine definite construct singular)
dînamîtên (feminine definite construct plural)
dînamîtê (feminine definite oblique singular)
dînamîtan (feminine definite oblique plural)
wê dînamîtê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan dînamîtan (feminine definite demonstrative oblique plural)
dînamîtê (feminine definite vocative singular)
dînamîtino (feminine definite vocative plural)
dînamîtek (feminine indefinite nominative singular)
dînamîtin (feminine indefinite nominative plural)
dînamîteke (feminine indefinite construct singular)
dînamîtine (feminine indefinite construct plural)
dînamîtekê (feminine indefinite oblique singular)
dînamîtinan (feminine indefinite oblique plural)
ديناميت (Kurdish-Arabic)

Ji yûnanî δύναμις (dýnamis, “hêz, qewet”)

Piştî 1961ê, peykerên Stalîn ji holê rabûn, li derveyî Goriyê, bajarê jidayikbûna wî li Gurcistanê. Li hezîrana 2010ê, serokkomar Mikhael Saakachvîlî li wir jî, peykerê wî herî mezin da rakirin. Wî her weha fermana dînamîtkirina abîdeya Kutaisiyê daye, ku ji bo bîranîna qehremanên sovyetî (ne tenê "rûs") yên şerê li dij Almanyaya nazî hatibû çêkirin.

Jean-Marie Chauvier: Cinên Meydana Sor, wergerrandin: Simko Destan, Le Monde Diplomatique kurdî, hj. 19, 6/2011


reşaş

reşaşa (feminine definite construct singular)
reşaşên (feminine definite construct plural)
reşaşê (feminine definite oblique singular)
reşaşan (feminine definite oblique plural)
wê reşaşê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan reşaşan (feminine definite demonstrative oblique plural)
reşaşê (feminine definite vocative singular)
reşaşino (feminine definite vocative plural)
reşaşek (feminine indefinite nominative singular)
reşaşin (feminine indefinite nominative plural)
reşaşeke (feminine indefinite construct singular)
reşaşine (feminine indefinite construct plural)
reşaşekê (feminine indefinite oblique singular)
reşaşinan (feminine indefinite oblique plural)
reşaşe
resas

Hin cûn tifekên otomatîk yan nîv-otomatîk in.

Reşaş kirin.

Li gundê Hemikan (Beşagaç) yê ser bi qezaya Bêşebabê ya Şirnexê ve, reşaşekirina mînîbusa ko gundî tê de bûn ji aliyê ordiya tirk û dûvelanka wê Jîtemê ve hatiye pêkanîn. Ev cînayet ji bo bitenêkirina gerîlayan û çavtirsandina gel tên kirin û paşê diavêjin ser milê PKK-ê da kiryara xwe veşêrin û da PKK-ê rûreş bikin.

ji daxwiyaniyek HPGê li gor Nefel.com, 9/2007


şemşîr

şemşîrê (masculine definite construct singular)
şemşîrên (masculine definite construct plural)
şemşîrî (masculine definite oblique singular)
şemşîran (masculine definite oblique plural)
wî şemşîrî (masculine definite demonstrative oblique singular)
wan şemşîran (masculine definite demonstrative oblique plural)
şemşîro (masculine definite vocative singular)
şemşîrino (masculine definite vocative plural)
şemşîrek (masculine indefinite nominative singular)
şemşîrin (masculine indefinite nominative plural)
şemşîrekî (masculine indefinite construct singular)
şemşîrine (masculine indefinite construct plural)
şemşîrekî (masculine indefinite oblique singular)
şemşîrinan (masculine indefinite oblique plural)
şemşûr
şemşwîr
şemşwûr
şimşîr
şimşûr
şimşwîr

Îro xurttirîn kart di destê kurdan de bo pêşxistina welatê xwe petrol e, ew jî wekî şemşîrekê ye, ger bi şaşî bi kar hat dê serê xwe bibire, ger bi başî bi kar hat dê bikare Kurdistanê bigihîne dewreke baştir ji niha.

Nêçîrvan Barzanî li gor Aknews.com, 8/2010


xedeng

xedenga (feminine definite construct singular)
xedengên (feminine definite construct plural)
xedengê (feminine definite oblique singular)
xedengan (feminine definite oblique plural)
wê xedengê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan xedengan (feminine definite demonstrative oblique plural)
xedengê (feminine definite vocative singular)
xedengino (feminine definite vocative plural)
xedengek (feminine indefinite nominative singular)
xedengin (feminine indefinite nominative plural)
xedengeke (feminine indefinite construct singular)
xedengine (feminine indefinite construct plural)
xedengekê (feminine indefinite oblique singular)
xedenginan (feminine indefinite oblique plural)

tîr

Yên ku ji daran çêdibe û di ceng û şerên serdemên kevin de bi kevanî dihat avêtin.

çî Kêran e qetil û ceng
top û tiving şûr û xedeng
bi dengekî na, bi hezar deng
ji şêr re dibê'me na!

Fêrîkê ûsiv, Hesret Defter, Na, rûpel 355


şeşxane

Illa Ekrad û rewendêd Hekarî û Bohtan û Behdînan, mezin û biçûkêd wan xweyî şeşxane (şeşar, şeşagir, demançe) ne. Bê şeşxane naçine serê avê jî.

Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 129, ISBN 9789944360678


bombeavêj

bombeavêja (feminine definite construct singular)
bombeavêjên (feminine definite construct plural)
bombeavêjê (feminine definite oblique singular)
bombeavêjan (feminine definite oblique plural)
wê bombeavêjê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan bombeavêjan (feminine definite demonstrative oblique plural)
bombeavêjê (feminine definite vocative singular)
bombeavêjino (feminine definite vocative plural)
bombeavêjek (feminine indefinite nominative singular)
bombeavêjin (feminine indefinite nominative plural)
bombeavêjeke (feminine indefinite construct singular)
bombeavêjine (feminine indefinite construct plural)
bombeavêjekê (feminine indefinite oblique singular)
bombeavêjinan (feminine indefinite oblique plural)


bazûka

bazûkaya (feminine definite construct singular)
bazûkayên (feminine definite construct plural)
bazûkayê (feminine definite oblique singular)
bazûkayan (feminine definite oblique plural)
wê bazûkayê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan bazûkayan (feminine definite demonstrative oblique plural)
bazûkayê (feminine definite vocative singular)
bazûkayino (feminine definite vocative plural)
bazûkayek (feminine indefinite nominative singular)
bazûkayin (feminine indefinite nominative plural)
bazûkayeke (feminine indefinite construct singular)
bazûkayine (feminine indefinite construct plural)
bazûkayekê (feminine indefinite oblique singular)
bazûkayinan (feminine indefinite oblique plural)

/bɑːzuːˈkɑː/