pîton

Ji latînî python ji yûnaniya kevn Πύθων (Púthōn).

Li Malezyayê pîtonek şeş metre dirêj û 90 kîlo dikişand, mîheka avis daqurtand.
Ji bo mîh jî bizik bû, pîton bi seetan ji cîhê xwe ne lebitî û ji alîyê gundîyan hat dîtin.

9/2006, Pîtonekî mîhek avis daqurtand, Netkurd.com

Li Endonezyayê di zikê marekî pîton ê 7 metre dirêj de cesedê jineke ku li nav zeviyê dixebitî hat dîtin..

10/2022, Marê 7 metreyî jineke 50 salî ya li zeviyê dixebitî kuşt û daqurtand!, Rudaw.net/kurmanci


kimkim

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre gumgumok.


eqreb

Ji erebî عقرب ('eqreb), hevreha îbrî עקרב ('eqrab), aramî ܥܩܪܒܐ (eqirba). Akrep ya tirkî û alacrán (al-acrán) ya spanî jî ji erebî hatine wergirtin.

Tenê di klasîkan de yan jî di bin tesîra tirkî akrep de ku ji erebî hatiye wergirtin.

Ew çi dêm e, şahebax e, gulşena darulqerar
Sed hezaran nal û awazên bilbil di çarkenar
Helqe pê da best û hatin 'eqreb û îlan û mar
Nêrgiza şehla şepalî, asimîna murx î zar
 Lebxemûşê meyfiroşê dêmpeyala kê yî tu?


margîsk

مارگیسک (Kurdish-Arabic)
margîsok
mergîsk
dakmar
beqmar
karemar

Hin cûn ajelên mîna maran in lê çarpî ne.


meqezer

meqezera (feminine definite construct singular)
meqezerên (feminine definite construct plural)
meqezerê (feminine definite oblique singular)
meqezeran (feminine definite oblique plural)
wê meqezerê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan meqezeran (feminine definite demonstrative oblique plural)
meqezerê (feminine definite vocative singular)
meqezerino (feminine definite vocative plural)
meqezerek (feminine indefinite nominative singular)
meqezerin (feminine indefinite nominative plural)
meqezereke (feminine indefinite construct singular)
meqezerine (feminine indefinite construct plural)
meqezerekê (feminine indefinite oblique singular)
meqezerinan (feminine indefinite oblique plural)

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

Hin cureyek e canewerên dirûva maran in lê çarpî ne.


marmêlke

Kimkim, kelpezî, margîsk, margîsk, bûkmar,
hin cûn ajelên mîna maran in lê çarpî ne.


bûkmar

Kimkim, margîsk, marmêlke, margîsk,
hin cûn ajelên mîna maran in lê çarpî ne.


marmarok

marmaroka (feminine definite construct singular)
marmarokên (feminine definite construct plural)
marmarokê (feminine definite oblique singular)
marmarokan (feminine definite oblique plural)
wê marmarokê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan marmarokan (feminine definite demonstrative oblique plural)
marmarokê (feminine definite vocative singular)
marmarokino (feminine definite vocative plural)
marmarokek (feminine indefinite nominative singular)
marmarokin (feminine indefinite nominative plural)
marmarokeke (feminine indefinite construct singular)
marmarokine (feminine indefinite construct plural)
marmarokekê (feminine indefinite oblique singular)
marmarokinan (feminine indefinite oblique plural)


gimgimok

/ɡɪmɡɪˈmoːk/


gumgumok

gumgumoka (feminine definite construct singular)
gumgumokên (feminine definite construct plural)
gumgumokê (feminine definite oblique singular)
gumgumokan (feminine definite oblique plural)
wê gumgumokê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan gumgumokan (feminine definite demonstrative oblique plural)
gumgumokê (feminine definite vocative singular)
gumgumokino (feminine definite vocative plural)
gumgumokek (feminine indefinite nominative singular)
gumgumokin (feminine indefinite nominative plural)
gumgumokeke (feminine indefinite construct singular)
gumgumokine (feminine indefinite construct plural)
gumgumokekê (feminine indefinite oblique singular)
gumgumokinan (feminine indefinite oblique plural)
gimgim
gimgimok
gimgime
gumgume
qumqumok
kimkim
kimkime
kimkimok
kumkum
kumkume
kumkumok

Ajalek xwêrkiş ku gelek cûreyên wê hene.

Gumgumok wek maran ajelên kaşok in lê bi ling in û gelek cureyên wan hene. Ew kurm û mêşan dixwin. Piraniya gumgumokan li navçeyên germ dijîn. Gumgumokên bejî û avî hene.

2004, Komxebat, Ansîklopediya Zarokan, APEC, ISBN 91-89675-32-0

Babetên ajelan nêzî mîlyonekê ne. Gelek ajelên ku di dewra berê de hebûn nuha nemane: Bo nimûne, gumgumokên pir mezin ên ku sed mîlyon sal berê hebûn. Gelek ajelên din jî hene ku nuha li ber talûkeya tunebûnê ne. Ji ber ku xelk diçin nêçîra wan, an jî jîngeha wan xera dikin.

Heger hûn dev ji alema mirovahiyê berdin, -qet wan têkilî vî tiştî nekin- bi tenê li cîhana kûçikan, li ya gêrikan, li ya gumgumok û marmarok û li ya wawîkan binêrin; hûn li avî û bejayiya vê dinyayê, li qewim û ahlên herî rezîl û riswa, li milet û qebîleyên herî bi paş de mayî jî binêrin, ne mimkun e ko hûn li ucûbeyeke –wek dewleta tirkan- weha rast werin. Ne mimkun e ko hûn li naxireke din, li keriyekî din, li refekî din û li dahbe û yamyamên weha ecêb, rast werin.

Enwer Karahan: Çavsoriya dewleta ceberût û helwêsta Abdûlah Demîrbaşî, Nefel.com, 6/2007


tîremar

tîremarê (masculine definite construct singular)
tîremarên (masculine definite construct plural)
tîremarî (masculine definite oblique singular)
tîremaran (masculine definite oblique plural)
wî tîremarî (masculine definite demonstrative oblique singular)
wan tîremaran (masculine definite demonstrative oblique plural)
tîremaro (masculine definite vocative singular)
tîremarino (masculine definite vocative plural)
tîremarek (masculine indefinite nominative singular)
tîremarin (masculine indefinite nominative plural)
tîremarekî (masculine indefinite construct singular)
tîremarine (masculine indefinite construct plural)
tîremarekî (masculine indefinite oblique singular)
tîremarinan (masculine indefinite oblique plural)
marê teyar
marê siwar

/tiːɾɛˈmɑːɾ/

marekî zirav û drêj, serê wî gewr pişt û terîya wî rengê qehwe ye


marmaroka kesk

marmarokek kesk ku welatê wê Kurdistan e


kêlb

Bi kêmî bi maneya "har, hov" ji erebî كلب (kelb: se, seg, kûçik)

Cureyek xijindeyan e ku hêk dikin û çarpê digerin û xwînsar in,^([Ji bo vê maneyê çavkanî hewce ye. (+) ])


marê teyar

marê teyarê (masculine definite construct singular)
marê teyarên (masculine definite construct plural)
marê teyarî (masculine definite oblique singular)
marê teyaran (masculine definite oblique plural)
wî marê teyarî (masculine definite demonstrative oblique singular)
wan marê teyaran (masculine definite demonstrative oblique plural)
marê teyaro (masculine definite vocative singular)
marê teyarino (masculine definite vocative plural)
marê teyarek (masculine indefinite nominative singular)
marê teyarin (masculine indefinite nominative plural)
marê teyarekî (masculine indefinite construct singular)
marê teyarine (masculine indefinite construct plural)
marê teyarekî (masculine indefinite oblique singular)
marê teyarinan (masculine indefinite oblique plural)
tîremar
marê siwar

/mɑːˈɾeː tɛˈjɑːɾ/

Marekî zirav û drêj, serê wî gewr pişt û terîya wî rengê qehwe ye.


çepçepîsk

Cureyekî margîseyane yê kurî dirêjtir e ji margîskan, dirêjiya wan nêzîkî 20cm.


mergîsk

mergîska (definite construct feminine singular)
mergîskê (definite construct masculine singular)
mergîskên (definite construct feminine masculine plural)
mergîskê (definite oblique feminine singular)
mergîskî (definite oblique masculine singular)
mergîskan (definite oblique feminine masculine plural)
wê mergîskê (definite demonstrative oblique feminine singular)
wî mergîskî (definite demonstrative oblique masculine singular)
wan mergîskan (definite demonstrative oblique feminine masculine plural)
mergîskê (definite vocative feminine singular)
mergîsko (definite vocative masculine singular)
mergîskino (definite vocative feminine masculine plural)
mergîskek (indefinite nominative feminine singular)
mergîskek (indefinite nominative masculine singular)
mergîskin (indefinite nominative feminine masculine plural)
mergîskeke (indefinite construct feminine singular)
mergîskekî (indefinite construct masculine singular)
mergîskine (indefinite construct feminine masculine plural)
mergîskekê (indefinite oblique feminine singular)
mergîskekî (indefinite oblique masculine singular)
mergîskinan (indefinite oblique feminine masculine plural)
مارگیسک (Kurdish-Arabic)
margîsok
dakmar
beqmar
karemar