Endam

Endamê (masculine definite construct singular)
Endamên (masculine definite construct plural)
Endamî (masculine definite oblique singular)
Endaman (masculine definite oblique plural)
wî Endamî (masculine definite demonstrative oblique singular)
wan Endaman (masculine definite demonstrative oblique plural)
Endamo (masculine definite vocative singular)
Endamino (masculine definite vocative plural)
Endamek (masculine indefinite nominative singular)
Endamin (masculine indefinite nominative plural)
Endamekî (masculine indefinite construct singular)
Endamine (masculine indefinite construct plural)
Endamekî (masculine indefinite oblique singular)
Endaminan (masculine indefinite oblique plural)

Nûçegihanê Rûdawê Endam Cebar ragihand... ku... agir bi wî cihî ketiye û nehatiye kontrolkirin...

7/2023, Agir bi derdora Firokexenaya Herîrê ket... https://web.archive.org/https://www.rudaw.net/kurmanci/kurdistan/060720237 arşîv, Rudaw.net/kurmanci


Buhar

Bihar (feminine definite nominative singular)
Bihara (feminine definite construct singular)
Biharê (feminine definite oblique singular)
wê Biharê (feminine definite demonstrative oblique singular)
Biharê (feminine definite vocative singular)
Biharek (feminine indefinite nominative singular)
Bihareke (feminine indefinite construct singular)
Biharekê (feminine indefinite oblique singular)


Qiraliyeta Yekbûyî

Qiraliyetên Yekbûyî (definite plural)
Qiraliyeteke Yekbûyî (indefinite singular)
Qiraliyetine Yekbûyî (indefinite plural)

Ji Qiraliyeta + Yekbûyî. Wergerandina yekser ji îngilîzî United Kingdom.

Keyaniya Yekbûyî

Navê fermî yê Brîtanyayê (Îngilistan, Skotlenda, Weyls û Îrlendaya Bakur).


Giravên Falklandê

Ev girav, navê xwe ji Falkland Soundê girtiye, ku wek Viscount Falkland hatiye binavkirin ji aliyê John Strong ve, kesê di 1690an de lê bicih bûye.

Giravên Malvînê

Arşîpel û erdên dûr ên Qiraliyeta Yekbûyî ku li Okyanûsa Atlantîkê yê Başûr e.

/ɡɪɾɑːˈveːn fɑːlklɑːnˈdeː/


Giravên Malvînê

/ɡɪɾɑːˈveːn mɑːlviːˈneː/


Naîfe

Naîfeya (feminine definite construct singular)
Naîfeyê (feminine definite oblique singular)
wê Naîfeyê (feminine definite demonstrative oblique singular)
Naîfeyê (feminine definite vocative singular)
Naîfeyek (feminine indefinite nominative singular)
Naîfeyeke (feminine indefinite construct singular)
Naîfeyekê (feminine indefinite oblique singular)
Nayife
Nayfe

Naîf + -e (forma mêkirina hinek navên ji erebî)


Çekya

Welatekî li navenda Ewropayê. Navê fermî Komara Çekî.


Mumbaî

Bi rêya îngilîzî îngilîzî Mumbai an tirkî Mumbai, ji maratî मुंबई (mumbaī), ji मुंबा (mumbā, “xwedawend Mumba, îlaheya dê ya lokal”)+आई (āī, “dê”).

Bajarekî pir mezin, paytexta parêzgeha Maharaştrayê ya Hindistanê ye, wekî Bombay jî tê zanîn.


Kêrat

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


Komara Kongoyê ya Demokratîk

جُمْهُورِيَّة الْكُونْغُو الدِّيمُقْرَاطِيَّة

ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕຄອງໂກ

sā thā la na lat pa sā thi pa tai khǭng kō

Welatekî mezin e li navenda Afrîkayê li geliyê çemê Kongo.


Calût

Calûtê (masculine definite construct singular)
Calûtî (masculine definite oblique singular)
wî Calûtî (masculine definite demonstrative oblique singular)
Calûto (masculine definite vocative singular)
Calûtek (masculine indefinite nominative singular)
Calûtekî (masculine indefinite construct singular)
Calûtekî (masculine indefinite oblique singular)
Golyat

(li gor Qur'anê û Pîroznameyê) cengawerekî dêw bû ku ji aliyê Dawid-pêxember ve hat kuştin


Habaqûq

Habaqûqê (masculine definite construct singular)
Habaqûqî (masculine definite oblique singular)
wî Habaqûqî (masculine definite demonstrative oblique singular)
Habaqûqo (masculine definite vocative singular)
Habaqûqek (masculine indefinite nominative singular)
Habaqûqekî (masculine indefinite construct singular)
Habaqûqekî (masculine indefinite oblique singular)
Hebeqûq


Ham

Hamê (masculine definite construct singular)
Hamî (masculine definite oblique singular)
wî Hamî (masculine definite demonstrative oblique singular)
Hamo (masculine definite vocative singular)
Hamek (masculine indefinite nominative singular)
Hamekî (masculine indefinite construct singular)
Hamekî (masculine indefinite oblique singular)

yek ji kurên Nûh-pêxemberî, birayê Sam û Yafetî


Yafet

Yafetê (masculine definite construct singular)
Yafetî (masculine definite oblique singular)
wî Yafetî (masculine definite demonstrative oblique singular)
Yafeto (masculine definite vocative singular)
Yafetek (masculine indefinite nominative singular)
Yafetekî (masculine indefinite construct singular)
Yafetekî (masculine indefinite oblique singular)

kurê biçûk yê Nûh-pêxemberî, birayê Sam û Hamî


Îshaq

Îshaqê (masculine definite construct singular)
Îshaqên (masculine definite construct plural)
Îshaqî (masculine definite oblique singular)
Îshaqan (masculine definite oblique plural)
wî Îshaqî (masculine definite demonstrative oblique singular)
wan Îshaqan (masculine definite demonstrative oblique plural)
Îshaqo (masculine definite vocative singular)
Îshaqino (masculine definite vocative plural)
Îshaqek (masculine indefinite nominative singular)
Îshaqin (masculine indefinite nominative plural)
Îshaqekî (masculine indefinite construct singular)
Îshaqine (masculine indefinite construct plural)
Îshaqekî (masculine indefinite oblique singular)
Îshaqinan (masculine indefinite oblique plural)
Ishaq


Îsayê Mesîh

ܝܶܫܽܘܥ ܡܫܺܝܚܳܐ

Yešūʿ M'šīḥāʿ

ܝܼܫܘܿܥ ܡܫܝܼܚܵܐ

Īšōʿ M'šīḥāʿ

ܝܶܫܽܘܥ ܡܫܺܝܚܳܐ

Yešūʿ M'šīḥōʿ

damezrînerê filetiyê ku di nav misilmanan de jî wek pêxemberekî tê qebûlkirin


Yûnis

Yûnisê (masculine definite construct singular)
Yûnisên (masculine definite construct plural)
Yûnisî (masculine definite oblique singular)
Yûnisan (masculine definite oblique plural)
wî Yûnisî (masculine definite demonstrative oblique singular)
wan Yûnisan (masculine definite demonstrative oblique plural)
Yûniso (masculine definite vocative singular)
Yûnisino (masculine definite vocative plural)
Yûnisek (masculine indefinite nominative singular)
Yûnisin (masculine indefinite nominative plural)
Yûnisekî (masculine indefinite construct singular)
Yûnisine (masculine indefinite construct plural)
Yûnisekî (masculine indefinite oblique singular)
Yûnisinan (masculine indefinite oblique plural)
Ûnis
Yûnus

Bi riya erebî يُونُس (yūnus) ji îbranî יונה (yoná, “kotir”)

li gor dînên îbrahîmî pêxemberek bû ku ketibû zikê hûtekî lê Xwedê jê rizgar kir


Ûnis

Ûnisê (masculine definite construct singular)
Ûnisên (masculine definite construct plural)
Ûnisî (masculine definite oblique singular)
Ûnisan (masculine definite oblique plural)
wî Ûnisî (masculine definite demonstrative oblique singular)
wan Ûnisan (masculine definite demonstrative oblique plural)
Ûniso (masculine definite vocative singular)
Ûnisino (masculine definite vocative plural)
Ûnisek (masculine indefinite nominative singular)
Ûnisin (masculine indefinite nominative plural)
Ûnisekî (masculine indefinite construct singular)
Ûnisine (masculine indefinite construct plural)
Ûnisekî (masculine indefinite oblique singular)
Ûnisinan (masculine indefinite oblique plural)


Yûnus

Yûnusê (masculine definite construct singular)
Yûnusên (masculine definite construct plural)
Yûnusî (masculine definite oblique singular)
Yûnusan (masculine definite oblique plural)
wî Yûnusî (masculine definite demonstrative oblique singular)
wan Yûnusan (masculine definite demonstrative oblique plural)
Yûnuso (masculine definite vocative singular)
Yûnusino (masculine definite vocative plural)
Yûnusek (masculine indefinite nominative singular)
Yûnusin (masculine indefinite nominative plural)
Yûnusekî (masculine indefinite construct singular)
Yûnusine (masculine indefinite construct plural)
Yûnusekî (masculine indefinite oblique singular)
Yûnusinan (masculine indefinite oblique plural)


Yûsuf

Yûsufê (masculine definite construct singular)
Yûsufên (masculine definite construct plural)
Yûsufî (masculine definite oblique singular)
Yûsufan (masculine definite oblique plural)
wî Yûsufî (masculine definite demonstrative oblique singular)
wan Yûsufan (masculine definite demonstrative oblique plural)
Yûsufo (masculine definite vocative singular)
Yûsufino (masculine definite vocative plural)
Yûsufek (masculine indefinite nominative singular)
Yûsufin (masculine indefinite nominative plural)
Yûsufekî (masculine indefinite construct singular)
Yûsufine (masculine indefinite construct plural)
Yûsufekî (masculine indefinite oblique singular)
Yûsufinan (masculine indefinite oblique plural)


Mîro

Miro (masculine definite nominative singular)
Miro (masculine definite nominative plural)
Miroyê (masculine definite construct singular)
Miroyên (masculine definite construct plural)
Miroyî (masculine definite oblique singular)
Miroyan (masculine definite oblique plural)
wî Miroyî (masculine definite demonstrative oblique singular)
wan Miroyan (masculine definite demonstrative oblique plural)
Miroyo (masculine definite vocative singular)
Miroyino (masculine definite vocative plural)
Miroyek (masculine indefinite nominative singular)
Miroyin (masculine indefinite nominative plural)
Miroyekî (masculine indefinite construct singular)
Miroyine (masculine indefinite construct plural)
Miroyekî (masculine indefinite oblique singular)
Miroyinan (masculine indefinite oblique plural)
Miro


Mîran

Mîrana (definite construct feminine singular)
Mîranê (definite construct masculine singular)
Mîranên (definite construct feminine masculine plural)
Mîranê (definite oblique feminine singular)
Mîranî (definite oblique masculine singular)
Mîranan (definite oblique feminine masculine plural)
wê Mîranê (definite demonstrative oblique feminine singular)
wî Mîranî (definite demonstrative oblique masculine singular)
wan Mîranan (definite demonstrative oblique feminine masculine plural)
Mîranê (definite vocative feminine singular)
Mîrano (definite vocative masculine singular)
Mîranino (definite vocative feminine masculine plural)
Mîranek (indefinite nominative feminine singular)
Mîranek (indefinite nominative masculine singular)
Mîranin (indefinite nominative feminine masculine plural)
Mîraneke (indefinite construct feminine singular)
Mîranekî (indefinite construct masculine singular)
Mîranine (indefinite construct feminine masculine plural)
Mîranekê (indefinite oblique feminine singular)
Mîranekî (indefinite oblique masculine singular)
Mîraninan (indefinite oblique feminine masculine plural)

Ihtimalen ji gotina "(ji binemala) mîran"

navekî ducinsî ye anku hem yê jinan û hem jî yê mêran e


Mîkaîl

Mîkaîlê (masculine definite construct singular)
Mîkaîlên (masculine definite construct plural)
Mîkaîlî (masculine definite oblique singular)
Mîkaîlan (masculine definite oblique plural)
wî Mîkaîlî (masculine definite demonstrative oblique singular)
wan Mîkaîlan (masculine definite demonstrative oblique plural)
Mîkaîlo (masculine definite vocative singular)
Mîkaîlino (masculine definite vocative plural)
Mîkaîlek (masculine indefinite nominative singular)
Mîkaîlin (masculine indefinite nominative plural)
Mîkaîlekî (masculine indefinite construct singular)
Mîkaîline (masculine indefinite construct plural)
Mîkaîlekî (masculine indefinite oblique singular)
Mîkaîlinan (masculine indefinite oblique plural)
Mikaîl
Mikayil
Mikayl
Mîkayil
Mîkayl

Bi riya erebî مِيكَائِيل (mīkāʾīl) ji îbranî מיכאל (mîḵāʾēl, “(ma) kî wek Xwedê ye?”) ji מִי (mí, “kî”) + כַּ־ (ḵā, “wek”) + אֵל (él, “Xwedê”).

(dînên îbrahîmî) navê melekekî anku firîşteyekî giring e


Prag

Praga (feminine definite construct singular)
Pragê (feminine definite oblique singular)
wê Pragê (feminine definite demonstrative oblique singular)
Pragê (feminine definite vocative singular)
Pragek (feminine indefinite nominative singular)
Prageke (feminine indefinite construct singular)
Pragekê (feminine indefinite oblique singular)


Sankt Petersburg

Petersburg
Lenîngrad
(1924 - 1991),
Petrograd
(1914 - 1924)

duyem bajarê Rûsyayê û paytextê berê yê wî welatî (1713–1728 û 1732–1918)


Floransa

Floransaya (feminine definite construct singular)
Floransayê (feminine definite oblique singular)
wê Floransayê (feminine definite demonstrative oblique singular)
Floransayê (feminine definite vocative singular)
Floransayek (feminine indefinite nominative singular)
Floransayeke (feminine indefinite construct singular)
Floransayekê (feminine indefinite oblique singular)

bajar û devereke Îtalyayê ye (bi îtalî Firenze)


Lîzbon

Lîzbona (feminine definite construct singular)
Lîzbonê (feminine definite oblique singular)
wê Lîzbonê (feminine definite demonstrative oblique singular)
Lîzbonê (feminine definite vocative singular)
Lîzbonek (feminine indefinite nominative singular)
Lîzboneke (feminine indefinite construct singular)
Lîzbonekê (feminine indefinite oblique singular)
Lîsbon


Pekîn

Pekîna (feminine definite construct singular)
Pekînê (feminine definite oblique singular)
wê Pekînê (feminine definite demonstrative oblique singular)
Pekînê (feminine definite vocative singular)
Pekînek (feminine indefinite nominative singular)
Pekîneke (feminine indefinite construct singular)
Pekînekê (feminine indefinite oblique singular)
Beyjîng
Pekîng


Kîev

Kîeva (feminine definite construct singular)
Kîevê (feminine definite oblique singular)
wê Kîevê (feminine definite demonstrative oblique singular)
Kîevê (feminine definite vocative singular)
Kîevek (feminine indefinite nominative singular)
Kîeveke (feminine indefinite construct singular)
Kîevekê (feminine indefinite oblique singular)
Kiyev
Kiyêv
Kîêv


Erjeng

Erjenga (feminine definite construct singular)
Erjengê (feminine definite oblique singular)
wê Erjengê (feminine definite demonstrative oblique singular)
Erjengê (feminine definite vocative singular)
Erjengek (feminine indefinite nominative singular)
Erjengeke (feminine indefinite construct singular)
Erjengekê (feminine indefinite oblique singular)

Manî, ji dînê xwe zêdetir bi kitêba xwe Erjengê hatiye zanîn. Erjeng kitêbeke wisa ye ku ji naverokê bêhtir, bi sûretên têde meşhûr bûye.


Erjengê

Erjengan (feminine definite oblique plural)

Rewşa çemandî ya binavkirî ya yekjimar ya Erjeng.


Xaça Sor

Xaçên Sor (definite plural)
Xaçeke Sor (indefinite singular)
Xaçine Sor (indefinite plural)

Wergerandina yekser ji îngilîzî Red Crescent; wekheva Xaça + sor.

/xɑːˈt͡ʃɑː soːɾ/

Rêkxistineke alîkariya mirovî ya navneteweyî ye ku bi taybetî alîkariya birîndaran, nexweşan û bêmalan dike


Heyva Sor

Heyvên Sor (definite plural)
Heyveke Sor (indefinite singular)
Heyvine Sor (indefinite plural)

Wergerandina yekser ji erebî اَلْهِلَال اَلْأَحْمَر (al-hilāl al-ʾaḥmar), wekheva Heyva + sor.


Selanîk

Selanîka (feminine definite construct singular)
Selanîkê (feminine definite oblique singular)
wê Selanîkê (feminine definite demonstrative oblique singular)
Selanîkê (feminine definite vocative singular)
Selanîkek (feminine indefinite nominative singular)
Selanîkeke (feminine indefinite construct singular)
Selanîkekê (feminine indefinite oblique singular)
Salonîkî
Salonîk

Navmiletî ihtimalen bi riya osmanî سلانیك (Selanik) ji yûnanî Σαλονίκη (Saloníki), forma kurtkirî ya Θεσσαλονίκη (Thessaloníki). Bide ber erebî سَالُونِيك (sālūnīk), tirkî Selanik û îbranî סלוניקי.

Bajarê diduyan ê herî mezin li Yûnanistanê e.

keko qalekî li me qewimî li Selanîka şewitî ha bi rê ye

2022, Ömer Güneş & İbrahim Şahin, DENGBÊJ ŞAKIRO, PAK AJANS, r. 79


Salonîkî

Salonîkiya (feminine definite construct singular)
Salonîkiyê (feminine definite oblique singular)
wê Salonîkiyê (feminine definite demonstrative oblique singular)
Salonîkiyê (feminine definite vocative singular)
Salonîkiyek (feminine indefinite nominative singular)
Salonîkiyeke (feminine indefinite construct singular)
Salonîkiyekê (feminine indefinite oblique singular)

Navmiletî bide ber rusî Салоники (Saloniki), almanî Saloniki ji yûnanî Σαλονίκη (Saloníki) ji forma kurtkirî ya Θεσσαλονίκη (Thessaloníki).

Di salên 1990-91 da, min li ser banda FM, di radyoyekî ku li bajarê Salonîkî û li çend bajarên derdorê da jî dihate sehkirinê, dest bi bernameyekî kir.

25.01.2010, Hevpeyîvîn bi Serhad Bapîr re - II https://web.archive.org/http://www.zazaki.net/haber/hevpeyvn-bi-serhad-bapr-re-ii-357.htm arşîv, zazaki.net

— Roşan Lezêgîn: Bibexşîne. Ev bajarê Salonîkî ku tu behsa wê dikî ew bajar e ku em bi navê Selanîk dizanin? Ciyê ku Mistefa Kemal lê hatiyê dinyayê?
— Serhad Bapîr: Belê her ew bajar e. Yunan û îngilîz jê ra dibêjin “Thessalonîkî”, fransiz jî dibêjin “Salonîque”, ez dibêjimm qey em kurd jî dikarin bêjin “Salonîkî”.

Mîr Celadet jî bi bavê xwe re geh li Stembolê, geh li Edirna, geh li Qonya, geh Enqera, geh li Filistînê li Ek-ka û Nablus û geh li Salonîkî li Yûnanistanê bû.

Mîr Celadet Bedirxan (1893 - 1951), jiyan û ramanên wî https://web.archive.org/http://www.xoybun.com/modules/Content/print.php?pid=2907 arşîv, xoybun.com


Erdexan

Erdexana (feminine definite construct singular)
Erdexanê (feminine definite oblique singular)
wê Erdexanê (feminine definite demonstrative oblique singular)
Erdexanê (feminine definite vocative singular)
Erdexanek (feminine indefinite nominative singular)
Erdexaneke (feminine indefinite construct singular)
Erdexanekê (feminine indefinite oblique singular)


Brîtanyayek

Brîtanyayin (feminine indefinite nominative plural)

Rewşa navkî ya nebinavkirî ya yekjimar ya mê ya Brîtanya.


Kûbayek

Kûbayin (feminine indefinite nominative plural)

Rewşa navkî ya nebinavkirî ya yekjimar ya mê ya Kûba.


Skotland

Skotlanda (feminine definite construct singular)
Skotlandê (feminine definite oblique singular)
wê Skotlandê (feminine definite demonstrative oblique singular)
Skotlandê (feminine definite vocative singular)
Skotlandek (feminine indefinite nominative singular)
Skotlandeke (feminine indefinite construct singular)
Skotlandekê (feminine indefinite oblique singular)


Riya Hevrîşimê

Riyên Hevrîşimê (definite plural)
Riyeke Hevrîşimê (indefinite singular)
Riyine Hevrîşimê (indefinite plural)

/rɪˈjɑː hɛvɾiːʃɪˈmeː/

Toreke bi hev ve girêdayî ya riyên ticaretê yên li seranserê Asya, Bakur û Bakurrojhilatê Afrîkayê, û Ewropayê, ku di tarîxê de ji aliyê tacirên hevrîşimê ve hatiye emilandin.


Adiyeman

Semsûr

Parêzgeheke Tirkiyeyê ye ku dikeve erdên Bakurê Kurdistanê.


Bêrîtan

Bêrîtana (feminine definite construct singular)
Bêrîtanê (feminine definite oblique singular)
wê Bêrîtanê (feminine definite demonstrative oblique singular)
Bêrîtanê (feminine definite vocative singular)
Bêrîtanek (feminine indefinite nominative singular)
Bêrîtaneke (feminine indefinite construct singular)
Bêrîtanekê (feminine indefinite oblique singular)
Bêrîtan (masculine)

Ji karê bêrîtaniyê, ji bêrîte + -van, wek ku Mela Mehmûdê Bazîdî dibêje; a pêşîn herwihan bêlûte, navê terzeka gelêrî a stranê.


Zelîxe

Zelîxeya (feminine definite construct singular)
Zelîxeyên (feminine definite construct plural)
Zelîxeyê (feminine definite oblique singular)
Zelîxeyan (feminine definite oblique plural)
wê Zelîxeyê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan Zelîxeyan (feminine definite demonstrative oblique plural)
Zelîxeyê (feminine definite vocative singular)
Zelîxeyino (feminine definite vocative plural)
Zelîxeyek (feminine indefinite nominative singular)
Zelîxeyin (feminine indefinite nominative plural)
Zelîxeyeke (feminine indefinite construct singular)
Zelîxeyine (feminine indefinite construct plural)
Zelîxeyekê (feminine indefinite oblique singular)
Zelîxeyinan (feminine indefinite oblique plural)


Zelîxa

Zelîxaya (feminine definite construct singular)
Zelîxayên (feminine definite construct plural)
Zelîxayê (feminine definite oblique singular)
Zelîxayan (feminine definite oblique plural)
wê Zelîxayê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan Zelîxayan (feminine definite demonstrative oblique plural)
Zelîxayê (feminine definite vocative singular)
Zelîxayino (feminine definite vocative plural)
Zelîxayek (feminine indefinite nominative singular)
Zelîxayin (feminine indefinite nominative plural)
Zelîxayeke (feminine indefinite construct singular)
Zelîxayine (feminine indefinite construct plural)
Zelîxayekê (feminine indefinite oblique singular)
Zelîxayinan (feminine indefinite oblique plural)


Hulagu

Neviyê Cengîz Xan, serkêşiya dagirkirina Mongolan a Rojhilata Navîn kir, tevî hilweşandina Bexdayê di 1258 de.


Firatê

Firatên (masculine definite construct plural)

Rewşa îzafeyî ya binavkirî ya yekjimar ya Firat.


شێرزاد

دایکا وی گۆتێ وەرە دایۆ ئەزا ب تنێ مە دێ تشتا بۆ تە کرم... ھۆسا شێرزاد دگەل دایکا خۆ چۆ بازاری(...)

Dayka wî gotê were dayo eza bi tinê me dê tişta bo te kirim... Hosa Şêrzad digel dayika xo ço bazarî(...)

2012, Leylan Îsmeîl, Bêrîvan û Hîvî (Çîrokêt Zarokan), Çapxana Xanî, Dihok, r. 29