"derbend" meaning in Kurmancî

See derbend in All languages combined, or Wiktionary

Adjective

IPA: /dɛɾˈbɛnd/
Etymology: Li jortir binêrin.
  1. memnû, heram, neqanûnî, qaçax, ne meşrû, tişta/ê ku nabe bêt kirin (bi taybetî li gor qanûnê)
    Sense id: ku-derbend-ku-adj-OJEgN466 Categories (other): Jêgirtin bi kurmancî
The following are not (yet) sense-disambiguated

Noun

IPA: /dɛɾˈbɛnd/
Etymology: Ji der (“derî, dergeh”) + bend, hevrehafarisî دربند (derbend) ji zimanên îranî.
  1. newal, nihal, kend, dol, gelî, teht, lat, talde, kanyon, zinar, rizde, gêdûk, gewer, neqeb, zûr, zûrik, zeqir, ziqre, zixur, xirînc
  2. derbasgeh û bora çiyê
    Sense id: ku-derbend-ku-noun-ymRi~UNl
  3. keştîgeh, bender, lîman
    Sense id: ku-derbend-ku-noun-FiweynIa Categories (other): Jêgirtin bi kurmancî
  4. asteng, rêgirî, rênedan:
    Sense id: ku-derbend-ku-noun-opJM8pY6 Categories (other): Jêgirtin bi kurmancî
The following are not (yet) sense-disambiguated
Derived forms: Derbendîxan, derbend kirin<pos:lêker>, derbendkirin<pos:navdêr>, derbendî<pos:navdêr> Translations: Schlucht [feminine] (Almanî), Felsschlucht (Almanî), السد (Erebî), دربند (Farisî), فاصله بین دوکوه همجوار (Farisî), ایستگاه کشتی (Farisî), argıt (Tirkî), belen (Tirkî), dağ geçidi (Tirkî), darboğaz (Tirkî), derbent (Tirkî), geçit (Tirkî), kanyon (Tirkî), boğaz (Tirkî), passage (Îngilîzî), mountain pass (Îngilîzî), strait (Îngilîzî)
{
  "categories": [
    {
      "kind": "other",
      "name": "Bilêvkirina IPAyê bi kurmancî",
      "parents": [],
      "source": "w"
    },
    {
      "kind": "other",
      "name": "Farisî",
      "parents": [],
      "source": "w"
    },
    {
      "kind": "other",
      "name": "Kurmancî",
      "parents": [],
      "source": "w"
    },
    {
      "kind": "other",
      "name": "Peyvên kurmancî ji zimanên îranî",
      "parents": [],
      "source": "w"
    },
    {
      "kind": "other",
      "name": "Peyvên kurmancî yên pêkhatî",
      "parents": [],
      "source": "w"
    },
    {
      "kind": "other",
      "name": "Zimanên îranî",
      "parents": [],
      "source": "w"
    }
  ],
  "derived": [
    {
      "word": "Derbendîxan"
    },
    {
      "word": "derbend kirin<pos:lêker>"
    },
    {
      "word": "derbendkirin<pos:navdêr>"
    },
    {
      "word": "derbendî<pos:navdêr>"
    }
  ],
  "etymology_text": "Ji der (“derî, dergeh”) + bend, hevrehafarisî دربند (derbend) ji zimanên îranî.",
  "lang": "Kurmancî",
  "lang_code": "ku",
  "pos": "noun",
  "pos_title": "Navdêr",
  "senses": [
    {
      "categories": [
        {
          "kind": "other",
          "name": "Erdnîgarî bi kurmancî",
          "parents": [],
          "source": "w"
        },
        {
          "kind": "other",
          "name": "Ji wêjeya klasîk (kurmancî)",
          "parents": [],
          "source": "w"
        },
        {
          "kind": "other",
          "name": "Jêgirtin bi kurmancî",
          "parents": [],
          "source": "w"
        },
        {
          "kind": "other",
          "name": "Jêgirtinên ji Melayê Cizîrî",
          "parents": [],
          "source": "w"
        },
        {
          "kind": "other",
          "name": "Jêgirtinên kitêban bi kurmancî",
          "parents": [],
          "source": "w"
        }
      ],
      "examples": [
        {
          "ref": "Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640",
          "text": "Xasê teşrîfa te bin derya û derbendê Ecem.\nDa xelatên her seher sed zerkeş û mexmuri bî."
        }
      ],
      "glosses": [
        "newal, nihal, kend, dol, gelî, teht, lat, talde, kanyon, zinar, rizde, gêdûk, gewer, neqeb, zûr, zûrik, zeqir, ziqre, zixur, xirînc"
      ],
      "id": "ku-derbend-ku-noun-1QyJJ3ck",
      "topics": [
        "geography"
      ]
    },
    {
      "glosses": [
        "derbasgeh û bora çiyê"
      ],
      "id": "ku-derbend-ku-noun-ymRi~UNl"
    },
    {
      "categories": [
        {
          "kind": "other",
          "name": "Jêgirtin bi kurmancî",
          "parents": [],
          "source": "w"
        }
      ],
      "examples": [
        {
          "ref": "Havindê Sorî, “Hawarî bêganeyek,” Hej. 17.",
          "text": "Şikanî Evdulrehman paşay babanî; ji derbendi Bazyan be karî Xalid paşay birayewe bû"
        }
      ],
      "glosses": [
        "keştîgeh, bender, lîman"
      ],
      "id": "ku-derbend-ku-noun-FiweynIa"
    },
    {
      "categories": [
        {
          "kind": "other",
          "name": "Jêgirtin bi kurmancî",
          "parents": [],
          "source": "w"
        }
      ],
      "examples": [
        {
          "ref": "Rukiye Ozmen: Hevpeyvîn ligel nûser Dr. Husên Hebeş, 2010,(www.mediakurd.com",
          "text": "Em kurd ketine nav lafawê (lehî, lêmişt) û derketin ji nav ritamên wê ji me re pirseke heyînê ye. Bi her awayekî be, divê em xwe rizarbikin. Çiqas em liser wê rêyê ne, me çiqas derbend liber lehîlafawên wan girtine, ew pirseke din e. Lê bersiva serekîn ew e, ku em hîn binavnebûne, em liser her tengekê têdikoşin."
        }
      ],
      "glosses": [
        "asteng, rêgirî, rênedan:"
      ],
      "id": "ku-derbend-ku-noun-opJM8pY6"
    }
  ],
  "sounds": [
    {
      "ipa": "/dɛɾˈbɛnd/"
    }
  ],
  "tags": [
    "feminine"
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "Almanî",
      "lang_code": "de",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "Schlucht"
    },
    {
      "lang": "Almanî",
      "lang_code": "de",
      "word": "Felsschlucht"
    },
    {
      "lang": "Erebî",
      "lang_code": "ar",
      "word": "السد"
    },
    {
      "lang": "Farisî",
      "lang_code": "fa",
      "word": "دربند"
    },
    {
      "lang": "Farisî",
      "lang_code": "fa",
      "word": "فاصله بین دوکوه همجوار"
    },
    {
      "lang": "Farisî",
      "lang_code": "fa",
      "word": "ایستگاه کشتی"
    },
    {
      "lang": "Îngilîzî",
      "lang_code": "en",
      "word": "passage"
    },
    {
      "lang": "Îngilîzî",
      "lang_code": "en",
      "word": "mountain pass"
    },
    {
      "lang": "Îngilîzî",
      "lang_code": "en",
      "word": "strait"
    },
    {
      "lang": "Tirkî",
      "lang_code": "tr",
      "word": "argıt"
    },
    {
      "lang": "Tirkî",
      "lang_code": "tr",
      "word": "belen"
    },
    {
      "lang": "Tirkî",
      "lang_code": "tr",
      "word": "dağ geçidi"
    },
    {
      "lang": "Tirkî",
      "lang_code": "tr",
      "word": "darboğaz"
    },
    {
      "lang": "Tirkî",
      "lang_code": "tr",
      "word": "derbent"
    },
    {
      "lang": "Tirkî",
      "lang_code": "tr",
      "word": "geçit"
    },
    {
      "lang": "Tirkî",
      "lang_code": "tr",
      "word": "kanyon"
    },
    {
      "lang": "Tirkî",
      "lang_code": "tr",
      "word": "boğaz"
    }
  ],
  "word": "derbend"
}

{
  "categories": [
    {
      "kind": "other",
      "name": "Bilêvkirina IPAyê bi kurmancî",
      "parents": [],
      "source": "w"
    },
    {
      "kind": "other",
      "name": "Kurmancî",
      "parents": [],
      "source": "w"
    }
  ],
  "etymology_text": "Li jortir binêrin.",
  "lang": "Kurmancî",
  "lang_code": "ku",
  "pos": "adj",
  "pos_title": "Rengdêr",
  "senses": [
    {
      "categories": [
        {
          "kind": "other",
          "name": "Jêgirtin bi kurmancî",
          "parents": [],
          "source": "w"
        }
      ],
      "examples": [
        {
          "ref": "Abdullah Kiran, Ne ‘qedexe' ye, ya rast ‘derbend’ e",
          "text": "Leşker girt ser gund û ketina malan derbend kir."
        }
      ],
      "glosses": [
        "memnû, heram, neqanûnî, qaçax, ne meşrû,\ntişta/ê ku nabe bêt kirin (bi taybetî li gor qanûnê)"
      ],
      "id": "ku-derbend-ku-adj-OJEgN466"
    }
  ],
  "sounds": [
    {
      "ipa": "/dɛɾˈbɛnd/"
    }
  ],
  "word": "derbend"
}
{
  "categories": [
    "Bilêvkirina IPAyê bi kurmancî",
    "Farisî",
    "Kurmancî",
    "Peyvên kurmancî ji zimanên îranî",
    "Peyvên kurmancî yên pêkhatî",
    "Zimanên îranî"
  ],
  "derived": [
    {
      "word": "Derbendîxan"
    },
    {
      "word": "derbend kirin<pos:lêker>"
    },
    {
      "word": "derbendkirin<pos:navdêr>"
    },
    {
      "word": "derbendî<pos:navdêr>"
    }
  ],
  "etymology_text": "Ji der (“derî, dergeh”) + bend, hevrehafarisî دربند (derbend) ji zimanên îranî.",
  "lang": "Kurmancî",
  "lang_code": "ku",
  "pos": "noun",
  "pos_title": "Navdêr",
  "senses": [
    {
      "categories": [
        "Erdnîgarî bi kurmancî",
        "Ji wêjeya klasîk (kurmancî)",
        "Jêgirtin bi kurmancî",
        "Jêgirtinên ji Melayê Cizîrî",
        "Jêgirtinên kitêban bi kurmancî"
      ],
      "examples": [
        {
          "ref": "Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640",
          "text": "Xasê teşrîfa te bin derya û derbendê Ecem.\nDa xelatên her seher sed zerkeş û mexmuri bî."
        }
      ],
      "glosses": [
        "newal, nihal, kend, dol, gelî, teht, lat, talde, kanyon, zinar, rizde, gêdûk, gewer, neqeb, zûr, zûrik, zeqir, ziqre, zixur, xirînc"
      ],
      "topics": [
        "geography"
      ]
    },
    {
      "glosses": [
        "derbasgeh û bora çiyê"
      ]
    },
    {
      "categories": [
        "Jêgirtin bi kurmancî"
      ],
      "examples": [
        {
          "ref": "Havindê Sorî, “Hawarî bêganeyek,” Hej. 17.",
          "text": "Şikanî Evdulrehman paşay babanî; ji derbendi Bazyan be karî Xalid paşay birayewe bû"
        }
      ],
      "glosses": [
        "keştîgeh, bender, lîman"
      ]
    },
    {
      "categories": [
        "Jêgirtin bi kurmancî"
      ],
      "examples": [
        {
          "ref": "Rukiye Ozmen: Hevpeyvîn ligel nûser Dr. Husên Hebeş, 2010,(www.mediakurd.com",
          "text": "Em kurd ketine nav lafawê (lehî, lêmişt) û derketin ji nav ritamên wê ji me re pirseke heyînê ye. Bi her awayekî be, divê em xwe rizarbikin. Çiqas em liser wê rêyê ne, me çiqas derbend liber lehîlafawên wan girtine, ew pirseke din e. Lê bersiva serekîn ew e, ku em hîn binavnebûne, em liser her tengekê têdikoşin."
        }
      ],
      "glosses": [
        "asteng, rêgirî, rênedan:"
      ]
    }
  ],
  "sounds": [
    {
      "ipa": "/dɛɾˈbɛnd/"
    }
  ],
  "tags": [
    "feminine"
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "Almanî",
      "lang_code": "de",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "Schlucht"
    },
    {
      "lang": "Almanî",
      "lang_code": "de",
      "word": "Felsschlucht"
    },
    {
      "lang": "Erebî",
      "lang_code": "ar",
      "word": "السد"
    },
    {
      "lang": "Farisî",
      "lang_code": "fa",
      "word": "دربند"
    },
    {
      "lang": "Farisî",
      "lang_code": "fa",
      "word": "فاصله بین دوکوه همجوار"
    },
    {
      "lang": "Farisî",
      "lang_code": "fa",
      "word": "ایستگاه کشتی"
    },
    {
      "lang": "Îngilîzî",
      "lang_code": "en",
      "word": "passage"
    },
    {
      "lang": "Îngilîzî",
      "lang_code": "en",
      "word": "mountain pass"
    },
    {
      "lang": "Îngilîzî",
      "lang_code": "en",
      "word": "strait"
    },
    {
      "lang": "Tirkî",
      "lang_code": "tr",
      "word": "argıt"
    },
    {
      "lang": "Tirkî",
      "lang_code": "tr",
      "word": "belen"
    },
    {
      "lang": "Tirkî",
      "lang_code": "tr",
      "word": "dağ geçidi"
    },
    {
      "lang": "Tirkî",
      "lang_code": "tr",
      "word": "darboğaz"
    },
    {
      "lang": "Tirkî",
      "lang_code": "tr",
      "word": "derbent"
    },
    {
      "lang": "Tirkî",
      "lang_code": "tr",
      "word": "geçit"
    },
    {
      "lang": "Tirkî",
      "lang_code": "tr",
      "word": "kanyon"
    },
    {
      "lang": "Tirkî",
      "lang_code": "tr",
      "word": "boğaz"
    }
  ],
  "word": "derbend"
}

{
  "categories": [
    "Bilêvkirina IPAyê bi kurmancî",
    "Kurmancî"
  ],
  "etymology_text": "Li jortir binêrin.",
  "lang": "Kurmancî",
  "lang_code": "ku",
  "pos": "adj",
  "pos_title": "Rengdêr",
  "senses": [
    {
      "categories": [
        "Jêgirtin bi kurmancî"
      ],
      "examples": [
        {
          "ref": "Abdullah Kiran, Ne ‘qedexe' ye, ya rast ‘derbend’ e",
          "text": "Leşker girt ser gund û ketina malan derbend kir."
        }
      ],
      "glosses": [
        "memnû, heram, neqanûnî, qaçax, ne meşrû,\ntişta/ê ku nabe bêt kirin (bi taybetî li gor qanûnê)"
      ]
    }
  ],
  "sounds": [
    {
      "ipa": "/dɛɾˈbɛnd/"
    }
  ],
  "word": "derbend"
}

Download raw JSONL data for derbend meaning in Kurmancî (3.6kB)


This page is a part of the kaikki.org machine-readable Kurmancî dictionary. This dictionary is based on structured data extracted on 2025-04-05 from the kuwiktionary dump dated 2025-04-03 using wiktextract (8c1bb29 and fb63907). The data shown on this site has been post-processed and various details (e.g., extra categories) removed, some information disambiguated, and additional data merged from other sources. See the raw data download page for the unprocessed wiktextract data.

If you use this data in academic research, please cite Tatu Ylonen: Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data, Proceedings of the 13th Conference on Language Resources and Evaluation (LREC), pp. 1317-1325, Marseille, 20-25 June 2022. Linking to the relevant page(s) under https://kaikki.org would also be greatly appreciated.