ar

Ji proto-îranî *āθr < *ātar-. Hevreha belûçî آس, sîvendî ūīr. An ji agir > *ayir > ar (wek soranîئاور (awir) û goranî ئایر (ayir)) an jî ji *aθr > *ahr > ar.


ronahî

ronahiya (feminine definite construct singular)
ronahiyên (feminine definite construct plural)
ronahiyê (feminine definite oblique singular)
ronahiyan (feminine definite oblique plural)
wê ronahiyê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan ronahiyan (feminine definite demonstrative oblique plural)
ronahiyê (feminine definite vocative singular)
ronahiyino (feminine definite vocative plural)
ronahiyek (feminine indefinite nominative singular)
ronahiyin (feminine indefinite nominative plural)
ronahiyeke (feminine indefinite construct singular)
ronahiyine (feminine indefinite construct plural)
ronahiyekê (feminine indefinite oblique singular)
ronahiyinan (feminine indefinite oblique plural)
رۆناهی (Kurdish-Arabic)
ronah
ronatî
ronayî
ruhnahî
ruhnatî
ruhnayî
ruhnîtî
sahî
tav
tîrêj
tîroj

Ji ron + -ahî.
Bi avestayî reoxşn-, bi pehlewî rôşnak.

ron

Cihê ronî lê heye, ronîbûna mekanek yan jî objeyan, qalîteya ronîbûnê (ya mekan û objeyan).

Tîreja elektromagnetîk ya dikare bi çavan bêt dîtin.


ronî

roniya (feminine definite construct singular)
roniyên (feminine definite construct plural)
roniyê (feminine definite oblique singular)
roniyan (feminine definite oblique plural)
wê roniyê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan roniyan (feminine definite demonstrative oblique plural)
roniyê (feminine definite vocative singular)
roniyino (feminine definite vocative plural)
roniyek (feminine indefinite nominative singular)
roniyin (feminine indefinite nominative plural)
roniyeke (feminine indefinite construct singular)
roniyine (feminine indefinite construct plural)
roniyekê (feminine indefinite oblique singular)
roniyinan (feminine indefinite oblique plural)
ڕۆنی (Kurdish-Arabic)
ruhnî
rehnî
sahî
tav
tîrêj
tîroj

Tîrêja elektromagnetîk ya dikare bi çavan bêt dîtin.

Roniya tavê gihaşt erdê.


H

Hevkêşeya Schrödingerê:


rakêş

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

: gravîtasyon, hêza ku tiştan ji ber bi xwe ve radikêşe jêr

Rakêşa (gravitation) wan (çalên reş) bê pîvan mezin e, ta wê radeyê ko ronahî bi xwe jî nikare ji nav derkeve, û eger foton nikaribin ji nav derkevin êdî em nikarin wan bibînin jî.

Zagrosê Hajo: Em çawa dikarin bizanin ku çalên reş hene?, Netkurd.com, 6/2006


puwazk

Alavek optîkî ye ronahî pê dibe spektir.


power

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-power.wav


elektron

elektrona (feminine definite construct singular)
elektronên (feminine definite construct plural)
elektronê (feminine definite oblique singular)
elektronan (feminine definite oblique plural)
wê elektronê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan elektronan (feminine definite demonstrative oblique plural)
elektronê (feminine definite vocative singular)
elektronino (feminine definite vocative plural)
elektronek (feminine indefinite nominative singular)
elektronin (feminine indefinite nominative plural)
elektroneke (feminine indefinite construct singular)
elektronine (feminine indefinite construct plural)
elektronekê (feminine indefinite oblique singular)
elektroninan (feminine indefinite oblique plural)
elektiron
êlêktron
êlêktiron
proton

Deyn ji îngilîzî electron an jî ji fransî électron.

Pirtên atomê yên negatîv yên ku li dor navokê dizivirin.


proton

protona (feminine definite construct singular)
protonên (feminine definite construct plural)
protonê (feminine definite oblique singular)
protonan (feminine definite oblique plural)
wê protonê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan protonan (feminine definite demonstrative oblique plural)
protonê (feminine definite vocative singular)
protonino (feminine definite vocative plural)
protonek (feminine indefinite nominative singular)
protonin (feminine indefinite nominative plural)
protoneke (feminine indefinite construct singular)
protonine (feminine indefinite construct plural)
protonekê (feminine indefinite oblique singular)
protoninan (feminine indefinite oblique plural)
piroton
proteîn


proton

pirtika gerdîleyî, yekeya bergehê erênî yê gerdîleyê


atom

atoma (feminine definite construct singular)
atomên (feminine definite construct plural)
atomê (feminine definite oblique singular)
atoman (feminine definite oblique plural)
wê atomê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan atoman (feminine definite demonstrative oblique plural)
atomê (feminine definite vocative singular)
atomino (feminine definite vocative plural)
atomek (feminine indefinite nominative singular)
atomin (feminine indefinite nominative plural)
atomeke (feminine indefinite construct singular)
atomine (feminine indefinite construct plural)
atomekê (feminine indefinite oblique singular)
atominan (feminine indefinite oblique plural)

Ji îngilîzî atom, ji yûnaniya kevn ἄτομος (átomos), bi wateya "tiştê ku nikare werê qetkirin" (lê yek vêce zane ku ew karin werin qetkirin).

Pirta her madeyekê ya ku ji elektron û proton û notronan pêk tê


pozîtîv

pozîtîvtir (comparative)
herî pozîtîv (merkezî) (superlative)
tewrî pozîtîv (rojavayî) (superlative)
pozîtîvtirîn (soranîzm) (superlative)
pozetîf
pozetîv
pozîtîf

atoma ku ji elektronan pirrtir proton hene


pest

pesta (feminine definite construct singular)
pestên (feminine definite construct plural)
pestê (feminine definite oblique singular)
pestan (feminine definite oblique plural)
wê pestê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan pestan (feminine definite demonstrative oblique plural)
pestê (feminine definite vocative singular)
pestino (feminine definite vocative plural)
pestek (feminine indefinite nominative singular)
pestin (feminine indefinite nominative plural)
pesteke (feminine indefinite construct singular)
pestine (feminine indefinite construct plural)
pestekê (feminine indefinite oblique singular)
pestinan (feminine indefinite oblique plural)

mîqdara hêza ku li her qadê tê tetbîq kirin


rontgen

Ji almanî Röntgen ji navê peydakerê wê Wilhelm Conrad Röntgen.

radyograf

Wêneyên ku bi wê ronahiyê hatine girtin.

Cûnek ronahiyê ye ku pê wêneyên hestî û hinavên mirovan yan jî nava tiştan tên girtin.

Sultan Kosemê 26 salî dirêjtirîn mirov e li Tirkiyeyê. Ew bi eslê xwe ji gundê Dede yê Dêrikê ye. Derdê Sultan van rojan ew e ku ji ber girse û kîloyên xwe nikare MR-ê (rontgen) xwe bikişîne.


ronakî

ronatî
ronayî
ronî
ruhnahî
ruhnatî
ruhnayî
ruhnî
ruhnîtî
sahî
tav
tîrêj
tîroj

Ji ron + -akî.
Bi avestayî reoxşn-, bi pehlewî rôşnak.

tîrêja elektromagnetîk ya dikare bi çavan bêt dîtin


mechanics

Ji latînî mechanicus, ji yûnaniya kevn μηχανικός (mēkhanikós), ji μηχανή (mēkhanḗ, “makîne, amûr”).


alfa ışınları

tîrêjên alfayê, yek ji tîrêjên ku ji maddeyên radyoaktif derdikeve


büyük dalga

pêla mezin, pêla dirêj, şepola dirêj (pêla dirêj a radyoyê)


dalga

uzun dalga


devinim

ger (rewşa heyberekê li gorî niqteyeke sekan)

dünyanın biri kendi, öteki güneş etrafında olmak üzere, iki devinimi var

du tevgerên dinyayê hene, yek li dora xwe û ya dî jî li dora rojê ye


devinmek

libitîn, livîn, tevgerîn (li gorî niqteyekê guherîna rewş û cihê cismekê)


güç

hêz (karê ku di yekeya zeman de tê kirin)


iletim

ragih, veguhaz (tiştê ku di xwe de elektrik û tînê dibuhêre)


itmek

Aynı cins elektrikli iki cisim birbirini iter.

Du heyberên ku bi heman elektrikê bar in, hev dehf didin.


kaydetmek

qeyd kirin (peyitandina fîşar, germî ya tiştekî)


odaklaştırmak

li serê kom kirin, li serê civandin, li ser nîskokê kom kirin


radioactivity

radyoaktîvîte, çalakbûna ji aliyê radyoaktîvîteyê ve


CGS

CGS an cgs (centimetre–gram–second), sîtema yekîneyên fizîkê yên navneteweyî, ku kurtebêja santîm, gram û saniyeye ye.


diamagnetic

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-diamagnetic.wav

diyamagnetîk, ya ku hestiyariya derbaskirina kişanekê kêm e


diathermy

diyatermî (rêgeza bi ceryanê bilîvandina şaneyên laşê)


differential thermometer

Termometreya ku cudatiyên radeya germê diyar dike.


diffract

Ji latînî diffractus, ji diffringo (“şikestin”).


dipole

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-dipole.wav


dispersion

lêpar bûn, lêreşîn, bişivîn, dawerivîn, feşilîn, helîn (tîroşk)


fokûs

fokûsa (feminine definite construct singular)
fokûsên (feminine definite construct plural)
fokûsê (feminine definite oblique singular)
fokûsan (feminine definite oblique plural)
wê fokûsê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan fokûsan (feminine definite demonstrative oblique plural)
fokûsê (feminine definite vocative singular)
fokûsino (feminine definite vocative plural)
fokûsek (feminine indefinite nominative singular)
fokûsin (feminine indefinite nominative plural)
fokûseke (feminine indefinite construct singular)
fokûsine (feminine indefinite construct plural)
fokûsekê (feminine indefinite oblique singular)
fokûsinan (feminine indefinite oblique plural)
fokus

Deyn ji îngilîzî focus ji latînî focus (“kuçk, argûn”).

sotek

Nuqteya yan cihê ku mirov hemû bala xwe dide ser.


diamagnetism

diyamagnetîzm (kêmbûna hestiyariya derbaskirina kişanekê)


radiant

ya ku têhn û germiyê radigihîne an belav dike. radiantly bi eşq û şewq


reluctivity

dereceya tirûşê ya li hemberî herka ceyranê an miqnatizîbûnê


theory of relativity

bîrdoza rêjeyî, teoriya îzafiyetê ya ku ji aliyê einstein ve hatiye danîn


gravity

Gravity of earth in Kurdistan is 9.81 m/s.

Hilkêşana goga erdê li Kurdistanê, nêzî 9.81 m/s ye.


lezdan

lezdana (feminine definite construct singular)
lezdanên (feminine definite construct plural)
lezdanê (feminine definite oblique singular)
lezdanan (feminine definite oblique plural)
wê lezdanê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan lezdanan (feminine definite demonstrative oblique plural)
lezdanê (feminine definite vocative singular)
lezdanino (feminine definite vocative plural)
lezdanek (feminine indefinite nominative singular)
lezdanin (feminine indefinite nominative plural)
lezdaneke (feminine indefinite construct singular)
lezdanine (feminine indefinite construct plural)
lezdanekê (feminine indefinite oblique singular)
lezdaninan (feminine indefinite oblique plural)

rêjeya guhertina leza tiştekî, ya di demê re.


akustîk

akustîka (feminine definite construct singular)
akustîkên (feminine definite construct plural)
akustîkê (feminine definite oblique singular)
akustîkan (feminine definite oblique plural)
wê akustîkê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan akustîkan (feminine definite demonstrative oblique plural)
akustîkê (feminine definite vocative singular)
akustîkino (feminine definite vocative plural)
akustîkek (feminine indefinite nominative singular)
akustîkin (feminine indefinite nominative plural)
akustîkeke (feminine indefinite construct singular)
akustîkine (feminine indefinite construct plural)
akustîkekê (feminine indefinite oblique singular)
akustîkinan (feminine indefinite oblique plural)


meltdown

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-meltdown.wav

I was 21 years old and it was three days after the partial meltdown of the reactor core.

Ez 21 salî bûm û ew sê rojan piştî helîna qismî ya kakila reaktorê bû.


sêrehendî

Xwedî sê rehendan; anku dirêjî, firehî û bilindahî bûn. Di gerdûnê de cih girtin.


ionizing radiation

tîrêja iyonîzeker, radyasyona iyonîzeker


electromagnetic radiation

radyasyona elektromagnetîk, tîrêja elektromagnetîk


free radical

Molekul, îyon, an atomeke ku xwediyê yek an zêdetir elektronên nelihevhatî ne, û bi giştî pir reaktîv in (û lewma bi piranî wekî cinseke miweqet derdikevin holê).


ductility

Taybetmendiya kirdinakkirinê, behremendiya teşegirtinê ya bihêsanî.


AAS

Kurtkirina Atomic Absorption Spectroscopy.


headwind

Ji îngilîziya navîn *hedwind, ji îngilîziya kevn hēafodwind, wekheva head + wind. Bide ber bi norsiya kevn höfuðvindr.

Bayekî ku rasterast li eksê rotaya wesayitekê digobile, wekî teyare, tren an keştiyekê.


విద్యుత్ అయస్కాంత క్షేత్రము

ku-విద్యుత్_అయస్కాంత_క్షేత్రము-te-noun-HpUgJhJk


cihguhêzî

/d͡ʒɪhɡʊheːˈziː/

ΔX (cihguhêzî) = X₂ (ciha dawî) – X₁ (ciha seretayî)