wider

Ji îngilîziya navîn widder, widdur, widere, ji îngilîziya kevn widdra; wekheva wide + -er.


within hail

bi qasê deng were bihîstin dûr, nêzik, zîpik, teyrok, tişta mîna zîpikan dibare, barîn an jî barandina mîna teyrokan, bilez û tund hatin (gotin, kulm)


year in year out

Ji salekê heta saleke din, her tim, her dem.


dahinten

dipaş, di paş wir de, li paşe wê, paş ewey, ewelewpiştewe


bu arada

Çamaşırları yıkıyorum, bu arada sizinkileri de yıkayacağım.

Ez kincan dişom, ez ê pê re yên we jî bişom.


kıt kanaat

bi zorê qîm kirin, bi qitûtî debara xwe kirin


kıyıda bucakta

di qul û qawêran de, di qulik milikan de, di qulik û bexşikan de


ehedem

berê de, di berê de, li berî wê/wî de, çûndemî de


entgegen

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


entweder

an, ya, ji duyan yek, ji du îhtîmalan îhtîmalek


afoot

li piyan, li ser piyan, ji piyan, li ser lingan


afore

Ji îngilîziya navîn afore, aforn, ji îngilîziya kevn onforan yan jî ji ætforan; wekheva a- + fore.


airily

çirtikî, hirhopî, vitikî, huphupkî, tiredînkî


amain

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-amain.wav


äußerst

li heda paşin, li poz, tewrî zêde, herî zêde


folglich

gorî vê, bona wê sebebê, di encamê de, loma, hînga


anon

Ji îngilîziya navîn anoon, anon, anan, ji on + ān.


ante meridiem

Ji latînî ante (“berî”) + merīdiem, ji merīdiēs (“nîvro”).


apace

Ji îngilîziya navîn apās, ji fransiya kevn à pas.


athwart

overthwart

çeprast, ji hêleke de ber bi hêlê din ve


gegebenenfalls

eger bê, eger wisa bibe, îcab bike, hewce be


glücklicherweise

axir, xweşbextane, çê ye ku, baş e ku, şukir ku


hingegen

li hêla din, li aliyê din, berevajiya wê, li hember wê


immer wieder

hertim dîsa, her car dîsa, hertim, tim û daîm, tim û tim, timtim


inzwischen

Di vê navberê de, di vê maynê de, di vê heyamê de


irgendwie

her çito be, her çawa be, bi hawiyekî, bi awayekî, bi her çi awayî, bi her çi hawî


loherê

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

Hûn çûn newrozê?
- loherê ma kar dihêle em herin ciyekî.
pitika we hinekî baş ne bû?
-loherê, tu li ku başbûna wê li ku!


lalawo

bi heyf, bi gazin bang kirin weke kurro, lawo, lêlawo, lolawo
lalawo ma hûn nizanin kuştina ajalên berî guneh e!


lêlawo

bi heyf, bi gazin bang kirin, qalkirin weke kurro, lawo, lolawo
lêlawo hûn nizanin li Dêrsimê çi hat serê Kurdan!.


jedenfalls

bi her hawî, bi her halî, di her şert û mercê de


kaum

hema hema tu, hema bêj tu.., pir kêm, pir hindik


umher

li dor, li drobera.., li herderî, li her aliyî


allerdings

helbet, bêguman, bi her hawî, bi her şert û mercî


daraufhin

li ser vê, bi ser vê ve, li wê şûnde, wek encam, ji wê pê ve


kürzlich

teze, gava din, bîstek berê, berî demekê


darunter

pêre, tev, di nav de, tê de, di nav wan de


allenfalls

tewrê zêde, herî zêde, encax, bi her şert û mercan encax.., bi her halî encax.


ungefähr

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


nein

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/CPIDL German - Nein.ogg


nicht

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-nicht.wav


ohnehin

jixwe, naxwe, herçî, herçî be, a rast, bi rastî, di rastiya xwe de


aneinander

tev, bihevre, li cem hev, li kêleka hev, li hindê hev


rechts

li rastê, li hêla rastê, li ser piyê rastê


später

paşê, paşîngê, dû re, di pêşerojê de, di dahatûyê de


schon

êdî, hew, îtir, ji niha û pê ve, ji vê şûnde, ji berê de


davon

ji vê, ji wê, ji bona vê, ji bona wê, ji ber vê, ji ber wê


solange

heta ku, di dema ku, heya ku, di heyama ku


sowieso

her çi be, çito dibe bila bibe, bi her awayî


dafür

vê lomê, wê lomê, loma, ji ber vê yekê, sewa vê, sebeba vê


indem

di heyama .. de, di mideta .. de, wexta ku.., di dema ku, di gava ku


cîlê

yekser, hemen, şirp, tavilê, car de, demildest, di cî de, zû, bênavbir,
bêyî derengî, bêyî gîrobûnê yan gîrokirinê

Mar cîlê di şûna xwe da, ji serma hişk bû, cemidî.

2004, Nuh Ateş, Bedelê ken https://web.archive.org/http://www.birnebun.com/candukultur/cirok.htm arşîv, birnebun.com

Miço cîlê li dij derket û got...

Bîrnebûn, Rojek ji rojiyê, terawî û okey https://web.archive.org/http://birnebun.eu/hejmar/birnebunweb51.pdf arşîv, 2011, Ecevit Yıldırım, hj. 51, r. 28

Ez ji cîlê rabûm ser xwe


umsonst

bereday, bêhûde, birodaçûyî, biavêdeçûyî


übrigens

hîn ku gotin hatiyê, di ber re, di vê navberê de

bi vê ve eleqedar, bi vê mebestê, li ser vê mijarê


sodann

hînga, paşê, li wê şûnde, li ser wê, li ser vê


von jetzt an

êdî, ji îro şûnde, ji nû ve, ji niha û pê ve


wenn

eger, şayet, çaxa ku, dema ku, gava ku, wextê ku, hinga ku


wie

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-wie.wav


wirklich

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


wo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-wo.wav


zuerst

siftê, ewil, pêşin, berê ewil, berê pêşin


meşt

Ji zimanên îranî, hevrehatalîşî / enbeharîماشکی (maşkî). Di lehceyên din yên kurdî de sibe ya kurmancî ji erebî cihê wê girtiye.


hiermit

bi vê re, bi vê gotinê ve, bi van gotinan re


dagegen

li hêla din, li hember vê/wê, berevajiya wê/vê


چه

pêvekeke ku peyv bê tên çêkirin : دریاچه


هرچند

Ji هر + چند.


überraschenderweise

bi awayekî balkêş, bi hawiyekî balkêş, bi awayekî ecîb


seinetwegen

bona wî, mekira wê, ji bo xatirê wî, ji rûyê wê


umso

çiqas zêde .., çiqas pirr.., herçiqas pirr .


bonder

Ez bonderê xeratê biya


ausgerechnet

bi taybetî, şeytanê nalet, ew ji me kêm bû!, tu ji me kêmbûyî


carekê

جارەکێ (Kurdish-Arabic)
cardin
cardî
carinan

Ez carekê çûme wê derê.

demekê, serdemekê, rojekê, carekê ji caran

بۆچی ئەم جارەکێ خێزانێت خۆ نائینین و بچینە سەیرانەکێ، ھوین چ دبێژن...؟!

Boçî em carekê xêzanêt xo na'înîn û biçîne seyranekê, hwîn çi dibêjin...?!

2012, Leylan Îsmeîl, Bêrîvan û Hîvî (Çîrokêt Zarokan), Çapxana Xanî, Dihok, r. 26


rojekê

Rojekê ji rojan min dî teyrek …


بریا

بریا دەتزانی.


ئەرێ

Erê deynasî?


کاتێ

dema, gava, hingê ku, dema ku, gava ku, wexta ku


لەوانەیە

dibe ku, belkî, reng e, gengaz e ku, mimkin e ku


cheek by jowl

cheek-by-jowl
cheek to jowl
cheek-to-jowl


defensively

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-defensively.wav


de profundis

Deyn ji latînî de profundis (“ji kûrahiyê”).

feryad, qîrîn, qîjîn, qarîndi olê xirîstiyaniyê de piştî miriyan tê xwendin


desirably

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-desirably.wav


despairingly

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-despairingly.wav


devotedly

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-devotedly.wav


diagonally

Ji îngilîziya navîn diagonaly, ji latîniya serdema navîn diagōnāliter; wekheva diagonal + -ly.


didactically

Bi awayekî hînkerî ji bo ku ji aliyê ehlaqê ve hînkirina bi hişêxwedanserî.


differently

Ji îngilîziya navîn differently; wekheva different + -ly.


dimly

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-dimly.wav

Bi rûyekî zenûnî, wek di nav dixanê de, wek şêlû.


direfully

bi dilkovanî, bi şomî, bi awayekî hêwilnak


disapprovingly

bi dilnexweşî, bi kêfnexweşî, bi nedilşadî


disgracefully

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-disgracefully.wav


disguisedly

bidizîka, bi kincên pêguhertî kincên sexte


dishonestly

Ji îngilîziya navîn dishonestly; wekheva dishonest + -ly.


dishonorably

wekê bênamûsan, nemerdane, rezîlane, adiyane


distinctively

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-distinctively.wav


disobligingly

qedrê yekî negirtin, dilê yekî ji xwe hêliştin


disparagingly

wekê ku dev biavêjiyê, li hemberî kesekî de


dispassionately

bialînegirî, bêyî ku guh bide hest û dilînên xwe


distantly

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-distantly.wav


distinguishably

ya ku bi awayeke ku mirov dikare ferq bike de ye


ditto

(sersûmî), ê eynî tişt e (tişta ku berê dihat behs kirin)

wek ku li jor jî hatiye behskirin, eynî, wekê, mîna, nola


dogmatically

mutleqa, bêguman, esseh, bivê nevê, bêyî ku tu şik û guman tê de hebe


dolefully

bi kul û derd, biqehr û şoravk, bixemgînî


dramatically

wekê ku lîstikek li ser dikê bê sehnekirin zindî, bibandor


dreamlessly

bêyî xewn dîtinê dreamlike wekê xewnan, xeyalî


droningly

wekê vizîniyê her ji eynî perdeyê deng deranîn


drowsily

biçavlixewî, bixilmaşî, di rewşa xewgeriyê de


jam

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-jam.wav

La suno jam rompas la matenajn nebulojn.


justifiably

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-justifiably.wav


salubriously

ya ku bi kêrî saxlemî û tenduristiyê tê surette


sanctimoniously

xwe li dîndariyê danîn, xwe li dîndariyê qewimandin


satirically

Ji satiric + -ally an jî ji satirical + -ly.


to my knowledge

bi qasê ku ez dizanim, li gorî zanîna min


unchangeably

essehî, ya ku tu şik û guman tê de nîne, tişta jêneveger


unchastely

bi awayek bêexlaqane, dawênpîsane, bêîffetane


unreservedly

bêyî pakî, bêyî fikar û metirsî, rasterast


unsatisfactorily

Kêmberî, têrnekerî, têra tiştekî nekirin, netatmînkerî.


unskillfully

bihuernezanane, biecemîtî, bi necergebezane


unsociably

xwe ji axaftinê vedan, xwe ji civatê dûr kirin


unspeakably

bi terh û terzeke ku nayê ser zimên 4 zehf nebaş, zehf xirab


unstintingly

bêyî ku xwe ji tiştekî vedan, bêyî ku tiştek ji xwe texsîr kirin


untidily

bêyî rêkûpêkî untidiness bêrêkûpêkî, bêrpergalî


unwarily

bêyî tevdîr girtin, bêyî hay ji xwe hebûn, bêyî li xwe miqate bûn


usually

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-usually.wav


warmly

He took my hand, and spoke warmly to me for some time.

Ew destê min girt, û qederek bikêfxweşî min re axaft.


with a grain of salt

bi şik û guman, semtdar, xweyîsemt, tevî her îhtîmalekî


hola

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Nicolas Lopez de Silanes WMFr-hola.wav


впрочем

Ru-впрочем.ogg


فوری

yekser, tavil, tavilê, şirp, demildest, di cî de, zû, bênavbir,
bêyî derengî, bêyî gîrobûnê yan gîrokirinê


once upon a time

Hebû nebû kes ji Xwedê mezintir nebû, rojekê ji rojan, hebû tune bû, çi hebû çi tune bû; destpêkeke kevnar e tê gotin gava çîrokên zarokan tên vegotin

Gava tiştekî ji demeke dirêj de çêbûbe û nayê bîra mirovî tê gotin


دیروز

Ji دیــ + روز (“roj”).


increasingly

bere bere, her çûn, herçî çûn, hindî ku diçe


awhile

qasek, bîskek, qederek, kêliyek, xêlek, gavek, bêhnek


یعنی

yanî, anku, ango, ye'nî, bi gotineka din, dêmek


hêca

Guhartoyeke hê jî (“ta niha, heta noke, hêj”).

Berî vêga, kêliyek berî niha, bistek berê, lehzeyek berê.


paşûber

(...) herdu Ereban wilo jî bê ku çavên xwe ji çavên me derxistana hêdî hêdî paşûber vekişiyan (...)

Rast e, ez ewqas nêzîkî encama xwe me ku mafê min tune pişta hustuyê xwe bixwerînim û paşûber vegerim.

Evdo û çend bêhnikên şadiyê,Fawaz Husên rp:89


schier

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


in other words

He has another appointment on Thursday. In other words, I don't think he'll be attending your gathering.

Randevûyeke wî yê din heye roja pêncşemê. Bi gotineke din, ez dibêjim ku ew ê nikaribe tevlî civîna te bibe.


hoe

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-hoe.wav


at once

car de, cîlê, demildest, hemen, tavilê, yekser, di cî de, bi lez, acîl


straightaway

di gavê de, car de, cîlê, demildest, derhal, tavilê

He put his foot down straightaway.


way out

He lives way out in the middle of nowhere.


sa ku

sa ku, çimkî, çiku, çunke, sedem ew e ku, sebeb ew e ku:
Wî xwe veşart sa ku ditirsiya.
Kes li malê nemaye sa ku newroz e û hemû çûne şahiyê


emeliyen

Ji erebî عمليا ('emeliyyen), ji emelî + -en, ji emel.

bi emelî, bi pratîkî, di pratîkê de, di rastiyê de

- Herçend di dema çûna Barzanî ya Amedê û hevdîtina wî ya digel Erdogan de Erdogan gotibe ko ew dê tevgereka alternatîv ava bikin û qebûl nakin ko li [bakurê] Kurdistanê tenê PKK xudantesîr be û rênadin yekdestiya PKK-ê û dixwazin girêdayî xwe û girêdayî dewletê û di bin kontrola dewletê de tevgereka siyasî ya alternatîv ava bikin jî, ev ne meseleyên wisa ne ko ew bikarin bi hêsanî emeliyen pêk bînin.


unnötigerweise

bi awayekî nehwece, abes, bi awayekî beredayî


approximately

texmînen, bi texmînan, li gor texmînan, ihtimal e ku, tê bawerkirin ku


watin

hatin maneyekî, tu çi diwatî, bi gotinek dî:
Amed wate Diyarbekir
Ez naçim wate ez dê li vir bimînim.

hatin maneyekî, anku, bi gotinek dî:
Amed wate Diyarbekir
Ez naçim wate ez dê li vir bimînim.


seredorî

/sɛɾɛdoːˈɾiː/

Li gorî dor û rêzê bi awayekî ku li herkes tiştekî re têkilî dayne ku di rêzê de ye.

Fesoyê diz î xurifî ku gundî jiber deste wî çûne emanê, bi seredorî bela xwe li herkesî da.

Ji devê gundiyekî Qopiza Jêrîn, Zêtka, 2013

Ji nû ve sererastkirinên axên berfireh yên piştî Şerê Cihanê yê Duyem bû sebeba livînên mezin ên demografîk – bo nimûne, Mislimanên Hîndî yên ku piştî dabeşkirina 1947an çûn Pakîstanê, an jî di dema avakirina Îsraîlê de ji bo ku Cihûyên Ewropa û Asyayê re cih vebe Filistînî hatin belav kirin – van guherînan bi seredorî rê li ber formên polîtîk yên melez vekirin.

Sirgûn û Entelektuel / Edward Said, werger: Ömer Delikaya, Wêje û Rexne 2, r.154

Kebanî diçe ji wan re rûn, savar û hêk tîne dide wan, piştre hema zû bi zû satilek av di ser wan de dirijîne. Keçik jî bi ken û bi lez ji wir direvin û diçin maleke din. Malên gund tev seredorî dikin. Dûvre savarê bi navê maşkule dipêjin. Piştî savar dixwin, radibin dikevin milê hev, bi hev re dibêjin û govendê digerînin.

24.02.2020, Abdurahman Sever, Salnameya Gel https://web.archive.org/https://xwebun.org/salnameya-gel arşîv, xwebun.org


by rote

bi mekanîkî, bêyî hizr, otomatîkmen, ji ber xwe de, xweber


occasionally

carinan, car caran, hin caran, hinde caran


optimistically

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-optimistically.wav


optionally

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-optionally.wav


rakishly

xwardeçûnî, berevajîbûnî. gewzeger, şayînger, bêexlaq, xûynepak


reconcilably

bi şêweyê lihevanînê, bi awayê sulh danînê


redundantly

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-redundantly.wav


refreshingly

bi şêweyeke ku wekê ji nû ve ruh pê de hatibe


regally

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-regally.wav


regardlessly

bêyî ku qedr û xatirê tiştekî bê girtin, bê bêdêhnî, bi ballênebûnî


regularly

bi rêkûpêkî, bi duristî, muntezem, bi awayekî nîzamî, bi awayek sîstematîk, bi awayekî binîzam, bi awayekî domdar


remissly

bi xemsarî, bi guhnedarî, bi balnelêbûnî


remorselessly

bi bêînsafî, bêyî ku dilê xwe bi kesekî bişewitîne


reputedly

li gorî gotegotan, li gorî rîwayetên xelkê


respectively

li gorî rêza ku navên wan tê hildan, ya ku yek ya ya din û ya din jî ya ya dîtir e


responsibly

hêjayî bawerîpêanînê bûn, layiqî îtîmadê bûn


restlessly

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-restlessly.wav


retroactively

Piştî tiştekî diqewime; tetbîqkirina li waqiayên ku berê qewimîne.

The new legislature passed a resolution retroactively legalizing the actions of the revolutionaries that brought them to power.

Meclisa nû ya qanûndanînê biryarek pejirand ku kiryarên şoreşgerên ku ew anîne ser desthilatdariyê ber bi paş ve (wextên berê jî tê de) rewa dike.


reverently

=reverentially: bi hurmet, bi heşyet, bi nefsbçûkî, bi giramîgirtin


reversibly

bi berevajîkirin, bi qulibandin, bi badan


rhetorically

li gorî zanista rewanbêjiyê, li gorî ilmê belaxetê


rigidly

ripûrast, bêyî xwe ji cihê xwe bileqe, çipçik, tipûtîk, kip


rite

It's rite next to my house.


rudely

Ji îngilîziya navîn rudely, rudeliche, wekheva rude + -ly.


under the rose

dizîka, di bin destan re, bêyî ku kes pê bihese


dilsozane

bi awayekî dilsoz, sadiqane, bi wefadarî, bi rastgoyî, bi pêbawerî


oi

Oi, sit still!


oi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-oi.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-oi (diphthong).wav


biqesd

biarmanc, bihedef, bimebest, bigaraz, bimerem, bimexsed, bixwestek, bidawa


bizû

Bizû tu herî cem havalên xwe. Tu qet alîkarî me nakî.


birastî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi rastî.


biaqilmendî

بئاقلمەندی (Kurdish-Arabic)
bi aqilmendî

bimentiq, bilojîk, bihişmendî, biaqil, bizihndarî, bizihniyet


bibaldarî

bihişyarî, biviyan, bixwestek, bimehd, bihewes, biarezû,
 bi awayekî hişyar û xwestikî


bizorî

bistem, bizilm, bikotekî, bitade, bizalimî, bimecbûrî, bibêdilî, biteda, bitehde, bitede, bitede, biteda, bizulm, bineheqî, bixedre


bidadwerî

bişerîet, bidiristî, bidad, bihiqûq, bimafnasî, biqanûn, bizagon, biyasa


weleh

bi Xwedê^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


şirp

car de, tavilê, yekser, hemen, demildest, zû, bênavbir

tavil, cîlê^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


demekê

Me ji destê te mubarek şekeramêz e gulabQulzemê 'işqê ji bayê xwe muxalif demekêDi hemamatê 'ecacê me li ser destê xirab

rojekê^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


dermaf

li ser^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bêvegerr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêveger.


rexma

tevî ku^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


kitûpir

ji nişkê ve, demildest, tavilê, teqafilî


mirovane

mirovperwer, mirovdost, mirovhez, fîlantrop, xêrxwaz, merd, camêr


poznixûn

nixûn, girtî, sergirtî, zimnî, veşartî, dernixûn, sernixûn, devnixûn, nihênî, nepenî, nependî, rûnixûn


rûnixûn

nixûn, girtî, sergirtî, zimnî, veşartî, dernixûn, sernixûn, devnixûn, poznixûn, nihênî, nepenî, nependî


rastewxo

Ji soranî ڕاستەوخۆ (rastewxo), yeksanî rast + bi + xwe.

rasterast, rastûr, yekser, rêk, rasterê, rikerast, dîrek, dîrekt, rast


erhede

teqez, misoger, mitleq, miheqeq, qethî, bêşert, bêmerc, bêguman, bêşik, bivê-nevê, îlle, tekûz, qutebir


devalêk

hesaba xwe^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


babo

- Erê babo, hema bes tu û simbêlêt xo di hazir bin, em hemî di hazirîn.

Xelîl Duhokî, Antolojiya Çîroka Nû ya Kurmancên Başûr, Weşanên Nûdem, Stockholm, 1994


devdev

Wexta me xwe di jor de berda Dara Hênê (Gêncê) devdevê êvarê bû


'aferîm

/ʕɑːfɛˈɾiːm/


'aferîn

/ʕɑːfɛˈɾiːn/


zû de

Gelekan ji wan zû de hevdu nedîtibûn, loma wan li kar û mijûliyên hev dipirsîn, guhertinên ku di wan de bûbûn meraq dikirin, gazin ji jiyana sirgûnê û têkiliyên sar ên ku berhemên jiyana sirgûnê ne dikirin. Heta ku hebekî xilbexilba wan kêm bû min ji wan daxwaz kir ku ew rabin û ji xwe re xwarinê bînin.

Firat Cewerî, Payiza Dereng, Avesta, 2014, r. 16


naxwe

Naxwe, hûn neçûn bajêr? Çi bû, çima hûn paşde vegeriyan?

Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987


hierzu

ji vê re, ji wê re, di derbara vê de, di derheqa vê de


ربما

belku, dibe ku, heye ku, îhtîmal e ku, mihtemelen


tad

hingê (wê demê, wî çaxî, wî wextî, wê gavê, wî zemanî)


mit einem Mal

bi car de, tavilê, bi careke re, di cîlê de


nirgends

ne tu der, ne li tu deran, tu der, tu cîh


ji mêj ve

Ji mêj ve ye es li hîviya te bira.

Ji mêj ve bû ku min xwe evçend rehet û sakîn hîs nekiribû.


bilaqet

wa heywan ketine zadê we.
-Bilaqet

...yabo ji berîka wê dixwar, car caran şîmaq] û kulmên yabo bêhemdî li yade diketin, yadê got, bavê te ye bilaqetê...

Înan Eroglu, Têbîniyek, Weşanên Avesta, 2019, r. 34, ISBN 9786052246474

Lewma li ber ên din ev dan siviktir û aramtir e ji min re. Ji danê êvarî kêmtir destmizê didin. Lê bilaqetê.

2015, Ciwanmerd Kulek, Otobês, Avesta, çapa 2an, r. 25, ISBN 9786059082334


sermeselê

bo nimûne, meselen, wek nimûne, me girtî, min girtî


düzenli olarak

birêkûpêkî, bi duristî, bi awayekî nîzamî, bi awayek sîstematîk, bi awayekî binîzam, bi awayekî domdar


وگرنه

Ji و (va, “û”) + گر (gar, “eger”) + نه (na, “na”).


dikira

dikira bida grî

dikira biketa erdê


ajelkî

heywankî, wekî heywanan, dewarkî, ajalkî


bişahî

şeng, bikêf, kêfkarî, bizewq, bixweşî, bicoş


bizehmet

birenc, rencîn, zehmetdar, dijwar, çetîn, bikêferat, zehmetayî, zor


dînokî

Şewqên li hawirdora hewşê bi hêlanî lê dînokî doş dibin, li ser sîya pelên li ber bê vedilîzin, diqusin.

Îrfan Amîda, Şevek Şîzofren, Weşanên Lîs, 2018, r. 5, ISBN 9786058152175

... Berjen, tu çawayî?” got û hêj Berjen bersiv lê nedayî, “Qusûra dayika min nenêre, serejin wisa ne, hela dayika keçikekê bin hema wisa dînokî dibin, dibin şivanê ser serê wan...” Tîneke germ bi ser dilê Berjen veda, çavên wî yên 62.

2022, Omer Dilsoz, Berbiska Zer, Omer Dilsoz, r. 62


hek

ger, heke, herge, eke, ku, erke, heger, hekî, heku, eger, hergê


sadiqane

dilsozane, bi dilsozî, safîtî, paqijîya dil, samîmiyet
 bi sidiqane me jê re got
 ji sidiqana dilê xwe em çûn alîkariyê lê wan şaş fêhm kir


parîn

Wek termeke civatî sala berî sala hazir, sala berî sala ku mirov tê de ye, sala çûyî ya ku sala hazir li pey wê cî digire

Kar yan tiştê aydê parr, kar yan tiştê ku aydê sala çûyî ye, kar yan tiştê aydê sala berî sala hazir ya ku mirov tê de ye, kar yan tiştê ku li ser parr li ser sala berî îsal tê hesabkirin "kaya parrîn îsal li ba neke|"

Ku kesek kaya parr îsal li ba bike:


abeyant

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-abeyant.wav


akimbo

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


behindhand

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-behindhand.wav


bitterly

talekî, dijwarekî, bi dilekî şewat, bi talî


bluntly

bi eşkerayî, rûqayimî, reqî, vekirî, eşkerakî


breathlessly

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-breathlessly.wav


correctly

bi rastî, bi awayekî rast, bi şiklekî rast û dirust

Please address your mail clearly and correctly.

Xêra xwe adrêsa xwe ya posteyê bi awayekî zelal û rast binivîse.


decreasingly

bi kêmkirinî, bi bereşkirinî, bereşkirinkî


durably

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-durably.wav


frankly

He spoke frankly about the economy.

Ew bi eşkereyî xeber da, derbarê ekonomiyê de.

Frankly, my dear, I don't give a damn.


incidentally

bi helketinî, helketinkî, tesadifen, bi tesadifî

hemin gotin hate serê, madem gotin hatiye ser


initially

di serî de, di pêşiyê de, di destpêkê de


insanely

bi dînekî, bi şêtî, bi harî, dînokîkî, harîkî


intently

bi mebestî, bi meremî, meremîkî, bi dîqet


irksome

acizker, bêzarker, diltengker, nerihetker, tiştê ku mirov aciz dike, tiştê ku mirov bêzar dike / dilteng dike / nerihet dike


loudly

He spoke loudly so that his brother could hear him from across the street.

Bi dengê birî xeber dida bi vî awayî birayê wî dikaribû ji aliyê din yê kolanê dengê wî bibihîsta.


overall

bi giştî, gava ku hertişt hatibe fikirîn an jî li ber çav girtin


parenthetically

hemin gotin hate serê, madem gotin hatiye ser (ez vê tiştê jî bibêjim)


permanently

bi daîmî, daîmen, bi awayekî daîmî, bi şikleke mayinde


poorly

nexweş, nesax, hejar, bi hejarî, bi nesaxî, hejarkî


predominantly

bi piranî, bi awayê sereke, bi awayê esasî


purely

masûmane, safiyane, paqijane, bi dilsafî, bi dilpakî, bêguneh, bêsûc


successfully

biserketinkî, bi serketinî, bi awayekî serkeftî


tandem

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


tightly

bi qayimî, bi tengî, şidîka, bi awayeke şidî


willy-nilly

bê hemd, bivêt nevêt, hutil-mutil, bivê nevê


worldly

hes ji vî dinyayê dike; ne bi diristahî dîndar e


nonetheless

herçend e ku, di ser hindê re, di ser wê yekê re, bi her hal


bigir

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi gir.


bilezûbez

بلەزوبەز (Kurdish-Arabic)
bi lezûbez
bi lez û bez

biheysûbeys, lezgîn, zû, xêra, ne hêdîka, acîl, bi ecele, bi pele, çapik, serîi, bêserûber


kurzerhand

bi kurtî, werhasil, bi kurt û kurmancî, bi kurtgotin


aforetime

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-aforetime.wav


serbarî

tevî ku, digel ku, herçend e ku, herçi ku


haughtily

bi pozbilindî, bi quretî, bi fêzî, bi fortekî


auf eigene Faust

xwe bi xwe, bi destî xwe .. kirin, xwe bi xwe .. kirin


to berra

gotinek e dema tiştekî jibîrkirî dihê hişê mirov, tê bikaranîn..

Min got Xalê Hecî Teqlecî yabo ez ez şandime ba te da ku tu vê pirça min a kurîşkî kur bikî û toh berra hew mabû ku min jîr bikiraya, yabo silavên xêrê li te dikirin...

Înan Eroglu: Têbîniyek, Avesta, 2019, r.34


a rast

bi rastî, bêguman, jixwe, a rastî, naxwe, herçî, herçî be, rastiya (wê), a baş


bidilxwazî

bi heza xwe, bihewldan, ji dil, bi rastî, (huk) kaparo, avans, pey, qesden, bi qesdî, bi minekarî, bi dil, dilxwazane, bi dilxweşî, bi heweskarî, bi peroş


bidirindeyî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi dirindeyî.


biger

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi ger.


bigirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi girî.


bikêfxweşî

bi kêf, bi şadî, bi dilşadî, bi dilxweşî, bi memnûniyet, bi dilşayî, bi şênî


bimiremir

/bɪmɪɾɛˈmɪɾ/

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi miremir.


bipiranî

/bɪpɪɾɑːˈniː/

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi piranî.


biqurretî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi quretî.


biserşorî

بسەرشۆری (Kurdish-Arabic)
bi serşorî
bi serşorrî

serşorkî, bişermezarî, birûreşî, bimehcûbî


bişaşî

bi guhişînî, bi qisûr, bi xeletî, bi çewtî, bi kêmasî,
 kirina karekî bi awayekî xelet û nedirist


bitexmînî

hema bêje, kêm zêde, nêzik kirin, nêzikbûn, bi hezr, eletexmîn


kêm caran

car caran, salê carekê, car carinan, kêm kêm, hema hema, nadîren


kurtebir

bi kurtî, bi kinasî, bi kurtasî, kutanî, kutasî


kurtebir

Awayê kêmkirina dema rêwitîyek, di çûyina cîyek de, awayê ku kesek ne di rîyeka dirêj de, lê di rîyeka kurt de rêwîtî bike û bi wî awayî, dema wê rêwîtîya xwe kêm bike û ew rewş bibe wek ku wî rêwîtîya dirêj biribe û kurt kiribe

Ez ji rêya adetî avarê bûm û kurtebir çûm, da ku zû bigihîjim bajêrok"


li vir

ل ڤر (Kurdish-Arabic)
ль вьр (Kurdish-Creole)
li vira
li vê derê

Ew li vir e.

Em ê sibê dîsa li vir hev bibînin.


li wir

Em li wir bûn.


qe nebe

balê, qe ne, herî kêm, tewrî hindik, qet nebe, tew nebe, tewr nebe


qet nebe

herî kêm, bi kêmî, qene, dena, balo, bale, zihar, qe nebe, tew nebe, tewr nebe


têra xwe

teqrîben, besî xwe, gelek, xêlek, êpê, pirr


yek caran

carinan, carcaran, hin caran, geh, tesadûfî


peydandin

dûre, paşî, piştî wê / wî^([Ji bo vê maneyê çavkanî hewce ye. (+) ])


biquretî

/bɪqʊɾɛˈtiː/


pirrcar

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre pircar.


wek hawê

wek hawê çû, wek hawê mir

...wek hawê ez bînim bîra xwe...

Miriyeke kevn û dûr bû, wek hawê mesele û bîranînên li ser wê jî nema bûn, yan ji bîr çûbûn.

13.11.2017, Ciwanmerd Kulek, Navê Dapîra Min https://web.archive.org/http://www.basnews.com/index.php/kr/opinion/392411 arşîv, basnews.com

Nizanim gelo em di serdemeke wek a Kafka bi teşqele de dijîn yan na, lê wek hawê em êdî ne li şêmûga serdemeke nû, bes li şêmûga terzekî nû ê jiyanê ne: bablîsokên populîzmê, otokrasiyên wek şewbê belav dibin, teknolojiyên bilind ên ku kar û maneya gelek tiştan diguherin û bi ewrên xem û fikaran ezmanê pêşerojê dadigirin, qîlên germahiya gerdûnî ên ku hino hino di xara şînik a cîhana me de diherin…

2018, Ciwanmerd Kulek, Ji Guhên ku bibihîse, Dilên ku bihise re https://web.archive.org/https://m.bianet.org/kurdi/print/203994-ji-guhen-ku-bibihise-dilen-ku-bihise-re arşîv, bianet


maleve

geloya bi meraq û bi mixabinî
 Maleve çima tu wê rojê nehatî
maleve çima ew kes çû


daran

li vê, li viya, bi vê, li ser vê, di vê de, di wê de


aquí

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-aquí.wav


porque

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-porque.wav


como

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-como.wav


für immer

ebediyen, heta hetayê, heta dawiyê, heta taliyê


möglichst

qasî ku ji dest bê, qasî ku bibe, qasî ku mimkûn e


carinî

a/ê carinan diqewim e, ne berdewam, carine


wextî

hindik ma, hema hema
wextî werin
wextî zarok ketibûna


worum

li ser çi, ji ber çi, di derbara çi de, di derheqa çi de


bidirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi dirî.


nevebirrkî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre nevebirîkî.


bi fêlbazî

bi çivî, bi hîle, bi teşqele, bi canbazî, bi xapînî, fêlbazkî

Wan parên min hemî bi fêlbazî ji min standin.


bi girî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bigirî.


bi girr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi gir.


bi girr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bigir.


bi girrî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi girî.


bi kêmasî

bi kêmî, hîç nebe, qet nebe, balê, tew nebe


bi miremir

/bɪ mɪɾɛˈmɪɾ/


bi miremir

/bɪ mɪɾɛˈmɪɾ/

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bimiremir.


bi peyhatî

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


bi peyhatî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bipeyhatî.


bi piştrastî

rewşa piştrastbûnê, bi tekîdî, kirina karekî bêguman

Ji nuke wêve ez dê bi piştrastî hêm û çim.


bi qurretî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi quretî.


bi qurretî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre biquretî.


bi xar

Paşêkevaniya min jî bi xar ji mitfaxê hat û bixêrhatinî dayê.

Firat Cewerî, Payiza Dereng, Avesta, 2014, r. 15


bi xar

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bixar.


bi zor

Ew bi zor 20 salî ye.


unter anderem

di nav ên din de, li hindê ên din, di nav tiştên din de


seinerseits

bi hêla xwe ve, tala xwe re, para xwe ve


zugegebenermaßen

bi hawiyekî qebûlkirî, bi hawyikî qebûlbûyî, bi qebûlkirin


bi aşkerayî

ب ئاشکەرایی (Kurdish-Arabic)
bi eşkereyî
bi aşkerahî

Li rastê, li ber çavên hemiyan, ne bi nihênî, ne bi dizîkî ve, li pêş çav.


bi dirindeyî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bidirindeyî.


bi ger

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre biger.


bi piranî

/bɪ pɪɾɑːˈniː/

bi taybetî, nemaze, bi giştî, axlemî, axlebî, ekserî, bi zêdetirî, bi axlemî, pirî car, exlebê caran, hema hema, piranîya, zorîne, piranî, piranî


bi piranî

/bɪ pɪɾɑːˈniː/

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bipiranî.


bi quretî

/bɪ qʊɾɛˈtiː/


bi quretî

/bɪ qʊɾɛˈtiː/


bi zanebûn

Ew karê wî kirî ne ji bêdestê lê bi zanebûn kirî ye


unsinnigerweise

bêhişane, bêaqilane, dûraqilane, bi hawiyekî dûraqil


ihrerseits

ji hêla wê ve, ji hêla wan ve, para wan ve, para wê ve,


bipirranî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi piranî.


li derveyî

li derviya, wêdetir, li derî, ji derveyî


bagerkî

/bɑːɡɛɾˈkiː/

Yê nêzî xêzika sor, gogê avêt. Gog ber bi lîzerê 5em ve çû. Yê pêncem li gogê xist. Gog bagerkî firiya.


li dûv

li dû, li paş, li pişt, alêdû, li pê, piştre, lipeyhatî, dû re, pişt re, li pêşiyê, dûvre, pey, peyhatî, pey re

Ji layê xo ve Dr. Bêrîvan Usman, Rêvebera Pişka xoparastina Saxlemîyê, dîyar kir: "Zalbûn li ser wan arîşeyên li kertê saxlemîyê hatîne berçavkirin,rast e kêmasî hene çi nuşdar çi karmendên saxlemîyê; lê karekê zor baş hatîye encamdan" û got: "Zêrevanîya saxlemîyê li sala bûrî çendîn kel û pelên êkspayir û cihên mercên saxlemî tê da ne girtîne û siza dane li dûv yasa û rênimayên saxlemîyê.

http://www.duhokhealth.org/node/2310 https://web.archive.org/http://www.duhokhealth.org/node/2310 arşîv, duhokhealth.org


xafilde

tavilê, zû, bê derengbûn, di cih de, cîlê


sihê

Dawe hîn sihê nehatiye lêkolan.


bêdira

bi qasî ku, bi qandî ku, têra xwe, besa, besane:

Te ev kar bêdira dirêj kir.

Her çiqas kûlîsên çandî û polîtîk bi xwarin û vexwarinên Elîzayê kûrtirbin jî lê dilê min ê bi êş di binê van rewneqiyande dîsa bi têkoşer û berxwedêrên welatê min re bûn. Gelê Kurd giramiyên xwe bêdira nenirxandîye, bi berdêlên giranbiha bedenên xwe ji mirinan re raxistine carek.

20.04.2012, Haydar GÜNDÜZ, QESRA ELÎZA DE KURDEK! https://web.archive.org/http://haydar-roj.blogspot.com/2013/11/qesra-eliza-de-kurdek.html arşîv, haydar-roj.blogspot.com

Rastî ew e ku hertim heman çîrok tê gotin, wek nexweşîya kolonyalîzmê, heman tişt tên dubarekirin: “gel amade nîn in, hîn negîhîştine û bêdira mezin nebûne ji bo serxwebûnê.”

Bernard Henrî Lêvî (terciman Zanyar Derin), Dadmendî ji bo Kurdan https://web.archive.org/http://rojevakurdistan.org/kurdi/25962-dadmendi-ji-bo-kurdan-bernard-henri-levi arşîv, rojevakurdistan.org


bi asanî

bi sanahî, bi bêbizavî, asankî, bi şehrezayî, asanîkî, bi hêsanî, bi rihetî, bê zehmetî, zûzûka


bi azayî

azayekî, bi dilên, dilêrkî, azakî, aza, bi girnasî, bi qayimî, qayimkî


bi bêfedîtî

bêheyane, bêşermane, bi bêfehitî, bi bêarî, bêşermiyane, bêfedîtiyane, bi bêşermî


bi bêgunehî

bi tekûzbarî, bi bêçewtî, tekûzbarkî, pakîkî, bi dawpakî, bêgunehîkî


bi berfirehî

berfirehekî, bi dorfirehî, bi dûvdirêjî, bikitekit, gelek, bi firewanî


bi bêserûberî

bi tevlihevî, bê serûberkî, bi bêlêkdanî, bêserûberkî


bi bizdokî

bêziravane, bi bêziravî, bi bizdonekî, newêrekane


bibore

Ji lêkera lêborîn tê, tewandina lêkera borîn

sûrî, bexşandin, amerzandin, lêborîn, lênegirtin, pardon, li min negire


bi civandin

bi gihandinhev, bilihevkomkirin, bi komkirin


bi çaplûsî

şalûskî, çaplûskî, şelafkî, lcbokî, bi şalûsî, bi şelafî, bi lêbokî


bi çewtî

çewtîkî, bi nerastî, nerastîkî, bi şaşî, çewtkî, bi zordarî, zordarkî, bi nehêjayî


bi çîkdan

çîkî, bi çîk


bi destdanî

destdankî, bi sehkirinî, sehkirinkî, bi hestiyarî


bi dilgermî

bi perûşî, jidilve, samîmî, bigermî, bi qayimî, bi mihebe


bi dorfirehî

/bɪ doːɾfɪɾɛˈhiː/

bi dûvdirêjî, bi berfirehî, dûvdirêj, dexme, bikitekit


bi firehî

firehkî, fireh ekî, berfirehekî, bi derdor


bi hemûkî

bi tebayî, bi têgehiştinî, bi başirî, bi giştî, başirekî, hemûkîkî, hemûkî


bi hestiyarî

bi pûçî, dijmezin, hestiyarkî, bi dîrnenî, bi kartêkirinî, bi destdanî


bikerrikî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi kerikî.


bi kerikî

/bɪ kɛɾɪˈkiː/


bi kerikî

/bɪ kɛɾɪˈkiː/

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bikerikî.


bi keslanî

tiralane, tenbelane, kasûlane, keslane, bi tiralî, bi tembelî, bi kasûlî


bi kirêtî

dehbeyî, zistane, sikane, şoretane, kirêtkî, bi bêqedrî


bi kurtî

bi kinasî, bi kurtasî, kurtebir, kutanî, kutasî, hasil, werhasil, bi kurtgotin, wecîz, besît, bi lez, bê gîro, bê duwaketin, xulase


bi mafdarî

bi heqdarî, bi heq, bi maf, bi tabîî, bi fitrî


bi mêrxasî

bi gernasî, mêrane, egîdane, mêrxasane, mêrxaskî, mêrankî, dilêrane, bi egîdî, bi mêranî


bi nayabî

bi bijareyî, bijarkî, bi tazeyî, tazekî, nayabîkî, nayabkî, bi berzî, bi lêdanî, bi kutanî


bi nazikî

nazikîkî, bi konetî, bi dîplomatî, nazikane, bi hesasî, nezaketen, bi tazeyî, bi dilovanî, dilovankî


bi neçarî

neçarekî, bi bêgavî, bi mecbûrî, sertoyê, mecbûrî, mecbûren


bi nedilşadî

bi dilnexweşî, bi kêfnexweşî, bi dilnexweşî


bi nehêjayî

nehêjakî, bi nesteleyî, çewtkî, bi çewtî, bi zordarî, zordarkî


bi nepenî

bi dizdarî, bi nihênî, nîşanekî, nependîkî,
 kirina kiriyarekê bê ku kesek bizane


bi nerastî

bi çewtî, çewtîkî, nerastîkî, bi netemamî, netemamîkî


bi nermî

bi ciwanî, bi şêwazekê taze, bi bêdengî, bi axiftineka ciwan

Eger te divêt yê bi rêz bî di nav xelkî de, bi nermî serederiyê digel wan bike.


binevebirî

/bɪnɛvɛbɪˈɾiː/

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi nevebirî.


bi nevebirî

/bɪ nɛvɛbɪˈɾiː/


bi nevebirî

/bɪ nɛvɛbɪˈɾiː/

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre binevebirî.


bi nezanî

nezankî, naşiyane, cahilane, bi xişîmî, bêhemdî


bi nihênî

bi awayekî veşartî / nihênî, bi dizî, bi nepenî, nepenîkî


bi nişîvî

nişîvkî, bi laderî, bi xwehrî, xwehrkî, nişîv kî


bi nîzam

bi tertîb, di întîzam, biserûber, sererast, dizgûn, bi întîzam


bi pêkenînî

bi gewd, bi tiraneyî, bi tewşî, tiranekerî


bi piçikî

bi şaşî, şaşîkî


bi razîbûn

bi qebûlkirin, bi memnûnbûn, bi menûniyet


bi rikdarî

bi dijwarî, rikdarkî, rikdarîkî, bi kemotî


bi riswayî

bi şermînî, riswa yekî, riswakî, bi bêabrûyî, riswakî, bi tevzdarî, ne rewa, nelêhatî, rezîlane


bi sanahî

bi asanî, bi hêsanî, bi rihetî, hêsanî, asanî, sanayî, bê zehmetî


bi serbestî

bi azadî, bi dilverayî, serbestîkî, serbestane, azadane


bi serdestî

bi zoreyî, bi pirranî, bi zordestî, bi giringî, serdestkî


bi serhildêrî

serkêş, no, dexezar, îsyankar, desthildêr, bi dexezarî


bi sernermî

bi jiyarî, bi terzimanî, jiyarkî, bi pindirî, bi mulayimî


bi şalûsî

şalûskî, çaplûskî, şelafkî, lcbokî, bi çaplûsî, bi şelafî, bi lêbokî


bi têvelî

bi şikarî, têvelkî, bi cudayî, têvelîkî, bi hemecorî, hemecorkî


bi wêrekî

wêrekane, dilêrane, cesûrane, bi cesaret, bi mêranî
 bêyî ku tirs di dilî de hebe


bi xasûkî

bi konekî, bi konetî, bi quniazî, hostekî, xasûkane, bi zanayî


bi zehmetî

bi zorekî, bi dijwarî, bi zor, bi kêmî, bi zorê, bi zorekê, firtê firtê


bi zexelî

bi tiralî, bi revokî, bi kevilokî, zexelîkî, zexelane, tiralane, bi teralî, hêdî, bi derengî, bi tembelî, tembelkî


bi ziyandarî

ziyandarkî, bi gelacî, gelacîkî, bi birîndarî, bi carisî


bi hêsanî

bi rihetî, bi sanahî, bi asanî, bi qolayîn, bê zehmetî, zûzûka

Min bi hêsanî ew di ser de bir.


bi rihetî

bi hêsanî, bi sanahî, bi aramî, bi serbestî, bêpaxav, xweş, zûzûka


bi temamî

bi rastî, tam, temamen, tev, bi tevayî, bi giştî,
 kamilen, jenîn, lêdana qayim, çingîn, bi tekûzî, dolar, heta dawiyê,
 êkser, tekûzkî, bitûnî, hemûşk, têkde, yekcar, tevde, bi tevahî, bintûtî


hêdî hêdî

giran giran, bere bere, berebere, hin hin, hino hino, bere berê, nermenerm, nermenem, yaweş yaweş, peyapey, hindik hindik, guva guva, geh geh, de de, bi hêdîka, bi qayde, bi semt, bi semtika


heye ku

dibetî, ihtimal, heye ko, belkî, dibe ku, texmînen, mihtemelen, reng e, qey

Şivên di wê navberê de ji dostê min re got ku heye ku wî cizdana xwe li mala şivên ji bîr kiribe.


nepayî

çaverênekirî, zû, guman nabe, omîdnekirî, hêvînekirî, gumannekirî, bêxeber, jinişkave, zûzûka


serobero

/sɛɾoːbɛˈɾoː/

bêqîmet, nêhêja, sinêde, tiroviro, bicihnebûyî, kinemine, kerambera, serabera, çawalêhato, eletexmînî, bêteşe, gil, seroberokî, pûtepênedayî, kinêminê, serebere, bi serkî, kinê minê


berûvajî

(bileks, ters, zid, dij, eks) Guhartoyeke berevajî.


hîn jî

Ez hîn jî diçim dibistanê.

Dema ez derketim, hîn jî nehatibû.


bi dilhişkî

bi bêrehmîEv rûpel ji aliyê botê ve hatiye çêkirin, ji kerema xwe re kontrol bike!


bi fortekî

bi fêzî, fortekkî, bi qapanîEv rûpel ji aliyê botê ve hatiye çêkirin, ji kerema xwe re kontrol bike!


bi serbizaftî

bi serkêşî, serbizaftîkîEv rûpel ji aliyê botê ve hatiye çêkirin, ji kerema xwe re kontrol bike!


bi tehb

bi westîn, westîner, bi zehmet, bi çetinayî


li kû

Tu li kû bûyî?

Ew li kû ne?


darin

bo wê, bona wê, di derbar wê de, di derheqa wê de


unterdessen

di ber re, di vê navberê de, di wê heyamê de


eftîn

Li Sakaryayê, Dûzceyê û hin gundên Heymanayê tê bikaranîn.


nîmerrû

nîm (nîv) + -e- + -rû (-ro, roj) ji rûj (roj)


açe

Hevreha eçe, eçenî, belûcî ençên, ençu, ençoş, ji zimanên îranî tèkilî hin- (wê, ew) wek di hingê (wê demê) û hind (ewqas), hinde, soranî ewende...


înowe

Înowe kesî le êleman nêmînî.
Înowe wîna nacayîn nîye.


aynowe

Aynowe kesî le êleman nêmînî.

Aynowe wîna nacayîn nîye.


wercenow

Wercenow le î girde kesî îjnewî


andermal

carekî din, wexteka din, demeka din, cardin


îse

niha, vê gavê, vê demê, nûke, nika, nihe


erwiesenermaßen

mişexes, bi îzbat, wek îzbat bûye, berbiçav


gern

bi kêf, bi memnûniyet, bi kêfxweşî, bi dil


bedaxewe

be (bi) + dax (dax, kul, derd, xem, kovan, keder, keser) + -ewe (ve)


dwênê

Bi alfabeya latînî nivîsina دوێنێ (dwênê).


ji alîkî ve

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


tenanet

Ji soranî تەنانەت (tenanet), nê zarawakî li Badînî jî peyda dibe.


allí

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-allí.wav


bergendî

Jina çê bergendî dinê.


a mensa et thoro

têgeheke esil-latînî ye ku di hiqûqê de tê bikaranîn û nîşan dide ku jin û mêr ji hev cuda dijîn lê zewaca wan bi dawî nake.


yedê

ji dêvla mixabiniyê ve ji aliyê pîrekan ve dihê bikaranîn

Yedê, ev zarok çima wuha ye; yedê, yedê yedê

yedê, pisîka reben li bin sermê qefiliye

Dê bibit narê Xelîli l-lah û dojeh sar-i bitWer ji ber perdê yedê beyda bi mu'ciz bête derŞems û kewkeb dê hilên 'alem tejî enwar-i bit


heskî

dixwazî, heger tu bi xwazî, hezkî;
heskî ez bi te re werim, heskî îşev li vir bimîne


şubh

Ji kovana te şîrînê
dinalim şubhê goyînê
dirêjim histirên xwînê
 wekî taviyêd baranê.


mislî

Ey dilbera gerdenzuzac
way nazika mislî zuzac


before long

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-before long.wav


êçgar

bi metatezê, hevrehaêkcar û yekcar ji yek + car


herçûn

hîn, hîn zêdetir, hîn wêdetir, hîn bêhtir

Li hember wê xwepêşandanê, dîsa hêzên destlatê ji ya xwe neman û herçûn çavsoriya wan zêdetir bû

Hêzên Medya herçûn jar bûn, Pers bûn bêbext, bi êris çûn


lenakaw

Bi alfabeya latînî nivîsina لەناکاو (lenakaw).


dîm

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


acîlen

"Divê acîlen PKK çekan bêdeng bike"

Parlementerê HDPê Altan Tan li gor aa.com.tr/kk 4/2016


mit Fug und Recht

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/De-mit Fug und Recht.ogg


bi pozbilindî

bi kustexî, bi quretî, bi xwefiroşî, zimanzêde, bi qurnasî, bi quretî


neuerdings

di demên paşin de, di van demên paşin de, van rojan


bigerr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi ger.


bigur

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi gur.


bi gerr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre biger.


bi gerîn

/bɪ ɡɛˈɾiːn/


bi gurr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bigur.


di rasta

Di rasta bavê xwe da ez gunehkar im.


ผม

เกล้ากระผม<tr:grà-mɔ̀m>

เกล้ากระหม่อม<tr:glâao-grà-mɔ̀m>

เกล้ากระหม่อมฉัน<tr:glâao-grà-mɔ̀m-chǎn>

หม่อมฉัน<tr:mɔ̀m-chǎn>

hokera şexsê yekem e ku gava mêrek xîtabê kesekî ji xelkê dike bi kar tîne.

ผมชื่อ...ครับ


abow

Bi eslê xwe peyveke suryanî/aramî ye û tê wateya 'bavo/babo/yabo'.

Peyva 'abo/ebo', 'abow/ebow' gava mirov matmayî dimîne, ditirse, şoq dibe (û di rewşên wiha de) tê gotîn.


di ser hindê ra

د سەر هندێ را (Kurdish-Arabic)
di ser hindê re

zêdetir jî, jibilî wê çendê, di ser wê çendê re


bi êkcarî

Ev hokere hêza lêkerî zêde dike, u tekîdê diêxite ser lêkerî.

Ez bi êkcarî digel wan na axivim.


evca

peyveka girêder e, ramana wî ye ji ber tiştekê dî

peyveka bêwateye, lê amajê dide ku babetekê din heye


by the way

û pa, wekî din jî, berî ji bîr kim
 tê bikar anîn ji bu nîşandana babetêkî ku çi peywendî bi ya hatiye axiftin ve nîne.


ka çawa

bi heman awayî, ka bi çi awayî
 ji bo wesf kirinê jî tê bikaranîn

Ka çawa min ew hêlan, dê yên dî jî hêlim .


bi vî awayî

Bi vî awayî em dê bi ser kevin.


zêdebarî

hê jî, zêdetir jî, di ser hindê ra, hêş pitir


bi vî şêweyî

Bi vî şêweyî em dê bi ser kevin.


bi vî rengî

bi vî şêweyî, bi vî şiklî, bi vî awayî, bi vî karî

Bi vî rengî her kes dikare here ser vî çiyayî.


bi aştiyane

Da bi aştiyane em kurd hemî bibin yek dil u can.


çêdibe

Çêdibe ez sibe biçîm Diyarbekirê?


çi çax

çi demê, çi çaxî, çi wextî, çi gavê: Kengî tu dê bigihî malê?

çi dema (ku), çi çaxê (ku), çi wextê ku, çi gava (ku): Kengî tu bixwazî, ez hazir im.


çenda

bu wesf kirina barûdoxê/hestên kesekî/ê
 How scary is this! → Çenda bitirse!


bi fer dîtin

Min bi fer dît ez bêjimê li min bibore.


rû bi rû

Lakîn aşkar nakin û xwe bi xwe rû bi rû nawêrîne çûna ser Kerhê û Ehmê.

2010, Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, çapa 1ê, r. 106, ISBN 978-605-5683-27-6


di ser vê hemiyê re

* di + ser + vê + (hemiyê) hemî + -yê + ra

ji bilî van tiştan, di ser vê çendê re, ji bilî eva çêbûyî

Em hatin girtin u tiştê me ji me standin, di ser vê hemiyê re nehêla biçîn warê xwe.


demincek

a qasek berê, a gavekî din, a vê gavê, a niha, a nika


opeens

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-opeens.wav


soms

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-soms.wav


op basis van

Op basis van de dingen die je hebt gezien...


bijvoorbeeld

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-bijvoorbeeld.wav


waarschijnlijk

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-waarschijnlijk.wav

Waarschijnlijk weet hij ook dat...


vandaag

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-vandaag.wav


dankzij

Dankzij haar hebben we gewonnen.


bê beramber

belaş, bê pare, bêyî miqabil
 dema karekî yan her tiştekî bu yekî dikeyî belaş

Bavê min bê beramber şul dike li zankoyê.


neku

Ez dê rabim çim neku tu biçiye bazarî.


filhal

di cih de, di cî de, di gavê de, tavilê, tafil, hemen, demildest, derhal

Min wexwar û tîhnî çu filhal ji minTeyrekî sipî hat û per malî di min

Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720


ji hemî layan ve

Leşker ji hemî layan ve çûne dujminî.


ji tirsa

ji tiştekî newêran, sehim ji yekî/ê kirin, ji ber

Ez ji tirsa bebê xwe neşêm biçîm derveyî welatî.


desinde

di şûnê de, di cih de,tavil, tavilê, şirp, demildest, di cî de, zû, bênavbir,
bêyî derengî, bêyî gîrobûnê yan gîrokirinê

gama kê ma xeber girot, ma do desinde agadar bikeno.


di dwîv de

piştî vê çendê, paşî, yê/a ku piştî hingî tê


ji pêş ve

Ez dê ji pêş çantê xwe ve yekê dî bem.

Bira yê te dê ji pêş te ve bacê det.


bi enqestî

bi xwazekî, bi qestî, bi mebest, ji hez û viyan, bi dilê xwe


rud sayid

Polîsê hatinûçûnê ji ber ez rud sayid çûm, ez siza dam.


di gavê da

Ez çûm dawatê û hevala min jî di wê havê de hat.


egerçî

tevî ku, digel ku, herçend e ku, herçi ku


as soon as possible

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-as soon as possible.wav


clockwise

bi aliyê gera saetê ve, ber bi aliyê rastê


extempore

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


from now on

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-from now on.wav


on purpose

ji qesta, ji qazî ve, bi mebest, ji qestî,
 bi niyet û mebest karekî kirin


reticently

bi nihînî, nihînki, bi awayeke nepenî, ku kes pê nehese


biaştî

bi aştiyane , bi awayekî aram, bi awayekî tenahî

Da bi aştî em kurd hemî bibin yek dil u can.


bigurrîn

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi gurîn.


at the same time

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-at the same time.wav


kind of

I'm feeling kind of sick.

What kind of pizza would you like?


bi gurîn

/bɪ ɡʊˈɾiːn/


bi gurîn

/bɪ ɡʊˈɾiːn/

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bigurîn.


paşpaşkî

bo aliyê piştê, li ser pişta xwe, ketin ser piştê, ber bi aliyê piştê ketin


cengenekî

/d͡ʒɛnɡɛnɛˈkiː/


diwênê

Bi alfabeya latînî nivîsina دوێنێ (dwênê).


alsdenn

vêca, li ser wê, li wê şûnde, hema dû re


derweil

demê navber, di navberê de, di wê navberê de


notwithstanding

herçiqas, dîsa jî, ji xwe re nekirin xem, tevî ku, herçend ku

He bought it notwithstanding the high price

Wî fiyata biha ji xwe re nekir xem û ew kirî.


en gros

firotina seryek, seryek firotin, firotina tev


bêveger

bêdager, nevegerbar, qethî, bi biryardarî


gefälligst

ji qencî, bi qencî, ji kerema xwe, bêzehmet, zehmeta xwe


ب پشتراستی

Bi alfabeya erebî nivîsina bi piştrastî.


پێكڤه

وێ رۆژێ ھەمیێ یاری پێکڤە دکرن و ھەڤبەندیێت وان ب ھێزتر کەفتن.

Wê rojê hemiyê yarî pêkve dikirin û hevbendiyêt wan bi hêztir keftin.

2012, Leylan Îsmeîl, Bêrîvan û Hîvî (Çîrokêt Zarokan), Çapxana Xanî, Dihok, r. 26


هۆسا

دایکا وی گۆتێ وەرە دایۆ ئەزا ب تنێ مە دێ تشتا بۆ تە کرم... ھۆسا شێرزاد دگەل دایکا خۆ چۆ بازاری(...)

Dayka wî gotê were dayo eza bi tinê me dê tişta bo te kirim... Hosa Şêrzad digel dayika xo ço bazarî(...)

2012, Leylan Îsmeîl, Bêrîvan û Hîvî (Çîrokêt Zarokan), Çapxana Xanî, Dihok, r. 29


zickzack

zîkzak, çîleçep, riya zîkzak, weke zîkzak


longtemps

ji berê ve, ji mêj ve, ji zû ve, demeke dirêj e ku


évidemment

helbet, bêguman, bêşik, xuya ye ku, diyar e ku


ji niha pê ve

ji niha ve, ji niha şûn ve, ji noke pê ve,
niha û piştî niha


çi pê nevêt

Elbet, teben, bêguman, bêşik, tabî, jixwe, zaten, bêgotin.


bi bêdengî

devmirî, bi kerrikî, kereker, bêdengkî, bi mitî, nîşankî, mitikî


bikerkî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi kerkî.


bi kerkî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bikerkî.


bimiremirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi miremirî.


bi miremirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bimiremirî.


bi reqî

reqkî, bi zilîtî, dijwarkî, bi dijwarî, bi rûqayimî, bi gewd, bi bêrûmetî, neçemînekî, reqîkî, bi dilreqî, bê dilovankî


bi şermînî

bi riswayî, riswa yekî, şermînkî, bi fêtî, bi fedî


biqitûtî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi qitûtî.


bi şev û roj

herdem, hemû gavan, hemû deman, tev gavan, bi sibeh û êvarê


nanoziko

Li gorî lêkolînê 10 milyon û 15 hezar kes bi nanoziko dijîn. Dema ku mirov lê bifikire ku nifûsa Arjantînê 44 milyon e, ev tê maneya ku ji 4'an 3 nifûs hejar e. Ji van kesên ku bi nanoziko dijîn 700 hezar jê gelê xwecih e.

2019, Li Arjantînê hejarî 35 ji 100'î derbas kir https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200904064045/https://anfkurdi.com/civak-ekolojI/li-arjantine-hejari-35-ji-100-i-derbas-kir-118770 arşîv, anfkurdi.com

Karker Mihemed Fîlîz dibêje: "Em ji sere sibê heta 7ê êvarê bi nanoziko dixebitin. Remezan e rojî ye kare me giran û zehmet e.

2019, Mahîr Yuksel, Karkerên kişkişokê di Remezanê de gelek zehmetî dibînin https://web.archive.org/https://www.kurdistan24.net/ku/VideoReader/f393f4f4-6a7d-4925-8be7-8f98c1eabcfc arşîv, kurdistan24.net


auf Teufel komm raus

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/De-auf Teufel komm raus.ogg


von heute auf morgen

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/De-von heute auf morgen.ogg


her çi nebît

bi kêmî, herî kêm, kêm kêm
(ne kêmtir lê belkî zêdetir)


cerku

Ê ez zanim cerku ew bûye serok, îşê Kurdan bûye trên e. Berê jî Amerîka li Sûrîyê alîkarîya Kurdan dikir, lê hîn nû ew û Kurd bûne hevalbendên hev yên fermî. "

ana cerku kehrebe qutbûye, me zibûnên xerîb hemû wenda kirine, zibûnên me yên herêmê jî, ne em dikarin pereyan ji kesî bistînin û ne kar dibe, ango bala xwe bidin torno yên me, ew û tevahiya karsaziya me rawestiyay


devûdev

bi ser devê xwe de, ji serî bo xwarê, serûçav berev erdî


di ser re

em di ser pirê re derbaz bûn, balafir di ser serê me re firî


head and ears

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


viyalî

vî alî, vî rexî, vê hêl, vê terefê, hirve, virve, hirde, virde

Heta diçe gotegota lawaz û nakokiyên nav Goran zêdetir dibin, damezrênerê nifşê nû ku demeke dirêj e xwe li tenişt Goran ditît, niha xwe li ling û milê wan pêçaye û di wê baweriyê de ye ku dikare dengê ciwanên wê tevgerê ji xwe re bibe. Berhem Salih ku siyasetmedarekî mihafezekar e, xwe ji wê yekê dûr xist di pêngava yekem de Goran ji xwe aciz bike û ligel wêya ku herdem metirsî hebû Goran û PDK bibin hevpeyman, Goran di diqdiqand daku nêzîkî YNKê bike. Lê yekem pêngava siyasî ew bû ku destpêkê li ser astê navxweyî biçe tenişt fikra hikûmeta demkî û piştre jî li ser asta navçeyên dagîrkirî, ligel Goran û Komela Îslamî lihev bike. Ew hevpeymanî di demekê de ye ku ti nifûseke Goran û Komela Îslamî li wan navçeyan nine, lê di vê meseleyê du faktorên palner hene. Yekem ew e ku her ji niha ve cemawerê xwe bo hilbijartinên navxwe yên Kurdistanê qayîm bikin daku dengê wan neçin viyalî û wiyalî. Duyem jî ew e ku YNK hêza yekem a navçeyên Kerkûk û Xaneqîn e û dixwazin bibînin ka pêgeha cemawerî ya Dr. Berhem li wan navçeyan çiqase? Wê demê hem bo postên Bexdayê û hem jî bo dahatûya hevpeymaniyan li ser asta Kurdistanê dê ber çavê wan zelal be.

Rêbwar Kerîm Welî, rudaw.net/kurmanci 2/2018


wiyalî

wî alî, wî rexî, wê hêlê, wê terefê, wêve, wirve, wêde, wirde


hirve

hirda
hirde
hirva
hir ve
hir de
hir va
hir da

bi vî alî ve, bi vî rexî ve, ber bi vê hêlê ve, bi vê terefê ve, virve, hirde, virde


slyly

bi canbazî, bi hîlebazî, bi konetî, bi şatirî


heçya

Ka bikeve nav berxa heçya te neeciband tu ne mecbûrî bikirî.

Ez Elî nasnakim lê heçya Ehmed e ew merivekî zef baş e, hun dikarin baweriya xwê pê bînin.


rexmî

Ji erebî رغم (reẍm) belkî bi rêya tirkî rağmen.

Komîna Şehîd Fadil rexmî êrişan xebatên xwe yên xizmeta welatiyan didomîne


bi difinbilindî

ب دفنبلندی (Kurdish-Arabic)
bidifinbilindî

bi pozbilindî, bi xwemezinkirin, bi awayê ku ez û ez


bi bêdadî

bi xedr, bi neheqî, bi zilm, bi tade, bi stem, bi bêedaletî


ji kevn de

ji zû ve, ji berê, berî demek dirêj, ji mêje, ji mêj ve, li destpêkê

Ji kevn de ez dizanim sazê bijenim.


her zû

gelek zîka, ji zû ve, her ji destpêkê, tavilê

Her zû min ew kire derê, berî tiştek nebaş rûbide.


ahí

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-ahí.wav


adamca

Wekî mirovan, mîna merivan (bi awayê ku bi mirovan dikeve).

ji aliyê mêran ve, ji hêla mirovan ve, bi hejmara xwe

adamca bizden fazlaydılar


ağızdan ağıza

dev ji devan, (guheztina gotinekê ji devekî li devekî)


boş yere

berhewa, cihê tî û tune, badilhewa, beleheq


buracıkta

Buracıkta tarağımı düşürmüşüm.

A li vê derikê min şeyê xwe winda kiriye.


can havliyle

ji ber tirsa canê xwe, ji tirsa ruh, ji hêba ruh, ji hêwa ruh


evvela

pêşîyê, pêşîka, pêşîya pêşî, di destpêkê de


evvelâ

pêşî, pêşîn, ewil, serê pêşîn, berê ewilî


için için

nermenerm, kereker, hêdî hêdî, di hundirê xwe de


isteksizce

bêemadane, bi bêdilî, bi bêhemdî, bi dilsarî, bi bêarezû


kıran kırana

Kıran kırana bir güreş.


larp

lârp diye önümüze çikiverdi


otomatikman

bi otomatîkî, ji ber xwe, otomatîkmen, ji ber xwe de, bixweber, xweber, ji xwegerî


sırtı sıra

li dû (yekî), li pey şopa (yekî), pêlî rêça (yekî) kirin


yayık yayık

axaftina ku gotin di dev de tên cûtin û dirêjkirin


accurately

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-accurately.wav


all-out

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-all-out.wav


aport

li ser yan ber bi rexê çepê ve yê gemîyê


excusably

bi bexşînbarî, bexşînbarkî, lêborînbarkî


for the sake of

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/en-us-for the sake of.ogg


from hand to hand

ji kesekê bo kesek dî (ji destekê bo destek dî)


head first

I jumped into the water headfirst / I dove into the water.


head over heels

head over ears

Bi awayekî bêhêvî; bi harî; ji bo balnedayînê; bi kûrî; bi temamî.

She tripped and rolled head over heels down the hill.

Ew eliqî û ji girikê ber bi jêr ve serobinî gindirî.

Hearing the noise in the dark, the children ran head over heels back home.

Di tarîtîyê de gava dengê bihîzî, zarok bi harî baz dan malê.


how far

çend dûr [how far is the school? : medrese çend dûr e?]


inconsequentially

bi negiringî, bi nejîrbêjî, negiringîkî, nejîrbêjîkî


little by little

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-little by little.wav


lustfully

[idiomatic] (bi çavekê xirab : with a destroying eye )


meaningfully

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-meaningfully.wav


more and more

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-more and more.wav


pleasingly

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-pleasingly.wav


right side up

It's right side up


unalterably

bi awakî ku neyê guhertin, cihgirtî, sabît


unintentionally

bê hemdî, bi nezanî, bê hemdê xwe, ne bizankî


day after day

It snowed day after day.


nêçele

Wê nêçele nêçele dolap li serê min gerandin.

Qato: Çend gotin û peyvên kurdî, Diyarname.com, 4/2018


kurtebirr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kurtebir.


hodrî

Ji tirkî hodri ji haydi + ji albanî bre (bira)

de, dê, yella, haydî, haydê, hadê, ka, de were, de werin:
hodrî meydan! (de werin meydanê, de werin biceribînin!)

Partiyên opozisyonê jî ew bang[a hilbijartinên pêşwext] nirxandin. CHP dide zanîn ku êdî AK Partî nikare Tirkiyê bi rê ve bibe û hilbijartinên pêxwext di cî de dibîne. CHP dibêje ku ew amade ne ji bo hilbijartinan. HDP jî got ‘hodrî meydan’, helwesteke neyênî nîşan neda. Saadet û İYİ partî jî dibên ew amade ne ji bo hilbijartinên pêşwext.


ji qesta

ژ قەستا (Kurdish-Arabic)
şqest
ji qest
şqesta

bêwec, bêsûd, bêkêr, bêfêde, bêkelk, bêfeyde


çi rewş

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


li ser xatirê

ل سەر خاترێ (Kurdish-Arabic)
li ser xatira
li ser xatra
li ser xatrê
ji bo xatirê

ji ber, pêxemet, bo xatirê, sera, le pênawî, seva, sexmeratî


ل سەر خاترێ

Bi alfabeya erebî nivîsina li ser xatirê.


sexmeratî

ji ber, pêxemet, bo xatirê, sera, le pênawî, seva, li ser xatirê


bi dilpakî

masûmane, safiyane, paqijane, bi dilsafî, bêguneh, bêsûc


vir de

wiha, vir, wehe, ûlo, weto, wiha, li vir


ji dûr ve

ne ji nêzîk, berî binecihî, ne hind nêzîk, li cihek ne nêzîk

Min ji dûr ve dît, min zanî ew Aliye.


torê

Mi go ma te b'tenê xwar pariyek derdê evîna dil?

Digo wermîm xwe pê piv da û ez hindik dibêm torê.


gotire

Erê tu gotire hevalîniya xelkê dikey? u boçî?

Perwerdeya Îslamî (Pola sêyê), (werzê duyê) Waneya 6, Dihok, 2016, p.28.


bi cemaet

bi kom, bi hevre, bi hazirbona gelek kesa


bi destekarî

destkarkî, tiştê ku bi karê destê hatiye kirin


bi sawêlkeyane

bi xişîmî, bi naîvî, bi cahilane, ecemiyane, bi sadeyî


ب ساوێلکەیانە

Bi alfabeya erebî nivîsina bi sawêlkeyane.


bi tenahî

bi aramî, bi aştî, bi hêminî, bi rehetî, bi emînî, bi xweşî


istemsiz olarak

kaçınılmaz bir şekilde

neçar, jênerevîn, çarenîn, bivê-nevê, ne bi destê (yekî) bûn, (tiştek) ne bi hemdê (yekî) bûn, ne bi serê xwe

elinde olmadan

bê hemdî, bê hemdê xwe, bêyî îradeya xwe, bêyî daxwaza xwe, bêyî destê xwe.

otomatikman

ji ber xwe, bêyî xwestin, bi otomatîkî, bixweber, xweber


alternatively

wekî alternatîv, bi alternatîvî, bi awayeke alternatîv, bi riyeke din, wekî vebijêrkek din


bi korsanî

wekî korsanan, bi awayekî korsanî, mîna korsanan


routinely

Large-scale producers routinely vaccinate their birds against the disease.

Prodûktorên miqyas-mezin çivîkên xwe li dijî nexweşînan bi awayekî rûtîn parza dikin.


bi mişextî

bi koçberî, bi penaberî, bi sirgunî bi hicret


antrparantez

hemin gotin hate serê, madem gotin hatiye ser (ez vê tiştê jî bibêjim)


bêyî navbir

Ji ber ku ez li kuştina yekî difikirim, xwe ji bîr dikim û wek robotekî qederê deh deqîqan bêyî navbir bi kulman ava cemidî li ser çavê xwe dikim.


û pa

tê bikar anîn ji bu nîşandana babetêkî ku çi peywendî bi ya hatiye axiftin ve nîne.

Ez dê bu te wê pirtûkê înm, û pa te zanî biraye Ahmedî yê mirî.


ji bêbextî

ji derew, ji xayînî, ji tiştek bêbingeh, ji bêwijdanî


ser ji nû

سەر ژ نوو (Kurdish-Arabic)
ser û ji nû
serûjinû

dîsan, cardin, dubare, ducarî, ji serî ve, ji destpêkê ve, cardî, dîsa, hê carek din


yek bi yek

yek li pey yê din, her yek bi carekê, ne pêkve, ne bi hev re


bi ehmeqî

bi awayekê nezan, bi bêhişî, bi cahilî, wekî bêaqilan


sererayî

سەڕەرایی (Kurdish-Arabic)
serrerayî
sererrayî

Sereray ku bi biryara qedexeya hatinûçûnê û girtna bazar û chên giştî, hijmareka zor ya welatîyan bê kar man û zerereka zor bi wan keft.


hebo-heb

yekoyek, yek bi yek, libo-lib, lib bi lib, heb bi heb,
her hebek / libek bi carekê


qutûbir

awayê ragihandina kirina karek yan qewimîna bûyerek e bê guman, awayê ku dide zanîn ku karek dê bê guman bê kirin di kirina wî karî de qet guman tune, yan jî dide zanîn ku bûyerek dê bê guman biqewime û bê meydanê di qewimîna wê bûyerê de qet guman tune hvm "elbet"a erebî/ kurdî ye "cejna newrozê qutûbir dê bê pîrozkirin" ev peyivikeke sazber e ku ji peyivikên "qut" û "bir"ê û bendika "û"yê hatiye sazkirin, ew her sê bûne yek û bi wî awayî peyivika sazber bûye "qutûbir" û di zimên de wisa cî girtiye


ji îro pê şûn de

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


a cappella

a cappella, a capella,
strangotina bi komkî yê lê bêyî muzîkê


selsele

Lord of the Rings selsele ye.


şivêdî

şivê dî
şevê dî

şiv- (şev) + dî (ji "din, dîtir" yan "duhî, duh)

Zincîreyeka peqînan şivêdî li navenda bajarê Kerkûkê rûdan û bi wê egerê bîst û neh kes hatin kuştin û birîndar kirin.


neînsanane

nemirovane, tiştûmiştên ku bi hovane, bi xirabî têne kirin, bi awayeke nemirovî, neînsanî


berûpişt

berevajî, bileks, ters, zid, dij, eks, tewş,
tişta/ê ku serê wî û binê wî li hev guherîn e


neyse

Deyn ji tirkî neyse ji ne + ise ("çi be jî").

werhasil, bi kurtî û kurmancî, axir, a soxîn, de, çawan be jî, êdî her çi be


neyse

de çi bû bû, de êdî çi be, de carek çêbû, de () jî

Neyse olan oldu.

Neyse sen de gel.

Neyse, bize yetişti.


tirêm

Tirêm Gulistan diçe bajêr?


malbone

Vi skribas malbone.


bonege

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-bonege.wav

Vi legis bonege.


almenaŭ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-almenaŭ.wav

bi kêmî, herî kêm, kêm kêm, her çi nebît
(ne kêmtir lê belkî zêdetir)

Donu al ili almenaŭ tridek draĥmojn.


ambaŭ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ambaŭ.wav

Ambaŭ grasulinoj edziniĝis


ankaŭ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ankaŭ.wav

Mian kalkulon vi povas ankaŭ sendi tien


ankoraŭ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ankoraŭ.wav

La lernejo ankoraŭ ne lernis.


anstataŭ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-anstataŭ.wav

Vi dormas, anstataŭ gardi la armeon.


apenaŭ

Ji fransî à peine, îtalî appena, ji spanî apenas + -aŭ.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-apenaŭ.wav

hew, tew, encex, hema hema, bi kêmî , bi zorê

Mi apenaŭ povis imagi.

Li apenaŭ povas spiri.

Josefino apenaŭ forlasis la ĉambron de tiu.

Josefino hema hema ji vê odeyê derneket.


apud

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-apud.wav

Apud propra domo ŝtelisto ne ŝtelas.

Apud plena manĝotablo ĉiu estas tre afabla.

Li cem maseya tije-xwarin, herkes kubar e.


baldaŭ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-baldaŭ.wav

La reĝo baldaŭ denove sendis.


eĉ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-eĉ.wav

Mi ne scis eĉ vorton.


hieraŭ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-hieraŭ.wav

Vi vidis min hieraŭ!


hodiaŭ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-hodiaŭ.wav

Vi iras al hejmo hodiaŭ!


ial

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ial.wav

La mondo ial rigardas ilin senkonfide.

Cîhan ji ber sedemeke bi pêbawerî li wan dinêre.


iam

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-iam.wav

Vi iam scis konstrui.


ie

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ie.wav

Mi iam rekontis vin ie.


iom

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-iom.wav

En ĉiu malbono estas iom da bono.


kial

ki-(jêderka peyvê) + -al(qertafa sedemê)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kial.wav

Mi scias, kial mi pri tiu ĉi loko en la letero neniam aŭdis.

Ez dizanim, çima tu carî navê li nameyê derbas dibe min ne bihistiye.


kie

ki-(jêderka peyvê) + -e(qertafa hokerê bo diyarkirina cih)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kie.wav

Mi ne scias kie mi lasis la bastonon.

Ez nizanim, min darikê li kû derê winda kir.


kiel

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kiel.wav

Rigardu, kiel la aglo batas kun la flugiloj!

Lê binere, eylo baskên xwe çawa lê dide!


kiom

ki-(jêderka peyvê) + -om(qertafa cînavê)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kiom.wav

Diru al mi, kiom mi devas pagi?


morgaŭ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-morgaŭ.wav

Vi iros al hejmo morgaŭ!


neniam

neni-(jêderka peyvê) + -am(qertafa hokerê)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-neniam.wav

Mi neniam vidis ŝin.


nenie

neni-(jêderka peyvê) + -e(qertafa hokerê)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-nenie.wav

Mi nenie vidis ŝin.


plej

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-plej.wav

Ĝi estis la plej bela el ĉio.


preskaŭ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-preskaŭ.wav

Li estas preskaŭ mia frato


tamen

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-tamen.wav

lê, lêbelê, di gel vê yekê, tevî ... jî, dîsa jî

Li estas tre kolerema, tamen li ne portas longe la koleron.

Ew pir hêrsbûyî ye lêbelê hêrsa wî pir dewam nake.


tial

Ji ti- (“jêderka peyvê”) + -al (“qertafa sedemê”)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-tial.wav

La homoj ne komprenas unu la alian kaj tial ili tenas sin fremde unu kontraŭ la alia.

Mirov ji hev du fêm nakin û ji ber vê ew xwe li hevberê hev û din wekî biyanî disekinin.


tiel

Ji ti- (jêderka peyvê) + -el (qertafa şêwe yan jî pileyê)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-tiel.wav

Parolu tiel, kiel mi montris al vi.


tiom

Ji ti- (jêderka peyvê) + -om (qertafa cînavê)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-tiom.wav

Ŝi pensis pri tiom multaj da aferoj.

Tajloro mortigis tiom da homoj.

Tiom pli bone! Tiom pli grave!

Verŝu al mi tiom da akvo, kiom da vino.


tuj

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-tuj.wav

Atendu, la mastro tuj venos.

Tuj post la pordo estas ŝranko.


ĉie

Ji ĉi- (“jêderka peyvê”) + -e (“qertafa hokerê bo diyarkirina cih”)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ĉie.wav

Li vojaĝas ĉien.


ĉirkaŭ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ĉirkaŭ.wav

La tero rondiras ĉirkaŭ la suno.


ĵus

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ĵus.wav

Mi ĵus diris al vi.


bi dilekî şewat

ب دلەکی شەوات (Kurdish-Arabic)
bi dilekî şewitî
bi dilekê şewitî

bi dilekê sotî, bi xem ve, bi acizî ve, bi talî

Dema diya wan mirî, bi dilekî şewat çûn veşartin.


wereng

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

Bi wî awayî hanê.Hokerên wek wisa û wiha bu amaje kirin bi nêzûk tên bikarhînan û wereng bu amaje bi dûr yan bi rewşek din tê bikarhînan.

Wiha ne wereng.

Wisa çênabe, yê wereng çêbî (amaje bi tiştek yan rêyek din).


up to now

right now
from now on
as of now
currently
so far


adeten

Ji erebî عادتاً ('adeten) ji عادة ('adeᵗ) (adet, edet) + -en. Heman peyv wek âdeta ketiye tirkî jî.

wek adet, bi giştî, bi piranî, normal, piranî caran, behra pirtir, bi awayekî giştî:

Adeten ez saet heft ji xewê hişyar dibim.


customarily

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-customarily.wav

adeten, wek adet, bi giştî, bi piranî, normal, piranî caran, behra pirtir, bi awayekî giştî


fivever

Li şûna forever heçku ji four + ever be (di rastiyê de ji for + ever e)


bi hêzgirtin

bi piştevaniya, bi hêza, bi piştevanî, bi harîkariya Xwedê an jî yekî/ê


dîtina min dîtî

ji nişkê ve, demildest, me hind dît,
 qewimîna tiştekî yê ku mirov nedipa ku dê biqewime


berê beringa

Berê beringa pkk tinebû qaçax hebûn.


untypischerweise

bi nenimûneyî, netîpîk, bi hawiyekî neasayî


jerkî

Li Çiyayê Kurmênc, li bajar û gundên Efrînê em peyva "jerkî" bi kar tînin bi wateya "ji dema ku". Mînak: Jerkî ez hatime Stenbolê, min ti rojên xweş nedîtine, dil û mêjiyê min li gundê min e.

Bikarînerek di Koma "Zimanê Kurdî" li ser Rûnameyê de, 1/2020


bi vî terhî

carinan zarokên nehs yên cîranan xwe li ber deriyê me dikirin teht ku bila porê wan jî kur bike û niza'm bila bi çi terhî û bi çi rengî kurd bike...

Înan Eroglu: Têbîniyek, Avesta, 2019, r.34

Bêhejmar mirî û kuştî li erdê bûn û êdî çu vegera wan nîn bû û heyatek ko jixwe di nav neçarî, bêkesî û nezaniyê de bû, bi vî terhî, bi tiving û şûrê rik û nefretê, beyî şîn û tahziye, bêyî stran û dîlan, bêyî gor û veşartin, ji nişka ve, kuta dibû û di bin tava germ de, mîna ava coyekê miçiqîbû.

Mehmed Uzun: Hawara Dîcleyê, Nefel, 2003, r. 224

Neqqaşê sehîfeyê hîkayet
Neqqadê sebîyekê rîwayet
Keşa bi vî terhî resm û ayîn
Lê da bi vî terzî derb û tezyîn

Ehmedê Xanî: Mem û Zîn, Gün Yayınları, 1968, r.80


hişkopiringo

...piştî ku hişkopiringo ji berberxaneya Xalê Hecî Teqlecî veqetiyam jî min ev tiştê dîtî ji yabo re got...

Înan Eroglu, Têbîniyek, Weşanên Avesta, 2019, r. 35, ISBN 9786052246474


çarnikal

Ez diçim ser mezel, çarnikal min bi daran, bi daretûyan ve dorpêçkirî ye...

Înan Eroglu, Têbîniyek, Weşanên Avesta, 2019, r. 36, ISBN 9786052246474


similarly

Similarly, our goodness can be seen in many helpful acts.

Mîna vê, qenciya me carinan bi gelek tiştên biçûk xuyanî dibe.


hahanga

Hahanga ber bi Cada Batmanê ve dimeşim.

Înan Eroglu: Têbîniyek, Avesta, 2019, r.36

Jinekê hahanga ser kaxezekê adirês nivîsî û ew kaxez da me.

Firîda Hecî Cewarî: Bîranînên Min, Weşanxana Lîmûş, 2010, r. 76

-Mîrtî bi xweyibe... binhêrim çika...
Yek jî dayêda. Hûf kir hahanga.
-Pey, go, çi xweş bû...
Hevikî xilmaş bû.

Fêrîkê Ûsiv: Bijare, Weşanên Êkîtiya Nivîserên Kurd-Duhok, 2012, r. 165


lezelez

Wê sibehê jî, ji bo ku bigihîje ser taştê, berdilka xwe ya spî ya ku li aliyê çepê wê, li texma dilê wê, nivîsa A.F.R.T. ya ku di nava girovereke sor de hatibû bicîkirin, lezelez li xwe kiribû...

Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1ê, r. 23, ISBN 9786054497010


hequ

kurtkirina hewqas e ku formeke devokî ya ewqas e ku ji ew + qas e

Carekê heyî ya, eyn marekî hequ mezin, a li ber wê koka darê xwe kiribû kulor û serê xwe rakiribû.

Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1ê, r. 39, ISBN 9786054497010


just in case

I'll take an umbrella, just in case (it rains).

Ez ê sîwanekê hildim cem xwe, ger hewce be (baran bibare).


just in case

çi dibe çi nabe, bo her ihtîmalekê, bi hişyarî, bi jîrî, bi pendî


xapexap

/xɑːpɛˈxɑːp/

Rast e, min xeber neda we, ji ber ku min nedixwest ez zehmetê bidime we, hûn bên ber otobosê. Paşê min xwest ez xapexap bi ser Xezalê ve bigrim.

Sîma Semend, Xezal, Weşanên Nûdem, 1996, r. 21

Fetilîbû ku çi bibîne? Keçikeke tazî li ser doşeka Remezan rûniştî ye û wekî Remezan peykerek e. Tê gihiştibû ku xapexap bi ser wî de girtibû.

Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1ê, r. 70, ISBN 9786054497010


ref bi ref

kom bi kom, qefle bi qefle, çendîn kes yan tişt bi hev re

Carînan ref bi ref difirin, diçin xwe li diyarê Çiyayê Sipî datînin.

2020, Roşan Lezgîn, Serketina Kewan, Weşanên Roşna, r. 68


bi xumexum

bi fîrinî, bi fîrefîr (ji bo dengê ava boş ku kef bi ser dikeve)

Çemê Mûradê bi xumexum di bin gundê me re diherike.


ma ne ku

ma ne ku pirbûna kurd ..kurdan e..ya law jî lawan e


sebaret bi

têkildarî (tiştekî yan kesekî yan rewşekê), der barê (tiştekî yan kesekî yan rewşekê) de, li ser

Wezareta Navxweyî sebaret bi ketin û derketinên bajaran ji bo walîtiyên 81 parêzgehan giştname şand.

2020-05-04, Ji Wezareta Navxweyî sebaret bi ketin û derketinên bajaran giştname https://web.archive.org/https://www.aa.com.tr/kk/tirkiye/ji-wezareta-navxwey%C3%AE-sebaret-bi-ketin-%C3%BB-derketin%C3%AAn-bajaran-gistname/1828957 arşîv, Malpera AAyê


hangava

/hɑːnɡɑːˈvɑː/

Bi bangkirina ku Apê Resûl ji dûr ve bang kir, xaltîka Remezên bi serê kitana xwe çavên xwe yên şil hangava pajiq kiribûn û berê xwe dabû nav bêxçe.

Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1ê, r. 35, ISBN 9786054497010


hahangava

/hɑːhɑːnɡɑːˈvɑː/

Li ber destê êvarê ji nişkê va şilî barî şiko va ezo hahangava dezgayên xwe top kirin çûn.

27.05.2020, Tirşikvan, Hangava https://web.archive.org/https://tirsik.net/index.php?mijarid=31952&iro=on&rupel=1 arşîv, tirsik.net


bi selîqe

Kesê ku tiştên xwe, perê xwe zefî nake, hildide, belav nake.


bi kitkit

Di çarçeweke gelemper de - ne bi kitkit (teferrûat)- me termên leşkerî da ber xwe.

Kurmancî, Termên Leşkerî 1 https://web.archive.org/https://www.institutkurde.org/publications/kurmanci/telechargement/ku11.pdf arşîv, 1992, Rojen BARNAS, hj. 11, r. 4

Her weha fonksîyon, berpirsi û erkên parlamentên herêmî û ya navendî jî dikanin ji alîyê hiqûqnasîyê ve bêtir bi hûrgilî û kitkit bên ravekirin.

2010, Baran Rizgar, MODELÊN BRÎTANÎ YÊN ÇARESERKIRINA PIRSGIRÊKÊN NETEWÎ https://web.archive.org/https://sites.google.com/a/baranrizgar.co.cc/azadiya-kurdistane/home/modelen-britani-yen-careserkirina-pirsgireken-netewi arşîv, baranrizgar.co

Şaredarîya Haringey lîsteke payinê ya xanî birêve dibe û dema ku hun serî li xênî bidin, agahîya bi kitkit dê ji we re bê dayin.

2007, Ez ê Jiyana xwe Bidomînim, çapa 7an, r. 23


vilo

wilo dibê "bi wî awayî" û ji bonî wê vilo dibê "bi vî awayî""


presumably

mihtemelen, bi ihtimaleke mezin, dibe ku


ho va

Ho va here!


doho

Helwesta Ewropayê doho jî ev bû, îro jî ev e.

2013-04-11, Ahmed Dere, Pêvajoya ‘Çareseriyê’ û Ewropa https://web.archive.org/https://www.rudaw.net/kurmanci/opinion/11042013 arşîv, Rûdaw


cringeworthily

bi şerpezekerî, bi şermdêrî, bi awayekî şermdêr


kindof

I'm feeling kindof sick.

What kindof pizza would you like?


kinda

kinder
gonna
gotta
wanna
hafta
hasta
hadta
useta
dya
didja
couldja
wouldja
howdja
whadaya
whadja
wheredja
kinda
lotta
lotsa
Ida
youda
sheda
heda
theyda
weda
cmon
dunno
lemme
s'more
musta

Forma nivîskî yê kurtkirina peyva kind of.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-JutishMale-kinda (n, subspecies of baboon).wav

That's kinda funny.


sorta

Forma nivîskî yê kurtkirina peyva sort of.


headfirst

I jumped into the water headfirst.


selfassuredly

xwebawerane, bi awayekî xwebawer, bi awayekî ji xwe ewle


flat out

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/EN-AU ck1 flat out.ogg

After 10 minutes of running flat out, he was out of breath.

Piştî 10 deqe bazdana bi leza zêdetirîn, nefesa wî çikiya.

bi awayekî eşkere, rasterast, bi temamî, temamen

He was flat out furious when his car was stolen.

Ew bi temamî hêrs bûbû, gava erebeya wî hatibû dîzin.


on the off chance

bi îxtîmaleke kêm, li ser îxtîmaleke dûr,
 îxtîmaleke kêm, dûr be jî, hêvîkirina bûna tiştekî

He submitted a job application on the off chance that nobody better would.

Ew miracaetnameya karê şand, bi îxtîmaleke dûr dibe ku ti keseke çêtir neşîne.


bi qitûtî

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

Lê divê heta serê mehê pereyên di bêrîka xwe de bi qitûtî xerş bikira, deynên nû nekira.

2014, Sirri Ayhan (terciman: Yaqob Tilermenî), Dansa Berber, Na Yayınları, r. 25, ISBN 9786059017008

Niha tişt giş buha ne, ê de mal e, tu bikî nekî ma biwê navê, ma gaz navê, tu bawer nakî, çiqas ez bi qitûtî îdare dikim, dîsa jî weqek dohnê gazê têra me nake.

1999, Musa Anter, Birîna Reş, Avesta, çapa 3an, r. 18

Di romaneke nerîtî de bi piranî serlehengek heye û roman di ser wî re dimeşe. Di ber vî lehengî re, lehengên din bi qitûtî û bi têkiliyên xwe yên ligel serleheng hene, herweku ji bo çîroka sereke bi tenê obje bin. Lê belê di romana pirdeng de leheng “di mercên yeksan de” (Bahtin, 2004: 148) beşdarî diyaloga mezin a romanê dibin.

Kadim Akademi SBD, Pirdengî di Romana Mîrname ya Jan Dost de https://web.archive.org/https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/386535 arşîv, 2017, Ümran ALTINKILIÇ, cild 1, hj. 2, r. 98

Ez yek ji wan kesên ku ji sala 1970-yî ve ligor pêçêbûnên xwe pey agahiyên Kurdistana Îranê diketim, bo bizanim ka çi li vî parçê Kurdistanê diqewimê", lê me nikarîbû em başbaş bigihin armanca xwe, mijar bi qitûtî di riya rojnamekê ji vir û nûçeyekê ji dera han digiha me, belê îro roj di riya malperên Internêtê mirov eger bixwazê, dikarê bi hesanî bigihê deng û basên kîjan welatî li dinyayê, nemaze tew ku zimanekî biyanî wek zimanê Ingilîzî têbigihê.

2011, Berzo Mehmûd, Kurd û Gilobelîzm https://web.archive.org/http://www.welateme.net/kurdi/modules.php?name=News&file=print&sid=2417 arşîv, welateme.net


bi qitûtî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre biqitûtî.


adamantly

înadane, bi dijwarî, bi awayekî bêteredud

She is adamantly denying the allegations.


to tell the truth

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/En-au-to tell the truth.ogg


to be honest

Ger ji dil bêjim, ya rast, ku mirov rastiyê bêje


truth to tell

Truth to tell, the supper had been waiting a most unreasonable time.

Ya rast ev e ku, şîv li hêviya wextê nemaqûltirîn bû.

Haggerty had his trouble for nothing. There was no clue whatever in Lord Monckton's suite. . . . Truth to tell, Haggerty had not expected to find anything.

Pirsgirêka Haggertyê hebû bi ti tiştî re. Ti şopek nîn bû li suîta Lord Monktonê. . . . Rastî ev e ku, Haggerty ne li hêviyê bû ku tiştekî peyda bike.

1915, Harold MacGrath, The Voice In The Fog


truth be told

I'm not sure if I can do this, truth be told..

Ez ne emîn im ku ez ê karibim vê bikim, ger rastiyê bêjim.

Actually, truth be told, I just don't like you.

Ya rast, ger rastiyê bêjim, ez te naecibînim.


as a matter of fact

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-as a matter of fact.wav

Ya rast, ku mirov rastiyê bêje, ya rast ev e ku


bi hûrgilî

Di vê xebatê de, pêşiyê şikl û corên koçberiya Kurdan ji nezera tarîxî ve hatinepêşkêşkirin, paşê, rola fakterên wek zordestiya dewletê, nebankirina (vederkirina) qewmî û perawêzxistina civakî-aborî ya li ser koçberên heyamên dawî bi hûrgilî hatine nîqaşkirin.

Kurdish Studies, Beşdariya siyasî ya radîkal û diyasporaya kurdî ya navxweyî li Tirkiyeyê https://web.archive.org/https://kurdishstudies.net/journal/ks/article/view/412/405 arşîv, 2015, Francis Patrick O’Connor, cild 3, hj. 2, r. 1


bi hûrgilî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bihûrgilî.

Di modela wî de sê pêngavên nirxandinê hene; nirxandina ewil, nirxandina bi hûrgilî û nirxandina di bikaranînê de.

Nûbihar Akademî, Li Gorî Pîvanên Cunningsworth Nirxandinek li Ser Hînkerê https://web.archive.org/https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/685710 arşîv, 2017, Şehmuz KURT, hj. 7, r. 68


bihûrgilî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi hûrgilî.


liturgically

bi ayînî, bi awayekî ayînî, bi şiklekî dînî

How glad I am to have these years of practice in the routine of Eating Liturgically.

Çawa pê dilşad im ku van salên pratîkê di rûtîna Xwarina Ayînîkî de.


bi dirrî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi dirî.


bi dirrî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bidirî.


bi dirrindeyî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi dirindeyî.


bi dirrindeyî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bidirindeyî.


bi gerrîn

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi gerîn.


bi gerrîn

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bigerîn.


bi gir

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bigir.


bi gurrîn

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi gurîn.


bi gurrîn

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bigurîn.


bi kerrikî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi kerikî.


bi kerrikî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bikerikî.


bikerikî

/bɪkɛɾɪˈkiː/


bi kerrkî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi kerkî.


bi kerrkî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bikerkî.


bi mirremirr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi miremir.


bi mirremirr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bimiremir.


bi mirremirrî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi miremirî.


bi mirremirrî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bimiremirî.


bi nevebirrî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi nevebirî.


bi nevebirrî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre binevebirî.


bi perr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi per.


bi perr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre biper.


çîrrokane

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre çîrokane.


derbirrîndarkî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre derbirîndarkî.


dirrindekî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dirindekî.


firrîştane

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre firîştane.


serêvar

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

Koçêd Tîmur Paşa ji serêvarê têne waran.

2010, Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, çapa 1ê, r. 76, ISBN 978-605-5683-27-6


nanozikî

Edî ew Heyder dibîne ku malekê têr û tijî ù xweyî nav û av, nanozikî xizmeta wan diketin û li mala Elî Nasiran sakîn dibitin.

2010, Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, çapa 1ê, r. 83, ISBN 978-605-5683-27-6


pêrve

...heta firset dibînitin û kêrê ji pêrve li zengiloka Kîretê didetin

2010, Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, çapa 1ê, r. 85, ISBN 978-605-5683-27-6


gerrînkî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre gerînkî.


bi temametî

(bi tevahî, temamen, tev bi hev re) Guhartoyeke bi temamî.


mûkî

Qama te mûkî bi ser ya min ketiye.

Ev kursî bi mûkî ji yê dî bilindtir e.

Dibêjin mîrî çûna sibakê bi neynikê li xwe neriye mûkî sipî di nav riha xwe de dîtiye.

2009, Seydayê Tîrêj, Amadekar: Dilawerê Zengî, Serpêhatiyên Kurdan (2), Emîral, Beyrût, r. 75

Lê Ez wer'a dibêjim, t'u car sond nexwin, ne bi e'zmên, çimkî ew t'extê Xwedê ye ne jî bi e'rdê, çimkî ew cîyê bin p'îyêd Wî ye, P'adşê mezin e û ne jî bi serê xwe sond bixwe, çimkî tu nikarî mûkî sipî kî yan r'eş kî.

1983, Amadekar: Mihemed Selîm Siwarî, Mizgînî: Încîla bi Kurdî, Renas Media

Ev zanîna han, hate xuya kirin, piştî ku çend zanyarên zanîngeha iksfûrtê, aletek ku bi lîzerê bikartê saz kirin, ev alet dikare wêneyan ji tuştên ku bi sedê caran ji serê mûkî biçûktire bikşîne.

2008, Zana Xane, ÇILO MIROV HO DIBIN..? https://web.archive.org/https://www.gilgamish.org/2008/10/07/12998.html arşîv, gilgamish.org


gurovî

rewşa ava ku ne zelal e, lê ne jî girik e ye. Gava carinan klorê diavêjin nav avê, gurovî ye, lê gava meriv mûkî disekine zelal dibe. Peyva şîloyî hemwateya vê peyvê ye.

Ava kaniyê ji ber baranê gurovî diherike.


kurrhevalane

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kurhevalane.


kurrmîrane

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kurmîrane.


attaboy

Bilêvkirineke kurt bo gotina "That's the boy!" e.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-attaboy.wav


nevebirrîkî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre nevebirîkî.


pirrbêjane

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre pirbêjane.


pirrcaran

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre pircaran.


şipiya

Remezan, hela were, ma tu çima şipiya yî? Were xwe bide kêleka min hela!

Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1ê, r. 121, ISBN 9786054497010

Hêna min têra xwe lê nenêrîbû, rîng careke din ket fetlonekê û em herduyên şipiya ji ber şibakê pekîn millê deriyê quflekirî.

2015, Mahîr Bagok, Siya Nepenê, Weşanên Na, r. 62, ISBN 9786059017190


whoe'er

(bikaranîna helbestî) her kî, ji kurtkirina whoever


flamboyantly

bi awayekî ihtişamî, bi şikleke hişmetdar


whichever

Take a card, whichever you want!

Whichever you pick, be content with it.


globally

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-globally.wav

bi globalî, seranserê dinyayê, temamê dinyayê


vividly

bi zelalî, bi xurtî, bi awayekî ronî wekî ya zindî bihest


yüksek istişare kurulu

:Şablon:Lijneya Rawêjkariyê Danışma Kurulu


amuck

hariya kuştinxwazî, bi hariya êrîşê
bi awayekî dînûharî û bi rewşeke xirab, bi haleke şaşbûyî û sergêj û bêkontrol


inconspicuously

Bêyî ku mirov balê bikişîne ser xwe, bi awayê ku mirov nenormal xuya nebe.


exceptionally

istisnaen, bi awarteyî, bi anormalî, bi awayekî anormal


nonchalantly

leqeydane, sersarane, bi awayekî aram û rehet


sluggishly

bi tembelî, bi giranî, bi tiralî, tiralane, tembelane


painstakingly

bi ihtimamî, bi awayekî dîqetdêr, bi baldarî


skillfully

bi şarezayî, bi hosteyî, hosteyane, jêhatiyane


unambiguously

bi eşkereyî, bi zelalî
 Bi awayê ku ji gotinekî ji yekî zêdetir mane dernekeve.

She told him unambiguously to leave, yet he failed to leave.

Wê jê re bi zelalî got biterikîne, lê ew dîsa bi ser neket ku biterikîne.


answerable

Ask him something answerable in one breath.

Jê tiştekî ku bi yek hilmî karibe were cewabdan bipirse.


blatantly

bêperwayane, bêfikarane, bêşermkî, bêşermiyane, bêfedîtiyane, bieşkereyî


meantime

hevdem, di heman demê de, di wê navberê de


aimlessly

bêarmanckî, bêarmancane, bi awayekî bêhedef, bi awayekî bêmebest

Local mafia organization aimlessly engaged in conflict.

Organîzasyona mafyayê yê lokal bêarmancane bi pevçûnan ve mijûl e.


flabbergastingly

Bi awayekî ku mirov ecêbmayî dihêle,
bi awayê ku bibe sedema surprîz an meraqeke mezin.


unbeknownst

(tevî "to"yê) bêyî haya kesekî, bêyî zanîna kesekî, bêyî ku kesek pê bihese

He went home early, unbeknownst to his mother.


tenfold

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-tenfold.wav


demûdest

Esirkî Mr. terson gihişt ber derîyê Dr. Jeckyll, Poole demûdest derî lê vekir û da pêşiya wî

Robert Louis Stevenson, (terciman: Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 37, ISBN 978-605-2246-80-1


miserably

sefîlane, bi perîşanî, belengazkî, bihejarî


hypothetically

bihîpotezî, biferaziyeyî, hîpotetîkî
bi awayekî hîpotezî, wek hîpotezek

He offered the proposition hypothetically.


carelessly

bêbaldarane, bêdîqetkî, bi awayekî bêdîqet

The papers were carelessly strewn on the table.

Kaxiz li ser maseyê bideqetkî hatibûn raxistin.


straightforwardly

He always answered me readily and straightforwardly, but in the end always went off into the widest generalizations, so that in reality one could draw no conclusions from it.

Ew her wext bi dilxweşî û bi rastgoyî cewaba min daye, lê belê di dawiyê de hertim diçû giştîkirinên firehtirîn, lewma di rastiyê de ti kes nikaribû jê netîceyan derxista.


unstraightforwardly

bi neaşkirayî, bi neberçavî, nerastbêjkî, nerasterastkî, bi awayekî nerastgo, bi awayê jêrevî


from time to time

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/en-au-from time to time.ogg

dem bi dem, hin caran, carina, car caran


absent-mindedly

bibêhişî, bisewsî, bi gêjî, bi awayekî gêjelokî


so-so

He performed so-so during the tryouts, and the coach was undecided whether to add him to the team or not.

Di wextê bijartinan de ew hema-hemayî lîst, û koç qerarekî neda ku ka wî tevlî tîmê bike an na.


humourously

(Brîtanya, Kanada, neberbelav, nestandard) Awayekî din yê nivîsîna humorously.


tew nebe

herî kêm, bi kêmî, qene, dena, balo, bale, zihar, qe nebe, tewr nebe

Kî xwe vekişîne emê cezayê mezin bidinê, tew nebû emê celî bikin.

2018, Eyüp Kıran, Dewrêşê Evdî Kulîlka Bilbizêk û Rim, Nûbihar, çapa 4an, r. 25, ISBN 978-9944-360-95-1


ill-naturedly

bi bedsiruştî, bi bedxûyî, bi cirnexweşî bi xeysetpîsî


first and foremost

pêşiya pêşî, beriya her tiştî, ya girîngtirîn ev e ku ...


in the nick of time

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/en-au-in the nick of time.ogg

di deqeya dawîn de, di gavê dawîn yê mimkun de

He finished writing his paper and slid it under the door just in the nick of time.

Ew nivîsîna kaxizê xwe xelas kir û hema di deqeya dawîn de wê di bin deriyê de berda.


just in time

He finished writing his paper and just in time slid it under the door.


pleasantly

pleasauntlie
plesantlie
pleasauntly
plesantly
plesauntly

He smiled pleasantly at passersby.


all night

I stayed outside all night.


suçüstü

li ser sûcê (girtin), di ser de (girtin)

Hırsız suçüstü yakalandı.


siv

Ew siv diçe heya gundî û vedigere.

Siv te gotiye, ez ê bikim.

Siv ku şilî dibarî ew derneketin derva.

Bila siv tu necemidî bes e.


خۆزگە

گوڵی خۆزگەم دەسووتێنن.


fereskê

ferza

Hokerek e ku dema bi kar tê wateyeka dijberî hevokê dide.

Ji te pir hez dike, fereskê bi te re dixeyide.


bi vî karî

bi vî şêweyî, bi vî şiklî, bi vî awayî, bi vî rengî

Bi vî karî her kes dikare here ser vî çiyayî.


evsan

Ji ev + -san. Hevreha pehlewî san (awa, şêwe).


ewsan

Ji ew + -san. Hevreha pehlewî san (awa, şêwe).


bełam

Bi alfabeya latînî nivîsina بهڵام (bellam).


telekinetically

telekînetîken, bi wasiteya telekînetîkê, ango ji dûr ve danhereketkirinê


herkê

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


last night

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-last night.wav


tonight

Ji îngilîziya navîn tonyght, to niȝt, ji îngilîziya kevn tō niht.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-tonight.wav


tonyght

tonight
tonyȝt
toniȝt
tonyst
tonist
tonytt
tonitt
tonyht
toniht
tonycht
tonicht
to nyght
to night
to nyȝt
to niȝt
to nytt
to nitt
to nyht
to niht
to nycht
to nicht

Ji îngilîziya kevn tō niht, wekheva to- + nyght.


ereyesterday

Ji ere + yesterday. Bide ber holendî eergisteren, almanî vorgestern an danmarkî forgårs.


yestereven

Ji îngilîziya navîn yester even, yistreven, guhertoyeke yesterevening (“duh êvarî”), ji îngilîziya kevn ġiestranǣfen (“duh êvarî”), wekheva yester- + even (“şev”).


yestern

Dibe ji yester + -en. Bide ber îngilîziya kevn ġiestran (“duh”).


overmorrow

Ji îngilîziya navîn overmorwe, ji îngilîziya kevn *ofermorgen. Bide ber holendî overmorgen, almanî übermorgen, swêdî övermorgon, danmarkî overmorgen, norweciya bokmålî overmorgen, norweciya nînorskî overmorgon.


hîç nebe

bi kêmî, bi kêmasî, qet nebe, balê, tew nebe


alfresco

As it was a sunny afternoon, we decided to dine alfresco on the patio.

Ji ber ku piştî nîvro hewa tavik bû, me qerar da ku em şîva xwe li derve li hewşê bixwin.


swiftly

Ji îngilîziya navîn swiftly, swyftely, swiftliche, ji îngilîziya kevn swiftlīċe (“bi lez”), wekheva swift + -ly.


gratefully

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-gratefully.wav


happily

Ji îngilîziya navîn happily, happyly, happyliche, happylyche, wekheva happy + -ly.


violently

Ji îngilîziya navîn violently; wekheva violent + -ly.


speedily

Ji îngilîziya navîn spedily, spedili, ji îngilîziya kevn *spēdiġlīċe, ġespēdiġlīċe, wekheva speedy + -ly.


widely

Ji îngilîziya navîn wijdly, wekheva wide + -ly..


specially

Ji îngilîziya navîn specialli, specially, wekheva special + -ly.


seemingly

Ji îngilîziya navîn semyngly, wekheva seeming + -ly.


humbly

Ji îngilîziya navîn humbely, humbliche, wekheva humble + -ly.


horseback

Ji îngilîziya navîn horsebacke, horsebak, horsbak, wekheva horse + back.


newly

nû, niha, van rojan, ji nû ve, bi awayekî nû


solely

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-solely.wav


ergo

Ji îngilîziya navîn ergo, ji latînî ergo.

The pirates who invaded this fort left Sparrow locked in his cell; ergo, they are not his allies.


bi gumana min

Bi gumana min navê wî Merwan bû.

Di edebiyat û siyaseta kurdewarîde hişyarî bi îtifaq ji Ahmedê Xanî tê destpêkirin. Bi gumana min ev, 'li xwe hişyarî' hê ji Cizîrî dest pê dike ku (...)

Rojen Barnas, Bi kurmanciya gewr, Enstîtuya kurdî ya Parîsê, r. 81, ISBN 2-908416-19-0


impeccably

bêqisûrkî, bi awayekî perfekt, bi awayekî bêqisûr.

The great pianist was a prolific composer, who wrote impeccably for the piano.

Piyanîsta mezin, kompozîtorek berhemdar e ku ji bo piyanoyê bêqisûrkî nivîsiye.

1995, David Dubal, Art of the Piano: Its performers, literature, and recordings, rûpel 433

It is difficult to distinguish one bourgeois from another: the grande bourgeoisie are impeccably dressed at all times and don't speak to anyone outside their own class; the bonne bourgeoisie are impeccably dressed and speak to everyone; the petite bourgeoisie are impeccably dressed and speak only to complain […]

Ev yek zehmet e ku mirov burjuvaziyekê ji yê din derxe: burjuvaziyên mezin hergav bêqisûrkî cillixwekirî ne û ji xeynî sinifa xwe bi ti kesî re mijûl nabin; burjuvaziyên bonne bêqisûrkî cillixwekirî ne û bi her kesî re xeber didin; burjuvaziyên biçûk bêqisûrkî cillixwekirî ne û tenê ji bo gilîûgazindkirinê xeber didin […]

1999, The Xenophobe's Guide to the French, rûpel 17

In fact, even when I did make some small mistakes with grammar, people still said I spoke impeccably.

Ya rastî, ger min min xeletiyên rêzimanê yên biçûk bikira jî, însan hê jî digotin ku ez bêqisûrkî xeber didam.

2009, Susanna Zaraysky, Language Is Music, rûpel 19


تەنانەت

Herwehan تەنانە (tenane), تا تەنانە (ta tenane, “heta tenane”), gengazkî têkileka tena, ne û dibe ku heta jî. Bide ber badînî tenane.

من هەمیشە ڕاستییەکان دەڵێم، تەنانەت ئەو کاتەش کە درۆ دەکەم.

Ez her tim rastiyan dibêjim, tenanet wê demê jî ko derew dikim.

Min hemîşe řastiyekan dełêm, tenanet ew kateş ke diro dekem.


wekî din jî

tê bikar anîn ji bo nîşandana babetekî ku ti peywendî bi ya hatiye peyivîn ve nîne.


wholeheartedly

Bi dilsozî; bi dilûcan, bi coş; bê şertûmerc.

He jumped in wholeheartedly and began to learn the language.

Ew bidilûcan xwe avêtê û dest bi hînbûna zimanê kir.


anachronistically

Bi awayekî anakronîstîk, bi şiklekî deredemî, dembihurî, derî çaxê.


ji qeysa

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


briskly

zûka, bilez.
Bi awayekî aktîv, bilez an enerjîk.


magnanimously

camêrane, merdane, bi camêrî, bi merdî, bi dilovanî


têbê

Dema min ew di wî halî de dît têbê dilê min pê şewitî

Dema di ber min re derbas bû û slav neda, 'têbê' ez aciz bûm; dema bavê min tif li min kir têbê ez li ber xwe ketim.


noticeably

We all saw it: he paled noticeably.

Me tev wî dît, ew bi awayekî ku mirov pê bihese reng da.

It suddenly became noticeably cooler when the sun went behind a cloud.

Ew ji nişka ve bi dereceyeke berçav sartir bû, gava roj çû piştî ewrekê.

Noticeably, what had been merely annoying to her was becoming infuriating.

Berçav bû ku tiştê ku berê tenê carina wê aciz dikir hêrsa wê radikir.


meistens

bi piranî, exlebê caran, hema hema, bi asayî


möglicherweise

belkî, dibe ku, mihtemelen, îhtîmal e ku


nur über meine Leiche

ne ticar, qet ne, encax di ser cesedê min re


hervorsickern

bi der ve nizilîn, bi der ve zayîn(av-kanî)


faintly

Ji îngilîziya navîn feintli, feintliche, wekheva faint + -ly.

Bi sistî, bi lawazî, bi awayekî sist, bi şiklekî lawaz; pir bêdeng an bi sivikî.


ma ne

Di pêşiya hevokê de maneya ecêbiya pênehesîna bûyerê dixe gotinê, li paşiya hevokê dibe pirsa teyîdkirinê.

-Ka kûçik li ku ye? -Ma ne do ew mir

Ma ne ez jî li wir bûm?

Ma ne ez nexweş bûm?

Ew birayê te ye, ma ne?

Te Kurdistan dîtibû, ma ne?


liha

ez liha rûniştî me


lihê

"ez çûme lihê", "ez liha rûnim, tu lihê rûne


ferza

Hokerek e ku dema bi kar tê wateyeka dijberî hevokê dide.


for good

A bad haircut is no fun, but at least you're not stuck with it for good, only until it grows out.

Porqûsandineke nebaş ne bikêf e, lê qene be hetatayê pê ve namîne, tenê heta ku ew dirêj be.


per se

intrinsically

Ew bixwe; bêyî diyarkirin an tevlîbûna faktorên derveyî.

Ji ber ku ev gotin eslen gotineke latînî ye, carina gava ku dinivîsin dikin îtalîk.

Some people say that a hangover is caused by impurities in the drink, not by the alcohol per se.

Hinek kes dibêjin ku jişevêmayîn ji ber nesafiyên di araqê de ye, ji ber alkol bixwe ye.

Bûn tiştekî ku ew bixwe xwe diyar dike, û tiştê ku xwedî prensîba xwediyarkirinê ye.

Destûra teqdîrê nedan hakimê, ku faktorên zêdeyî ew bixwe bi ber çav bigire. Bidestxistina wesfkirinê yê ji qanûnê.

The law makes drunk driving illegal per se

Hiqûq ajotina serxweş bixwe kiriye neqanûnî.


per se

Ji latînî per sē (“bixwe”), ji per (“bi”) and sē (“ew bixwe”).


per se

per se (bêyî biberçavgirtina faktorên zêdeyî)


scrupulously

Ji scrupulous + -ly, ji fransiya navîn scrupuleux, ji latînî scrūpulōsus (“bidîqet, baldar”), ji scrūpulus (“endîşe, nerihetî”), halê biçûkkirî yê scrūpus (“kevirê tûj; endîşe”) + -ulus.

Bi baldarî.
Bi awayekî bidîqet, kirina bi baldayîna detayan.


in layman's terms

Yê bi sadeyî hatiye îfadekirin, bêyî jargon.

Okay, let me explain this in layman's terms.

Belê, destûr bide min ku vê yekê bi şiklekî hêsan îzah bikim.


longhand

I had to write the essay out twice longhand – they wouldn’t let me print it out. It took forever!

Ez mecbûr mam ku ceribandinê du caran bi destan binivîsim - ew nehiştin ku wê çap bikim.


impossibly

Nemimkunane, bi awayekî nemimkin, wekî ku nemimkin be.

Eksê tiştê ku wekî mimkin be tê fikirîn. Xwediyê kalîteyeke diyarkirî ku di dereceyeke ewqasî bilind de be ku mirov pê bawer neke.

Impossibly, after the water receded, the cat was found asleep on a chair jammed in a tree.

Nemimkinane, piştî ku ev vekişiya, pisîk li ser sandaliyekê li nav darekî asêbûyî de hate dîtin.


şindî

Dana nirxê tiştekî di cî de di dema kirrînê de.

Min heqê deh çewal genim şindî da wan, û yê deh çewalan bideyn.


come hell or high water

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/en-au-come hell or high water.ogg

Gotinek e ku ramana wê "Ez ê bêguman tiştekî peyda bikim yan çêbikim", "Digel zehmetiyan", "Her çi zehmetî hebin jî".

The pioneers were determined to build a community in the wilderness come hell or high water.

Pêşiyên me bibiryar bûn ku digel hemû zehmetiyan, li çolê civatekê ava bikin.


come what may

Her çi bibe jî, tevî her tiştê mimkin e ku bibe, çi dibe bila bibe.

Time


rain or shine

Şertûmerc her çi bin jî, û hewa çawa be jî.

The game will be held on Saturday rain or shine.

Lîstik wê roja şemiyê were lîstin, hewa her çawa be jî.

He always showed up right on time, rain or shine.

Ew herdem di wextê rast de xwe nîşan dide, di her şertûmercî de.