Anglophone

Yê/a ku zimanê wê/wî ya dayikî îngilîzî ye.

Îngilîzîaxiv (yê/a ku bi zimanê îngilîzî xeber dide)

anglophone countries


öntanımlı

pêş-diyarkirî, pêştayînkirî, pêştesbîtkirî, yê ku di berê de hatine diyarkirin

jixweber, standard, wekî ku heyî, eyarên ku di pêşiyê de hene, taybetmendiyên ku di halê xwe yê pêşîn de hatine danîn

Öntanımlı ayarlar.

Öntanımlı rota.


serxweşker

tişt an jî vexwarina ku mirovî mest dike, vexwarina mirovî serxweş dike

Ne bi tinê meyî serxweşker e, hin car keç bi xwe dibe serxweşker.


axiftingêr

axiftingêrtir (comparative)
herî axiftingêr (merkezî) (superlative)
tewrî axiftingêr (rojavayî) (superlative)
ئاخفتنگێر (Kurdish-Arabic)

xeybetker, di pişt re avêtin, pitpitker, galegalker , galegot, paşgotinker, qiselok
 (kesek) fitneçî


develu

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

kesê/a ku gelek diaxive, ya / yê ku gelek bipeyve


çavçinok

dexes, çavnebar, çavreş, çavpîs, hesûd, zikreş


envieux

dexes, çavnebar, çavreş, hesûd, zikreş, çavçinok


delingpîs

çavbirs, gander, qehbe, pûç, kesê/a ku bi kiriyarên haram û kirêt radibe yên cinsî


automatically

ji ber xwe, otomatîkmen, ji ber xwe de, bixweber, xweber, ji xwegerî

automatically updates

automatically corrected error


otomatîkmen

Ji fransî automatiquement (automatique (“otomatîk”) + -ment).

ji ber xwe, bi otomatîkî, ji ber xwe de, bixweber, xweber


xudanrewişt

birewişt, xudanexlaq, toreberz, exlaqpak, mirovê xwedî sinca


hemerkirî

ya/ê ku hatiye hemer kirin, têr, tijî, fûl, dagirtî, mişt, pirr


ramalker

paqijker, maliştker, ya/ê ku cihek an jî derek pak dike


rêxwar

nedirist, nerast, xelet, xirabbûyî, çewt, şaş, varrê, varêbûyî


bicerg

wêrek, biste, cesûr, bicesaret, kesa/ê diwêre, kesa/ê natirse


nemiteber

nederbasdar, tiştên ku hukmê wan nema bin, tiştên ku nederbasdar in


mirovgir

kesê/a ku hez ji nasiyarên xwe dike, kesê/a ku harîkariya nasiyar û kesûkarên xwe dike û agehî ji jiyana wan heye.


deneşe

fêkî û mêweyên hîn nebûye hîn nîvbûyî re tê gotin zebeşên deneşe, tiriyê dneşe.


liserxetê

onlayn, serhêl, serxet, li ser înternetê

Ferhenga liserxetê


karîndar

Şiyandar, hêzdar, kesê/a ku dikare her tiştek bike.


Haitian

Kesên ji Haîtiyê, rûniştvanên Haîtiyê an jî, zimanên wan.


mebhûs

behskirî, behsbûyî, yê ku di berê de hatiye behskirin


stêlih

Ew kesê ku destê mirov diçiyê ku dilê wî bihêle.

Tu ne stêlih î: Tu ne yekî ku wisa bi hesanî mirov dilê te bihêle. Tu bi qedr î. Tu hêja yî.

Ma tu çi stêlih î?: Ango ma qey tu yekî wisa yî ku mirov te bişikîne? Na haşa! Tu ne wilo yî. Tu bi qedr î.

Filankes ne stêlih e: Heyf e. Guneh e. Ne yekî wilo ye ku tu bi hesanî wî xerc bikî.


pirfiroş

/pɪɾfɪˈɾoːʃ/


behoy

behoytir (comparative)
herî behoy (merkezî) (superlative)
tewrî behoy (rojavayî) (superlative)


Shan

tiştên eleqedarê kesên şanî an jî zimanê şanî


kenedayî

her tişta/ê Kenedayê, milletê wê yan zimanê wê


kûtgenî

kûtgenîtir (comparative)
herî kûtgenî (merkezî) (superlative)
tewrî kûtgenî (rojavayî) (superlative)

melaq, şelaq, şelaf, şînek, kesê/a ku ji bo berjewendiyên xwe ji yekî/ê re gotinên xweş dike û dixwaze ku xwe bi wan xweş bike.


xirrûpan

ciwan, spehî, bedew, delal, rind, ribête


rûsor

Kesê/a ku ji şermê an jî tirsê dêmê wî/ê sor dibe
 kesê/a ku xwîna wî zore û rûyê wî sor dibe.


nehêvîkirî

Wî dizanî ku dibe tiştek nehêvîkirî biqewime...

2023, J.R.R. Tolkien (terciman: Samî Hêzil), Hobbit, Cervantes, çapa 1ê, r. 64, ISBN 9786257724838


disgustingly

dilxelîner, bi awayekî dilxelîner, bi awayekî ku dilê mirov jê bixelîne, bîzê mirov jê bibe

She ate disgustingly, dropping bits of food from her open mouth.

Ew bi awayekî dilxelîner dixwar, ji devê xwe yê vekirî parçeyên xwarinê dixist.

Bi miqdar an jî dereceyeke pir zêde, ekstrem, aşirî.

Top-ranking footballers are disgustingly rich.

Futbollîzên payebilind bê hed û hesab (pir zêde) zengîn in.


xweyîdewlet

Ji milletên ku xwediyê yek an jî zêdetir dewletên netewî re tê gotin.

Herçende kurdî jî wek zimanên xweyîdewlet neguherîbe jî, ew têye guhortin û ev guhorînên he xwe li berhemên devkî dîyar dikin.

Zimanê kurdî ku ev e li dora 90 salî hem qedexe ye hem jî hew qas di binê zext û cewrê de maye, ev dewlemendiya ku îro tê de tê dîtin, di zimanê kêm miletên xwedîdewlet ên dinyayê de heye.

Bûyerpress, hejmara 81em, Zeynulabidîn Zinar 7/2018


xwedîdewlet

Ji milletên ku xweyiyê yek an jî zêdetir dewletên netewî re tê gotin.


unrecoverable

nexelasbar, nesererastbar, nerastbar, yê ku nayê xelaskirin an jî rastkirin.

The software crashed with an unrecoverable error, and I lost half an hour of work.

Nivîsbarî bi xetayeke nexelasbar hilweşiya, û ez nîvsaetê xebata xwe winda kirim.


cancelable

Awayekî din yê nivîsandina peyva "cancellable".


cancellable

This commitment is not cancellable.


betalbar

betalbartir (comparative)
herî betalbar (merkezî) (superlative)
tewrî betalbar (rojavayî) (superlative)


xetxweş

spehînivîs, kalîgrafer, kesê ko xetê wî ciwane


serokrêber

serkêşê birêveberan, pêşengê lîderan, serkirdeyê şarezayan, pêşewayê mamostayan


tercal

:Şablon:belku Erebî ji peyva دجّال yanî derewîn

/tɛɾˈd͡ʒɑːl/

Kesê di cihê xwe de nasekine, bi dewrûbera xwe dikeve.

weke tercalekî ye.


case sensitive

Nivîsa ku ji girbûn û hûrbûna herfan re hesas e. Wekî nimûne: Şîfreyeke ku ji girbûn û hûrbûna herfan re hesas e (şîfreyeke "case sensitive"), wê şîfreyên "Password" û "password" wekî ku eynî bin nas neke, lê şîfreyeke ku ji girbûn û hûrbûna herfan re nehesas e (şîfreyeke "case insensitive"), wê şîfreyên "Password" û "password" wekî ku eynî bin bihesibîne û nas bike.


case-sensitive

Awayekî din yê nivîsîna peyva "case sensitive".


case dependent

Nivîsa ku ji girbûn û hûrbûna herfan re hesas e.


case-dependent

Awayekî din yê nivîsîna peyva "case dependent".


case insensitive

Nivîsa ku ji girbûn û hûrbûna herfan re nehesas e. Wekî nimûne: Şîfreyeke ku ji girbûn û hûrbûna herfan re hesas e (şîfreyeke "case sensitive"), wê şîfreyên "Password" û "password" wekî ku eynî bin nas neke, lê şîfreyeke ku ji girbûn û hûrbûna herfan re nehesas e (şîfreyeke "case insensitive"), wê şîfreyên "Password" û "password" wekî ku eynî bin bihesibîne û nas bike.


case-insensitive

Awayekî din yê nivîsîna case insensitive.


enîgirê

mirovê ne vekirî, mirovê bi rûçikê wî yê girê xuya ko yê toreye, tingijî, hêris, mirûtî


unicase

(zimanê skrîptê) Yek halî, yek rewşî, yek keys; di yek halê de bûn, bêyî ferqa rewşa girbûn û hûrbûna tîpan.


berdemî

berdemîtir (comparative)
herî berdemî (merkezî) (superlative)
tewrî berdemî (rojavayî) (superlative)

demkî, wextî, miweqet, berdem, demdiyar, rabor, ne berdewam, ne daîmî, ne herdemî, ne hertimî,
tişta/ê bo demek diyar, tişta/ê bo wextekê berçav berdewam be

Karekî min ê berdemî heye.


mildirêj

hiçik dirêj, cilên ku ji milê mirovî ta destê mirovî digirin


milkurt

hiçik kurt, cilên ku hiçikên wan ne di dirêjin


hiçikkurt

/hɪt͡ʃɪkˈkʊɾt/

Tîşort gumlekên hiçikkurt in.


sernixamtî

tişta/ê ku serê wî niximandî ye, sernixaftî, ser veşartî


Balinese

baliyî, tiştên eleqedarê Baliyê, xwecihên wan, zimanên wan an jî çanda wan.


baliyî

baliyîtir (comparative)
herî baliyî (merkezî) (superlative)
tewrî baliyî (rojavayî) (superlative)

tiştên eleqedarê Baliyê, xwecihên wan, zimanên wan an jî çanda wan.


Cham

çamî, tiştên têkildarî însanên çamî û zimanên wan.


Carian

kariyî, tiştên eleqedarê Kariyayê, xwecihên wan, zimanên wan an jî çanda wan.


Lycian

lîkî, lîkyayî, tiştên eleqedarê Lîkyayê, xwecihên wan, zimanên wan an jî çanda wan.


Palmyrene

palmîrenî, tiştên eleqedarê herêma kevnare ya Palmîra.

welateke li Asyayê, li ser sînora rojhilat ya Sûriyeyê bû ku paytexta wê Palmîra bû.


qeydnivês

tomarker, bendker, rejîster, kesê/a ku tiştekî tomar dike çi nav be an jî her tişt be


lionheart

British King Richard I, also known as Lionheart Richard, with Emperor Friedrich I (Barbarossa) of the Holy Roman Empire and Philipp King II of France from Europe collects a great power against the leader of the Islamic World, Saladin Ayyubi.

Keyê Îngilîstanê Richard I, bi kurdî Rîşarê Şêrdilî tevî kaiserê Împaratoriya Romaya Pîroz Friedrich I (Barbarossa) û keyê Fransa Philipp II ji Ewropayê hêzeke xurt li dijî serokê cîhana Îslamê Silhedînê Eyûbî berhev dike.


in parenthesis

hemin gotin hate serê, madem gotin hatiye ser (ez vê tiştê jî bibêjim)


zêtir

Serokê berê yê Fransayê François Hollande, ragehand dive civaka navnetewî fişareke zêtir li ser Tirkiyê û Rûsyayê bike daku, şerê li Efrînê rawestîne û got ku kurdan di dema herî zehmet de alîkariya hevpeymaniya navnetewî kiriye.

Ajansa Nûçeyan a Peyamnêrê (Zagrosê), 3/2018


bizmarçî

kesê tiştekê dibêje lê mebesta wî tiştekê dine


leftover

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-leftover.wav

yê mayî, yê zêde, ya ekstra, yê yêdek, yê ku ji ber maye

Do you want some of the leftover supplies from the event?

Tu hin lewazimên ku ji ber çalakiyê mane dixwazî?


leymûndiz

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.
leymûn+ diz

Ava leymûnê ya sexte ,aveke tirş e lê ne ava leymûnê ye.


herî bilind

zor bi qedir, gelek berz, bala, qedirgiran, gelek birêz


teklayane

tekaliyane, yekaliyane, yekaliyî,
bi awayekî tekalî


harrowing

tiştê ku êş an jî acizî dide mirov, tiştê ku mirov ditirsîne, vediciniqîne


sought after

daxwazkirî, popûler, tiştê ji gelek kesan tê daxwazker


peljen

Resûlê Ekrem, ji kesên ku di bin berpirsiyariya wî de bûn re gelek peljen bû.


gijimijo

bêserûber, tevlihev, gij, ne birêkûpêk, ne dirist, bi qisûr


mêvanxweş

مێڤانخوەش (Kurdish-Arabic)
mêvanxoş
mêhvanxweş

bi mêvandarî, kesê/a ku hez dike herçi kes be seredana wî/ê bike, kesên hez ji mêvanan dikin


hevraztir

pitir, di ser de, zêdetir, jê borî
 ji jimare an jî tiştê hatiye gotin pitir an jî bilindtir be


textbook

tiştên wek kitêba dersî, nivîsên perwerdekar ên mîna kitêbên dibistanan, nivîsên pedagogîkî.

kesên xwediyê hin wesfên tîpîk ên sinifa fenomenan, bi vî awayî dibe ku ew kes di kitêbên dersan de wek nimûne werin nîşandan


cerghejîn

dilêş, pirr nexweş, xemgîn,
 ji wan axiftin an jî deng û basan re tê gotin yê ku dilê mirovî diêşînin


bisûr

bi çeper, bi dîwar, bi keleh,
 cihê/dera ku bi dîwar û siyac e ji bo xwe parastinê ji bo êriş an jî her metirsiyeka hebe


bêsûr

bê çeper, bê dîwar, bê keleh,
 cihê/dera ku bê dîwar û siyac e ku herkes bi sanahî dişê êriş bike ser


bejindirêj

bejindirêjtir (comparative)
herî bejindirêj (merkezî) (superlative)
tewrî bejindirêj (rojavayî) (superlative)


bejinbilind

bejinbilindtir (comparative)
herî bejinbilind (merkezî) (superlative)
tewrî bejinbilind (rojavayî) (superlative)


tuncîn

bronzî,
 tiştên ku ji madenek amêjen e û misî û bi kêmî madenek din hatiye çêkirin


judgemental

Herçiqas her du kelîmeyên judgemental û judgmental nivîsînên berbelav bin jî, ya dawîyê di îngilîzîya amerîkî de, ya pêşîyê jî di îngilîzîya brîtanî de zêdetir berbelav in.


judgmental

Rexnegir; difinbilind.
Yê bi şêweyek xirabker meyldarê rexnekirina kiryarên xelkê ye.


mitewazi

Ji erebî المتواضع

sade, hejar, derûnbiçûk, stûxwar, sernerm,
 kesê/a ku xwe mezin neke


araqxûr

araqxûrtir (comparative)
herî araqxûr (merkezî) (superlative)
tewrî araqxûr (rojavayî) (superlative)


areqxwer

areqxwertir (comparative)
herî areqxwer (merkezî) (superlative)
tewrî areqxwer (rojavayî) (superlative)


araqxwer

araqxwertir (comparative)
herî araqxwer (merkezî) (superlative)
tewrî araqxwer (rojavayî) (superlative)


areqvexwer

areqvexwertir (comparative)
herî areqvexwer (merkezî) (superlative)
tewrî areqvexwer (rojavayî) (superlative)


larehêl

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


timewasting

yê bêfêde, bêencam, yê ku wextê mirov beredayî xerc dike


kirîdar

Kesê ku tiştek dikire, kesê ku mîqdarek pere dide xwediyê tiştekî firotinê û bi wî pereyî wî tiştî dikire digihîne destê xwe û ji xwe re dike mal.

Kirîdarên pirtûkan nuha zêde bûne.


pirceleb

tevayiya tiştên ku ji pir celeban pêk tên, tevayiya tiştên ku ne tenê ji celebek in lê ji pir celeban in "di dikanên hemî qumaşfiroşan de qumaşên pirceleb tên firotin"


pirçande

ciyê ku tê de pirr çande hene, ciyê wek welatek yan herêmek û wd yê ku çend komên mirovan yên ji çandeyên cure cure tê de dijîn û bi wî awayî pirr çande tê de hene "di cîhanê de gelek welatên pirrçande hene"


pirhewes

Giyandarê ku hewesa wî pir e, kes yan lawirê ku heweseke pir di dilê wî de heye "ew bilbil eger çî pirhewes bû/ zindanê beden li wî qefes bû"


pirhez

giyandarê ku pir ' hêz didêre, mirov yan lawirê ku xwediyê hêzeka pir e, mirov yan lawirê ku hêza wî pir e û ji aliyê hêzê ve têkûz e di hêza wî de çu kêmayiyek tune hvm 'têrhêz' e djm 'kêmhêz' e 'kesên pirhêz dişên karên giran bikin'


pirhêz

giyandarê ku pir hêz didêre, mirov yan lawirê ku xwediyê hêzeke pir e, mirov yan lawirê ku hêza wî pir e û ji aliyê hêzê ve têkûz e di hêza wî de çu kêmayiyek tune hvm "têrhêz" djm "kêmhêz" "kesên pirhêz dişên karên giran bikin"


pirpeyiv

kesê ku pir zêde dipeyiveû pir tiştan dibêje qala pir tiştan dike, kesê ku ji awayê adetî pirtir zêdetir dipeyive û di peyivên xwe de gelek tiştan dibêje qala gelek tiştan dike hvm "pirbêj" û "peyivok" û "bêjok" e.

Di nava mirovan de hin kesên pirpeyiv jî hene.


pirşewq

wek termeke edebî û civatî keçeke xama yan jineke pirr rind pirr xweşik û bedew ya ku rindî û xweşikiya wê dişibe şewq û ronayiya rojê yan hivê yan jî lembeyek "

wek termeke civatî kesê ku şewqa wî hewes û daxwaza wî ya ji kar û xebatek yan jî tiştek re pirr zêde ye, kesê ku ji bo kar û xebatek yan ji bo tiştek gelek şewq gelek hewes û daxwaz di dilê wî de heye "hemî rewşenbîrên me ji bo xebata neteweyî pirrşewq in"


pirtewir

Tevayiya tiştên ku ji pir tewiran ji pir cureyan pêk tên, tevayiya tiştên ku ne tenê ji tewirek in lê ji pir tewiran in.

Li welatên demokratîk vêkxistinên pirtewir hene.


pirxem

kesê ku xemên wî pir in, kesê xwediyê xemên pir, kesê ku pir derdedar bûye û ketiye ber gelek xeman, kesê ku pir derd û kul dîtine û ji rûyê wan derd û kulan pir xemgîn bûye pir xem dikişîne


pozkir

kesê ku pozê wî bêvilê wî ne temam e, kesê ku di pozê wî de di bêvilê wî de kêmayî heye, kesê ku pozê wî bêvilê wî nîvçe ye, kesê ku pozê wî bêvilê wî li gora pozên emsalên wî kin e "xalê pozşingir/ çû aşê binê gir/ sê şev û sê roj genimê xwe li êş kir/ libek jî jê sipî nekir/ paşê rabû çû mala xalê xwe yê pozkirr"


rambûyî

Kesê ku ram bûye, kesê ku ji ber hin sedeman yan ji bo gihana hin armanc û daxwazan li ber kesekî dî yan hêzek yan rejimek stûyê xwe xwahr kiriye teslîmê wî kesê dî yan wê hêzê yan wê rejimê bûye ketiye binê fermana wî kesê dî yan wê hêzê yan wê rejimê û bi wî awayî ji azadiyê bêpar bûye.

Hin kes ji tirsan rambûyiyên rejimen dîktatoriyê ne.

kesê ku ji ber hin sedeman yan ji bo gihana hin amanc û daxwazan bi kesekî dî ye yan bi hêzek ve hatiye bendkirin hatiye girêdan.

Mem û Zîn ji ber pêjna evînê bi hev ve bûne rambûyî.


rûkenig

Rûken; kesa/ê ku rûyê wê/î tim dikene û dilşa ye.


bîdestepa

Ji bo mirovên ku jiyaneke biserûber nadomînin, dihê gotin.


fewrî

nişkavî, lepira, xaftila, ji nişkê ve, neplankirî, bêplan

"Dixwazim bibêjim ez wê êrîşa li Zelandaya Nû ser Misilmanên ku ji bo nimêja înê hatibûn cem hev hat kirin, şermezar dikim. Eşkere ye êrîş bi planeke dûrûdirêj û bi motîvasyonekê hatine kirin û meriv nikare bibêje tevgereke fewrî ye û derbas bike.


sêrehendî

Xwedî sê rehendan; anku dirêjî, firehî û bilindahî bûn. Di gerdûnê de cih girtin.

Dîmenê ku wek îluzyonekê; xwedî dirêjî, firehî û bilindahiyê dixuyê.


xwêzayî

Tiştê ku ji destê mirovan ve derneketiye; ji tebîetê ye.


mêrikperist

Jibo kesên ku bi karên felsefî ve girîngiya mirovê diparêze, dihê gotin.


nîşanbar

Saussure modeleke dyadic pêşkeş dixe. Di terîfa wî de nîşanek ji nîşandêr (signifier) û ji nîşanbar (signified) pêk tê.

2016, Mehmet Yonat, SEMİYOTÎK Çİ YE? https://web.archive.org/https://www.academia.edu/43330657/SEM%C4%B0YOT%C3%8EK_%C3%87%C4%B0_YE arşîv, academia.edu


hełe

Bi alfabeya latînî nivîsina ههڵه (helle).


هه‌ڵه

Hevreha peyva xelet, herdu ji erebî غلط (ẍelet). Bo ketina T ji dawiya peyvê, bidin ber "got > go" yan "dît > dî".


dewletxwaz

kesên ku alîgirê dewletbûnê ne, kesên ku serxwebûnê dixwazin


pirvaryant

tiştên ku ji yekî zêdetir varyantên wan hene

Ev zimanzanan bi xebata vê ferhengê ku di beşa xwe de xebata yekem e, bi taybetî 9.000 peyvên pirguherto (pirvaryant) ku li gor herêman ji alîyê nivîskî û devkî ve guhertoyên wan ên cuda tespît kirine û di navbêra xwe de gengeşî kirine û biryar dane ji bo rastnivîsîna kurmancîyê kîjan guherto wekî standard bê pejirandin û di ferhengê de encamên ku bi hev re gihîştinê û pêşnîyazên xwe derxistine holê.

1/2013, Weşanxaneya RÛPELê bi du berhemên girîng dest bi weşanê kir ! https://web.archive.org/http://www.mediakurd.com/details.aspx?an=2672 arşîv, Mediakurd.com


nemirovane

/nɛmɪɾoːvɑːˈnɛ/

neînsanane, tiştûmiştên ku bi hovane, bi xirabî têne kirin, bi awayeke nemirovî


dêrin

Bi maneya kevnar, qedîm ji bo nivîsîna rast Binêre dêrîn.


hevbir

Çeprast, xêzikên ku hevdu di nîvî de dibirin, hevstûnî


bêfamane

Ji bo awayê nivîsandinê ya rast Binêre bêfehmane.


barzanî

barzanîtir (comparative)
herî barzanî (merkezî) (superlative)
tewrî barzanî (rojavayî) (superlative)
berzanî

/bɑːɾzɑːˈniː/

Kesa/ê yan tişta/ê ji herêma Barzanê (an "Berzan") yan têkildarî wê.


inexplicable

neîzahbar, neravebar, tiştê ku nikare bê îzahkirin


intersectional

intersektiyonal,
kêmanî (mînorîte) di nav kêmaniyan de


calvous

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-calvous.wav


szabad

Deyn ji zimanên slavî. Taliyê ji proto-slavî *svoboda (“azadî”). Bide ber sirboxirwatî slȍbodan, polonî swobodny, çekî svobodný.


vrij

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-vrij.wav


merîxur

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre merxûr.

Hîtlerê merîxur nehîşt em bi mirazê xwe şa bibin.


dardakirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dardekirî.

(...) di ser pirtûkxane re jî portrekî Ahmedê Xanî dardakirî ye.


îskînî

Mêrik tu bersiv neda, mîna zarokan kire îskînî û bi pişta destê xwe hêsirên xwe pakij kir.

Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986


şût û tazî

- De, de! Ji xwe bike! Pantor jî ji xwe bike! Divê tiştek li te nemîne! Divê tu şût û tazî bimînî.


low-born

Ji low (“kêm, jêr”) + born (“bûn, hatin dinyayê”).

Kesê/a ku di malbateke statuya wê kêm de hatiye dinê.


yawaş

Ji tirkî yavaş ji proto-tirkîkî *yav- (qels, bêhêz), hevrehayavuz, hevrehahêwaş ya soranî.


başqe

başqetir (comparative)
herî başqe (merkezî) (superlative)
tewrî başqe (rojavayî) (superlative)
başqetirîn (soranîzm) (superlative)

Ji tirkî başka (“din”), hevreha azerî başqa, ozbekî boshqa, hemû ji baş (ser ya zimanên tirkîkî.


arxaîn

arxaîntir (comparative)
herî arxaîn (merkezî) (superlative)
tewrî arxaîn (rojavayî) (superlative)
ئآرخایین (Kurdish-Arabic)
arxayîn

ne xeter, ne talûke, ne di xeteriyê de, ne di talûkeyê de, aram, emîn


xorek

ya/yê ku her tiştî dixwe, mirovê gelek dixwe, agirê her tiştî disoje


kelka

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kelka.wav


dika

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-dika.wav

Li estis malgranda, dika homo, nomita Lipman.

Ew bi navê Lipman mirovekî biçûk î qelew e.


quente

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-quente.wav


blàth

Ji îrlendiya kevn bláith ji mláith, ji proto-keltî *mlātis, *mlātos (“ard”), têkildarî *meleti (“hêran”). Hevreha weylsî blawd (“ard, nan”).


formus

Ji proto-îtalî *formos, ji proto-hindûewropî *gʷʰermos, ji *gʷʰer- (“germ”).
Hevreha sanskrîtî घर्म (gharma), ermeniya kevn ջերմ (ǰerm), yûnaniya kevn θερμός (thermós), proto-slavî *gorěti, weylsî gwres, îngilîziya kevn wearm (îngilîzî warm) û kurmancî germ.


koud

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-koud.wav


malvarma

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-malvarma.wav


frio

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-frio.wav


frío

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-frío.wav


werpêçayî

Besnayê bi dengekî bi tirsê werpêçayî gote Mîrzayî (...)

Sidqî Hirorî, Kurê Zinarê Serbilind, Weşanên Nûdem, Stokholm, 1996


liveliest

(jîndartirîn, kesê bikêftirîn û bicoştirîn û enerjîktirîn) Forma sûperlatîv ji rengdêra lively.


mêşmirî

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

Lawukekî mêşmirî ye.


sûsenekî

Mirovê/a ku nikare mîza ya xwe xalî bigire. Mirovê/a ku mîz ber diçe.


yekberî

hespê yekberî


opt-in

Ketina vebijêrkî, beşdarbûna ser daxwazê,
 Taybetmendiya ji bo beşdarbûn an destûrdana tiştekî bi eşkeretî bijartin e. Vebijêrka standard bijartin û tevlîbûn e. Xasma tevî lîsteyên maîlan û reklamkariyê tê bikaranîn.


opt-out

Derketina vebijêrkî, beşdarnebûna ser daxwazê,
Di bijartinekê de taybetmendiya ji bo beşdarnebûn an destûrnedana tiştekî bi eşkeretî bijartin e. Vebijêrka standard nebijartin û tevlînebûn e. Xasma ji bo lîsteyên maîlan û reklamkariyê tê bikaranîn.


opt-out

devjêberdan, vekişîn,
 Hereketa devjêberdan an vekişîna ji tiştekê.


xezebpir

kesê ku gerûşe, hêrs, xişm, kerb, kîna wê/wî pir e, kîndar, bikîn


amika

Ji amiko (“heval”) + -a + -w2qertafa rengdêrî.


malbela

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-malbela.wav

Li estas malbela.


bonega

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-bonega.wav

Vi estas bonega homo.


fedemsor

Xorto ji Rojda re slav da û Rojda bidestxwer rû yê wê sor bû, min nizanî bû ku ewqas fedemsorî ye.

Ez im pir fedemsor. Ez nikanim bi keçika re qise bikim.


koj

Kurrê felankeso kojekî yeman e.


facila

Ji latînî facilis, ji fransîfacile, ji îtalîfacile, ji spanîfácil, ji portugalîfácil.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-facila.wav

Tiu laboro estas facila.


alia

alie<w:di riyeke din, bi awayeke din; wekî din>

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-alia.wav

Li prenis alian pomon.


malforta

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-malforta.wav

qels, lawaz, zeîf, bêçare, bêhêz, ne xurt


malgranda

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-malgranda.wav


grava

ji fransî û îtalîgrave, ew jî ji latînîgravis.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-grava.wav


نزدیک‌تر

Forma komparatîv ji rengdêra نزدیک.
nêzîktir


نزدیک‌ترین

Forma sûperlatîv ji rengdêra نزدیک.
nêzîktirîn


klara

Ji înglîzî clear, clarity, ji fransîclair, ji almanîklar hwd. hemû ji latînîclārus.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-klara.wav

Domo estas klara.


ofta

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ofta.wav


plena

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-plena.wav


proksima

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-proksima.wav


rapida

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-rapida.wav


riĉa

ji înglîzîrich, ji fransîriche, ji almanîreich, ji îtalîricco.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-riĉa.wav


ruĝa

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ruĝa.wav


tuta

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-tuta.wav


ia

i-(jêderka peyvê) + -a(qertafa rengdêrê)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ia.wav

Se mi havas ian celon, tio estas nur vidi vin.

Heke armanceke min hebe, ew niha dîtina te ye.


kia

ki-(jêderka peyvê) + -a(qertafa rengdêrê)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kia.wav

Kia senfunda maltaŭgeco!


nenia

neni-(jêderka peyvê) + -a(qertafa rengdêrê)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-nenia.wav

Longan tempon nenia dramo donis

Demek dirêj e tu dram nehat lidarxistin.


tia

Ji ti- (jêderka peyvê) + -a (qertafa rengdêrê)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-tia.wav

(tiştê ku) di vê cureyê/rewşê/halê de; wiha, wisa, wanî

Mia plano estas tia.

Kia naskiĝis, tia grandiĝis.


ĉefa

Ji ĉef- (“jêderka peyvê”) + -a (“qertafa rengdêrê”).

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ĉefa.wav

Vi ludis la ĉefan rolon.


afabla

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-afabla.wav

Afabla vorto pli atingas ol forto.

afabla programo


rechargeable

veşarjbar, veşarjgir, yê ku dikare cardin bê şarjkirin


blanka

Ji fransî blanc, îtalî bianco, spanî blanco.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-blanka.wav


certa

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-certa.wav


dolĉa

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-dolĉa.wav

Mi ne ŝatas dolĉan maizpanon.


frua

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-frua.wav

De frua mateno ĝis malfrua nokto li pasigadis la tempo.

Ji sibê zû heta derenga şevê dema xwe xerc dikir.


malfrua

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-malfrua.wav

Ji sibê zû heta derengê şevê dema xwe xerc dikir.


kuraĝa

Ji fransî courageux, îtalî coraggioso û fransî courageous.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kuraĝa.wav


necesa

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-necesa.wav

En internaciaj rilatoj estas jam necesa internacia lingvo.

Di têkiliyên navneteweyî de ji berê de zimanekî navneteweyî pêdivî ye.


nigra

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-nigra.wav


propra

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-propra.wav

Ili ĉion metis an sian propran poŝon.


simpla

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-simpla.wav


trankvila

Ji fransî tranquille û ji latînî tranquillus.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-trankvila.wav

Ĉio estas trankvila kaj silenta.


vera

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-vera.wav


bewrar

bewrartir (comparative)
herî bewrar (merkezî) (superlative)
tewrî bewrar (rojavayî) (superlative)

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

cîhê serejêr an jî serejor, nerast, xwar

Ez li çîyê ji rêyeke bewrar va hatim xwarê û gîhîştim gund.


agrabla

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-agrabla.wav


xewhîner

tişta ku xewa mirov dîne û sebra mirov pê nayê.


oddball

Pêkhatî ji odd + ball. Tê pejirandin ji 1940an pê de, tevî ku rengdêr zûtir xuya dibe ji navdêrê.

Yê ecêb, egzotîk, ne şîpa sereke (yanî ne wekî yên edetî).


wacko

kooky

ecêb, peledîn, tiredîn, behlûlk, seyr, entîke


aparta

Ji fransî á part, ji îtalî a parte û ji îngilîzî apart.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-aparta.wav

veqetî, cuda, cihê, taybet (ne pê re, ne li gel)

Tiu ĉi tago estas por ni aparta festo.


atenta

Ji fransî attention, ji îtalî attenzione, ji îngilîzî attention, ji latînî attentus.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-atenta.wav

En kelkaj lokoj atenta leganto tion ankoraŭ rimarkas.

Di hin cihan de xwendekarên baldar hîn jî hay li vê dibin.


blua

Deyn ji fransî bleu, ji almanî blau û ji îngilîzî blue.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-blua.wav

bluaj okuloj, bluaj nuboj


Uranian

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-Uranian.wav


diversa

Ji îngilîzî diverse, ji fransî divers, ji almanî divers, ji spanî diverso, hemû ji îngilîzî diversus.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-diversa.wav

Cetere tie estis virinoj de diversaj aĝoj.

Ji bilî wê çendê, li wir jinên bi temenên cihê cihê hebû.


Neptunian

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-Neptunian.wav

neptûnûsî, ji yan têkilî planeta Neptûnûsê


ehmer

Serfê Mewlûda me yek derhem fer e
Hemberê yek guhê zêrê ehmer eMela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720


tumultuous

dengbilind, dengûdorî, heysûbesî, qerebalixî, qarewar


têrsî

Gava tiştek ku piranî xwarine bi tenê bî û çi tiştê din gel da nebî.

Ez nanê têrsî dixwum.


tûne tûn

temam, bêkêmasî, tûn, yêkcî û pêkve, teva û kamil bûn.

Ewê hema mirîşkek tûne tûn xwar.


widest

Forma sûperlatîv ji rengdêra wide.
firehtirîn, herî fireh


hevsoz

hevsoztir (comparative)
herî hevsoz (merkezî) (superlative)
tewrî hevsoz (rojavayî) (superlative)

sozdar, wefadar, pabend, pêgir, loyal, sadiq,
kesa/ê ku erk û sozên xwe bi cih tîne,
kesa/ê ku xayîntî yan bêbextiyê nake,
kesa/ê heval û hevrêyên xwe bi tenê yan bê alîkarî nahêle:

Senatorê Komarî [Lindsey] Graham herwiha gotiye: "Hêvîdar im em bikarin rewşekê bibînin hemû alî tê de hebin" û soz daye Mazlûm Kobanî ku pêdaçûna kongresê berdewm be û gotiye, "Em gelek hevsoz in li gel daxwazên Kurdan."

Hevalên min hemî kesên dilsozin bo min.


ûrbendek

qelew, zikmezin, ûrmezin, meşko, zikmeşk, şîşko


meşko

qelew, zikmezin, ûrmezin, ûrbendek, zikmeşk, şîşko


ûrmezin

qelew, zikmezin, ûrbendek, meşko, zikmeşk, şîşko


en passant

di vê navberê de, û pa, u!, berî ji bîr kim, hemin gotin hate serê, madem gotin hatiye ser

Gava peyayeke lîzerek di hemleya xwe ya pêşîn de du gavan bi pêş ve biçe, ji aliyê peyayê dijberê ve gava derbasbûnê (bi fransî "en passant", bi îngilîzî "in passing") dikare were xwarin / zeftkirin, wekî ku tenê gavekê pêşve çûbe.


teen

Yên nûciwanan, an yên eleqedarî nûciwanan.

Teen fashion.


high-end

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-high-end.wav


alkoholîk

alkoholîktir (comparative)
herî alkoholîk (merkezî) (superlative)
tewrî alkoholîk (rojavayî) (superlative)


midterm

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-midterm.wav

nîverêya dewrekê, heyamekê an werçerxekê.

midterm exams


lickpenny

bihagiran, giran, biqîmet, qedirbilind, binirx, nirxgiran


comatose

komayî, bêhiş, ne li ser hişê xwe, jihalçûyî

nivistî, raketî, razayî, xewtî, veketî, di xew


dead to the world

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-dead to the world.wav


nangry

(Awistralya, kevnbûyî) nivistî, raketî, razayî, xewtî, veketî, di xew


adoze

nîv-nivistî, nîv-raketî, nîv-razayî, di xewa sivik de


half-awake

nîv-hişyar, nîv-şiyar, nîv-nivistî, nîv-raketî, nîv-razayî, di xewa sivik de


somniloquous

xewaxiv, nivistîaxiv, razayîpeyiv, xew-axiv, xewpeyiv, xewbêj,
kesa/ê ku di xewê de diaxive / dipeyive


somniloquacious

xewaxiv, nivistîaxiv, razayîpeyiv, xew-axiv, xewpeyiv, xewbêj,
kesa/ê ku di xewê de pirr diaxive / dipeyive


p'd off

kurtkirina pissed off (qehirî, enirî, engirrî, sil, tûre)


bêhnveker

dilveker; Ji bo tişt an kesên ku dilê mirov xweş dikin, bêhna mirov fireh dikin tê gotin, mirov kêfxweş dikin, mirov xweşhal dikin.


newfashion

nûmodebûyî; yê ku di demên dawîn de bûye mode


cockamamie

tewş, eletewş, gewc, batil, dûrî aqil, absûrd, seyr, xerîb


abounding

mişe, zehf, pir, bibereket, berdar, berdar, gelek


tamjinik

wek jinek,
 kur/zilamê ku hin herekat an jî reftarên jinan li cem hebin


well-endowed

çiç mezin (ji bo jinên ko çiçikên/memikên wan mezin in)

kîr-mezin (ji bo mêrên ko kîrên wan mezin in)

zengîn, heyî (ji bo dezgeh, dewlet, ... ko gelek pare hene)


unstrange

normal, asayî, edetî, adî, ne xerîb, ne ecêb, ne biyanî


Lessepsian

lessepsî,
canewerên ku ji Deryaya Sor derbazî Deryaya Spî / Deryaya Navîn dibin


for the taking

berdest, li ber destan, bo xwegihandinê mimkin


nithing

newêrek, tirsok, tirsonek, bizdok, bizdonek, bizdok, bêcuret, bêcesaret


moneyless

miflis, bêpere, bêpare, bêdirav, nedar, hejar, feqîr, xizan


bumboclaat

bomboclaat
bumbaclot
bumbaclaat
bumbclaat

Ev gotina jameîkiya krolî ji "bloodcloth" (cilê xwînê, bezê xwînê) a îngilîzî tê ku beriya pedên hîjyenîk bi awayekî berbelav bêne bikaranîn ev bez ji aliyê jinan ve ji ber rewşa mehikbûnê dihate bikaranîn.

(Jamaîkan, bêedeb) Gotinekî ye ku acizî, bêzarî, tirixînî, hêrsbûyîn an xemgîniyê diyar dike.


airhead

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-airhead.wav

bêaqil, bêhiş, hol, cahil, kiwêl, kerê bê kurî


bonehead

serhişk, bêaqil, bêhiş, hol, cahil, kiwêl


rewşîn

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


şilîxe

bêserûber, mirovê xav, sist, nezîrek,
 yê/a sist û xav be û xîret ji bo ti tişt nebe


lêkdiraw

wişey lêkdiraw


full to the brim

mişt, tijî heta lêvan, gelek tijî, bi temamî tijî


single-use

bikaranîna tekcar, bikaranîna yekcarî, bikaranîna tenê carekê


terra berra

تەڕا بەڕا (Kurdish-Arabic)
tera bera
terra û berra
tera û bera

pert û belave, her yek li dû serê xwe çûn, bê pilan bijalle bûn


zendegirtî

zingkirî, çîzên ji guhan hatin, çingî, gizên ketin guhên yekî


hûr û hala

herişandî, pêlêkirî, dewisandî, hûrkirî,
 tiştê ku mirovî pê lê kiriye û herişandî ye


native-born

yê ku li cihekî an jî welatekî ji dayik bûye û dibe xelkê wê derê


urgeschichtlich

pêşdîrokî, pêşmêjûyî, pêştarîxî, prehîstoryayî


überbordend

bêhed, zêde, ji hedê der, ji hedê zêdetir


übergewichtig

zêde giran, serbar, ji hedê zêdetir giran


unwägbar

nekêşbar, nextexmînbar, nepayî, nekêşanbar


hausgemacht

malçêkirî, malî, tiştê malî, tiştê li mal hatiye çêkirin


heliozentrisch

roj nîvek, rojnavendî, rojmerkezî, baweriya ku rojê li navenda ezmên dibîne


hemmend

nehêldar, gîroker, dewisînkar, astengker, bi rawestandin, bi sekinandin


unverletzt

neazardayî, zerarnediyî, bêzerar, bêziyan, ziyanedîtî


himmelschreiend

neheq, bêwijdan, bêrehmet, bêdil û bêrehm


himmelweit

dêwîn, gelek mezin, ji erdan heta ezmanan, ji erdê het ezman


hinreißend

mihteşem, wurşedar, bişeml, bihişmet, hişmetdar


muhartiq

Ji erebî المهرطق.

kafir,
 kesê ku bawerî bi an ji bi bîdie ya ayînî dike


hayildar

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


sporten

encam, encamên, lîstikvanê, lingê, futbol, balîfên, futbolê, xwerû, sporê


pêşevala

kesê ku tiştek bi destê wê/î neketîye, pêşa wê/î vala ye. Dawvala.


şîrpak

kesa/ê biesl, bicibilyet, binamûs; şîrhelal

(...) ev hersê birayên şîrpak tev jin û zarokên xwe hemû jî di vê malê de li ser hev in.

Hesenê Metê, Labîrenta Cinan, Weşanên Welat, 1994


sorereş

Rengê sor ê tîr/sift ê ku nêzî rengê reş e.

Gava diçû ber zikê odê rengê wê kesk dibû, ku xwe berdida jêr rengê wê dihat guhertin, sorereş dibû.

Firat Cewerî, Kevoka Spî, Nûdem, 1996, ISBN 978-9188592156


environmentally-friendly

dost li gel jîngehê, jîngehdost (bi soranî)


tekcar

tiştên ku bi tinê bo êk car tên bikaranîn


lastborn

Yê li dawîyê ji dayîk bûye li nav malbatekê; ciwantirînê malbatê.


storm-tossed

çeliqî,
 tiştê ku ber bi bayî û baranê bikeve


all-powerful

bihêztir ji hemiyan, ya/ê ku bi her tiştî dikare


pedîd

diyar, xuya, peyda, aşkere, eyan, malûm, ron, zelal:

Asîmanê bêsitûn Wî kir pedîd
Sûretê ba xal û xet Wî aferîd.

Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720


kelevajî

kelevajîtir (comparative)
herî kelevajî (merkezî) (superlative)
tewrî kelevajî (rojavayî) (superlative)

/kɛlɛvɑːˈʒiː/

Kesên ku wiha dibêjin axaftinên kelevajî dikin.

Rûdaw, Rojîn: Wiha bidome dê Başûrê Kurdistan bibe Tirkistan, 09.08.2010

Piştî kelevajî ser sikê xwe bûyî, afrandinê li nik wî dest pê kir û çend rêzik nivîsandin.

Sidqiyê Hirorî: Kurê Zinarê Serbilind, Nefel, r.36, 2002


şikebar

Ya ku herî pir bi zilêm şikebar û cihê şaşwaziyê hatibû ew bû ku, wê sibehê gava xweha wî di milê wî de ew dibir mala xwe baran dihat.

Diya min bi bal û şikebarî li namkiya bavê min dinêre û fişîlekî ber devê dasî tê de dibîne.

Hesenê Metê: Epîlog, Avesta, Çapa Duwem, 2000, Stenbol, r.66


sewskî

...bi sewskî ez vegeriyam nav nivînên xwe...

Înan Eroglu, Têbîniyek, Weşanên Avesta, 2019, r. 34, ISBN 9786052246474


diranmişk

Tişta/ê diranên xwe yên mîna mişkan hene.


hewreşimî

Qirawateke xweş a hewreşîmî û bi nixtik, mîna her gavî, kincan û gomlega spî xweş li hev tîne.

Mehmed Uzun, Bîra qederê, Weşanên Nefel, 2002 r.10


maximum security

himayeta xurt,
 (bo girtîgehan) hebûna astên baş yên emniyetê


hijgîn

...wek elokan xwe binepixînim û bi hêl û hijgîn gavên xwe biavêjim.

Înan Eroglu, Têbîniyek, Weşanên Avesta, 2019, r. 35, ISBN 9786052246474


çîçelaskî

/t͡ʃiːt͡ʃɛlɑːsˈkiː/

Navdêrek ji bo mirovên dirêj lê jar tê gotin. Ev mirovên han qama wan û giranîya wan ne li hev e.

Di neynikê re min li bedena xwe ya çîçelaskî û dewliqî nihêrî…

Înan Eroglu: Têbîniyek, Avesta, 2019, r.35

Lê Hemo xortekî çîçelaskî, dirêj û esmerekî xwînşêrînî bû.

Laleş Qaso: Xezeba Azadiyê, Pelda, 2000, r.81

[…] gedeyekî sermezin î girover î guhhesk, helbet bi paşstûyekî çîçelaskî.

03.02.2020, Şener Ozmen, Jean-Paul Sartre û Osman Sebrî https://web.archive.org/https://xwebun.org/jean-paul-sartre-u-osman-sebri/ arşîv, xwebun.org


tirkewîn

Kesekî ku zehf zêde tiral be, jê re tirkewîn tê gotin.

Hingî tirkewîn bû ji asîmana kade bibariya pê nedibû ku wana berhevke û bîne bixwe.


rengawaz

rengawaztir (comparative)
herî rengawaz (merkezî) (superlative)
tewrî rengawaz (rojavayî) (superlative)

Sed korayî, wênekêşa navdar, xweya şureta mezin Besa Peyale ji nav me bar kir, lê hest û ramanên xwe li tabloyên xwe yên rengawaz de bi rêya şêwekariyê parve kir, gel re hişt, wekî gelê me li wan temaşe bike, wekî dilê gelê xwe geş û xurt, şad û bextewar bike.

12.12.2018, Besa Peyale: Berhemên min rengên hîsên min in https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200220134654/https://krd.riataza.com/2018/12/12/besa-peyale-berhemen-min-rengen-hisen-min-in/ arşîv, RIATAZE

Wêneyên wê pir binirx, bi wate, germ û rengawaz in.

09.12.2018, Serxweşî: Wênekêşa navdar Besa Peyale Cafarovayê ji nav me bar kir https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200220134336/https://krd.riataza.com/2018/12/09/serxwesi-wenekesa-navdar-besa-peyale-cafarova-koca-dawi-kir/ arşîv, RIATAZE

Min dibin ber sîtava bijangên te yên rengawaz

Şivanê Xeyalan: Çavên Xumarî, Pênûsa Nû, Hj. 51, 2016, r. 24

rengawazên wî sûretî qet û qet ji bîra min naçin.


mijgirtî

mijgirtîtir (comparative)
herî mijgirtî (merkezî) (superlative)
tewrî mijgirtî (rojavayî) (superlative)

Li ser serê wan, ronîyeke mijgirtî dizilzilî..

Nûdem Hezex: Bîr, Weşanên Dara, 2018, r.7

Aniha navê te bi herfên mijgirtî ji pênûsa min dipeke.

Hatîce Mollakendî: Zîn û keser, Nûbihar, hj. 119 r.70


impoverished

hejarbûyî, bêhêzketî, feqîrkirî, xizanbûyî.


ungesetzlich

qedexe, yasax, memnû, neqanûnî, îlegal, derqanûnî


ungezogen

lasarêrû, bêşerm, bêfedî, bêheya, nehs, bêedeb


unidentifiziert

nesalixdayî, kesnezan, nenas, nenuma, meçhûl


unkonventionell

neasayî, needetî, nejirêzê, bi hawiyekî nû


immens

gir, zexm, mezin, dêwîn, gelek mezin, girs


bêşemal

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

Di navberê de du sîyên bêşemal dirêjî hev dibûn, diçûn û dihatin, diçûn û dihatin.

Roj li min bûn qîl û tarî
Mam bêşemal piştê tu çû

Mehmet Hacioglu, Piştê Tu Çû https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200303195925/https://www.helbestakurdi.com/helbest/mehmet-hacioglu--piste-tu-cu.html arşîv, Helbesta Kurdî

Hêviyên wermandî
Dilxwaziyên nepixandî
Hun çi xweşik û delal in
Qasî min nêzîkê min
Û weke min bêşemal in!

Nîzamettîn Akkurt, Malika Hefteya Duyemîn https://web.archive.org/http://www.pen-kurd.org/kurdi/nizamettin-akkurt/malika-hefteya-duyemin.html arşîv, pen-kurd.org


zungur

Dewarên/ajalên ku nerihet bin di ciyê xwe de nesekinin.

Bizina zungur dîsa nehatiye mal.


qelezeng

qelezengtir (comparative)
herî qelezeng (merkezî) (superlative)
tewrî qelezeng (rojavayî) (superlative)


mejîpûç

kesê/a mejîyê wî/wê kar nake, kesê/a mejîyê wî/wê kêrnehatî ye

Fincano di nav bûyerên ecêb da, mejîpûç mabû.


aaawesome

dirêjkirina peyva awesome ji bo balkişandin û kirpandinê


textikî

textikîtir (comparative)
herî textikî (merkezî) (superlative)
tewrî textikî (rojavayî) (superlative)

Hûn Xwedîyên dilên textikî ne.


berbixwe

berbixwetir (comparative)
herî berbixwe (merkezî) (superlative)
tewrî berbixwe (rojavayî) (superlative)
berwexwe

qure, qebe, mexrûr, bixurûr, nefsmezin, kepîbilind, difinbilind, arogan, arogant,
ne nefsbiçûk, ne mitewazî,
zêde bi xwe serbilind,
kesa/ê ku xwe zêde mezin yan giring dihesibîne

kuşpene, xurr^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


gorbehîşt

/ɡoːɾbɛˈhiːʃt/

Ez wisan pê dihesiyam ku ji wan dengan hinek yên miriyên min yên gorbehîşt bûn.

Mehmed Uzun, Mirina Kalekî Rind, Weşanxana Orfeus, 1987

Lê belê ew û gorbehîşt Ziya Şerefhanoglu hatibûne hember hev.

Yaşar Kaya: Ji bo Kekê Mûsa ANTER, Nûdem, Hj. 11, 1994, r. 16


hands-on

Ixtîmal e ku ji gotina "all hands on deck" hatibe.

praktîk, tetbîqî, sepanî
 çalakî, karûbarên ku bo wan tevkariyeke aktîv hewce ne. Hînbûna bi ceribandinê, bi kirinê li pêş e.

The internship will provide hands-on training.

Stajyerî wê perwerdeya praktîkî temîn bike.

Our manager has a very hands-on approach.

Rêvebirê me xwediyê nêrîneke pir praktîkî ye.


entusiasmo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Adélaïde Calais WMFr-entusiasmo.wav


amharique

L′alphabet amharique


ungeniert

ist der Ruf erst ruiniert, lebt es sich ganz ungeniert


in someone's clutches

Tom had fallen into Amanda's clutches.


paradigm-busting

eger axiftinek an jî nivîsarek (mînak-çêkirî) be, rêya wergirtina tiştekî diguhere


kajovajî

kajovajîtir (comparative)
herî kajovajî (merkezî) (superlative)
tewrî kajovajî (rojavayî) (superlative)
kajowajo

/kɑːʒoːvɑːˈʒiː/

Bi dengê dêrî re xopan li bihuşta wî rabû, kêlî kajovajî bûbûn.

Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1ê, r. 68, ISBN 9786054497010

Heciyê Cindiyê ku di sedsala xwe de, li ser navê Kurdan, di gelek tiştên pêşîn de bi ser ketiye, kesayetekî bilind e, ku nîşanî me hemûyan daye bê ka tempoyeke xebat û berhemhênanê ya ku mîna bahozê tiraliya me kajovajî kiriye, tiştekî çawa ye û bi raya min, bi xwe dîsa ew kes e, wekî divê bi piyekî leztir em navê wî tevî navên kesayetên Kurd î gewre yên mîna Celadet Bedirxan, Kamiran Bedirxan, Qanatê Kurdo, Erebê Şemo û Pîremêrd li bîra hemû nifşan bikolin.

Frîda Hecî Cewarî, Bîranînên Min, Weşanên Lîmûş, 2010, r. 137


intergenerational

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-intergenerational.wav


keremkotî

keremkotîtir (comparative)
herî keremkotî (merkezî) (superlative)
tewrî keremkotî (rojavayî) (superlative)

Di nava lepên profesorê kinik de hatibû hepiskirin, bi awir û axaftinên keremkotî hatibû tacîzkirin.

Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1ê, r. 91, ISBN 9786054497010

Helbest xwînavê jiyanê ye, qirêjiya vê jiyanê bi helbestê tê şûştin, helbestkar, peyvan li moxila jiyanê dixin û wan peyvên xweşik û spehî, ji nava peyvên qirêj û keremkotî yeko yeko dineqînin.

M. Bawer: Sîsîfosên jiyana kerkotê, Azadiya Welat, 19 Cotmeh 2011, r. 6

1. (yek) di sireke zemherî hemû newayên min hatin dizîn
2. (dudo) stranên min keremkotî, hêmayên min bî

Rêdûr Dîjle, Xeberoşka Zarokên Dergûşesmer https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200417153304/https://www.helbestakurdi.com/helbest/redur-dijle--xeberoska-zaroken-dergusesmer.html arşîv, helbestakurdi.com


qilqilî

qilqilîtir (comparative)
herî qilqilî (merkezî) (superlative)
tewrî qilqilî (rojavayî) (superlative)

Çawa ku derî vebûbû, Cécileê Raymondê qilqilî û li pêşberî wî sê profesorên porê wan ji berdilkên wan spîtir, di nava xirecirekê de, dîtibû.

Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1ê, r. 93, ISBN 9786054497010

Dinya bi ewr û baran e, tam li gora derûnîyeke qilqilî ye.

11.04.2019, Ardî Zêdo, Liberxwedana Jîyanê https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200417213730/https://ardi-zedo.niviskar.org/liberxwedana-jiyane-f294b.html arşîv, ardi-zedo.niviskar.org


biskbiskî

biskbiskîtir (comparative)
herî biskbiskî (merkezî) (superlative)
tewrî biskbiskî (rojavayî) (superlative)

Li porê wê şahîk û nermirk nihêrîbû, yê ku digihişt ser sermilên wê, biskbiskî û berê xwe dida çenga wê.

Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1ê, r. 105, ISBN 9786054497010


pirzimanî

/pɪɾzɪmɑːˈniː/

Wîkîferheng pirzimanî ye.


nikulsor

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre nikilsor.

Em nikulsor in, basknexşîn in.

2020, Roşan Lezgîn, Serketina Kewan, Weşanên Roşna, r. 68

Dengê wê yê nazik û nermik di guhê min de mîna dengê Kewa nikulsor bû.

Hejmar 40, Zivistan 2009, r. 41, Xizan Şîlan, Kovara Bîrnebûn https://web.archive.org/http://birnebun.eu/hejmar/birnebunweb40.pdf arşîv


nikilsor

nikilsortir (comparative)
herî nikilsor (merkezî) (superlative)
tewrî nikilsor (rojavayî) (superlative)

Em nikulsor in, basknexşîn in.


bixumexum

bixumexumtir (comparative)
herî bixumexum (merkezî) (superlative)
tewrî bixumexum (rojavayî) (superlative)
bi xumexum

bi fîrinî, bi fîrefîr (ji bo dengê ava boş ku kef bi ser dikeve)


kakirî

tiştê/a ku bi kayê re hatiye tevlihevkirin

Dîwarên xaniyê we bi kevirên reş û bi heriya kakirî ve hatibûn jenîn.

Ban bi heriya kakirî ve hatibû dagirtin.

Dîwarên xanîyan bi kerpîçên ko bi heriya kakirî tête birîn, lêdikin: bê tu dar û dep.

Herekol Azizan: Kurd û Kurdistan Bi çavê Biyaniyan 3 Hawar, Hj. 24, 1934 ji pirtûka Hawar 2 Hejmar 24-57 (1934-1943), Nûdem,1998, r. 629


selçûqî

Kes ya tiştek ji binemala Selçûqan. Heçî di serdema dewleta Selçûqiyan de bûye.


çeqlomeqlo

Tenê Tiral astengî derdixist, bi gotinên xwe yên çeqlo meqlo.

2016, Çapa Duyem, Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, r. 45, ISBN 978-605-5585-41-9

Ew jî li rewşenbîr, ronakbîr û sîyasetvanên me Kurda dîkeve ku vê valehîyê dagrin. Wer hasilî civat serê wan çeqlo meqlo bûye.

03.10.2015, Dengê Azad, Salihê Omerî: Gelê Kurd Dîl Hatîye Kirin https://web.archive.org/https://www.facebook.com/427066117326446/posts/1043091379057247/ arşîv, DengêAzad.com


elewat

elewattir (comparative)
herî elewat (merkezî) (superlative)
tewrî elewat (rojavayî) (superlative)

Ev kincê ser te de çiqas elewat e.

Te em kirin elewat.

Herdu camêr zîq li melê nihêrîn û nizanibûn ê çi bigotana. Di nav matmayîneke kur de di dilê xwe de jî diaxivîn: Ev çareserkirineke wisa bû ku yekî ji wan nepijiranda ê di nav gund de bibûya elewat.

2016, Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, çapa 2an, r. 53, ISBN 978-605-5585-41-9

Gelo ez ê çawa binivîsim, çîroka kîjanê hilbijêrim, di nav van çîrokên şikestî de? Ji kû ve, bi çi awayî dest pê bikim? Belê ya baş ew e ez çîroka zarên Mijokeyan binivîsim ji wan balkêştir, elewattir ez tu mijarê nabînim.

2016, Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, çapa 2an, r. 83, ISBN 978-605-5585-41-9


bioluminescent

biyolumînesî, çirûsîn, ronîdana biyolojîk

Bioluminescent algae appearing on a beach in California.

Kevza biyolumînesî ser beraveke li Kalîforniyayê xuya bû.


bioluminesce

(biyolojî, biyokîmya) biyolumînesins, çirûsîn, ronîdana bi riya biyolumînesansê


ĝusta

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ĝusta.wav


corretto

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-corretto.wav


certo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-certo.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-certo.wav


destra

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-destra.wav


thẳng

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-thẳng.wav


derecha

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-derecha.wav


direita

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-direita.wav


çîlqerqaş

/t͡ʃiːlqɛɾˈqɑːʃ/

Zarokên xwe yên kurîn li pişta beranên çîlqerqaş, sergevez, qerase dikirin, bi derîvekirina gomê re heviyên xwe avis dikirin.

2016, Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, çapa 2an, r. 71, ISBN 978-605-5585-41-9

Rûyê te yê çîlqerqaş
hinarikên te yên sorgevez

2016, Bawer Agirî, Êş, Na Yayınları, r. 92, ISBN 9786059017558

Mîna robarên dirêj heylo dipdirêj
her ku dipelînin gumikên çîlqerqaş
sibehan em bi xwe, êvaran dîn.

2012, Mustafa Köz (terciman Berken Bereh), Çi Ku Evîn Heye https://web.archive.org/http://avestakurd.net/blog/2012/08/26/gotina-deryay-ya-mustafa-koz-ji-ls-derc/ arşîv, avestakurd.net


qotir

qotirtir (comparative)
herî qotir (merkezî) (superlative)
tewrî qotir (rojavayî) (superlative)

Kesê ku lamên wî çir û lawaz bûne û di nav hev de çûne. Dibe ku ji ber kişandina didanan jî kesek an serûçavên wî qotir bibe.


taledirêj

taledirêjtir (comparative)
herî taledirêj (merkezî) (superlative)
tewrî taledirêj (rojavayî) (superlative)

/tɑːlɛdɪˈɾeːʒ/


translingual

navber-zimanî, di navbera zimanên cuda de


asturien

la culture asturienne


anterograde

Dawiya sedsala 19em ji anterior, ji nimûnegirtina peyva "retrograde".

pêşve, pêşgavî, anterograd
tesîra effektîv yê ku rasterast piştî bûyera trawmatîk yê mîna şokeke xaricî derdikeve holê.

Anterograde amnesia is a loss of the ability to create new memories after the event that caused the amnesia.

Amneziya anterograd windakirina qabiliyeta çêkirina bîranînên nû yên piştî bûyera ji amneziyê re dibe sedem e.

Anterograde tracing is a research technique which is used to trace neural connections from their source to their point of termination. The opposite technique is retrograde tracing.

Şopandina anterograd, teknîkek e ku girêdanên demarî ji çavkaniyên wan heya nuqteya xelasbûna wan, wan taqîb dike. Teknîka dijberî vê jî şopandina retrograd e.


agresîv

agresîvtir (comparative)
herî agresîv (merkezî) (superlative)
tewrî agresîv (rojavayî) (superlative)
agresîvtirîn (soranîzm) (superlative)

hicûmkar

Yên ku bi êrîşkariyê karakterîze dibin, yen ku bi awayekî nelicih hicûmê kesên din dikin; halûhereketên wan nîşan bide ku meyldarê êrîşkirin an nîqaşkirinê ne.


mewdadirêj

mewdadirêjtir (comparative)
herî mewdadirêj (merkezî) (superlative)
tewrî mewdadirêj (rojavayî) (superlative)
mamnavend

/mɛwdɑːdɪˈɾeːʒ/

Navçeya Zebedanê ev bêhtir ji du heftiyan e tûşî pilamareka dijwar dibe ji aliyê hêzên rêjîma tawanbar û bi piştgiriya çeteyên terorîst ji Îran û Hizibulaha terorîst û terorîstên Lîwayê Zû Elfiqar yê Îraqê û hin bandên reş û tawankariyê, ku ev pilamar hevdem tê ligel êrîşên zaf yên firok û hilîkopterên rêjîmê li ser heman navçeyê ku navçe hatiye armancekirin bi zêdetir ji 600 bermîl û 300 mûşekî, hevdem ligel bikaranîna çekên mewdadirêj, li gel dorpêçkirina birayên şoreşger di Zebedanê de, bi hewl û hêviya veşartina şikestinên xwe yên li eniyên başûr û bakur.

20.07.2015, Daxuyaniya Wezareta Berevaniyê Û Desteya Erkana Giştî Ya Hikûmeta Sûriya Demkî Derbarê Bûyerên Navçeya Zebedanê https://web.archive.org/http://ku.etilaf.org/date/2015/7/Page-5.html arşîv, ku.etilaf.org


mewdakurt

mewdakurttir (comparative)
herî mewdakurt (merkezî) (superlative)
tewrî mewdakurt (rojavayî) (superlative)
mamnavend

Ajansa nûçeyên Koreya Başur ragehand ku Koreya Bakur du muşekên mewda-kurt taqî kirin, piştî civaka nêvneteweyî taqî kirina navokî ya roja duşembî mehkum kir.

26.05.2009, Yonhap: Koreya Bakur du muşekên dî taqî kirin https://web.archive.org/https://www.dengeamerika.com/a/a-59-2009-05-26-voa1-89459227/1113577.html arşîv, dengeamerika.com

Van rayedaran her wiha eşkere kiriye ku sîstema dije êrîşên asîmanî ya bi navê “patriot” û du sîstemên moşekî yên mewda kurt li bingeha xwe ya serbazî a bi navê Eyn Esed, û her wiha pêgeha xwe ya serbazî a li Hewlêr a Paytexta Herêma Başûrê Kurdistanê bicî kirîne.

11.04.2020, WAŞINTON POST: AMERÎKA SÎSTEMA PATRIOT LI HEWLÊRÊ KARA KIR https://web.archive.org/https://darkamazi.net/kurdi/archives/1012662 arşîv, darkamazi.net


mamnavend

mewdadirêj (positive)
mewdadirêjtir (comparative)
herî mewdadirêj (merkezî) (superlative)
tewrî mewdadirêj (rojavayî) (superlative)

ne dirêj û ne kurt, ne mezin û ne biçûk, navincî

dûrahî yan mewdaya ne dirêj û ne kurt, navincî

Her dîsan hûrîkatîyên pêtivîyên serbazî aşkera diket û got: "Biryar e Emrîka çekê mamnavend û sivik û çendîn curên tirombêlên serbazî û embulans û cilûberg û çendîn kerestên dîtir ku pêtivî bi hêzên pêşmergey bihête rewanekrin da ku ew her dû lîwaye pê bihête pirçekkirin.

ئەمریکا دوو لیوایێن پێشمەرگەی پرچەك دکەت, Emrîka dû lîwayên pêşmergey pirçek diket https://web.archive.org/http://badinansat.com/2017/06/06/%D8%A6%DB%95%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D9%88-%D9%84%DB%8C%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8E%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%DA%86%DB%95-%D8%AF%DA%A9/ arşîv, badinansat.com

Seqanasîya Herêmê belav kir, "Ew pêla baran barînê ya ber bi Herêma Kurdistanî ve hatî, ev şeve û subehî dê ya berdewam bît û roja şembî dê bandora wê lawaz bît û bi dawî hêt." Dazanîn jî, "Di niha da li parêzgeha Silêmanîyê û pitirîya deverên dî yên Herêmê baran dibarît û barana mamnavend dê berdewam bît".

2019-12-26, ئەمریکا دوو لیوایێن پێشمەرگەی پرچەك دکەت, emrîka dû lîwayên pêşmergey pirçeك dket https://web.archive.org/http://www.nrttv.com/BA/News.aspx?id=17392&MapID=1 arşîv, nrttv.com


barsivik

barsiviktir (comparative)
herî barsivik (merkezî) (superlative)
tewrî barsivik (rojavayî) (superlative)

Rewşenbîrê li dijî wan şer bike wekî ciyê xwe di nava karwanê barsivik de bibîne.

07-01-2007, Rodi Yezidi, Rewşenbîrên me https://web.archive.org/http://www.welateme.net/kurdi/modules.php?name=News&file=article&sid=296 arşîv, welateme.net


neqerdar

neqerdartir (comparative)
herî neqerdar (merkezî) (superlative)
tewrî neqerdar (rojavayî) (superlative)

/nɛqɛɾˈdɑːɾ/


rengbireng

rengbirengtir (comparative)
herî rengbireng (merkezî) (superlative)
tewrî rengbireng (rojavayî) (superlative)
reng rengî


papagenî

papaxgenî (positive)
papaxgenîtir (comparative)
herî papaxgenî (merkezî) (superlative)
tewrî papaxgenî (rojavayî) (superlative)

Ji leşkerên Îranê re tê gotin, leşkerê Îranê


bêselîqe

bêselîqetir (comparative)
herî bêselîqe (merkezî) (superlative)
tewrî bêselîqe (rojavayî) (superlative)

Kesê bê selîqe peşiya malê xwe berdide, malê wî roda here jî guh nadê. Mal û mulkê xwe berhev nake, baş bikar naîne, haja wî pê tune.

Ehmo merivekî bêselîqe ye, malê xwe berhev nake, haja wî pê tune qe.


cergebir

cergebirtir (comparative)
herî cergebir (merkezî) (superlative)
tewrî cergebir (rojavayî) (superlative)

Zêdetir ji 31 salan li ser vê mergesata cergebir ra derbaz bûn û hêşta birînên vê karesatê sarêj nebûyne û kartêkirinên wê bi dehan salên dîtir jî dê mînin.

بەرپرسن بۆ هەمی كاران دبنە رێگر https://web.archive.org/http://www.rwangauraxna.com/ba/detail.aspx?IDNews=135 arşîv, rwangauraxna.com


throwable

avêtinbar, tiştê ku avêtina wê mimkin e.


balinese

baliyî, tiştên eleqedarê Baliyê, xwecihên wan, zimanên wan an jî çanda wan.


deadliest

The black mamba is one of the deadliest snakes.


têrken

têrkentir (comparative)
herî têrken (merkezî) (superlative)
tewrî têrken (rojavayî) (superlative)

Kesê/a ku pir dikene an tiştê ku pir dikenîne

Hasilî kelam em apê xwe yê têrken û xweşsuhbet li gundê wî yê li ser devê rê datîne û em riya xwe dukudîne.

Xwebûn, Welatê Antîakos ê zîrek Komagene IV https://web.archive.org/https://xwebun.org/welate-antiakos-e-zirek-komagene-iv/ arşîv, 2020, Agîd Yazar, hj. 26, r. 12

Lê ew ne keskesora ezmên bû. Ez bê sebir bûm.. li bavê xwe geriyam.. Leşker rêz girtî bûn. Stranek digotin.. Çavên wan ên tûj têrken bûn..

2017, Konê Reş, Dr. Nûreddîn Zaza (1919 – 1988) https://web.archive.org/http://candname.com/dr-nureddin-zaza-1919-1988/ arşîv, candname.com

Nedihat hişê wî ka çend şûşeyên bîrayê di sohbetên têrken de bi ser kezeba xwe ya ku ji ber nexweşiyê jiyana wî ya zaroktiyê herimandibû û gelek caran ew ji lîstikên zarokan ku li taxê dihatin lîstin bi dûr xistibû de, vala kiribû.

2008, A. Çeko JIYAN, Levketin https://web.archive.org/https://amedcj.blogspot.com/2008/03/levketin.html arşîv, amedcj.blogspot.com


serridî

Li hêlekê çavên min zeviyên serridî û jiyana gundên Semsûrê dipelînin. Li hêla din jî çavên min teyrê Sîsalk ê soringî dipelînin. Lewra ev teyrê hanê, tenê li van geliyên çemê Ferêt dijîn.

2020, Agîd Yazar, Welatê Antîakos ê zîrek Komagene IV https://web.archive.org/https://xwebun.org/welate-antiakos-e-zirek-komagene-iv/ arşîv, xwebun.org

Êkin serridî bûn, deşt bi bijîgewrên gênim wek avek meyî dihate xuya, lê, dîsa jî ew tî bûbû.

2016, Dara Kurdo, Li "Gelîyê Ziving" https://web.archive.org/https://mynewkurdish.blogspot.com/2016/07/ arşîv, mynewkurdish.blogspot.com

Di navbera dil û hiş de
Min kolan li hev didan
Dem giyayekî serridî ye

2018, Gewher fetah, Çû https://web.archive.org/https://reberhebun.wordpress.com/2018/12/14/cu-gewher-fetah/ arşîv, reberhebun.wordpress.com


miftekirî

Tiştek girtî go tenê bi mifteyek karê vebê.

Ev derî çima miftekirî ye?


çewaşekar

çewaşekartir (comparative)
herî çewaşekar (merkezî) (superlative)
tewrî çewaşekar (rojavayî) (superlative)

Gelek fer e dîvçûn bo wan sayt û malperên wehmî bihête kirin û bihêne jinavbirin û yasaya karê rojnamevanî û rêkxiraw û sendîkayên karê rojnamevanî kar li ser hindê biken her dezgehekê çewaşekarîyê biket bidene dest dadgehê û nehêlin destên têkder û çewaşekar cihê xwe di medîyaya kurdî da biken da careka dî bawerîya di navbera bîner û bîser û xwandevanên medîyaya kurdî bizivirînin.


non-newsworthy

He felt the news agency's report was non-newsworthy.

Ew pê hesiya ku rapora Ajansa Nûçeyan ne-xwedî-qîmeta-nûçeyî bû.


nuanced

nuanskirî, nuansbûyî
 xwedîbûna nuansan; xwedîbûna ji yekî zêdetir tebeqeya detayan, qalib, model an maneyan.


teflîş

mandî

Tengijî yan cangiran ji ber ku kar kiriye yan jî ked daye.


cringeworthy

(xeberdana rojane) şerpezeker, şermdêr, tiştê ku dibe sedema ku mirov xwe şermî an xerîb hîs bike

A cringeworthy performance that I hope is remembered for generations.

Performanseke şermdêr ku hêvî dikim bi nifşan were bîra mirovan.


winceworthy

şermdêr, bûn sedem ku yekî tevî şermîbûnê veciniqe.


squirmworthy

şermdêr, bûn sedem ku yekî tevî şermîbûnê li hev were badan.


tried-and-true

Bi tecrûbeyê rastandî, ceribandî û rastandî

He liked to stick to tried and true methods in his garden.

Ew ji riayetkirina metodên ceribandî û rastandî hez dike, di bexçeyê xwe de.


aggravatingly

bi awayekî dijwarker, bi zêdekerî, bi awayekî cidîker, bi xirabkerî


deadbeat

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-deadbeat.wav

deyndarê ku di dana deynê xwe de dereng maye.


flat out

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/EN-AU ck1 flat out.ogg


lighthearted

dilşad, kêfxweş, memnûn e ku dijî; ne bêhnteng an xemgîn


well-versed

rind-tecrûbekirî, kesê ku baş tecrûbe kiriye

Those are the eyes of a man well-versed with death.

Ew çavên zilameke ku mirinê baş-tecrûbekirî ye.


well versed

Those are the eyes of a man well versed with death.


sîrqûnî

Kesa/ê ku zû hêrs dibe.
Kesa/ê cirnexweş, cirxerab.

...tu ji vî gedeyî re pîne dikî law go ev çi sîrqûnî ye...

Înan Eroglu, Têbîniyek, Weşanên Avesta, 2019, ISBN 9786052246474

Li gora lêkolînerên Rêxistina Tendurîstiya Dinyayê World Health Organization (WHO), mêr ji jinan bêhtir sîrqûnî ne.

05.06.06, Jin ji mêran qewîntir derketin!! https://web.archive.org/http://www.lotikxane.com/arsiv/arsiv%2010-Dateien.htm arşîv, lotikxane.com

Nizane ku rewşenbîr jî dê jina min a feqîr rexne bikin û îca wer û nebe benîştê devê xelkê, li vê Ewrupa han a ku heta niha heqê rûniştinê nedane me û lawê min ê ku ev çend roj in sîrqûnî bûye bi qaçaxî diçe welatan û tê.

Bavê Qeşmerok Xelek, Sîrwanê Hecî Virqo Yan Sîrqûnê Hecî Virikî https://web.archive.org/http://www.amude.net/kurdi/bave_qeshmerok.pdf arşîv, Tefsho.com


sîrqûn

Bo kesên ku sebr û hedara wan nîne, hiperaktîv in, tê gotin.

Loma jî ji dengên cuda re, ji yên ku naxwazin di nav vê sîstemê de bibine mîna wan û bihelin re, ji yên ku dixwazin li gor rastiya xwe bijîn re, ew qasî sil û sîrqûn in.

08.10.2008, Mahabad Felat Arda, Li ser qedexekirina kurmancî û rola dewşormeyan https://web.archive.org/http://www.amidakurd.org/ku/tekst/li_ser_qedexekirina_kurmanc%C3%AE_%C3%BB_rola_dew%C5%9Formeyan arşîv, Amîda Kurd


awirtûj

awirtûjtir (comparative)
herî awirtûj (merkezî) (superlative)
tewrî awirtûj (rojavayî) (superlative)

Pîqabeke dîzel û reng kesk bû, yekî xurt awirtûj -bawer bikim, navê wî Şerîf bû- li ser direksiyonê rûniştibû.

2016, Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, çapa 2an, r. 81, ISBN 978-605-5585-41-9

Zoro Metînî, bi hunermendîya xwe diltenik, wek mîrekî Kurd awirtûj û wek şervanekî rengan bêhn fireh, wek zarokekî ku bi lîstoka xwe bilîze, şanaz bû.

2019, Sheymus Özzengin, Hunermend Zoro Metînî bi qasî hunerê xwe mezin e https://web.archive.org/https://krd.riataza.com/2019/07/11/hunermend-zoro-metini-bi-qasi-hunere-xwe-mezin-e/ arşîv, krd.riataza.com

Bes ku min bidîta çavên awirtûj ên Gulistanê, bes ku min bidîta dek û dolabên JÎTEM’ê, bes ku min careka din bidîta hovitî, tenêtî, tunebûn û birçitî!

2010, Omer Faruk Baran, Bila kes netirse, Xwedê jî gotiye Min Dît! https://web.archive.org/https://diyarname.com/news.php?Idx=3349 arşîv, diyarname.com


first-time

What kind of terrible first-time introductions have you experienced?

Te çi çeşîd xwedannaskirineke cara-pêşîn dijwar tecrube kiriye?

As a first-time skydiver, I felt more than a little nervous.

Wekî paraşûtbazekî cara-pêşî, xwe hinek sistbûyî hîs dikim.


last-time

What kind of terrible last-time meetings have you experienced?

Te çi çeşîd civîneke dijwar ya cara-dawiyê tecrube kiriye?

Our last-time meeting was very nice.


at stake

di talûkeyê de, di bin xeterê de, di bin rîskê de

To tell you the truth... my life is at stake.

Ger rastiyê bêjim... heyatê min di bin talûkeyê de ye.

What is at stake in these next 20 minutes is the championship.

Tiştê di 20 deqeyên pêş de di talûkeyê de ye, şampiyonî ye.

Doesn't he realize that all of our lives are at stake here too?

Ew pê zane ku heyata me tevan jî di bin talûkeyê de ye li vir?


same-sex attracted

peyveke taybetî di nav Mesîhiyên konservatîv bi kar îna; ramana wê eve ku kes li gel kesên hemcins bihête rakêşan lê cinsiyê li gel wan nake ji bo bawer dikin cinsî derve hevjîniyê 'yek mêr-yek jin' guneh e.


bajarrdar

bajarrdartir (comparative)
herî bajarrdar (merkezî) (superlative)
tewrî bajarrdar (rojavayî) (superlative)

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bajardar.


bajarîbûyî

bajarîbûyîtir (comparative)
herî bajarîbûyî (merkezî) (superlative)
tewrî bajarîbûyî (rojavayî) (superlative)
bajarrîbûyî

/bɑːʒɑːɾiːbuːˈjiː/

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


bajariyane

bajariyanetir (comparative)
herî bajariyane (merkezî) (superlative)
tewrî bajariyane (rojavayî) (superlative)

/bɑːʒɑːɾɪjɑːˈnɛ/


zarrokbûyî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre zarokbûyî.


stereotypical

Ji stereotype + -ical, hatiye girtin ji fransîstéréotype.


spot-on

Looks like my radar was spot-on.


shieldless

I was thinking of going shieldless, for a sword mage style.

Ez dixwazim xwe bikim bêmertal, ji bo stîleke sêhrbazê şûrê.


bihûrgilî

biteferûat, berfirehî, dorfirehî, dûvdirêjî, bitevsîlat, bikitkit


zirxpoş

Ew, ew cigerbexşên min, bi zikên birçî û rengên zer û tivingên sedsala buhurî beramberiya tank û zirxpoşan û pereyên pirr ên petrolfiroşan dikin û diqîrin: "Em dest ji Kela Dimdimê bernadin, em bi fetwayê melayê paytexta Soranê cihên xwe bernadin û naçine ber destê sultanan."

2014, Evdila Peşêw (terciman Jan Dost), Manîfestoya Kobaniyê https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20160304185502/http://www.avestakurd.net/nivsen-cuda/wergerandin-ji-soran-jan-dost-h6695.html arşîv, avestakurd.net


calme

Nous habitons dans un quartier calme.


hindirrandî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre hindirandî.


bêbaberrik

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbaberik.


bibaberrik

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bibaberik.


baberrikdar

baberrikdartir (comparative)
herî baberrikdar (merkezî) (superlative)
tewrî baberrikdar (rojavayî) (superlative)

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre baberikdar.


bajarîkirî

bajarîkirîtir (comparative)
herî bajarîkirî (merkezî) (superlative)
tewrî bajarîkirî (rojavayî) (superlative)

/bɑːʒɑːɾiːkɪˈɾiː/


bêbazarr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbazar.


bêberrûk

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêberûk.


bêbirryardarî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbiryardarî.


bêbirrî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbirî.


俊

keşxe, şayîk, qeşeng, delal, spehî, bedew, ciwan, rind, xweşik


clockworky

...its innards hummed and buzzed, clicked and purred, whizzed and clacked and whirred, and made other annoying clockworky noises...

...hinava wê kire xurexur û bû himhima wê, kire gurînî û fîrînî, kire giregir û guregur, û dengên din ên acizker ê wekî mekanîzmaya saetî...


bêbirryarkirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbiryarkirî.


bêbirryarbûyî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbiryarbûyî.


bêbişkurr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbişkur.


bêçepûçûrr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêçepûçûr.


bêcirre

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêcire.


bêderbirrîn

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêderbirîn.


bêgirrij

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêgirij.


bêgirrnij

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêgirnij.


bêkargêrrî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêkargêrî.


bêperrû

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêperû.


bêporr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêpor.


bêqerrise

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêqerise.


ajobar

ajobartir (comparative)
herî ajobar (merkezî) (superlative)
tewrî ajobar (rojavayî) (superlative)

/ɑːʒoːˈbɑːɾ/


ajobarî

ajobarîtir (comparative)
herî ajobarî (merkezî) (superlative)
tewrî ajobarî (rojavayî) (superlative)

/ɑːʒoːbɑːˈɾiː/

(leşkerî, moşek) kontrolbar, fuzeyên ku dikarin bêne alîkirin, kontrolkirin, birêvebirin

Fuzeyên ajobarî yên di destê ASAyê de li dijî wesayîtên leşkerî û armancên din ên leşkerî têne bikaranîn ku di destê ASAyê de hene.

2019, Artêşa Azad bi fuzeyên ajobarî êrîşî mîlîsên rûsî kir https://web.archive.org/http://www.peyamakurd.com/kurmanci/Cîhan/suriye-artesa-azad-bi-fuzeyen-ajobari-erisi-milisen-rusi-kir arşîv, peyamakurd.com


ineffizient

nekarîger, bêbandor, neçalak, neaktîv, bêtesîr, neefektîv


kommunal

bajêrvanî, deverî, herêmî, mehelî, xwecihî


bergorr

bergorrtir (comparative)
herî bergorr (merkezî) (superlative)
tewrî bergorr (rojavayî) (superlative)

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bergor.


bêxirrandin

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêxirandin.


bêxirrxal

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêxirxal.


bêzarrûzêç

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêzarûzêç.


bidirrî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bidirî.


bidirrindeyî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bidirindeyî.


nestandard

nestandardtir (comparative)
herî nestandard (merkezî) (superlative)
tewrî nestandard (rojavayî) (superlative)

Yê ku nehatiye standardkirin, an standard nebûye.


Maghrebi

mexrebî, têkildarê herêma Mexrebê (Mexreb, herêmeke li Bakur-rojavayê Afrîkayê ye) an însanên wê.


աշխարհաբար

Hy-աշխարհաբար .ogg


bigurr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bigur.


bikerikî

/bɪkɛɾɪˈkiː/


bikerrkî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bikerkî.


bimirremirr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bimiremir.


bimirremirrî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bimiremirî.


binevebirrî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre binevebirî.


biperr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre biper.


prescriptivist

preskrîptîvîst
 kesa/ê ku xwediyê meyla pênasînê ye.


prescriptionist

preskrîptiyonîst
 Kesê ku baweriya xwe ji emsalên dîrokî zêdetir bi bikaranîna mewcûd tîne (ji bo tesbîtkirina rastî an rastbûnê)

Educators often come into the profession with a certain view of language that is more prescriptionist in nature (Edwards, 1982; Taylor, 1983; Trudgill, 1975; Williams, 1976).

Kesên perwerdekar ji ber karê xwe bi piranî xwedî nêrîneke qetî dibin ku zêdetir preskrîptiyonîst e, bi tabietê xwe

2008, Maria Elisa Paredes, Language Attitudes, Linguistic Knowledge, and the Multicultural Education of Pre-Service Teachers, r. 33, ISBN 9780549963042


descriptivist

deskrîptîvîst
 kesa/ê ku xwediyê meyla pênasînê ye, an tiştê eleqedarê deskrîptîvîzmê.


descriptivistic

deskrîptîvîstîk, kes an tiştê deskrîptîvîst, an eleqedarê deskrîptîvîzmê


birrkî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre birkî.


prescriptivistic

preskrîptîvîstîk (kes an tiştê preskrîptîvîst / qaîdeparêz, an eleqedarê preskrîptîvîzmê)

Perhaps once more the somewhat prescriptivistic nature of most grammars of the time accounts for the reluctance to regulate language choice suggested by Heath and Mandabach.

Dibe ku carekê din tebîeta piçek preskrîptîvîst ya piraniya gramerên demê îzah bike ku ka çima nedilxwaz in ji bo birêkûpêkkirina bijartina zimanî yê ji aliyê Heath û Mandabach ve hatine teklîfkirin.

1983, Juan Cobarrubias, Joshua A. Fishman, Progress in Language Planning: International Perspectives, Mouton Publishers, r. 10, ISBN 9027933588

The point here is not that Moore did not recognize the essentially prescriptive character of moral language—as it was maintained by Hare—but, more likely, that we are facing two entirely different conceptions and definitions of ethics: one is prescriptivistic and the other one is not.

Meseleya li vir ne ew e ku Moore karaktera esasen preskrîptîvîst / qaîdeparêz ya zimanê exlaqî nas nake, —wekî ku ji aliyê Hare ve jî tê parastin— lêbelê, bi ihtimaleke zêdetir, mesele ew e ku em rûbirûyî du hizr û tarîfên etîkê yên bi temamî ji hev cuda dibin: yek preskrîptîvîst / qaîdeparêz û yê din nîn e.

2014, Sofia Bonicalzi, Leonardo Caffo, Mattia Sorgon, Naturalism and Constructivism in Metaethics, Cambridge Scholars Publishing, r. 38, ISBN 1443859370


îdealî

Yê ku temamiya wesfên bilind ên tesewira fikrûramanê dihewîne.


cirredar

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre ciredar.


çîrrnexweş

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre çîrnexweş.


derbirr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre derbir.


derbirrî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre derbirî.


derbirrînbar

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre derbirînbar.


derbirrîndar

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre derbirîndar.


dirrbûyî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dirbûyî.


postexilic

paş derbideriyê, bi taybetî derbiderkirina cihûyan li gorî Kitêba Pîroz.


dirrdar

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dirdar.


dirrikdar

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dirikdar.


nerm û niyan

Wa piyaw debête dirinde û
Kîjoleyek nêçîrêkî nerm û niyan
Desa boçî çend ayetê
Be zimanî ew mîllete nefame
Danabezênîş


nerm û narîn

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

Ax, şeva min ya nerm û narîn,
şeva min ya gewer û gewr,
bigire koşa xwe vî zarokê westiyayî!
Min pirr germ û gurr e.

2011, Eino Leino (terciman Husein Muhammed), SED Û YEK STRAN https://web.archive.org/http://nefel.com/articles/article_print.asp?ArticleNr=5929 arşîv, nefel.com

Ruxmê ku xwediyê avahiyek nerm û narîn bû jî zîrekiya wê me şaş dikir. Hêlên Dersîmê yê asî û serhildêr di dinyaya xwe a veşartî de dihêla û dema mijar dibû têkoşîn ji derxistina vê şerm nedikir.

2018, JINÊN KU BI JIYANÊ RE DIKENIYAN https://web.archive.org/https://www.yjastar.com/ku/sehitlerimiz/723-jinen-ku-bi-jiyane-re-dikeniyan arşîv, yjastar.com

Behrên Fêrîkê Ûsiv bi qasî ku gurr û hişk in, ew çend jî nerm û narîn in.

Wêje û Rexne, SIRUŞT Û FÊRÎKÊ ÛSIV https://web.archive.org/https://www.academia.edu/36952963/Siru%C5%9Ft_%C3%BB_F%C3%AAr%C3%AEk%C3%AA_%C3%9Bsiv arşîv, İNAN EROĞLU, r. 157


dirrikî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dirikî.


firriyayî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre firiyayî.


ئۇيغۇرچە

(uyghurche tamaq)


bêsewî

bêsewîtir (comparative)
herî bêsewî (merkezî) (superlative)
tewrî bêsewî (rojavayî) (superlative)

Meger bûkeke Elî Nasiran bedesil û bêsewî hebûye, navê Werdê. Ew bûk û Heyder bi xef hevûdu dihebînin û bi dizî di gel yekidu didin û distînin.


nêreşêr

nêreşêrtir (comparative)
herî nêreşêr (merkezî) (superlative)
tewrî nêreşêr (rojavayî) (superlative)

Aferîn sed aferîn ji boye jinêd wehe nêreşêr în.

2010, Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, çapa 1ê, r. 86, ISBN 978-605-5683-27-6


xilo xwarî

Erê heyran deh gundê bavê min hebûya min ê jî berx pez serjêbikira û nan bida. Hey gidî xincê gopalekî xilo xwarî tu tiştekî bavê min tunebû.

2016, Mihemed Şarman, Pirça Winda, Avesta, çapa 2an, r. 67, ISBN 978-605-5585-41-9


xiloxwarî

xilexwarî
xil û xwar
xelexwarî
xilexwar
xilo xwarî
xiloxwarî
xiloxar
xiloxarî

Ji deve ra gotine çima hustuyê te xwar e? Deve gotiye:" ma ku dera min rast e ku hustuyê min jî rast be... Em kurd jî bûne deve, her tiştê me xiloxwarî û şaşo maşo ye..

2020, Zinarê Xamo, Em bûne wek deve, her dera me xiloxwarî ye... https://web.archive.org/http://zinarexamo.blogspot.com/2020/02/em-bune-wek-deve-her-dera-me-xiloxwari.html arşîv, zinarexamo.blogspot.com

Lê tiştek heye ku heta tu dibêjî aşkereye; rût û repal li holê ye; ew jî “kurdbûn" a te ye... Kurdayetiya te ya nîvco, stûxwar, reben, lawaz, şermok, tewşomewşo ; xiloxwarî, wek zimanê te... Nebî nebî ji min nexeyîdî, hêrs nebî ; ez li te heqaretan nakim; mabesta min bêrûmetkirina te jî nîne; bi sê telaqan niha çavên min şilekî ne; bi hêsir in; pirî gunehê min; heyfa min bi te tê !

2009, Mamoste Marûf, https://www.amidakurd.org/ku/tekst/kek%c3%aa_xay%c3%aen https://web.archive.org/https://www.amidakurd.org/ku/tekst/kek%c3%aa_xay%c3%aen arşîv, amidakurd.org


girrêlbûyî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre girêlbûyî.


girrêlkirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre girêlkirî.


girrnijbûyî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre girnijbûyî.


girrovirrkirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre girovirkirî.


gorrkirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre gorkirî.


ferreux

ji molekûleka ku tê asin bi atomên din ra bi du têkilîyan girêdayî ye (Fe²⁺).


ferrique

ji molekûleka ku tê asin bi atomên din ra bi sê têkilîyan girêdayî ye (Fe³⁺).


herreşelêkirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre hereşelêkirî.


earth-shattering

Tell me this earth-shattering news of yours.

Ji min re nûçeyên xwe yên dinya-xirabker bibêje.


serkul

serkultir (comparative)
herî serkul (merkezî) (superlative)
tewrî serkul (rojavayî) (superlative)

axayê me bil e xwerê me serkul e.

Icarê hema filhal ewan paçêd di ber xwe danê bidertêne, tazî ûryan, pêxas û serkul biderdikevite serê wî berî, ber bi qible li ser piyan disekinitin. Herdu destêd xwe bi jor ve hildigiritin, guya eve mirofa ji Xwedê ta'ala du'ayê rica û hêvî diketin. Weha bi vê terzê li serê wi beri disekinitin. Ew siwarê rêwî jî digehte binê wî berî, li jor ve li serê wî berî dinêre ku mirofekî rûs û ser pêxwas, li serê berê berbi qible westaye û herdu destêd xwe bi 'esmanan danê hilgirtiye û du'ayê diketin.

2010, Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, çapa 1ê, r. 119, ISBN 978-605-5683-27-6


hêvîbirr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre hêvîbir.


hilbirrandî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre hilbirandî.


kêmporr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kêmpor.


kerrixandî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kerixandî.


sturmfrei

bi tenê mala bavê xwe bûn, bi tena serê xwe bûn


süffisant

qure, pozbilind, jixwerazî, jinavaxwerazî


prunkvoll

mirêsdar, wurşedar, bihişmet, bişeml, biîhtişam


kurzlebig

kurtejî, kurtedem, demkî, ne herdemî, ne daîmî


kokbirrkirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kokbirkirî.


komirrkirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre komirkirî.


kurrikbûyî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kurikbûyî.


kurrikkirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kurikkirî.


merriçandî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre meriçandî.


merriçiyayî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre meriçiyayî.


merrkirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre merkirî.


mirrmirrkirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre mirmirkirî.


mûrrbûyî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre mûrbûyî.


hendesî

Ji erebî هَنْدَسِيّ (handasiyy, “geometrîk, têkildarî endazyariyê”).

Miqdar û şiklê hendesî
Kêm zêde yek pê nahesî
Teswîr dikir Iqlîdesî
Hetta bi sethê sufle da

Endazeyî, girêdayê hendeseyê an endazeyê.


nevebirr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre nevebir.


perrûdar

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre perûdar.


perrûkirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre perûkirî.


pirrberhem

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre pirberhem.


pirrcûn

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre pircûn.


pirrfiroş

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre pirfiroş.


pirrpêkhate

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre pirpêkhate.


pirrsewt

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre pirsewt.


pirrtirbûyî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre pirtirbûyî.


pirrtirkirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre pirtirkirî.


pirrzêde

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre pirzêde.


porrgirtî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre porgirtî.


qarrewarrkirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre qarewarkirî.


qarrkirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre qarkirî.


qirrbûyî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre qirbûyî.


qîrrînkirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre qîrînkirî.


qotirr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre qotir.


qurrekirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre qurekirî.


serbirrî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre serbirî.


li cih

li cihtir (comparative)
herî li cih (merkezî) (superlative)
tewrî li cih (rojavayî) (superlative)


şequdeq

şequdeqtir (comparative)
herî şequdeq (merkezî) (superlative)
tewrî şequdeq (rojavayî) (superlative)

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

Jiyana min gelekî bi şequdeq bihuriya.


berhela

berhelatir (comparative)
herî berhela (merkezî) (superlative)
tewrî berhela (rojavayî) (superlative)


swordproof

şûrbergir, dijşûr, yê ku li hemberî şûrê xwe radigire, bergirî dike


drab-looking

monoton-xuya,
kesê ku monoton, wek ji rêzê tê xuyan


charcoal

wêneya qelemrejî, wêneya pênûsrejî (rismê ku bi qelema reş a komirî hatiye çêkirin)


wayside

rexerêyî, yê ku li kinara riyê bi cih in

We stopped at a wayside library.


帥

keşxe, şayîk, qeşeng, delal, spehî, bedew, ciwan, rind, xweşik


svart

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9043 (nor)-Teodor605-svart (perfektum partisipp av svare).wav


କଲା

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q33810 (ori)-Sangram Keshari Senapati (Ssgapu22)-କଲା.wav


నల్లని

LL-Q8097 (tel)-వీరభద్రుడు (Veeven)-నల్లని.wav


đen

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-đen.wav


abang

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q33549 (jav)-Déwata Cengkar (Wirjadisastra)-abang.wav


abrit

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q33549 (jav)-Déwata Cengkar (Wirjadisastra)-abrit.wav


سوور

سوور دەزانم.


vermelho

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-vermelho.wav


रक्त

Ji lêkera rehî रञ्ज् (rañj, “sor kirin”), ji proto-hindûewropî *reg- (“reng kirin, boyax kirin”). Hevreha farisî رخش (raxš), kurmancî reş (“reş”).


rojo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-rojo.wav


ఎర్రని

LL-Q8097 (tel)-వీరభద్రుడు (Veeven)-ఎర్రని.wav


đỏ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-đỏ.wav


gadang

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q13324 (min)-Mery Nurfa Dilla-gadang.wav


verda

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-verda.wav


పచ్చని

LL-Q8097 (tel)-వీరభద్రుడు (Veeven)-పచ్చని.wav


xanh lá cây

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-xanh lá cây.wav


pethak

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q33549 (jav)-Déwata Cengkar (Wirjadisastra)-pethak.wav


blanco

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-blanco.wav


తెల్లని

LL-Q8097 (tel)-వీరభద్రుడు (Veeven)-తెల్లని.wav


trắng

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-trắng.wav


flava

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-flava.wav


amarillo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-amarillo.wav


heroic

This was an heroic act.


bibirryar

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bibiryar.


meslehçî

meslehçîtir (comparative)
herî meslehçî (merkezî) (superlative)
tewrî meslehçî (rojavayî) (superlative)

menfeetperest

Kesê/a bi tinê li dîf berjeweniya xwe digere; kesê/a ku di gel mirovî be yan her karekî bike ji bo berjewendiya xwe.


Abkhazian

abxazî, kes an tiştê eleqedarê Abxazyayê, herêmeke Gurcistanê


overprotective

pirmuhafezeker, yê ku dixwaze zêde muhafeze bike (xisûsen ji bo zarokan)

What are you, an overprotective mother?


cisgender

cinsiyeta netrans, cinsiyeta ku li cinsiyeta mirov a zayînê tê


nightstand

Ji night (“şev”) + stand (“tiştê ku li ser wî tiştek tê dan”)


newekî

newekîtir (comparative)
herî newekî (merkezî) (superlative)
tewrî newekî (rojavayî) (superlative)

Ev karsaz çi qas pîs e, law! + Hohû! Yê berê newekî vî bû, yanî yê berî vî ji vî pîstir bû.


catastrophic

wêrane, kembaxî, felaketane, mîna felaketê


zîvar

zîvartir (comparative)
herî zîvar (merkezî) (superlative)
tewrî zîvar (rojavayî) (superlative)

...gelek zaokên zîvar zîvarî ên ku li ber deriyan kom bubûn ser hev

Robert Louis Stevenson, (terciman: Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 35, ISBN 978-605-2246-80-1


binçînêyî

binçînêyîtir (comparative)
herî binçînêyî (merkezî) (superlative)
tewrî binçînêyî (rojavayî) (superlative)


kamlan

kamlantir (comparative)
herî kamlan (merkezî) (superlative)
tewrî kamlan (rojavayî) (superlative)


nesebiqî

nesebiqîtir (comparative)
herî nesebiqî (merkezî) (superlative)
tewrî nesebiqî (rojavayî) (superlative)

Ehmo, dê rûne, nesebiqîyo.


sûtxû

sûtxûtir (comparative)
herî sûtxû (merkezî) (superlative)
tewrî sûtxû (rojavayî) (superlative)


sergerm

sergermtir (comparative)
herî sergerm (merkezî) (superlative)
tewrî sergerm (rojavayî) (superlative)

...berê şagirtên sergerm ev der tije dikirin.

Robert Louis Stevenson, (terciman: Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 37, ISBN 978-605-2246-80-1


nefretbar

nefretbartir (comparative)
herî nefretbar (merkezî) (superlative)
tewrî nefretbar (rojavayî) (superlative)

...a ku ve îşê nefretbar zêde derxist ber çavan.

Robert Louis Stevenson, (terciman: Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 39, ISBN 978-605-2246-80-1


dehşetnak

dehşetnaktir (comparative)
herî dehşetnak (merkezî) (superlative)
tewrî dehşetnak (rojavayî) (superlative)

Çapa taybet. Kuştina dehşetnak a endamekî parlamanê!

Robert Louis Stevenson, (terciman: Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 40, ISBN 978-605-2246-80-1


qeveqij

qeveqijtir (comparative)
herî qeveqij (merkezî) (superlative)
tewrî qeveqij (rojavayî) (superlative)


burnable

Fukuoka City collects household garbage separately, and as such, citizens are required to dispose of them according to set rules. Garbage must be disposed of in designated bags available at supermarkets, convenience stores, etc., separated into three categories of burnable garbage, non-burnable garbage, or glass containers and PET bottles, and put out on the scheduled days.

Bajarê Fukuokayê çopên malê ji hev cuda divicîne, û divê hemwelatî wan girêdayî qaîdeyên heyî tertîb bikin. Çop divê têxin poşetên dîzaynkirî yên li supermarket, dikanan hwd berdest in û ji hev werin cudakirin bi sê kategoriyên wek çopên şewatbar, çopên neşewatbar, qabên camî, û şûşeyên PET û divê ev çop di rojên plankirî de deynin derve.


nonburnable

neşewatbar, yê ku nikare were şewitandin


birewş

birewştir (comparative)
herî birewş (merkezî) (superlative)
tewrî birewş (rojavayî) (superlative)
برەوش (Kurdish-Arabic)
bi rewş

Roja te geş û birewş bît.


goşegîr

goşegîrtir (comparative)
herî goşegîr (merkezî) (superlative)
tewrî goşegîr (rojavayî) (superlative)

terkemirov, tenêperest, kesa/ê nayê nav mirovan

Gelekî bi dilekî daxdayî bi giriyekî ji kezebê dinvîsim ko mixabin şa’irê mezin î Kurd ê goşegîr û tak û tenya Heme Omer Osman naskirî bi navê Jeneralî Payîz dawî li jiyana xwe aniye bi destê xwe!... Gotin di qirikê de asê dimînin.


brash

xwîngerim, zirşerim, hetikber, bêdeling, kerkere


xwîngerim

xwîngerimtir (comparative)
herî xwîngerim (merkezî) (superlative)
tewrî xwîngerim (rojavayî) (superlative)


eventless

bêbûyer, bêqewman, bêqewam, bêrûdan, bêteşqele, bêhedîse


uneventful

An uneventful walk home is so hard to find.

Peydakirina birêveçûna malê ya bêhedîseyekê pir zehmet e.


noneventful

ne bibûyer, ne biteşqele, bêbûyer, bêqewman, bêqewam, bêrûdan, bêteşqele, bêhedîse

An noneventful walk home is so hard to find.

Peydakirina birêveçûna malê ya nebihedîseyekê pir zehmet e.


pigeon-toed

kevok-pêçiyî,
 kesên ku pêçiyên wan mîna kevokan bi hundirî ve ne


bi dev û ezman

bi dev û ezmantir (comparative)
herî bi dev û ezman (merkezî) (superlative)
tewrî bi dev û ezman (rojavayî) (superlative)


fullwidth

Ji full + width, wekî Wergerandina yekser ji japonî 全角 (zenkaku).

(tîpografî) tamfire
 karaktereke nivîsê ku li cihekî yeknavberî cihê du karakteran an du stûna nivîsên "normal" digire.


halfwidth

(tîpografî) nîvfire
 karaktereke nivîsê ku nîvê karakterekî tamfire an yek stûnekî nivîsên "normal" digire.


homesick

Paşvesazî ji homesickness, wekheva home + sick.

(bi piranî tevî for) Xerîbiya ji malî. Berîkirina pir zêde ya mal û malbata xwe, gava dûrî wan e; nostaljîk.


impeccable

bêkêmasî, kamil, mikemel, bêeyb, bêqusûr, temam


peccant

bikêmasî, bieyb, biqusûr, netemam, nekamil, nemikemel


abhorred

nefretbar, nefretî, nefretkirî, neviyayî, nexwastî


counteroffensive

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-counteroffensive.wav


articular

movikî, gehî, comgehî, artîkûlar, ne artikûlar,
têkilî movik an gehên leşî


abatable

qabilî kêmkirinê, kêmkirinbar, dikare were kêmkirin


abaxial

abaksiyal, rû-li-der, rû ne li navendê yan cemserê , çerxbi


abaxile

abaksiyal, rû-li-der, rû ne li navendê yan cemserê


abator

dagirkerê milkekî piştî mirina xwediyên wî milkî


gloomy

xemgîn, xembar, melûl, reşbîn, buxumî^([çavkanî hewce ye])


unexpected

nepayî, nişkî, nişkayî, çaverênekirî, surprîz, nehêvîkirî

Unexpected journey


graceful

spehî, xweşik, rind, delal, keşxe, qeşeng, çeleng


gracious

dilovan, dilnerm, birehm, mihrevan, bimerhemet


gallant

wêrek, gernas, egîd, qehreman, nebez, camêr, çeleng, fêris


insignificant

negiring, nemuhim, bêehemiyet, hîç, ne-ti-tişt, bêwate


nicest

delaltirîn, xweştirîn, qenctirîn, baştirîn, çêtirîn


nicer

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-nicer.wav

delaltir, xweştir, qenctir, baştir, çêtir


happiest

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-happiest.wav

dilşatirîn, dilxweştirîn, kêfxweştirîn, bextiyartirîn, bextewertirîn, bisiûdtirîn


fatherly

babî, bavî, babanî, bavînî, wek baban, mîna bavab


gratuitous

belaş, bêbedel, herwe, mift, bêpare, bêpere


mathematical

Ji îngilîziya navîn mathematicalle, mathematical, ji latîniya serdema navîn mathēmaticālis.

Yê girêdayê matematîkê, elaqedarê matematîkê, bîrkariyê.

This is a mathematical problem.

The team has a mathematical chance of being promoted, but they need to win the next seven matches.

Tîm xwedî şanseke matematîkî ye ku bi pêş de were derxistin, lê belê ji bo vê yekê divê 7 maçên li pêşiyê tev qezenc bikin.


submarine

binderyayî, binbehrî, jêrderyayî, jêrbehrî


midsummer

Ji îngilîziya navîn midsomer, midsumer, ji îngilîziya kevn midsumer, midsumor (“nîvê havînê”), ji proto-cermeniya rojava *midisumar, ji proto-cermenî *midjasumaraz (“nîvê havînê”), wekheva mid- + summer. Bide ber frîsî midsimmer (“nîvê havînê”), holendî midzomer (“nîvê havînê”), almanî Mittsommer (“nîvê havînê”), danmarkî midsommer (“nîvê havînê”), swêdî midsommar (“nîvê havînê”), îzlendî miðsumar (“nîvê havînê”).


solar

tavî, hetavî, şemsî, rojî, têkilî tavê yan rojê


defenseless

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-defenseless.wav

bêmuhafeze, bêparêzî, bêberevanî, bêdestek


inescapable

nerev, tişt an kesê ku mirov nikare rê li ber bigire an jê bireve


hemispherical

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-hemispherical.wav


yêx

yêxtir (comparative)
herî yêx (merkezî) (superlative)
tewrî yêx (rojavayî) (superlative)
يێخ (Kurdish-Arabic)

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


tenfold

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-tenfold.wav


serradkirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre seradkirî.


serrêj

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre serêj.


şerrkerane

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre şerkerane.


şerroke

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre şeroke.


serşorr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre serşor.


lexical

Ferhengî, ferhengsazî
 girêdayî ferheng û karê dahênana wan.
 girêdayî peyv û wişeyên zimanekî.


lexikalisch

Ferhengî, ferhengsazî
Girêdayî ferheng û karê dahênana wan.
 Girêdayî peyv û wişeyên zimanekî.


axane

axanetir (comparative)
herî axane (merkezî) (superlative)
tewrî axane (rojavayî) (superlative)

Hemo ciline axane li xwe dike.


serşorrane

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre serşorane.


serşorrbûyî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre serşorbûyî.


interested in

I am interested in Wîkîferheng.


tone-deaf

kesê ku nikare ferqa di navbera notayên cihê de ji hev û din ferq bike


half-assed

Kinemine, serobero, tewşomewşo
yê bi efor an dîqeteke kêm hatiye kirin; bêkêr, bikêmasî.


better-known

Forma komparatîv ji rengdêra well-known.


mucîzewî

yê wekî mucîzeyê xwedî taybetiyên niwaze

Xelkên wê demê, wisa bawer kirine ku ew xwediyê hêzên mucîzewî ye û xwe avêtiye nava alavên çiyayê agirîn (volkan) yên Etnayê.

2018-11-19, Alî Gurdilî, Çar elementên Empedokles https://web.archive.org/https://krd.riataza.com/2018/11/19/car-elementen-empedokles/ arşîv, RiaTaza


sure-fire

Tişt an kesê ku bêguman wê bi ser bikeve, teqez wê bixebite.


foul-mouthed

devpîs, devqirêj
Kesê ku zimanekî pîs an êrîşker bi kar tîne.


flawless

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-flawless.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-flawless.wav


absent-minded

It took the absent-minded man twenty minutes to find his glasses on top of his head.

Bîst deqe wext girt ku mirovê gêjelok berçavkên xwe yên li ser serê xwe bibîne.


deaf

ker, nebihîz,
Kesa/ê qet yan baş dengan nabihîze.


unstraightforward

neaşkira, neberçav, nerastbêj, nerasterast, nerastgo, yê jêrev, yê xwe nade berê,


ditzy

sersam, hayjixwene, gêjik, xisûsen ji bo jinên ciwan tê bikaranîn.


environmentally friendly

dost li gel jîngehê, jîngehdost (bi soranî)


last-minute

He's a last-minute replacement. After today, they'd have had to play with the original roster.

Ew yedeka deqeya-dawîn e. Piştî îro, wê ew mecbûren bi lîsteya eslî bilîstana.


last minute

He's a last minute replacement. After today, they'd have had to play with the original roster.

Ew yedeka deqeya dawîn e. Piştî îro, wê ew mecbûren bi lîsteya eslî bilîstana.


life-threatening

heyat-tehdîtkar,
Yê heyatê mirov tehdît dike, yê jiyana însanê dixe talûkeyê.


soundproofed

dengderbasneker,
Tiştê ku deng derbas nake.


on-the-scene

He is an on-the-scene reporter.


pigheaded

serhişk,
înadkeriyeke ku digihe nuqteya ehmeqiyê


flat-chested

memikbiçûk, keç an jina memikên wan biçûk in


one-shot

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-one-shot.wav


tech-savvy

teknolojî-zan,
Kesê ku di bikaranîna teknolojiyê de zana ye, xisûsen kesê ku zanayê kombersan e.


insurmountable

nebihûrbar, yê ku mirov nikare jê bibihûre, jê derbas bibe


self-conscious

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-self-conscious.wav


hotheaded

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-hotheaded.wav


irreparable

netamîrbar, yê ku tamîr nabe, yê ku rast nabe


municipal

şaredariyî, yê aîdî şaredariyê an eleqedarê şaredariyê

neteweyî, yê aîdî neteweyê, an yê eleqedarê karên navxweyî ya neteweyekê


belly-up

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-belly-up.wav


old-fashioned

mode-kevin, yê bi modeya kevin, yê ji rewacê ketî


toylike

pêlîstikwarî, pêlîstikane, yê mîna pêlîstikê


large-scale

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-large-scale.wav


historically-unprecedented

She is truly a genius of historically-unprecedented significance.

Ew heqîqeten dahiyeke xwediyê muhintiyekê di tarîxê de nimûneya wê nehatiye dîtin e.


dead set

bibiryar, xweterxankirî,
Kesê ku li ser qerara xwe bi rijdî disekine, kesê ku bi awayekî neguherbar xwe ji bo tiştekî terxan kiriye.

If John is dead set on marrying Catherine, his parents' objection will only provoke a falling out.

Ger John biqerar be li ser zewaca bi Catherine-ê re, itiraza dêûbavên wî wê tenê bibe sedema neliheviyekê.


extramural

derveyî dîwarên saziyekê, xisûsen a dibistanekê an a zanîngehekê. An derveyî sînorên bajarekî.

An extramural skirmish to secure foothold for advancement.

Herbekê derveyî-bajarê qene ji bo pêşketinê cihê wan ê xweragiriyê ewle bimîne.


handpicked

tişt an kesê ku bi dîqeteke mezin hatiye bijartin


long-distance

He is a long-distance runner.


short-distance

He is a short-distance runner.


century-long

sedsalî, sedsal-dewamker,
Yê ku sedsalî dewam kiriye.

A century-long quest for an independent Kurdistan has encouraged Iraqi Kurds to schedule a referendum on 25 September 2017.

Daxwaza Kurdistaneke serbixwe a sedsalî yê kurdan, kurdên îraqî teşwîq kir ku referandûmeke saz bikin di 25ê îlona 2017an de.


century-old

sedsalî, emr-sedsalî
Yê ku sedsalî dewam kiriye an jiyaye.

Cebu-based progressive groups are set to continue their campaign protecting the century-old trees, following the decision of the local government to halt the cutting operations for a week.

Komên pêşketinxwaz yên Cebu-esasî wê dewam bikin kampanyaya xwe ya muhafezekirina darên sedsalî, piştî qerara hikûmeta lokal ya sekinandina karên qusandinê ji bo heftiyekê.


starry-eyed

He was so starry-eyed when he started, but reality ground him down, and he became both more realistic and more practical.

Ew pir xweşbîn bû gava dest pê kir, lêbelê heqîqet wî bi erdê xist û ew bû zêdetir realîstîk û praktîkî.


head-on

A head-on approach to a problem.

Getting into a head-on collision is dangerous.

Ketina lihevxistineke rasterast bitalûke ye.


wall-mounted

It is a wall-mounted design.


as-is

Awayekî din yê nivîsîna as is. (wek vê gavê)


binbirr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre binbir.


non-alcoholic

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-non-alcoholic.wav


above-mentioned

li jorê behskirî, tişt an kesê ku li jorê an berê hatiye behskirin


kêrr

kêrrtir (comparative)
herî kêrr (merkezî) (superlative)
tewrî kêrr (rojavayî) (superlative)

Li herêma Pontosê pirî mirovan bi poz kêrr in. Pozên wan dirêj û xwar e.

Serê gopala kalikê min kêrr e.


têrşîr

...û loma berx wê jî têrşîr bibin.

2018, Eyüp Kiran, Dewrêşê Evdî Kulîlka Bilbizêk û Rim, Nûbihar, çapa 4an, r. 32, ISBN 978-9944-360-95-1


demder

Ji bo kes, fikir an ji tiştên ku ne li gora dema xwe ne, paşmayî mane tê bikaranîn.


storybook

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-storybook.wav

yê mîna di çîrokên ji bo zarokan de, çîrokane

I remember one couple that truly created their own storybook wedding by selecting a remote waterfall as their wedding location.

Jinûmêrekî tên bîra min ku heqîqeten ew bixwe ji xwe re kitêba çîrokan a zewacê çêkiribûn, bi bijartina sûlaveke dûr wekî cihê zewaca wan.


good-for-nothing

Ji good + for + nothing (baş ji ti tiştî re, yanî kesê ku ji bo ti tiştî nebaş e, ji bo ti tiştî bi kêr nayê).


miqerer

miqerertir (comparative)
herî miqerer (merkezî) (superlative)
tewrî miqerer (rojavayî) (superlative)
muqerer
miqerrer

Yek şubhê Bekir, bitac û binper
 Westayî li ber derî, muqerrer

Ji qaîdeyên muqerrer e ku: “Mena herfî, ji hukmê qestî re, nabe mehkûmû eleyhî û tetqîqat li ser mena herfî çênabin.

Seîdê Kurdî, Mesnewiya Nûriye [arşîv], Zehra.com


bomaweyî

yên eleqedarê genên mirov an genên zindewerên din

Ewê tiyorê cext li ser tiwanaya wergirtinê li cem takekesî dikir. Ew tiwana jî bi tiştekê bomaweyî dadina (Eflatun, 2001: 43-44).

Nûbihar Akademî, Têkalizbûna Ramanên Têgehiştinê di Helbesta “Mîrê Meclis” ya Ehmedê Xanî de https://web.archive.org/https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/909720 arşîv, 2019, Ahmad Mohammad Mam Othman Qarani, hj. 11, r. 78


silver-haired

por-zîv, yê xwediyê porê bi rengê spiyeke gewrî


hoary

spî, spîkî, porspî, bi rengê spiyeke gewrî


storybookish

yê kitêba çîrokan bi bîr dixe, yê mîna di çîrokên ji bo zarokan de


just-in-time

tam di wextê wê de, ne di berê de, di gavê dawîn yê mimkun de

Just-in-time learning.


brain-dead

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-brain-dead.wav


preliminary

These are just the preliminary results.


nontitle

neinwanî,
Yê aîdê an eleqedarê pêşbaziyeke atletîk yê ku tê de inwan û dereceya mirov nakeve talûkeyê.

The longest title and nontitle matches are allowed 25 and 15 minutes, respectively.

Ji bo maçên dirêjtirîn yên inwanî û neinwanî bi dorê 15 deqe û 25 deqe destûr tê dayîn.