bêsefî

bêgir, bêmitik, bêqot, bêtepik^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bêser

'Aşiqê nazik û mehbûban imTu mebîn bêser û bêsaman imGulê baxê iremê Bohtan im


bêserborî

bêserpêhatî, bêserhatî, bêserguzeşt, bêmacera

bêserenc^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bêserenc

bêserpêhatî, bêserborî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bêserguzeşt

bêserenc, bêserhatî, bêmacera, bêserpêhatî, bêserborî


bêserik

bêser, bêsefî, bêtepe, bêgir, bêmitik, bêqot, bêtepik


bêsikûm

mehdtirş, rûgirtî, rûçikgirtî, rûtirş, mirûzkirî, mirûzdayî, mehdekirî, bêmehde, bêmirûz, mikûsoyî


bêsinet

nesinetkirî, nesinetbûyî, zarokê ku nehatiye sinet kirin, zarokê ku serê kîrê wî jê ve nekirî


bêsparte

bêkurtan^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bêstrî

bêrêl, bêdaristan, bêmêşe^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bêsur

bêsirin, bêzuhr, surnekirî, bêraz, bênehînî, bênihênî, bênepenî


bêşayîş

bêendîşe, bêfikar, bêqilqal, bêxem, xemnexur

bêkeser^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bêşer

bêpevçûn, bêqewxe, bêqirên, tena, aram, rihet, hêmin, hêwir, bêqerebalix


bêşûtik

bêpiştvanek, bêpiştevan, bêpiştgir, bêpiştdar, bêparêzmend^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bêtac

bitac^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bêtepik

bêser, bêsefî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bêtepîn

bêtepûrep, bêqurpîn, bêteqûreq, bêteqereq, bêxirecir, bêrepîn

bêheytehol, bêcirecir, bêhêwirze^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bêtepûrep

bêqurpîn, bêteqûreq, bêteqereq, bêxirecir, bêtepîn, bêrepîn


bêteqereq

bêxirecir, bêheytehol, bêtepûrep, bêqurpîn, bêteqûreq, bêtepîn, bêrepîn

bêcirecir, bêhêwirze^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bêteqûreq

bêtepûrep, bêqurpîn, bêteqereq, bêxirecir, bêtepîn, bêrepîn


bêtertîbî

bêpergalî, bêserûberî, bêrêkûpêkî, herzegî

bênîzamî, hevnegirtîbûn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bêtimtêl

bêtimtêltir (comparative)
herî bêtimtêl (merkezî) (superlative)
tewrî bêtimtêl (rojavayî) (superlative)


bêûtî

netivandî, nekewîkirî, neûtîkirî, ûtînekirî


bêwa

bêyom, şemet, bedyom, bêoxir, bêqidoş, şom, şewm, bêpêûpar, bêwayîk, bûwum, felekreş, mûdî, peşkbireş, serxure, pîreş, şûm, pîşk, çift, pûşîl, bêmeymenet


bêxatir

bêgiramî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bêxirecir

bêteqereq, bêheytehol, bêtepûrep, bêqurpîn, bêteqûreq, bêtepîn, bêrepîn, bêcirecir, bêbereber, bêhêwirze, bêşemete


bêxweyî

bêxudan, bêkes, dêhnnedayî, bêxwedî , bêxwedan, bêpiştvanek

bêpiştevan, bêpiştgir, bêpiştdar, bêparêzmend, bêpişt


beyreqdar

beyreqdartir (comparative)
herî beyreqdar (merkezî) (superlative)
tewrî beyreqdar (rojavayî) (superlative)


bêziravane

bi bêziravî, bi bizdonekî, bi bizdokî, newêrekane


biala

alakêş, alahilgir^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bialav

amrazdar, alavdar, biamraz, bi hacet, bialet

binavgîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bialet

amrazdar, alavdar, bialav, biamraz, bi hacet


bialozî

bigeremol, biqerqeşûn, bisêlûbêl, bixileport


biamraz

amrazdar, alavdar, bialav, bi hacet, bialet, binavgîn, biwesîte


biaqûbet

serkêş^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


biaran

çîkdar, jandar, bijan, bitajan, bi arinc, rencûr

pirîskdar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


biavzêm

bilîtav, biteqn, bihezek, bimexerî, pengavî


biawêne

eynedar, mirêkdar, bieyne, bimi rêk, bihêlî


biaxû

jehrin, bijehrî, bizehîr, jehredar, bijehr, axûdar, jehrayî, jehrînî


biazîne

rêbazdar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bibejnûbal

bejndirêj^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bibêr

bibereket, berdar, bijûndar, feyîzdar, gumreh, biber, hilberdar, birişt, astem, bihasil^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


biberçêlk

biberkurk, bigeprûg, bihêrik, bibertûrk, biperçîçeq, bidengik, bipelqeçîçk, bipezîzank, bikarzîdank, biçîldank, bigepik, bigulpik


biberik

birisas^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bibêrik

bêrdar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


biberkurk

bigeprûg, bihêrik, biberçêlk, bibertûrk, biperçîçeq, bidengik, bipelqeçîçk, bipezîzank, bikarzîdank, biçîldank, bigepik, bigulpik


bibersiv

berpirs^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bibertûrk

biberkurk, bigeprûg, bihêrik, biberçêlk, biperçîçeq, bidengik, bipelqeçîçk, bipezîzank, bikarzîdank, biçîldank, bigepik, bigulpik


bibisk

bita, biskbiskî, bitûncik, bicênîk, bizilf


biboç

bidûv, biqemç, bipoçik, bidoç, biterî, biqemçik, bidîvik, biboçik, dûmdar


biboçik

bidûv, biboç, biqemç, bipoçik, bidoç, biterî, biqemçik, bidîvik, dûmdar


biceger

dilêr, bizavdar, bibizav, bicesaret, bicegger, ziravdar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bicênîk

bita^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bicir

neberbihêr, nederdbihêr, bêaqûbet, serkêş, alîkêş, cirnexweş


bicirecir

bibereber, biheytehol, bi xirecir, bihêwirze, bişemete

biteqereq, bixirecir^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


biçarwe

zengildar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


biçiçik

bimijok, bimostik^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


biçîm

biling, pêdar, lingdar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bidamar

rehdar, kokdar, biripin, binîgirtî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bidar

bişik^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bideman

takemaf, destûrmend, servedar, biîmtiyaz, xweyhimtiyaz


bidengik

biberkurk, bigeprûg, bihêrik, biberçêlk, bibertûrk, biperçîçeq, bipelqeçîçk, bipezîzank, bikarzîdank, biçîldank, bigepik, bigulpik


bidev

xure, dilbijok, simsik, palaxî, çilek, nefsek, bênefs

çil^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bidevgirtek

bidevgirk, devgirkkirî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bidevik

bidevang, bidevgirtek, bidevgirk, devgirkkirî


bidîmen

bergehdar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bidoç

bidûv, biboç, biqemç, bipoçik, biterî, biqemçik, bidîvik, biboçik, dûmdar


bidurd

bipegr, bixilt, bitelp, bixilte, bixirêf


bidûv

biboç, biqemç, bipoçik, bidoç, biterî, biqemçik, bidîvik, biboçik, dûmdar


biedeb

bipîr, pîrûşinûlk, bipîrûpergal, şerde, hêvotî, şerdekirî, perwerdekirî, salor, zibade, biterbiye


biedebî

hêvotîtî, şerdekiritî, perwerdekirîtî, salorî, biterbiyebûn


biefsûn

avsûndar, avsûnkirî, efsûnkirî, efsûndar, bisêhr, bisêr, biavsûn, sêhrdar

efsûnker^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


biegal

bipiştvanek, bipiştmêrî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bielektrîk

elektrîkane^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


biendîşe

endîşedar, bifikare, endîşenak, bişayîş, şayîşdar, biqilqal

xemder, xemgîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bierebe

siwaredar, erebedar, bisiware, xweyerebe


biewle

ewlekar, pêewle^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bieyne

eynedar, mirêkdar, bimi rêk, bihêlî, biawêne


bifetl

bifetlanek, bifetlonek, bivîraj, fetlonekî, fetlanekî, fetlokî, çivaneyî, çivangî

çivînî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bifind

bişima, şimakirî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bigelemşe

bigelş, biarîşe, bigirûgirift, biproblem, biarişe, bikêşe, bipirsgirêk, bimesele

bimişkîle, bikrîz, biqeyran, bidîlema, bipirs, bidoz, bibela, binexweşî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bigelş

biarîşe, bigelemşe, bigirûgirift, biproblem, biarişe, bikêşe, bipirsgirêk, bimesele


bigeprûg

biberkurk, bihêrik, biberçêlk, bibertûrk, biperçîçeq, bidengik, bipelqeçîçk, bipezîzank, bikarzîdank, biçîldank, bigepik, bigulpik


bigoşe

goşedar, biqunc, biqorzî, biqurçik, biqumîşk


bigule

bifişek, biberik, dagirtî, bizirîç, birisas


bigulpik

biberkurk, bigeprûg, bihêrik, biberçêlk, bibertûrk, biperçîçeq, bidengik, bipelqeçîçk, bipezîzank, bikarzîdank, biçîldank, bigepik


bigumîn

biwîzîn, bidimîn, bizimin, bixumîn, bivizîn


bihasil

berdar, biber, bêrdar, hilberdar, berhemdar, bijûndar, birişt, astem

bibereket, bibêr, feyîzdar, gumreh, bijûn, nejdar, xweş, saxlem^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bihedîse

bûyerdar, birûdan^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bihêrik

biberkurk, bigeprûg, biberçêlk, bibertûrk, biperçîçeq, bidengik, bipelqeçîçk, bipezîzank, bikarzîdank, biçîldank, bigepik, bigulpik


bihêsir

bihêstir, birondik, çavbigirî, çavbihêstir, çavbistêrk


bihêstir

birondik, bihêsir, çavbigirî, çavbihêstir, çavbistêrk


biheytehol

biteqereq, bixirecir, bicirecir, bibereber, bi xirecir, bihêwirze, bişemete

biteperep, bitepûrep, biteqûreq, bitepîn, birepîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bihezek

bilîtav, biteqn, biavzêm, bimexerî, pengavî


bihizûr

hedûrdar, bihedûr, aram, hêmin, asûde, dilrihet


biîfet

(jina) namûskar, binamûs, dawênpak, dawpak, namûskar

namûsdar, xweynamûs^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


biirîn

bixirîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bikêferat

renedar, birenc, rencîn, zehmetdar, bizehmet, dijwar, çetîn, bimişûr, zehmetayî, zor


bikeys

lihev, birêkûpêk, biserûber, keyskirî, tertîpkirî (nebelawela)


bikitekit

biteferûat, bitefsîlat, hûrgilî, berfirehî, dorfirehî, dûvdirêjî, bi berfirehî, bi dorfirehî, bi dûvdirêjî, bitevsîlat, bikitkit


bikitkit

hûrgilî, berfirehî, dorfirehî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


biling

biçîm, bipaq, biçîp^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bilîtav

biteqn, bihezek, biavzêm, bimexerî, pengavî


bimacera

biserenc, biserhatî, biserguzeşt, bi serpêhatî, biserborî


bimefer

hêvîdar, bihêvî, meferdar, umîdwar, biumîd, pirumûd, umhudxwaz, umûdwar, biumûd


bimemik

bimijok, bimostik, bipizîng, çiçikdar, biçiçik, bipêsîr


bimîne

Em dê biçin j'oldaş eNavê mê dê bimîneUmre me çû belaş e


bimirûz

bimehde, bêmehde, bêmirûz, mehdekirî, mirûzkirî, mirûzdaketî, mûrşikestî, bi sikûm, rûtirş


bimostik

çiçikdar, biçiçik, bipêsîr^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


binavgîn

alavdar, bialav, bialet^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


binexş

çînkirî, neqşandî, nexşandî, nexşkirî, bineqş, çîndar, biçîn, nîgartî, nexşdar, çînik, binimûş, binîgar


bipaq

biling, pêdar, lingdar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bipê

biling, pêdar, lingdar, biçîm, bipaq, biçîp, biçêq, bipîjaq


bipêlik

bipêpelok, bipêping, bipaplûk, bipêpeling, bipêling


bipêpeling

bipêpelok, bipêping, bipêlik, bipaplûk, bipêling


biperçîçeq

biberkurk, bigeprûg, bihêrik, biberçêlk, bibertûrk, bidengik, bipelqeçîçk, bipezîzank, bikarzîdank, biçîldank, bigepik, bigulpik


bipêsîr

bimijok, bimostik^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bipezîzank

biberkurk, bigeprûg, bihêrik, biberçêlk, bibertûrk, biperçîçeq, bidengik, bipelqeçîçk, bikarzîdank, biçîldank, bigepik, bigulpik


bipîr

hêvotî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bipirç

bimû, pirço,
 tiştê an jî kesê/a ku gelek mû hene li ser serî an jî leşî

Wan çantekê bipirç divê.


bipişt

bipiştvanek, bipiştmêrî, bişûtik, biegal


bipiştmêrî

bişûtik, biegal^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


biqapan

forsek, bifors, bifîz, qubede, fîza, xirmal, fiyaqedar (argo), bifiyaqe


biqaşik

qalikdar, qaçildar, biqalik, biqaçil, biqaşûl, biqalçik, biqeşqelîk


biqayde

biqedare,rêzikdar, birêzik, bi awayekê wa ku ne kêm ne zêde

Divêt biqayde donî biken xwarinê da ko xwarinek tendirust be.


biqelafet

biqelafettir (comparative)
herî biqelafet (merkezî) (superlative)
tewrî biqelafet (rojavayî) (superlative)

Raymondê nîv reşîk, ku reşikiya wî ne zêde, bes têra xuyakirina durehiya wî dikir, bi bejn û bala xwe ve yekî biqelafet bû.

Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1ê, r. 73, ISBN 9786054497010

Ez xwendekarekî biqelafet bûm . Ji bo ku di polê de zêdegavî çênebe. Serokê polê ez hatibûm hilbijartin.

08.07.2016, Dilovan Altuboga, Du Bîraniyên Min https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200410130448/http://candname.com/du-biraniyen-min/ arşîv, http://candname.com/du-biraniyen-min/

Ma ew zilamê mezin û biqelafet, çawa ew cûc û gunikên biçûk…

2011, Ismaîl Yildiz, Li ser Berzika Destavêjekî https://web.archive.org/https://archive.org/details/qijikerejkovarhejmar3 arşîv, Kovara Qijika Reş, r.132


biqemçik

bidûv, biboç, biqemç, bipoçik, bidoç, biterî, bidîvik, biboçik, dûmdar


biqerqeşûn

bigeremol, bisêlûbêl, bixileport, bialozî


biqisûrî

bikêmasîbûn, bikêmanîbûn, eybdarî, engastîbûn

lome^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


biqorzî

goşedar, bigoşe, biqunc, biqurçik, biqumîşk


birbirî

fehmatî, berfehmî, fehmberî, fehmdarî, fehmkerî, têgihanî, bîre weratî, fehmkurî, azawî, ruşt

bîrewerî, îzan, feraset^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bireh

rehdar, kokdar, biripin, binîgirtî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bireml

biritam, bibekre, bilewe, bilostik, bireşik


bireşik

biritam, bireml, bibekre, bilewe, bilostik


birîçal

bidamar, bireh, rehrehkî, rehdar, kokdar, biripin, binîgirtî

misoger^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


biripin

bidamar, bireh, misoger^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


birisas

biberik, dagirtî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


birişt

berdar, birandiman, biber, bêrdar, hilberdar, berhemdar, bijûndar, astem, bihasil

bibereket, bibêr, feyîzdar, gumreh, bijûn, nejdar, xweş, saxlem^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


birondik

bihêstir, bihêsir, çavbigirî, çavbihêstir, çavbistêrk


bisendîka

sendîkavanîtî, sendîkalîzm^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


biserborî

biserenc^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


biserenc

biserhatî, biserguzeşt, bimacera, biserborî

...û behsa gelek tiştên din ku ew pê beled nebû dikirin, jixwe nedixwest jê beled be lewre hemû ji zêdetir biserenc dixuyan.

2023, J.R.R. Tolkien (terciman: Samî Hêzil), Hobbit, Cervantes, çapa 1ê, r. 17, ISBN 9786257724838


biserguzeşt

biserenc, biserhatî, bimacera, bi serpêhatî, biserborî


biserî

bimitik, bitûmik^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bisî

sîdar, sayedar, sayewer, sîdayok, bisîber, bisaye


bisîber

sîdar, sayedar, sayewer, sîdayok, bisî, bisih, bisaye


bişayîş

endîşedar, biendîşe, bifikare, endîşenak, şayîşdar, biqilqal

xemder, xemgîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bişemate

biqîrewîr, bihelahela, bihêwirze, biqerebalix, bihen game


bişexsiyet

xweykesayetî, xweykesatî, xwedî kesayetî, xweyşexsiyet

xwedîşexsiyet^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bişîn

şîngirtî, şînî, şîngirêdayî, şîndar, reşgirêdayî


bişûtik

bipiştvanek, bipiştmêrî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bita

bicênîk^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bitac

bêtac^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


biteperep

bitepûrep, biqurpequrp, biteqûreq, bixirecir, bitepîn, birepîn, biqerpîn

biteqereq, biheytehol^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bitepik

bikilom, biqilom, bimitik, bitûmik, biserî, biserik, bimonik, bi


bitepîn

biteperep, bitepûrep, biqurpequrp, biteqûreq, bixirecir, birepîn, biqerpîn


bitepûrep

biteperep, biqurpequrp, biteqûreq, bixirecir, bitepîn, birepîn, biqerpîn


biteqereq

bicirecir, bihêwirze, biteperep, bitepûrep, biteqûreq, bitepîn, birepîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


biteqn

bilîtav, bihezek, biavzêm, bimexerî, pengavî


biteqûreq

biteperep, bitepûrep, biqurpequrp, bixirecir, bitepîn, birepîn, biqerpîn


biterî

bidûv, biboç, biqemç, bipoçik, bidoç, biqemçik, bidîvik, biboçik, dûmdar


biteşqele

bibûyer, bihedîse, bûyerdar, birûdan, biqewman


bitev

zexm, pihêt, peyt, saxlem, qewîn, qewî, qewî, qehîm, qayîm, tebût


bitevî

zexmî, zexmayî, saxlemî, saxlembûnî, qewîntî, qewîtî, qehîmî, peytî, mikûnî, pihêtî


bitûmik

biserî, biserik, bî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bivizîn

biwîzîn, bidimîn, bigumîn, bizimin, bixumîn


bixal

Dil wek goyan ber kaşowan ser lu'lu'an bergên wereqBejna şepal dêmê bixal i'rab û dal qewsê hilalNeqşê celal cama zelal xemra helal suhbet bi hal


bixatir

xweyqedr, rêzdar, xweyxatir, biqedrûqîmet


bixileport

bigeremol, biqerqeşûn, bisêlûbêl, bialozî


bixilt

bixilte^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bixilte

bixilt^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bixirecir

biteqereq, biheytehol, neberbihêr, serkêş , biteperep, bitepûrep, biqurpequrp, biteqûreq, bitepîn, birepîn, biqerpîn

bicirecir, bihêwirze^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bixumîn

biwîzîn, bidimîn, bigumîn, bizimin, bivizîn


bixur

Dibite cinita neîmji bêhna bixura cinetê209. Naçime heşrê bê rûmetê


bizengil

zengildar, ceresdar, bizîl, biçarwe, bixişxişk


bizîl

zengildar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bizirav

wêrek, dilêr, bizavdar, bibizav, bicesaret, ceggerdar, bicegger, ziravdar, biceger, cesûr

livdar, livok, bihereket^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bûyerdar

bibûyer, bihedîse^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


cihî

cîgayî, mihelî, deven, mehclî, cîgeyî, mehelî, lokal


çiçikdar

bimijok, bimostik^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


çîkdar

çirûskdar, pirîskdar, biçirûsk, biçîk, jandar, bijan, bitajan, biaran, bi arinc, rencûr


dadayî

girtî, radayî, niftekirî, qefaltî, qufaltî, kilîtkirî


daketî

kopandî, kopiyayî, çalbûyî, çaldeçûyî, kort, kamçokî, hilweşiyayî, şiqitî, şiqitandî, dewliqî, daleqiyayî, şor, miwek, pançilî


dewrdar

biçerx^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


dilbikeser

dilbikesertir (comparative)
herî dilbikeser (merkezî) (superlative)
tewrî dilbikeser (rojavayî) (superlative)

Li ba me, ji ber ku pergaleke hevsengî û kontrola wê tune ye, pêvajoyeke parlementoyê ya pir dilbikeser tê jiyîn.

15.01.2017, Asli Aydintaşbaş (terciman Mahmut Ozçelîk), Hesabdayîn çi ye? https://web.archive.org/http://diyarname.com/news.php?Idx=25257 arşîv, diyarname.com

Belê te jî wek hemû dayîkan û bi taybetî jî, wek hemû daykên dilbikul û dilbikeser ên Kurd, ji hemû zarokên xwe hez dikir. Lê ji ber rewşa min a tenduristî, ez li ber dilê te hê bêhtir şîrîn bûm.

24.09.2013, Mûzeyen Işik, Dayika dilovan https://web.archive.org/https://rojevakurd.com/dayika-dilovan/ arşîv, rojevakurd.com


dilrehm

dilrehmtir (comparative)
herî dilrehm (merkezî) (superlative)
tewrî dilrehm (rojavayî) (superlative)

dilşewat, dilsot, dilsoj, hestyar, şîrîn, bihîzyar, hisgir, hesas, jidil, hestger, dilzîz

Lazim e ku şagirtên Îsa hevdil an dilrehm bin. Lê belê ev yek carinan li me zor tê, çimkî em biqisûr in.

03.2019, Dilrehm Be! https://web.archive.org/https://www.jw.org/kmr-x-rd/kitebxane/kovar/birca-cavderiye-lekolin-adar-2019/dilrehm-be/ arşîv, jw.org/kmr

Ji aniha û pê ve nahêlim tu kes li der û dora mala Xaltiya Pîrevoka dilrehm bigere. Hema kî û çi bigere, ez ê wan di nava zimanên xwe de bixeniqînim.

Mehmed Tekçe, Azadîstan, Na Yayınları, r. 51, ISBN 9786059017213

Him emir da, him jî di efrandinêd xwe da Ûsivê Beko yekî nazil û dilrehm e bona kirin û tiştêd qenc, lê ji vêya zêdetir jî berk û bi înk e hindava nerastiyê, neheqiyê û zordestiyê.

01.01.2014, Têmûrê Xelîl, Antolojiya 35 Helbestvan û Nivîskarên Kurd ên Sovyeta Berê, Na Yayınları, r. 257, ISBN 9786059017039


dilzîz

hestdar, pejndar, hestgerm, diltenik, dilşoş, hestger, hestyar, çavbiav, çavbistêrk, çavşil, dilşoj, dilnerm, bihîzyar, hisgir

Çi bû ye ji te? Ma qey tu nizane ku ev deh sal in bavê min miriye? Bi vê gotinê re, mîna Nepenê ji nû ve bi ser hişê xwe ve were, lêva xwe gez kir û di dilê xwe de got: “Gelo ew kî bû, ku şeva çûyî bû siya li ser dilê vê Nepena gewr a dilzîz re.

2015, Mahîr Bagok, Siya Nepenê, Na Yayınları, r. 157

Xanima Şeyhmus Alpsoyê ku mehkûm û nexweş e û bi salan bi şikleke neheq di girtîgehê de tê girtin nameyeke dilzîz a bi sernava “Rebbê min ez ji te re gazinan dikim” nivîsand.

2018, Ji xanima Şeyhmus Alpsoyî nameyeke dilzîz https://web.archive.org/https://ilkha.com/kurmanci/rojev/ji-xanima-seyhmus-alpsoy-nameyeke-dilzz-12197 arşîv, ilkha.com/kurmanci

Ji pişta çiyayekî ji êgir û girî
şahmeraneke dilzîz
şeveqeke gulînî ji bilindahiyan dadixe

Fatma Savci, Xewna Hilatî https://web.archive.org/https://www.helbestakurdi.com/helbest/fatma-savci--xewna-hilati.html arşîv, helbestakurdi.com


dûmdar

bidûv, biboç, biqemç, bipoçik, bidoç, biterî, biqemçik, bidîvik, biboçik


dûşdar

alîgir, piştevan, piştvan, layengir, terefdar

piştgir, piştvanek, parêzmend, piştdar, parêzker^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


efsûndar

efsûnkirî, biefsûn, efsûnker, bisêhr, bisêr, biavsûn, avsûndar, sêhrdar


egîdane

mêrane, mêrxasane, mêrxaskî, mêrankî, dilêrane, bi mêrxasî, bi egîdî, bi mêranî

egîdkî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


elektrîkane

karebadar, bielektrîk^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


elektrîkdar

karebadar, bielektrîk, Wekî elektrîkê, elektrîkane


endîşedar

biendîşe, bifikare, endîşenak, bişayîş, şayîşdar, biqilqal

xemder, xemgîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


êrîşdar

êrîşber, devavêj^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


ewledar

ewle, biewle, bisteh, ewlekar, ewlemend, pêewle

dabînkar, pêbawer, xwedîbext^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


eybdar

qisûrdar, şaş, bixeta, qusûrdar, xweykêmasî, xwedîqusûr, biqusûr

Qumaş kevn e bi kêr nayêRuyê hîmê ku eybdar e87. Dibarît ar ji asmana


eynedar

mirêkdar, bieyne, bimi rêk, bihêlî, biawêne


ezmûndar

azmayîşdar, tecrûbedar, bitecrûbe, ezmûnkirî, serpêhatî, tecrûbedîde, guhtejî, xweytecrûbe


famdar

fehma, berfehm, têgihîştî, bîrbir, bî rewer, fehmkûr, têgiştî, zana,
 ya/yê ku di jiyanê û her tiştî digehe


fehmdar

bîrbir, berfehm, fehmber, fehma, bîrewer

famdar, fehmker, têgiştî, zana, xweyferaset^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


feyîzdar

bibereket, bibêr, gumreh, biber, hilberdar, birişt, astem, bihasil, bijûn, nejdar, xweş, saxlem^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


gefxur

...berdewam di vê odeyê de herim û werim, û guh bidêrim li her dengê gefxur.

Robert Louis Stevenson, (terciman: Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 93, ISBN 978-605-2246-80-1


gerdar

biçerx^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


gerewdar

gerewe, desteber, destbiser, girap, rehîne


girdar

kînoyî, rikdar, rikoyî, rikok, pangir, rikgir, kîndar, kînedoz, mûdî, bikîn


goşedar

bigoşe, biqunc, biqorzî, biqurçik, biqumîşk


guherî

guherandî, guhartî, dageriyayî, veguherî, têvelkirî


hesabdar

pisporê hesaban, jimêryar, hejmaryar, jimaredar, hesapgêr, muhasîb, hejmêrmend, hejmarvan, hesêbgir, jimêrkarî, muhesîb


hilberdar

berdar, biber, bêrdar, berhemdar, bijûndar, birişt, astem, bihasil

bibereket, bibêr, feyîzdar, gumreh, bijûn, nejdar, xweş, saxlem^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


karebadar

elektrîkane^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


karîgerdar

bandordar, bibandor, hîkarîdar, tesîrdar, kartêker, birayda, kelijdar, bikênc, werêçdar, bitesîr

bihîkarî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


kêldayî

dirûtî, deribandî, şelandî, derabdayî, girhîvaskirî, şûlkirî


kirdar

Zahir ji wi ra selîs e guftarBatin bi wi ra xebîs e kirdarManend-i Memê ewê merencan


kokdar

rehdar, birîçal, biripin, binîgirtî, bingehî, misoger

bidamar, bireh^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


kujdar

kujyar, kujare, kujek, kujer, cankuj, kujende, kuşinde


kurîşkî

qurmîçongkî, qermûçekî, qermîçongî, qurîşkî, biqirme

Min got Xalê Hecî Teqlecî yabo ez ez şandime ba te da ku tu vê pirça min a kurîşkî kur bikî û toh berra hew mabû ku min jîr bikiraya, yabo silavên xêrê li te dikirin...

Înan Eroglu: Têbîniyek, Avesta, 2019, r.34

Porê giranê kurîşkî ji rast û çep xwe da alî û çotek çavên bijangdirêj mîna roja ku ji pişt çiyayek bilind hilê, bi wê graniyê bi jor ve rabûn.

25.04.2008, Firat Arya, Agir û Şekir https://web.archive.org/https://web.archive.org/web/20200213002819/http://diyarname.com/article.php?Idx=90 arşîv, Diyarname

Aksyonov bi porê xwe yê çûr û kurîşkî mêrekî rind bû, wî ji gotina stirana hez dikir, herdem bi kêf û henek bû.

Dengê Kurdistan.nu, Xwedê dizane, lê sebir dike, Leo TOLSTOY, 2003


lê arandin

geş kirin, fît kirin, sor kirin, coşandin


lê fetilandin

lê zivirandin, lê zivartin, îade kirin, lê vegerandin


lê ger

lêgerîner, lêkolîner, lêkoler, vekolîner


lê şidandin

alandin, pêçan, nixamtin, niximandin, tê werandin, tê werkirin


lehengane

qehremane, gernasane, gernaskî, qehremankî, bi lehengî, bi gernasî


lêl

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.

şêlî (zazakî)^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)

Tişta te ku ne gelek hişk bî û ne gelek rohn.

Ewan hêka gelek nekelîne, bila lêl bî.


lewçeyane

ûqeleyane, bi lewçeyî, bi pirbêjî, bi teqayî, bi ûqeleyî


lezdar

zû^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


libtdar

çalak, çipik, çeleng, bitevger, livok, bizavdar, bibizav, bihereket^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


lingdar

biçîm, bipaq, biçîp^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


livdar

libtdar, çalak, çipik, jêhatî, çeleng, bitevger, livok, bizavdar, bibizav, tevgerdar, bihereket

wêrek, dilêr, bizirav, bicesaret, bicegger^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


mebestdar

armancdar, biarmanc, bimebest, bimexsed, bixaye, xayedar, armancdar


meferdar

hêvîdar, bihêvî, bimefer, umîdwar, biumîd, pirumûd, umhudxwaz, umûdwar, biumûd


merezdar

bîmarî, janoyî, nizar, merezoyî, jar, nexweşokî, derdnak, êşîkdar, hîledar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


merivane

mirovane, mirovwarî, mirovkî, merivkî, bi mirovî


miletperwer

neteweperwer, netewekar, neteweperest, nasyonalîst


mirêkdar

eynedar, bieyne, bimi rêk, bihêlî, biawêne


murxdar

awazdar, melodîk^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


namûsdar

biîfet^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


neberpirsane

neberpirskî, neberpirsyarane, bi neberpirsî


nejdar

tendurist, bijûn, bijûndar, xweş, nojdar, saxlem

berdar, bêrdar, feyîzdar, biber, hilberdar, birişt, astem, bihasil^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


neqane

bijarte, bijare, guzide, sersimt, xuyanî, sere


nerêzdar

bêxatir, bêqedrûqîmet, nehêja, bêgiramî, bêîtibar


newadar

awazî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


nexşdar

nîgartî, nexşandî, neqşandî, çînik, çînkirî, nexşkirî, binexş, binimûş, binîgar


neyarane

dijminane, nayarkî, dijminkî, dijminwarî


nezerî

Afitabê ko ne teswîr-i ji husna te bitin»Nûruha fî nezerî zulmetu dacin we-helek«Ji hewa bend te kirim şubhetê bayê di sivik


nîgardar

ahardar, şêwedar, fîgurdar, bifîgur, wênedar, biwêne, binîgar, biresm, resmdar, xemilandî, arastî, kokandî, teyisandî, arasîte, bixeml, miçekçekî, gergefî

lewndar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


nîşandar

binîşan, nîşankirî, nîşangir, segvan, sîregir


niznizî

zarokê ku bi gilî û girî û gazinde daxwazekê dike, zarokê ku nerehet e

Zarrokên niznizî divê reftareka taybet li gel bê kirin.


pawandar

gemerdêr, tekedest, monopolist, yeganefiroş


payîdar

daîmî, berdewam, mayinde^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


pêewle

pêbawer, xwedîbext, rasper, ewlemend, ber bext, ewlekar, ewledar

ewle, biewle, dabînkar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


pesndar

pesnoyî, pesnker, senakar, methker, fortek, pesnok, zirtoyî, zirtek, zirtok, pesnwer

zirtole, zirtonek^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


pezbirî

qusêkî, cewêzî, cewbezî, qusesî, cewînî, qilixvanî, pezberî, hevringvanî


piştdar

piştevan, piştvanek, piştvan, piştovan, piştgir, sinêde, parêzmend, paşmêr, pêşmêr, parêzker

alîgir, dûşdar, terefdar, destekker, îltimasker, hewedar, alîkar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


qisûrdar

şaş, bixeta, xweykêmasî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


rakêşayî

/rɑːkeːʃɑːˈjiː/

şidandî, vezelandî, vamitî, vezili yayî, rakêşandî, vezelayî


rastîn

rast, rastî, rasteqîn heqîqet, rasteqîne, heqîqî


rehdar

bidamar, bireh, misoger^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


rêzandar

birêkûpêk, biserûber, herzeg, biîntîzam, muntezam


rondar

ronî, ronak, rewşen, ronîdar, pertewdar, rewneqdar


selahiyetdar

desthilatdar, rayedar, karbidest, poredar


sirdar

nepenî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


strîdar

strîdartir (comparative)
herî strîdar (merkezî) (superlative)
tewrî strîdar (rojavayî) (superlative)

/stɾiːˈdɑːɾ/

Û ev zanyariyên strîdar di dilê wî jî rabûbûn. Gelo wî bizanibûya ku ev striyên jehrî dê ewqasî biêşandana vanê wî û rûhê xaltîka wî...

Mîran Janbar, Qolyeya Cécileê, Weşanxaneya Lîs, 2012, çapa 1ê, r. 34, ISBN 9786054497010

Yanê gulên strîdar jî dixwe?

Antoine de Saint Exupery: Şahzadeyê Qiçik, Wergêr: Mehdî Ceferzadeh ISBN 978-600-7069-35-6, r.24


şanedar

nimayîşkar, mirêsdar, wurşedar, rewşedar, şemldar, hijmetkar


şayîşdar

endîşedar, biendîşe, bifikare, endîşenak, bişayîş, biqilqal

xemder, xemgîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


şerefdar

firazwer, şerefyar, rûmetdar, bişeref, şerefnak, birûmet

xweyrûmet, rûmetyar, pîroz^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


şêwedar

nîgardar, fîgurdar, bifîgur, lewndar, şekildar, bişekl

ahardar, wênedar, biwêne, binîgar, xemilandî, teyisandî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


şivdar

bişiv, bişik, çovdar, bidar, destbişiv,
 darekê zirave ji bu pîvanê dihate bikaranîn


şuhledar

birbisokî, îsîsokî, şewqdar, çirûskîn, birqdar, teysdar

zeraqdar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


tebatî

kartêbû, pasîf, peltî, bêlebatî, bêbizavî, bêçalakîtî


tepdar

fêdar, edroyî, edrokî, adiroyî, tepaketî


tiyane

qûşxane, beroş, tencik, diştik, beroşik, êxlewîk, bêrdoş


werêçdar

bandordar, bibandor, hîkarîdar, tesîrdar, kartêker, karîgerdar, birayda, kelijdar, bikênc, bitesîr, bihîkarî


wêrekane

dilêrane, cesûrane, zîrekane
 encamdana karekî bê tirs

Ew wêrekane çû daristanê ji bo çend meremekên taybet.


xandar

xandara (definite construct feminine singular)
xandarê (definite construct masculine singular)
xandarên (definite construct feminine masculine plural)
xandarê (definite oblique feminine singular)
xandarî (definite oblique masculine singular)
xandaran (definite oblique feminine masculine plural)
wê xandarê (definite demonstrative oblique feminine singular)
wî xandarî (definite demonstrative oblique masculine singular)
wan xandaran (definite demonstrative oblique feminine masculine plural)
xandarê (definite vocative feminine singular)
xandaro (definite vocative masculine singular)
xandarino (definite vocative feminine masculine plural)
xandarek (indefinite nominative feminine singular)
xandarek (indefinite nominative masculine singular)
xandarin (indefinite nominative feminine masculine plural)
xandareke (indefinite construct feminine singular)
xandarekî (indefinite construct masculine singular)
xandarine (indefinite construct feminine masculine plural)
xandarekê (indefinite oblique feminine singular)
xandarekî (indefinite oblique masculine singular)
xandarinan (indefinite oblique feminine masculine plural)


xezînedar

gencînedar, xeznedar, ya/ê ku berpirs ji xezînê


xwînşîrîn

xwînşîrîntir (comparative)
herî xwînşîrîn (merkezî) (superlative)
tewrî xwînşîrîn (rojavayî) (superlative)
xwînşirîn
xwînşêrîn

navê te tê nivîsîn li rêza ewil a her rûpelê
da dawî nebe ev xewna xwînşîrîn

Berken Bereh, Gulê https://web.archive.org/https://www.helbestakurdi.com/helbest/berken-bereh--gule.html arşîv, helbestakurdi.com

Em gelek caran di drama û rêzefilmên Îranê de zarokekî xweşik, xwînşîrîn û peyvxweş dibînin.

2019, Çavê Rûdaw https://web.archive.org/https://www.rudaw.net/kurmanci/onair/tv/episodes/episode/chawi_rudaw_16082019 arşîv, rudaw.net

Xeza xwînşîrîn, min gelkî ji jor xwest, lê tu pir jêr nîşan didî. Were em li ser orta wê li hev bikin.

2020, Zinarê Xamo, Ji jor xwestiye https://web.archive.org/https://zinarexamo.blogspot.com/2020/08/ji-jor-xwestiye.html arşîv, zinarexamo.blogspot.com


zêdetirîn

mezintirin, pirtirîn, bilintirîn, berzetirin, bêhtirîn, ezamî, maksîmûm, pirtirin, exleb, axlem, herî pir


zehmetdar

renedar, birenc, rencîn, bizehmet, dijwar, çetîn, bimişûr, bikêferat, zehmetayî, zor


zengildar

bizîl, biçarwe, bixişxişk^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


zeraqdar

şewqdar, şuhledar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


ziravdar

wêrek, dilêr, bizavdar, bibizav, bicesaret, bicegger, biceger, cesûr^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


zorbaşane

zordestane, zordarane, bi zordestî, bi zorbazî, zorekî


aştîxwazane

aştîxwazanetir (comparative)
herî aştîxwazane (merkezî) (superlative)
tewrî aştîxwazane (rojavayî) (superlative)


bêçivane

bêfetl, bêfetlonek, bêfetlanek, bêçivang, bêvîraj

bêfetlok, bêçiv^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bêra

bêdamar, bêrîçal^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


berbirî

berbirîtir (comparative)
herî berbirî (merkezî) (superlative)
tewrî berbirî (rojavayî) (superlative)

ranêzîkbûn, lê nêzîkbûn, ber bi kes û tiştekî hatin, hatin ba cihekî.


bêtevger

bêheytûhot, bêlezûbizav, bêlez, bêbizav, bêhereket


bijûndar

berdar, bêrdar, feyîzdar, tendurist, bijûn, nejdar, xweş, nojdar, saxlem, biber, hilberdar, berhemdar, birişt, astem, bihasil

bibereket, bibêr, gumreh^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bingehdar

damezrîner, avakar, hîmdar, sazker, hîmdar, danî, sazûmankar

bibingeh, biesas, avaker, daner^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


birqdar

çirûskdar, zeraqdar, biçirûsk, bibirqîn, teysdar, şewqdar, şuhledar

çirûskîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bişima

bifind^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bizavdar

wêrek, dilêr, bibizav, bizirav, bicesaret, ceggerdar, bicegger, livdar, livok, tevgerdar, bihereket

ziravdar, biceger, cesûr, libtdar, çalak, çipik, çeleng, bitevger^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


hunerwer

destbikêr, şareza, cerbez, şanpaz, destbikar, destbiker, pîşebaz, mahir, şinûlknak, marîfetnak, xwedîhuner, bimerîfet, jêhatî


laderane

bêfirşkî, hulhulîkî, çivokane, cebankî, çarpînekî)


nebîrewer

nebîrbir, tênegihîştî, bêbehre, neşareza, bêfehm, nefehma, nebîr


radayî

girtî, dadayî, niftekirî, qefaltî, qufaltî, kilîtkirî


xwegirtî

rûniştandî, rûniştî, rûnandî, rûniştikandî


spînekirî

bêbadena, bêspîkirin, badenanekirî, şerbetnekirî


şerbetnekirî

bêbadena, spînekirî, bêspîkirin, badenanekirî


şermnekirî

bêfihêtî, bêşermî, bêfedîtî, rûmelextî, rûhişkî, rûşûştîbûn, rûçelaqî, rûqayîmî, bêarî, nixayî


perwerdenebûyî

pîtnenas^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


hevnegirtî

mixrik, nakok, berçewt, dijber, rikeber, zid


arzûdar

arzûdartir (comparative)
herî arzûdar (merkezî) (superlative)
tewrî arzûdar (rojavayî) (superlative)


arzûmend

arzûmendtir (comparative)
herî arzûmend (merkezî) (superlative)
tewrî arzûmend (rojavayî) (superlative)


asîmanî

asîmanîtir (comparative)
herî asîmanî (merkezî) (superlative)
tewrî asîmanî (rojavayî) (superlative)


bêbiryar

bêbiryartir (comparative)
herî bêbiryar (merkezî) (superlative)
tewrî bêbiryar (rojavayî) (superlative)
bêbiryartirîn (soranîzm) (superlative)
bêbirryar

/beːbɪɾˈjɑːɾ/


rapêçandî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre pêçayî.

Wî ez xistim odakê bi perdan rapêçandî.

Albert Camus, (terciman: Fawaz Husên), Biyanî ["L'Etranger"], Nûdem, Stockholm, 1995, ISBN 9188592-138


zîwîn

Bi alfabeya latînî nivîsina زیوین (zîwîn).


acetated

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-acetated.wav


addicted

alûdebûyî, mudmin, tiryakî, hînbûyî, giriftar, bengbûyî


adiabatic

Bûna bê navketin li derketina germiyê, adiyabatîk.


affectional

tesîrker, bitesîr, tiştên ku li mirov tesîr dikin


a la mode

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-a la mode.wav


aligned

reqifandî, alîgir, hevaldar, algir, alîkar, reqifkirî, layengir, lagîr


anointed

damezrandî (oldar), danan, ronkirî, perixandî, melhemkirî


armful

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-armful.wav


alînegirtî

alînegirtîtir (comparative)
herî alînegirtî (merkezî) (superlative)
tewrî alînegirtî (rojavayî) (superlative)


bedenparêzkirî

bedenparêzkirîtir (comparative)
herî bedenparêzkirî (merkezî) (superlative)
tewrî bedenparêzkirî (rojavayî) (superlative)


bêlemelem

bêpûşik^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bendemayî

bendemayîtir (comparative)
herî bendemayî (merkezî) (superlative)
tewrî bendemayî (rojavayî) (superlative)


bêserhatî

bêmacera, bêserenc, bêserguzeşt, bêserpêhatî, bêserborî


bêşêkirî

qedirqûnî, rûmetnegirî, xatirnezanî, qedirnegirî, qedirnezanî, nankorî


bêterî

bêterîtir (comparative)
herî bêterî (merkezî) (superlative)
tewrî bêterî (rojavayî) (superlative)

bêdûv, bêdûvik, bêboç, bêboçik, bêqemç, bêqemçik, bêdoçik


binîşane

nîşanedar, madalyadar, bimadalya, xweynîşane, xweymadalya, nîşanegirtî, madalyagirtî


bixîzexîz

bixirîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


devgirkkirî

bidevgirtek^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


dinyadîtîbûn

dinyasanî, azmûn, ceribandin, serpêhatî, tecrûbe, serguzeşt, serborî, sehkirin


êşîkdar

nexweşok, janoyî, hîledar, iledar, biilet

bîmarî, biêşîk, nizar, merezoyî, jandar, biêşk, jar, nexweşokî, derdnak, merezdar^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


ezdayî

Yêzîdî, Êzîdî


fîdakarane

/fiːdɑːkɑːɾɑːˈnɛ/


helîm

dilnerm, dilovan, rûnerm, tebîetxweş, nerm:

Hin nûrmisal û hin wekî narHindek di helîm û hin di dijwarVan sadiq û rast û xêrixwahan


heramoyîkirî

aforozkirî, haramonîkirî, pindekirî, çîçozkirî


hevreng

Bilbil nedişî bibîte hevdengSorgul nedibû bibîte hevreng


hunerwerane

cerbezane, destbikarane, pîşebazane, mahirane


karîzmatîk

Ji fransî charismatique (/kaẍîsmatîk/) ji charisme (/kaẍîsm/, “karîzma”). Ji karîzmatî + -k.


kêmdîtî

kêmpeyda^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


lêbûyî

netazî, wergirtî, poşandî, (kine) lixwekirî, (cil) wergirtî


metelmayî

şaşwaz, behitî, metel, heyirî, şepilî, mitrî, aşifte, sersûr, hêtbet, sersûrmayî

şaş, mat, gêj^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


mijokdar

mijer, memik, mostik, mijmijok, mijmijk^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


mûdîtî

kînoyîtî, rikdarî, rikoyîtî, rikatî, girdarî, kîndarî, rikgirî, kînedozî, bikînbûn, kînbazî, kînokî, kînewerî, bêyomî, şemetî, bedyomî, bêoxirî, bêqidoşî, şomî, şewmî, bêpêûparî, bêwayikî, bêwatî, şewmî, bûwumî, felekreşî, peşkbireşî, serxuretî, pîreşî, şûmî, pîşkî, çiftî, pûşilî, bêmeymenetî

kîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


navîşkirî

biîmze, navîşdrar, îmzekirî, binavîş, îmzenekirî


neguher

نەگوهەڕ (Kurdish-Arabic)
neguhorr
negihorr
neguherr

neguhêrbar
 ya/ê ku neyê guherîn, tiştê ku nayê guherîn


nehfdar bûn

wec girtin, havildar bûn, sûdemend bûn, mefadar bûn, kelk girtin, sûd wergirtin, behredar bûn, feyde girtin, feydemend bûn


nelibar

ne munasîb, neguncan, nelirê, nepêketî, nebihingam, nemunasîb, nelihev


nûbar

nûbartir (comparative)
herî nûbar (merkezî) (superlative)
tewrî nûbar (rojavayî) (superlative)

nûber, xêve, beragî, nûgiha, nûgihîştî, nûgihayî, terwende, sebiq

Bi geşedana ku bes li ba dildarên nûbar peyda dibe, hilda gotê...

Derbê li nêva dil diditLami'sifet nûbarê çerxTên sîneyan peykan nihîn


nûhatî

bizele, kutik, sinêle, sengele, nûgihîştî


paragotî

pasvanî, mifirdîtî, qerewêltî, nîgehdarî, natorî, notirvanî, pasbanî, gardiyanî

goyîngerî, zêrevanî, nobedarî, pawanî, panêrî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


pirîskdar

jandar, bijan, biaran, rencûr^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


ragihbar

ragihbarî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


rakişandî

kişandî, kaşkirî, vekişandî, vekişiyayî, rakişiyayî


rastgotî

gotinlirûtî, deqerûtî, rastbêjî, gewrirastî, gewrîrastî


razbar

nepenî, nependî, nehênî, nagihanî, nihanî, razmend


rêzbar

girambar, giramdar, rêzdar, peşinde, muteber


rûdîtî

şaqizî, gewî, şûm, sirtikî, bifirî, alos, lixçor, cilq, dilq, horinî, pindoyî


serbijêr

derbejêr, berbijêr, serejêr, beijêrek, sernişûv serberjêr


sersûrmayî

şaşwaz, behitî, metel, metelmayî, heyirî, şepilî, mitrî, aşifte, sersûr, hêtbet


şaşmayî

Yên ku rastî wan dihatin, bi şaşmayî li wan dinihêrîn (...)

Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

Sofî demekî, bi tirs û terilî û bi şaşmayî nêzîkî hespê bû, bêdeng rawestiya.

Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî


şikbar

gumandar, gumanbar, hulhulî, şikdar, şupedar, biguman, bişupe, bişik


tawandar kirin

şemisandin, tawanbar kirin, sûcdar kirin, tehnandin


wêrane

dêran, kavil, xopan, kambax, dêris, ruman, pag, xilbe, kambax, xirbe, kanbax, xapur, wêrtaz, xapûr

Lebê le'lê şekirîn ahi ko mexrûr-i kirînZerreyek bûm di hewaya te di wêraneyekêMislê rojê bi şu'a'a xwe te meşhûr-i kirîn

wêran^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


avsûndar

avsûndartir (comparative)
herî avsûndar (merkezî) (superlative)
tewrî avsûndar (rojavayî) (superlative)


berpirsyarane

berpirsyaranetir (comparative)
herî berpirsyarane (merkezî) (superlative)
tewrî berpirsyarane (rojavayî) (superlative)


autochthon

xweciha/ê deverek (ya pêşîn), niştecîhên cihekî yên yekem, rûniştvanên eslî


banned

tembîkirî, berbendkirî, herambar, herimandî, qedexekirî


befitting

kêrhatî, minasîbê tiştekî, layiqê tiştekî


beforehand

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


behindhand

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-behindhand.wav


corporate

Şirketî, dezgehî. Yê aîd an eleqedarê şirketekê.

The one on Seventh Street is a corporate franchise.

Yê li Seventh Streetê françaîseke şirketî ye.

the corporate authorship of the working group

xwedîtîya eserê yê kolektîv a grupa xebatê


bumpy

têr kûrik (çal), cihên derbejêr û derbejor, kelûkort,
 cihê bi çal û kort, cihên bêserûber û bêteşe


candid

Candid camera, a TV program was the best one.


carboniferous

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-carboniferous.wav


causative

(Kurdish şkandin is causative; şkestin is not) egerdar, hoyî


celibate

Yê ku xwe ji zewq û têkiliyên cinsî dûr dixe.

Members of religious communities sometimes take vows to remain celibate.

Endamên civatên dînî carina ji bo ku nezewicî bimînin sond dixwin.


civilized

şaristanîkirî, jîwer, jiyarî, jiyar, bajarvanî, medenî, pêşketî


clipped

kurkirî, traştî, qusandî, adekirî, kezaxkirî, bodemkirî, kezaxtî, kezixandî,


collateral

heyla, hevdem, hevterîb, xizmê dor, hevderbestî(serbar), heval


commendable

pesinbar, pesindkirî, pesindar,
 layiqî pesndayînê, hêjayî pesndanê


communal

komînal, civakî, tîreyî, hevbeş, hevpar, koperatîv, şirîkî


completed

tekûzkirî, temamkirî, berdarkirî, gizorîkirî


confounded

kembaxkirî, bizdihandî, hejandî, metelmayî


confusing

aloz, şivîşk, mişewiş, vexûmîn, şaşkirin


contaminated

pîskirî, herimandî, lewitandî, têgerandî, vegirtî,gurîkirî


convertible

erebeyên konvertîbl, ango yên ku jorên wan vedibin.


convex

Deyn ji fransiya navîn convexe, ji latînî convexus.


corporeal

gewdeyî, bedenî, leşî, laşdar, cismanî, madî


countable

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-countable.wav


cracked

şikandî, şikestî, derizandî, derizî
 tiştek derizî û diyarbûna hêlan li ser rûyê wî/ê.


crispy

hêl birrîn, tor, têkilî, şaş, yektirbirr, hatinûçûn


curly

xelek, alandî, gulgulî, kirjî, luluk, girnijî


darling

Ji îngilîziya navîn derelyng, ji îngilîziya kevn dēorling (“dildar, favorî; herwiha xwedawendê malê”), herwiha wek dear + -ling.


deductible

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-deductible.wav


deliberative

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-deliberative.wav


deluded

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-deluded.wav


derived

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-derived.wav

hatiye wergirtin ji... , lêwergirtî, dariştî


desiccant

zuhaker, ziwaker, neyamgir, tiştê ritûbetê digire


detailed

dûrûdirêj, tefasîl, berdirêj, dirêjî, hûr


deviant

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-deviant.wav

ladan, varêbûn,
kesê ku ji ya normal, ji standardên qebûlkirî veqetiyaye, xasma di halûhereketên civakî an cinsî de.


diacritical

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-diacritical.wav

diacritic, ya ku ji hev cihê dike yan jî dinimîne, nîşana fonetîk


discretionary

li ser hizrê wek viyayî, girêdayî daxwazê, ihtiyarî, nemecbûrî


disgraced

riswakirî, bêrûmetkirî, bêabrûkirî, rûreş, deqşikandî


dishevelled

gij, giv, sergerdan, bêserûber, tevlihev, serûbino, belawela, jevketî, pergende


dismayed

tirsandî, bizdihandî, şaşmayî, perîşankirî


doable

pêkan, mimkin gengaz (tiştê ku dikare were kirin)


dumpish

mirûs, mirîto, xemdar, melankolîk, xemgîn, bêhnteng, qehirî, kesirî, dilbiêş, dilkul


eagle-eyed

ya ku xwediyê awirên bibandor, bi çavên tûj


edacious

marzik, zikmar, zikkûr, xwere, kolb, zikkûnî, çilek, zikmezin, zikin


educated

xwendewar, zana, hînkirî, xwenda, xuneda, xunede, rewşenbîr, perwerdekirî


effeminate

jinane, jinanî, tirsinok, tirsonek, serjinik, arîle

tamjinik, kor û mêrên ko wekî jinan li xwe dikin.


effete

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-effete.wav


egregious

hetkehî, şermezar, (bêqam) zîq, berçav, bed, xirab, zeq


enharmonic

bi mawe (navber) yên biçûktir ji nîv awazan


excited

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-excited.wav

dilgerim, arandî, box box, quto, har, hêç

I was excited to meet this man.

Ez heyecan/dilgeş bûm bo nasîna wî zilamî.


excruciating

êşdar, azardayî, biazar* {{#tag:phonos|{{#if:||Deng}}{{#if:Awistralya| (Awistralya)}}|lang=en|text=|wikibase=|file=en-au-excruciating.ogg}}


executive

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


experienced

şehreza, serhatî, dîlbaz, bi serbor, dinyadîtî, jêhatî


fasciated

rêzkirî, adekirî, kezaxtî, qurmbûyî, qurmikî


fatalistic

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-fatalistic.wav

bextparêzî, qederparêzî, qederperestî, fatalîzm


fatty

Ji fat + -y. Hevreha holendî vettig, almanî fettig.


flexible

Çemînbar, ne sabit. Yê kare li gorî şert û mercên nû an guhertî were guhertin an adaptekirin.

You can't always get what you want: you need to learn to be flexible.

Tu nikarî her gav tiştê tu xwestî bi dest bixî: divê tu hînî elastîkbûnê bibî.


fluent

rewan, bêja, rehwan, bi ziman, rewanbêj, sivikziman, zimanhilî


forgetful

bîroke, jibîrker, bîrkor, bêhişûbîr, bîrsar


frightful

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-frightful.wav

tirsinak, çrîset, bizdihîn, tirsîn, hotasa


frustrate

xerabûna karek, xirakirina planek, keda (yekî) badilhewa çûn - keda (yekî) badilhewa derxistin, betal kirin

astengbûna yekî ji bo ku negihîje armancê xwe, ji bo ku yekî bi ser nekeve rê li ber girtin, bêtesîr hiştin

mirad di ber de man, mexsed di ber de man, dilê xwe êşandin, dilê yekî êşandin, aciz bûn, xemgîn bûn, xemgîn kirin


genial

bilîmet, merd, camêr, erzînkî, dahî== Almanî ==


glabrous

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-glabrous.wav


glacial

sar, seholî, ragirtî, pêwendîdarê rûbarê seha lî


globular

gilovir, gilor, xir, tepkî, gogî, cîhanî


glum

rûtal, miçûmor, sil, mon, mirîto, mirûs, mirûç yan mirûz


greasy

bibez, bezdar, têrbez, têr-rûn, bidon, birûn, rûndar, dondar


grim

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-grim.wav


grumpy

zîz, esebî, enirî, sil, gazinker, silsilok


gymnastic

werzişvanî, canbazî, yarîkerî, jîmnastîk, cimlastîk


hairy

qij, mûyî, pûrtî, têr-mû, hirî, bipirç, bizdihîn


homosexual

nêrbaz, lotî, regezbaz, qonde, gay, qûnde


hospitable

mêvanxweş, bi mêvandarî, destvekirî (bo mêvanan), mêvanîbar


illustrative

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-illustrative.wav


imminent

ber bûnê, nêzî bûnê, dike bibe, hema hema


importunate

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-importunate.wav


imprescriptible

binyatî, cuda ji qanûn yan nerîtî, nahêt standin


indoor

hindir, jûr, navmal, tê ve, tê de, jûrve, hindirîn


inertial

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-inertial.wav


infectious

vegir, (nexweşîya) ku dikare ji tişt an ji kesekî (ajal, riwek an ji meriv) derbasî yeke din bibe.

COVID-19 is an infectious disease.


inflexible

neguhêr, neguhêrbar, req, bênermî, neçemîn


innumerable

nehejmarbar, bêhejmar, nahêt hejmartin, bêqam, gelek


insubordinate

serhildêr, isyanker, serkêş, serbizaftî,
 kesa/ê yan koma ku dijî hikûmetê şer dike


interactive

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-interactive.wav


interruptive

Ya/yê ku aciz dike, axaftin an çalakiyekê disekinîne.


intransitive

negerguhêz, negerandî, nederbazdar, têneper


invasive

şalawî, pelamarî, êrîşdar, êrîşî, destdirêjî


italic

xwehrî, dema ku yek nvîsînê xwar dike, eger nvîsîn xwehrî bît wisa diyar dike ku li ser layekê xwe ye: Xwar nvîsîn.


lenitive

Ji latîniya dereng lenitivus, ji latînî lenitus.


leprous

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-leprous.wav


libertine

zewqker, forq, dawênpîs, bêexlaq, doxînsist


loath

bêzar, dilnexwaz, nîgeran, nexwaz, nerehet


lustful

şehwanî, hîz, har (regezi)
 kesê/a ku hezeka zêde bo arezûya kirina seksî hebe


malevolent

dilreş, zikreş, kîndar, duşvan, garîs, kîna, niyetxirab

I can see some sort of malevolent aora.


managerial

kardarî, birêveberane, berêweberane, têkil bi birêveber, peywend be berêweber


marshy

cihê av lê xirvebûyî, (canewerê) hebanî yan kîskdar


martial

leşkerî, eskerî, serbazî, cengî, herbî, şerî


meek

hejar, stûxwar, destvîlk, derûnbiçûk, sernerm


memorable

bîrewer, bîrawer,
 herdem li bîre, ti car nayê ji bîr kirin


mercurial

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-mercurial.wav

merkûrî, ji yan têkilî planeta Merkûryûsê


moderate

nermenîşk, sport, nîvnîve, negiran, navîn, hedar, nerm, navîn


muddled

şaş, şêlîkirî


muddy

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-muddy.wav


murderous

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-murderous.wav


nova

ji îtalînuovo, ji spanînuevo, ji portugalînovo hwd. hemû ji latînînovus

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-nova.wav

Tiu domo estas tre nova.


ordinal

Deyn ji latînî ordinalis, rengdêrekî ji navdêra ordo (“rêz”), + paşgira rengdêrî -alis.


overall

hemûkî, ji serî heta binî, bi tevahî, bi temamî


parallel

Ji fransiya navîn parallèle, ji latînî parallelus.

terîb, terîbî, hember, bateve, rêk, hawşan, parsûyî, hevhesû, mişlaq


passive

Ji fransiya navîn, fransiya kevn passif, ji latînî passivus.


pejorative

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-pejorative.wav


penniless

miflis, bêpere, bêpare, bêdirav, nedar, hejar, feqîr, xizan


perplexed

şepirzekirî, sergera, şaşmayî, alozbûn, metelmayî


pervert

Ji firengiyakevnar "pervertir", ew bixwe ji latînî "pervertō" ji per- (hevreh û hevwateya kurdî per-) + "verto" (hevreha kurdî gerîn), hevrehahemanî tevî kurdî "berger"
(ber- + gerîn).


photokinetic

Lîtografî (çapa berî) ya ronahîkî, lîtografî-ronahîkî.


pietistic

dîndarî, lê bê kiriyarên praktîkî li vî dinyayê


planned

melhezekirî, neqşekirî, rêzger, neqşekiraw, nexşekirî, nexşekiraw


plentiful

mişe, zehf, pir, bibereket, berdar, berdar, gelek


plush

bihagiran, giran, biqîmet, qedirbilind, binirx, nirxgiran


plutocratic

plutokrat, desthilata zengînan, hikûmeta dewlemendan


pointy

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-pointy.wav


poisonous

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-poisonous.wav


poorly

nexweş, nesax, hejar, bi hejarî, bi nesaxî, hejarkî


priceless

bêqam ango bêhed giran, bihadar, giranbiha, kaw, bêbiha


prickly

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-prickly.wav


printable

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-printable.wav


prolific

mişe, zehf, pir, bibereket, berdar, berhemdar, gelek


promiscuous

pûç, dehmenpîs, rewişt xirab, bêexlaq, serdaçûyî


promising

peyivdar, geşpaşeroj, sazkirin, serketindar


proportional

rêjeyî, hawrêj, hawgir, hevgir, rastevane, rêjedar, biproporsiyon, binispet


prosperous

serkevtî, ava, malava, şîn, şên, dewlemend, zengîn, avabûn


putative

girîmankirî, gumankirî, qebûlkirî, qeûlbûyî


pyrotechnic

agirî, yariyên agirî, wek yariyên agirî, hander, geş, agirbazî


reprobative

zayinve, berdanve, zayîn, zan, pitir bûn, zaûzê kirin, zehf bûn


satisfied

têr, rûnandî, qayildar, têrkirî, piştrast, dilxweş, çavtêr, dilhêsa, qayilkirin, hedirîn, hedirandin


saturnine

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-saturnine.wav

tiraneyî, mirûs, mirîto, madmirûs, girêçî, bême'd

satûrnûsî, ji yan têkilî planeta Satûrnûsê


scalable

pîvanbar, tiştê ku dikare were pîvankirin


Scotch

skotî, skoçî (têkildarî miletê yan zimanê skotan)


scratchy

dir, têrstirî, xurînî, feramoşî yan bi lez berpekirî, ne lêkdayî, tireçîrî


scrubby

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-scrubby.wav

leşhûr, bed texlitek, kurt, kotî, teraşkirî


sedulous

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-sedulous.wav


seething

kel, har, bêqam ango bêhed germ, kelîjan


self-employed

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-self-employed.wav


semifinal

nîvdumahîkî, çargoşe zêrî, pêşbirkeya berî dûmahiyê


shaky

leq, siloq, xilole, teqeleq, leşêş, derzdar


shelterless

bê xanî, bê mal, bê sitar, bê pena,
 nebûna cihê vehewiyanê


shivery

lerzî, lerzînî, lerzîna ji serma, şikestebar


shrewish

şetah, bedsirûştî, zimangez, har, dexesezar


smug

ji xwe razî, xweragirtin, xweragirtî, paqij, law


somnambulistic

xewger, kesê ku bi di xewê de digere, kesê ku nivistî digere


soured

tirşbûyî, şemixandî, pilpixî, pilpixandî


squashy

tût, tûtbûn, tûtvedan, tûndan, tetikan, qelefîsk


stimulus

hander, ajok, kartêkir(Biyolojî), wuryaker


streaky

rêzkirî, perîşan, şepirze, leşêş, ne cihê baweriyê


studded

cewher lêdayî, serdilkirî, qordanî, rûnandî


stupendous

bêqam, bêsinor, bêhed, dêwane, mezin, ejdehayî, guhoşîn


submerged

noqîbûyî (hejarî û belengazî), nihênî, nepenî, veşartî, noqî, noqum


subtropical

nîmçe kemerî, rûçikiya deverên serhedên yeksanekerî


sun-dried

pirtok, hemecor,
 xwarin an jî fêqî yê ku li ber hetavê hişkkirî


superabundant

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-superabundant.wav

mişe, zehf, pir, bibereket, berdar, berdar, gelek


suppositious

derewîn, berdêlkirî, zir, nerewa, aşopî, efsaneyî, girîmanekî


swimmy

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-swimmy.wav


teachable

The new employee is not the most qualified engineer, but he is teachable, unlike the previous guy who was a bit of a know-it-all.


testable

rastî an şaşiya wî li gorî metodên zanistî dikare were peyitandin


thrifty

miqate, kêmserf, kêmxerc, kêmxercker, kêmserfker, temah


transatlantic

pişt etlentîkî, di etlentîkî re (zerya), transatlantîk


trumped-up

tiştên pûç, zirçek (xişil), pûç, pûçbêjî, bêtewş, bêbiha, xemilkirî,


underhanded

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-underhanded.wav


undressed

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-undressed.wav


unforgettable

We had an unforgettable picnic.


unhealthy

nesaxlem, bedhal, kuşinde, tirek, ziyandar


unlikely

nemimkin, nemihtemel, nepêkan, negengaz, tiştê ku bûna wê ne mimkin e


unset

neeyarkirî, nediyarkirî, netayînkirî, ne wezîfedarkirî


venereal

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-venereal.wav

zayendî, zaûzêyî, regezî, cinsî, gunî, gunhêlî, venerel


verminous

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-verminous.wav


vertical

Ji fransiya navîn vertical, ji latîniya dereng verticālis.


vicarious

cîdarî, cîgirî yan nimînenderiya oldarî, berpekirî (bo berjewendiya xelkî), berdêlî, wekaleten


vicious

bed, dijwar, garis, tûj, dir, ziyankar, req, tirek, gunehkar


weathered

qeşavî, keşkirî, seqakirî, xwehr yan nişîv da ko av peng nebit


whity

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-whity.wav


wholesome

saxlem, tekûz, sax, havil, pendiyar, hişyar


afflicted

derdgirtî, belengaz, dilkovan, malkambax, barketî, dilşewatkirî, derdmend, şewitî


amputated

hilbirandî, pekandî, raqetandî, birî, torkirî,


asquint

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


besieged

pêwerhayî, şîrhekirî, abloqekirî, dapêçkirî


big-ticket

bihagiran, giran, biqîmet, qedirbilind, binirx, nirxgiran


brimming

mişe, zehf, pir, bibereket, berdar, berdar, gelek


cynic

jîrzanê xêrxwaziyê, bawermendê dibêje ku rewişta mirovî li ser xweberjewendiyê rawestaye


debased

nizimbûyî, riswakirî, nizimkirî, deqşikandî


demolished

herifandî, felişandî, wêranbûyî, helweşandî


dislocated

gehçûyî, xeliyayî, ji gehçûyî, ji cih çûyî, serêkçûyî


displaced

mişextkirî, derbederkirî, bêwarkirî, rakirî


erratic

Deyn ji latînî erraticus; bide ber fransiya kevn erratique.

guherbar, livok, hejok, nemikum, neqayim, şepirze, gêre


explosive

Ji latînî explos-, rehê partîsîpa borî yê explodō + paşgira -ive.


exterminated

qirkirî, qelandî, qutkirî, qelaçokirî, dirhandî


genitive

genetîv, dûçikî, xweyîtî, xweyî, serbardar


implicit

Ji fransiya navîn implicite, ji latînî implicitus, partîsîpa borî ya implico (“tevî hev dikim”).


insolent

Ji îngilîziya navîn, ji fransiya kevn, ji latînî īnsolēns, ji in- (“pêşgirek”) + solēns, partîsîpa niha ya solere.

gewc, lewçe, rûreş, zimandirêj, zimantal
 yê/a ku şerm li def nebe û xirabiyê dike û tiştên xirab dibêje


lasting

berdewam, xayandin, sermed, mayîndar, qayim


matrilocal

benîzava; rêzika ko mêr diçit mala jinê bo jiyanê piştî şûkirinê


mediterranean

navîn, Deryaya Navîn, derya spî, deryayiyê navîn


quarrelsome

zirrek, şerker, gelşok, mizawir, mukur, miqers, sert, şeranî, şerok, şerûd, şeroyî


skin-deep

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-skin-deep.wav

serveyî, sivik (bawerî), bi kûriya çermî


stirred

arandî, têkhejiyayî, têkhatî, girgîn, zîz, têkvedayî


terrorized

bizdihandî, tirsandî, hejivandî, bizdok, hewînak


tortured

dilazar, êşandî, azardayî, azarkirî, eşkencedayî


Venetian

vênîsî, pêwendîdarê Wênîs (bajarê îtalî)


violet

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-violet.wav


berberokî

berberokîtir (comparative)
herî berberokî (merkezî) (superlative)
tewrî berberokî (rojavayî) (superlative)

qarqarokî, qajqajokî, qijqijokî, carcarokî


berbesokî

berbesokîtir (comparative)
herî berbesokî (merkezî) (superlative)
tewrî berbesokî (rojavayî) (superlative)


çeqelokî

hişkelokî, qirûdokî, qirûdîkî, tîltîlokî, çîçhilaskî, qarçîyokî, çirmaqî


diranokî

dirdirkî, niqirkî, kirtkirî, dirinek, kirtkirtkî


eksokî

tîzekî, xeydokî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


guhanokî

nexwaşiya guhanên ajalan, perçifîna guhanan.


hûrikokî

hûrikî, hûrhûrkî, qicûcokî, qucîcankî, biçûçikî


jinokî

jinane^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


nehejokî

bêlerz^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


nermokî

lostikî, çelepeyî, çelepetî, sistî, nermikî, nermûsankî, nermnermokî


qeşmerokî

pêkenokî, qirdikî, lepokî, sûtalokî, mostereyî

qird, qirdik, komîk^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


qurfokî

kirkirpokî, qurofekî, qurûfekî, firfirandî


rûkenokî

devkenî, beşûşî, rûkenî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


serketiyane

bişanazî, bi awayekê serkeftî, têkberane, serfîrazane, muzaferane, bidestveanîna armancê


sûtalokî

pêkenokî, qirdikî, lepokî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


şemetokî

şemitonkî, xijokî, şahîtokî, simotekî, xîzekî, xilîskî, şemitoyîtî, xijbûnî, sûlbûnî, xilîskî, xişîrî, çerixokî


talokî

tehlokî, tehloyî, taloşî, talîşk, tehlsivik, mir


tehlokî

tehloşkî, tehlsivik, mir, talokî, tehloyî, taloşî, talîşk


tenikokî

ziravok^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


tîzokî

tîzekî, ingirokî, dilkeçikî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


xêvokî

xirexavokî, xêtikî, kere gêjkî, evdalokî, bûdelayî

debengî, gewcî, fodilî, bomiktî, çopikî, xêtî, xêvtî, xêviktî, dînikî, filqî, bomikî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


xêvokî kirin

evdalokî kirin, xêtikî kirin, keregêjî kirin, xirexavî kirin, bûdelayî kirin


zerikokî

(sarımtırak) zerikî, zereve, zerinî, zere


bêzuryet

bêajar, bêbinemal, bêdûnde, bêûcax, bêmalbat, bêsilale, bêkomrig, bêeylet, bêdol


aqilbar

aqilbartir (comparative)
herî aqilbar (merkezî) (superlative)
tewrî aqilbar (rojavayî) (superlative)


aramdar

aramdartir (comparative)
herî aramdar (merkezî) (superlative)
tewrî aramdar (rojavayî) (superlative)


balnedayî

balnedayîtir (comparative)
herî balnedayî (merkezî) (superlative)
tewrî balnedayî (rojavayî) (superlative)

bêbaldarî, nebaldar, ne eleqedar, guhnedayî, bêdîqet, îhmalkirî, paşguhkirî

qeşmer, bêqeyd, neeleqedar, bêxem, bêteredud, bêdudilî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bêbetilîn

bêsekn, bêdawî, bêvêsîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bêkemal

Farix ji heqîqî û mecazîKirmanc ne pir di bêkemal inEmma di yetîm û bêmecal in


bêkesmayî

sêwîmayî, sêwî hîştin, bêkes hîştin, sêwîhîştî, bêkeshîştî


bêvêsîn

bêbetilîn^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


bidizî

بدزی (Kurdish-Arabic)
bi dizî
bi dizî ve

dizîka, bi nehênî ve, bi awayekê ku kes nezane

Ez bidizî ve çûme mala wan.


bixwebawer

bixwebawertir (comparative)
herî bixwebawer (merkezî) (superlative)
tewrî bixwebawer (rojavayî) (superlative)

Dema ez hatim vir, ez xortekî nûgihiştî û bixwebawer bûm.

Firat Cewerî, Payiza Dereng, Avesta, 2014, r. 23

Rojnamegerê Iraqî Zeydî ku pêlav avêtibû Bush di hilbijartinê da bixwebawer e.

2018, Önder Beyter, Rojnamegerê Iraqî Zeydî ku pêlav avêtibû Bush di hilbijartinê da bixwebawer e https://web.archive.org/https://www.aa.com.tr/kk/dinya/rojnameger%C3%AA-iraq%C3%AE-zeyd%C3%AE-ku-p%C3%AAlav-av%C3%AAtib%C3%BB-bush-di-hilbijartin%C3%AA-da-bixwebawer-e/1140158 arşîv, aa.com.tr/kk

Îja ligel vê, kar û xebata bo zarokan di tevahiya jiyana welatan de li pileya herî pêş e û ji bernameyên TV, Radyo, Medyaya Civakî bigire heta yarîgeh û krêşan, baxçeyên zarokan her tişt ji bo hindê ye ku nifşekî baştir, zanatir, bixwebawertir bigihêje û vê dinyaya me bike warekî xweştir û şêntir…

2015, Omer Dilsoz, Xebatên bo zarokan https://web.archive.org/https://www.yuksekovahaber.com.tr/yazi/xebaten-bo-zarokan-4120.htm arşîv, yuksekovahaber.com.tr


çalakdar

çalak, çeleng, ektîv, jîr, xebatkar, zîrek


dengnekirî

bêdeng^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


dersdar

Çi ye lawê min, ma 'çi bûye? Qey dersdarê te bi te re xeyidiye?


edar

bêeman, zalim, bêînsaf, bêmerhmet, dilkevir


guhnedayî

bêbaldarî, bêdîqet, qeşmer, bêqeyd, neeleqedar, bêxem, bêteredud, bêdudilî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


kişokî

nermî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


lê pêçan

piçikîn, lê werdan, pêçan, rapêçan, dor pêçan, lê gerandin


nebaldar

nebidîqet, qeşmer, qeşmêr, balnedayî, ne eleqedar, xemnexwar, guhnedayî, bêbaldarî, bêdîqet, bêîhtîmam, bêqeyd, neeleqedar, bêxem, bêteredud, bêdudilî, bi telaş, bi ecele


neeleqedar

qeşmer, balnedayî, guhnedayî, bêbaldarî, bêdîqet, bêteredud, bêdudilî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


neguherbar

naayê guherîn, sabît, payîdar, mayende, biqerar


neîzahbar

/nɛiːzɑːhˈbɑːɾ/


pirrdar

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre pirdar.


rêdayî

qebûlbûyî, berdayî, misadekirî, qebûlkirî, helal, meşrû

rewa^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


sêwîmayî

bêkesmayî, sêwî hîştin, bêkes hîştin, sêwîhîştî, bêkeshîştî


tetbîqbar

mimkûn, maqûl, pratîk, minasib, şayanî kirinê


ziyannedîtî

destpênebûyî, zerarnedîtî, zerarnegihayî, destênedayî, zerarlênebûyî, zerarlênebûyî, neêşayî


adiyane

adiyanetir (comparative)
herî adiyane (merkezî) (superlative)
tewrî adiyane (rojavayî) (superlative)


agirbar

agirbartir (comparative)
herî agirbar (merkezî) (superlative)
tewrî agirbar (rojavayî) (superlative)


arktîk

arktîktir (comparative)
herî arktîk (merkezî) (superlative)
tewrî arktîk (rojavayî) (superlative)


asîdîtî

asîdîtîtir (comparative)
herî asîdîtî (merkezî) (superlative)
tewrî asîdîtî (rojavayî) (superlative)


bêkas

qaritika avî, beta avî, mirbaxî, mirelarr


biaqilane

wekê xweyîhikmetan, şarezayane, zîrekane


bidizîka

tebdîlî qiyafet, xwe veşartin, xwe vedizîn, rûpûşkirin


bihevîrtirş

mîna hevîrtirşê, bikef, ne ewle, vala, bêwate


bikelem

strîdar, strîn, bistrî, kelemdar, bihêstrî


bimirês

mirêsdar, mihteşem, wurşedar, bişeml, bihişmet, hişmetdar, bihijmet


bistrî

strîdar, strîn, kelemdar, bikelem, bihêstrî


hişmetdar

mirêsdar, bimirês, mihteşem, wurşedar, bişeml, bihişmet

bihijmet^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].)


jênehatî

(unskilful, unskillful, unskilful) ecemî, kêrnehatî, necergebez, nedestbikêr


kelemdar

strîdar, strîn, bistrî, bikelem, bihêstrî


metirsîdar

tirsnak, hêwildar, erjeng, bitirs, xemdar


remldar

falbêj, falveker, xêvzan,
 kesê/a bi falikan paşeroja mirovî diyar dike


sinetnekirî

bêsinet, zarokê ku nehatiye sinet kirin, zarokê ku serê kîrê wî jê ve nekirî


şîrdar

bi şîr, her canewerekê têjika biket û şîrî bidit zarokên xwe


tirsdar

bitirs, biheybet, bihêw, bisam, bisehm, bixof, erjeng, kabûs
 kesê/a ku tirsa tiştekî an jî kesekî li def hebe (dibe negatîf an jî pozîtîv be)


fêmbar

peyv an jî rewşa ku mirov zûzûka jê têdigihêje.

Zimanê wî her çiqas rewanbêj be jî fêmbar e?


dinyayek

nîşana zêdebûn an jî ji hedê derbûna tiştekî, pêşek, lodek, qiyametek, birrek Niha li Swêdê, Enstîtuya swêdî dinyayek pere li berhemên swêdî xerc dike da ew wergerin zimanên biyanî


seufzend

bi axîn, bi axûwex, bi axkişandin, bi nalîn


erzürnt

bihêrsbûyî, qehirî, acizbûyî, xulîbûyî, diltengbûyî


mutwillig

qesden, bi qesdî, bi dilxwazî, bi minekarî, bi dil


aforetime

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-aforetime.wav


contraclockwise

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


custom-built

li ser daxwaza kiriya rî çêkirî, rasipêkirî


multidimensional

çenddûrayetî, geledîmentî, çendîmentî, geledîmentî


overeager

zêde peroş, mereqdar, dilxwaz, hezker, biniyet


overflowing

mişe, zehf, pir, bibereket, berdar, berdar, gelek, rabûyî


quick-witted

She was far too quick-witted to miss the implications of what he was saying.

Ew pir jîr bû ji bo revandina îmayên tiştên ew gotî.


waterproof

dijav, dij yan bergirê avê, perûkê dij avûbaranê,


platonic

eflatonî, navekî, dîtaneyî, nekirdarî, nimûneyî (aşopî)


ästhetischer

Forma komparatîv ji rengdêra ästhetisch.


alazdar bûn

alazdar bûntir (comparative)
herî alazdar bûn (merkezî) (superlative)
tewrî alazdar bûn (rojavayî) (superlative)


bandordarbûyî

bandordarbûyîtir (comparative)
herî bandordarbûyî (merkezî) (superlative)
tewrî bandordarbûyî (rojavayî) (superlative)


bêciyawazî bûn

bêcudayî bûn, bêcihêtî bûn, bêcewazî bûn, bêferq bûn


bedenparêznekirî

bedenparêznekirîtir (comparative)
herî bedenparêznekirî (merkezî) (superlative)
tewrî bedenparêznekirî (rojavayî) (superlative)


belekokî bûn

belekokî bûntir (comparative)
herî belekokî bûn (merkezî) (superlative)
tewrî belekokî bûn (rojavayî) (superlative)


belekokî kirin

belekokî kirintir (comparative)
herî belekokî kirin (merkezî) (superlative)
tewrî belekokî kirin (rojavayî) (superlative)


çivane

fetlanek, fetlonek, fetlok, fetl, çivang, newîn, vîraj, xwarovîçko, çivûçûr, çivanok, çivîn, xilexwar, çolûçiv


dexesokî kirin

dexesî kirin, pexîlî kirin, dexosî kirin, dexsînî kirin, hesûdî kirin, çavnebarî kirin, zikreşî kirin, kimreşî kirin, dilreşî kirin, çavreşî kirin


fenokî kirin

dekbazî kirin, fendoyîtî kirin, lepekî kirin, dekzanî kirin, fenbazî kirin, fenekî kirin, hîlebazî kirin, fenbazî kirin, weynekî kirin, 'fêlbazî kirin


koçbar kirin

raguhastin, warguhêzî kirin, cîguhastî kirin, tehcîr kirin


ziyanokî bûn

tewişîn, zerarokî bûn, xesarokî bûn, tewişîn, tepişkorî bûn


ziyanokîbûn

tewişîn, zerarokîbûn, xesarokîbûn, tewişîn, tepişkorîbûn


wizard

But he was a wizard flyer, that boy.


agehdarkirî

agehdarkirîtir (comparative)
herî agehdarkirî (merkezî) (superlative)
tewrî agehdarkirî (rojavayî) (superlative)


azmûnkirî

azmûnkirîtir (comparative)
herî azmûnkirî (merkezî) (superlative)
tewrî azmûnkirî (rojavayî) (superlative)


alozbar

alozbartir (comparative)
herî alozbar (merkezî) (superlative)
tewrî alozbar (rojavayî) (superlative)


alûgorane

alûgoranetir (comparative)
herî alûgorane (merkezî) (superlative)
tewrî alûgorane (rojavayî) (superlative)


awartekirî

awartekirîtir (comparative)
herî awartekirî (merkezî) (superlative)
tewrî awartekirî (rojavayî) (superlative)


azadar

azadartir (comparative)
herî azadar (merkezî) (superlative)
tewrî azadar (rojavayî) (superlative)

rizgarkirin, azakirin, berdan, aza, serberdan


azardayî

azardayîtir (comparative)
herî azardayî (merkezî) (superlative)
tewrî azardayî (rojavayî) (superlative)


başkirinbar

başkirinbartir (comparative)
herî başkirinbar (merkezî) (superlative)
tewrî başkirinbar (rojavayî) (superlative)


başûrane

başûranetir (comparative)
herî başûrane (merkezî) (superlative)
tewrî başûrane (rojavayî) (superlative)


bawdar

bawdartir (comparative)
herî bawdar (merkezî) (superlative)
tewrî bawdar (rojavayî) (superlative)


bêbazarî

/beːbɑːzɑːˈɾiː/

sistîtî, rexe, dahêzran, hêvişandin, dilsarî, mendî, westan


befirbûyî

befirbûyîtir (comparative)
herî befirbûyî (merkezî) (superlative)
tewrî befirbûyî (rojavayî) (superlative)


behrdar

behrdartir (comparative)
herî behrdar (merkezî) (superlative)
tewrî behrdar (rojavayî) (superlative)


bêkare

kevn, bê kêr, (bêxêr), kevnar, qels, rizok, garifî


belavdar

belavdartir (comparative)
herî belavdar (merkezî) (superlative)
tewrî belavdar (rojavayî) (superlative)


bendkirinbar

bendkirinbartir (comparative)
herî bendkirinbar (merkezî) (superlative)
tewrî bendkirinbar (rojavayî) (superlative)


benikdar

benikdartir (comparative)
herî benikdar (merkezî) (superlative)
tewrî benikdar (rojavayî) (superlative)


bêqamî

zêde, bêqam, zêdegavî, zêdeyî, zehfî, zorxwerî


berpalkirî

berpalkirîtir (comparative)
herî berpalkirî (merkezî) (superlative)
tewrî berpalkirî (rojavayî) (superlative)


bervajîkirî

bervajîkirîtir (comparative)
herî bervajîkirî (merkezî) (superlative)
tewrî bervajîkirî (rojavayî) (superlative)


berzebar

berzebartir (comparative)
herî berzebar (merkezî) (superlative)
tewrî berzebar (rojavayî) (superlative)


bijînî

zebleqî, çakî, başbûn, xasekîtî, nazikîtî


civakbar

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


derdar kirin

kuştin, dijwar êşandin, bizdihandin, dilgîr kirin


gurîgirtî

agirîn, agirgirtî, sorbûyî, dijwar, enirî, ateşî


handar

destpêkî, gurîdar, kulbûnî, sorbûnî, arandinî


handayî

leqandî, arandî, har, quto, girgîn, rûzer, hêç, hejandî, levandî, qayilkirî, egerkirî


hesankirî

/hɛsɑːŋkɪˈɾiː/


hevbirr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre hevbir.


kokirî

komkirî, serhev, seryek, qerpol, werdayî, zêdekirî


kurtdar

kêmkirî, kêmdar, sivikirî, biçûkkirî, kurtkirî


leşdar kirin

kesî kirin, ko kirin, nîmûne kirin, behane kirin, madeyî kirin, aşkart kirin, madî kirin, qayim kirin


morane

tiştek biçûk, speha genimî, mirg, moreqe, darsim


nebaşkirî

neçakkirî, ne avakirî, nekêlayî, neçandî


neçakkirî

nebaşkirî, ne avakirî, nekêlayî, neçandî


neguhdar

Tu xafil bî bi vî rengîEya eqlê neguhdar eÇiqa sist î çiqa kehl î 2<>


nehedar

xilole, leqin gumandar, metirsî, neqayim


pêlî

pêlîtir (comparative)
herî pêlî (merkezî) (superlative)
tewrî pêlî (rojavayî) (superlative)

pêldar, xelek, şepolkerî, pêlkerî, lerzî

radyoya sê pêlî


qayildar

têr, rûnandî, têrkirî, piştrast, dilxweş, çavtêr, dilhêsa, qayilkirin, hedirîn


rêbar

rêvingî, firî, rêbiwar, rêwî, rêbwar, rewî, welatger, rêberî, rêwîk, rêborî


rojgirtî

rojgirtin, rojgiran, hevygiran, manggîran, heyvgirtin, rojgîran


ronek

geş, rûşendar, rohn, jîr, çirax, ron, ronahî, ronahîdar, teyisî, çirisî


serdaçûyî

ji rê derketî, varêbûyî, vederbûyî, neman di rê de, pûçbûyî


seryek

komkirî, kokirî, serhev, qerpol, tenayî, hevçêbûn, rêkxistî


têgîrane

tengavî, berveketin, çîn, gor, cor, texlît, tûş, tengav kirin


tirsyar

trisyar (positive)
trisyartir (comparative)
herî trisyar (merkezî) (superlative)
tewrî trisyar (rojavayî) (superlative)


schuldenfrei

bêdeyn, bêdehn, tiştê ku deynê wê tune ye


unverlierbar

nayê ji dest dan, nayê winda kirin, nayê qeyb kirin


bankdar

bankdartir (comparative)
herî bankdar (merkezî) (superlative)
tewrî bankdar (rojavayî) (superlative)


bayexdar

bayexdartir (comparative)
herî bayexdar (merkezî) (superlative)
tewrî bayexdar (rojavayî) (superlative)


bêdar

Hukmê dikitin li bayê serserHerçend-i bi şev dimînî bêdarSubhan dinivî heta ve êvar

şiyar, payî, ne nivistî, ne raketî, ne razayî


bêesil

Kezzab û xwar û bedemelDûrîn ji tuxmê bêesilTovê xerab bi kêr netê


beladar

beladartir (comparative)
herî beladar (merkezî) (superlative)
tewrî beladar (rojavayî) (superlative)


belengazokî

belengazokîtir (comparative)
herî belengazokî (merkezî) (superlative)
tewrî belengazokî (rojavayî) (superlative)

belengazî, bobelat, boblat, dijgûnî, kamsojkî, karesat, rebenî, ayîk


bêxeyal

bêxîyal, gêwilsar, sersar, sersar, bêxem

Ew kêfeke mehd e bêkem û keyfEsrareke bêxeyal û bêteyfDa defi' bikim xumar-i doşîn


bibiq

bîbik, gilêlik, gûza çav, îris, gûza çav


biçeng

baldar, canewerê ku çeng/per heyin bo firînê


hişketî

ziwahî, hişkî, qebz, hişkayî, siftî, siftî


kamçûyî

bêmiraz, canemerg, gula bêmiraz/canemerg


kirrîdar

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre kirîdar.


lê guncîn

berjewend hebûn, bikar hatin, bikêr hatin, kêr hatin, kêrhatin


pîldar

Lewranî min bi xwe, bi çavêd xwe paşayek ji ehlê Urmiyê dît ko navê (wi) Seyfeddîn paşa bû, ew jî pîldar bû û pîl digel hebû û li pîl nezer dikir (dinêrî) û hewadis û waqi'at(bûyer û serpêhatî) neql dikirin. Û eve pîldarî mexsûsê qismê (celebê) mêr nînin belkû ji jinan jî heyin.

Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. 134, ISBN 9789944360678


gutgläubig

safdil, niyet xweş, niyet baş, bi xweşniyet


نایاب

rind, hêja, berkeftî, jêhatî, nirxdar, kêmpeyda, kêmhe, tiştên ji ber kêmiya hebûna xwe binirx in


ون

دەگەڕێم بە ناو کەسەکاندا و من ونم.


porhatî

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


abloqekirî

abloqekirîtir (comparative)
herî abloqekirî (merkezî) (superlative)
tewrî abloqekirî (rojavayî) (superlative)


acizok

acizoktir (comparative)
herî acizok (merkezî) (superlative)
tewrî acizok (rojavayî) (superlative)

aciz, bêhnteng, firşteng, qehrok, hêrsok


alozdar

alozdartir (comparative)
herî alozdar (merkezî) (superlative)
tewrî alozdar (rojavayî) (superlative)


barajçêkirî

barajçêkirîtir (comparative)
herî barajçêkirî (merkezî) (superlative)
tewrî barajçêkirî (rojavayî) (superlative)


baskdar

baskdartir (comparative)
herî baskdar (merkezî) (superlative)
tewrî baskdar (rojavayî) (superlative)


bazdanî

bazdanîtir (comparative)
herî bazdanî (merkezî) (superlative)
tewrî bazdanî (rojavayî) (superlative)

girê, qentere, girêkirin, qenterekirin, bazder, mezinkirin


bêpinî

pak, pinîkirî, pitpitk, çil, bê jeng, pac


bêxodîk

bêeyne, bêmirêk, bêneynik, bêhêlî, bêawêne


bêçeqînî

bêşîqînî, bêşeqînî, bêşîrqînî, bêreqînî, bêrikînî


bêîşteh

nexure, nepalaxî, bêdev, bêmiciz, bêmijaj


bejndar

bejndartir (comparative)
herî bejndar (merkezî) (superlative)
tewrî bejndar (rojavayî) (superlative)


belekokî

belekokîtir (comparative)
herî belekokî (merkezî) (superlative)
tewrî belekokî (rojavayî) (superlative)

deqdeq, deqdeqok, deqdeqonk, pitpitok, pitpitk, belekî, belekotkî


bendçêkirî

bendçêkirîtir (comparative)
herî bendçêkirî (merkezî) (superlative)
tewrî bendçêkirî (rojavayî) (superlative)


berevdanî

berevdanîtir (comparative)
herî berevdanî (merkezî) (superlative)
tewrî berevdanî (rojavayî) (superlative)


bestandî

bestandîtir (comparative)
herî bestandî (merkezî) (superlative)
tewrî bestandî (rojavayî) (superlative)


bêşeqînî

bêşîqînî, bêçeqînî, bêşîrqînî, bêreqînî, bêrikînî


biazadî

bi serbestî, azadane, serbestane, bi serbestî


bibêarî

bêheyane, bêşermane, bi bêfedîtî, bi bêfehitî, bêfediyane, bi bêfihêtî


bibêcirî

bêcirane, xûynepakane, bi cirnexweşî, bi serkêşî, bi xûynepakî


bibêedebî

bi bêpûşilî, bi bêpîrî, bi bêpîrûpergalî


biberberokî

bi qarqarokî, bi qajqajokî, bi qijqijokî


biberevajî

bi vajiyî, beravêj, berevaj, varû, xîlaf, zid, berevajkî, berovajî, paşpê, ters, terskul, vajî


bibêzarî

bi kambaxî, zinx, bi gazindeyî, bi mirûsî, bêzarkî


bibêziravî

bêziravane, bi bizdonekî, bi bizdokî, newêrekane


bibirûsîn

bi şewqdan, bi biriqîn, bi şewq, bi birq


bicirnexweşî

bi xirabî, bêcirane, xûynepakane, bi bêcirî, bi serkêşî, bi xûynepakî


bidilsozî

bi rastî, dilsozane, sadiqane, bi wefadarî, bi rastgoyî, bi pêbawerî


bidilxweşî

bi coş, bi kêfxweşî, bi dilşadî, bi memnûniyet, bi dilşayî, bi şadî, dilxwazane, bi dilxwazî


bidirêjî

bi hûrhûrî, bi ferehî, bi detay, bi teferûat, bi hûrî, serbiser


bidor

بدۆر (Kurdish-Arabic)
dor bi dor
bi dor
dorbidor

bi dorvegerî, bi nobed, li pişt yek, di dwîv yek de, li dû rêzê


biegîdî

mêrane, egîdane, mêrxasane, mêrxaskî, mêrankî, dilêrane, bi mêrxasî, bi mêranî


bigirr

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bigir.


bigirrî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bigirî.


bihacet

amrazdar, alavdar, bialav, biamraz, bialet


bihêdîka

hêdî hêdî, bi qayde, bi semt, bi semtika


bihejarî

bi bêharikirinî, bi perîşanî, nexweş, nesax, hejar, bi nesaxî, hejarkî


bihêminî

bi ewleyî, bi sekanî, bi aramî, bi tebatî


bihevparî

bi pişkdarî, bi şirîkayî, tevepayî, bi hevpişkî, bi şirîkatî, kolektif


biholî

gotre, bi koreyî, bi gewcî, gewcîkî, bi bêramanî


bijêhatî

bi costî, cost-kî, bi mafdarî, bi stêleyî


bikancî

kancîkî, adî, çorsane, bi çortî, tantiroskî, xirpanî, bi bêteşeyî, bi kustexî, bi bêperdaqî


bikasûlî

tiralane, tenbelane, kasûlane, keslane, bi tiralî, bi tembelî, bi keslanî


bikibarî

ciwanmêrkî, camêrkî, xweşmêrkî, ciwanmêrane


bilêbokî

şalûskî, çaplûskî, şelafkî, lcbokî, bi şalûsî, bi çaplûsî, bi şelafî


bilezgînî

zûzûka, bi lezûbez, bi lezayî, bi lezgînî, bi çapikî, bi lezabî, zûzûka


bimerdî

bi camêrî, bi rûmetdarî, bi camêrî, bi dilverayî, bi mêranî, mêrane, merdane, wekhi mêran


bimiremir

/bɪmɪɾɛˈmɪɾ/


bimitrî

mitrîkî, damankî, bi damanî, gutkî, bi gutkî


bipendî

bi hişyarî, bi wuryayî, pendkî, bi pendiyarî


bipilûçî

aporekî, gumrahkî, rêşaşkî, rêşaşane, jirêketane


bipiranî

/bɪpɪɾɑːˈniː/


biqurretî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre biquretî.


birehîm

dilnerm, dilovan, diltenik, hestiyar, mirovperwer, zîz


bisaxî

bi zindîtî, sax, zindî, jîndar, bi selametî


bişelafî

şalûskî, çaplûskî, şelafkî, lcbokî, bi şalûsî, bi çaplûsî, bi lêbokî


bişûmî

bi nerihetî, netebtî, bi nehsî, bi belhizokî


bitekûzî

jenîn, lêdana qayim, çingîn, dolar, bi temamî, êkser


bitelaş

bi şemate, bi teşqele, bi ecele, nebaldar


bitembelî

hêdî, bi zexelî, bi derengî, tiralane, tenbelane, kasûlane, keslane, bi tiralî, bi keslanî, bi kasûlî


bitiralî

bi zexelî, tiralane, tenbelane, kasûlane, keslane, bi tembelî, bi keslanî, bi kasûlî


bitirsokî

tirsokî, tirsoke, bi tirsonekî, bi tirsikî, bı tirsikî


bitundî

bi şidet, bi dijwarî, bi hişkî, bi tûjî, bi xurtî

Demê ewî kirêt axiftî, min bitundî bersiva wî da.


bivebirî

bi misogerî, bi qethî, bi wekat, herhal, qethiyen, li qiyametê


biwê

bi vê, da ku, pê re, vek re, vê ra, pê, bi wî


biwerin

derbas bûn, guzerîn, bihurîn, bo rîn, rawirin, raborin, daborîn, rawirtin, bihorîn, dabihurîn, hilborîn


bixemsarî

bi guhnedarî, bi balnelêbûnî, bi dilsarî


bizikreşî

bi hesûdî, bi çavnebarî, bi duşvanî, kîndarkî, bi jehrî, bi bêbextî, bi xayinî


bikarbar

nehîdar, hêsanîbar, tiştê ku mirov dikare bi kar bîne, tiştê ku bi kêrî mirov tê.


biper

baldar, canewerê ku çeng/per heyin bo firînê


biqab

biberg, bicizûbend, bifiraq, biaman, bikemer, qabkirî


bişeqîn

bişîqînî, bitepîn, bireqîn, biçeqîn, birikîn


canbêzarane

canfidayane, partîzane, partîzankî, bi partîzanî


canfidayane

canbêzarane, partîzane, partîzankî, bi partîzanî


çarane

Hersê bi silah û kar û bar binÇarane û cewşenan di ber kînZendane û mexferan li ser kîn


dexesokî

dexs, pexîlî, dexosî, dexsînî, hesûdî, dexsoyîtî, zikreşî, kimreşî, behecokî, dilreşî, çavreşî


dilaram

Digirîtin û hêstiran dirêjitGotin »çi kes î tu ey dilaramBo çi digirî weha bi nagam«


herî hindik

hindiktirîn, kêmtirîn, jêrtirîn, piçektirîn, herî kêm


hilçandî

hilçandin, hilçinandin, hilmijîn, hilmijtin, mêtin, mêtingerî, mijîn, miştin, hilçinandin, hilçinîn

dûtî, seyandî, ceyirandî, sewaxkirî, vemalandî, çikandî, çikûrandî


keşkane

xwezik, xwezika, xwezil, xozge, şalê, şamê


kovanbar

kesirî, keribi, kedirî, bujma, kedirandî, kesirandî, keserkûr, dilbikul


nebidil

zorlêkirî, zorlêdayî, bizorê, bêdil, nejidil


newêrokî

tirsonektî, tirsokî, tirsikî, tirsoyîtî, bêziravî, cebanî


saldîtî

dinyadîtî, saldîde, salxurde, serhatî, xweytecrûbe, kevin, kevnare, qedîmî


sazdanî

konser, sazdêran, konsera muzîkê xasma yê bi sazan


şemetok

xijok, nûsek, şemitoyî, şahîtok, req, şayîk, simotek, çerixok, xîzek, zil xij, sûl, xilîsk, xişîr, dûz


musterhaft

nimûne, model, manend, hêjayî nimûnegirtinê


verstört

liberxweketî, şaşwaz, aqilçûyî, hişbelav


biquretî

/bɪqʊɾɛˈtiː/


dabiristîn

qorbûn, rêzbûn, şeridin, sefbûn, sefîn, ristbûn, ristîn, qor bûn, ketin rêzê, ketin sefe, rist bûn


pirzêde

pir, zêdetir, derîhed, gelek, derîedet, gelek pir, zêde, fizûlî


pirzana

/pɪɾzɑːˈnɑː/

aqilmend, agehdarê hemî zanîna, têr elim, tijî elim, pirî zanîn


sergiran

fesal, aram, cidî, weqûr, girambar , giran

Serwibala sebzipûş û kil nişan û xunçebazNêrgizên qamet zumurrud sergiran hatin xiramÇar-i etrafan bi ref ref lê bi meş tên siy û qaz


veşandinbar

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


nebinavkirî

/nɛbɪnɑːvkɪˈɾiː/


bazinkirî

bazinkirîtir (comparative)
herî bazinkirî (merkezî) (superlative)
tewrî bazinkirî (rojavayî) (superlative)


berpalîkirî

berpalîkirîtir (comparative)
herî berpalîkirî (merkezî) (superlative)
tewrî berpalîkirî (rojavayî) (superlative)


alifkirî

alifkirîtir (comparative)
herî alifkirî (merkezî) (superlative)
tewrî alifkirî (rojavayî) (superlative)


befirkirî

befirkirîtir (comparative)
herî befirkirî (merkezî) (superlative)
tewrî befirkirî (rojavayî) (superlative)


bezkirî

bezkirîtir (comparative)
herî bezkirî (merkezî) (superlative)
tewrî bezkirî (rojavayî) (superlative)


awazkirî

awazkirîtir (comparative)
herî awazkirî (merkezî) (superlative)
tewrî awazkirî (rojavayî) (superlative)


bernamekirî

bernamekirîtir (comparative)
herî bernamekirî (merkezî) (superlative)
tewrî bernamekirî (rojavayî) (superlative)


alavîkirî

alavîkirîtir (comparative)
herî alavîkirî (merkezî) (superlative)
tewrî alavîkirî (rojavayî) (superlative)


berbankirî

berbankirîtir (comparative)
herî berbankirî (merkezî) (superlative)
tewrî berbankirî (rojavayî) (superlative)


abwehrend

bi parastin, parêzker, bi parastinî, bi parêzkerî


ermüdend

bi westîn, bi tehb, westîner, bi zehmet, bi çetinayî


xêrnedî

bêsiûd, bedbext, bênesîb, bêşens, bêtalih, bêkes, bêxwedî, miesif, bêqismet, kesê/a ku xêr ji bexta xwe nabîne


qerramgiran

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre qeramgiran.


çarlingî

Li Denizliyê cûcka çarlingî ya li çêwligeke mirîşkan merivan şaş û metel dihêle.

17.06.2018, Ji Hêkê Cûcika Çarlingî Derket https://web.archive.org/https://ku.haberler.com/ji-heke-cucika-carlingi-derket-1217895/ arşîv, haberler.com


bîlan

Ji tirkî bilen ji bilmek (“zanîn”) + -en.

Seheta we xweş! Bi texmîna min, zarok û cahilên me, wisa jî her mirovekî êzîdî gerekî guhdariya ulmdarê bîlan, zane û sixtpaqij bikin.


stewyayî

: Etîmolojiya vê peyvê nehatiye nivîsîn. Eger tu bi rastî bizanî, kerem bike bişkoka "biguhêre" ya di ser van gotinan re bitikîne û etîmolojiya vê peyvê binivîse. Çavkaniyên ku te ew etîmolojî jê girtiye jî binivîse.


awişt

awişttir (comparative)
herî awişt (merkezî) (superlative)
tewrî awişt (rojavayî) (superlative)
rewan

Serxwebûna Kurdistanê mafekî awişt yê gelê kurd e.

Kengī qīma wan dixwaze wź gavź derī li gelan vedikin ū heq ū hiqūqź wan źn awişt ū rewa, wekī şīvmiriyan li wan belav dikin.

21.09.2002, Adar Jiyan, CIVAK Ū DEMOKRASĪ https://web.archive.org/http://www.amude.net/nivis/nivis20/adarjiyan.html arşîv, amude.net

xweyîmaneke evrarî me
ji bo Xweda yekî mîtolojîk
recm kirina min
bi kevirên îsrayê awişt e
hêdî hêdî ditemirim
hêdî hêdî têk dim

26.09.2017, Elyesa Kaya, Hêdî hêdî https://web.archive.org/https://elyesakaya.blogspot.com/2017/09/hedi-hedi-dileki-bi-esqa-moriye-dagirti.html arşîv, elyesakaya.blogspot.com


unterstützt

piştgirkirî, destekkirî, destekdayî, piştgirîdayî


mancherlei

Curbicur, çeşîd bi çeşîd, ji gelek cureyan


unwiderlegbar

neredbar, nayê red kirin, nayê înkar kirin


ungenießbar

nexwarbar, nevexwarbar, nayê xwarin, nayê vexwarin


erstrebenswert

hêjayî hewldanê, hêjayî xîretê, şiyanî cehidandinê


geringste

Forma superlatîv ji rengdêr "gering (“hindiktirîn, kêmtirîn, herî hindik, tewrî hindik”)".


wünschenswert

arzûdar, hewesdar, hêjayî heweskirinê, hêjayî arzûkirinê


gewzxweş

kesa/ê di hest bi keyfê ango xweşiyê dike


unzerstörbar

nehilweşbar, neruxbar, nayê hilweşandin, nayê ruxandin


zerstörbar

hilweşbar, ruxbar, tiştê hilweşandin mimkûn, tiştê ruxandin gengaz


qeyb

Winda, berzax, jidestçûyî, windayî, ziyan, zaiyat.


bernameyî

bernameyîtir (comparative)
herî bernameyî (merkezî) (superlative)
tewrî bernameyî (rojavayî) (superlative)

ji rewişta yan li gorî bernameyekê, amadekariyekê ya rêbazekê.

lîstikên bernameyî


metrûk

mişemir, berdayî, terkkirî, terikandî, xewle


eigenmächtig

kêfî, rasthatî, bêdestûr, bi kêfî xwe, bi serê xwe, bi însiyatifa xwe


unbefriedigend

nekêfxweşker, neşadker, nekêfker, neligordil


schonungsbedürftig

hewceyî îhtîmamê, hewceyê serqoriyê, hewceyê sereguhiyê


begütigend

aramker, dilrehetker, bi aramkerî, bi dilrihetkerî


agirberdayî

agirberdayîtir (comparative)
herî agirberdayî (merkezî) (superlative)
tewrî agirberdayî (rojavayî) (superlative)


alkirî

alkirîtir (comparative)
herî alkirî (merkezî) (superlative)
tewrî alkirî (rojavayî) (superlative)


aqilçûyî

aqilçûyîtir (comparative)
herî aqilçûyî (merkezî) (superlative)
tewrî aqilçûyî (rojavayî) (superlative)


arambar

arambartir (comparative)
herî arambar (merkezî) (superlative)
tewrî arambar (rojavayî) (superlative)


asêbar

asêbartir (comparative)
herî asêbar (merkezî) (superlative)
tewrî asêbar (rojavayî) (superlative)


asindar

asindartir (comparative)
herî asindar (merkezî) (superlative)
tewrî asindar (rojavayî) (superlative)


aşopdar

aşopdartir (comparative)
herî aşopdar (merkezî) (superlative)
tewrî aşopdar (rojavayî) (superlative)


aştdar

aştdartir (comparative)
herî aştdar (merkezî) (superlative)
tewrî aştdar (rojavayî) (superlative)


avadar

avadartir (comparative)
herî avadar (merkezî) (superlative)
tewrî avadar (rojavayî) (superlative)


avrûkirî

avrûkirîtir (comparative)
herî avrûkirî (merkezî) (superlative)
tewrî avrûkirî (rojavayî) (superlative)


bacbar

bacbartir (comparative)
herî bacbar (merkezî) (superlative)
tewrî bacbar (rojavayî) (superlative)


baderxistî

baderxistîtir (comparative)
herî baderxistî (merkezî) (superlative)
tewrî baderxistî (rojavayî) (superlative)


baskokdar

baskokdartir (comparative)
herî baskokdar (merkezî) (superlative)
tewrî baskokdar (rojavayî) (superlative)


başbar

başbartir (comparative)
herî başbar (merkezî) (superlative)
tewrî başbar (rojavayî) (superlative)


baştirdar

baştirdartir (comparative)
herî baştirdar (merkezî) (superlative)
tewrî baştirdar (rojavayî) (superlative)


bazarbar

bazarbartir (comparative)
herî bazarbar (merkezî) (superlative)
tewrî bazarbar (rojavayî) (superlative)


bazdar

bazdartir (comparative)
herî bazdar (merkezî) (superlative)
tewrî bazdar (rojavayî) (superlative)


bazinokî

bazinokîtir (comparative)
herî bazinokî (merkezî) (superlative)
tewrî bazinokî (rojavayî) (superlative)


bêdirrî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêdirî.


bêleke

bê ax, bê jeng, bê pinî, pac, pak, bijîn


bêbirrîn

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bêbirîn.


behîkirî

behîkirîtir (comparative)
herî behîkirî (merkezî) (superlative)
tewrî behîkirî (rojavayî) (superlative)


bêmîna

bêhawta, bêhevta, qetlaz, bêhemta, bê qam, bêmanend


berbendar

berbendartir (comparative)
herî berbendar (merkezî) (superlative)
tewrî berbendar (rojavayî) (superlative)


berfkirî

berfkirîtir (comparative)
herî berfkirî (merkezî) (superlative)
tewrî berfkirî (rojavayî) (superlative)


berhembar

berhembartir (comparative)
herî berhembar (merkezî) (superlative)
tewrî berhembar (rojavayî) (superlative)


berpirsbar

berpirsbartir (comparative)
herî berpirsbar (merkezî) (superlative)
tewrî berpirsbar (rojavayî) (superlative)


berzdar

berzdartir (comparative)
herî berzdar (merkezî) (superlative)
tewrî berzdar (rojavayî) (superlative)


betonkirî

betonkirîtir (comparative)
herî betonkirî (merkezî) (superlative)
tewrî betonkirî (rojavayî) (superlative)


bexşbar

bexşbartir (comparative)
herî bexşbar (merkezî) (superlative)
tewrî bexşbar (rojavayî) (superlative)


bexşdar

bexşdartir (comparative)
herî bexşdar (merkezî) (superlative)
tewrî bexşdar (rojavayî) (superlative)


bihevhêzî

hevhêzekî, bi hevtayî, bi hevsengî, hev takî


bifêz

çavsor, qapan, bitir, qebe, bong, çenedirêj, basimbêj, giranser, fêzbûyî, serxweçûyî


bikarînayî

karpêkirî, havilkirî, dûdest, mistemil, bikarhatî


bikarnehatî

nebaşkirî, neçakkirî, ne avakirî, nekêlayî, neçandî


birrîndar

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre birîndar.


birûskedar

بروسکەدار (Kurdish-Arabic)
birîsedar
birîsqedar
birîskedar


cûtî

cû (positive)
cûtir (comparative)
herî cû (merkezî) (superlative)
tewrî cû (rojavayî) (superlative)

Ev tişt jî tiştên siyasî ne, civakî ne, dîrokî ne, ajîtatîf in, klîşe ne, zêde cûtî ne, zêde xav in û hwd.

Lê dîsa jî bêhna axa cûtî, wek bêhna pîşo tûj û eşkere, di nav hemû bêhnan re çû û ket bêvila wî.

Silêman Demir, Sorê Gulê, Nefel, Stockholm, 2002, r. 154, ISBN 91-89687-02-7


çakxwaz

xêrxwaz, başxwaz, baş,
 kesê/a ku başiyê dixwaze


çivokane

laderane (çivanokane, bêfirşkî, hulhulîkî, cebankî, çarpînekî)


erêdar

erênî, vebirr, erê, sakar, hamwarî, germ, xwegir


girtinbar

têgehiştinbar, bendkirinbar, zîndankirinbar, destbiserdananbar


gurrîkirî

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre gurîkirî.


hêşka

bijarte, hêja, mikemel, bêqisûr, kok, tapî xas, heta niha


nehêdîka

lezgîn, bilez, zû, bipele, xêrayî, pelepel, ne hêdî, ne yawaş


nelêhatî

ne rewa, rezîlane, bi riswayî, neminasib, neminsaib


neravebar

şelibar, alozbar, aloz, şêlî, netêgehiştinbar


pestane

givaştin, tepandin, pestan, pestên, lezdar, dakirin, vegivaştin, puwîn, ûtî, perûş


ramalî

/rɑːmɑːˈliː/


rastdar

Ji rast + -dar.
* Demê wergêrrî peyva Yunanî 'dikaios' wergerandiye zimanê Kurdî, wergervanên Kitêba Pîroz peyveka nû darişt. Rastdar cuda ye ji rastgo, çinko rastdarî tiştekê giştîtir e ji rastgoyî u rastkerî, kesatiya mirovekê ku beramber Xwedê rast e.

baş, qenc, rewişt paqij, rastker, bi dilê xwe yê paqij
 kesê/a ku direwan nake, keşe/a ku bes rastiyan dibêje


semadar

Penvanc b6 dcstûr eDi çerxê semadar têHeyran sirra xefûr e


serxweçûyî

çavsor, qapan, bitir, bifêz, qebe, bong, çenedirêj, basimbêj, giranser, fêzbûyî


xeberxweş

axiftinxweş, sihbetxweş, xweşsihbet, qezîxweş


azmûndar

azmûndartir (comparative)
herî azmûndar (merkezî) (superlative)
tewrî azmûndar (rojavayî) (superlative)


berpirsyarkirî

berpirsyarkirîtir (comparative)
herî berpirsyarkirî (merkezî) (superlative)
tewrî berpirsyarkirî (rojavayî) (superlative)


porkirî

Maneya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.


sirûştîkirî

/sɪɾuːʃtiːkɪˈɾiː/

Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre siriştîkirî.


mitleidig

dilpêşewat, dipêêşîn, bişefqat, bimerhmet, mehn, xwebadan


zielbewusst

bimebest, bi armanc, bimexsed, hay ji armanc heyî


xamûş

bêpêjn, bêdeng, mit, his, hiş,
kesa/ê yan tişta/ê deng nîne yan den jê nayê

...ev xeberê go û Hudhud xamoş bû.

1857, Mela Mûsayê Hekarî, Amadekar: Hêmin Omer, Durrû’l Mecalîs, sala weşandinê: 2022, r. 42

Goyende hinek hinek di xamûşPûyende hinek, hinek di medhûş


a dinî

a dinîtir (comparative)
herî a dinî (merkezî) (superlative)
tewrî a dinî (rojavayî) (superlative)


arane

aranetir (comparative)
herî arane (merkezî) (superlative)
tewrî arane (rojavayî) (superlative)


arastedar

arastedartir (comparative)
herî arastedar (merkezî) (superlative)
tewrî arastedar (rojavayî) (superlative)