pir

Rêya ku hatiye avakirin daku mirov pê di ser avekê re bibore anku derbas bibe (bi taybetî di ser çemekî yan robarekî re).

Gava ew gihîşt ber pirê, dengê zûrîna trênê hat.

Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem, 1986

Terka dilê ehbab-i da
Mehbûb û reyhan pir gulav
Ker kir li min cerg û hinav

Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640

pira (feminine definite construct singular)
pirên (feminine definite construct plural)
pirê (feminine definite oblique singular)
piran (feminine definite oblique plural)
wê pirê (feminine definite demonstrative oblique singular)
wan piran (feminine definite demonstrative oblique plural)
pirê (feminine definite vocative singular)
pirino (feminine definite vocative plural)
pirek (feminine indefinite nominative singular)
pirin (feminine indefinite nominative plural)
pireke (feminine indefinite construct singular)
pirine (feminine indefinite construct plural)
pirekê (feminine indefinite oblique singular)
pirinan (feminine indefinite oblique plural)
پر
pire

Hevreha soranî پرد (pird) (pird), zazakî pird, hewramî pirdî, farisî پل (pol), pehlewî 𐭯𐭥𐭧𐭫𐭩 (puhl), partî purt, avestayî 𐬞𐬆𐬭𐬆𐬙𐬎 (pərətu), sanskrîtî पर (para: di ser re borîn), latînî portus (lîman, bender, keştîgeh > gelek zimanên ewropî port), yûnaniya kevn πόρος (póros: buhir, derbaz, derbend), îngilîzî ford (meyav, derbazgeha avê), almanî Furt (meyav, derbazgeh), îngilîzî firth (derbend), zimanên skandinavî fjord (derbend)... hemû ji proto-hindûewropî *pértus (derbazbûn). Binêre herwiha borîn, borandin.
:Çavkanî: Horn p.72, Watkins p.65, MacKenzie P.118, Etymonline | Pokorny: 816 - 817


pir

Ev pir xweş e.

Pir dibêje lê kêm dike.

Gunahê min bixufranî“Mîm û Hê” pir gunehkar eBelê navê te xeffar e

Ev qazan pir e.

proto-hindûewropî: *pel- / *ple- ("dagirtin, tijî kirin")
:proto-îranî *per- ("tijî kirin")
::avestayî: pirine- ("tijî"), pir- ("tijî kirin")
::farisiya kevn: peru ("tijî")
::hotenî: p'r ("tijî")
::farisî: pur ("tijî")
::belûçî: pur ("pir") ...
::kurmancî: pir ("pir, gelek")
::soranî: pirr ("tijî")
::zazakî: pirr ("tijî")
:sanskrîtî: pûrna- ("tijî"), per- ("dagirtin, tijî kirin")
:yûnanî: plethos, poly- ("tijî, pir")
:latînî: plēnus ("tijî")
:almanî: voll ("tijî")
:îngilîzî: full ("tijî"), fill ("tijî kirin") ...
:Çavkanî: Cheung p.295, Horn p.66, Watkins p.64, Etymonline | Pokorny: 798 - 801


pir

Em pir in, ne hindik in.


pir

Pir (kes) dixwazin lê kêm (kes) qebûl dibin. (Gelek kes dixwazin lê hindik kes tên qebûlkirin.)