guilty

Ji îngilîziya navîn gilty, gulty, ji îngilîziya kevn gyltiġ (“sûcdar”); herwiha wek guilt + -y.


default

bicihneanîna erkên xwe, nedana deynê xwe


a plea of duress

bi egera ku di bin zor û pêkutiyê de hatiye danîn daxwaza betalkirina kontratê


coroner's jury

Lijneya jûriyê ya ku karê vepirsîn û lêkolîna mirinên sedemên wan nediyar girtine ser milê xwe.


detainer

Ji anglo-normanî detener, ji fransiya kevn detenir. Wekheva detain + -er.

nehiştin, sekinandin, fermana dirêjkirina girtîbûnê


disallow

Ji îngilîziya navîn disallowen, desallowen, deyn ji anglo-normanî desalouer, fransiya kevn desalöer; wekheva dis- + allow.


disclaim

Ji îngilîziya navîn disclaimen, ji anglo-normanî disclaimer, ji fransiya kevn desclamer (fransî déclamer), des- + clamer.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Mélange a trois-disclaim.wav


disclaimer

Qismen ji îngilîziya navîn discleymer, ji anglo-normanî desclamer; û qismen ji disclaim + -er.

di angaştê borîn, destjêkişandin, ferexetname


discovert

Ji fransiya kevn descovert, partîsîba borî ya descovrir.


dishonour

sencandin qebûl nekirin, dana pereyan red kirin


jactitation of marriage

sûncê ku dema mirovek di rastiyê de nezewicî be û xwe wekê ku bi mirovekî re zewicî be nîşan bide


wanted

Yê gava hatin dîtin, tabîê desteserkirina bilez e ji alî otorîteyên bicihîner ên qanûnê ve.


warranty

Ji îngilîziya navîn warantye, warantie, ji anglo-normanî warrantie, an fransiya bakurî ya kevn guhartoyeke fransiya kevn guarantie (fransî garantie). Cotrehê guarantee û guaranty.


orator

Ji anglo-normanî oratour, ji latînî ōrātor.


rebuttal

Xweparastina bersûcê yê ji delîlên ji aliyê gilîker an dozger ve pêşkêşkirî re wek cewab dide.


rebutter

rebuttal

di dozekî de bersiva duyem ya ku dozdar dide


respondent

kesê ku diparêze (nexasim jî di dozên hevberdanê de)


indenture

Ji anglo-normanî endenture, ji fransiya kevn endenteure, ji endenter.

şagirdî, miabide, kontrat, sened, berdestkî, muabede, peymana şagirdiyê


jaywalk

Paşvesazî ji jaywalker. Tê analîzkirin wek jay (“kesekî ehmeq”) + walk (“bi rê ve çûn”).

Îxlalkirina qaîdeyên trafîkê bi derbasbûna aliyê din ji cihê derbasbûnê yê plankirî an li qismê kolanê yê ku ji bo çûna erebeyan hatiye dîzaynkirin bi rê ve çûn, li şûna peyarêyê. Di trafîkê de bi îxlalkirina rêbazên borînê, borîn (îlegal li ser rê, ne rewa û bi metirsî)


counterclaim

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-counterclaim.wav


mulct

Ji fransiya navîn mulcter (“ceza dan”), ji latînî multa (“ceza, cirm”)


quitclaim

Ji îngilîziya navîn quiteclaymen, ji anglo-normanî quiteclamer, ji clamer quite. Bide ber claim quit.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-quitclaim.wav


non compos mentis

bêhiş, bêaqil, neberpirsiyar,
kesa/ê ku ji ber bêaqilî yan nexweşiyeke derûnî ji ber kiryar an tawanên xwe nayê tometbarkirin û cezakirin


abannation

sirgûnkirin, mişextkirin, qewirandin, ji welat derxistin


hand down

The jury handed down a verdict of guilty.


trespass

bi awayekî bêheq ketin milkiyeta kesekî din


plaintiff

Ji îngilîziya navîn plaintif, ji anglo-normanî, ji fransiya kevn plaintif (“gilîkirin; wek navdêrê, kesa/ê ku gilî dike, dawakar”) ji lêkera plaindre. Cotrehê plaintive.

dozdar, dewedar, daweker, dozker, gilîker, gilîdar, dawakar, dozger


chthonic law

Sîstemeke qanûnan e ku kozmozê wek pîroz dibîne.


jury

Ji îngilîziya navîn jure, ji anglo-normanî juree, ji latîniya serdema navîn iūrāta, ji latînî iūrō (“Ez sond dixwim an sond xwarin”).

Jurî. Komek ji kesên ku ji nifûsa giştî hatine hilbijartin da ku dozek li dadgehekê bibihîzin û qerar bidin.


positivism

Ji fransî positivisme, ji positif (“pozîtîv”).

Fikreke îlmê hiqûqê ye ku tê de hiqûq ji nirxên exlaqî cuda tên dîtin; nimûneten "qaîdeyên hiqûqê ji aliyê qanûndaneran (însanan) ve tên çêkirin".


superiority

Ji îngilîziya navîn superiorite, ji fransiya kevn superiorite, ji latîniya serdema navîn superioritas, ji latînî superior.
Ji aliyê morfolojîk ve ji superior + -ity.

Heqên kesên raser, yê di erdên ku ji aliyê vasalan (kesên girêdayî mîran) ve tên didestgirtin.


perp

"We have the perp in custody," the policeman said.


per se

intrinsically

Ew bixwe; bêyî diyarkirin an tevlîbûna faktorên derveyî.

Ji ber ku ev gotin eslen gotineke latînî ye, carina gava ku dinivîsin dikin îtalîk.

Destûra teqdîrê nedan hakimê, ku faktorên zêdeyî ew bixwe bi ber çav bigire. Bidestxistina wesfkirinê yê ji qanûnê.

The law makes drunk driving illegal per se

Hiqûq ajotina serxweş bixwe kiriye neqanûnî.


dwellinghouse

Xanî, mal, rûniştgeh, stargeh. Xaniyekî ku ji bo rûniştinê hatiye dîzaynkirin (û mîsalen ne wekî kargeh).


court martial

Dadgeheke ku dozên hiqûqa leşkerî lê tên guhdarkirin.


court martial

wergerandina yekser ji fransî cour martiale, lewma rêzbûna nenormal ya rengdêra ku navdêrê dişopîne.


erroneous

Ji îngilîziya navîn erroneous, ji fransiya navîn erroneux, ji latînî erroneus.

Veqetîna ji hewcehiyên hiqûqê, lê belê bêyî nebûna otorîteya qanûnî (yanî gava xwedî destûra kirina tiştekî ye), lewma ne îllegal e.

If, while having the power to act, one commits error in the exercise of that power, he acts erroneously.

Ger yekî ku xwedî destûra hereketkirinê ye, gava wê destûra xwe bi tîne ger xetayeke bike, ew çewt hereket kiriye.


solicitation

Ji fransiya navîn sollicitation, ji latînî sollicitātiō.

petition

Kiryara telebkirinê; daxwazname; teklîf.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-solicitation.wav

Sûcekî rûnedayî ye (yanî ji bo temambûna sûcê ne hewce ye kesê teşwîqbûyî sûcê pêk anîbe, tenê teşwîqkirin, emrdan, an peredan têrî wê dike ku yê yekî din teşwîq kiriye ceza bigire) ku yekî pere teklîfî yê din dike an yekî din teşwîqî sûckirinê dike, bi niyeteke spesîfîk ku ew kesê teşwîqkirî, emrdayî, an ew kesê perestandî sûcekê pêk bîne.


expectancy

Berjewendiya dahatûyê wekî xwedîtî an fêdedîtinê.


hearsay

Ji îngilîziya navîn hyere-zigginge (1340), here sey (teqrîben 1438), ji fraza heren seien (“gotinên [însanan] bihîstin”). Bide ber bi almaniya bilind a navîn hœrsagen (sedsala 14em), Hörensagen a modern jî jê hatiye.

Delîlên raporên kesên din esas digire, ku bi normalî neqebûlbar in ji ber ku ew li şûna zanîna şexsî, ne di bin sondê de hatine çêkirin.

Beyaneke derveyî-mehkemeyê ku li mehkemeyê ji bo rastiya mijara îdiakirî tê pêşkêşkirin, ku bi normalî neqebûlbar e, ji ber ku ji pirsyarkirina çeperastkî (cross-examination) derbas nebûye, heta ku beyanên bihîstinî bikeve nava yek ji istisnayan.


human right

heqê însanan, heqê mirovan, mafê mirovan


probative

Îsbatker. Meyla îsbatkirina beyaneke xisûsî an qanîkirina kesek ji rastiya îdîayekê.


disprobative

Ne-îsbatker. Ji bo pûçkirina beyaneke xisûsî an jî qanîkirina kesekî li ser nerastbûna îdîayekê.


alter ego

Ji latînî alter ego (“xwe yê din (herfîyen”).

Şirketekî ku ji alîyê kesekî ve ji bo birêvebirina karên şexsî tê emilandin ji bo xwe ji mesûlîyeta şexsî muhafeze bike, û dibe ku dadgeheke ji nav derbas bibe bi "qulkirina perdeya şirketê" ji bo barkirina mesûlîyetê li ser wî kesî gava hewl bide dekbazî an bêedaletî bike.


plea bargain

Lihevkirineke ku bertawan sûcdariya bi îdiayeke biçûktir qebûl dike, li şûna bêsûcdariya/masûmiyeta ji sûcdariyeke mezintir.


genericization

genericide

Di derbarê markayeke ticarî de, kiryar an proseya berfirehbûneke ewqas zêde ku wekî referansek ji bo çeşîdekî berhemekê tê naskirin ku ew berhem êdî ji temsîlîyeta markayek an çêkerek xisûsî derbas dibe.