minister

ministrzy (plural nominative)
ministrze (singular vocative)
ministrzy (plural vocative)
ministrów (plural accusative)
ministra (singular genitive)
ministrów (plural genitive)
ministrze (singular locative)
ministrach (plural locative)
ministrowi (singular dative)
ministrom (plural dative)
ministrem (singular instrumental)
ministrami (plural instrumental)

Premier i ministrowie pozowali razem do zdjęcia.


liga

ligi (plural nominative)
ligo (singular vocative)
ligi (plural vocative)
ligę (singular accusative)
ligi (plural accusative)
ligi (singular genitive)
lig (plural genitive)
lidze (singular locative)
ligach (plural locative)
lidze (singular dative)
ligom (plural dative)
ligą (singular instrumental)
ligami (plural instrumental)

Liga Polskich Rodzin.


blok

bloki (plural nominative)
bloku (singular vocative)
bloki (plural vocative)
bloki (plural accusative)
bloku (singular genitive)
bloków (plural genitive)
bloku (singular locative)
blokach (plural locative)
blokowi (singular dative)
blokom (plural dative)
blokiem (singular instrumental)
blokami (plural instrumental)

Blok chrześcijańsko-demokratyczny.


polityk

politycy (plural nominative)
polityku (singular vocative)
politycy (plural vocative)
polityka (singular accusative)
polityków (plural accusative)
polityka (singular genitive)
polityków (plural genitive)
polityku (singular locative)
politykach (plural locative)
politykowi (singular dative)
politykom (plural dative)
politykiem (singular instrumental)
politykami (plural instrumental)
polityczka (feminine)

Ten znany polityk umie przyciągnąć uwagę zwykłych ludzi.


organ

organy (plural nominative)
organie (singular vocative)
organy (plural vocative)
organy (plural accusative)
organu (singular genitive)
organów (plural genitive)
organie (singular locative)
organach (plural locative)
organowi (singular dative)
organom (plural dative)
organem (singular instrumental)
organami (plural instrumental)


stan

Du vieux slave станъ, stanъ → voir stan.

stany (plural nominative)
stanu (singular vocative)
stany (plural vocative)
stany (plural accusative)
stana (singular genitive)
stanów (plural genitive)
stanu (singular locative)
stanach (plural locative)
stanowi (singular dative)
stanom (plural dative)
stanem (singular instrumental)
stanami (plural instrumental)

État, division administrative d’un État fédéral, par opposition à państwo (« État indépendant »).

Przestępca uciekając przed FBI przekroczył granicę stanu.

Le criminel, fuyant le FBI, a franchi la frontière de l’État.

Stany Zjednoczone Ameryki.

État social, classe sociale de la Pologne féodale.

Wyróżnia się cztery stany: szlachtę i duchowieństwo, chłopów i mieszczaństwo.

Il y a quatre états : noblesse et clergé, paysans et bourgeoisie.


ulica

Du vieux slave qui donne le russe улица, ulica, le slovaque ulica, le tchèque ulice, équivalent du dérivé de ul, avec le suffixe -ica.

Rumuńska ulica mówi „nie” cięciom budżetowym.


przeciwnik

Dérivé de przeciwny, avec le suffixe -ik.

\pʃɛˈʨ̑ivʲɲik\

pʃɛˈʨ̑ivʲɲik

pʃɛˈʨ̑ivʲɲik


rząd

Du vieux slave рѩдъ, rędъ, apparenté au tchèque řád.

rządy (plural nominative)
rządzie (singular vocative)
rządy (plural vocative)
rządy (plural accusative)
rządu (singular genitive)
rządów (plural genitive)
rządzie (singular locative)
rządach (plural locative)
rządowi (singular dative)
rządom (plural dative)
rządem (singular instrumental)
rządami (plural instrumental)

Według politologów rząd jest częścią władzy wykonawczej.

Selon les politologues, un gouvernement fait partie du pouvoir exécutif.


brunatny

brunatne (neuter singular nominative)
brunatna (feminine singular nominative)
brunatnego (vocative singular accusative)
brunatną (singular accusative)
brunatnego (singular genitive)
brunatnej (singular genitive)
brunatnym (singular locative)
brunatnemu (singular dative)
brunatnym (singular instrumental)
brunatną (singular instrumental)
brunatni (vocative plural nominative)
brunatne (plural nominative)
brunatnych (vocative plural accusative)
brunatnych (plural genitive)
brunatnym (plural dative)
brunatnymi (plural instrumental)

brunatna koszula, chemise brune.


partia

Via l’allemand Partei du français partie.

Partia Zieloni, parti écologique.


lewy

Du vieux slave лѣвъ, lěvŭ qui donne aussi le tchèque levý, le russe левый, lévyj, etc. Il partage la même racine indoeuropéenne que le latin laevus (« gauche »), le grec ancien λαιός, laios.

lewe (neuter singular nominative)
lewa (feminine singular nominative)
lewego (vocative singular accusative)
lewą (singular accusative)
lewego (singular genitive)
lewej (singular genitive)
lewym (singular locative)
lewemu (singular dative)
lewym (singular instrumental)
lewą (singular instrumental)
lewi (vocative plural nominative)
lewe (plural nominative)
lewych (vocative plural accusative)
lewych (plural genitive)
lewym (plural dative)
lewymi (plural instrumental)


niepokój

Composé de nie et de pokój (« paix »), apparenté au tchèque nepokoj.


państwo

Dérivé de pan (« seigneur, monsieur »), avec le suffixe -stwo, apparenté au tchèque panstvo (« noblesse, ensemble des seigneurs »).

państwa (plural nominative)
państwa (plural vocative)
państwa (plural accusative)
państwa (singular genitive)
państw (plural genitive)
państwie (singular locative)
państwach (plural locative)
państwu (singular dative)
państwom (plural dative)
państwem (singular instrumental)
państwami (plural instrumental)

Monako to bardzo małe państwo.


demokracja

dɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja

Gwarantem istnienia demokracji parlamentarnej jest konstytucja.

La constitution est garante de la démocratie parlementaire.


imperium

imperia (plural nominative)
imperia (plural vocative)
imperia (plural accusative)
imperiów (plural genitive)
imperiach (plural locative)
imperiom (plural dative)
imperiami (plural instrumental)

Upadek imperium.


ministerstwo

Dérivé de minister, avec le suffixe -stwo.

ministerstwa (plural nominative)
ministerstwa (plural vocative)
ministerstwa (plural accusative)
ministerstwa (singular genitive)
ministerstw (plural genitive)
ministerstwie (singular locative)
ministerstwach (plural locative)
ministerstwu (singular dative)
ministerstwom (plural dative)
ministerstwem (singular instrumental)
ministerstwami (plural instrumental)


traktat

traktaty (plural nominative)
traktacie (singular vocative)
traktaty (plural vocative)
traktaty (plural accusative)
traktata (singular genitive)
traktatów (plural genitive)
traktacie (singular locative)
traktatach (plural locative)
traktatowi (singular dative)
traktatom (plural dative)
traktatem (singular instrumental)
traktatami (plural instrumental)

Traktat lizboński.


kapitalista

kapitaliści (plural nominative)
kapitalisto (singular vocative)
kapitaliści (plural vocative)
kapitalistę (singular accusative)
kapitalistów (plural accusative)
kapitalisty (singular genitive)
kapitalistów (plural genitive)
kapitaliście (singular locative)
kapitalistach (plural locative)
kapitaliście (singular dative)
kapitalistom (plural dative)
kapitalistą (singular instrumental)
kapitalistami (plural instrumental)
kapitalistka (feminine)


alians

Dwa państwa zawarły alians.


rząd marionetkowy

De rząd (« gouvernement ») et marionetkowy (« de marionnette »), lui-même de marionetka (« marionnette »).

ʒɔ̃nt ˌmarʲjɔ̃nɛtˈkɔvɨ


prawo

Apparenté à prawy (« droit ») issu du vieux slave правъ, pravъ ; comparez avec le tchèque právo, le slovène pravo, le russe право, právo.


ideologia

ideologie (plural nominative)
ideologio (singular vocative)
ideologie (plural vocative)
ideologię (singular accusative)
ideologie (plural accusative)
ideologii (singular genitive)
ideologii (plural genitive)
ideologii (singular locative)
ideologiach (plural locative)
ideologii (singular dative)
ideologiom (plural dative)
ideologią (singular instrumental)
ideologiami (plural instrumental)


sejm

Déverbal de sejmować, dérivé régulièrement de jąć comme objąć, obejmować mais perçu comme le dénominal de sejm et remplacé au sens propre par zdjąć, zdejmować.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Diète polonaise.


alt-right

(XXIᵉ siècle) Emprunté à l’anglais alt-right.


komunizm

Przez większą część drugiej połowy XX wieku ustrojem Polski był komunizm.


dekolonizacja

Dérivé de kolonizacja, avec le préfixe de-.


federacja

federacje (plural nominative)
federacjo (singular vocative)
federacje (plural vocative)
federację (singular accusative)
federacje (plural accusative)
federacji (singular genitive)
federacji (plural genitive)
federacji (singular locative)
federacjach (plural locative)
federacji (singular dative)
federacjom (plural dative)
federacją (singular instrumental)
federacjami (plural instrumental)

fɛdɛˈraʦ̑ʲja


hitlerowiec

\ˌxʲitlɛˈrɔvʲjɛʦ̑\


komunistka

Dérivé de komunista, avec le suffixe -ka.


elektor

elektorzy (plural nominative)
elektorze (singular vocative)
elektorzy (plural vocative)
elektora (singular accusative)
elektorów (plural accusative)
elektora (singular genitive)
elektorów (plural genitive)
elektorze (singular locative)
elektorach (plural locative)
elektorowi (singular dative)
elektorom (plural dative)
elektorem (singular instrumental)
elektorami (plural instrumental)


poseł

Déverbal de posłać, posyłać (« envoyer »).


obóz

Il est pour *obwóz, déverbal de obwieźć (« conduire autour »). Le russe обоз, oboz a gardé le sens de « convoi, ensemble de chariots » qui est le sens originel ; voir wóz (« chariot, véhicule »).

Obóz Narodowo-Radykalny.


szczyt

Du vieux slave штитъ, štitŭ (« bouclier ») qui donne aussi štít (« écu ») en tchèque, щит, ščit (« bouclier ») en russe.

En polonais, le mot a subi une évolution sémantique de « écu », « pointe de l’écu, objet pointu », « pointe, sommet, fronton », le sens propre étant repris par tarcza (« écu »).


sowiecki

\sɔˈvʲjɛʦ̑ʲci\


socjalistyczny

Dérivé de socjalista, avec le suffixe -ny.


komunistyczny

Dérivé de komunista, avec le suffixe -ny.


radziecki

Dérivé de radca (« conseiller »), avec le suffixe -ski, calque du russe советский, sovétskij.

\raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci\

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich


cesarstwo

Dérivé de cesarz, avec le suffixe -stwo.

Święte Cesarstwo Rzymskie, Saint-Empire romain.


rzesza

Du vieux haut allemand rīhhi (« pouvoir, royaume »).

Trzecia Rzesza, Troisième Reich.


cesarz

Via le vieux slave кєсаръ, cesarǔ, du latin Caesar qui donne aussi car (« tsar, empereur de Russie ») via le russe.

Wilhelm II (…) – ostatni niemiecki cesarz i król Prus, przedstawiciel dynastii Hohenzollernów.

Wilhelm II Hohenzollern sur l’encyclopédie Wikipédia (en polonais)


sojusz

Du russe союз, sojúz (« union, alliance ») qui correspond au polonais *związ qui donne związek.

Sojusz ołtarza i tronu,Alliance du trône et de l’autel.


wiec

Du vieux slave вѣще, věče (« conseil »), d’un verbe *větiti (« dire, parler »), soit le sens de notre parlement. Voir wet qui lui est apparenté.


sejmować

Ancien imperfectif de *sjąć devenu zdjąć pour des raisons euphoniques propres au polonais et qui a son tour a produit un imperfectif « régulier », zdejmować, le tchèque quand à lui, sur la même base a snímat. Au sens politique, c’est le dénominal de sejm


rewolucyjny

Dérivé de rewolucja, avec le suffixe -ny.


przewrót

Révolution, coup d’État, action de renverser le pouvoir en place.


zamach

Déverbal de zamachać, dérivé de machać, avec le préfixe za-.

Ktoś dokonał zamachu na prezydenta.


marszałek

De l’allemand Marschall (« maréchal »), équivalent du dérivé de Marszał, avec le suffixe -ek.

marszałkini (feminine)
marszałkowa (feminine)

Elżbieta Witek - Od 2019 marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej VIII i IX kadencji.

Président du sénat ou du sejm polonais.
Président de voïvodie.

Marszałek województwa.


podległy

podległe (neuter singular nominative)
podległa (feminine singular nominative)
podległego (vocative singular accusative)
podległą (singular accusative)
podległego (singular genitive)
podległej (singular genitive)
podległym (singular locative)
podległemu (singular dative)
podległym (singular instrumental)
podległą (singular instrumental)
podlegli (vocative plural nominative)
podległe (plural nominative)
podległych (vocative plural accusative)
podległych (plural genitive)
podległym (plural dative)
podległymi (plural instrumental)


wspólnota

Dérivé de wspólny (« commun »), avec le suffixe -ota.

Jak wspólnota międzynarodowa może pomagać ubogim krajom?


niepodległy

niepodległe (neuter singular nominative)
niepodległa (feminine singular nominative)
niepodległego (vocative singular accusative)
niepodległą (singular accusative)
niepodległego (singular genitive)
niepodległej (singular genitive)
niepodległym (singular locative)
niepodległemu (singular dative)
niepodległym (singular instrumental)
niepodległą (singular instrumental)
niepodlegli (vocative plural nominative)
niepodległe (plural nominative)
niepodległych (vocative plural accusative)
niepodległych (plural genitive)
niepodległym (plural dative)
niepodległymi (plural instrumental)

\ɲɛpɔdˈlɛɡwɨ\


prawicowy

Dérivé de prawica, avec le suffixe -owy.


lewicowy

\lɛvʲiˈʦ̑ɔvɨ\


lewak

Dérivé de lewy (« gauche »), avec le suffixe -ak.

W sprawach zagranicznych Mao jest większym lewakiem niż Czou, w sprawach wewnętrznych jest wprost przeciwnie.

Jerzy Putrament, Pół wieku: Rapanui, t. 6, Czytelnik, Warszawa, 1975


prawica

Skrajna prawica, extrême droite.


lewica

Skrajna lewica, extrême gauche.


kandydat

kandidat (singular nominative)
kandidaci (plural nominative)
kandidacie (singular vocative)
kandidaci (plural vocative)
kandidata (singular accusative)
kandidatów (plural accusative)
kandidata (singular genitive)
kandidatów (plural genitive)
kandidacie (singular locative)
kandidatach (plural locative)
kandidatowi (singular dative)
kandidatom (plural dative)
kandidatem (singular instrumental)
kandidatami (plural instrumental)
kandydatka (feminine)


wyborca

wyborcy (plural nominative)
wyborco (singular vocative)
wyborcy (plural vocative)
wyborcę (singular accusative)
wyborców (plural accusative)
wyborcy (singular genitive)
wyborców (plural genitive)
wyborcy (singular locative)
wyborcach (plural locative)
wyborcy (singular dative)
wyborcom (plural dative)
wyborcą (singular instrumental)
wyborcami (plural instrumental)


konfederacja

Du latin confoederatio, apparenté à federacja.

konfederacje (plural nominative)
konfederacjo (singular vocative)
konfederacje (plural vocative)
konfederację (singular accusative)
konfederacje (plural accusative)
konfederacji (singular genitive)
konfederacji (plural genitive)
konfederacji (singular locative)
konfederacjach (plural locative)
konfederacji (singular dative)
konfederacjom (plural dative)
konfederacją (singular instrumental)
konfederacjami (plural instrumental)


imperialistyczny

Dérivé de imperialista, avec le suffixe -iczny.

imperialistyczne (neuter singular nominative)
imperialistyczna (feminine singular nominative)
imperialistycznego (vocative singular accusative)
imperialistyczną (singular accusative)
imperialistycznego (singular genitive)
imperialistycznej (singular genitive)
imperialistycznym (singular locative)
imperialistycznemu (singular dative)
imperialistycznym (singular instrumental)
imperialistyczną (singular instrumental)
imperialistyczni (vocative plural nominative)
imperialistyczne (plural nominative)
imperialistycznych (vocative plural accusative)
imperialistycznych (plural genitive)
imperialistycznym (plural dative)
imperialistycznymi (plural instrumental)

Nie należy imputować globalnemu mocarstwu ani demonicznych, ani imperialistycznych zamiarów pozaplanetarnej ekspansji.


demokratyczny

Du grec ancien δημοκρατικός, dêmokratikós avec le suffixe -ny.

demokratyczne (neuter singular nominative)
demokratyczna (feminine singular nominative)
demokratycznego (vocative singular accusative)
demokratyczną (singular accusative)
demokratycznego (singular genitive)
demokratycznej (singular genitive)
demokratycznym (singular locative)
demokratycznemu (singular dative)
demokratycznym (singular instrumental)
demokratyczną (singular instrumental)
demokratyczni (vocative plural nominative)
demokratyczne (plural nominative)
demokratycznych (vocative plural accusative)
demokratycznych (plural genitive)
demokratycznym (plural dative)
demokratycznymi (plural instrumental)

W krajach demokratycznych władzę wybiera społeczeństwo.

Le peuple choisit le gouvernement dans les pays démocratiques.


nacjonalistyczny

Dérivé de nacjonalista, avec le suffixe -iczny.

nacjonalistyczne (neuter singular nominative)
nacjonalistyczna (feminine singular nominative)
nacjonalistycznego (vocative singular accusative)
nacjonalistyczną (singular accusative)
nacjonalistycznego (singular genitive)
nacjonalistycznej (singular genitive)
nacjonalistycznym (singular locative)
nacjonalistycznemu (singular dative)
nacjonalistycznym (singular instrumental)
nacjonalistyczną (singular instrumental)
nacjonalistyczni (vocative plural nominative)
nacjonalistyczne (plural nominative)
nacjonalistycznych (vocative plural accusative)
nacjonalistycznych (plural genitive)
nacjonalistycznym (plural dative)
nacjonalistycznymi (plural instrumental)


głosować

Dérivé de głos (« voix »), avec le suffixe -ować, littéralement « donner sa voix à ».

\ɡwɔˈsɔvaʨ̑\

Każdy pełnoletni polski obywatel może głosować w wyborach do parlamentu.


strajk

De l’anglais strike (« grève ») qui donne aussi Streik en allemand, страйк, straïk en russe.

strajki (plural nominative)
strajku (singular vocative)
strajki (plural vocative)
strajki (plural accusative)
strajku (singular genitive)
strajków (plural genitive)
strajku (singular locative)
strajkach (plural locative)
strajkowi (singular dative)
strajkom (plural dative)
strajkiem (singular instrumental)
strajkami (plural instrumental)

Strajki kolejarzy sparaliżowały cały kraj.

Les grèves des cheminots ont paralysé tout le pays.


dysydent

dysydenci (plural nominative)
dysydencie (singular vocative)
dysydenci (plural vocative)
dysydenta (singular accusative)
dysydentów (plural accusative)
dysydenta (singular genitive)
dysydentów (plural genitive)
dysydencie (singular locative)
dysydentach (plural locative)
dysydentowi (singular dative)
dysydentom (plural dative)
dysydentem (singular instrumental)
dysydentami (plural instrumental)

Widząc skutki dokonywanych prób odmówił dalszych badań stając się dysydentem.


polityczny

Dérivé de polityka, avec le suffixe -ny.

polityczne (neuter singular nominative)
polityczna (feminine singular nominative)
politycznego (vocative singular accusative)
polityczną (singular accusative)
politycznego (singular genitive)
politycznej (singular genitive)
politycznym (singular locative)
politycznemu (singular dative)
politycznym (singular instrumental)
polityczną (singular instrumental)
polityczni (vocative plural nominative)
polityczne (plural nominative)
politycznych (vocative plural accusative)
politycznych (plural genitive)
politycznym (plural dative)
politycznymi (plural instrumental)

Wiele rządów gnębi działaczy politycznych.

De nombreux régimes oppressent les activistes politiques.


polityka

polityki (plural nominative)
polityko (singular vocative)
polityki (plural vocative)
politykę (singular accusative)
polityki (plural accusative)
polityki (singular genitive)
polityk (plural genitive)
polityce (singular locative)
politykach (plural locative)
polityce (singular dative)
politykom (plural dative)
polityką (singular instrumental)
politykami (plural instrumental)

Nie interesuje mnie polityka, uważam, że wszyscy politycy w rządzie i opozycji to oszuści.


mocarstwo

Dérivé de mocarz, avec le suffixe -stwo.

mocarstwa (plural nominative)
mocarstwa (plural vocative)
mocarstwa (plural accusative)
mocarstwa (singular genitive)
mocarstw (plural genitive)
mocarstwie (singular locative)
mocarstwach (plural locative)
mocarstwu (singular dative)
mocarstwom (plural dative)
mocarstwem (singular instrumental)
mocarstwami (plural instrumental)


kapitalizm

Dérivé de kapitał, avec le suffixe -izm.

kapitalizmy (plural nominative)
kapitalizmie (singular vocative)
kapitalizmy (plural vocative)
kapitalizmy (plural accusative)
kapitalizmu (singular genitive)
kapitalizmów (plural genitive)
kapitalizmie (singular locative)
kapitalizmach (plural locative)
kapitalizmowi (singular dative)
kapitalizmom (plural dative)
kapitalizmem (singular instrumental)
kapitalizmami (plural instrumental)


naczelnik

Dérivé de naczelny, avec le suffixe -ik et, plus avant, de czoło (« front »).

Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej.

Général en chef des forces armées nationales.


nacja

nacje (plural nominative)
nacjo (singular vocative)
nacje (plural vocative)
nację (singular accusative)
nacje (plural accusative)
nacji (singular genitive)
nacji (plural genitive)
nacji (singular locative)
nacjach (plural locative)
nacji (singular dative)
nacjom (plural dative)
nacją (singular instrumental)
nacjami (plural instrumental)


sekretarz

Du français secrétaire, équivalent du dérivé de sekret, avec le suffixe -arz.

sekretarze (plural nominative)
sekretarzu (singular vocative)
sekretarze (plural vocative)
sekretarza (singular accusative)
sekretarzy (plural accusative)
sekretarza (singular genitive)
sekretarzy (plural genitive)
sekretarzu (singular locative)
sekretarzach (plural locative)
sekretarzowi (singular dative)
sekretarzom (plural dative)
sekretarzem (singular instrumental)
sekretarzami (plural instrumental)

Pierwszy sekretarz KC PZPR złożył gospodarską wizytę na Podlasiu.


narodnik

narodnicy (plural nominative)
narodniku (singular vocative)
narodnicy (plural vocative)
narodnika (singular accusative)
narodników (plural accusative)
narodnika (singular genitive)
narodników (plural genitive)
narodniku (singular locative)
narodnikach (plural locative)
narodnikowi (singular dative)
narodnikom (plural dative)
narodnikiem (singular instrumental)
narodnikami (plural instrumental)