fruktvendisto

Composé de frukto et de vendisto, littéralement « vendeur de fruits ».

fruktvendistoj (plural nominative)
fruktvendiston (singular accusative)
fruktvendistojn (plural accusative)

La fruktvendistoj ŝmiras la malnovajn pomojn per vakso por ŝajnigi ilin freŝaj, kaj la spicvendistoj elektas la plej profitdonajn pesilojn.

Les marchands de fruits recouvrent les vieilles pommes de cire pour les faire paraitre fraiches, et les vendeurs d’épices choisissent les balances rapportant le plus.

Tim Westover, Pigopago, Marvirinstrato, 2009, page 73


hajduko

(Date à préciser) Composé de la racine hajduk et de la finale -o (substantif).

hajdukoj (plural nominative)
hajdukon (singular accusative)
hajdukojn (plural accusative)


prismo

(Date à préciser) Composé de la racine prism (« prisme ») et de la finale -o (substantif).

prismoj (plural nominative)
prismon (singular accusative)
prismojn (plural accusative)

Prisme, instrument permettant de réfracter la lumière.


cerbujo

(Date à préciser) Composé de la racine cerb (« cerveau »), du suffixe -uj- (« contenant total ») et de la finale -o (substantif).

cerbujoj (plural nominative)
cerbujon (singular accusative)
cerbujojn (plural accusative)


magmo

(Date à préciser) Composé de la racine magm et de la finale -o (substantif).

magmoj (plural nominative)
magmon (singular accusative)
magmojn (plural accusative)


mikso

(Date à préciser) Composé de la racine miks (« mêler ») et de la finale -o (substantif).

miksoj (plural nominative)
mikson (singular accusative)
miksojn (plural accusative)


tronheredanto

(Date à préciser) Composé des racines tron (« trône ») et hered (« hériter »), du suffixe -ant- (« participe actif présent ») et de la finale -o (substantif).

tronheredantoj (plural nominative)
tronheredanton (singular accusative)
tronheredantojn (plural accusative)

“Mi ne scias, kio fariĝos”, diris la kolerita justecministro, “mi nur unu fakton scias: la leĝo klare diras, ke post morto de reĝo lia filo fariĝas tronheredanto.”

Janusz Korczak, traduit par Anna Weinstein, Bonhumoraj Rakontoj, 1927


kuraĝigo

(Date à préciser) Composé de la racine kuraĝ (« courageux, hardi »), du suffixe -ig- (« rendre, amener à ») et de la finale -o (substantif).

kuraĝigoj (plural nominative)
kuraĝigon (singular accusative)
kuraĝigojn (plural accusative)

Kien alvenos mia penso, ĝis tie mi sendos al la mondo mian mesaĝon kronitan per kuraĝigo.

Divaldo P. Franco, Filigranoj el Lumo, 1974


klaviklo

klavikloj (plural nominative)
klaviklon (singular accusative)
klaviklojn (plural accusative)


brunon

bruno (singular nominative)
brunoj (plural nominative)
brunojn (plural accusative)


vermiljono

(Date à préciser) Composé de la racine vermiljon et de la finale -o (substantif).

vermiljonoj (plural nominative)
vermiljonon (singular accusative)
vermiljonojn (plural accusative)


akaĵunukso

Composé des racines akaĵu et nuks (« noix ») et de la finale -o (substantif).

akaĵunuksoj (plural nominative)
akaĵunukson (singular accusative)
akaĵunuksojn (plural accusative)


akaĵuarbo

(Date à préciser) Composé des racines akaĵu et arb (« arbre ») et de la finale -o (substantif).

akaĵuarboj (plural nominative)
akaĵuarbon (singular accusative)
akaĵuarbojn (plural accusative)

Anacardier, arbre qui donne la noix de cajou.

La akaĵuarboj kreskas en tropikaj zonoj.

Les anacardiers poussent dans les zones tropicales.


akaĵuarboj

akaĵuarbo (singular nominative)
akaĵuarbon (singular accusative)
akaĵuarbojn (plural accusative)


akaĵuarbon

akaĵuarbo (singular nominative)
akaĵuarboj (plural nominative)
akaĵuarbojn (plural accusative)


akaĵuarbojn

akaĵuarbo (singular nominative)
akaĵuarboj (plural nominative)
akaĵuarbon (singular accusative)


trafikŝtopiĝo

Composé des racines trafik (« circulation, trafic ») et ŝtop (« boucher »), du suffixe -iĝ- (« devenir ») et de la finale -o (substantif)

trafikŝtopiĝoj (plural nominative)
trafikŝtopiĝon (singular accusative)
trafikŝtopiĝojn (plural accusative)

Oni ekzemple privilegios la rapidajn transport-rimedojn, kaj la individuaj vojaĝoj superos la kolektivajn – kaj la atendovicoj en flughavenoj, aŭ trafikŝtopiĝo sur la ŝoseoj ampleksiĝos…

Nous allons par exemple privilégier les moyens de transports rapides, et les déplacements individuels seront plus fréquents que les collectifs – et les files d’attente dans les aéroports, ou les embouteillages sur les routes vont s’amplifier…

Le Monde diplomatique en Esperanto 2008-2010


pirforma kukurbo

(Date à préciser)Composé de pirforma et de kukurbo, littéralement « courge en forme de poire ».

pirformaj kukurboj (plural nominative)
pirforman kukurbon (singular accusative)
pirformajn kukurbojn (plural accusative)

La ĉajoto estas pirforma kukurbo, kiu originas de Meksiko.

La chayote est une variété de courge butternut, qui vient du Mexique.

Science-intention en espéranto,Kiel Planti Ĉajotajn Semojn


parkhorloĝo

(Date à préciser) Composé des racines park (« parc ») et horloĝ (« horloge, montre ») et de la finale -o (substantif).

parkhorloĝoj (plural nominative)
parkhorloĝon (singular accusative)
parkhorloĝojn (plural accusative)

Ekzistas pluraj manieroj plibonigi moviĝeblan efikecon per efektivigo de modelo, kiu distribuas transportajn eblojn kaj malpliigas aŭtomobilan uzadon. Ĉi tie ni metas urbaj paspagoj, parkhorloĝoj, redukto de la nombro da parkumejoj, kotizoj, ktp.

Il existe plusieurs moyens d’améliorer l’efficacité de la mobilité en concrétisant des modèles qui fournissent des possibilités de transport et qui réduisent l’usage de la voiture. On y met des péages urbains, des parcmètres, on réduit le nombre de places de stationnements, etc.

Daŭrigebla urbo kaj movebleco, dans Renovables Verdes en espéranto


akaĵuujo

(Date à préciser) Composé de la racine akaĵu, du suffixe -uj- (« contenant total ») et de la finale -o (substantif).

akaĵuujoj (plural nominative)
akaĵuujon (singular accusative)
akaĵuujojn (plural accusative)


vidkapablo

(1907) Composé des racines vid (« voir ») et kapabl (« capable, apte ») et de la finale -o (substantif).

vidkapabloj (plural nominative)
vidkapablon (singular accusative)
vidkapablojn (plural accusative)

Lia vidkapablo pliakriĝis, lia mensa vivo plivigliĝis.

Sa vue s'aiguisa, son activité cérébrale s'accrut.

Verŝajne vi parolas pri blindeco kontraste kun vidkapablo.

Visiblement vous parlez de la condition d'aveugle par contraste avec la vue.


gospelo

(Date à préciser) Composé de la racine gospel et de la finale -o (substantif).

gospeloj (plural nominative)
gospelon (singular accusative)
gospelojn (plural accusative)


librvendejo

(Date à préciser) Composé des racines libr (« livre ») et vend (« vendre »), du suffixe -ej- (« lieu ») et de la finale -o (substantif).

librvendejoj (plural nominative)
librvendejon (singular accusative)
librvendejojn (plural accusative)

Librairie, lieu où on achète des livres.

Nur tiam ĝi povas aperi en librvendejoj k. c.

Adam Zakrzewski, Historio de Esperanto, 1913, page 10


ĉevalzorgisto

(Date à préciser) Composé des racines ĉeval (« cheval ») et zorg (« avoir soin, prendre soin de »), du suffixe -ist- (« professionnel, partisan ») et de la finale -o (substantif).

ĉevalzorgistoj (plural nominative)
ĉevalzorgiston (singular accusative)
ĉevalzorgistojn (plural accusative)

La scivolo min malsuprenirigis el mia ĉevalo, kiun mi lasis al mia ĉevalzorgisto.

La curiosité me fit descendre de mon cheval, que je laissai à mon palefrenier.

Antoine François Prévost, Manon Lescaut, 1908, page 6, traduction de Henri Vallienne


kokossuko

Composé des racines kokos (« coco ») et suk (« jus, suc ») et de la finale -o (substantif), littéralement « jus de coco ».

kokossukoj (plural nominative)
kokossukon (singular accusative)
kokossukojn (plural accusative)

Eau de coco, jus extrait de la noix de coco.


kokosujo

Composé de la racine kokos (« coco »), du suffixe -uj- (« contenant total ») et de la finale -o (substantif).

kokosujoj (plural nominative)
kokosujon (singular accusative)
kokosujojn (plural accusative)


kokospalmo

Composé des racines kokos (« coco ») et palm (« palmier ») et de la finale -o (substantif).

kokospalmoj (plural nominative)
kokospalmon (singular accusative)
kokospalmojn (plural accusative)


kokoslakto

Composé des racines kokos (« coco ») et lakt (« lait ») et de la finale -o (substantif).

kokoslaktoj (plural nominative)
kokoslakton (singular accusative)
kokoslaktojn (plural accusative)


kokosoleo

Composé des racines kokos (« coco ») et ole (« huile ») et de la finale -o (substantif).

kokosoleoj (plural nominative)
kokosoleon (singular accusative)
kokosoleojn (plural accusative)


kokosbutero

Composé des racines kokos (« coco ») et buter (« beurre ») et de la finale -o (substantif).

kokosbuteroj (plural nominative)
kokosbuteron (singular accusative)
kokosbuterojn (plural accusative)


kokospulpo

Composé des racines kokos (« coco ») et pulp (« pulpe ») et de la finale -o (substantif).

kokospulpoj (plural nominative)
kokospulpon (singular accusative)
kokospulpojn (plural accusative)


kokoskarno

Composé des racines kokos (« coco ») et karn (« chair ») et de la finale -o (substantif).

kokoskarnoj (plural nominative)
kokoskarnon (singular accusative)
kokoskarnojn (plural accusative)


kokosakvo

Composé des racines kokos (« coco ») et akv (« eau ») et de la finale -o (substantif).

kokosakvoj (plural nominative)
kokosakvon (singular accusative)
kokosakvojn (plural accusative)

Eau de coco, liquide qu’on obtient en ouvrant une noix de coco.

Post la taĝmango kaj promeno, ĉiuj iris aliaplaĝen, trinkis kokosakvon kaj sidiĝis surrazene por vidi la belan ĉielarkon kiu ekaperis en la ĉielo.

Après le déjeuner et une promenade, ils sont tous allés sur une autre plage, ont bu de l’eau de coco et se sont assis au ras du sol pour voir le bel arc-en-ciel qui était apparut dans le ciel.


kokosarbo

Composé des racines kokos (« coco ») et arb (« arbre ») et de la finale -o (substantif).

kokosarboj (plural nominative)
kokosarbon (singular accusative)
kokosarbojn (plural accusative)

Kaj vi povas liberlasi la pensojn, ke ili vagu sencele tra malreala neniejo kvazaŭ kamelidoj petolantaj sub kokosarboj de ombrodona oazo.

Et tu peux libérer les pensées, qu’elles errent sans but à travers un désert imaginaire comme des petits chameaux sous les cocotiers d’une oasis ombragée.


kokosarboj

kokosarbo (singular nominative)
kokosarbon (singular accusative)
kokosarbojn (plural accusative)


kokosujon

kokosujo (singular nominative)
kokosujoj (plural nominative)
kokosujojn (plural accusative)


kokospalmon

kokospalmo (singular nominative)
kokospalmoj (plural nominative)
kokospalmojn (plural accusative)


kokosujoj

kokosujo (singular nominative)
kokosujon (singular accusative)
kokosujojn (plural accusative)


kokosakvoj

kokosakvo (singular nominative)
kokosakvon (singular accusative)
kokosakvojn (plural accusative)


kokosarbon

kokosarbo (singular nominative)
kokosarboj (plural nominative)
kokosarbojn (plural accusative)


kokosakvojn

kokosakvo (singular nominative)
kokosakvoj (plural nominative)
kokosakvon (singular accusative)


kokosoleoj

kokosoleo (singular nominative)
kokosoleon (singular accusative)
kokosoleojn (plural accusative)


kokospalmoj

kokospalmo (singular nominative)
kokospalmon (singular accusative)
kokospalmojn (plural accusative)


kokosakvon

kokosakvo (singular nominative)
kokosakvoj (plural nominative)
kokosakvojn (plural accusative)


kokospalmojn

kokospalmo (singular nominative)
kokospalmoj (plural nominative)
kokospalmon (singular accusative)


kokoskarnojn

kokoskarno (singular nominative)
kokoskarnoj (plural nominative)
kokoskarnon (singular accusative)


kokospulpon

kokospulpo (singular nominative)
kokospulpoj (plural nominative)
kokospulpojn (plural accusative)


kokoskarnoj

kokoskarno (singular nominative)
kokoskarnon (singular accusative)
kokoskarnojn (plural accusative)


kokoslakton

kokoslakto (singular nominative)
kokoslaktoj (plural nominative)
kokoslaktojn (plural accusative)


kokosoleojn

kokosoleo (singular nominative)
kokosoleoj (plural nominative)
kokosoleon (singular accusative)


kokossukoj

kokossuko (singular nominative)
kokossukon (singular accusative)
kokossukojn (plural accusative)


kokossukon

kokossuko (singular nominative)
kokossukoj (plural nominative)
kokossukojn (plural accusative)


kokosbuterojn

kokosbutero (singular nominative)
kokosbuteroj (plural nominative)
kokosbuteron (singular accusative)


kokospulpojn

kokospulpo (singular nominative)
kokospulpoj (plural nominative)
kokospulpon (singular accusative)


kokoskarnon

kokoskarno (singular nominative)
kokoskarnoj (plural nominative)
kokoskarnojn (plural accusative)


kokosbuteron

kokosbutero (singular nominative)
kokosbuteroj (plural nominative)
kokosbuterojn (plural accusative)


kokossukojn

kokossuko (singular nominative)
kokossukoj (plural nominative)
kokossukon (singular accusative)


kokoslaktoj

kokoslakto (singular nominative)
kokoslakton (singular accusative)
kokoslaktojn (plural accusative)


kokospulpoj

kokospulpo (singular nominative)
kokospulpon (singular accusative)
kokospulpojn (plural accusative)


kokoslaktojn

kokoslakto (singular nominative)
kokoslaktoj (plural nominative)
kokoslakton (singular accusative)


kokosbuteroj

kokosbutero (singular nominative)
kokosbuteron (singular accusative)
kokosbuterojn (plural accusative)


kokosujojn

kokosujo (singular nominative)
kokosujoj (plural nominative)
kokosujon (singular accusative)


kokosarbojn

kokosarbo (singular nominative)
kokosarboj (plural nominative)
kokosarbon (singular accusative)


kokosoleon

kokosoleo (singular nominative)
kokosoleoj (plural nominative)
kokosoleojn (plural accusative)


arakidbutero

Composé des racines arakid et buter (« beurre ») et de la finale -o (substantif).

arakidbuteroj (plural nominative)
arakidbuteron (singular accusative)
arakidbuterojn (plural accusative)


bofrontido

bofrontidoj (plural nominative)
bofrontidon (singular accusative)
bofrontidojn (plural accusative)


muzikantaro

(Date à préciser) Composé de la racine muzik (« musique »), des suffixes -ant- (« participe actif présent ») et -ar- (« groupe ») et de la finale -o (substantif).

muzikantaroj (plural nominative)
muzikantaron (singular accusative)
muzikantarojn (plural accusative)

Formation musicale, instruments ou voix qui interviennent dans une pièce de musique.


muzikaĵo

(Date à préciser) Composé de la racine muzik (« musique »), du suffixe -aĵ- (« chose, dérivé ») et de la finale -o (substantif).

muzikaĵoj (plural nominative)
muzikaĵon (singular accusative)
muzikaĵojn (plural accusative)

Li verkis poemojn kaj komponis muzikaĵojn.

Il écrivait des poèmes et composait des musiques.

Jomo Ipfelkofer, Postaj tempoj eble pli bone komprenos min, Monato en espéranto, 2009


gajulo

De gaja (« gai ») et -ul- (« individu »).

gajuloj (plural nominative)
gajulon (singular accusative)
gajulojn (plural accusative)


fantomŝipo

(Date à préciser) Composé des racines fantom (« spectre, fantôme ») et ŝip (« navire ») et de la finale -o (substantif).

fantomŝipoj (plural nominative)
fantomŝipon (singular accusative)
fantomŝipojn (plural accusative)

Ili ekvidis fantomŝipon navigante al ili.

Ils aperçurent un vaisseau fantôme qui naviguait vers eux.


fantoma ŝipo

(Date à préciser)Composé de fantoma et de ŝipo, littéralement « bateau fantomatique ».

fantomaj ŝipoj (plural nominative)
fantoman ŝipon (singular accusative)
fantomajn ŝipojn (plural accusative)

Dum ĉi tiu vojaĝo Wagner detale konatiĝis kun la legendo pri la fantoma ŝipo, kiu ektimigas la maristojn.

Pendant ce voyage, Wagner s’est fait connaître en détail avec la légende du vaisseau fantôme, qui effraie les marins.

La Revuo : internacia monata literatura gazeto, 1913


gregejo

(Date à préciser) Composé de la racine greg (« troupeau »), du suffixe -ej- (« lieu ») et de la finale -o (substantif).

gregejoj (plural nominative)
gregejon (singular accusative)
gregejojn (plural accusative)


malkvieteco

(Date à préciser) Composé du préfixe mal- (« contraire »), de la racine kviet (« mou, doux, quiet »), du suffixe -ec- (« qualité ») et de la finale -o (substantif).

malkvietecoj (plural nominative)
malkvietecon (singular accusative)
malkvietecojn (plural accusative)


maltrankvileco

(Date à préciser) Composé du préfixe mal- (« contraire »), de la racine trankvil (« tranquille »), du suffixe -ec- (« qualité ») et de la finale -o (substantif).

maltrankvilecoj (plural nominative)
maltrankvilecon (singular accusative)
maltrankvilecojn (plural accusative)


kvieteco

(Date à préciser) Composé de la racine kviet (« mou, doux, quiet »), du suffixe -ec- (« qualité ») et de la finale -o (substantif).

kvietecoj (plural nominative)
kvietecon (singular accusative)
kvietecojn (plural accusative)


rundo

(Date à préciser) Composé de la racine rund et de la finale -o (substantif).

rundoj (plural nominative)
rundon (singular accusative)
rundojn (plural accusative)


videjo

(Date à préciser) Composé de la racine vid (« voir »), du suffixe -ej- (« lieu ») et de la finale -o (substantif).

videjoj (plural nominative)
videjon (singular accusative)
videjojn (plural accusative)


kaptisto

(Date à préciser) Composé de la racine kapt (« attraper »), du suffixe -ist- (« professionnel, partisan ») et de la finale -o (substantif).

kaptistoj (plural nominative)
kaptiston (singular accusative)
kaptistojn (plural accusative)


pipromuelilo

(Date à préciser) Composé de la racine pipr (« poivre »), de la voyelle d’appui -o-, de la racine muel (« moudre »), du suffixe -il- (« outil ») et de la finale -o (substantif), littéralement « outil pour moudre le poivre ».

pipromueliloj (plural nominative)
pipromuelilon (singular accusative)
pipromuelilojn (plural accusative)


trokeon

trokeo (singular nominative)
trokeoj (plural nominative)
trokeojn (plural accusative)


trokeoj

trokeo (singular nominative)
trokeon (singular accusative)
trokeojn (plural accusative)


trokeojn

trokeo (singular nominative)
trokeoj (plural nominative)
trokeon (singular accusative)


punĉo

(Date à préciser) Composé de la racine punĉ (« punch ») et de la finale -o (substantif).

Racine issue du français punch, de l’anglais punch, du russe пунш, punš, du polonais poncz etc, eux-mêmes issus de l’hindi पाँच, pāñć (« cinq ») (voir l’étymologie de ponch).

punĉoj (plural nominative)
punĉon (singular accusative)
punĉojn (plural accusative)

Punch, boisson alcoolisée à base de rhum.

“Marto, marŝ’! eniru en la gardistejon, ĉi tie troviĝas punĉo, mi ĝin flaras!”

« Marthe, viens ! va dans l’office des gardes, là-bas il y a du punch, je le sens d’ici ! »

L. L. Zamenhof, Fabeloj de Andersen 4, 1916


hakado

(Date à préciser) Composé de la racine hak (« hacher »), du suffixe -ad- (« répétition (v), action (n) ») et de la finale -o (substantif).

hakadoj (plural nominative)
hakadon (singular accusative)
hakadojn (plural accusative)

Hachage, taillage, action de couper ou découper quelque chose.

Bûcheronnage, activité exercée par les bûcherons.

Mi eĉ veturigis sterkon kaj fosis drenkanalojn kaj helpis patron dum hakado kaj karbiglaboro en la arbaro.

Je transportais même le fumier, je creusais des canaux de drainage et j’aidais le père pour le bûcheronnage et le brûlage de bois dans la forêt.


Lobio

(Date à préciser) Composé de la racine Lobi et de la finale -o (substantif).

Lobioj (plural nominative)
Lobion (singular accusative)
Lobiojn (plural accusative)


lobianto

(Date à préciser) Composé de la racine lobi, du suffixe -ant- (« participe actif présent ») et de la finale -o (substantif).

lobiantoj (plural nominative)
lobianton (singular accusative)
lobiantojn (plural accusative)


lobiado

(Date à préciser) Composé de la racine lobi, du suffixe -ad- (« répétition (v), action (n) ») et de la finale -o (substantif).

lobiadoj (plural nominative)
lobiadon (singular accusative)
lobiadojn (plural accusative)


lobio

(Date à préciser) Composé de la racine lobi et de la finale -o (substantif).

lobioj (plural nominative)
lobion (singular accusative)
lobiojn (plural accusative)

Lobby, groupe de pression d’intérêts privés.


mandorso

(Date à préciser) Composé des racines man (« main ») et dors (« dos ») et de la finale -o (substantif).

mandorsoj (plural nominative)
mandorson (singular accusative)
mandorsojn (plural accusative)

Per la mandorso la prokuratoro viŝis de la frunto la malvarman ŝviton.

Du dos de la main, le procureur essuya la sueur froide de son front.

Mikhaïl Boulgakov, La Majstro kaj Margarita, 1967, traduit par S. Pokrovskij, 1991


deirpunkto

Composé du préfixe de- (« de (origine) »), des racines ir (« aller ») et punkt (« point ») et de la finale -o (substantif).

deirpunktoj (plural nominative)
deirpunkton (singular accusative)
deirpunktojn (plural accusative)


kamparano

(Date à préciser) Composé de la racine kamp (« champ, campagne »), des suffixes -ar- (« groupe ») et -an- (« membre, habitant ») et de la finale -o (substantif). → voir kamparo

kamparanoj (plural nominative)
kamparanon (singular accusative)
kamparanojn (plural accusative)

Campagnard, personne vivant à la campagne.


ruĝan vulpon

ruĝa vulpo (singular nominative)
ruĝaj vulpoj (plural nominative)
ruĝajn vulpojn (plural accusative)


ruĝajn vulpojn

ruĝa vulpo (singular nominative)
ruĝaj vulpoj (plural nominative)
ruĝan vulpon (singular accusative)


ruĝaj vulpoj

ruĝa vulpo (singular nominative)
ruĝan vulpon (singular accusative)
ruĝajn vulpojn (plural accusative)


kluĉado

(Date à préciser) Composé de la racine kluĉ, du suffixe -ad- (« répétition (v), action (n) ») et de la finale -o (substantif).

kluĉadoj (plural nominative)
kluĉadon (singular accusative)
kluĉadojn (plural accusative)


kluĉopedalo

(Date à préciser) Composé de la racine kluĉ, de la voyelle d’appui -o-, de la racine pedal (« pédale ») et de la finale -o (substantif).

kluĉopedaloj (plural nominative)
kluĉopedalon (singular accusative)
kluĉopedalojn (plural accusative)

Li sidiĝis malantaŭ la stirilo, ekfunkciigis la unuan rapidumon kaj premis la kluĉopedalon.

Il s’assit derrière de guidon, actionna la première vitesse, et enfonça la pédale d’embrayage.

Michel Dereyger, La domo inter la dunoj, sur ipernity.com, 13 janvier 2014


juko

(Date à préciser) Composé de la racine juk (« démanger ») et de la finale -o (substantif).

jukoj (plural nominative)
jukon (singular accusative)
jukojn (plural accusative)


snuftabako

(Date à préciser) Composé des racines snuf et tabak (« tabac ») et de la finale -o (substantif).

snuftabakoj (plural nominative)
snuftabakon (singular accusative)
snuftabakojn (plural accusative)

Nuntempe snuftabako rajtas esti vendata nur en Svedio (kaj eventuale en Alandaj insuloj).

Actuellement le tabac à priser est autorisé à la vente uniquement en Suède (et éventuellement dans les îles Åland).


sutro

(Date à préciser) Composé de la racine sutr et de la finale -o (substantif).

sutroj (plural nominative)
sutron (singular accusative)
sutrojn (plural accusative)

Soutra, livre religieux bouddhiste ou hindouiste.


sekseco

(Date à préciser) Composé de la racine seks (« sexe »), du suffixe -ec- (« qualité ») et de la finale -o (substantif).

seksecoj (plural nominative)
seksecon (singular accusative)
seksecojn (plural accusative)

Ĝojan reinvadis la animŝtormo. Li pravis. La magnetan efikon de lia sekseco eĉ nun ŝi nur pene sukcesis superi. Ŝi alproksimiĝis al li.

Claude Piron, Ĉu ŝi mortu tra-fike?, 1982


puco

(Date à préciser) Composé de la racine puc et de la finale -o (substantif).

pucoj (plural nominative)
pucon (singular accusative)
pucojn (plural accusative)


okazaĵo

(Date à préciser) Composé de la racine okaz (« avoir lieu, arriver »), du suffixe -aĵ- (« chose, dérivé ») et de la finale -o (substantif).

okazaĵoj (plural nominative)
okazaĵon (singular accusative)
okazaĵojn (plural accusative)


fajroŝtono

(Date à préciser) Composé de la racine fajr (« feu »), de la voyelle d’appui -o-, de la racine ŝton (« pierre ») et de la finale -o (substantif).

fajroŝtonoj (plural nominative)
fajroŝtonon (singular accusative)
fajroŝtonojn (plural accusative)

Pierre à feu, servant à actionner un briquet.


harpinglo

(Date à préciser) Composé des racines har (« cheveu ») et pingl (« épingle ») et de la finale -o (substantif).

harpingloj (plural nominative)
harpinglon (singular accusative)
harpinglojn (plural accusative)

Ŝi estis staranta antaŭ la spegulo, tenante en la dentoj harpinglojn, kaj per rapidemaj fingroj ordigis la hararon.


savjako

(Date à préciser) Composé des racines sav (« sauver ») et jak (« veste ») et de la finale -o (substantif).

savjakoj (plural nominative)
savjakon (singular accusative)
savjakojn (plural accusative)


gazetino

Composé de la racine gazet (« gazette »), du suffixe -in- (« genre féminin ») et de la finale -o (substantif).

gazetinoj (plural nominative)
gazetinon (singular accusative)
gazetinojn (plural accusative)


varmakvujo

(Date à préciser) Composé des racines varm (« chaud ») et akv (« eau »), du suffixe -uj- (« contenant total ») et de la finale -o (substantif).

varmakvujoj (plural nominative)
varmakvujon (singular accusative)
varmakvujojn (plural accusative)

Mi ekmemoris, ke en la teksfabriko estas lavejo, en kiu mi vidis malgrandan varmakvujon, konforman al mia bezono.

Je me suis souvenu, que dans l’usine textile il y a une lingerie, dans laquelle j’avais vu une petite bouillotte, répondant à mon besoin.

Sándor Szathmári, Vojaĝo al Kazohinio, 1938


koralrifo

(Date à préciser) Composé des racines koral (« corail ») et rif (« banc ») et de la finale -o (substantif).

koralrifoj (plural nominative)
koralrifon (singular accusative)
koralrifojn (plural accusative)

Récif corallien, barrière de corail, structure naturelle composée de coraux.

La insulo, en la formo de cigaro kvarcent kilometrojn longa kaj kvindek-sesdek kilometrojn larĝa, estas ĉirkaŭita de grandega laguno kaj bela koralrifo (unu el la plej grandaj kaj belaj en la mondo).

L’île, de la forme d’un cigare de quatre cents kilomètres de long et cinquante à soixante kilomètres de large, et encerclée par une immense lagune et un beau récif corallien (un des plus grands et des plus beaux du monde).

Gérard Mansel, « Ĉarma insulo en Pacifiko », dans leMonato, décembre 2014


latkurteno

(Date à préciser) Composé des racines lat (« latte ») et kurten (« rideau ») et de la finale -o (substantif).

latkurtenoj (plural nominative)
latkurtenon (singular accusative)
latkurtenojn (plural accusative)

Store vénitien, jalousie, store composé de lattes rapprochées au travers desquelles on peut voir sans être vu.

Mi ellitiĝis kaj iris malfermi la latkurtenon pour gvati.

Je me suis levé et je suis allé fermer le store vénitien pour guetter.


gvido

Composé de la racine gvid (« guider ») et de la finale -o (substantif).

gvidoj (plural nominative)
gvidon (singular accusative)
gvidojn (plural accusative)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-gvido.wav


pendseruro

(Date à préciser) Composé des racines pend (« pendre, être suspendu ») et serur (« serrure ») et de la finale -o (substantif).

pendseruroj (plural nominative)
pendseruron (singular accusative)
pendserurojn (plural accusative)


boksganto

(Date à préciser) Composé des racines boks (« boxer ») et gant (« gant ») et de la finale -o (substantif).

boksgantoj (plural nominative)
boksganton (singular accusative)
boksgantojn (plural accusative)


boksoganto

(Date à préciser) Composé de la racine boks (« boxer »), de la voyelle d’appui -o-, de la racine gant (« gant ») et de la finale -o (substantif).

boksogantoj (plural nominative)
boksoganton (singular accusative)
boksogantojn (plural accusative)


neboksisto

(Date à préciser) Composé du préfixe ne- (« négation »), de la racine boks (« boxer »), du suffixe -ist- (« professionnel, partisan ») et de la finale -o (substantif).

neboksistoj (plural nominative)
neboksiston (singular accusative)
neboksistojn (plural accusative)

Non-boxeur, personne ne pratiquant pas la boxe.

— Ĉu, laŭ via kredo, eksperte trejnita boksisto ne povus facile venki du riĉajn, grasajn neboksistojn?

— Est-ce que, selon vous, un boxeur surentraîné ne pourrait pas facilement venir à bout de deux riches et gras non-boxeurs ?


boksisto

(Date à préciser) Composé de la racine boks (« boxer »), du suffixe -ist- (« professionnel, partisan ») et de la finale -o (substantif).

boksistoj (plural nominative)
boksiston (singular accusative)
boksistojn (plural accusative)

Ke la grandulo iam estis boksisto, mi ne dubas.

Que le grand ait un jour été boxeur, je n’en doute pas.

Cezaro Rossetti, Kredu min, sinjorino!, 1949


bokso

(Date à préciser) Composé de la racine boks (« boxer ») et de la finale -o (substantif).

boksoj (plural nominative)
bokson (singular accusative)
boksojn (plural accusative)

Boxe, sport de combat avec des gants rembourrés.

La plej konata manifestanto verŝajne estas Vitali Klitschko (Kliĉko), la iama ĉampiono pri bokso, kiu fariĝis unu el la plej popularaj opoziciuloj.

Le manifestant le plus connu est sans doute Vitali Klitschko, ancien champion de boxe, qui est devenu l’un des adversaires les plus populaires.

Andreo Jankovskij, « UKRAINIO – Ĉu venos nova revolucio? », dans Kontakto, nᵒ 259, férier 2014 https://www.tekstaro.com/t?nomo=kontakto-2011-2019&sekcio=kontakto-592&id=de11315#de11315 texte intégral


marĉevaleto

(Date à préciser) Composé des racines mar (« mer ») et ĉeval (« cheval »), du suffixe -et- (« diminutif ») et de la finale -o (substantif).

marĉevaletoj (plural nominative)
marĉevaleton (singular accusative)
marĉevaletojn (plural accusative)

La foto de la marĉevaleto kroĉita al vatbastoneto, estis elektita kiel finalista en la premio Fotisto de Sovaĝa Vivo de la Jaro de la NaturHistoria Muzeo.

La photo de l’hippocampe accroché à un coton-tige a été élue finaliste du prix du Wildlife Photographer of the Year du Musée d’histoire naturelle.

Alexa Keefe, Eta marĉevalo de la specio Hippocampus kuda dans leKontakto, 2017


amanito

(Date à préciser) Composé de la racine amanit et de la finale -o (substantif).

amanitoj (plural nominative)
amaniton (singular accusative)
amanitojn (plural accusative)

– Fia fungo! Fia fungo! – neatendite kriis knabineto, fingre indikante amaniton.

– Un vilain champignon ! Un vilain champignon ! – cria sans attendre un petit garçon, en indiquant du doigt une amanite.


palankeno

(Date à préciser) Composé de la racine palanken (« palanquin ») et de la finale -o (substantif).

palankenoj (plural nominative)
palankenon (singular accusative)
palankenojn (plural accusative)

Palanquin, siège ou cabine servant à se déplacer.

Li riverencis kiam la palankeno alproksimiĝis […].

Il fit la révérence quand le palenquin s’approcha […].

Hermann Hesse, Siddhartha, 1922, traduit de l’allemand par Detlef Karthaus sous le titre Sidarto, 2010, Partie 2, chapitre « Kamala »


malamikiĉo

(Date à préciser) Composé du préfixe mal- (« contraire »), de la racine amik (« ami »), du suffixe -iĉ- (« genre masculin ») et de la finale -o (substantif).

malamikiĉoj (plural nominative)
malamikiĉon (singular accusative)
malamikiĉojn (plural accusative)
malamikino (feminine)


malamikino

(Date à préciser) Composé du préfixe mal- (« contraire »), de la racine amik (« ami »), du suffixe -in- (« genre féminin ») et de la finale -o (substantif).

malamikinoj (plural nominative)
malamikinon (singular accusative)
malamikinojn (plural accusative)
malamiko (masculine)
malamikiĉo (masculine)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-malamikino.wav


ŝlosilvorto

(Date à préciser) Composé de la racine ŝlos (« fermer à clef »), du suffixe -il- (« outil »), de la racine vort (« mot ») et de la finale -o (substantif).

ŝlosilvortoj (plural nominative)
ŝlosilvorton (singular accusative)
ŝlosilvortojn (plural accusative)


fakoĥero

(Date à préciser) Composé de la racine fakoĥer et de la finale -o (substantif).

fakoĥeroj (plural nominative)
fakoĥeron (singular accusative)
fakoĥerojn (plural accusative)


devigo

(Date à préciser) Composé de la racine dev (« devoir »), du suffixe -ig- (« rendre, amener à ») et de la finale -o (substantif).

devigoj (plural nominative)
devigon (singular accusative)
devigojn (plural accusative)

Coercition, pouvoir officiel de contraindre quelqu’un (à faire quelque chose, ou à le faire d’une certaine façon, ou à ne pas le faire du tout).


transviripoj

transviripo (singular nominative)
transviripon (singular accusative)
transviripojn (plural accusative)


transgenrecoj

transgenreco (singular nominative)
transgenrecon (singular accusative)
transgenrecojn (plural accusative)


transgenrecojn

transgenreco (singular nominative)
transgenrecoj (plural nominative)
transgenrecon (singular accusative)


transgenrulipon

transgenrulipo (singular nominative)
transgenrulipoj (plural nominative)
transgenrulipojn (plural accusative)


pluramemo

Substantif composé des racines am (« aimer sentimentalement ») et em (« avoir un penchant pour... »), du préfixe plura- (« ? ») et de la terminaison -o (« substantif ») .

pluramemoj (plural nominative)
pluramemon (singular accusative)
pluramemojn (plural accusative)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pluramemo.wav

Le polyamour, c’est tout d’abord... de l’amour !

Ni libertin ni infidèle, le polyamour fait des ravages,Rue89, 2016


transviripojn

transviripo (singular nominative)
transviripoj (plural nominative)
transviripon (singular accusative)


transviripon

transviripo (singular nominative)
transviripoj (plural nominative)
transviripojn (plural accusative)


psiĥanalizo

(Date à préciser) Composé des racines psiĥ et analiz (« analyser ») et de la finale -o (substantif).

psiĥanalizoj (plural nominative)
psiĥanalizon (singular accusative)
psiĥanalizojn (plural accusative)

Koncerne filozofion, temas pri supraĵa psiĥanalizo, kies maniĥeismo tute ne postrestas al tiu, kiun Onfray imputas al ĉiuj kiuj kontraŭas la kapitalismon.

En ce qui concerne la philosophie, il s’agit d’une psychanalyse superficielle dont le manichéisme ne résiste absolument pas à celui qu’Onfray impute à ceux qui combattent le capitalisme.

Jean-Pierre Garnier, La lasta nova filozofo, dans Le Monde diplomatique en espéranto, 1ᵉʳ mars 2012


nastago

Abréviation de naskiĝtago. De naskiĝo (« naissance ») et tago (« jour »).

nastagoj (plural nominative)
nastagon (singular accusative)
nastagojn (plural accusative)

Anniversaire (fête annuelle du jour de la naissance d’un individu).


neduumulo

Substantif composé de la racine duu (« deux »), du préfixe ne (« non »), des suffixes -um- (« sens indéterminé ») et -ul- (« individu »), et de la terminaison -o (« substantif »)

neduumuloj (plural nominative)
neduumulon (singular accusative)
neduumulojn (plural accusative)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-neduumulo.wav

duumulo

personne binaire (strictement homme ou strictement femme)


neduumeco

(Date à préciser)Substantif composé de la racine duu (« deux »), du préfixe ne (« non »), des suffixes -um- (« sens indéterminé ») et -ec- (« idée abstraite, qualité »), et de la terminaison -o (« substantif ») .

neduumecoj (plural nominative)
neduumecon (singular accusative)
neduumecojn (plural accusative)

Kaze de dubo pri ies asignita genro aŭ kaze de sciata nekontento de iu pri ambaŭ duumaj genroj, mi konsideras inda la uzon de pronomo kia "ri", eĉ se la pronomo estas pli nova ol la priparolato. Neduumeco ne estas afero nur nuntempa, sed nur iom pli klare nuntempe priparolata.

Tweet de @raocxjo publié le 20 juillet 2024 à 21h19

Nomi tion “la tria sekso” estas miskompreno de la koncepto de neduumeco. Neduuma sekso signifas nur ke la sekso ne estas unu el la du plej konataj, ne ke ĝi estas iu preciza tria sekso.

Neil Roberts, www.liberafolio.org, 16 mai 2023

Se la logografo estas la apuda, kombino de la tradiciaj simboloj por iĉaj/inaj necesejoj, do ne. Ĝi ne mojosas. Ofta mito pri neduumeco estas, ke neduumuloj simple estas “ie inter ino kaj iĉo”. Tio estas malvere kaj ĉi tiaj bildoj ne helpas al tio, pluse ili sugestas malkomfortan bildon pri duumaj transgenruloj, kvazaŭ ili ankaŭ estus “inter ino kaj iĉo”. Ĉu ne la plej taŭga simbolo por necesejo… estu necesejo mem? 😉

Genroneŭtraj necesejoj, egalecen.wordpress.com (consulté le 6 aout 2024)


oraĵisto

(Date à préciser) Composé de la racine or (« or (métal) »), des suffixes -aĵ- (« chose, dérivé ») et -ist- (« professionnel, partisan ») et de la finale -o (substantif).

oraĵistoj (plural nominative)
oraĵiston (singular accusative)
oraĵistojn (plural accusative)

Ĉu idolon, kiun fandis artisto kaj kiun oraĵisto kovras per oro kaj ornamas per arĝentaj ĉenoj?

C'est un ouvrier qui fond l'idole, Et c'est un orfèvre qui la couvre d'or, Et y soude des chaînettes d'argent.

L. L. Zamenhof, Malnova Testamento, Ésaïe 40:19


viriĉo

(Date à préciser) Composé de la racine vir (« homme (sexe) »), du suffixe -iĉ- (« genre masculin ») et de la finale -o (substantif).

viriĉoj (plural nominative)
viriĉon (singular accusative)
viriĉojn (plural accusative)
virino (feminine)
femino (feminine)

Sed tio ne estas propra trajto de nia Akademio. Tute same okazas ĉe la hispana lingvo, kies Reĝa Akademio estas krome multekosta kaj ofte reakcia, ne nur lingve. En la lastaj tagoj, ĝi aperis mokata en la novaĵoj sekve al la diskonigo pri ĝiaj planoj aldoni diversajn vortojn al la oficiala vortaro. Ne pensu ke ili ŝanĝos la signifon de la vorto “matrimonio” (edzeco/edziĝo), kiu plu aludos nur la unuiĝon inter viriĉo kaj virino, eĉ post la laŭleĝiĝo (kaj do la jam kutima novuzado de la vorto) de la samseksaj paroj en Hispanio, Argentino aŭ Meksikurbo.

La plej genia homo, www.delbarrio.eu, aout 2010

(Ŝerco) Juda viriĉo farigis ke lia filiĉo iris al Israelo kaj tie loĝis dum iom da tempo. Post kelkaj jaroj, li revenas hejmen, sed li nun estas kristano. La viriĉo pensas ke tio estas kurioza, kaj parolas al amiko pri tio.

ragileMystic, r/Esperanto, www.reddit.com, 25 juin 2019

Korvaskulaj malsanoj estas la plej granda kaŭzo de morto en la mondo, kaj tio estas vera en tutaj mondregionoj krom Afriko. KVM kaŭzis 17.9 milionoj mortojn (32.1%) je 2015, kreskita de 12.3 milionoj (25.8%) je 1990. Korarteria malsano kaj apoplekso konsistigas 80% de KVMa mortoj en viriĉoj kaj 75% en virinoj.

Korvaskula malsano sur l’encyclopédie Wikipédia (en espéranto) (modification du 14 avril 2024 à 13h58)


centra banko

(Date à préciser)Composé de centra et de banko.

centraj bankoj (plural nominative)
centran bankon (singular accusative)
centrajn bankojn (plural accusative)


aĉetĉareto

Composé des racines aĉet (« acheter ») et ĉar (« char »), du suffixe -et- (« diminutif ») et de la finale -o (substantif).

aĉetĉaretoj (plural nominative)
aĉetĉareton (singular accusative)
aĉetĉaretojn (plural accusative)


motorsledo

motorsledoj (plural nominative)
motorsledon (singular accusative)
motorsledojn (plural accusative)


kvarhidrokanabinolo

kvarhidrokanabinoloj (plural nominative)
kvarhidrokanabinolon (singular accusative)
kvarhidrokanabinolojn (plural accusative)


pligrandiga vitro

(Date à préciser)Composé de pligrandiga et de vitro, littéralement « verre agrandissant ».

pligrandigaj vitroj (plural nominative)
pligrandigan vitron (singular accusative)
pligrandigajn vitrojn (plural accusative)

En unu vintra tago, kiam komenciĝis neĝa blovado, li venis kun pligrandiga vitro, metis eksteren anguleton de sia surtuto kaj lasis fali sur ĝin la neĝajn flokojn.
“Rigardu iom en la vitron, Gerda!” li diris; kaj ĉiu neĝa floko fariĝis multe pli granda kaj aspektis kiel belega floro aŭ dekpinta stelo.

Un jour d’hiver, au commencement d’une tempête de neige, il vint avec une loupe, sortit un coin de son pardessus, et laissa les flocons de neige tomber dessus.
« Regarde un peu dans la loupe, Gerda! » dit-il ; et chaque flocon de neige devenait beaucoup plus grand et ressemblait à une magnifique fleur ou à une étoile à dix branches.

Hans Christian Andersen, La reine des neiges, 1844, traduit du danois vers l’espéranto par L. L. Zamenhof sous le titre « Neĝa reĝino » dans le recueil Fabeloj. Plena Kolekto, 1926


subtitolo

subtitoloj (plural nominative)
subtitolon (singular accusative)
subtitolojn (plural accusative)


cigaredingo

(Date à préciser) Composé de la racine cigared (« cigarette »), du suffixe -ing- (« contenant partiel ») et de la finale -o (substantif).

cigaredingoj (plural nominative)
cigaredingon (singular accusative)
cigaredingojn (plural accusative)

– […] Mi perdis mian cigaredingon, sed mi ĵus retrovis ĝin – respondis purpurvizaĝe la juĝisto, kiu klinis sin denove ne povante ekpensi kion fari kaj poste demonstris la retrovon per la almontro de la cigaredingo.

– J’ai perdu mon fume-cigarette, mais je viens de le retrouver – répondit le juge qui, le visage violacé, s’inclina de nouveau sans savoir quoi faire puis prouva sa redécouverte en montrant le fume-cigarette.

Ferenc Szilágyi, La Granda Aventuro, 1931-1945

Oni ne plu tiel ofte uzas cigaredingojn nuntempe.

On n’utilise plus tellement de fume-cigarettes de nos jours.


gantujo

(Date à préciser) Composé de la racine gant (« gant »), du suffixe -uj- (« contenant total ») et de la finale -o (substantif).

gantujoj (plural nominative)
gantujon (singular accusative)
gantujojn (plural accusative)


prioro

(Date à préciser) Composé de la racine prior (« prieur ») et de la finale -o (substantif).

prioroj (plural nominative)
prioron (singular accusative)
priorojn (plural accusative)


obligacio

(Date à préciser) Composé de la racine obligaci (« obligation ») et de la finale -o (substantif).

obligacioj (plural nominative)
obligacion (singular accusative)
obligaciojn (plural accusative)


konvekseco

(Date à préciser) Composé de la racine konveks (« convexe »), du suffixe -ec- (« qualité ») et de la finale -o (substantif).

konveksecoj (plural nominative)
konveksecon (singular accusative)
konveksecojn (plural accusative)

Convexité, bombement, arrondi, arcure, courbure, rondeur.

Ŝia kisema buŝo, ŝia dolĉaspekta, serena vizaĝo, la du kumuletoj de ŝiaj mamoj kaj la freneziga konvekseco de la gluteoj min amoregigis.

Sa bouche à baisers, son visage serein et à l’aspect doux, les deux petits monticules de ses seins et l’affolante rondeur de ses fesses me rendirent fou amoureux.


glavfiŝo

(Date à préciser) Composé des racines glav (« glaive, épée ») et fiŝ (« poisson ») et de la finale -o (substantif) ; littéralement « poisson épée », par analogie avec la forme du nez de l’espadon.

glavfiŝoj (plural nominative)
glavfiŝon (singular accusative)
glavfiŝojn (plural accusative)


ksifio

(Date à préciser) Composé de la racine ksifi et de la finale -o (substantif). Vraisemblablement apparenté au nom scientifique de l’espadon, Xiphias gladius.

ksifioj (plural nominative)
ksifion (singular accusative)
ksifiojn (plural accusative)


glavofiŝo

(Date à préciser) Composé de la racine glav (« glaive, épée »), de la voyelle d’appui -o-, de la racine fiŝ (« poisson ») et de la finale -o (substantif) ; littéralement « poisson épée », en référence à la forme du nez de l’espadon.

glavofiŝoj (plural nominative)
glavofiŝon (singular accusative)
glavofiŝojn (plural accusative)


ĉefekzemplo

(Date à préciser) Composé des racines ĉef (« principal ») et ekzempl (« exemple ») et de la finale -o (substantif).

ĉefekzemploj (plural nominative)
ĉefekzemplon (singular accusative)
ĉefekzemplojn (plural accusative)

Thomas Gibbs prenas kiel ĉefekzemplon la ikonan komencon de la Kvina Simfonio de Beethoven.

Ian Fantom, Beethoven en la epoko de Malkleriĝo, La KancerKliniko,nᵒ 178, avril, mai et juin 2021, p. 7


pinkonuso

(Date à préciser) Composé des racines pin (« pin ») et konus (« cône ») et de la finale -o (substantif).

pinkonusoj (plural nominative)
pinkonuson (singular accusative)
pinkonusojn (plural accusative)


vualeto

(Date à préciser) Composé de la racine vual (« voile »), du suffixe -et- (« diminutif ») et de la finale -o (substantif).

vualetoj (plural nominative)
vualeton (singular accusative)
vualetojn (plural accusative)


teksisto

(Date à préciser) Composé de la racine teks (« tisser »), du suffixe -ist- (« professionnel, partisan ») et de la finale -o (substantif).

teksistoj (plural nominative)
teksiston (singular accusative)
teksistojn (plural accusative)

La teksisto havas kriplajn genuojn, la fabrikanto de pafiloj senĉese vojaĝas: apenaŭ li revenis vespere en sian domon, li jam devas ĝin forlasi.


marsalo

(Date à préciser) Composé des racines mar (« mer ») et sal (« sel ») et de la finale -o (substantif).

marsaloj (plural nominative)
marsalon (singular accusative)
marsalojn (plural accusative)

Sel marin, sel obtenu par évaporation de l’eau de mer.


brilaĵeto

De brili (« briller »), aĵo (« chose ») et du suffixe -et- (« diminutif »).

brilaĵetoj (plural nominative)
brilaĵeton (singular accusative)
brilaĵetojn (plural accusative)


zekino

zekinoj (plural nominative)
zekinon (singular accusative)
zekinojn (plural accusative)


manifestacianto

(Date à préciser) Composé de la racine manifestaci (« manifestation »), du suffixe -ant- (« participe actif présent ») et de la finale -o (substantif).

manifestaciantoj (plural nominative)
manifestacianton (singular accusative)
manifestaciantojn (plural accusative)

La manifestaciantoj intencas defendi la Israelan demokration kontraŭ la aŭtoritatismo de la ekstremdekstra reganta koalicio.

Les manifestants entendent défendre la démocratie contre sa remise en cause par la coalition d’extrême droite au pouvoir.

Charles Enderlin, Historia ribelo en Israelo, traduit du français par Gabriel Beecham, dans Le Monde diplomatique en Espéranto, Octobre 2023


koalicio

(Date à préciser) Composé de la racine koalici et de la finale -o (substantif).

koalicioj (plural nominative)
koalicion (singular accusative)
koaliciojn (plural accusative)


aŭtoritatismo

(Date à préciser) Composé de la racine aŭtoritat (« autorité »), du suffixe -ism- (« doctrine ») et de la finale -o (substantif).

aŭtoritatismoj (plural nominative)
aŭtoritatismon (singular accusative)
aŭtoritatismojn (plural accusative)


juĝosistemo

(Date à préciser) Composé de la racine juĝ (« juger »), de la voyelle d’appui -o-, de la racine sistem (« système ») et de la finale -o (substantif).

juĝosistemoj (plural nominative)
juĝosistemon (singular accusative)
juĝosistemojn (plural accusative)

Decidinte ŝanĝi la reĝimon notinde per reformoj de la juĝosistemo, la ĉefministro Benjamin Netanjahu persiste kontraŭstaras popolan protestadon kiu ne malfortiĝas.

Décidé à changer de régime en réformant notamment le système judiciaire, le premier ministre Benyamin Netanyahou fait face à une protestation populaire qui ne faiblit pas.


malkonkordo

(Date à préciser) Composé du préfixe mal- (« contraire »), de la racine konkord (« concorde ») et de la finale -o (substantif).

malkonkordoj (plural nominative)
malkonkordon (singular accusative)
malkonkordojn (plural accusative)


konkurado

konkuradoj (plural nominative)
konkuradon (singular accusative)
konkuradojn (plural accusative)


riismo

(Date à préciser) Motcomposé de ri, -ism et -o.

riismoj (plural nominative)
riismon (singular accusative)
riismojn (plural accusative)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-riismo.wav

Proposition de réforme de l’espéranto visant à réduire les biais de genre de la langue. Elle introduit notamment le pronom neutre ri qui lui a donné son nom.


rultigaro

(Date à préciser) Composé des racines rul (« rouler ») et tig (« tige, queue »), du suffixe -ar- (« groupe ») et de la finale -o (substantif).

rultigaroj (plural nominative)
rultigaron (singular accusative)
rultigarojn (plural accusative)

Tiucele Jay fondis kelkpersonan firmaon kaj nomis ĝin Tumbleweed (Eo: rultigaro).

Dans ce but, Jay a fondé une firme de quelques personnes et l’a nommée Tumbleweed (virevoltant).

La Movado de Etaj Domoj, Kontakto, Universala Esperanto-Asocio Rotterdam 2011-2019


ŝpurojn

ŝpuro (singular nominative)
ŝpuroj (plural nominative)
ŝpuron (singular accusative)


ŝpuroj

ŝpuro (singular nominative)
ŝpuron (singular accusative)
ŝpurojn (plural accusative)


relinterspacojn

relinterspaco (singular nominative)
relinterspacoj (plural nominative)
relinterspacon (singular accusative)


vojlarĝojn

vojlarĝo (singular nominative)
vojlarĝoj (plural nominative)
vojlarĝon (singular accusative)


relinterspacoj

relinterspaco (singular nominative)
relinterspacon (singular accusative)
relinterspacojn (plural accusative)


relinterspaco

(Date à préciser) Composé des racines rel (« rail ») et spac (« espace ») et de la finale -o (substantif) ainsi que de la préposition inter (« entre »), littéralement « espace entre les rails ».

relinterspacoj (plural nominative)
relinterspacon (singular accusative)
relinterspacojn (plural accusative)

Laŭ la vojlarĝoj (la interspacoj inter la reloj) oni klasigas la fervojojn en tri grupoj :
1) larĝaj (relinterspaco pli ol 1435 mm. ĉe rektlinia vojo) ;
2) normalvojaj (= 1435 mm.)
3) mallarĝaj (malpli ol 1435 mm.)

Selon l’écartement (l’écart entre les rails) on classe les voies ferrées parmi trois groupes :
1) large (écartement supérieur à 1435 mm pour les voies rectilignes) ;
2) normale (= 1435 mm)
3) étroite (moins de 1435 mm)

John Lundgren, « La larĝoj de la fervojoj », dans Fervoja Esperantisto, septembre/octobre 1913


relinterspacon

relinterspaco (singular nominative)
relinterspacoj (plural nominative)
relinterspacojn (plural accusative)

Ĉiuj stataj fervojoj havas normalan relinterspacon (1.524 m. = 5 anglaj futoj) kaj el 15 privataj 4 havas normalan, aliaj relinterspacon 0,60 — 0,785 m.

Tous les chemins de fer nationaux ont un écartement normal (1,524 m.. = 5 pieds anglais) et parmi 15 privés, 4 ont un écartement normal différent, 0,60 — 0,785 m.

H. Salokannel, « Finnaj fervojistoj », dans Fervoja Esperantisto, juillet/aout 1913


vojlarĝoj

vojlarĝo (singular nominative)
vojlarĝon (singular accusative)
vojlarĝojn (plural accusative)


vojlarĝon

vojlarĝo (singular nominative)
vojlarĝoj (plural nominative)
vojlarĝojn (plural accusative)

Tiun ĉi vojlarĝon li aplikis ankaŭ al la fervojo Stockton-Darlington, la unua publika fervojo por tirado per lokomotivo.

Il appliqua aussi cet écartement au chemin de fer de Stockton à Darlington, le premier chemin de fer public tracté par une locomotive.


vojlarĝo

(Date à préciser) Composé des racines voj (« route, voie ») et larĝ (« large ») et de la finale -o (substantif).

vojlarĝoj (plural nominative)
vojlarĝon (singular accusative)
vojlarĝojn (plural accusative)

Kiam Stephenson konstruis por relvojoj de angla karbminejoj sian unuan lokomotivon, li devis konformigi ĝin al la estanta vojlarĝo, kiu estis 4 futoj 7 1/2 coloj laŭ angla mezuro, aŭ 1435 mm.

Quand Stephenson construisit sa locomotive pour les chemins de fer miniers anglais, il dut se conformer à l’écartementn des voies existantes, qui était de 4 pieds 7 pouces 1/2 selon les unités anglaises, soit 1435 mm.


ŝpuron

ŝpuro (singular nominative)
ŝpuroj (plural nominative)
ŝpurojn (plural accusative)

Por pli bone ligi la linion kun la tramreto kaj ebligi rektan komunikon ĝis la ĉefplaco oni ŝanĝis en la jaro 2009 (Linco tiam estis la “Kultura ĉefurbo de Eŭropo”) la ŝpuron de 1000 al 900 mm kaj renovigis la tutan instalaĵon.

Afin de mieux relier la ligne avec le réseau de tramway et permettre la communication directe jusqu’à la place principale, on a changé en 2009 (Linz était alors la « Capitale culturelle d’Europe ») l’écartement de 1000 à 900 mm et rénové toute l’installation.

« Ĉarma fervojlinio », dans Monato, 2012-2018


ŝpuro

ŝpuroj (plural nominative)
ŝpuron (singular accusative)
ŝpurojn (plural accusative)

La fervojo konsistas el du partoj. De Wiener Neustadt [vina nojŝtat], 50 km sude de Vieno, kondukas normalŝpura, 28 km longa linio ĝis Puchberg [puĥberg]. De tie iras 10 km longa dentrada linio ĝis apud la pinto de Neĝmonto (germane: Schneeberg). La kruteco de tiu linio estas ĝis 20 %; la ŝpuro 1000 mm.

La voie ferrée est constituée de deux parties. À partir de Wiener Neustadt, 50 km au sud de Vienne, la ligne est à écartement normal sur 28 km jusqu’à Puchberg. Après ce point, la ligne est à crémaillère sur 10 km jusqu’à proximité du sommet du Schneeberg. L’inclinaison sur cette ligne atteint 20 % ; l’écartement est de 1000 mm.

« Etŝpuraj spuroj », dans Monato, 1997-2003


supereksponento

(Date à préciser) Composé des racines super et eksponent et de la finale -o (substantif).

supereksponentoj (plural nominative)
supereksponenton (singular accusative)
supereksponentojn (plural accusative)


muskedisto

muskedistoj (plural nominative)
muskediston (singular accusative)
muskedistojn (plural accusative)


fajo

fajoj (plural nominative)
fajon (singular accusative)
fajojn (plural accusative)


ebulo

ebuloj (plural nominative)
ebulon (singular accusative)
ebulojn (plural accusative)


e-papero

e-paperoj (plural nominative)
e-paperon (singular accusative)
e-paperojn (plural accusative)


elektronika papero

elektronikaj paperoj (plural nominative)
elektronikan paperon (singular accusative)
elektronikajn paperojn (plural accusative)


ŭonbulismo

(Date à préciser) Du coréen 원불교, wŏnbulgyo.

ŭonbulismoj (plural nominative)
ŭonbulismon (singular accusative)
ŭonbulismojn (plural accusative)


vonbulismo

vonbulismoj (plural nominative)
vonbulismon (singular accusative)
vonbulismojn (plural accusative)


elsendisto

(Date à préciser) De elsendo avec le suffixe -isto. Référence nécessaire

elsendistoj (plural nominative)
elsendiston (singular accusative)
elsendistojn (plural accusative)


ĉefkameraisto

ĉefkameraistoj (plural nominative)
ĉefkameraiston (singular accusative)
ĉefkameraistojn (plural accusative)

Chef opérateur, directeur de la photographie.


heliopaŭzo

Du grec ancien ἥλιος, hḗlios et grec ancien παῦσις, paûsis.

heliopaŭzoj (plural nominative)
heliopaŭzon (singular accusative)
heliopaŭzojn (plural accusative)


heliosfero

(Date à préciser) Du grec ancien ἥλιος, hḗlios et grec ancien σφαῖρα, sphaîra. Référence nécessaire

heliosferoj (plural nominative)
heliosferon (singular accusative)
heliosferojn (plural accusative)


opiniamo

(Date à préciser) Composé des racines opini (« penser, croire ») et am (« aimer ») et de la finale -o (substantif), littéralement « amour de ses opinions ».

opiniamoj (plural nominative)
opiniamon (singular accusative)
opiniamojn (plural accusative)

Opiniâtreté, attachement jugé excessif à ses opinions.

Se ni tiel energie batalas kontraŭ ĉia sennecesa reformo, ni faras ĝin […] el amo kaj zorgo por nia afero mem, kiu kompreneble baldaŭ tute detruiĝus, se ĉiu aparte volus ĝin el pura persona opiniamo ŝiri laŭ sia plaĉo.

Si nous bataillons avec tant d’énergie contre toute réforme inutile, nous le faisons par amour et souci pour notre affaire elle-même, qui serait évidemment bientôt détruite, si chacun de son côté voulait, par pure opiniâtreté personnelle, la déchirer selon son bon plaisir.

L. L. Zamenhof, « Pri la vorto "kaj" », Lingvaj Respondoj, publié dans La Esperantisto, 1891, page 49


jonosfero

(Date à préciser) De l’anglais ionosphere. Référence nécessaire

jonosferoj (plural nominative)
jonosferon (singular accusative)
jonosferojn (plural accusative)


poŝtkesto

(Date à préciser) Composé des racines poŝt (« poste (la) ») et kest (« caisse, coffre ») et de la finale -o (substantif).

poŝtkestoj (plural nominative)
poŝtkeston (singular accusative)
poŝtkestojn (plural accusative)

Boite postale publique où l’on dépose le courrier à expédier.

Mi enkovertigas la leteron kaj iras al la poŝtkesto.

Je mets la lettre dans une enveloppe et me rends à la boite aux lettres.

Ulrich Matthias, Fajron sentas mi interne, Pro Esperanto, 1990

Boite privée dans laquelle le facteur ou la factrice dépose le courrier reçu par un individu.

Se nenio estis en la poŝtkesto, mi malrapide marŝis hejmen.

S’il n’y avait rien dans la boite aux lettres, je marchais lentement vers la maison.

Spomenka Štimec, Ombro sur interna pejzaĝo, 1984


veteraĉo

(Date à préciser) Composé de la racine veter (« temps (température) »), du suffixe -aĉ- (« péjoratif ») et de la finale -o (substantif).

veteraĉoj (plural nominative)
veteraĉon (singular accusative)
veteraĉojn (plural accusative)


akantiaso

(Date à préciser) Composé de la racine akantias et de la finale -o (substantif).

akantiasoj (plural nominative)
akantiason (singular accusative)
akantiasojn (plural accusative)


sproto

(Date à préciser) Composé de la racine sprot et de la finale -o (substantif).

sprotoj (plural nominative)
sproton (singular accusative)
sprotojn (plural accusative)

Sprat, poisson de l’espèce Sprattus sprattus.

Sprattus, genre taxonomique de poissons.


engraŭlo

(Date à préciser) Composé de la racine engraŭl et de la finale -o (substantif).

engraŭloj (plural nominative)
engraŭlon (singular accusative)
engraŭlojn (plural accusative)


amarfiŝo

(Date à préciser) Composé des racines amar (« amer ») et fiŝ (« poisson ») et de la finale -o (substantif).

amarfiŝoj (plural nominative)
amarfiŝon (singular accusative)
amarfiŝojn (plural accusative)


katfiŝo

(Date à préciser) Composé des racines kat (« chat ») et fiŝ (« poisson ») et de la finale -o (substantif).

katfiŝoj (plural nominative)
katfiŝon (singular accusative)
katfiŝojn (plural accusative)


pilotfiŝo

(Date à préciser) Composé des racines pilot (« pilote-côtier ») et fiŝ (« poisson ») et de la finale -o (substantif).

pilotfiŝoj (plural nominative)
pilotfiŝon (singular accusative)
pilotfiŝojn (plural accusative)


brosmo

(Date à préciser) Composé de la racine brosm et de la finale -o (substantif).

brosmoj (plural nominative)
brosmon (singular accusative)
brosmojn (plural accusative)


bopso

(Date à préciser) Composé de la racine bops et de la finale -o (substantif).

bopsoj (plural nominative)
bopson (singular accusative)
bopsojn (plural accusative)


skvalo

(Date à préciser) Composé de la racine skval et de la finale -o (substantif).

skvaloj (plural nominative)
skvalon (singular accusative)
skvalojn (plural accusative)

La morgaŭon Durando malaperis. Kio li fariĝis? Ĉu li sin lasis dronigi? Ĉu li estis englutita de skvalo? Tion mi sciis neniam.

Henri Vallienne, Ĉu li?, Chapitre 12, 1908


molao

(Date à préciser) Composé de la racine mola et de la finale -o (substantif).

molaoj (plural nominative)
molaon (singular accusative)
molaojn (plural accusative)


lamprido

(Date à préciser) Composé de la racine lamprid et de la finale -o (substantif).

lampridoj (plural nominative)
lampridon (singular accusative)
lampridojn (plural accusative)


latimerio

(Date à préciser) Composé de la racine latimeri et de la finale -o (substantif).

latimerioj (plural nominative)
latimerion (singular accusative)
latimeriojn (plural accusative)


perĉo

(Date à préciser) Composé de la racine perĉ (« perche goujonnière, grémille ») et de la finale -o (substantif).

perĉoj (plural nominative)
perĉon (singular accusative)
perĉojn (plural accusative)


sunperko

(Date à préciser) Composé des racines sun (« soleil ») et perk (« perche ») et de la finale -o (substantif).

sunperkoj (plural nominative)
sunperkon (singular accusative)
sunperkojn (plural accusative)

Perche-soleil, poisson de la famille des Centrarchidae, dont le nom scientifique est Lepomis gibbosus.


piranjo

(Date à préciser) Composé de la racine piranh et de la finale -o (substantif).

piranjoj (plural nominative)
piranjon (singular accusative)
piranjojn (plural accusative)


surmuleto

(Date à préciser) Composé de la racine surmulet et de la finale -o (substantif).

surmuletoj (plural nominative)
surmuleton (singular accusative)
surmuletojn (plural accusative)


mustelŝarko

(Date à préciser) Composé des racines mustel (« martre ») et ŝark (« requin ») et de la finale -o (substantif).

mustelŝarkoj (plural nominative)
mustelŝarkon (singular accusative)
mustelŝarkojn (plural accusative)


eperlano

(Date à préciser) Composé de la racine eperlan et de la finale -o (substantif).

eperlanoj (plural nominative)
eperlanon (singular accusative)
eperlanojn (plural accusative)


ksifoforo

(Date à préciser) Composé de la racine ksifofor et de la finale -o (substantif).

ksifoforoj (plural nominative)
ksifoforon (singular accusative)
ksifoforojn (plural accusative)


merluĉo

(Date à préciser) Composé de la racine merluĉ et de la finale -o (substantif).

merluĉoj (plural nominative)
merluĉon (singular accusative)
merluĉojn (plural accusative)


molvo

(Date à préciser) Composé de la racine molv et de la finale -o (substantif).

molvoj (plural nominative)
molvon (singular accusative)
molvojn (plural accusative)


timalo

(Date à préciser) Composé de la racine timal et de la finale -o (substantif).

timaloj (plural nominative)
timalon (singular accusative)
timalojn (plural accusative)


anarki-komunismo

anarki-komunismoj (plural nominative)
anarki-komunismon (singular accusative)
anarki-komunismojn (plural accusative)


anarĥi-kapitalismo

anarĥi-kapitalismoj (plural nominative)
anarĥi-kapitalismon (singular accusative)
anarĥi-kapitalismojn (plural accusative)


anarki-kapitalismo

anarki-kapitalismoj (plural nominative)
anarki-kapitalismon (singular accusative)
anarki-kapitalismojn (plural accusative)


kontraŭkapitalismo

(Date à préciser) Termedérivé de kapitalismo, avec le préfixe kontraŭ-

kontraŭkapitalismoj (plural nominative)
kontraŭkapitalismon (singular accusative)
kontraŭkapitalismojn (plural accusative)


ketao

(Date à préciser) Composé de la racine keta et de la finale -o (substantif).

ketaoj (plural nominative)
ketaon (singular accusative)
ketaojn (plural accusative)


marangilo

(Date à préciser) Composé des racines mar (« mer ») et angil (« anguille ») et de la finale -o (substantif).

marangiloj (plural nominative)
marangilon (singular accusative)
marangilojn (plural accusative)


ĉefministrino

(Date à préciser) Composé des racines ĉef (« principal ») et ministr (« ministre »), du suffixe -in- (« genre féminin ») et de la finale -o (substantif).

ĉefministrinoj (plural nominative)
ĉefministrinon (singular accusative)
ĉefministrinojn (plural accusative)
ĉefministro (masculine)


gargojlo

(Date à préciser) Composé de la racine gargojl et de la finale -o (substantif).

gargojloj (plural nominative)
gargojlon (singular accusative)
gargojlojn (plural accusative)


gupio

(Date à préciser) Composé de la racine gupi et de la finale -o (substantif).

gupioj (plural nominative)
gupion (singular accusative)
gupiojn (plural accusative)


balenŝarko

(Date à préciser) Composé des racines balen (« baleine ») et ŝark (« requin ») et de la finale -o (substantif).

balenŝarkoj (plural nominative)
balenŝarkon (singular accusative)
balenŝarkojn (plural accusative)

Requin-baleine, requin de la famille des Rhincodontidae, dont le nom scientifique est Rhincodon typus.


tigroŝarko

(Date à préciser) Composé de la racine tigr (« tigre »), de la voyelle d’appui -o-, de la racine ŝark (« requin ») et de la finale -o (substantif).

tigroŝarkoj (plural nominative)
tigroŝarkon (singular accusative)
tigroŝarkojn (plural accusative)

Requin-tigre, requin de la famille des Carcharhinidae, dont le nom scientifique est Galeocerdo cuvier.


taŭrŝarko

(Date à préciser) Composé des racines taŭr et ŝark (« requin ») et de la finale -o (substantif).

taŭrŝarkoj (plural nominative)
taŭrŝarkon (singular accusative)
taŭrŝarkojn (plural accusative)

Requin bouledogue, requin de la famille des Carcharhinidae, dont le nom scientifique est Carcharhinus leucas.


glacia ŝarko

(Date à préciser)Composé de glacia et de ŝarko.

glaciaj ŝarkoj (plural nominative)
glacian ŝarkon (singular accusative)
glaciajn ŝarkojn (plural accusative)

Requin du Groenland, requin de la famille des Somniosidae, dont le nom scientifique est Somniosus microcephalus.


galapagoŝarko

(Date à préciser) Composé de la racine galapag, de la voyelle d’appui -o-, de la racine ŝark (« requin ») et de la finale -o (substantif).

galapagoŝarkoj (plural nominative)
galapagoŝarkon (singular accusative)
galapagoŝarkojn (plural accusative)

Requin des Galápagos, requin de la famille des Carcharhinidae, dont le nom scientifique est Carcharhinus galapagensis.


gronlanda ŝarko

(Date à préciser)Composé de gronlanda et de ŝarko.

gronlandaj ŝarkoj (plural nominative)
gronlandan ŝarkon (singular accusative)
gronlandajn ŝarkojn (plural accusative)


laktoŝarko

(Date à préciser) Composé de la racine lakt (« lait »), de la voyelle d’appui -o-, de la racine ŝark (« requin ») et de la finale -o (substantif).

laktoŝarkoj (plural nominative)
laktoŝarkon (singular accusative)
laktoŝarkojn (plural accusative)

Requin à museau pointu, requin de la famille des Carcharhinidae, dont le nom scientifique est Rhizoprionodon acutus.


Ganga ŝarko

(Date à préciser)Composé de Ganga et de ŝarko.

Gangaj ŝarkoj (plural nominative)
Gangan ŝarkon (singular accusative)
Gangajn ŝarkojn (plural accusative)

Requin du Gange, requin d’eau douce, vivant dans le Gange, de la famille des Carcharhinidae, dont le nom scientifique est Glyphis gangeticus.


Angilo

Angiloj (plural nominative)
Angilon (singular accusative)
Angilojn (plural accusative)


krokodila ŝarko

(Date à préciser)Composé de krokodila et de ŝarko.

krokodilaj ŝarkoj (plural nominative)
krokodilan ŝarkon (singular accusative)
krokodilajn ŝarkojn (plural accusative)

Requin-crocodile, requin de la famille des Pseudocarchariidae, dont le nom scientifique est Pseudocarcharias kamoharai.


serasalmo

(Date à préciser) Composé de la racine serasalm et de la finale -o (substantif).

serasalmoj (plural nominative)
serasalmon (singular accusative)
serasalmojn (plural accusative)

Serrasalminé, poisson du genre Serrasalmus, dont le représentant principal est le piranha.


fleso

(Date à préciser) Composé de la racine fles et de la finale -o (substantif).

flesoj (plural nominative)
fleson (singular accusative)
flesojn (plural accusative)

Flet commun, poisson plat de la famille des Pleuronectidae, dont le nom scientifique est Platichthys flesus.


plateso

(Date à préciser) Composé de la racine plates et de la finale -o (substantif).

platesoj (plural nominative)
plateson (singular accusative)
platesojn (plural accusative)

Plie commune, poisson plat de la famille des Pleuronectidae, dont le nom scientifique est Pleuronectes platessa.


platfiŝo

(Date à préciser) Composé des racines plat (« plat, plate ») et fiŝ (« poisson ») et de la finale -o (substantif).

platfiŝoj (plural nominative)
platfiŝon (singular accusative)
platfiŝojn (plural accusative)

Pleuronectidé, poisson plat, dont la famille a pour nom scientifique Pleuronectidae.


pleŭronektedo

(Date à préciser) Composé de la racine pleŭronekt (« rhombe, turbot »), du suffixe -ed- (« famille taxinomique (-idés) ») et de la finale -o (substantif).

pleŭronektedoj (plural nominative)
pleŭronektedon (singular accusative)
pleŭronektedojn (plural accusative)

Pleuronectidés, famille de poissons plats, de l’ordre des Pleuronectiformes, dont le nom scientifique est Pleuronectidae.


hipogloso

(Date à préciser) Composé de la racine hipoglos et de la finale -o (substantif).

hipoglosoj (plural nominative)
hipogloson (singular accusative)
hipoglosojn (plural accusative)

Flétan, genre de poisson plat de la famille des Pleuronectidae, dont le nom scientifique est Hippoglossus.

Nerf hypoglosse, douzième nerf crânien humain.


blakbaso

(Date à préciser) Composé de la racine blakbas et de la finale -o (substantif).

blakbasoj (plural nominative)
blakbason (singular accusative)
blakbasojn (plural accusative)

Micropterus, genre de poissons de la famille des Centrarchidae.


blenio

(Date à préciser) Composé de la racine bleni et de la finale -o (substantif).

blenioj (plural nominative)
blenion (singular accusative)
bleniojn (plural accusative)

Blennuis, genre de poissons de la famille des Blenniidae.


anariko

(Date à préciser) Composé de la racine anarik et de la finale -o (substantif).

anarikoj (plural nominative)
anarikon (singular accusative)
anarikojn (plural accusative)

Anarhichas, genre de poisson de la famille des Anarhichadidae.

Poisson-loup, poisson du genre Anarhichas.


cepolo

(Date à préciser) Composé de la racine cepol et de la finale -o (substantif).

cepoloj (plural nominative)
cepolon (singular accusative)
cepolojn (plural accusative)

Cepola, genre de poissons de la famille des Cepolidae.


korifeno

(Date à préciser) Composé de la racine korifen et de la finale -o (substantif).

korifenoj (plural nominative)
korifenon (singular accusative)
korifenojn (plural accusative)

Coryphaena, genre de poissons de la famille des Coryphaenidae.


belono

(Date à préciser) Composé de la racine belon et de la finale -o (substantif).

belonoj (plural nominative)
belonon (singular accusative)
belonojn (plural accusative)

Belone, genre de poissons de la famille des Belonidae.


gobiuso

(Date à préciser) Composé de la racine gobius et de la finale -o (substantif).

gobiusoj (plural nominative)
gobiuson (singular accusative)
gobiusojn (plural accusative)

Gobius, genre de poisson de la famille des Gobiidae.


gasterosteo

(Date à préciser) Composé de la racine gasteroste et de la finale -o (substantif).

gasterosteoj (plural nominative)
gasterosteon (singular accusative)
gasterosteojn (plural accusative)

Gasterosteus, genre de poissons de la famille des Gasterosteidae.

Épinoche, poisson du genre Gasterosteus.


simbranko

(Date à préciser) Composé de la racine simbrank et de la finale -o (substantif).

simbrankoj (plural nominative)
simbrankon (singular accusative)
simbrankojn (plural accusative)

Synbranchus ou Symbranchus, genre de poissons de la famille des Synbranchidae.

Symbranche, poisson du genre Synbranchus.


zeŭso

(Date à préciser) Composé de la racine Zeŭs et de la finale -o (substantif).

zeŭsoj (plural nominative)
zeŭson (singular accusative)
zeŭsojn (plural accusative)

Zeus, genre de poissons de la famille des Zeidae.


Jangzia acipensero

(Date à préciser)Composé de Jangzia et de acipensero.

Jangziaj acipenseroj (plural nominative)
Jangzian acipenseron (singular accusative)
Jangziajn acipenserojn (plural accusative)

Esturgeon du Yang Tsé, esturgeon de la famille des Acipenseridae, dont le nom scientifique est Acipenser dabryanus.


Ĉiangjianga acipensero

(Date à préciser)Composé de Ĉiangjianga et de acipensero.

Ĉiangjiangaj acipenseroj (plural nominative)
Ĉiangjiangan acipenseron (singular accusative)
Ĉiangjiangajn acipenserojn (plural accusative)


grenadiro

(Date à préciser) Composé de la racine grenadir et de la finale -o (substantif).

grenadiroj (plural nominative)
grenadiron (singular accusative)
grenadirojn (plural accusative)

Macrouridae, famille de poissons de mer, de l’ordre des Gadiformes.

Grenadier, poisson de la famille Macrouridae.


rivera acipensero

(Date à préciser)Composé de rivera et de acipensero.

riveraj acipenseroj (plural nominative)
riveran acipenseron (singular accusative)
riverajn acipenserojn (plural accusative)


ŝufiŝo

(Date à préciser) Composé des racines ŝu (« soulier ») et fiŝ (« poisson ») et de la finale -o (substantif).

ŝufiŝoj (plural nominative)
ŝufiŝon (singular accusative)
ŝufiŝojn (plural accusative)


makruredo

(Date à préciser) Composé de la racine makrured et de la finale -o (substantif).

makruredoj (plural nominative)
makruredon (singular accusative)
makruredojn (plural accusative)


Dabria acipensero

(Date à préciser)Composé de Dabria et de acipensero.

Dabriaj acipenseroj (plural nominative)
Dabrian acipenseron (singular accusative)
Dabriajn acipenserojn (plural accusative)


pirarukuo

(Date à préciser) Composé de la racine piraruku et de la finale -o (substantif).

pirarukuoj (plural nominative)
pirarukuon (singular accusative)
pirarukuojn (plural accusative)

Arapaïma, poisson d’eau douce de la famille des Osteoglossidae, dont le nom scientifique est Arapaima gigas.

Hodiaŭ vespere pasis granda fiŝaro da pirarukuoj. Dudek unu pirogoj kaj du boatoj eliris por fiŝkaptado.

Roberto da Silva Ribeiro, Vojaĝtaglibro al Amazonio, La Karavelo, Septembro 2009


etiopa pulmofiŝo

(Date à préciser)Composé de etiopa et de pulmofiŝo.

etiopaj pulmofiŝoj (plural nominative)
etiopan pulmofiŝon (singular accusative)
etiopajn pulmofiŝojn (plural accusative)

Protoptère éthiopien, poisson de la famille des Protopteridae, dont le nom scientifique est Protopterus aethiopicus.


pulmfiŝo

(Date à préciser) Composé des racines pulm (« poumon ») et fiŝ (« poisson ») et de la finale -o (substantif).

pulmfiŝoj (plural nominative)
pulmfiŝon (singular accusative)
pulmfiŝojn (plural accusative)

Dipnoi, sous-classe de poissons de la classe des Sarcopterygii.

Dipneuste, poisson de la sous-classe des Dipnoi]].


dipno

(Date à préciser) Composé de la racine dipn et de la finale -o (substantif).

dipnoj (plural nominative)
dipnon (singular accusative)
dipnojn (plural accusative)


pulmofiŝo

(Date à préciser) Composé de la racine pulm (« poumon »), de la voyelle d’appui -o-, de la racine fiŝ (« poisson ») et de la finale -o (substantif).

pulmofiŝoj (plural nominative)
pulmofiŝon (singular accusative)
pulmofiŝojn (plural accusative)


Aŭstralia pulmofiŝo

(Date à préciser)Composé de Aŭstralia et de pulmofiŝo.

Aŭstraliaj pulmofiŝoj (plural nominative)
Aŭstralian pulmofiŝon (singular accusative)
Aŭstraliajn pulmofiŝojn (plural accusative)

Dipneuste d’Australie, poisson de la famille des Neoceratodontidae, dont le nom scientifique est Neoceratodus forsteri.


ratvosto

(Date à préciser) Composé des racines rat (« rat ») et vost (« queue ») et de la finale -o (substantif).

ratvostoj (plural nominative)
ratvoston (singular accusative)
ratvostojn (plural accusative)


gurnardo

(Date à préciser) Composé de la racine gurnard et de la finale -o (substantif).

gurnardoj (plural nominative)
gurnardon (singular accusative)
gurnardojn (plural accusative)

Grondin gris, poisson de la famille des Triglidae, dont le nom scientifique est Eutrigla gurnardus.


ruĝokula skardinio

(Date à préciser)Composé de ruĝokulo et de skardinio.

ruĝokulaj skardinioj (plural nominative)
ruĝokulan skardinion (singular accusative)
ruĝokulajn skardiniojn (plural accusative)

Gardon rouge, poisson de la famille des Cyprinidae, dont le nom scientifique est Scardinius erythrophthalmus.


triglo

(Date à préciser) Composé de la racine trigl et de la finale -o (substantif).

trigloj (plural nominative)
triglon (singular accusative)
triglojn (plural accusative)

Trigla, genre monotypique de la famille des Triglidae, et dont la seule espèce est Trigla lyra.

Grondin lyre, poisson de la famille des Triglidae, dont le nom scientifique est Trigla lyra.


misgurno

(Date à préciser) Composé de la racine misgurn et de la finale -o (substantif).

misgurnoj (plural nominative)
misgurnon (singular accusative)
misgurnojn (plural accusative)

Misgurnus, genre de poissons d’eau douce d’Europe et d’Asie de la famille des Cobitidae.

Loche météorologique, poisson du genre Misgurnus.


ruĝa moruo

(Date à préciser)Composé de ruĝa et de moruo.

ruĝaj moruoj (plural nominative)
ruĝan moruon (singular accusative)
ruĝajn moruojn (plural accusative)

Morue rouge, poisson de la famille des Moridae, dont le nom scientifique est Pseudophycis bachus.


nazŝarko

(Date à préciser) Composé des racines naz (« nez ») et ŝark (« requin ») et de la finale -o (substantif).

nazŝarkoj (plural nominative)
nazŝarkon (singular accusative)
nazŝarkojn (plural accusative)

Maraîche, requin de la famille des Lamnidae, dont le nom scientifique est Lamna nasus.


lamno

(Date à préciser) Composé de la racine lamn et de la finale -o (substantif).

lamnoj (plural nominative)
lamnon (singular accusative)
lamnojn (plural accusative)

Lamna, genre de requins de la famille des Lamnidae.


barakudo

(Date à préciser) Composé de la racine barakud et de la finale -o (substantif).

barakudoj (plural nominative)
barakudon (singular accusative)
barakudojn (plural accusative)

Barracuda, poisson long de la famille des Sphyraenidae, dont le nom scientifique est Sphyraena barracuda.


rutelo

(Date à préciser) Composé de la racine rutel et de la finale -o (substantif).

ruteloj (plural nominative)
rutelon (singular accusative)
rutelojn (plural accusative)

Rutilus, genre de poissons de la famille des Cyprinidae.


kobitido

(Date à préciser) Composé de la racine kobitid et de la finale -o (substantif).

kobitidoj (plural nominative)
kobitidon (singular accusative)
kobitidojn (plural accusative)

Cobitis, genre de poissons dans la famille des Cobitidae.

Poisson du genre Cobitis, dont les loches font partie.


gambusio

(Date à préciser) Composé de la racine gambusi et de la finale -o (substantif).

gambusioj (plural nominative)
gambusion (singular accusative)
gambusiojn (plural accusative)

Gambusia, genre de poissons de la famille des Poeciliidae.


salveleno

(Date à préciser) Composé de la racine salvelen et de la finale -o (substantif).

salvelenoj (plural nominative)
salvelenon (singular accusative)
salvelenojn (plural accusative)

Salvelinus, genre de poissons de la famille des Salmonidae.


gorbuŝo

(Date à préciser) Composé de la racine gorbuŝ et de la finale -o (substantif).

gorbuŝoj (plural nominative)
gorbuŝon (singular accusative)
gorbuŝojn (plural accusative)

Saumon rose à bosse, saumon de la famille des Salmonidae, dont le nom scientifique est Oncorhynchus gorbuscha.


kobitidedo

(Date à préciser) Composé de la racine kobitid, du suffixe -ed- (« famille taxinomique (-idés) ») et de la finale -o (substantif).

kobitidedoj (plural nominative)
kobitidedon (singular accusative)
kobitidedojn (plural accusative)

Cobitidae, famille de poissons de l’ordre des Cypriniformes.


onkorinko

(Date à préciser) Composé de la racine onkorink et de la finale -o (substantif).

onkorinkoj (plural nominative)
onkorinkon (singular accusative)
onkorinkojn (plural accusative)

Oncorhynchus, genre de poissons de la famille Salmonidae.


kulfiŝo

(Date à préciser) Composé des racines kul (« cousin moucheron ») et fiŝ (« poisson ») et de la finale -o (substantif).

kulfiŝoj (plural nominative)
kulfiŝon (singular accusative)
kulfiŝojn (plural accusative)

Gambusie de l’est, poisson de la famille des Poeciliidae, dont le nom scientifique est Gambusia holbrooki.


poliodono

(Date à préciser) Composé de la racine poliodon et de la finale -o (substantif).

poliodonoj (plural nominative)
poliodonon (singular accusative)
poliodonojn (plural accusative)

Poisson-spatule, poisson de la famille des Polyodontidae, dont le nom scientifique est Polyodon spathula.


elefanta fiŝo

(Date à préciser)Composé de elefanta et de fiŝo.

elefantaj fiŝoj (plural nominative)
elefantan fiŝon (singular accusative)
elefantajn fiŝojn (plural accusative)

Espadon de Chine, espadon de la famille des Polyodontidae, dont le nom scientifique est Psephurus gladius.


flava perko

(Date à préciser)Composé de flava et de perko.

flavaj perkoj (plural nominative)
flavan perkon (singular accusative)
flavajn perkojn (plural accusative)

PerchaudeS, poisson de la famille des Percidae, dont le nom scientifique est Perca flavescens.


granda trakino

(Date à préciser)Composé de granda trakino.

grandaj trakinoj (plural nominative)
grandan trakinon (singular accusative)
grandajn trakinojn (plural accusative)

Grande vive, poisson de la famille des Trachinidae, dont le nom scientifique est Trachinus draco.


giganta rubandofiŝo

(Date à préciser)Composé de giganta et de rubandofiŝo.

gigantaj rubandofiŝoj (plural nominative)
gigantan rubandofiŝon (singular accusative)
gigantajn rubandofiŝojn (plural accusative)


vulgara trakino

vulgaraj trakinoj (plural nominative)
vulgaran trakinon (singular accusative)
vulgarajn trakinojn (plural accusative)


nigra gobiuso

(Date à préciser)Composé de nigra et de gobiuso.

nigraj gobiusoj (plural nominative)
nigran gobiuson (singular accusative)
nigrajn gobiusojn (plural accusative)

Gobie noir, poisson de la famille des Gobiidae, dont le nom scientifique est Gobius niger.


oestrogeno

(Date à préciser) Composé de la racine oestrogen et de la finale -o (substantif).

oestrogenoj (plural nominative)
oestrogenon (singular accusative)
oestrogenojn (plural accusative)


alvuso

(Date à préciser) Composé de la racine alvus et de la finale -o (substantif).

alvusoj (plural nominative)
alvuson (singular accusative)
alvusojn (plural accusative)

Nourrain, alevin, petit poisson réintroduit dans un cours d’eau ou un lac pour le repeupler.

Personne naïve, sans expérience, novice.

Supozeble vi mem ne estas tute malsperta alvuso pri komputiloj.

Probablement, vous n’êtes pas vous-même un complet novice avec les ordinateurs.

Sergeo Dereviannykh, « Ĉu vi tradukas france? », Monato, mars 2002, page 18


nargileo

(Date à préciser) Composé de la racine nargile et de la finale -o (substantif).

nargileoj (plural nominative)
nargileon (singular accusative)
nargileojn (plural accusative)


faŭcio

(Date à préciser) Composé de la racine faŭci et de la finale -o (substantif).

faŭcioj (plural nominative)
faŭcion (singular accusative)
faŭciojn (plural accusative)


irado

(Date à préciser) Composé de la racine ir (« aller »), du suffixe -ad- (« répétition (v), action (n) ») et de la finale -o (substantif).

iradoj (plural nominative)
iradon (singular accusative)
iradojn (plural accusative)

Mouvement des aiguilles ou du balancier d’une horloge.

Mi miris, ke mi ne aŭdas la iradon de mia poŝa horloĝo, kiun mi ĉiam metas apud mia lito sur la noktan tableton, kaj mi eltiris mian manon por preni alumetojn, sed mia mano tuj frapiĝis je ia mureto.

J’ai été surpris de ne pas entendre le tic-tac de ma montre à gousset, que je posais toujours à côté de mon lit, sur la table de nuit. Et je sortais la main pour prendre des allumettes, mais ma main heurtait immédiatement un petit mur.

Nikolaï Afrikanovitch Borovko, El la tombo, dans La Esperantisto, 1892, pp.103-108


poŝa horloĝo

(Date à préciser)Composé de poŝa et de horloĝo.

poŝaj horloĝoj (plural nominative)
poŝan horloĝon (singular accusative)
poŝajn horloĝojn (plural accusative)


jesigo

(Date à préciser) Composé de la racine jes, du suffixe -ig- (« rendre, amener à ») et de la finale -o (substantif).

jesigoj (plural nominative)
jesigon (singular accusative)
jesigojn (plural accusative)

Mi eĉ timis min moveti, por ne trovi jesigon de ĝi, kaj, ferminte la okulojn, mi komencis rememoradi, kio estas kun mi antaŭ mia lasta dormo.


brankiostomo

(Date à préciser) Composé de la racine brankiostom et de la finale -o (substantif).

brankiostomoj (plural nominative)
brankiostomon (singular accusative)
brankiostomojn (plural accusative)

Branchiostoma lanceolatum, amphioxus, lancelet, petit animal marin sans cerveau ni squelette.


amfiokso

(Date à préciser) Composé de la racine amfioks et de la finale -o (substantif).

amfioksoj (plural nominative)
amfiokson (singular accusative)
amfioksojn (plural accusative)

Amphioxus, lancelet, petit animal marin, ressemblant à un poisson, qui ne possède pas de cerveau ni de squelette.


kapablo

(Date à préciser) Composé de la racine kapabl (« capable, apte ») et de la finale -o (substantif).

kapabloj (plural nominative)
kapablon (singular accusative)
kapablojn (plural accusative)

Kaj kvankam la penso pri tio ĉi ĵus senvole aperis al mi, sed la ĝusteco de tiu ĉi supozo estis tiel neatendita kaj premanta, ke mi en la unua minuto perdis ĉian kapablon konsideradi.

Et bien que cette pensée me soit apparue involontairement, la justesse de cette supposition était si inattendue et si oppressante que, dès la première minute, j’ai perdu toute capacité de réflexion.


peĉo

(Date à préciser) Composé de la racine peĉ (« poix ») et de la finale -o (substantif).

peĉoj (plural nominative)
peĉon (singular accusative)
peĉojn (plural accusative)

Poix, goudron, substance gluante noire extraite de résine végétale.

La tuta ŝtuparo estis ŝmirita per peĉo; kiam ŝi kuris, ŝia maldekstra ŝuo algluiĝis kaj restis sur la ŝtupo.

L’escalier tout entier était recouvert de poix ; alors qu’elle courait, sa chaussure gauche s’englua et resta collée sur la marche.

Kabe, Fratoj Grimm - Elektitaj Fabeloj, 1906

La aero de la koridoro estis saturita de odoro de peĉo, kiun oni boligis en kaldrono.

L’air du couloir était saturé de l’odeur de la poix, qu’on faisait bouillir dans un chaudron.


peĉoj

peĉo (singular nominative)
peĉon (singular accusative)
peĉojn (plural accusative)


peĉojn

peĉo (singular nominative)
peĉoj (plural nominative)
peĉon (singular accusative)


peĉon

peĉo (singular nominative)
peĉoj (plural nominative)
peĉojn (plural accusative)


senutileco

(Date à préciser) Composé du préfixe sen- (« sans »), de la racine util (« utile »), du suffixe -ec- (« qualité ») et de la finale -o (substantif).

senutilecoj (plural nominative)
senutilecon (singular accusative)
senutilecojn (plural accusative)

Aliaj, anstataŭ paroli pri la utileco aŭ la senutileco de mia lingvo, donis sole sensencajn ŝercojn.

D’autres, au lieu de parler de l’utilité ou l’inutilité de ma langue, ont seulement fait des plaisanteries dépourvues de sens.

L. L. Zamenhof, Dua Libro de l’ lingvo Internacia, 1888

Heleno komprenis la senutilecon de ĉiu kontraŭbatalo.

Hélène comprit que toute contre-offensive serait inutile.


melkbovino

(Date à préciser) Composé des racines melk (« traire ») et bov (« bœuf »), du suffixe -in- (« genre féminin ») et de la finale -o (substantif).

melkbovinoj (plural nominative)
melkbovinon (singular accusative)
melkbovinojn (plural accusative)


melkobovino

(Date à préciser) Composé de la racine melk (« traire »), de la voyelle d’appui -o-, de la racine bov (« bœuf »), du suffixe -in- (« genre féminin ») et de la finale -o (substantif).

melkobovinoj (plural nominative)
melkobovinon (singular accusative)
melkobovinojn (plural accusative)

Mi sidiĝis apude dum mia patro klarigis al mi la kondiĉojn. Ili pagos du melkobovinojn kaj konstruos por mi kaj Belinos novan kabanon.

Je m’assis à côté pendant que mon père m’expliquait les conditions. Ils paieraient deux vaches à lait et construiraient pour moi et Belinos une nouvelle cabane.


melkomaŝino

(Date à préciser) Composé de la racine melk (« traire »), de la voyelle d’appui -o-, de la racine maŝin (« machine ») et de la finale -o (substantif).

melkomaŝinoj (plural nominative)
melkomaŝinon (singular accusative)
melkomaŝinojn (plural accusative)

[Tiu grandega farmo disponas pri] giganta melkomaŝino kun turniĝanta platformo veninta el Irlando.

Cette immense ferme dispose d’une trayeuse gigantesque avec plateforme rotative venue d’Irlande.

Angélique Mounier-Kuhn, « Malgraŭ la blokado, la duoninsulo Kataro eskapas » dans Le Monde diplomatique en espéranto, mai 2008


melkmaŝino

(Date à préciser) Composé des racines melk (« traire ») et maŝin (« machine ») et de la finale -o (substantif).

melkmaŝinoj (plural nominative)
melkmaŝinon (singular accusative)
melkmaŝinojn (plural accusative)

Post la lernejo, en unu el la sep vilaĝoj, nudpieda knabineto puŝas energie per bastono sian bovinon al la interno de la ĉirkaŭbaritejo kie lastmodelaj melkmaŝinoj estas uzataj […].

Après l’école, dans un des sept villages, une petite fille aux pieds nus pousse énergiquement à l’aide d’un bâton sa vache à l’intérieur de l’espace cloturé où les derniers modèles de trayeuses sont utilisés.

Augusta Conchiglia, « Kampkultura kooperativo laŭ la kibuca modelo » dans Le Monde diplomatique en espéranto, mai 2008


laktobovino

(Date à préciser) Composé de la racine lakt (« lait »), de la voyelle d’appui -o-, de la racine bov (« bœuf »), du suffixe -in- (« genre féminin ») et de la finale -o (substantif).

laktobovinoj (plural nominative)
laktobovinon (singular accusative)
laktobovinojn (plural accusative)

Tial mi alkondukis ilin surŝipon, kaj sendis kun ili tri laktobovinojn, kvin bovidojn, unu ĉevalon, kvar ĉevalidojn, kaj dudekon da porkoj: ĉiuj, mi poste aŭdis, alvenis sendanĝere.

Pour cette raison, je les ai accompagnés sur le bateau, et j’ai envoyé avec eux trois vaches laitières, cinq bœufs, un cheval, quatre poulains, et une vingtaine de cochons : tous, je l’ai appris plus tard, sont arrivés sans danger.

Daniel Defoe, Robinson Crusoé, 1719, traduit de l’anglais vers l’espéranto par Adolf Krafft en 1908 sous le titre Robinsono Kruso

La pluvabundo ebligas diversajn kulturojn kaj bredadon de laktobovinoj.

Les précipitations abondantes rendent possibles diverses cultures et l’élevage de vaches laitières.

Augusta Conchiglia, « Kampkultura kooperativo laŭ la kibuca modelo », Le monde diplomatique en espéranto, mai 2008

Personne ou chose exploitée, vache à lait, poule aux œufs d’or.

Intertempe Ĉinujo kaj Meksiko eniris la liston de la ŝtatoj kiuj, laŭ li, ekspluatas la naivecon de Vaŝingtono, la "laktobovino" de la tuta planedo.

Entre-temps la Chine et le Mexique ont rejoint la liste des pays qui, selon lui, exploitent la naïveté de Washington, la « vache à lait » du monde entier.

Serge Halimi, « La ne atendita sukceso de Donald Trump », Le Monde diplomatique en espéranto, avril 2016


pipromento

(Date à préciser) Composé de la racine pipr (« poivre »), de la voyelle d’appui -o-, de la racine ment (« menthe ») et de la finale -o (substantif).

pipromentoj (plural nominative)
pipromenton (singular accusative)
pipromentojn (plural accusative)

Menthe poivrée, plante de la famille des Lamiaceae, dont le nom scientifique est Mentha × piperita.


karepulvoro

(Date à préciser) Composé des racines kare et pulvor (« poudre ») et de la finale -o (substantif).

karepulvoroj (plural nominative)
karepulvoron (singular accusative)
karepulvorojn (plural accusative)

Eblas uzi karepulvoron por gustigi pladon.

On peut utiliser du curry pour assaisonner un plat.


kareo

(Date à préciser) Composé de la racine kare et de la finale -o (substantif).

kareoj (plural nominative)
kareon (singular accusative)
kareojn (plural accusative)


mangailustrita romano

mangailustritaj romanoj (plural nominative)
mangailustritan romanon (singular accusative)
mangailustritajn romanojn (plural accusative)


hentajon

hentajo (singular nominative)
hentajoj (plural nominative)
hentajojn (plural accusative)


hentajoj

hentajo (singular nominative)
hentajon (singular accusative)
hentajojn (plural accusative)


hentajo

hentajoj (plural nominative)
hentajon (singular accusative)
hentajojn (plural accusative)


hentajojn

hentajo (singular nominative)
hentajoj (plural nominative)
hentajon (singular accusative)


lolikono

lolikonoj (plural nominative)
lolikonon (singular accusative)
lolikonojn (plural accusative)


eĉio

eĉioj (plural nominative)
eĉion (singular accusative)
eĉiojn (plural accusative)


kivion

kivio (singular nominative)
kivioj (plural nominative)
kiviojn (plural accusative)


kiviojn

kivio (singular nominative)
kivioj (plural nominative)
kivion (singular accusative)


kivioj

kivio (singular nominative)
kivion (singular accusative)
kiviojn (plural accusative)


kivifrukto

(Date à préciser) Composé des racines kivi et frukt (« fruit ») et de la finale -o (substantif). Le mot kivio renvoyant plutôt à l’animal, on ajoute la racine frukt (dérivés) pour préciser que l’on parle bien du fruit.

kivifruktoj (plural nominative)
kivifrukton (singular accusative)
kivifruktojn (plural accusative)

Kiwi, fruit brun ovale originaire de Chine.

Mi manĝas kivifrukton ĉiumatene, ĉar tio havigas al mi energion por la tuta tago.

Je mange un kiwi tous les matins, car cela me donne de l’énergie pour toute la journée.


kivio

(Date à préciser) Composé de la racine kivi et de la finale -o (substantif).

kivioj (plural nominative)
kivion (singular accusative)
kiviojn (plural accusative)

L’oiseau néo-zélandais a donné son nom kivio au fruit qui lui ressemble, mais pour éviter la confusion, on emploie plutôt les mots kivifrukto et kivo pour désigner le fruit.

Kiwi, aptéryx, petit oiseau endémique de Nouvelle-Zélande.

Multaj specioj estas endemiaj en Nov-Zelando. Krom la kivio (apterigo), estas menciindaj ankaŭ aliaj specioj, kiuj jam nun formortis […].

Beaucoup d’espèces sont endémiques en Nouvelle-Zélande. En plus des kiwis (aptéryx), sont mentionnées d’autres espèces, qui ont déjà disparu.

D. E. Rogers, « Rabobestoj ne plu estu » dans la revue Monato, décembre 2016, page 20


citronmeliso

(Date à préciser) Composé des racines citron (« citron ») et melis (« mélisse ») et de la finale -o (substantif).

citronmelisoj (plural nominative)
citronmelison (singular accusative)
citronmelisojn (plural accusative)

Mélisse officinale, mélisse citronnelle, plante médicinale et aromatique.

Citronmelison oni uzas precipe en infuzaĵoj, sed ankaŭ eblas uzi ĝin por gustigi fiŝon aŭ viandon en kuirarto.

On utilise surtout la mélisse cintronnelle dans des tisanes, mais on peut aussi l’utiliser pour agrémenter du poisson ou de la viande en cuisine.


kurkumojn

kurkumo (singular nominative)
kurkumoj (plural nominative)
kurkumon (singular accusative)


kurkumon

kurkumo (singular nominative)
kurkumoj (plural nominative)
kurkumojn (plural accusative)


kurkumoj

kurkumo (singular nominative)
kurkumon (singular accusative)
kurkumojn (plural accusative)


stelanizo

(Date à préciser) Composé des racines stel (« étoile ») et aniz (« anis ») et de la finale -o (substantif).

stelanizoj (plural nominative)
stelanizon (singular accusative)
stelanizojn (plural accusative)

iliciacoj

famille Schisandraceae (anciennement Illiciaceae

Anis étoilé, badianier de Chine, espèce d’arbres chinois.

Fruit du badianier, dont la forme rappelle celle d’une étoile.

Badiane, épice produite à partir de ce fruit.


Kajena pipro

(Date à préciser) De Kajeno (« Cayenne ») et pipro (« poivre »).

Kajenaj piproj (plural nominative)
Kajenan pipron (singular accusative)
Kajenajn piprojn (plural accusative)


drakunkolo

(Date à préciser) Calqué sur le latin Dracunculus pour désigner la serpentaire commune.

drakunkoloj (plural nominative)
drakunkolon (singular accusative)
drakunkolojn (plural accusative)

Dracunculus, genre de plantes de la famille des Aracées.

Dracunculus vulgaris, serpentaire commune, petit dragon commun, gouet serpentaire, arum dragon ; espèce de plantes du genre Dracunculus.


drakunkolo

(Date à préciser) Étymologie incertaine. Probablement par proximité avec le nom scientifique de l’estragon, Artemisia dracunculus, bien que les deux plantes soient totalement différentes.

Artemisia dracunculus, estragon, herbe dragon, armoise âcre ; espèce de plantes de la famille des Astéracées cultivée pour ses vertus médicinales et à des fins d’assaisonnement.


ruĝa pipro

(Date à préciser) De ruĝa (« rouge ») et pipro (« poivre »).

ruĝaj piproj (plural nominative)
ruĝan pipron (singular accusative)
ruĝajn piprojn (plural accusative)

La nutraĵo en montaj regionoj estas tre simpla, tamen pia montanino scias kuiri frandaĵojn, uzante poligonon kaj maizon, rizon kaj ruĝan pipron, malgrandajn fiŝojn, kaptitajn en la valaj torentoj, mielon el tuboformaj abelujoj, faritaj en la ŝtonaj muroj, abrikotojn, safranon, sovaĝan zingibron kaj avenan farunon.

La nourriture dans les régions montagneuses est très simple, et cependant une pieuse montagnarde sait cuisiner des gourmandises, en utilisant du blé noir et du maïs, du riz et du paprika, de petits poissons, pêchés dans les torents des vallées, du miel de ruches cylindriques, construites dans les murs de pierre, des abricots, du safran, du gingembre sauvage et de la farine d’avoine.

Sur eta tablo, antaŭ ni, estis telero da bongusta blanka fromaĝo, ŝutita per ruĝa pipro, verŝita per heliantoleo kaj botelo da lia aroma hejma brando.

Sur une petite table, devant nous, il y avait une assiette de délicieux fromage blanc, recouvert de paprika, arrosé d’huile de tournesol et d’une bouteille de son eau-de-vie aromatique maison.

Julian Modest, La kolero de Demir baba, nouvelle parue dans la revue La Ondo de Esperanto, février 2003


murbo

(Date à préciser) Composé de la racine murb et de la finale -o (substantif).

murboj (plural nominative)
murbon (singular accusative)
murbojn (plural accusative)


reĝa kiro

(Date à préciser) De reĝa (« royal ») et kiro (« kir »).

reĝaj kiroj (plural nominative)
reĝan kiron (singular accusative)
reĝajn kirojn (plural accusative)

Kir royal, cocktail à base de champagne et de liqueur de cassis.

Niaj palatoj gustumis modernajn leĝerajn legomajn ujetojn kaj murbaĵojn kun reĝa kiro, dum babilo en la biblioteko;

Bert Schuman, « Ĉu vivi vintre en malnova kastelo, eĉ festi la jarfinon? » dans la revue Esperanto, numéro 1255, février 2012, page 29


neknekulo

neknekuloj (plural nominative)
neknekulon (singular accusative)
neknekulojn (plural accusative)


boksero

(Date à préciser) Composé de la racine bokser et de la finale -o (substantif).

bokseroj (plural nominative)
bokseron (singular accusative)
bokserojn (plural accusative)


abonpago

abonpagoj (plural nominative)
abonpagon (singular accusative)
abonpagojn (plural accusative)


a-bombo

a-bomboj (plural nominative)
a-bombon (singular accusative)
a-bombojn (plural accusative)


abelkesto

abelkestoj (plural nominative)
abelkeston (singular accusative)
abelkestojn (plural accusative)


abandonismo

abandonismoj (plural nominative)
abandonismon (singular accusative)
abandonismojn (plural accusative)


adiaŭfesto

adiaŭfestoj (plural nominative)
adiaŭfeston (singular accusative)
adiaŭfestojn (plural accusative)


abstraktismo

abstraktismoj (plural nominative)
abstraktismon (singular accusative)
abstraktismojn (plural accusative)


GLAT

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-GLAT.wav


ĉielarka flago

ĉielarkaj flagoj (plural nominative)
ĉielarkan flagon (singular accusative)
ĉielarkajn flagojn (plural accusative)


esprimliberecon

esprimlibereco (singular nominative)
esprimliberecoj (plural nominative)
esprimliberecojn (plural accusative)


esprimliberecoj

esprimlibereco (singular nominative)
esprimliberecon (singular accusative)
esprimliberecojn (plural accusative)


esprimliberecojn

esprimlibereco (singular nominative)
esprimliberecoj (plural nominative)
esprimliberecon (singular accusative)


esprimlibereco

(Date à préciser) Composé des racines esprim (« exprimer ») et liber (« libre »), du suffixe -ec- (« qualité ») et de la finale -o (substantif).

esprimliberecoj (plural nominative)
esprimliberecon (singular accusative)
esprimliberecojn (plural accusative)

En Usono la esprimlibereco estas protektata je grado kiun mi kredas nekonata en ia ajn alia lando de la mondo.

Aux États-Unis, la liberté d’expression est protégée à un degré que je crois inconnu à n’importe quel autre pays dans le monde.

Daniel Mermet, « Le lavage de cerveaux en liberté : Plus efficace encore que les dictatures », interview deNoam Chomsky, dans Le Monde diplomatique, août 2007, traduit en espéranto par Vilhelmo Lutermano


karvioj

karvio (singular nominative)
karvion (singular accusative)
karviojn (plural accusative)


karvion

karvio (singular nominative)
karvioj (plural nominative)
karviojn (plural accusative)


karviojn

karvio (singular nominative)
karvioj (plural nominative)
karvion (singular accusative)


krenaĵon

krenaĵo (singular nominative)
krenaĵoj (plural nominative)
krenaĵojn (plural accusative)


krenaĵojn

krenaĵo (singular nominative)
krenaĵoj (plural nominative)
krenaĵon (singular accusative)


krenaĵoj

krenaĵo (singular nominative)
krenaĵon (singular accusative)
krenaĵojn (plural accusative)