krenaĵo

(Date à préciser) Composé de la racine kren (« raifort »), du suffixe -aĵ- (« chose, dérivé ») et de la finale -o (substantif).

krenaĵoj (plural nominative)
krenaĵon (singular accusative)
krenaĵojn (plural accusative)

Raifort, épice produite à partir des racines du cran de Bretagne.


kampara armoracio

(Date à préciser) De kampara (« rustique ») et armoracio (« Armoracia »). Calqué sur le nom scientifique de la plante, Armoracia rusticana.

kamparaj armoracioj (plural nominative)
kamparan armoracion (singular accusative)
kamparajn armoraciojn (plural accusative)

Armoracia rusticana, raifort ; espèce de plantes cultivée pour ses racines.

Racine de cette plante, utilisée comme condiment en cuisine.


brikokoloran

brikokolora (singular nominative)
brikokoloraj (plural nominative)
brikokolorajn (plural accusative)


brikokolorajn

brikokolora (singular nominative)
brikokoloraj (plural nominative)
brikokoloran (singular accusative)


brikokoloraj

brikokolora (singular nominative)
brikokoloran (singular accusative)
brikokolorajn (plural accusative)


brikkoloran

brikkolora (singular nominative)
brikkoloraj (plural nominative)
brikkolorajn (plural accusative)


brikkoloraj

brikkolora (singular nominative)
brikkoloran (singular accusative)
brikkolorajn (plural accusative)


brikkolorajn

brikkolora (singular nominative)
brikkoloraj (plural nominative)
brikkoloran (singular accusative)


iĉismo

(Date à préciser) Motcomposé de -iĉ-, -ism et -o.

iĉismoj (plural nominative)
iĉismon (singular accusative)
iĉismojn (plural accusative)

Utilisation du suffixe -iĉ- en espéranto pour indiquer le sexe ou le genre masculin.


brunoj

bruno (singular nominative)
brunon (singular accusative)
brunojn (plural accusative)


brunojn

bruno (singular nominative)
brunoj (plural nominative)
brunon (singular accusative)


gefrato

Par analyse de surface : Composé du préfixe ge- (« mixte »), de la racine frat (« frère ») et de la finale -o (substantif).

gefratoj (plural nominative)
gefraton (singular accusative)
gefratojn (plural accusative)


gefraton

gefrato (singular nominative)
gefratoj (plural nominative)
gefratojn (plural accusative)


J-riismo

J-riismoj (plural nominative)
J-riismon (singular accusative)
J-riismojn (plural accusative)

Proposition de réforme de l’espéranto combinant le J-sistemo et le riismo.


J-sistemo

J-sistemoj (plural nominative)
J-sistemon (singular accusative)
J-sistemojn (plural accusative)

Proposition de réforme de l’espéranto par Markos Kramer et Luko Cerante dont le principe est de créer de nouvelles racines non sexistes en modifiant systématiquement les racines masculines traditionnelles, le plus souvent en ajoutant simplement la lettre J.


genra identeco

genraj identecoj (plural nominative)
genran identecon (singular accusative)
genrajn identecojn (plural accusative)


oringoto

(Date à préciser) Composé des racines or (« or (métal) ») et ingot et de la finale -o (substantif).

oringotoj (plural nominative)
oringoton (singular accusative)
oringotojn (plural accusative)


ingoto

(Date à préciser) Composé de la racine ingot et de la finale -o (substantif).

ingotoj (plural nominative)
ingoton (singular accusative)
ingotojn (plural accusative)

La maso de unu ingoto, kiu konsistas minimume el 99,5 % da oro, estas 12,5 kg.

La masse d’un lingot, qui est composé au minimum de 99,5 % d’or, est de 12,5 kg.

Walter Klag, « Val-ora! », dans la revue Monato, mai 2016, page 12


orbriko

(Date à préciser) Composé des racines or (« or (métal) ») et brik (« brique ») et de la finale -o (substantif), littéralement « brique d’or ». → voir oro et briko

orbrikoj (plural nominative)
orbrikon (singular accusative)
orbrikojn (plural accusative)

Ĉu vi iam demandis vin, kiu gardas la limojn de la imperio kaj protektas vin kontraŭ la barbaroj? Kaj krome estas la programo de konstruado: temploj, akveduktoj, vojoj […]. Jen tio, kion mi faras per la orbrikoj stakigitaj en la trezorejo.

Vous êtes-vous déjà demandés qui garde les frontières de l’empire et vous protège contre les barbares ? De plus, il y a le programme des constructions : des temples, des aqueducs, des routes… Voilà ce que je fais des lingots d’or empilés dans la trésorerie.

Anna Löwenstein, La memoraĵoj de Julia Agripina, 2021


ruĝajn betojn

ruĝajn beto (singular nominative)
ruĝajnj betoj (plural nominative)
ruĝajnn beton (singular accusative)
ruĝajnjn betojn (plural accusative)


ruĝan beton

ruĝan beto (singular nominative)
ruĝanj betoj (plural nominative)
ruĝann beton (singular accusative)
ruĝanjn betojn (plural accusative)


ruĝaj betoj

ruĝaj beto (singular nominative)
ruĝajj betoj (plural nominative)
ruĝajn beton (singular accusative)
ruĝajjn betojn (plural accusative)


ruĝa beto

(Date à préciser)Composé de ruĝa (« rouge ») et de beto (« betterave »).

ruĝaj betoj (plural nominative)
ruĝan beton (singular accusative)
ruĝajn betojn (plural accusative)

Betterave rouge, Beta vulgaris, espèce de betterave.


momordiko

(Date à préciser) Composé de la racine momordik et de la finale -o (substantif).

momordikoj (plural nominative)
momordikon (singular accusative)
momordikojn (plural accusative)

Genre de plantes grimpantes (Momordica) de la famille des Cucurbitacées (Cucurbitaceae).

Momordica charantia, margose ; espèce de lianes du genre Momordica portant aussi, entre autres, les noms de momordique, melon amer, concombre amer, concombre africain et dont le fruit est parfois appelé poire balsamique ou encore pomme de merveille.


kataĵo

(Date à préciser) Termecomposé de kat (« chat »), -aĵ- (« matière première, viande d’animal ») et -o (« suffixe permettant de former des noms communs »).

kataĵoj (plural nominative)
kataĵon (singular accusative)
kataĵojn (plural accusative)

Viande de chat utilisée comme nourriture.


kuriozaĵo

Composé de la racine kurioz (« curieux, singulier »), du suffixe -aĵ- (« chose, dérivé ») et de la finale -o (substantif).

kuriozaĵoj (plural nominative)
kuriozaĵon (singular accusative)
kuriozaĵojn (plural accusative)

Objet rare ou étrange, digne d'intérêt ; curiosité


x-sistemo

(Date à préciser) Termecomposé de x et de sistemo.

x-sistemoj (plural nominative)
x-sistemon (singular accusative)
x-sistemojn (plural accusative)

Système-x, convention selon laquelle les diacritiques de l’espéranto (sur les lettres ĉ, ĝ, ĥ, ĵ, ŝ et ŭ) sont remplacés par un x après la lettre non diacritique (cx, gx, hx, jx, sx, ux), afin de faciliter la saisie.


h-sistemo

(Date à préciser) Termecomposé de h et de sistemo.

h-sistemoj (plural nominative)
h-sistemon (singular accusative)
h-sistemojn (plural accusative)

Système-h, convention selon laquelle les lettres avec circonflexe de l’espéranto (les lettres ĉ, ĝ, ĥ, ĵ, ŝ) sont remplacés par un h après la lettre non diacritique (ch, gh, hh, jh, sh) et que ŭ est remplacé par u afin de faciliter la saisie.


vinagreto

(Date à préciser) Composé de la racine vinagr (« vinaigre »), du suffixe -et- (« diminutif ») et de la finale -o (substantif).

vinagretoj (plural nominative)
vinagreton (singular accusative)
vinagretojn (plural accusative)

La vinagreto en la fridujo povas solidiĝi kaj formi kristalojn, estas tute normala fenomeno!

La vinaigrette au frigo peut se solidifier et former des cristaux, c’est un phénomène totalement normal !

Lucas R., Tre rapida bokala franca vinagreto, recette de vinaigrette sur le site Apetito,1ᵉʳ octobre 2021


miraĵoj

miraĵo (singular nominative)
miraĵon (singular accusative)
miraĵojn (plural accusative)


miraĵojn

miraĵo (singular nominative)
miraĵoj (plural nominative)
miraĵon (singular accusative)


miraĵon

miraĵo (singular nominative)
miraĵoj (plural nominative)
miraĵojn (plural accusative)

Kian miraĵon mi vidis!

Marie Hankel, Post la unua kongreso., in Sableroj, Leipzig, 1911, page 8


miraĵo

De mir-, racine de miri (« s'émerveiller, être surpris, s’étonner »), du suffixe -aĵ- et de la marque du substantif -o.

miraĵoj (plural nominative)
miraĵon (singular accusative)
miraĵojn (plural accusative)

Kian miraĵon mi vidis!

Do pasis for miraĵo!, ĉarmo! sorĉ’! rapide.

Alors merveille, charme, ensorcellement disparurent rapidement.

Adam Mickiewicz, traduit par Antoni Grabowski, Sinjoro Tadeo, Varsovie, 1918, page 65


seksa orientiĝo

(Date à préciser) Termecomposé de seksa (« sexuel ») et de orientiĝo (« orientation »).

seksaj orientiĝoj (plural nominative)
seksan orientiĝon (singular accusative)
seksajn orientiĝojn (plural accusative)


orientiĝo

orientiĝoj (plural nominative)
orientiĝon (singular accusative)
orientiĝojn (plural accusative)


malsimpla

Composé du préfixe mal- (« contraire »), de la racine simpl (« simple ») et de la finale -a (adjectif).

malsimplaj (plural nominative)
malsimplan (singular accusative)
malsimplajn (plural accusative)

Volapük mortis, ĉar ĝi estis tro malfacila, tro malsimpla, nekapabla al vivo, nekapabla al la rolo de lingvo universala.

Le Volapük est mort parce qu’il était trop difficile, trop compliqué, incapable de vivre, incapable de jouer le rôle d'un langage universel.

Lidia Zamenhof, Danĝera ludo, Pola Esperanto-Asocio, 1934, page 68

La situacio tiel malsimpla fariĝas do tre grava, ĝis kiam ĝi fariĝos neeltenebla.

La situation est tellement compliquée qu’elle devient très importante, jusqu’à devenir insupportable.

Jules Verne, La Lernejo por Robinsonoj, page 166


malsimpligo

Composé du préfixe mal- (« contraire »), de la racine simpl (« simple »), du suffixe -ig- (« rendre, amener à ») et de la finale -o (substantif).

malsimpligoj (plural nominative)
malsimpligon (singular accusative)
malsimpligojn (plural accusative)

Malgraŭ tiu neatendita malsimpligo, la aferoj laŭiris laŭ regula irado.

Malgré cette complication inattendue, les choses se sont déroulées comme d’habitude.

Henri Vallienne, Ĉu li ?, Paris, 1908, page 45


malsimpligoj

malsimpligo (singular nominative)
malsimpligon (singular accusative)
malsimpligojn (plural accusative)


malsimpligojn

malsimpligo (singular nominative)
malsimpligoj (plural nominative)
malsimpligon (singular accusative)


malsimpligon

malsimpligo (singular nominative)
malsimpligoj (plural nominative)
malsimpligojn (plural accusative)


simplulon

simplulo (singular nominative)
simpluloj (plural nominative)
simplulojn (plural accusative)


simpluloj

simplulo (singular nominative)
simplulon (singular accusative)
simplulojn (plural accusative)


simplulojn

simplulo (singular nominative)
simpluloj (plural nominative)
simplulon (singular accusative)


simplulo

Composé de la racine simpl (« simple »), du suffixe -ul- (« individu ») et de la finale -o (substantif).

simpluloj (plural nominative)
simplulon (singular accusative)
simplulojn (plural accusative)

Kaj en la solecon gvidas ankaŭ la verkoj de Raabe: en etajn nestojn, al stranguloj kaj originaluloj, al ĉiuspecaj idealistaj izolituloj rigardataj kiel sensenculoj, al silentaj simpluloj, kiuj humile faras la devon, al kuraĝaj nefleksitaj, kiuj sin oferas, al bedaŭrindaj suferuloj, kiuj sindone plendas.

Et les œuvres de Raabe mènent aussi à la solitude : aux petits nids, aux excentriques et aux originaux, à toutes sortes de reclus idéalistes considérés comme insensés, aux braves gens silencieux qui accomplissent humblement leur devoir, aux inflexibles courageux qui se sacrifient, aux malheureux qui se plaignent avec ferveur.

Wilhelm Raabe, traduit et préfacé par Fritz Wicke, La Nigra Galero (préface), 1922, page 5

Kiu do estas tiu simplulo, diris la kvin reĝoj, kiu estas en stato donaci centfoje pli ol ĉiu el ni, kaj kiu ĝin donacas?

Quel est donc cet homme, dirent les cinq rois, qui est en état de donner cent fois plus que chacun de nous, et qui le donne ?

Voltaire, traduit par Eugène Lanti, Kandid aŭ la optomismo, in Tri Verkoj de Volter, Sennacieca Asocio Tutmonda, 1956, pages 116-117

Vi estas granda simplulo!

Steen Steensen Blicher, traduit par Hendrik Bulthuis, Taglibro de Vilaĝ-pedelo, Godesberg, 1922, page 11


simpligojn

simpligo (singular nominative)
simpligoj (plural nominative)
simpligon (singular accusative)


trosimpligojn

trosimpligo (singular nominative)
trosimpligoj (plural nominative)
trosimpligon (singular accusative)


trosimpligon

trosimpligo (singular nominative)
trosimpligoj (plural nominative)
trosimpligojn (plural accusative)


trosimpligoj

trosimpligo (singular nominative)
trosimpligon (singular accusative)
trosimpligojn (plural accusative)


simpligoj

simpligo (singular nominative)
simpligon (singular accusative)
simpligojn (plural accusative)

La provo, kiel oni povas imagi, ankaŭ montris, ke pluaj simpligoj kaj plibonigoj estas fareblaj.

Le test, comme on peut l’imaginer, a également montré que d’autres simplifications et améliorations sont possibles.

Reuss, Torfa pulvoro por hejtado de lokomotivoj, in Fervoja Esperantisto, novembre 1913, page 7


simpligon

simpligo (singular nominative)
simpligoj (plural nominative)
simpligojn (plural accusative)

La samaj ciferaj simboloj akcelis poste simpligon de matematikaj operacioj kaj helpis ilin simbole prezenti.

Les mêmes symboles numériques ont ensuite accéléré la simplification des opérations mathématiques et contribué à leur représentation symbolique.

Ernest Drezen, Pri problemo de internaciigo de science-teknika terminaro, Moskou, 1935, page 34


simpligo

Composé de la racine simpl (« simple »), du suffixe -ig- (« rendre, amener à ») et de la finale -o (substantif).

simpligoj (plural nominative)
simpligon (singular accusative)
simpligojn (plural accusative)


trosimpligo

Composé du préfixe tro- (« trop »), de la racine simpl (« simple »), du suffixe -ig- (« rendre, amener à ») et de la finale -o (substantif).

trosimpligoj (plural nominative)
trosimpligon (singular accusative)
trosimpligojn (plural accusative)

Mi trovis en la vortaro multegajn aferojn, kiuj interesis min, kaj nur unu aferon, kiu ĝenis min: la aserto ĉe Armenio kaj pluraj aliaj nomoj, ke „oni esperantigis ne la armenan formon, sed ja la internacian, kiel en ĉiuj similaj kazoj”, estas plumpa trosimpligo kaj malinda por tiel klera libro.

J’ai trouvé beaucoup de choses dans le dictionnaire qui m’ont intéressé, et une seule chose qui m’a dérangé : l’affirmation dans Armenio et plusieurs autres noms selon laquelle « on avait espérantisé non pas la forme arménienne, mais la forme internationale, comme dans tous les cas similaires », est une simplification excessive maladroite et indigne d’un livre aussi érudit.

Edmund Grimley Evans, Vortaro ne nur utila sed ankaŭ bela, in Monato, 2006, révisé le 28 juillet 2021


elpenso

(Date à préciser) Composé du préfixe el- (« hors de »), de la racine pens (« penser ») et de la finale -o (substantif).

elpensoj (plural nominative)
elpenson (singular accusative)
elpensojn (plural accusative)

Prave mi respondas: mi miras ke viro tiel inteligenta kiel vi ne entuziasmiĝas pri elpenso, kiu estas eble unu el plej gravaj kiujn faris la homaro, kaj pri kiu montriĝos nekalkuleblaj la konsekvencoj.

Henri Vallienne, Por kaj kontraŭ Esperanto, 1910


ŝtonsalo

(Date à préciser) Composé des racines ŝton (« pierre ») et sal (« sel ») et de la finale -o (substantif).

ŝtonsaloj (plural nominative)
ŝtonsalon (singular accusative)
ŝtonsalojn (plural accusative)


salmino

(Date à préciser) Composé des racines sal (« sel ») et min (« mine, minière ») et de la finale -o (substantif).

salminoj (plural nominative)
salminon (singular accusative)
salminojn (plural accusative)


salaĵo

(Date à préciser) Composé de la racine sal (« sel »), du suffixe -aĵ- (« chose, dérivé ») et de la finale -o (substantif).

salaĵoj (plural nominative)
salaĵon (singular accusative)
salaĵojn (plural accusative)


saŭcujo

(Date à préciser) Composé de la racine saŭc (« sauce »), du suffixe -uj- (« contenant total ») et de la finale -o (substantif).

saŭcujoj (plural nominative)
saŭcujon (singular accusative)
saŭcujojn (plural accusative)


salejo

(Date à préciser) Composé de la racine sal (« sel »), du suffixe -ej- (« lieu ») et de la finale -o (substantif).

salejoj (plural nominative)
salejon (singular accusative)
salejojn (plural accusative)


kuirsalo

(Date à préciser) Composé des racines kuir (« faire cuire ») et sal (« sel ») et de la finale -o (substantif).

kuirsaloj (plural nominative)
kuirsalon (singular accusative)
kuirsalojn (plural accusative)


ajlosaŭco

(Date à préciser) Composé de la racine ajl (« ail »), de la voyelle d’appui -o-, de la racine saŭc (« sauce ») et de la finale -o (substantif).

ajlosaŭcoj (plural nominative)
ajlosaŭcon (singular accusative)
ajlosaŭcojn (plural accusative)


minsalo

(Date à préciser) Composé des racines min (« mine, minière ») et sal (« sel ») et de la finale -o (substantif).

minsaloj (plural nominative)
minsalon (singular accusative)
minsalojn (plural accusative)


blanketo

(Date à préciser) Composé de la racine blanket et de la finale -o (substantif).

blanketoj (plural nominative)
blanketon (singular accusative)
blanketojn (plural accusative)


roksalo

(Date à préciser) Composé des racines rok (« roc ») et sal (« sel ») et de la finale -o (substantif).

roksaloj (plural nominative)
roksalon (singular accusative)
roksalojn (plural accusative)


ajla saŭco

(Date à préciser)Composé de ajla et de saŭco.

ajlaj saŭcoj (plural nominative)
ajlan saŭcon (singular accusative)
ajlajn saŭcojn (plural accusative)


ĉapelejo

(Date à préciser) Composé de la racine ĉapel (« chapeau »), du suffixe -ej- (« lieu ») et de la finale -o (substantif).

ĉapelejoj (plural nominative)
ĉapelejon (singular accusative)
ĉapelejojn (plural accusative)


kakaobutero

(Date à préciser) Composé de la racine kaka (« cacao »), de la voyelle d’appui -o-, de la racine buter (« beurre ») et de la finale -o (substantif).

kakaobuteroj (plural nominative)
kakaobuteron (singular accusative)
kakaobuterojn (plural accusative)

Beurre de cacao, matière grasse issue des fèves de cacao.


sallaguno

(Date à préciser) Composé des racines sal (« sel ») et lagun (« lagune ») et de la finale -o (substantif).

sallagunoj (plural nominative)
sallagunon (singular accusative)
sallagunojn (plural accusative)


maŝinĉambro

(Date à préciser) Composé des racines maŝin (« machine ») et ĉambr (« chambre ») et de la finale -o (substantif).

maŝinĉambroj (plural nominative)
maŝinĉambron (singular accusative)
maŝinĉambrojn (plural accusative)

En 1911, enket-komisio pri la detruo de la Maine konkludis pri akcidenta eksplodo en la maŝinĉambro.

En 1911, une commission d’enquête sur la destruction du Maine a conclu à une explosion accidentelle dans la salle des machines.

Ignacio Ramonet, « Mensonges d’Etat », traduit en espéranto par Vilhelmo Lutermano sous le titre « Ŝtatmensogoj »,Le Monde diplomatique, juillet 2003


menta saŭco

(Date à préciser)Composé de menta et de saŭco.

mentaj saŭcoj (plural nominative)
mentan saŭcon (singular accusative)
mentajn saŭcojn (plural accusative)

La menuo konsistis el delikataĵoj, kiel safrane marinita kapro kun menta saŭco, spica rostita ŝafido kun lento-stufaĵo garnita per ĝardenkreso, kaj mielkarameligita fenkola torto kun “peknezo” (sekvinbero kaj mielsaŭco).

OH, Molekulo arkeologio por frandemuloj, Monato, mars 2001


ĉatnio

(Date à préciser) Composé de la racine ĉatni et de la finale -o (substantif).

ĉatnioj (plural nominative)
ĉatnion (singular accusative)
ĉatniojn (plural accusative)


reliŝo

(Date à préciser) Composé de la racine reliŝ et de la finale -o (substantif).

reliŝoj (plural nominative)
reliŝon (singular accusative)
reliŝojn (plural accusative)


sardel-saŭco

(Date à préciser) Composé des racines sardel (« sardine ») et saŭc (« sauce ») et de la finale -o (substantif).

sardel-saŭcoj (plural nominative)
sardel-saŭcon (singular accusative)
sardel-saŭcojn (plural accusative)


butera saŭco

(Date à préciser)Composé de butera et de saŭco.

buteraj saŭcoj (plural nominative)
buteran saŭcon (singular accusative)
buterajn saŭcojn (plural accusative)


kankra saŭco

(Date à préciser)Composé de kankra et de saŭco.

kankraj saŭcoj (plural nominative)
kankran saŭcon (singular accusative)
kankrajn saŭcojn (plural accusative)


oksikoka saŭco

(Date à préciser)Composé de oksikoka et de saŭco.

oksikokaj saŭcoj (plural nominative)
oksikokan saŭcon (singular accusative)
oksikokajn saŭcojn (plural accusative)


majorana saŭco

(Date à préciser)Composé de majorana et de saŭco.

majoranaj saŭcoj (plural nominative)
majoranan saŭcon (singular accusative)
majoranajn saŭcojn (plural accusative)


krem-krena saŭco

(Date à préciser)Composé de krem-krena et de saŭco.

krem-krenaj saŭcoj (plural nominative)
krem-krenan saŭcon (singular accusative)
krem-krenajn saŭcojn (plural accusative)


madera saŭco

(Date à préciser)Composé de madera et de saŭco.

maderaj saŭcoj (plural nominative)
maderan saŭcon (singular accusative)
maderajn saŭcojn (plural accusative)


ravigota saŭco

(Date à préciser)Composé de ravigota et de saŭco.

ravigotaj saŭcoj (plural nominative)
ravigotan saŭcon (singular accusative)
ravigotajn saŭcojn (plural accusative)


mustarda saŭco

(Date à préciser)Composé de mustarda saŭco.

mustardaj saŭcoj (plural nominative)
mustardan saŭcon (singular accusative)
mustardajn saŭcojn (plural accusative)


pipra saŭco

(Date à préciser)Composé de pipra et de saŭco.

pipraj saŭcoj (plural nominative)
pipran saŭcon (singular accusative)
piprajn saŭcojn (plural accusative)


paprika saŭco

(Date à préciser)Composé de paprika et de saŭco.

paprikaj saŭcoj (plural nominative)
paprikan saŭcon (singular accusative)
paprikajn saŭcojn (plural accusative)


GDR-esperantisto

(XXᵉ siècle) Termecomposé de GDR (« RDA ») et de esperantisto (« espérantiste »).

GDR-esperantistoj (plural nominative)
GDR-esperantiston (singular accusative)
GDR-esperantistojn (plural accusative)

Espérantiste qui vivait en Allemagne de l’Est.

Foje iuj el la “oficialaj” GDR-esperantistoj asertas nun, ke la fiaj okcidentanoj volas nigrigi ĉion, kion faris la orientgermana E-movado. Tute ne! Neniu neglektas la valorajn laborojn, ekzemple, de lingvisto Detlev Blanke aŭ instruisto Ulrich Becker, por mencii nur du nomojn. Tamen oni devas nepre atentigi pri la kondiĉoj, sub kiuj aliaj GDR-aj esperantistoj vivis malpli feliĉe ol la reĝim-samideanaj oficialuloj.

Ziko Marcus Sikosek, Esperanto en GDR dans La Ondo de Esperanto, №2 (52), 1999.


marksismo-leninismo

Foje iuj el la “oficialaj” GDR-esperantistoj asertas nun, ke la fiaj okcidentanoj volas nigrigi ĉion, kion faris la orientgermana E-movado. Tute ne! Neniu neglektas la valorajn laborojn, ekzemple, de lingvisto Detlev Blanke aŭ instruisto Ulrich Becker, por mencii nur du nomojn. Tamen oni devas nepre atentigi pri la kondiĉoj, sub kiuj aliaj GDR-aj esperantistoj vivis malpli feliĉe ol la reĝim-samideanaj oficialuloj. … Sed la Tradicia Esperanto-Ideologio estis anstataŭita per multe pli terura malbonaĵo, nome marksismo-leninismo. Eĉ esperantaj laboristoj devis sperti malhelpojn pro la GDR-reĝimo, kiam oni “rekomendis” al SAT-membroj malmembriĝi.


rikoltilo kaj martelo

rikoltiloj kaj marteloj (plural nominative)
rikoltilon kaj martelon (singular accusative)
rikoltilojn kaj martelojn (plural accusative)


falĉileto kaj martelo

falĉiletoj kaj marteloj (plural nominative)
falĉileton kaj martelon (singular accusative)
falĉiletojn kaj martelojn (plural accusative)


ŝavarmo

ŝavarmoj (plural nominative)
ŝavarmon (singular accusative)
ŝavarmojn (plural accusative)


globusojn

globuso (singular nominative)
globusoj (plural nominative)
globuson (singular accusative)


globusoj

globuso (singular nominative)
globuson (singular accusative)
globusojn (plural accusative)


globuson

globuso (singular nominative)
globusoj (plural nominative)
globusojn (plural accusative)


globuso

(Date à préciser) Composé de la racine globus et de la finale -o (substantif).

globusoj (plural nominative)
globuson (singular accusative)
globusojn (plural accusative)

Carte sphérique représentant une planète, en général la Terre ; globe terrestre.

Li silentiĝis kaj turnis la globuson. Ĝi estis vera majstraĵo: la bluaj oceanoj ondis, la polusĉapo aspektis plej aŭtente — glacia kaj neĝa.

Il se tut et tourna le globe. C’était un vrai chef-d’œuvre : les océans bleus ondulaient, la pointe du pôle avait l’air plus authentique — glacée et enneigée.

Mikhaïl Boulgakov, Le Maître et Marguerite, 1967, traduit du russe par Sergio Pokrovskij en 1991 sous le titre La Majstro kaj Margarita

Planisphère, mappemonde, carte de la Terre.

Ĉiu verkisto de tiu antologio indikas, kie estas lia (aŭ ŝia) ekzakta loko sur la globuso. Kelkaj migris de sia naskiĝlando al alia mondoparto aŭ okupas eĉ la tutan globuson, ĉar ili konsideras sin mondcivitanoj.

Chaque contribuant de cette anthologie indique où se trouve sa position exacte sur le globe. Certains ont migré de leur pays natal vers une autre partie du monde ou occupent presque tout le globe, car ils se considèrent comme des citoyens du monde.

Plusieurs auteurs, La Ondo de Esperanto, 2001-2004


ĵako

(Date à préciser) Composé de la racine ĵak et de la finale -o (substantif).

ĵakoj (plural nominative)
ĵakon (singular accusative)
ĵakojn (plural accusative)

Ĉu la strato ne apartenas al ĉiu, nun? Eksciu, malgrandulo mia, ke vane vi portas tubĉapelon kaj ĵakon; ne estas ci kiu timigos min!

La rue n’appartient-elle pas à tout le monde, maintenant ? Sachez, mon petit, que c’est en vain que vous portez un haut-de-forme et une redingote ; ce n’est pas toi qui m’intimideras !

Henri Vallienne, Kastelo de Prelongo, 1907

Klem estis en la fabriko, sen ĵako kaj veŝto.

Klem était dans l’usine, sans redingote ni gilet.


ĵako

Necesas konekti la komputilon kun la laŭtilo per ĵako.

Il faut connecter l’ordinateur et le haut-parleur avec un jack.


ŝejĥo

ŝejĥoj (plural nominative)
ŝejĥon (singular accusative)
ŝejĥojn (plural accusative)


agaciĝo

(Date à préciser) Composé de la racine agac (« agacement »), du suffixe -iĝ- (« devenir ») et de la finale -o (substantif).

agaciĝoj (plural nominative)
agaciĝon (singular accusative)
agaciĝojn (plural accusative)

Kune kun la kresko de la kronika malsano, kiu ŝajne, estis tiel ekpreninta ŝian organaron tro forte por foriĝi pro homaj rimedoj, mi ne povis ne rimarki similan kreskon de la nerva agaciĝo de ŝia temperamento, kaj de ŝia ekscitiĝo pro trivialaj kaŭzoj por timo.

Edgar Allan Poe, Liĝeja dans Ses Noveloj, 1924, Albert Frank Milward


animeo

(Date à préciser) Du japonais アニメ, anime.

animeoj (plural nominative)
animeon (singular accusative)
animeojn (plural accusative)

Ĉu iu interesiĝas je la dublado de animeo en Esperanto? Mi havas senvoĉajn versiojn de certaj filmoj, kaj volas diskuti la kreadon de projekto por fari ĝin.

u/Ursamour sur le subreddit r/Esperanto le 8 mars 2021


ina kondomo

(Date à préciser)Composé de ina (« féminin ») et de kondomo (« préservatif »).

inaj kondomoj (plural nominative)
inan kondomon (singular accusative)
inajn kondomojn (plural accusative)

Préservatif interne, préservatif féminin.

Inaj sekslaboristoj diras ke ina kondomo donus al ili pli da protekto ĉar ili ne devas negoci ĝian uzon.

Des travailleuses du sexe disent que des préservatifs internes leur donneraient plus de protection, car elles n’auraient pas à négocier leur utilisation.

« La stato de HIV/AIDS-esplorado en Afriko: Intervjuo kun D-ro Joyce Nyoni por Monda Aidosa Tago », article sur le site en espéranto de l’International Science Council,1ᵉʳ décembre 2022


skraptapiŝo

(Date à préciser) Composé des racines skrap (« râcler, ratisser ») et tapiŝ (« tapis ») et de la finale -o (substantif).

skraptapiŝoj (plural nominative)
skraptapiŝon (singular accusative)
skraptapiŝojn (plural accusative)


genevo

genevoj (plural nominative)
genevon (singular accusative)
genevojn (plural accusative)