bain greim as

Baineann vaimpír greim fiacla as daoine

ejemplo

:*Ejemplo: Baineann vaimpír greim fiacla as daoine→ El vampiro muerde al hombre con los colmillos.


tá a fhios ag

:*Ejemplo: 'Á, bhfuil 'fhios agat, a chroidhe', ar seisean, 'gur phós m'inghean ó chuaidh mé abhaile?' 'Ar phós? Ara, 'bhfuair sí cuid mhór?' a deir an fear eile.Gerard Stockman. The Irish of Achill, Co. Mayo: a miscellaneous collection of linguistic material from the parish of Achill with a phonetic description of the dialect. Editado por: Institute of Irish Studies, Queen's University of Belfast. 1974.


bí ar

:*Ejemplo: Beidh uirthi a bealach féin a dhéanamh ón ré réamhthionsclaíoch go dtí an nua-aois.Mac Aonghusa, Ciarán. «Beo! (131) "An Bealach Isteach sa Nua-Aois: Éire agus an tSínl"». Mar 2012.


i bhfad

:*Ejemplo: Is córas an-chumhachtach í Linux a feidhmíonn i bhfad níos fearr ná Windows ar go leor bealaí.Caomhánach, Andy. «Fear na Ríomhairí». Oct 2008.


ar go leor bealaí

:*Ejemplo: Is córas an-chumhachtach í Linux a feidhmíonn i bhfad níos fearr ná Windows ar go leor bealaí.→ Linux es un sistema muy potente que se comporta, en muchos aspectos, bastante mejor que WindowsCaomhánach, Andy. «Fear na Ríomhairí». Oct 2008.


ar bith

:*Ejemplo: An bhfuil sean-scéal ar bith agat le hinsint dom?" arsa an rí.→ ¿Tienes alguna historia que contarme?, dijo el rey.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.

:*Ejemplo: … Níl ní ar bith is áille
Ná'n ghealach os cionn a' tsáile
Ná bláth bán na n-airne
Bíos ag fás ar an draighean ….Bríd Óg Ní Mháille.


téigh thar

:*Ejemplo: lá amháin bhí sé ag dul thar leis an bhealach mór, agus a thiománaí leis.→ Un día iba por la carretera con su cochero.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


ar a laghad

:*Ejemplo: Tá ar a laghad 300 póilíní airm ón Aontas Eorpach ar an mbealach go Háítí chun cabhrú le hord a choimeád sa thír buailte le crith talún.«Fórsa póilíneachta na hEorpa ar an mbealach go Háítí». Altanna nuachta as gaeilge. 26 ene 2010.


is cuimhin le

:*Ejemplo: Is cuimhin liom bheith ar bhrollach mo mháthar.Tomás Ó Criomhthain. An t-Oiléanach. Editorial: Cló-Lucht an Talbóidigh, Teó. Baile Átha Cliath, 1929.


is maith le

:*Ejemplo: ó tá m'athair fachta bás agus gur dh'fhág sé mo dhóthain do shaibhreas an tsaoil agamsa, is maith liom mé féin agus an saibhreas san do thabhairt don gcaptaen óg led thoilse.Iníon an Cheannaí.


agus go

Ya que, puesto que, dado que, en cuanto que, habida cuenta de.


is fearr le

:*Ejemplo: thá go maith," adúirt an maighistir; "cé acu is fearr leat pá do sheacht mbliana anois nó trí chomhairle?Scéal na dtrí chomhairle.


duine uasal

:*Ejemplo: Dh'imigh sé leis ó thuaidh ar fad go Dún na nGall, agus thriall sé go dtí tigh duine uasail san oíche, ag lorg iostas na hoíche agus greim le n-ithe.Scéal na dtrí chomhairle.


cur síos

:*Ejemplo: bhí sé féin agus an duine uasal ag cur síos dá chéile cois na tine.Scéal na dtrí chomhairle.


i ndiaidh

Del irlandés antiguo i ndead ("en sucesión; al final de").

etimología

ejemplo

:*Ejemplo: bhí sé pósta ar sheisear ban i ndiaidh a chéile, ach mharaigh sé alig an tsaoil iad, ar eagla go mbeadh páistí ar bith acu.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


os cionn

:*Ejemplo: Níl ní ar bith is áille
Ná'n ghealach os cionn a' tsáile
Ná bláth bán na n-airne
Bíos ag fás ar an draighean.Bríd Óg Ní Mháille.


mar sin

:*Ejemplo: á, a chaile," dúirt sé, "mar sin a bheas tú!Na deartháireacha.


is dócha

:*Ejemplo: Is dócha, do díbríodh an cailín as a dtigh agus is é bhí tuillte aici.Iníon an Cheannaí.


le cois

:*Ejemplo: Chonaic sé cailín ag níochán i sruthán le cois an bhealaigh mhóir agus chuir sé an tiománaí síos ag fiafraí di an bpósfadh sí é.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


mac léinn

Estudiante, en especial el de educación secundaria o superior


lig ar

:*Ejemplo: … ach lig sise uirthi gurbh é an bia maith a bhí sí ag fáil a bhí ag cur an bhisigh sin uirthi.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


faoi deara

De faoi d'aire, "bajo atención". Compárese el gaélico escocés fainear.

En la cuenta, bajo atención, bajo observación


teach pobail

:*Ejemplo: D'imigh an buachaill amach ar an tigh phobail arís, agus fuair sé é féin i ngarraí álainn breá plúr, agus bhain sé ceann do na plúir agus thug leis é.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


is féidir

:*Ejemplo: Is í an t-árthach mo chuid féin," ar seisean, "agus cuirfidh mé an t-árthach i ngeall leat nach féidir é.Iníon an Cheannaí.


cé acu

:*Ejemplo: Thá go maith," adúirt an maighistir; "cé acu is fearr leat pá do sheacht mbliana anois nó trí chomhairle?Scéal na dtrí chomhairle.


uisce beatha

[ˈiʃkʲə ˈbʲahə]

Del irlandés medio uisce betha. Compárese el gaélico escocés uisge beatha o el manés ushtey bea.

:*Ejemplo: tá fíon a's uisce beatha aige ann, mil is siúcra candaí.Béaloideas vol. 35. Editado por: Folklore of Ireland Society. 1971.


sin nó

:*Ejemplo: 'Bhéarfaidh mise sin duit,' arsa an fathach, 'ach caithfidh achan rud a n-iarrfaidh mise ort a dhéanamh, sin nó an ceann a chailleadh.Deane. The Field Day anthology of Irish writing vol. 4. Editado por: Angela Bourke. Editorial: NYU Press. 2002. ISBN: 0814799086. OBS.: Irish Women's Writing and Traditions


ar éigin

:*Ejemplo: Chuimhnigh sí nár mhaith leis ó a chur púdar ar a haghaidh... ach bhí sí an-dílis agus is ar éigin a d'aithin sí an criothán éadóchais a ghabh tríthi.Seamus Deane. The Field Day anthology of Irish writing vol. 5. Editado por: Angela Bourke. Editorial: NYU Press. 2002. ISBN: 9780814799079. OBS.: Irish Women's Writing and Traditions


bain tátal as

:*Ejemplo: Ní deacair iarracht de shíocanailís an údair a fheiceáil taobh thiar den tátal a fhéachann Ruth Dudley Edwards le baint as cuid de scríbhinní an Phiarsaigh:.Máire Ní Annracháin. Téacs Agus Comhthéacs: Gnéithe de Chritic Na Gaeilge. Editado por: Máire Ní Annracháin, Bríona Nic Dhiarmada. Editorial: Cork University Press. Cork, 1998. ISBN: 9781859180518.


féach le

Intentar, tratar de, tener la intención de.

:*Ejemplo: Ní deacair iarracht de shíocanailís an údair a fheiceáil taobh thiar den tátal a fhéachann Ruth Dudley Edwards le baint as cuid de scríbhinní an Phiarsaigh: ….Máire Ní Annracháin. Téacs Agus Comhthéacs: Gnéithe de Chritic Na Gaeilge. Editado por: Máire Ní Annracháin, Bríona Nic Dhiarmada. Editorial: Cork University Press. Cork, 1998. ISBN: 9781859180518.


le linn

/lʲɛ ˈlʲiːnʲ/

:*Ejemplo: CUID II - TÁTAIL AGUS MOLTAÍ // Le linn deireadh na naíoú aoise dhéag agus le linn na fichiú aoise ba chuid den clár oibre don neamhspleachas é feachtas athbheochan na Gaeilge.Micheál Mac Gréil. The Irish language and the Irish people. Editorial: Survey and Research Unit, Department of Sociology, National University of Ireland Maynooth. 2009. OBS.: Report on the Attitudes towards, Competence in and Use of the Irish Language in the Republic of Ireland in 2007-'08


cuir chuig

:*Ejemplo: Is cúis áthais dom an naoú tuarascáil leis an Aire Airgeadais a chur chuig Tithe an Oireachtais.An Naoú Tuarascáil ón Aire Airgeadais ar Shaoráil Faisnéise. 2006.


is miste le

/ɪs ˈmʲɪʃtʲə lʲɛ/

Importar, tener importancia o relevancia para.

:*Ejemplo: ‘Ar mhiste leat, a fhir óig, mise a bhearradh babhta nó dó sa tseachtain?’ ar seisean.
‘Níor mhiste mhuise’, arsa Sweeney.Séamas Ó Maoileóin. B'fhiú an braon fola... Editorial: Sáirseal agus Dil. 1958.


stailc ghinearálta

stailc ghinearálta (singular)
stailceanna ginearálta (plural)


canáil an bhia

Tracto alimentario, tracto digestivo, tubo digestivo.


Dia duit

Literalmente: Dios contigo,Dios a ti.


Bealach na Bó Finne

:*Ejemplo: bhí bealach na bó finne n-a bhóthar airgid treasna na spéire—an té go mbéadh a anam n-a dhúiseacht i gceart chidhfeadh sé na sluaighte aingeal ag gabháil an tslighe sin→ la vía láctea se asemejaba a un camino plateado a través de los cielos— cualquiera que tenga el alma despierta y dispuesta podría ver una multitud de ángeles tomando ese caminoPádraic Ó Conaire. An Crann Géagach. Capítulo Croidhe-bhrughadh na Cruinne. 1900.


agus mar sin de

:*Ejemplo: Taobh istigh de bhliain bhí oibreacha móra poiblí sa siúl. Cuireadh daoine ag déanamh bóithre agus ag réiteach talún agus mar sin de.→ En menos de un año se pusieron en marcha grandes obras públicas. Se puso a gente a trabajar haciendo carreteras, arreglando el firme, etc.Marita Conlon-McKenna. Faoin Sceach Gheal. Traducido por: Máire Nic Mhaoláin. Editorial: The O'Brien Press. 2012. ISBN: 9781847174635.


agus mar sin de

Además de; aun siendo que; incluso cuando.

:*Ejemplo: Mura bhfuil breall orm, is mó atá scríte aige, maidir le scrúdú teangeolaíochta amháin ar Ghaeilge Uladh — 'Nótaí ar Ghaeilge Dhoire is Thír Eoghain' in Éigse, 'Nótái ar Ghaeilge an Tuaiscirt' in Éigse arís, 'Muinn, we, in South East Ulster' agus mar sin de, ná ar an mball tíre a bhfuil sé ina shaineolaí air, Oileán Chléire.→ "Si no me equivoco, es mucho lo que ha escrito tan sólo en lo concierne al estudio lingüístico del gaélico del Ulster — 'Notas sobre el gaélico de Derry y Tyrone' en Éigse, 'Notas sobre el gaélico septentrional' de nuevo en Éigse, 'Muinn [nosotros], we, in South East Ulster', incluso no siendo la región concreta de la que es experto, la isla de Cape Clear."Field Day Review 6. 2010. ISBN: 9780946755493.