cat

Del irlandés antiguo catt, y este del latín tardío cattus, del imperial catta, tomado de alguna lengua afroasiática, del egipcio tardío čaus, "gato montés", del antiguo tešau.

cat (singular)
cait (plural)
a chait (singular)
a chata (plural)
cait (singular)
cat (plural)
cat (singular)
cait (plural)


arán

arán
aráin
a aráin
a arána
aráin
arán
arán
aráin
an t-arán
na haráin
an aráin
na n-arán
leis na haráin


baile

baile
bailte
a bhaile
a bhailte
baile
bailte
baile
bailte
an baile
na bailte
an bhaile
na mbailte
leis na bailte


baile

Forma de genitivo singular de bail, "prosperidad"


teach

teach (singular)
tithe (plural)
a theach (singular)
a thite (plural)
tí (singular)
tithe (plural)
tithe (plural)


gal

gal
gala
a ghal
a ghala
gaile
gal
gal
gala
an ghal
na gala
na gaile
na ngal
leis na gala


gal

gal
gail
a ghail
a ghala
gail
gal
gal
gail
an gal
na gail
an ghail
na ngal
leis na gail

Gal, unidad de aceleración en el sistema cegesimal equivalente a un centímetro por segundo al cuadrado.


glas

glas
glais
a ghlais
a ghlasa
glais
glas
glas
glais
an glas
na glais
an ghlais
na nglas
leis na glais


aire

Del irlandés antiguo aire, del protocéltico *arjâ, del protoindoeuropeo *per-. Compárese el latín periculum ("prueba").


aire

Del irlandés antiguo aire ("noble"), del protoindoeuropeo *ar(y). Compárese el sánscrito आर्य (ā́rya, "señor").

aire
airí
a aire
a airí
aire
airí
aire
airí
an t-aire
na hairí
an aire
na n-airí
leis na hairí

ejemplo

:*Ejemplo: Is cúis áthais dom an naoú tuarascáil leis an Aire Airgeadais a chur chuig Tithe an Oireachtais.An Naoú Tuarascáil ón Aire Airgeadais ar Shaoráil Faisnéise. 2006.


mil

Del irlandés antiguo mil (gaélico escocés mil, manés mill).

:*Ejemplo: tá fíon a's uisce beatha aige ann, mil is siúcra candaí.Béaloideas vol. 35. Editado por: Folklore of Ireland Society. 1971.


cosa

Forma del nominativo y dativo plural de cos.


reo

reo
reonna
a reo
a reonna
reo
reonna
reo
reonna
an reo
na reonna
an reo
na reonna
leis na reonna


mol

mol
moil
a mhoil
a mhola
moil
mol
mol
moil
an mol
na moil
an mhoil
na mol
leis na moil


lá

lá
laethanta
a lá
a laethanta
lae
laethanta
lá
laethanta

:*Ejemplo: Lá amháin bhí sé ag dul thar leis an bhealach mór, agus a thiománaí leis.→ Un día iba por la carretera con su cochero.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


dia

dia (singular)
déithe (plural)
a dhia (singular)
a dhéithe (plural)
dé (singular)
déithe (plural)
dia (singular)
* arcaico (singular)


dó

dó
dónna
a dhó
a dhónna
dó
dónna
dó
dónna
an dó
na dónna
an dó
na ndónna
leis na dónna

:*Ejemplo: Turas scoile le rang a dó agus rang a trí.→ Excursión escolar de los cursos de segundo y tercer grado«Scoil Náisiúnta Naomh Breandán». 26 may 2010.


bun

bun
buna
a bhuin
a bhuna
buin
bun
bun
buna
an bun
na buna
an bhuin
na mbun
leis na buna


alt

alt
ailt
a ailt
a alta
ailt
alt
alt
ailt
an t-alt
na hailt
an ailt
na n-alt
leis na hailt


carbón

[kəɾˠ(ə)ˈbˠoːn̪ˠ]

carbón
carbóin
a charbóin
a charbóna
carbóin
carbón
carbón
carbóin
an carbón
na carbóin
an charbóin
na gcarbón
leis na carbóin


pluma

Del inglés plum, y esta del inglés antiguo plume, del protogermánico *pruma.

pluma
plumaí
a phluma
a phlumaí
pluma
plumaí
pluma
plumaí
an pluma
na plumaí
an phluma
na bplumaí
leis na plumaí


sí

sí
síthe
a shí
a shíthe
sí
síthe
sí
síthe
an sí
na síthe
an tsí
na síthe
leis na síthe


cur

Sustantivo verbal de cuir; puesta; siembra; enterramiento.

:*Ejemplo: … ach lig sise uirthi gurbh é an bia maith a bhí sí ag fáil a bhí ag cur an bhisigh sin uirthi.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


fear

fear
fir
a fhir
a fheara
fir
fear
fear
fir
an fear
na fir
an fhir
na bhfear
leis na fir

:*Ejemplo: 'Á, 'bhfuil 'fhios agat, a chroidhe', ar seisean, 'gur phós m'inghean ó chuaidh mé abhaile?' 'Ar phós? Ara, 'bhfuair sí cuid mhór?' a deir an fear eile.Gerard Stockman. The Irish of Achill, Co. Mayo: a miscellaneous collection of linguistic material from the parish of Achill with a phonetic description of the dialect. Editado por: Institute of Irish Studies, Queen's University of Belfast. 1974.


sea

sea
seaí
a shea
a sheaí
sea
seaí
sea
seaí
an sea
na seaí
an tsea
na seaí
leis na seaí


each

each
eacha
a eich
a eacha
eich
each
each
eacha
an t-each
na heacha
an eich
na n-each
leis na heacha


at

at
atanna
a ait
a atanna
ait
atanna
at
atanna
an t-at
na hatanna
an ait
na n-atanna
leis na hatanna


cara

cara (singular)
cairde (plural)
a chara (singular)
a chairde (plural)
carad (singular)
cairde (plural)
cara (singular)
cairde (plural)


litre

Grafía alternativa obsoleta de litreach, forma de genitivo singular de litir, "letra".

Grafía alternativa obsoleta de litreacha, forma de plural de litir, "letra".


féileacán

féileacán (singular)
féileacáin (plural)


tuar ceatha

Compuesto de tuar, 'presagio' y el genitivo de cith, 'chaparrón'; literalmente 'agüero de chaparrón'

tuar ceatha (singular)
tuartha ceatha (plural)


féileacán oíche

[ˈfʲeːlʲəkaːn̴ ˈiːçə]

Compuesto de féileacán, 'mariposa' y el genitivo de oíche, 'noche'; literalmente 'mariposa de noche'

féileacán oíche (singular)
féileacáin oíche (plural)


bogha báistí

[ˈb̴au ˈb̴aːʃʲtʲiː]

Compuesto de bogha, 'arco' y báistí, 'bautismal', a su vez relacionada con báisteach, 'lluvia'.


éan

éan
éin
a éin
a éana
éin
éan
éan
éin
an t-éan
na héin
an éin
na n-éan
leis na héin


lasair choille

Compuesto de lasair, 'llama' y el genitivo con mutación consonántica de coill, 'bosque'; literalmente 'llama de bosque'.

lasair choille (singular)
lasracha choille (plural)


sliabh

sliabh
sléibhte
a shliabh
a shléibhte
sléibhe
sléibhte
sliabh
sléibhte
an sliabh
na sléibhte
an tsléibhe
na sléibhte
leis na sleibhte


bailé

Del inglés ballet y este a su vez del francés.


eas

eas
easanna
a easa
a easanna
easa
easanna
eas
easanna
an t-eas
na heasanna
an easa
na n-easanna
leis na heasanna


cab

cab
cabanna
a chaib
a chabanna
caib
cabanna
cab
cabanna
an cab
na cabanna
an chaib
na gcabanna
leis na cabanna


mala

mala
malaí
a mhala
a mhalaí
mala
malaí
mala
malaí
an mhala
na malaí
na mala
na malaí
leis na malaí


óga

Forma del nominativo, vocativo y dativo plural de óg


tor

tor
toir
a thoir
a thora
toir
tor
tor
toir
an tor
na toir
an toir
na dtor
leis na toir


dom

dom (plural)
doms
doma (plural)
domas
dome (plural)
domes
domi (plural)
domis
o dom! (plural)
o doms!


coca

coca
cocaí
a choca
a chocaí
coca
cocaí
coca
cocaí
an coca
na cocaí
an choca
na gcocaí
leis na cocaí

:*Ejemplo: Bhíodh stálacha ins na heathlaíontaí a mbíodh cocaí agus stácaí déanta in airde orthu.Scéal na dtrí chomhairle.


mara

Genitivo singular, nominativo, genitivo y dativo plural de muir.


im

im
imeanna
a im
a imeanna
ime
imeanna
im
imeanna
an t-im
na himeanna
an ime
na n-imeanna
leis na himeanna

:*Ejemplo: b’iongantach mara sásóchadh deágh-thae, arán agus im úr agus uibheacha rugadh an lá céadna mo leithéide d’fhear taisdil.→ resultaría increíble si un hombre viajero como yo no disfrutara de un buen té, pan con mantequilla fresca y huevos recogidos el mismo día...Pádraic Conaire. An Crann Géagach. Capítulo Sa gCoill. 1900.


gar

gar
garanna
a ghair
a gharanna
gair
garanna
gar
garanna
an gar
na garanna
an ghair
na ngaranna
leis na garanna


bia

bia
bianna
a bhia
a bhianna
bia
bianna
bia
bianna
an bia
na bianna
an bhia
na mbianna
leis na bianna


bó

bó
ba
a bhó
a bha
bó
bó
bó
ba
an bhó
na ba
na bó
na mbó
leis na ba


sú

sú
súnna
a shú
a shúnna
sú
súnna
sú
súnna
an sú
na súnna
an tsú
na súnna
leis na súnna


síocháin

síocháin
síocháiní
a shíocháin
a shíocháiní
síochána
síocháiní
síocháin
síocháiní
an shíocháin
na síocháiní
na síochána
na síocháiní
leis na síocháiní


bata

bata
bataí
a bhata
a bhataí
bata
bataí
bata
bataí
an bata
na bataí
an bhata
na mbataí
leis na bataí


máthair

máthair
máithreacha
a mháthair
a mháithreacha
máthar
máithreacha
máthair
máithreacha
an mháthair
na máithreacha
na máthar
na máithreacha
leis na máithreacha

:*Ejemplo: Is cuimhin liom bheith ar bhrollach mo mháthar.Tomás Ó Criomhthain. An t-Oiléanach. Editorial: Cló-Lucht an Talbóidigh, Teó. Baile Átha Cliath, 1929.


athair

athair (singular)
aithreacha (plural)
a athair (singular)
a aithreacha (plural)
athar (singular)
aithreacha (plural)
athair (singular)
aithreacha (plural)

:*Ejemplo: ó tá mathair fachta bás agus gur dh'fhág sé mo dhóthain do shaibhreas an tsaoil agamsa, is maith liom mé féin agus an saibhreas san do thabhairt don gcaptaen óg led thoilse.Iníon an Cheannaí.


bráthair

(Squatina squatina) Angelote, tiburón ángel.


deartháir

De la contracción de dearbh, «verdadero» y bráthair, «hermano»

deartháir (singular)
deartháireacha (plural)
a dheartháir (singular)
a dheartháireacha (plural)
dearthár (singular)
deartháireacha (plural)
deartháir (singular)
deartháireacha (plural)


stad

Del irlandés antiguo stad, del latín status.

stad
stadanna
a stad
a stadanna
stad
stadanna
stad
stadanna
an stad
na stadanna
an stad
na stadanna
leis na stadanna

Sustantivo verbal de stad; parada, detención.


deirfiúr

De la contracción de dearbh, «verdadero» y siur, «hermana»


siur

Monja, mujer ordenada en una congregación religiosa.


bean

bean (singular)
mná (plural)
a bhean (singular)
a mhná (plural)
mná (singular)
ban (plural)
bean (singular)
mná (plural)

:*Ejemplo: Dh'éirigh a bhean, agus bhí meidhir mhór agus áthas uirthi é a dh'fheiscint arís, agus dhein sí suipéar.Scéal na dtrí chomhairle.


arm

Del irlandés antiguo arm ("arma"), del latín arma

arm
airm
a airm
a arma
airm
arm
arm
airm
an t-arm
na hairm
an airm
na n-arm
leis na hairm


ainm

ainm
ainmneacha
a ainm
a ainmneacha
ainm
ainmneacha
ainm
ainmneacha
an t-ainm
na hainmneacha
an ainm
na n-ainmneacha
leis na hainmneacha


duine

duine
daoine
a dhuine
a dhaoine
duine
daoine
duine
daoine
an duine
na daoine
an duine
na ndaoine
leis na daoine

se utiliza en lugar de aon cuando acompaña a sustantivos referidos a personas. Para animales y cosas es habitual el uso de ceann

:*Ejemplo: 'Nach iontach', adeir sí, 'nár chuala tú go raibh páiste óg - iníon óg - ag duine den chlann iníon tháinig uait?'.Gearóid Ó Crualaoich. The Book of the Cailleach: Stories of the Wise-Woman Healer. Editorial: Cork University Press. Cork, 2003. ISBN: 9781859183724.


dlí

dlí
dlíthe
a dhlí
a dhlíthe
dlí
dlíthe
dlí
dlíthe
an dlí
na dlíthe
an dlí
na ndlíthe
leis na dlíthe


croí

Del irlandés antiguo cride (gaélico escocés cridhe, manés cree), del protoindoeuropeo *ḱerd-. Compárese el bretón medio creis ("centro"), el galés craidd ("centro"), el latín cor, el gótico 𐌷𐌰𐌹𐍂𐍄𐍉 (háirtō), el ruso сердце (serdtse) o el sánscrito हृद् (hṛd).

croí na cruinne

el centro de la tierra, el núcleo terrestre.

croí na ceiste

el quid de la cuestión, la esencia del asunto.

croí
croíthe
a chroí
a chroíthe
croí
croíthe
croí
croíthe
an croí
na croíthe
an chroí
na gcroíthe
leis na croíthe


mac

mac
mic
a mhic
a mhaca
mic
mac
mac
mic
an mac
na mic
an mhic
na mac
leis na mic


sé

sé
séanna
a shé
a shéanna
sé
séanna
sé
séanna
an sé
na séanna
an tsé
na séanna
leis na séanna


beagán

beagán
beagáin
a bheagáin
a bheagána
beagáin
beagán
beagán
beagáin
an beagán
na beagáin
an bheagáin
na mbeagán
leis na beagáin


beirt

requiere el caso genitivo plural en el sustantivo

provoca mutación suave excepto en palabras que comienzan por d-

beirt chailíní «dos muchachas».

:*Ejemplo: beirt chailíní «dos muchachas».


post

post
poist
a phoist
a phosta
poist
post
post
poist
an post
na poist
an phoist
na bpost
leis na poist


ceathair

ceathair
ceathaireanna
a cheathair
a cheathaireanna
ceathair
ceathaireanna
ceathair
ceathaireanna
an ceathair
na ceathaireanna
an cheathair
na gceathaireanna
leis na ceathaireanna

para la cuenta de personas se usa ceathrar en su lugar


aon

aon
aonta
a aoin
a aonta
aoin
aonta
aon
aonta
an t-aon
na haonta
an aoin
na n-aonta
leis na haonta

:*Ejemplo: An t-aon hart, an trí muileata, an deich triuf, an t-ocht spéireata agus mar sin de.→ El as de corazones, el tres de diamantes, el diez de tréboles, el ocho de espadas, y así sucesivamente.«The Irish Echo Online».


cúig

cúig
cúigeanna
a chúig
a chúigeanna
cúig
cúigeanna
cúig
cúigeanna
an cúig
na cúigeanna
an chúig
na gcúigeanna
leis na cúigeanna

para la cuenta de personas se usa cúigear en lugar de cúig


trí

Del irlandés antiguo tri (gaélico escocés trì, manés tree), del protocéltico *trīs (bretón tri, córnico tri, galés tri), del protoindoeuropeo *treyes. Compárese el latín tres, el griego antiguo τρεῖς o el ruso три.

trí
tríonna
a thrí
a thríonna
trí
tríonna
trí
tríonna
an trí
na tríonna
an trí
na dtríonna
leis na tríonna


ní

Del irlandés antiguo ní, a su vez del irlandés antiguo nech, "algo".

ní
nithe
a ní
a nithe
ní
nithe
ní
nithe
an ní
na nithe
an ní
na nithe
leis na nithe

:*Ejemplo: Níl ní ar bith is áille
Ná'n ghealach os cionn a' tsáile
Ná bláth bán na n-airne
Bíos ag fás ar an draighean.Bríd Óg Ní Mháille.


aigéan

aigéan
aigéin
a aigéin
a aigéana
aigéin
aigéan
aigéan
aigéin
an t-aigéan
na haigéin
an aigéin
na n-aigéan
leis na haigéin

an t.


ord

Del irlandés antiguo ord, a su vez del latín ordo ("orden")

ord
oird
a oird
a orda
oird
ord
ord
oird
an t-ord
na hoird
an oird
na n-ord
leis na hoird

Orden (buena disposición, seguimiento de las normas)

:*Ejemplo: Tá ar a laghad 300 póilíní airm ón Aontas Eorpach ar an mbealach go Háítí chun cabhrú le hord a choimeád sa thír buailte le crith talún. Rannchuideoidh an Fhrainc, an Iodáil, an Spáinn, an Phortaingéil agus an Ísiltír leis an bhfórsa.→ Al menos 300 policías militares de la Unión Europea están en camino hacia Haití para ayudar a mantener el orden en la zona afectada por el terremoto. Francia, Italia, España, Portugal y los Países Bajos colaboran en la fuerza.«Fórsa póilíneachta na hEorpa ar an mbealach go Háítí». European Commission (Ireland). Press office. 26 ene 2010.


farraige

Del irlandés antiguo fairrge, (compárese el manés faarkey o el gaélico escocés fairge) de un hipotético *foirs(n)ge ("amplitud"), de fairsing ("amplio, extenso").

farraige
farraigí
a fharraige
a fharraigí
farraige
farraigí
farraige
farraigí
an farraige
na farraigí
an fharraige
na bhfarraigí
leis na farraigí


oileán

oileán
oileáin
a oileáin
a oileána
oileáin
oileán
oileán
oileáin
an t-oileán
na hoileáin
an oileáin
na n-oileán
leis na hoileáin


leanbh

leanbh
leanaí
a linbh
a leanaí
linbh
leanaí
leanbh
leanaí
an leanbh
na leanaí
an linbh
na leanaí
leis na leanaí

:*Ejemplo: Bhí fear bocht fadó ina chónaí ag Cluan Choscartha, agus chaill sé a mheabhair le huireasa agus le trioblóid agus le mór-ainnise, ag féachaint ar a leanaí óga agus a máthair in uireasa agus in mí-ádh.Scéal na dtrí chomhairle.


páiste

Del gaélico clásico páitse, del francés antiguo page, a su vez del francés antiguo page, en última instancia del bajo latín pagius ("sirviente"). Compárese el gaélico escocés pàiste o el manés paitçhey.

páiste
páistí
a pháiste
a pháistí
páiste
páistí
páiste
páistí
an páiste
na páistí
an pháiste
na bpáistí
leis na páistí

:*Ejemplo: bhí sé pósta ar sheisear ban i ndiaidh a chéile, ach mharaigh sé alig an tsaoil iad, ar eagla go mbeadh páistí ar bith acu.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


ainmhí

ainmhí
ainmhithe
a ainmhí
a ainmhithe
ainmhí
ainmhithe
ainmhí
ainmhithe
an t-ainmhí
na hainmhithe
an ainmhí
na n-ainmhithe
leis na hainmhithe


míol

míol
míolta
a mhíl
a mhíolta
míl
míolta
míol
míolta
an míol
na míolta
an mhíl
na míolta
leis na míolta


gadhar

gadhar
gadhair
a ghadhair
a ghadhara
gadhair
gadhar
gadhar
gadhair
an gadhar
na gadhair
an ghadhair
na ngadhar
leis na gadhair


cruimh

cruimh
cruimheanna
a chruimh
a chruimheanna
cruimhe
cruimheanna
cruimh
cruimheanna
an chruimh
na cruimheanna
na cruimhe
na gcruimheanna
leis na cruimheanna


péist

péist
péisteanna
a phéist
a phéisteanna
péiste
péisteanna
péist
péisteanna
an phéist
na péisteanna
na péiste
na bpéisteanna
leis na péisteanna


cú

cú
cúnna
a chú
a chúnna
cú
cúnna
cú
cúnna
an cú
na cúnna
an chú
na gcúnna
leis na cúnna


madra

[ˈmˠad̪ˠɾˠə]

madra
madraí
a mhadra
a mhadraí
madra
madraí
madra
madraí
an madra
na madraí
an mhadra
na madraí
leis na madraí


crann

crann
crainn
a chrainn
a chranna
crainn
crann
crann
crainn
an crann
na crainn
an chrainn
na gcrann
leis na crainn


iasc

iasc
éisc
a éisc
a iasca
éisc
iasc
iasc
éisc
an t-iasc
na héisc
an éisc
na n-iasc
leis na héisc


coill

coill
coillte
a choill
a choillte
coille
coillte
coill
coillte
an choill
na coillte
na coille
na gcoillte
leis na coillte


síol

síol
síolta
a shíl
a shíolta
síl
síolta
síol
síolta
an síol
na síolta
an tsíl
na síolta
leis na síolta


nathair

nathair
nathracha
a nathair
a nathracha
nathrach
nathracha
nathair
nathracha
an nathair
na nathracha
na nathrach
na nathracha
leis na nathracha


foraois

Cognado con el latín forestis, "exterior", "de fuera", puesto que los bosques estaban fuera de las poblaciones

foraois
foraoisí
a fhoraois
a fhoraoisí
foraoise
foraoisí
foraois
foraoisí
an fhoraois
na foraoisí
na foraoise
na bhforaoisí
leis na foraoisí


toradh

toradh
torthaí
a thoraidh
a thorthaí
toraidh
torthaí
toradh
torthaí
an toradh
na torthaí
an toraidh
na dtorthaí
leis na torthaí


duille

duille
duillí
a dhuille
a dhuillí
duille
duillí
duille
duillí
an duille
na duillí
an duille
na nduillí
leis na duillí


maide

maide
maidí
a mhaide
a mhaidí
maide
maidí
maide
maidí
an maide
na maidí
an mhaide
na maidí
leis na maidí


bileog

bileog
bileoga
a bhileog
a bhileoga
bileoige
bileog
bileog
bileoga
an bhileog
na bileoga
na bileoige
na mbileog
leis na bileoga


fréamh

fréamh
fréamhacha
a fhréamh
a fhréamhacha
fréimhe
fréamhacha
fréamh
fréamhacha
an fhréamh
na fréamhacha
na fréimhe
na bhfréamhacha
leis na fréamhacha


coirt

coirt
coirteacha
a choirt
a choirteacha
coirte
coirteacha
coirt
coirteacha
an choirt
na coirteacha
na coirte
na gcoirteacha
leis na coirteacha


bláth

bláth
bláthanna
a bhláth
a bhláthanna
blátha
bláthanna
bláth
bláthanna
an bláth
na bláthanna
an bhlátha
na mbláthanna
leis na bláthanna

Belleza, en particular la propia de la juventud (la flor de la vida).


téad

téad
téada
a théad
a théada
téide
téad
téad
téada
an téad
na téada
na téide
na dtéad
leis na téada


rópa

rópa
rópaí
a rópa
a rópaí
rópa
rópaí
rópa
rópaí
an rópa
na rópaí
an rópa
na rópaí
leis na rópaí


cnámh

cnámh
cnámha
a chnámh
a chnámha
cnáimhe
cnámh
cnámh
cnámha
an chnámh
na cnámha
na cnáimhe
na gcnámh
leis na cnámha


feoil

feoil
feolta
a fheoil
a fheolta
feola
feolta
feoil
feolta
an fheoil
na feolta
na feola
na bhfeolta
leis na feolta


ubh

ubh
uibheacha
a ubh
a uibheacha
uibhe
uibheacha
ubh
uibheacha
an ubh
na huibheacha
na huibhe
na n-uibheacha
leis na huibheacha


eireaball

eireaball
eireabaill
a eireabaill
a eireaballa
eireabaill
eireaball
eireaball
eireabaill
an t-eireaball
na heireabaill
an eireabaill
na n-eireaball
leis na heireabaill


blonag

/bˠl̪ˠɔn̪ˠəg/

blonag
a bhlonag
blonaige
blonag
an bhlonag
na blonaige


saill

saill
a shaill
saille
saill
an tsaill
na saille


craiceann

craiceann
craicne
a chraicinn
a chraicne
craicinn
craicne
craiceann
craicne
an craiceann
na craicne
an chraicinn
na gcraicne
leis na craicne


féar

Del irlandés antiguo fér (gaélico escocés feur, manés faiyr),del protocéltico *wegro- (galés gwair),del protoindoeuropeo *weǵ-. Compárese el latín vegere ("avivar"), vigor o el inglés wake ("despertar").

féar
féir
a fhéir
a fhéara
féir
féar
féar
féir
an féar
na féir
an fhéir
na bhféar
leis na féir

:*Ejemplo: Nuair a chuaigh sé giofta eile, chonaic sé chuibhreann talún agus scota mór caorach ann, agus bhí siad ramhar, feolmhar, beathaithe, gidh nach raibh an féar ach go han-lom.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


fuil

fuil
fola
a fhuil
a fhola
fola
fola
fuil
fola
an fhuil
na fola
na fola
na bhfola
leis na fola


adharc

adharc
adharca
a adharc
a adharca
adhairce
adharc
adharc
adharca
an adharc
na hadharca
na hadhairce
na n-adharc
leis na hadharca


gruaig

gruaig
a ghruaig
gruaige
gruaig
an ghruaig
na gruaige

nombre colectivo para el conjunto de cabellos

para designar un pelo en particular se usan ribe


ocsaigin

ocsaigin
a ocsaigin
ocsaigine
ocsaigin
an ocsaigin
na hocsaigine


iarann

iarann
iarainn
a iarainn
a iaranna
iarainn
iarann
iarann
iarainn
an t-iarann
na hiarainn
an iarainn
na n-iarann
leis na hiarainn


súil

súil
súile
a shúil
a shúile
súile
súl
súil
súile
an tsúil
na súile
na súile
na súl
leis na súile


srón

srón
sróna
a shrón
a shróna
sróine
srón
srón
sróna
an tsrón
na sróna
na sróine
na srón
leis na sróna


folt

folt
foilt
a fhoilt
a fholta
foilt
folt
folt
foilt
an folt
na foilt
an fhoilt
na bhfolt
leis na foilt


cleite

cleite
cleití
a chleite
a chleití
cleite
cleití
cleite
cleití
an cleite
na cleití
an chleite
na gcleití
leis na cleití


fiacail

fiacail
fiacla
a fhiacail
a fhiacla
fiacaile
fiacla
fiacail
fiacla
an fhiacail
na fiacla
na fiacaile
na bhfiacla
leis na fiacla


ribe

ribe
ribí
a ribe
a ribí
ribe
ribí
ribe
ribí
an ribe
na ribí
an ribe
na ribí
leis na ribí


glúin

glúin
glúine
a ghlúin
a ghlúine
glúine
glún
glúin
glúine
an ghlúin
na glúine
na glúine
na nglún
leis na glúine

Generación, etapa en una línea de producción.


cluas

cluas
cluasa
a chluas
a chluasa
cluaise
cluas
cluas
cluasa
an chluas
na cluasa
na cluaise
na gcluas
leis na cluasa


sciathán

sciathán
sciatháin
a sciatháin
a sciathána
sciatháin
sciathán
sciathán
sciatháin
an sciathán
na sciatháin
an sciatháin
na sciathán
leis na sciatháin


eite

eite
eití
a eite
a eití
eite
eití
eite
eití
an eite
na heití
na heite
na n-eití
leis na heití


béal

Del irlandés antiguo bél, (gaélico escocés beul, manés beeal).

béal
béala
a bhéil
a bhéala
béil
béal
béal
béala
an béal
na béala
an bhéil
na mbéal
leis na béala

:*Ejemplo: Pógadh sé mé de phóga a bhéil
óir is fearr do ghrá ná fíon.An Bíobla Naofa. Capítulo Laoi na Laoithe. Editorial: An Sagart. An Daingean (Co. Chiarraí).

:*Ejemplo: An uair a bhíonn do lámh i mbéal an mhadra, tarraing go réidh í.David MacFarlane. The Little Giant Encyclopedia of Proverbs. Editorial: Sterling Publishing Company, Inc. 2001. ISBN: 9780806974897.


teanga

teanga
teangacha
a theanga
a theangacha
teanga
teangacha
teanga
teangacha
an teanga
na teangacha
na teanga
na dteangacha
leis na teangacha


putóg

putóg
putóga
a phutóg
a phutóga
putóige
putóg
putóg
putóga
an phutóg
na putóga
na putóige
na bputóg
leis na putóga


ionga

ionga
ingne
a ionga
a ingne
iongan
ingne
ionga
ingne
an ionga
na hingne
na hiongan
na n-ingne
leis na hingne


droim

droim
dromanna
a dhroim
a dhromanna
droma
dromanna
droim
dromanna
an droim
na dromanna
an droma
na ndromanna
leis na dromanna


inne

inne
inní
a inne
a inní
inne
inní
inne
inní
an t-inne
na hinní
an inne
na n-inní
leis na hinní


bolg

bolg
boilg
a bhoilg
a bholga
boilg
bolg
bolg
boilg
an bolg
na boilg
an bhoilg
na mbolg
leis na boilg


muineál

muineál
muiníl
a mhuiníl
a mhuineála
muiníl
muineál
muineál
muiníl
an muineál
na muiníl
an mhuiníl
na muineál
leis na muiníl


lámh

Del irlandés antiguo lám (gaélico escocés làmh, manés laue).

lámh (singular)
lámha (plural)
a lámh (singular)
a lámha (plural)
láimhe (singular)
lámh (plural)
lámha (plural)

:*Ejemplo: LESLIE: Bhuel, fáilte romhat féin agus roimh an gcupán tae. (Tógann sé an tae uaithi agus suíonn sé ar an leaba, an tae ina lámh aige.) Siúcra?Brendan Behan. Poems and a play in Irish. Editorial: Gallery Books. 1981.


gealbhan

gealbhan
gealbhain
a ghealbhain
a ghealbhana
gealbhain
gealbhan
gealbhan
gealbhain
an gealbhan
na gealbhain
an ghealbhain
na ngealbhan
leis na gealbhain


réalta

réalta
réaltaí
a réalta
a réaltaí
réalta
réaltaí
réalta
réaltaí
an réalta
na réaltaí
na réalta
na réaltaí
leis na réaltaí


cos

cos (singular)
cosa (plural)
a chos (singular)
a chosa (plural)
coise (singular)
cos (plural)
cosa (plural)


ceann

ceann (singular)
a cheann (singular)
a cheanna (plural)
cinn (singular)
ceann (plural)
cinn (plural)

:*Ejemplo: Bhéarfaidh mise sin duit,' arsa an fathach, 'ach caithfidh achan rud a n-iarrfaidh mise ort a dhéanamh, sin nó an ceann a chailleadh.Deane. The Field Day anthology of Irish writing vol. 4. Editado por: Angela Bourke. Editorial: NYU Press. 2002. ISBN: 0814799086. OBS.: Irish Women's Writing and Traditions

Usado para contar animales o cosas. Para contar personas se usa duine en su lugar.

:*Ejemplo: D'imigh an buachaill amach ar an tigh phobail arís, agus fuair sé é féin i ngarraí álainn breá plúr, agus bhain sé ceann do na plúir agus thug leis é.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


uisce

uisce
uiscí
a uisce
a uiscí
uisce
uiscí
uisce
uiscí
an t-uisce
na huiscí
an uisce
na n-uiscí
leis na huiscí


ae

aenna
a aenna
a a{{{3}}}
aenna
aenna
an t-aenna
na ha{{{3}}}
an aenna
na n-a{{{3}}}
leis na ha{{{3}}}


cíoch

Del gaélico clásico cích (gaélico escocés cìoch, manés keeagh), del irlandés antiguo cíg.

cíoch
cíocha
a chíoch
a chíocha
cíche
cíocha
cíoch
cíocha
an chíoch
na cíocha
na cíche
na gcíocha
leis na cíocha

:*Ejemplo: Chuartuigh sí, agus tharraing sí amach an chíoch, agus í ag tál bainne, agus thug sí cíoch do'n pháiste nár ól aon chíoch ariamh.Béaloideas vol. 3. Editado por: Folklore of Ireland Society. 1932.


féasóg

féasóg
féasóga
a fhéasóg
a fhéasóga
féasóige
féasóg
féasóg
féasóga
an fhéasóg
na féasóga
na féasóige
na bhféasóg
leis na féasóga


rinn

rinn
reanna
a rinn
a reanna
reanna
reanna
rinn
reanna
an rinn
na reanna
an reanna
na reanna
leis na reanna


rinn

rinn
reanna
a rinn
a reanna
rinne
reann
rinn
reanna
an rinn
na reanna
na rinne
na reann
leis na reanna


grian

grian
grianta
a ghrian
a ghrianta
gréine
grianta
grian
grianta
an ghrian
na grianta
na gréine
na ngrianta
leis na grianta


ól

Del irlandés medio óul (gaélico escocés òl, manés oyl), sustantivo verbal del irlandés medio ibid.

Acción o efecto de ól; bebida, ingestión de líquidos.


seile

seile
seilí
a sheile
a sheilí
seile
seilí
seile
seilí
an tseile
na seilí
na seile
na seilí
leis na seilí


bréag

Del irlandés antiguo bréc. Compárese el gaélico escocés breug o el manés breag.

bréag
bréaga
a bhréag
a bhréaga
bréige
bréag
bréag
bréaga
an bhréag
na bréaga
na bréige
na mbréag
leis na bréaga


leiceann

Del irlandés antiguo lecca. Compárese el manés lieckan.

leiceann
leicne
a leicinn
a leicne
leicinn
leicne
leiceann
leicne
an leiceann
na leicne
an leicinn
na leicne
leis na leicne

:*Ejemplo: D'aithníos sa mhála beag istigh
An smidiú deiridh —
Cíor, scáthán, béaldath, chuimlíos é sin
Ar thóir íomhá do bheola.
Chuimlíos lem leiceann é —
An phóg dheireanach.Helen Soraghan Dwyer. Still - Faire. Capítulo Críoch. Editorial: Lapwing Publications. Belfast, 2010. ISBN: 9781907276422. OBS.: Irish translation by Bernadette Nic an tSaoir


gealach

Del irlandés medio gelach, del irlandés medio gel (moderno geal) y el sufijo -ach.

gealach
gealacha
a ghealach
a ghealacha
gealaí
gealach
gealach
gealacha
an ghealach
na gealacha
na gealaí
na ngealach
leis na gealacha

Luna, satélite (satélite de un planeta).


greim

greim
greamanna
a ghreim
a ghreamanna
greama
greamanna
greim
greamanna
an greim
na greamanna
an ghreama
na ngreamanna
leis na greamanna

:*Ejemplo: Dh'imigh sé leis ó thuaidh ar fad go Dún na nGall, agus thriall sé go dtí tigh duine uasail san oíche, ag lorg iostas na hoíche agus greim le n-ithe.Scéal na dtrí chomhairle.


bróg

bróg
bróga
a bhróg
a bhróga
bróige
bróg
bróg
bróga
an bhróg
na bróga
na bróige
na mbróg
leis na bróga


anáil

anáil
análacha
a anáil
a análacha
anála
análacha
anáil
análacha
an anáil
na hanálacha
na hanála
na n-análacha
leis na hanálacha


fios

fios
a fhios
feasa
fios
an fios
an fheasa


eagla

Del irlandés antiguo ecal, del irlandés antiguo es- y gal ("valor").

eagla
a eagla
eagla
eagla
an eagla
na heagla


fearthainn

fearthainn
a fhearthainn
fearthainne
fearthainn
an fhearthainn
na fearthainne


báisteach

báisteach
a bháisteach
báistí
báisteach
an bháisteach
na báistí


file

file
filí
a fhile
a fhilí
file
filí
file
filí
an file
na filí
an fhile
na bhfilí
leis na filí


éag

éag
éaga
a éag
a éaga
éaga
éaga
éag
éaga
an t-éag
na héaga
an éaga
na n-éaga
leis na héaga


seilg

seilg
seilge
a sheilg
a sheilge
seilge
seilg
seilg
seilge
an tseilg
na seilge
na seilge
na seilg
leis na seilge


troid

troid
troideanna
a throid
a throideanna
troda
troideanna
troid
troideanna
an throid
na troideanna
na troda
na dtroideanna
leis na troideanna


bás

bás
básanna
a bháis
a bhásanna
báis
básanna
bás
básanna
an bás
na básanna
an bháis
na mbásanna
leis na básanna


scoilt

scoilt
scoilteanna
a scoilt
a scoilteanna
scoilte
scoilteanna
scoilt
scoilteanna
an scoilt
na scoilteanna
na scoilte
na scoilteanna
leis na scoilteanna


snámh

snámh
a shnámh
snámha
snámh
an snámh
an tsnámha


eitil

eitil
eitilí
a eitil
a eitilí
eitile
eitilí
eitil
eitilí
an eitil
na heitilí
na heitile
na n-eitilí
leis na heitilí


tarbh

tarbh
tairbh
a thairbh
a tharbha
tairbh
tarbh
tarbh
tairbh
an tarbh
na tairbh
an tairbh
na dtarbh
leis na tairbh


ronnach

ronnach
ronnaigh
a ronnaigh
a ronnacha
ronnaigh
ronnach
ronnach
ronnaigh
an ronnach
na ronnaigh
an ronnaigh
na ronnach
leis na ronnaigh


iascaireacht

iascaireacht
a iascaireacht
iascaireachta
iascaireacht
an iascaireacht
na hiascaireachta


sneachta

sneachta
sneacthaí
a shneachta
a shneacthaí
sneachta
sneacthaí
sneachta
sneacthaí
an sneachta
na sneacthaí
an tsneachta
na sneacthaí
leis na sneacthaí


amhrán

amhrán
amhráin
a amhráin
a amhrána
amhráin
amhrán
amhrán
amhráin
an t-amhrán
na hamhráin
an amhráin
na n-amhrán
leis na hamhráin


imir

imir
imreacha
a imir
a imreacha
imire
imreacha
imir
imreacha
an imir
na himreacha
na himire
na n-imreacha
leis na himreacha


fonn

fonn
foinn
a fhoinn
a fhonna
foinn
fonn
fonn
foinn
an fonn
na foinn
an fhoinn
na bhfonn
leis na foinn


fonn

fonn
a fhoinn
foinn
fonn
an fonn
an fhoinn


sruth

sruth
sruthanna
a shruth
a shruthanna
srutha
sruthanna
sruth
sruthanna
an sruth
na sruthanna
an tsrutha
na sruthanna
leis na sruthanna


siúl

siúl
siúlta
a shiúil
a shiúlta
siúil
siúlta
siúl
siúlta
an siúl
na siúlta
an tsiúil
na siúlta
leis na siúlta


toil

Del irlandés antiguo tol, del protocéltico *tolā, a su vez del protoindoeuropeo *tol-. Compárese el latín tolerare, tollere ("alzar") o el inglés antiguo þolian ("sufrir").

:*Ejemplo: ó tá m'athair fachta bás agus gur dh'fhág sé mo dhóthain do shaibhreas an tsaoil agamsa, is maith liom mé féin agus an saibhreas san do thabhairt don gcaptaen óg led thoilse.Iníon an Cheannaí.

:*Ejemplo: Go ndéantar do thoil ar talamh
mar a dhéantar ar neamh.Ár nAthair.


luan

luan
luanta
a luain
a luanta
luain
luanta
luan
luanta
an luan
na luanta
an luain
na luanta
leis na luanta


Ní

usado en apellidos patronímicos de mujeres solteras

en los apellidos encabezados por mac#irlandés

se usa el equivalente femenino nic#irlandés

:*Ejemplo: Deirdre Ní Cheallaigh → Deirdre, hija de un nieto de Ceallach (Kelly).


halla

halla
hallaí
a halla
a hallaí
halla
hallaí
halla
hallaí
an halla
na hallaí
an halla
na hallaí
leis na hallaí


deannach

deannach
a dheannaigh
deannaigh
deannach
an deannach
an deannaigh


gaineamh

gaineamh
a ghainimh
gainimh
gaineamh
an gaineamh
an ghainimh


néal

néal
néalta
a néil
a néalta
néil
néalta
néal
néalta
an néal
na néalta
an néil
na néalta
leis na néalta


scamall

scammall
scammaill
a scammaill
a scammalla
scammaill
scammall
scammall
scammaill
an scammall
na scammaill
an scammaill
na scammall
leis na scammaill


abhainn

abhainn
aibhneacha
a abhainn
a aibhneacha
aibhne
aibhneacha
abhainn
aibhneacha
an abhainn
na haibhneacha
na haibhne
na n-aibhneacha
leis na haibhneacha


salann

salann
a shalainn
salainn
salann
an salann
an tsalainn


talamh

talamh (singular)
tailte (plural)
a thailte (plural)
tailte (plural)
talamh (singular)
tailte (plural)

:*Ejemplo: Go ndéantar do thoil ar talamh mar a dhéantar ar neamh.«Wikisource».


cloch

cloch
clocha
a chloch
a chlocha
cloiche
cloch
cloch
clocha
an chloch
na clocha
na cloiche
na gcloch
leis na clocha

Stone, unidad de medida imperial británica de masa equivalente a 14 libras, 6,35 kilogramos o 62,3 newtons.


neamh

neamh
a neamh
neimhe
neamh
an neamh
na neimhe

:*Ejemplo: go ndéantar do thoil ar talamh
mar a dhéantar ar neamh.Ár nAthair.


spéir

spéir
spéartha
a spéir
a spéartha
spéire
spéartha
spéir
spéartha
an spéir
na spéartha
na spéire
na spéartha
leis na spéartha


gaoth

gaoth
gaotha
a ghaoth
a ghaotha
gaoithe
gaoth
gaoth
gaotha
an ghaoth
na gaotha
na gaoithe
na ngaoth
leis na gaotha


loch

Del irlandés antiguo loch, y este del protoindoeuropeo *laku-. Compárese el latín lacus

loch
lochanna
a loch
a lochanna
locha
lochanna
loch
lochanna
an loch
na lochanna
an locha
na lochanna
leis na lochanna


ceo

ceo
ceonna
a cheo
a cheonna
ceo
ceonna
ceo
ceonna
an ceo
na ceonna
an cheo
na gceonna
leis na ceonna


bóthar

bóthar
bóithre
a bhóthair
a bhóithre
bóthair
bóithre
bóthar
bóithre
an bóthar
na bóithre
an bhóthair
na mbóithre
leis na bóithre


oighear

oighear
a oighir
oighir
oighear
an t-oighear
an oighir


luaith

luaith
a luatha
luatha
luaith
an luaith
an luatha


tine

tine
tinte
a thine
a thinte
tine
tinte
tine
tinte
an tine
na tinte
na tine
na dtinte
leis na tinte


deatach

deatach
a dheataigh
deataigh
deatach
an deatach
an deataigh


toit

toit
toiteanna
a thoit
a thoiteanna
toite
toiteanna
toit
toiteanna
an toit
na toiteanna
na toite
na dtoiteanna
leis na toiteanna


muir

muir
mara
a mhuir
a mhara
mara
mara
muir
mara
an mhuir
na mara
na mara
na mara
leis na mara


dóigh

dóigh
doigheanna
a dhóigh
a dhoigheanna
dóighe
doigheanna
dóigh
doigheanna
an dóigh
na doigheanna
na dóighe
na ndoigheanna
leis na doigheanna


rua

rua
ruanna
a rua
a ruanna
rua
ruanna
rua
ruanna
an rua
na ruanna
an rua
na ruanna
leis na ruanna


buí

buí
buionna
a bhuí
a bhuionna
buí
buionna
buí
buionna
an buí
na buionna
an bhuí
na mbuionna
leis na buionna


oíche

oíche
oícheanta
a oíche
a oícheanta
oíche
oícheanta
oíche
oícheanta
an oíche
na hoícheanta
na hoíche
na n-oícheanta
leis na hoícheanta

:*Ejemplo: Fuair sé iostas na hoíche agus a dhaothaint le n-ithe.Scéal na dtrí chomhairle.


bán

bán
bánta
a bháin
a bhánta
báin
bánta
bán
bánta
an bán
na bánta
an bháin
na mbánta
leis na bánta


bliain

bliain
blianta
a bhliain
a bhlianta
bliana
blianta
bliain
blianta
an bhliain
na blianta
na bliana
na mblianta
leis na blianta

tras los numerales que exigen sustantivo en plural

:*Ejemplo: Bliain ina dhiaidh sin, thug an rí fá deara an tromas a bhí ag éirí inti.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


dubh

dubh
a dhuibh
duibh
dubh
an dubh
an duibh


nua

Del irlandés antiguo núa, a su vez de núaide


sean

sean
seananna
a shean
a sheananna
sean
seananna
sean
seananna
an sean
na seananna
an tsean
na seananna
leis na seananna


abhlann

[əul̪ˠɑːn̪ˠ]

Del irlandés antiguo oblae, a su vez del latín oblata

abhlann
abhlanna
a abhlann
a abhlanna
abhlainne
abhlann
abhlann
abhlanna
an abhlann
na habhlanna
na habhlainne
na n-abhlann
leis na habhlanna


olc

olc
oilc
a oilc
a olca
oilc
olc
olc
oilc
an t-olc
na hoilc
an oilc
na n-olc
leis na hoilc


maith

maith
maithe
a mhaith
a mhaithe
maithe
maithe
maith
maithe
an mhaith
na maithe
na maithe
na maithe
leis na maithe


ceart

ceart
cirt
a chirt
a chearta
cirt
ceart
ceart
cirt
an ceart
na cirt
an chirt
na gceart
leis na cirt


dall

Del gaélico clásico dall (gaélico escocés dall, manés doal), del irlandés medio dall, del irlandés antiguo dall, del protocéltico *dwalno- (bretón dall, galés dall). Alexander MacBain las supone de común origen con el gótico 𐌳𐍅𐌰𐌻𐍃 (dwals, "tonto"), el inglés dull ("tonto") o el latín fallo ("engañar").

dall
daill
a dhaill
a dhalla
daill
dall
dall
daill
an dall
na daill
an daill
na ndall
leis na daill


ba

Forma del nominativo y dativo plural de bó.


má

má
manna
a mhá
a mhanna
má
manna
má
manna
an mhá
na manna
na má
na manna
leis na manna


rang

Del irlandés antiguo ranc ("rango"), probablemente del francés antiguo ranc.

rang
ranganna
a rang
a ranganna
ranga
ranganna
rang
ranganna
an rang
na ranganna
an ranga
na ranganna
leis na ranganna

:*Ejemplo: Turas scoile le rang a dó agus rang a trí.→ Excursión escolar de los cursos de segundo y tercer grado.«Scoil Náisiúnta Naomh Breandán». 26 may 2010.


scoil

Del irlandés antiguo scol, a su vez del latín schola.

sgoil
sgoileanna
a sgoil
a sgoileanna
sgoile
sgoileanna
sgoil
sgoileanna
an sgoil
na sgoileanna
na sgoile
na sgoileanna
leis na sgoileanna

:*Ejemplo: Turas scoile le rang a dó agus rang a trí.→ Excursión escolar de los cursos de segundo y tercer grado«Scoil Náisiúnta Naomh Breandán». 26 may 2010.


turas

turas
turais
a thurais
a thurasa
turais
turas
turas
turais
an turas
na turais
an turais
na dturas
leis na turais


náisiún

náisiún
náisiúin
a náisiúin
a náisiúna
náisiúin
náisiún
náisiún
náisiúin
an náisiún
na náisiúin
an náisiúin
na náisiún
leis na náisiúin


slí bheatha

:*Ejemplo: Ní raibh aon tslí bheatha acu ach an fear ag obair i muileann.→ No tenían ninguna ocupación, salvo el trabajo del hombre en el molino.Na deartháireacha.


slí

slí
slithe
a shlí
a shlithe
slí
slithe
slí
slithe
an tslí
na slithe
na slí
na slithe
leis na slithe


obair

Del irlandés antiguo opar, a su vez del latín opus.

obair
oibreacha
a obair
a oibreacha
oibre
oibreacha
obair
oibreacha
an obair
na hoibreacha
na hoibre
na n-oibreacha
leis na hoibreacha


beatha

beatha
beathaí
a bheatha
a bheathaí
beatha
beathaí
beatha
beathaí
an bheatha
na beathaí
na beatha
na mbeathaí
leis na beathaí

:*Ejemplo: Do Náisiúnaibh an Domhain: Beatha agus Sláinte.→ A las Naciones del Mundo: Salud y Prosperidad [Vida y Salud]Dáil Éireann. Scéal ó Dháil Éireann chum Saor-Náisiún an Domhain. 1919.


muileann

Del irlandés antiguo muilend, a su vez del bajo latín molina.

muileann
muilte
a mhuilinn
a mhuilte
muilinn
muilte
muileann
muilte
an muileann
na muilte
an mhuilinn
na muilte
leis na muilte


éigin

Del irlandés antiguo éicin, dativo singular de écen ("necesidad").


ceiliúradh

Del irlandés antiguo celebrad, del irlandés antiguo celebraid, del latín celebrare.

Acción y efecto de ceiliúir; celebración.

:*Ejemplo: Oíche na Sean Bhliana 2007. Ceiliúradh beo ó Stiúideo a hAon i gCasla le Máirtín Tom Sheáinín.→ Nochevieja de 2007. Celebraciones en directo por Estudio Uno desde Casla (Costelloe) con Máirtín Tom Sheáinín«RTÉ Raidió na Gaeltachta».


iníon

Del irlandés antiguo ingen (gaélico escocés nigheann, manés inneen), del goidélico oghámico ᚛ᚔᚅᚔᚌᚓᚐ᚜ (inigena), considerado derivado del céltico común eni-genā, aunque también se postula un préstamo del latín indigena.

iníon
iníonacha
a iníon
a iníonacha
iníne
iníonacha
iníon
iníonacha
an iníon
na hiníonacha
na hiníne
na n-iníonacha
leis na hiníonacha

:*Ejemplo: Do bhí aon iníon amháin aige gurb é an ainm a bhí uirthi Máire.→ Tenía una única hija, que se llamaba María la Blanca.Iníon an Cheannaí.

:*Ejemplo: Mhúscail mé an mhaidin sin agus bhí miníon Emily ina suí ar m'ucht. Tá sí dhá bhliain d'aois.Vincent Banville. Timpiste reidh le tarlú. 2007. ISBN: 9781905494668. OBS.: aistritheoir: Cathal Ó Manacháin


canta

canta
cantaí
a chanta
a chantaí
canta
cantaí
canta
cantaí
an canta
na cantaí
an chanta
na gcantaí
leis na cantaí

Thug duine éigin cannta aráin dó.

:*Ejemplo: Thug duine éigin cannta aráin dó.→ Alguien le dio un pedazo de pan.Peadar Ua Laoghaire. Mo Sgéal Féin. Capítulo VI An Gorta. 1915.


muileata

muileata
muileataí
a mhuileata
a mhuileataí
muileata
muileataí
muileata
muileataí
an muileata
na muileataí
an mhuileata
na muileataí
leis na muileataí

:*Ejemplo: An t-aon hart, an trí muileata, an deich triuf, an t-ocht spéireata agus mar sin de.→ El as de corazones, el tres de diamantes, el diez de tréboles, el ocho de espadas, y así sucesivamente.«The Irish Echo Online».

Objeto con forma de vejiga (vesica piscis).


capall

capall
capaill
a chapaill
a chapalla
capaill
capall
capall
capaill
an capall
na capaill
an chapaill
na gcapall
leis na capaill


spéireata

spéireata
spéireataí
a spéireata
a spéireataí
spéireata
spéireataí
spéireata
spéireataí
an spéireata
na spéireataí
an spéireata
na spéireataí
leis na spéireataí


trian

trian
treana
a thriain
a threana
triain
treana
trian
treana
an trian
na treana
an triain
na dtreana
leis na treana

Riding, distrito, división administrativa inferior al condado.


leagan

leagan
leaganacha
a leagain
a leaganacha
leagain
leaganacha
leagan
leaganacha
an leagan
na leaganacha
an leagain
na leaganacha
leis na leaganacha


stiúideo

stiúideo
stiúideonna
a stiúideo
a stiúideonna
stiúideo
stiúideonna
stiúideo
stiúideonna
an stiúideo
na stiúideonna
an stiúideo
na stiúideonna
leis na stiúideonna

Estudio, lugar donde se realizan producciones cinematográficas, fotográficas o radiofónicas.


náid

náid
náideanna
a náid
a náideanna
náide
náideanna
náid
náideanna
an náid
na náideanna
na náide
na náideanna
leis na náideanna

:*Ejemplo: Slán leis na Náideanna agus le Smacht Fhianna Fáil→ Adiós a [la década de] los Ceros y al dominio del Fianna FáilDonncha Ó hÉallaithe. «Beo!». Ene 2009.


caochán

Del irlandés antiguo cáechán ("topo"), "tuerto"

caochán
caocháin
a chaocháin
a chaochána
caocháin
caochán
caochán
caocháin
an caochán
na caocháin
an chaocháin
na gcaochán
leis na caocháin


beo

beo
beo
a bheo
a bheo
beo
beo
beo
beo
an beo
na beo
an bheo
na mbeo
leis na beo


fágaint

Acción y efecto de fág; marcha, partida.

:*Ejemplo: D'éirigh sé ón gcathaoir agus do bhuail sé an doras amach gan slán a fhágaint aici.→ Se levantó de la silla y salió dando un portazo, sin decirle adiósIníon an Cheannaí.


smacht

Del irlandés antiguo smacht ("ordenanza").

etimología

smacht
smachta
a smacht
a smachta
smachta
smachta
smacht
smachta
an smacht
na smachta
an smachta
na smachta
leis na smachta


cathaoir

cathaoir
cathaoireacha
a chathaoir
a chathaoireacha
cathaoireach
cathaoireacha
cathaoir
cathaoireacha
an chathaoir
na cathaoireacha
na cathaoireach
na gcathaoireacha
leis na cathaoireacha


doras

doras
doirse
a dhorais
a dhoirse
dorais
doirse
doras
doirse
an doras
na doirse
an dorais
na ndoirse
leis na doirse

ejemplo

:*Ejemplo: D'éirigh sé ón gcathaoir agus do bhuail sé an doras amach gan slán a fhágaint aici.Iníon an Cheannaí.


slán

slán
sláin
a shláin
a shlána
sláin
slán
slán
sláin
an slán
na sláin
an tsláin
na slán
leis na sláin


méar

méar
méara
a mhéar
a mhéara
méire
méar
méar
méara
an mhéar
na méara
na méire
na méar
leis na méara


méir

:*Ejemplo: "Cá bhfuairis an fáinne sin ar do mhéir?" arsa an captaen.→ ¿Dónde encontraste ese anillo en tu dedo? dijo el capitánIníon an Cheannaí.


fáinne

fáinne
fáinní
a fháinne
a fháinní
fáinne
fáinní
fáinne
fáinní
an fáinne
na fáinní
an fháinne
na bhfáinní
leis na fáinní

Ejemplos:


captaen

Del irlandés medio caiptín, captaoin, a su vez del inglés medio capitain, del francés antiguo capitaine.

captaen
captaein
a chaptaein
a chaptaena
captaein
captaen
captaen
captaein
an captaen
na captaein
an chaptaein
na gcaptaen
leis na captaein

:*Ejemplo: Cá bhfuairis an fáinne sin ar do mhéir?" arsa an captaen.→ ¿Dónde encontraste ese anillo en tu dedo? dijo el capitán.Iníon an Cheannaí.


domhan

domhan
domhain
a dhomhain
a dhomhana
domhain
domhan
domhan
domhain
an domhan
na domhain
an domhain
na ndomhan
leis na domhain


insint

insint
insintí
a insint
a insintí
insinte
insintí
insint
insintí
an insint
na hinsintí
na hinsinte
na n-insintí
leis na hinsintí

:*Ejemplo: "An bhfuil sean-scéal ar bith agat le hinsint dom?" arsa an rí.→ ¿Tienes alguna historia que contarme?, dijo el rey.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


seanscéal

seanscéal
seanscéalta
a sheanscéil
a sheanscéalta
seanscéil
seanscéalta
seanscéal
seanscéalta
an seanscéal
na seanscéalta
an tseanscéil
na seanscéalta
leis na seanscéalta


domhain

domhain
a dhomhain
doimhne
domhain
an domhain
na doimhne


bith

bith
a bhith
beatha
bith
an bith
an bheatha


biadh

:*Ejemplo: …; óir níor chleacht sé biadh ná deoch do cheannach riamh roimhe sin.→ porque nunca antes se acostumbró a comprar allí comida o bebidaJeffrey Morrison. Text into image, image into text: proceedings of the interdisciplinary bicentenary conference held at St. Patrick's College, Maynooth (the National University of Ireland). Set 1985.


gléasadh

gléasadh
a ghleasta
gleasta
gléasadh
an gléasadh
an ghleasta

Arreglo, disposición, montaje; acción y efecto de gléas.

:*Ejemplo: Beidh mé do mo ghléasadh féin chomh luath agus a imíonn tú síos an staighre!.→ Me arreglé en lo que se tarda en bajar las escalerasMicheál Ó Conghaile. «Beo! (7)». Nov 2001.


ceannach

ceannach
a cheannaigh
ceannaigh
ceannach
an ceannach
an cheannaigh


deoch

deoch
deochanna
a dheoch
a dheochanna
dí
deochanna
deoch
deochanna


sláinte

sláinte
sláintí
a shláinte
a shláintí
sláinte
sláintí
sláinte
sláintí
an tsláinte
na sláintí
na sláinte
na sláintí
leis na sláintí


córas

córas
córais
a chórais
a chórasa
córais
córas
córas
córais
an córas
na córais
an chórais
na gcóras
leis na córais

:*Ejemplo: is córas an-chumhachtach í Linux a feidhmíonn i bhfad níos fearr ná Windows ar go leor bealaí.→ Linux es un sistema muy potente que se comporta, en muchos aspectos, bastante mejor que WindowsCaomhánach, Andy. «Fear na Ríomhairí». Oct 2008.


Éirinn

:*Ejemplo: Tá go leor cainte in Éirinn le cúpla bliain anuas ar na táillí arda atá le híoc acu siúd a bhfuil fón póca acu.→ En los últimos años se habla bastante en Irlanda acerca de las elevadas tarifas que deben abonar los poseedores de teléfonos móviles.«Beo! (46)». Feb 2005.


staighre

/ˈsˠt̪ˠəiɾʲə/

Del irlandés medio staigre, a su vez del inglés antiguo stæger. Compárese con el inglés stair o el gaélico escocés staidhir.

staighre
staighrí
a staighre
a staighrí
staighre
staighrí
staighre
staighrí
an staighre
na staighrí
an staighre
na staighrí
leis na staighrí


fón

fón
fóin
a fhóin
a fhóna
fóin
fón
fón
fóin
an fón
na fóin
an fhóin
na bhfón
leis na fóin


fón póca

:*Ejemplo: Tá go leor cainte in Éirinn le cúpla bliain anuas ar na táillí arda atá le híoc acu siúd a bhfuil fón póca acu.→ En los últimos años se habla bastante en Irlanda acerca de las elevadas tarifas que deben abonar los poseedores de teléfonos móviles.Caoimhe Ní Laighin. «Beo! (46)». Feb 2005.


bealach mór

:*Ejemplo: Lá amháin bhí sé ag dul thar leis an bhealach mór, agus a thiománaí leis.→ Un día iba por la carretera con su cochero.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


fad

fad
faid
a fhaid
a fhada
faid
fad
fad
faid
an fad
na faid
an fhaid
na bhfad
leis na faid


táille

táille
táillí
a tháille
a tháillí
táille
táillí
táille
táillí
an táille
na táillí
na táille
na dtáillí
leis na táillí


arda

Forma del nominativo, vocativo y dativo plural de ard.


rí

rí
ríthe
a rí
a ríthe
rí
ríthe
rí
ríthe
an rí
na ríthe
an rí
na ríthe
leis na ríthe


rí

rí
rítheacha
a rí
a rítheacha
rí
rítheacha
rí
rítheacha
an rí
na rítheacha
na rí
na rítheacha
leis na rítheacha


mórbhealach

Compuesto de mór ("grande") y bealach ("camino")

etimología

mórbhealach
mórbhealaí
a mhórbhealaigh
a mhórbhealaí
mórbhealaigh
mórbhealaí
mórbhealach
mórbhealaí
an mórbhealach
na mórbhealaí
an mhórbhealaigh
na mórbhealaí
leis na mórbhealaí


caint

caint
cainteanna
a chaint
a chainteanna
cainte
cainteanna
caint
cainteanna
an chaint
na cainteanna
na cainte
na gcainteanna
leis na cainteanna


póca

Del irlandés medio póca ("bolsa"), del inglés medio póke o bien del antiguo nórdico poki, "bolsa, talego, morral"

póca
pócaí
a phóca
a phócaí
póca
pócaí
póca
pócaí
an póca
na pócaí
an phóca
na bpócaí
leis na pócaí


íoc

íoc
íocaí
a íoc
a íocaí
íoca
íocaí
íoc
íocaí
an t-íoc
na híocaí
an íoca
na n-íocaí
leis na híocaí


íoc

íoc
íoca
a íoc
a íoca
íce
íoc
íoc
íoca
an íoc
na híoca
na híce
na n-íoc
leis na híoca

Curación, remedio; acción y efecto de íoc.


bealach

Del irlandés antiguo belach ("paso"), "desfiladero".

bealach
bealaí
a bhealaigh
a bhealaí
bealaigh
bealaí
bealach
bealaí
an bealach
na bealaí
an bhealaigh
na mbealaí
leis na bealaí

ejemplo

:*Ejemplo: Tá ar a laghad 300 póilíní airm ón Aontas Eorpach ar an mbealach go Háítí chun cabhrú le hord a choimeád sa thír buailte le crith talún. Rannchuideoidh an Fhrainc, an Iodáil, an Spáinn, an Phortaingéil agus an Ísiltír leis an bhfórsa.→ Al menos 300 policías militares de la Unión Europea están en camino hacia Haití para ayudar a mantener el orden en la zona afectada por el terremoto. Francia, Italia, España, Portugal y los Países Bajos colaboran en la fuerza.«Fórsa póilíneachta na hEorpa ar an mbealach go Háítí». Altanna nuachta as gaeilge. 26 ene 2010.


cúpla

Del gaélico clásico cúpla,del inglés medio couple,del francés antiguo cople, del latín copula. Compárese el gaélico escocés cupall, el manés cubbyl o, más lejanamente, el galés cwpl.

cúpla
cúplaí
a chúpla
a chúplaí
cúpla
cúplaí
cúpla
cúplaí
an cúpla
na cúplaí
an chúpla
na gcúplaí
leis na cúplaí


tiománaí

De tiomáin ("conducir") y el sufijo -aí.

tiománaí
tiománaithe
a thiománaí
a thiománaithe
tiománaí
tiománaithe
tiománaí
tiománaithe
an tiománaí
na tiománaithe
an tiománaí
na dtiománaithe
leis na tiománaithe

Conductor₁ profesional; chófer; cochero.


dul

Ida, partida; acción o efecto del verbo téigh₁.


leis

leis
leasracha
a leis
a leasracha
leise
leasracha
leis
leasracha
an leis
na leasracha
na leise
na leasracha
leis na leasracha


ard

ard
arda
a aird
a arda
aird
ard
ard
arda
an t-ard
na harda
an aird
na n-ard
leis na harda


aontas

aontas
aontais
a aontais
a aontasa
aontais
aontas
aontas
aontais
an t-aontas
na haontais
an aontais
na n-aontas
leis na haontais


Eorpach

Eorpach
Eorpaigh
a Eorpaigh
a Eorpacha
Eorpaigh
Eorpach
Eorpach
Eorpaigh
an tEorpach
na hEorpaigh
an Eorpaigh
na nEorpach
leis na hEorpaigh


Aontas Eorpach

:*Ejemplo: Tá ar a laghad 300 póilíní airm ón Aontas Eorpach ar an mbealach go Háítí chun cabhrú le hord a choimeád sa thír buailte le crith talún.«Fórsa póilíneachta na hEorpa ar an mbealach go Háítí». Altanna nuachta as gaeilge. 26 ene 2010.


talún

Forma del genitivo singular femenino de talamh.


laghad

laghad
a laghad
laghad
laghad
an laghad
an laghad


airm

Forma del genitivo y vocativo singular de arm


Spáinn

Del irlandés antiguo Espáin ("Hispania"), a su vez del latín Hispania.


Ísiltír

Compuesto de íseal ("bajo") y tír ("país").


Iodáil

Del irlandés antiguo Etáil, a su vez del latín Italia.


coimeád

coimeád
a choimeád
coimeádta
coimeád
an coiméad
an choimeádta


buaile

Del irlandés antiguo búaile, de origen incierto, postulándose como candidatos el latín bovile o el antiguo nórdico bóla

buaile
buailte
a bhuaile
a bhuailte
buaile
buailte
buaile
buailte
an bhuaile
na buailte
na buaile
na mbuailte
leis na buailte


póilín

póilín
póilíní
a phóilín
a phóilíní
póilín
póilíní
póilín
póilíní
an póilín
na póilíní
an phóilín
na bpóilíní
leis na póilíní


cabhrú

cabhrú
a chabhrú
cabhraithe
cabhrú
an cabhrú
an chabhraithe

Sustantivo verbal de cabhraigh; ayuda, asistencia, auxilio, socorro.


tír

tír
tíortha
a thír
a thíortha
tíre
tíortha
tír
tíortha
an tír
na tíortha
na tíre
na dtíortha
leis na tíortha


Frainc

ejemplo

:*Ejemplo: Tá ar a laghad 300 póilíní airm ón Aontas Eorpach ar an mbealach go Háítí chun cabhrú le hord a choimeád sa thír buailte le crith talún. Rannchuideoidh an Fhrainc, an Iodáil, an Spáinn, an Phortaingéil agus an Ísiltír leis an bhfórsa.«Fórsa póilíneachta na hEorpa ar an mbealach go Háítí». Altanna nuachta as gaeilge. 26 ene 2010.


crith

Del irlandés antiguo crith, el protocéltico *(s)kritu-, en última instancia del protoindoeuropeo *(s)kreit-. Compárese el galés cryd ("temblor"), el bretón krid ("espasmo") y el alemán antiguo rito ("fiebre")

crith
creathanna
a chrith
a chreathanna
creatha
creathanna
crith
creathanna
an crith
na creathanna
an chreatha
na gcreathanna
leis na creathanna


rann

rann
rainn
a rainn
a ranna
rainn
rann
rann
rainn
an rann
na rainn
an rainn
na rann
leis na rainn


rann

rann
rannta
a rainn
a rannta
rainn
rannta
rann
rannta
an rann
na rannta
an rainn
na rannta
leis na rannta


fórsa

fórsa
fórsaí
a fhórsa
a fhórsaí
fórsa
fórsaí
fórsa
fórsaí
an fórsa
na fórsaí
an fhórsa
na bhfórsaí
leis na fórsaí


cuimhin

únicamente en la expresión is cuimhin le


bheith

:*Ejemplo: Is cuimhin liom bheith ar bhrollach mo mháthar.Tomás Ó Criomhthain. An t-Oiléanach. Editorial: Cló-Lucht an Talbóidigh, Teó. Baile Átha Cliath, 1929.


fiacha

Forma del nominativo y dativo plural de fiach


brollach

Del irlandés medio brollach, probablemente compuesto del irlandés antiguo brú, bronn ("entrañas") y lach, loch ("lugar"). Compárese el gaélico escocés broilleach, el manés brollagh o el bretón bronn ("mama").

brollach
brollaigh
a bhrollaigh
a bhrollacha
brollaigh
brollach
brollach
brollaigh
an brollach
na brollaigh
an bhrollaigh
na mbrollach
leis na brollaigh


dóthain

Del irlandés antiguo doíthin. Compárese el gaélico escocés anticuado daothain.

dóthain
a dhóthain
dóthain
dóthain
an dóthain
na dóthain

:*Ejemplo: ó tá m'athair fachta bás agus gur dh'fhág sé mo dhóthain do shaibhreas an tsaoil agamsa, is maith liom mé féin agus an saibhreas san do thabhairt don gcaptaen óg led thoilse.Iníon an Cheannaí.


tabhairt

tabhairt
a thabhairt
tabharta
tabhairt
an thabhairt
na tabharta

Sustantivo verbal de tabhair; entrega, concesión, donación.


saibhreas

Del irlandés antiguo saidbres, del irlandés antiguo saidbir, del irlandés antiguo so- y adbar ("material"), del irlandés antiguo daidbir.

saibhreas
a shaibhris
saibhris
saibhreas
an saibhreas
an tsaibhris

Riqueza material, opulencia, prosperidad.


saol

Del irlandés antiguo saegul, a su vez del latín saeculum.

an saol mór ("cualquiera; todo el mundo")

saol
saolta
a shaoil
a shaolta
saoil
saolta
saol
saolta
an saol
na saolta
an tsaoil
na saolta
leis na saolta

Vida (tiempo entre el nacimiento y la muerte).


óg

óg
óga
a óíg
a óga
óíg
óg
óg
óga
an t-óg
na hóga
an óíg
na n-óg
leis na hóga


fir

Forma del nominativo y dativo plural de fear


fiach

Del irlandés antiguo fíadach, del irlandés antiguo fíad.

fiach
a fhiaigh
fiaigh
fiach
an fiach
an fhiaigh


fiach

Del irlandés antiguo fiach. Compárese el gaélico escocés fitheach.

fiach
fiacha
a fhéich
a fhiacha
féich
fiach
fiach
fiacha
an fiach
na fiacha
an fhéich
na bhfiach
leis na fiacha


fiach

Del irlandés antiguo fíach ("deuda, obligación").

etimología

… agus maith dúinn ár bhfiacha, …".

ejemplo

:*Ejemplo: … agus maith dúinn ár bhfiacha, …".→ … y perdona nuestras deudas, ….«Ár nAthair». Wikisource (sitio viejo).


leanaí

Forma del nominativo, vocativo, genitivo y dativo plural de leanbh


fíon

Del irlandés antiguo fín (gáelico escocés fìon, manés feeyn), del latín vinum.

fíon
fíonta
a fhíon
a fhíonta
fíona
fíonta
fíon
fíonta
an fíon
na fíonta
an fhíona
na bhfíonta
leis na fíonta

:*Ejemplo: Tá fíon a's uisce beatha aige ann, mil is siúcra candaí.Béaloideas. Editorial: Folklore of Ireland Society. 1971.


daothaint

daothaint
a dhaothaint
daothaint
daothaint
an daothaint
na daothaint

:*Ejemplo: fuair sé iostas na hoíche agus a dhaothaint le n-ithe.Scéal na dtrí chomhairle.


páistí

Forma del nominativo, genitivo y dativo plural de páiste


uireasa

uireasa
uireasaí
a uireasa
a uireasaí
uireasa
uireasaí
uireasa
uireasaí
an uireasa
na huireasaí
na huireasa
na n-uireasaí
leis na huireasaí

:*Ejemplo: Bhí fear bocht fadó ina chónaí ag Cluan Choscartha, agus chaill sé a mheabhair le huireasa agus le trioblóid agus le mór-ainnise, ag féachaint ar a leanaí óga agus a máthair in uireasa agus in mí-ádh.Scéal na dtrí chomhairle.


bliana

:*Ejemplo: ar maidin theaingigh sé leis an duine uasal, agus dh'fhiarthaigh sé dhe an ndéanfadh sé margadh seacht mbliana leis.Scéal na dtrí chomhairle.


cónaí

cónaí
cónaithe
a chónaithe
a chónaithe
cónaithe
cónaithe
cónaí
cónaithe
an cónaí
na cónaithe
an chónaithe
na gcónaithe
leis na cónaithe

Sustantivo verbal de cónaigh; residencia.


ithe

Sustantivo verbal de ith; alimentación, nutrición, comida.


bocht

Del irlandés antiguo bocht, inicialmente participio del irlandés antiguo boingid.

bocht
boicht
a bhoicht
a bhochta
boicht
bocht
bocht
boicht
an bocht
na boicht
an bhoicht
na mbocht
leis na boicht


ainnise

ainnise
a ainnise
ainnise
ainnise
an ainnise
na hainnise


iostas

iostas
iostais
a iostais
a iostasa
iostais
iostas
iostas
iostais
an t-iostas
na hiostais
an iostais
na n-iostas
leis na hiostais

Cobijo, alojamiento, hospedaje, albergue.


maidin

Del irlandés medio madan, del irlandés antiguo matan, del latín matutina.

maidin
maidineacha
a mhaidin
a mhaidineacha
maidine
maidineacha
maidin
maidineacha
an mhaidin
na maidineacha
na maidine
na maidineacha
leis na maidineacha


trioblóid

Del irlandés antiguo treblait, a su vez del latín tribulatio.

trioblóid
trioblóidí
a thrioblóid
a thrioblóidí
trioblóide
trioblóidí
trioblóid
trioblóidí
an thrioblóid
na trioblóidí
na trioblóide
na dtrioblóidí
leis na trioblóidí


féachaint

féachaint
féachaintí
a fhéachaint
a fhéachaintí
féachana
féachaintí
féachaint
féachaintí
an fhéachaint
na féachaintí
na féachana
na bhféachaintí
leis na féachaintí

Sustantivo verbal de féach; mirada, observación.


scéal

scéal
scéalta
a scéil
a scéalta
scéil
scéalta
scéal
scéalta
an scéal
na scéalta
an scéil
na scéalta
leis na scéalta


margadh

Del irlandés antiguo marggad, del latín mercatus.

margadh
margaí
a mhargaidh
a mhargaí
margaidh
margaí
margadh
margaí
an margadh
na margaí
an mhargaidh
na margaí
leis na margaí


céile

céile
céilí
a chéile
a chéilí
céile
céilí
céile
céilí
an céile
na céilí
an chéile
na gcéilí
leis na céilí

:*Ejemplo: bhí sé féin agus an duine uasal ag cur síos dá chéile cois na tine.Scéal na dtrí chomhairle.


tigh

Del irlandés antiguo tig, dativo singular del irlandés antiguo tech.

tigh (singular)
tithe (plural)
a thigh (singular)
a thithe (plural)
tí (singular)
tithe (plural)
tigh (singular)
tithe (plural)

:*Ejemplo: Dh'imigh sé leis ó thuaidh ar fad go Dún na nGall, agus thriall sé go dtí tigh duine uasail san oíche, ag lorg iostas na hoíche agus greim le n-ithe.Scéal na dtrí chomhairle.


meabhair

Del irlandés antiguo mebuir ("memoria"), a su vez del latín memoria.

meabhair
a mheabhair
meabhrach
meabhair
an mheabhair
na meabhrach


déan

Del irlandés antiguo decán ("decano"), del latín decanus. Compárese el gaélico escocés deaghan.

déan
déin
a dhéin
a dhéana
déin
déan
déan
déin
an déan
na déin
an déin
na ndéan
leis na déin


seisear

seisear
seisir
a sheisir
a sheiseara
seisir
seisear
seisear
seisir
an seisear
na seisir
an tseisir
na seisear
leis na seisir

:*Ejemplo: bhí sé pósta ar sheisear ban i ndiaidh a chéile, ach mharaigh sé alig an tsaoil iad, ar eagla go mbeadh páistí ar bith acu.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


paiste

paiste
paistí
a phaiste
a phaistí
paiste
paistí
paiste
paistí
an paiste
na paistí
an phaiste
na bpaistí
leis na paistí


draighean

Del irlandés antiguo draigen, del protocéltico *dragino-. Compárese el gaélico escocés droigheann, el galés draen ("espina") y el bretón draen ("espina").

draighean
draighin
a dhraighin
a dhraigheana
draighin
draighean
draighean
draighin
an draighean
na draighin
an draighin
na ndraighean
leis na draighin

:*Ejemplo: Níl ní ar bith is áille
Ná'n ghealach os cionn a' tsáile
Ná bláth bán na n-airne
Bíos ag fás ar an draighean.Bríd Óg Ní Mháille.


airne

Del irlandés medio áirne, del protocéltico *agrīni̯a. Compárese el gaélico escocés àirne, el galés eirin ("ciruela"), y el bretón irin, y probablemente el vasco aran ("ciruela") > basaran ("endrina") y el aragonés y español arañón.

airne
airní
a airne
a airní
airne
airní
airne
airní
an airne
na hairní
na hairne
na n-airní
leis na hairní


triall

triall
triallta
a thriall
a thriallta
trialla
triallta
triall
triallta
an triall
na triallta
an trialla
na dtriallta
leis na triallta


inis

Del irlandés antiguo inis. Compárese el gaélico escocés innis, el manés innys, o más lejanamente, el galés ynys o el bretón enez.

inis
insí
a inis
a insí
inse
insí
inis
insí
an inis
na hinsí
na hinse
na n-insí
leis na hinsí


lorg

lorg
loirg
a loirg
a lorga
loirg
lorg
lorg
loirg
an lorg
na loirg
an loirg
na lorg
leis na loirg

Sustantivo verbal de lorg; búsqueda, rastreo.


seacht

Del irlandés antiguo sechtᴺ (gaélico escocés seachd, manés shiaght),del protocéltico *sextam (bretón seizh, galés saith), del protoindoeuropeo *septm̥. Compárese el latín septem, el ruso семь (sem'), el antiguo nórdico sjau o el alemán sieben.

seacht
seachtanna
a sheacht
a sheachtanna
seacht
seachtanna
seacht
seachtanna
an seacht
na seachtanna
an tseacht
na seachtanna
leis na seachtanna


cluain

cluain
cluaite
a chluain
a chluaite
cluana
cluaite
cluain
cluaite
an chluain
na cluaite
na cluana
na gcluaite
leis na cluaite


cluain

cluain
a chluain
cluana
cluain
an chluain
na cluana


níochán

níochán
a níocháin
níocháin
níochán
an níochán
an níocháin

:*Ejemplo: Chonaic sé cailín ag níochán i sruthán le cois an bhealaigh mhóir agus chuir sé an tiománaí síos ag fiafraí di an bpósfadh sí é.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


fiafraí

fiafraí
fiafraithe
a fhiafraithe
a fhiafraithe
fiafraithe
fiafraithe
fiafraí
fiafraithe
an fiafraí
na fiafraithe
an fhiafraithe
na bhfiafraithe
leis na fiafraithe

Sustantivo verbal de fiafraigh; pregunta, cuestión.


magadh

magadh
a mhagaidh
magaidh
magadh
an magadh
an mhagaidh

:*Ejemplo: stad do chuid déanamh grinn agus magaidh ormsa.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


caile

Del irlandés antiguo caile ("sirvienta, doncella").

etimología

ejemplo

:*Ejemplo: "Á, a chaile," dúirt sé, "mar sin a bheas tú!"Na deartháireacha.


sruthán

sruthán
srutháin
a shrutháin
a shruthána
srutháin
sruthán
sruthán
srutháin
an sruthán
na srutháin
an tsrutháin
na sruthán
leis na srutháin


bisigh

Forma del nominativo y dativo plural de biseach


úrscéal

Compuesto de úr ("nuevo") y scéal ("relato")

etimología

úrscéal
úrscéalta
a úrscéil
a úrscéalta
úrscéil
úrscéalta
úrscéal
úrscéalta
an t-úrscéal
na húrscéalta
an úrscéil
na n-úrscéalta
leis na húrscéalta


caill

Del irlandés medio coll. Compárese el gaélico escocés call o el manés coayl.

Del irlandés antiguo coillid ("destruir")

caill
cailleanna
a chaill
a chailleanna
caille
cailleanna
caill
cailleanna
an chaill
na cailleanna
na caille
na gcailleanna
leis na cailleanna


fás

fás
fáis
a fháis
a fhása
fáis
fás
fás
fáis
an fás
na fáis
an fháis
na bhfás
leis na fáis


léann

Del irlandés antiguo léigenn, del latín legendum, gerundivo de legere.

léann
a léinn
léinn
léann
an léann
an léinn


amhránaí

amhránaí
amhránaithe
a amhránaí
a amhránaithe
amhránaí
amhránaithe
amhránaí
amhránaithe
an t-amhránaí
na hamhránaithe
an amhránaí
na n-amhránaithe
leis na hamhránaithe


déanamh

Del irlandés medio dénam, del irlandés antiguo dénum, sustantivo verbal del irlandés antiguo dogní.

déanamh
a dhéanaimh
déanaimh
déanamh
an déanamh
an déanaimh

Sustantivo verbal de déan; factura, acción, realización.

ejemplo

:*Ejemplo: Stad do chuid déanamh grinn agus magaidh ormsa.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.

:*Ejemplo: Beidh uirthi a bealach féin a dhéanamh ón ré réamhthionsclaíoch go dtí an nua-aois.Ciarán Mac Aonghusa. «Beo! (131) "An Bealach Isteach sa Nua-Aois: Éire agus an tSínl"». Mar 2012.


tromas

tromas
a thromais
tromais
tromas
an tromas
an tromais

:*Ejemplo: Bliain ina dhiaidh sin, thug an rí fá deara an tromas a bhí ag éirí inti.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


úrscéalaí

úrscéalaí
úrscéalaithe
a úrscéalaí
a úrscéalaithe
úrscéalaí
úrscéalaithe
úrscéalaí
úrscéalaithe
an t-úrscéalaí
na húrscéalaithe
an úrscéalaí
na n-úrscéalaithe
leis na húrscéalaithe


ciotóg

ciotóg
ciotóga
a chiotóg
a chiotóga
ciotóige
ciotóg
ciotóg
ciotóga
an chiotóg
na ciotóga
na ciotóige
na gciotóg
leis na ciotóga


mí

mí
míonna
a mhí
a mhíonna
míosa
míonna
mí
míonna
an mhí
na míonna
na míosa
na míonna
leis na míonna


cailleach

Del irlandés antiguo caillech, de caille ("velo"), del latín pallium ("palio")

cailleach
cailleacha
a chailleach
a chailleacha
caillí
cailleach
cailleach
cailleacha
an chailleach
na cailleacha
na caillí
na gcailleach
leis na cailleacha


greann

Del irlandés medio grenn, del irlandés antiguo grinde. Compárese el gaélico escocés grinn ("bonito").

greann
a ghrinn
grinn
greann
an greann
an ghrinn


greann

Del irlandés antiguo grend ("barba"), del protocéltico *grendâ-, del protoindoeuropeo *ghrān-. Compárese el islandés grön ("bigote; barba"), el alemán Granne ("barba, filamento"), el occitano grent, grenon ("bigote") y el español greña.

Cabello o barba revueltos o greñudos; greña.


sáile

Del irlandés medio sál ("mar"), del protoindoeuropeo *sal- ("oleaje"). Compárese el latín salum ("alta mar").

sáile
a sháile
sáile
sáile
an sáile
an tsáile


sáile

sáile
a sháile
sáile
sáile
an tsáile
na sáile


sáile

Forma del nominativo y dativo plural de sáil.


plúir

Forma del nominativo y dativo plural de plúr


fáil

Del irlandés antiguo fagbál, sustantivo verbal del irlandés antiguo fogaib.

Sustantivo verbal de faigh; obtención, posesión, disponibilidad, hallazgo.

:*Ejemplo: … ach lig sise uirthi gurbh é an bia maith a bhí sí ag fáil a bhí ag cur an bhisigh sin uirthi.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


cailín

De caile ("muchacha") y el sufijo -ín, del irlandés antiguo caile ("sirvienta"), del protoindoeuropeo *paly-. Compárese el gaélico escocés caileag, el bretón plac'h ("hija; sirvienta"), el latín paelex ("concubina") y el griego antiguo παλλακίς (pallakís, "concubina"), Παλλάς (Pallas, "Palas"), epíteto del español Atenea.

cailín
cailíní
a chailín
a chailíní
cailín
cailíní
cailín
cailíní
an cailín
na cailíní
an chailín
na gcailíní
leis na cailíní

:*Ejemplo: Is dócha, do díbríodh an cailín as a dtigh agus is é bhí tuillte aici.Iníon an Cheannaí.


biseach

Del irlandés antiguo bisech ("incremento"), del irlandés antiguo bisex, del latín bisextus.

etimología

biseach
bisigh
a bhisigh
a bhiseacha
bisigh
biseach
biseach
bisigh
an biseach
na bisigh
an bhisigh
na mbiseach
leis na bisigh


plúróg

plúróg
plúróga
a phlúróg
a phlúróga
plúróige
plúróg
plúróg
plúróga
an phlúróg
na plúróga
na plúróige
na bplúróg
leis na plúróga


seabhac

Del irlandés antiguo sebocc, del inglés antiguo heafoc, con lenición revertida por ultracorrección.

seabhac
seabhaic
a sheabhaic
a sheabhaca
seabhaic
seabhac
seabhac
seabhaic
an seabhac
na seabhaic
an tseabhaic
na seabhac
leis na seabhaic


casán

casán
casáin
a chasáin
a chasána
casáin
casán
casán
casáin
an casán
na casáin
an chasáin
na gcasán
leis na casáin

ejemplo

:*Ejemplo: sin ifreann," arsa an rí, "agus is é an diabhal a bhí sa chasán, agus mura gcoisricfeá thú féin sa mhóimid sin, bheifeá caillte.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


móimid

Del gaélico clásico mómint, del latín momentum. Compárese bomaite ("minuto") en Ulster o el gaélico escocés mòmaid.

:*Ejemplo: Sin Ifreann," arsa an rí, "agus is é an Diabhal a bhí sa chasán, agus mura gcoisricfeá thú féin sa mhóimid sin, bheifeá caillte.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


ifreann

Del gaélico clásico ifern, del latín infernus. Compárese el gaélico escocés ifrinn, iutharn o el manés iurin.

ifreann
a ifrinn
ifrinn
ifreann
an t-ifreann
an ifrinn

escrito con mayúsucula inicial referido al infierno cristiano


Éireannaigh

Forma del genitivo singular de Éireannach

Forma del nominativo y dativo plural de Éireannach


cuid

Del irlandés antiguo cuit, del protocéltico *kʷezdis, en última instancia del protoindoeuropeo *kwe-. Compárese el galés peth ("cosa"), el bretón pezh ("pieza, cosa") y el latín quota.

cuid
codanna
a chuid
a chodanna
coda
codanna
cuid
codanna
an chuid
na codanna
na coda
na gcodanna
leis na codanna

:*Ejemplo: CUID II - TÁTAIL AGUS MOLTAÍ // Le linn deireadh na naíoú aoise dhéag agus le linn na fichiú aoise ba chuid den clár oibre don neamhspleachas é feachtas athbheochan na Gaeilge.Micheál Mac Gréil. The Irish language and the Irish people. Editorial: Survey and Research Unit, Department of Sociology, National University of Ireland Maynooth. 2009. OBS.: Report on the Attitudes towards, Competence in and Use of the Irish Language in the Republic of Ireland in 2007-'08

Úsase como partitivo cuando se concreta un sustantivo de caracter incontable con una cantidad..


garraí

Del irlandés medio garrda, del nórdico antiguo garðr. Compárese el gaélico escocés gàradh o el manés garey.

garraí
garraithe
a gharraí
a gharraithe
garraí
garraithe
garraí
garraithe
an garraí
na garraithe
an gharraí
na ngarraithe
leis na garraithe

:*Ejemplo: D'imigh an buachaill amach ar an tigh phobail arís, agus fuair sé é féin i ngarraí álainn breá plúr, agus bhain sé ceann do na plúir agus thug leis é.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


giofta

:*Ejemplo: Nuair a chuaigh sé giofta eile, chonaic sé chuibhreann talún agus scota mór caorach ann, agus bhí siad ramhar, feolmhar, beathaithe, gidh nach raibh an féar ach go han-lom.An rí nach raibh le fáil bháis. 1896.


giota

giota
giotaí
a ghiota
a ghiotaí
giota
giotaí
giota
giotaí
an giota
na giotaí
an ghiota
na ngiotaí
leis na giotaí


scata

scata
scataí
a scata
a scataí
scata
scataí
scata
scataí
an scata
na scataí
an scata
na scataí
leis na scataí


plúr

plúr
plúir
a phlúir
a phlúra
plúir
plúr
plúr
plúir
an plúr
na plúir
an phlúir
na bplúr
leis na plúir


Éireannach

Del irlandés antiguo Érennach,del irlandés antiguo Ériu.

Éireannach
Éireannaigh
a Éireannaigh
a Éireannacha
Éireannaigh
Éireannach
Éireannach
Éireannaigh
an tÉireannach
na hÉireannaigh
an Éireannaigh
na nÉireannach
leis na hÉireannaigh

Nixon agus na ‘diabhal Éireannaigh’.

:*Ejemplo: Nixon agus na ‘diabhal Éireannaigh’.Deignan, Tom. «Beo! (41)». Set 2004.


caora

Del irlandés antiguo cáera, del protocéltico *cāirax. Compárese el galo Caeracates, nombre de una tribu, o el galés caer-iwrch ("corzo macho").

caora (singular)
caoraigh (plural)
a chaora (singular)
a chaoraigh (plural)
caorach (singular)
caorach (plural)
caora (singular)
caoraigh (plural)


árthach

Del gaélico clásico arthrach ("bajel; convoy; envío mercante").

etimología

árthach (singular)
a árthaigh (singular)
árthaigh (singular)
árthach (singular)

ejemplo

:*Ejemplo: Is í an t-árthach mo chuid féin," ar seisean, "agus cuirfidh mé an t-árthach i ngeall leat nach féidir é.Iníon an Cheannaí.


buachaill

Del irlandés antiguo búachaill ("vaquero, boyero"), del protocéltico *bou-kʷoljo-, del protoindoeuropeo *gʷou-kʷoli̯os. Compárese el gaélico escocés buachaill ("vaquero"), el manés bochilley ("vaquero"), el galés bugail ("pastor"), el bretón bugel ("niño") o el griego antiguo βουκόλος (boukólos, "pastor").

etimología

buachaill
buachaillí
a bhuachaill
a bhuachaillí
buachalla
buachaillí
buachaill
buachaillí
an buachaill
na buachaillí
an bhuachalla
na mbuachaillí
leis na buachaillí


máistir

Del irlandés medio maigister, del latín magister

máistir
máistrí
a mháistir
a mháistrí
máistir
máistrí
máistir
máistrí
an máistir
na máistrí
an mháistir
na máistrí
leis na máistrí


casóig

ejemplo

:*Ejemplo: "Pé buachaill óg a tháinig go dtí an choca an oíche sin in fhochair na mná, ghearraigh mise an píosa san amach as a chasóig," arsa sé.Scéal na dtrí chomhairle.


mná

Forma del nominativo y dativo plural de bean


pá

pá
pánna
a phá
a phánna
pá
pánna
pá
pánna
an pá
na pánna
an phá
na bpánna
leis na pánna

:*Ejemplo: Thá go maith," adúirt an maighistir; "cé acu is fearr leat pá do sheacht mbliana anois nó trí chomhairle?Scéal na dtrí chomhairle.


uair

Del irlandés antiguo úar, del latín hora. Compárese el gaélico escocés uair o el manés oor.

uair (singular)
a uaire (singular)
a uaire (plural)
uaire (singular)
uair (singular)
¹únicamente en expresiones (singular)

:*Ejemplo: bhuel cúpla uair bhí muid á dhéanamh in áit éigin ina bhféadfaí sonrú a chur ionainn.Panu Höglund. «An Riomhghrá». 20 oct 2011.


fochair

únicamente en locuciones preposicionales


cuibhreann

Del gaélico clásico cuibrenn ("parte de un reparto"), del irlandés medio rann. Compárese el gaélico escocés cuibhreann o el galés cyfran.

etimología

cuibhreann
cuibhrinn
a chuibhrinn
a chuibhreanna
cuibhrinn
cuibhreann
cuibhreann
cuibhrinn
an cuibhreann
na cuibhrinn
an chuibhrinn
na gcuibhreann
leis na cuibhrinn

Cercado, recinto, compartimento, parcela.


maighistir

Del irlandés medio maigister, del latín magister.

ejemplo

:*Ejemplo: thá go maith," adúirt an maighistir; "cé acu is fearr leat pá do sheacht mbliana anois nó trí chomhairle?Scéal na dtrí chomhairle.


diabhal

Del irlandés antiguo díabul, del latín diabolus. Compárese el gaélico escocés diabhal o el manés jouyl(l).

diabhal
diabhail
a dhiabhail
a dhiabhala
diabhail
diabhal
diabhal
diabhail
an diabhal
na diabhail
an diabhail
na ndiabhal
leis na diabhail

Nixon agus na ‘diabhal Éireannaigh’.

Úsase para negar expresando énfasis o contrariedad; no, nada.

Ní lú orm an diabhal nach é.

:*Ejemplo: Ní lú orm an diabhal nach é.Ní Bhaoill, Róise; McCoy, Gordon. «Beo! (37)». May 2004.


stáca

Del irlandés medio staca ("pila"), del antiguo nórdico stakkr ("almiar"), probablemente a través del inglés stack.

stáca
stácaí
a stáca
a stácaí
stáca
stácaí
stáca
stácaí
an stáca
na stácaí
an stáca
na stácaí
leis na stácaí


casóg

Del inglés cassock ("casaca"), del francés medio casaque. Compárese el gaélico escocés casag o el manés cassag.

casóg
casóga
a chasóg
a chasóga
casóige
casóg
casóg
casóga
an chasóg
na casóga
na casóige
na gcasóg
leis na casóga


píosa

Del gaélico clásico písa (gaélico escocés píos, manés peesh), del inglés piece.

píosa
píosaí
a phíosa
a phíosaí
píosa
píosaí
píosa
píosaí
an píosa
na píosaí
an phíosa
na bpíosaí
leis na píosaí


comhairle

Del irlandés antiguo comairle (gaélico escocés comhairle, manés coyrle), compuesto del irlandés antiguo airle, sustantivo verbal del irlandés antiguo airlithir.

comhairle
comhairlí
a chomhairle
a chomhairlí
comhairle
comhairlí
comhairle
comhairlí
an chomhairle
na comhairlí
na comhairle
na gcomhairlí
leis na comhairlí


geall

geall
geallta
a ghill
a gheallta
gill
geallta
geall
geallta
an geall
na geallta
an ghill
na ngeallta
leis na geallta


leabhar

Del irlandés antiguo lebor ("libro") (gaélico escocés leabhar, manés lioar), del latín liber. Compárese el galés llyfr, el bretón levr, el francés livre o el español libro.

leabhar
leabhair
a leabhair
a leabhara
leabhair
leabhar
leabhar
leabhair
an leabhar
na leabhair
an leabhair
na leabhar
leis na leabhair

Libro (cavidad estomacal de los rumiantes)


cúrsaí

cúrsaí
a chúrsaí
cúrsaí
cúrsaí
na cúrsaí
na gcúrsaí
leis na cúrsaí

:*Ejemplo: Níl a fhios agam an bhfuil siad ag láimhseáil cúrsaí go mícheart anois nó nach bhfuil.Deignan, Tom. «Beo! (41)». Set 2004.


cúrsaí

Forma del nominativo, genitivo y dativo plural de cúrsa.


cúrsa

Del gaélico clásico cúrsa (gaélico escocés cùrsa, manés coorse), del inglés course.

cúrsa
cúrsaí
a chúrsa
a chúrsaí
cúrsa
cúrsaí
cúrsa
cúrsaí
an cúrsa
na cúrsaí
an chúrsa
na gcúrsaí
leis na cúrsaí

:*Ejemplo: Tá eolas ansin faoi gach páirt den cúrsa.«BBC Gaeilge (Ar an Ghréasán)».

Ó téanam chun siúil tá an cúrsa fada.

:*Ejemplo: Ó téanam chun siúil tá an cúrsa fada.An Spáilpín Fánach.


peil

peil
peileanna
a pheil
a pheileanna
peile
peileanna
peil
peileanna
an pheil
na peileanna
na peile
na bpeileanna
leis na peileanna

:*Ejemplo: Peileanna go mbeidh a gclúdaigh déanta ar fad no nách mór ar fad de leathar, agus fós clúdaigh pheile bheidh déanta ar fad no nách mór ar fad de leathar agus a hiomportálfar ar leithligh.VV. AA. Achtanna an Oireachtais vol. 15. Capítulo Acht Airgid. 1933.

:*Ejemplo: Déanann siad gach aon rud le chéile, agus is breá leo uile cumann peile Learphoill.Roddy Doyle. Deireadh Seachtaine Craiceáilte. Editorial: New Island. Baile Átha Cliath, 2008. ISBN: 9781905494637. OBS.: aistrithe ag Cathal Ó Manacháin

:*Ejemplo: D’imir mé peil le mo chontae,Tír Eoghain, agus imrím i lár na páirce le mo chlub, an Eaglais, Naomh Pádraig.Conall Ó Máirtín. «Preab Suas». BBC.


sagart

[ˈsˠaɡəɾˠt̪ˠ]

Del irlandés antiguo sacart, del latín sacerdos.

sagart
sagairt
a shagairt
a shagarta
sagairt
sagart
sagart
sagairt
an sagart
na sagairt
an tsagairt
na sagart
leis na sagairt


cupán

Del irlandés medio coppán,del latín cuppa.

cupán
cupáin
a chupáin
a chupána
cupáin
cupán
cupán
cupáin
an cupán
na cupáin
an chupáin
na gcupán
leis na cupáin

:*Ejemplo: LESLIE: Bhuel, fáilte romhat féin agus roimh an gcupán tae. (Tógann sé an tae uaithi agus suíonn sé ar an leaba, an tae ina lámh aige.) Siúcra?Brendan Behan. Poems and a play in Irish. Editorial: Gallery Books. 1981.


tae

tae
taenna
a thae
a thaenna
tae
taenna
tae
taenna
an tae
na taenna
an tae
na dtaenna
leis na taenna


fáilte

[ˈfˠaːlʲtʲə]

Del irlandés antiguo fáilte (gaélico escocés fàilte, manés failt), deverbal del irlandés antiguo fáilid.

fáilte
fáiltí
a fháilte
a fháiltí
fáilte
fáiltí
fáilte
fáiltí
an fháilte
na fáiltí
na fáilte
na bhfáiltí
leis na fáiltí


siúcra

Del gaélico clásico siucra,del francés antiguo sucre.

siúcra
siúcraí
a shiúcra
a shiúcraí
siúcra
siúcraí
siúcra
siúcraí
an siúcra
na siúcraí
an tsiúcra
na siúcraí
leis na siúcraí

:*Ejemplo: LESLIE: bhuel, fáilte romhat féin agus roimh an gcupán tae. (tógann sé an tae uaithi agus suíonn sé ar an leaba, an tae ina lámh aige.) Siúcra?Brendan Behan. Poems and a play in Irish. Editorial: Gallery Books. 1981.

:*Ejemplo: tá fíon a's uisce beatha aige ann, mil is siúcra candaí.Béaloideas vol. 35. Editado por: Folklore of Ireland Society. 1971.


leaba

Del gaélico clásico lepaid.. Compárese el gaélico escocés leabaidh o el manés lhiabbee.

leaba (singular)
leapacha (plural)
a leaba (singular)
a leapacha (plural)
leapa (singular)
leapacha (plural)
leaba (singular)
leapacha (plural)


cíochbheart

Compuesto de cíoch ("pecho") y beart ("fardo")

etimología

cíochbheart
cíochbhearta
a chíochbhirt
a chíochbhearta
cíochbhirt
cíochbheart
cíochbheart
cíochbhearta
an cíochbheart
na cíochbhearta
an chíochbhirt
na gcíochbheart
leis na cíochbhearta


lóistín

Del gaélico clásico lóistín. Compárese el gaélico escocés lòistean.

lóistín
lóistiní
a lóistín
a lóistiní
lóistín
lóistiní
lóistín
lóistiní
an lóistín
na lóistiní
an lóistín
na lóistiní
leis na lóistiní

ejemplo

:*Ejemplo: fuaidh sé isteach agus d'iarr sé lóistín uirthi».Na deartháireacha.


cailleadh

cailleadh
a chaillte
caillte
cailleadh
an cailleadh
an chaillte

:*Ejemplo: 'Bhéarfaidh mise sin duit,' arsa an fathach, 'ach caithfidh achan rud a n-iarrfaidh mise ort a dhéanamh, sin nó an ceann a chailleadh.Seamus Deane. The Field Day anthology of Irish writing vol. 4. Editado por: Angela Bourke. Editorial: NYU Press. 2002. ISBN: 0814799086. OBS.: Irish Women's Writing and Traditions


fathach

Del gaélico clásico athach, del irlandés medio aithech. Compárese el gaélico escocés athach.

fathach
fathaigh
a fhathaigh
a fhathacha
fathaigh
fathach
fathach
fathaigh
an fathach
na fathaigh
an fhathaigh
na bhfathach
leis na fathaigh

:*Ejemplo: 'Bhéarfaidh mise sin duit,' arsa an fathach, 'ach caithfidh achan rud a n-iarrfaidh mise ort a dhéanamh, sin nó an ceann a chailleadh.Deane. The Field Day anthology of Irish writing vol. 4. Editado por: Angela Bourke. Editorial: NYU Press. 2002. ISBN: 0814799086. OBS.: Irish Women's Writing and Traditions


rud

Del irlandés antiguo rét. Compárese el gaélico escocés rud o el manés red.

rud
rudaí
a rud
a rudaí
ruda
rudaí
rud
rudaí
an rud
na rudaí
an ruda
na rudaí
leis na rudaí


forás

forás
a fhoráis
foráis
forás
an forás
an fhoráis


foclóir

foclóir
foclóirí
a fhoclóir
a fhoclóirí
foclóra
foclóirí
foclóir
foclóirí
an foclóir
na foclóirí
an fhoclóra
na bhfoclóirí
leis na foclóirí


comhrá

Del irlandés medio comrád, formada por com- ("co(n)-") y rád ("habla"). Compárese el gaélico escocés còmhradh.

comhrá
comhráithe
a chomhrá
a chomhráithe
comhrá
comhráithe
comhrá
comhráithe
an comhrá
na comhráithe
an chomhrá
na gcomhráithe
leis na comhráithe

:*Ejemplo: … ná raibh forás ort, mur deas an chéad fhocal comhrá a tháinig duit ó rugadh thú!Na deartháireacha.


céad

Del irlandés antiguo cét (gaélico escocés ceud, manés keead),del protoindoeuropeo ḱm̥tóm. Compárese el galés cant, el bretón kant, el latín centum, el gótico 𐌷𐌿𐌽𐌳 (hund), el ruso сто (sto) o el sánscrito शतम् (śatam).

céad
céadta
a chéid
a chéadta
céid
céadta
céad
céadta
an céad
na céadta
an chéid
na gcéadta
leis na céadta


bainne

Del irlandés medio bainne (gaélico escocés bainne, manés bainney), del irlandés antiguo bannae ("gota").

bainne
a bhainne
bainne
bainne
an bainne
an bhainne

:*Ejemplo: Chuartuigh sí, agus tharraing sí amach an chíoch, agus í ag tál bainne, agus thug sí cíoch do'n pháiste nár ól aon chíoch ariamh.Béaloideas vol. 3. Página 477. Editado por: Folklore of Ireland Society. 1932.


tál

Del gaélico clásico tál, deverbal del gaélico clásico tálaid.

Acción o efecto de tál; Toma de leche materna, amamantamiento.

:*Ejemplo: Chuartuigh sí, agus tharraing sí amach an chíoch, agus í ag tál bainne, agus thug sí cíoch do'n pháiste nár ól aon chíoch ariamh.Béaloideas vol. 3. Editado por: Folklore of Ireland Society. 1932.


tál

Del irlandés antiguo tál. Compárese el gaélico escocés tàl o el manés taal.

tál
táil
a tháil
a thála
táil
tál
tál
táil
an tál
na táil
an táil
na dtál
leis na táil


cuardaigh

Del gaélico clásico cúartaigid ("rodear, circundar; buscar"), del irlandés antiguo cúairt ("circuito"). Compárese el gaélico escocés cuairtich ("rodear").

etimología

Forma del genitivo singular de cuardach.


focal

Del irlandés antiguo focull (gaélico escocés facal, focal, manés fockle), probablemente del latín vocula, diminutivo del latín vox, o del latín vocabulum.

focal
focail
a fhocail
a fhocala
focail
focal
focal
focail
an focal
na focail
an fhocail
na bhfocal
leis na focail


áthas

áthas
a áthais
áthais
áthas
an t-áthas
an áthais

ejemplo

:*Ejemplo: Dh'éirigh a bhean, agus bhí meidhir mhór agus áthas uirthi é a dh'fheiscint arís, agus dhein sí suipéar.Scéal na dtrí chomhairle.

:*Ejemplo: Is cúis áthais dom an naoú tuarascáil leis an Aire Airgeadais a chur chuig Tithe an Oireachtais.An Naoú Tuarascáil ón Aire Airgeadais ar Shaoráil Faisnéise. 2006.


suipéar

Del gaélico clásico suipér, del inglés supper.

suipéar
suipéir
a shuipéir
a shuipéara
suipéir
suipéar
suipéar
suipéir
an suipéar
na suipéir
an tsuipéir
na suipéar
leis na suipéir


meidhir

meidhir
a mheidhir
meidhre
meidhir
an mheidhir
na meidhre


feiscint

Acción y efecto de feic ("ver"); visión, vista.


inghean

Del irlandés antiguo ingen (gaélico escocés nigheann, manés inneen), del irlandés primitivo ᚔᚅᚔᚌᚓᚐ, considerado derivado del céltico común .
{{ejemplo|eni-genā, aunque también se postula un préstamo del latín indigena.inghean: Alexander MacBain. An Etymological Dictionary of the Gaelic Language. Editorial: Stirling: E. MacKay. 2.ª ed, 1911.

:*Ejemplo: 'Á, 'bhfuil 'fhios agat, a chroidhe', ar seisean, 'gur phós m'inghean ó chuaidh mé abhaile?' 'Ar phós? Ara, 'bhfuair sí cuid mhór?' a deir an fear eile.Gerard Stockman. The Irish of Achill, Co. Mayo: a miscellaneous collection of linguistic material from the parish of Achill with a phonetic description of the dialect. Editado por: Institute of Irish Studies, Queen's University of Belfast. 1974.


croidhe

croidhe (singular)
croidhthe (plural)
a chroidhe (singular)
a chroidhthe (plural)
croidhe (singular)
croidheadh (plural)
croidhe (singular)
croidhthibh (plural)

:*Ejemplo: 'Á, 'bhfuil 'fhios agat, a chroidhe, ar seisean, 'gur phós m'inghean ó chuaidh mé abhaile?' 'ar phós? Ara, 'bhfuair sí cuid mhór?' a deir an fear eile.Gerard Stockman. The Irish of Achill, Co. Mayo: a miscellaneous collection of linguistic material from the parish of Achill with a phonetic description of the dialect. Editado por: Institute of Irish Studies, Queen's University of Belfast. 1974.


póg

Del irlandés antiguo póc (gaélico escocés pòg, manés paag), del latín pax a través del bretón pok).

póg
póga
a phóg
a phóga
póige
póg
póg
póga
an phóg
na póga
na póige
na bpóg
leis na póga

:*Ejemplo: D'aithníos sa mhála beag istigh
An smidiú deiridh —
Cíor, scáthán, béaldath, chuimlíos é sin
Ar thóir íomhá do bheola.
Chuimlíos lem leiceann é —
An phóg dheireanach.Helen Soraghan Dwyer. Still - Faire. Capítulo Críoch. Editorial: Lapwing Publications. Belfast, 2010. ISBN: 9781907276422. OBS.: Irish translation by Bernadette Nic an tSaoir


grá

Del irlandés antiguo grád ("amor") (gaélico escocés gràdh, manés graih), probablemente la misma palabra que grád ("grado, rango"), préstamo del latín gradus. Se ha conjeturado también una derivación céltica del protoindoeuropeo *gʷerH- ("elogiar"), afín al latín gratus ("grato"), sin embargo la evolución esperada en este caso es bard ("bardo, poeta") (galés bardd).

:*Ejemplo: Ní raibh aoinne clainne agna muintir ach í agus do mhéadaigh sin uirrim agus grá na ndaoine don iníon óg so.Iníon an Cheannaí.


grá

Acción y efecto de gráigh ("amar"), amor, amación, querencia.


smideadh

smideadh
a smididh
smididh
smideadh
an smideadh
an smididh

:*Ejemplo: Mar sin, d'oscail mé mo mhála smideadh agus d'fhéach mé ar mo smideadh chun a fheiceáil an siombail ach ní raibh sé ar gach rud.«Coimeád do Mhála Smideadh Folláin». Paisean le haghaidh faisean. 12 nov 2011.


mála

Del gaélico clásico mála (gaélico escocés màla), del francés antiguo male, a su vez del francés antiguo male,del fráncico *malha. Compárese el inglés mail ("correo") o el español mala > maleta, también del francés antiguo.

mála
málaí
a mhála
a mhálaí
mála
málaí
mála
málaí
an mála
na málaí
an mhála
na málaí
leis na málaí


scáthán

Del gaélico clásico scáthán (gaélico escocés sgàthan, manés scaaney), del gaélico clásico scáth,del protoindoeuropeo *skat-. Compárese el inglés shade, el gótico 𐍃𐌺𐌰𐌳𐌿𐍃 (skadus) o el griego antiguo σκότος (skótos, "oscuridad; tinieblas").

scáthán
scátháin
a scátháin
a scáthána
scátháin
scáthán
scáthán
scátháin
an scáthán
na scátháin
an scátháin
na scáthán
leis na scátháin


deireadh

Del irlandés antiguo deired. Compárese el gaélico escocés deireadh o el manés jerrey.

deireadh
deirí
a dheiridh
a dheirí
deiridh
deirí
deireadh
deirí
an deireadh
na deirí
an deiridh
na ndeirí
leis na deirí

:*Ejemplo: CUID II - TÁTAIL AGUS MOLTAÍ // Le linn deireadh na naíoú aoise dhéag agus le linn na fichiú aoise ba chuid den clár oibre don neamhspleachas é feachtas athbheochan na Gaeilge.Micheál Mac Gréil. The Irish language and the Irish people. Editorial: Survey and Research Unit, Department of Sociology, National University of Ireland Maynooth. 2009. OBS.: Report on the Attitudes towards, Competence in and Use of the Irish Language in the Republic of Ireland in 2007-'08


cíor

Del irlandés antiguo cír. Compárese el gaélico escocés cìr o el manés kere.

cíor
cíora
a chíor
a chíora
círe
cíor
cíor
cíora
an chíor
na cíora
na círe
na gcíor
leis na cíora


béaldath

Compuesto de béal ("boca") y dath ("color, pigmento").

etimología

béaldath
béaldathanna
a bhéaldath
a bhéaldathanna
béaldatha
béaldathanna
béaldath
béaldathanna
an béaldath
na béaldathanna
an bhéaldatha
na mbéaldathanna
leis na béaldathanna


tóir

Del irlandés medio tóir ("socorro, asistencia; refuerzo; persecución"), sustantivo verbal de *to-fo-reth-, del irlandés medio foreithid, del irlandés medio reithid, en última instancia del protoindoeuropeo *roth₂-. El mismo origen comparte el término inglés Tory ("político conservador"), a través del gaélico clásico tóruighe, tóiridhe ("saqueador; salteador").

Búsqueda, persecución, caza (búsqueda y alcance).


dath

Del gaélico clásico dath (gaélico escocés dath, manés daah).

dath
dathanna
a dhath
a dhathanna
datha
dathanna
dath
dathanna
an dath
na dathanna
an datha
na ndathanna
leis na dathanna


íomhá

Del gaélico clásico íomháigh (gaélico escocés ìomhaigh), del irlandés medio ímáig, del latín imago.

íomhá
íomhánna
a íomhá
a íomhánna
íomhá
íomhánna
íomhá
íomhánna
an íomhá
na híomhánna
na híomhá
na n-íomhánna
leis na híomhánna


púdar

/ˈpˠuːd̪ˠəɾˠ/

Del gaélico clásico púdar, probablemente del inglés powder. Compárese el gaélico escocés fùdar, pùdar o el manés poodyr.

púdar
púdair
a phúdair
a phúdara
púdair
púdar
púdar
púdair
an púdar
na púdair
an phúdair
na bpúdar
leis na púdair

ejemplo

:*Ejemplo: Chuimhnigh sí nár mhaith leis ó a chur púdar ar a haghaidh... ach bhí sí an-dílis agus is ar éigin a d'aithin sí an criothán éadóchais a ghabh tríthi.Seamus Deane. The Field Day anthology of Irish writing vol. 5. Editado por: Angela Bourke. Editorial: NYU Press. 2002. ISBN: 9780814799079. OBS.: Irish Women's Writing and Traditions


aghaidh

Del irlandés medio agad. Compárese el gaélico escocés aghaidh o el manés oaie.

aghaidh
aghaidheanna
a aghaidh
a aghaidheanna
aghaidhe
aghaidheanna
aghaidh
aghaidheanna
an aghaidh
na haghaidheanna
na haghaidhe
na n-aghaidheanna
leis na haghaidheanna

Frente, frontal (parte delantera de algo).


clann

Del irlandés antiguo cland ("retoño, vástago de una planta; prole"), del latín planta. Compárese con el gaélico escocés clann o el manés cloan.

etimología

clann
clanna
a chlann
a chlanna
clainne
clann
clann
clanna
an chlann
na clanna
na clainne
na gclann
leis na clanna

Prole, progenie, vástagos, descendencia, hijos de una persona.

ejemplo

:*Ejemplo: 'Nach iontach', adeir sí, 'nár chuala tú go raibh páiste óg - iníon óg - ag duine den chlann iníon tháinig uait?'.Gearóid Ó Crualaoich. The Book of the Cailleach: Stories of the Wise-Woman Healer. Editorial: Cork University Press. Cork, 2003. ISBN: 9781859183724.

Linaje, casta, estirpe, familia, clan familiar.


criothán

criothán
criotháin
a chriotháin
a chriothána
criotháin
criothán
criothán
criotháin
an criothán
na criotháin
an chriotháin
na gcriothán
leis na criotháin


creathán

creathán
creatháin
a chreatháin
a chreathána
creatháin
creathán
creathán
creatháin
an creathán
na creatháin
an chreatháin
na gcreathán
leis na creatháin

Enfermedad de Parkinson, parálisis agitante (paralysis agitans)


éigean

Del irlandés antiguo écen. Compárese el gaélico escocés èiginn o el manés egin.

éigean
a éigin
éigin
éigean
an t-éigean
an éigin


éadóchas

Del gaélico clásico éadóchas, formada por el prefijo privativo éa-, eu-, é- y dóchas ("esperanza"), del irlandés medio dóchus. Compárese el gaélico escocés eu-dòchas.

éadóchas
a éadóchais
éadóchais
éadóchas
an t-éadóchas
an éadóchais


míle

Del irlandés antiguo míle, del latín milia. Compárese el gaélico escocés mìle o el manés milley.

míle
mílte
a mhíle
a mhílte
míle
mílte
míle
mílte
an míle
na mílte
an mhíle
na mílte
leis na mílte


tithe

Forma del nominativo, genitivo y dativo plural de teach


iarracht

iarracht
iarrachtaí
a iarracht
a iarrachtaí
iarrachta
iarrachtaí
iarracht
iarrachtaí
an iarracht
na hiarrachtaí
na hiarrachta
na n-iarrachtaí
leis na hiarrachtaí

:*Ejemplo: Ní deacair iarracht de shíocanailís an údair a fheiceáil taobh thiar den tátal a fhéachann Ruth Dudley Edwards le baint as cuid de scríbhinní an Phiarsaigh:.Máire Ní Annracháin. Téacs Agus Comhthéacs: Gnéithe de Chritic Na Gaeilge. Editado por: Máire Ní Annracháin, Bríona Nic Dhiarmada. Editorial: Cork University Press. Cork, 1998. ISBN: 9781859180518.


síocanailís

Del prefijo sí[o]c ("psico-") y anailís ("análisis").

etimología

síocanailís
a shíocanailís
síocanailíse
síocanailís
an tsíocanailís
na síocanailíse


údar

Del gaélico clásico ughdar ("autor") (gaélico escocés ùghdar, manés ughtar), del irlandés medio ugtar, augtar, del latín auctor, del latín augere.

údar
údair
a údair
a údara
údair
údar
údar
údair
an t-údar
na húdair
an údair
na n-údar
leis na húdair


feiceáil

feiceáil
a fheiceáil
feiceála
feiceáil
an fheiceáil
na feiceála


scríbhinn

/ˈʃcɾʲiːvʲənʲ/

Del irlandés medio scríbend, del latín scribendum, gerundivo del latín scribere.

scríbhinn
scíbhinní
a scríbhinn
a scíbhinní
scríbhinne
scíbhinní
scríbhinn
scíbhinní
an scríbhinn
na scíbhinní
na scríbhinne
na scíbhinní
leis na scíbhinní

ejemplo

:*Ejemplo: Ní deacair iarracht de shíocanailís an údair a fheiceáil taobh thiar den tátal a fhéachann Ruth Dudley Edwards le baint as cuid de scríbhinní an Phiarsaigh: ….Máire Ní Annracháin. Téacs Agus Comhthéacs: Gnéithe de Chritic Na Gaeilge. Editado por: Máire Ní Annracháin, Bríona Nic Dhiarmada. Editorial: Cork University Press. Cork, 1998. ISBN: 9781859180518.


tátal

/ˈt̪ˠaːt̪ˠəl̪ˠ/

tátal
tátail
a thátail
a thátala
tátail
tátal
tátal
tátail
an tátal
na tátail
an tátail
na dtátal
leis na tátail

Micheál Mac Gréil. The Irish language and the Irish people. Editorial: Survey and Research Unit, Department of Sociology, National University of Ireland Maynooth. 2009. OBS.: Report on the Attitudes towards, Competence in and Use of the Irish Language in the Republic of Ireland in 2007-'08


taobh

Del irlandés antiguo tóeb (gaélico escocés taobh, manés çheu), del protoindoeuropeo *(s)teigʷ- ("brazo; hombro; cadera").

taobh
taobhanna
a thaoibh
a thaobhanna
taoibh
taobhanna
taobh
taobhanna
an taobh
na taobhanna
an taoibh
na dtaobhanna
leis na taobhanna


moladh

Del irlandés antiguo molad, deverbal del irlandés antiguo molaid.

moladh
moltaí
a mholadh
a mholtaí
molta
moltaí
moladh
moltaí
an moladh
na moltaí
an mholta
na moltaí
leis na moltaí

Acción y efecto de mol; proposición, sugerencia; aclamación, aplauso.


aois

Del irlandés antiguo áes (gaélico escocés aois, manés eash),del protoindoeuropeo *hₐóyus (latín aevus ("edad"), gótico 𐌰𐌹𐍅𐍃 (aiws, "edad")).

aois
aoiseanna
a aois
a aoiseanna
aoise
aoiseanna
aois
aoiseanna
an aois
na haoiseanna
na haoise
na n-aoiseanna
leis na haoiseanna

:*Ejemplo: Mhúscail mé an mhaidin sin agus bhí m'iníon Emily ina suí ar m'ucht. Tá sí dhá bhliain daois.Vincent Banville. Timpiste reidh le tarlú. 2007. ISBN: 9781905494668. OBS.: aistritheoir: Cathal Ó Manacháin

:*Ejemplo: Beidh uirthi a bealach féin a dhéanamh ón ré réamhthionsclaíoch go dtí an nua-aois.Mac Aonghusa, Ciarán. «Beo! (131) "An Bealach Isteach sa Nua-Aois: Éire agus an tSínl"». Mar 2012.


linn

Del irlandés medio linn, lind ("estanque"). Compárese el gaélico escocés linne o el manés lhingey.

linn
linnte
a linn
a linnte
linne
linnte
linn
linnte
an linn
na linnte
na linne
na linnte
leis na linnte


linn

Del irlandés antiguo línd. Compárese el gaélico escocés linn o el manés lhing.


neamhspleáchas

Del prefijo neamh- y spléachas ("dependencia")

etimología

neamhspleáchas
a neamhspleáchais
neamhspleáchais
neamhspleáchas
an neamhspleáchas
an neamhspleáchais


clár

clár
cláir
a chláir
a chlára
cláir
clár
clár
cláir
an clár
na cláir
an chláir
na gclár
leis na cláir


cangarú

/ˈkaŋɡəɾˠuː/

cangarú
cangarúnna
a changarú
a changarúnna
cangarú
cangarúnna
cangarú
cangarúnna
an cangarú
na cangarúnna
an changarú
na gcangarúnna
leis na cangarúnna


Gaeilge

Del irlandés medio Gaoidhealg ("gaélico"), del irlandés antiguo Goídelc. Compárese el manés Gaelg ("manés") o el gaélico escocés Gàidhlig ("gaélico escocés").

Gaeilge
Gaeilgí
a Ghaeilge
a Ghaeilgí
Gaeilge
Gaeilgí
Gaeilge
Gaeilgí
an Ghaeilge
na Gaeilgí
na Gaeilge
na nGaeilgí
leis na Gaeilgí


feachtas

Del irlandés medio fechtas ("expedición"), del irlandés medio fecht, del irlandés medio fichid.

feachtas
feachtais
a fheachtais
a fheachtasa
feachtais
feachtas
feachtas
feachtais
an feachtas
na feachtais
an fheachtais
na bhfeachtas
leis na feachtais


airgeadas

airgeadas
a airgeadais
airgeadais
airgeadas
an t-airgeadas
an airgeadais

ejemplo

:*Ejemplo: Is cúis áthais dom an naoú tuarascáil leis an Aire Airgeadais a chur chuig Tithe an Oireachtais.An Naoú Tuarascáil ón Aire Airgeadais ar Shaoráil Faisnéise. 2006.


ucht

Del irlandés antiguo ucht,del protoindoeuropeo *poksós (latín pectus). Compárese el gaélico escocés uchd.

ucht
uchtanna
a ucht
a uchtanna
ucht
uchtanna
ucht
uchtanna
an t-ucht
na huchtanna
an ucht
na n-uchtanna
leis na huchtanna

:*Ejemplo: Mhúscail mé an mhaidin sin agus bhí m'iníon Emily ina suí ar mucht. Tá sí dhá bhliain d'aois.Vincent Banville. Timpiste reidh le tarlú. 2007. ISBN: 9781905494668. OBS.: aistritheoir: Cathal Ó Manacháin


suí

Del gaélico clásico suidhe, del irlandés medio sude. Compárese el gaélico escocés suidhe o el manés soie.

suí
suíonna
a shuí
a shuíonna
suí
suíonna
suí
suíonna
an suí
na suíonna
an tsuí
na suíonna
leis na suíonna

Acción y efecto de suigh ("sentar"); asiento.

:*Ejemplo: Mhúscail mé an mhaidin sin agus bhí m'iníon Emily ina suí ar m'ucht. Tá sí dhá bhliain d'aois.Vincent Banville. Timpiste reidh le tarlú. 2007. ISBN: 9781905494668. OBS.: aistritheoir: Cathal Ó Manacháin


tuarascáil

/t̪ˠuəɾˠəsˠkaːlʲ/

Del irlandés medio túarascbáil, deverbal del irlandés medio dofúarascaib.

tuarascáil
tuarascálacha
a thuarascáil
a thuarascálacha
tuarascála
tuarascálacha
tuarascáil
tuarascálacha
an thuarascáil
na tuarascálacha
na tuarascála
na dtuarascálacha
leis na tuarascálacha

:*Ejemplo: Is cúis áthais dom an naoú tuarascáil leis an Aire Airgeadais a chur chuig Tithe an Oireachtais.«An Naoú Tuarascáil ón Aire Airgeadais ar Shaoráil Faisnéise». 2006.


athbheochan

Del prefijo ath- y beochan ("animación").

etimología

athbheochan
a athbheochan
athbheochana
athbheochan
an athbheochan
na hathbheochana

ejemplo

:*Ejemplo: CUID II - TÁTAIL AGUS MOLTAÍ // Le linn deireadh na naíoú aoise dhéag agus le linn na fichiú aoise ba chuid den clár oibre don neamhspleachas é feachtas athbheochan na Gaeilge.Micheál Mac Gréil. The Irish language and the Irish people. Editorial: Survey and Research Unit, Department of Sociology, National University of Ireland Maynooth. 2009. OBS.: Report on the Attitudes towards, Competence in and Use of the Irish Language in the Republic of Ireland in 2007-'08


oireachtas

/ˈɛɾʲəxt̪ˠəsˠ/

De oireacht ("asamblea") y el sufijo -as.

etimología

oireachtas
oireachtais
a oireachtais
a oireachtasa
oireachtais
oireachtas
oireachtas
oireachtais
an t-oireachtas
na hoireachtais
an oireachtais
na n-oireachtas
leis na hoireachtais

Parlamento, asamblea legislativa, cualquiera de las cámaras de las Cortes.


cúis

Del gaélico clásico cúis, del irlandés antiguo cúis, cuís, caus, del latín causa. Compárese el gaélico escocés cùis o el manés cooish.

cúis
cúiseanna
a chúis
a chúiseanna
cúise
cúiseanna
cúis
cúiseanna
an chúis
na cúiseanna
na cúise
na gcúiseanna
leis na cúiseanna


ré

Del irlandés medio ré, rae, del irlandés antiguo ré.

ré
réanna
a ré
a réanna
ré
réanna
ré
réanna
an ré
na réanna
na ré
na réanna
leis na réanna

Luna, lunación, mes lunar (período de ocurrencia de una fase lunar).


ré

Del irlandés antiguo rói,del protoindoeuropeo *réuhₓes- (latín rus).


seachtain

Del gaélico clásico seachtmhain (gaélico escocés seachdain, manés shiaghtin), del irlandés medio sechtmon, del latín septimana con la influencia del irlandés medio secht.

seachtain
seachtaina
a sheachtain
a sheachtaina
seachtaine
seachtain
seachtain
seachtaina
an tseachtain
na seachtaina
na seachtaine
na seachtain
leis na seachtaina

ejemplo

:*Ejemplo: ‘Ar mhiste leat, a fhir óig, mise a bhearradh babhta nó dó sa tseachtain?’ ar seisean.
‘Níor mhiste mhuise’, arsa Sweeney.Séamas Ó Maoileóin. B'fhiú an braon fola... Editorial: Sáirseal agus Dil. 1958.


bearradh

bearr
bearthaí
a bhearrtha
a bhearthaí
bearrtha
bearthaí
bearr
bearthaí
an bearr
na bearthaí
an bhearrtha
na mbearthaí
leis na bearthaí

Acción o efecto de bearr ("afeitar"); corte, afeitado, rasurado, tonsura, siega, esquilado.


tuirse

Del irlandés medio toirse ("pena"), del irlandés antiguo toros. Compárese el gaélico escocés tùirse ("tristeza, melancolía").

tuirse
a thuirse
tuirse
tuirse
an tuirse
na tuirse

:*Ejemplo: Chaith sé é féin sa chathaoir, mar bhí an tuirse air, agus ba ghearr gur thuit a chodladh air.Peadar Ua Laoghaire. Seadna. Editorial: The Irish Book Company. Baile Átha Clíath, 1907.


an bhia

Forma del genitivo definido singular de bia; "de la comida", "del alimento."


cathair

cathair
cathracha
a chathair
a chathracha
cathrach
cathracha
cathair
cathracha
an chathair
na cathracha
na cathrach
na gcathracha
leis na cathracha


múinteoir

múinteoir
múinteoirí
a mhúinteoir
a mhúinteoirí
múinteora
múinteoirí
múinteoir
múinteoirí
an múinteoir
na múinteoirí
an mhúinteora
na múinteoirí
leis na múinteoirí


carr

carr
carranna
a chairr
a charranna
cairr
carranna
carr
carranna
an carr
na carranna
an chairr
na gcarranna
leis na carranna


múinteoirí

Forma del plural de múinteoir: profesores.