δωρικός

δωρικός (masculine singular nominative)
δωρική (singular feminine nominative)
δωρικό (singular nominative neuter)
δωρικού (masculine genitive singular)
δωρικής (genitive singular feminine)
δωρικού (genitive singular neuter)
δωρικό (accusative masculine singular)
δωρική (accusative singular feminine)
δωρικό (accusative singular neuter)
δωρικέ (masculine singular vocative)
δωρική (singular feminine vocative)
δωρικό (singular vocative neuter)
δωρικοί (masculine nominative plural)
δωρικές (feminine nominative plural)
δωρικά (nominative neuter plural)
δωρικών (masculine genitive plural)
δωρικών (genitive feminine plural)
δωρικών (genitive neuter plural)
δωρικούς (accusative masculine plural)
δωρικές (accusative feminine plural)
δωρικά (accusative neuter plural)
δωρικοί (masculine vocative plural)
δωρικές (feminine vocative plural)
δωρικά (vocative neuter plural)
δωρικός (masculine singular nominative)
δωρική (feminine singular nominative)
δωρικό (neuter singular nominative)

δωρικός < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική Δωρικός < Δωρι(εύς) + -ικός
: (αρχιτεκτονικός όρος) < (σημασιολογικό δάνειο) γαλλική ordre dorique & γερμανική dorischer Stil

που αναφέρεται στον δωρικό ρυθμό

αρχιτεκτονική

δωρικό κιονόκρανο


ρυθμός

ρυθμός (singular nominative)
ρυθμοί (nominative plural)
ρυθμού (genitive singular)
ρυθμών (genitive plural)
ρυθμό (accusative singular)
ρυθμούς (accusative plural)
ρυθμέ (singular vocative)
ρυθμοί (vocative plural)
ρυθμός (masculine)

ρυθμός < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ῥυθμός < ῥέω < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *srew- (ρέω)

style

αρχιτεκτονική

μια τεχνοτροπία χαρακτηριστική μιας εποχής, ενός τόπου ή ενός λαού

αρχιτεκτονική

Δωρικός ρυθμός, Βυζαντινός ρυθμός


βάση

βάση (singular nominative)
βάσεις (nominative plural)
βάσης (genitive singular)
βάσεων (genitive plural)
βάση (accusative singular)
βάσεις (accusative plural)
βάση (singular vocative)
βάσεις (vocative plural)
βάση (feminine)

βάση < αρχαία ελληνική βάσις < βαίνω < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *gʷem-

αρχιτεκτονική

(μεταφορικά)

η οικονομία μας δεν έχει στέρεες βάσεις


σπόνδυλος

σπόνδυλος (singular nominative)
σπόνδυλοι (nominative plural)
σπονδύλου (genitive singular)
σπόνδυλου (genitive singular)
σπονδύλων (genitive plural)
σπόνδυλο (accusative singular)
σπονδύλους (accusative plural)
σπόνδυλε (singular vocative)
σπόνδυλοι (vocative plural)
σπόνδυλος (masculine)

σπόνδυλος < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική σπόνδυλος / σφόνδυλος
:* για τη σημασία «κίονας» < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή σπόνδυλος

vertebra

στην ανατομία

vertèbre

στην ανατομία

τμήμα κυλινδρικού κίονα

αρχιτεκτονική


μπαλκόνι

μπαλκόνι (singular nominative)
μπαλκόνια (nominative plural)
μπαλκονιού (genitive singular)
μπαλκονιών (genitive plural)
μπαλκόνι (accusative singular)
μπαλκόνια (accusative plural)
μπαλκόνι (singular vocative)
μπαλκόνια (vocative plural)
μπαλκόνι (neuter)

μπαλκόνι < (άμεσο δάνειο) ιταλική balcone < αρχαία λομβαρδική *balko ("δοκός")

περιφραγμένη προεξοχή σε κτίριο, συνήθως στο ίδιο επίπεδο με το πάτωμα του ορόφου στον οποίο βρίσκεται

αρχιτεκτονική


ναός

ναός (singular nominative)
ναοί (nominative plural)
ναού (genitive singular)
ναών (genitive plural)
ναό (accusative singular)
ναούς (accusative plural)
ναέ (singular vocative)
ναοί (vocative plural)
ναός (masculine)

ναός < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ναός

το οικοδόμημα αφιερωμένο στη λατρεία θεού ή ήρωα

αρχιτεκτονική

ο ναός της Αθηνάς


πύργος

πύργος (singular nominative)
πύργοι (nominative plural)
πύργου (genitive singular)
πύργων (genitive plural)
πύργο (accusative singular)
πύργους (accusative plural)
πύργε (singular vocative)
πύργοι (vocative plural)
πύργος (masculine)

πύργος < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική πύργος
:* για το πιόνι στο σκάκι < (σημασιολογικό δάνειο) γαλλική tour
:* για τον πυργίσκο < (σημασιολογικό δάνειο) αγγλική turret

rook

πύργος (στο σκάκι)

castle

πύργος (στο σκάκι)

tour

πύργος (στο σκάκι)

Turm

πύργος (στο σκάκι)

torre

πύργος (στο σκάκι)

torre

πύργος (στο σκάκι)

wieża

πύργος (στο σκάκι)

torre

πύργος (στο σκάκι)

μεγαλοπρεπές οικοδόμημα, κατοικία ευγενών κατά το Μεσαίωνα

αρχιτεκτονική

Ξεκίνησε με σπουδές ζώων και πορτρέτα συγγενών που ζωγράφιζε στον πύργο του στο Αλμπί, όμως η μεγάλη στροφή έγινε όταν πήγε στο Παρίσι και ανακάλυψε τον Ρενουάρ, τον Γκόγια, τον Μανέ, τον Ντεγκά, τους ιμπρεσιονιστές και την ιαπωνική τέχνη. (από άρθρο για τον Τουλούζ Λοτρέκ στην εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 24 Ιουνίου 2001)


τσιμέντο

τσιμέντο (singular nominative)
τσιμέντα (nominative plural)
τσιμέντου (genitive singular)
τσιμέντων (genitive plural)
τσιμέντο (accusative singular)
τσιμέντα (accusative plural)
τσιμέντο (singular vocative)
τσιμέντα (vocative plural)
τσιμέντο (neuter)

τσιμέντο < (άμεσο δάνειο) ιταλική cimento / cemento < λατινική caementum < caedo < πρωτοϊταλική *kaidō < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *keh₂id- / *kh₂eyd- (κόβω, λαξεύω)

συνδετικό δομικό υλικό, που αποτελείται από λεπτή ασβεστολιθική ή αργιλική σκόνη, που σε ανάμειξη με νερό σχηματίζει παχύρρευστο μείγμα, που αργότερα στερεοποιείται

αρχιτεκτονική

μπετόν, σκυρόδεμα

αρχιτεκτονική


καμπάνα

καμπάνα (singular nominative)
καμπάνες (nominative plural)
καμπάνας (genitive singular)
καμπανών (genitive plural)
καμπάνα (accusative singular)
καμπάνες (accusative plural)
καμπάνα (singular vocative)
καμπάνες (vocative plural)
καμπάνα (feminine)

καμπάνα < (άμεσο δάνειο) αγγλική cabana < ισπανική cabaña < λατινική capanna < γαλατική s-cap-ulae (σπονδυλική στήλη, πλάτη) ή s-scapus (καλύβα από κομμένα κλαδιά)

κα‐μπα‐νακα‐μπα‐να

μεμονωμένο μικρό οίκημα σε ξενοδοχειακό συγκρότημα

αρχιτεκτονική


τόξο

τόξο (singular nominative)
τόξα (nominative plural)
τόξου (genitive singular)
τόξων (genitive plural)
τόξο (accusative singular)
τόξα (accusative plural)
τόξο (singular vocative)
τόξα (vocative plural)
τόξο (neuter)

τόξο < αρχαία ελληνική τόξον

αρχιτεκτονική


εικονοστάσιο

εικονοστάσιο (singular nominative)
εικονοστάσια (nominative plural)
εικονοστασίου (genitive singular)
εικονοστάσιου (genitive singular)
εικονοστασίων (genitive plural)
εικονοστάσιο (accusative singular)
εικονοστάσια (accusative plural)
εικονοστάσιο (singular vocative)
εικονοστάσια (vocative plural)
εικονοστάσιο (neuter)

εικονοστάσιο < (διαχρονικό δάνειο) μεσαιωνική ελληνική εἰκονοστάσιον < αρχαία ελληνική εἰκών + ἵστημι. Μορφολογικά αναλύεται σε εικονο- + -στάσιο

ει‐κο‐νο‐στά‐σι‐ο

oratoire

εικονοστάσιο στο σπίτι

iconostasis

σε ορθόδοξο ναό

iconostase

σε ορθόδοξο ναό

Ikonostase

σε ορθόδοξο ναό

иконостас

σε ορθόδοξο ναό

иконостас

σε ορθόδοξο ναό

ikonostas

σε ορθόδοξο ναό

το ξύλινο, μαρμάρινο ή πέτρινο διάφραγμα που χωρίζει το Ιερό Βήμα από τον κυρίως χριστιανικό ορθόδοξο ναό

αρχιτεκτονική

χριστιανισμός


μπλοκ

μπλοκ < (λόγιο δάνειο) γαλλική bloc ή από την αγγλική block (συμπαγής μάζα ξύλου, πέτρας) < μέση αγγλική blok < παλαιά γαλλικά bloc < μέση ολλανδική blok < παλαιά ολλανδικά *blok πρωτογερμανική *blukką < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *bʰulǵ- < *bʰelǵ- (δοκός, σανίδα)

συμπαγές κομμάτι οικοδομικού υλικού (με ποικίλη σύσταση)

αρχιτεκτονική

άλλες μορφές: μπλόκι


τράπεζα

τράπεζα (singular nominative)
τράπεζες (nominative plural)
τράπεζας (genitive singular)
τραπέζης (genitive singular)
τραπεζών (genitive plural)
τράπεζα (accusative singular)
τράπεζες (accusative plural)
τράπεζα (singular vocative)
τράπεζες (vocative plural)
τράπεζα (feminine)

τράπεζα < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική τράπεζα < πρωτοϊνδοευρωπαϊκής προέλευσης. Δείτε και τραπέζι.
:* θρησκευτικός όρος < ελληνιστική κοινή
:* για τον πιστωτικό οργανισμό < σημασιολογικό δάνειο από την αγγλική bank
:* για τη στρογγυλή τράπεζα < σημασιολογικό δάνειο από τη γαλλική table

refectory

τραπεζαρία μοναστηριού

bank

πιστωτικός οργανισμός

bankë

πιστωτικός οργανισμός

مصرف

πιστωτικός οργανισμός

բանկ

πιστωτικός οργανισμός

bank

πιστωτικός οργανισμός

banku

πιστωτικός οργανισμός

ngân hàng

πιστωτικός οργανισμός

банка

πιστωτικός οργανισμός

bank

πιστωτικός οργανισμός

banque

πιστωτικός οργανισμός

Bank

πιστωτικός οργανισμός

bank

πιστωτικός οργανισμός

בנק

πιστωτικός οργανισμός

pank

πιστωτικός οργανισμός

banko

πιστωτικός οργανισμός

銀行

πιστωτικός οργανισμός

bank

πιστωτικός οργανισμός

banc

πιστωτικός οργανισμός

banki

πιστωτικός οργανισμός

banco

πιστωτικός οργανισμός

banca

πιστωτικός οργανισμός

banc

πιστωτικός οργανισμός

銀行

πιστωτικός οργανισμός

은행

πιστωτικός οργανισμός

banka

πιστωτικός οργανισμός

banka

πιστωτικός οργανισμός

bankas

πιστωτικός οργανισμός

bank

πιστωτικός οργανισμός

bank

πιστωτικός οργανισμός

bank

πιστωτικός οργανισμός

bank

πιστωτικός οργανισμός

banc

πιστωτικός οργανισμός

bank

πιστωτικός οργανισμός

банк

πιστωτικός οργανισμός

بانک

πιστωτικός οργανισμός

bank

πιστωτικός οργανισμός

banco

πιστωτικός οργανισμός

bancă

πιστωτικός οργανισμός

банк

πιστωτικός οργανισμός

банка

πιστωτικός οργανισμός

банка

πιστωτικός οργανισμός

banka

πιστωτικός οργανισμός

banka

πιστωτικός οργανισμός

bank

πιστωτικός οργανισμός

ธนาคาร

πιστωτικός οργανισμός

banka

πιστωτικός οργανισμός

banka

πιστωτικός οργανισμός

pankki

πιστωτικός οργανισμός

bank

κτίριο με υποκατάστημα

банк

κτίριο με υποκατάστημα

bank

κτίριο με υποκατάστημα

банк

κτίριο με υποκατάστημα

bank

τόπος για φύλαξη υλικών

банк

τόπος για φύλαξη υλικών

bank

τόπος για φύλαξη υλικών

банк

τόπος για φύλαξη υλικών

το κτίριο της τραπεζαρίας σ' ένα μοναστήρι

αρχιτεκτονική


ακρωτήριο

ακρωτήριο (singular nominative)
ακρωτήρια (nominative plural)
ακρωτηρίου (genitive singular)
ακρωτήριου (genitive singular)
ακρωτηρίων (genitive plural)
ακρωτήριο (accusative singular)
ακρωτήρια (accusative plural)
ακρωτήριο (singular vocative)
ακρωτήρια (vocative plural)
ακρωτήριο (neuter)

ακρωτήριο < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ἀκρωτήριον < ἄκρος + -τήριον (-τήριο) Συγκρίνετε με το ακρωτήρι

α‐κρω‐τή‐ρι‐ο

cape

ακρωτήριο (γεωγραφία)

cap

ακρωτήριο (γεωγραφία)

Kap

ακρωτήριο (γεωγραφία)

Landzunge

ακρωτήριο (γεωγραφία)

cabo

ακρωτήριο (γεωγραφία)

capo

ακρωτήριο (γεωγραφία)

kaap

ακρωτήριο (γεωγραφία)

cabo

ακρωτήριο (γεωγραφία)

mys

ακρωτήριο (γεωγραφία)

niemi

ακρωτήριο (γεωγραφία)

niemeke

ακρωτήριο (γεωγραφία)

acrotère

ακρωτήριο (αρχιτεκτονική)

κεραμικό ή μαρμάρινο διακοσμητικό στοιχείο της στέγης, κυρίως του αετώματος

αρχιτεκτονική


νάρθηκας

νάρθηκας (singular nominative)
νάρθηκες (nominative plural)
νάρθηκα (genitive singular)
ναρθήκων (genitive plural)
νάρθηκα (accusative singular)
νάρθηκες (accusative plural)
νάρθηκα (singular vocative)
νάρθηκες (vocative plural)
νάρθηκας (masculine)

νάρθηκας < αρχαία ελληνική νάρθηξ

εξωνάρθηκας

αρχιτεκτονική

narthex

νάρθηκας (αρχιτεκτονική)

narthex

νάρθηκας (αρχιτεκτονική)

splint

νάρθηκας (ιατρική)

attelle

νάρθηκας (ιατρική)

χώρος στην είσοδο των χριστιανικών ναών, ο οποίος στους πρωτοχριστιανικούς αιώνες προοριζόταν για τους κατηχούμενους

αρχιτεκτονική


ζωοφόρος

ζωοφόρος (singular nominative)
ζωοφόροι (nominative plural)
ζωοφόρου (genitive singular)
ζωοφόρων (genitive plural)
ζωοφόρο (accusative singular)
ζωοφόρους (accusative plural)
ζωοφόρε (singular vocative)
ζωοφόροι (vocative plural)
ζωοφόρος (feminine)

ζωοφόρος < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή ζῳοφόρος (πίναξ) (που παριστάνει ζώα) -ζῳοφόρος (που παρέχει ζωή)-. Δείτε και ζωφόρος. Επιφανειακά αναλύεται σε ζωο- + -φόρος

σειρά από ανάγλυφες πλάκες που τοποθετούνταν πάνω από το επιστύλιο και κάτω από το γείσο των ναών ιωνικού ρυθμού ή στο ανώτερο τμήμα του εξωτερικού τοίχου άλλων ναών, όπως του Παρθενώνα

αρχιτεκτονική

Η ζωοφόρος του Παρθενώνα απεικονίζει την πομπή των Παναθηναίων.


ξυλοδεσιά

ξυλοδεσιά (singular nominative)
ξυλοδεσιές (nominative plural)
ξυλοδεσιάς (genitive singular)
ξυλοδεσιών (genitive plural)
ξυλοδεσιά (accusative singular)
ξυλοδεσιές (accusative plural)
ξυλοδεσιά (singular vocative)
ξυλοδεσιές (vocative plural)
ξυλοδεσιά (feminine)

ξυλοδεσιά < ξυλο- + δεσιά (< δένω)

αρχιτεκτονικό δομικό στοιχείο (σκελετός) από ξύλο, που μπαίνει ανάμεσα από λίθινες ή πλίνθινες κατασκευές και εξασφαλίζει τη συνοχή και την ανθεκτικότητα του οικοδομήματος

αρχιτεκτονική


πλατεία

πλατεία (singular nominative)
πλατείες (nominative plural)
πλατείας (genitive singular)
πλατειών (genitive plural)
πλατεία (accusative singular)
πλατείες (accusative plural)
πλατεία (singular vocative)
πλατείες (vocative plural)
πλατεία (feminine)

πλατεία < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική πλατεῖα (ελληνιστική φράση «πλατεῖα ὁδός»), ουσιαστικοποιημένο θηλυκό του επιθέτου πλατύς
:* για τον ανοιχτό χώρο: λόγιο ενδογενές δάνειο: σημασιολογικό δάνειο από τη γαλλική place < λατινική platea < αρχαία ελληνική πλατεῖα (αντιδάνειο) Δείτε και το συνώνυμο πιάτσα από τα ιταλικά.
:* για την πλατεία θεάτρου < (αντιδάνειο): (σημασιολογικό δάνειο) ιταλική platea < λατινική platea < αρχαία ελληνική πλατεῖα.

square

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

town square

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

площад

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

place

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

Platz

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

torv

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

placo

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

plats

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

plaza

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

piazza

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

plaça

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

trg

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

forum

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

aikštė

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

torg

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

plein

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

plaats

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

tér

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

площа

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

майдан

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

plac

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

praça

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

piață

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

площадь

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

трг

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

námestie

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

trg

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

torg

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

meydan

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

náměstí

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

tori

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

aukio

χώρος σε κατοικημένη περιοχή

stalls

χώρος σε θέατρο

τμήμα του θεάτρου μπροστά από τη σκηνή όπου κάθονται οι θεατές, διαφορετικό από τα θεωρεία και τον εξώστη

αρχιτεκτονική


διάζωμα

διάζωμα (singular nominative)
διαζώματα (nominative plural)
διαζώματος (genitive singular)
διαζωμάτων (genitive plural)
διάζωμα (accusative singular)
διαζώματα (accusative plural)
διάζωμα (singular vocative)
διαζώματα (vocative plural)
διάζωμα (neuter)

διάζωμα < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική διάζωμα

αρχιτεκτονική


κλίτος

κλίτος (singular nominative)
κλίτη (nominative plural)
κλίτους (genitive singular)
κλιτών (genitive plural)
κλίτος (accusative singular)
κλίτη (accusative plural)
κλίτος (singular vocative)
κλίτη (vocative plural)
κλίτος (neuter)

κλίτος < (ελληνιστική κοινή) σημασιολογικό δάνειο από τη γαλλική nef latéral (πλευρικό κλίτος)

ο επιμήκης χώρος ανάμεσα σε δύο κιονοστοιχίες ή σε κιονοστοιχία και τοίχο σε κτήρια ρυθμού βασιλικής

αρχιτεκτονική


πατόξυλο

πατόξυλο (singular nominative)
πατόξυλα (nominative plural)
πατόξυλου (genitive singular)
πατόξυλων (genitive plural)
πατόξυλο (accusative singular)
πατόξυλα (accusative plural)
πατόξυλο (singular vocative)
πατόξυλα (vocative plural)
πατόξυλο (neuter)

πατόξυλο < (αρχαία ελληνική) πάτ(ος) (πάτωμα) + -ό- + ξύλο

το πάτερο, το μεγάλο δοκάρι της στέγης

αρχιτεκτονική


ναυς

ναυς < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ναῦς < νάω (πλέω)

σε λόγιους όρους
το μέσον του κλίτους χριστιανικού ναού

αρχαιοπρεπές

χριστιανισμός

αρχιτεκτονική


θόλος

θόλος (masculine)
θόλος (singular nominative)
θόλοι (nominative plural)
θόλου (genitive singular)
θόλων (genitive plural)
θόλο (accusative singular)
θόλους (accusative plural)
θόλε (singular vocative)
θόλοι (vocative plural)

θόλος < κληρονομημένο από την ελληνιστική κοινή θόλος (αρσενικό) < αρχαία ελληνική θόλος (θηλυκό) Δε σχετίζεται με το επίθετο θολός

θολίσκος

υποκοριστικό

κατασκευή με καμπύλο σχήμα για την κάλυψη ενός χώρου

αρχιτεκτονική


ισόγειο

ισόγειο (singular nominative)
ισόγεια (nominative plural)
ισογείου (genitive singular)
ισόγειου (genitive singular)
ισογείων (genitive plural)
ισόγειο (accusative singular)
ισόγεια (accusative plural)
ισόγειο (singular vocative)
ισόγεια (vocative plural)
ισόγειο (neuter)

ισόγειο < ουσιαστικοποιημένο ουδέτερο του επιθέτου ισόγειος

το οριζόντιο τμήμα (όροφος) ενός κτηρίου που βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με το έδαφος

αρχιτεκτονική

πάλι έκαναν φασαρία οι ένοικοι του ισογείου


κόγχη

κόγχη (singular nominative)
κόγχες (nominative plural)
κόγχης (genitive singular)
κογχών (genitive plural)
κόγχη (accusative singular)
κόγχες (accusative plural)
κόγχη (singular vocative)
κόγχες (vocative plural)
κόγχη (feminine)

κόγχη < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή κόγχη (αρχαία σημασία κέλυφος, κοχύλι)

concha

αρχιτεκτονική

ημικυκλική εσοχή σε τοίχο κτίσματος ή ναού, που έχει κυρίως διακοσμητικό χαρακτήρα

αρχιτεκτονική


κρέμαση

κρέμαση (singular nominative)
κρεμάσεις (nominative plural)
κρέμασης (genitive singular)
κρεμάσεων (genitive plural)
κρέμαση (accusative singular)
κρεμάσεις (accusative plural)
κρέμαση (singular vocative)
κρεμάσεις (vocative plural)
κρέμαση (feminine)

κρέμαση < αρχαία ελληνική κρέμασις < κρεμάννυμι / κρεμαννύω / κρεμάω

οικοδομικό στοιχείο που προεξέχει προς τα κάτω

αρχιτεκτονική

κατασκευή, πλατιά στο επάνω μέρος και στενότερη στο κάτω, μέσω της οποίας έφτανε το νερό με δύναμη μέσα σ’ έναν νερόμυλο

αρχιτεκτονική


εχίνος

εχίνος (singular nominative)
εχίνοι (nominative plural)
εχίνου (genitive singular)
εχίνων (genitive plural)
εχίνο (accusative singular)
εχίνους (accusative plural)
εχίνε (singular vocative)
εχίνοι (vocative plural)
εχίνος (masculine)

εχίνος < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή ἐχῖνος (παρόμοια σημασία) < αρχαία ελληνική ἐχῖνος

τμήμα κιονόκρανου ανάμεσα στον άβακα και τον κυρίως κίονα

αρχιτεκτονική


μπαγδατί

μπαγδατί (singular nominative)
μπαγδατιά (nominative plural)
μπαγδατιού (genitive singular)
μπαγδατιών (genitive plural)
μπαγδατί (accusative singular)
μπαγδατιά (accusative plural)
μπαγδατί (singular vocative)
μπαγδατιά (vocative plural)
μπαγδατί (neuter)

μπαγδατί < (άμεσο δάνειο) τουρκική bağdadi < Bağdad (Βαγδάτη)

τεχνική κατασκευής των τοίχων των παλιών σπιτιών από ξύλο. Οι τοίχοι αυτοί αποτελούνταν από ξύλινο σκελετό με οριζόντιες πήχεις ή καλάμια, που είτε σοβαντίζονται και από τις δύο μεριές με ασβεστοκονίαμα ή παραμένουν χωρίς επίχρισμα στην εξωτερική τους πλευρά, αλλά με επένδυση από οριζόντιες ξύλινες σανίδες. Ο τύπος της αρχιτεκτονικής «με μπαγδατί» ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένος στη Λέσβο τον 19ο αιώνα.

αρχιτεκτονική

Οι κίονες είναι κυκλικής διατομής με ξύλινο τετραγωνικό πυρήνα και επένδυση μπαγδατιού. (*)

Τα κτίσματα αυτά είναι διαφορετικής τεχνοτροπίας (λιθοδομές, μπαγδατιά, ξύλινα σπίτια, λαμαρινοκατασκευές κ.ά.), προσαρμόζονται στο επικλινές έδαφος με τρόπο που μόνο η λαϊκή σοφία και η ικανοποίηση των αναγκών στα πλαίσια της απόλυτης οικονομίας επιτυγχάνει, και δημιουργούν ανάμεσά τους μικρά στενά δρομάκια με ενδιαφέρουσα ρυμοτομία. (*)


σταγόνα

σταγόνα (singular nominative)
σταγόνες (nominative plural)
σταγόνας (genitive singular)
σταγόνων (genitive plural)
σταγόνα (accusative singular)
σταγόνες (accusative plural)
σταγόνα (singular vocative)
σταγόνες (vocative plural)
σταγόνα (feminine)

σταγόνα < αρχαία ελληνική σταγών

Μικρά κωνικά ή κυλινδρικά κοσμήματα κάτω από το γείσο οικοδομήματος.

αρχιτεκτονική


στέψη

στέψη (singular nominative)
στέψεις (nominative plural)
στέψης (genitive singular)
στέψεων (genitive plural)
στέψη (accusative singular)
στέψεις (accusative plural)
στέψη (singular vocative)
στέψεις (vocative plural)
στέψη (feminine)

στέψη < ελληνιστική κοινή στέψις < αρχαία ελληνική στέφω (2. (σημασιολογικό δάνειο) γαλλική couronnement)

coronation

ανάληψη εξουσίας από ηγεμόνα

couronnement

ανάληψη εξουσίας από ηγεμόνα

crest

αρχιτεκτονική

ridge

αρχιτεκτονική

το τμήμα ενός κτίσματος ή μιας κατασκευής που βρίσκεται στην κορυφή του

αρχιτεκτονική


βεράντα

βεράντα (singular nominative)
βεράντες (nominative plural)
βεράντας (genitive singular)
βεραντών (genitive plural)
βεράντα (accusative singular)
βεράντες (accusative plural)
βεράντα (singular vocative)
βεράντες (vocative plural)
βεράντα (feminine)

βεράντα < (άμεσο δάνειο) ιταλική veranda < αγγλική veranda / verandah < πιθανόν χίντι बरामदा (barāmdā) / बरण्डा (baraṇḍā, κούνια) ή κατ' άλλη άποψη, < πορτογαλική varanda, vara

σχετικά ευρύχωρο μπαλκόνι με στέγη ή χωρίς

αρχιτεκτονική


ανακουφιστικός

ανακουφιστικός (masculine singular nominative)
ανακουφιστική (singular feminine nominative)
ανακουφιστικό (singular nominative neuter)
ανακουφιστικού (masculine genitive singular)
ανακουφιστικής (genitive singular feminine)
ανακουφιστικού (genitive singular neuter)
ανακουφιστικό (accusative masculine singular)
ανακουφιστική (accusative singular feminine)
ανακουφιστικό (accusative singular neuter)
ανακουφιστικέ (masculine singular vocative)
ανακουφιστική (singular feminine vocative)
ανακουφιστικό (singular vocative neuter)
ανακουφιστικοί (masculine nominative plural)
ανακουφιστικές (feminine nominative plural)
ανακουφιστικά (nominative neuter plural)
ανακουφιστικών (masculine genitive plural)
ανακουφιστικών (genitive feminine plural)
ανακουφιστικών (genitive neuter plural)
ανακουφιστικούς (accusative masculine plural)
ανακουφιστικές (accusative feminine plural)
ανακουφιστικά (accusative neuter plural)
ανακουφιστικοί (masculine vocative plural)
ανακουφιστικές (feminine vocative plural)
ανακουφιστικά (vocative neuter plural)
ανακουφιστικός (masculine singular nominative)
ανακουφιστική (feminine singular nominative)
ανακουφιστικό (neuter singular nominative)

ανακουφιστικός < ανακουφίζω + -τικός

που συμβάλλει στη σωστή κατανομή των βαρών μιας κατασκευής και την ενισχύει

αρχιτεκτονική

Το γεφύρι αποτελείται από τέσσερις μεγάλες καμάρες και τρεις μικρότερες. Οι καμάρες έχουν διαφορετικές μεταξύ τους διαμέτρους, που του προσδίδουν μια γοητευτική ασυμμετρία. Οι καμάρες στηρίζονται πάνω σε ποδαρικά. Πάνω από τα ποδαρικά υπάρχουν μικρά τοξωτά ανοίγματα στους τοίχους, που ελαφρύνουν το βάρος του γεφυριού και λειτουργούν ως ανακουφιστικές οπές, που επιτρέπουν τη διέλευση από μέσα τους μεγάλης ποσότητας νερού, σε περίπτωση υπερεκχείλισης του ποταμού. (*)


άνοιγμα

άνοιγμα (singular nominative)
ανοίγματα (nominative plural)
ανοίγματος (genitive singular)
ανοιγμάτων (genitive plural)
άνοιγμα (accusative singular)
ανοίγματα (accusative plural)
άνοιγμα (singular vocative)
ανοίγματα (vocative plural)
άνοιγμα (neuter)

άνοιγμα < → λείπει η ετυμολογία

η οπή στην τοιχοποιία ή τον σκελετό κτηρίου που προορίζεται (συνήθως) για παράθυρο ή πόρτα

αρχιτεκτονική

※ Όταν στο κοινό πλάγιο όριο όμορων οικοπέδων υπάρχει κτίσμα σε απόσταση μεγαλύτερη του ενός μέτρου από το κοινό όριο που έχει ανοίγματα στην πλευρά αυτή, το κτίριο οφείλει να έχει κατ’ ελάχιστο απόσταση δ από το κοινό πλάγιο όριο. — Νέος Οικοδομικός Κανονισμός, άρθρο 14 παρ. 1β


γιαπί

γιαπί (singular nominative)
γιαπιά (nominative plural)
γιαπιού (genitive singular)
γιαπιών (genitive plural)
γιαπί (accusative singular)
γιαπιά (accusative plural)
γιαπί (singular vocative)
γιαπιά (vocative plural)
γιαπί (neuter)

γιαπί < τουρκική yapı

ημιτελής οικοδομή

αρχιτεκτονική


κατώφλι

κατώφλι (singular nominative)
κατώφλια (nominative plural)
κατωφλιού (genitive singular)
κατωφλιών (genitive plural)
κατώφλι (accusative singular)
κατώφλια (accusative plural)
κατώφλι (singular vocative)
κατώφλια (vocative plural)
κατώφλι (neuter)

κατώφλι < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική κατώφλιν < κατώφλιον < αρχαία ελληνική κάτω, κατώ- + φλι(ά) (παραστάδα πόρτας) + -ον
:* για τη μεταφορική σημασία: σημασιολογικό δάνειο από τη γερμανική Schwelle

ξύλινη ή πέτρινη πλάκα που ενώνει, στο κάτω μέρος, τις κατακόρυφες πλευρές της πόρτας

αρχιτεκτονική

Δεν έχω διαβεί ποτέ το κατώφλι του.


πέδιλο

πέδιλο (singular nominative)
πέδιλα (nominative plural)
πέδιλου (genitive singular)
πέδιλων (genitive plural)
πέδιλο (accusative singular)
πέδιλα (accusative plural)
πέδιλο (singular vocative)
πέδιλα (vocative plural)
πέδιλο (neuter)

πέδιλο < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική πέδιλον < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *pṓds + -ιλον (πόδι)
: για τη βάση στήριξης < σημασιολογικό δάνειο από τη γαλλική sabot

soubassement

βάση οικοδομικής κολώνας

η βάση μιας κολόνας οικοδομής, που αποτελεί τμήμα των θεμελίων

αρχιτεκτονική


πυραμίδα

πυραμίδα (singular nominative)
πυραμίδες (nominative plural)
πυραμίδας (genitive singular)
πυραμίδων (genitive plural)
πυραμίδα (accusative singular)
πυραμίδες (accusative plural)
πυραμίδα (singular vocative)
πυραμίδες (vocative plural)
πυραμίδα (feminine)

πυραμίδα < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική πυραμίς
:* (όρος δομής) < σημασιολογικό δάνειο από την αγγλική pyramid < λατινική pyramis < αρχαία ελληνική πυραμίς

κτίσμα που μοιάζει με το ομώνυμο γεωμετρικό στερεό

αρχιτεκτονική

(κτίριο) όπως οι πυραμίδες στην Αίγυπτο

η πυραμίδα του Χέοπα


κολόνα

κολόνα (singular nominative)
κολόνες (nominative plural)
κολόνας (genitive singular)
κολονών (genitive plural)
κολόνα (accusative singular)
κολόνες (accusative plural)
κολόνα (singular vocative)
κολόνες (vocative plural)
κολόνα (feminine)

κολόνα < μεσαιωνική ελληνική κολόνα / κολώνα< ιταλική colonna < λατινική columna < columen < culmen < πρωτοϊταλική *kolamen < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *kelH- (ανέρχομαι, ψηλώνω, λόφος)

ο στύλος από οπλισμένο σκυρόδεμα, κατακόρυφο δομικό στοιχείο του φέροντος οργανισμού ενός κτηρίου

αρχιτεκτονική


πρόθεση

πρόθεση (singular nominative)
προθέσεις (nominative plural)
πρόθεσης (genitive singular)
προθέσεων (genitive plural)
πρόθεση (accusative singular)
προθέσεις (accusative plural)
πρόθεση (singular vocative)
προθέσεις (vocative plural)
πρόθεση (feminine)

πρόθεση < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική πρόθεσις < προτίθημι < πρό (μπροστά) + τίθημι (βάζω)
:* για τη γραμματική και για τον εκκληστιαστικό όρο < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή πρόθεσις < αρχαία ελληνική πρόθεσις
:* για την ιατρική < λόγιο ενδογενές δάνειο: γαλλική prothèse < υστερολατινική prothesis, prosthesis < ελληνιστική κοινή πρόσθεσις με παρασύνδεση

intention

ψυχική κίνηση

намерение

ψυχική κίνηση

intention

ψυχική κίνηση

Absicht

ψυχική κίνηση

Vorhaben

ψυχική κίνηση

intención

ψυχική κίνηση

intenzione

ψυχική κίνηση

preposition

γραμματικός όρος

préposition

γραμματικός όρος

Präposition

γραμματικός όρος

Verhältniswort

γραμματικός όρος

preposición

γραμματικός όρος

preposizione

γραμματικός όρος

предлог

γραμματικός όρος

prosthesis

ιατρικός όρος

prothèse

ιατρικός όρος

Prothese

ιατρικός όρος

protesi

ιατρικός όρος

prothesis

εκκλησιαστικός όρος

prothèse

εκκλησιαστικός όρος

χώρος στα αριστερά (βόρεια) του ιερού, που συχνά καταλήγει σε μικρή αψίδα, όπως και το διακονικό στην άλλη πλευρά του ιερού

αρχιτεκτονική

στους βυζαντινούς ναούς


ρόδακας

ρόδακας (singular nominative)
ρόδακες (nominative plural)
ρόδακα (genitive singular)
ροδάκων (genitive plural)
ρόδακα (accusative singular)
ρόδακες (accusative plural)
ρόδακα (singular vocative)
ρόδακες (vocative plural)
ρόδακας (masculine)

ρόδακας < λόγιο (καθαρεύουσα) ρόδαξ < ρόδον + -αξ < αρχαία ελληνική ῥόδον, σφαλερό μεταφραστικό δάνειο από τη γαλλική rosace

ακτινωτό διακοσμητικό σχήμα, σαν τριαντάφυλλο με ανοικτά φύλλα

αρχιτεκτονική

ρόδακες σε βιτρώ εκκλησίας


ιωνικός

ιωνικός (masculine singular nominative)
ιωνική (singular feminine nominative)
ιωνικό (singular nominative neuter)
ιωνικού (masculine genitive singular)
ιωνικής (genitive singular feminine)
ιωνικού (genitive singular neuter)
ιωνικό (accusative masculine singular)
ιωνική (accusative singular feminine)
ιωνικό (accusative singular neuter)
ιωνικέ (masculine singular vocative)
ιωνική (singular feminine vocative)
ιωνικό (singular vocative neuter)
ιωνικοί (masculine nominative plural)
ιωνικές (feminine nominative plural)
ιωνικά (nominative neuter plural)
ιωνικών (masculine genitive plural)
ιωνικών (genitive feminine plural)
ιωνικών (genitive neuter plural)
ιωνικούς (accusative masculine plural)
ιωνικές (accusative feminine plural)
ιωνικά (accusative neuter plural)
ιωνικοί (masculine vocative plural)
ιωνικές (feminine vocative plural)
ιωνικά (vocative neuter plural)
ιωνικός (masculine singular nominative)
ιωνική (feminine singular nominative)
ιωνικό (neuter singular nominative)

ιωνικός < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική Ἰωνικός

που σχετίζεται με τον ιωνικό ρυθμό

αρχιτεκτονική

ιωνικός ναός


πρόπηγμα

πρόπηγμα (singular nominative)
προπήγματα (nominative plural)
προπήγματος (genitive singular)
προπηγμάτων (genitive plural)
πρόπηγμα (accusative singular)
προπήγματα (accusative plural)
πρόπηγμα (singular vocative)
προπήγματα (vocative plural)
πρόπηγμα (neuter)

πρόπηγμα < προ- + πήζω + -μα
# πρόπηγμα < ελληνιστική κοινή πρόπηγμα < αρχαία ελληνική πρό + πήγνυμι

περίφραγμα ή άλλη κατασκευή στην εξωτερική πλευρά οικοδομήματος για λόγους προστασίας ή διακόσμησης

αρχιτεκτονική


ποδαρικό

ποδαρικό (singular nominative)
ποδαρικά (nominative plural)
ποδαρικού (genitive singular)
ποδαρικών (genitive plural)
ποδαρικό (accusative singular)
ποδαρικά (accusative plural)
ποδαρικό (singular vocative)
ποδαρικά (vocative plural)
ποδαρικό (neuter)

ποδαρικό < ποδάρι + -ικό

η βάση ενός στύλου ή άλλης κατακόρυφης κατασκευής

αρχιτεκτονική


χαγιάτι

χαγιάτι (singular nominative)
χαγιάτια (nominative plural)
χαγιατιού (genitive singular)
χαγιατιών (genitive plural)
χαγιάτι (accusative singular)
χαγιάτια (accusative plural)
χαγιάτι (singular vocative)
χαγιάτια (vocative plural)
χαγιάτι (neuter)

χαγιάτι < (άμεσο δάνειο) οθωμανική τουρκική ? (hayat) (τουρκικά hayat) + -ι < αραβική حَيَاط (ḥayāṭ, μάντρα, περιφραγμένη αυλή) < αραβική حائط (ḥāˀiṭ, τοίχος περίφραξης, φράχτης, περίβολος)
:Επιπλέον στα τουρκικά hayat σημαίνει μπαλκόνι, υπόστεγο (ιδιωματικό)

σκεπαστός εξώστης που αποτελεί προέκταση εσωτερικού χώρου

αρχιτεκτονική

※ 19ος/20ος αιώνας, Αργύρης Εφταλιώτης (1911) Η Αγγέλικα! [διήγημα], από τη συλλογή Νησιώτικες ιστορίες

Ἡ καρδιά του ἔτρεμε τώρα, ὁ λαιμός του στέγνωνε, ἵδρος ψιλὸς τὸν περεχοῦσε. Σκύβει καὶ βλέπει ἀπὸ τὴν κλειδότρυπα πρὶ νὰ χτυπήσῃ. Μέσα στὸ χαγιάτι ἡ παρακόρη, ἡ θύρα ὅμως τῆς κάμαρας ἀνοιχτή, κ' ἡ Ἀγγέλικα μπρὸς σ' ἕνα τραπεζάκι καὶ κεντοῦσε.

※ 19ος/20ος αιώνας, ⌘ Ανδρέας Καρκαβίτσας, Ὁ κλεφτοκοτᾶς, από τη συλλογή διηγημάτων Διηγήματα τοῦ γυλιοῦ, αρχική έκδοση: 1922.

Ὅταν ἦλθε ἡ νύκτα ὁ Σταμάτης ἀφοῦ ἔπεισε ὄχι καὶ μὲ λίγον κόπον τὴν γυναίκα τοῦ ν᾿ ἀποσυρθῇ μὲ τὰ παιδιὰ καὶ νὰ μὴ φοβᾶται, ἐκάθισε εἰς τὸ χαγιάτι μὲ μόνη συντροφιὰ τὸ τσιγάρο καὶ κοντὴ σκουριασμένη καραμπίνα.

※ 21ος αιώνας, Μάρα Μεϊμαρίδη, Οι Μάγισσες της Σμύρνης, (αρχική έκδοση: 2002), εκδόσεις: Καστανιώτη, 2011, ISBN: 9789600322439 @google.gr/books.

Εκεί στεκόταν ένα, με χρωματιστά τζάμια, αρχοντικό, που έβλεπε σε δύο θάλασσες. […] Μπροστά του ήταν η παραλία, είχε όμορφες κούρμπες που κρατούσαν τα χαγιάτια του και στο εσωτερικό του φαινόταν από την πύλη της αυλής ένας μικρός ανθοστόλιστος κήπος.


ξύλωση

ξύλωση (singular nominative)
ξυλώσεις (nominative plural)
ξύλωσης (genitive singular)
ξυλώσεων (genitive plural)
ξύλωση (accusative singular)
ξυλώσεις (accusative plural)
ξύλωση (singular vocative)
ξυλώσεις (vocative plural)
ξύλωση (feminine)

ξύλωση < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ξύλωσις < ξυλῶ (ξυλόω) < ξύλον

ο ξύλινος σκελετός ενός οικοδομήματος ή (κατ’ επέκταση) οποιαδήποτε άλλη κατασκευή από ξύλο (σε οικοδομή, πλεούμενο κ.λπ.)

αρχιτεκτονική

ναυπηγικός όρος

※ Παρῆλθον δέκα λεπτὰ τῆς ὥρας, καὶ γενναῖον πετροβόλημα ἤρχισε νὰ δέρνῃ τὴν στέγην, τὰς ξυλώσεις, καὶ τὰς δοκοὺς τοῦ ἀφατνώτου πατώματος τῆς ἐρήμου οἰκίας. Πολλοὶ λίθοι, μὲ ὑπόκωφον δοῦπον, διερχόμενοι διὰ τῶν δοκῶν, καὶ ἄλλοι διὰ τῆς θύρας ἔπιπτον εἰς τὸ ἔδαφος τοῦ ἰσογείου. (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Της κοκόνας το σπίτι)


ροτόντα

ροτόντα (singular nominative)
ροτόντες (nominative plural)
ροτόντας (genitive singular)
ροτόντα (accusative singular)
ροτόντες (accusative plural)
ροτόντα (singular vocative)
ροτόντες (vocative plural)
ροτόντα (feminine)

ροτόντα < (άμεσο δάνειο) ιταλική rotonda, θηλυκό του rotondo < λατινική rotundus < roto < rota < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *Hroteh₂ (τροχός)

στρογγυλό οικοδόμημα, που συνήθως στην κορυφή του έχει θόλο

αρχιτεκτονική


νεογοτθικός

νεογοτθικός (masculine singular nominative)
νεογοτθική (singular feminine nominative)
νεογοτθικό (singular nominative neuter)
νεογοτθικού (masculine genitive singular)
νεογοτθικής (genitive singular feminine)
νεογοτθικού (genitive singular neuter)
νεογοτθικό (accusative masculine singular)
νεογοτθική (accusative singular feminine)
νεογοτθικό (accusative singular neuter)
νεογοτθικέ (masculine singular vocative)
νεογοτθική (singular feminine vocative)
νεογοτθικό (singular vocative neuter)
νεογοτθικοί (masculine nominative plural)
νεογοτθικές (feminine nominative plural)
νεογοτθικά (nominative neuter plural)
νεογοτθικών (masculine genitive plural)
νεογοτθικών (genitive feminine plural)
νεογοτθικών (genitive neuter plural)
νεογοτθικούς (accusative masculine plural)
νεογοτθικές (accusative feminine plural)
νεογοτθικά (accusative neuter plural)
νεογοτθικοί (masculine vocative plural)
νεογοτθικές (feminine vocative plural)
νεογοτθικά (vocative neuter plural)
νεογοτθικός (masculine singular nominative)
νεογοτθική (feminine singular nominative)
νεογοτθικό (neuter singular nominative)

νεογοτθικός < νεο- + γοτθικός ((μεταφραστικό δάνειο) αγγλική neogothic)

που έχει σχέση με το αρχιτεκτονικό στιλ που αποτελεί αναβίωση του γοτθικού ρυθμού των μεσαιωνικών χρόνων

αρχιτεκτονική

※ Είναι από τα ελάχιστα νεογοτθικά σπίτια της Αθήνας, αν όχι το μόνο, τουλάχιστον σε πυκνή, αστική γειτονιά. Κοντά στην πλατεία Αμερικής, και ανάμεσα στην Πατησίων και την Αχαρνών, λίγο πάνω από τη Φυλής, το σπίτι της οδού Θήρας 54 μας θυμίζει την ακμή αυτής της περιοχής, που σταδιακά συγκέντρωσε ένα σημαντικό ποσοστό του αστικού κόσμου της Αθήνας: καθηγητές, επιστήμονες, διανοούμενους, καλλιτέχνες, ανώτερους κρατικούς λειτουργούς, γιατρούς, δικηγόρους, επιχειρηματίες. Αυτή η αστική πυκνότητα και ποικιλία εκπροσωπήθηκε από μια βεντάλια αρχιτεκτονικών ρυθμών, συχνά υβριδικών και νεωτερικών, άλλοτε περισσότερο συμβατικών και προβλέψιμων, αλλά σε κάθε περίπτωση, υψηλής ποιότητας. (εφ. Καθημερινή, 30.08.2020)


αψίδα

αψίδα (singular nominative)
αψίδες (nominative plural)
αψίδας (genitive singular)
αψίδων (genitive plural)
αψίδα (accusative singular)
αψίδες (accusative plural)
αψίδα (singular vocative)
αψίδες (vocative plural)
αψίδα (feminine)

αψίδα < αρχαία ελληνική ἁψίς

η καμάρα, η κατασκευή με σχήμα καμπύλο που μοιάζει με του τόξου

αρχιτεκτονική


αψίδωμα

αψίδωμα (singular nominative)
αψιδώματα (nominative plural)
αψιδώματος (genitive singular)
αψιδωμάτων (genitive plural)
αψίδωμα (accusative singular)
αψιδώματα (accusative plural)
αψίδωμα (singular vocative)
αψιδώματα (vocative plural)
αψίδωμα (neuter)

αψίδωμα < αψιδώνω + -μα

αρχιτεκτονική


ξηρολιθοδομή

ξηρολιθοδομή (singular nominative)
ξηρολιθοδομές (nominative plural)
ξηρολιθοδομής (genitive singular)
ξηρολιθοδομών (genitive plural)
ξηρολιθοδομή (accusative singular)
ξηρολιθοδομές (accusative plural)
ξηρολιθοδομή (singular vocative)
ξηρολιθοδομές (vocative plural)
ξηρολιθοδομή (feminine)

ξηρολιθοδομή < ξηρός + -ο- + λιθοδομή

αρχιτεκτονική


ξερολιθιά

ξερολιθιά (singular nominative)
ξερολιθιές (nominative plural)
ξερολιθιάς (genitive singular)
ξερολιθιών (genitive plural)
ξερολιθιά (accusative singular)
ξερολιθιές (accusative plural)
ξερολιθιά (singular vocative)
ξερολιθιές (vocative plural)
ξερολιθιά (feminine)

ξερολιθιά < μεσαιωνική ελληνική ξηρόλιθ(ος) + -ιά

κατασκευή από πέτρες ή πλάκες που συνδέονται χωρίς κανένα άλλο συνδετικό υλικό (λάσπη, τσιμέντο κ.λπ.), η οποία στερεώνεται και αποκτά ευστάθεια με το σφήνωμα μικρότερων κομματιών από πέτρες

αρχιτεκτονική

η τεχνική με την οποία κατασκευάζονται κτίσματα με πέτρες χωρίς κανένα συνδετικό υλικό

κατ’ επέκταση

αρχιτεκτονική

πεζούλα κατασκευασμένη με αυτήν την τεχνική

αρχιτεκτονική


θριγκός

θριγκός (singular nominative)
θριγκοί (nominative plural)
θριγκού (genitive singular)
θριγκών (genitive plural)
θριγκό (accusative singular)
θριγκούς (accusative plural)
θριγκέ (singular vocative)
θριγκοί (vocative plural)
θριγκός (masculine)

θριγκός < αρχαία ελληνική θριγκός, που αναφέρεται πρώτη φορά στον Όμηρο

το εξωτερικά εμφανές μέρος των αρχαίων (ή κλασικών) κτιρίων που βρίσκεται πάνω από τους κίονες και κάτω από τη σκεπή

αρχιτεκτονική

ο θριγκός αποτελείται από ένα απλό δωρικό επιστύλιο και από δωρική ζωφόρο, δηλαδή τρίγλυφα και μετόπες


θύρωμα

θύρωμα (singular nominative)
θυρώματα (nominative plural)
θυρώματος (genitive singular)
θυρωμάτων (genitive plural)
θύρωμα (accusative singular)
θυρώματα (accusative plural)
θύρωμα (singular vocative)
θυρώματα (vocative plural)
θύρωμα (neuter)

θύρωμα < αρχαία ελληνική θύρωμα < θυρόω < θύρα

πλαίσιο φτιαγμένο από μάρμαρο, πέτρα, ξύλο ή άλλα υλικά γύρω από το περίγραμμα μιας θύρας (ή παράθυρου)

αρχιτεκτονική


αμφιπρόστυλος

αμφιπρόστυλος (masculine singular nominative)
αμφιπρόστυλη (singular feminine nominative)
αμφιπρόστυλο (singular nominative neuter)
αμφιπρόστυλου (masculine genitive singular)
αμφιπρόστυλης (genitive singular feminine)
αμφιπρόστυλου (genitive singular neuter)
αμφιπρόστυλο (accusative masculine singular)
αμφιπρόστυλη (accusative singular feminine)
αμφιπρόστυλο (accusative singular neuter)
αμφιπρόστυλε (masculine singular vocative)
αμφιπρόστυλη (singular feminine vocative)
αμφιπρόστυλο (singular vocative neuter)
αμφιπρόστυλοι (masculine nominative plural)
αμφιπρόστυλες (feminine nominative plural)
αμφιπρόστυλα (nominative neuter plural)
αμφιπρόστυλων (masculine genitive plural)
αμφιπρόστυλων (genitive feminine plural)
αμφιπρόστυλων (genitive neuter plural)
αμφιπρόστυλους (accusative masculine plural)
αμφιπρόστυλες (accusative feminine plural)
αμφιπρόστυλα (accusative neuter plural)
αμφιπρόστυλοι (masculine vocative plural)
αμφιπρόστυλες (feminine vocative plural)
αμφιπρόστυλα (vocative neuter plural)
αμφιπρόστυλος (masculine singular nominative)
αμφιπρόστυλη (feminine singular nominative)
αμφιπρόστυλο (neuter singular nominative)

αμφιπρόστυλος < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή ἀμφιπρόστυλος. Συγχρονικά αναλύεται σε αμφι- (ἀμφί) + πρόστυλος (πρό- + στύλ(ος) + -ος)

αρχιτεκτονική κατασκευή (συνήθως ναός) που στις δύο στενές πλευρές του είχε στοά με κίονες

αρχιτεκτονική

※ Στην περιοχή αυτή, η οποία βρίσκεται επάνω από την ανατολική όχθη του Ιλισού και ονομαζόταν κατά την αρχαιότητα Άγρα ή Άγραι, λατρευόταν η Άρτεμις Αγροτέρα, η Άρτεμις Κυνηγός δηλαδή. Και ο ναός της ήταν ένας μικρός ιωνικός τετράστυλος και αμφιπρόστυλος ναός, ο οποίος κτίστηκε στα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ. (εφημερίδα Το Βήμα)


αντιστήριξη

αντιστήριξη (singular nominative)
αντιστηρίξεις (nominative plural)
αντιστήριξης (genitive singular)
αντιστηρίξεων (genitive plural)
αντιστήριξη (accusative singular)
αντιστηρίξεις (accusative plural)
αντιστήριξη (singular vocative)
αντιστηρίξεις (vocative plural)
αντιστήριξη (feminine)

αντιστήριξη < αντιστηρίζω + -ση < αρχαία ελληνική ἀντιστηρίζω < ἀντί + στηρίζω

η ενέργεια και το αποτέλεσμα τού αντιστηρίζω

αρχιτεκτονική


αντιστηρίζω

αντιστηρίζω
αντιστηρίζομαι (passive)
αντιστηρίζω (present first-person singular)
αντιστήριζα (imperfect first-person singular)
θα αντιστηρίζω (future imperfect first-person singular)
να αντιστηρίζω (subjunctive first-person singular)
αντιστηρίζοντας (participle)
αντιστηρίζεις (present second-person singular)
αντιστήριζες (imperfect second-person singular)
θα αντιστηρίζεις (future imperfect second-person singular)
να αντιστηρίζεις (subjunctive second-person singular)
αντιστήριζε (imperative second-person singular)
αντιστηρίζει (present third-person singular)
αντιστήριζε (imperfect third-person singular)
θα αντιστηρίζει (future imperfect third-person singular)
να αντιστηρίζει (subjunctive third-person singular)
αντιστηρίζουμε (present first-person plural)
αντιστηρίζαμε (imperfect first-person plural)
θα αντιστηρίζουμε (future imperfect first-person plural)
να αντιστηρίζουμε (subjunctive first-person plural)
αντιστηρίζετε (present second-person plural)
αντιστηρίζατε (imperfect second-person plural)
θα αντιστηρίζετε (future imperfect second-person plural)
να αντιστηρίζετε (subjunctive second-person plural)
αντιστηρίζετε (imperative second-person plural)
αντιστηρίζουν (present third-person plural)
αντιστηρίζουνε (present third-person plural)
αντιστήριζαν (imperfect third-person plural)
αντιστηρίζαν (imperfect third-person plural)
αντιστηρίζανε (imperfect third-person plural)
θα αντιστηρίζουν (future imperfect third-person plural)
θα αντιστηρίζουνε (future imperfect third-person plural)
να αντιστηρίζουν (subjunctive third-person plural)
να αντιστηρίζουνε (subjunctive third-person plural)
αντιστήρισα (aorist first-person singular)
θα αντιστηρίσω (future first-person singular)
να αντιστηρίσω (subjunctive first-person singular)
αντιστηρίσει (infinitive)
αντιστήρισες (aorist second-person singular)
θα αντιστηρίσεις (future second-person singular)
να αντιστηρίσεις (subjunctive second-person singular)
αντιστήρισε (imperative second-person singular)
αντιστήρισε (aorist third-person singular)
θα αντιστηρίσει (future third-person singular)
να αντιστηρίσει (subjunctive third-person singular)
αντιστηρίσαμε (aorist first-person plural)
θα αντιστηρίσουμε (future first-person plural)
να αντιστηρίσουμε (subjunctive first-person plural)
αντιστηρίσατε (aorist second-person plural)
θα αντιστηρίσετε (future second-person plural)
να αντιστηρίσετε (subjunctive second-person plural)
αντιστηρίστε (imperative second-person plural)
αντιστήρισαν (aorist third-person plural)
αντιστηρίσαν (aorist third-person plural)
αντιστηρίσανε (aorist third-person plural)
θα αντιστηρίσουν (future third-person plural)
θα αντιστηρίσουνε (future third-person plural)
να αντιστηρίσουν (subjunctive third-person plural)
να αντιστηρίσουνε (subjunctive third-person plural)
έχω αντιστηρίσει (perfect first-person singular)
είχα αντιστηρίσει (pluperfect first-person singular)
θα έχω αντιστηρίσει (future perfect first-person singular)
να έχω αντιστηρίσει (subjunctive first-person singular)
έχεις αντιστηρίσει (perfect second-person singular)
είχες αντιστηρίσει (pluperfect second-person singular)
θα έχεις αντιστηρίσει (future perfect second-person singular)
να έχεις αντιστηρίσει (subjunctive second-person singular)
έχει αντιστηρίσει (perfect third-person singular)
είχε αντιστηρίσει (pluperfect third-person singular)
θα έχει αντιστηρίσει (future perfect third-person singular)
να έχει αντιστηρίσει (subjunctive third-person singular)
έχουμε αντιστηρίσει (perfect first-person plural)
είχαμε αντιστηρίσει (pluperfect first-person plural)
θα έχουμε αντιστηρίσει (future perfect first-person plural)
να έχουμε αντιστηρίσει (subjunctive first-person plural)
έχετε αντιστηρίσει (perfect second-person plural)
είχατε αντιστηρίσει (pluperfect second-person plural)
θα έχετε αντιστηρίσει (future perfect second-person plural)
να έχετε αντιστηρίσει (subjunctive second-person plural)
έχουν αντιστηρίσει (perfect third-person plural)
είχαν αντιστηρίσει (pluperfect third-person plural)
θα έχουν αντιστηρίσει (future perfect third-person plural)
να έχουν αντιστηρίσει (subjunctive third-person plural)

αντιστηρίζω < αρχαία ελληνική ἀντιστηρίζω < ἀντί + στηρίζω

τοποθετώ αντιστηρίγματα και μ’ αυτόν τον τρόπο στηρίζω μια κατασκευή

αρχιτεκτονική


αντιστήριγμα

αντιστήριγμα (singular nominative)
αντιστηρίγματα (nominative plural)
αντιστηρίγματος (genitive singular)
αντιστηριγμάτων (genitive plural)
αντιστήριγμα (accusative singular)
αντιστηρίγματα (accusative plural)
αντιστήριγμα (singular vocative)
αντιστηρίγματα (vocative plural)
αντιστήριγμα (neuter)

αντιστήριγμα < (ελληνιστική κοινή) < αρχαία ελληνική στήριγμα < στηρίζω

δοκάρι ή κατασκευή που στηρίζει ένα οικοδόμημα

αρχιτεκτονική


γυναικωνίτης

γυναικωνίτης (singular nominative)
γυναικωνίτες (nominative plural)
γυναικωνίτη (genitive singular)
γυναικωνιτών (genitive plural)
γυναικωνίτη (accusative singular)
γυναικωνίτες (accusative plural)
γυναικωνίτη (singular vocative)
γυναικωνίτες (vocative plural)
γυναικωνίτης (masculine)

γυναικωνίτης < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική (μέρος ναού για γυναίκες) / γυναικωνῖτις (διαμέρισμα για γυναίκες) < θηλυκό ἡ ελληνιστική κοινή γυναικωνῖτις (μέρος ναού για γυναίκες) < αρχαία ελληνική γυναικών < γυνή < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *gʷḗn- < *gʷen- (γυναίκα) + *-h₂-

γυ‐ναι‐κω‐νί‐της

gynaeceum

ειδικό δωμάτιο διαμονής γυναικών

gynécée

ειδικό δωμάτιο διαμονής γυναικών

tribune

υπερώο χριστιανικού ναού για γυναίκες

femmes

υπερώο χριστιανικού ναού για γυναίκες

ειδικό χωριστό δωμάτιο ή χώρος διαμονής γυναικών

αρχιτεκτονική

υπερώο χριστιανικού ναού, όπου εκκλησιάζονται αποκλειστικά γυναίκες

χριστιανισμός

αρχιτεκτονική


υαλότοιχος

υαλότοιχος (singular nominative)
υαλότοιχοι (nominative plural)
υαλότοιχου (genitive singular)
υαλότοιχων (genitive plural)
υαλότοιχο (accusative singular)
υαλότοιχους (accusative plural)
υαλότοιχε (singular vocative)
υαλότοιχοι (vocative plural)
υαλότοιχος (neuter)

υαλότοιχος < υαλο- + τοίχος

υ‐α‐λό‐τοι‐χος

τοίχος από υαλότουβλα

αρχιτεκτονική


φωτογραμμετρία

φωτογραμμετρία (singular nominative)
φωτογραμμετρίες (nominative plural)
φωτογραμμετρίας (genitive singular)
φωτογραμμετριών (genitive plural)
φωτογραμμετρία (accusative singular)
φωτογραμμετρίες (accusative plural)
φωτογραμμετρία (singular vocative)
φωτογραμμετρίες (vocative plural)
φωτογραμμετρία (feminine)

φωτογραμμετρία < λόγιο ενδογενές δάνειο: αγγλική photogrammetry (ή από τη γαλλική photogrammétrie ) < photogram (φωτόγραμμα) + -metry (-μετρία < αρχαία ελληνική φῶς + γράφω + μέτρον

μέθοδος υπολογισμού των διαστάσεων διαφόρων χώρων ή αντικειμένων με τη χρήση ειδικών φωτογραφιών, κυρίως αεροφωτογραφικών και η δημιουργία σχετικών χαρτών

αρχιτεκτονική

※ Φωτογραμμετρία (η)· κλάδος της τεχνικής των καταμετρήσεων […]. απαντάταιΑπαντάται και ως Φωτογραμμομετρία, φωτογραφομετρία και Εικονομετρία (μονοεικονική και διεικονική.


λιθοδομή

λιθοδομή (singular nominative)
λιθοδομές (nominative plural)
λιθοδομής (genitive singular)
λιθοδομών (genitive plural)
λιθοδομή (accusative singular)
λιθοδομές (accusative plural)
λιθοδομή (singular vocative)
λιθοδομές (vocative plural)
λιθοδομή (feminine)

λιθοδομή < αρχαία ελληνική λιθοδόμος + -ή

η κατασκευή της τοιχοποιίας με πέτρες

αρχιτεκτονική


υποστύλωμα

υποστύλωμα (singular nominative)
υποστυλώματα (nominative plural)
υποστυλώματος (genitive singular)
υποστυλωμάτων (genitive plural)
υποστύλωμα (accusative singular)
υποστυλώματα (accusative plural)
υποστύλωμα (singular vocative)
υποστυλώματα (vocative plural)
υποστύλωμα (neuter)

υποστύλωμα < (ελληνιστική κοινή) < ὑποστυλόω/ὑποστυλῶ < στῦλος

το κύριο κατακόρυφο δομικό στοιχείο μιας κατασκευής που φέρει τα κατακόρυφα φορτία

αρχιτεκτονική


αγκωνάρι

αγκωνάρι (singular nominative)
αγκωνάρια (nominative plural)
αγκωναριού (genitive singular)
αγκωναριών (genitive plural)
αγκωνάρι (accusative singular)
αγκωνάρια (accusative plural)
αγκωνάρι (singular vocative)
αγκωνάρια (vocative plural)
αγκωνάρι (neuter)

αγκωνάρι < μεσαιωνική ελληνική ἀγκωνάριν < αρχαία ελληνική ἀγκών

ο ακρογωνιαίος λίθος

αρχιτεκτονική


φάτνωμα

φάτνωμα (singular nominative)
φατνώματα (nominative plural)
φατνώματος (genitive singular)
φατνωμάτων (genitive plural)
φάτνωμα (accusative singular)
φατνώματα (accusative plural)
φάτνωμα (singular vocative)
φατνώματα (vocative plural)
φάτνωμα (neuter)

φάτνωμα < αρχαία ελληνική φάτνωμα < φατνόω / φατνῶ < φάτνη

τα κενά που σχηματίζονται καθώς διασταυρώνονται τα δοκάρια στην οροφή ενός κτηρίου καθώς και οι διακοσμητικές πλάκες με ζωγραφιές ή ανάγλυφα, που καλύπτουν τα κενά αυτά

αρχιτεκτονική

τα αντίστοιχα κενά στις δοκούς μιας γέφυρας

αρχιτεκτονική


υποτραχήλιο

υποτραχήλιο (singular nominative)
υποτραχήλια (nominative plural)
υποτραχηλίου (genitive singular)
υποτραχήλιου (genitive singular)
υποτραχηλίων (genitive plural)
υποτραχήλιο (accusative singular)
υποτραχήλια (accusative plural)
υποτραχήλιο (singular vocative)
υποτραχήλια (vocative plural)
υποτραχήλιο (neuter)

υποτραχήλιο < ελληνιστική κοινή ὑποτραχήλιον < αρχαία ελληνική ὑπό + τράχηλος

το αρχιτεκτονικό στοιχείο που αποτελεί το λείο τμήμα ενός κίονα, τοποθετημένο ανάμεσα στον κορμό και στο κιονόκρανο

αρχιτεκτονική


υπέρθυρο

υπέρθυρο (singular nominative)
υπέρθυρα (nominative plural)
υπέρθυρου (genitive singular)
υπέρθυρων (genitive plural)
υπέρθυρο (accusative singular)
υπέρθυρα (accusative plural)
υπέρθυρο (singular vocative)
υπέρθυρα (vocative plural)
υπέρθυρο (neuter)

υπέρθυρο < αρχαία ελληνική ὑπέρθυρον

η δομική αλλά και διακοσμητική κατασκευή από διάφορα υλικά (μάρμαρο, ξύλο) που βρίσκεται πάνω από θύρα ή παράθυρο

αρχιτεκτονική


λιθοδομώ

λιθοδομώ
λιθοδομώ (present first-person singular)
λιθοδομούσα (imperfect first-person singular)
θα λιθοδομώ (future imperfect first-person singular)
να λιθοδομώ (subjunctive first-person singular)
λιθοδομώντας (participle)
λιθοδομείς (present second-person singular)
λιθοδομούσες (imperfect second-person singular)
θα λιθοδομείς (future imperfect second-person singular)
να λιθοδομείς (subjunctive second-person singular)
λιθοδόμει (imperative second-person singular rare)
λιθοδομεί (present third-person singular)
λιθοδομούσε (imperfect third-person singular)
θα λιθοδομεί (future imperfect third-person singular)
να λιθοδομεί (subjunctive third-person singular)
λιθοδομούμε (present first-person plural)
λιθοδομούσαμε (imperfect first-person plural)
θα λιθοδομούμε (future imperfect first-person plural)
να λιθοδομούμε (subjunctive first-person plural)
λιθοδομείτε (present second-person plural)
λιθοδομούσατε (imperfect second-person plural)
θα λιθοδομείτε (future imperfect second-person plural)
να λιθοδομείτε (subjunctive second-person plural)
λιθοδομείτε (imperative second-person plural)
λιθοδομούν (present third-person plural)
λιθοδομούνε (present third-person plural)
λιθοδομούσαν (imperfect third-person plural)
λιθοδομούσανε (imperfect third-person plural)
θα λιθοδομούν (future imperfect third-person plural)
θα λιθοδομούνε (future imperfect third-person plural)
να λιθοδομούν (subjunctive third-person plural)
να λιθοδομούνε (subjunctive third-person plural)
λιθοδόμησα (aorist first-person singular)
θα λιθοδομήσω (future first-person singular)
να λιθοδομήσω (subjunctive first-person singular)
λιθοδομήσει (infinitive)
λιθοδόμησες (aorist second-person singular)
θα λιθοδομήσεις (future second-person singular)
να λιθοδομήσεις (subjunctive second-person singular)
λιθοδόμησε (imperative second-person singular)
λιθοδόμησε (aorist third-person singular)
θα λιθοδομήσει (future third-person singular)
να λιθοδομήσει (subjunctive third-person singular)
λιθοδομήσαμε (aorist first-person plural)
θα λιθοδομήσουμε (future first-person plural)
να λιθοδομήσουμε (subjunctive first-person plural)
λιθοδομήσατε (aorist second-person plural)
θα λιθοδομήσετε (future second-person plural)
να λιθοδομήσετε (subjunctive second-person plural)
λιθοδομήστε (imperative second-person plural)
λιθοδόμησαν (aorist third-person plural)
λιθοδομήσαν (aorist third-person plural)
λιθοδομήσανε (aorist third-person plural)
θα λιθοδομήσουν (future third-person plural)
θα λιθοδομήσουνε (future third-person plural)
να λιθοδομήσουν (subjunctive third-person plural)
να λιθοδομήσουνε (subjunctive third-person plural)
έχω λιθοδομήσει (perfect first-person singular)
είχα λιθοδομήσει (pluperfect first-person singular)
θα έχω λιθοδομήσει (future perfect first-person singular)
να έχω λιθοδομήσει (subjunctive first-person singular)
έχεις λιθοδομήσει (perfect second-person singular)
είχες λιθοδομήσει (pluperfect second-person singular)
θα έχεις λιθοδομήσει (future perfect second-person singular)
να έχεις λιθοδομήσει (subjunctive second-person singular)
έχει λιθοδομήσει (perfect third-person singular)
είχε λιθοδομήσει (pluperfect third-person singular)
θα έχει λιθοδομήσει (future perfect third-person singular)
να έχει λιθοδομήσει (subjunctive third-person singular)
έχουμε λιθοδομήσει (perfect first-person plural)
είχαμε λιθοδομήσει (pluperfect first-person plural)
θα έχουμε λιθοδομήσει (future perfect first-person plural)
να έχουμε λιθοδομήσει (subjunctive first-person plural)
έχετε λιθοδομήσει (perfect second-person plural)
είχατε λιθοδομήσει (pluperfect second-person plural)
θα έχετε λιθοδομήσει (future perfect second-person plural)
να έχετε λιθοδομήσει (subjunctive second-person plural)
έχουν λιθοδομήσει (perfect third-person plural)
είχαν λιθοδομήσει (pluperfect third-person plural)
θα έχουν λιθοδομήσει (future perfect third-person plural)
να έχουν λιθοδομήσει (subjunctive third-person plural)

λιθοδομώ < λιθοδομή + -ώ < αρχαία ελληνική λιθοδόμος

χτίζω χρησιμοποιώντας ως οικοδομικό υλικό λίθους

αρχιτεκτονική


υποστυλώνω

υποστυλώνω
υποστυλώνω (present first-person singular)
υποστύλωνα (imperfect first-person singular)
θα υποστυλώνω (future imperfect first-person singular)
να υποστυλώνω (subjunctive first-person singular)
υποστυλώνοντας (participle)
υποστυλώνεις (present second-person singular)
υποστύλωνες (imperfect second-person singular)
θα υποστυλώνεις (future imperfect second-person singular)
να υποστυλώνεις (subjunctive second-person singular)
υποστύλωνε (imperative second-person singular)
υποστυλώνει (present third-person singular)
υποστύλωνε (imperfect third-person singular)
θα υποστυλώνει (future imperfect third-person singular)
να υποστυλώνει (subjunctive third-person singular)
υποστυλώνουμε (present first-person plural)
υποστυλώναμε (imperfect first-person plural)
θα υποστυλώνουμε (future imperfect first-person plural)
να υποστυλώνουμε (subjunctive first-person plural)
υποστυλώνετε (present second-person plural)
υποστυλώνατε (imperfect second-person plural)
θα υποστυλώνετε (future imperfect second-person plural)
να υποστυλώνετε (subjunctive second-person plural)
υποστυλώνετε (imperative second-person plural)
υποστυλώνουν (present third-person plural)
υποστυλώνουνε (present third-person plural)
υποστύλωναν (imperfect third-person plural)
υποστυλώναν (imperfect third-person plural)
υποστυλώνανε (imperfect third-person plural)
θα υποστυλώνουν (future imperfect third-person plural)
θα υποστυλώνουνε (future imperfect third-person plural)
να υποστυλώνουν (subjunctive third-person plural)
να υποστυλώνουνε (subjunctive third-person plural)
υποστύλωσα (aorist first-person singular)
θα υποστυλώσω (future first-person singular)
να υποστυλώσω (subjunctive first-person singular)
υποστυλώσει (infinitive)
υποστύλωσες (aorist second-person singular)
θα υποστυλώσεις (future second-person singular)
να υποστυλώσεις (subjunctive second-person singular)
υποστύλωσε (imperative second-person singular)
υποστύλωσε (aorist third-person singular)
θα υποστυλώσει (future third-person singular)
να υποστυλώσει (subjunctive third-person singular)
υποστυλώσαμε (aorist first-person plural)
θα υποστυλώσουμε (future first-person plural)
να υποστυλώσουμε (subjunctive first-person plural)
υποστυλώσατε (aorist second-person plural)
θα υποστυλώσετε (future second-person plural)
να υποστυλώσετε (subjunctive second-person plural)
υποστυλώστε (imperative second-person plural)
υποστύλωσαν (aorist third-person plural)
υποστυλώσαν (aorist third-person plural)
υποστυλώσανε (aorist third-person plural)
θα υποστυλώσουν (future third-person plural)
θα υποστυλώσουνε (future third-person plural)
να υποστυλώσουν (subjunctive third-person plural)
να υποστυλώσουνε (subjunctive third-person plural)
έχω υποστυλώσει (perfect first-person singular)
είχα υποστυλώσει (pluperfect first-person singular)
θα έχω υποστυλώσει (future perfect first-person singular)
να έχω υποστυλώσει (subjunctive first-person singular)
έχεις υποστυλώσει (perfect second-person singular)
είχες υποστυλώσει (pluperfect second-person singular)
θα έχεις υποστυλώσει (future perfect second-person singular)
να έχεις υποστυλώσει (subjunctive second-person singular)
έχει υποστυλώσει (perfect third-person singular)
είχε υποστυλώσει (pluperfect third-person singular)
θα έχει υποστυλώσει (future perfect third-person singular)
να έχει υποστυλώσει (subjunctive third-person singular)
έχουμε υποστυλώσει (perfect first-person plural)
είχαμε υποστυλώσει (pluperfect first-person plural)
θα έχουμε υποστυλώσει (future perfect first-person plural)
να έχουμε υποστυλώσει (subjunctive first-person plural)
έχετε υποστυλώσει (perfect second-person plural)
είχατε υποστυλώσει (pluperfect second-person plural)
θα έχετε υποστυλώσει (future perfect second-person plural)
να έχετε υποστυλώσει (subjunctive second-person plural)
έχουν υποστυλώσει (perfect third-person plural)
είχαν υποστυλώσει (pluperfect third-person plural)
θα έχουν υποστυλώσει (future perfect third-person plural)
να έχουν υποστυλώσει (subjunctive third-person plural)

υποστυλώνω < (ελληνιστική κοινή) < ὑπόστυλος < αρχαία ελληνική στῦλος

στηρίζω κάτι (πρόχειρα, προσωρινά ή μόνιμα) με υποστυλώματα

αρχιτεκτονική


πεσσός

πεσσός (singular nominative)
πεσσοί (nominative plural)
πεσσού (genitive singular)
πεσσών (genitive plural)
πεσσό (accusative singular)
πεσσούς (accusative plural)
πεσσέ (singular vocative)
πεσσοί (vocative plural)
πεσσός (masculine)

πεσσός < αρχαία ελληνική πεσσός

μια από τις τετράγωνες κολόνες που στηρίζουν έναν θόλο

αρχιτεκτονική


καυλός

καυλός < αρχαία ελληνική καυλός

αρχιτεκτονική


τρίκοχος

τρίκοχος (masculine singular nominative)
τρίκοχη (singular feminine nominative)
τρίκοχο (singular nominative neuter)
τρίκοχου (masculine genitive singular)
τρίκοχης (genitive singular feminine)
τρίκοχου (genitive singular neuter)
τρίκοχο (accusative masculine singular)
τρίκοχη (accusative singular feminine)
τρίκοχο (accusative singular neuter)
τρίκοχε (masculine singular vocative)
τρίκοχη (singular feminine vocative)
τρίκοχο (singular vocative neuter)
τρίκοχοι (masculine nominative plural)
τρίκοχες (feminine nominative plural)
τρίκοχα (nominative neuter plural)
τρίκοχων (masculine genitive plural)
τρίκοχων (genitive feminine plural)
τρίκοχων (genitive neuter plural)
τρίκοχους (accusative masculine plural)
τρίκοχες (accusative feminine plural)
τρίκοχα (accusative neuter plural)
τρίκοχοι (masculine vocative plural)
τρίκοχες (feminine vocative plural)
τρίκοχα (vocative neuter plural)
τρίκοχος (masculine singular nominative)
τρίκοχη (feminine singular nominative)
τρίκοχο (neuter singular nominative)

τρίκοχος < → λείπει η ετυμολογία

που έχει τρεις κόχες

αρχιτεκτονική

χριστιανισμός


κάλαθος

κάλαθος (singular nominative)
κάλαθοι (nominative plural)
κάλαθου (genitive singular)
καλάθου (genitive singular)
κάλαθων (genitive plural)
καλάθων (genitive plural)
κάλαθο (accusative singular)
κάλαθους (accusative plural)
καλάθους (accusative plural)
κάλαθε (singular vocative)
κάλαθοι (vocative plural)
κάλαθος (masculine)

κάλαθος < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική κάλαθος (αρσενικό)
:* για την αρχιτεκτονική < σημασιολογικό δάνειο από τη γαλλική corbeille

καλάθι

συγγενικά και σύνθετα με

το μέρος του κορινθιακού κιονόκρανου που περιβάλλεται από σειρές φύλλων

αρχιτεκτονική


ένθεση

ένθεση (singular nominative)
ενθέσεις (nominative plural)
ένθεσης (genitive singular)
ενθέσεων (genitive plural)
ένθεση (accusative singular)
ενθέσεις (accusative plural)
ένθεση (singular vocative)
ενθέσεις (vocative plural)
ένθεση (feminine)

ένθεση < αρχαία ελληνική ἔνθεσις < ἐντίθημι < τίθημι < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *dʰédʰeh₁- < *dʰeh₁-. Συγχρονικά αναλύεται σε έν- + θέση

ναυτικός όρος

'''ένθεση''' λέμβων

Κατηγορία:Ναυτικοί όροι  (νέα ελληνικά)

'''ένθεση''' λέμβων

τοποθέτηση

'''ένθεση''' λέμβων

πλοίο

'''ένθεση''' λέμβων

λέμβων

'''ένθεση''' λέμβων

πλοίο

'''ένθεση''' λέμβων

ενδόμηση, εντοίχιση

αρχιτεκτονική


άνδηρο

άνδηρο (singular nominative)
άνδηρα (nominative plural)
ανδήρου (genitive singular)
άνδηρου (genitive singular)
ανδήρων (genitive plural)
άνδηρο (accusative singular)
άνδηρα (accusative plural)
άνδηρο (singular vocative)
άνδηρα (vocative plural)
άνδηρο (neuter)

άνδηρο < αρχαία ελληνική ἄνδηρον

επίπεδη επιφάνεια (ταράτσα, λιακωτό κ.ά.) που δημιουργείται με προσχώσεις σε επικλινές έδαφος

αρχιτεκτονική

※ Το διάσπαρτο αρχαίο υλικό καταγράφηκε, ώστε να αξιοποιηθεί στις εργασίες αναστήλωσης, ενώ μεταξύ των στόχων της μελέτης είναι να γίνει κατανοητή η κάτοψη του μνημείου, να γίνει προβολή των ανδήρων, της θεατρικότητας και της μνημειακότητας του ανακτόρου και να επισημανθεί διακριτικά η τρίτη διάσταση, η οποία θα αποδοθεί με την αποκατάσταση τεσσάρων κιόνων στο περιστύλιο της αυλής του Κτιρίου Ι και τριών ακόμα στη στοά του Προπύλου. (archaiologia.gr 17.5.2019)


φεστόνι

φεστόνι (singular nominative)
φεστόνια (nominative plural)
φεστονιού (genitive singular)
φεστονιών (genitive plural)
φεστόνι (accusative singular)
φεστόνια (accusative plural)
φεστόνι (singular vocative)
φεστόνια (vocative plural)
φεστόνι (neuter)

φεστόνι < (άμεσο δάνειο) ιταλική festone

διάκοσμος γλυπτός σε μορφή γιρλάντας, ανθών ή καρπών

αρχιτεκτονική


φρούριο

φρούριο (singular nominative)
φρούρια (nominative plural)
φρούριου (genitive singular)
φρουρίου (genitive singular)
φρούριων (genitive plural)
φρουρίων (genitive plural)
φρούριο (accusative singular)
φρούρια (accusative plural)
φρούριο (singular vocative)
φρούρια (vocative plural)
φρούριο (neuter)

φρούριο < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική φρούριον
: (μεταφορικός όρος) < (σημασιολογικό δάνειο) αγγλική flying fortress
]

οχυρωμένο κτήριο για τη στρατιωτική άμυνα μιας περιοχής

αρχιτεκτονική


ανδρωνίτης

ανδρωνίτης (singular nominative)
ανδρωνίτες (nominative plural)
ανδρωνίτη (genitive singular)
ανδρωνιτών (genitive plural)
ανδρωνίτη (accusative singular)
ανδρωνίτες (accusative plural)
ανδρωνίτη (singular vocative)
ανδρωνίτες (vocative plural)
ανδρωνίτης (masculine)

ανδρωνίτης < αρχαία ελληνική ἀνδρωνῖτις < ἀνδρών < ἀνήρ

διαμερίσματα ή χώροι που χρησιμοποιούνται κυρίως από άνδρες

αρχιτεκτονική


φιλέτο

φιλέτο (singular nominative)
φιλέτα (nominative plural)
φιλέτου (genitive singular)
φιλέτων (genitive plural)
φιλέτο (accusative singular)
φιλέτα (accusative plural)
φιλέτο (singular vocative)
φιλέτα (vocative plural)
φιλέτο (neuter)

φιλέτο < (άμεσο δάνειο) ιταλική filetto

η διακόσμηση επιφάνειας με κατεργασμένα, επίπεδα και σχετικά λεπτά, υλικά όπως οι πλάκες

αρχιτεκτονική


πρόδομος

πρόδομος (singular nominative)
πρόδομοι (nominative plural)
προδόμου (genitive singular)
πρόδομου (genitive singular)
προδόμων (genitive plural)
πρόδομο (accusative singular)
προδόμους (accusative plural)
πρόδομους (accusative plural)
πρόδομε (singular vocative)
πρόδομοι (vocative plural)
πρόδομος (masculine)

πρόδομος < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική πρόδομος < πρό- + δόμος < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *dṓm (οίκος, δόμος) < *demh₂- (κτίζω)

το τμήμα ενός αρχαίου ναού που βρίσκεται μπροστά, πριν από τον σηκό

αρχιτεκτονική


φονξιοναλισμός

φονξιοναλισμός (singular nominative)
φονξιοναλισμοί (nominative plural)
φονξιοναλισμού (genitive singular)
φονξιοναλισμών (genitive plural)
φονξιοναλισμό (accusative singular)
φονξιοναλισμούς (accusative plural)
φονξιοναλισμέ (singular vocative)
φονξιοναλισμοί (vocative plural)
φονξιοναλισμός (masculine)

φονξιοναλισμός < (λόγιο δάνειο) γαλλική fonctionnalisme με κατάληξη -ισμός → δείτε το γαλλικό fonction

φον‐ξιο‐να‐λι‐σμός

δόγμα σύμφωνα με το οποίο η λειτουργικότητα προέχει της αισθητικής με έμφαση στο σχεδιασμό υλικών

αρχιτεκτονική


κιονόκρανο

κιονόκρανο (singular nominative)
κιονόκρανα (nominative plural)
κιονόκρανου (genitive singular)
κιονοκράνου (genitive singular)
κιονόκρανων (genitive plural)
κιονοκράνων (genitive plural)
κιονόκρανο (accusative singular)
κιονόκρανα (accusative plural)
κιονόκρανο (singular vocative)
κιονόκρανα (vocative plural)
κιονόκρανο (neuter)

κιονόκρανο < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή κιονόκρανον < αρχαία ελληνική κίων + κράνος < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *ḱr̥h₂-(e)s-n- < *ḱerh₂- (κεφάλι, κέρας, κορυφή)

κι‐ο‐νό‐κρα‐νο

το ανώτερο τμήμα ενός κίονα που φέρει διακόσμηση και πάνω στο οποίο στηρίζεται το επιστύλιο

αρχιτεκτονική

δωρικό κιονόκρανο


κίονας

κίονας (singular nominative)
κίονες (nominative plural)
κίονα (genitive singular)
κιόνων (genitive plural)
κίονα (accusative singular)
κίονες (accusative plural)
κίονα (singular vocative)
κίονες (vocative plural)
κίονας (masculine)

κίονας < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική κίων

στύλος ως αρχιτεκτονικό μέλος, κυλινδρική στήλη, κολόνα

αρχιτεκτονική


οπισθόδομος

οπισθόδομος (singular nominative)
οπισθόδομοι (nominative plural)
οπισθόδομου (genitive singular)
οπισθοδόμου (genitive singular)
οπισθόδομων (genitive plural)
οπισθοδόμων (genitive plural)
οπισθόδομο (accusative singular)
οπισθόδομους (accusative plural)
οπισθοδόμους (accusative plural)
οπισθόδομε (singular vocative)
οπισθόδομοι (vocative plural)
οπισθόδομος (masculine)

οπισθόδομος < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ὀπισθόδομος < ὀπισθό- (οπισθό-) + δόμος

ο‐πι‐σθό‐δο‐μος

το πίσω δωμάτιο / χώρος ενός αρχαιοελληνικού ναού (ή κάποιου άλλου κτίσματος)

αρχιτεκτονική


καλκάνι

καλκάνι (singular nominative)
καλκάνια (nominative plural)
καλκανιού (genitive singular)
καλκανιών (genitive plural)
καλκάνι (accusative singular)
καλκάνια (accusative plural)
καλκάνι (singular vocative)
καλκάνια (vocative plural)
καλκάνι (neuter)

καλκάνι < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική καλκάνι < τουρκική kalkan

ῥόμβος

είδος ψαριού

Ἀρχαία ἑλληνικὴ

ψῆττα

είδος ψαριού

Ἀρχαία ἑλληνικὴ

σῦαξ

είδος ψαριού

Ἀρχαία ἑλληνικὴ

turbot

είδος ψαριού

Steinbutt

είδος ψαριού

Psetta maxima

είδος ψαριού

Scophthalmus maximus

είδος ψαριού

rhοmbus

είδος ψαριού

kalkan balığı

είδος ψαριού

kalkan

είδος ψαριού

η τριγωνική απόληξη μιας στέγης

αρχιτεκτονική


σαγρέ

σαγρέ < (άμεσο δάνειο) τουρκική sağrı

επίχρισμα / σοβάς που έχει δημιουργήσει μια τραχιά και κοκκώδη επιφάνεια και (κατ’ επέκταση) κάθε τραχιά και κοκκώδης επιφάνεια

αρχιτεκτονική


τέμπλο

τέμπλο (singular nominative)
τέμπλα (nominative plural)
τέμπλου (genitive singular)
τέμπλων (genitive plural)
τέμπλο (accusative singular)
τέμπλα (accusative plural)
τέμπλο (singular vocative)
τέμπλα (vocative plural)
τέμπλο (neuter)

τέμπλο < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική τέμπλον < λατινική templum

το προσκυνητάριο / εικονοστάσιο που στους ναούς των Ανατολικών Χριστιανικών Εκκλησιών διαχωρίζει το ιερό (βήμα) από τον υπόλοιπο ναό

εκκλησιαστικός όρος

χριστιανισμός

αρχιτεκτονική


οπτοπλινθοδομή

οπτοπλινθοδομή (singular nominative)
οπτοπλινθοδομές (nominative plural)
οπτοπλινθοδομής (genitive singular)
οπτοπλινθοδομών (genitive plural)
οπτοπλινθοδομή (accusative singular)
οπτοπλινθοδομές (accusative plural)
οπτοπλινθοδομή (singular vocative)
οπτοπλινθοδομές (vocative plural)
οπτοπλινθοδομή (feminine)

οπτοπλινθοδομή < οπτόπλινθος + δομή

η οικοδόμηση με οπτόπλινθους

αρχιτεκτονική


άκανθος

άκανθος (singular nominative)
άκανθοι (nominative plural)
ακάνθου (genitive singular)
ακάνθων (genitive plural)
άκανθο (accusative singular)
ακάνθους (accusative plural)
άκανθε (singular vocative)
άκανθοι (vocative plural)
άκανθος (feminine)

άκανθος < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή ἡ ἄκανθος < αρχαία ελληνική ὁ ἄκανθος (αγκαθωτό φυτό που το μιμείται το κιονόκρανο). Δείτε και αγκάθι

η γλυπτή διακόσμηση του κιονόκρανου κορινθιακού ρυθμού

αρχιτεκτονική


άκανθα

άκανθα (singular nominative)
άκανθες (nominative plural)
άκανθας (genitive singular)
ακανθών (genitive plural)
άκανθα (accusative singular)
άκανθες (accusative plural)
άκανθα (singular vocative)
άκανθες (vocative plural)
άκανθα (feminine)

άκανθα 1-4 < αρχαία ελληνική ἄκανθα
: άκανθα 5 < σημασιολογικό δάνειο από τη γαλλική acanthe < λατινικά acanthus < αρχαία ελληνική ὁ ἄκανθος

Κατηγορία:Ανατομία  (νέα ελληνικά) ισχιακή άκανθα

Κατηγορία:Ανατομία  (νέα ελληνικά) ρινική άκανθα

spina

ανατομία, ζωολογία

spine

ανατομία, ζωολογία

acanthus

γλυπτή διακόσμηση κιονόκρανου

η γλυπτή διακόσμηση του κιονόκρανου κορινθιακού ρυθμού, ο άκανθος

αρχιτεκτονική


ανθέμιο

ανθέμιο (singular nominative)
ανθέμια (nominative plural)
ανθέμιου (genitive singular)
ανθεμίου (genitive singular)
ανθέμιων (genitive plural)
ανθεμίων (genitive plural)
ανθέμιο (accusative singular)
ανθέμια (accusative plural)
ανθέμιο (singular vocative)
ανθέμια (vocative plural)
ανθέμιο (neuter)

ανθέμιο < αρχαία ελληνική ἀνθέμιον

αρχιτεκτονικό διακοσμητικό στοιχείο ακροκέραμου, μορφής μίσχου με φύλλα συνηθέστερα αμπέλου, που διατήρησε και ο νεοκλασικισμός

αρχιτεκτονική


ενώτιο

ενώτιο (singular nominative)
ενώτια (nominative plural)
ενώτιου (genitive singular)
ενωτίου (genitive singular)
ενώτιων (genitive plural)
ενωτίων (genitive plural)
ενώτιο (accusative singular)
ενώτια (accusative plural)
ενώτιο (singular vocative)
ενώτια (vocative plural)
ενώτιο (neuter)

ενώτιο < αρχαία ελληνική ἐνώτιον < ὠτίον, υποκοριστικό του οὖς

δομικό στοιχείο μεταξύ των πεσσών στους οποίους στηρίζεται ο τρούλος και στη βάση του

αρχιτεκτονική


διάφραγμα

διάφραγμα (singular nominative)
διαφράγματα (nominative plural)
διαφράγματος (genitive singular)
διαφραγμάτων (genitive plural)
διάφραγμα (accusative singular)
διαφράγματα (accusative plural)
διάφραγμα (singular vocative)
διαφράγματα (vocative plural)
διάφραγμα (neuter)

διάφραγμα < αρχαία ελληνική διάφραγμα < διαφράσσω < φράσσω

διά‐φραγ‐μα ή δι‐ά‐φραγ‐μα

τοίχος που χωρίζει δύο χώρους

αρχιτεκτονική


δρομικός

δρομικός (masculine singular nominative)
δρομική (singular feminine nominative)
δρομικό (singular nominative neuter)
δρομικού (masculine genitive singular)
δρομικής (genitive singular feminine)
δρομικού (genitive singular neuter)
δρομικό (accusative masculine singular)
δρομική (accusative singular feminine)
δρομικό (accusative singular neuter)
δρομικέ (masculine singular vocative)
δρομική (singular feminine vocative)
δρομικό (singular vocative neuter)
δρομικοί (masculine nominative plural)
δρομικές (feminine nominative plural)
δρομικά (nominative neuter plural)
δρομικών (masculine genitive plural)
δρομικών (genitive feminine plural)
δρομικών (genitive neuter plural)
δρομικούς (accusative masculine plural)
δρομικές (accusative feminine plural)
δρομικά (accusative neuter plural)
δρομικοί (masculine vocative plural)
δρομικές (feminine vocative plural)
δρομικά (vocative neuter plural)
δρομικός

δρομικός < αρχαία ελληνική δρομικός < δρόμος

που αφορά τρόπο χτισίματος κατά τον οποίο οι πέτρες ή τα τούβλα τοποθετούνται με τη μακρά τους πλευρά κατά μήκος του τοίχου

αρχιτεκτονική

που αφορά ναό τύπου βασιλικής με εσωτερικό χωρισμό σε κλίτη με σειρές κιονοστοιχιών

αρχιτεκτονική


δίπτερος

δίπτερος (masculine singular nominative)
δίπτερη (singular feminine nominative)
δίπτερο (singular nominative neuter)
δίπτερου (masculine genitive singular)
δίπτερης (genitive singular feminine)
δίπτερου (genitive singular neuter)
δίπτερο (accusative masculine singular)
δίπτερη (accusative singular feminine)
δίπτερο (accusative singular neuter)
δίπτερε (masculine singular vocative)
δίπτερη (singular feminine vocative)
δίπτερο (singular vocative neuter)
δίπτεροι (masculine nominative plural)
δίπτερες (feminine nominative plural)
δίπτερα (nominative neuter plural)
δίπτερων (masculine genitive plural)
δίπτερων (genitive feminine plural)
δίπτερων (genitive neuter plural)
δίπτερους (accusative masculine plural)
δίπτερες (accusative feminine plural)
δίπτερα (accusative neuter plural)
δίπτεροι (masculine vocative plural)
δίπτερες (feminine vocative plural)
δίπτερα (vocative neuter plural)
δίπτερος

δίπτερος < αρχαία ελληνική δίπτερος < δι- + πτερόν < πέτομαι < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *peth₂- (πετώ)

που τον περιβάλλει διπλή σειρά κιόνων

αρχιτεκτονική


δόμος

δόμος (singular nominative)
δόμοι (nominative plural)
δόμου (genitive singular)
δόμων (genitive plural)
δόμο (accusative singular)
δόμους (accusative plural)
δόμε (singular vocative)
δόμοι (vocative plural)
δόμος (masculine)

δόμος < αρχαία ελληνική δόμος < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *dṓm (οίκος, δόμος) < *demh₂- (κτίζω)

τεχνική στρώση από πέτρες, πλάκες ή πλίνθους στην τοιχοποιία

αρχιτεκτονική


δοκός

δοκός (singular nominative)
δοκοί (nominative plural)
δοκού (genitive singular)
δοκών (genitive plural)
δοκό (accusative singular)
δοκούς (accusative plural)
δοκέ (singular vocative)
δοκοί (vocative plural)
δοκός (feminine)

δοκός < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική δοκός

αρχιτεκτονική


τεπές

τεπές (singular nominative)
τεπέδες (nominative plural)
τεπέ (genitive singular)
τεπέδων (genitive plural)
τεπέ (accusative singular)
τεπέδες (accusative plural)
τεπέ (singular vocative)
τεπέδες (vocative plural)
τεπές (masculine)

τεπές < (άμεσο δάνειο) οθωμανική τουρκική تپه (tepe, λόγος, θολωτό τμήμα φεσιού, καπέλου) + -ς (τουρκικά tepe)

θόλος κτιρίου

αρχιτεκτονική


επίστεψη

επίστεψη (singular nominative)
επιστέψεις (nominative plural)
επίστεψης (genitive singular)
επιστέψεων (genitive plural)
επίστεψη (accusative singular)
επιστέψεις (accusative plural)
επίστεψη (singular vocative)
επιστέψεις (vocative plural)
επίστεψη (feminine)

επίστεψη < (διαχρονικό δάνειο) καθαρεύουσα ἐπίστε(ψις) (από το 1898 ) + -ψη < ἐπί + στέψις

κατασκεύασμα στην κορυφή οικοδομήματος ή κατασκευής

αρχιτεκτονική


κάτοψη

κάτοψη (singular nominative)
κατόψεις (nominative plural)
κάτοψης (genitive singular)
κατόψεων (genitive plural)
κάτοψη (accusative singular)
κατόψεις (accusative plural)
κάτοψη (singular vocative)
κατόψεις (vocative plural)
κάτοψη (feminine)

κάτοψη < κατ- + όψη

το σχέδιο που αναπαριστά σε οριζόντια τομή ένα οικοδόμημα, ένα μηχάνημα, μια κατασκευή κ.λπ.

αρχιτεκτονική


τετράστυλος

τετράστυλος (masculine singular nominative)
τετράστυλη (singular feminine nominative)
τετράστυλο (singular nominative neuter)
τετράστυλου (masculine genitive singular)
τετράστυλης (genitive singular feminine)
τετράστυλου (genitive singular neuter)
τετράστυλο (accusative masculine singular)
τετράστυλη (accusative singular feminine)
τετράστυλο (accusative singular neuter)
τετράστυλε (masculine singular vocative)
τετράστυλη (singular feminine vocative)
τετράστυλο (singular vocative neuter)
τετράστυλοι (masculine nominative plural)
τετράστυλες (feminine nominative plural)
τετράστυλα (nominative neuter plural)
τετράστυλων (masculine genitive plural)
τετράστυλων (genitive feminine plural)
τετράστυλων (genitive neuter plural)
τετράστυλους (accusative masculine plural)
τετράστυλες (accusative feminine plural)
τετράστυλα (accusative neuter plural)
τετράστυλοι (masculine vocative plural)
τετράστυλες (feminine vocative plural)
τετράστυλα (vocative neuter plural)
τετράστυλος (masculine singular nominative)
τετράστυλη (feminine singular nominative)
τετράστυλο (neuter singular nominative)

τετράστυλος < αρχαία ελληνική τετράστυλος < τετρά- + στῦλος

τε‐τρά‐στυ‐λος

που υποστηρίζεται από τέσσερις στύλους

αρχιτεκτονική

ο τετράστυλος ναός έχει τέσσερις κίονες στην πρόσοψή του


περίστυλος

περίστυλος (masculine singular nominative)
περίστυλη (singular feminine nominative)
περίστυλο (singular nominative neuter)
περίστυλου (masculine genitive singular)
περίστυλης (genitive singular feminine)
περίστυλου (genitive singular neuter)
περίστυλο (accusative masculine singular)
περίστυλη (accusative singular feminine)
περίστυλο (accusative singular neuter)
περίστυλε (masculine singular vocative)
περίστυλη (singular feminine vocative)
περίστυλο (singular vocative neuter)
περίστυλοι (masculine nominative plural)
περίστυλες (feminine nominative plural)
περίστυλα (nominative neuter plural)
περίστυλων (masculine genitive plural)
περίστυλων (genitive feminine plural)
περίστυλων (genitive neuter plural)
περίστυλους (accusative masculine plural)
περίστυλες (accusative feminine plural)
περίστυλα (accusative neuter plural)
περίστυλοι (masculine vocative plural)
περίστυλες (feminine vocative plural)
περίστυλα (vocative neuter plural)
περίστυλος

περίστυλος < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική περίστυλος < περί- + στῦλος (στύλος)

πε‐ρί‐στυ‐λος

που έχει τριγύρω σειρά από κίονες ή από περιστύλιο

αρχιτεκτονική

ο περίστυλος αίθριος χώρος του αρχαίου οίκου


περιστύλιο

περιστύλιο (singular nominative)
περιστύλια (nominative plural)
περιστυλίου (genitive singular)
περιστύλιου (genitive singular)
περιστυλίων (genitive plural)
περιστύλιο (accusative singular)
περιστύλια (accusative plural)
περιστύλιο (singular vocative)
περιστύλια (vocative plural)
περιστύλιο (neuter)

περιστύλιο < ελληνιστική κοινή περιστύλιον < αρχαία ελληνική περί + στῦλος

κιονοστοιχία και στοά γύρω από οικοδόμημα

αρχιτεκτονική


επιστύλιο

επιστύλιο (singular nominative)
επιστύλια (nominative plural)
επιστυλίου (genitive singular)
επιστύλιου (genitive singular)
επιστυλίων (genitive plural)
επιστύλιο (accusative singular)
επιστύλια (accusative plural)
επιστύλιο (singular vocative)
επιστύλια (vocative plural)
επιστύλιο (neuter)

επιστύλιο < (ελληνιστική κοινή) ἐπιστύλιον < ἐπί + στῦλος

το ξύλινο ή πέτρινο δοκάρι που βρίσκεται ακριβώς πάνω από τους κίονες αρχαίου κτηρίου· αποτελεί το χαμηλότερο τμήμα του θριγκού και από πάνω του βρίσκεται η ζωφόρος (στον ιωνικό ρυθμό) ή τα τρίγλυφα και οι μετόπες (στον δωρικό)

αρχιτεκτονική


αναβαθμός

αναβαθμός (singular nominative)
αναβαθμοί (nominative plural)
αναβαθμού (genitive singular)
αναβαθμών (genitive plural)
αναβαθμό (accusative singular)
αναβαθμούς (accusative plural)
αναβαθμέ (singular vocative)
αναβαθμοί (vocative plural)
αναβαθμός (masculine)

αναβαθμός < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ἀναβαθμός < ἀνά + βαθμός < βαίνω

καθένα από τα σκαλοπάτια της κλίμακας που οδηγούσε πάνω σ’ έναν αρχαίο βωμό (ή ναό)

αρχιτεκτονική

η κλιμακωτά τοποθετημένη σειρά καθισμάτων σε ένα αρχαίο θέατρο

αρχιτεκτονική


πτερύγωμα

πτερύγωμα (singular nominative)
πτερυγώματα (nominative plural)
πτερυγώματος (genitive singular)
πτερυγωμάτων (genitive plural)
πτερύγωμα (accusative singular)
πτερυγώματα (accusative plural)
πτερύγωμα (singular vocative)
πτερυγώματα (vocative plural)
πτερύγωμα (neuter)

πτερύγωμα < ελληνιστική κοινή πτερύγωμα < αρχαία ελληνική πτέρυξ

το περιστύλιο / περίστυλο

αρχαιοπρεπές

αρχιτεκτονική


σαρκοφάγος

σαρκοφάγος (masculine singular nominative)
σαρκοφάγος (singular feminine nominative)
σαρκοφάγα (singular feminine nominative)
σαρκοφάγο (singular nominative neuter)
σαρκοφάγου (masculine genitive singular)
σαρκοφάγου (genitive singular feminine)
σαρκοφάγας (genitive singular feminine)
σαρκοφάγου (genitive singular neuter)
σαρκοφάγο (accusative masculine singular)
σαρκοφάγο (accusative singular feminine)
σαρκοφάγα (accusative singular feminine)
σαρκοφάγο (accusative singular neuter)
σαρκοφάγε (masculine singular vocative)
σαρκοφάγε (singular feminine vocative)
σαρκοφάγα (singular feminine vocative)
σαρκοφάγο (singular vocative neuter)
σαρκοφάγοι (masculine nominative plural)
σαρκοφάγοι (feminine nominative plural)
σαρκοφάγες (feminine nominative plural)
σαρκοφάγα (nominative neuter plural)
σαρκοφάγων (masculine genitive plural)
σαρκοφάγων (genitive feminine plural)
σαρκοφάγων (genitive neuter plural)
σαρκοφάγους (accusative masculine plural)
σαρκοφάγους (accusative feminine plural)
σαρκοφάγες (accusative feminine plural)
σαρκοφάγα (accusative neuter plural)
σαρκοφάγοι (masculine vocative plural)
σαρκοφάγοι (feminine vocative plural)
σαρκοφάγες (feminine vocative plural)
σαρκοφάγα (vocative neuter plural)
σαρκοφάγος (feminine)

σαρκοφάγος< ελληνιστική κοινή σαρκοφάγος (παρόμοιασημασία) < αρχαία ελληνική σαρκοφάγος

αρχαίο φέρετρο μέσα στο οποίο τοποθετούσαν τους νεκρούς

αρχιτεκτονική

※ Αρχαιολόγοι και υπάλληλοι του υπουργείου Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου αποκάλυψαν τα ευρήματα από την τεράστια γρανιτένια σαρκοφάγο, που πριν δύο εβδομάδες βρέθηκε ανέπαφη για 2.000 χρόνια στην περιοχή Σίντι Γκάμπερ της Αλεξάνδρειας. Σύμφωνα με τον αστικό μύθο, η μυστηριώδης σαρκοφάγος θα μπορούσε να περιέχει τη σορό του Μεγάλου Αλεξάνδρου ή μια θανατηφόρα κατάρα του Φαραώ, που θα σκότωνε όποιον την άνοιγε. (www.efsyn.gr, 20.07.2018)


κορωνίδα

κορωνίδα (singular nominative)
κορωνίδες (nominative plural)
κορωνίδας (genitive singular)
κορωνίδων (genitive plural)
κορωνίδα (accusative singular)
κορωνίδες (accusative plural)
κορωνίδα (singular vocative)
κορωνίδες (vocative plural)
κορωνίδα (feminine)

κορωνίδα < αρχαία ελληνική κορωνίς

το ανώτερο τμήμα του θριγκού

αρχιτεκτονική


ανάλημμα

ανάλημμα (singular nominative)
αναλήμματα (nominative plural)
αναλήμματος (genitive singular)
αναλημμάτων (genitive plural)
ανάλημμα (accusative singular)
αναλήμματα (accusative plural)
ανάλημμα (singular vocative)
αναλήμματα (vocative plural)
ανάλημμα (neuter)

ανάλημμα < ελληνιστική κοινή ἀνάλημμα < αρχαία ελληνική ἀναλαμβάνω < ἀνά + λαμβάνω (③ σημασιολογικό δάνειο από την αγγλική analemma)

στερεός τοίχος ή κατασκευή που συγκρατεί γαιώδη μάζα σε πρανή ή θεμελιώσεις, αποτρέποντας κατολισθήσεις ή καθιζήσεις

αρχιτεκτονική

※ Επιπλέον οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το ανάλημμα κτίστηκε κατά τους κλασικούς χρόνους, προκειμένου να δημιουργηθεί άνδηρο για την κατασκευή ναού, από τον οποίο σώζονται μόνον κάποια λαξεύματα στο ριζιμιό βράχο καθώς στην περιοχή αναπτύχθηκε ο πρωτοβυζαντινός οικισμός (στην τελευταία φάση χρήσης του χώρου ανήκει ακέραιος λύχνος. (www.efsyn.gr, 06.11.2020)


τρίγλυφος

τρίγλυφος (masculine singular nominative)
τρίγλυφη (singular feminine nominative)
τρίγλυφο (singular nominative neuter)
τρίγλυφου (masculine genitive singular)
τρίγλυφης (genitive singular feminine)
τρίγλυφου (genitive singular neuter)
τρίγλυφο (accusative masculine singular)
τρίγλυφη (accusative singular feminine)
τρίγλυφο (accusative singular neuter)
τρίγλυφε (masculine singular vocative)
τρίγλυφη (singular feminine vocative)
τρίγλυφο (singular vocative neuter)
τρίγλυφοι (masculine nominative plural)
τρίγλυφες (feminine nominative plural)
τρίγλυφα (nominative neuter plural)
τρίγλυφων (masculine genitive plural)
τρίγλυφων (genitive feminine plural)
τρίγλυφων (genitive neuter plural)
τρίγλυφους (accusative masculine plural)
τρίγλυφες (accusative feminine plural)
τρίγλυφα (accusative neuter plural)
τρίγλυφοι (masculine vocative plural)
τρίγλυφες (feminine vocative plural)
τρίγλυφα (vocative neuter plural)
τρίγλυφος (masculine singular nominative)
τρίγλυφη (feminine singular nominative)
τρίγλυφο (neuter singular nominative)

τρίγλυφος < αρχαία ελληνική τρίγλυφος < τρι- + γλύφω

που έχει τρεις γλυφές, τρία σκαλίσματα

αρχιτεκτονική


κορινθιακός

κορινθιακός (masculine singular nominative)
κορινθιακή (singular feminine nominative)
κορινθιακό (singular nominative neuter)
κορινθιακού (masculine genitive singular)
κορινθιακής (genitive singular feminine)
κορινθιακού (genitive singular neuter)
κορινθιακό (accusative masculine singular)
κορινθιακή (accusative singular feminine)
κορινθιακό (accusative singular neuter)
κορινθιακέ (masculine singular vocative)
κορινθιακή (singular feminine vocative)
κορινθιακό (singular vocative neuter)
κορινθιακοί (masculine nominative plural)
κορινθιακές (feminine nominative plural)
κορινθιακά (nominative neuter plural)
κορινθιακών (masculine genitive plural)
κορινθιακών (genitive feminine plural)
κορινθιακών (genitive neuter plural)
κορινθιακούς (accusative masculine plural)
κορινθιακές (accusative feminine plural)
κορινθιακά (accusative neuter plural)
κορινθιακοί (masculine vocative plural)
κορινθιακές (feminine vocative plural)
κορινθιακά (vocative neuter plural)
κορινθιακός (masculine singular nominative)
κορινθιακή (feminine singular nominative)
κορινθιακό (neuter singular nominative)

κορινθιακός < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική Κορινθιακός < Κορίνθιος + -ακός

κο‐ριν‐θι‐α‐κός

που σχετίζεται με τον κορινθιακό ρυθμό

αρχιτεκτονική


τρίγλυφο

τρίγλυφο (singular nominative)
τρίγλυφα (nominative plural)
τριγλύφου (genitive singular)
τρίγλυφου (genitive singular)
τριγλύφων (genitive plural)
τρίγλυφο (accusative singular)
τρίγλυφα (accusative plural)
τρίγλυφο (singular vocative)
τρίγλυφα (vocative plural)
τρίγλυφο (neuter)

τρίγλυφο < (ελληνιστική κοινή) < αρχαία ελληνική τρίγλυφος < τρι- + γλύφω

διακοσμητική πλάκα με τρεις παράλληλες κάθετες εξοχές και εσοχές, που βρίσκεται σε (αρχαία) οικοδομήματα μεταξύ δύο μετοπών

αρχιτεκτονική


τρούλος

τρούλος (singular nominative)
τρούλοι (nominative plural)
τρούλου (genitive singular)
τρούλων (genitive plural)
τρούλο (accusative singular)
τρούλους (accusative plural)
τρούλε (singular vocative)
τρούλοι (vocative plural)
τρούλος (masculine)

τρούλος < μεσαιωνική ελληνική τροῦλος / τροῦλλος / τροῦλλον / τροῦλλα < λατινική trulla (κουτάλα, μικρό αγγείο) < trua + -ella

ημισφαιρικός θόλος που καλύπτει το κεντρικό τμήμα ναού

αρχιτεκτονική

η Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης είναι βασιλική με τρούλο


τροχίλος

τροχίλος (singular nominative)
τροχίλοι (nominative plural)
τροχίλου (genitive singular)
τροχίλων (genitive plural)
τροχίλο (accusative singular)
τροχίλους (accusative plural)
τροχίλε (singular vocative)
τροχίλοι (vocative plural)
τροχίλος (masculine)

τροχίλος < αρχαία ελληνική τροχίλος < τροχός

κυλινδρική εσοχή ανάμεσα στις σπείρες βάσης ιωνικού κίονα

αρχιτεκτονική


κρηπίδα

κρηπίδα (singular nominative)
κρηπίδες (nominative plural)
κρηπίδας (genitive singular)
κρηπίδων (genitive plural)
κρηπίδα (accusative singular)
κρηπίδες (accusative plural)
κρηπίδα (singular vocative)
κρηπίδες (vocative plural)
κρηπίδα (feminine)

κρηπίδα < αρχαία ελληνική κρηπίς

το κρηπίδωμα στην αρχαία αρχιτεκτονική

αρχιτεκτονική


μετόπη

μετόπη (singular nominative)
μετόπες (nominative plural)
μετόπης (genitive singular)
μετοπών (genitive plural)
μετόπη (accusative singular)
μετόπες (accusative plural)
μετόπη (singular vocative)
μετόπες (vocative plural)
μετόπη (feminine)

μετόπη < (ελληνιστική κοινή) < μετά + αρχαία ελληνική ὀπή

πλάκα τετράγωνου σχήματος που βρίσκεται σε (αρχαία) οικοδομήματα στο κενό μεταξύ δύο τριγλύφων

αρχιτεκτονική


μετροφωτογραφία

μετροφωτογραφία (singular nominative)
μετροφωτογραφίες (nominative plural)
μετροφωτογραφίας (genitive singular)
μετροφωτογραφιών (genitive plural)
μετροφωτογραφία (accusative singular)
μετροφωτογραφίες (accusative plural)
μετροφωτογραφία (singular vocative)
μετροφωτογραφίες (vocative plural)
μετροφωτογραφία (feminine)

μετροφωτογραφία < λόγιο ενδογενές δάνειο: απόδοση για την αγγλική photogrammetry. Μορφολογικά αναλύεται σε μετρο- + φωτογραφία Συγκρίνετε με το φωτογραμμετρία, φωτογραμμομετρία. δείτε τη Συζήτηση:μετροφωτογραφία

με‐τρο‐φω‐το‐γρα‐φί‐α

συνώνυμο του φωτογραμμετρία

αρχιτεκτονική

※ Métrophotographie, ουσ[ιαστικό]., θηλ[υκό]. Μετροφωτογραφία, καταμέτρησις λαμβανομένη εκ της φωτογραφικής εικόνος εν τη γαιωδαισία

Αντώνιος Ηπίτης, Λεξικόν γαλλοελληνικόν, τόμ. Β΄ (Αθήνα: Εκ του Τυπογραφείου Π.Α. Πετράκου, 1912), σ. 206.

※ Η μετροφωτογραφία των αρχιτεκτονικών μνημείων ή των έργων τέχνης δεν παρουσιάζει δυσχερειάν τινα. Δυσκολωτέρα είνε η τοπογραφική διαγραμμάτων διαφόρων τοπίων. Η μετροφωτογραφία εφαρμόζεται εις την αρχιτεκτονικήν, την τοπογραφίαν, την αεροφωτογραφίαν την αστρονομίαν, υπό δε του Βερτιγιόν εφηρμόσθη και εις την ανθρωπομετρίαν.

Κ Μ[ακρ]ής, λήμμα «Μετροφωτογραφία ή φωτογραμμομετρία», Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν, τόμ. 9 (Αθήνα: Εκδόσεις Ελευθερουδάκη, 1930), σ. 392.


μεσόδμη

μεσόδμη (singular nominative)
μεσόδμες (nominative plural)
μεσόδμης (genitive singular)
μεσοδμών (genitive plural)
μεσόδμη (accusative singular)
μεσόδμες (accusative plural)
μεσόδμη (singular vocative)
μεσόδμες (vocative plural)
μεσόδμη (feminine)

μεσόδμη < αρχαία ελληνική μεσόδμη < μέσος + δέμω / δόμος

αρχαιοπρεπές

αρχιτεκτονική


μονόπτερος

μονόπτερος (masculine singular nominative)
μονόπτερη (singular feminine nominative)
μονόπτερο (singular nominative neuter)
μονόπτερου (masculine genitive singular)
μονόπτερης (genitive singular feminine)
μονόπτερου (genitive singular neuter)
μονόπτερο (accusative masculine singular)
μονόπτερη (accusative singular feminine)
μονόπτερο (accusative singular neuter)
μονόπτερε (masculine singular vocative)
μονόπτερη (singular feminine vocative)
μονόπτερο (singular vocative neuter)
μονόπτεροι (masculine nominative plural)
μονόπτερες (feminine nominative plural)
μονόπτερα (nominative neuter plural)
μονόπτερων (masculine genitive plural)
μονόπτερων (genitive feminine plural)
μονόπτερων (genitive neuter plural)
μονόπτερους (accusative masculine plural)
μονόπτερες (accusative feminine plural)
μονόπτερα (accusative neuter plural)
μονόπτεροι (masculine vocative plural)
μονόπτερες (feminine vocative plural)
μονόπτερα (vocative neuter plural)
μονόπτερος

μονόπτερος < ελληνιστική κοινή μονόπτερος < μονο- + αρχαία ελληνική πτερόν < πέτομαι < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *peth₂- (πετώ)

που τον περιβάλλει μία σειρά κιόνων

αρχιτεκτονική


μετακιόνιο

μετακιόνιο (singular nominative)
μετακιόνια (nominative plural)
μετακιονίου (genitive singular)
μετακιόνιου (genitive singular)
μετακιονίων (genitive plural)
μετακιόνιο (accusative singular)
μετακιόνια (accusative plural)
μετακιόνιο (singular vocative)
μετακιόνια (vocative plural)
μετακιόνιο (neuter)

μετακιόνιο < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή μετακιόνιον → δείτε και το αρχαίο ελληνικό κίων

με‐τα‐κι‐ό‐νι‐ο

το κενό διάστημα μεταξύ δύο κιόνων

αρχιτεκτονική

το μεσόστυλο, το μεσοστύλιο


μονόκλιτος

μονόκλιτος (masculine singular nominative)
μονόκλιτη (singular feminine nominative)
μονόκλιτο (singular nominative neuter)
μονόκλιτου (masculine genitive singular)
μονόκλιτης (genitive singular feminine)
μονόκλιτου (genitive singular neuter)
μονόκλιτο (accusative masculine singular)
μονόκλιτη (accusative singular feminine)
μονόκλιτο (accusative singular neuter)
μονόκλιτε (masculine singular vocative)
μονόκλιτη (singular feminine vocative)
μονόκλιτο (singular vocative neuter)
μονόκλιτοι (masculine nominative plural)
μονόκλιτες (feminine nominative plural)
μονόκλιτα (nominative neuter plural)
μονόκλιτων (masculine genitive plural)
μονόκλιτων (genitive feminine plural)
μονόκλιτων (genitive neuter plural)
μονόκλιτους (accusative masculine plural)
μονόκλιτες (accusative feminine plural)
μονόκλιτα (accusative neuter plural)
μονόκλιτοι (masculine vocative plural)
μονόκλιτες (feminine vocative plural)
μονόκλιτα (vocative neuter plural)
μονόκλιτος (masculine singular nominative)
μονόκλιτη (feminine singular nominative)
μονόκλιτο (neuter singular nominative)

μονόκλιτος < μόνος + -ο- + κλίτος

που έχει ένα μόνο κλίτος

αρχιτεκτονική


στατικός

στατικός (masculine singular nominative)
στατική (singular feminine nominative)
στατικό (singular nominative neuter)
στατικού (masculine genitive singular)
στατικής (genitive singular feminine)
στατικού (genitive singular neuter)
στατικό (accusative masculine singular)
στατική (accusative singular feminine)
στατικό (accusative singular neuter)
στατικέ (masculine singular vocative)
στατική (singular feminine vocative)
στατικό (singular vocative neuter)
στατικοί (masculine nominative plural)
στατικές (feminine nominative plural)
στατικά (nominative neuter plural)
στατικών (masculine genitive plural)
στατικών (genitive feminine plural)
στατικών (genitive neuter plural)
στατικούς (accusative masculine plural)
στατικές (accusative feminine plural)
στατικά (accusative neuter plural)
στατικοί (masculine vocative plural)
στατικές (feminine vocative plural)
στατικά (vocative neuter plural)
στατικός (masculine singular nominative)
στατική (feminine singular nominative)
στατικό (neuter singular nominative)

στατικός < αρχαία ελληνική στατικός < ἵστημι

που έχει σχέση με τη στατική ή τη στατικότητα ενός οικοδομήματος ή αναφέρεται σ’ αυτή

αρχιτεκτονική


παραστάδα

παραστάδα (singular nominative)
παραστάδες (nominative plural)
παραστάδας (genitive singular)
παραστάδων (genitive plural)
παραστάδα (accusative singular)
παραστάδες (accusative plural)
παραστάδα (singular vocative)
παραστάδες (vocative plural)
παραστάδα (feminine)

παραστάδα < αρχαία ελληνική παραστάς < παρά + ἵσταμαι

δοκάρι ή κολόνα τετράγωνου σχήματος εκατέρωθεν ενός ανοίγματος του κτηρίου (πόρτα, παράθυρο) ως δομικό ή διακοσμητικό στοιχείο

αρχιτεκτονική


μεσόθυρο

μεσόθυρο (singular nominative)
μεσόθυρα (nominative plural)
μεσόθυρου (genitive singular)
μεσόθυρων (genitive plural)
μεσόθυρο (accusative singular)
μεσόθυρα (accusative plural)
μεσόθυρο (singular vocative)
μεσόθυρα (vocative plural)
μεσόθυρο (neuter)

μεσόθυρο < (διαχρονικό δάνειο) μεσαιωνική ελληνική μεσόθυρον ή μεσό- + θύρ(α) + -ο . Δείτε και το μεσαιωνικό μεσοθύρι.

το μέρος του τοίχου μεταξύ δύο θυρών ή παραθύρων

αρχιτεκτονική


μπανγκαλόου

μπανγκαλόου < αγγλική bungalow < χίντι बंगला (baṅglā, Βεγγάλη) < बंगाल (baṅgāl) + -आ < σανσκριτική वङ्ग (vaṅga)

μπαν‐γκα‐λό‐ου

μονώροφο σπίτι, συνήθως με όλα τα δωμάτια σε ένα επίπεδο (ή και με κάποια δωμάτια στον χώρο της οροφής)

αρχιτεκτονική

μονώροφο (ή και ενίοτε διώροφο) σπιτάκι με βεράντα (ή βεράντες), που μαζί με άλλα όμοια και γειτονικά αποτελεί τουριστική ξενοδοχειακή μονάδα ή τμήμα της

αρχιτεκτονική


μεσαύλι

μεσαύλι (singular nominative)
μεσαύλια (nominative plural)
μεσαύλι (accusative singular)
μεσαύλια (accusative plural)
μεσαύλι (singular vocative)
μεσαύλια (vocative plural)
μεσαύλι (neuter)

μεσαύλι < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή μεσαύλιον (με μουσική σημασία) όπως στην καθαρεύουσα (στη σημασία: αυλή)), ουδέτερο του μεσαύλιος. Μορφολογικά αναλύεται σε αρχαία ελληνική μέσος μεσ- (μέσο) + αὐλή. → δείτε τη λέξη μεσαύλιον

το μέσο μιας αυλής

αρχιτεκτονική

η εσωτερική αυλή, στη σημασία μεσ- (μέσα) αυλή)

αρχιτεκτονική


μύαξ

μύαξ < αρχαία ελληνική μύαξ

η (αχηβάδα)χηβάδα στην κόγχη χριστιανικού ναού

αρχιτεκτονική

αρχαιοπρεπές


αναστύλωση

αναστύλωση (singular nominative)
αναστυλώσεις (nominative plural)
αναστύλωσης (genitive singular)
αναστυλώσεων (genitive plural)
αναστύλωση (accusative singular)
αναστυλώσεις (accusative plural)
αναστύλωση (singular vocative)
αναστυλώσεις (vocative plural)
αναστύλωση (feminine)

αναστύλωση < αναστυλώνω + -ση

άλλη γραφή του αναστήλωση

αρχιτεκτονική

η υποστήριξη μιας κατασκευής με στύλους

αρχιτεκτονική


σκοτία

σκοτία (singular nominative)
σκοτίες (nominative plural)
σκοτίας (genitive singular)
σκοτιών (genitive plural)
σκοτία (accusative singular)
σκοτίες (accusative plural)
σκοτία (singular vocative)
σκοτίες (vocative plural)
σκοτία (feminine)

σκοτία < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή σκοτία

αρμός που χρησιμεύει για να τονίζει τη διαφορά δύο αρχιτεκτονικών στοιχείων δημιουργώντας σκιά

αρχιτεκτονική


στερεοβάτης

στερεοβάτης (singular nominative)
στερεοβάτες (nominative plural)
στερεοβάτη (genitive singular)
στερεοβατών (genitive plural)
στερεοβάτη (accusative singular)
στερεοβάτες (accusative plural)
στερεοβάτη (singular vocative)
στερεοβάτες (vocative plural)
στερεοβάτης (masculine)

στερεοβάτης < στερεο- + -βάτης

θεμέλιο στο οποίο χτίζονταν οι ναοί στην αρχαία Ελλάδα

αρχιτεκτονική


σφόνδυλος

σφόνδυλος (singular nominative)
σφόνδυλοι (nominative plural)
σφόνδυλου (genitive singular)
σφονδύλου (genitive singular)
σφόνδυλων (genitive plural)
σφονδύλων (genitive plural)
σφόνδυλο (accusative singular)
σφόνδυλους (accusative plural)
σφονδύλους (accusative plural)
σφόνδυλε (singular vocative)
σφόνδυλοι (vocative plural)
σφόνδυλος (masculine)

σφόνδυλος < αρχαία ελληνική σφόνδυλος

αρχιτεκτονική


πρόναος

πρόναος (singular nominative)
πρόναοι (nominative plural)
πρόναου (genitive singular)
προνάου (genitive singular)
πρόναων (genitive plural)
προνάων (genitive plural)
πρόναο (accusative singular)
πρόναους (accusative plural)
προνάους (accusative plural)
πρόναε (singular vocative)
πρόναοι (vocative plural)
πρόναος (masculine)

πρόναος < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή πρόναος

χώρος / δωμάτιο στο πίσω τμήμα ενός αρχαίου ναού

αρχιτεκτονική

※ Είχε πρόναο και οπισθόναο ιδίων διαστάσεων, που ο καθένας τους διέθετε δύο κίονες ανάμεσα σε παραστάδες. (Ηραίο Άργους @ odysseus.culture.gr)

ο νάρθηκας ενός χριστιανικού ναού

αρχιτεκτονική


σταλαγμός

σταλαγμός (singular nominative)
σταλαγμοί (nominative plural)
σταλαγμού (genitive singular)
σταλαγμών (genitive plural)
σταλαγμό (accusative singular)
σταλαγμούς (accusative plural)
σταλαγμέ (singular vocative)
σταλαγμοί (vocative plural)
σταλαγμός (masculine)

σταλαγμός < αρχαία ελληνική σταλαγμός < σταλάσσω

το γείσο μιας στέγης απ’ το οποίο σταλάζουν τα όμβρια ύδατα

αρχιτεκτονική


σολέα

σολέα (singular nominative)
σολέες (nominative plural)
σολέας (genitive singular)
σολεών (genitive plural)
σολέα (accusative singular)
σολέες (accusative plural)
σολέα (singular vocative)
σολέες (vocative plural)
σολέα (feminine)

σολέα < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική σολέα < λατινική solea < solum < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *swol- (σόλα)

ο χώρος σε έναν ναό που βρίσκεται ανάμεσα στον άμβωνα και το τέμπλο

αρχιτεκτονική

Άλλες μορφές σολέας


στέγη

στέγη (singular nominative)
στέγες (nominative plural)
στέγης (genitive singular)
στεγών (genitive plural)
στέγη (accusative singular)
στέγες (accusative plural)
στέγη (singular vocative)
στέγες (vocative plural)
στέγη (feminine)

στέγη < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική στέγη

roof

επιφάνεια που καλύπτει κάποιο κτίσμα

shelter

που έχει ένα ορισμένο σκοπό να προωθήσει

home

που παρέχεται για την εξυπηρέτηση μιας ορισμένης ανάγκης

η οριζόντια ή επικλινής επιφάνεια που καλύπτει κάποιο κτίσμα και μπορεί να αποτελείται από πλάκες, κεραμίδια, μπετόν κ.λπ.

αρχιτεκτονική


πιλοτή

πιλοτή (singular nominative)
πιλοτές (nominative plural)
πιλοτής (genitive singular)
πιλοτών (genitive plural)
πιλοτή (accusative singular)
πιλοτές (accusative plural)
πιλοτή (singular vocative)
πιλοτές (vocative plural)
πιλοτή (feminine)
πυλωτή (transliteration)

πιλοτή < γαλλική pilotis (πάσσαλος, πιλοτή), αρσενικό στα γαλλικά, με μετατροπή σε θηλυκό < απώτερης προέλευσης από τη λατινική pila (κολόνα, στήλη) < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *peh₂ǵ- (επισκευάζω, ενισχύω)

στο ισόγειο ενός κτηρίου ή μιας πολυκατοικίας, ο χώρος αυτός που δεν περιβάλλεται από τοίχους και υπάρχουν μόνο οι κολόνες της οικοδομής

αρχιτεκτονική

Το καλοκαίρι καθόμαστε στην πιλοτή για περισσότερη δροσιά.

※ Κωδικοί 212-219-226. Συμπληρώνεται αθροιστικά η επιφάνεια των ιδιόκτητων ή μισθωμένων βοηθητικών χώρων (αποθήκη και χώρος στάθμευσης) που είναι ανεξάρτητοι π.χ. στο υπόγειο ή στον ακάλυπτο χώρο της ίδιας οικοδομής. Διευκρινίζεται ότι στους κωδικούς αυτούς δεν συμπληρώνεται η επιφάνεια του χώρου στάθμευσης σε πιλοτή. (www.efsyn.gr, 24.06.2015)


απότμηση

απότμηση (singular nominative)
αποτμήσεις (nominative plural)
απότμησης (genitive singular)
αποτμήσεων (genitive plural)
απότμηση (accusative singular)
αποτμήσεις (accusative plural)
απότμηση (singular vocative)
αποτμήσεις (vocative plural)
απότμηση (feminine)

απότμηση < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή ἀπότμησις. Μορφολογικά αναλύεται σε από- + τμήση.

η αφαίρεση μέρους ενός συνόλου με τομή

αρχιτεκτονική

λοξή απότμηση, απότμηση ακμών, απότμηση τοίχου

η αντίστοιχη τεχνική

αρχιτεκτονική


σφενδόνη

σφενδόνη (singular nominative)
σφενδόνες (nominative plural)
σφενδόνης (genitive singular)
σφενδονών (genitive plural)
σφενδόνη (accusative singular)
σφενδόνες (accusative plural)
σφενδόνη (singular vocative)
σφενδόνες (vocative plural)
σφενδόνη (feminine)

σφενδόνη < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική σφενδόνη
:: για την αρχιτεκτονική: μεσαιωνική σημασία

το κυρτό τμήμα των κερκίδων σταδίου

αρχιτεκτονική


περίζωμα

περίζωμα (singular nominative)
περιζώματα (nominative plural)
περιζώματος (genitive singular)
περιζωμάτων (genitive plural)
περίζωμα (accusative singular)
περιζώματα (accusative plural)
περίζωμα (singular vocative)
περιζώματα (vocative plural)
περίζωμα (neuter)

περίζωμα < ελληνιστική κοινή περίζωμα < αρχαία ελληνική περιζώννυμι < περί + ζώννυμι

λωρίδα που περιβάλλει κτήριο για διακοσμητικούς ή στατικούς λόγους

αρχιτεκτονική

αρχιτεκτονική