περίστωο

περίστωο (singular nominative)
περίστωα (nominative plural)
περίστωου (genitive singular)
περιστώου (genitive singular)
περίστωων (genitive plural)
περιστώων (genitive plural)
περίστωο (accusative singular)
περίστωα (accusative plural)
περίστωο (singular vocative)
περίστωα (vocative plural)
περίστωο (neuter)

περίστωο < ελληνιστική κοινή περίστῳον / περιστόϊον < αρχαία ελληνική περί + στῳά / στοά

ο χώρος με στοές ή άλλες αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις που περιμετρικά περιβάλλει κάποιον ναό

αρχιτεκτονική

※ Ο X. Μπούρας υποστηρίζει πως ναοί με τρούλο και περίστωο σχήματος πι σε κάτοψη, μιμούμενοι την Αγία Σοφία Θεσσαλονίκης, είναι γνωστοί μόνο σε δύο παραδείγματα, στην Κουντουριώτισσα Πιερίας και στην εκκλησία της Πύδνας και σχολιάζει πως για άγνωστη αιτία ο τύπος αυτός δεν έτυχε αποδοχής και ευρύτερης διάδοσης. Όσον αφορά το ναό της Κοίμησης στην Ολυμπιώτισσα της Ελασσόνας ο καθηγητής υποστηρίζει πως το μνημείο παρουσιάζει μεγάλη ομοιότητα με τα μνημεία της Θεσσαλονίκης τόσο από πλευράς τυπολογίας όσο και αρχιτεκτονικών μορφών, καθώς ο ναός έχει ψηλές αναλογίες, σε αντίθεση με το ταπεινό περίστωο, ο τρούλος είναι ραδινός και η αψίδα του ιερού κοσμείται με κεραμοπλαστικό διάκοσμο, τον οποίο συναντούμε στα παλαιολόγεια μνημεία της Θεσσαλονίκης. (Άρτεμις Κατσουλάκη, Ναός με τρούλο και περίστωο: μορφολογική και τυπολογική διερεύνηση, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών. Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, σελ. 5)


σαραζανέτι

σαραζανέτι (singular nominative)
σαραζανέτια (nominative plural)
σαραζανετιού (genitive singular)
σαραζανετιών (genitive plural)
σαραζανέτι (accusative singular)
σαραζανέτια (accusative plural)
σαραζανέτι (singular vocative)
σαραζανέτια (vocative plural)
σαραζανέτι (neuter)

σαραζανέτι < ιταλική Giulio Serra Zanetti

κατασκευή με συρματόπλεγμα και συρματοκιβώτια με πέτρες που συγκρατούν τα πρανή, αποτρέποντας ή εμποδίζοντας τις κατολισθήσεις, τις πλημμύρες κ.λπ.

αρχιτεκτονική


τρίκογχος

τρίκογχος (masculine singular nominative)
τρίκογχη (singular feminine nominative)
τρίκογχο (singular nominative neuter)
τρίκογχου (masculine genitive singular)
τρίκογχης (genitive singular feminine)
τρίκογχου (genitive singular neuter)
τρίκογχο (accusative masculine singular)
τρίκογχη (accusative singular feminine)
τρίκογχο (accusative singular neuter)
τρίκογχε (masculine singular vocative)
τρίκογχη (singular feminine vocative)
τρίκογχο (singular vocative neuter)
τρίκογχοι (masculine nominative plural)
τρίκογχες (feminine nominative plural)
τρίκογχα (nominative neuter plural)
τρίκογχων (masculine genitive plural)
τρίκογχων (genitive feminine plural)
τρίκογχων (genitive neuter plural)
τρίκογχους (accusative masculine plural)
τρίκογχες (accusative feminine plural)
τρίκογχα (accusative neuter plural)
τρίκογχοι (masculine vocative plural)
τρίκογχες (feminine vocative plural)
τρίκογχα (vocative neuter plural)
τρίκογχος (masculine singular nominative)
τρίκογχη (feminine singular nominative)
τρίκογχο (neuter singular nominative)

τρίκογχος < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή τρίκογχος, (τρί- + -κογχος (< κόγχη))

που έχει τρεις κόγχες

αρχιτεκτονική

χριστιανισμός


πεντάτρουλος

πεντάτρουλος (masculine singular nominative)
πεντάτρουλη (singular feminine nominative)
πεντάτρουλο (singular nominative neuter)
πεντάτρουλου (masculine genitive singular)
πεντάτρουλης (genitive singular feminine)
πεντάτρουλου (genitive singular neuter)
πεντάτρουλο (accusative masculine singular)
πεντάτρουλη (accusative singular feminine)
πεντάτρουλο (accusative singular neuter)
πεντάτρουλε (masculine singular vocative)
πεντάτρουλη (singular feminine vocative)
πεντάτρουλο (singular vocative neuter)
πεντάτρουλοι (masculine nominative plural)
πεντάτρουλες (feminine nominative plural)
πεντάτρουλα (nominative neuter plural)
πεντάτρουλων (masculine genitive plural)
πεντάτρουλων (genitive feminine plural)
πεντάτρουλων (genitive neuter plural)
πεντάτρουλους (accusative masculine plural)
πεντάτρουλες (accusative feminine plural)
πεντάτρουλα (accusative neuter plural)
πεντάτρουλοι (masculine vocative plural)
πεντάτρουλες (feminine vocative plural)
πεντάτρουλα (vocative neuter plural)
πεντάτρουλος (masculine singular nominative)
πεντάτρουλη (feminine singular nominative)
πεντάτρουλο (neuter singular nominative)

πεντάτρουλος < πεντά- + τρούλ(ος) + -ος

πε‐ντά‐τρου‐λος

που έχει πέντε τρούλους

αρχιτεκτονική

χριστιανισμός

※ Κοίμηση τῆς Θεοτόκου ἢ Παλαιὰ Ἐπισκοπή. Ὁ ναός κτίστηκε σὲ ἐπίχωση τοῦ κοίλου τοῦ ἀρχαίου θεάτρου τῆς Τεγέας. Εἶναι πεντάτρουλος, συνδυάζει θολωτὴ βασιλικὴ μὲ ἐγγεγραμμένο σταυρὸ καὶ ἔχει τρεῖς ἡμικυκλικὲς ἁψίδες. Στὴν τοιχοδομία του χρησιμοποιήθηκαν μεγάλων διαστάσεων τιτανόλιθοι ποὺ ἀνῆκαν προφανῶς στὸ ἀρχαῖο θέατρο.

ΚΟΝΤΗ Βούλα, (1985). Συμβολὴ στὴν ἱστορικὴ γεωγραφία τῆς Ἀρκαδίας (395-1209). Byzantina Symmeikta, 6, 91–124. https://doi.org/10.12681/byzsym.699, σελ. 112


τετράκογχος

τετράκογχος (masculine singular nominative)
τετράκογχη (singular feminine nominative)
τετράκογχο (singular nominative neuter)
τετράκογχου (masculine genitive singular)
τετράκογχης (genitive singular feminine)
τετράκογχου (genitive singular neuter)
τετράκογχο (accusative masculine singular)
τετράκογχη (accusative singular feminine)
τετράκογχο (accusative singular neuter)
τετράκογχε (masculine singular vocative)
τετράκογχη (singular feminine vocative)
τετράκογχο (singular vocative neuter)
τετράκογχοι (masculine nominative plural)
τετράκογχες (feminine nominative plural)
τετράκογχα (nominative neuter plural)
τετράκογχων (masculine genitive plural)
τετράκογχων (genitive feminine plural)
τετράκογχων (genitive neuter plural)
τετράκογχους (accusative masculine plural)
τετράκογχες (accusative feminine plural)
τετράκογχα (accusative neuter plural)
τετράκογχοι (masculine vocative plural)
τετράκογχες (feminine vocative plural)
τετράκογχα (vocative neuter plural)
τετράκογχος (masculine singular nominative)
τετράκογχη (feminine singular nominative)
τετράκογχο (neuter singular nominative)

τετράκογχος < τετρά- + -κογχος (< κόγχη)

που έχει τέσσερεις κόγχες

αρχιτεκτονική

χριστιανισμός

※ 2.5. Ναός τετράκογχος τρουλαίος
Σε αυτό το σπάνιο τύπο ανήκει ο Άγιος Γεώργιος στα Λουκίσια, που σώζεται ακέραιος. Ο τρούλος του είναι οκταγωνικός «αθηναϊκού» τύπου. Έχει χρονολογηθεί στο β΄ μισό του 11ου αι.

Βυζαντινή ναοδομία στη Βοιωτία, 02-05-2012, συντάκτης: Κοιλάκου Χαρίκλεια, @boeotia.ehw.gr, ημερομηνία ανάκτησης: 07-06-2024.

※ Στον πέμπτο λόφο της Κωνσταντινούπολης, στη συνοικία του Φαναρίου και σε απόσταση αναπνοής από την εμβληματική Μεγάλη του Γένους Σχολή, διακρίνεται ένας μικρός τετράκογχος ναός, βυζαντινού ρυθμού. Είναι η Παναγία των Μογγολίων, ή Μουγουλίων, γνωστή ως Παναγία του Μουχλιού ή Μουχλιώτισσα, που ξεχωρίζει για τον κόκκινο τρούλο της.

Τουρκία: Οι ορθόδοξοι ναοί που μετατράπηκαν σε τεμένη επί Ερντογάν, 21-05-2024, συντάκτης: Νόκος Γιώργος, @parapolitika.gr, ημερομηνία ανάκτησης: 07-06-2024.


πρόσκτισμα

πρόσκτισμα (singular nominative)
προσκτίσματα (nominative plural)
προσκτίσματος (genitive singular)
προσκτισμάτων (genitive plural)
πρόσκτισμα (accusative singular)
προσκτίσματα (accusative plural)
πρόσκτισμα (singular vocative)
προσκτίσματα (vocative plural)
πρόσκτισμα (neuter)

πρόσκτισμα < ελληνιστική κοινή προσκτίζω + -μα < αρχαία ελληνική πρός + κτίζω

πρό‐σκτι‐σμα

κτίσμα το οποίο κατασκευάστηκε πάνω ή δίπλα σε άλλο το οποίο προϋπήρχε

αρχιτεκτονική

※ […] η διερεύνηση του εξωτερικού χώρου έφερε καταρχάς στο φως τμήμα πλακόστρωτου δαπέδου το οποίο, σε συνάφεια με τα ερείπια κτιρίων προς δυσμάς, η έρευνα των οποίων προγραμματίζεται για το τρέχον έτος, θα πρέπει να αποδοθεί στην υπαίθρια πλατεία της Αγοράς. Επιπλέον, εντοπίστηκαν τουλάχιστον δύο άγνωστα έως σήμερα προσκτίσματα στα δυτικά και ανατολικά του κυρίως κτιρίου.

Νικόπολη: Συνεχίζονται οι ανασκαφές στην αρχαία Αγορά, Η Καθημερινή, 29 Μαΐου 2024


ψευδοπαράθυρο

ψευδοπαράθυρο (singular nominative)
ψευδοπαράθυρα (nominative plural)
ψευδοπαράθυρου (genitive singular)
ψευδοπαραθύρου (genitive singular)
ψευδοπαράθυρων (genitive plural)
ψευδοπαραθύρων (genitive plural)
ψευδοπαράθυρο (accusative singular)
ψευδοπαράθυρα (accusative plural)
ψευδοπαράθυρο (singular vocative)
ψευδοπαράθυρα (vocative plural)
ψευδοπαράθυρο (neuter)

ψευδοπαράθυρο < ψευδο- + παράθυρο

ψευ‐δο‐πα‐ρά‐θυ‐ρο

ψεύτικο παράθυρο, απομίμηση παραθύρου

αρχιτεκτονική

※ Oι διαστάσεις και οι κατασκευαστικές και δομικές λεπτομέρειες των ψευδοπαράθυρων βρίσκουν απόλυτη αντιστοιχία στο λίθινο παράθυρο, κομμάτια του οποίου είχαν βρεθεί στα ανατολικά του μνημείου (Βεργίνα: Περίτεχνος τάφος με λίθινα ψευδοπαράθυρα, εφημ. Μακεδονία, 29/02/2012 https://www.makthes.gr/vergina-peritechnos-tafos-me-lithina-pseydoparathyra-64054)


ψευδοπαραστάδα

ψευδοπαραστάδα (singular nominative)
ψευδοπαραστάδες (nominative plural)
ψευδοπαραστάδας (genitive singular)
ψευδοπαραστάδων (genitive plural)
ψευδοπαραστάδα (accusative singular)
ψευδοπαραστάδες (accusative plural)
ψευδοπαραστάδα (singular vocative)
ψευδοπαραστάδες (vocative plural)
ψευδοπαραστάδα (feminine)

ψευδοπαραστάδα < ψευδο- + παραστάδα

ψευ‐δο‐πα‐ρα‐στά‐δα

αρχιτεκτονικό στοιχείο το οποίο έχει τη μορφή παραστάδας

αρχιτεκτονική

※ Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόσοψη του κτιρίου με την αυστηρά συμμετρική διάρθρωσή της, το επιβλητικό πρόπυλο της εισόδου, με τους κορινθιακούς κίονες και την αετωματική επίστεψη, καθώς επίσης και τα επιμέρους μορφολογικά στοιχεία όπως είναι οι ψευδοπαραστάδες με τα κορινθιακά επίκρανα στους ορόφους, τα γείσα και τα αετώματα των ανοιγμάτων, οι μπαλούστρες στις ποδιές των παραθύρων και τα φυτομορφικά κοσμήματα.

Δημοτικό Θέατρο Πειραιά - Περιγραφή μνημείου, arxaiologikoktimatologio.gov.gr


υλικοκατασκευαστικός

υλικοκατασκευαστικός (masculine singular nominative)
υλικοκατασκευαστική (singular feminine nominative)
υλικοκατασκευαστικό (singular nominative neuter)
υλικοκατασκευαστικού (masculine genitive singular)
υλικοκατασκευαστικής (genitive singular feminine)
υλικοκατασκευαστικού (genitive singular neuter)
υλικοκατασκευαστικό (accusative masculine singular)
υλικοκατασκευαστική (accusative singular feminine)
υλικοκατασκευαστικό (accusative singular neuter)
υλικοκατασκευαστικέ (masculine singular vocative)
υλικοκατασκευαστική (singular feminine vocative)
υλικοκατασκευαστικό (singular vocative neuter)
υλικοκατασκευαστικοί (masculine nominative plural)
υλικοκατασκευαστικές (feminine nominative plural)
υλικοκατασκευαστικά (nominative neuter plural)
υλικοκατασκευαστικών (masculine genitive plural)
υλικοκατασκευαστικών (genitive feminine plural)
υλικοκατασκευαστικών (genitive neuter plural)
υλικοκατασκευαστικούς (accusative masculine plural)
υλικοκατασκευαστικές (accusative feminine plural)
υλικοκατασκευαστικά (accusative neuter plural)
υλικοκατασκευαστικοί (masculine vocative plural)
υλικοκατασκευαστικές (feminine vocative plural)
υλικοκατασκευαστικά (vocative neuter plural)
υλικοκατασκευαστικός (masculine singular nominative)
υλικοκατασκευαστική (feminine singular nominative)
υλικοκατασκευαστικό (neuter singular nominative)

υλικοκατασκευαστικός < υλικό + -ο- + κατασκευαστικός

που έχει σχέση με τα υλικά και τον τρόπο κατασκευής ή αναφέρεται σʼ αυτά

αρχιτεκτονική

※ Επιπλέον, η επανατοποθέτηση των επισκεπτών με αναπηρίες στο επίκεντρο του μουσειολογικού ενδιαφέροντος και η μεταβολή του ρόλου τους δεν πρέπει να επαφίεται στη διαρρύθμιση των υλικοκατασκευαστικών υποδομών και της εργονομίας των εκθέσεων. (Ευαγγελία Παπαλεξανδροπούλου, Ο κοινωνικός και εκπαιδευτικός ρόλος του σύγχρονου μουσείου: Παραδείγματα μουσείων της Πελοποννήσου, σελ. 68)

el-υλικοκατασκευαστικός-el-adj-Vak0857l


δικαίωμα υψούν

δικαίωμα υψούν (singular nominative)
δικαιώματα υψούν (nominative plural)
δικαιώματος υψούν (genitive singular)
δικαιωμάτων υψούν (genitive plural)
δικαίωμα υψούν (accusative singular)
δικαιώματα υψούν (accusative plural)
δικαίωμα υψούν (singular vocative)
δικαιώματα υψούν (vocative plural)
δικαίωμα υψούν (neuter)

δικαίωμα υψούν < → δείτε τις λέξεις δικαίωμα και υψούν

νομικό δικαίωμα ανέγερσης ή επέκτασης ορόφου σε υφιστάμενο ακίνητο, εφόσον το επιτρέπει ο συντελεστής δόμησης

αρχιτεκτονική

νομικός όρος

※ Το δικαίωμα υψούν και η μεταφορά συντελεστή δόμησης στα διατηρητέα κτήρια σε καθεστώς Εθνικού Κτηματολογίου (Νίκος Κοτανίδης, μεταπτυχιακή διατριβή ΑΠΘ, 2022)

※ Το υπουργείο Οικονομικών δεν έχει «φωτίσει» επαρκώς την περίπτωση που έχει εξαντληθεί ο συντελεστής δόμησης και συνεπώς το δικαίωμα υψούν ως εμπράγματο δικαίωμα αποτελεί «αφηρημένη μελλοντική υπόσχεση» (Τα κρίσιμα μυστικά για τον «αέρα» της ιδιοκτησίας και τη δήλωσή του, kathimerini.gr, 25/04/2008 https://www.kathimerini.gr/economy/local/320576/ta-krisima-mystika-gia-ton-aera-tis-idioktisias-kai-ti-dilosi-toy/)


άτριο

άτριο (singular nominative)
άτρια (nominative plural)
άτριου (genitive singular)
ατρίου (genitive singular)
άτριων (genitive plural)
ατρίων (genitive plural)
άτριο (accusative singular)
άτρια (accusative plural)
άτριο (singular vocative)
άτρια (vocative plural)
άτριο (neuter)

άτριο < λατινική atrium < αρχαία ελληνική αἴθριον (αντιδάνειο) < αἰθήρ ή ετρουσκική 𐌀𐌈𐌓𐌄 (aθre)

ορθογώνιος κεντρικός χώρος ρωμαϊκής οικίας, συχνά ακάλυπτος στο μέσο για φωτισμό και αερισμό, γύρω από τον οποίο αναπτύσσονται τα κύρια δωμάτια

αρχιτεκτονική