άλογο

άλογο < (κληρονομημένο) ελληνιστική κοινή ἄλογον < ουσιαστικοποιημένο ουδέτερο του επιθέτου ἄλογος (αρχαία ελληνική ἄλογος) (όπως στη στρατιωτική ορολογία, σε αντιδιαστολή προς το ανθρώπινο τμήμα του στρατού, τους άνδρες, που είχαν λογική ή λόγο, δηλαδή διέθεταν ομιλία)
:* για τη μονάδα ισχύος «ίππος» < λόγιο σημασιολογικό δάνειο από τη νέα ελληνική ίππος

αλογο- Νεοελληνικές λέξεις με πρόθημα αλογο- στο Βικιλεξικό

μονάδα ισχύος κινητήριας μηχανής

μονάδα μέτρησης


πόδι

πόδι (singular nominative)
πόδια (nominative plural)
ποδιού (genitive singular)
ποδιών (genitive plural)
πόδι (accusative singular)
πόδια (accusative plural)
πόδι (singular vocative)
πόδια (vocative plural)
πόδι (neuter)

πόδι < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική πόδιον, υποκοριστικό του πούςπρωτοϊνδοευρωπαϊκής προέλευσης

ετοιμοθάνατος

Είναι με το ένα πόδι στον τάφο, κι όμως δε σταματάει να δουλεύει!

στέκομαι

Κάτσε να σε δούμε και λίγο, όλο στο πόδι είσαι!

τρόμαξα

δείτε την έκφραση

Μόλις τον είδε, του κόπηκαν τα πόδια.

πάγωσε το αίμα μου

δείτε την έκφραση

Μόλις τον είδε, του κόπηκαν τα πόδια.

διώχνουν

Άντε πάλι, ο γιος του πήρε πόδι κι από την καινούργια του δουλειά!

επιμένω

Πάτα πόδι, μην τον αφήνεις να κάνει ό,τι θέλει!

παρακαλώ

Έπεσε στα πόδια του και τον παρακάλεσε να βρει μια θέση στον γιο του.

περπατώ

Έσερνε τα πόδια του, ήταν ψόφιος απ'την κούραση!

φεύγω

Μόλις τον είδε, το έβαλε στα πόδια.

εξουσία

Η γυναίκα του τούχει βάλει τα δυο πόδια σ'ένα παπούτσι!

-πόδαρος Νεοελληνικές λέξεις με επίθημα -πόδαρος στο Βικιλεξικό

ποδο- Νεοελληνικές λέξεις με πρόθημα ποδο- στο Βικιλεξικό

-ποδος Νεοελληνικές λέξεις με επίθημα -ποδος στο Βικιλεξικό

foot

ανθρώπινο πόδι

leg

ανθρώπινο πόδι

крак

ανθρώπινο πόδι

troad

ανθρώπινο πόδι

pied

ανθρώπινο πόδι

jambe

ανθρώπινο πόδι

Fuß

ανθρώπινο πόδι

Bein

ανθρώπινο πόδι

py

ανθρώπινο πόδι

fod

ανθρώπινο πόδι

רגל

ανθρώπινο πόδι

jalg

ανθρώπινο πόδι

足

ανθρώπινο πόδι

pedo

ανθρώπινο πόδι

kaki

ανθρώπινο πόδι

pede

ανθρώπινο πόδι

cos

ανθρώπινο πόδι

pie

ανθρώπινο πόδι

piede

ανθρώπινο πόδι

peuatalan

ανθρώπινο πόδι

발

ανθρώπινο πόδι

pes

ανθρώπινο πόδι

pėdės

ανθρώπινο πόδι

voet

ανθρώπινο πόδι

нога

ανθρώπινο πόδι

پا

ανθρώπινο πόδι

noga

ανθρώπινο πόδι

stopa

ανθρώπινο πόδι

pé

ανθρώπινο πόδι

picior

ανθρώπινο πόδι

нога

ανθρώπινο πόδι

ступня

ανθρώπινο πόδι

стопа

ανθρώπινο πόδι

mguu

ανθρώπινο πόδι

fot

ανθρώπινο πόδι

jalka

ανθρώπινο πόδι

jalkaterä

ανθρώπινο πόδι

poat

ανθρώπινο πόδι

foot

πόδι των ζώων

pav

πόδι των ζώων

patte

πόδι των ζώων

cos

πόδι των ζώων

pata

πόδι των ζώων

zampa

πόδι των ζώων

poot

πόδι των ζώων

pootje

πόδι των ζώων

پا

πόδι των ζώων

pata

πόδι των ζώων

нога

πόδι των ζώων

лапа

πόδι των ζώων

käpälä

πόδι των ζώων

jalka

πόδι των ζώων

tassu

πόδι των ζώων

kavio

πόδι των ζώων

μονάδα μήκους που υποδιαιρείται σε 12 ίντσες και ισούται με 0,30479 μέτρα

μονάδα μέτρησης

ο πόδας, ομάδα συλλαβών σε έναν στίχο που ακολουθούν ένα ποιητικό μέτρο


δάχτυλο

δάχτυλο (singular nominative)
δάχτυλα (nominative plural)
δάχτυλου (genitive singular)
δαχτύλου (genitive singular)
δάχτυλων (genitive plural)
δαχτύλων (genitive plural)
δάχτυλο (accusative singular)
δάχτυλα (accusative plural)
δάχτυλο (singular vocative)
δάχτυλα (vocative plural)
δάχτυλο (neuter)

δάχτυλο < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική δάχτυλ(ον) + -ο < δάκτυλον με ανομοίωση της προφοράς [kt] > [xt] < αρχαία ελληνική δάκτυλος (αρσενικό) Συγκρίνετε με το δάκτυλος, δάκτυλο.

finger

δάχτυλο (χεριού)

digit

δάχτυλο (χεριού)

finger

δάχτυλο (χεριού)

gisht

δάχτυλο (χεριού)

gisht dorashke

δάχτυλο (χεριού)

اصبع

δάχτυλο (χεριού)

մատ

δάχτυλο (χεριού)

vinger

δάχτυλο (χεριού)

ngón tay

δάχτυλο (χεριού)

пръст

δάχτυλο (χεριού)

meur

δάχτυλο (χεριού)

doigt

δάχτυλο (χεριού)

Finger

δάχτυλο (χεριού)

Zehe

δάχτυλο (χεριού)

finger

δάχτυλο (χεριού)

אצבע

δάχτυλο (χεριού)

manfingro

δάχτυλο (χεριού)

fingro

δάχτυλο (χεριού)

指

δάχτυλο (χεριού)

fingro

δάχτυλο (χεριού)

fingur

δάχτυλο (χεριού)

dedo

δάχτυλο (χεριού)

dito

δάχτυλο (χεριού)

dit

δάχτυλο (χεριού)

手指

δάχτυλο (χεριού)

손가락

δάχτυλο (χεριού)

til

δάχτυλο (χεριού)

digitus

δάχτυλο (χεριού)

mosai

δάχτυλο (χεριού)

mosapi

δάχτυλο (χεριού)

aal

δάχτυλο (χεριού)

u yaal a k’ab

δάχτυλο (χεριού)

jari

δάχτυλο (χεριού)

finger

δάχτυλο (χεριού)

vinger

δάχτυλο (χεριού)

ujj

δάχτυλο (χεριού)

палець

δάχτυλο (χεριού)

dede

δάχτυλο (χεριού)

palec

δάχτυλο (χεριού)

dedo

δάχτυλο (χεριού)

deget

δάχτυλο (χεριού)

палец

δάχτυλο (χεριού)

kidole cha mkono

δάχτυλο (χεριού)

kidole

δάχτυλο (χεριού)

finger

δάχτυλο (χεριού)

finga

δάχτυλο (χεριού)

prst

δάχτυλο (χεριού)

parmak

δάχτυλο (χεριού)

dalirì

δάχτυλο (χεριού)

fingur

δάχτυλο (χεριού)

sormi

δάχτυλο (χεριού)

finger

δάχτυλο (χεριού)

उंगली

δάχτυλο (χεριού)

inch

δάχτυλο (μονάδα μέτρησης)

inch

δάχτυλο (μονάδα μέτρησης)

pouce

δάχτυλο (μονάδα μέτρησης)

duim

δάχτυλο (μονάδα μέτρησης)

toe

δάχτυλο (ποδιού)

orteil

δάχτυλο (ποδιού)

dedo

δάχτυλο (ποδιού)

teen

δάχτυλο (ποδιού)

палець

δάχτυλο (ποδιού)

palec

δάχτυλο (ποδιού)

dedo

δάχτυλο (ποδιού)

палец

δάχτυλο (ποδιού)

μονάδα μήκους, περίπου 2 εκατοστά

μονάδα μέτρησης

κατά προσέγγιση

βάλε ένα δάχτυλο κρασί


παλάμη

παλάμη (singular nominative)
παλάμες (nominative plural)
παλάμης (genitive singular)
παλαμών (genitive plural)
παλάμη (accusative singular)
παλάμες (accusative plural)
παλάμη (singular vocative)
παλάμες (vocative plural)
παλάμη (feminine)

παλάμη < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική παλάμη < πρωτοϊνδοευρωπαϊκής προέλευσης

μούντζα

της ανοιχτής

ένα δεκατόμετρο

μονάδα μέτρησης

όσο το άνοιγμα της ανθρώπινης παλάμης

μονάδα μέτρησης

το ένα δέκατο του πήχη

μονάδα μέτρησης


χρόνος

χρόνος (masculine nominative)
χρόνοι (masculine nominative)
χρόνια (nominative neuter)
χρόνου (masculine genitive)
χρόνων (masculine genitive)
χρόνο (accusative masculine)
χρόνους (accusative masculine)
χρόνια (accusative neuter)
χρόνε (masculine vocative)
χρόνοι (masculine vocative)
χρόνια (vocative neuter)
χρόνος (masculine)

χρόνος < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική χρόνος

χρονο- Νεοελληνικές λέξεις με πρόθημα χρονο- στο Βικιλεξικό

-χρονος Νεοελληνικές λέξεις με επίθημα -χρονος στο Βικιλεξικό

time

θεμελιώδης έννοια

aldi

θεμελιώδης έννοια

temps

θεμελιώδης έννοια

Zeit

θεμελιώδης έννοια

tempo

θεμελιώδης έννοια

tiempo

θεμελιώδης έννοια

tempo

θεμελιώδης έννοια

tempus

θεμελιώδης έννοια

tijd

θεμελιώδης έννοια

час

θεμελιώδης έννοια

زمان

θεμελιώδης έννοια

czas

θεμελιώδης έννοια

tempo

θεμελιώδης έννοια

timp

θεμελιώδης έννοια

время

θεμελιώδης έννοια

време

θεμελιώδης έννοια

време

θεμελιώδης έννοια

čas

θεμελιώδης έννοια

čas

θεμελιώδης έννοια

zaman

θεμελιώδης έννοια

year

χρονική μονάδα

سنة

χρονική μονάδα

доба

χρονική μονάδα

année

χρονική μονάδα

Jahr

χρονική μονάδα

år

χρονική μονάδα

jaro

χρονική μονάδα

yaro

χρονική μονάδα

bliain

χρονική μονάδα

año

χρονική μονάδα

any

χρονική μονάδα

annus

χρονική μονάδα

år

χρονική μονάδα

jaar

χρονική μονάδα

rok

χρονική μονάδα

an

χρονική μονάδα

rok

χρονική μονάδα

år

χρονική μονάδα

rok

χρονική μονάδα

tense

γραμματική: ρηματικός χρόνος

temps

γραμματική: ρηματικός χρόνος

Zeit

γραμματική: ρηματικός χρόνος

czas

γραμματική: ρηματικός χρόνος

zaman

γραμματική: ρηματικός χρόνος

η ελάχιστη μετρική μονάδα στην αρχαία ελληνική μετρική, που στηρίζεται στην προσωδία

με πληθυντικό μόνον αρσενικό


μέτρο

μέτρο (singular nominative)
μέτρα (nominative plural)
μέτρου (genitive singular)
μέτρων (genitive plural)
μέτρο (accusative singular)
μέτρα (accusative plural)
μέτρο (singular vocative)
μέτρα (vocative plural)
μέτρο (neuter)

μέτρο < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική μέτρον < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *meh₁- (μετρώ)
:* για σύγχρονους όρους < (σημασιολογικό δάνειο) γαλλική mesure ή mètre ή σημασιολογικό δάνειο από την αγγλική measure

-μετρο Νεοελληνικές λέξεις με επίθημα -μετρο στο Βικιλεξικό

-μετρος Νεοελληνικές λέξεις με επίθημα -μετρος στο Βικιλεξικό

-μετρώ Νεοελληνικές λέξεις με επίθημα -μετρώ στο Βικιλεξικό

στην ποίηση, ο συνδυασμός τονισμένων - άτονων συλλαβών (για γλώσσες με δυναμικό τονισμό ή μακρόχρονων - βραχύχρονων (για γλώσσες με μελωδικό τονισμό) σε έναν σταθερά επαναλαμβανόμενο ρυθμό

τα κύρια ποιητικά μέτρα είναι ο τροχαίος, ο ίαμβος (δισύλλαβα) και τρισύλλαβα, ο ανάπαιστος, ο δάκτυλος και ο αμφίβραχυς ή μεσότονος


δάκτυλος

δάκτυλος (singular nominative)
δάκτυλοι (nominative plural)
δακτύλου (genitive singular)
δάκτυλου (genitive singular)
δακτύλων (genitive plural)
δάκτυλο (accusative singular)
δακτύλους (accusative plural)
δάκτυλε (singular vocative)
δάκτυλοι (vocative plural)
δάκτυλος (masculine)

δάκτυλος < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική δάκτυλος. Δείτε και το δάχτυλο.

θέτω τον δάκτυλον εις τον τύπον των ήλων

μετρικός πόδας που αποτελείται από μια μακρά (ή τονισμένη) συλλαβή και δύο βραχείες (ή άτονες) (—‿‿)

※ Αχ! και να | γύ-ρι-ζαν, | να ‘ρχον-ταν | πίσω _ (Ιωάννης Πολέμης, Χαμένα χρόνια)


κιλοβάτ

κιλοβάτ < απροσάρμοστο λόγιο δάνειο από τη γαλλική kilowatt. Μορφολογικά αναλύεται σε κιλο- (< kilo- < χιλιο-) + βατ

μονάδα ισχύος ίση με ζίλι (1.000) βατ

μονάδα μέτρησης

σύμβολο: kW


ισχύς

ισχύς (singular nominative)
ισχύες (nominative plural)
ισχύος (genitive singular)
ισχύων (genitive plural)
ισχύ (accusative singular)
ισχύς (accusative plural)
ισχύ (singular vocative)
ισχύες (vocative plural)
ισχύς (feminine)

ισχύς < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ἰσχύς
:* για τη σημασία στη φυσική < μεταφραστικό δάνειο από την αγγλική power

ισχυρο- Νεοελληνικές λέξεις με πρόθημα ισχυρο- στο Βικιλεξικό

power

μέγεθος της φυσικής

puissance

μέγεθος της φυσικής

Leistung

μέγεθος της φυσικής

povumo

μέγεθος της φυσικής

moc

μέγεθος της φυσικής

ο ρυθμός (παραγωγής, εκπομπής, μετάδοσης, απορρόφησης, κατανάλωσης) ενέργειας σε συνάρτηση με τον χρόνο

μονάδα μέτρησης

μονάδα μέτρησης της ισχύος, στο Διεθνές Σύστημα Μονάδων είναι το βατ (1 W)

δείτε επίσης: δύναμη (διαφορετικό μέγεθος)


αδιάφορος

αδιάφορος (masculine singular nominative)
αδιάφορη (singular feminine nominative)
αδιάφορο (singular nominative neuter)
αδιάφορου (masculine genitive singular)
αδιάφορης (genitive singular feminine)
αδιάφορου (genitive singular neuter)
αδιάφορο (accusative masculine singular)
αδιάφορη (accusative singular feminine)
αδιάφορο (accusative singular neuter)
αδιάφορε (masculine singular vocative)
αδιάφορη (singular feminine vocative)
αδιάφορο (singular vocative neuter)
αδιάφοροι (masculine nominative plural)
αδιάφορες (feminine nominative plural)
αδιάφορα (nominative neuter plural)
αδιάφορων (masculine genitive plural)
αδιάφορων (genitive feminine plural)
αδιάφορων (genitive neuter plural)
αδιάφορους (accusative masculine plural)
αδιάφορες (accusative feminine plural)
αδιάφορα (accusative neuter plural)
αδιάφοροι (masculine vocative plural)
αδιάφορες (feminine vocative plural)
αδιάφορα (vocative neuter plural)
αδιάφορος (masculine singular nominative)
αδιάφορη (feminine singular nominative)
αδιάφορο (neuter singular nominative)

αδιάφορος < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή ἀδιάφορος. Συγχρονικά αναλύεται σε α- στερητικό + διάφορος < διαφέρω.

α‐διά‐φο‐ρος


ιαμβικός

ιαμβικός (masculine singular nominative)
ιαμβική (singular feminine nominative)
ιαμβικό (singular nominative neuter)
ιαμβικού (masculine genitive singular)
ιαμβικής (genitive singular feminine)
ιαμβικού (genitive singular neuter)
ιαμβικό (accusative masculine singular)
ιαμβική (accusative singular feminine)
ιαμβικό (accusative singular neuter)
ιαμβικέ (masculine singular vocative)
ιαμβική (singular feminine vocative)
ιαμβικό (singular vocative neuter)
ιαμβικοί (masculine nominative plural)
ιαμβικές (feminine nominative plural)
ιαμβικά (nominative neuter plural)
ιαμβικών (masculine genitive plural)
ιαμβικών (genitive feminine plural)
ιαμβικών (genitive neuter plural)
ιαμβικούς (accusative masculine plural)
ιαμβικές (accusative feminine plural)
ιαμβικά (accusative neuter plural)
ιαμβικοί (masculine vocative plural)
ιαμβικές (feminine vocative plural)
ιαμβικά (vocative neuter plural)
ιαμβικός (masculine singular nominative)
ιαμβική (feminine singular nominative)
ιαμβικό (neuter singular nominative)

ιαμβικός < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή ἰαμβικός

ι‐αμ‐βι‐ικός

που αναφέρεται ιάμβους ή αποτελείται από ίαμβους

ο ιαμβικός δεκαπεντασύλλαβος ή πολιτικός στίχος χρησιμοποιήθηκε από τον 10ο αιώνα μ.Χ. και αποτελεί τον τυπικό στίχο του δημοτικού τραγουδιού


ίαμβος

ίαμβος (singular nominative)
ίαμβοι (nominative plural)
ιάμβου (genitive singular)
ίαμβου (genitive singular)
ιάμβων (genitive plural)
ίαμβο (accusative singular)
ιάμβους (accusative plural)
ίαμβους (accusative plural)
ίαμβε (singular vocative)
ίαμβοι (vocative plural)
ίαμβος (masculine)

ίαμβος < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ἴαμβος

δισύλλαβος μετρικός πόδας της νεοελληνικής μετρικής με εναλλαγή άτονης και τονισμένης συλλαβής (‿—)

※ Α-χός | βα-ρύς | α-κού | γε-ται | πο-λλά | ντου-φέ| κια πέ |φτουν (δημοτικό ⌘)

ο στίχος ενός ποιήματος με ιαμβικό μέτρο

τίτλος ποιητικής συλλογής «Ίαμβοι και Ανάπαιστοι» του Κωστή Παλαμά

※ Πλην πόσα έλειψαν εκ των παπύρων, / πόσον συχνά των μιαρών σηρών βορά / έγινεν ίαμβος λεπτός και είρων! (Κωνσταντίνος Καβάφης, Οι Μιμίαμβοι του Ηρώδου)


τόνος

τόνος (singular nominative)
τόνοι (nominative plural)
τόνου (genitive singular)
τόνων (genitive plural)
τόνο (accusative singular)
τόνους (accusative plural)
τόνε (singular vocative)
τόνοι (vocative plural)
τόνος (masculine)

τόνος < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική τόνος < τείνω
: για τον τόνο της φωνής, ήχου < σημασιολογικό δάνειο από τη γαλλική ton < λατινική tonus (τέντωμα χορδής) < αρχαία ελληνική τόνος
: για το βάρος < (λόγιο δάνειο) γαλλική tonn(3) (θηλυκό) + -ος
: για το ψάρι < (άμεσο δάνειο) ιταλική tonno + -ς < υστερολατινική tunnus < αρχαία ελληνική θύννος (αντιδάνειο)

accent

διακριτικό σημάδι

μονάδα μέτρησης βάρους που αντιστοιχεί σε: «αγγλικός τόννος» 1.016 χιλιόγραμμα και «γαλλικός τόννος» 1.000 χιλιόγραμμα

μονάδα μέτρησης

μέτρο χωρητικότητας των πλοίων, που αντιστοιχεί σε όγκο 2,83 κυβ. μέτρων

μονάδα μέτρησης

μονάδα μέτρησης

ναυτικός όρος

δυναμικότητα φορτηγού αυτοκινήτου σε βάρος φορτίου

μονάδα μέτρησης

για να δηλωθεί αόριστα μια πολύ μεγάλη ποσότητα

μονάδα μέτρησης


κιλό

κιλό (singular nominative)
κιλά (nominative plural)
κιλού (genitive singular)
κιλών (genitive plural)
κιλό (accusative singular)
κιλά (accusative plural)
κιλό (singular vocative)
κιλά (vocative plural)
κιλό (neuter)

κιλό < (λόγιο δάνειο) γαλλική kilo, σύντμηση του kilogramme (χιλιόγραμμο) < χιλιό-< χίλια + -γραμμο

κιλο- Νεοελληνικές λέξεις με πρόθημα κιλο- στο Βικιλεξικό

το χιλιόγραμμο, μονάδα μέτρησης της μάζας, που χρησιμοποιείται όμως στη καθημερινή ζωή ως μονάδα του βάρους

μονάδα μέτρησης


οβολός

οβολός (singular nominative)
οβολοί (nominative plural)
οβολού (genitive singular)
οβολών (genitive plural)
οβολό (accusative singular)
οβολούς (accusative plural)
οβολέ (singular vocative)
οβολοί (vocative plural)
οβολός (masculine)

οβολός < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ὀβολός

μονάδα βάρους στην Αρχαία Αθήνα

μονάδα μέτρησης


μεγάτονος

μεγάτονος (singular nominative)
μεγάτονοι (nominative plural)
μεγάτονου (genitive singular)
μεγατόνου (genitive singular)
μεγάτονων (genitive plural)
μεγατόνων (genitive plural)
μεγάτονο (accusative singular)
μεγάτονους (accusative plural)
μεγατόνους (accusative plural)
μεγάτονε (singular vocative)
μεγάτονοι (vocative plural)
μεγάτονος (masculine)
μεγατόνος

μεγάτονος < μεγά- (< mega-) + τόνος

βάρους, πολλαπλάσιο του τόνου, με σύμβολο Mt (τόνος στην 6η δύναμη)

μονάδα μέτρησης


βακχείος

βακχείος (masculine singular nominative)
βακχεία (singular feminine nominative)
βακχείο (singular nominative neuter)
βακχείου (masculine genitive singular)
βακχείας (genitive singular feminine)
βακχείου (genitive singular neuter)
βακχείο (accusative masculine singular)
βακχεία (accusative singular feminine)
βακχείο (accusative singular neuter)
βακχείε (masculine singular vocative)
βακχεία (singular feminine vocative)
βακχείο (singular vocative neuter)
βακχείοι (masculine nominative plural)
βακχείες (feminine nominative plural)
βακχεία (nominative neuter plural)
βακχείων (masculine genitive plural)
βακχείων (genitive feminine plural)
βακχείων (genitive neuter plural)
βακχείους (accusative masculine plural)
βακχείες (accusative feminine plural)
βακχεία (accusative neuter plural)
βακχείοι (masculine vocative plural)
βακχείες (feminine vocative plural)
βακχεία (vocative neuter plural)
βακχείος (masculine singular nominative)
βακχεία (feminine singular nominative)
βακχείο (neuter singular nominative)

βακχείος < αρχαία ελληνική βακχεῖος < Βάκχος

μέτρο που αποτελείται από δύο μακρές και μία βραχεία συλλαβή (- - ∪ και αργότερα ∪ - -)

αρχαιοελληνικό


αμφίβραχυς

αμφίβραχυς < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή ἀμφίβραχυς, και ουσιαστικοποιημένο. Συγχρονικά αναλύεται σε αμφί- + βραχύς.

αμ‐φί‐βρα‐χυς

που αναφέρεται στο παραπάνω μετρικό σχήμα

αμφίβραχυς πόδας


αμφίβραχυς

αμ‐φί‐βρα‐χυς

ο τρίσημος μετρικός πόδας με το συνδυασμό συλλαβών: άτονη - τονισμένη - άτονη (‿—‿)

※ Τα πρώ-τα | μου χρό-νια | τ’‿α-ξέ-χα- | -στα τα ’ζη-|σα (Κωστής Παλαμάς, ※ Μια πίκρα @ebooks.edu.gr)


λεύγα

λεύγα (singular nominative)
λεύγες (nominative plural)
λεύγας (genitive singular)
λευγών (genitive plural)
λεύγα (accusative singular)
λεύγες (accusative plural)
λεύγα (singular vocative)
λεύγες (vocative plural)
λεύγα (feminine)

λεύγα < (άμεσο δάνειο) λατινική leuga

: αρχαία ρωμαϊκή μονάδα μήκους ίση με 1.500 ρωμαϊκά βήματα

μονάδα μέτρησης

απόσταση 4,452 μέτρων στη ξηρά, τρία ναυτικά μίλια στη θάλασσα

μονάδα μέτρησης

«20.000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα», παλαιότερα, «εἰκοσακισχίλιαι λεῦγαι ὑπὸ τὴν θάλασσαν» (τίτλος μυθιστορήματος του Ιουλίου Βερν)


λίβρα

λίβρα (singular nominative)
λίβρες (nominative plural)
λίβρας (genitive singular)
λιβρών (genitive plural)
λίβρα (accusative singular)
λίβρες (accusative plural)
λίβρα (singular vocative)
λίβρες (vocative plural)
λίβρα (feminine)

λίβρα < (άμεσο δάνειο) γαλλική livre < λατινική libra. Δείτε και λίμπρα

μονάδα μέτρησης της χωρητικότητας ή της μάζας κάποιου πράγματος

μονάδα μέτρησης


χιλιοστόγραμμο

χιλιοστόγραμμο (singular nominative)
χιλιοστόγραμμα (nominative plural)
χιλιοστόγραμμου (genitive singular)
χιλιοστογράμμου (genitive singular)
χιλιοστόγραμμων (genitive plural)
χιλιοστογράμμων (genitive plural)
χιλιοστόγραμμο (accusative singular)
χιλιοστόγραμμα (accusative plural)
χιλιοστόγραμμο (singular vocative)
χιλιοστόγραμμα (vocative plural)
χιλιοστόγραμμο (neuter)

χιλιοστόγραμμο < (καθαρεύουσα) χιλιοστό- + -γραμμον < μεταφραστικό δάνειο από τη γαλλική milligramme

μονάδα μάζας, το χιλιοστό ενός γραμμαρίου (mg)

μονάδα μέτρησης


γιάρδα

γιάρδα (singular nominative)
γιάρδες (nominative plural)
γιάρδας (genitive singular)
γιαρδών (genitive plural)
γιάρδα (accusative singular)
γιάρδες (accusative plural)
γιάρδα (singular vocative)
γιάρδες (vocative plural)
γιάρδα (feminine)
γυάρδα (transliteration)

γιάρδα < (άμεσο δάνειο) αγγλική yard μέσω της ιταλικής iarda ή της τουρκικής yarda

yard

μονάδα μήκους

yard

μονάδα μήκους

verge

μονάδα μήκους

αγγλική μονάδα μήκους ίση με 3 πόδια ή 0,9144 μέτρα

μονάδα μέτρησης

H φρεγάτα είναι 500 γιάρδες από το νησί. (Το Βήμα, 13 Νοεμβρίου 2005)


δεκαπεντασύλλαβος

δεκαπεντασύλλαβος (masculine singular nominative)
δεκαπεντασύλλαβη (singular feminine nominative)
δεκαπεντασύλλαβο (singular nominative neuter)
δεκαπεντασύλλαβου (masculine genitive singular)
δεκαπεντασύλλαβης (genitive singular feminine)
δεκαπεντασύλλαβου (genitive singular neuter)
δεκαπεντασύλλαβο (accusative masculine singular)
δεκαπεντασύλλαβη (accusative singular feminine)
δεκαπεντασύλλαβο (accusative singular neuter)
δεκαπεντασύλλαβε (masculine singular vocative)
δεκαπεντασύλλαβη (singular feminine vocative)
δεκαπεντασύλλαβο (singular vocative neuter)
δεκαπεντασύλλαβοι (masculine nominative plural)
δεκαπεντασύλλαβες (feminine nominative plural)
δεκαπεντασύλλαβα (nominative neuter plural)
δεκαπεντασύλλαβων (masculine genitive plural)
δεκαπεντασύλλαβων (genitive feminine plural)
δεκαπεντασύλλαβων (genitive neuter plural)
δεκαπεντασύλλαβους (accusative masculine plural)
δεκαπεντασύλλαβες (accusative feminine plural)
δεκαπεντασύλλαβα (accusative neuter plural)
δεκαπεντασύλλαβοι (masculine vocative plural)
δεκαπεντασύλλαβες (feminine vocative plural)
δεκαπεντασύλλαβα (vocative neuter plural)
δεκαπεντασύλλαβος (masculine singular nominative)
δεκαπεντασύλλαβη (feminine singular nominative)
δεκαπεντασύλλαβο (neuter singular nominative)

δεκαπεντασύλλαβος < (δεκαπέντε) δεκαπεντα- + -σύλλαβος (συλλαβή)

δε‐κα‐πε‐ντα‐σύλ‐λα‐βος

στίχος με δεκαπέντε μετρικούς πόδες

ο στίχος του δημοτικού «Αχός βαρύς ακούγεται, πολλά τουφέκια πέφτουν» είναι δεκαπεντασύλλαβος


δεκάμετρο

δεκάμετρο (singular nominative)
δεκάμετρα (nominative plural)
δεκάμετρου (genitive singular)
δεκαμέτρου (genitive singular)
δεκάμετρων (genitive plural)
δεκαμέτρων (genitive plural)
δεκάμετρο (accusative singular)
δεκάμετρα (accusative plural)
δεκάμετρο (singular vocative)
δεκάμετρα (vocative plural)
δεκάμετρο (neuter)

δεκάμετρο < δεκά- + -μετρο

μονάδα μήκους ίση με 10 μέτρα

μονάδα μέτρησης


κώλο

κώλο < κώλ(ον) + -ο < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική κῶλον

τμήμα του στίχου που αποτελείται από δύο ή περισσότερους πόδες


εκατοστόμετρο

εκατοστόμετρο (singular nominative)
εκατοστόμετρα (nominative plural)
εκατοστόμετρου (genitive singular)
εκατοστομέτρου (genitive singular)
εκατοστόμετρων (genitive plural)
εκατοστομέτρων (genitive plural)
εκατοστόμετρο (accusative singular)
εκατοστόμετρα (accusative plural)
εκατοστόμετρο (singular vocative)
εκατοστόμετρα (vocative plural)
εκατοστόμετρο (neuter)

εκατοστόμετρο < → δείτε τις λέξεις εκατοστό και μέτρο

μονάδα μήκους ίση με το ένα εκατοστό του μέτρου

μονάδα μέτρησης


φούντι

φούντι (singular nominative)
φούντια (nominative plural)
φουντιού (genitive singular)
φουντιών (genitive plural)
φούντι (accusative singular)
φούντια (accusative plural)
φούντι (singular vocative)
φούντια (vocative plural)
φούντι (neuter)

φούντι < (άμεσο δάνειο) γερμανική Pfund + -ι Δείτε και φούντιον στην καθαρεύουσα

pound

γερμανική λίβρα

Pfund

γερμανική λίβρα

μονάδα μέτρησης μάζας, που ισούται με τη γερμανική λίβρα ή λίμπρα που ισοδυναμούσε με μισό κιλό

μονάδα μέτρησης


καταληκτικός

καταληκτικός (masculine singular nominative)
καταληκτική (singular feminine nominative)
καταληκτικό (singular nominative neuter)
καταληκτικού (masculine genitive singular)
καταληκτικής (genitive singular feminine)
καταληκτικού (genitive singular neuter)
καταληκτικό (accusative masculine singular)
καταληκτική (accusative singular feminine)
καταληκτικό (accusative singular neuter)
καταληκτικέ (masculine singular vocative)
καταληκτική (singular feminine vocative)
καταληκτικό (singular vocative neuter)
καταληκτικοί (masculine nominative plural)
καταληκτικές (feminine nominative plural)
καταληκτικά (nominative neuter plural)
καταληκτικών (masculine genitive plural)
καταληκτικών (genitive feminine plural)
καταληκτικών (genitive neuter plural)
καταληκτικούς (accusative masculine plural)
καταληκτικές (accusative feminine plural)
καταληκτικά (accusative neuter plural)
καταληκτικοί (masculine vocative plural)
καταληκτικές (feminine vocative plural)
καταληκτικά (vocative neuter plural)
καταληκτικός

καταληκτικός < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή καταληκτικός < αρχαία ελληνική καταλήγω

κα‐τα‐λη‐κτη‐ικός

ο σχετικός με κατάληξη ή λήξη

για στίχο που καταλήγει σε τελεταίο πόδα ελλιπή


πόδας

πόδας (singular nominative)
πόδες (nominative plural)
πόδα (genitive singular)
ποδών (genitive plural)
πόδα (accusative singular)
πόδες (accusative plural)
πόδα (singular vocative)
πόδες (vocative plural)
πόδας (masculine)

πόδας < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική πούς από την αιτιατική πόδα
:* για τη γεωμετρία < σημασιολογικό δάνειο από τη γαλλική pied

σύνολο δύο ή περισσότερων συλλαβών που συγκροτούν μία μετρική μονάδα

λόγιο: πους


εκτάριο

εκτάριο (singular nominative)
εκτάρια (nominative plural)
εκτάριου (genitive singular)
εκταρίου (genitive singular)
εκτάριων (genitive plural)
εκταρίων (genitive plural)
εκτάριο (accusative singular)
εκτάρια (accusative plural)
εκτάριο (singular vocative)
εκτάρια (vocative plural)
εκτάριο (neuter)

εκτάριο < (λόγιο δάνειο) γαλλική hectare

των επιφανειών, ίση με 10 στρέμματα (10 000 τετραγωνικά μέτρα)

μονάδα μέτρησης

το βρετανικό acre (διαφορετική μονάδα)


πριάπειος

πριάπειος (masculine singular nominative)
πριάπεια (singular feminine nominative)
πριάπειο (singular nominative neuter)
πριάπειου (masculine genitive singular)
πριάπειας (genitive singular feminine)
πριάπειου (genitive singular neuter)
πριάπειο (accusative masculine singular)
πριάπεια (accusative singular feminine)
πριάπειο (accusative singular neuter)
πριάπειε (masculine singular vocative)
πριάπεια (singular feminine vocative)
πριάπειο (singular vocative neuter)
πριάπειοι (masculine nominative plural)
πριάπειες (feminine nominative plural)
πριάπεια (nominative neuter plural)
πριάπειων (masculine genitive plural)
πριάπειων (genitive feminine plural)
πριάπειων (genitive neuter plural)
πριάπειους (accusative masculine plural)
πριάπειες (accusative feminine plural)
πριάπεια (accusative neuter plural)
πριάπειοι (masculine vocative plural)
πριάπειες (feminine vocative plural)
πριάπεια (vocative neuter plural)
πριάπειος (masculine singular nominative)
πριάπεια (feminine singular nominative)
πριάπειο (neuter singular nominative)

πριάπειος < ελληνιστική κοινή Πριάπειος < αρχαία ελληνική Πρίαπος

που αφορά στο πριάπειο μέτρο


καράτι

καράτι (singular nominative)
καράτια (nominative plural)
καρατιού (genitive singular)
καρατίου (genitive singular)
καρατιών (genitive plural)
καρατίων (genitive plural)
καράτι (accusative singular)
καράτια (accusative plural)
καράτι (singular vocative)
καράτια (vocative plural)
καράτι (neuter)

καράτι < (άμεσο δάνειο) ιταλική carato < μεσαιωνική λατινική caratus < αραβική قيراط (qīrāṭ, μονάδα βάρους) < ελληνιστική κοινή κεράτιον < αρχαία ελληνική κεράτιον, υποκοριστικό του κέρας (αντιδάνειο)

μονάδα με την οποία μετριέται η περιεκτικότητα σε καθαρό χρυσό ενός αντικειμένου που αποτελείται από κράμα χρυσού και αντιστοιχεί σε περιεκτικότητα 1 γραμμαρίου χρυσού σε 24 γραμμάρια κράματος

μονάδα μέτρησης

ο χρυσός 24 καρατίων είναι υπερβολικά μαλακός γι' αυτό και δεν κατασκευάζονται κοσμήματα με αυτή την περιεκτικότητα


διασκελισμός

διασκελισμός (singular nominative)
διασκελισμοί (nominative plural)
διασκελισμού (genitive singular)
διασκελισμών (genitive plural)
διασκελισμό (accusative singular)
διασκελισμούς (accusative plural)
διασκελισμέ (singular vocative)
διασκελισμοί (vocative plural)
διασκελισμός (masculine)

διασκελισμός < διασκελίζω, διασκελισ- + -μός < μεσαιωνική ελληνική διασκελίζω < (ελληνιστική κοινή) < διά (δια-) + αρχαία ελληνική σκέλος, μεταφραστικό δάνειο από τη γαλλική enjambement

δι‐α‐σκε‐λι‐σμός

το μετρικό φαινόμενο στο οποίο το νόημα ενός στίχου ολοκληρώνεται στον επόμενο (ή επόμενους)


ακατάληκτος

ακατάληκτος (masculine singular nominative)
ακατάληκτη (singular feminine nominative)
ακατάληκτο (singular nominative neuter)
ακατάληκτου (masculine genitive singular)
ακατάληκτης (genitive singular feminine)
ακατάληκτου (genitive singular neuter)
ακατάληκτο (accusative masculine singular)
ακατάληκτη (accusative singular feminine)
ακατάληκτο (accusative singular neuter)
ακατάληκτε (masculine singular vocative)
ακατάληκτη (singular feminine vocative)
ακατάληκτο (singular vocative neuter)
ακατάληκτοι (masculine nominative plural)
ακατάληκτες (feminine nominative plural)
ακατάληκτα (nominative neuter plural)
ακατάληκτων (masculine genitive plural)
ακατάληκτων (genitive feminine plural)
ακατάληκτων (genitive neuter plural)
ακατάληκτους (accusative masculine plural)
ακατάληκτες (accusative feminine plural)
ακατάληκτα (accusative neuter plural)
ακατάληκτοι (masculine vocative plural)
ακατάληκτες (feminine vocative plural)
ακατάληκτα (vocative neuter plural)
ακατάληκτος (masculine singular nominative)
ακατάληκτη (feminine singular nominative)
ακατάληκτο (neuter singular nominative)

ακατάληκτος < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή ἀκατάληκτος

α‐κα‐τά‐λη‐κτος

στίχος που έχει τον τελικό πόδα ολόκληρο

→ χρειάζεται παράδειγμα


δίχρονος

δίχρονος (masculine singular nominative)
δίχρονη (singular feminine nominative)
δίχρονο (singular nominative neuter)
δίχρονου (masculine genitive singular)
δίχρονης (genitive singular feminine)
δίχρονου (genitive singular neuter)
δίχρονο (accusative masculine singular)
δίχρονη (accusative singular feminine)
δίχρονο (accusative singular neuter)
δίχρονε (masculine singular vocative)
δίχρονη (singular feminine vocative)
δίχρονο (singular vocative neuter)
δίχρονοι (masculine nominative plural)
δίχρονες (feminine nominative plural)
δίχρονα (nominative neuter plural)
δίχρονων (masculine genitive plural)
δίχρονων (genitive feminine plural)
δίχρονων (genitive neuter plural)
δίχρονους (accusative masculine plural)
δίχρονες (accusative feminine plural)
δίχρονα (accusative neuter plural)
δίχρονοι (masculine vocative plural)
δίχρονες (feminine vocative plural)
δίχρονα (vocative neuter plural)
δίχρονος (masculine singular nominative)
δίχρονη (feminine singular nominative)
δίχρονο (neuter singular nominative)

δίχρονος < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή δίχρονος
:* για τη διάρκεια 2 ετών < (δις) δί- + -χρονος

two-year

έχει ηλικία δύο χρονών

dwuletni

έχει ηλικία δύο χρονών

two-stroke

(για κινητήρα)

dwusuwowy

(για κινητήρα)

συλλαβή που είχε δύο μετρικούς χρόνους, δύο μόρες


τετραποδία

τετραποδία (singular nominative)
τετραποδίες (nominative plural)
τετραποδίας (genitive singular)
τετραποδιών (genitive plural)
τετραποδία (accusative singular)
τετραποδίες (accusative plural)
τετραποδία (singular vocative)
τετραποδίες (vocative plural)
τετραποδία (feminine)

τετραποδία < αρχαία ελληνική τετραποδία < τετράπους

ποιητικό μέτρο τεσσάρων ποδών


τετράμετρο

τετράμετρο (singular nominative)
τετράμετρα (nominative plural)
τετράμετρου (genitive singular)
τετραμέτρου (genitive singular)
τετράμετρων (genitive plural)
τετραμέτρων (genitive plural)
τετράμετρο (accusative singular)
τετράμετρα (accusative plural)
τετράμετρο (singular vocative)
τετράμετρα (vocative plural)
τετράμετρο (neuter)

τετράμετρο < ουσιαστικοποιημένο ουδέτερο του επιθέτου τετράμετρος < αρχαία ελληνική τετράμετρος

ποίημα που έχει στίχους με τέσσερις μετρικούς πόδες


μικρο-

μικρο- < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική μικρο- < μικρό(ς)
: για σύγχρονους επιστημονικούς όρους < λόγιο ενδογενές δάνειο: μεταφραστικό δάνειο από τη νεολατινική micro-

μικρ-

όταν ακολουθεί φωνήεν, σε παλιές συνθέσεις

Νεοελληνικές λέξεις με πρόθημα μικρο- στο Βικιλεξικό

Νεοελληνικές λέξεις με πρόθημα μικρό- στο Βικιλεξικό

Νεοελληνικές λέξεις με πρόθημα μικρ- στο Βικιλεξικό

ένα εκατομμυριοστό (μόνον η μορφή μικρο-)

μονάδα μέτρησης

μικροαμπέρ

σημείωση: δε μετακινείται ο τόνος. Συνήθως είναι λέξεις απροσάρμοστες στο ελληνικό κλιτικό σύστημα.


ανάπαιστος

ανάπαιστος (singular nominative)
ανάπαιστοι (nominative plural)
ανάπαιστου (genitive singular)
αναπαίστου (genitive singular)
ανάπαιστων (genitive plural)
αναπαίστων (genitive plural)
ανάπαιστο (accusative singular)
ανάπαιστους (accusative plural)
αναπαίστους (accusative plural)
ανάπαιστε (singular vocative)
ανάπαιστοι (vocative plural)
ανάπαιστος (masculine)

ανάπαιστος < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ἀνάπαιστος < ἀναπαίω

τρισύλλαβος μετρικός πόδας με δύο άτονες + μία τονισμένη συλλαβή (‿‿—)

※ Στων Ψα-ρών | την ο-λό | μα-υρη ρά|χη (Σολωμός, Η καταστροφή των Ψαρών)

μετρικός πους, κυρίως παιάνων, με δύο βραχύχρονες (ή μία μακρόχρονη) και μία μακρόχρονη συλλαβή υ υ -

αρχαία ελληνική


μέδιμνος

μέδιμνος (singular nominative)
μέδιμνοι (nominative plural)
μέδιμνου (genitive singular)
μεδίμνου (genitive singular)
μέδιμνων (genitive plural)
μεδίμνων (genitive plural)
μέδιμνο (accusative singular)
μέδιμνους (accusative plural)
μεδίμνους (accusative plural)
μέδιμνε (singular vocative)
μέδιμνοι (vocative plural)
μέδιμνος (masculine)

μέδιμνος < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική μέδιμνος < μέδω

ο αρχαίος μέδιμνος

μονάδα μέτρησης


τρίβραχυς

τρίβραχυς (masculine singular nominative)
τρίβραχυς (feminine singular nominative)
τρίβραχυ (neuter singular nominative)

τρίβραχυς < ελληνιστική κοινή τρίβραχυς < αρχαία ελληνική τρι- + βραχύς

μετρικός πόδας αποτελούμενος από τρεις διαδοχικές βραχείες συλλαβές (∪∪∪), δημιουργώντας ταχύ και ελαφρύ ρυθμό


αναπαιστικός

αναπαιστικός (masculine singular nominative)
αναπαιστική (singular feminine nominative)
αναπαιστικό (singular nominative neuter)
αναπαιστικού (masculine genitive singular)
αναπαιστικής (genitive singular feminine)
αναπαιστικού (genitive singular neuter)
αναπαιστικό (accusative masculine singular)
αναπαιστική (accusative singular feminine)
αναπαιστικό (accusative singular neuter)
αναπαιστικέ (masculine singular vocative)
αναπαιστική (singular feminine vocative)
αναπαιστικό (singular vocative neuter)
αναπαιστικοί (masculine nominative plural)
αναπαιστικές (feminine nominative plural)
αναπαιστικά (nominative neuter plural)
αναπαιστικών (masculine genitive plural)
αναπαιστικών (genitive feminine plural)
αναπαιστικών (genitive neuter plural)
αναπαιστικούς (accusative masculine plural)
αναπαιστικές (accusative feminine plural)
αναπαιστικά (accusative neuter plural)
αναπαιστικοί (masculine vocative plural)
αναπαιστικές (feminine vocative plural)
αναπαιστικά (vocative neuter plural)
αναπαιστικός

αναπαιστικός < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή ἀναπαιστικός

ο σχετικός με το μέτρο, το ρυθμό του ανάπαιστου


τροχαϊκός

τροχαϊκός (masculine singular nominative)
τροχαϊκή (singular feminine nominative)
τροχαϊκό (singular nominative neuter)
τροχαϊκού (masculine genitive singular)
τροχαϊκής (genitive singular feminine)
τροχαϊκού (genitive singular neuter)
τροχαϊκό (accusative masculine singular)
τροχαϊκή (accusative singular feminine)
τροχαϊκό (accusative singular neuter)
τροχαϊκέ (masculine singular vocative)
τροχαϊκή (singular feminine vocative)
τροχαϊκό (singular vocative neuter)
τροχαϊκοί (masculine nominative plural)
τροχαϊκές (feminine nominative plural)
τροχαϊκά (nominative neuter plural)
τροχαϊκών (masculine genitive plural)
τροχαϊκών (genitive feminine plural)
τροχαϊκών (genitive neuter plural)
τροχαϊκούς (accusative masculine plural)
τροχαϊκές (accusative feminine plural)
τροχαϊκά (accusative neuter plural)
τροχαϊκοί (masculine vocative plural)
τροχαϊκές (feminine vocative plural)
τροχαϊκά (vocative neuter plural)
τροχαϊκός

τροχαϊκός < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή τροχαϊκός

που έχει σχέση με τον τροχαίο μετρικό πόδα


τροχαίος

τροχαίος (masculine)
τροχαίος (singular nominative)
τροχαίοι (nominative plural)
τροχαίου (genitive singular)
τροχαίων (genitive plural)
τροχαίο (accusative singular)
τροχαίους (accusative plural)
τροχαίε (singular vocative)
τροχαίοι (vocative plural)

τροχαίος <
:* για τη μετρική < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική τροχαῖος (τροχαῖος πούς) < τροχός
:* για την κυκλοφορία τροχοφόρων < τροχαία (εννοείται αστυνομία), θηλυκό του τροχαίος. Διαφορετική η ελληνιστική κοινή τροχαῖος (που τρέχει)

routier

σχετικός με την κίνηση των τροχοφόρων

μετρικός πόδας με δύο συλλαβές: τονισμένη - άτονη (—‿)

※ Σε γνω | ρί-ζω‿α | πό την | κό-ψη (τροχαϊκό μέτρο στον Εθνικό Ύμνο του Σολωμού)

εναλλαγή μακρόχρονης- βραχύχρονης συλλαβής (—‿)

αρχαία ελληνική


παροξύτονος

παροξύτονος (masculine singular nominative)
παροξύτονη (singular feminine nominative)
παροξύτονο (singular nominative neuter)
παροξύτονου (masculine genitive singular)
παροξύτονης (genitive singular feminine)
παροξύτονου (genitive singular neuter)
παροξύτονο (accusative masculine singular)
παροξύτονη (accusative singular feminine)
παροξύτονο (accusative singular neuter)
παροξύτονε (masculine singular vocative)
παροξύτονη (singular feminine vocative)
παροξύτονο (singular vocative neuter)
παροξύτονοι (masculine nominative plural)
παροξύτονες (feminine nominative plural)
παροξύτονα (nominative neuter plural)
παροξύτονων (masculine genitive plural)
παροξύτονων (genitive feminine plural)
παροξύτονων (genitive neuter plural)
παροξύτονους (accusative masculine plural)
παροξύτονες (accusative feminine plural)
παροξύτονα (accusative neuter plural)
παροξύτονοι (masculine vocative plural)
παροξύτονες (feminine vocative plural)
παροξύτονα (vocative neuter plural)
παροξύτονος (masculine singular nominative)
παροξύτονη (feminine singular nominative)
παροξύτονο (neuter singular nominative)

παροξύτονος < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή παροξύτονος < (παρά) παρ- + ὀξύτονος < ὀξύ- + τόν(ος) + -ος

στίχος που τονίζεται στην προτελευταία συλλαβή


μόδι

μόδι (singular nominative)
μόδια (nominative plural)
μοδιού (genitive singular)
μοδιών (genitive plural)
μόδι (accusative singular)
μόδια (accusative plural)
μόδι (singular vocative)
μόδια (vocative plural)
μόδι (neuter)

μόδι < (διαχρονικό δάνειο) μεσαιωνική ελληνική / μόδιν / μόδιον < (ελληνιστική κοινή) < λατινική modius < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *med- (μέτρο)

μέτρο με το οποίο υπολογίζεται ο όγκος δημητριακών ή ξηρών καρπών

μονάδα μέτρησης


παρασάγγης

παρασάγγης (singular nominative)
παρασάγγες (nominative plural)
παρασάγγη (genitive singular)
παρασαγγών (genitive plural)
παρασάγγη (accusative singular)
παρασάγγες (accusative plural)
παρασάγγη (singular vocative)
παρασάγγες (vocative plural)
παρασάγγης (masculine)

παρασάγγης < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική παρασάγγης (μέτρο απόστασης των αρχαίων Περσών) < περσική فرسنگ (farsang) < αρχαία περσική *frasanhva-

πα‐ρα‐σάγ‐γης

μέτρο απόστασης των αρχαίων Περσών. Ισοδυναμούσε με μήκος 30 σταδίων, δηλαδή 30 Χ 185,15 = 5.554,5 σημερινών μέτρων.

μονάδα μέτρησης


πους

πους < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική πούς

το πόδι σε εκφράσεις ή ορολογία όπως:
το πόδι

αρχαιοπρεπές

μονάδα μέτρησης

το πόδι σε εκφράσεις ή ορολογία όπως:
ο μετρικός πους

αρχαιοπρεπές


σπονδείος

σπονδείος (singular nominative)
σπονδείοι (nominative plural)
σπονδείου (genitive singular)
σπονδείων (genitive plural)
σπονδείο (accusative singular)
σπονδείους (accusative plural)
σπονδείε (singular vocative)
σπονδείοι (vocative plural)
σπονδείος (masculine)

σπονδείος < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή σπονδεῖος

μετρικός πόδας της αρχαίας ελληνικής και λατινικής ποίησης που αποτελείται από 2 μακρές συλλαβές


πήχης

πήχης (singular nominative)
πήχες (nominative plural)
πήχεις (nominative plural)
πήχη (genitive singular)
πήχεος (genitive singular)
πήχεων (genitive plural)
πήχη (accusative singular)
πήχες (accusative plural)
πήχεις (accusative plural)
πήχη (singular vocative)
πήχες (vocative plural)
πήχεις (vocative plural)
πήχης (masculine)
πήχυς (transliteration)

πήχης < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική πῆχυς (αρχικά, περίπου 0,46 μέτρα)

παλαιότερη μονάδα μήκους, διαφορετική από χώρα σε χώρα

εμπορικός πήχης 64 εκατοστά

μονάδα μέτρησης

τεκτονικός πήχης 75 εκατοστά

μονάδα μέτρησης

βασιλικός πήχης 1 μέτρο

μονάδα μέτρησης


σταθμά

σταθμός (masculine nominative)
σταθμοί (masculine nominative)
σταθμά (nominative neuter)
σταθμού (masculine genitive)
σταθμών (masculine genitive)
σταθμών (genitive neuter)
σταθμό (accusative masculine)
σταθμούς (accusative masculine)
σταθμά (accusative neuter)
σταθμέ (masculine vocative)
σταθμοί (masculine vocative)
σταθμά (vocative neuter)
σταθμά

σταθμά < δεύτερος πληθυντικός αριθμός του σταθμός < αρχαία ελληνική σταθμά

deux poids et deux mesures

δύο μέτρα και δύο σταθμά

μεταλλικά σώματα με γνωστό και συγκεκριμένο βάρος, που τα βάζουμε στη μία μεριά μιας ζυγαριάς, προκειμένου να ζυγίσουμε κάτι με άγνωστο βάρος στην άλλη μεριά της ζυγαριάς

μονάδα μέτρησης


συνίζηση

συνίζηση (singular nominative)
συνιζήσεις (nominative plural)
συνίζησης (genitive singular)
συνιζήσεων (genitive plural)
συνίζηση (accusative singular)
συνιζήσεις (accusative plural)
συνίζηση (singular vocative)
συνιζήσεις (vocative plural)
συνίζηση (feminine)

συνίζηση < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική συνίζησις < συνιζάνω < συν- + ἱζάνω (καθίζω)

synizesis

για τη φωνητική και τη μετρική

η συνεκφώνηση δύο διαδοχικών φωνηέντων είτε σε γειτονικές λέξεις, είτε η συμπροφορά μέσα στη λέξη, ώστε να τηρηθεί το μέτρο του στίχου

«Σε-γνω-ρί-ζωα-πό-την-κό-ψη» (στον πρώτο στίχο από τον εθνικό ύμνο)


σπονδειακός

σπονδειακός (masculine singular nominative)
σπονδειακή (singular feminine nominative)
σπονδειακό (singular nominative neuter)
σπονδειακού (masculine genitive singular)
σπονδειακής (genitive singular feminine)
σπονδειακού (genitive singular neuter)
σπονδειακό (accusative masculine singular)
σπονδειακή (accusative singular feminine)
σπονδειακό (accusative singular neuter)
σπονδειακέ (masculine singular vocative)
σπονδειακή (singular feminine vocative)
σπονδειακό (singular vocative neuter)
σπονδειακοί (masculine nominative plural)
σπονδειακές (feminine nominative plural)
σπονδειακά (nominative neuter plural)
σπονδειακών (masculine genitive plural)
σπονδειακών (genitive feminine plural)
σπονδειακών (genitive neuter plural)
σπονδειακούς (accusative masculine plural)
σπονδειακές (accusative feminine plural)
σπονδειακά (accusative neuter plural)
σπονδειακοί (masculine vocative plural)
σπονδειακές (feminine vocative plural)
σπονδειακά (vocative neuter plural)
σπονδειακός

σπονδειακός < ελληνιστική κοινή σπονδειακός < σπονδεῖος < αρχαία ελληνική σπονδή

που έχει σχέση με τον σπονδείο ή αναφέρεται σ’ αυτόν


στρέμμα

στρέμμα (singular nominative)
στρέμματα (nominative plural)
στρέμματος (genitive singular)
στρεμμάτων (genitive plural)
στρέμμα (accusative singular)
στρέμματα (accusative plural)
στρέμμα (singular vocative)
στρέμματα (vocative plural)
στρέμμα (neuter)

στρέμμα < ελληνιστική κοινή στρέμμα < αρχαία ελληνική στρέφω < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *strebʰ-

χίλια τετραγωνικά μέτρα γης

μονάδα μέτρησης

※ Άλλη παράγωγη μονάδα μέτρησης εμβαδού είναι το 1 στρέμμα = 1000 m² και είναι η επιφάνεια ενός ορθογωνίου με διαστάσεις 10m και 100m ή 500m και 2m ή 200m και 5m , γενικά οι δύο διαστάσεις να έχουν γινόμενο 1000 m².


πικο-

πικο- < (λόγιο δάνειο) διαγλωσσική ορολογία pico- < ιταλική piccolo (μικρός) ή ισπανική pico (μικρό ποσό)

πρόθημα που σημαίνει υποδιαίρεση ενός δισεκατομμυριοστού της μονάδας στην οποία προστίθεται

μονάδα μέτρησης

στο Διεθνές Σύστημα Μονάδων


μουζούρι

μουζούρι (singular nominative)
μουζούρια (nominative plural)
μουζουριού (genitive singular)
μουζουριών (genitive plural)
μουζούρι (accusative singular)
μουζούρια (accusative plural)
μουζούρι (singular vocative)
μουζούρια (vocative plural)
μουζούρι (idiomatic Cretan neuter)

μουζούρι < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική μουζούρι(ν), μιζούριον < βενετική ή ιταλική misura < λατινική mensura

Κατηγορία:Κρητικά

μονάδα βάρους για δημητριακά που χρησιμοποιούνταν στην Κρήτη και αντιστοιχεί σε περίπου 17 κιλά (15 οκάδες σιταριού ή 13 οκάδες κριθαριού)

μονάδα μέτρησης

μονάδα έκτασης που αντιστοιχούσε στην ποσότητα του καρπού που χρειαζόταν για να σπαρθεί ένα χωράφι. Εικάζεται ότι ήταν περίπου 400 τετραγωγνικά μέτρα

μονάδα μέτρησης


ν.μ.

ν.μ. < ναυτικό μίλι

ναυτικό μίλι

ναυτικός όρος

μονάδα μέτρησης


φεμτόμετρο

φεμτόμετρο (singular nominative)
φεμτόμετρα (nominative plural)
φεμτομέτρου (genitive singular)
φεμτόμετρου (genitive singular)
φεμτομέτρων (genitive plural)
φεμτόμετρο (accusative singular)
φεμτόμετρα (accusative plural)
φεμτόμετρο (singular vocative)
φεμτόμετρα (vocative plural)
φεμτόμετρο (neuter)

φεμτόμετρο < (άμεσο δάνειο) αγγλική femtometre < femto- (<δανικά femten=15) + metre (< γαλλικά mètre < αρχαία ελληνική μέτρον)

10⁻¹⁵ του μέτρου.

μονάδα μέτρησης

σύμβολο: fm

Η νέα μέθοδος «κατέβασε» το μήκος της ακτίνας του πρωτονίου στα 0,8418 φεμτόμετρα’'


ουγγιά

ουγγιά (singular nominative)
ουγγιές (nominative plural)
ουγγιάς (genitive singular)
ουγγιών (genitive plural)
ουγγιά (accusative singular)
ουγγιές (accusative plural)
ουγγιά (singular vocative)
ουγγιές (vocative plural)
ουγγιά (feminine)
ουγκιά (transliteration)

ουγγιά < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική οὐγγία/οὐγκία με συνίζηση < λατινική uncia < unus

μάζας κυρίως για την μέτρηση του χρυσού και αντιστοιχεί σε 1/12 ή 1/16 της ευγενούς ή κοινής λίβρας αντιστοίχως (31,10 ή 28,32 γραμμάρια)

μονάδα μέτρησης


εκατοστόγραμμο

εκατοστόγραμμο (singular nominative)
εκατοστόγραμμα (nominative plural)
εκατοστόγραμμου (genitive singular)
εκατοστογράμμου (genitive singular)
εκατοστόγραμμων (genitive plural)
εκατοστογράμμων (genitive plural)
εκατοστόγραμμο (accusative singular)
εκατοστόγραμμα (accusative plural)
εκατοστόγραμμο (singular vocative)
εκατοστόγραμμα (vocative plural)
εκατοστόγραμμο (neuter)

εκατοστόγραμμο < (διαχρονικό δάνειο) καθαρεύουσα ἑκατοστόγραμμον (μεταφραστικό δάνειο από τη γαλλική centigramme). Συγχρονικά αναλύεται σε εκατοστ(ός) + -ό- + γραμμ(ή) + -ο.

ε‐κα‐το‐στό‐γραμ‐μο

μονάδα μάζας, το εκατοστό ενός γραμμαρίου (cg)

μονάδα μέτρησης


αμφιβραχικός

αμφιβραχικός (masculine singular nominative)
αμφιβραχική (singular feminine nominative)
αμφιβραχικό (singular nominative neuter)
αμφιβραχικού (masculine genitive singular)
αμφιβραχικής (genitive singular feminine)
αμφιβραχικού (genitive singular neuter)
αμφιβραχικό (accusative masculine singular)
αμφιβραχική (accusative singular feminine)
αμφιβραχικό (accusative singular neuter)
αμφιβραχικέ (masculine singular vocative)
αμφιβραχική (singular feminine vocative)
αμφιβραχικό (singular vocative neuter)
αμφιβραχικοί (masculine nominative plural)
αμφιβραχικές (feminine nominative plural)
αμφιβραχικά (nominative neuter plural)
αμφιβραχικών (masculine genitive plural)
αμφιβραχικών (genitive feminine plural)
αμφιβραχικών (genitive neuter plural)
αμφιβραχικούς (accusative masculine plural)
αμφιβραχικές (accusative feminine plural)
αμφιβραχικά (accusative neuter plural)
αμφιβραχικοί (masculine vocative plural)
αμφιβραχικές (feminine vocative plural)
αμφιβραχικά (vocative neuter plural)
αμφιβραχικός (masculine singular nominative)
αμφιβραχική (feminine singular nominative)
αμφιβραχικό (neuter singular nominative)

αμφιβραχικός < αμφίβραχυς + -ικός

που έχει σχέση με τον αμφίβραχυ ή αναφέρεται σ’ αυτόν


μικροδευτερόλεπτο

μικροδευτερόλεπτο (singular nominative)
μικροδευτερόλεπτα (nominative plural)
μικροδευτερολέπτου (genitive singular)
μικροδευτερόλεπτου (genitive singular)
μικροδευτερολέπτων (genitive plural)
μικροδευτερόλεπτο (accusative singular)
μικροδευτερόλεπτα (accusative plural)
μικροδευτερόλεπτο (singular vocative)
μικροδευτερόλεπτα (vocative plural)
μικροδευτερόλεπτο (neuter)

μικροδευτερόλεπτο < μικρο- + δευτερόλεπτο

στο Διεθνές Σύστημα Μονάδων (SI), χρονική διάρκεια ίση με ένα εκατομμυριοστό (0,000001 ή 10⁻⁶ ή 1/(1.000.000)) του δευτερολέπτου (second)

μονάδα μέτρησης

συντομογραφία: μs , μsec


μεσοτονικός

μεσοτονικός (masculine singular nominative)
μεσοτονική (singular feminine nominative)
μεσοτονικό (singular nominative neuter)
μεσοτονικού (masculine genitive singular)
μεσοτονικής (genitive singular feminine)
μεσοτονικού (genitive singular neuter)
μεσοτονικό (accusative masculine singular)
μεσοτονική (accusative singular feminine)
μεσοτονικό (accusative singular neuter)
μεσοτονικέ (masculine singular vocative)
μεσοτονική (singular feminine vocative)
μεσοτονικό (singular vocative neuter)
μεσοτονικοί (masculine nominative plural)
μεσοτονικές (feminine nominative plural)
μεσοτονικά (nominative neuter plural)
μεσοτονικών (masculine genitive plural)
μεσοτονικών (genitive feminine plural)
μεσοτονικών (genitive neuter plural)
μεσοτονικούς (accusative masculine plural)
μεσοτονικές (accusative feminine plural)
μεσοτονικά (accusative neuter plural)
μεσοτονικοί (masculine vocative plural)
μεσοτονικές (feminine vocative plural)
μεσοτονικά (vocative neuter plural)
μεσοτονικός (masculine singular nominative)
μεσοτονική (feminine singular nominative)
μεσοτονικό (neuter singular nominative)

μεσοτονικός < μεσο- + τόνος + -ικός

ο αμφιβραχικός


μεγάκυκλος

μεγάκυκλος (singular nominative)
μεγάκυκλοι (nominative plural)
μεγάκυκλου (genitive singular)
μεγακύκλου (genitive singular)
μεγάκυκλων (genitive plural)
μεγακύκλων (genitive plural)
μεγάκυκλο (accusative singular)
μεγάκυκλους (accusative plural)
μεγακύκλους (accusative plural)
μεγάκυκλε (singular vocative)
μεγάκυκλοι (vocative plural)
μεγάκυκλος (masculine)

μεγάκυκλος < μεγά- (από το mega-) + κύκλος

στη μέτρηση της συχνότητας, πολλαπλάσιο του Χερτζ (Hz)· ισούται με 1.000.000 Hz, δηλ. ένα εκατομμύριο κύκλους (ταλαντώσεις) ανά δευτερόλεπτο

μονάδα μέτρησης


δεκάριο

δεκάριο < → λείπει η ετυμολογία

μονάδα μέτρησης


μεγαμπάιτ

μεγαμπάιτ < απροσάρμοστο άμεσο δάνειο από την αγγλική megabyte. Αναλύεται σε μεγα- + μπάιτ

συνήθως στα δίκτυα μετρά τον ρυθμό μεταφοράς δεδομένων (data transfer rate) και είναι ίσο με ένα εκατομμύριο, 10⁶ = 1.000.000 bytes

τηλεπικοινωνίες

δίκτυο υπολογιστών

μονάδα μέτρησης


παρατονισμός

παρατονισμός (singular nominative)
παρατονισμοί (nominative plural)
παρατονισμού (genitive singular)
παρατονισμών (genitive plural)
παρατονισμό (accusative singular)
παρατονισμούς (accusative plural)
παρατονισμέ (singular vocative)
παρατονισμοί (vocative plural)
παρατονισμός (masculine)

παρατονισμός < (παρατονίζω) παρα-τονισ- + -μός

πα‐ρα‐το‐νι‐σμός

παράτονος

για μουσική και γραμματική

αντικανονική μετατροπή του ποιητικού μέτρου

※ Γεράσιμος Σπαταλάς, (1997) Η στιχουργική τέχνη Στιχουργία @greek-language.gr

… οι νόμιμοι παρατονισμοί. Αυτοί γίνονται μόνο σ’ ορισμένους στίχους με ξεχωριστά γνωρίσματα και γίνονται μόνο για λόγους εκφραστικούς ή παραστατικούς … Τέτοιους παρατονισμούς περίφημους, όσο και ελάχιστους, έγραψε ο Δ. Σολωμός, όπως τον ακόλουθο:
#::: Λάμνουν με κάτι κουπιά τσακισμένα
#:: όπου με το άλλαγμα του ρυθμού, δίνει και παραστατικά την εικόνα των σπασμένων κουπιών.


μεγα-

μεγα- < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική μεγα- < μέγας. Για τους επιστημονικούς όρους, λόγιο ενδογενές δάνειο: (άμεσο δάνειο) διαγλωσσική ορολογία mega-. Για τη μονάδα μέτρησης, συνθετικό λέξης συχνά απροσάρμοστης στο κλιτικό σύστημα των νέων ελληνικών

μεγ-

πριν από φωνήεν

σε μονάδες μέτρησης

Νεοελληνικές λέξεις με πρόθημα μεγα- στο Βικιλεξικό

Νεοελληνικές λέξεις με πρόθημα μεγά- στο Βικιλεξικό

Νεοελληνικές λέξεις με πρόθημα μεγ- στο Βικιλεξικό

μεγαλύτερη κατά ένα εκατομμύριο φορές από τη βασική μονάδα

μονάδα μέτρησης

μεγαβάτ, μεγατόνος, μεγάκυκλος, μεγαμπέρ


ιαμβικός δεκαπεντασύλλαβος

ιαμβικός δεκαπεντασύλλαβος

ιαμβικός δεκαπεντασύλλαβος < → δείτε τις λέξεις ιαμβικός, ίαμβος και δεκαπεντασύλλαβος. Εννοείται, στίχος

στίχος με δεκαπέντε συλλαβές συνδυασμένες σε μετρικό πόδα ιάμβου (άτονη-τονισμένη)

ο στίχος του δημοτικού «Αχός βαρύς ακούγεται, πολλά τουφέκια πέφτουν» είναι ιαμβικός δεκαπεντασύλλαβος

el-ιαμβικός_δεκαπεντασύλλαβος-el-noun-5VmikkcH


τεραμπάιτ

τεραμπάιτ (invariable neuter)
TB (transliteration)

τεραμπάιτ < απροσάρμοστο άμεσο δάνειο από την αγγλική terabyte. Αναλύεται σε τερα- + μπάιτ

συνήθως μονάδα μέτρησης μέσου αποθήκευσης (μνήμη) και είναι ίσο με 2⁴⁰ = 1.099.511.627.776 bytes

μονάδα μέτρησης

※ Υπολογίστε πως ένα TeraByte ήταν το ένα 1% της κίνησης του Internet το 1993 ενώ αν θέλουμε να το αντιστοιχήσουμε με τα σημερινά δεδομένα, 1TB είναι η ποσότητα των δεδομένων που επεξεργάζεται η Google κάθε 4,32 δευτερόλεπτα.


κιλομπάιτ

κιλομπάιτ < απροσάρμοστο άμεσο δάνειο από την αγγλική kilobyte. Αναλύεται σε κιλο- + μπάιτ

συνήθως στα δίκτυα μετρά τον ρυθμό μεταφοράς δεδομένων (data transfer rate) και είναι ίσο με 10³ = 1.000 bytes

τηλεπικοινωνίες

δίκτυο υπολογιστών

μονάδα μέτρησης


γιγαμπάιτ

γιγαμπάιτ < απροσάρμοστο άμεσο δάνειο από την αγγλική gigabyte. Αναλύεται σε γιγα- + μπάιτ

συνήθως μονάδα μέτρησης μέσου αποθήκευσης (μνήμη) και είναι ίσο με 2³⁰ = 1.073.741.824 bytes

μονάδα μέτρησης


πεταμπάιτ

πεταμπάιτ (invariable neuter)
PB (transliteration)

πεταμπάιτ < απροσάρμοστο άμεσο δάνειο από την αγγλική petabyte. Αναλύεται σε πετα- + μπάιτ

συνήθως μετρά μέσο αποθήκευσης (μνήμη) και είναι ίσο με 2⁵⁰ = 1.125.899.906.842.624 bytes

μονάδα μέτρησης


ναυτικό μίλι

ναυτικός μίλι (singular nominative)
ναυτικά μίλια (nominative plural)
ναυτικού μιλίου (genitive singular)
ναυτικών μιλίων (genitive plural)
ναυτικός μίλι (accusative singular)
ναυτικά μίλια (accusative plural)
ναυτικός μίλι (singular vocative)
ναυτικά μίλια (vocative plural)
ναυτικό μίλι (neuter)

ναυτικό μίλι < → δείτε τις λέξεις ναυτικός και μίλι

θαλάσσιων αποστάσεων, με μήκος που ισούται με 1.852 μέτρα

ναυτικός όρος

μονάδα μέτρησης

συντομογραφία: ν.μ.


μπωντ

μπωντ < (μεταφραστικό δάνειο) αγγλική baud

baud: μονάδα μέτρησης του ρυθμού μετάδοσης (στοιχειωδών) σημάτων/συμβόλων που εκφράζεται σε σήματα/σύμβολα ανά δευτερόλεπτο

τηλεπικοινωνίες

μονάδα μέτρησης

※ Τα μη προσιτά στο κοινό τηλετυπικά δίκτυα χρησιμοποιούν είτε τηλέτυπα των 50 μπωντ είτε συσκευές μεγαλύτερης ταχύτητας που χρησιμοποιούν π.χ. το διεθνές τηλεγραφικό αλφάβητο n°5.

συντομογραφία: Bd


χερτζ

χερτζ (invariable neuter)
Χερτζ (transliteration)
χερτς (transliteration)

χερτζ < άμεσο δάνειο από διεθνείς όρους hertz < γερμανική Hertz ή διαμέσου της αγγλικής hertz

hertz: παράγωγη μονάδα μέτρησης στο Διεθνές Σύστημα Μονάδων (SI) της συχνότητας ενός περιοδικού φαινομένου, δηλαδή πόσες φορές συμβαίνει αυτό το φαινόμενο μέσα σε ένα δευτερόλεπτο

μονάδα μέτρησης

συντομογραφία: Hz


φούντιο

φούντιο (singular nominative)
φούντια (nominative plural)
φουντίου (genitive singular)
φούντιου (genitive singular)
φουντίων (genitive plural)
φούντιο (accusative singular)
φούντια (accusative plural)
φούντιο (singular vocative)
φούντια (vocative plural)
φούντιο (neuter plural-normally)

φούντιο < (άμεσο δάνειο) γερμανική Pfund + κατάληξη -ιο

μονάδα μέτρησης

μονάδα μέτρησης


φούντιον

φούντιον (Katharevousa neuter plural-normally)

φούντιον < (άμεσο δάνειο) γερμανική Pfund + κατάληξη της καθαρεύουσας -ιον

λόγιος τύπος για το φούντι

μονάδα μέτρησης

※ Τὸ πυροβολοστάσιον ἦτο ὡπλισμένον μὲ δύο ἀρχαῖα πυροβόλα τῶν ἓξ φουντίων.

Σκλαβενίτης, Σπύρος. Καράμπελας, Νίκος Δ. (2013) «Έκθεση για την αμυντική κατάσταση της Πρέβεζας πριν την απελευθέρωση του 1912», Πρεβεζάνικα Χρονικά 49-50, Πρέβεζα, σελ. 38.


αδιάφορη συλλαβή

αδιάφορη συλλαβή (feminine)

{αδιάφορη συλλαβή < → δείτε τις λέξεις αδιάφορος και συλλαβή

άλλοτε μακρά, άλλοτε βραχεία συλλαβή


βολταμπέρ

βολταμπέρ < (λόγιο δάνειο) αγγλική voltampere

της αέργου ισχύος του ηλεκτρικού ρεύματος, η οποία ισούται με το γινόμενο βολτ με αμπέρ. Σύμβολο: VA

μονάδα μέτρησης


βατώρα

βατώρα (singular nominative)
βατώρες (nominative plural)
βατώρας (genitive singular)
βατωρών (genitive plural)
βατώρα (accusative singular)
βατώρες (accusative plural)
βατώρα (singular vocative)
βατώρες (vocative plural)
βατώρα (feminine)

βατώρα < βατ + ώρα (μεταφραστικό δάνειο από την αγγλική watt-hour)

της ηλεκτρικής ενέργειας, ίση με την ισχύ ενός βατ που χρησιμοποιείται σε μία ώρα, η οποία χρησιμοποιείται για τη μέτρηση της κατανάλωσης

ηλεκτρολογία

μονάδα μέτρησης


λογαριθμική κλίμακα

λογαριθμική κλίμακα (feminine)

λογαριθμική κλίμακα < → δείτε τις λέξεις λογαριθμικός και κλίμακα

μη γραμμική κλίμακα που βασίζεται σε λογαριθμικές συναρτήσεις και παρουσιάζει με συνοπτικό τρόπο δεδομένα με μεγάλες διαφορές στην τιμή τους

μονάδα μέτρησης

Λογαριθμικές είναι οι κλίμακες για τους σεισμούς, για τα pH, για τα db του ήχου.


κλίμακα Ρίχτερ

κλίμακα Ρίχτερ (singular nominative)
κλίμακας Ρίχτερ (genitive singular)
κλίμακα Ρίχτερ (accusative singular)
κλίμακα Ρίχτερ (singular vocative)
κλίμακα Ρίχτερ (feminine singular-only)

κλίμακα Ρίχτερ < (μεταφραστικό δάνειο) αγγλική Richter scale. → και δείτε τις λέξεις κλίμακα και Ρίχτερ

λογαριθμική κλίμακα που χρησιμοποιείται για να εκφράσει την ενέργεια που απελευθερώνεται από έναν σεισμό, όπου κάθε αύξηση κατά 1 μονάδα αντιπροσωπεύει μια 32πλάσια αύξηση της ενέργειας

μονάδα μέτρησης

※ Ασθενή σεισμική δόνηση με μέγεθος 4.1 στην κλίμακα Ρίχτερ κατέγραψε απόψε στην θαλάσσια περιοχή της Κρήτης, το ενιαίο εθνικό σεισμολογικό δίκτυο.

Σεισμική δόνηση 4.1 Ρίχτερ στην θαλάσσια περιοχή της Κρήτης (2 Ιανουαρίου 2023), Η Καθημερινή


ζευγαροπλεχτός

ζευγαροπλεχτός (masculine singular nominative)
ζευγαροπλεχτή (singular feminine nominative)
ζευγαροπλεχτό (singular nominative neuter)
ζευγαροπλεχτού (masculine genitive singular)
ζευγαροπλεχτής (genitive singular feminine)
ζευγαροπλεχτού (genitive singular neuter)
ζευγαροπλεχτό (accusative masculine singular)
ζευγαροπλεχτή (accusative singular feminine)
ζευγαροπλεχτό (accusative singular neuter)
ζευγαροπλεχτέ (masculine singular vocative)
ζευγαροπλεχτή (singular feminine vocative)
ζευγαροπλεχτό (singular vocative neuter)
ζευγαροπλεχτοί (masculine nominative plural)
ζευγαροπλεχτές (feminine nominative plural)
ζευγαροπλεχτά (nominative neuter plural)
ζευγαροπλεχτών (masculine genitive plural)
ζευγαροπλεχτών (genitive feminine plural)
ζευγαροπλεχτών (genitive neuter plural)
ζευγαροπλεχτούς (accusative masculine plural)
ζευγαροπλεχτές (accusative feminine plural)
ζευγαροπλεχτά (accusative neuter plural)
ζευγαροπλεχτοί (masculine vocative plural)
ζευγαροπλεχτές (feminine vocative plural)
ζευγαροπλεχτά (vocative neuter plural)
ζευγαροπλεχτός (masculine singular nominative)
ζευγαροπλεχτή (feminine singular nominative)
ζευγαροπλεχτό (neuter singular nominative)

ζευγαροπλεχτός < ζευγάρι + -ο- + πλεχτός

ομοιοκαταληξία έξι στίχων που ο πρώτος στίχος ομοιοκαταληκτεί με τον δεύτερο, ο τρίτος με τον έκτο και ο τέταρτος με τον πέμπτο (ααβγγβ)

Το ποίημα «Ανατολή» του Κωστή Παλαμά έχει ζευγαροπλεχτή ομοιοκαταληξία:


γιγαβατώρα

γιγαβατώρα (singular nominative)
γιγαβατώρες (nominative plural)
γιγαβατώρας (genitive singular)
γιγαβατωρών (genitive plural)
γιγαβατώρα (accusative singular)
γιγαβατώρες (accusative plural)
γιγαβατώρα (singular vocative)
γιγαβατώρες (vocative plural)
γιγαβατώρα (feminine)

γιγαβατώρα < γιγαβάτ + ώρα (μεταφραστικό δάνειο από την αγγλική gigawatt hour)

γι‐γα‐βα‐τώ‐ρα

μονάδα μέτρησης της ενέργειας· εκφράζει την ενέργεια που παράγεται ή καταναλώνεται σε μία ώρα από μηχανή ισχύος ενός γιγαβάτ

ηλεκτρολογία

μονάδα μέτρησης


τεραβατώρα

τεραβατώρα (singular nominative)
τεραβατώρες (nominative plural)
τεραβατώρας (genitive singular)
τεραβατωρών (genitive plural)
τεραβατώρα (accusative singular)
τεραβατώρες (accusative plural)
τεραβατώρα (singular vocative)
τεραβατώρες (vocative plural)
τεραβατώρα (feminine)

τεραβατώρα < τεραβάτ + ώρα (μεταφραστικό δάνειο από την αγγλική terawatt-hour)

τε‐ρα‐βα‐τώ‐ρα

μονάδα μέτρησης της ενέργειας· εκφράζει την ενέργεια που παράγεται ή καταναλώνεται σε μία ώρα από μηχανή ισχύος ενός τεραβάτ

ηλεκτρολογία

μονάδα μέτρησης


πεταβατώρα

πεταβατώρα (singular nominative)
πεταβατώρες (nominative plural)
πεταβατώρας (genitive singular)
πεταβατωρών (genitive plural)
πεταβατώρα (accusative singular)
πεταβατώρες (accusative plural)
πεταβατώρα (singular vocative)
πεταβατώρες (vocative plural)
πεταβατώρα (feminine)

πεταβατώρα < πεταβάτ + ώρα (μεταφραστικό δάνειο από την αγγλική petawatt-hour)

πε‐τα‐βα‐τώ‐ρα

μονάδα μέτρησης της ενέργειας· εκφράζει την ενέργεια που παράγεται ή καταναλώνεται σε μία ώρα από μηχανή ισχύος ενός πεταβάτ

ηλεκτρολογία

μονάδα μέτρησης


ημιπόδιο

ημιπόδιο (singular nominative)
ημιπόδια (nominative plural)
ημιπόδιου (genitive singular)
ημιποδίου (genitive singular)
ημιπόδιων (genitive plural)
ημιποδίων (genitive plural)
ημιπόδιο (accusative singular)
ημιπόδια (accusative plural)
ημιπόδιο (singular vocative)
ημιπόδια (vocative plural)
ημιπόδιο (neuter)

ημιπόδιο < ελληνιστική κοινή ἡμιπόδιον < αρχαία ελληνική ἡμι- + πούς

μισός μετρικός πους / πόδας


ακρ

ακρ < απροσάρμοστο λόγιο δάνειο από τη γαλλική acre (προφορά /akʁ/)

το βρετανικό acre: περίπου 4 στρέμματα, ακριβώς 4.064,856 τετραγωνικά μέτρα

μονάδα μέτρησης

Το βρετανικό ακρ, το σκοτσέζικο ακρ και το ιρλανδικό ακρ έχουν μικρές διαφορές.

συντομογραφία: a., ar.