Θέτις

Θέτις < → λείπει η ετυμολογία

γυναικείο όνομα η Θέτιδα, η Θέτις

ελληνική μυθολογία


Κρόνος

Κρόνος < άγνωστης ετυμολογίας

θεός της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας, πατέρας του Δία

ελληνική μυθολογία


Κόραξ

Κόραξ < αρχαία ελληνική κόραξ

το ιερό πτηνό του θεού Απόλλωνα που διέθετε μαντικό χάρισμα.

ελληνική μυθολογία


Κηφεύς

Κηφεύς < → λείπει η ετυμολογία

ελληνική μυθολογία

νέα ελληνικά


Κένταυρος

Κένταυρος < → λείπει η ετυμολογία

ελληνική μυθολογία


Λύκος

Λύκος < → λείπει η ετυμολογία

όνομα διαφόρων μυθικών προσώπων

ελληνική μυθολογία


Πολίτης

Πολίτης < πολίτης

ανδρικό όνομα
γιος του Πριάμου

ελληνική μυθολογία

ανδρικό όνομα
σύντροφος του Οδυσσέα

ελληνική μυθολογία


μονόκερως

μονόκερως
-ως
-ων
μονόκερος (transliteration Koine)

μονόκερως < μονό- + κέρ(ας) + -ως
:* και ουσιαστικοποιημένο

ελληνική μυθολογία


νέκταρ

νέκταρ < πιθανόν νέκυς (θάνατος). Για το δεύτερο συνθετικό υπάρχει αβεβαιότητα. Κατ' άλλη άποψη, ασιατικό δάνειο.

το ποτό των θεών

ελληνική μυθολογία


Θέμις

Θέμις
-ιστος/-ιος/-ιδος (feminine)

Θέμις: → δείτε τη λέξη θέμις

θεότητα της δικαιοσύνης

ελληνική μυθολογία

νομικός όρος


Γραικός

Γραικός < ελληνιστικό αντιδάνειο: (άμεσο δάνειο) λατινική Graecus < αρχαία ελληνικά Γραικός, άγνωστης ετυμολογίας. Κατά τον Αριστοτέλη ήταν κάτοικοι της Δωδώνης, όπως και οι Σελλοί. Ο Γεώργιος Χατζιδάκις τους τοποθετεί στην Τανάγρα της Βοιωτίας (στη Γραῖα), και στην Ιταλία ως αποίκους, που πρώτοι αυτοί ήρθαν σε επαφή με τους Ιταλούς.

ανδρικό όνομα, φέρεται στη μυθολογία των Ελλήνων ότι υπήρξε ήρωας Γραικός, γιος του Δία και της Πανδώρας

ελληνική μυθολογία


μαινάς

μαινάς < μαίνομαι

μία από τις Μαινάδες που συνόδευαν τον Διόνυσο

ελληνική μυθολογία


Πάφος

όνομα μυθικών προσώπων και πόλης στην Κύπρο

ελληνική μυθολογία


Διόνυσος

Διόνυσος < Συγγενές: μυκηναϊκή 𐀇𐀺𐀝𐀰 (di-wo-nu-so) • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

Δεύνυσος

άλλες μορφές:

Δίνυσος

άλλες μορφές:

Διένυσος

άλλες μορφές:

ο θεός Διόνυσος

ελληνική μυθολογία


Μαῖα

Μαῖα < μαῖα < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *méh₂tēr

γυναικείο όνομα, η μητέρα του θεού Ερμή

ελληνική μυθολογία


Τρώς

Τρώς < → λείπει η ετυμολογία

ο θεμελιωτής της Τροίας

ελληνική μυθολογία


Κλειώ

Κλειώ < κλείω και κλέω και κλεΐζω (εγκωμιάζω) (διάφορο του κλείω που σήμαινε κλείνω, αποφράσσω)

γυναικείο όνομα, μία από τις εννέα μοῦσες

ελληνική μυθολογία


οὐρανός

οὐρανός < αβέβαιης ετυμολογίας με κρίσιμης σημασίας την ετυμολόγηση των διαλεκτικών τύπων
# < θέμα *ϝορσανός με κατάληξη
## είτε τονισμένη ως -ανός (όπως ὀρφανός) από ρίζα *uorsó, όπως σανσκριτικά varṣá ("βροχή")
## είτε ως ουσιαστικού-δράστη με σημασία ο βρέχων, αυτός που υγραίνει και γονιμοποιεί
### είτε (όπως ὄχανον: ξόανον ἔχω: ξέω) από ρηματική ρίζα *uers, όπως σανσκριτικά várṣati ("να βρέχω)
### ή συγγενές με το ρήμα οὐρέω ("υγραίνω, ουρώ")
# κατ' άλλους, συγγενές με την σανσκριτική ρίζα varṣmán ("ύψος") από πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *uers-
# έχει προταθεί και προελληνικό έτυμο
Δεν ευσταθούν
# η παλαιά ετυμολόγηση από το θεωνύμιο Váruṇa από *ὀϝορανός
# η γνωστή παρετυμολογία «ὁρῶ τὰ ἄνω» στον Κρατύλο του Πλάτωνος (396b)


Διομήδης

Διομήδης < (Ζεύς) διο- + -μήδης (< μῆδος + -ης < μήδομαι

όνομα βασιλιάδων (του Άργους, της Θράκης)

ελληνική μυθολογία


Μενέλαος

Μενέλαος < (μένω) μενε- + -λαος (λαός) κυριολεκτικά: αυτός που στέκεται δίπλα στον λαό του, ή μένος + -λαος ^((Χρειάζεται τεκμηρίωση…))

βασιλιάς της αρχαίας Σπάρτης, σύζυγος της ωραίας Ελένης

ελληνική μυθολογία


Πάτροκλος

Πάτροκλος < Πατροκλ(ῆς) + -ος

ανδρικό όνομα

ελληνική μυθολογία


Τηλέμαχος

Τηλέμαχος < τηλέμαχος < τηλε- + -μαχος

ο γιος του Οδυσσέα και της Πηνελόπης

ελληνική μυθολογία


Γαλήνη

Γαλήνη < γαλήνη

γυναικείο όνομα μιας από τις Νηρηίδες, θεάς για τη γαληνεμένη θάλασσα

ελληνική μυθολογία


Δάφνις

Δάφνις (masculine)
Δαφνίς

Δάφνις < → λείπει η ετυμολογία

νεαρός βοσκός, γιος του Ερμή

ελληνική μυθολογία

«Δάφνις καὶ Χλόη», τίτλος ειδυλλίου του ⌘ Λόγγου.


Δρυόπη

Δρυόπη < → λείπει η ετυμολογία

κόρη του βασιλιά Δρύοπα

ελληνική μυθολογία


Καλλιόπη

Καλλιόπη < καλλι- + -όπη < κάλλος + ὄψ (φωνή, ομιλία, λόγος), η καλλίφωνη

η μία από τις εννέα Μούσες, που προστάτευε την επική ποίηση, τους επικούς ποιητές και ραψωδούς. Μητέρα του Ορφέα

ελληνική μυθολογία


Καλυψώ

Καλυψώ < → λείπει η ετυμολογία

νύμφη, κόρη του Άτλαντα και της Πληιόνης, ή του Ωκεανού και της Τηθύος, ή του Ηλίου και της Περσηίδας, αδελφή της Κίρκης που κατοικούσε στην νήσο Ὠγυγία

ελληνική μυθολογία


Κλυταιμνήστρα

Κλυταιμνήστρα (feminine)

Κλυταιμνήστρα < κλυτός + μνάομαι

η σύζυγος του Αγαμέμνονα, βασίλισσα των Μυκηνών, μητέρα της Ιφιγενείας, του Ορέστη, της Ηλέκτρας και της Χρυσοθέμιδος.

ελληνική μυθολογία


Λευκοθέα

Λευκοθέα
-ας (feminine)
γαλλικά (transliteration)
Leukothéa (fr) (transliteration)
λατινικά (transliteration)
Leucothea (la) (transliteration)

Λευκοθέα < → δείτε τη λέξη λευκοθέα (που έχει την ικανότητα να βλέπει το λευκό)

Λευκόθιον

όνομα κτιρίου

αλλιώς η Ινώ, ενάλια θεότητα των αφρών των κυμάτων, του φωτός, του πρωινού φωτός

ελληνική μυθολογία

Ινώ-Λευκοθέα @greek-language.gr Μορφές και Θέματα της Αρχαίας Ελληνικής Μυθολογίας


Λητώ

Λητώ < → λείπει η ετυμολογία

γυναικείο όνομα: κόρη των Τιτάνων Κοίου (Κοῖος) και Φοίβης. Από τον Δία γέννησε τον Απόλλωνα και την Άρτεμη

ελληνική μυθολογία


Μελπομένη

Μελπομένη < ? του μέλπω • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

μία από τις εννέα Μούσες, προστάτιδα του τραγουδιού και αργότερα της τραγωδίας

ελληνική μυθολογία


Πηνελόπη

Πηνελόπη < πηνέλοψ • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

την Οδύσσεια του Ομήρου

ελληνική μυθολογία


Φαίδρα

Φαίδρα < θηλυκό του Φαῖδρος < φαιδρός < φαίνω < πρωτοελληνική *pʰáňňō < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή [[*bʰn̥h₂ye- < *bʰeh₂-#Πρωτοϊνδοευρωπαϊκή γλώσσα (ine-pro)|*bʰn̥h₂ye- < *bʰeh₂-]] (λάμπω)

κόρη του Μίνωα

ελληνική μυθολογία


Βάκχος

Βάκχος < θρακική

προσωνυμία του θεού Διονύσου

ελληνική μυθολογία


Βελλερεφόντης

Βελλερεφόντης (masculine)

Βελλερεφόντης < → λείπει η ετυμολογία

ανδρικό όνομα γνωστό από τον ήρωα Βελλερεφόντη

ελληνική μυθολογία


Γανυμήδης

Γανυμήδης < γάνυμαι + μῆδος

νεαρός εραστής του Διός

ελληνική μυθολογία


Γηρυόνης

Γηρυόνης < συνδέεται με το ρήμα γηρύω (φωνάζω, μιλάω)

ο γίγαντας, που οι αρχαίοι Έλληνες ανέφεραν και με τα ονόματα Γηρυών-όνος και Γηρυονεύς-ῆος

ελληνική μυθολογία


Δαναός

Δαναός < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *déh₂nu (ποτάμια θεότητα) / *dʰenh₂- (κινώ, ρέω) (Ο Beekes ισχυρίζεται ότι η λέξη έχει προελληνική καταγωγή.)

ανδρικό όνομα, ο γενάρχης των Δαναών

ελληνική μυθολογία


Δευκαλίων

Δευκαλίων < → λείπει η ετυμολογία

ανδρικό όνομα

ελληνική μυθολογία


Μελέαγρος

Μελέαγρος < → λείπει η ετυμολογία

ανδρικό όνομα, ένας από τους Αργοναύτες

ελληνική μυθολογία


Νάρκισσος

Νάρκισσος < νάρκισσος < νάρκη < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *(s)nerq- (γυρίζω, στρέφω)

ο Νάρκισσος, νεαρός κυνηγός που έδωσε το όνομά του στο λουλούδι νάρκισσος


Σίσυφος

Σίσυφος < → λείπει η ετυμολογία

γνωστός από την τιμωρία του στον Άδη, να κουβαλάει ένα βράχο στη κορυφή βουνού που όμως πάντα κυλούσε στην αρχική του θέση

ελληνική μυθολογία

⌘ Ὅμηρος, Ἰλιάς, 6 (Ζ. Ἕκτορος καὶ Ἀνδρομάχης ὁμιλία.), στίχ. 153

⌘ Ὅμηρος, Ὀδύσσεια, 11 (λ. Ἀλκίνου ἀπόλογοι: Νέκυια.), στίχ. 593


Τειρεσίας

Τειρεσίας < → λείπει η ετυμολογία

ανδρικό όνομα

ελληνική μυθολογία


Τελαμών

Τελαμών < → λείπει η ετυμολογία

ανδρικό όνομα

ελληνική μυθολογία


Τριπτόλεμος

Τριπτόλεμος
-ου (masculine)

Τριπτόλεμος < τρι- + πτόλεμος

Τρῐ‐πτό‐λε‐μος

ανδρικό όνομα (γιος του Ράρου)

ελληνική μυθολογία


Δαμασκός

Δαμασκός (masculine)
ὁ (singular nominative)
Δαμασκός (singular nominative)
τοῦ (genitive singular)
Δαμασκοῦ (genitive singular)
τῷ (dative singular)
Δαμασκῷ (dative singular)
τὸν (accusative singular)
Δαμασκόν (accusative singular)
Δαμασκέ (singular vocative)

Δαμασκός < (άμεσο δάνειο) σημιτικής προέλευσης דמשק (βορειοδυτική σημιτική)

ανδρικό όνομα, γιος του Ερμή

ελληνική μυθολογία


Ἕλλην

Ἕλλην
-ηνος (masculine)
Ἑλληνίς (feminine)

Ἕλλην < άγνωστης ετυμολογίας και σημασίας
: Από την αρχαιότητα, θεωρείτο παράγωγο του Ἑλλοί, Σελλοί (οι αρχαίοι κάτοικοι της περιοχής γύρω από το ιερό της Δωδώνης) → δείτε και Ἑλλάς
: Ετυμολογήσεις από την αρχαιότητα:
:* ※ 2/3ος κε αιώνας ⌘ Αἴλιος Ἡρωδιανός, Περὶ ὀρθογραφίας, 3,2.506
:*: Ἑλλοὶ οἱ οἰκήτορες τῆς περὶ Δωδώνην χώρας Ἐλλοπίας καὶ Σελλοί
:*:: ΣτΕ: συνδέει και με το εθνωνύμιο Ἔλλοπες με την Ελλοπία, μια περιοχή της Ελλάδας στην Δωδώνη.
:* ※ 5ος αιώνας κε ⌘ Ἡσύχιος, Γλῶσσαι, Ε
:*: <Ἕλληνες> οἱ ἀπὸ τοῦ Διός, τοῦ Ἕλληνος. *ἢ φρόνιμοι ἤτοι σοφοί
<Ἑλλοί> Ἕλληνες οἱ ἐν Δωδώνῃ καὶ οἱ ἱερεῖς

Ἑλλανο- Αρχαίες ελληνικές λέξεις με πρόθημα Ἑλλανο- στο Βικιλεξικό

Ἑλληνο- Αρχαίες ελληνικές λέξεις με πρόθημα Ἑλληνο- στο Βικιλεξικό

ανδρικό όνομα, ο Έλλην, γιος του Δευκαλίωνα και της Πύρρας, ο μυθικός γενάρχης των Ελλήνων

ελληνική μυθολογία


Ἥβη

η Ήβη, θεά της νεότητας, κόρη του Δία και της Ήρας

ελληνική μυθολογία


Κύθηρος

Κύθηρος < πιθανόν φοινικικής ρίζας ή από το ρήμα κεύθω (κρύπτω)

ο πιθανολογούμενος μυθικός γενάρχης των Κυθηρίων, προερχόμενος από τη Φοινίκη

ελληνική μυθολογία


Τάρας

Τάρας < → λείπει η ετυμολογία

γιος του Ποσειδώνα ή του Ηρακλή, οικιστής της πόλης του Τάραντα

ελληνική μυθολογία


Τιτάν

Τιτάν < αβέβαιης ετυμολογίας • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

Τιτάνας, ένας από τους Τιτάνες, παιδιά του Ουρανού και της Γης. Αλλη εκδοχή θεωρεί ότι οι Τιτάνες ήταν 3, άλλη 12 και άλλη 50.

ελληνική μυθολογία


Ὑγίεια

ελληνική μυθολογία


Κάλχας

Κάλχας < → λείπει η ετυμολογία

μάντης που συνόδευσε τους Αχαιούς στην Τρωική εκστρατεία

ελληνική μυθολογία


Ἀχιλλεύς

Ἀχιλλεύς
-έως (masculine)
Ἀχιλεύς (transliteration)

Ἀχιλλεύς άγνωστης ετυμολογίας. Ήδη μυκηναϊκή 𐀀𐀑𐀩𐀄 (a-ki-re-u). Πιθανόν προέλευσης από την προελληνική. Παραδοσιακά, ετυμολογήθηκε ως < *ΑχιλᾱϜος < ἄχος ή ἄχος (ἀχι-) + λαός

ημίθεος της ελληνικής μυθολογίας, ο γιος του Πηλέα (Πηλείδης)

ελληνική μυθολογία


Μνημοσύνη

Μνημοσύνη < μνημοσύνη (μνήμη, ανάμνηση)

ελληνική μυθολογία


Εὐρώπη

Εὐρώπη < αβέβαιης ετυμολογίας, κάποιες πιθανές ετυμολογήσεις είναι:
# Ρίζα σημιτικής προέλευσης που σχετίζεται με εγγυήσεις και ανταλλαγές, βρισκόμενη στην αραβική عَرَبُون (ʕarabūn, προκαταβολή), εβραϊκή בֶּן‑עֲרֻבָּה (ben‑ʿărubbāh, αιχμάλωτοι), κλασική συριακή ܥܪܘܒܐ (ˁārōḇā, αιχμάλωτοι), διότι στη μυθολογία η Ευρώπη αιχμαλωτίσθηκε και ύστερα σώθηκε από τον αδελφό της, ο Κάδμος, ένας χαρακτήρας που επίσης έχει σημιτικές ρίζες.
# Προελληνικής προέλευσης.

ερωμένη του Δία

ελληνική μυθολογία


Ἄβας

Ἄβας < → λείπει η ετυμολογία

το όνομα Άβας έφεραν πολλά πρόσωπα στην ελληνική μυθολογία

ελληνική μυθολογία


Ἀγαμέμνων

Ἀγαμέμνων
-ονος (masculine)

Ἀγαμέμνων <
: ἄγαν + μέμνων (μετοχή του μένω) (ο πολύ σταθερός, αποφασιστικός)
: το δεύτερο συνθετικό:
: *Ἀγαμένμων, από το μένος, μένω ή
: *Ἀγαμέδμων, από το μέδομαι

ο βασιλιάς των Μυκηνών, αρχιστράτηγος των Ελλήνων κατά τον Τρωικό Πόλεμο

ελληνική μυθολογία

※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ἰλιάς, 19 (Τ. Μήνιδος ἀπόρρησις.), στίχ. 146 (146-148)

Ἀτρεΐδη κύδιστε ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον
δῶρα μὲν αἴ κ' ἐθέλῃσθα παρασχέμεν, ὡς ἐπιεικές,
ἤ τ' ἐχέμεν παρὰ σοί.
#:: Τ' Ατρέα ξακουσμένε γιε, πρωτάρχοντα Αγαμέμνο,
καλά ! Τα δώρα δώσ' μου αν θες, σαν που τεριάζει, ή κράτα,
τ' αφίνω αφτό στο χέρι σου
#:: Ιλιάδα (Μετάφραση Πάλλη)


Ἀγασθένης

Ἀγασθένης < ἀγασθενής

όνομα μυθικού βασιλέως της Ήλιδας

ελληνική μυθολογία


Τρίτεια

μυθικό πρόσωπο επώνυμος της αρχαίας πόλης

ελληνική μυθολογία


Ἀργυρᾶ

Ἀργυρᾶ < → λείπει η ετυμολογία

νύμφη της ελληνικής μυθολογίας,

ελληνική μυθολογία


Βοῦρα

Βοῦρα < → λείπει η ετυμολογία

Βούρα, μυθολογικό πρόσωπο κόρη του Ίωνα και της Ελίκης έδωσε το όνομα της σε αρχαία πόλη

ελληνική μυθολογία


Ἑλίκη

Ἑλίκη < → λείπει η ετυμολογία

Ελίκη, μυθική βασίλισσα στην Αχαΐα

ελληνική μυθολογία


Ἴωνας

αρχαίος βασιλιάς της Αχαΐας αδελφός του Αχαιού , έδωσε το όνομα του στην Ιωνία και τους Ἴωνες.

ελληνική μυθολογία


Ἴων

Ἴων < Ἰᾱ́ϝων < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *uiH- (δύναμη) ή *h₁ish₂- + *-(i)h₃onh₂ / *-ā́won-

ανδρικό όνομα, αρχαίος βασιλιάς της Αχαΐας, αδελφός του Αχαιού, γενάρχης των Ιώνων

ελληνική μυθολογία


Εὔμηλος

Εὔμηλος < εὔμηλος < εὖ + μῆλον + -ος (μῆλον = πρόβατο)

μυθικός βασιλιάς της Αρόης

ελληνική μυθολογία


Βολίνη

Βολίνη < → λείπει η ετυμολογία

νύμφη της ελληνικής μυθολογίας

ελληνική μυθολογία


Ἀζᾶν

Ἀζᾶν < → λείπει η ετυμολογία

ελληνική μυθολογία


Πασικράτης

Πασικράτης < πασι- + -κράτης

βασιλιάς του Κουρίου στην Κύπρο

ελληνική μυθολογία


Στησάνωρ

Στησάνωρ < → λείπει η ετυμολογία

βασιλιάς του Κουρίου στην Κύπρο

ελληνική μυθολογία


Στασήνωρ

Στασήνωρ < → λείπει η ετυμολογία

ανδρικό όνομα αλλιώς ο Στησάνωρ

ελληνική μυθολογία


Δόξανδρος

Δόξανδρος < → λείπει η ετυμολογία

ανδρικό όνομα, βασιλιάς του αρχαίου Μαρίου στη Κύπρο

ελληνική μυθολογία


Στασίοικος

Στασίοικος < → λείπει η ετυμολογία

ανδρικό όνομα βασιλέων της Κύπρου

ελληνική μυθολογία


Δίφιλος

Δίφιλος < → λείπει η ετυμολογία

βασιλιάς της Κύπρου

ελληνική μυθολογία


Κιττία

γυναικείο όνομα, η Αμυκή

ελληνική μυθολογία


Βοῤῥᾶς

αττικός τύπος του Βορέας

ελληνική μυθολογία


Βορέας

Βορέας < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *gʷorH- (όρος)

γιος του Αστραίου και της Ηούς, θεός, προσωποποίηση του βόρειου ανέμου, των καταιγίδων, του χειμώνα, του πάγου και του χιονιού

ελληνική μυθολογία


Προμηθεύς

Προμηθεύς (masculine)
Προμαθεύς (Doric)

Προμηθεύς < προμηθής (προνοητικός, προβλεπτικός και συνετός) + -εύς

ένας από τους Τιτάνες, γιος του Ιαπετού και αδερφός του Άτλαντα και του Επιμηθέα, που συνέβαλε -σύμφωνα με το μύθο- στην εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού

ελληνική μυθολογία

※ ἀπορίᾳ οὖν σχόμενος ὁ Προμηθεὺς ἥντινα σωτηρίαν τῷ ἀνθρώπῳ εὕροι, κλέπτει Ἡφαίστου καὶ Ἀθηνᾶς τὴν ἔντεχνον σοφίαν σὺν πυρί (Πλάτων, Πρωταγόρας, 321c-d)

Ο Προμηθέας λοιπόν ήταν σε μεγάλη συλλογή, τι μέσο προστασίας να εφεύρει για τον άνθρωπο. Κλέβει τότε κι αυτός την τεχνολογική σοφία του Ήφαιστου και της Αθηνάς και τη φωτιά μαζί.

(στον πληθυντικό) οἱ Προμηθεῖς: οι κεραμείς, οι πηλουργοί, όσοι δουλεύουν και ψήνουν τον πηλό

※ Ἀθηναῖοι τοὺς χυτρέας καὶ ἰπνοποιοὺς καὶ πάντας, ὅσοι πηλουργοί, Προμηθέας ἀπεκάλουν ἐπισκώπτοντες ἐς τὸν πηλὸν καὶ τὴν ἐν πυρὶ οἶμαι τῶν σκευῶν ὄπτησιν

(Λουκιανός, Πρὸς τὸν εἰπόντα Προμηθεὺ εἶ ἐν λόγοις, 2)


Ἐπιμηθεύς

Ἐπιμηθεύς < ἐπί + (αρχαία ελληνική) μῆδος • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

ένας από τους Τιτάνες, γιος του Ιαπετού και αδερφός του Άτλαντα και του Προμηθέα

ελληνική μυθολογία


Πηνειός

Πηνειός < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *pen- (υγρός, λάσπη, βάλτος, νερό). Συγγενή: σανσκριτική पानीय (pānīya, νερό), αγγλική fen (βάλτος) κ.ά.

ανδρικό όνομα, ποτάμιος θεός, γιος του Ωκεανού και της Τηθύος (αδελφός των Ωκεανίδων)

ελληνική μυθολογία


Ὀρέστης

Ὀρέστης < ὄρος + ἵστημι + -ής

: γιος του Ἀγαμέμνονος και της Κλυταιμνήστρας

ελληνική μυθολογία


Ἀγλαΐα

Ἀγλαΐα < ἀγλαός

στην ελληνική μυθολογία, μία από τις Χάριτες, αλληγορική θεότητα των ακτίνων της αυγής

ελληνική μυθολογία


Δημήτηρ

Δημήτηρ < δᾶ (=γῆ) + μήτηρ
: ή < *δημομήτηρ ή
: ή Δημήτηρ < δηαί (κριθαί) + μήτηρ ^((Χρειάζεται τεκμηρίωση…))

η θεά Δήμητρα

ελληνική μυθολογία


Πειθώ

Πειθώ < πειθώ < πείθω

αρχαιοελληνική θεότητα, μία από τις Ωκεανίδες

ελληνική μυθολογία


Ἔρις

η θεά της έριδος, της διαμάχης και της φιλονικίας

ελληνική μυθολογία

Ἔρις κρατερή (πανίσχυρη Έριδα)


Ἀθηνᾶ

Ἀθηνᾶ < συνηρημένος τύπος του Ἀθηνάα, ή Ἀθηναία, άγνωστης ετυμολογίας. Συγγενές: Η λέξη συναντάται στις μυκηναϊκές πινακίδες της Γραμμικής Β ως 𐀀𐀲𐀙 (a-ta-na) 𐀡𐀴𐀛𐀊 (po-ti-ni-ja) (Αθανα ποτνία: εικάζεται ότι ήταν το όνομα προελληνικής θεάς). Ο Σαντρέν (Chantraine) πιστεύει ότι πρόκειται για μινωική θεότητα που συνδέεται με τη θεά των όφεων που προστάτευε το ανάκτορο.

η θεά Αθηνά, Ολύμπια θεά των γραμμάτων, της σοφίας και της νόησης, κόρη του Δία, πολιούχος της Αθήνας

ελληνική μυθολογία


Ὤλενος

Ὤλενος < → λείπει η ετυμολογία

μυθικός βασιλιάς της πόλης Ώλενος στην αρχαία Αχαΐα

ελληνική μυθολογία


Γοργώ

Γοργώ < γοργός (ο άγριος και φοβερός)

η Μέδουσα, μία από τις τρεις Γοργόνες

ελληνική μυθολογία


Ἔρως

Ἔρως < → δείτε τη λέξη ἔρως

θεός του έρωτα, γιος της Αφροδίτης

ελληνική μυθολογία

※ 5ος αιώνας πκε ⌘ Σοφοκλῆς, Ἀντιγόνη, η αρχή του 3ου στάσιμου στίχ.781 @greek-language.gr (781-790)

Ἔρως ἀνίκατε μάχαν,
Ἔρως, ὃς ἐν κτήνεσι πίπτεις,
ὃς ἐν μαλακαῖς παρειαῖς
νεάνιδος ἐννυχεύεις,
φοιτᾷς δ᾽ ὑπερπόντιος ἔν τ᾽
ἀγρονόμοις αὐλαῖς·
καί σ᾽ οὔτ᾽ ἀθανάτων φύξιμος οὐδεὶς
οὔθ᾽ ἁμερίων σέ γ᾽ ἀνθρώ-
πων, ὁ δ᾽ ἔχων μέμηνεν.

Έρωτ᾽ ανίκητε στον πόλεμο / που κάνεις χτήμα σου όπου πέσεις, / που στ᾽ απαλά τα μάγουλα / της κορασίδας νυχτερεύεις / και γυρνάς πάνω από τα πέλαγα / και στους πιο απόμερους τους τόπους, / δε σου ξεφεύγει εσένα ούτε θεός / ούτε κανείς απ᾽ τους λιγόζωους ανθρώπους / κι όποιον θα πιάσεις γίνεται τρελός.
#:: Μετάφραση (1940): Ιωάννης Γρυπάρης, Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της «Εστίας»

※ 5ος αιώνας πκε ⌘ Πλάτων, Συμπόσιο, 203b (Ο μύθος της Διοτίμας στη Βικιπαίδεια )

οὗτοι δὴ οἱ δαίμονες πολλοὶ καὶ παντοδαποί εἰσιν, εἷς δὲ τούτων ἐστὶ καὶ ὁ Ἔρως.

γιος τους Χάους και της Γαίας (Ησίοδος, θεογονία)

ελληνική μυθολογία

γιος της Ίριδας και του Ζεφύρου κατά τον Αλκαίο

ελληνική μυθολογία


Ὠγυγία

Ὠγυγία < Ὠγύγιος

, η Ωγυγία, μυθικός τόπος - νησί στο οποίο κατοικούσε η Καλυψώ η οποία κράτησε για επτά χρόνια τον Οδυσσέα

ελληνική μυθολογία


Ὠκεανίς

Ὠκεανίς
-ίδος (feminine)

Ὠκεανίς < Ὠκεαν(ός) + -ίς

μία από τις Ωκεανίδες νύμφες, τις κόρες του Ωκεανού και της Τηθύος

ελληνική μυθολογία


Λαοκόων

Λαοκόων
-ωντος (masculine)

Λαοκόων < λαός + κοέω + -ων

ένας από τους Τρώες ιερείς του Θυμβραίου Απόλλωνα

ελληνική μυθολογία


Κλωθώ

Κλωθώ < κλώθ(ω) + -ώ

η μία από τις τρεις Μοίρες, αυτή που γνέθει τη μοίρα του ανθρώπου, κόρη του Δία και της Νύχτας ή της Θέμιδος.

ελληνική μυθολογία


Ἄθως

Ἄθως < Κατά τον Μπαμπινιώτη, άμεσο δάνειο από την προελληνική, μη ινδοευρωπαϊκό, άγνωστης ετυμολογίας
: Κατά τον Κυρανούδη, (άμεσο δάνειο) θρακική *Athōn / *Athōs < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *αktō(n) < *akt

Ἄθων

μεταγενέστρος τύπος

ένας από τους Γίγαντες, γιος του Ουρανού και της Γαίας. Κατά τη διάρκεια της Γιγαντομαχίας, ο Άθως άρπαξε ένα βράχο και το έριξε κατά των Θεών αλλά αυτός έπεσε στην άκρη της Χαλκιδικής και αποτέλεσε την ομώνυμη χερσόνησο, η κορυφή της οποίας έλαβε το όνομά του.

ελληνική μυθολογία


Ἴαμος

Ἴαμος < ἴον • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

ο Ίαμος, γιος του Απόλλωνα και της Ευάδνης, γενάρχης των Ιαμιδών, που μιλούσε τη γλώσσα των πουλιών

ελληνική μυθολογία


Ἀργειφόντης

Ἀργειφόντης (masculine)
Ἀργιφόντης (transliteration)

Ἀργειφόντης < (Ἄργος) ... + -φόντης • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

φονιάς του Άργου (προσωνυμία του θεού Ερμή)

ελληνική μυθολογία

άλλες μορφές: Ἀργεϊφόντης, ἀργεφάντης

φονιάς ερπετού (προσωνυμία του θεού Απόλλωνα)

ελληνική μυθολογία


Αἰνείας

Αἰνείας < → λείπει η ετυμολογία

, ανδρικό όνομα, o Αινείας

ελληνική μυθολογία


Ἀγχίσης

Ἀγχίσης < → λείπει η ετυμολογία

ανδρικό όνομα, Αγχίσης

ελληνική μυθολογία


Ζεύς

Ζεύς < πρωτοελληνική *Dzéus < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *dyḗws. Συγγενή: μυκηναϊκή 𐀇𐀺 (diwos), σανσκριτική द्यु (dyú), λατινική Iovis, το *Iu- στο Iuppiter (Ζεῦ πάτερ), αγγλοσαξονική Tīw, χεττιτική 𒅆𒍑 (sius)

ο Δίας, πατέρας ανθρώπων και θεών, κύριος του Δωδεκάθεου.

ελληνική μυθολογία

※ 4ος πκε αιώνας Αριστοτέλης, Φυσικής_Ακροάσεως, 198b

ἀλλ' ὥσπερ ὕει ὁ Ζεὺς οὐχ ὅπως τὸν σῖτον αὐξήσῃ, ἀλλ' ἐξ ἀνάγκης
#:: Παῦε λέγων, μὰ τὸν Δία
#::: Σταμάτα να μιλάς, μα το Δία
#:::Μετάφραση λέξεων: Βικιλεξικό.


Ἄτλας

Ἄτλας < ἀ- + πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *telh₂- «υφίσταμαι, υπομένω, υποφέρω» (ίσως να έχει και προελληνική προέλευση)

Άτλας / Άτλαντας· τιτάνας, γιος του Ιαπετού και της Κλυμένης

ελληνική μυθολογία


Ἄβα

Ἄβα < → λείπει η ετυμολογία

νύμφη, ερωμένη του Ποσειδώνα, μητέρα του Εργίσκου, ιδρυτή της Εργίσκης

ελληνική μυθολογία


Ἀβαρβαρέα

Ἀβαρβαρέα, ή Ἀβαρβαρέη < → λείπει η ετυμολογία

μία από τις Ναϊάδες, μητέρα των διδύμων Αισήπου και Πηδάσου

ελληνική μυθολογία


Ἀβία

Ἀβία < → λείπει η ετυμολογία

νύμφη στην ελληνική μυθολογία, τροφός του Ύλλου, γιου του Ηρακλή

ελληνική μυθολογία


Ἀβαντία

Ἀβαντία < → λείπει η ετυμολογία

μυθική περιοχή των Ἀβάντων στη Θράκη καθώς και μυθική ελληνική πόλη στην Ήπειρο

ελληνική μυθολογία


Ἄβδηρος

Ἄβδηρος < → λείπει η ετυμολογία

μυθικό πρόσωπο, επώνυμος ήρωας δημιουργός των Αβδήρων

ελληνική μυθολογία


Ἀγαθίππη

Ἀγαθίππη < Ἀγάθιππ(ος) + -η (-ίππη)

πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, μητέρα του Χίου

ελληνική μυθολογία


Ἡρακλῆς

Ἡρακλῆς < συνηρημένη μορφή του Ἡρακλέης. Συγχρονικά αναλύεται ως Ἥρα + -κλῆς «η δόξα της Ήρας»

ο Ηρακλής, ο σημαντικότερος ημίθεος, γιος του Δία και της Αλκμήνης

ελληνική μυθολογία


Ἀγαμήδη

Ἀγαμήδη < Ἀγαμήδ(ης) + -η

δύο πρόσωπα στην ελληνική μυθολογία η φερόμενη κόρη του Αυγεία και η του Μάκαρος της Λέσβου

ελληνική μυθολογία


Ἀρίων

Ἀρίων < → λείπει η ετυμολογία

, o μουσικός Αρίονας

ελληνική μυθολογία


Κορύβας

Κορύβας < → λείπει η ετυμολογία

γιος της Κυβέλης

ελληνική μυθολογία


Ἀμφιτρύων

Ἀμφιτρύων
-ωνος (masculine)

Ἀμφιτρύων < → λείπει η ετυμολογία

ανδρικό όνομα, ο Αμφιτρύωνας, γιος του βασιλιά της Τίρυνθας Αλκαίου, εγγονός του Περσέα

ελληνική μυθολογία


Ἑρμῆς

Ἑρμῆς (masculine)
Ἑρμέας

Ἑρμῆς < → λείπει η ετυμολογία

ἑρμαῖ

στον πληθυντικό, προσηγορικό ουσιαστικό

ἑρμο- Αρχαίες ελληνικές λέξεις με πρόθημα ἑρμο- στο Βικιλεξικό

αγγελιοφόρος των θεών των αρχαίων Ελλήνων, αλλά και ο ίδιος θεός του εμπορίου, των τεχνών, των γραμμάτων και των δρόμων

ελληνική μυθολογία


Ἀφροδίτη

Ἀφροδίτη < αβέβαιης ετυμολογίας, προελληνικής προέλευσης, από την Εγγύς Ανατολή όπως δηλώνει ο μύθος τής γέννησής της στην Κύπρο και τη σχέση της με τα Κύθηρα
:* παρετυμολογικά είχε θεωρηθεί ότι παράγεται από τα ἀφρός και δύω

κύρια ολύμπια θεά των αρχαίων Ελλήνων, κόρη του Δία και της Διώνης

ελληνική μυθολογία


Ἄκτωρ

Ἄκτωρ < ἄκτωρ (που οδηγεί, αρχηγός) < ἄγω [ᾰ] • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

ανδρικό όνομα, ο Άκτορας

ελληνική μυθολογία


Αἰθίοπες

Αἰθίοπες (plural)

Αἰθίοπες < αρχαία ελληνική αἴθω + ὄψ

αρχαίος μυθικός λαός της Αφρικής, που το όνομά τους σημαίνει αυτοί που έχουν ηλιοκαμένη όψη, πρόσωπο, δηλ. οι πολύ μελαμψοί

ελληνική μυθολογία


Ἐρατώ

Ἐρατώ < ἔρως • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

Ερατώ, μία από τις εννέα Μούσες, η προστάτιδα της ερωτικής ποίησης

ελληνική μυθολογία


Αἴθρα

Αἴθρα < αἰθήρ

η μητέρα του Θησέα

ελληνική μυθολογία


Ὑπερίων

Ὑπερίων < ὑπερίημι, κυριολεκτικά αυτός που διαβαίνει από μεγάλο ύψος, ο ουρανοδρόμος

Τιτάνας, γιος του Ουρανού και πατέρας του Ήλιου

ελληνική μυθολογία

※ 7ος πκε αιώνας ⌘ Ἡσίοδος, Θεογονία, 374 (371-374)

Θεία δ᾽ Ἠέλιόν τε μέγαν λαμπράν τε Σελήνην | Ἠῶ θ᾽, ἣ πάντεσσιν ἐπιχθονίοισι φαείνει | ἀθανάτοις τε θεοῖσι τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσι, | γείναθ᾽ ὑποδμηθεῖσ᾽ Ὑπερίονος ἐν φιλότητι.
*::: Κι η Θεία τον Ήλιο το μεγάλο γέννησε και τη λαμπρή Σελήνη | και την Ηώ που δίνει φως σε όλους όσους κατοικούν πάνω στη γη | και στους αθάνατους θεούς που τον πλατύ τον ουρανό κατέχουν. | Τους γέννησε αφού υποτάχθηκε στον έρωτα του Υπερίονα.
*::: Μετάφραση (2001): Σταύρος Γκιργκένης, Θεσσαλονίκη: Ζήτρος @greek‑language.gr


Αἴγισθος

Αἴγισθος < άδηλης ετυμολογίας

γιος του Θυέστη και της (κόρης του) Πελοπίας, ξάδελφος των Ατρειδών Ἀγαμέμνονος και Μενελάου

ελληνική μυθολογία


Ἀγαπήνωρ

Ἀγαπήνωρ < ἀγαπήνωρ

όνομα μυθικού βασιλέως της Αρκαδίας

ελληνική μυθολογία


Ἀχαιός

Ἀχαιός (masculine)
ὁ (singular nominative)
Ἀχαιός (singular nominative)
οἱ (nominative plural)
Ἀχαιοί (nominative plural)
τοῦ (genitive singular)
Ἀχαιοῦ (genitive singular)
τῶν (genitive plural)
Ἀχαιῶν (genitive plural)
τῷ (dative singular)
Ἀχαιῷ (dative singular)
τοῖς (dative plural)
Ἀχαιοῖς (dative plural)
τὸν (accusative singular)
Ἀχαιόν (accusative singular)
τοὺς (accusative plural)
Ἀχαιούς (accusative plural)
Ἀχαιέ (singular vocative)
Ἀχαιοί (vocative plural)
τὼ (dual singular nominative accusative vocative)
Ἀχαιώ (dual nominative accusative vocative plural)
τοῖν (genitive dative dual singular)
Ἀχαιοῖν (genitive dative dual plural)

Ἀχαιός < • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε; προελληνική Συγγενή: ήδη μυκηναϊκή 𐀀𐀏𐀺 (a-ka-wo).

μυθικός ήρωας, απόγονος του Ἕλληνος, γενάρχης των Αχαιών. Από το όνομα του ονομάστηκε ο λαός Αχαιοί και η σημερινή Αχαΐα.

ελληνική μυθολογία


Ἀγαύη

Ἀγαύη < ἀγαυός ^((Χρειάζεται τεκμηρίωση…))

μία από τις Νηρηίδες

ελληνική μυθολογία


Πελασγός

Πελασγός < συσχετίζεται με το πελός (μελαψός) και Πέλοψ ή με το πέλας (ο πλησίον, ο άλλος άνθρωπος) και πελάζω-πλάζω, ή με το περάω και πέρα (ως μεταναστευτικό φύλο)

ανδρικό όνομα Πελασγός, ο γενάρχης των Πελασγών

ελληνική μυθολογία


Οἰδίπους

Οἰδίπους < οἰδέω + πούς • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

ελληνική μυθολογία


Ῥέα

Ῥέα < ῥέω ή ἔρα (γη) με μετάθεση του ρ ή εὐρύς και εὐρεῖα

κόρη του Ουρανού και της Γαίας, σύζυγος του Κρόνου, μητέρα του Δία

ελληνική μυθολογία


Ἄδωνις

Ἄδωνις < φοινικική 𐤀𐤃𐤍 (ʾdn / adōn, κύριος) < πρωτοσημιτική *ʾadan- (άρχω, κρίνω, δικάζω)

ο Άδωνης, γιος του Κινύρα και της Μύρρας, ευνοούμενος και μύστης της Αφροδίτης,

ελληνική μυθολογία

※ Ἄδωνιν ἡ Κυθήρη / ὡς εἶδε νεκρὸν ἤδη, / τυγνὰν ἔχοντα χαίταν / ὠχράν τε τὰν παρειάν, / ἄγειν τὸν ὗν πρὸς αὑτὰν / ἔταξε τὼς Ἔρωτας. (Θεόκριτος, Εἰς νεκρὸν Ἄδωνιν) → λείπει η μετάφραση


Ὠρίων

Ὠρίων < πιθανόν ὤρα (μέριμνα) • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

ο Ωρίων (Ωρίωνας), κυνηγός που τον σκότωσε η Άρτεμις επειδή τον ερωτεύθηκε η Ηώς και ο οποίος μεταμορφώθηκε σε αστέρι

ελληνική μυθολογία


Προμένεια

Προμένεια < πρό + μένος (πρόβλεψη, προφητεία)

προφῆτις της Δωδώνης

ελληνική μυθολογία


Προκρούστης

Προκρούστης (masculine)

Προκρούστης < προκρούστης

ληστής ιατρός που θανάτωσε ο Θησέας

ελληνική μυθολογία


Πρωτηίς

Πρωτηίς < Πρωτεύς

μυθική νήσος όπου διέμενε ο Πρωτεύς

ελληνική μυθολογία


Πρωτεύρυθμος

Πρωτεύρυθμος (masculine)

Πρωτεύρυθμος < → λείπει η ετυμολογία

θεότητα συνυφασμένη με τον Διόνυσο, που λατρευόταν στην αρχαία Αθήνα.

ελληνική μυθολογία


Πρωτεσίλαος

Πρωτεσίλαος (masculine)

Πρωτεσίλαος < → λείπει η ετυμολογία

μυθικός ήρωας - βασιλεύς της θεσσαλικής χώρας Φυλάκης, ο πρώτος νεκρός στον Τρωικό πόλεμο, κατά την απόβαση των Ελλήνων, όπως αναφέρεται στην Οδύσσεια

ελληνική μυθολογία


Πρωτεύς

Πρωτεύς < πρωτεύς < πρωτεύω (αναδρομικός σχηματισμός) < πρῶτος

ο Πρωτέας, θεότητα της θάλασσας που άλλαζε μορφές και έδινε προφητείες (αναφέρεται στην Οδύσσεια)

ελληνική μυθολογία


Ὀδυσσεύς

Ὀδυσσεύς < πιθανόν αρχαία ελληνική ὀδύσσομαι (μισώ). Προτείνεται και έτυμο μη ελληνικό. Κατά τον Beekes πρωτοελληνική ς προέλευσης.

μυθικός βασιλιάς της Ιθάκης, πρωταγωνιστής της Οδύσσειας του Ομήρου

ελληνική μυθολογία


Πρωτογένεια

Πρωτογένεια (feminine)

Πρωτογένεια < πρώτο + γένος

κόρη του Δευκαλίωνος και της Πύρρας, σύζυγος του Λοκρού και μητέρα του Οιπούντος

ελληνική μυθολογία

κόρη του Ερεχθέως και μητέρα του Αεθλίου

ελληνική μυθολογία


Βίτων

Βίτων < → λείπει η ετυμολογία

ένας από τους δύο υιούς της ιέρειας Κυδίππης μαζί με τον αδελφό του τον Κλέοβι, των οποίων περίπου το 580 π.Χ. ο Αργείος γλύπτης Πολυμήδης έγλυψε τους δύο περίφημους κούρους Κλέοβη και Βίτωνα

※ 5ος αιώνας πκε ⌘ Ἡρόδοτος, Ἱστορίαι, 1 (Κλειώ), 31.4

ἡ δὲ μήτηρ περιχαρὴς ἐοῦσα τῷ τε ἔργῳ καὶ τῇ φήμῃ, στᾶσα ἀντίον τοῦ ἀγάλματος εὔχετο Κλεόβι τε καὶ Βίτωνι τοῖσι ἑωυτῆς τέκνοισι, οἵ μιν ἐτίμησαν μεγάλως, τὴν θεὸν δοῦναι τὸ ἀνθρώπῳ τυχεῖν ἄριστόν ἐστι.
#::: Και η μητέρα τους γεμάτη χαρά για το έργο και τους επαίνους των παιδιών της, στάθηκε αντίκρυ στο άγαλμα της θεάς και ευχόταν για τον Κλέοβη και το Βίτωνα, τα παιδιά της, που τόσο πολύ την τίμησαν, να τους δώσει η θεά ό,τι καλύτερο μπορεί να τύχει σε άνθρωπο.
#::: Μετάφραση (1964): Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης Αθήνα:Γκοβόστης @greek‑language.gr


Αἴας

Αἴας < → λείπει η ετυμολογία

ένας από τους δύο Αίαντες, ὁ Τελαμώνιος ή ο Λοκρός, γιος του Ὀϊλέως

ελληνική μυθολογία


Πέλοψ

Πέλοψ < (παρωνύμιο) πέλοψ· ο καθηγητής Γεωργακάς πιθανολογεί προέλευση από αμαρτύρητη μυκηναϊκή λέξη. Μορφολογικά αναλύεται σε αρχαία ελληνικά πελός + (ἡ) ὤψ· πρώτη γνωστή καταγραφή του ονόματος στη Ραψωδία Β΄ της Ιλιάδας του Ομήρου. Κυριολεκτικά: αυτός που έχει μαυριδερή όψη.

ανδρικό όνομα, Πέλοπας

ελληνική μυθολογία


Πρίαπος

Πρίαπος < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *kʷer-

θεός της γονιμότητας, γιος του Διονύσου και της Αφροδίτης


Ὠκεανός

Ὠκεανός < αβέβαιης ετυμολογίας • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

ο γιος του Ουρανού και της Ρέας

ελληνική μυθολογία


Ἄδμητος

Ἄδμητος < ἄδμητος < ἄ- + δμητός

ανδρικό όνομα

ελληνική μυθολογία


Ἄρης

Ἄρης < → λείπει η ετυμολογία

το όνομα του θεού Άρη

ελληνική μυθολογία

«Ἄρες Ἄρες βροτολοιγὲ μιαιφόνε τειχεσιπλῆτα» (φράση που λένε στον Άρη, η Αθηνά (Ε.31) και ο Απόλλωνας (Ε.455) στην 5η ραψωδία της Ιλιάδας)

※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ἰλιάς, 5 (Ε. Διομήδους ἀριστεία.), στίχ. 31 (στίχοι 29-34)

[…] ἀτὰρ γλαυκῶπις Ἀθήνη
χειρὸς ἑλοῦσ’ ἐπέεσσι προσηύδα θοῦρον Ἄρηα:
«Ἄρες Ἄρες βροτολοιγὲ μιαιφόνε τειχεσιπλῆτα
οὐκ ἂν δὴ Τρῶας μὲν ἐάσαιμεν καὶ Ἀχαιοὺς
μάρνασθ’, ὁπποτέροισι πατὴρ Ζεὺς κῦδος ὀρέξῃ,
νῶϊ δὲ χαζώμεσθα, Διὸς δ’ ἀλεώμεθα μῆνιν;»

[…] Ωστόσο η κόρη του Διός, η Αθηνά η Παλλάδα,
παίρνει απ' το χέρι και λαλεί του λυσσασμένου τ' Άρη
«Άρη φονιά, ματόβρεχτε, Άρη καστροτινάχτη,
δεν τους αφίνουμε τους διό να πολεμάνε τώρα,
σ' όπιον του Κρόνου θέλει ο γιος τη νίκη να χαρίσει,
κι' ας τραβηχτούμε πίσω εμείς, μη μας θυμώσει ο Δίας.»
*:*: Ιλιάδα (Μετάφραση_Πάλλη), Ε΄, 29-34
*:* […] όμως η λαμπρομάτα η Αθηνά
τον άγριο Άρη αρπώντας απ' το χέρι τούτα τα λόγια τού 'πε:
«Ε Άρη, Άρη! θανατικό θνητών, αιματοβούτηχτε και τειχοπλήχτη!
μόνους δεν τους αφήνουμε και Αχαιούς και Τρώες
να μάχονται; Kι η δόξα, σ' όποιον ο πατέρας Ζευς τη δώσει απ' τους δυο.
Πίσω δεν κάνουμε εμείς οι δύο, του Δία τη μήνι μπας και γλιτώσουμε;» (Μετάφραση λέξεων: το Βικιλεξικό.)


Τρίτων

Τρῑ́των < (κληρονομημένο) πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *Tr(e)itōn. Δείτε το λήμμα Ἀμφιτρίτη για περισσότερα.

ο Τρίτωνας· γιος του Ποσειδώνα και της Αμφιτρίτης

ελληνική μυθολογία

→ χρειάζεται παράδειγμα


Νηρεύς

Νηρεύς < → λείπει η ετυμολογία

Κατηγορία:Σελίδες που χρειάζονται επιμέλεια (αρχαία ελληνικά)

Νηρέας, θαλάσσια θεότητα, πατέρας των Νηρηίδων

ελληνική μυθολογία


Μαχάων

Μαχάων < → λείπει η ετυμολογία

, ανδρικό όνομα, γιος του Ασκληπιού, (Ἀσκληπιάδης)

ελληνική μυθολογία


Τάρταρος

Τάρταρος < → λείπει η ετυμολογία

σκοτεινό και ζοφερό μέρος στον Άδη, που προορίζεται για τους πολύ κακούς (όπως οι Τιτάνες που τα έβαλαν με τους θεούς του Ολύμπου)

ελληνική μυθολογία


Εὐρυσθεύς

Εὐρυσθεύς < → λείπει η ετυμολογία

→ λείπει ο ορισμός (ή οι ορισμοί)

ελληνική μυθολογία


Κήυξ

άλλη γραφή του Κῆυξ

ελληνική μυθολογία


Κέρκωψ

Κέρκωψ < → λείπει η ετυμολογία

μυθικός ανθρωποπίθηκος όπως οι νάνοι που συνδέονται με τους μύθους του Ηρακλή

ελληνική μυθολογία

※ τὴν μὲν οὖν τιμὴν κομισθεῖσαν Εὔρυτος οὐ προσεδέξατο, Ἡρακλῆς δὲ Ὀμφάλῃ δουλεύων τοὺς μὲν περὶ τὴν Ἔφεσον Κέρκωπας συλλαβὼν ἔδησε, Συλέα δὲ ἐν Αὐλίδι τοὺς παριόντας ξένους σκάπτειν ἀναγκάζοντα, σὺν ταῖς ῥίζαις τὰς ἀμπέλους καύσας μετὰ τῆς θυγατρὸς Ξενοδόκης ἀπέκτεινε

Απολλοδώρου Βιβλιοθήκη, Β 6,3.
#:: → λείπει η μετάφραση


Κέκροψ

Κέκροψ < → λείπει η ετυμολογία

μυθικός βασιλιάς της αρχαίας Αθήνας

ελληνική μυθολογία


Κόττος

Κόττος < → λείπει η ετυμολογία

ένας από τους Ἑκατόγχειρες

ελληνική μυθολογία

※ 7ος πκε αιώνας ⌘ Ἡσίοδος, Θεογονία, 149 (147-149)

ἄλλοι δ᾽ αὖ Γαίης τε καὶ Οὐρανοῦ ἐξεγένοντο
τρεῖς παῖδες μεγάλοι τε καὶ ὄβριμοι, οὐκ ὀνομαστοί,
Κόττος τε Βριάρεώς τε Γύης θ᾽, ὑπερήφανα τέκνα.
*::: Μετάφραση (2001): Σταύρος Γκιργκένης, Θεσσαλονίκη: Ζήτρος @greek‑language.gr


Ἐνδυμίων

Ἐνδυμίων < ἐνδύω

αρχαιοελληνικό ανδρικό όνομα· μυθικός βασιλιάς της αρχαίας Ήλιδας

ελληνική μυθολογία

※ […] τὰ δὲ ἐς τὴν Ἐνδυμίωνος τελευτὴν οὐ κατὰ τὰ αὐτὰ Ἡρακλεῶταί τε οἱ πρὸς Μιλήτῳ καὶ Ἠλεῖοι λέγουσιν, ἀλλὰ Ἠλεῖοι μὲν ἀποφαίνουσιν Ἐνδυμίωνος μνῆμα (Παυσανία, Ἑλλάδος περιήγησις (V.1.15) ).


Ἀσκληπιός

Ἀσκληπιός: άγνωστης ετυμολογίας με πολλές εκδοχές πιθανών ετυμολογήσεων. Ίσως προέλευσης από την προελληνική.

ο Ασκληπιός, αρχαιοελληνικός θεός της ιατρικής

ελληνική μυθολογία

※ 5ος πκε αιώνας ⌘ Ἱπποκράτης, Epistulae, Decretum, Orationes, Chapter 20, Ἱπποκράτης Δημοκρίτῳ εὖ πράττειν, @scaife.perseus

Ἐγὼ μὲν γὰρ ἰητρικῆς ἐς τέλος οὐκ ἀφϊγμαι, καί περ ἤδη γηραλέος καθεστώς· οὐδὲ γὰρ ὁ τῆσδε εὑρέτης Ἀσκληπιὸς, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἐν πολλοῖς διεφώνησε, καθάπερ ἡμῖν αἱ τῶν ξυγγραφέων βίβλοι παραδεδώκασιν.
#::: → λείπει η μετάφραση

※ 1ος πκε/κε αιώνας ⌘ Στράβων, Γεωγραφικά, 14.1, 39 @perseus.tufts.edu @wikisource

ἕτερος δʼ ἐστὶ Ληθαῖος ὁ ἐν Γορτύνῃ καὶ ὁ περὶ Τρίκκην, ἐφʼ ᾧ ὁ Ἀσκληπιὸς γεννηθῆναι λέγεται, καὶ ἔτι ἐν τοῖς Ἑσπερίταις Λίβυσι.

λατινικά Aesculapius


Ἀστυάναξ

Ἀστυάναξ < ἀστυάναξ (άρχοντας της πόλης, βασιλιάς) < ἄστυ + ἄναξ

ανδρικό όνομα
γιος του Έκτορα και της Ανδρομάχης

ελληνική μυθολογία


Οὐρανός

Οὐρανός < οὐρανός

ανδρικό όνομα, γιος του Ερέβους και της Γαίας ή σύζυγος της Γαίας, πατέρας των Τιτάνων

ελληνική μυθολογία


Ναϊάς

γυναικείο όνομα, η ναϊάδα

ελληνική μυθολογία


Νηιάς

γυναικείο όνομα, ιωνικός τύπος του Ναϊάς

ελληνική μυθολογία


Νηίς

γυναικείο όνομα, ιωνικός τύπος του Ναΐς

ελληνική μυθολογία


Ἶρις

Ἶρις < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *weyro- < *wey-

Ίριδα (κατώτερη θεότητα, αγγελιοφόρος των θεών)

ελληνική μυθολογία


Φιλαῖος

Φιλαῖος < → λείπει η ετυμολογία

→ λείπει ο ορισμός (ή οι ορισμοί)

ελληνική μυθολογία


Ἰάλεμος

Ἰάλεμος < ἰάλεμος (θρήνος, οδυρμός)

γιος του Απόλλωνα και της Μούσας Καλλιόπης

ελληνική μυθολογία

※ 5ος αιώνας κε ⌘ Ἡσύχιος, Γλῶσσαι, Ι

<Ἰάλεμος> υἱὸς Καλλιόπης. καὶ ὁ κακοδαίμων. καὶ ὁ καλός καὶ ὁ στερόμενος καὶ ὀρφανός. ἔνιοι δὲ οὐδενὸς ἄξιος Σ [καὶ ἰάλεμος χρόα. οἱ δὲ οὐδενὸς ἀξία]
#::: <Ιάλεμος> Ο γιος της Καλλιόπης. Επίσης ο κακότυχος, ο καλός, ο στερούμενος και ο ορφανός. Και για άτομα χωρίς αξία.


Θυμβραῖος

Θυμβραῖος < Θύμβρ(α) + -αῖος

ένας Τρώας στον Τρωικό Πόλεμο που σκοτώθηκε από τον Διομήδη και είχε ηνίοχο τον Μολίονα

ελληνική μυθολογία

※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ἰλιάς, 11 (Λ. Ἀγαμέμνονος ἀριστεία.), στίχ. 320 (316-322 )

Τὸν δ᾽ ἀπαμειβόμενος προσέφη κρατερὸς Διομήδης·
«ἤτοι ἐγὼ μενέω καὶ τλήσομαι· ἀλλὰ μίνυνθα
ἡμέων ἔσσεται ἦδος, ἐπεὶ νεφεληγερέτα Ζεὺς
Τρωσὶν δὴ βόλεται δοῦναι κράτος ἠέ περ ἡμῖν.»
Ἦ, καὶ Θυμβραῖον μὲν ἀφ᾽ ἵππων ὦσε χαμᾶζε,
δουρὶ βαλὼν κατὰ μαζὸν ἀριστερόν· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς
ἀντίθεον θεράποντα Μολίονα τοῖο ἄνακτος.
#::: Και προς αυτόν απάντησεν ο δυνατός Τυδείδης:
«Εγώ θα μείνω ακλόνητος στην μάχην· αλλά ολίγο
καλό θα ιδούμεν, ότι ο Ζευς ο νεφελοσυνάκτης
στους Τρώας νίκην βούλεται και όχι σ᾽ εμάς να δώσει».
Είπε και από την άμαξαν με λόγχην τον Θυμβραίον
στην γην εβρόντησε νεκρόν, και ο θείος Οδυσσέας
φονεύει τον Μολίονα λαμπρόν ηνίοχόν του.
#::: Έμμετρη μετάφραση (1922): Ιάκωβος Πολυλάς, @greek‑language.gr

※ 5ος αιώνας κε ⌘ Ἡσύχιος, Γλῶσσαι, Π

<πεδιάτιδες πύλαι>
#::: τὰς πλησίον τοῦ Θυμβραίου ἐν Ἰλίῳ φησί, ἅς τινες <Ἐπιχηλὰς> καλοῦσι
#:: <πεδιάτιδες πύλες>
#::: αυτές κοντά στον Θυμβραίο στο Ίλιον λένε, τις οποίες κάποιοι αποκαλούν <Επιχηλές>


Αἰγιαλεύς

Αἰγιαλεύς < → λείπει η ετυμολογία

ανδρικό όνομα, Αιγιαλεύς / Αιγιαλέας


Ἕρμος

Ἕρμος
-ου (masculine)
ὁ (singular nominative)
Ἕρμος (singular nominative)
οἱ (nominative plural)
Ἕρμοι (nominative plural)
τοῦ (genitive singular)
Ἕρμου (genitive singular)
τῶν (genitive plural)
Ἕρμων (genitive plural)
τῷ (dative singular)
Ἕρμῳ (dative singular)
τοῖς (dative plural)
Ἕρμοις (dative plural)
τὸν (accusative singular)
Ἕρμον (accusative singular)
τοὺς (accusative plural)
Ἕρμους (accusative plural)
Ἕρμε (singular vocative)
Ἕρμοι (vocative plural)
τὼ (dual singular nominative accusative vocative)
Ἕρμω (dual nominative accusative vocative plural)
τοῖν (genitive dative dual singular)
Ἕρμοιν (genitive dative dual plural)

Ἕρμος < → λείπει η ετυμολογία

όνομα γιου του Ωκεανού, προσωποποιημένου ποταμού

ελληνική μυθολογία

※ 7ος πκε αιώνας ⌘ Ἡσίοδος, Θεογονία, 343 (337-345)

Τηθὺς δ᾽ Ὠκεανῷ Ποταμοὺς τέκε δινήεντας, / Νεῖλόν τ᾽ Ἀλφειόν τε καὶ Ἠριδανὸν βαθυδίνην / Στρυμόνα Μαίανδρόν τε καὶ Ἴστρον καλλιρέεθρον / Φᾶσίν τε Ῥῆσόν τ᾽ Ἀχελώιόν τ᾽ ἀργυροδίνην / Νέσσον τε Ῥοδίον θ᾽ Ἁλιάκμονά θ᾽ Ἑπτάπορόν τε / Γρήνικόν τε καὶ Αἴσηπον θεῖόν τε Σιμοῦντα / Πηνειόν τε καὶ Ἕρμον ἐυῤῥείτην τε Κάικον / Σαγγάριόν τε μέγαν Λάδωνά τε Παρθένιόν τε / Εὔηνόν τε καὶ Ἄρδησκον θεῖόν τε Σκάμανδρον.


Ἰξίων

Ἰξίων < → λείπει η ετυμολογία

ανδρικό όνομα, ο Ιξίων, Ιξίονας

ελληνική μυθολογία


Λήλας

Λήλας < → λείπει η ετυμολογία

ένας των Τιτάνων, πατέρας της Αύρας

ελληνική μυθολογία


Τρίκκη

Τρίκκη (feminine)
Τρίκη (transliteration)

Τρίκκη < → λείπει η ετυμολογία

κόρη του Πηνειού (ή του Ασωπού)

ελληνική μυθολογία

※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ἰλιάς, 2 (Β. Ὄνειρος. Διάπειρα. Βοιωτία ἢ κατάλογος νεῶν.), στίχ. 729


Μέγαιρα

Μέγαιρα < μεγαίρω < μέγας

μία από τις Ερινύες, τις θεότητες που προσωποποιούσαν τις τύψεις

ελληνική μυθολογία


Βέρης

Βέρης < → λείπει η ετυμολογία μακεδονικός τύπος του Φέρης < φέρω < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *bʰer- ^((Χρειάζεται τεκμηρίωση…))

είτε ποτάμια θεότητα, είτε μυθικός βασιλιάς, πατέρας της Βέροιας και της Μίεζας ^((Χρειάζεται τεκμηρίωση…))

ελληνική μυθολογία


Ναυσικάα

Ναυσικάα < ναῦς με αβέβαιης ετυμολογίας το δεύτερο συνθετικό • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

γυναικείο όνομα, η πριγκίπισσα των Φαιάκων, η Ναυσικά

ελληνική μυθολογία

※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ὀδύσσεια, 6 (ζ. Ὀδυσσέως ἄφιξις εἰς Φαίακας.), στίχ. 17 (Μετάφραση σε πεζό (2006): Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης, @greek‑language.gr)

Ναυσικάα, θυγάτηρ μεγαλήτορος Ἀλκινόοιο
*::: η Ναυσικά, η θυγατέρα του μεγαλόκαρδου Αλκίνοου

άλλες μορφές: Ναυσικᾶ (μεταγενέστρο (ελληνιστικό) το συνηρημένο)


Γίγας

Γίγας < → λείπει η ετυμολογία

Αρχαίες ελληνικές λέξεις με πρόθημα γιγαντο- στο Βικιλεξικό

ένας από τους μυθικούς Γίγαντες

ελληνική μυθολογία


Ἰάσων

Ἰάσων < ἰάομαι < (ίσως) πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *h₁eis- / *h₁i(e)sh₂-

ελληνική μυθολογία

※ Ἐποίησε δὲ Κουρήτων καὶ Κορυβάντων γένεσιν καὶ θεογονίαν, ἔπη πεντακισχίλια, Ἀργοῦς ναυπηγίαν τε καὶ Ἰάσονος εἰς Κόλχους ἀπόπλουν ἔπη ἑξακισχίλια πεντακόσια. (Διογένης Λαέρτιος, Βίοι καὶ γνῶμαι τῶν ἐν φιλοσοφίᾳ εὐδοκιμησάντων καὶ τῶν ἑκάστῃ αἱρέσει ἀρεσκόντων ἐν ἐπιτόμῳ συναγωγῇ, 1, 111, 10 – 1, 111, 11)

※ Ἰᾶσον, εὖ μὲν τούσδʼ ἐκόσμησας λόγους (Ευριπίδης, Μήδεια, 567)


μῶλυ

μῶλυ < μωλύω

βότανο με μαύρη ρίζα και λευκά σαν γάλα άνθη που έδωσε ο Ερμής στον Οδυσσέα, ως αντίδοτο στα μαγικά της Κίρκης.

ελληνική μυθολογία

※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ὀδύσσεια, 10 (κ. Ἀλκίνου ἀπόλογοι: Τὰ περὶ Αἴολον, Λαιστρυγόνας καὶ Κίρκην.), στίχ. 305 (302-206)

Ὣς ἄρα φωνήσας πόρε φάρμακον ἀργειφόντης
ἐκ γαίης ἐρύσας, καί μοι φύσιν αὐτοῦ ἔδειξε.
ῥίζῃ μὲν μέλαν ἔσκε, γάλακτι δὲ εἴκελον ἄνθος·
μῶλυ δέ μιν καλέουσι θεοί· χαλεπὸν δέ τ᾽ ὀρύσσειν
ἀνδράσι γε θνητοῖσι· θεοὶ δέ τε πάντα δύνανται.

Τελειώνοντας, μου δίνει το καλό βοτάνι του ο Αργοφονιάς, / που το ανέσπασε απ᾽ τη γη και μου εξήγησε τη φύση του· / στη ρίζα του ήταν μελανό, αλλά το άνθος του άσπρο σαν το γάλα· / μώλυ το ονομάζουν οι θεοί, δύσκολο όμως να το ξεριζώσουν με τα χέρια / άνθρωποι θνητοί — για τους αθάνατους είναι τα πάντα δυνατά.
#:: Μετάφραση (2006}: Δημήτρης Μαρωνίτης @greek-language.gr


Στύξ

Στύξ < στυγέω / στυγῶ

ελληνική μυθολογία


ἀμβροσία

ἀμβροσία < θηλυκό του ἀμβρόσιος < ἄμβροτος < ἀ- + βροτός < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *mr̥twós, *mr̥tós (νεκρός, θνητός), *mr̥tó- < *mer- (πεθαίνω)

ελληνική μυθολογία


ἀμβροσίη

ιωνικός τύπος του ἀμβροσία

ελληνική μυθολογία


Χαλκίς

Χαλκίς < χαλκός + -ίς

κόρη του Ασωπού, αδελφή της Αίγινας, της Εύβοιας και πολλών άλλων

ελληνική μυθολογία


Ὑάκινθος

Ὑάκινθος < ὑάκινθος

ανδρικό όνομα Υάκινθος του νέου που κατά λάθος σκότωσε με ρίψη δίσκου ο Απόλλωνας

ελληνική μυθολογία


Θεσσαλός

Θεσσαλός (masculine)
ὁ (singular nominative)
Θεσσαλός (singular nominative)
οἱ (nominative plural)
Θεσσαλοί (nominative plural)
τοῦ (genitive singular)
Θεσσαλοῦ (genitive singular)
τῶν (genitive plural)
Θεσσαλῶν (genitive plural)
τῷ (dative singular)
Θεσσαλῷ (dative singular)
τοῖς (dative plural)
Θεσσαλοῖς (dative plural)
τὸν (accusative singular)
Θεσσαλόν (accusative singular)
τοὺς (accusative plural)
Θεσσαλούς (accusative plural)
Θεσσαλέ (singular vocative)
Θεσσαλοί (vocative plural)
τὼ (dual singular nominative accusative vocative)
Θεσσαλώ (dual nominative accusative vocative plural)
τοῖν (genitive dative dual singular)
Θεσσαλοῖν (genitive dative dual plural)

Θεσσαλός < Κατά τον Beekes, προελληνική προέλευση, πιθανόν από όνομα *Kʷʰeťťal- που εξηγεί την ύπαρξη πολλαπλών μορφών. Σημειώνει ότι η σύνδεση με το θέσσασθαι έχει ήδη απορριφθεί από τον Chantraine.
:* Κατά τον Μπαμπινιώτη προελληνικής προέλευσης εθνωνύμιο άγνωστης ετυμολογίας
:* Κατ' άλλη εκδοχή, σύνδεση με το θέσσασθαι < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *gʷʰedʰ- (παρακαλώ, ζητώ, προσεύχομαι)

ανδρικό όνομα

επώνυμος ήρωας της Θεσσαλίας, γιος του Γραικού

ελληνική μυθολογία

ανδρικό όνομα

γιος του Ηρακλή και της Χαλκιόπης ή της Αστυόχης

ελληνική μυθολογία

ανδρικό όνομα
γιος του Αίμονα

ελληνική μυθολογία


Ἥρα

Ἥρα < ἐρῶ (= εκχέω, αγαπώ, ποθώ), ή αναγραμματισμός του ἀήρ, ή εκ του ἔρα (= Γη)

η αδελφή και σύζυγος του Διός, ολύμπια αλληγορική θεότητα των ουράνιων γονιμοποιών στοιχείων π.χ. αέρος, ατμόσφαιρας και των εξ αυτών ευμετάβλητων φαινομένων, προστάτιδα του γάμου.

ελληνική μυθολογία


Ἄρτεμις

Ἄρτεμις δωρικός τύπος  Ἄρταμις < πιθανολογείται ασιατικής προέλευσης, ακριβέστερα λυδική, κατ΄ άλλους εκ του ἀραρίσκω, ή ἀρτεμής ή ἄρταμος • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

ολύμπια θεότητα, κόρη του Δία και της Λητούς, δίδυμη αδερφή του Απόλλωνα, προστάτιδα των δασών και του κυνηγιού

ελληνική μυθολογία

αντίστοιχη στη ρωμαϊκή μυθολογία, η Diana


Ἑκάβη

Ἑκάβη < → λείπει η ετυμολογία

κόρη του βασιλιά των Φρυγών Δύμαντα και της Ευνόης, σύζυγος του Πριάμου, μητέρα του Έκτωρος, του Πάριδος, της Κασσάνδρας, της Πολυξένης και άλλων παιδιών

ελληνική μυθολογία


Ἄτροπος

Ἄτροπος < ἄτροπος < α (στερητικό) + τρέπω,

μία από τις τρεις Μοίρες στην Ελληνική Μυθολογία, αλληγορική θεότητα του πεπρωμένου

ελληνική μυθολογία


Λάχεσις

Λάχεσις < λαγχάνω, λάχος

μία από τις τρεις Μοίρες στην Ελληνική Μυθολογία, αλληγορική θεότητα που όριζε τους κλήρους (λάχους) της ζωής εκάστου θνητού (και κατά σύγχρονη λαϊκή αντίληψη το "λάδι της ζωής")

ελληνική μυθολογία


Αἴγλη

Αἴγλη < αἴγλη

διάφορα πρόσωπα στην ελληνική μυθολογία όπως η μητέρα των Χαρίτων, η κόρη του Ασκληπιού, μία των Εσπερίδων, μία των Ναϊάδων και μία ερωμένη του Θησέα

ελληνική μυθολογία


Ἁγνώ

Ἁγνώ (ελληνιστική κοινή) < αρχαία ελληνική ἁγν(ός) + -ώ ^((Χρειάζεται τεκμηρίωση…))

στην ελληνική μυθολογία νύμφη του Ολύμπου της Αρκαδίας (Λυκαίου όρους), τροφός του Δία

ελληνιστική κοινή


Ἀδμήτη

Ἀδμήτη < Ἄδμητ(ος) + -η / ἄδμητος, ἀδμήτη

δύο πρόσωπα της ελληνικής μυθολογίας, η κόρη του Ευρυσθέα καθώς και μία Ωκεανίδα

ελληνική μυθολογία


Ἱππολύτη

Ἱππολύτη < Ἱππόλυτ(ος) + -η

πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, η βασίλισσα των Αμαζόνων

ελληνική μυθολογία


Μελανίππη

Μελανίππη < Μελάνιππ(ος) + -η (-ίππη)

διάφορα πρόσωπα της ελληνικής μυθολογίας, όπως η αδελφή της Ιππολύτης, η η κόρη του Αιόλου, ομοίως η κόρη της Αλθαίας καθώς και η κόρη του Κενταύρου Χείρωνα

ελληνική μυθολογία


Λευκίππη

Λευκίππη < Λεύκιππ(ος) + -η (-ίππη)

διάφορα πρόσωπα της ελληνικής μυθολογίας, όπως η κόρη του Μινύα, ή η μητέρα του Λαομέδοντα ή του Πριάμου, ομοίως η μητέρα της Κλειτούς, καθώς και μια Ωκεανίδα

ελληνική μυθολογία


Ἑστία

Ἑστία < ἑστία

ολύμπια κύρια θεότητα, αδελφή του Δία, της Ήρας, της Δήμητρας, του Άδη και του Ποσειδώνα, αλληγορική μορφή της ιερότητας της οικογενειακής εστίας, και κατ΄ επέκταση της πολιτείας και αρχιτεκτονικής

ελληνική μυθολογία


Ἀγανίππη

Ἀγανίππη < Ἀγάνιππ(ος) + -η (-ίππη)

πρόσωπα της ελληνικής μυθολογίας, όπως η μητέρα της Δανάης, ή η κόρη του Τερεσσού καθώς και μία Κριναία νύμφη

ελληνική μυθολογία


Νικίππη

Νικίππη < Νίκιππ(ος) + -η (-ίππη)

πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, κόρη του Πέλοπα και σύζυγος του Σθενέλου

ελληνική μυθολογία


Χρυσίππη

Χρυσίππη < Χρύσιππ(ος) + -η (-ίππη)

πρόσωπο στην ελληνική μυθολογία, μία των Ναϊάδων

ελληνική μυθολογία


Ὀρχομενός

Ὀρχομενός < ὄρχος • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

δύο επώνυμοι ήρωες, ιδρυτές ομώνυμων πόλεων

ελληνική μυθολογία


Αἴγινα

Αἴγινα < προελληνική < άγνωστης ετυμολογίας: Κατά μία άποψη, σουμεριακή γλώσσα Igi·na (προσθία ή υψηλή χώρα) ή I gina (τρεχούμενο νερό)

νύμφη στην ελληνική μυθολογία

ελληνική μυθολογία


Ὄρανος

ανδρικό όνομα: αιολικός τύπος του Οὐρανός

ελληνική μυθολογία


Ὠρανός

ανδρικό όνομα
βοιωτικός τύπος του Οὐρανός

ελληνική μυθολογία

ανδρικό όνομα
δωρικός τύπος του Οὐρανός

ελληνική μυθολογία


Βορῆς

Βορῆς < Βορέας

ανδρικό όνομα, ιωνικός τύπος του Βορέας

ελληνική μυθολογία


Οἴαξ

Οἴαξ < οἴαξ < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *h₂iHseh₂

ο Οίακας, γιος του Ναύπλιου

ελληνική μυθολογία


Ἐρινύς

Ἐρινύς < άγνωστης ετυμολογίας. Ο Beekes προτείνει προελληνική προέλευση. Απαντά στις πινακίδες της Γραμμικής Β ως 𐀁𐀪𐀝 (e-ri-nu) και ως 𐀁𐀪𐀝𐀸 (e-ri-nu-we) στον πληθυντικό

ελληνική μυθολογία

επίθετο της θεάς Δήμητρας στην Αρκαδία

ελληνική μυθολογία


Κωκυτός

Κωκυτός < κωκύω (θρηνώ)

ποταμός της Ελλάδας, ένας από τους τρεις ποταμούς του Άδη ως ποταμός των οδυρμών και του θρήνου, σύμφωνα με την αρχαιοελληνική μυθολογία, ενώ οι άλλοι δυο είναι ο Πυριφλεγέθων και ο Αχέρων.

ελληνική μυθολογία

※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ὀδύσσεια, 10 (κ. Ἀλκίνου ἀπόλογοι: Τὰ περὶ Αἴολον, Λαιστρυγόνας καὶ Κίρκην.), στίχ. 514 (513-515 )

ἔνθα μὲν εἰς Ἀχέροντα Πυριφλεγέθων τε ῥέουσι | Κώκυτός θ᾽, ὃς δὴ Στυγὸς ὕδατός ἐστιν ἀπορρώξ, | πέτρη τε ξύνεσίς τε δύω ποταμῶν ἐριδούπων·
*:::Κάπου συμβάλλουν στον Αχέροντα δυο ποταμοί, Πυριφλεγέθων και | Κωκυτός — τρέχει κι αυτός απ᾽ το νερό της Στύγας· | είναι ένας βράχος μεσιανός εκεί, που πάνω του χτυπούν τα δυο ποτάμια, σμίγοντας μεταξύ τους με δούπο τρομερό.
*::: Μετάφραση σε πεζό (2006): Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης, @greek‑language.gr

※ 5ος πκε αιώνας ⌘ Εὐριπίδης, Ἄλκηστις, στίχ. 458 (455-459)

εἴθ᾽ ἐπ᾽ ἐμοὶ μὲν εἴη, | δυναίμαν δέ σε πέμψαι | φάος ἐξ Ἀίδα τεράμνων | καὶ Κωκυτοῖο ῥεέθρων | ποταμίᾳ νερτέρᾳ τε κώπᾳ.
*:::Να ᾽χα τη δύναμη, | ω να μπορούσε το δικό μου χέρι | μέσ᾽ απ᾽ τον Άδη το βαθύ, τα ρέματα του Κωκυτού, | με το κουπί τον ποταμό του κάτω κόσμου σκίζοντας, | στο φως εδώ της μέρας να σε φέρει!
*:::Μετάφραση (1972): Θρασύβουλος Σταύρου, Αθήνα: Εστία @greek‑language.gr

※ 5ος/4ος πκε αιώνας ⌘ Ἀριστοφάνης, Βάτραχοι, στίχ. 472

Κωκυτοῦ τε περίδρομοι κύνες,
*:::και τα σκυλιά, που γύρω γύρω τρέχουν στον Κωκυτό,
*:::Μετάφραση (1967): Θρασύβουλος Σταύρου, Αθήνα:Τυποβιβλιοτεχνική @greek‑language.gr

※ καὶ οὐδὲ τὸ τούτου ὕδωρ οὐδενὶ μείγνυται, ἀλλὰ καὶ οὗτος κύκλῳ περιελθὼν ἐμβάλλει εἰς τὸν Τάρταρον ἐναντίος τῷ Πυριφλεγέθοντι· ὄνομα δὲ τούτῳ ἐστίν, ὡς οἱ ποιηταὶ λέγουσιν, κωκυτός (Πλάτων «Φαίδων» 113c)


Πυριφλεγέθων

Πυριφλεγέθων (masculine)

Πυριφλεγέθων < πῦρ + φλογόω-ῶ • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

ένας από τους τρεις ποταμούς του Άδη, σύμφωνα με την αρχαιοελληνική μυθολογία, ενώ οι άλλοι δυο ο Κωκυτός και ο Αχέρων ήταν ποταμοί των στεναγμών

ελληνική μυθολογία

※ «Χωρεῖ κύκλῳ θολερὸς καὶ πηλώδης, περιελιττόμενος δὲ τῇ γῇ ἄλλοσέ τε ἀφικνεῖται καὶ παρ᾽ ἔσχατα τῆς Ἀχερουσιάδος λίμνης, οὐ συμμειγνύμενος τῷ ὕδατι· περιελιχθεὶς δὲ πολλάκις ὑπὸ γῆς ἐμβάλλει κατωτέρω τοῦ Ταρτάρου· οὗτος δ᾽ ἐστὶν ὃν ἐπονομάζουσιν Πυριφλεγέθοντα, οὗ καὶ οἱ ῥύακες ἀποσπάσματα ἀναφυσῶσιν ὅπῃ ἂν τύχωσι τῆς γῆς».

Πλάτων, Φαίδων 113b


κόβαλος

κόβαλος < [αβέβ. ετυμολογ.]· ίσως ξένη λέξη

συνοδοί του Διονύσου που φοβέριζαν τους ανθρώπους


Βορίαις

αιολικός τύπος του Βορέας

ελληνική μυθολογία


Βύζας

Βύζας < θρακική *bhug’os (κερασφόρο αρσενικό) < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *bʰuǵ- (τράγος, κριάρι)

γενάρχης των Μεγαρέων, ιδρυτής της πόλης του Βυζαντίου

ελληνική μυθολογία


Βιθυνός

Βιθυνός (masculine)
ὁ (singular nominative)
Βιθυνός (singular nominative)
οἱ (nominative plural)
Βιθυνοί (nominative plural)
τοῦ (genitive singular)
Βιθυνοῦ (genitive singular)
τῶν (genitive plural)
Βιθυνῶν (genitive plural)
τῷ (dative singular)
Βιθυνῷ (dative singular)
τοῖς (dative plural)
Βιθυνοῖς (dative plural)
τὸν (accusative singular)
Βιθυνόν (accusative singular)
τοὺς (accusative plural)
Βιθυνούς (accusative plural)
Βιθυνέ (singular vocative)
Βιθυνοί (vocative plural)
τὼ (dual singular nominative accusative vocative)
Βιθυνώ (dual nominative accusative vocative plural)
τοῖν (genitive dative dual singular)
Βιθυνοῖν (genitive dative dual plural)

Βιθυνός < θρακική προέλευση

ανδρικό όνομα, γιος του Δία και της Θράκης (Στέφανος Βυζάντιος)

ελληνική μυθολογία


ἵππαρχος

ἵππαρχος < (ἵππος) ἵππ- + -αρχος (ἄρχω)

προσωνυμία του θεού Ποσειδώνα

ελληνική μυθολογία


Τυφῶν

Τυφῶν < Τυφάων < δάνειο από προελληνική γλώσσα ή από γλώσσα της Μικράς Ασίας.
:* Παρετυμολογία η σύνδεση με το τύφω (με μακρό ύψιλον ῡ σε αντίθεση με τον αρχαϊκό Τῠφωέα) και την οικογένεια για την πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *dʰewh₂- (καπνίζω, βγάζω καπνό)

ο Τυφώνας, γιος της Γαίας και του Τάρταρου, πατέρας των ανέμων

ελληνική μυθολογία


Τυφάων

Τυφάων < Τυφῶν

ασυναίρετος επικός τύπος του Τυφῶν

ελληνική μυθολογία


Ἄρκτος

Ἄρκτος (masculine)
ὁ (singular nominative)
Ἄρκτος (singular nominative)
τοῦ (genitive singular)
Ἄρκτου (genitive singular)
τῷ (dative singular)
Ἄρκτῳ (dative singular)
τὸν (accusative singular)
Ἄρκτον (accusative singular)
Ἄρκτε (singular vocative)

Ἄρκτος < ἄρκτος < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *h₂ŕ̥tḱos (αρκούδα)

όνομα κενταύρου

ελληνική μυθολογία


Ἠλύσιον

Ἠλύσιον < ουδέτερο του Ἠλύσιος < προελληνική

Ἠλύσιον πεδίον: τμήμα του Άδη, όπου πήγαιναν οι ψυχές των ηρώων και των ενάρετων

ελληνική μυθολογία


Φοῖβος

Φοῖβος: ουσιαστικοποιημένο αρσενικό του επιθέτου φοῖβος

Φοίβος, προσωνυμία του θεού Απόλλωνα

ελληνική μυθολογία


Ἕλλη

Ἕλλη < → λείπει η ετυμολογία

αδελφή του Φρίξου που πνίγηκε στο πέλαγος που πήρε το όνομα της: Ελλήσποντος

ελληνική μυθολογία

Ἕλλης πόντος, Ἕλλης πόντος,


κενταυρίς

κενταυρίς < κένταυρ(ος) + -ίς

θηλυκό του κένταυρος, η κενταυρίδα

ελληνική μυθολογία

※ 2ος αιώνας κε Φιλόστρατος, Εἰκόνες. Βʹ

Ὡς καλαὶ αἱ κενταυρίδες καὶ ἐν ταῖς ἵπποις αἱ μέν γὰρ λευκαῖς ἵπποις ἐμπεφύκασιν, αἱ δὲ ξανθαῖς συνάπτονται, τὰς δὲ ποικίλλει μέν, ἀποστίλβει δὲ αὐτῶν οἷόν τι τῶν ἐν κομιδῇ ἵππων. Ἐκπέφυκε καὶ μελαίνης ἵππου λευκὴ κενταυρὶς καὶ τὰ ἐναντιώτατα τῶν χρωμάτων εἰς τὴν τοῦ κάλλους συνθήκην ὁμολογεῖ.


Κῆρυξ

Κῆρυξ < → λείπει η ετυμολογία

γιος πιθανόν του Εύμολπου ή, κατά άλλους, του θεού Ερμή

ελληνική μυθολογία


Κυπάρισσος

Κυπάρισσος < κυπάρισσος

ο νεαρός που μεταμορφώθηκε σε κυπάρισσο (κυπαρίσσι)

ελληνική μυθολογία


Μέντωρ

Μέντωρ, ήδη ομηρικό < → λείπει η ετυμολογία

μυθικό πρόσωπο της Οδύσσειας· έμπιστος φίλος του Οδυσσέα, σύμβουλος και καθοδηγητής του Τηλέμαχου

ελληνική μυθολογία


Κίρκη

Κίρκη < παλαιότερος τύπος Κίρκᾱ < κίρκ(ος) (γεράκι) + -ᾱ (κατάληξη θηλυκού γένους). Πιθανόν σχετίζεται με το κρέξ και τα συγγενή του σε άλλες ινδοευρωπαϊκές γλώσσες όπως η ρωσική кречет (kréčet), η σανσκριτική कृकर (kṛkara, είδος πέρδικας). Παραβάλετε το όνομα του αδελφού της, Αἰήτης.

γυναικείο όνομα

ελληνική μυθολογία


Μελίτη

Μελίτη < → λείπει η ετυμολογία

γυναικείο όνομα, κόρη του Νηρέα

ελληνική μυθολογία


Καλλιστώ

Καλλιστώ
-οῦς (feminine)

Καλλιστώ < καλλίστ(η) (η πιο όμορφη) + -ώ < θηλυκό του κάλλιστος, υπερθετικός βαθμός του καλός

γυναικείο όνομα, ακόλουθος της θεάς Ἀρτέμιδος

ελληνική μυθολογία


Ἀτρείδης

Ἀτρείδης < Ἀτρε(ύς) + -ίδης

ανδρικό όνομα, γιος ή απόγονος του Ἀτρέως

ελληνική μυθολογία


Ἁρμονία

Ἁρμονία < ἁρμονία

όνομα διαφόρων μυθολογικών προσώπων, κυρίως της θυγατέρας του Άρη και της Αφροδίτης

ελληνική μυθολογία


Ἀταλάντη

Ἀταλάντη < ουσιαστικοποιημένο θηλυκό του επιθέτου ἀτάλαντος

γυναικείο όνομα

ελληνική μυθολογία


Ἑλένη

Ἑλένη < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *Swelenā / *swel-(h₂)-en-eh₂ < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *swel- (φέγγω, λάμπω, καίω)
:Άλλοι το θεωρούν άγνωστης ετυμολογίας Παρετυμολογήθηκε ήδη από την αρχαιότητα.
:: αβέβαιες θεωρίες:
::# αβέβαιη η σύνδεση με το φυτό ἑλένιον ή κατά τον Émile Boisacq την ἑλένη (δάδα)
::# Κατά τον Henri Grégoire < *Ϝελένα < *Ϝενένα (με ανομοίωση), συγγενής με τη λατινική Venus
::# σύνδεση με τη ρίζα *vel- svel-, όπως σανσκριτική - (svaraṇā, αυτή που λάμπει) ή μια θεότητα της Σπάρτης με όνομα *Σελένα
::# σύνδεση με όνομα κάποιας μινωικής θεότητας του φυτικού κόσμου
::# σύνδεση με πρωτοϊνδοευρωπαϊκές ρίζες με σημασίες «ήλιος» ή «φώτα»
:: μη αποδεκτές θεωρίες
::# σύνδεση με τη Σελήνη (κατά τον Γκέοργκ Κούρτιους, Georg Curtius)

Ἑλένεια

γιορτή των Λακεδαιμονίτων

Ἑλένια

γιορτή των Λακεδαιμονίτων

Ἑλενόπολις

για την αγία

Ἑλενούπολις

για την αγία

ἑλένη

μάλλον διαφορετικού ετύμου

Ἑλενηφόρια

μάλλον διαφορετικού ετύμου

γυναικείο όνομα

η Ελένη, κόρη του Διός και της Λήδας, αδελφή των Διοσκούρων, σύζυγος του Μενελάου

ελληνική μυθολογία


Ἥλιος

Ἥλιος < ἥλιος

το όνομα του θεού Ήλιου, γιου του Υπερίωνα και της Θείας, προσωποποίηση του ήλιου

ελληνική μυθολογία

※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ἰλιάς, 19 (Τ. Μήνιδος ἀπόρρησις.), στίχ. 197

Ταλθύβιος δέ μοι ὦκα κατὰ στρατὸν εὐρὺν Ἀχαιῶν
κάπρον ἑτοιμασάτω, ταμέειν Διί τ’ Ἠελίῳ τε.
*::: Κι έτοιμον ο Ταλθύβιος απ᾽ το στρατόπεδόν μας
χοίρον ας έχει να σφαγεί στον Ήλιον και στον Δία.
*::: Έμμετρη μετάφραση (1922): Ιάκωβος Πολυλάς, @greek‑language.gr

※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ὀδύσσεια, 1 (α. Ἀθηνᾶς παραίνεσις πρὸς Τηλέμαχον.), στίχ. 8

※ 6ος/5ος πκε αιώνας ⌘ Πίνδαροςʷ, Πυθιονίκαις, 4. Ἀρκεσιλάῳ Κυρηναίῳ ἅρματι, 428

※ 6ος/5ος πκε αιώνας ⌘ Αἰσχύλος, Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας, στίχ. 859


Μοῦσα

Μοῦσα, ήδη ομηρικό < αβέβαιης ετυμολογίας με πολλές εκδοχές: πιθανόν από πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *men-, *men*dʰeh₁- (σημασία που σχετίζεται με τη σκέψη, όπως στα μανία, μανθάνω, μνήμη, κ.ά.)
: Δεν σχετίζεται με τη λατινική mons, γενική montis, με ερμηνεία «νύμφη των βουνών».
: O Beekes πιθανολογεί προελληνική προέλευση.

-μουσος Αρχαίες ελληνικές λέξεις με επίθημα -μουσος στο Βικιλεξικό

η μούσα, μία από τις εννέα μούσες, θυγατέρες του Διός και της Μνημοσύνης

ελληνική μυθολογία

※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ἰλιάς, 2 (Β. Ὄνειρος. Διάπειρα. Βοιωτία ἢ κατάλογος νεῶν.), στίχ. 491

Ὀλυμπιάδες Μοῦσαι, Διὸς αἰγιόχοιο θυγατέρες

※ ⌘ Ὅμηρος, Ὀδύσσεια, 1 (α), στίχ. 1

Ἄνδρα μοι ἔννεπε, Μοῦσα, πολύτροπον, ὃς μάλα πολλὰ
 πλάγχθη, ἐπεὶ Τροίης ἱερὸν πτολίεθρον ἔπερσε·


Κυδίππη

Κυδίππη < Κύδιππ(ος) + -η

η Κυδίππη του Άργους, ιέρεια της Ήρας και μητέρα του Κλέοβη και Βίτωνα

※ 5ος αιώνας μ.Χ. Ἰωάννης ὁ Στοβαῖος Ἀνθολόγιον, Τόμος Γʹ, σλ. 603

Τροφώνιος καὶ Ἀγαμήδης ποιήσαντες ἐν Δελφοῖς ναὸν ᾔτουν παρὰ τοῦ Ἀπόλλωνος τὸν μισθόν· ὁ δ' αὐτοῖς ἔφη δώσειν τῇ ἑβδόμῃ ἡμέρᾳ· καὶ τῇ ἑβδόμῃ ἀπέθανον. ἔτι δὲ Κλέοβις καὶ Βίτων, Κυδίππης τῆς μητρὸς αὐτῶν εὐξαμένης τῇ Ἥρᾳ δοῦναι τοῖς παισὶν ὅπερ ἂν εἴη κάλλιστον, ὅτι ἑαυτοὺς ὑποζεύξαντες τὴν μητέρα εἰς τὸ ἱερὸν ἀνήγαγον, τὸν βίον παραχρῆμα κατέστρεψαν· εἰς οὓς καὶ τοιόνδε τις ἐπίγραμμα πεποίηκεν·


Θίσβη

Θίσβη < → λείπει η ετυμολογία

όνομα νύμφης


Ἀβράξας

Ἀβράξας: Ονομασία που δημιουργήθηκε πιθανόν επειδή το άθροισμα των αριθμητικών τιμών που αντιστοιχούν στα γράμματα α, β, ρ κ.λπ. είναι 365, όσες και οι ημέρες ενός έτους

ελληνιστική κοινή


Ἀερόπη

Ἀερόπη < Ἀέροπος + -η < ἀέροψ < ἀήρ + ὄψ

μητέρα του Αγαμέμνονα και του Μενέλαου

ελληνική μυθολογία


Αἰήτης

Αἰήτης < (κληρονομημένο) πρωτοελληνική *Aiwā́tās. Πιθανώς συνδέεται με το αἰητός. Παραβάλετε μυκηναϊκή 𐁁𐀷𐀲 (a₃-wa-ta) και την γλώσσα του Ησυχίου αἰῆται «ἄνεμοι».

ο Αιήτης, γιος του θεού Ηλίου και της Ωκεανίδος Περσηίδος, πατέρας της Μήδειας, αδελφός της Κίρκης και βασιλιάς της Κολχίδας

ελληνική μυθολογία

※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ὀδύσσεια, 10 (κ. Ἀλκίνου ἀπόλογοι: Τὰ περὶ Αἴολον, Λαιστρυγόνας καὶ Κίρκην.), στίχ. 137 (135-139 )

Αἰαίην δ' ἐς νῆσον ἀφικόμεθ'· ἔνθα δ' ἔναιε | Κίρκη ἐϋπλόκαμος, δεινὴ θεὸς αὐδήεσσα, | αὐτοκασιγνήτη ὀλοόφρονος Αἰήταο· | ἄμφω δ' ἐκγεγάτην φαεσιμβρότου Ἠελίοιο | μητρός τ' ἐκ Πέρσης, τὴν Ὠκεανὸς τέκε παῖδα.
#::: Κάποτε φτάσαμε σ᾽ ένα νησί, την Αία, το κατοικούσε η Κίρκη, | δαιμονική θεά, ωραίες πλεξούδες, ανθρώπινη μιλιά, | αυταδελφή του Αιήτη, που ο νους του πάντα στο κακό. | Ήταν κι οι δυο τους γεννημένοι από τον Ήλιο, οπού χαρίζει στους θνητούς το φως· | μάνα τους είχανε την Πέρση, του Ωκεανού τη θυγατέρα.
#::: Μετάφραση σε πεζό (2006): Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης, @greek‑language.gr

※ 7ος πκε αιώνας ⌘ Ἡσίοδος, Θεογονία, 957 (956-962)

Ἠελίῳ δ᾽ ἀκάμαντι τέκε κλυτὸς Ὠκεανίνη | Περσηὶς Κίρκην τε καὶ Αἰήτην βασιλῆα. | Αἰήτης δ᾽ υἱὸς | φαεσιμβρότου Ἠελίοιο | κούρην Ὠκεανοῖο τελήεντος ποταμοῖο | γῆμε θεῶν βουλῇσιν, Ἰδυῖαν καλλιπάρηον· | ἣ δή οἱ Μήδειαν ἐύσφυρον ἐν φιλότητι | γείναθ᾽ ὑποδμηθεῖσα διὰ χρυσῆν Ἀφροδίτην.
#::: Στον Ήλιο τον ακάματο του Ωκεανού η κόρη η ξακουστή, | η Περσηίς, του γέννησε την Κίρκη και το βασιλιά Αιήτη. | Ο Αιήτης, ο γιος του Ήλιου, του φωτοδότη των θνητών, | την κόρη του Ωκεανού, του τέλειου ποταμού, | την Ιδυία με τα ωραία μάγουλα, παντρεύτηκε με των θεών τη βούληση. | Κι αυτή τη Μήδεια τού γέννησε με τους ωραίους αστραγάλους, | αφού νικήθηκε απ᾽ τον έρωτα χάρη στην Αφροδίτη τη χρυσή.
#::: Μετάφραση (2001): Σταύρος Γκιργκένης, Θεσσαλονίκη: Ζήτρος @greek‑language.gr

※ 7ος πκε αιώνας ⌘ Ἡσίοδος, Θεογονία, 992 (992-996)

κούρην δ᾽ Αἰήταο διοτρεφέος βασιλῆος | Αἰσονίδης βουλῇσι θεῶν αἰειγενετάων | ἦγε παρ᾽ Αἰήτεω, τελέσας στονόεντας ἀέθλους, | τοὺς πολλοὺς ἐπέτελλε μέγας βασιλεὺς ὑπερήνωρ, | ὑβριστὴς Πελίης καὶ ἀτάσθαλος, ὀβριμοεργός.
#::: Την κόρη του Αιήτη, του θεόθρεφτου του βασιλιά, | ο γιος του Αίσονα με των αιώνιων θεών τη βούληση | την πήρε απ᾽ τον Αιήτη, αφού επιτέλεσε άθλους πολυστέναχτους, | που άφθονους τους διέταξε ο υπερόπτης μέγας βασιλιάς, | ο υβριστής Πελίας, ο ανόσιος κακούργος.
#::: Μετάφραση (2001): Σταύρος Γκιργκένης, Θεσσαλονίκη: Ζήτρος @greek‑language.gr


Αἶσα

Αἶσα < αἶσα → δείτε και τις λέξεις αἴνυμαι και αἰτέω

η Αίσα, μία από τις θεές της τύχης

ελληνική μυθολογία


Αἰών

Αἰών < → λείπει η ετυμολογία

γιος του Κρόνου

ελληνική μυθολογία

※ 5ος πκε αιώνας ⌘ Εὐριπίδης, Ἡρακλεῖδαι, στίχ. 900 (899-900)

Πολλὰ γὰρ τίκτει Μοῖρα τελεσσιδώ- / τειρ’ Αἰών τε Χρόνου παῖς.


Ἀλκυόνη

Ἀλκυόνη < ἀλκυών, θέμα: ἀλκυον- + -η

όνομα πολλών προσώπων της μυθολογίας

ελληνική μυθολογία


Ἀλκυονίδες

Ἀλκυονίδες: ονομαστική και κλητική πληθυντικού του Ἀλκυονίς < → λείπει η ετυμολογία

κόρες του Ἀλκυονέως που μεταμορφώθηκαν σε αλκυόνες

ελληνική μυθολογία


Ἀμφιτρίτη

Ἀμφῐτρῑ́τη
-ης (feminine singular-only)
ἡ (singular nominative)
Ἀμφιτρίτη (singular nominative)
τῆς (genitive singular)
Ἀμφιτρίτης (genitive singular)
τῇ (dative singular)
Ἀμφιτρίτῃ (dative singular)
τὴν (accusative singular)
Ἀμφιτρίτην (accusative singular)
Ἀμφιτρίτη (singular vocative)

Ἀμφῐτρῑ́τη < Από παλαιότερη μορφή Ἀμφιτρῑ́τᾱ < ἀμφι- + *τρῑ́τα (θάλασσα) «αυτή που περικλείει την θάλασσα».
: Ο Βίτσακ (Witczak) επανασυνθέτει πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *Tritā (θεά της θάλασσας) και συνδέει σανσκριτική त्रि॒तः (Trĭtáḥ, θεότητα που σχετίζεται με το νερό), παλαιά ιρλανδικά triäth (θάλασσα, κύματα), ετρουσκική Tretu, παλαιά ιρλανδικά (Torc) Triath (μυθολογικός βασιλιάς αγριοχοίρων), αβεστική Āϑwiya- (όνομα ενός δαίμονος).
: Ο Πόκορνυ (Pokorny) επανασυνθέτει πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *trii̯əto-, *trīto- (υδατινό στοιχείο) και συνδέει επιπλέον Τρῑτωνίς (υδρωνύμιο: λίμνη στην Λιβύη, πηγή στην Αρκαδία), Τρῑτογένεια (όνομα της Αθηνάς, διότι γεννήθηκε κοντά στην Τριτωνίδα λίμνη).
: Παραβάλετε και το όνομα Τρῑ́των, του γιου της που επίσης σχετίζεται.
: Κατά τον Αδράδο (Adrados), η σημασία 3 «ο αριθμός έξι» προέκυψε λόγω παρετυμολογίας από τις λέξεις ἀμφίς και τριάς «ἀμφὶς ἑαυτῆς δύο παρέχουσαν τριάδας».
: Η σχέση με το τρῐ́τος αποκλείεται σημασιολογικά και μορφολογικά λόγω της ποσότητας του διχρόνου φωνήεντος ῑ. Επίσης δεν σχετίζεται το Ἀμφιτρύων, ούτε το τρῐτογένεια με την σημασία «γεννηθείσα την τρίτη ημέρα».

Ἀμ‐φι‐τρί‐τη

η Αμφιτρίτη· σύζυγος του Ποσειδώνα, μητέρα του Τρίτωνα και μια από τις πενήντα Νηρηίδες

ελληνική μυθολογία

※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ὀδύσσεια, 3 (γ. Ἰθακησίων ἐκκλησία καὶ Τηλεμάχου ἀποδημία.), στίχ. 91

οὐ γάρ τις δύναται σάφα εἰπέμεν ὁππόθ' ὄλωλεν, | εἴ θ' ὅ γ' ἐπ' ἠπείρου δάμη ἀνδράσι δυσμενέεσσιν, | εἴ τε καὶ ἐν πελάγει μετὰ κύμασιν Ἀμφιτρίτης.
#::: κανείς δεν έχει να μας πει ακριβώς πώς αφανίστηκε· | αν στη στεριά τον δάμασαν άνδρες εχθροί· | ή αν τον έπνιξαν τα κύματα της Αμφιτρίτης καταμεσής στο πέλαγος.
#::: Μετάφραση σε πεζό (2006): Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης, @greek‑language.gr

※ 7ος πκε αιώνας ⌘ Ἡσίοδος, Θεογονία, 254

Κυμοδόκη θ᾽, ἣ κύματ᾽ ἐν ἠεροειδέι πόντῳ | πνοιάς τε ζαέων ἀνέμων σὺν Κυματολήγῃ | ῥεῖα πρηΰνει καὶ ἐυσφύρῳ Ἀμφιτρίτῃ
#::: η Κυμοδόκη που μες στο σκοτεινό τον πόντο τα κύματα | και τις πνοές των μανιασμένων των ανέμων εύκολα ηρεμεί | μαζί με την Κυματολήγη και την Αμφιτρίτη που ωραίους αστραγάλους έχει
#::: Μετάφραση (2001): Σταύρος Γκιργκένης, Θεσσαλονίκη: Ζήτρος @greek‑language.gr


Ἀνδρομέδα

Ἀνδρομέδᾱ
-ᾱς (feminine)
Ἀνδρομέδης (masculine)

Ἀνδρομέδᾱ < ἀνδρο- + -μέδᾱ (< μέδομαι «αυτή που κυβερνάει τους άνδρες» → δείτε μέδω (κυβερνώ). Μορφολογικά αναλύεται σε Ἀνδρομέδ(ης) + κατάληξη θηλυκού -ᾱ.^((Χρειάζεται τεκμηρίωση πέραν της μορφολογίας))

Ἀν‐δρο‐μέ‐δᾱ

''ιωνικός'' Κατηγορία:Ιωνική διάλεκτος ''επικός τύπος''

η Ανδρομέδα, κόρη του Κηφέα, την οποία έσωσε ο Περσεύς


Ἀριάδνη

Ἀριάδνη < ἀρι- + ἀδνός, ἁγνός (ιερός). Κατά τον Beekes, το <δν> υποδηλώνει προελληνική καταγωγή.

η θυγατέρα του Μίνωος

ελληνική μυθολογία


Αὐξώ

Αὐξώ < αὔξω (αὐξάνω) με κατάληξη -ώ < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *h₂uegs- < **h₂ewg-

θεά της ανάπτυξης, της αύξησης: μία από τις Χάριτες ή μία από τις Ώρες

ελληνική μυθολογία


Δένθις

Δένθις < → λείπει η ετυμολογία

ανδρικό όνομα, ακόλουθος του θεού Διονύσου

ελληνική μυθολογία


Δωτώ

Δωτώ < δίδωμι < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *dédeh₃- < *deh₃-

μία από τις 50 Νηρηίδες

ελληνική μυθολογία


Ἑκάτη

Ἑκάτη < από γλώσσα της Ανατολίας → λείπει η ετυμολογία

η Εκάτη, θεά της μαγείας, του φαντασμάτων και της νεκρομαντείας

ελληνική μυθολογία

※ 3ος αιώνας πκε ⌘ Ἀπολλώνιος ὁ Ῥόδιος, Ἀργοναυτικά

«Κούρη τις μεγάροισιν ἐνιτρέφετ᾽ Αἰήταο, τὴν Ἑκάτη περίαλλα θεὰ δάε τεχνήσασθαι φάρμαχ᾽, ὅσ᾽ ἤπειρός τε φύει καὶ νήχυτον ὕδωρ, τοῖσι καὶ ἀκαμάτοιο πυρὸς μειλίσσετ᾽ ἀυτμή, καὶ ποταμοὺς ἵστησιν ἄφαρ κελαδεινὰ ῥέοντας, ἄστρα τε καὶ μήνης ἱερῆς ἐπέδησε κελεύθους.»
#::: → λείπει η μετάφραση


Εὐτέρπη

Εὐτέρπη < → λείπει η ετυμολογία

μία από τις εννέα Μούσες, η προστάτιδα της μουσικής

ελληνική μυθολογία


Ἰασώ

Ἰασώ < ἰάομαι • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

ελληνική μυθολογία


Κλέοβις

Κλέοβις < → λείπει η ετυμολογία → δείτε τις λέξεις κλέος και βίος

ένας από τους δυο υιούς της ιέρειας Κυδίππης μαζί με τον αδελφό του τον Βίτωνα, των οποίων περίπου το 580 π.Χ. ο Αργείος γλύπτης Πολυμήδης έγλυψε τους δύο περίφημους κούρους Κλέοβη και Βίτωνα

※ 5ος αιώνας πκε ⌘ Ἡρόδοτος, Ἱστορίαι, 1 (Κλειώ), 31.4

ἡ δὲ μήτηρ περιχαρὴς ἐοῦσα τῷ τε ἔργῳ καὶ τῇ φήμῃ, στᾶσα ἀντίον τοῦ ἀγάλματος εὔχετο Κλεόβι τε καὶ Βίτωνι τοῖσι ἑωυτῆς τέκνοισι, οἵ μιν ἐτίμησαν μεγάλως, τὴν θεὸν δοῦναι τὸ ἀνθρώπῳ τυχεῖν ἄριστόν ἐστι.
#:: Και η μητέρα τους γεμάτη χαρά για το έργο και τους επαίνους των παιδιών της, στάθηκε αντίκρυ στο άγαλμα της θεάς και ευχόταν για τον Κλέοβη και το Βίτωνα, τα παιδιά της, που τόσο πολύ την τίμησαν, να τους δώσει η θεά ό,τι καλύτερο μπορεί να τύχει σε άνθρωπο.
#:: Μετάφραση (1964): Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης Αθήνα:Γκοβόστης @greek‑language.gr


Λάϊος

Λάϊος < → λείπει η ετυμολογία

, πατέρας του Οιδίποδα

ελληνική μυθολογία


Μεγάρα

Μεγάρα < → λείπει η ετυμολογία πβ. Μέγαρα

κόρη του Κρέοντα βασιλιά των Θηβών και γυναίκα του Ηρακλή


Μόρος

Μόρος: → δείτε τη λέξη μόρος

ο γιος της Νυκτός

ελληνική μυθολογία


Νηρηΐς

Νηρηΐς (feminine)
Νηρηΐδες

Νηρηΐς < Νηρεύς + -ίς • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

θυγατέρα του Νηρέα, θαλάσσια νύμφη

ελληνική μυθολογία


Τύχα

Τύχα < τύχα δωρικός τύπος  του τύχη

δωρικός τύπος του Τύχη

η θεά Τύχη, και όνομα θεοτήτων όπως Νηρηΐδας, Ωκεανίδας

ελληνική μυθολογία


Ὤγυγος

Ὤγυγος < → λείπει η ετυμολογία

ανδρικό όνομα μυθικού ήρωα

ελληνική μυθολογία

※ 2ος αιώνας κε ⌘ Παυσανίας, Ελλάδος περιήγησις, Α. Αττικά, 38.7, έκδοση Teubner, 1903

Ἐλευσῖνα δὲ ἥρωα, ἀφ᾽ οὗ τὴν πόλιν ὀνομάζουσιν, οἱ μὲν Ἑρμοῦ παῖδα εἶναι καὶ Δαείρας Ὠκεανοῦ θυγατρὸς λέγουσι, τοῖς δέ ἐστι πεποιημένα Ὤγυγον εἶναι πατέρα Ἐλευσῖνι·

※ 2ος αιώνας κε ⌘ Παυσανίας, Ελλάδος περιήγησις, Θ. Βοιωτικά, 5.1, έκδοση Teubner, 1903

γῆν δὲ τὴν Θηβαί̈δα οἰκῆσαι πρῶτον λέγουσιν Ἔκτηνας, βασιλέα δὲ εἶναι τῶν Ἐκτήνων ἄνδρα αὐτόχθονα Ὤγυγον: καὶ ἀπὸ τούτου τοῖς πολλοῖς τῶν ποιητῶν ἐπίκλησις ἐς τὰς Θήβας ἐστὶν Ὠγύγιαι.


Ὀρθία

Ὀρθία δωρικός τύπος  Ἄρταμις < πιθανολογείται ασιατικής προέλευσης, ακριβέστερα λυδική, κατ΄ άλλους εκ του ἀραρίσκω, ή ἀρτεμής ή ἄρταμος

προσωνύμιο της Άρτεμης στη Αρκαδία και την Λακωνία

ελληνική μυθολογία


Γίγαντες

Γίγαντες < πληθυντικός αριθμός του Γίγας

οι μυθικοί Γίγαντες

ελληνική μυθολογία


Ἀληκτώ

Ἀληκτώ < → λείπει η ετυμολογία

μία από τις Ερινύες, τις θεότητες που προσωποποιούσαν τις τύψεις

ελληνική μυθολογία


Ἀελλώ

Ἀελλώ < → λείπει η ετυμολογία

η Αελλώ, γυναικείο όνομα, μία από τις άρπυιες

ελληνική μυθολογία

※ «Πόντου δὲ καὶ Γῆς Φόρκος Θαύμας Νηρεὺς Εὐρυβία Κητώ. Θαύμαντος μὲν οὖν καὶ Ἠλέκτρας Ἶρις καὶ ἅρπυιαι, Ἀελλὼ <καὶ> Ὠκυπέτη, Φόρκου δὲ καὶ Κητοῦς Φορκίδες <καὶ> Γοργόνες, περὶ ὧν ἐροῦμεν ὅταν τὰ κατὰ Περσέα λέγωμεν…»

Βιβλιοθήκη Απολλοδώρου (Αʹ, 2,6)


Γαργηττός

Γαργηττός < → λείπει η ετυμολογία

ανδρικό όνομα επώνυμου ήρωα

ελληνική μυθολογία


Κύκλωψ

Κύκλωψ < πρωτοελληνική *Κύκλωψ < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *Πκύκλωψ (κλέφτης βοοειδών). Η παραδοσιακή αποσύνθεση σε κύκλος + ὤψ, ήδη από τον Ησίοδο (βλ. παράθεμα Β), πλέον θεωρείται λαϊκή ετυμολογία, με πιθανότερη η πρόταση του Παύλου Θείμη (Paul Thieme) που ισχυρίζεται προέλευση από την πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *πκύ-κλωψ (πβ. βοόκλεψ). Τέτοια ετυμολόγηση έγινε δυσδιάκριτη μετά την απώλεια της λέξης *πέκυ (βοοειδή) (βλ. κλώψ για το β' σύνθετο). Στην ινδοευρωπαϊκή μυθολογία κλέφτες βοοειδών εμφανίζονται ευρέως και πριν την λαϊκή ετυμολογία ο Κύκλωψ θα ήταν απλώς ένας κλέφτης βοοειδών χωρίς ιδιαίτερη φυσιογνωμία.

Κύκλωπας, γίγαντας με ένα μάτι στη μέση του μετώπου

ελληνική μυθολογία

※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ὀδύσσεια, 2 (β. Ἰθακησίων ἐκκλησία καὶ Τηλεμάχου ἀποδημία.), στίχ. 19 (19-20 )

Ἄντιφος αἰχμητής· τὸν δ' ἄγριος ἔκτανε Κύκλωψ
ἐν σπῆϊ γλαφυρῷ, πύματον δ' ὁπλίσσατο δόρπον.
*::: ὁ Ἄντιφος, κονταριστής, ποὺ ὁ Κύκλωπας ὁ ἄγριος
τὸν ἔκοψε, καὶ δεῖπνο του τὸν ἔκαμε στὸ σπήλιο
*::: Μετάφραση (1900): Αργύρης Εφταλιώτης, β 19

※ 7ος πκε αιώνας ⌘ Ἡσίοδος, Θεογονία, 144 (142-145)

οἱ δ᾽ ἤτοι τὰ μὲν ἄλλα θεοῖς ἐναλίγκιοι ἦσαν,
μοῦνος δ᾽ ὀφθαλμὸς μέσσῳ ἐνέκειτο μετώπῳ·
Κύκλωπες δ᾽ ὄνομ᾽ ἦσαν ἐπώνυμον, οὕνεκ᾽ ἄρά σφεων
κυκλοτερὴς ὀφθαλμὸς ἕεις ἐνέκειτο μετώπῳ·
*::: Αυτοί σε όλα τ᾽ άλλα με τους θεούς παρόμοιοι ήταν,
μα ένα μονάχα μάτι στη μέση του μετώπου τους βρισκόταν.
Και πήραν το φερώνυμο όνομα Κύκλωπες,
γιατί στο μέτωπό τους ένα βρισκόταν μάτι κυκλικό.
*::: Μετάφραση (2001): Σταύρος Γκιργκένης, Θεσσαλονίκη: Ζήτρος @greek‑language.gr


Λευκονόη

Λευκονόη < → λείπει η ετυμολογία & δείτε τη Συζήτηση:Λευκονόη
:* αναφέρεται μόνον τύπος «Λευκόνιον» στο Λεξικό Σούδα και όχι «Λευκονόη» (όπως αναφέρεται («s.v. Λευκόνιον») στο Leukonoe @brillonline
:* υπάρχει τύπος Λευκόνοιον στο Valerius, Harpocration, Lexicon in decem oratores Atticos (Dindorf, Wilhelm Εd. 1853) @scaife.perseus

γυναικείο όνομα

ελληνική μυθολογία


Ἀραφήν

Ἀραφήν < → λείπει η ετυμολογία

ανδρικό όνομα μυθικού επώνυμου ήρωα

ελληνιστική κοινή

※ 3ος αιώνας κε ⌘ Αἴλιος Ἡρωδιανός, Περὶ μονήρους λέξεως, 1.35 @scaife.perseus

Ἀραφήν εἷϲ τῶν ἑκατὸν ηρώων


Ἀνάγυρος

Ἀνάγυρος < ἀνάγυρος

ανδρικό όνομα μυθικού ήρωα της Αττικής

ελληνική μυθολογία


Κῆυξ

Κῆυξ (masculine)
Κήϋξ (transliteration)
Κῆϋξ (transliteration)
Κήυξ (transliteration)

σύζυγος της Αλκυόνης, μυθικός βασιλιάς της Τραχίδας (στα αρχαία ελληνικά Τραχίς), βόρεια του Σπερχειού

ελληνική μυθολογία


Σφίγξ

Σφίγξ < αβέβαιης ετυμολογίας • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

ελληνική μυθολογία


Μοῖρα

* Μοῖρα: → δείτε τη λέξη μοῖρα

η προσωποποίηση της μοίρας, του πεπρωμένου, στον Όμηρο και στον Ησίοδο

ελληνική μυθολογία

※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ἰλιάς, 24 (Ω. Ἕκτορος λύτρα.), στίχ. 49, επίσης: 24 (Ω), στίχ. 209, 4 (Δ. Ὁρκίων σύγχυσις. Ἀγαμέμνονος ἐπιπώλησις.), στίχ. 517, 18 (Σ. Ὁπλοποιία.), στίχ. 119

※ 7ος πκε αιώνας ⌘ Ἡσίοδος, Θεογονία, 217, επίσης 905

καί Μοίρας καὶ Κῆρας ἐγείνατο νηλεοποίνους, Κλωθώ τε Λάχεσίν τε καὶ Ἄτροπον, αἵτε βροτοῖσι γεινομένοισι διδοῦσιν ἔχειν ἀγαθόν τε κακόν τε, αἵτ᾽ ἀνδρῶν τε θεῶν τε παραιβασίας ἐφέπουσιν
*::: Γέννησε και τις Μοίρες και τις Κήρες που τιμωρούνε ανελέητα, [την Κλωθώ, τη Λάχεση και την Άτροπο, που δίνουν στους θνητούς όταν γεννιούνται το καλό και το κακό,]
*::: Μετάφραση (2001): Σταύρος Γκιργκένης, Θεσσαλονίκη: Ζήτρος @greek‑language.gr


Τανάγρα

Τανάγρα < → λείπει η ετυμολογία

γυναικείο όνομα νύμφης

ελληνική μυθολογία


Δεῖμος

Δεῖμος < → λείπει η ετυμολογία

γιος του Άρη και αδελφός του Φόβου, προσωποποίηση του τρόμου

ελληνική μυθολογία

※ 7ος πκε αιώνας ⌘ Ἡσίοδος, Θεογονία, 934 ((933-934))

αὐτὰρ Ἄρηι | ῥινοτόρῳ Κυθέρεια Φόβον καὶ Δεῖμον ἔτικτε,
*:::Στον Άρη | που τις ασπίδες διαπερνά γέννησε η Κυθέρεια το Δείμο και το Φόβο,
*:::Μετάφραση (2001): Σταύρος Γκιργκένης, Θεσσαλονίκη: Ζήτρος @greek‑language.gr

※ 7ος πκε αιώνας ⌘ Ἡσίοδος, (αποδίδεται) Ἀσπὶς Ἡρακλέουςʷ, 463 ((463-465))

τῷ δὲ Φόβος καὶ Δεῖμος ἐύτροχον ἅρμα καὶ ἵππους | ἤλασαν αἶψ᾽ ἐγγύς, καὶ ἀπὸ χθονὸς εὐρυοδείης | ἐς δίφρον θῆκαν πολυδαίδαλον·
*:::Ο Φόβος και ο Δείμος ευθύς στον Άρη οδήγησαν κοντά το άρμα | το καλότροχο και τ᾽ άλογα, από τη γη τον σήκωσαν | που ᾽χει πλατιούς τους δρόμους και τον έβαλαν στο πολυποίκιλτο άρμα.
*:::Μετάφραση (2001): Σταύρος Γκιργκένης, Θεσσαλονίκη: Ζήτρος @greek‑language.gr


Ἑρμάνουβις

Ἑρμάνουβις < Ἑρμῆς + Ἄνουβις

Ερμάνουβης, θεός που συνδύαζε τον Ερμή της ελληνικής μυθολογίας με τον Άνουβι της αιγυπτιακής

αιγυπτιακή μυθολογία

ελληνική μυθολογία


Ἠέλιος

Ἠέλιος → δείτε Ἥλιος

, επικός και ιωνικός τύπος του Ἥλιος

ελληνική μυθολογία

※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ὀδύσσεια, 12 (μ. Ἀλκίνου ἀπόλογοι: Τὰ περὶ Σειρῆνας, Σκύλλαν, Χάρυβδιν, βόας Ἡλίου.), στίχ. 265

καί μοι ἔπος ἔμπεσε θυμῷ
μάντιος ἀλαοῦ, Θηβαίου Τειρεσίαο,
Κίρκης τ' Αἰαίης, ἥ μοι μάλα πόλλ' ἐπέτελλε
νῆσον ἀλεύασθαι τερψιμβρότου Ἠελίοιο.


Ὑδάσπης

Ὑδάσπης (ελληνιστική κοινή) < → λείπει η ετυμολογία

αρχαίο ανδρικό όνομα υδάτινης θεότητας

ελληνική μυθολογία


Ἀνδρομέδη

Ἀνδρομέδη
-ης (feminine)
Ἀνδρομέδης (masculine)

Ἀνδρομέδη < Ἀνδρομέδᾱ, με ιωνική τροπή του ΙΕ /aː/ (ᾱ) σε /ɛː/ (η)

Ἀν‐δρο‐μέ‐δη

η κόρη του Κηφέα

ελληνική μυθολογία

※ 5ος αιώνας πκε ⌘ Ἡρόδοτος, Ἱστορίαι, 7 (Πολύμνια), 61.3

ἐπεὶ δὲ Περσεὺς ὁ Δανάης τε καὶ Διὸς ἀπίκετο παρὰ Κηφέα τὸν Βήλου καὶ ἔσχε αὐτοῦ τὴν θυγατέρα Ἀνδρομέδην, γίνεται αὐτῷ παῖς τῷ οὔνομα ἔθετο Πέρσην, τοῦτον δὲ αὐτοῦ καταλείπει· ἐτύγχανε γὰρ ἄπαις ἐὼν ὁ Κηφεὺς ἔρσενος γόνου. ἐπὶ τούτου δὴ τὴν ἐπωνυμίην ἔσχον.
#::: Αλλά όταν ο Περσέας, ο γιος της Δανάης και του Δία, πήγε στον Κηφέα, το γιο του Βήλου, και πήρε γυναίκα του τη θυγατέρα του, την Ανδρομέδα, απόχτησε γιο που τον ονόμασε Πέρση, κι ύστερα τον αφήνει εκεί· γιατί έτυχε να μην αποκτήσει ο Κηφέας αρσενικό παιδί. Απ᾽ αυτόν λοιπόν πήραν τ᾽ όνομά τους οι Πέρσες.
#::: Μετάφραση (1993): Ηλίας Σπυρόπουλος. Αθήνα:Γκοβόστης @greek‑language.gr

※ 5ος κε, Νόννος Πανοπλίτης, Διονυσιακῶν βιβλίον α΄, 192

ὁ δὲ Κηφέος ἐγγύθι κούρης | ἀστραίαις παλάμῃσιν ἰσόζυγα κύκλον ἑλίξας | δέσμιον Ἀνδρομέδην ἑτέρῳ σφηκώσατο δεσμῷ | λοξὸς ὑπὸ σπείρῃσιν·
#:: → λείπει η μετάφραση


Κλέοβις καί Βίτων

Κλέοβις καὶ Βίτων (masculine singular-only)

Κλέοβις καὶ Βίτων → δείτε Κλέοβις και Βίτων

οι δύο υιοί της Κυδίππης, ιέρειας της Ήρας, που κουβάλησαν την μητέρα τους στον ναό της Ήρας και ύστερα πέθαναν μέσα στον ναό από την κούραση. Προς τιμήν των δύο αδελφών ο Αργείος γλύπτης Πολυμήδης, περίπου το 580 π.Χ., έγλυψε τους δύο επωνύμους κούρους

ἡ δὲ μήτηρ περιχαρὴς ἐοῦσα τῷ τε ἔργῳ καὶ τῇ φήμῃ, στᾶσα ἀντίον τοῦ ἀγάλματος εὔχετο Κλεόβι τε καὶ Βίτωνι τοῖσι ἑωυτῆς τέκνοισι, οἵ μιν ἐτίμησαν μεγάλως, τὴν θεὸν δοῦναι τὸ ἀνθρώπῳ τυχεῖν ἄριστόν ἐστι.
*::: Και η μητέρα τους γεμάτη χαρά για το έργο και τους επαίνους των παιδιών της, στάθηκε αντίκρυ στο άγαλμα της θεάς και ευχόταν για τον Κλέοβη και το Βίτωνα, τα παιδιά της, που τόσο πολύ την τίμησαν, να τους δώσει η θεά ό,τι καλύτερο μπορεί να τύχει σε άνθρωπο.
*::: Μετάφραση (1964): Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης Αθήνα:Γκοβόστης @greek‑language.gr


ἱππόκαμπος

ἱππόκαμπος
-ου (masculine)
ἱπποκάμπη (feminine)

ἱππόκαμπος < → λείπει η ετυμολογία
: ΑΠΟΓΟΝΟΙ: ⇘ νέα ελληνικά: ιππόκαμπος

μυθικό θαλάσσιο τέρας με σώμα και μπροστινά πόδια αλόγου και ουρά ψαριού ή φιδιού


Ὑπερμήστρα

Ὑπερμήστρα < → λείπει η ετυμολογία

κόρη του Δαναού, σύζυγος του Λυγκέα

ελληνική μυθολογία