πύελος

forms:
πύελος (feminine)
πύαλος

pos: noun

glosses: χειρουργικό εργαλείο


τόρνος

forms: τόρνος (masculine)

etymology_text: τόρνος < πρωτοελληνική *tórnos < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *terh₁- (τρίβω, τρυπώ, συστρέφω)

glosses: εργαλείο ξυλουργών και γλυπτών, αντίστοιχο του σημερινού διαβήτη

raw_tags: τεχνικός όρος

text: → χρειάζεται παράθεμα 6ου αιώνα, Θέογνις 1.805


πέλεκυς

forms: πέλεκυς (masculine)

etymology_text: πέλεκυς < αβέβαιης ετυμολογίας. Πολλές θεωρίες για την προέλευση, ίσως ανατολικής. Δεν σχετίζεται με την πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *peleku-

πελέκκησε

raw_tags: τύπος αορίστου

πελέκιον

raw_tags: υποκοριστικό

text: ※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ὀδύσσεια, 21 (φ. Τόξου θέσις.), στίχ. 163 (120-123 )

translation:
πρῶτον μὲν πελέκεας στῆσεν, διὰ τάφρον ὀρύξας | πᾶσι μίαν μακρήν, καὶ ἐπὶ στάθμην ἴθυνεν, | ἀμφὶ δὲ γαῖαν ἔναξε· τάφος δ᾽ ἕλε πάντας ἰδόντας, | ὡς εὐκόσμως στῆσε· πάρος δ᾽ οὔ πώ ποτ᾽ ὀπώπει.
*:::Μετά σε μάκρος, από τη μια μεριά στην άλλη, άνοιξε αυλάκι, | έστησε τα πελέκια εκεί, τα στάθμισε, για να ᾽ναι ίσα, | και πάτησε το χώμα γύρω τους. Τον έβλεπαν οι άλλοι κι όλοι αποσβολώθηκαν, | με πόση τάξη τα συνταίριαξε, ενώ δεν είχε δει ποτέ του ως τώρα ο νέος τέτοιο πράγμα.
*::: Μετάφραση σε πεζό (2006): Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης, @greek‑language.gr


πίεστρον

forms:
πίεστρον
-ου (neuter)

etymology_text: πίεστρον < πιέζω, πιεσ- + -τρον

πιεστήριον

raw_tags: όργανο βασανισμού


δρέπανον

forms:
δρέπανον
-ου (neuter)

etymology_text: δρέπανον < δρέπ(ω) + -ανον

glosses: το δρεπάνι (για το θερισμό)


τρύπανον

forms: τρύπανον (neuter)

etymology_text:
τρύπανον < τρυπῶ / τρυπ(άω) + -ανον
: ΑΠΟΓΟΝΟΙ: ⇘ νέα ελληνικά: τρύπανο


στλεγγίς

forms: στλεγγίς (feminine)

etymology_text: στλεγγίς < → λείπει η ετυμολογία


ἔλασμα

forms: ἔλασμα (neuter)

etymology_text: ἔλασμα, (ελληνιστική κοινή), (τεχνικός όρος) < αρχαία ελληνική ἐλαύνω (στη σημασία σφυρηλατώ) < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *h₁el- (κινώ, οδηγώ, πηγαίνω)

glosses: είδος χειρουργικού οργάνου ή εργαλείου

raw_tags: ελληνιστική κοινή


ῥίνη

forms: ῥίνη (feminine)

etymology_text: ῥίνη < ῥινός • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;


αἶρα

forms: αἶρα (Koine feminine)

etymology_text: αἶρα < → λείπει η ετυμολογία


πτύον

forms: πτύον (neuter)

etymology_text: πτύον, (τεχνικός όρος) < θέμα πτυ- με πτ- αντί του αναμενόμενου αρχικού π- (όπως και πτόλεμος - πόλεμος, πτόλις - πόλις < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *pewH-, συγγενές με τη λατινική purus. Δε σχετίζεται με το πτύω (φτύνω).

πτυάριον

raw_tags: υποκοριστικό ελληνιστικό

φτυάρι

raw_tags: υποκοριστικό ελληνιστικό

glosses: φτυάρι για λίχνισμα

text: ※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ἰλιάς, 13 (Ν. Μάχη ἐπὶ ταῖς ναυσί.), στίχ. 588 (588-590 )

translation:
ὡς δ᾽ ὅτ᾽ ἀπὸ πλατέος πτυόφιν μεγάλην κατ᾽ ἀλωὴν | θρῴσκωσιν κύαμοι μελανόχροες ἢ ἐρέβινθοι, | πνοιῇ ὕπο λιγυρῇ καὶ λικμητῆρος ἐρωῇ,
*:::Και ως από φτυάρι διάπλατο, σ᾽ ένα μεγάλο αλώνι, | τα μελαψά κουκιά σκιρτούν ή τα ρεβύθια πέρα, | καθώς αέρας τα φυσά και ο λιχνιστής τα παίζει,
*::: Έμμετρη μετάφραση (1922): Ιάκωβος Πολυλάς, @greek‑language.gr


κρησέρα

forms:
κρησέρα
-ας (feminine)

etymology_text: κρησέρα < → λείπει η ετυμολογία

glosses: λεπτό δίχτυ για ψάρεμα

raw_tags: ελληνιστική σημασία


κλαστήριον

forms: κλαστήριον (Koine neuter)

etymology_text: κλαστήριον < → λείπει η ετυμολογία

glosses: κλαδευτήρι, δρεπάνι για κλάδεμα αμπελιού

text: ※ 5ος αιώνας κε ⌘ Ἡσύχιος, Γλῶσσαι, Κ

translation: κλαστήριον: δρέπανον S. τὸ τῆς ἀμπέλου <φύλλα τέμνον>


τέρετρον

forms:
τέρετρον
-ου (neuter)

etymology_text: τέρετρον < τείρω + -τρον

text: ※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ὀδύσσεια, 5 (ε. Ἀπόπλους Ὀδυσσέως παρὰ Καλυψοῦς.), στίχ. 246 (246-248 )

translation:
τόφρα δ᾽ ἔνεικε τέρετρα Καλυψώ, δῖα θεάων· | τέτρηνεν δ᾽ ἄρα πάντα καὶ ἥρμοσεν ἀλλήλοισι, | γόμφοισιν δ᾽ ἄρα τήν γε καὶ ἁρμονίῃσιν ἄρασσεν.
*:::Στην ώρα της, θεόμορφη κι η Καλυψώ φέρνει τα τρύπανα. | Κι αυτός τα ξύλα τρύπησε και τα σοφίλιασε, | ταιριάζοντάς τα με ξύλινα καρφιά κι αρμούς.
*::: Μετάφραση σε πεζό (2006): Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης, @greek‑language.gr

text: ※ 3ος πκε αιώνας, Λεωνίδας ο Ταραντίνος στην ⌘ Παλατινή Ανθολογία, βιβλίο 6ο, επίγραμμα 205, στιχ. 7, @anthologiagraeca.org, @perseus.tufts.edu

translation: τρύπανά τ᾽ εὐδίνητα, καὶ ὠκήεντα τέρετρα,

text: ※ 1ος κε αιώνας Φίλιππος ο Θεσσαλονικεύς στην ⌘Παλατινή Ανθολογία, βιβλίο 6ο επίγραμμα 103, στιχ. 5 (3-6), @anthologiagraeca.org, @perseus.tufts.edu

translation:
καὶ στιβαρὸν πέλεκυν στελεχητόμον, ἰθύδρομόν τε
πρίονα, μιλτείῳ στάγματι πειθόμενον,
τρύπανά θ᾽ ἑλκεσίχειρα, τέρετρά τε, μιλτοφυρῆ ρε
σχοῖνον, ὑπ᾽ ἀκρονύχῳ ψαλλομένην κανόνι, .