σίμη

σίμη (singular nominative)
σίμες (nominative plural)
σίμης (genitive singular)
σιμών (genitive plural)
σίμη (accusative singular)
σίμες (accusative plural)
σίμη (singular vocative)
σίμες (vocative plural)
σίμη (feminine)

σίμη < ελληνιστική κοινή σίμαι < αρχαία ελληνική σιμός

διακοσμητική ταινία με φυτικά μοτίβα σε ανάγλυφη ή γραπτή μορφή στη στέψη ενός τοίχου ή την οροφή ενός ναού

αρχιτεκτονική


Brutalismus

o μπρουταλισμός

αρχιτεκτονική


πλινθοπερίκλειστος

πλινθοπερίκλειστος (masculine singular nominative)
πλινθοπερίκλειστη (singular feminine nominative)
πλινθοπερίκλειστο (singular nominative neuter)
πλινθοπερίκλειστου (masculine genitive singular)
πλινθοπερίκλειστης (genitive singular feminine)
πλινθοπερίκλειστου (genitive singular neuter)
πλινθοπερίκλειστο (accusative masculine singular)
πλινθοπερίκλειστη (accusative singular feminine)
πλινθοπερίκλειστο (accusative singular neuter)
πλινθοπερίκλειστε (masculine singular vocative)
πλινθοπερίκλειστη (singular feminine vocative)
πλινθοπερίκλειστο (singular vocative neuter)
πλινθοπερίκλειστοι (masculine nominative plural)
πλινθοπερίκλειστες (feminine nominative plural)
πλινθοπερίκλειστα (nominative neuter plural)
πλινθοπερίκλειστων (masculine genitive plural)
πλινθοπερίκλειστων (genitive feminine plural)
πλινθοπερίκλειστων (genitive neuter plural)
πλινθοπερίκλειστους (accusative masculine plural)
πλινθοπερίκλειστες (accusative feminine plural)
πλινθοπερίκλειστα (accusative neuter plural)
πλινθοπερίκλειστοι (masculine vocative plural)
πλινθοπερίκλειστες (feminine vocative plural)
πλινθοπερίκλειστα (vocative neuter plural)
πλινθοπερίκλειστος (masculine singular nominative)
πλινθοπερίκλειστη (feminine singular nominative)
πλινθοπερίκλειστο (neuter singular nominative)

πλινθοπερίκλειστος < πλίνθ(ος) + -ο- + περίκλειστος

που έχει δομηθεί με το (βυζαντινό ή μεταβυζαντινό) πλινθοπερίκλειστο σύστημα δόμησης

αρχιτεκτονική


τοξύλιο

τοξύλιο (singular nominative)
τοξύλια (nominative plural)
τοξύλιου (genitive singular)
τοξυλίου (genitive singular)
τοξύλιων (genitive plural)
τοξυλίων (genitive plural)
τοξύλιο (accusative singular)
τοξύλια (accusative plural)
τοξύλιο (singular vocative)
τοξύλια (vocative plural)
τοξύλιο (neuter)

τοξύλιο < τόξο + -ύλιο

μικρό τόξο (τοξοειδής καμπύλη κατασκευή) κάτω από γείσο

αρχιτεκτονική

※ Ο φάρος του Ματαπά κατασκευάστηκε από Γάλλους το 1882 σε ύψος 25 μέτρων από τη θάλασσα και ξεκίνησε να λειτουργεί το 1887 από την Υπηρεσία Φάρων. Στην όψη του ξεχωρίζουν οι καλοπελεκημένοι γωνιόλιθοι και το χαρακτηριστικό γείσο που στηρίζεται σε τοξύλια.

Αντώνης Ιορδάνογλου, Στο ακρωτήριο Ταίναρο, Η Καθημερινή, 8 Οκτωβρίου 2021


ένεμα

ένεμα (singular nominative)
ενέματα (nominative plural)
ενέματος (genitive singular)
ενεμάτων (genitive plural)
ένεμα (accusative singular)
ενέματα (accusative plural)
ένεμα (singular vocative)
ενέματα (vocative plural)
ένεμα (neuter)

ένεμα < ελληνιστική κοινή ἔνεμα < αρχαία ελληνική ἐνίημι

wtrysk

αρχιτεκτονική

zastrzyk

αρχιτεκτονική

μείγμα ουσιών που σε ρευστή μορφή εισάγεται σε προβληματική τοιχοποιία για ενίσχυση

αρχιτεκτονική

※ Η τοιχοποιία του κελύφους του ασκηταριού παρουσιάζει μειωμένη συνοχή και αντοχή και χρήζει άμεσης επέμβασης. Για την αντιμετώπιση των όποιων δομικών και οικοδομικών προβλημάτων της φέρουσας τοιχοποιίας του μνημείου προτείνεται η διατήρηση, στερέωση και ενίσχυσή της με καθαρισμούς, αρμολογήματα και ενέματα. (Δήμητρα Βλαχάβα, Σοφία Φαραζούμη, «Ασκηταριό Αγίου Νικολάου στον Γάβρο Χασίων. Πρόταση αποκατάστασης», Τρικαλινά, 38 (2018) 244)


αλληλοτομία

αλληλοτομία (singular nominative)
αλληλοτομίες (nominative plural)
αλληλοτομίας (genitive singular)
αλληλοτομιών (genitive plural)
αλληλοτομία (accusative singular)
αλληλοτομίες (accusative plural)
αλληλοτομία (singular vocative)
αλληλοτομίες (vocative plural)
αλληλοτομία (feminine)

αλληλοτομία < αλληλο- + τομή + -ία

το αποτέλεσμα που δημιουργείται όταν δύο ή περισσότερες κατασκευές τέμνουν η μία την άλλη

αρχιτεκτονική

※ σταυροθόλιο: είδος θόλου που δημιουργείται από την αλληλοτομία δύο κυλινδρικών θόλων. Το σταυροθόλιο μπορεί να καλύπτει χώρους τετράγωνους ή ορθογώνιους σε κάτοψη. (*)


architektonisch

αρχιτεκτονικός

αρχιτεκτονική


Architekturprofessor

ο καθηγητής αρχιτεκτονικής

αρχιτεκτονική


Architekturprofessorin

η καθηγήτρια αρχιτεκτονικής

αρχιτεκτονική


arco

αρχιτεκτονική


arco

αρχιτεκτονική


arco

αρχιτεκτονική


boog

αρχιτεκτονική


cathedral

cathedral
cathedral (singular)
cathedrals (plural)

μητρόπολη, ο καθεδρικός ναός

αρχιτεκτονική

χριστιανισμός


catedral

μητρόπολη, ο καθεδρικός ναός

αρχιτεκτονική


catedral

catedral
catedral (singular)
catedrais (plural)

μητρόπολη, ο καθεδρικός ναός

αρχιτεκτονική

χριστιανισμός


Kathedrale

μητρόπολη, ο καθεδρικός ναός

αρχιτεκτονική

χριστιανισμός


kathedraal

μητρόπολη, ο καθεδρικός ναός

αρχιτεκτονική

χριστιανισμός


iconostasis

το εικονοστάσιο, το τέμπλο

αρχιτεκτονική

χριστιανισμός


Domkirche

μητρόπολη, ο καθεδρικός ναός

αρχιτεκτονική

χριστιανισμός


αντισεισμικότητα

αντισεισμικότητα (singular nominative)
αντισεισμικότητες (nominative plural)
αντισεισμικότητας (genitive singular)
αντισεισμικοτήτων (genitive plural)
αντισεισμικότητα (accusative singular)
αντισεισμικότητες (accusative plural)
αντισεισμικότητα (singular vocative)
αντισεισμικότητες (vocative plural)
αντισεισμικότητα (feminine)

αντισεισμικότητα < αντισεισμικός + -ότητα

το να είναι κάποιος ή κάτι αντισεισμικό(ς), η ιδιότητα του αντισεισμικού

αρχιτεκτονική


εικονομετρία

εικονομετρία (singular nominative)
εικονομετρίες (nominative plural)
εικονομετρίας (genitive singular)
εικονομετριών (genitive plural)
εικονομετρία (accusative singular)
εικονομετρίες (accusative plural)
εικονομετρία (singular vocative)
εικονομετρίες (vocative plural)
εικονομετρία (feminine)

εικονομετρία < λόγιο ενδογενές δάνειο: γαλλική iconométrie < icone / icône (< ρωσική икона < αρχαία ελληνική εἰκών) + -métrie (< μέτρον) ή (μεταφραστικό δάνειο) γερμανική Bildmessung (Bild + Messung) • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

συνώνυμο του φωτογραμμετρία

αρχιτεκτονική


καλαθώσας

καλαθώσας: μετοχή αορίστου στο αρσενικό γένος, του αμάρτυρου ρήματος *καλαθόω < κάλαθος

που κάλυψε φατνωματική οροφή με φατνώματα με σχήμα καλαθιού

αρχιτεκτονική

※ 6ος αιώνας ⌘ Ιωάννης Μαλάλας, 491-578, Χρονογραφία, 261, 57 / 339,6 (Βόννης)

καλαθώσας δὲ τὰς ὑποροφώσεις καὶ καλλωπίσας γραφαῖς καὶ µαρµάροις διαφόροις καὶ μουσώσει.


μασταμπάς

μασταμπάς (singular nominative)
μασταμπάδες (nominative plural)
μασταμπά (genitive singular)
μασταμπάδων (genitive plural)
μασταμπά (accusative singular)
μασταμπάδες (accusative plural)
μασταμπά (singular vocative)
μασταμπάδες (vocative plural)
μασταμπάς (masculine)

μασταμπάς < αγγλική mastaba < αραβική مصطبة (miṣṭaba, πρόσχωση) < αραμαϊκή מצטבתא (maṣṭaḇṯā) < מצב (meṣb) < מצב (məṣab) < נצב (nəṣab, φυτεύω, στήνω)

πυραμιδοειδής ή βαθμιδωτός / κλιμακωτός τάφος της αρχαίας Αιγύπτου

αρχιτεκτονική


mastaba

αρχιτεκτονική


mastabah

αρχιτεκτονική


Κολοσσαίο

Κολοσσαίο (singular nominative)
Κολοσσαία (nominative plural)
Κολοσσαίου (genitive singular)
Κολοσσαίων (genitive plural)
Κολοσσαίο (accusative singular)
Κολοσσαία (accusative plural)
Κολοσσαίο (singular vocative)
Κολοσσαία (vocative plural)
Κολοσσαίο (neuter)

Κολοσσαίο < υστερολατινική Colosseum < λατινική colosseum < colosseus < colossus < αρχαία ελληνική κολοσσός (αντιδάνειο)

Κο‐λοσ‐σαί‐ο

αμφιθέατρο της Αρχαίας Ρώμης στη Ρωμαϊκή Αγορά (Forum Romanum), το οποίο έλαβε την ονομασία του από κολοσσιαίο άγαλμα του Νέρωνα

αρχιτεκτονική


Colosseum

αρχιτεκτονική


κοσμοφόρος

κοσμοφόρος
-ου (masculine)

κοσμοφόρος < → λείπει η ετυμολογία

δικοσμητική ζωοφόρος

ελληνιστική κοινή

αρχιτεκτονική


αρκοσόλιο

αρκοσόλιο (singular nominative)
αρκοσόλια (nominative plural)
αρκοσόλιου (genitive singular)
αρκοσολίου (genitive singular)
αρκοσόλιων (genitive plural)
αρκοσολίων (genitive plural)
αρκοσόλιο (accusative singular)
αρκοσόλια (accusative plural)
αρκοσόλιο (singular vocative)
αρκοσόλια (vocative plural)
αρκοσόλιο (neuter)

αρκοσόλιο < αγγλική arcosolium < λατινική arcus + solium

αβαθής τοξωτή κόγχη που χρησιμοποιόταν ως τάφος

αρχιτεκτονική


arcosolium

αρχιτεκτονική


υαλόπλινθος

υαλόπλινθος (singular nominative)
υαλόπλινθοι (nominative plural)
υαλόπλινθου (genitive singular)
υαλόπλινθων (genitive plural)
υαλόπλινθο (accusative singular)
υαλόπλινθους (accusative plural)
υαλόπλινθε (singular vocative)
υαλόπλινθοι (vocative plural)
υαλόπλινθος (masculine)

υαλόπλινθος < υαλο- + πλίνθος

πλίνθος φτιαγμένη από γυαλί, το υαλότουβλο

αρχιτεκτονική

※ Τα οργανικά κατασκευαστικά στοιχεία του έργου (υποστυλώματα, brise-soleils, υαλόπλινθοι) αποτελούν ταυτόχρονα την πλαστική του διαμόρφωση . (Χαράλαμπος Α. Σφαέλλος, Αρχιτεκτονική. Η μορφή της σκέψης στο φυσικό χώρο, 1991)

※ με τη χρήση ενός φτηνού συγκριτικά υλικού , της υαλόμαζας, εισαγμένης και από την Ανατολή σε έτοιμη μορφή υαλόπλινθων ( glassingots ) τυποποιημένου σχήματος και βάρους (Αρχαιολογία, τεύχ. 94-96, 2005, σελ. 88)


bungalow

αρχιτεκτονική


ἀετός

ἀετός < → λείπει η ετυμολογία

''επικός'' Κατηγορία:Επικοί τύποι ''ιωνικός τύπος''

αρχιτεκτονική


παράβημα

παράβημα (singular nominative)
παραβήματα (nominative plural)
παραβήματος (genitive singular)
παραβημάτων (genitive plural)
παράβημα (accusative singular)
παραβήματα (accusative plural)
παράβημα (singular vocative)
παραβήματα (vocative plural)
παράβημα (neuter)

παράβημα < μεσαιωνική ελληνική παράβημα < αρχαία ελληνική παρά + βῆμα < βαίνω

χώρος εκατέρωθεν του Αγίου Βήματος σε (ορθόδοξο) χριστιανικό ναό

αρχιτεκτονική


tribelon

αρχιτεκτονική


παστοφόριο

παστοφόριο (singular nominative)
παστοφόρια (nominative plural)
παστοφόριου (genitive singular)
παστοφορίου (genitive singular)
παστοφόριων (genitive plural)
παστοφορίων (genitive plural)
παστοφόριο (accusative singular)
παστοφόρια (accusative plural)
παστοφόριο (singular vocative)
παστοφόρια (vocative plural)
παστοφόριο (neuter)

παστοφόριο < ελληνιστική κοινή παστοφόριον / παστοφορεῖον < παστοφόρος < παστός + αρχαία ελληνική φέρω

αρχιτεκτονική

※ Στὰ πλαϊνά του Ἱεροῦ Βήματος δημιουργοῦνται δυὸ διαμερίσματα, τὰ παστοφόρια. Στὸ βόρειο παστοφόριο τοποθετοῦνταν σὲ μαρμάρινα συνήθως τραπέζια οἱ προσφορὲς τῶν πιστῶν, ἄρτος καὶ οἶνος γιὰ τὴν Θεία Εὐχαριστία, γιὰ νὰ μεταφερθοῦν ἀργότερα στὴν Ἁγία Τράπεζα. Γι᾿ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸ λόγο, ὁ χῶρος ὀνομάσθηκε πρόθεσις καὶ τὰ τραπέζια, Τράπεζαι προθέσεων ἢ προσφόρων. Τὸ νότιο παστοφόριο, τὸ διακονικό, χρησίμευε σὰν σκευοφυλάκιο καὶ δὲν εἶχε πάντα σταθερὴ θέση. (*)


στούπα

στούπα (singular nominative)
στούπες (nominative plural)
στούπας (genitive singular)
στούπα (accusative singular)
στούπες (accusative plural)
στούπα (singular vocative)
στούπες (vocative plural)
στούπα
Στούπα (feminine)

στούπα < προέλευσης από τη σανσκριτική स्तूप (stūpa, τούφα από τα μαλλιά της κεφαλής· το πάνω μέρος του κεφαλιού), ενδεχομένως μέσω μιας δυτικοευρωπαϊκής γλώσσας • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

ανάχωμα ή κατασκευή σε ημισφαιρικό που περιέχει λείψανα βουδιστών μοναχών και είναι ταυτόχρονα χώρος για διαλογισμό

αρχιτεκτονική

※ Η στούπα, το χαρακτηριστικότερο βουδιστικό αρχιτεκτονικό μνημείο, περιγράφεται ως «ναός» ή «ιερό» […], αλλά και ως «στην ουσία ιερό ταφικό μνημείο. Η στούπα [όμως] δεν είναι ναός ή ιερό […]».

Στέλιος Λ. Παπαλεξανδρόπουλος, «Έκθεση κινεζικής τέχνης στην Εθνική Πινακοθήκη», Νέα Εστία, τχ. 1769 (Ιούλιος-Αύγουστος 2004), σ. 165.


ξυλόστεγος

ξυλόστεγος (masculine singular nominative)
ξυλόστεγη (singular feminine nominative)
ξυλόστεγο (singular nominative neuter)
ξυλόστεγου (masculine genitive singular)
ξυλόστεγης (genitive singular feminine)
ξυλόστεγου (genitive singular neuter)
ξυλόστεγο (accusative masculine singular)
ξυλόστεγη (accusative singular feminine)
ξυλόστεγο (accusative singular neuter)
ξυλόστεγε (masculine singular vocative)
ξυλόστεγη (singular feminine vocative)
ξυλόστεγο (singular vocative neuter)
ξυλόστεγοι (masculine nominative plural)
ξυλόστεγες (feminine nominative plural)
ξυλόστεγα (nominative neuter plural)
ξυλόστεγων (masculine genitive plural)
ξυλόστεγων (genitive feminine plural)
ξυλόστεγων (genitive neuter plural)
ξυλόστεγους (accusative masculine plural)
ξυλόστεγες (accusative feminine plural)
ξυλόστεγα (accusative neuter plural)
ξυλόστεγοι (masculine vocative plural)
ξυλόστεγες (feminine vocative plural)
ξυλόστεγα (vocative neuter plural)
ξυλόστεγος (masculine singular nominative)
ξυλόστεγη (feminine singular nominative)
ξυλόστεγος (feminine singular nominative)
ξυλόστεγο (neuter singular nominative)

ξυλόστεγος < (διαχρονικό δάνειο) μεσαιωνική ελληνική ξυλόστεγος, ως όρος αρχιτεκτονικής για ναούς. Μορφολογικά αναλύεται σε ξυλό- + στέγ(η) + -ος

ξυ‐λό‐στε‐γος

που έχει ξύλινη στέγη (ξυλοσκεπή) ή ταβάνι από ξύλο

αρχιτεκτονική

※ […] έξω από τις βόρειες παρυφές [του χωριού Κλοκοτός], στη ΝΔ πλαγιά του υψώματος Βίγλα, […], βρίσκεται ο μονόχωρος. δρομικός, ξυλόστεγος, βυζαντινός ναός των Αγίων Πέτρου και Παύλου (του τέλους του 13ου ή των αρχών του 14ου αι.).

Θεσσαλικά Χρονικά 15 (1984), σ. 203.

※ […] ξυλόστεγο ναΰδριο με μια προέχουσα αψίδα στα ανατολικά, εξωτερικά τρίπλευρη. Ο ναός είναι εσωτερικά και εξωτερικά επιχρισμένος με τσιμεντοκονία. Το ανώφλι της νότιας θύρας είναι μονολιθικό.

Αρχαιολογικόν Δελτίον 66 [B'] (2011), Αθήνα: Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, 2016, σ. 290.


ξυλοστεγής

ξυλοστεγής (masculine singular nominative)
ξυλοστεγής (singular feminine nominative)
ξυλοστεγές (singular nominative neuter)
ξυλοστεγούς (masculine genitive singular)
ξυλοστεγούς (genitive singular feminine)
ξυλοστεγούς (genitive singular neuter)
ξυλοστεγή (accusative masculine singular)
ξυλοστεγή (accusative singular feminine)
ξυλοστεγές (accusative singular neuter)
ξυλοστεγή (masculine singular vocative)
ξυλοστεγής (masculine singular vocative)
ξυλοστεγής (singular feminine vocative)
ξυλοστεγές (singular vocative neuter)
ξυλοστεγείς (masculine nominative plural)
ξυλοστεγείς (feminine nominative plural)
ξυλοστεγή (nominative neuter plural)
ξυλοστεγών (masculine genitive plural)
ξυλοστεγών (genitive feminine plural)
ξυλοστεγών (genitive neuter plural)
ξυλοστεγείς (accusative masculine plural)
ξυλοστεγείς (accusative feminine plural)
ξυλοστεγή (accusative neuter plural)
ξυλοστεγείς (masculine vocative plural)
ξυλοστεγείς (feminine vocative plural)
ξυλοστεγή (vocative neuter plural)
ξυλοστεγής (masculine singular nominative)
ξυλοστεγής (feminine singular nominative)
ξυλοστεγές (neuter singular nominative)

ξυλοστεγής < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή ξυλοστεγής. Μορφολογικά αναλύεται σε ξυλο- + -στεγής.

ξυ‐λο‐στε‐γής

αρχιτεκτονική


ξυλοστεγής

ξυλοστεγής < (κληρονομημένο) ελληνιστική κοινή ξυλοστεγής. Μορφολογικά αναλύεται σε ξυλο- + -στεγής

με ξύλινη στέγη, ξυλοστεγής

αρχιτεκτονική


ξυλοστεγής

ξυλοστεγής (Koine)
-ής (Koine)
-ές (Koine)

ξυλοστεγής (ελληνιστική κοινή) < αρχαία ελληνική ξυλο- + -στεγής

με ξύλινη στέγη, ξυλοστεγής

αρχιτεκτονική


ἀστράγαλος

ἀστράγαλος
-ου (masculine)

ἀστράγαλος < → λείπει η ετυμολογία

στράγαλος

ελληνιστική κοινή

διακοσμητικό στοιχείο σε κιονόκρανο κίονα ιωνικού ρυθμού

αρχιτεκτονική


περίστῳον

περίστῳον (ελληνιστική κοινή) < → λείπει η ετυμολογία περί- + στοά με....

συνώνυμο του περίστυλον, το περίστωο, το περιστύλιο

αρχιτεκτονική

και γραφή σε κώδικες: περίστοον, περιστόϊον


voussoir

αψιδόλιθος, θολίτης

αρχιτεκτονική


arch-stone

αψιδόλιθος, θολίτης

αρχιτεκτονική


arch stone

αψιδόλιθος, θολίτης

αρχιτεκτονική


αστεγής

αστεγής (masculine singular nominative)
αστεγής (singular feminine nominative)
αστεγές (singular nominative neuter)
αστεγούς (masculine genitive singular)
αστεγούς (genitive singular feminine)
αστεγούς (genitive singular neuter)
αστεγή (accusative masculine singular)
αστεγή (accusative singular feminine)
αστεγές (accusative singular neuter)
αστεγή (masculine singular vocative)
αστεγής (masculine singular vocative)
αστεγής (singular feminine vocative)
αστεγές (singular vocative neuter)
αστεγείς (masculine nominative plural)
αστεγείς (feminine nominative plural)
αστεγή (nominative neuter plural)
αστεγών (masculine genitive plural)
αστεγών (genitive feminine plural)
αστεγών (genitive neuter plural)
αστεγείς (accusative masculine plural)
αστεγείς (accusative feminine plural)
αστεγή (accusative neuter plural)
αστεγείς (masculine vocative plural)
αστεγείς (feminine vocative plural)
αστεγή (vocative neuter plural)
αστεγής (masculine singular nominative)
αστεγής (feminine singular nominative)
αστεγές (neuter singular nominative)

αστεγής < μεσαιωνική ελληνική ἀστεγής < αρχαία ελληνική στέγη

που δεν έχει στέγη

αρχιτεκτονική

※ Το δεύτερο βασικό χαρακτηριστικό μίας αγροικίας, η αυλή, στην περίπτωση που έχουμε να κάνουμε με αγροικία του Α ή του Β τύπου, είναι βασικό συστατικό στοιχείο της αρχιτεκτονικής της αγροικίας. Είναι εσωτερική, περιβαλλόμενη από δωμάτια που σχηματίζουν κλειστά σύνολα. Το δάπεδό της συνήθως διαμορφώνεται από πατημένο χώμα και μπορεί να είναι εντελώς αστεγής ή εν μέρει στεγασμένη. (Σταύρος Δημακόπουλος, Αγροικίες κλασικής και ελληνιστικής εποχής στην Αττική (διδακτoρική διατριβή), σελ. 230)


περίστωο

περίστωο (singular nominative)
περίστωα (nominative plural)
περίστωου (genitive singular)
περιστώου (genitive singular)
περίστωων (genitive plural)
περιστώων (genitive plural)
περίστωο (accusative singular)
περίστωα (accusative plural)
περίστωο (singular vocative)
περίστωα (vocative plural)
περίστωο (neuter)

περίστωο < ελληνιστική κοινή περίστῳον / περιστόϊον < αρχαία ελληνική περί + στῳά / στοά

ο χώρος με στοές ή άλλες αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις που περιμετρικά περιβάλλει κάποιον ναό

αρχιτεκτονική

※ Ο X. Μπούρας υποστηρίζει πως ναοί με τρούλο και περίστωο σχήματος πι σε κάτοψη, μιμούμενοι την Αγία Σοφία Θεσσαλονίκης, είναι γνωστοί μόνο σε δύο παραδείγματα, στην Κουντουριώτισσα Πιερίας και στην εκκλησία της Πύδνας και σχολιάζει πως για άγνωστη αιτία ο τύπος αυτός δεν έτυχε αποδοχής και ευρύτερης διάδοσης. Όσον αφορά το ναό της Κοίμησης στην Ολυμπιώτισσα της Ελασσόνας ο καθηγητής υποστηρίζει πως το μνημείο παρουσιάζει μεγάλη ομοιότητα με τα μνημεία της Θεσσαλονίκης τόσο από πλευράς τυπολογίας όσο και αρχιτεκτονικών μορφών, καθώς ο ναός έχει ψηλές αναλογίες, σε αντίθεση με το ταπεινό περίστωο, ο τρούλος είναι ραδινός και η αψίδα του ιερού κοσμείται με κεραμοπλαστικό διάκοσμο, τον οποίο συναντούμε στα παλαιολόγεια μνημεία της Θεσσαλονίκης. (Άρτεμις Κατσουλάκη, Ναός με τρούλο και περίστωο: μορφολογική και τυπολογική διερεύνηση, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών. Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, σελ. 5)


σαραζανέτι

σαραζανέτι (singular nominative)
σαραζανέτια (nominative plural)
σαραζανετιού (genitive singular)
σαραζανετιών (genitive plural)
σαραζανέτι (accusative singular)
σαραζανέτια (accusative plural)
σαραζανέτι (singular vocative)
σαραζανέτια (vocative plural)
σαραζανέτι (neuter)

σαραζανέτι < ιταλική Giulio Serra Zanetti

κατασκευή με συρματόπλεγμα και συρματοκιβώτια με πέτρες που συγκρατούν τα πρανή, αποτρέποντας ή εμποδίζοντας τις κατολισθήσεις, τις πλημμύρες κ.λπ.

αρχιτεκτονική


τρίκογχος

τρίκογχος (masculine singular nominative)
τρίκογχη (singular feminine nominative)
τρίκογχο (singular nominative neuter)
τρίκογχου (masculine genitive singular)
τρίκογχης (genitive singular feminine)
τρίκογχου (genitive singular neuter)
τρίκογχο (accusative masculine singular)
τρίκογχη (accusative singular feminine)
τρίκογχο (accusative singular neuter)
τρίκογχε (masculine singular vocative)
τρίκογχη (singular feminine vocative)
τρίκογχο (singular vocative neuter)
τρίκογχοι (masculine nominative plural)
τρίκογχες (feminine nominative plural)
τρίκογχα (nominative neuter plural)
τρίκογχων (masculine genitive plural)
τρίκογχων (genitive feminine plural)
τρίκογχων (genitive neuter plural)
τρίκογχους (accusative masculine plural)
τρίκογχες (accusative feminine plural)
τρίκογχα (accusative neuter plural)
τρίκογχοι (masculine vocative plural)
τρίκογχες (feminine vocative plural)
τρίκογχα (vocative neuter plural)
τρίκογχος (masculine singular nominative)
τρίκογχη (feminine singular nominative)
τρίκογχο (neuter singular nominative)

τρίκογχος < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή τρίκογχος, (τρί- + -κογχος (< κόγχη))

που έχει τρεις κόγχες

αρχιτεκτονική

χριστιανισμός


πεντάτρουλος

πεντάτρουλος (masculine singular nominative)
πεντάτρουλη (singular feminine nominative)
πεντάτρουλο (singular nominative neuter)
πεντάτρουλου (masculine genitive singular)
πεντάτρουλης (genitive singular feminine)
πεντάτρουλου (genitive singular neuter)
πεντάτρουλο (accusative masculine singular)
πεντάτρουλη (accusative singular feminine)
πεντάτρουλο (accusative singular neuter)
πεντάτρουλε (masculine singular vocative)
πεντάτρουλη (singular feminine vocative)
πεντάτρουλο (singular vocative neuter)
πεντάτρουλοι (masculine nominative plural)
πεντάτρουλες (feminine nominative plural)
πεντάτρουλα (nominative neuter plural)
πεντάτρουλων (masculine genitive plural)
πεντάτρουλων (genitive feminine plural)
πεντάτρουλων (genitive neuter plural)
πεντάτρουλους (accusative masculine plural)
πεντάτρουλες (accusative feminine plural)
πεντάτρουλα (accusative neuter plural)
πεντάτρουλοι (masculine vocative plural)
πεντάτρουλες (feminine vocative plural)
πεντάτρουλα (vocative neuter plural)
πεντάτρουλος (masculine singular nominative)
πεντάτρουλη (feminine singular nominative)
πεντάτρουλο (neuter singular nominative)

πεντάτρουλος < πεντά- + τρούλ(ος) + -ος

πε‐ντά‐τρου‐λος

που έχει πέντε τρούλους

αρχιτεκτονική

χριστιανισμός

※ Κοίμηση τῆς Θεοτόκου ἢ Παλαιὰ Ἐπισκοπή. Ὁ ναός κτίστηκε σὲ ἐπίχωση τοῦ κοίλου τοῦ ἀρχαίου θεάτρου τῆς Τεγέας. Εἶναι πεντάτρουλος, συνδυάζει θολωτὴ βασιλικὴ μὲ ἐγγεγραμμένο σταυρὸ καὶ ἔχει τρεῖς ἡμικυκλικὲς ἁψίδες. Στὴν τοιχοδομία του χρησιμοποιήθηκαν μεγάλων διαστάσεων τιτανόλιθοι ποὺ ἀνῆκαν προφανῶς στὸ ἀρχαῖο θέατρο.

ΚΟΝΤΗ Βούλα, (1985). Συμβολὴ στὴν ἱστορικὴ γεωγραφία τῆς Ἀρκαδίας (395-1209). Byzantina Symmeikta, 6, 91–124. https://doi.org/10.12681/byzsym.699, σελ. 112


τετράκογχος

τετράκογχος (masculine singular nominative)
τετράκογχη (singular feminine nominative)
τετράκογχο (singular nominative neuter)
τετράκογχου (masculine genitive singular)
τετράκογχης (genitive singular feminine)
τετράκογχου (genitive singular neuter)
τετράκογχο (accusative masculine singular)
τετράκογχη (accusative singular feminine)
τετράκογχο (accusative singular neuter)
τετράκογχε (masculine singular vocative)
τετράκογχη (singular feminine vocative)
τετράκογχο (singular vocative neuter)
τετράκογχοι (masculine nominative plural)
τετράκογχες (feminine nominative plural)
τετράκογχα (nominative neuter plural)
τετράκογχων (masculine genitive plural)
τετράκογχων (genitive feminine plural)
τετράκογχων (genitive neuter plural)
τετράκογχους (accusative masculine plural)
τετράκογχες (accusative feminine plural)
τετράκογχα (accusative neuter plural)
τετράκογχοι (masculine vocative plural)
τετράκογχες (feminine vocative plural)
τετράκογχα (vocative neuter plural)
τετράκογχος (masculine singular nominative)
τετράκογχη (feminine singular nominative)
τετράκογχο (neuter singular nominative)

τετράκογχος < τετρά- + -κογχος (< κόγχη)

που έχει τέσσερεις κόγχες

αρχιτεκτονική

χριστιανισμός

※ 2.5. Ναός τετράκογχος τρουλαίος
Σε αυτό το σπάνιο τύπο ανήκει ο Άγιος Γεώργιος στα Λουκίσια, που σώζεται ακέραιος. Ο τρούλος του είναι οκταγωνικός «αθηναϊκού» τύπου. Έχει χρονολογηθεί στο β΄ μισό του 11ου αι.

Βυζαντινή ναοδομία στη Βοιωτία, 02-05-2012, συντάκτης: Κοιλάκου Χαρίκλεια, @boeotia.ehw.gr, ημερομηνία ανάκτησης: 07-06-2024.

※ Στον πέμπτο λόφο της Κωνσταντινούπολης, στη συνοικία του Φαναρίου και σε απόσταση αναπνοής από την εμβληματική Μεγάλη του Γένους Σχολή, διακρίνεται ένας μικρός τετράκογχος ναός, βυζαντινού ρυθμού. Είναι η Παναγία των Μογγολίων, ή Μουγουλίων, γνωστή ως Παναγία του Μουχλιού ή Μουχλιώτισσα, που ξεχωρίζει για τον κόκκινο τρούλο της.

Τουρκία: Οι ορθόδοξοι ναοί που μετατράπηκαν σε τεμένη επί Ερντογάν, 21-05-2024, συντάκτης: Νόκος Γιώργος, @parapolitika.gr, ημερομηνία ανάκτησης: 07-06-2024.


πρόσκτισμα

πρόσκτισμα (singular nominative)
προσκτίσματα (nominative plural)
προσκτίσματος (genitive singular)
προσκτισμάτων (genitive plural)
πρόσκτισμα (accusative singular)
προσκτίσματα (accusative plural)
πρόσκτισμα (singular vocative)
προσκτίσματα (vocative plural)
πρόσκτισμα (neuter)

πρόσκτισμα < ελληνιστική κοινή προσκτίζω + -μα < αρχαία ελληνική πρός + κτίζω

πρό‐σκτι‐σμα

κτίσμα το οποίο κατασκευάστηκε πάνω ή δίπλα σε άλλο το οποίο προϋπήρχε

αρχιτεκτονική

※ […] η διερεύνηση του εξωτερικού χώρου έφερε καταρχάς στο φως τμήμα πλακόστρωτου δαπέδου το οποίο, σε συνάφεια με τα ερείπια κτιρίων προς δυσμάς, η έρευνα των οποίων προγραμματίζεται για το τρέχον έτος, θα πρέπει να αποδοθεί στην υπαίθρια πλατεία της Αγοράς. Επιπλέον, εντοπίστηκαν τουλάχιστον δύο άγνωστα έως σήμερα προσκτίσματα στα δυτικά και ανατολικά του κυρίως κτιρίου.

Νικόπολη: Συνεχίζονται οι ανασκαφές στην αρχαία Αγορά, Η Καθημερινή, 29 Μαΐου 2024


spolia

αρχιτεκτονική


ψευδοπαράθυρο

ψευδοπαράθυρο (singular nominative)
ψευδοπαράθυρα (nominative plural)
ψευδοπαράθυρου (genitive singular)
ψευδοπαραθύρου (genitive singular)
ψευδοπαράθυρων (genitive plural)
ψευδοπαραθύρων (genitive plural)
ψευδοπαράθυρο (accusative singular)
ψευδοπαράθυρα (accusative plural)
ψευδοπαράθυρο (singular vocative)
ψευδοπαράθυρα (vocative plural)
ψευδοπαράθυρο (neuter)

ψευδοπαράθυρο < ψευδο- + παράθυρο

ψευ‐δο‐πα‐ρά‐θυ‐ρο

ψεύτικο παράθυρο, απομίμηση παραθύρου

αρχιτεκτονική

※ Oι διαστάσεις και οι κατασκευαστικές και δομικές λεπτομέρειες των ψευδοπαράθυρων βρίσκουν απόλυτη αντιστοιχία στο λίθινο παράθυρο, κομμάτια του οποίου είχαν βρεθεί στα ανατολικά του μνημείου (Βεργίνα: Περίτεχνος τάφος με λίθινα ψευδοπαράθυρα, εφημ. Μακεδονία, 29/02/2012 https://www.makthes.gr/vergina-peritechnos-tafos-me-lithina-pseydoparathyra-64054)


corniche

αρχιτεκτονική


ψευδοπαραστάδα

ψευδοπαραστάδα (singular nominative)
ψευδοπαραστάδες (nominative plural)
ψευδοπαραστάδας (genitive singular)
ψευδοπαραστάδων (genitive plural)
ψευδοπαραστάδα (accusative singular)
ψευδοπαραστάδες (accusative plural)
ψευδοπαραστάδα (singular vocative)
ψευδοπαραστάδες (vocative plural)
ψευδοπαραστάδα (feminine)

ψευδοπαραστάδα < ψευδο- + παραστάδα

ψευ‐δο‐πα‐ρα‐στά‐δα

αρχιτεκτονικό στοιχείο το οποίο έχει τη μορφή παραστάδας

αρχιτεκτονική

※ Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόσοψη του κτιρίου με την αυστηρά συμμετρική διάρθρωσή της, το επιβλητικό πρόπυλο της εισόδου, με τους κορινθιακούς κίονες και την αετωματική επίστεψη, καθώς επίσης και τα επιμέρους μορφολογικά στοιχεία όπως είναι οι ψευδοπαραστάδες με τα κορινθιακά επίκρανα στους ορόφους, τα γείσα και τα αετώματα των ανοιγμάτων, οι μπαλούστρες στις ποδιές των παραθύρων και τα φυτομορφικά κοσμήματα.

Δημοτικό Θέατρο Πειραιά - Περιγραφή μνημείου, arxaiologikoktimatologio.gov.gr


υλικοκατασκευαστικός

υλικοκατασκευαστικός (masculine singular nominative)
υλικοκατασκευαστική (singular feminine nominative)
υλικοκατασκευαστικό (singular nominative neuter)
υλικοκατασκευαστικού (masculine genitive singular)
υλικοκατασκευαστικής (genitive singular feminine)
υλικοκατασκευαστικού (genitive singular neuter)
υλικοκατασκευαστικό (accusative masculine singular)
υλικοκατασκευαστική (accusative singular feminine)
υλικοκατασκευαστικό (accusative singular neuter)
υλικοκατασκευαστικέ (masculine singular vocative)
υλικοκατασκευαστική (singular feminine vocative)
υλικοκατασκευαστικό (singular vocative neuter)
υλικοκατασκευαστικοί (masculine nominative plural)
υλικοκατασκευαστικές (feminine nominative plural)
υλικοκατασκευαστικά (nominative neuter plural)
υλικοκατασκευαστικών (masculine genitive plural)
υλικοκατασκευαστικών (genitive feminine plural)
υλικοκατασκευαστικών (genitive neuter plural)
υλικοκατασκευαστικούς (accusative masculine plural)
υλικοκατασκευαστικές (accusative feminine plural)
υλικοκατασκευαστικά (accusative neuter plural)
υλικοκατασκευαστικοί (masculine vocative plural)
υλικοκατασκευαστικές (feminine vocative plural)
υλικοκατασκευαστικά (vocative neuter plural)
υλικοκατασκευαστικός (masculine singular nominative)
υλικοκατασκευαστική (feminine singular nominative)
υλικοκατασκευαστικό (neuter singular nominative)

υλικοκατασκευαστικός < υλικό + -ο- + κατασκευαστικός

που έχει σχέση με τα υλικά και τον τρόπο κατασκευής ή αναφέρεται σʼ αυτά

αρχιτεκτονική

※ Επιπλέον, η επανατοποθέτηση των επισκεπτών με αναπηρίες στο επίκεντρο του μουσειολογικού ενδιαφέροντος και η μεταβολή του ρόλου τους δεν πρέπει να επαφίεται στη διαρρύθμιση των υλικοκατασκευαστικών υποδομών και της εργονομίας των εκθέσεων. (Ευαγγελία Παπαλεξανδροπούλου, Ο κοινωνικός και εκπαιδευτικός ρόλος του σύγχρονου μουσείου: Παραδείγματα μουσείων της Πελοποννήσου, σελ. 68)

el-υλικοκατασκευαστικός-el-adj-Vak0857l


δικαίωμα υψούν

δικαίωμα υψούν (singular nominative)
δικαιώματα υψούν (nominative plural)
δικαιώματος υψούν (genitive singular)
δικαιωμάτων υψούν (genitive plural)
δικαίωμα υψούν (accusative singular)
δικαιώματα υψούν (accusative plural)
δικαίωμα υψούν (singular vocative)
δικαιώματα υψούν (vocative plural)
δικαίωμα υψούν (neuter)

δικαίωμα υψούν < → δείτε τις λέξεις δικαίωμα και υψούν

νομικό δικαίωμα ανέγερσης ή επέκτασης ορόφου σε υφιστάμενο ακίνητο, εφόσον το επιτρέπει ο συντελεστής δόμησης

αρχιτεκτονική

νομικός όρος

※ Το δικαίωμα υψούν και η μεταφορά συντελεστή δόμησης στα διατηρητέα κτήρια σε καθεστώς Εθνικού Κτηματολογίου (Νίκος Κοτανίδης, μεταπτυχιακή διατριβή ΑΠΘ, 2022)

※ Το υπουργείο Οικονομικών δεν έχει «φωτίσει» επαρκώς την περίπτωση που έχει εξαντληθεί ο συντελεστής δόμησης και συνεπώς το δικαίωμα υψούν ως εμπράγματο δικαίωμα αποτελεί «αφηρημένη μελλοντική υπόσχεση» (Τα κρίσιμα μυστικά για τον «αέρα» της ιδιοκτησίας και τη δήλωσή του, kathimerini.gr, 25/04/2008 https://www.kathimerini.gr/economy/local/320576/ta-krisima-mystika-gia-ton-aera-tis-idioktisias-kai-ti-dilosi-toy/)


pórtico

αρχιτεκτονική

αρχιτεκτονική


båge

αρχιτεκτονική


columna

στήλη, κίονας

αρχιτεκτονική


άτριο

άτριο (singular nominative)
άτρια (nominative plural)
άτριου (genitive singular)
ατρίου (genitive singular)
άτριων (genitive plural)
ατρίων (genitive plural)
άτριο (accusative singular)
άτρια (accusative plural)
άτριο (singular vocative)
άτρια (vocative plural)
άτριο (neuter)

άτριο < λατινική atrium < αρχαία ελληνική αἴθριον (αντιδάνειο) < αἰθήρ ή ετρουσκική 𐌀𐌈𐌓𐌄 (aθre)

ορθογώνιος κεντρικός χώρος ρωμαϊκής οικίας, συχνά ακάλυπτος στο μέσο για φωτισμό και αερισμό, γύρω από τον οποίο αναπτύσσονται τα κύρια δωμάτια

αρχιτεκτονική