or

ή, χρησιμοποιείται για να δείξει μια άλλη πιθανότητα

Do you want chocolate or vanilla?

Θέλεις σοκολάτα ή βανίλια;

ειδάλλως, αλλιώς, χρησιμοποιείται για να προειδοποιήσει ή να συμβουλεύσει κάποιον ότι κάτι κακό μπορεί να συμβεί

Get up now, or you will be late.

Σήκω τώρα ειδάλλως θ' αργήσεις.

Drink it or it’ll get cold.

Πιες το, αλλιώς θα κρυώσει.

≈ συνώνυμα: → δείτε τη λέξη otherwise

είτε…είτε, χρησιμοποιείται για να δείξει μια διαφορετική ή αντίθετη ιδέα

He is either mad or drunk.

Είναι είτε τρελός είτε μεθυσμένος.

Whether he comes or not, I will go.

Είτε έρθει είτε όχι, εγώ θα πάω.

→ και δείτε τις λέξεις whether και either


or

# or (oυσιαστικό) < λατινική aurum
# or (σύνδεσμος) < παλαιά γαλλική ore («τώρα») < λατινική hāc hōrā, «αυτήν την ώρα». Χρησιμοποιείται ως σύνδεσμος από τον 12ο αιώνα.

και όμως, ε λοιπόν


as

όπως, καθώς, όταν, εκεί που, σαν, ενώ κάτι άλλο συμβαίνει

Right, as you enter, is his office.

Δεξιά, όπως/καθώς μπαίνεις, είναι το γραφείο του.

Yesterday, as I was going to work, I was thinking about what present to get them.

Χθες, όπως πήγαινα στη δουλειά, σκεφτόμουν τι δώρο να τους πάρω.

As she went up the stairs, she became dizzy.

Όπως ανέβαινε τη σκάλα, της ήρθε μια ζάλη.

As she saw him, she cried out with joy.

Όταν τον είδε, ξεφώνισε από χαρά.

Suddenly, as we were getting ready, a torrential downpour started.

Ξαφνικά, εκεί που ετοιμαζόμαστε, άρχισε μία καταρρακτώδης βροχή.

As I saw him coming…

Σαν τον είδα να έρχεται…

≈ συνώνυμα: → δείτε τον σύνδεσμο when

όπως, καθώς, με τον τρόπο που

Write as I do.

Γράψε όπως εγώ.

As you are standing, in front is a park and behind an old building.

Όπως στέκεσαι, μπροστά είναι ένα πάρκο και πίσω ένα παλιό κτίριο.

Do as I tell you.

Κάνε καθώς σου λέω.

They carry with them, as is usual, a basket with breakfast.

Κουβαλούν μαζί τους, καθώς συνηθίζεται, κι ένα καλαθάκι με το πρόγευμα.

As I hear, they won’t be long.

Καθώς ακούω, δεν πρόκειται να αργήσουν.

καθώς, γιατί, αφού, σαν, χρησιμοποιείται για να δηλώσει τον λόγο για κάτι

He wore his best, as it suited the occasion.

Φόρεσε τα καλά του, καθώς ταίριαζε στην περίπτωση.

He left as he was ill.

Έφυγε γιατί ήταν άρρωστος.

As you are not ready, I will go alone.

Αφού δεν είσαι έτοιμος, θα πάω μόνος.

As you have no money, why are you asking how much it is?

Σαν δεν έχεις χρήματα τι ρωτάς πόσο κάνει;

≈ συνώνυμα: → δείτε τον σύνδεσμο because

όπως, καθώς, χρησιμοποιείται για να προσθέσω πληροφορίες σχετικά με αυτό που μόλις είπα

Plato, as you all know, was…

Ο Πλάτωνας, όπως γνωρίζετε όλοι, ήταν…

As I mentioned above…

Καθώς ανάφερα παραπάνω…


cause

άλλη μορφή του because


after

After it happens, I will leave.

Αφού συμβεί θα φύγω.

You’ll leave only after you finish.

Θα φύγεις μόνον αφού τελειώσεις.

We arrived after the train had left.

Φτάσαμε αφού το τρένο είχε φύγει.

I didn’t learn about it until after I had left.

Δεν το 'μαθα παρά μόνον αφού είχε φύγει.


and

: and < (κληρονομημένο) μέση αγγλική and < (κληρονομημένο) αγγλοσαξονική and

να, χρησιμοποιείται πριν από ένα ρήμα αντί για to, για να δείξει το σκοπό

Let’s go inside and warm you up.

Πάμε μέσα να σε ζεστάνουμε.

Come and see me.

Έλα με να δεις.


μετά

: μετά < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική μετά

συμπερασματικός σύνδεσμος

Μας έχει ξεγελάσει τόσες φορές. Μετά, πώς να του έχουμε εμπιστοσύνη;


και

: και < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική καί

συνδέει κατά παράταξη όμοιες προτάσεις ή όμοιους όρους πρότασης

συμπλεκτικός σύνδεσμος

φάγαμε και ήπιαμε καλά

στην αρχή πρότασης ως μεταβατικός σύνδεσμος

και να που ήρθε η ώρα να πάμε αυτό το ταξίδι

επίσης, επιπλέον (δηλώνει προσθήκη)

Θα ήθελα και ζεστή σοκολάτα πάνω στο παγωτό μου, σας παρακαλώ.

ακόμη και (επιδοτικός)

Και άρρωστος που ήταν, τίποτα δεν τον σταματούσε.

συν (για την αριθμητική πράξη της πρόσθεσης)

δύο και δύο κάνουν τέσσερα

λογικός τελεστής που συνδέει

※ Παράδειγμα 1. Ο Γιάννης και η Μαρία είναι παντρεμένοι. … Πρώτη ερμηνεία: Ο Γιάννης και η Μαρία είναι παντρεμένοι μεταξύ τους. Δεύτερη ερμηνεία: Ο Γιάννης είναι παντρεμένος και η Μαρία είναι παντρεμένη. …

Οι δύο διαφορετικές αυτές ερμηνείες οφείλονται στον ασαφή συνδετικό ρόλο που διαδραματίζει στη συγκεκριμένη πρόταση ο λογικός τελεστής ΚΑΙ. Δεν είναι σαφές από τη διατύπωση, αν ο τελεστής συνδέει δύο υποκείμενα μιας κύριας πρότασης (πρώτη ερμηνεία) ή αν συνδέει δύο υπονοούμενες κύριες προτάσεις (δεύτερη ερμηνεία).

Διδακτικά βιβλία στο greek‑language.gr


et

deux et deux font quatre - δυο και δυο κάνουν τέσσερα


ύστερα

: ύστερα < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική ὕστερον < επίθετο ὕστερος

συμπερασματικός σύνδεσμος


γιατί

: γιατί < (κληρονομημένο) καθαρεύουσα διατί < αρχαία ελληνική διὰ τί < διὰ + τί

why

ερωτηματικό μόριο

لماذا

ερωτηματικό μόριο

защо

ερωτηματικό μόριο

pourquoi

ερωτηματικό μόριο

warum

ερωτηματικό μόριο

wieso

ερωτηματικό μόριο

hvorfor

ερωτηματικό μόριο

למה

ερωτηματικό μόριο

מדוע

ερωτηματικό μόριο

miks

ερωτηματικό μόριο

kial

ερωτηματικό μόριο

何故

ερωτηματικό μόριο

なんで

ερωτηματικό μόριο

どうして

ερωτηματικό μόριο

por qué

ερωτηματικό μόριο

perché

ερωτηματικό μόριο

點解

ερωτηματικό μόριο

為乜

ερωτηματικό μόριο

왜

ερωτηματικό μόριο

cur

ερωτηματικό μόριο

waarom

ερωτηματικό μόριο

чому

ερωτηματικό μόριο

dlaczego

ερωτηματικό μόριο

czemu

ερωτηματικό μόριο

po co

ερωτηματικό μόριο

porquê

ερωτηματικό μόριο

de ce

ερωτηματικό μόριο

pentru ce

ερωτηματικό μόριο

почему

ερωτηματικό μόριο

zakaj

ερωτηματικό μόριο

varför

ερωτηματικό μόριο

proč

ερωτηματικό μόριο

miksi

ερωτηματικό μόριο

because

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

'cause

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

for

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

لأنّ

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

بِسَبَب

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

защото

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

понеже

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

parce que

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

weil

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

fordi

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

כי

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

בגלל

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

ĉar

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

なぜなら

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

だって

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

porque

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

perché

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

因为

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

由于

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

...이기 때문에

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

omdat

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

aangezien

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

бо

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

тому що

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

через те що

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

bo

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

ponieważ

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

z powodu

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

dlatego że

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

gdyż

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

porque

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

já que

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

pentru că

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

din cauză că

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

datorită

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

потому что

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

так как

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

поскольку

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

ведь

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

ибо

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

ker

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

därför att

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

eftersom

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

protože

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

koska

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

sillä

αιτιολογικός σύνδεσμος, διότι, επειδή

αιτιολογικός σύνδεσμος που αναφέρεται στον λόγο την αιτία ή τον σκοπό μιας πράξης

Δεν πήγα, γιατί είμαι άρρωστος.


διότι

: διότι < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική διότι < δι(ά) + ὅτι

αιτιολογικός σύνδεσμος: επειδή

Δεν ήρθα χτες στη δουλειά, διότι ήμουν άρρωστος.


διότι

: διότι < δι(ά) + ὅτι

για το λόγο ότι, αφού, εφόσον

※ 5ος πκε αιώνας ⌘ Θουκυδίδης, Ἱστορίαι, 1, 52.3

τοῦ δὲ οἴκαδε πλοῦ μᾶλλον διεσκόπουν ὅπῃ κομισθήσονται, δεδιότες μὴ οἱ Ἀθηναῖοι νομίσαντες λελύσθαι τὰς σπονδάς, διότι ἐς χεῖρας ἦλθον, οὐκ ἐῶσι σφᾶς ἀποπλεῖν.
#::: Αντίθετα, εκείνο που συλλογίζονταν ήταν πώς να βρουν τρόπο να επιστρέψουν στην Κόρινθο, γιατί φοβόνταν μήπως οι Αθηναίοι θεωρήσουν ότι είχαν καταπατηθεί οι σπονδές (αφού είχε γίνει μάχη μεταξύ τους) και τους εμπόδισαν να φύγουν.
#::: Μετάφραση (1965-1968): Άγγελος Σ. Βλάχος, Αθήνα:Γαλαξίας @greek‑language.gr

※ 5ος/4ος πκε αιώνας ⌘ Πλάτων, Πρωταγόρας, 327e

νῦν δὲ τρυφᾷς, ὦ Σώκρατες, διότι πάντες διδάσκαλοί εἰσιν ἀρετῆς καθ᾽ ὅσον δύνανται ἕκαστος, καὶ οὐδείς σοι φαίνεται·
#::: Αλλά τώρα κάνεις το δύσκολο, Σωκράτη, γιατί όλοι είναι δάσκαλοι της αρετής —καθένας κατά τη δύναμή του— και σου φαίνεται ότι κανένας δεν είναι.
#::: Μετάφραση (2009): Ηλίας Σπυρόπουλος. Θεσσαλονίκη: Ζήτρος. @greek‑language.gr

γιατί, για ποιο λόγο

σε πλάγια ερώτηση

※ 5ος πκε αιώνας ⌘ Θουκυδίδης, Ἱστορίαι, 1, 77.2

καὶ οὐδεὶς σκοπεῖ αὐτῶν τοῖς καὶ ἄλλοθί που ἀρχὴν ἔχουσι καὶ ἧσσον ἡμῶν πρὸς τοὺς ὑπηκόους μετρίοις οὖσι διότι τοῦτο οὐκ ὀνειδίζεται· βιάζεσθαι γὰρ οἷς ἂν ἐξῇ, δικάζεσθαι οὐδὲν προσδέονται.
#::: Αλλά κανείς απ᾽ τους συμμάχους μας δεν αναρωτιέται γιατί η κατηγορία αυτή δεν διατυπώνεται εναντίον εκείνων που ασκούν αλλού κυριαρχία με πολύ λιγότερη επιείκεια απ᾽ ότι εμείς, και τούτο επειδή όποιος μπορεί να μεταχειριστεί την βία δεν έχει ανάγκη να προστρέχει σε δίκες.
#::: Μετάφραση (1965-1968): Άγγελος Σ. Βλάχος, Αθήνα:Γαλαξίας @greek‑language.gr

※ 4ος πκε αιώνας ⌘ Δημοσθένης, Φιλίππου ἐπιστολή, 18

Πάντων δέ μοι δοκεῖ παραλογώτατον εἶναι, διότι πέμψαντος ἐμοῦ πρέσβεις ἀπὸ τῆς συμμαχίας πάσης, ἵν᾽ ὦσι μάρτυρες, καὶ βουλομένου ποιήσασθαι πρὸς ὑμᾶς δικαίας ὁμολογίας ὑπὲρ τῶν Ἑλλήνων, οὐδὲ τοὺς περὶ τούτων λόγους ἐδέξασθε παρὰ τῶν πρεσβευόντων,
#::: Το πιο παράλογο από όλα νομίζω πως είναι ότι, ενώ εγώ έστειλα πρέσβεις σε όλους τους συμμάχους μου, για να παρίστανται ως μάρτυρες, και ενώ επιθυμούσα να συνάψω μαζί σας δίκαιη συνθήκη προς το συμφέρον των Ελλήνων, δεν δεχτήκατε ούτε καν να ακούσετε τους αντιπροσώπους μου σχετικά με αυτά,
#::: Μετάφραση (2004): Α.Ι. Γιαγκόπουλος - Μ. Αραποπούλου, Θεσσαλονίκη: Ζήτρος @greek‑language.gr


επειδή

: επειδή < αρχαία ελληνική ἐπειδή < ἐπεί + δή

γιατί, διότι, καθώς


μολονότι

: μολονότι < φράση με όλον ότι

αν και, παρ' όλο που, παρά το ότι


καίτοι

: καίτοι < αρχαία ελληνική καίτοι < καί + τοι

αν και, παρόλο που, μολονότι, και πράγματι, και όμως


λοιπόν

: λοιπόν < ελληνιστική λοιπόν < αρχαία ελληνική λοιπός

χρησιμοποιείται σαν συμπερασματικός σύνδεσμος, για να εισαγάγει μια πρόταση που αποτελεί λογικό συμπέρασμα της προηγούμενης:

Δεν έχουμε λεφτά; Λοιπόν, δεν θα πάμε διακοπές φέτος.


before

πριν, προτού, δείχνει ότι η πράξη που περιγράφεται ακολουθεί χρονικά την πράξη της κύριας πρότασης

I will read a book before I go to sleep.

Θα διαβάσω ένα βιβλίο πριν κοιμηθώ.

I ran and caught him just before he left.

Έτρεξα και τον πρόλαβα λίγο πριν φύγει.

I’ll let you know before leaving.

Θα σε ειδοποιήσω προτού φύγω.

πριν να, ώσπου να

It will be five years before we meet again.

Θα περάσουν πέντε χρόνια πριν να/ώσπου να ξανασυναντηθούμε.

≈ συνώνυμα: until

αλλιώς, χρησιμοποιείται για να προειδοποιήσει ή να απειλήσει κάποιον ότι κάτι κακό θα μπορούσε να συμβεί

Get ready quickly before you miss the train.

Ετοιμάσου γρήγορα, αλλιώς θα χάσεις το τρένο.

Pay me what you owe me before we have a messy resolution.

Θα μου πληρώσεις ό,τι μου χρωστάς· αλλιώς θα έχουμε κακά ξεμπερδέματα.

≈ συνώνυμα: → δείτε τη λέξη otherwise

They were determined to die before being enslaved.

Ήταν αποφασισμένοι να πεθάνουν παρά να σκλαβωθούν.

≈ συνώνυμα: rather than


because

επειδή, γιατί, διότι, λόγω, για, ως αιτιολογικός σύνδεσμος που αναφέρεται στο λόγο την αιτία ή το σκοπό μιας πράξης

He left because he was ill.

Έφυγε επειδή ήταν άρρωστος.

Because you went out without your coat, you are now ill.

Για να βγεις χωρίς παλτό, είσαι τώρα άρρωστος.

≈ συνώνυμα: as, being that, for, given that, in that, seeing that και since


but

αλλά, όμως, ωστόσο, πάλι, μα, χρησιμοποιείται για να εισαγάγει μια λέξη ή φράση σε αντίθεση με αυτήν που προφαναφέρθηκε

The little house was old but well taken care of.

Το σπιτάκι τους ήταν παλιό, αλλά νοικοκυρεμένο.

White wine is served cold or, better yet, chilled, but never hot.

Το άσπρο κρασί σερβίρεται κρύο ή, καλύτερα, παγωμένο, ποτέ όμως ζεστό.

Some like it but others don’t.

Σε άλλους αρέσει σε άλλους πάλι δεν αρέσει.

He’s wearing three shirts but he’s cold.

Τρεις μπλούζες φοράει και πάλι κρυώνει.

If you want, help him, but if you don’t, he won’t feel bad.

Αν θέλεις, βοήθησέ τον, αλλά αν πάλι δε θέλεις, δε θα του κακοφανεί.

I saw him but I didn’t speak to him.

Τον είδα μα δεν του μίλησα.

He had a very hard time but, in the end, he got where he wanted.

Δυσκολεύτηκε πολύ, μα στο τέλος έφτασε εκεί που ήθελε.

παρά να, εκτός από (το να)

It’s good work but for a few spelling mistakes.

Είναι καλή δουλειά εκτός από μερικά ορθογραφικά λάθη.

≈ συνώνυμα: → δείτε τη λέξη besides


αλλά

: αλλά < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική ἀλλά

για να δηλώσει ότι ο όρος ή η πρόταση που ακολουθεί, υποδεικνύει οτιδήποτε άλλο εκτός από αυτό που προαναφέρθηκε

εκφράζει θαυμασμό (σχολιάζοντας μια ειπωμένη λέξη)

και ως επιφώνημα

Είχε κάτι μάτια γαλανά, αλλά τι γαλανά! Σκούρα μπλε!

εκφράζει επιφύλαξη

ουσιαστικοποιημένο

υπάρχει πάντα κι ένα αλλά


πριν

: πριν < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική πρίν

με δευτερεύουσα πρόταση, δείχνει ότι η πράξη που περιγράφεται ακολουθεί χρονικά την πράξη της κύριας πρότασης

έκλεισα τα παράθυρα πριν αρχίσει να βρέχει


προτού

: προτού < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική προτοῦ πρὸ τοῦ (+ οριστική) < (κληρονομημένο) ελληνιστική κοινή πρὸ τοῦ (+ απαρέμφατο)

※ Έπρεπε ωστόσο και κάτι άλλο να κανονίσει αυτή τη φορά προτού φύγει. (<Δημήτρης Χατζής, Ανυπεράσπιστοι)


αν και

εισάγει δευτερεύουσες εναντιωματικές προτάσεις


i

λατινική γραφή του и


i

και, ακόμα και


même

: même < δημώδης λατινική metipsimu


si

εάν, αν, ναι


als

Ich habe mehr Angst als du - έχω περισσότερο άγχος από εσένα

Ich verdiene mehr als du - βγάζω περισσότερα χρηματα από εσένα

Als Ersatz gebe ich dir einen neuen Apparat

ως' (για) αντικατάσταση, σου δίνω μια νέα συσκευή


seit

από τότε που, αφότου


y

άλλες μορφές: e


now

Now that we are all here…

Τώρα που είμαστε όλοι εδώ…


εξάλλου

: εξάλλου < μεσαιωνική ελληνική εξ άλλου (μεταφραστικό δάνειο από τη γαλλική d'ailleurs)

άλλωστε, εκτός αυτού


έτσι

: έτσι < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική ἔτσι < ἔτις με μετάθεση < αρχαία ελληνική οὕτως / οὑτωσί
:: άλλη, λιγότερο πιθανή εκδοχή < λατινική etsi (αν και)

ανακεφαλαιώνει τα προηγούμενα

παρατακτικός

σε αφηγήσεις

έτσι, παντρεύτηκαν, κι έζησαν αυτοί καλά, κι εμείς καλύτερα

εισάγει υποθετικές προτάσεις: αν

θα σε απολύσει έτσι και μάθει ότι θα συμμετέχεις στην απεργία

συμπερασματικός


même si

ακόμη και αν


alors

Alors, c'est la guerre. - Λοιπόν, αυτό σημαίνει πόλεμο.


pois

επειδή, διότι


τι

: τι < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική ὅτι (σημασία «επειδή»), πρώτα με άτονη προφορά, μετά, με αποβολή του αρχικού άτονου φωνήεντος

αιτιολογικός σύνδεσμος

→ χρειάζεται παράθεμα


μα

: μα (σύνδεσμος) < (άμεσο δάνειο) ιταλική ma
: μα (μόριο) < αρχαία ελληνική μά

για να εκφράσει αντίθεση

Θέλω να βγω απόψε μα δεν μπορώ.


μόνο

: μόνο < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική μόνον < μόνος (επίθετο)

υπό τον όρο, αρκεί να,

δηλώνει όρο ή προϋπόθεση

άλλες μορφές: μόνο που

σε θέση χρονικοϋποθετικού συνδέσμου

≈ συνώνυμα: και μόνο


όμως

: όμως < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική ὅμως

αντιθετικός (ή εναντιωματικός) σύνδεσμος

ρώτησε από δω, ρώτησε από κει, όμως δεν το βρήκε πουθενά


ωστόσο

: ωστόσο < ως + τόσο

εισάγει πρόταση στην οποία εκφράζεται αντίθεση, αντιρρήσεις ή επιφυλάξεις σε κάτι που ειπώθηκε προηγουμένως

αντιθετικός] παρατακτικός σύνδεσμος

→ χρειάζεται παράδειγμα


είτε

: είτε < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική εἴτε < εἰ + τε

διαχωριστικός ή διαζευκτικός σύνδεσμος. Συμβάλλει (συνήθως επαναλαμβανόμενος: είτε ... είτε ...) στον διαχωρισμό ή τη διάζευξη αντίθετων στοιχείων που διακρίνονται από μια ισοδυναμία

※ Ούτ’ έρραφτε τα χαρτονομίσματα, όπως άλλοι συντεχνίτες του, στα κουρέλια των φορεμάτων, στα μπαλώματα του βρακιού είτε στις λόξες της φουστανέλλας του. (Ανδρέας Καρκαβίτσας, Ο ζητιάνος, Γ)


ή

: ή < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική ἤ

συνδέει κατά παράταξη όμοιους όρους και προτάσεις: χρησιμοποιείται για την παρουσίαση μιας λίστας εναλλακτικών πιθανοτήτων

διαχωριστικός-διαζευκτικός σύνδεσμος

θα πάμε το βράδυ στο θέατρο ή στον κινηματογράφο

υπάρχουν χιλιάδες ποικιλίες μήλων, σε κόκκινο, πράσινο ή κίτρινο χρώμα

ή...ή: είτε...είτε, παρουσιάζονται δύο επιλογές από τους οποίους να διαλέξουμε, δύο πιθανότητες από τις οποίες μία θα πραγματοποιηθεί, κλπ.

Ή αλλάζουμε την Ελλάδα ή καταδικάζουμε την Ελλάδα. (Γ. Παπανδρέου, 11 Σεπτεμβρίου 2010)

Ή αυτοί ή εμείς!


μήπως

: μήπως < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική μήπως < μή πως

as if

εισάγει ρητορικές ερωτήσεις

εισάγει ευθείες ερωτήσεις) που εκφράζουν απορία

Μήπως ήρθε ο Γιώργος;

εισάγει ευθείες ερωτήσεις (ρητορικές ερωτήσεις) που εκφράζουν κατάφαση ή άρνηση

Μήπως να πέσω απ' τον γκρεμό καλύτερα;

εισάγει πλάγιες ερωτήσεις που εκφράζουν απορία ή φόβο

Η Τατιάνα ρώτησε μήπως μπορούμε να της χαρίσουμε το φόρεμα.

άλλες μορφές: μήπως (και)

Πάρε μια ζακέτα μήπως και κρυώσεις.

εισάγει δευτερεύουσες ενδοιαστικές προτάσεις

Φοβάμαι μήπως βρέξει.

εισάγει κύριες ενδοιαστικές προτάσεις

Μήπως αισθάνεσαι άβολα;


ότι

: ότι < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ὅτι

εισάγει δευτερεύουσες προτάσεις μετά από ρήμα λεκτικό, δοξαστικό, αισθήσεως κλπ ή παράγωγό του

ειδικός σύνδεσμος

Λέει ότι γνωρίζει το αντικείμενο.

Μας διαβεβαίωσε ότι πήρε ό,τι χρειαζόταν.

Αποφάσισε ότι έπρεπε να φύγει.

≈ συνώνυμα: πως

αιτιολογικός σύνδεσμος

Χαίρομαι ότι δικαιώθηκαν οι προβλέψεις μου.


ότι

: ότι < πιθανόν κληρονομημένο από την αρχαία ελληνική ὅτε

μόλις, μόλις τη στιγμή που...

χρονικός σύνδεσμος

Ότι είχα μπει μέσα στο σπίτι και χτύπησε το τηλέφωνο.


πως

: πως < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική πως

(ειδικός σύνδεσμος) ότι

Επιμένει πως δε συμβαίνει τίποτα.


δηλαδή

: δηλαδή < αρχαία ελληνική δηλαδή < δῆλα + δή < δῆλος < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *dyew- (ουρανός, λάμπω)

επεξηγηματικός σύνδεσμος: τουτέστιν, δηλονότι, λοιπόν, με άλλα λόγια, για την ακρίβεια, πιο αναλυτικά, συγκεκριμένα

Το είπα στον αδελφό του, δηλαδή στον Κώστα. (διευκρινίζω σε ποιον από τους αδελφούς αναφέρομαι)

Δηλαδή το δέχτηκε; (εννοείς ότι το δέχτηκε;)

Να πάρουμε αυτοκίνητο; Πώς δηλαδή; (ή Δηλαδή πώς το εννοείς;) (πώς μπορούμε να το πάρουμε, αφού δεν έχουμε χρήματα;)

Δηλαδή πώς το είπε; (γίνε πιο αναλυτικός)


για

: για < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική γιά < αρχαία ελληνική διά


για

ή διαζευτικό

※ Γιὰ παλαβοὶ εἶστε ἐσεῖς οἱ Ρωμιοὶ κι ἤρτατ' ἐδῶ ν' ἀφτοχτονήσετε, γιὰ ἠλίθιοι εἶστε.

(Στράτης Μυριβήλης, Ἡ ζωὴ ἐν τάφῳ, β΄ έκδοση, Αθήνα 1930· η ορθογραφία όπως στην έκδοση του 1930)


άρα

# άρα (σύνδεσμος) < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ἄρα
# άρα (ουσιαστικό) < αρά < αρχαία ελληνική ἀράομαι

επομένως, συνεπώς, όθεν, ως-με αποτέλεσμα (να)

συμπερασματικός σύνδεσμος


επομένως

: επομένως < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ἑπομένως < μετοχή ἑπόμενος

συνδέει δυο πράξεις που θα συμβούν λογικά, φυσικά, η μια μετά την άλλη

συμπερασματικός


ώστε

: ώστε < αρχαία ελληνική ὥστε < ὥς + τε

με σκοπό να... , έτσι που να... (η δευτερεύουσα πρόταση περιγράφει το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα)

διαβάζει πολύ ώστε να γράψει καλά στις εξετάσεις

με αποτέλεσμα να... (η δευτερεύουσα πρόταση περιγράφει το πραγματικό αποτέλεσμα)

έχει τόση αυστηρότητα, ώστε καταντά αντιπαθητικός

κύρια πρόταση

Ώστε ήρθες επιτέλους!

Ώστε δεν πεινάς, αφού έφαγες έξω!


μηδέ

: μηδέ < αρχαία ελληνική μηδέ < μή + δέ


μήτε

: μήτε < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική μήτε

συνδέει αρνητικά όμοιους όρους ή όμοιες προτάσεις

να μην έρθει μήτε ο ένας μήτε ο άλλος


να

: να (σύνδεσμος) κληρονομημένο από την καθαρεύουσα νά < μεσαιωνική ελληνική νά < αρχαία ελληνική ἵνα
: να (μόριο) κληρονομημένο από την καθαρεύουσα νά < μεσαιωνική ελληνική νά < αρχαία ελληνική ἠνί < αρχαία ελληνική ἤν

Σε κύριες προτάσεις

μακάρι, είθε δηλώνει ευχή ή κατάρα (μπορεί να συνοδεύεται από τα μακάρι, είθε )

να ζήσεις!

άντε να χαθείς!

Σε κύριες προτάσεις

με παρελθοντικό χρόνο δηλώνει το αντίθετο του πραγματικού ή απραγματοποίητη ευχή

Τι παραπονιέσαι; Να ερχόσουν κι εσύ μαζί μας

Μακάρι να ζούσε ο πατέρας σας να σας καμάρωνε

Σε κύριες προτάσεις

σε απαντήσεις μπορεί να δηλώνει συμφωνία, αποδοχή ή παραχώρηση

Να έρθω κι εγώ μαζί σας; - Να έρθεις.

Σε κύριες προτάσεις

σε ερωτηματικές προτάσεις δηλώνει απορία, επιθυμία, αγανάκτηση ή άλλα συναισθήματα

να μου το εξηγήσεις, σε παρακαλώ;

Σε κύριες προτάσεις

δηλώνει προτροπή, διαταγή, απαγόρευση ή παράκληση

να μελετήσεις πιο προσεκτικά

Σε κύριες προτάσεις

σε επιφωνηματικές προτάσεις δηλώνει αγανάκτηση, έκπληξη, θαυμασμό

μα να μην το δω!

Σε δευτερεύουσες προτάσεις
εισάγει συμπερασματικές προτάσεις

δεν είμαι δυνατή (ώστε) να σηκώσω τέτοιο βάρος

Σε δευτερεύουσες προτάσεις
εισάγει τελικές προτάσεις

θα πάω (για) να βεβαιωθώ

έλα να φας

Σε δευτερεύουσες προτάσεις

εισάγει βουλητικές προτάσεις (συχνά με τα χωρίς, δίχως, αντί

θέλω να φύγω

δίχως να θέλω να περιαυτολογήσω, οι προβλέψεις μου συνήθως επιβεβαιώνονται

Σε δευτερεύουσες προτάσεις
εισάγει ειδικές προτάσεις

δεν πιστεύω να διαφωνείς

Σε δευτερεύουσες προτάσεις

αντί του υποθετικού, παραχωρητικού ή αοριστολογικού αν

να μη σε ήξερα, θα έλεγα ότι είσαι τεμπέλης

και να γυρίσει ο κόσμος ανάποδα, δε θα σου κάνω τη χάρη

όπου και να πήγα, πουθενά δεν ήταν σαν τον τόπο μου

Σε δευτερεύουσες προτάσεις
σε αναφορικές προτάσεις

σιγά μη βρεις τέτοια ώρα φαρμακείο (που) να 'ναι ανοιχτό

Σε δευτερεύουσες προτάσεις

σε χρονικές προτάσεις μετά τα μέχρι, πριν, προτού

έφαγα μισή ώρα (μέχρι) να βρω θέση για παρκάρισμα

οι ψαρόβαρκες έφυγαν λίγο πριν να δύσει ο ήλιος


ουδέ

: ουδέ < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική οὐδέ


ούτε

: ούτε < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική οὔτε

συνδέει παρατακτικά δύο όρους (λέξεις, προτάσεις) σε μια αρνητική, αποφατική πρόταση

Δεν μιλάω ούτε γαλλικά, ούτε γερμανικά. Μόνο αγγλικά

Δε θα τους ειδοποιήσω πως δε θα πάω, ούτε και θα τηλεφωνήσω

Ούτε καν μου πέρασε απ' το μυαλό τέτοιο πράγμα.

με επανάληψη και δύο αντίθετες έννοιες (δείτε [[#Εκφράσεις]]

Φρακάραμε στο μποτιλιάρισμα. Ούτε μπρος, ούτε πίσω. Ακινησία.

ούτε μια στιγμή, ούτ' ένα λεπτό


όποτε

σε απροσδιόριστα χρονικά σημεία, κάθε φορά που

χρονικός σύνδεσμος

δεν γίνεται να με βρίζεις όποτε έχεις νεύρα από τη δουλειά σου


άμα

: άμα < αρχαία ελληνική ἅμα (ταυτόχρονα, συγχρόνως)

αφού, επειδή

αιτιολογικός


ωσότου

: ωσότου < (ελληνιστική κοινή) ἕως ὅτου

εισάγει δευτερεύουσα χρονική πρόταση που δηλώνει το χρόνο κατά τον οποίο παύει να συμβαίνει αυτό που εκφράζει η κύρια πρόταση

Η μάνα έκατσε στο προσκέφαλο του παιδιού της, ωσότου το πήρε ο ύπνος.


αν

: αν < κληρονομημένο από την αρχαία ελληνική ἄν < ἐάν

εισάγει προϋπόθεση, ή συνθήκη

υποθετικός σύνδεσμος

Αν δε βρέχει, θα πάμε βόλτα.

εισάγει ερώτηση, απορία ή αμφιβολία

στον πλάγιο λόγο

Με ρώτησε αν γνωρίζω κάτι σχετικά.

Δεν ξέρω αν θέλω.

αντί των όταν, μόλις, σαν, άμα

κυρίως στον προφορικό λόγο

Αν φτάσεις, πάρε με τηλέφωνο.


καθώς

: καθώς < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική καθώς < (κατά) καθ- + ὡς

as

εισάγει χρονικές προτάσεις που δηλώνουν το ταυτόχρονο

since

εισάγει αιτιολογικές προτάσεις

because

εισάγει αιτιολογικές προτάσεις

κατά τη διάρκεια, ενώ, όταν

καθώς ερχόμουν εδώ, συνέβη κάτι αναπάντεχο

εισάγει αιτιολογικές προτάσεις


μόλις

μόλις < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική μόλις

αμέσως μετά από μία πράξη ακολουθεί μία άλλη

χρονικός σύνδεσμος

Ήταν έτοιμος και, μόλις χτύπησε το κουδούνι, κατέβηκε κάτω κι έφυγαν.


όσο που

: όσο που < όσο + που

εισάγει χρονική πρόταση που εκφράζει συγχρονία σε σχέση με την κύρια πρόταση

χρονικός σύνδεσμος


όταν

: όταν < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική ὅταν < ὅτʼ ἄν (ὅτε ἄν)

when

χρονικός σύνδεσμος

quand

χρονικός σύνδεσμος

lorsque

χρονικός σύνδεσμος

après que

χρονικός σύνδεσμος

si

χρονικός σύνδεσμος

als

χρονικός σύνδεσμος

wenn

χρονικός σύνδεσμος

kun

χρονικός σύνδεσμος

εισάγει δευτερεύουσες χρονικές προτάσεις

εισάγει δευτερεύουσες χρονικο-υποθετικές προτάσεις


ώσπου

ώσπου < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική ὥσπου < φράση ἕωςὅπου

εισάγει δευτερεύουσες χρονικές προτάσεις που δηλώνουν το τέλος της χρονικής περιόδου μέσα στην οποία συντελέστηκε ή αναμένεται να ολοκληρωθεί η ενέργεια του ρήματος της κύριας

θα έχω έρθει ώσπου να πεις κίμινο

γκρίνιαζε χρόνια ολόκληρα, ώσπου μια μέρα ο άλλος αγανάκτησε και την παράτησε

περίμενε πολύ, ώσπου βαρέθηκε πια και έφυγε


αφότου

: αφότου < αρχαία ελληνική ἀφ' ὅτου

από τότε που

πολλά άλλαξαν αφότου έφυγες ...


plus

επιπλέον…και

I don’t like it; plus, it’s too expensive.

Δεν μ' αρέσει, επιπλέον είναι και πολύ ακριβό.

He gave me advice plus money as well.

Μου 'δωσε συμβουλές κι επιπλέον και χρήματα.

≈ συνώνυμα: → δείτε τη λέξη additionally


car

επειδή, διότι

αιτιολογικός


car

αιτιολογικός


car

επειδή, διότι


μέχρι

: μέχρι < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική μέχρι, μέχρις

μέχρις

, πριν από φωνήεν, όχι απαραίτητος

μέχρις αποδείξεως του αντιθέτου/εναντίου

ώσπου, ωσότου, έως ότου

«μέχρι που να» ή «μέχρι να» με υποτακτική

※ Πολλοί κερδίζουν τις μάχες των εντυπώσεων, μέχρι που να αποκαλυφθεί η πραγματική τους αξία, που είναι στον νου και όχι στην εμφάνιση.

Αισώπου Μύθοι/Αλώπηξ προ μορμολύκειον

Μη σηκωθείς μέχρι να έρθει ο γιατρός.


μέχρι

μέχρῐ
μέχρῐς

: μέχρῐ < απαθής βαθμίδα από
: 1. την πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *mé-ğʰri-s (τοπική: κοντά, έως) που συνδέεται με παλαιά αρμενική մերձ (μερτζ, κοντά), παλαιά αρμενική մերձենամ (μερτζεναμ, πλησιάζω) και ίσως αλβανική ndjerë (μέχρι, κοντά)
: 2. την πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *mé-ĝʰsr-i (ως σύνθετη λέξη) < *me- + *ǵʰes-
 Σημειώσεις
: Στην ελληνική το *me- εμφανίζεται π.χ. στο μέσον και χρησιμοποιείτο ως βάση προθέσεων και επιρρημάτων. Παραβάλετε μέσφᾰ, μετά και, στη μηδενική βαθμίδα, ἄχρι.
: Το δε *ǵʰes- μέσω του *ǵʰésōr (χέρι) μάς έδωσε το αρχαίο χείρ (γενική χειρός) εξ ου και το σημερινό χέρι της ίδιας σημασίας. Συγγενή: παλαιά αρμενική ձեռն (τζερν, χέρι) και αλβανική dorë (χέρι).
* Ως επίρρημα βρίσκεται σε χρήση μόνον από πεζογράφους, πριν από προθέσεις όπως εἰς, πρός αντίστοιχα προς το λατινικό ū̆sque και πριν από άλλα επιρρήματα τόπου ή χρόνου.
* Ως πρόθεση συντάσσεται με γενική. Παραβάλετε μέχρι οὗ σε χρήση ως συνδέσμου.
* Ως σύνδεσμος απαντά συχνά μαζί με το οὗ στο μέχρις οὗ (ἄν) όπως ακριβώς και το ἄχρι στο ἄχρις οὗ (ἄν).
* Ο τύπος μέχρις υπάρχει για λόγους ευφωνίας αλλά δεν χρησιμοποιείται πάντοτε πριν από φωνήεν π.χ. μέχρι ἂν.

ωσότου, ίσαμε, έως

※ 5ος/4ος πκε αιώνας ⌘ Ξενοφῶν, Κύρου Ἀνάβασις, 4, 2:1

ἔνιοι δὲ τῶν λοχαγῶν, εἰ μὴ ταύτῃ δύναιντο, ἄλλῃ ἐπειρῶντο· καὶ ταῦτα ἐποίουν μέχρι σκότος ἐγένετο

στο μεταξύ χρονικό διάστημα, ενώ

μέχρις ότου, μέχρι να

«μέχρις οὗ ἄν» ή «μέχρις ἄν» με υποτακτική

Παραβάλετε ἄχρις οὗ ἄν, ἄχρις ἄν

※ 4ος πκε αιώνας ⌘ Ἀριστοτέλης, Περὶ ἀναπνοῆς, 479b

ἡ δὲ συμβαίνουσα σφύξις τῆς καρδίας͵ ἣν ἀεὶ φαίνεται ποιουμένη συνεχῶς͵ ὁμοία φύμασίν ἐστιν͵ ἣν ποιοῦνται κίνησιν μετ΄ ἀλγηδόνος διὰ τὸ παρὰ φύσιν εἶναι τῷ αἵματι τὴν μεταβολήν· γίνεται δὲ μέχρις οὗ ἂν πυωθῇ πεφθέν.

※ 5ος/4ος πκε αιώνας ⌘ Ξενοφῶν, Κύρου Ἀνάβασις, 1, 2:1

ταῦτα οἱ στρατηγοὶ Κύρῳ ἀπήγγελλον· ὁ δ’ ὑπέσχετο ἀνδρὶ ἑκάστῳ δώσειν πέντε ἀργυρίου μνᾶς, ἐπὰν εἰς Βαβυλῶνα ἥκωσι, καὶ τὸν μισθὸν ἐντελῆ μέχρι ἂν καταστήσῃ τοὺς Ἕλληνας εἰς Ἰωνίαν πάλιν.
#::: (εδώ ο ευφωνικός τύπος «μέχρις» δεν χρησιμοποιείται παρά το ακόλουθο φωνήεν)

Σημείωση: σπάνια το «ἄν» παραλείπεται

※ 5ος αιώνας πκε ⌘ Ἡρόδοτος, Ἱστορίαι, 3 (Θάλεια), 119.4

ἢν μέντοι ἐπίῃ καὶ τὴν ἡμετέρην ἄρξῃ τε ἀδικέων, καὶ ἡμεῖς οὐ πεισόμεθα, μέχρι δὲ τοῦτο ἴδωμεν, μενέομεν παρ᾽ ἡμῖν αὐτοῖσι·


perché

διότι, γιατί, επειδή


ως

: ως < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική ὡς

καθώς, εκεί που (παρωχ.)


καθό

: καθό < αρχαία ελληνική καθ’ ὅ < κατά + ὅς

επειδή (είναι), διότι (είναι)


όπως

: όπως < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική ὅπως

such as

για παράδειγμα

like

για παράδειγμα

όπως γύριζα από τη δουλειά, συνάντησα έναν γνωστό

για παράδειγμα

Μου αρέσουν τα φαγητά όπως η πίτσα και ο καφές


δε

:1. δε < (αποφατικό μόριο) κληρονομημένο από τη μεσαιωνική ελληνική δεν (< αρχαία ελληνική οὐδέν)
:2. δε < (σύνδεσμος) λόγιο διαχρονικό δάνειο από την αρχαία ελληνική δέ

χρησιμοποιείται για να δηλώσει αντίθεση μεταξύ δυο όρων ή προτάσεων ίσης σημασίας ή βάρους

Από τα δυο αδέλφια ο μεν Γιώργος είναι κοινωνικός, η δε Άννα μοναχική.

Όλα τα παιδιά είναι καταπληκτικοί ποδοσφαιριστές. Ο δε Νίκος είναι εξαιρετικός και στο στίβο.

ως μεταβατικός σύνδεσμος, με τη σημασία του επιπλέον

Η δε Μαρία, την κοίταζε με ιδιαίτερη προσοχή.

με άρθρο, ως ουσιαστικό, στη θέση καθενός από δυο σύνολα πραγμάτων ή ομάδες προσώπων, που διαφοροποιούνται με βάση ένα κριτήριο

Οι μεν έπαιζαν χαρτιά, οι δε κουτσομπόλευαν στο σαλόνι.


ειδεμή

: ειδεμή < αρχαία ελληνική εἰ δέ μή

αλλιώς, σε διαφορετική περίπτωση


ει

: ει < αρχαία ελληνική εἰ

ει δυνατόν, θα ήθελα να έρθω μαζί σου στην επόμενη εξόρμηση


εάν

: εάν < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ἐάν Συγκρίνετε με το αν

άλλη μορφή του αν


sed

: sed < λατινική sed


to

δείχνει συγκατάβαση ή αποτέλεσμα

jeśli nie rozumiesz, to naucz się języka! - αν δεν καταλαβαίνεις τότε μάθε τη γλώσσα!


αφού

: αφού < (κληρονομημένο) ελληνιστική κοινή ἀφοῦ (και μεσαιωνική) < αρχαία ελληνική ἀφ' οὗ (εννοείται χρόνου)

after

χρονικός σύνδεσμος

après

χρονικός σύνδεσμος

postérieurement

χρονικός σύνδεσμος

nachdem

χρονικός σύνδεσμος

jak

χρονικός σύνδεσμος

kiedy

χρονικός σύνδεσμος

since

(αιτιολογικός σύνδεσμος)

puisque

(αιτιολογικός σύνδεσμος)

da

(αιτιολογικός σύνδεσμος)

weil

(αιτιολογικός σύνδεσμος)

skoro

(αιτιολογικός σύνδεσμος)

εισάγει δευτερεύουσες προτάσεις που δηλώνουν το προτερόχρονο

Γύρισε στο σπίτι και, αφού πρώτα έφαγε, έπεσε για ύπνο.

≈ συνώνυμα: όταν, αφότου

εισάγει [δευτερεύουσα πρόταση|δευτερεύουσες προτάσεις]] που δηλώνουν την αιτία λόγω της οποίας ό,τι εκφέρει η κύρια πρόταση συμβαίνει ή ισχύει

αιτιολογικός

Αφού θες να κάνεις αυτή τη δουλειά, πρέπει να σπουδάσεις στο Πολυτεχνείο.

(ιδιωματικό, με μετατόπιση στο τέλος της πρότασης) ^((Χρειάζεται τεκμηρίωση…))^(σε ποια ιδιώματα)

Δε θέλω να σε πω αφού.

≈ συνώνυμα: εφόσον, μια και


ειμή

: ειμή < αρχ. εἰ μή


ενώ

: ενώ < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική ἐνῶ < αρχαία ελληνική ἐν ᾧ

εκφράζει ταυτόχρονο γεγονός

→ χρειάζεται παράδειγμα

παρόλο που, αν και

εκφράζει αντίθεση

εκφράζει αιτιολογία


μεν

: μεν < αρχαία ελληνική μέν < πρωτοελληνική *hmén < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *smé

σύνδεσμος που δηλώνει αντίθεση (στο δεύτερο τμήμα της αντίθεσης υπάρχει συνήθως το δε)

※ Από τις πλέον αμφιλεγόμενες προσωπικότητες, ο Τζούλιο Αντρεότι έφυγε μεν ήσυχα σε ηλικία 94 ετών, όμως ο θάνατός του ξύπνησε μνήμες από τη δολοφονία του Άλντο Μόρο και του δημοσιογράφου Μίνο Πεκορέλι, αλλά και από τα μολυβένια χρόνια της Ιταλίας. (εφ. Ελευθεροτυπία, 12.05.2013)


κι

: κι < και • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

το και όταν η επόμενη λέξη αρχίζει από φωνήεν

Ένα κι ένα κάνουν δύο.

Ο ένας κι ο άλλος.


μόλο

: μόλο < μ' όλο που

παρόλο, αν και


ίνα

: ίνα < αρχαία ελληνική ἵνα


αγκαλά

: αγκαλά < αν καλά


σαν

: σαν < μεσαιωνική ελληνική σάν < ελληνιστική κοινή ὡσάν < αρχαία ελληνική ὡς ἄν

quite

μόριο: δηλώνει αβεβαιότητα ή πιθανότητα

think

μόριο: δηλώνει αβεβαιότητα ή πιθανότητα

look

μόριο: δηλώνει αβεβαιότητα ή πιθανότητα

σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη... (Καβάφης)

χαμογέλασες αμήχανα, σαν με είδες

όποτε, κάθε φορά που...

θλίβομαι σαν μου φωνάζεις


όθεν

: όθεν < ὅθεν

ergo

άρα, επομένως

hence

άρα, επομένως

donc

άρα, επομένως

άρα, επομένως


καθότι

: καθότι < αρχαία ελληνική καθ’ ὅτι (μεταφραστικό δάνειο από τη γαλλική en tant que)


καθόσον

: καθόσον < αρχαία ελληνική καθ' ὅσον < κατά + ὅσον < ὅσος (μεταφραστικό δάνειο από τη γαλλική en tant que

αιτιολογικός


γαρ

: γαρ < αρχαία ελληνική γάρ

ου γαρ έρχεται μόνον

δεινόν το γήρας, ου γαρ έρχεται μόνον

ως αιτιολογικός σύνδεσμος εισάγει νέα πρόταση και παίρνει την έννοια του καθώς είναι.

Διακριτικός γαρ, αρκέστηκε στη σιωπή.

ως επεξηγηματικός σύνδεσμος, τίθεται μετά από μία ή περισσότερες λέξεις και σημαίνει δηλαδή.

στην καθομιλουμένη χρησιμοποιείται κυρίως για να τονίσει την ιδιότητα κάποιου

Φιλόδοξος γαρ.


εφόσον

: εφόσον < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή ἐφ’ ὅσον

με την προϋπόθεση ότι, επειδή, αφού

αιτιολογικός

Εφόσον θέλεις να το κάνεις, θα το κάνεις.

Εφόσον έχει καλό καιρό, θα πάμε βόλτα.


μήδε

: μήδε < μεσαιωνική ελληνική μήδε < αρχαία ελληνική μηδέ

άλλη μορφή του μηδέ

συμπλεκτικός σύνδεσμος


καίπερ

: καίπερ < καί + περ

αν και, μολονότι


τουτέστιν

: τουτέστιν < ελληνιστική κοινή τουτέστι < τοῦτʼ ἔστι

δηλαδή, ήτοι


όντας

: όντας < από το μεσαιωνικό ὄντα με κάποια επίδραση του όταν

όταν, με άκλιτο τύπο, σχεδόν ως επίρρημα

θα το δεις όντας τελειωμένο (θα το δεις όταν τελειώσει)


οπότε

: οπότε < αρχαία ελληνική ὁπότε

και άρα, και επομένως

χρονικός και συμπερασματικός

Δουλεύω αύριο, οπότε δεν μπορώ να έρθω.

τότε, σε εκείνο το χρονικό διάστημα

Το τάγμα αναπτύχθηκε κατά τον 8ο αι., οπότε και κτίσθηκε ένας νέος ναός.


έστω

: έστω < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ἔστω (ας είναι, να είναι), προστακτική, τρίτο πρόσωπο του εἰμί

ο παραχωρητικός σύνδεσμος, που εισάγει δευτερεύουσα παραχωρητική πρόταση


ενόσω

: ενόσω < μεσαιωνική ελληνική ἐν'όσῳ < αρχαία ελληνική ἐν ὅσῳ
Έντονο κείμενο

κατά τη διάρκεια, καθώς, για όση ώρα


καν

: καν < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική κἄν < αρχαία ελληνική κἄν < καί ἄν (ακόμα και)

επιτατικό αρνητικό μόριο
καθόλου

επιτατικό αρνητικό μόριο
ούτε


οπόταν

: οπόταν < αρχαία ελληνική ὁπόταν

άλλη μορφή του οπότε


σα

: σα < → λείπει η ετυμολογία


by

για, για να, ώστε


μολαταύτα

: μολαταύτα < μ’ όλα αυτά (με επίδραση και του μολοντούτο)

παρ' όλα αυτά, ωστόσο


μολοντούτο

: μολοντούτο < φράση μ’ όλον τούτο

μο‐λον‐τού‐το

άλλη μορφή του μολαταύτα


μπάρεμου

: μπάρεμου < οθωμανική τουρκική bari < περσική باری (bâri, "τουλάχιστον", "άπαξ")

τότε, τουλάχιστον, τελικά


πάτσι

: πάτσι < (μπας και) μεσαιωνική ελληνική μήν πᾶς καί

μήπως, μπας και


άπαξ

άπαξ
άπαξ και

: άπαξ < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ἅπαξ

εφόσον, αφού


ανίσως

: ανίσως < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική ἀνίσως < φράση ἂν ἴσως

σύνδεσμος που δηλώνει μείωση των πιθανοτήτων κατά τη γνώμη του ομιλητή

σε δευτερύουσες προτάσεις: ενδεχομένως

έκφραση: κι ανίσως

→ χρειάζεται παράθεμα

σε πλάγιες ερωτηματικές προτάσεις μήπως, αν

ρώτα τον ανίσως θέλει να...


sin

: sin < (κληρονομημένο) λατινική sine. Συγγενή: γαλλική sans, ιταλική senza

χωρίς, δίχως


so

λοιπόν, για αυτό, οπότε, άρα, χρησιμοποιείται για να δείξει τον λόγο για κάτι

We don’t have money; so, we will no go on vacation this year.

Δεν έχουμε λεφτά· λοιπόν, δεν θα πάμε διακοπές φέτος.

It’s late; so good night

Είναι αργά· καληνύχτα λοιπόν

They cost a lot of money, so use them carefully.

Κοστίζουν ένα σωρό λεφτά, γι' αυτό να τα χρησιμοποιείς προσεχτικά.

We were full so we didn’t go to the restaurant.

Ήμασταν φαγωμένοι οπότε δεν πήγαμε στο εστιατόριο.

Whatever he die he did consciously, so he is responsible.

Ό,τι έκανε το έκανε συνειδητά, άρα είναι υπεύθυνος.

≈ συνώνυμα: → δείτε τη λέξη therefore

(so (that)) για να, ώστε (να), να, να μην, χρησιμοποιείται για να δείξει το σκοπό για κάτι

I bought a map so I don’t become lost in the city.

Αγόρασα έναν χάρτη για να μη χαθώ στην πόλη.

Come a little closer, so that I see you.

Έλα λίγο πιο εδώ, για να σε βλέπω.

Speak clearly so I can understand you.

Μιλά καθαρά ώστε να μπορέσω να σε καταλάβω.

I will be ready so that I’m not making you wait.

Θα είμαι έτοιμος ώστε να μη σε κάνω να περιμένεις.

Darkness had fallen everywhere, so you could hardly move forward.

Σκοτάδι ήταν απλωμένο παντού, ώστε δύσκολα μπορούσες να προχωρήσεις.

You should come tomorrow so we can see you.

Να 'ρθεις αύριο να σε δούμε.

Let Dimitri go and buy a newspaper, so grandpa doesn’t get tired!

Ας πάει ο Δημήτρης να αγοράσει εφημερίδα, να μην κουράζεται ο παππούς!

≈ συνώνυμα: → δείτε τη λέξη therefore

έτσι, χρησιμοποιείται για να δείξει το αποτέλεσμα κάτι

He told me to go and so I went.

Μου είπε να πάω, κι έτσι πήγα.

≈ συνώνυμα: → δείτε τη λέξη therefore

λοιπόν, χρησιμοποιείται για την εισαγωγή ενός σχολίου ή μιας ερώτησης

Come on, so, tell me what happened.

Εμπρός λοιπόν, πες μου τι συνέβη.

So, where have you been?

Λοιπόν, που ήσουν;

So, what should we do, want to dance?

Λοιπόν, τι θα κάνουμε, θα χορέψουμε;

έτσι, χρησιμοποιείται για την εισαγωγή του επόμενου μέρους μιας ιστορίας

So he lost all his money.

Έτσι έχασε όλα του τα χρήματα.

λοιπόν, χρησιμοποιείται για να δείξει ότι πιστεύω ότι κάτι δεν είναι σημαντικό, ειδικά αφού κάποιος με έχει επικρίνει γι' αυτό

It happened, so what?

Και λοιπόν τι έγινε;

→ δείτε την έκφραση so what

λοιπόν, χρησιμοποιείται όταν κάνω μια τελική δήλωση

Very good, so, I will go with you.

Πολύ καλά λοιπόν, θα έρθω μαζί σου.

λοιπόν, οπότε, χρησιμοποιείται σε ερωτήσεις για να αναφέρεται σε κάτι που μόλις ειπώθηκε

So what do we do now?

Λοιπόν, τι κάνουμε τώρα;

It is possible he will not come to the appointment, so what happens then?

Είναι πιθανόν να μην έρθει στο ραντεβού, οπότε τι γίνεται τότε;


αφενός

: αφενός < ἀφ' ἑνός → δείτε τις λέξεις ἀπό και εἷς

από τη μια (πλευρά ή μεριά)

Οι αυξήσεις των τιμών δικαιολογούνται αφενός μεν από την άνοδο της τιμής του πετρελαίου, αφετέρου δε, από τις πτωτικές τάσεις του ευρώ.


αφετέρου

: αφετέρου < ἀπό, ἀφ- ἑτέρου• Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;

αφ' ετέρου ἀφ' ἑτέρου

πολυτονική γραφή

από την άλλη (πλευρά ή μεριά)

Οι αυξήσεις των τιμών δικαιολογούνται αφενός μεν από την άνοδο της τιμής του πετρελαίου, αφετέρου δε από τις πτωτικές τάσεις του ευρώ.

※ ... προκειμένου αφενός να υπάρξει μια περιστολή των δαπανών στο ζήτημα της ηλεκτροδότησης και αφετέρου να αναπτύξει πρωτοβουλίες μεγαλύτερης προστασίας του περιβάλλοντος


εντούτοις

: εντούτοις < (διαχρονικό δάνειο) μεσαιωνική ελληνική ἐν τούτοις (δοτική πληθυντικού του τοῦτο), τούτο), σημασιολογικό δάνειο από τη γερμανική indessen. Η γραφή με δύο λέξεις δεν συνηθίζεται στα νέα ελληνικά

όμως, παρ' όλ' αυτά, μολαταύτα, ωστόσο, αν και

δηλώνει εναντίωση

γνώριζε πολύ καλά τους κινδύνους, εντούτοις αποφάσισε να τολμήσει


lest

μήπως, από φόβο μήπως, μήπως και, για να μην, σε περίπτωση που (συμβεί κάτι δυσμενές-ανεπιθύμητο)


simul

: simul < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *sḗm (ένας) < * sem (μαζί)


ker

διότι, γιατί, επειδή


yet

yet < αγγλοσαξονικάġīet

κι όμως, ωστόσο, παρ'όλα αυτά

I am not lazy, yet I’ve been jobless for months.

Δεν είμαι τεμπέλης κι όμως είμαι άεργος επί μήνες.

≈ συνώνυμα: → δείτε τη λέξη nevertheless


nor

Neither John nor his brother is here.

Ούτε ο Γιάννης ούτε ο αδερφός του είναι εδώ.

→ και δείτε τη λέξη neither

ούτε, χρησιμοποιείται πριν από ένα θετικό ρήμα για να συμφωνήσει με κάτι αρνητικό που μόλις ειπώθηκε

-I do not smoke. -Nor do I.

-Δεν καπνίζω. -Ούτε και 'γω.

I don’t know them nor do I want to know them.

Δεν τους ξέρω ούτε θέλω να τους γνωρίσω.

→ και δείτε τη λέξη neither


بسبب

διότι, γιατί, επειδή

αιτιολογικός


لأن

διότι, γιατί, επειδή

αιτιολογικός


weil

διότι, επειδή


由于

διότι, γιατί, επειδή

αιτιολογικός


因为

απλοποιημένη γραφή του 因為


aangezien

διότι, γιατί, επειδή


omdat

διότι, γιατί, επειδή


dlatego że

επειδή, διότι, γιατί


gdyż

επειδή, διότι, γιατί


z powodu

επειδή, διότι, γιατί


ponieważ

επειδή, διότι, γιατί


bo

επειδή, διότι, γιατί


bo

επειδή, διότι, γιατί


porque

διότι, γιατί, επειδή


porque

διότι, γιατί, επειδή


já que

διότι, γιατί, επειδή


datorită

διότι, γιατί, επειδή


ибо

επειδή, διότι, γιατί


ведь

επειδή, διότι, γιατί


поскольку

επειδή, διότι, γιατί


так как

επειδή, διότι, γιατί


потому что

επειδή, διότι, γιατί


eftersom

διότι, γιατί, επειδή


protože

διότι, γιατί, επειδή


sillä

διότι, γιατί, επειδή


koska

διότι, γιατί, επειδή

σερβικά κόκαλο


なんで

γιατί (προφορικός λόγος)

なんでがっこうに行かなかったか。 (nande gakkō ni ikanakatta ka?) Γιατί δεν ήρθες στο σχολείο;

なんできますか。 (nande kimasu ka?) Με τι (μέσο) θα έρθεις;


dlaczego

γιατί, επειδή

επεξηγηματικός


pentru ce

γιατί, διότι


solange

εφόσον, ενώ, όσο

trink dein Tee, solange er noch warm ist - πιες το τσάι σου, όσο ακόμα είναι ζεστό


cum

: cum < (πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα) *kom Συγγενές: (αρχαία ελληνική) συν-

Λατινικές λέξεις με πρόθημα cum- στο Βικιλεξικό

col- Λατινικές λέξεις με πρόθημα col- στο Βικιλεξικό

com- Λατινικές λέξεις με πρόθημα com- στο Βικιλεξικό

con- Λατινικές λέξεις με πρόθημα con- στο Βικιλεξικό

cor- Λατινικές λέξεις με πρόθημα cor- στο Βικιλεξικό

co- Λατινικές λέξεις με πρόθημα co- στο Βικιλεξικό

επειδή, διότι, γιατί


cum

όταν, αφού, κάθε φορά


quoniam

επειδή, διότι, γιατί


quod

επειδή, διότι, γιατί


quia

επειδή, διότι, γιατί


daar

επειδή, διότι, γιατί


mert

επειδή, διότι, γιατί


бо

επειδή, διότι, γιατί


siksi

επειδή, διότι, γιατί


çünkü

επειδή, διότι, γιατί


e

e
et (transliteration)
ed (transliteration)


if

αν, να, έτσι και, χρησιμοποιείται για να πει ότι ένα πράγμα μπορεί να συμβεί, θα συμβεί ή θα είναι αλήθεια, αλλά ότι εξαρτάται από το γεγονός ότι κάτι άλλο συμβαίνει ή είναι αληθινό

If you go, I will come too.

Αν πας, θα έρθω κι εγώ.

If you went now/tomorrow, I would come too.

Αν πήγαινες τώρα/αύριο, θα ερχόμουν κι εγώ.

If you had gone yesterday, I would have come too.

Αν πήγαινες χτες, θα ερχόμουν κι εγώ.

If it wasn’t for you, I would have failed.

Αν δεν ήσουν εσύ, θα είχα αποτύχει.

Where else does the poet find inspiration if not in isolation?

Πού αλλού βρίσκει ο ποιητής έμπνευση αν όχι στην απομόνωση;

If my team wins, I promise you all a celebration.

Να κερδίσει η ομάδα μου και σας υπόσχομαι γλέντι.

If he comes, he will stay.

Έτσι κι έρθει θα μένει.


ob

ich weiß nicht, ob er kommen wird - δεν ξέρω αν θα έρθει


falls

αν τυχόν, προκειμένου να, σε περίπτωση που

falls nicht


ako

λατινική γραφή του ако


γιάντα

: γιάντα < γιάιντα < για + ίντα (τι) → δείτε τη λέξη γιατί για την ίδια σημασιολογική εξέλιξη

-Γιάντα γελάς; Οι δύο φίλοι σου μπήκαν στο τρένο το τελευταίο και συ έμεινες απόξω. -Γιάντα γελώ; Γιάντα εγώ εταξίδευα και αυτοί ήρθαν να με αποχαιρετήσουνε.


όντε

: όντε < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική ὅτε με ηχηροποίηση του άηχου t σε d. πβ. μπιο (πιο), ντωνέ (τους < αὐτῶν)

όντε σε είδα


か

ή (προφορικός λόγος)


abo

παρωχημένη μορφή του albo (ή)


abo

≋ ταυτόσημα: alebo


ali

λατινική γραφή του али


dhe

Po mundohem të mësoj të flas dhe të kuptoj shqip.

Προσπαθώ να μάθω να μιλάω και να καταλαβαίνω τα αλβανικά.


kaj

: kaj < (λόγιο δάνειο) αρχαία ελληνική καί


と

και (σύνδεσμος μόνο ουσιαστικών)


for

γιατί, για, ως αιτιολογικός σύνδεσμος που αναφέρεται στο λόγο την αιτία ή το σκοπό μιας πράξης

You are ill now for you went out without your coat.

Για να βγεις χωρίς παλτό, είσαι τώρα άρρωστος.

He left for he was ill.

Έφυγε για ήταν άρρωστος.

≈ συνώνυμα: → δείτε τον σύνδεσμο because


ὅτι

υποτακτικός αιτιολογικός σύνδεσμος, που εισάγει δευτερεύουσες επιρρηματικές αιτιολογικές προτάσεις αντικειμενικής αιτιολογίας

μετάφραση : γιατί, διότι, επειδή

οἱ θεοὶ διαφερόντως αὐτὸν ἐτίμησαν, ὅτι τὸν ἐραστὴν οὕτω περὶ πολλοῦ ἐποιεῖτο (Πλάτω, Συμπόσιον)

υποτακτικός ειδικός σύνδεσμος, που εισάγει δευτερεύουσες ονοματικές ειδικές προτάσεις αντικειμενικής κρίσης

μετάφραση : ότι, πως

λέγοντες γὰρ περὶ τοῦ ἤθους οὐ λέγομεν ὅτι σοφὸς ἢ συνετὸς ἀλλ᾽ ὅτι πρᾶος ἢ σώφρων (Αριστοτέλης, Ηθικά Νικομάχεια)


και αν

και αν
κι αν

εισάγει δευτερεύουσες παραχωρητικές προτάσεις

Και αν το ήθελα, δεν θα μπορούσα να το κάνω (υπονοείται ότι δεν το θέλω)

σε αναφορικές προτάσεις, εμφατικά· ισοδυναμεί με την αναφορική λέξη + -δήποτε

όπου κι αν πας, να με θυμάσαι (οπουδήποτε)

ό,τι κι αν κάνεις, θα με θυμηθείς (οτιδήποτε)

όποιος κι αν είσαι, να θυμάσαι (οποιοσδήποτε)


save

εκτός του ότι

We knew nothing about him save that he was a prisoner of war.

Δεν ξέρουμε τίποτα γι' αυτόν εκτός του ότι ήταν αιχμάλωτος πολέμου.

≈ συνώνυμα: → δείτε τη λέξη besides


ut

συμπερασματικός

παραχωρητικός

ενδοιαστικός


krome

επιπλέον, εκτός αυτού


aŭ

: aŭ < λατινική aut, γαλλική ou, ιταλική o...


inter

Λατινικές λέξεις με πρόθημα inter- στο Βικιλεξικό

μεταξύ, ανάμεσα, διά


alii

άλλοι/μερικοί…, άλλοι/άλλοι πάλι…


sinon

αλλιώς, διαφορετικά, ειδάλλως


ni

: ni < λατινική nec μη

αρνητικός σύνδεσμος, αντίστοιχος με το et. Συνήθως χρησιμοποιείται δύο φορές (ni... ni...) με δύο ουσιαστικά, δυο επίθετα ή δύο ρήματα στο απαρέμφατο. Μερικές φορές, χρησιμοποιείται με το "ne" (ne... ni... - ούτε... ούτε...) όταν τα δύο στοιχεία είναι ανεξάρτητες προτάσεις.

il n’est ni bon ni mauvais - δεν είναι ούτε καλός ούτε κακός

il n’y en a ni plus ni moins - δεν έχει ούτε λιγότερα ούτε περισσότερα

ni l’un ni l’autre n’a fait son devoir - ούτε ο ένας ούτε ο άλλος δεν έκανε το καθήκον του

ni vous ni moi ne le pouvons - ούτε εσείς ούτεεγώ δεν μπορούμε (να το κάνουμε)

elle n’est ni laide ni belle - δεν είναι ούτε άσχημη ούτε όμορφη

elle n’est ni belle ni riche - δεν είναι ούτε όμορφη ούτε πλούσια

vous ne devez ni le dire ni l’écrire - δεν πρέπει ούτε να το πείτε ούτε να το γράψετε

ανάμεσα σε δύο προτάσεις:

il ne boit ni ne mange - ούτε πίνει ούτε τρώει

je ne crois pas qu’il vienne, ni même qu’il pense à venir - δεν νομίζω ότι θα έρθει, ούτε και ότι σκέφτεται καν να έρθει


ni

και. Χρησιμοποιείται για την παρουσίαση πολλών στοιχείων. Όταν υπάρχουν μόνο δύο, χρησιμοποιείται σχεδόν πάντοτε το "ni". Όταν υπάρχουν πολλά, χρησιμοποιείται το "ni" για όλα εκτός από το τελευταίο, όπου χρησιμοποιείται το "ani".

Bamako ni Segu — Bamako και Segu

Mali ni Burkina Faso ani Guinea — το Μαλί, η Μπουρκίνα Φάσο και η Γουινέα


ὥστε

: ὥστε < αρχαία ελληνική < ὥς + τε

εισάγει δευτερεύουσες προτάσεις που σημαίνουν το πραγματικό ή το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα και εκφέρονται με τις εγκλίσεις των προτάσεων κρίσεως ή απαρέμφατο

Οὕτως ἰσχυρόν ἡ ἀλήθεια, ὥστε πάντων ἐπικρατεῖ

Κραυγήν πολλήν ἐποίουν, ὥστε καί τούς πολεμίους ἀκούειν

Για ενίσχυση του συμπεράσματος μερικές φορές προτάσσεται στην αρχή περιόδου ή ημιεπεριόδου και τότε εισάγει κύρια πρόταση, όπως και στη νεοελληνική.

Ὁ χρόνος καί ἡ ἐμπειρία τά μή καλῶς ἔχοντα ἐκδιδάσκει. Ὥστε οὑ δεῖ ἐκ τῶν τοῦ κατηγόρου λόγων τούς νόμους καταμανθάνειν.(Ο χρόνος και η πείρα διδάσκει τι δεν είναι καλό. ΄Ωστε, δεν χρειάζεται να μάθουμε τους νόμους από τα λόγια του κατήγορου.)

Ὥστε ἐκείνης τῆς νυκτός οὐδείς ἐκοιμήθη. (Κατά συνέπεια, από εκείνη τη νυχτα κανείς δεν κοιμήθηκε)


где

Я не зна́ю, где мои́ сапоги́. — Δεν ξέρω που είναι οι μπότες μου.


zato što

λατινική γραφή του зато што


jak

ερωτηματικός

πως, όπως, σαν


jak

ερωτηματικός


arbanaški

λατινική γραφή του арбанашки


enim

τίθεται πάντα μετά την πρώτη λέξη της πρότασης

διότι, επειδή

πράγματι, όντως


nam

διότι, επειδή

πράγματι, όντως


ergo

: ergo < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *h₃reǵ-

άρα, επομένως


whereupon

πάνω στο οποίο, κατόπιν του οποίου


για να

: για να < (κληρονομημένο) καθαρεύουσα διὰ νά < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική διὰ νά → δείτε για και να

to

τελικός σύνδεσμος

so that

τελικός σύνδεσμος

pour

τελικός σύνδεσμος

damit

τελικός σύνδεσμος

aby

τελικός σύνδεσμος

żeby

τελικός σύνδεσμος

ażeby

τελικός σύνδεσμος

σύνδεσμος που δηλώνει

Ήρθα, για να μιλήσουμε.

Δεν ήξερα ότι θα ήσουν κι εσύ, για να ερχόμουν.

Κάτι ήξερε, για να μη μας πει τίποτε.

≈ συνώνυμα: ώστε να

Για να μην ήρθε, κάτι είχε πάθει.

≈ συνώνυμα: επειδή

Ήθελε πολλή ώρα, για να ετοιμαστεί.

≈ συνώνυμα: έως ότου να, μέχρι να


ὧτε

: ὧτε < άλλη γραφή του ὥτε, δωρικού τύπου του ὥστε

για να, άρα, προκειμένου

δωρικός τύπος

ψυχρόν ὧτε λούεσθαι (πολύ κρύο για να λουστεί κάποιος) ^((Χρειάζεται τεκμηρίωση…))


while

ενώ, καθώς, ενόσω, προσδιορίζει πράξη που συμβαίνει, διαρκεί συγχρόνως

He had breakfast while I was shaving.

Προγευμάτισε ενώ εγώ ξυριζόμουν.

He was killed while defusing a bomb.

Σκοτώθηκε ενώ εξουδετέρωνε μια βόμβα.

I cut myself while shaving.

Κόπηκα καθώς ξυριζόμουν.

The secretary briefed the manager on what happened while he was gone.

Η γραμματέας ενημέρωσε το Διευθυντή για ό,τι έγινε ενόσω έλειπε.

ενώ, εκφράζει αντίθεση προς το νόημα της κύριας πρότασης

They hired him while he didn’t have the necessary qualifications.

Τον προσέλαβαν ενώ δεν είχε τα απαραίτητα προσόντα.

While they said that the weather would be good, suddenly it started raining.

Ενώ είπαν ότι θα κάνει καλό καιρό, ξαφνικά άρχισε να βρέχει.

While I admit that it’s difficult, I don’t think it’s impossible.

Αν και παραδέχομαι ότι είναι δύσκολο, δεν το θεωρώ αδύνατο.


senão

αλλιώς, διαφορετικά


sinão

αλλιώς, διαφορετικά, αν όχι


portanto

κατά συνέπεια, λοιπόν


except

(except (that)) εκτός του ότι, εκτός από το ότι, παρά μόνο, μόνο που, χρησιμοποιείται προτού αναφέρω κάτι που κάνει μια δήλωση όχι απολύτως αληθή

I don’t know anything about him except that he is rich.

Δεν ξέρω τίποτα γι' αυτόν έκτος του ότι/παρά μόνον είναι πλούσιος.

I would buy it, except it is too expensive.

Θα το αγόραζα, μόνο που είναι ακριβό.

He will help you, except don’t ask him for money.

Θα σας βοηθήσει, μόνο λεφτά μην του ζητήσετε.

≈ συνώνυμα: but και only


or else

: or else < → δείτε τις λέξεις or και else

Get up now or else you will be late.

Σήκω τώρα, αλλιώς θ' αργήσεις.


aber

αλλά, όμως, μα


that

ότι, πως, που, ώστε, για να, εισάγει δευτερεύουσες προτάσεις

I know (that) you are a liar.

Ξέρω ότι είσαι ψεύτης.

The fact that you are a liar is clear now.

(Το) ότι είσαι ψεύτης είναι ολοφάνερο τώρα.

He said (that) he would go.

Είπε πως θα πήγαινε.

I am sorry (that) I can’t come.

Λυπάμαι που δεν μπορώ να έρθω.

I was glad (that) I saw you.

Χάρηκα που σε είδα.

He came exactly at the moment (that) we needed him.

Ήρθε ακριβώς τη στιγμή που τον είχαμε ανάγκη.

Now that you are leaving, do not forget us.

Tώρα που θα φύγεις, μη μας ξεχάσεις.

He is so rich that…

Είναι τόσο πλούσιος που…

It was such day that…

Ήταν μια τέτοια μέρα που…

He’s so rich that he doesn’t have to work.

Είναι τόσο πλούσιος ώστε δεν είναι υποχρεωμένος να δουλεύει.

He will probably be so drunk that he’ll be stumbling.

Μάλλον σουρωμένος θα ΄ναι για να παραπατά.


like

όπως, με τον ίδιο τρόπο

Make it like I told you.

Να το φτιάξεις, όπως σου είπα.

Arrange them like you think is best.

Τακτοποίησέ τα, όπως νομίζεις.

We’ll talk about it when you’re sober and not drunk like you are now.

Θα τα πούμε όταν είσαι νηφάλιος κι όχι μεθυσμένος όπως τώρα.

Speak like you have forgotten everything.

Μίλα σαν να τα έχεις ξεχάσει όλα.

They were waving their hands like they were asking for help.

Κουνούσαν τα χέρια τους σαν να ζητούσαν βοήθεια.

≈ συνώνυμα: → δείτε την έκφραση as if

σαν να, μήπως, σε ρητορικές ερωτήσεις εισάγει καταφατική ή αποφατική πρόταση που ισοδυναμεί αντίστοιχα με έντονη άρνηση ή κατάφαση

Like you don’t know them. (=You know them very well.)

Σαν να μην τους ξέρεις. (=Τους ξέρεις και πολύ καλά.)

Like we didn’t tell him about it? (=We told him many times.)

Μήπως δεν του το είπαμε; (=Του το είπαμε πολλές φορές.)

Like I didn’t know it? (=I knew it very well of course.)

Μήπως δεν το ξέρω; (=Το ξέρω και πολύ καλά μάλιστα.)

≈ συνώνυμα: → δείτε την έκφραση as if


although

αν και, παρόλο, μολονότι, χρησιμοποιείται για την εισαγωγή μιας πρότασης όπου η πρόταση φαίνεται εκπληκτική

Although he had children, he was left alone in the end.

Αν και είχε παιδιά, έμεινε στο τέλος μόνος.

≈ συνώνυμα: → δείτε τον όρο even though


much less

: much less < → δείτε τις λέξεις much και less

πολύ περισσότερο δε, πόσο μάλλον

ιδιωματισμός

He cannot walk yet, much less run.

Δεν μπορεί να περπατήσει ακόμα, πολύ περισσότερο δε να τρέξει.

He cannot run 100 yards, much less a mile.

Δεν μπορεί να τρέξει εκατό γιάρδες, πόσο μάλλον ένα μίλι.


ἤ

: ἤ < → λείπει η ετυμολογία

διαζευκτικός

εισάγοντας δεύτερο όρο σύγκρισης


ὡς

: ὡς < στην επιρρηματική χρήση από την αρχαιότερη αιτιατική της αναφορικής αντωνυμίας ὅς, χωρίς να αποκλείονται και άλλες ρίζες

πως, ότι (ειδικός σύνδεσμος που φανερώνει υποκειμενική γνώμη)

μὴ φοβοῦ ὡς ἀπορήσεις (μη φοβάσαι ότι θα ..)

για να (τελικός, αποτελεσματικός, συμπερασματικός και μετά από σύγκριση ή εννοούμενη σύγκριση)

βουλὴν ὑποθησόμεθ᾽..., ὡς μὴ πάντες ὄλωνται (...για να μη χαθούν όλοι)

γραῦς εἶ, ὦ Ἐλπινίκη, ὡς τηλικαῦτα διαπράττεσθαι πράγματα (πολύ γριά για να..)

παρεσκευάζοντο ὡς πολεμήσοντες (ετοιμάζονταν <για> να πολεμήσουν)

ἔδει τὰ ἐνέχυρα λαβεῖν, ὡς μηδ᾽ εἰ ἐβούλετο ἐδύνατο ἐξαπατᾶν (έπρεπε να...ώστε ακόμα κι αν ήθελε, να μη μπορούσε να εξαπατήσει)

ώστε (συμπερασματικός)

επειδή, επειδή τάχα (αιτιολογικός που δηλώνει υποκειμενική ή ψευδή αιτιολογία)

μόλις, όταν (χρονικός)

ὡς εἶδον ως ἐμάνην ή άλλο ρήμα (μόλις το είδα μου ανέβηκε το αίμα στο κεφάλι, με το που το είδα)


au contraire

αντίθετα, αντιθέτως


niż

από (δείχνει αντιδιαστολή, προτίμηση ή σύγκριση)

jego mieszkanie jest większe niż twoje - το σπίτι του είναι μεγαλύτερο από το δικό σου

wolę pomarańcze niż banany - προτιμώ τα πορτοκάλια από τις μπανάνες

dzisiaj jest inaczej niż wtedy - σήμερα είναι διαφορετικά από τότε


καί

: καί < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *kmt

και (συνδέει κατά παράταξη όμοιες προτάσεις ή όμοιους όρους πρότασης)

και, επίσης (δηλώνει προσθήκη)

ακόμη και (επιδοτικός)

αν και (εναντιωματικός, πριν από μετοχές)


dennoch

όμως, παρ' όλ' αυτά, μολαταύτα


jednak

jednak < πρωτοσλαβική'(j)edinъ'και το εγκλιτικό''k

όμως, αλλά, ωστόσο


nawet

ούτε, ακόμη και


więc

επομένως, άρα


bowiem

διότι, γιατί, επειδή

był to najdłuższy etap, jechali bowiem z małą tylko przerwą przez godzin osiemnaście

ήταν το μακρύτερο διάστημα, γιατί προχωρούσαν μόνο με ένα μικρό διάλειμμα επί δεκαοχτώ ώρες


chociaż

μολονότι, αν και


pentru că

επειδή, γιατί, διότι


adică

με άλλα λόγια


przecież

αφού (αιτολογικό)


żeby

uczę się chińskiego, żeby móc czytać Laoziego w oryginale - μαθαίνω κινέζικα για να μπορώ να διαβάσω τον Λάο Τσε στο πρωτότυπο


notwithstanding

παρ' όλα αυτά, ωστόσο, εντούτοις, παρά το ότι, παρά το γεγονός ότι


benché

αν και, μολονότι


unless

εκτός (και/κι) αν

unless you don’t want to - εκτός κι αν δε θέλετε

I’m not going unless you come too.

Δεν πηγαίνω εκτός κι αν έρθεις κι εσύ.

I will come with you, unless you don’t want me to.

Θα έρθω μαζί σας· εκτός κι αν δε με θέλετε.

I didn’t see him go out, unless he left from the other door.

Δεν τον είδα να βγαίνει, εκτός κι αν έφυγε από την άλλη πόρτα.

You’ll be late, unless you take a taxi.

Θ' αργήσεις, εκτός αν πάρεις ταξί.

Unless I’m mistaken…

Αν δεν κάνω λάθος…


öyleyse

λοιπόν, σε αυτή την περίπτωση, αν είναι έτσι


yani

δηλαδή, πάει να πει


μέντοι

: μέντοι < μέν + τοι

αντιθετικός σύνδεσμος, εντούτοις, όμως, για να είμαστε σίγουροι,

στα σίγουρα, βεβαίως


ἄν

δυνητικό, αοριστολογικό και υποθετικό μόριο που αρχικά ήταν επίρρημα και στη συνέχεια έπαιξε το ρόλο συνδέσμου


ἐάν

ἐάν < εἰ + ἂν

υποθετικός σύνδεσμος


assavoir

δηλαδή, ως εξής (παρουσιάζει μια σειρά από παρεμφερή στοιχεία)


τε

τε < → λείπει η ετυμολογία

αδύναμος τύπος του: καί


ότανε

ότανε < όταν

χρονικός σύνδεσμος ιδίωμα του όταν


έτσι και

έτσι και < → λείπει η ετυμολογία

αν, στην περίπτωση που

Έτσι και κάνεις καμιά κουταμάρα, αλίμονό σου, κακομοίρη μου!


ἀφοῦ

: ἀφοῦ < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική ἀφ' οὗ (εννοείται χρόνου)

από τότε, αφότου, από τη στιγμή

≈ συνώνυμα: ἀφότου, ἀφόντας

εφόσον, μια και

αιτιολογικός


ἀφοῦ

: ἀφοῦ (ελληνιστική κοινή) < αρχαία ελληνική ἀφ' οὗ (εννοείται χρόνου) → δείτε τη φράση ἀφ' οὗ χρόνου

αφού ^((Χρειάζεται τεκμηρίωση…)) ^(ότι υπάρχει ελληνιστικό παράθεμα με τη μορφή αυτή)


κ'

κ' < κι < και

κι, μετά από έκθλιψη


πρίν

: πρίν < πρό • Η Ετυμολογία χρειάζεται ανάπτυξη με τεκμηρίωση. Μπορείτε να βοηθήσετε;


οἱονεί

: οἱονεί < οἷον (οἷος) + εἰ

οιονεί, σαν να

※ Οὐ γὰρ δεκτέον τὴν τύπωσιν οἱονεὶ τύπον σφραγιστῆρος, ἐπεὶ ἀνένδεκτόν ἐστι πολλοὺς τύπους κατὰ τὸ αὐτὸ περὶ τὸ αὐτὸ γίνεσθαι

→ λείπει η μετάφραση (Διογένης Λαέρτιος, Βίοι Φιλοσόφων, Ζ 50)


etiam

έτι, προσέτι

ναι, μάλιστα


attamen

και όμως, αλλά όμως


-que

: -que < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *-kʷe. Συγγενές με το σανσκριτικό च (ca) και το (αρχαία ελληνική) τε

συμπλεκτικός σύνδεσμος


when

όταν, εκεί που, την ώρα που, τη στιγμή που, συγχρόνως με την πράξη που εκφράζει η κύρια πρόταση· τη στιγμή που

When she saw him, she cried out with joy.

Όταν τον είδε, ξεφώνισε από χαρά.

When they arrived, they were too late.

Όταν έφτασαν, ήταν πολύ αργά.

Suddenly, when we were getting ready, a torrential downpour started.

Ξαφνικά, εκεί που ετοιμαζόμαστε, άρχισε μία καταρρακτώδης βροχή.

He arrived running when we were starting.

Έφτασε τρέχοντας την ώρα που ξεκινούσαμε.

≈ συνώνυμα: as και while

όταν, όποτε, οποτεδήποτε, που, σε οποιαδήποτε ώρα, κάθε φορά που, για πράξη επαναλαμβανόμενη και με χρονική διάρκεια

I still make mistakes when speaking English.

Κάνω ακόμα λάθη όταν μιλάω αγγλικά.

When he sleeps, he does not want to be bothered.

Όταν κοιμάται, δε θέλει να τον ενοχλούν.

In the morning, when they woke up, they realized where they were.

Tο πρωί που ξύπνησαν, κατάλαβαν πού βρίσκονταν.

When he comes to see us, he brings us flowers.

Kάθε φορά που έρχεται να μας δει, μας φέρνει λουλούδια.

When you are ready, call me.

Όποτε ετοιμαστείς, τηλεφώνησέ μου.

When he needed something, he borrowed it from his neighbors.

Όποτε χρειαζόταν κάτι, το δανειζόταν από τους γείτονες.

≈ συνώνυμα: → δείτε τη λέξη whenever

όταν, έντονη αντίθεση· παρόλο που, τη στιγμή που

How can they understand when they are not following along?

Πώς να καταλάβουν, όταν δεν παρακολουθούν;

He takes a taxi even when he can go by foot.

Παίρνει ταξί ακόμη κι όταν μπορεί να πάει με τα πόδια.

≈ συνώνυμα: whereas, although


γάρ

: γάρ < γε + ἄρα

αιτιολογικός σύνδεσμος, όταν ατιολογεί τα προηγηθέντα, επεξηγηματικός, επιτατικός

γάρ ἄρα διοτι βεβαίως, διότι πράγματι γάρ τοι

γάρ δή : γιατί ως γνωστόν, γιατί όπως ξέρει όλος ο κόσμος, γιατί είναι αυτονόητο

γάρ που διότι υποθέτω

ναι αλλά πρόσεξε, στάσου, ακου κι αυτό από την άλλη, σώπα γιατί...( ἀλλά γάρ)

ἀλλὰ γόων, ὦ φίλαι, κατ᾽ οὖρον ἐρέσσετ᾽...ὃς αἰὲν δι᾽ Ἀχέροντ᾽ ἀμείβεται τὰν ἄστολον μελάγκροκον ναύστολον θεωρίδα,τὰν ἀστιβῆ Ἀπόλλωνι, τὰν ἀνάλιον πάνδοκον εἰς ἀφανῆ τε χέρσον. ἀλλὰ γὰρ ἥκουσ᾽ αἵδ᾽ ἐπὶ πρᾶγος πικρὸν Ἀντιγόνη τ᾽ ἠδ᾽ Ἰσμήνη (: ταξιδέψτε με τον άνεμο των θρήνων φιλοι μου...το μαύρο καράβι που περνά τον Αχέροντα στη χώρα που δεν βλέπει κανείς και που δεν την περπατά ποτέ ο Απόλλωνας, τη δίχως ήλιο γη που δέχεται όλους τους ανθρώπους. Ομως σιωπή τώρα, γιατί έρχεται η Αντιγόνη και η Ισμήνη για το πικρό τους καθήκον)

μένει αμετάφραστο, σαν να μην υπάρχει, αλλα κρύβει και πάλι μια αιτιολογία που έπεται

ὦ Κίρκη, πῶς γάρ με κέλεαι σοὶ ἤπιον εἶναι, ἥ μοι σῦς μὲν ἔθηκας ἐνὶ μεγάροισιν ἑταίρους, (: Κίρκη μα πώς μου ζητάς να είμαι καλός μαζί σου εσύ που τους συντρόφους μου μεταμόρφωσες...

αἲ γάρ, εἰ και εἴθε γάρ


itaque

ούτω, όθεν, λοιπόν, ως εκ τούτου, στη συνέχεια


τσι

άλλη μορφή του τσαι

άλλες μορφές: τσ'


ἄρα

: ἄρα < → λείπει η ετυμολογία

μόριο που κατέληξε σύνδεσμος με συμπερασματική και επεξηγηματική χρήση

τότε, αμέσως, ευθύς, έπειτα, ακολούθως, κατόπιν τούτου

ως γνωστόν, άρα, λοιπόν, δηλαδή

τέλος πάντων

εκτός αν, εκτός αν ίσως


ὥσπου

: ὥσπου < από τη φράση ἕως ὅπου


aunque

αν και, ακόμη και


until

μέχρι που, μέχρι (που) να, ώσπου να, όσο να, όσο που να, παρά μόνο αφού, έως ότου, ως, μέχρι τη χρονική στιγμή ή το γεγονός που αναφέρεται

They waited in silence, until the bell rang.

Περίμεναν βουβοί, μέχρι που χτύπησε το κουδούνι.

Nobody leaves until I get back.

Μη φύγει κανείς, μέχρι (που) να γυρίσω.

They waited three hours until the next bus came.

Περίμεναν τρεις ώρες, μέχρι να έλθει το επόμενο λεωφορείο.

It will be five years until we meet again.

Θα περάσουν πέντε χρόνια ώσπου να ξανασυναντηθούμε.

Let’s wait until the rain stops.

Ας περιμένουμε όσο να σταματήσει η βροχή.

I will wait until you finish.

Θα περιμένω όσο να τελειώσεις.

We waited until the next train came.

Περίμεναν όσο που να έρθει το επόμενο τρένο.

I did not give it to him until after he promised to…

Του το έδωσα παρά μόνο αφού υποσχέθηκε να…

I didn’t hear about it until after he had left.

Δεν το 'μαθα παρά μόνον αφού είχε φύγει.

I will continue believing it until I get proof to the contrary.

Θα συνεχίσω να το πιστεύω έως ότου έχω αποδείξεις περί του αντίθετου.

Until you told me, I had not heard anything about what had happened.

Ως τη στιγμή που μου μίλησες δεν είναι μάθει τίποτα για το τι είχε συμβεί.

≈ συνώνυμα: before


ἕνεκα

: ἕνεκα < → λείπει η ετυμολογία


gdyby

gdybym był zdrowy, mógłbym jeździć na rowerze - αν ήμουν υγιής θα μπορούσα να κάνω ποδήλατο


εἴτε

εἴτε
εἴτε ..
εἴτε ...

: εἴτε < εἴ + τε

αν (σε πλάγιες ερωτηματικές προτάσεις)

Ὅτι δ’ οὐδ’ ἂν ἐναντιωθῆναί μοι δοκεῖ τῇ πράξει ταύτῃ νῦν Ἀρτεμισία τῆς πόλεως οὔσης ἐπὶ τῶν πραγμάτων, μίκρ’ ἀκούσαντες σκοπεῖτε εἴτ’ ὀρθῶς λογίζομαι ταῦτ’ εἴτε μή. (Δημοσθένης, Υπέρ της Ροδίων Ελευθερίας, 11)


αἴτε

δωρικός τύπος του εἴτε


where

όπου, εκεί, εκεί που, εδώ

Go where you like.

Πήγαινε όπου θέλεις.

That’s where I put it.

Εκεί το έβαλα.

Stay where you are.

Στάσου εκεί που είσαι.

He had a very hard time but, in the end, he got where he wanted.

Δυσκολεύτηκε πολύ, μα στο τέλος έφτασε εκεί που ήθελε.

That’s where you’re wrong.

Εδώ είναι που κάνεις λάθος.


bevor

πριν, προτού


seitdem

από τότε που


α

: α < αν με αποβολή του τελικού [n]

άλλη μορφή του αν

※ Διονύσιος Σολωμός, Ο Πόρφυρας ※ Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α΄Λυκείου

Πουλί πουλάκι, που σκορπάς το θαύμα της φωνής σου,
Ευτυχισμός α δεν είναι το θαύμα της φωνής σου,


μέχρις ότου

μέχρις ότου < → δείτε τις λέξεις μέχρι και ότου

※ απομένουν μόλις επτά μήνες μέχρις ότου οι Σκωτσέζοι προσέλθουν στις κάλπες για να ψηφίσουν «ναι» ή «όχι» στην ανεξαρτησία (από την εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 16 Φεβρουαρίου 2014)


γοῦν

: γοῦν < γε και οὖν

βεβαίως, οπωσδήποτε (ανάλογα με τα συμφραζόμενα)

παραδείγματος χάριν


γῶν

ιωνικός τύπος του γοῦν

δωρικός τύπος του γοῦν


μή

μή < συγγενές του μά και του μέν

με άλλα μόρια, άλλα επιρρήματα και άλλους συνδέσμους αλλά και μόνο του συνδέει προτάσεις ως σύνδεσμος άλλοτε συμπλεκτικός και άλλοτε ενδοιαστικός (δισταγμός) ή παραχωρητικός, συχνά προσδίδοντας την έννοια της αποτροπής ή του φόβου (μη τυχόν, μήπως και)

μὴ γάρ: ασφαλώς και όχι, βεβαίως και όχι

μὴ δή, μὴ δῆτα: μήπως, όχι λοιπόν, μη λοιπόν

μη-δέ, μηδέ: ούτε, μήτε, και δεν, αλλά δεν... (αποφατικός σύνδεσμος)

μὴ ὅπως και μὴ ὅτι

μὴ οὐ

μὴ ἀλλά: όχι μόνον, αλλά... | όχι δά

μή ποτε και μήποτε

μή που και μήπου

μή πω και μήπω

μὴ πώποτε ποτέ μέχρι τώρα

μή πως και μήπως: μήπως, μήπως κατά τύχη και..., μη με κάποιο τρόπο...

μήτε-μήτε: ούτε

μή τοι και μήτοι: πιο εμφατικό από το μη μόνο του, με κανένα τρόπο, επ' ουδενί λόγω


λαδή

: λαδή < αφετικός τύπος του δηλαδή

δηλαδή (συνηθως ερωτηματικό)


leč

αλλά, ωστόσο, εντούτοις


ἕνεκε

άλλη γραφή του ἕνεκεν / ἕνεκα


ἕννεκα

αιολικός τύπος του ἕνεκα


jednakże

επιτατική μορφή του jednak: όμως, αλλά, ωστόσο


ażeby

άλλη μορφή του: aby, συνήθως επιτατική


ἵνα

ἵνα
=για να
που συντάσσεται με
υποτακτική
επίρρημα


ὑπεράνω

: ὑπεράνω < ὑπέρ + ἄνω

υπεράνω, πιο πάνω


only

μόνο που, μόνο

I would buy it, only it is too expensive.

Θα το αγόραζα, μόνο που είναι ακριβό.

He could be good, only he never studies at home.

Θα μπορούσε να είναι καλός, μόνο που δεν μελετάει ποτέ στο σπίτι.

I need it, only I don’t have the money to buy it.

Tο χρειάζομαι, μόνο που δεν έχω λεφτά για να το αγοράσω.

He will help you, only don’t ask him for money.

Θα σας βοηθήσει, μόνο λεφτά μην του ζητήσετε.

≈ συνώνυμα: → δείτε τη λέξη except


albeit

εντούτοις, ωστόσο, όμως


though

εντούτοις, μολονότι, αν και

There were a lot of discussion; though, the problem is not solved yet.

Έγιναν πολλές συζητήσεις· εντούτοις το πρόβλημα δε λύθηκε ακόμη.

He listened to every word carefully, though he didn’t understand them.

Άκουγε κάθε λέξη τους προσεκτικά, μολονότι δεν τους καταλάβαινε.

Though he didn’t speak. we understood what he was thinking.

Αν και δε μίλησε, καταλάβαμε τι σκεφτόταν.

≈ συνώνυμα: → δείτε τον όρο even though


whether

αν, χρησιμοποιείται για να εκφράσει μια αμφιβολία ή επιλογή ανάμεσα σε δύο πιθανότητες

I do not know whether he is coming or not.

Δεν ξέρω αν έρθει ή όχι.

I am asking myself whether I should go or not.

Αναρωτιέμαι αν πρέπει να πάω ή όχι.

≈ συνώνυμα: if

είτε…είτε, χρησιμοποιείται για να δείξει ότι κάτι ισχύει σε μία από τις δύο περιπτώσεις

Whether he comes or not, I will go.

Είτε έρθει είτε όχι, εγώ θα πάω.

→ και δείτε τον σύνδεσμο or


insofar as

στο βαθμό που


whereas

δεδομένου ότι, καθόσον


κἄν

: κἄν < καί + ἄν

καί ἄν (μετά από κράση)


παρ' ότι

παρ' ότι < παρά + ότι

άλλη γραφή του παρότι


εἴ τις

: εἴ τις < εἰ + τίς (κάποιος)

όποιος, αν κάποιος


παρότι

παρότι < παρά + ότι

εναντιωματικός σύνδεσμος, που εισάγει εναντιωματικές προτάσεις


παρόλο

παρόλο < παρά + όλο


παρ' όλο

παρ' όλο < παρά + όλο

άλλη γραφή του παρόλο


προκειμένου

προκειμένου
προκειμένου να

: προκειμένου < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική προκειμένου < προκείμενος < πρόκειμαι < πρό + κεῖμαι

εφόσον πρόκειται, επειδή πρόκειται να συμβεί


αφ' ενός

άλλη γραφή του αφενός

πολυτονική γραφή: ἀφ' ἑνός


αφ' ετέρου

άλλη γραφή του αφετέρου

πολυτονική γραφή: ἀφ' ἑτέρου


μήγαρις

μήγαρις < μεσαιωνική ελληνική μήγαρι < αρχαία ελληνική μήγάρ

ερωτηματικό μόριο: μήπως

ποιητικός τύπος


μήγαρι

μήγαρι < αρχαία ελληνική μήγάρ

μήπως, μήγαρις


and/or

στα ελληνικά συνήθως ανάστροφα


either

(either…or) είτε…είτε, ή…ή, για…για, παρουσιάζεται η τελευταία επιλογή με or

He is either mad or drunk.

Είναι είτε τρελός είτε μεθυσμένος.

They will discuss it either before or after the lesson.

Θα συζητήσουν ή πριν ή μετά το μάθημα.

Humor is something that you either have (it) or you don’t (have it).

Το χιούμορ είναι κάτι που ή το έχεις ή δεν το έχεις.

You are either mad or do not know what you are talking about.

Για είσαι τρελός για δεν ξέρεις τι λες.

→ και δείτε τον σύνδεσμο or


since

αφότου, που, από τότε που

(Ever) since he returned to Greece…

Αφότου ξαναγύρισε στην Ελλάδα…

How long has it been since he called?

Πόση ώρα έχει που τηλεφώνησε;

(Ever) since his father died, he has been working hard.

Aπό τότε που πέθανε ο πατέρας του, δουλεύει σκληρά.

Since he was born, he has always been handsome and joyful.

Aπό τότε που γεννήθηκε, είναι πάντα όμορφο και γελαστό.

I want to know what has happened since I left.

Θέλω να ξέρω τι έχει συμβεί από τότε που έφυγα.

επειδή, αφού, εφόσον, αιτιολογικός σύνδεσμος που αναφέρεται στο λόγο την αιτία ή το σκοπό μιας πράξης

He left since he was ill.

Έφυγε επειδή ήταν άρρωστος.

Since you are not ready, I will go alone.

Αφού δεν είσαι έτοιμος, θα πάω μόνος.

Since you want to do it, you will do it.

Εφόσον θέλεις να το κάνεις, θα το κάνεις.

≈ συνώνυμα: → δείτε τον σύνδεσμο because


ἐπειδή

: ἐπειδή < ἐπεί + δή

εντονότερος τύπος του ἐπεί:

κατόπιν, έπειτα

γιατί, διότι

αιτιολογικός


因為

διότι, γιατί, επειδή

αιτιολογικός


所以

οπότε, έτσι, ως αποτέλεσμα


Καψάλι

Καψάλι < καψάλι

οικισμός των Κυθήρων

※ Μέχρι το πρώτο μισό του 16ου αιώνα στα Κύθηρα αναφέρονται τρία κάστρα, ο Άγιος Δημήτριος, το Καψάλι και ο Μυλοπόταμος. (Αναστασία Παπαδία-Λάλα, (επιμ. Κώστας Τσικνάκης) (2008), Ο Θεσμός των αστικών κοινοτήτων στον ελληνικό χώρο κατά την περίοδο της Βενετοκρατίας (13ος-18ος αι.), Αθήνα: Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών, σελ. 261)


τοι

: τοι < → λείπει η ετυμολογία


so that

: so that < → δείτε τις λέξεις so και that

ώστε να, ούτως ώστε να, έτσι ώστε να, για να

Speak clearly so that I can understand you.

Μιλά καθαρά ώστε να μπορέσω να σε καταλάβω.

I’ll be ready so that I don’t make you wait.

Θα είμαι έτοιμος ούτως ώστε να μη σε κάνω να περιμένεις.

We left home early so that we wouldn't have to drive after dark.

Φύγαμε νωρίς απ' το σπίτι έτσι ώστε να μη χρειαζόταν να οδηγήσουμε μετά το σκοτάδι.

I will pay now so that I am sure that…

Θα πληρώσω τώρα για να είμαι βεβαίως ότι…

-“Why is she going to the restaurant early?” -“So that she finds a table.”

-«Γιατί πηγαίνει νωρίς στο εστιατόριο;» -«Για να βρει τραπέζι.»


γιατσί

: γιατσί < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική γιατί < διατί ερωτηματικό
:* για τον αιτιολογικό σύνδεσμο (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική γιατί < διατί < φράση διά τι με εξέλιξη /ði̯a/ > /ʝa/

επειδή, γιατί, διότι

τσακωνικό ιδίωμα όπως στα Μέλανα


τουτέστι

: τουτέστι < ελληνιστική κοινή τουτέστι < τοῦτʼ ἔστι

δηλαδή, ήτοι

※ Ἑκάστοτε, ὁσάκις ὁ υἱός της ἐπέστρεφεν ἐκ τοῦ ταξιδίου του, διότι εἶχε βρατσέραν, καὶ ἦτο τολμηρότατος εἰς τὴν ἀκτοπλοΐαν, ἡ γραῖα Καντάκαινα ἤρχετο εἰς προϋπάντησιν αὐτοῦ, τὸν ὡδήγει εἰς τὸν οἰκίσκον της, τὸν ἐδιάβαζε, τὸν ἐκατήχει, τοῦ ἔβαζε μαναφούκια, καὶ οὕτω τὸν προέπεμπε παρὰ τῇ γυναικὶ αὐτοῦ. Καὶ δὲν ἔλεγε μόνα τὰ ἐλάττώματά της, ἀλλὰ τὰ ἀβγάτιζε· δὲν ἦτο μόνον «μαρμάρα», τουτέστι στεῖρα, ἡ νύμφη της, τοῦτο δὲν ἤρκει, ἀλλ᾽ ἦτο ἄπαστρη, ἀπασσάλωτη, ξετσίπωτη, κτλ. (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Το χριστόψωμο)


ἀμή

: ἀμή < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική ἄν μή

αλλά, συνώνυμο του μά

ειδεμή, αλλιώς


δαί

: δαί < → λείπει η ετυμολογία

άλλη μορφή του δή μετά από ερωτηματικό τί

τί δαὶ λέγεις σύ; τί δαί; (τι; πώς; άραγε, λοιπόν)


as far as

: as far as < → δείτε τις λέξεις as και far

as far as I am concerned - όσον αφορά εμένα

As far as the cars, the prices didn’t change.

Όσον αφορά τα αυτοκίνητα, οι τιμές δεν άλλαξαν.


now that

: now that < → δείτε τις λέξεις now και that

τώρα που ...

Now that our work has grown, ...

Τώρα που μεγάλωσαν οι δουλειές μας, ...

It has been two years now that he has not been working.

Είναι δύο χρόνια τώρα που δε δουλεύει.


ήγουν

ήγουν < αρχαία ελληνική ἤγουν < ἤγεοὖν

αρχαιοπρεπές


αὐτάρ

αὐτάρ
του
ἄταρ

: αὐτάρ < → λείπει η ετυμολογία

όμως, ωστόσο, επιπλέον

κατ' αντίθεση προς το μέν όμως, ωστόσο

※ 7ος πκε αιώνας ⌘ Ἡσίοδος, Ἔργα καὶ Ἡμέραι, 121 (121-123)

αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τοῦτο γένος κατὰ γαῖα κάλυψεν, | τοὶ μὲν δαίμονές εἰσι Διὸς μεγάλου διὰ βουλὰς | ἐσθλοί, ἐπιχθόνιοι, φύλακες θνητῶν ἀνθρώπων,
#::: Όμως αφού το γένος τούτο το σκέπασε το χώμα, | γίνανε εκείνοι δαίμονες αγαθοί, με τη θέληση του Δία του μεγάλου, | πάνω στη γη φύλακες των θνητών ανθρώπων
#::: Μετάφραση (2001): Σταύρος Γκιργκένης, Θεσσαλονίκη: Ζήτρος @greek‑language.gr

σε συνδυασμό με ἐπεί ή ἔπειτα

από την άλλη πλευρά, λοιπόν

σε διαδοχική εξιστόρηση


whenever

όποτε, οποτεδήποτε, όταν και να, σε οποιαδήποτε ώρα που

Whenever you are ready, call me.

Όποτε ετοιμαστείς, τηλεφώνησέ μου.

Whenever you need me…

Οποτεδήποτε με χρειαστείς…

We will come back, whenever we get bored.

Θα επιστρέψουμε, όταν και αν βαρεθούμε.

≈ συνώνυμα: when, anytime

όποτε, πάντα όταν, όποτε κι αν, κάθε φορά που

Whenever he needed something, he borrowed it from his neighbors.

Όποτε χρειαζόταν κάτι, το δανειζόταν από τους γείτονες.

Whenever I needed, he helped me.

Πάντα όταν χρειάστηκα, με βοήθησε.

Whenever I hear this music, I get sad.

Πάντοτε όταν ακούω αυτή τη μουσική, μελαγχολώ.

Whenever I need it, he lends it to me.

Όποτε κι αν το χρειαστώ, μου το δανείζει.

≈ συνώνυμα: anytime, every time, when και while

όποτε, όποτε κι αν, όποτε και να, η ώρα που συμβαίνει κάτι δεν έχει σημασία

Whenever you get a chance, drop by for a couple minutes so we can see you.

Όποτε ευκαιρείς, πετάξου δυο λεπτά να σε δούμε.

Whenever you finish it, give it to me.

Όποτε κι αν το τελειώσεις, μου το επιστρέφεις.

Whenever I need, I will call you.

Όποτε και αν θελήσω, θα σου τηλεφωνήσω.

≈ συνώνυμα: no matter when, regardless of when


wherever

όπου, οπουδήποτε, σε οποιοδήποτε μέρος

We will go wherever else you want except the cinema.

Πάμε όπου αλλού θέλεις εκτός από σινεμά.

Sit wherever you want

Κάθισε οπουδήποτε θέλεις.

≈ συνώνυμα: where, anywhere

παντού, όπου, σε κάθε μέρος

He was pressed for money wherever he went.

Πιεζόταν για χρήματα από παντού.

There is no literature wherever there is no language.

Δεν υπάρχει λογοτεχνία όπου δεν υπάρχει γλώσσα.

≈ συνώνυμα: where, everywhere

όπου/οπουδήποτε κι αν/και να, σε κάθε περίπτωση

Wherever you hide, I will find you.

Οπουδήποτε κι αν κρυφτείς, θα σε βρω.

Wherever you go, they will find you.

Όπου και να πας, θα σε βρουν.

≈ συνώνυμα: no matter where, regardless of where


'til

άλλη γραφή του till


till

Let’s wait till the rain stops.

Ας περιμένουμε όσο να σταματήσει η βροχή.

≈ συνώνυμα: → δείτε τη λέξη until


seeing that

: seeing that < → δείτε τις λέξεις seeing και that

He left seeing that he was ill.

Έφυγε επειδή ήταν άρρωστος.

≈ συνώνυμα: → δείτε τον σύνδεσμο because


seeing as

: seeing as < → δείτε τις λέξεις seeing και as

άλλη μορφή του seeing that


hâlâ

: hâlâ < κληρονομημένο από την οθωμανική τουρκική حالا (hala) < αραβική حالا (ḥālan).

ακόμη, εκφράζει τη συνέχεια κάποιου πράγματος, κάτι που συνεχίζει κάποιος να κάνει, που δεν το έχει σταματήσει ή δεν το έχει ολοκληρώσει

Hâlâ ödevini yapıyor, bitirince seni arar.

Ακόμη γράφει την εργασία του, θα σου τηλεφωνήσει μόλις τελειώσει.

ακόμη, δηλώνει ότι κάτι δεν έγινε ενώ αναμενόταν να είχε γίνει

Kitabı ona hâlâ geri vermedin mi?

Ακόμη δεν της έδωσες πίσω το βιβλίο;


τσαι

: τσαι: γραμμένη η προφορά του συνδέσμου «και» για ιδιώματα με τσιτακισμό < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική καί


τσαι

: τσαι < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική καί με τσιτακισμό

τσ'

συνήθως όταν ακολουθεί φωνήεν

συμπλεκτικός σύνδεσμος

διότι, γιατί

αιτιολογικός


τσαι

: τσαι< τζαι


τσ'

συνήθως όταν ακολουθεί φωνήεν
άλλη μορφή του τσαι

συνήθως όταν ακολουθεί φωνήεν
άλλη μορφή του τσι


ἄχρι

: ἄχρῐ < πιθανώς μηδενισμένη βαθμίδα του μέχρῐ(ς) < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *mé-ǵʰ(s)ri (τοπική: κοντά, μέχρι) < *me (με) + *ǵʰes- (χέρι), κατ᾿ άλλους συνεσταλμένη βαθμίδα από την πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *me- (όπως στο μέσον) που χρησιμοποιείτο ως βάση για επιρρήματα και προθέσεις
: ΑΠΟΓΟΝΟΙ: ⇘ νέα ελληνικά: άχρι

«ἄχρι οὗ» ή απλώς «ἄχρι»

μέχρις ότου, έως ότου, με τον όρο ότι..., εφ᾿ όσον, ενόσω

※ 5ος/4ος πκε αιώνας ⌘ Ξενοφῶν, Ἑλληνικά, 6, 236, (4, 37)

τὰ μὲν οὖν αἴτια τῆς ἐπιβουλῆς ὑπὸ τῆς γυναικὸς οὕτω λέγεται· τῶν δὲ ταῦτα πραξάντων ἄχρι οὗ ὅδε ὁ λόγος ἐγράφετο Τισίφονος πρεσβύτατος ὢν τῶν ἀδελφῶν τὴν ἀρχὴν εἶχε.

λατινική: dōnec

μέχρις ότου, μέχρι να

«ἄχρις οὗ ἂν» ή «ἄχρις ἂν» με υποτακτική

※ 5ος πκε αιώνας ⌘ Ἱπποκράτης, Περὶ συρίγγων, 3

ἐᾷν ἄχρις οὗ ἡ στυπτηρίη ὑγρὴ γένηται τὸν δὲ ἀρχὸν σμύρνῃ ἀλείφειν, ἄχρις οὗ ἂν δοκέῃ ξυμπεφυκέναι

※ 5ος πκε αιώνας ⌘ Ἱπποκράτης, Περὶ τῶν ἐντὸς παθῶν, 40

Πολλάκις δὲ καὶ ἐξαπίνης ἡ νοῦσος ἀνῆκε, καὶ δοκέει ὑγιὴς εἶναι· ἀλλὰ φυλάσσεσθαι χρὴ, ἄχρις ἂν αἱ τέσσαρες καὶ εἴκοσιν ἡμέραι παρέλθωσιν· ἢν γὰρ ταύτας διαφύγῃ, οὐ μάλα θνήσκει.

※ 2ος κε αιώνας ⌘ Καινή Διαθήκη, Α΄ Ἐπιστολὴ πρὸς Κορινθίους, 11.26

ὁσάκις γὰρ ἂν ἐσθίητε τὸν ἄρτον τοῦτον, καὶ τὸ ποτήριον τοῦτο πίνητε, τὸν θάνατον τοῦ Κυρίου καταγγέλλετε, ἄχρις οὗ ἂν ἔλθῃ.

Σημείωση: συχνά το «ἄν» παραλείπεται, ειδικά στους μη αττικούς συγγραφείς

※ 2ος/1ος αιώνας πκε Βίων ὁ Σμυρναῖος, Ἀδώνιδος ἐπιτάφιος, στίχ. 40

ἄχρις ἀποψύχῃς ἐς ἐμὸν στόμα κεἰς ἐμὸν ἧπαρ
πνεῦμα τεὸν ῥεύσῃ, τὸ δέ σευ γλυκὺ φίλτρον ἀμέλξω,
ἐκ δὲ πίω τὸν ἔρωτα, φίλημα δὲ τοῦτο φυλάξω
ὡς αὐτὸν τὸν Ἄδωνιν

άλλες μορφές: ἄχρεις (ελληνιστική κοινή)

τόσο μακριά ως, μέχρις εδώ

χρησιμοποιείται για διάστημα

※ 5ος/4ος πκε αιώνας ⌘ Ξενοφῶν, Κύρου Παιδεία, 5, 4:16

καὶ ὁ μὲν Ἀσσύριος διώξας ἄχρι οὗ ἀσφαλὲς ᾤετο εἶναι ἀπετράπετο· οἱ δὲ Καδούσιοι ἐσῴζοντο πρὸς τὸ στρατόπεδον ἀμφὶ δείλην οἱ πρῶτοι.


καθ' αὑτόν

καθ᾿ αὑτόν
-ήν
όν

: καθ᾿ αὑτόν < καθ᾿ (κατά) + αὑτός (ἑαυτός με κράση)

αυτός καθ᾿ αυτόν, αυτός ο ίδιος· συντάσσεται με την προσωπική αντωνυμία (αὐτός) μπροστά

※ 5ος/4ος πκε αιώνας ⌘ Ξενοφῶν, Ἀπομνημονεύματα, 3, 98

νῦν ἀπειλοῦσιν αὐτοὶ καθ’ αὑτοὺς ἐμβαλεῖν εἰς τὴν Ἀττικήν

※ 4ος πκε αιώνας ⌘ Ἰσοκράτης, Ἑλένη, 31

Τὴν μὲν οὖν ἀνδρίαν ἐν τούτοις ἐπεδείξατο τοῖς ἔργοις ἐν οἷς αὐτὸς καθ᾽ αὑτὸν ἐκινδύνευσεν
*:: Ο Θησέας λοιπόν έδειξε την ανδρεία του στα έργα στα οποία μόνος του εντελώς έπαιξε τη ζωή του κορόνα γράμματα
*:: Μετάφραση (2012): Αθανάσιος.Ι. Γιαγκόπουλος - Ζ.Ε Μαλαθούνη, Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας @greek‑language.gr


ἄχρις

: ἄχρῐς < ἄχρῐ + -ς (λόγω ευφωνίας) → δείτε τη λέξη μέχρις

επικός τύπος του ἄχρῐ

προ φωνήεντος


ἄχρεις

: ἄχρεις < πιθανώς ανορθογραφία λόγω ιωτακισμού της διφθόγγου ει κατά τους ελληνιστικούς χρόνους ^((Χρειάζεται τεκμηρίωση…))

ἄχρῐς (λανθασμένη/μη κανονική μορφή από τον 2ο μ.Χ. αιώνα που ανακαλύφθηκε στους Παπύρους της Οξυρρύγχου)

ελληνιστική κοινή

※ 2ος αιώνας κε αιώνας, ⌘ Πάπυροι της Οξυρρύγχου, Απόσπασμα προσωπικής επιστολής, Π.Οξυ. 10 1346

[---] [ἐν] [τῇ] πόλει γέγναπ̣τ̣α̣ι̣ καὶ κακῶς ἐγνάφη, καὶ ἐὰν χρείαν αὐτοῦ ἔχῃς, ἔ̣χ̣ε, ἐὰν δὲ μή, ἄφος* αὐτω̣* ἄχρεις* ἂν παραγένομαι*, ἐπιδὴ* ὁ λευκός μου παραδρόμαξ ἄχρηστος [γ]έγωναι*. ἠγώρακά* σοι κα̣[.]ει̣[---]


γιάιντα

γιάιντα < για + ίντα

※ Αυτός είναι σπουδαγμένος, βέβαια, μόνο έχει ένα κακό χούι: βάνει τα χέρια ντου στσοι ζέπες όντε κουβεντιάζει και τουτονά δε μ’ αρέσει, γιάιντα το κάνει δε γατέχω…ίντα κατέχω δα γω, κατέχω δα γω;.

κρητική εφημερίδα

※ Μα πήγα ‘γω και στο γιαλό επήγα και στη Μάντρα
κι εκλαίγανε τα πρόβατα μα δεν κατέχω γιάηντα.

Στίχος τραγουδιού, Του Μανώλη, Μοιρολόγια, Λουδοβίκος των Ανωγείων


διατί

: διατί < (διαχρονικό δάνειο) καθαρεύουσα διατί < αρχαία ελληνική φράση διὰ τί


διατί

※ δὲν κάμει χρεία νὰ σὲ τὸ εἰπῶ διατὶ τὸ ξεύρεις καλά

Επιστολή του Ιωάννη Γκούρα προς τον Γεώργιο Καραϊσκάκη (18-06-1826)


γιάηντα

γιάηντα < για + ήντα

γιατί, άλλη γραφή του γιάιντα


weder

ούτε ... ούτε ...


considering

λαμβάνοντας/παίρνοντας υπόψη ότι, δεδομένου ότι, αφού, χρησιμοποιείται για να δείξει ότι σκέφτομαι ένα συγκεκριμένο γεγονός και επηρεάζομαι από αυτό, όταν μιλάω για κάτι

Considering (that) he just started, he knows quite a lot about it.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι μόλις ξεκίνησε, ξέρει αρκετά γι’ αυτό.

We must go to sleep considering we need to get up early tomorrow.

Θα πρέπει να πάμε για ύπνο, δεδομένου ότι/αφού πρέπει να ξυπνήσουμε νωρίς αύριο.


τζιαι

: τζιαι < → λείπει η ετυμολογία


γιαείντα

γιαείντα < για + είντα

γιατί, για ποιο λόγο


έως ότου

: έως ότου < (ελληνιστική κοινή) ἕως ὅτου

άλλη μορφή του ωσότου


εφ' όσον

: εφ' όσον < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή ἐφ’ ὅσον

άλλη μορφή του εφόσον


προκειμένου να

προκειμένου να

προκειμένου να < (διαχρονικό δάνειο) καθαρεύουσα προκειμένου νὰ→ δείτε τις λέξεις προκειμένου και να

συνώνυμο του για να

※ Όπως επισημαίνουν κυβερνητικά στελέχη, ο πρωθυπουργός, όπως έχει δείξει όλα τα προηγούμενα χρόνια, “όταν κρίνει, προχωράει σε διορθωτικές κινήσεις προκειμένου να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα του κυβερνητικού έργου.

Financialreport.gr, «Ανασχηματισμός… rotation με Χρυσοχοϊδη, Γεωργιάδη, Μιχαηλίδου, προκειμένου να φύγει ο Οικονόμου» 3. 1. 2024 Financial Report, πρόσβαση: 13. 7. 2025

※ H αρχική έρευνα αφορούσε εμπορική απάτη που διέπραττε ο 27χρονος, προκειμένου να εξασφαλίσει έσοδα για να χρηματοδοτήσει τρομοκρατικές επιθέσεις

Ανώνυμος, «Γερμανία: Συνελήφθη Βόσνιος ως ύποπτος για σχεδιασμό τρομοκρατικών επιθέσεων» 9. 7. 2025 ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ, πρόσβαση: 13. 7. 2025
#:: Σημείωση: χρησμιοποιείται και υφολογικά για την αποφυγή επανάληψης του «για να».

αν πρόκειται να

Προκειμένου να φύγει από το σπίτι, καλύτερα να υποχωρήσεις.


προκειμένου νά

προκειμένου νά

προκειμένου νά→ δείτε τις λέξεις προκειμένου και νά

προκειμένου να, για να

※ Δὲν ὑπῆρχε δι’ αὐτὸν ὕψος βράχου προκειμένου νὰ φθάσῃ δι’ ἐκείνην ἐν τῇ φωλεᾷ τοῦ ἀετοῦ ἐν τοῖς σπλάγχνοις τῶν νεφῶν τοὺς διὰ πτίλων ἔτι κεκαλυμμένους ἀετιδεῖς· καὶ δὲν ὑπῆρχε βάθος ῥύακος δι’ αὐτὸν ὅταν ὤφειλε νὰ μεταφέρῃ ἐκείνην διὰ μέσου τοῦ ἀφροῦ τῶν καταρρακτῶν.

1876 Ανώνυμος, Ἀθηναΐς-Ἔτος Α΄, τεῦχος 5, Φριτιὸφ καὶ Ἰνγεβόργη, ΑΘΗΝΑΙ.—ΜΑΪΟΣ 1876.


διά νά

διὰ νά < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική διὰ νά→ δείτε τις λέξεις διά και νά: ΑΠΟΓΟΝΟΙ: ⇒ νέα ελληνικά: για να

για να, προκειμένου να

※ Ὅ,τι καὶ ἄν εἶνε, ἔχω κ’ ἐγὼ κρυμμένον μέσα εἰς τὰ βάθη τῆς μνήμης μου ἕνα «Παληὸ τραγοῦδι τοῦ νέου καιροῦ.» Σᾶς τὸ ἀποκαλύπτω τώρα ὡς ἐξομολόγησιν, ὄχι διὰ νὰ τὸ συγκρίνετε μὲ τὸ ποίημα τοῦ Οὑγκὼ — τοιαύτη σύγκρισις θὰ τὸ ἐθανάτωνε — ἀλλ’ ἁπλῶς διὰ νὰ κρίνετε καὶ διὰ νὰ λύσετε τὴν ἀπορίαν μου..

1891 Κωστής Παλαμάς, Ἐθνικὸν Ἡμερολόγιον τοῦ Ἔτους 1891, Παλῃὸ τραγοῦδι τοῦ νέου καιροῦ


νά

: νά < (σύνδεσμος) κληρονομημένο από τη μεσαιωνική ελληνική νά < αρχαία ελληνική ἵνα
: ΑΠΟΓΟΝΟΙ: ⇒ νέα ελληνικά: να
: νά < (μόριο) κληρονομημένο από τη μεσαιωνική ελληνική νά < αρχαία ελληνική ἠνί < αρχαία ελληνική ἤν
: ΑΠΟΓΟΝΟΙ: ⇒ νέα ελληνικά: να

πολυτονική γραφή του να

※ Σφίξε μας, μάννα, σφίξε μας. Γυμνά, ξαρματωμένα, | σὰν νἄτανε κατάδικα, σὰν νἆταν νικημένα, |ἔρχονται μὲς στὸν κόρφο σου. Δῶσέ μας τὴν εὐχή σου | καὶ σβύε πᾶσα μας πληγὴ μ' ἕνα θερμὸ φιλί σου.

1857 Ἀριστοτέλης Βαλαωρίτης, Ἡ δάφνη καὶ τὸ ἀηδόνι, Εἰκοστὴ Πέμπτη Μαρτίου
*:: Σημείωση: εδώ το «νά» ενώνεται με το ἤτανε σε «νἄτανε» και με το ἦταν σε «νἆταν».

※ 1. Νὰ ῥάπτῃ, νὰ πλέκῃ καὶ νὰ ἐπισκευάζῃ. 2. Νὰ ἐργάζηται τὴν μηχανὴν τῆς ῥαπτικῆς. 3. Νὰ μαγειρεύῃ, νὰ σαρώνῃ καὶ νὰ τηρῇ τὰ τῆς οἰκίας ἐν τάξει. 4. Νὰ διευθετῇ μόνη τὴν κόμην αὐτῆς κομψῶς. 5. Νὰ γράφῃ, ν’ ἀναγινώσκῃ καὶ ν’ ἀριθμῇ. 6. Νὰ νοσηλεύῃ τοὺς ἀσθενεῖς, νὰ ἦναι γενναιόκαρδος καὶ νὰ συντρέχῃ τοὺς ἐνδεεῖς. 7. Νὰ δέχηται τοὺς ἐπισκεπτομένους τοὺς γονεῖς, ἐν ἀπουσίᾳ αὐτῶν καὶ νὰ περιποιῆται αὐτοὺς καὶ φιλοφρόνως καὶ εὐγενῶς. Διὰ τῶν γνώσεων τούτων θέλει δυνηθῇ, νὰ καταστήσῃ ἑαυτήν τε καὶ τὸν πλησίον αὐτῆς εὐτυχῆ.

1876 Ανώνυμος, Ἀθηναΐς-Ἔτος Α΄, τεῦχος 2, Τί ὀφείλει νὰ γινώσκῃ ἑκάστη κόρη, Ἀθῆναι 1 Φεβρουαρίου 1876


skoro

αιτιολογικός