פֿיר

yi-prep

פֿיר • (fir)

From Old High German vür, from Old High German furi, from Proto-West Germanic *furi, from Proto-Germanic *furi (“for”), from Proto-Indo-European *pr̥h₂-i-.

פֿאַר פֿאַר#Yiddish

Alternative form of פֿאַר (far): before, in front of, ahead of, prior to


אָב

From Old High German ab, from Proto-Germanic *ab.


אין

אין • (in) (contracted dem-form אינעם (inem) or אין (in))

in (romanization)
אינעם (contracted-dem-form)
אין (contracted-dem-form)

From Middle High German in, from Old High German in, from Proto-Germanic *in, from Proto-Indo-European *h₁én.


אויף

אויף • (oyf) (contracted dem-form אויפֿן (oyfn))

oyf (romanization)
אויפֿן (contracted-dem-form)

From Middle High German ūf, from Old High German ūf, from Proto-Germanic *upp.

ווי אַזוי זאָגט מען „אוי“ אויף ענגליש?
vi azoy zogt men „oy“ oyf english?
So how do you say "oy" in English?


איבער

איבער • (iber) (contracted dem-form איבערן (ibern))

iber (romanization)
איבערן (contracted-dem-form)

From Old High German ubiri, from Proto-Germanic *ubiri. Compare German über.

איך בין געגאַנגען איבער די גאַסן פֿון ניו־יאָרק.

ikh bin gegangen iber di gasn fun nyu-york.


פֿון

פֿון • (fun) (contracted dem-form פֿונעם (funem) or פֿון (fun))

fun (romanization)
פֿונעם (contracted-dem-form)
פֿון (contracted-dem-form)

From Old High German fon; compare German von.

די טאָכטער פֿונעם געוועזענעם פֿאָרזיצער פֿון דער פֿאָרווערטס־פֿאַרוואַלטונג

2019 September 6, “אַן אויסדרוק פֿון מיטגעפֿיל פֿאַרן געוועזענעם פֿאָרזיצער פֿון דער פֿאָרווערטס־פֿאַרוואַלטונג, ד״ר באַרני זומאָף [A Note Of Sympathy To Former Chair of the Forward Board, Dr. Barnett Zumoff]”, in Der Forverts:

the daughter of the former chair of the Forward Board of Directors

di tokhter funem gevezenem forzitser fun der forverts-farvaltung

וואָס איז פֿלינקער פֿון אַ מויז?


אן

(nonstandard) Unpointed form of אָן (on).


צום

Contraction of צו דעם (tsu dem): to the.

Precedes a superlative adjective in the dative singular to create a superlative adverb.


צו

צו • (tsu) (contracted dem-form צום (tsum))

tsu (romanization)
צום (contracted-dem-form)

From Old High German zuo, from Proto-Germanic *tō.

to (direct object marker for certain verbs)


איבערן

head

איבערן • (ibern)

איבער איבער#Yiddish

Contraction of איבער דעם (iber dem): over the.


אינעם

אינעם • (inem)

Contraction of אין דעם (in dem): in the.


קיין

Probably from Middle High German gein, gēn, contraction of gegen (“against, towards”), whence קעגן (kegn). Compare literary German gen (“to”).


אונטער

yi-prep

אונטער • (unter) (contracted dem-form אונטערן (untern))

unter (romanization)
אונטערן (contracted-dem-form)

From Old High German untar, from Proto-Germanic *under.

אונטערגאַנג

decline, downfall, doom; epidemic; blight

אונטערגיין

to go down, sink; to decline; to become extinct

אונטערוואַרפֿן

to abandon (a child); to plant (stolen goods)


בײַ

בײַ • (bay) (contracted dem-form בײַם (baym))

bay (romanization)
בײַם (contracted-dem-form)

From Middle High German bī (compare German bei), from Old High German bī (“by, at”), from Proto-West Germanic *bī, from Proto-Germanic *bi (compare English by), from the second syllable of Proto-Indo-European *h₂m̥bʰi (“round about, around”).


מיט

yi-prep

מיט • (mit) (contracted dem-form מיטן (mitn))

mit (romanization)
מיטן (contracted-dem-form)

From Middle High German mit, from Old High German mit, from Proto-West Germanic *midi, from Proto-Germanic *midi, from Proto-Indo-European *meth₂.

דאָס ליד געשריבן איז מיט בלוט, און ניט מיט בלײַ

1943, “Zog nit keyn mol”, Hirsh Glick (lyrics):

This song is written with blood and not with lead

dos lid geshribn iz mit blut, un nit mit blay


אויפֿן

head

אויפֿן • (oyfn)

English: oof, oofless, ooftish, oofy

אויף אויף#Yiddish

Contraction of אויף דעם (oyf dem): on the/by the


ווי

From Middle High German wie. For more, see German wie.


צווישן

From Old High German in zuiskēn, from zuiski (“twofold”), from zwēne (“two”). Compare German zwischen.


קעגן

yi-prep

קעגן • (kegn) (contracted dem-form קעגן (kegn))

kegn (romanization)
קעגן (contracted-dem-form)

From Old High German gagan, from Proto-Germanic *gagina. Compare German gegen.


פֿאַר

פֿאַר • (far) (contracted dem-form פֿאַרן (farn))

far (romanization)
פֿאַרן (contracted-dem-form)

From Old High German vür, from Old High German furi, from Proto-West Germanic *furi, from Proto-Germanic *furi (“for”), from Proto-Indo-European *pr̥h₂-i-. Compare German für. Akin to English for and Dutch voor.

(stressed) before, in front of, ahead of, prior to

(unstressed, Hungarian Yiddish, New York Chassidish) to (indicating the target or recipient of an action)

Hungarian Yiddish; New York Chassidish; Hungarian Yiddish; New York Chassidish


וועגן

head

וועגן • (vegn)


מיטן

Contraction of מיט דעם (mit dem): with the


אויפן

אויפן • (oyfn)

אויפֿן אויפֿן#Yiddish

(nonstandard) Unpointed form of אויפֿן (oyfn).


פֿונעם

פֿונעם • (funem)

פֿון פֿון#Yiddish

Contraction of פֿון דעם (fun dem): from the, of the, than the


אָן

From Middle High German āne (“without”) (compare German ohne), from Old High German āna, ānu, āno (“without”), from Proto-Germanic *ēnu (“without”) (compare Old Saxon āno, Old Frisian ōni, Old Norse án, ón).

inh

וואָס קען וואַקסן, וואַקסן אָן רעגן?


אונטערן

head

אונטערן • (untern)

אונטער אונטער#Yiddish

Contraction of אונטער דעם (unter dem): under the


בײַם

Contraction of בײַ דעם (bay dem): by the.


פֿאַרן

פֿאַרן • (farn)

פֿאַר פֿאַר#Yiddish

Contraction of פֿאַר דעם (far dem): for the


ביז

yi-prep

ביז • (biz) (contracted dem-form ביזן (bizn))

biz (romanization)
ביזן (contracted-dem-form)

From Middle High German biz, from bī ze. Compare German bis.


נאָך

נאָך • (nokh) (contracted dem-form נאָכן (nokhn))

nokh (romanization)
נאָכן (contracted-dem-form)

From Middle High German nāh, from Old High German nāh, from Proto-Germanic *nēhw.


דורך

דורך • (durkh) (contracted dem-form דורכן (durkhn))

durkh (romanization)
דורכן (contracted-dem-form)

From Middle High German durch, from Old High German duruh, from Proto-Germanic *þurhw. Doublet of אַדורך (adurkh). Compare German durch.


פון

פֿון פֿון#Yiddish

(nonstandard) Unpointed form of פֿון (fun).


במשך

der

Hebrew בְּמֶשֶׁךְ

פֿון פֿון#Yiddish


אום

From Middle High German umbe, from Old High German umbi. Compare German um.


פאַר

head

פאַר • (far)

פֿאַר פֿאַר#Yiddish

(nonstandard) Unpointed form of פֿאַר (far).


פאר

פֿאַר פֿאַר#Yiddish


אַדורך

From an extended form of Middle High German durch (“through”), probably either aldurch (literally “all through”) or hindurch (literally “there through, right through”). Doublet of דורך (durkh). Compare phonetically Yiddish אַזוי (azoy) from Middle High German also, and Yiddish אַוועק (avek) from Middle High German in wec, enwec. Eventually from Old High German thuruh, from Proto-Germanic *þurhw.


דורכן

דורך דורך#Yiddish


אינם

אינעם אינעם#Yiddish


צוליב

Univerbation of צו (tsu) + ליב (lib). Compare German zuliebe.


אויף צו להכעיס

אויף צו להכעיס • (oyf tsu lehakhes, oyf tsu lokhes)

oyf tsu lehakhes (romanization)
oyf tsu lokhes (romanization)


אַקעגן

אַקעגן • (akegn)


באַ

yi-prep

באַ • (ba) (contracted dem-form באַם (bam))

ba (romanization)
באַם (contracted-dem-form)


ביזן

Contraction of ביז דעם (biz dem): until the


נאָכן

נאָך נאָך#Yiddish

Contraction of נאָך דעם (nokh dem): after the


לויט

לויט • (loyt) (contracted dem-form לויטן (loytn))

loyt (romanization)
לויטן (contracted-dem-form)

Probably borrowed from German laut (“according to”) (from 15th century; chiefly in written style), shortened from Middle High German nāch lūte (“according to the text of”), ultimately from Proto-Germanic *hlūdaz. Compare German Laut (“sound”) and Wortlaut (“wording, exact text”).

der

לויט ווי איך זע


באַם

head

באַם • (bam)

בײַם בײַם#Yiddish


הינטערן

הינטער הינטער#Yiddish

Contraction of הינטער דעם (hinter dem): behind the


הינטער

yi-prep

הינטער • (hinter) (contracted dem-form הינטערן (hintern))

hinter (romanization)
הינטערן (contracted-dem-form)

From Middle High German hinter, from Old High German hintar, from Proto-West Germanic *hinder, from Proto-Germanic *hinder.


לויטן

לויט לויט#Yiddish

Contraction of לויט דעם (loyt dem): according to the


אָהן

head

אָהן • (ohn)


אכוץ

די פּראָלעטאריער האָבּן דערבּיי גארנישט צו פארלירן, אכוץ זייערע קייטן.

1924, Karl Marx, translated by Khayim Holmshtok, Komunistisher manifest:

The proletarians have nothing to lose but their chains.

Di proletaryer hobn derbay gornisht tsu farlirn akhutz zeyere keytn.

אַחוץ אַחוץ#Yiddish

(nonstandard) Phonetic spelling of אַחוץ (akhuts), used in the Soviet Union.


אַנטקעגן

yi-prep

אַנטקעגן • (antkegn)

From Middle High German engegen, from Old High German ingegin. Compare German entgegen.

אין סאָװעטן־פֿאַרבאַנד איז ייִדיש דערקלערט געװאָרן ווי „די‟ ייִדישע שפּראַך, אַנטקעגן העברעיִש, װאָס איז געװאָרן טריף־פּסול װי די שפּראַך פֿון רעליגיע און ציוניזם.

2020 April 24, Mikhail Krutikov, “װי פּאָליטיש זײַנען ייִדישע לימודים?”, in Forverts:

In the Soviet Union Yiddish was declared to be "the" Jewish language, opposed to Hebrew, which became unkosher as the language of religion and Zionism.

in sovetn-farband iz yidish derklert gevorn vi „di‟ yidishe shprakh, antkegn hebreish, vos iz gevorn treyf-posl vi di shprakh fun religye un tsienizm.

opposed to, compared to, in comparison with

as for, about, concerning, with respect to


אַנשטאָט

אַנשטאָט • (anshtot)

From Middle High German an (“on”) + stat (“place, stead”). Compare German anstatt.


בעפֿאָר

בעפֿאָר • (befor)


אינמיטן

אינמיטן • (inmitn)

אין מיטן
אין מיטן#Yiddish

Nonstandard spelling of אין מיטן (in mitn, “in the middle of”).


נעבן

לעבן לעבן#Yiddish


אַ חוץ פֿון

bor

Hebrew חוּץ לְ־

זאָלסט פֿאַרלירן אַלע ציינער אַ חוץ פֿון איינעם און דער זאָל דיר וויי טאָן.

May you lose all your teeth besides one and may that one hurt you.

zolst farlirn ale tseyner a khuts fun eynem un der zol dir vey ton.


אין מיטן

yi-prep

אין מיטן • (in mitn)

From Middle High German enmitten, enmittent, from Old High German in mitten. Cognate with German inmitten.

אין מיטן גאַס


בהסכּם

Derived from Hebrew הֶסְכֵּם. See also הסכּם (heskem).

der

Hebrew הֶסְכֵּם


פֿאַרבײַ

yi-prep

פֿאַרבײַ • (farbay)

Combination of Middle High German vor or vür + bī. By surface analysis, פֿאַר (far) + בײַ (bay).


אַרײַנציִענדיק

yi-prep

אַרײַנציִענדיק • (arayntsiendik)

From אַרײַנציִען (arayntsien, “to draw into, to drag in; to absorb; to implicate”).


לענגאויס

לענגאויס • (lengoys)

/ˈlɛnɡˌɔɪ̯s/

/ˈlɛnɡˌɔʊ̯s/

לענג (leng, “length”) + אויס (oys, “out”)


תּוך כּדי

/tɔχ kəˈdɛɪ̯/