ראשית

Borrowed from Hebrew רֵאשִׁית (reshít, “the first”)


שום

From Hebrew שׁוּם (“some, any (in negative contexts)”), from Aramaic שֻׁם.

der

איך האָב נישט קיין שום רויז!

not at all (intensifies a negative construction)


יא

(nonstandard) Unpointed form of יאָ (yo).


אויך

From Old High German ouh, from Proto-Germanic *auk.


הײַנט

From Middle High German hīnaht, from Old High German hīnaht (“tonight”), contracted from hiu naht (“this night”).
Cognate with Bavarian heint (“today”) and obsolete German heint, heinacht (“tonight”).

Isaac Bashevis Singer, The Magician of Lublin
יאַשאַ מאַזור, אָדער דער קונצנמאַכער פֿון לובלין ווי מ’האָט אים גערופֿן אין אַנדערע שטעט, האָט זיך הײַנט אויפֿגעהויבן פֿרי.
yasha mazur, oder der kuntsnmakher fun lublin vi m’hot im gerufn in andere shtet, hot zikh haynt oyfgehoybn fri.

Yasha Mazur, or the Magician of Lublin as he was called in other cities, arose early today.


וווּ

From Old High German hwar (“where”), whence also German wo.


יאָ

From Middle High German ja, from Old High German ja, jā (“yes”), from Proto-Germanic *ja (“yes”).

איך קען יאָ קאָכן


זייער

From Middle High German sēr, from Old High German sēr (“sored, injured”), from Proto-West Germanic *sair.


ניין

From a contraction of Middle High German nein, from Old High German nein. Akin to German nein. Compare Old English nān, from ne ān (Modern English none, further contracted to no).


לא

“לא מיט אַן אַלף“

1998, Steven A. Jacobson, quotee, A Guide to the More Common Hebraic Words in Yiddish, Fairbanks, AK, page 91:

“לא דובים ולא יער“

"Neither bears nor woods; entirely untrue"

“לא היה ולא נבֿרא“


וואו

וווּ וווּ#Yiddish


משך

From Hebrew מֶשֶׁךְ (“extent, duration”).

long (describing the duration of something)


שיער

שיִער שיִער#Yiddish

(nonstandard) Unpointed form of שיִער (shier, “nearly”).


שירה

From Middle High German schir (“immediate, quick”) (adv. schire), Old High German skeri (“sharp, acute, quick, rapid”). See more on German schier.

inh

אַלמעכטיגער גאָט נון בוי דײַן טעמפל שירה, אַלזאָ שיר, און אַלזאָ באַלד, אין אונדזערן טאָגן שירה.

Almighty god, build now your temple quickly, both quickly and soon, in our days quickly.

almekhtiger got nun boy dayn templ shire, alzo shir, un alzo bald, in undzern togn shire.


סתם

סתּם סתּם#Yiddish

(nonstandard) Unpointed form of סתּם (stam).


מיט אַ מאָל

head

מיט אַ מאָל • (mit a mol)

Probably from an Old High German source of German mit einem Male (“all at once”), from Mal (“point of time”).


משמעות

From Hebrew מַשְׁמָעוּת

der

Hebrew מַשְׁמָעוּת


בעצם

basically, intrinsically, fundamentally, as a matter of fact, in essence


אפשר

אפֿשר אפֿשר#Yiddish

(nonstandard) Unpointed form of אפֿשר (efsher).


בײַטאָג

yi-adverb

בײַטאָג • (baytog)


בײַנאַכט

בײַ (bay, “at”) + נאַכט (nakht, “night”)


מאָרגן

yi-adv

מאָרגן • (morgn)

From Middle High German morgen, from Old High German morgan, from Proto-West Germanic *morgan, from Proto-Germanic *murganaz.


פֿריִיִק

yi-adverb

פֿריִיִק • (friik)


פֿרי

פֿרי • (fri)

From Middle High German vrōwe, vrūge, vruo, from Old High German fruo, from Proto-West Germanic *frō (“early”).


גלײַך

From Middle High German gelīch, from Old High German gilīh, from Proto-West Germanic *galīk, from Proto-Germanic *galīkaz.


צו

From Old High German zuo, from Proto-Germanic *tō.


איבעריקס

איבעריקס • (iberiks)


אַריבער

אַריבער • (ariber)

From אַר־ (ar-) + איבער (iber). Compare German herüber.


דאָך

From Middle High German doch, from Old High German doh, from Proto-Germanic *þauh.


אַרויס

אַרויס • (aroys)

From אַר־ (ar-) + אויס (oys). Compare German heraus.


הײַנטצוטאָג

הײַנט (haynt, “today”) + צו (tsu, “to”) + טאָג (tog, “day”). Compare German heutzutage, Dutch heden ten dage.


טאָג־טעגלעך

/tɔɡˈtɛɡɫəχ/

טאָג (tog, “day”) + טעגלעך (teglekh, “daily”), compare German tagtäglich.


נעבעך

From Slavic (compare Czech nebohý), from Proto-Slavic *nebogъ.

ער האָט נעבעך נישט קיין שיך.

1936, Mordechai Gebirtig, ס׳ברענט ("It is burning"):
ס׳ברענט, ברידערלעך, ס׳ברענט! / אוי אונדזער אָרעם שטעטל נעבעך ברענט!
s'brent, briderlekh, s'brent! / oy undzer orem shtetl nebekh brent!
It's burning, brothers, it's burning! Oh, what a pity, our poor shtetl is burning!

sadly, unfortunately (indicates something to the detriment of the subject of the sentence)


אַרום

yi-adverb

אַרום • (arum)

From אַר־ (ar-) + אום (um). Compare German herum.

אַלץ אַרום שוין ברענט


שוין

From Old High German scōno (“beautifully”). Cognate with German schon (“already”).


נישט

A contracted form of Old High German niowiht, from nio (“never”) + wiht (“being, creature”), derived from Proto-Germanic *ne (“not”) + *aiw- (“ever”) + *wihtą (“thing”).
Compare German nicht. Akin to Dutch niet, West Frisian net, English not where similar developments took place.


דאָרט

yi-adv

דאָרט • (dort)

From Middle High German dort, from Old High German doret. Cognate with German dort.


יעצט

איצט איצט#Yiddish

(nonstandard, Hasidic) Alternative form of איצט (itst)


דא

(nonstandard) Unpointed form of דאָ (do).


אַוועק

אַוועק • (avek)

From Old High German. Essentially אַן (an, “on”) + וועג (veg, “way”). Compare Old English onweġ (Modern English away).

גיי אַוועק!


ווי

From Middle High German wie. For more, see German wie.

איך ווייס ניט ווי זאָגט מען דאָס אויף ייִדיש.

ikh veys nit vi zogt men dos oyf yidish.


אַהיים

אַהיים • (aheym)

From Old High German. Essentially אַן (an, “on”) + היים (heym, “home”). Compare אַוועק (avek).


באמת

Borrowed from Hebrew בֶּאֱמֶת (be'emét, “truly”)


ווען

yi-adv

ווען • (ven)

From Old High German wanne, from Proto-Germanic *hwannē (“at what time, when”), from Proto-Indo-European *kʷo-, *kʷi- (“interrogative base”).


דאָ

From Middle High German dā, dār, from Old High German dār. Compare German da.

there (used for something nearby, or to show existence, as in "there is")

דאַנען

used instead when preceded by a preposition


אַהער

yi-adv

אַהער • (aher)

From Middle High German here, from Old High German hera. The first syllable is from a prefixed syllable al- as in אַזוי (azoy) from alsō (see אַלע (ale, “all”)). Compare German her and early modern German allher.


ניט

נישט נישט#Yiddish

(dialectal, Northeastern) Alternative form of נישט (nisht)


גאַנץ

From Middle High German ganz, from Old High German ganz, from Proto-West Germanic *gant.


צוזאַמען

ברידער און שוועסטער
לאָמיר גיין צוזאַמען
לאָמיר ניקאָלײַקעלען
באַגראָבן מיט דער מאַמען

(Can we date this quote?), “אין אַלע גאַסן [On every street]”:

Brothers and sisters
let's all get together
let's bury little Nicholai
with his mother.

brider un shvester
lomir geyn tsuzamen
lomir nikolaykelen
bagrobn mit der mamen


אַזוי

אַזוי • (azoy)

From Middle High German alsō, from Old High German al + sō, from Proto-Germanic *allaz + *swa. Compare German also. See also אַז (az).


פֿאַר

head

פֿאַר • (far)

From Old High German vür, from Old High German furi, from Proto-West Germanic *furi, from Proto-Germanic *furi (“for”), from Proto-Indo-European *pr̥h₂-i-. Compare German für. Akin to English for and Dutch voor.


אָן

From Middle High German an, ane, from Old High German ana, from Proto-West Germanic *an, *ana, from Proto-Germanic *an(a), from Proto-Indo-European *h₂enh₂.

פֿון איצט אָן

פֿון הײַנט אָן


נאָכאַמאָל

yi-adv

נאָכאַמאָל • (nokhamol)

From נאָך (nokh, “still”) + אַ (a, “a”) + מאָל (mol, “time”). Compare the similar German construction noch einmal.


נאר

נאַר נאַר#Yiddish

(nonstandard) Unpointed form of נאַר (nar).


נאָר

yi-adv

נאָר • (nor)

From Middle High German nuor, contracted from niwer, newære, from Old High German ni wāri (“were it not”). Cognate with German nur, Dutch maar.


נאָך

From Middle High German noch, nog, from Old High German noh, from Proto-Germanic *nuh, from Proto-Indo-European *nū-kʷe-.


דורך און דורך

דורך (durkh) און (un) דורך (durkh) • (durkh un durkh)

durkh (romanization)
durkh un durkh (romanization)

Common West Germanic construction. Compare German durch und durch, English through and through, Dutch door en door.

(idiomatic) through and through; entirely


דורך

→ Hebrew: דוך (dukh)

From Middle High German durch, from Old High German duruh, from Proto-Germanic *þurhw. Doublet of אַדורך (adurkh). Compare German durch.


אַפֿילו

אַפֿילו • (afile)

Borrowed from Hebrew אפילו (afilú, “even”), whence also Ladino afilú (“even (if)”).

אַפֿילו אַ בלינדע וועווערקע געפֿינט אַ מאָל אַ חזיר־ניסל

Even a blind squirrel finds an acorn sometimes.

Afile a blinde veverke gefint a mol a khazer-nisl.

even (emphasizing a comparison or implying an extreme example)


פֿאָרווערטס

פֿאָרווערטס • (forverts)

Vorwärts yi:פארווערטס

Cognate with German vorwärts. The newspaper's name was borrowed directly from a German Socialist newspaper called the Vorwärts.


טאַקע

טאַקע • (take)

From a Slavic language, ultimately from Proto-Slavic *tako or Proto-Slavic *takъ.


הויפּט

הויפּט • (hoypt)

From Middle High German houbet, höubet, from Old High German houpt, from Proto-Germanic *haubudą.


נאָך אַ מאָל

נאָך אַ מאָל • (nokh a mol)

נאָכאַמאָל נאָכאַמאָל#Yiddish

Alternative form of נאָכאַמאָל (nokhamol)


אַוודאי

אַוודאי • (avade)


מסתּמא

mistame (romanization)
mistome (romanization)

From Aramaic מִסְּתָמָא (missəṯāmā, “of a general nature”), from מִן (min, “from”) + סְתָמָא (səṯāmā, “undefined matter”).


איצט

From Old High German ieze, iezuo; compare German dialectal forms itz, itzo, as well as standard German jetzt.


גאָר

yi-adv

גאָר • (gor)


בכּלל

biklal (romanization)
bklal (romanization)

בכלל בכלל#Yiddish

Alternative form of בכלל (bikhlal, bkhlal)


דעמאָלט

דעמאָלט • (demolt)

From מאָל (mol, “a time”); compare German damals.


בכלל

bikhlal (romanization)
bkhlal (romanization)

From Hebrew בִּכְלָל (bikhlál, “in general”).


עפּעס

עפּעס • (epes)

From Old High German eddeshwaz (whence German etwas), from edde- + hwaz, with the eventual /-tw-/ assimilating to /-p-/. Compare Luxembourgish eppes, Alemannic German öppis and Pennsylvania German, Rhine Franconian, and Swabian ebbes.


ניטאָ

head

ניטאָ • (nito)

Contraction of ניט דאָ (nit do): not here; not there.


אפֿשר

Borrowed from Hebrew אֶפְשַׁר (efshár, “possible”).

used to soften a request, could be translated along the lines of "would you mind", "do you... by any chance", etc.


פּונקט

yi-adv

פּונקט • (punkt)

Ultimately from Latin punctum. Compare German Punkt.

just, exactly, precisely, promptly, punctually


כאָטש

From Polish choć, Belarusian хоць (xocʹ), and/or Ukrainian хоч (xoč).


אויפֿדערנאַכט

yi-adverb

אויפֿדערנאַכט • (oyfdernakht)

From אויף (oyf, “at”) + דער (der, “the”) + נאַכט (nakht, “night”).


אַרונטער

yi-adverb

אַרונטער • (arunter)

From אַר־ (ar-, “-ward”) + אונטער (unter, “under”). Compare German herunter.


אַ פּנים

yi-adv

אַ פּנים • (a ponem)

apparently, seemingly, on the face of it


אויג אויף אויג

אויג אויף אויג • (oyg oyf oyg)


אַנומלט

אַנומלט • (anumlt)

From Middle High German ie + nuo + mâl. Compare German nunmal, nunmals (“now”); for another instance of MHG ie > Yiddish אַ־ (a-), compare אַצינד (atsind).


אחרון אחרון חבֿיבֿ

אחרון אחרון חבֿיבֿ • (akhren akhren khovev)

From Hebrew אחרון חביב (akharón khavív).


אַזייגער

אַזייגער • (azeyger)

אַ זייגער
אַ זייגער#Yiddish

Alternative spelling of אַ זייגער (a zeyger)


אַ כּלל

אַ כּלל • (a klal)


ערשט

From Old High German ērist, superlative of ēr (“early”), from Proto-Germanic *airiz, whence also Old English ær (Modern English ere, early). Compare German erste.

דאָס איז ערשט אַ האַלבע אַרבעט


בלויז

From Middle High German blōȥ (“naked, bare, unarmed, exposed, wretched”), from Old High German blōz, from Proto-Germanic *blautaz, from Proto-Indo-European *bʰlaw- (“weak, frightened”). Cognate with German bloß (“naked, mere, sole”), Dutch bloot (“bare, naked”), Swedish blott (“merely, just”).
The sense “dull” can be derived from “unarmed”. The sense “stupid” can be derived thence or even from “naked” directly; compare German bloßstellen (“to embarrass, stultify”). Therefore influence by Middle High German blœde (“frail, craven”), whence German blöd (“stupid”), is not absolutely necessary, although it does appear likely and would also explain the front vowel in the variant bleyz above.


דאָלוי

yi-adv

דאָלוי • (doloy)

דאָלוי פּאָליציי!


דערפֿאַר

דערפֿאַר • (derfar)


בשעת

beshas (romanization)
beshays (romanization)

From Hebrew בִּשְׁעַת (bish'át, “in the hour of”).

bor

קָטֹנְתִּי! – באַדאַרף איך אײַך זאָגן מיטן לשון, וואָס יעקבֿ אָבֿינו האָט געזאָגט, בשעת ער האָט זיך געלאָזט גיין קעגן עשׂון, להבֿדיל...

1894, שלום־עליכם (sholem-aleykhem, “Sholem Aleichem”), “קטנתּי (kotonti)”, in טבֿיה דער מילכיקער (tevye der milkhiker, “Tevye the Dairyman”):

“I am unworthy!” I allow myself to say to you with the words our Father Jacob said [to God] while he was on his way to meet Esau, lehavdil...

kotonti! – badarf ikh aykh zogn mitn loshn, vos yankev ovine hot gezogt, bshas er hot zikh gelozt geyn kegn eysevn, lehavdl...


גענוג

From Middle High German genuoc, from Old High German ginuog, from Proto-Germanic *ganōgaz.

ער פֿאַרשטייט נישט ווייל ער לערנט זיך נישט גענוג.

He doesn't understand because he doesn't learn enough.

er farshteyt nisht veyl er lernt zikh nisht genug.


זשע

From a Slavic language. Compare Russian же (že) and Polish że / -że.

אבֿרהם רייזען (Avrom Reyzen), מאַי־קאָ משמע־לן? (may-ko mashme-lon?, “Mai Ka Mashma Lan?”)
מאַי־קאָ משמע־לן דער רעגן? / וואָס־זשע לאָזט ער מיר צו הערן?
may-ko mashme-lon der regn? / vos-zhe lozt er mir tsu hern?
What does the rain come to teach? / What, then, does it let me hear?

וואָס זשע ווילסטו?

ווער זשע האָט מײַן הוט גענומען?

גיב זשע מיר די שליסלען!

used after imperative verbs as an intensifier


אומעטום

yi-adverb

אומעטום • (umetum)


קיינמאָל

yi-adv

קיינמאָל • (keynmol)

מיט די וואָס שרײַבן אין זשאַרגאָניט קען מען קיינמאָל צו זיכער ניט זײַן.

One can never be too sure of those who write in "Jargon".

mit di vos shraybn in zhargonit ken men keynmol tsu zikher nit zayn.


באָרוועס

באָרוועס • (borves)

By surface analysis, Middle High German bar + פֿוס (fus). Compare German barfuß.


ווי אַ פֿיש אין וואַסער

yi-adv

ווי אַ פֿיש אין וואַסער • (vi a fish in vaser)

like a duck takes to water
like a duck takes to water

(simile) like a duck takes to water (very naturally and easily)

en-ווי_אַ_פֿיש_אין_וואַסער-yi-adv-CtmvICzM


נישטאָ

נישט נישט#Yiddish

Contraction of נישט דאָ (nisht do): not here; not there.


צוריק

back (to or in a previous condition, time, or place)


אָט

here, there (used to refer to a direction being pointed out)

(followed by definite article) this very


פֿאַרוואָס

פֿאַרוואָס • (farvos)

From פֿאַר (far, “for”) + וואָס (vos, “what”). Possibly influenced by Slavic equivalents, compare Polish dlaczego (“why?”, literally “for what?”), Ukrainian наві́що (navíščo, “why, for what purpose, to what end?”, literally “for what?”), Russian заче́м (začém, “why, what for?”, literally “for what”), Russian за что́ (za štó, “why, what for?”, literally “for what?”), для чего (dlja čevo, “why, for what reason?”, literally “for what?”). Cognate with (colloquial) German für was (“why, for what?”), (humorous or nonstandard) English for what (“why, for what reason?”), see also English what for.


אויף צו להכעיס

head

אויף צו להכעיס • (oyf tsu lehakhes, oyf tsu lokhes)

oyf tsu lehakhes (romanization)
oyf tsu lokhes (romanization)


פּלוצים

פּלוצעם פּלוצעם#Yiddish

Alternative spelling of פּלוצעם (plutsem)


אייביק

yi-adverb

אייביק • (eybik)


קיין מאָל

yi-adv

קיין מאָל • (keyn mol)

קיינמאָל קיינמאָל#Yiddish

Alternative spelling of קיינמאָל (keynmol)


ווידער

ווידער • (vider)

From Middle High German wider, from Old High German widar, from Proto-West Germanic *wiþr. Compare German wieder.


וואַנען

וואַנען • (vanen)

וווּ וווּ#Yiddish

where (used instead of וווּ (vu) when preceded by a preposition)


פֿריִער

פֿריִער • (frier)


וווּהין

וווּהין • (vuhin)


דאַנען

דאַנען • (danen)

From Middle High German dannen; compare German dannen.

there (used instead of דאָ (do) when preceded by a preposition)


צו גאַסט

קומען צו גאַסט


אַהין

אַהין • (ahin)

From Middle High German hine, from Old High German hina. The first syllable is from a prefixed syllable al- as in אַזוי (azoy) from alsō (see אַלע (ale, “all”)). Compare German hin and early modern German allhin.


כּלומרשט

From ־שט (-sht) suffixed onto Hebrew כְּלוֹמַר (k'lomár, “that is to say”), from כְּ־ (k'-, “as”) + לוֹמַר (lomár), infinitive of אָמַר ('amár, “to say”).

der

אַ גוטן אָוונט, סקאָצל קומט! — מאַך איך צו זיי שטאַרק אויף אַ קול, כּלומרשט אין גוטן מוט.

1894, שלום־עליכם (sholem-aleyhkem, “Sholem Aleichem”), “דאָס גרויסע געווינס (dos groyse gevins)”, in טבֿיה דער מילכיקער (tevye der milkhiker, “Tevye the Dairyman”):

“Good evening, what a surprise!” I say to them in a strong voice, as though in a good mood.

a gutn ovnt, skotsl kumt! — makh ikh tsu zey shtark oyf a kol, kloymersht in gutn mut.


פּלוצלינג

/ˈpɫʊt͡s.ʎɪŋɡ/

איין שוואַרצע ייִדישע מאַמע האָט מיר דערציילט, אַז ווען זי האָט איין מאָל געבראַכט איר קינד צו אַן אונטערנעמונג פֿאַר ייִדישע קינדער, האָט זי פּלוצלינג דערהערט די פֿראַגע: „פֿאַר וואָס איז די גויע דאָ?‟
eyn shvartse yidishe mame hot mir dertseylt, az ven zi hot eyn mol gebrakht ir kind tsu an unternemung far yidishe kinder, hot zi plutsling derhert di frage: „far vos iz di goye do?‟

One black Jewish mother told me that when she once brought her kid to an event for Jewish children, she suddenly heard the question, “Why is the goy here?”

suddenly (happening quickly and with little or no warning)


יעדער מאָנטיק און דאָנערשטיק

yi-adv

יעדער מאָנטיק און דאָנערשטיק • (yeder montik un donershtik)

yeder montik un donershtik (romanization)

Literally "every Monday and Thursday", which are the weekdays upon which the Torah is traditionally read.

en-יעדער_מאָנטיק_און_דאָנערשטיק-yi-adv-D~-mxGhm


דער עיקר

mainly, principally (chiefly; for the most part)


אַן ערך

approximately (imprecise but close to in quantity or amount)


אייערנעכטן

/ˈɛɪ̯əʁˌnɛxtən/

day before yesterday
day before yesterday

day before yesterday (on the day before yesterday)


סוף־כּל־סוף

From Hebrew סוֹף כָּל סוֹף (sof kol sof, literally “[at the] end of all ends”).

der

סוֹף כָּל סוֹף


אַמאָל

yi-adv

אַמאָל • (amol)

אַ מאָל
אַ מאָל#Yiddish


אַרײַן

אַרײַן • (arayn)

From Middle High German her īn, related to Yiddish אַהער (aher) and אין (in). Compare German herein.

אַרײַנ־ אַרײַנ־#Yiddish

The adverbial complement for verbs prefixed with אַרײַנ־ (arayn-).


אַ מאָל

אַ מאָל • (a mol)


אויבן

אויבן • (oybn)

From Middle High German oben, obene, from Old High German obana, from Proto-West Germanic *obanā, from Proto-Germanic *ubanē (“from above”).


אונטן

אונטן • (untn)

From Middle High German undenân, from Old High German undenân, untana. Cognate with German unten.


פֿאַקטיש

פֿאַקטיש • (faktish)


אייגנטלעך

From Middle High German eigenlīch (“own, peculiar”). Semantically and phonetically probably influenced by German eigentlich (“actually”) from the same source. Compare also Dutch eigenlijk.


צוואַמען

yi-adv

צוואַמען • (tsvamen)

צוזאַמען צוזאַמען#Yiddish


באַלד

באַלד • (bald)

From Middle High German balde, from Old High German baldo, from bald, from Proto-West Germanic *balþ, from Proto-Germanic *balþaz.


אָפֿט

אָפֿט • (oft)


דערווײַל

דערווײַל • (dervayl)


אַנדערש

עפּעס אַנדערש


תּמיד

bor

Hebrew תָּמִיד


בשתּיקה

Hungarian: stikában

From Hebrew בִּשְׁתִיקָה (bishtiká, “in silence”).

der

בִּשְׁתִיקָה


לפּחות

From Hebrew לְפָחוֹת (lefachót) (with p rather than f perhaps reflecting the base word פָּחוֹת (“less”)).


איידער וואָס, איידער ווען

yi-adv

איידער וואָס, איידער ווען • (eyder vos, eyder ven)

eyder vos (romanization)
eyder ven (romanization)

in the twinkling of an eye
in the twinkling of an eye

(idiomatic) immediately, instantaneously, in the twinkling of an eye

en-איידער_וואָס,_איידער_ווען-yi-adv-8-bMbB6I


אא״וו

און אַזוי ווײַטער
און אַזוי ווײַטער#Yiddish

Initialism of און אַזוי ווײַטער (un azoy vayter): etc.


פֿינפֿטנס

פֿינפֿטנס • (finftns)


עלפֿטנס

עלפֿטנס • (elftns)


צוועלפֿטנס

צוועלפֿטנס • (tsvelftns)


פֿערטנס

פֿערטנס • (fertns)


איבערמאָרגן

איבערמאָרגן • (ibermorgn)

Compare German übermorgen. By surface analysis, איבער- (iber-) + מאָרגן (morgn).


אַ ביסל

yi-adv

אַ ביסל • (a bisl)


וואוהין

וואוהין • (vuhin)

וווּהין וווּהין#Yiddish


איצטער

איצט איצט#Yiddish


איצטערט

איצט איצט#Yiddish


אַצינדער

איצט איצט#Yiddish


אַצינדערט

איצט איצט#Yiddish


אַצינד

From Middle High German iezunt (“now”); compare German jetzund.

איצט איצט#Yiddish


אַראָפּ

אַראָפּ • (arop)

From אַר־ (ar-) + אָפּ (op); compare German herab.


יעמאָלט

יעמאָלט • (yemolt)

דעמאָלט דעמאָלט#Yiddish


נעכטן

From Middle High German nahti, from Old High German nachti, from naht (“night”). Compare dialectal German nächten (“last night”). The ending -en is by analogy with morgen (“tomorrow”).


אין איינעם

אין איינעם • (in eynem)


מער ווייניקער

מער ווייניקער • (mer veyniker)


מער אָדער ווייניקער

מער אָדער ווייניקער • (mer oder veyniker)

מער ווייניקער
מער ווייניקער#Yiddish

Alternative form of מער ווייניקער (mer veyniker)


דאָרטן

דאָרטן • (dortn)

דאָרט דאָרט#Yiddish


דערצו

דער (der) + צו (tsu), comparable to English thereto


בפֿרט

der

Hebrew בִּפְרָט


גופֿא

yi-adv

גופֿא • (gufe)

From Aramaic גוּפאָ (“body; main point of a discussion”), cognate to Hebrew גוף.

der

to the point, keeping to the subject at hand


פֿאַראַן

yi-adv

פֿאַראַן • (faran)

Etymologically, פֿאַר (far) + אָן (on, “onward”). Compare German voran.

אוי, אין ווילנע איז פֿאַראַן אַ סקאָרע־פּאָמאָשטש

Oy, in Vilnius there is an emergency medical service

(formal, with (עס) איז ((es) iz)) there (used to show existence, as in "there is")


אַניט

אַניט • (anit)

אַנישט אַנישט#Yiddish

(Northeastern) Alternative form of אַנישט (anisht)


אַצונד

* From Middle High German iezunt (“now”); compare German jetzund.

איצט איצט#Yiddish


דערנאָך

From Middle High German darnāch, from Old High German daranāh. Compare German danach.


מן־הסתּם

מסתּמא מסתּמא#Yiddish

(uncommon, learned) Alternative form of מסתּמא (mistama, mistome)


זעהר

זייער זייער#Yiddish

(Daytshmerish) Alternative form of זייער (zeyer)


סײַ ווי סײַ

סײַ ווי סײַ • (say vi say)


האָפֿנטלעך

האָפֿנטלעך • (hofntlekh)


כּבֿיכול

kevyokhl (romanization)
keviyokhl (romanization)


פֿונדעסטוועגן

yi-adverb

פֿונדעסטוועגן • (fundestvegn)


שיים

שוין שוין#Yiddish

(dialectal, Northeastern) Alternative form of שוין (shoyn)


למאַי

yi-adv

למאַי • (lemáy)


בערך

der

Hebrew בְּעֵרֶךְ


תיכף

פֿאַרװאָס־זשע קאָן איך ניט ענטפֿערען אױף דער אַנדערער פֿראַגע: „װאָס הײסט אײגענטום?‟ - „עס איז גנבה‟, און האָבען די זיכערקײט, אַז מען װעט מיך תיכף פֿערשטעהן, כאָטש דער צװיטער זאַץ איז דאָס אײגענע װאָס דער ערשטער נאָר אַביסעל איבערגעניצעװעט?

1917, Pierre-Joseph Proudhon, chapter 1, in A. Koralnik, transl., Vos iz eygentum?, page 29:

So why can I not answer the other question, "What is property?" "It is theft," and be sure that people will immediately understand, even though the second sentence is the same as the first, only a little revamped?

farvos-zhe kon ikh nit entferen oyf der anderer frage: „vos heyst eygentum?‟ - „es iz gneyve‟, un hoben di zikherkeyt, az men vet mikh teykef fershtehn, khotsh der tsviter zats iz dos eygene vos der ershter nor abisel ibergenitsevet?

תּיכּף תּיכּף#Yiddish


ענדלעך

From Middle High German endelīch (“final”). By surface analysis, ענד (end, “end”) + ־לעך (-lekh, “-ly”).


זשעדנע

Borrowed from a Slavic language, compare Russian жадный (žadnyj).


בקיצור

/bəˈkɪt͡səʁ/

From Hebrew בקיצור / בְּקִצּוּר (b'kitsúr)

he-l

בקיצור / בְּקִצּוּר (b'kitsúr)


אין דער אמתן

Seemingly a fossilized dative plural form of the definite article; compare German der.


דאַנעט

yi-adv

דאַנעט • (danet)

here (used instead of דאָ (do) when preceded by a preposition)


ווײַטער

ווײַטער • (vayter)

דאַװידאָװיטש האָט װײַטער איבערגעגעבן די דאָזיקע אינטעלעקטועלע ירושה צו פּראָפֿעסאָר רות װײַס, װעלכע האָט לאַנגע יאָרן פֿאַרנומען די קאַטעדרע פֿאַר ייִדיש אינעם האַרװאַרד־אוניװערסיטעט.

2020 April 24, Mikhail Krutikov, “װי פּאָליטיש זײַנען ייִדישע לימודים?”, in Forverts:

Dawidowicz further passed on the aforementioned ideological inheritance to Professor Ruth Weiss, who for many years occupied the university chair for Yiddish at Harvard University.

davidovitsh hot vayter ibergegebn di dozike intelektuele yerushe tsu profesor rus vays, velkhe hot lange yorn farnumen di katedre far yidish inem harvard-universitet.


אַנטקעגן

אַנטקעגן • (antkegn)

From Middle High German engegen, from Old High German ingegin. Compare German entgegen.


בהדרגה

bor

Hebrew בהדרגה


דערפון

דערפֿון דערפֿון#Yiddish

(nonstandard) Unpointed form of דערפֿון (derfun).


דערפֿון

yi-adv

דערפֿון • (derfun)


גענוי

From Middle High German genoue, genouwe, geneuwe (“narrow, close, exact”), from ge- + nou(we) (“narrow, close, exact”), from Old High German *hnouw (“narrow, close”), from Proto-Germanic *hnawwaz. Cognate with German genau, Middle Low German nouwe, nau (“narrow, brief, exact”), Dutch nauw (“narrow, close”).

inh

איך ווייס עס גענוי


דערוועגן

yi-adv

דערוועגן • (dervegn)

From דער (der) + וועגן (vegn). Compare German derwegen.


דעמאָלטס

yi-adverb

דעמאָלטס • (demolts)

דעמאָלט דעמאָלט#Yiddish

(nonstandard, Hasidic) Alternative form of דעמאָלט (demolt)


עקסטרע

עקסטער עקסטער#Yiddish


יונגערהייט

By surface analysis, יונג (yung) + ־ער (-er) + ־הייט (-heyt).


זאָפֿאָרט

head

זאָפֿאָרט • (zofort)


פֿון דער ווײַטנס

yi-adverb

פֿון דער ווײַטנס • (fun der vaytns)


פֿונדערווײַטנס

פֿונדערווײַטנס • (fundervaytns)

פֿון דער ווײַטנס
פֿון דער ווײַטנס#Yiddish

(nonstandard) Alternative form of פֿון דער ווײַטנס (fun der vaytns)


פֿאָראויס

פֿאָראויס • (foroys)

פֿאָרויס פֿאָרויס#Yiddish

(nonstandard) Alternative form of פֿאָרויס (foroys)


פֿאָרויס

פֿאָרויס • (foroys)


װאו

וווּ וווּ#Yiddish


פֿאַראַיאָרן

yi-adv

פֿאַראַיאָרן • (farayorn)


אַ זייגער

אַ זייגער • (a zeyger)


צום גליק

/t͡sʊmˈɡʎɪk/

/t͡sɪmˈɡʎɪk/


ביטע

please (used to make a polite request or affirm an offer)


באָדײַ

באָדײַ • (boday)


נאָך אַלץ

still (nevertheless), after all (anyway, in any case)


אין גאַנצן

head

אין גאַנצן • (in gantsn)


אויף אייביק

yi-adverb

אויף אייביק • (oyf eybik)


זעלטן

From Middle High German selten, selden, from Old High German seltan, from Proto-Germanic *seldanē. Cognate with German selten, English seldom.


יעדן טאָג

yi-adv

יעדן טאָג • (yedn tog)

/ˌjɛdn̩ˈtɔɡ/

יעדן (yedn, “every”) + טאָג (tog, “day”), compare jeden Tag.


סתּם

purposelessly, without a reason, just because


ווי אַזוי

head

ווי אַזוי • (vi azoy)


ליבערשט

ליבער (liber) + ־שט (-sht); irregular formation as the comparative suffix is normally added to the bare stem, not the comparative form. Compare regular superlative ליבסט (libst).


אין מיטן

yi-adv

אין מיטן • (in mitn)

From Middle High German enmitten, enmittent, from Old High German in mitten. Cognate with German inmitten.

זי זיצט אין מיטן.


אַבסאָלוט

אַבסאָלוט • (absolut)

Ultimately from Latin absolūtus (“unconditional; unfettered; completed”), perfect passive participle of absolvō (“I loosen, I set free, I complete”).


אַגבֿ

head

אַגבֿ • (agev)

Borrowed from Hebrew אגב (agáv), itself a borrowing from Jewish Babylonian Aramaic אגב (ʾaggaḇ, literally “on the back [of]”), from earlier Aramaic עַל גַּב (ʿal gaḇ).


הײַיאָר

head

הײַיאָר • (hayyor)

From Middle High German hiure, from Old High German hiuro, hiuru, from hiu (“in this”) + jāru (“year”); re-formed to make the association with יאָר (yor, “year”) clearer. Cognate with German heuer.


דרויסן

From Middle High German dar ûze, from Old High German dar ûze, dâ ûze, dar ûzana. Compare German draußen.


אָפּ

From Middle High German abe, ab, from Old High German aba, ab, from Proto-Germanic *ab. Cognate with German ab-.


אינעווייניק

yi-adv

אינעווייניק • (ineveynik)

/ˈɪnəvɛɪ̯nɪk/

From Middle High German innewendic. Compare German inwendig.


פּינקטלעך

פּונקט (punkt) + ־לעך (-lekh); cognate with German pünktlich (“punctual”).


קוים

From Middle High German kūme, from Old High German kūmo, from Proto-Germanic *kūmaz, *kūmijaz (“weak, pitiful, frail”), from Proto-Indo-European *gewH- (“to call, cry”). Cognate with German kaum.


שטאָק

שטאָק פֿינצטער


כּסדר

/kəˈsɛɪ̯dəʁ/


לסוף

ענדלעך (endlekh)


סוף־סוף

From Hebrew סוֹף סוֹף (sof sof, “after all, finally, at last”).


ערגעץ

From Middle High German iergen, from Old High German hwergin, iowergin, from Proto-Germanic *hwargin. Cognate with German irgend and Dutch ergens.


יאַקאָש

yi-adv

יאַקאָש • (yakosh)

Borrowed from a Slavic language, compare Polish jakoś and Ukrainian якось (jakosʹ).


אימדאַר

yi-adverb

אימדאַר • (imdar)


ווי איך בין אַ ייִד

yi-adv

ווי איך בין אַ ייִד • (vi ikh bin a yid)

I swear; honest to goodness; sure as heck; truly, really


אַרויף

אַרויף • (aroyf)

From אַר־ (ar-) + אויף (oyf); compare German herauf.


ליידער

From Middle High German leider, from Old High German leidir. Cognate with German leider.


אַקעגן איבער

אַקעגן איבער • (akegn iber)


אומגעפֿער

yi-adverb

אומגעפֿער • (umgefer)


בשלום

From Hebrew בְּ־ (b'-) + שָׁלוֹם (shalóm).


בפֿירוש

/bəˈfɛɪ̯ʁəʃ/

/bəˈfaɪ̯ʁəʃ/

From Hebrew בפירוש (b'ferush), from פּירוש (perush).

בפֿירוש אַ סך געלט

indeed, literally, really, quite (intensifier)


באַזונדער

yi-adv

באַזונדער • (bazunder)


צום באַדויערן

/ˌt͡sʊmbaˈdɔɪ̯əʁʊŋɡ/

/ˌt͡sɪmbaˈdoʊ̯əʁɪŋɡ/

/ˌt͡sɨmbɔˈdɔɪ̯əʁɨŋɡ/


וויאַזוי

head

וויאַזוי • (vyazoy)


אימער

yi-adv

אימער • (imer)

From Middle High German immer (also iemer, imer), from Old High German iomēr (“always”). From io (“always”) + mēr (“more”). Compare German immer. Cognate with Dutch immer, German Low German ümmer, jümmer, jümmers, Middle English a mare, aa mare (“evermore”).

די זון איז אַ שטערן וואָס וואַרפֿט אימער אַרויס ענערגיע וואָס באַשאַפֿט שטראַלן.

The sun is a star that constantly gives off energy that creates rays.

di zun iz a shtern vos varft imer aroys energye vos bashaft shtraln.


קאַפּויער

קאַפּויער • (kapoyer)

Unknown. Possibly related to or derived from כּפּרות (kapores), from Hebrew כַּפֹּרֶת (kapporet), or its singular form, כּפּרה (kapore, “scapegoat”). Compare Aramaic כפורא (kapora, “heathen”) and German kapores (“broken, damaged”). Alternatively, from Russian ку́барем (kúbarem, “head over heels”) or кубарём (kubarjóm), although this is less likely.

משה קאַפּויער

someone who persists in being contrary or getting things mixed up; Mr. Contrary

אַזאַ מין תּחילתדיקע סצענע בעט זיך ממש מע זאָל זי שטעלן קאַפּויער, און טאַקע די פֿרוי ווערט אַ וואָלקעלאַק און דערמאָרדערט איר מאַן מיט אַ סושי-מעסער.

2016, עדי מהלאל, “פּאָל סײַמאָנס קריטישער הומאָר אין „פֿון פֿרעמדער צו פֿרעמדער‟ [Paul Simon's Critical Humor in "Stranger to Stranger"]”, in Forverts:

Such an opening scene literally begs to be turned upside down, and indeed the woman becomes a werewolf and kills her husband with a sushi knife.

aza min tkhílezdike stsene bet zikh mamesh me zol zi shteln kapoyer, un take di froy vert a volkelak un dermordert ir man mit a sushi-meser.

די מחברטע האָט דערקלערט, אַז זי האָט, בעצם, געשאַפֿן אַ „קינדער-בוך אויף קאַפּויער‟.

2013, ריני גערט-זאַנד, “קינדער-ביכער אויף קאַפּויער [Baby Books Backwards]”, in Forverts:

The author explained that she had, in fact, created a "children's book backwards".

di mekhaberte hot derklert, az zi hot, betsm, geshafn a "kinder-bukh oyf kapoyer".


וויזוי

head

וויזוי • (vizoy)

Cognate to German wieso. Alternatively, a short form of ווי אַזוי (vi azoy).


מיינסטנס

Compare German meistens. By surface analysis, מיינסטן (meynstn) + ־ס (-s), which can possibly be further broken down into מײסט (meyst) + ־ן (-n) + ־ס (-s), where מײסט (meyst) would be cognate to German meist. Intrusive ־נ־ (-n-) may be due to influence from מינדסטנס (mindstns, “at least”).

surf

אַ טיש קאָמפּיוטער ווערט מיינסטנס סטאַנציאָנירט אין ביוראָ אָדער אין שטוב, און ווערט ווינציק טראַנספּאָרטירט פון איין אָרט צום צווייטן.

A desktop computer is usually stationed in the office or at home, and is easily transported from one place to another.

a tish kompyuter vert meynstns stantsyonirt in byuro oder in shtub, un vert vintsik transportirt fun eyn ort tsum tsveytn.

most often, usually, normally (most of the time)


הינטערװײַלעכץ

הינטער (hinter) + ווײַל (vayl) + ־עכץ (-ekhts).


פֿונאַנדער

yi-adv

פֿונאַנדער • (funander)

פֿון (fun) + אַנדער (ander). Compare German voneinander.


אייבערפֿלעכלעך

אייבערפֿלאַך (eyberflakh) + ־לעך (-lekh). Compare German oberflächlich.

suffix

אייבערפֿלאַך


אַנידער

yi-adv

אַנידער • (anider)

From Middle High German har nider. Compare German nieder as an adverb. Related to נידער (nider).


צונויף

Apparently a calque of Polish ponownie, Ukrainian знову (znovu), Belarusian зноў (znoŭ), Russian снова (snova), with German semantics. Alternatively, צו (tsu) + Middle High German houf or hūfe, as if cognate to German zu Haufe.


איבעראַל

איבעראַל • (iberal)

Probably borrowed from German überall. By surface analysis, איבער (iber) + אַלע (ale). Sense 2 likely derives from English overall.


יאָרנווײַז

yi-adv

יאָרנווײַז • (yornvayz)


ביסלעכווײַז

gradually, bit by bit, little by little, piecemeal


איינציקווײַז

איינציקווײַז • (eyntsikvayz)

איינציק (eyntsik) + ־ווײַז (-vayz), albeit with more semantic influence from איינס (eyns).


משוגענערווײַז

/məˈʃʊɡənəʁˌvaɪ̯z/

משוגע (meshuge) + ־נ־ (-n-) + ־ערווײַז (-ervayz). For the inserted -n-, compare משוגענער (meshugener).


מינוטנווײַז

yi-adv

מינוטנווײַז • (minutnvayz)


פּאַרטיעסווײַז

פּאַרטיעסווײַז • (partyesvayz)


גרופּעסווײַז

גרופּעסווײַז • (grupesvayz)

גרופּעס (grupes) + ־ווײַז (-vayz). Compare German gruppenweise.


ערטערווײַז

ערטערווײַז • (ertervayz)


גליקלעכערווײַז

גליקלעך (gliklekh) + ־ערווײַז (-ervayz). Compare German glücklicherweise.


קינדווײַז

קינדווײַז • (kindvayz)


טעגווײַז

טעגווײַז • (tegvayz)

טעג (teg) + ־ווײַז (-vayz). Compare German tageweise.


לאָגישערווײַז

לאָגישערווײַז • (logishervayz)

לאָגיש (logish) + ־ערווײַז (-ervayz). Compare German logischerweise, Dutch logischerwijs.


כוואַליעסווײַז

כוואַליעסווײַז • (khvalyesvayz)


טיילנווײַז

טיילנווײַז • (teylnvayz)


בחורווײַז

/ˈbɔχəʁˌvaɪ̯z/


יונגערמאַנווײַז

יונגערמאַנווײַז • (yungermanvayz)

/ˈjʊŋɡəʁmanˌvaɪ̯z/

יונגערמאַן (yungerman) + ־ווײַז (-vayz).


מיידלווײַז

מיידלווײַז • (meydlvayz)

/ˈmɛɪ̯dɫ̩ˌvaɪ̯z/


טריטווײַז

טריטווײַז • (tritvayz)

טריט (trit) + ־ווײַז (-vayz). Compare German trittweise.


פּאָרווײַז

פּאָרווײַז • (porvayz)

פּאָר (por) + ־ווײַז (-vayz). Compare German paarweise.


טיילווײַז

טיילווײַז • (teylvayz)

טייל (teyl) + ־ווײַז (-vayz). Compare German teilweise.


מאַסנווײַז

מאַסנווײַז • (masnvayz)

מאַסן (masn) + ־ווײַז (-vayz). Compare German massenweise.


טוצנווײַז

טוצן (tutsn) + ־ווײַז (-vayz). Compare German dutzendweise.


ייִנגלווײַז

ייִנגלווײַז • (yinglvayz)

/ˈjɪŋɡɫ̩ˌvaɪ̯z/


צענדליקערווײַז

צענדליקער (tsendliker) + ־ווײַז (-vayz).


סך־הכּל

Borrowed from Hebrew סַךְ הַכֹּל (sákh hakól).

bor+

בסך־הכּל

in the whole, all together (taken); only


זאָ

Most likely borrowed from German so. Alternatively, inherited from Middle High German sō, although that would have more likely ended in זוי (zoy).

אַזוי אַזוי#Yiddish

(Daytshmerish) Alternative form of אַזוי (azoy)


עפֿעקטיוו

yi-adv

עפֿעקטיוו • (efektiv)

From Latin effectīvus (“productive; effective”), from efficiō (“I make; I bring about”). Compare German effektiv.


דורכויס

From Middle High German durch ūz. By surface analysis, דורך (durkh) + אויס (oys). Compare English throughout, German durchaus.


עטוואָס

yi-adv

עטוואָס • (etvos)

Cognate to or derived from German etwas. Ultimately from Old High German eddeshwaz, from edde- + hwaz.


דען

From Middle High German denne, tenne, from Old High German denna, a variant of danne (see דאַן (dan)). Compare German denn.

וואָס זשע דען?


אָנלײַן

אָנלײַן • (onlayn)

Borrowed from English online, probably via Russian онла́йн (onlájn).


סייטשאַס

/sɛɪ̯ˈt͡ʃas/


אויפֿצומאָרגנס

אויפֿצומאָרגנס • (oyftsumorgns)

/ɔɪ̯ft͡sʊˈmɔʁɡn̩s/

אויפֿ־ (oyf-) + צו (tsu) + מאָרגן (morgn) + ־ס (-s).

com

אויפֿצומאָרגנס האָבן זיי אויפֿגענומען רענא מאָוועד אַלס פּרעזידענט.
oyftsumorgns hobn zey oyfgenumen rena moved als prezident.
The next day they welcomed René Moawad as president.


הורטאָם

yi-adv

הורטאָם • (hurtom)

Likely borrowed from Ukrainian гурто́м (hurtóm, “jointly, together”), which see спі́льно (spílʹno). Related to Polish hurt (“(n.) wholesale”), hurtowy (“(adj.) wholesale”), hurtem, and Belarusian гурт (hurt, “group”).


נאַטירלעך

From Middle High German natiurlich, from Old High German natūrlīh. By surface analysis, נאַטור (natur) + ־לעך (-lekh) with umlaut. Compare German natürlich, Dutch natuurlijk.


דאַלוי

yi-adv

דאַלוי • (daloy)

Borrowed from Russian доло́й (dolój), spelt phonetically.

דאַלוי פּאָליציי!


אַנאַלאָגיש

אַנאַלאָגיש • (analogish)


דערצווישן

דער־ (der-) + צווישן (tsvishn). Compare German dazwischen.


בסך־הכּל

ב־ (be-, “in”) + סך־הכּל (sakhakl, “total”)


שיכּורערהייט

שיכּור (shiker, “drunk”) + ־ערהייט (-erheyt).


זאַלבע־נאַנד

yi-adverb

זאַלבע־נאַנד • (zalbe-nand)


ערשטנס

/ˈɛɪ̯(ə)ʁʃtn̩s/


מחנותווײַז

מחנות (makhnes, “crowds”) + ־ווײַז (-vayz)


פֿאָטערלעך

yi-adv

פֿאָטערלעך • (foterlekh)

From Middle High German vaterlich, veterlich, from Old High German faterlīh, from Proto-Germanic *fadurlīkaz. By surface analysis, פֿאָטער (foter) + ־לעך (-lekh). Compare German väterlich, Dutch vaderlijk, English fatherly.


להיפּוך

/ləˈhɛɪ̯pəx/

ל־ (l-, “to”) + היפּוך (heypekh, “opposite”)


כּקריעת־ים־סוף

yi-adv

כּקריעת־ים־סוף

קריעת־ים־סוף (kriyes-yam-suf, “parting of the Red Sea”) + כּ־ (ke, “like”). Literally, “like parting the Red Sea”.

af

קריעת־ים־סוף

with great difficulty
with great difficulty


בקריעת־ים־סוף

yi-adv

בקריעת־ים־סוף

קריעת־ים־סוף (kriyes-yam-suf, “parting of the Red Sea”) + ב־ (be, “with”). Literally, “with parting the Red Sea”.

af

קריעת־ים־סוף

כּקריעת־ים־סוף כּקריעת־ים־סוף#Yiddish

Alternative form of כּקריעת־ים־סוף (kekriyes-yam-suf)


נאַסטיעזש

yi-adv

נאַסטיעזש • (nastyezh)

Most likely borrowed from Belarusian на́сцеж (náscjež) and/or Russian на́стежь (nástežʹ), albeit with a change in syllable stress. Alternative form most likely from an un-palatalized Ukrainian cognate.


ד״ה

דאָס הייסט
דאָס הייסט#Yiddish

Abbreviation of דאָס הייסט (dos heyst, “that is; i.e.”).


דאָס הייסט

yi-adv

דאָס הייסט • (dos heyst)


נאַפּשיקלאַד

נאַפּשיקלאַד • (napshiklad)

Borrowed from Polish na przykład. Compare also Belarusian напры́клад (naprýklad).


איידל

איידל • (eydl)

From Middle High German edel, adel, from Old High German adal, from Proto-West Germanic *aþal, Proto-Germanic *aþalaz. Compare German edel. Related to אַדל (adl, “nobility”, noun).

איידל געפּאַטשקעט

(humorous) picky, finicky (literally, “elegantly smeared”)

איידל גערעדט

to put it mildly (literally, “spoken politely”)


אומנישט

אומ־ (um-) + נישט (nisht), literally “un-not”.

prefix

אומזיסט און אומנישט

for no reason, out of the blue (literally, “free of charge and in vain”)


פֿון דער העלער הויט

yi-adv

פֿון דער העלער הויט

פֿון דער העלער הויט • (fun der heler hoyt)

אויפֿהערן פֿון דער העלער הויט


שיִער

Inherited from Middle High German schir (“immediate, quick”) (adv. schire), from Old High German skeri (“sharp, acute, quick, rapid”). Compare German schier.


אַלפֿאַרט

yi-adv

אַלפֿאַרט • (alfart)

Compare Pennsylvania German allfart, alsfatt.


אַלערוועגן

אַלערוועגן • (alervegn)

By surface analysis, אַלע (ale, “all”) + וועגן (vegn, “ways”). Compare German allewege, allerwege, Alemannic German amigs, allwääg, Dutch allerwegen, English always. Intrusive ־ר־ (-r-) (also as seen in German) possibly from an older genitive form of אַלע (ale), as *אַלער (*aler); compare German aller.


בשלום־ושלווה

Borrowed from Hebrew [Term?], from ב־ (b') + שלום (shalóm) (Yiddish שלום (sholem)) + ו־ (ve-) + שלוה (shalvá).


מינדסטנס

מינדסט (mindst, “least, smallest”) + ־ן (-n) + ־ס (-s), most likely influenced by German mindestens. Compare Dutch minstens.


באותו־רגע

Borrowed from Hebrew באותו רגע (b'otó réga', literally “in the same moment”).


אַגבֿ־אורחא

head

אַגבֿ־אורחא • (agev-urkhe)

/ˌaɡəvˈʊʁχə/

/ˌaɡəvˈiːʁχə/

/ˌaɡəfˈiːʁχə/

/ˌaɡəvˈiʁχə/

/ˌaɡəfˈiʁχə/


בחרם

/bəˈχɛɪ̯ʁəm/

From Hebrew בְּחֵרֶם (literally “in excommunication”).

der

“פֿרעג מיר בחרם“

1998, Steven A. Jacobson, quotee, A Guide to the More Common Hebraic Words in Yiddish, Fairbanks, AK, page 31:

"Ask me under threat of excommunication (I cannot answer)"


מאָלעריש

From מאָלער (moler) + ־יש (-ish). Compare German malerisch.


לעבלעך

Uncertain. Possibly related to German lau.


דעליקאַט

yi-adv

דעליקאַט • (delikat)

Borrowed from French délicat, from Latin dēlicātus. Compare German delikat.