уран

From Mongolic. Compare to Buryat [script needed] (uran).

уран үлэ

уран оҥоһук

уран тарбахтаах

уран тыллаах


философия

Borrowed from Russian философия (filosofija) (see English philosophy for more).

bor+

sah:философия


принцип

Borrowed from Russian принцип (princip).

биир принциби тутус


иир

Ultimate from *egir- , from Proto-Turkic or Relate to Siberian Tatar әри- / әриш (Baraba) , etc.

driven to distraction
driven to distraction

(intransitive) to get carried away, to be driven to distraction (by anything, but often said of love or infatuation)


өс

From Proto-Turkic *ȫč (“revenge, anger”). Compare Turkish öç.


мааны

head

мааны • (maanı)

From Mongolic. Compare to Tuvan маанай (maanay, “prayer”).

мааны кыыһа

See synonyms at уран (uran).

мааны таҥастаах кыыс


мааны

мааны • (maanı)

sah-noun

мааны • (maanı)

мааныга үөскээбит


кырдьык

head

кырдьык • (kırjık)

sah-noun

кырдьык • (kırjık)

From Proto-Turkic *kẹr-tü (“true, truth”). Compare Turkish gerçek (“true, truth”).

кырдьык w:sah:кырдьык


сымыйа

head

сымыйа • (sımıya)

Compare to Kazakh шұбұрт (şūbūrt), Chuvash соя (soja), etc.


үчүгэй

үчүгэй • (ücügey)

sah-adj

үчүгэй • (ücügey)

Probably inherited from Proto-Turkic *sǖčig (“sweet”).


куһаҕан

head

куһаҕан • (kuhağan)

sah-adj

куһаҕан • (kuhağan)


кэрэ

From Proto-Turkic. Compare to Shor кер, etc.


нарын

head

нарын • (narın)

sah-adj

нарын • (narın)

нарын куолас

нарын кыргыттар

нарын тарбахтар

нарын үлэ

See synonyms at уран (uran).


буруй

From Mongolian. Compare to Northern Altai пуруу (puruu), Tofa буроо (buroo), Chulym поруу (poruu), Tuvan буруу (buruu), Khakas про (pro), etc.


тиэрэ

See synonyms at сымыйа (sımıya).


көҥүл

head

көҥүл • (köñül)

From Proto-Turkic *köyŋ-il (“heart, mood”). Cognate to Turkish gönül (see there and Azerbaijani könül for more cognates).


аньыы

аньыы • (anyıı)

sah-noun

аньыы • (anyıı)

From Proto-Turkic *ańïg (“evil, sin”). Compare Old Uyghur ʾʾyyγ (ayïɣ, “bad, extremely”), Karakhanid اَيِغْ (ayïɣ, “very, extremely”), Old Turkic 𐰪𐰃𐰍 (ańïɣ).

cog

аньыым суох


көнө

head

көнө • (könö)

The template Template:syndiff does not use the parameter(s): Please see Module:checkparams for help with this warning.See synonyms at кырдьык

(ethics) direct, honest, fair (in other words, morally upright)


сөптөөх

сөптөөх • (söptööq)

sah-adj

сөптөөх • (söptööq)

From сөп (söp, “correct”) + -төөх (-tööq, ornative suffix).

suf

See synonyms at кырдьык (kırjık).


уураа

From Proto-Turkic. Compare to Other turkic *sugur- or *sugïr- or sūr-.

оҕону уураа


таптааччы

head

таптааччы • (taptaaccı)

sah-noun

таптааччы • (taptaaccı)


сыллаа

head

сыллаа • (sıllaa)

sah-verb

сыллаа • (sıllaa)


баттал

From баттаа (battaa, “to press, to oppress, to pursue”).

батталы утары охсуһуу


бырастыы гыныы

head

бырастыы гыныы • (bırastıı gınıı)

sah-noun

бырастыы гыныы • (bırastıı gınıı)

From бырастыы гын (bırastıı gın, “to forgive”).


бырастыы гын

head

бырастыы гын • (bırastıı gın)

sah-verb

бырастыы гын • (bırastıı gın)


бырастыы

head

бырастыы • (bırastıı)

Borrowed from Russian прощать (proščatʹ).


үтүө

head

үтүө • (ütüö)

sah-noun

үтүө • (ütüö)

From Proto-Turkic *edgü. Compare to Turkish iyi.


кыраһыабай

head

кыраһыабай • (kırahıabay)

Borrowed from Russian красивый (krasivyj).


чэбэр

From Middle Mongol *čeber (“beautiful”), from Proto-Mongolic *čege-ber, compare Mongolian цэвэр (cever, “clean, neat, beautiful”). See Bashkir сибәр (sibər, “beautiful”).


көрүк

head

көрүк • (körük)

sah-noun

көрүк • (körük)

Cognate with Tuvan чурук (çuruk, “drawing, picture”) (see there for more).

(philosophy) concept (compare Latin imago, whence English image and imago)


торум

Cognate with Turkish düşünmek (“to think”) (see there for more).


дьиҥ

head

дьиҥ • (jiñ)

Cognate with Kazakh шын (şyn, “real, true”), itself listed as being from a Middle Chinese source.

дьиҥин эт


һэк

Although /s-/ → /h-/ is common in Yakut, there may or may not be any connection with Chinese 質 /质, in which the final consonant is usually /-t/, but sometimes /-h/ or /-q/.


махтал

махтал биэр


быраап

быраап • (bıraap)

sah-noun

быраап • (bıraap)

тэҥ быраап


сиэрдээх

сиэр (sier, “rule, custom”) + -дээх (-deeq, ornative suffix).

suf

See synonyms at кырдьык (kırjık).

(ethics, law) correct, decent, lawful, etc.


киэргэт

Causative of киэргэй (kiergey, “to be or become pretty”), ultimately from кэрэ (kere, “beautiful”). Similarly, note English beautify and prettify.

кыыһы киэргэт

(transitive) to decorate, to dress up (something or someone), to adorn


астык

head

астык • (astık)

From аас (aas), from Proto-Turkic *ạ̄č. See also аччык (accık).

астык өйдөтүү


утары саҥар

утары саҥар • (utarı sañar)

sah-verb

утары саҥар • (utarı sañar)

(transitive) (communication, logic) to contradict


ис дьиҥэ

head

ис дьиҥэ • (is jiñe)

sah-noun

ис дьиҥэ • (is jiñe)

өйдөө-төйдөө

öydöö-töydöö

to understand something deeply, to delve into the essence of something


аһыныгас

head

аһыныгас • (ahınıgas)


боростуой

Borrowed from Russian простой (prostoj).

See synonyms at көннөрү (könnörü).

боростуой былааччыйа

боростуой таҥас

боростуой киһи

simple (whether of aesthetics or personality)


аньыы-буруй

аньыы-буруй • (anyıı-buruy)

sah-noun

аньыы-буруй • (anyıı-buruy)

From аньыы (anyıı, “sin”) + буруй (buruy, “guilt”).


көннөрү

head

көннөрү • (könnörü)

From көннөр (könnör, “to straighten, to correct”).

көннөрү туруор

көннөрү тарт


дьаабы

дьаабы • (jaabı)


кыйаар

кыйаар • (kıyaar)

Кыйаар мохсоҕоллоро

(mathematics, philosophy, time) eternity


сыыһа

сыыһа • (sııha)

From сыыс (sııs, “to make a mistake”). Doublet of сыысхал (sıısqal).

(ethics, logic) erroneous, unfair, wrong


сыыһа

сыыһа • (sııha)

See synonyms at мааны (maanı).

оҕом сыыһа

(figurative) (expresses sympathy or affection) dear, little, poor


сыһын

сыһын • (sıhın)

sah-verb

сыһын • (sıhın)

Reflexive of сыһыар (sıhıar). See the discussion at Turkish yapışmak.

See synonyms at куус (kuus).


сиикэй

From Proto-Common Turkic *čïy. Compare to Kumyk чий (çiy), Southern Altai чий (čiy), Bashkir сей (sey), Tatar чи (çi), Karakhanid [script needed] (či), etc.

See synonyms at сымыйа (sımıya).

(logic) (colloquial) false, incorrect, misleading, wrong


барахсан

See synonyms at мааны (maanı).

кэрэ кыыс барахсан

оҕолорум барахсаттар

Сахам сирэ барахсан

After a noun, expresses love, affection, or respect, sometimes with a tinge of pity.


ыйаах

head

ыйаах • (ıyaaq)

sah-noun

ыйаах • (ıyaaq)


иэй

From Proto-Turkic *seb- (“to love, to like”).

See synonyms at куус (kuus).

эбэтэ сиэнэ кыыһы кууһар, иэйэр

the grandmother hugs and caresses the girl