яблоко

кыһыл яблоко

sah:Дьаабылыка


виноград

Borrowed from Russian виноград (vinograd).


от

From Proto-Turkic *ot (“grass”). Cognate with Turkish ot and Kazakh от (ot), but a false cognate with English oat.


боб

Borrowed from Russian боб (bob), itself cognate with English fava and its doublet bean.

bean (especially the broad bean, Vicia faba)


тыква

head

тыква • (tıkva)

sah-noun

тыква • (tıkva)


слива

слива тыллыытын күнэ

plum blossom festival (Japan, February 25)


помидор

Borrowed from Russian помидор (pomidor).

күөх помидор

помидор уута

(less common)


томат

томат уута

(more common)


груша

груша барыанньата


табах

табаҕы сыллаа


дыня

head

дыня • (dına)

sah-noun

дыня • (dına)


ытырыык от

head

ытырыык от • (ıtırıık ot)

sah-noun

ытырыык от • (ıtırıık ot)

Literally "biting grass", from ытыр (ıtır) and от (ot). Compare Turkish ısırgan otu (“nettle”).


моркуоп

Borrowed from Russian морко́вь (morkóvʹ), from Proto-Slavic *mъrky.


хортуоппуй

qortuoppuy (romanization)
хортуоппуй (nominative singular)
хортуоппуйдар (nominative plural)
хортуоппуйда (partitive singular)
хортуоппуйдарда (partitive plural)
хортуоппуйы (accusative definite singular)
хортуоппуйдары (accusative definite plural)
хортуоппуйга (dative lative locative singular)
хортуоппуйдаргы (dative lative locative plural)
хортуоппуйтан (ablative singular)
хортуоппуйдартын (ablative plural)
хортуоппуйунан (instrumental singular)
хортуоппуйдарынын (instrumental plural)
хортуоппуйдыын (comitative singular)
хортуоппуйдардыын (comitative plural)
хортуоппуйдары (singular)
хортуоппуйдардары (plural)
хортуоппуйдык (singular)
хортуоппуйдардык (plural)
хортуоппуйдааҕар (elative singular)
хортуоппуйдардааҕар (elative plural)

хор‧туоп‧пуй

Borrowed from Russian карто́фель m (kartófelʹ, “potato”), from German Kartoffel f (“potato”), from Italian tartufolo m (“truffle”, diminutive of tartufo m), from Latin terræ tūber n (“tuber of the earth”).


чэчик

Borrowed from Mongolic, from Proto-Mongolic *ceceg, from Proto-Turkic *čeček.


хатыҥ

head

хатыҥ • (qatıñ)

sah-noun

хатыҥ • (qatıñ)

From earlier *qadïŋ, from Proto-Turkic *kadïŋ. Cognate with Karakhanid [script needed] (qaδïŋ), Turkish kayın, Dolgan катыҥ.


мас

Uncertain. Sometimes said (per our Swadesh list, entries #51 and #53) to be from a Tungusic source (see Manchu ᠮᠣᠣ (moo, “tree, wood”) for more) but compare the Dolgan word above.


бэс

From Proto-Turkic *böĺ (“cedas, pinus Siberica”).


харыйа

head

харыйа • (qarıya)

sah-noun

харыйа • (qarıya)


сэлиэһинэй

sah:сэлиэһинэй


биэрэс

Borrowed from Russian пе́рецъ (pérec, modern orthography пе́рец), itself cognate with English pepper.

bor

modern orthography <i class="Cyrl mention" lang="ru">пе́рец</i>


баҕа

head

баҕа • (bağa)

sah-noun

баҕа • (bağa)


тыа

From Proto-Turkic *tāg (“mountain”), compare Kyrgyz тоо (too).

хара тыа

a larch forest (literally, “a black forest”)


бурдук

бурдук w:sah:бурдук


хатырык

head

хатырык • (qatırık)

sah-noun

хатырык • (qatırık)

Holonym: мас (mas, “tree”)

Holonym: балык (balık, “fish”)


ойуур

From a Mongolic language, compare Mongolian ой (oj).


харба

From харын (qarın), from Proto-Turkic *kạrïn.


кукурууза

Probably borrowed from Russian кукуруза (kukuruza) (see that entry for more).


сэбирдэхтээх

From сэбирдэх (sebirdeq, “leaf”) + -тээх (-teeq, ornative suffix).

suf

Хатыҥ диэн сэбирдэхтээх мас буолар.


ньургуһун

sah:ньургуһун


луук

From Russian лук (luk, “onion”), possibly related with English leek. (The etymology at лук (luk) asserts that the Russian word is indeed borrowed from a Germanic source, while the entry for "leek" at Etymonline demurs, and merely states that they may be related.)


дьаабылака

head

дьаабылака • (jaabılaka)

sah-noun

дьаабылака • (jaabılaka)

Same as яблоко (yabloko), but formed by breaking up the consonant cluster.

sah:Дьаабылыка


дүлүҥ

head

дүлүҥ • (dülüñ)

sah-noun

дүлүҥ • (dülüñ)

From Mongolic. Compare to Buryat нүлэ (nüle, “block”).

Holonym: мас (mas, “tree”)


үүнээйи

head

үүнээйи • (üüneeyi)

sah-noun

үүнээйи • (üüneeyi)

күөх үүнээйи ― küöq üüneeyi ― greenery

хойуу үүнээйи

куораты күөх үүнээйи киэргэтэр

(botany) plant (organism capable of photosynthesis)

sah:Үүнээйилэр


баҕа батаһа

head

баҕа батаһа • (bağa bataha)

sah-noun

баҕа батаһа • (bağa bataha)

From баҕа (bağa, “frog”) + батас (batas, “large knife, lance”).

sah:баҕа батаһа


биэ эмиийэ

sah:биэ эмиийэ


огурсу

огурсу уута


бэрэбэнэ

Holonym: мас (mas, “tree”)


дьаарысса

head

дьаарысса • (jaarıssa)

sah-noun

дьаарысса • (jaarıssa)

sah:дьаарысса


талах

From Proto-Turkic *tal (“Salix spp.”) per the entries at тал. Also compare Russian тальник (talʹnik).


оҕуруот аһа

head

оҕуруот аһа • (oğuruot aha)

sah-noun

оҕуруот аһа • (oğuruot aha)

From оҕуруот (oğuruot, “vegetable garden”) + ас (as, “food”).


муох

тыа муоҕа


көппөх

head

көппөх • (köppöq)

sah-noun

көппөх • (köppöq)

From early *kökpek. Cognate with Dolgan көппөк.

cog

Dolgan көппөк


куолас

бурдук куолаһа


куоластаа

Denominal verb, from куолас (kuolas) (both senses).


сүбүөкүлэ

head

сүбүөкүлэ • (sübüöküle)

sah-noun

сүбүөкүлэ • (sübüöküle)


кыа уга

head

кыа уга • (kıa uga)

sah-noun

кыа уга • (kıa uga)

From кыа (kıa, “tinder, kindling”) + ук (uk, “bush”).


хаптаҕас

head

хаптаҕас • (qaptağas)

sah-noun

хаптаҕас • (qaptağas)

From хапта (qapta) + -ҕас (-ğas). From хабын (qabın) < хап (qap) + ын (ın) < from Proto-Turkic *kap-.

currant (Ribes spp.), especially the red currant (Ribes rubrum)

sah:Хаптаҕас (сэппэрээк)


мутук

See synonyms at лабаа (labaa).

Holonym: мас (mas, “tree”)


мутукча

From мутук (mutuk, “twig, branch, bough”).

Holonym: мас (mas, “tree”)

мутукча сыта

мутукча көҕөрбүт


оруос

Borrowed from Russian рожь (rožʹ). Ultimately cognate with English rye, but may or may not be related with Spanish arroz (“rice”).


оттук

See synonyms at мэччирэҥ (meccireñ).

бу мэччирэҥ оттуга бараммыт


сугун

blueberry (Vaccinium spp., esp. Vaccinium uliginosum)


ходуһа

From ходуй (qoduy) + -са (-sa) < ходу (qodu) + -й (-y) < from Mongolic. Compare to Mongolian [script needed] (hadu-), etc.

See synonyms at мэччирэҥ (meccireñ).


сардаана

sah:сардаана


долохоно

Cognate with Southern Altai толоно (tolono) (see there for more cognates).

hawthorn (Crateagus spp, esp. Crateagus dahurica)

sah:долохоно


долохуна

sah:долохуна


эбиэс

Borrowed from Russian овёс (ovjós). Distantly cognate with English avenin.