nhẹ

head

弍, 貳, 弭, 挕, 珥, 鉺, 𨌀, 𨏄

nhẹ • (弍, 貳, 弭, 挕, 珥, 鉺, 𨌀, 𨏄) (diminutive reduplication nhè nhẹ)

vi-adj

弍, 貳, 弭, 挕, 珥, 鉺, 𨌀, 𨏄

弍 (CJK)
貳 (CJK)
弭 (CJK)
挕 (CJK)
珥 (CJK)
鉺 (CJK)
𨌀 (CJK)
𨏄 (CJK)
nhè nhẹ (diminutive reduplication)

From Proto-Vietic *-ɲɛːlʔ (“light in weight”), from Proto-Mon-Khmer *(s)ɟaal ~ *(s)ɟəəl (“light in weight”); compare nhanh nhẹn, Nghệ An/Hà Tỉnh dialects nhẹn, Muong nhẽl, Proto-Bahnaric *-hjəːl, Proto-Katuic *ʔŋhaal ~ *ʔŋhɨal (whence Pacoh nghial), Nyah Kur [Central] khəja̱al and Mon သာ.


đẹp

head

惵, 擛, 葉, 𢢲, 𫅠, 𬙾, 󰄮, 󰽨

đẹp • (惵, 擛, 葉, 𢢲, 𫅠, 𬙾, 󰄮, 󰽨)

vi-adj

惵, 擛, 葉, 𢢲, 𫅠, 𬙾, 󰄮, 󰽨

đẹp • (惵, 擛, 葉, 𢢲, 𫅠, 𬙾, 󰄮, 󰽨)

惵 (CJK)
擛 (CJK)
葉 (CJK)
𢢲 (CJK)
𫅠 (CJK)
𬙾 (CJK)

cái đẹp

đẹp gái

đẹp trai

cảnh đẹp

người đẹp vì lụa, lúa tốt vì phân

(literally, “people look good thanks to silk, rice grows well thanks to fertilizer”)

clothes make person look good the way fertilizer helps rice grow

beautiful
pleasant to look at; good-looking

quần áo đẹp

trời đẹp

Tốt gỗ hơn tốt nước sơn, xấu người đẹp nết còn hơn đẹp người.

Good woodwork is better than good finish, ugliness with a good personality is better than good looks.

畧󰑼惵意𡢐些別情

1820, Nguyễn Du (阮攸), Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)^(https://vi.wikisource.org/wiki/Truyện_Kiều_(bản_Liễu_Văn_Ðường_1866)):


cửa

vi-noun

(classifier cánh) cửa • (𨷯, 㪯, 擧, 𨴦, 𨵣, 𨷶, 𪭚, 𫔤, 𫔳, 𫔸, 𬮌, 𬮷, 󰗽, 󰘂, 󰘅, 󰘇)

cánh (classifier)
𨷯 (CJK)
㪯 (CJK)
擧 (CJK)
𨴦 (CJK)
𨵣 (CJK)
𨷶 (CJK)
𪭚 (CJK)
𫔤 (CJK)
𫔳 (CJK)
𫔸 (CJK)
𬮌 (CJK)
𬮷 (CJK)

From a Sino-Tibetan language. Compare Phuza ʑɛ³¹ ka³¹ ("door"), Nuosu ꀃꈈ (ip ko, “door”), Naxi ku (“door”). Cognate with Muong cứa.
Related to Chinese 戶 (OC *m-qˤaʔ) (B-S) (SV: hộ) through the Sino-Tibetan root, but unlikely to be derived from it since correspondences are irregular. Doublet of hộ and họ.

cửa chính

cửa sổ


giấy

head

𫷏, 紙, 絏, 繶, 𥿗

vi-noun

𫷏, 紙, 絏, 繶, 𥿗

tờ (classifier)
𫷏 (CJK)
紙 (CJK)
絏 (CJK)
繶 (CJK)
𥿗 (CJK)

From Middle Vietnamese gếy, from Proto-Vietic *k-cajʔ, from a descendant of reconstructed Old Chinese 紙 (OC *k.teʔ) when the dental stop already palatalized. Cognate with Arem kacajˀ ("book"); non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 紙 (“paper”, SV: chỉ).
The same sound change also yields Vietnamese giống, from Proto-Vietic *k-coːŋʔ, from a descendant of ultimately Old Chinese 種 (OC *k.toŋʔ).
For another word with similar phonological development, see giặc, from 賊／贼. Also compare Lakkia kʰjei²⁴ ("paper") and kjak²⁴ ("thief"), borrowed from the same sources.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">chỉ</i>


南方

chữ Hán form of nam phương (“south, southern area”).


hôn

From Proto-Vietic *huːɲ, from Proto-Mon-Khmer *ɟʔuuɲ ~ *ɟhuuɲ (Shorto). Compare Central and Southern Vietnamese hun, Proto-Katuic *huuɲ ~ *huoɲ (“to smell, to sniff”) (whence Kuy huːɲ ("to smell, to sniff") and Pacoh hunh (“to kiss”)), Kensiu ʔɔɲ ("to smell, to sniff, to kiss").
Insertion of initial *h in Vietic can also be seen in *tŋ-ʔaːm (“jaw”) (> Vietnamese hàm, Late Vietic), *heːt (“finished”) (> Vietnamese hết), *hanʔ (“he, she, it”) (> Vietnamese hắn), *haːr (“two”) (> Vietnamese hai), *hoːj (“foul-smelling”) (> Vietnamese hôi), *hɔːŋʔ (“river, brook”), *haːŋʔ (“to open (mouth)”).

cog

(Northern Vietnam, formal in other dialects, especially on the lips) to kiss


hôn

cầu hôn

to propose to; to make an offer of marriage


hôn

hoàng hôn

sunset; dusk; evening twilight; nightfall

(only in compounds) dim, dark; indistinct

(only in compounds, figuratively) dim (witted); devious, evil


dân tộc

[zən˧˧ təwk͡p̚˧˨ʔ]

[jəŋ˧˧ təwk͡p̚˨˩ʔ]

[jəŋ˧˧ təwk͡p̚˨˩˨]

53 dân tộc thiểu số

dân tộc Việt/Kinh

người dân tộc

dân tộc thiểu số
dân tộc thiểu số#Vietnamese

Short for dân tộc thiểu số (“ethnic minority in Vietnam”).

dân tộc Việt Nam

các dân tộc bị áp bức trên thế giới


đắt

head

坦, 得, 怛, 𠶒, 𠿲, 𧶬, 󰕤

đắt • (坦, 得, 怛, 𠶒, 𠿲, 𧶬, 󰕤)

vi-adj

坦, 得, 怛, 𠶒, 𠿲, 𧶬, 󰕤

đắt • (坦, 得, 怛, 𠶒, 𠿲, 𧶬, 󰕤)

坦 (CJK)
得 (CJK)
怛 (CJK)
𠶒 (CJK)
𠿲 (CJK)
𧶬 (CJK)

đắt tiền

(Northern Vietnam) expensive; dear; costly

having plenty of business; saleable; marketable


thìa

cái (classifier)
𠤧 (CJK)
𣼮 (CJK)
𨫉 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 匙 (“spoon”, SV: thi). Compare chìa.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thi</i>

vi-etym-sino

(Northern Vietnam) spoon (scooped utensil for eating (or serving))


bùn

bùn wá!

(Internet slang, text messaging) Alternative form of buồn (“sad”)


khát

khát nước

khát máu


趣味

chữ Hán form of thú vị (“enjoyable; interesting”).


Đại Nam

[ʔɗaːj˧˨ʔ naːm˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ naːm˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ naːm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大南 (literally "Great South").

A former name for Vietnam, used between 1839 and 1945.


都督

chữ Hán form of đô đốc (“(military) admiral of Vietnam People's Navy; an official military title in ancient China and Vietnam.”).


thập cẩm

[tʰəp̚˧˨ʔ kəm˧˩]

[tʰəp̚˨˩ʔ kəm˧˨]

[tʰəp̚˨˩˨ kəm˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thập cẩm.wav

Sino-Vietnamese word from 什錦, composed of 什 (“ten”) and 錦 (“brocade”) but metaphorically thập cẩm means 'numerous and varied'.

Ở đây có mì thịt bò, mì hải sản và mì thập cẩm.

Here we have noodles with beef, noodles with seafood and noodles with both.

Bánh trung thu có nhiều loại như bánh nhân đậu, bánh dẻo và bánh thập cẩm.

There are various types of lunar cakes such as bean-stuffed cakes, soft cakes and mixed cakes.

(of food) of a variety or option that contains various different ingredients and thus cannot be placed in a specific category


nguyên tắc vàng

[ŋwiən˧˧ tak̚˧˦ vaːŋ˨˩]

[ŋwiəŋ˧˧ tak̚˦˧˥ vaːŋ˦˩]

[ŋwiəŋ˧˧ tak̚˦˥ vaːŋ˨˩]

[ŋwiəŋ˧˧ tak̚˦˥ jaːŋ˨˩]

nguyên tắc (原則) (“principle”) + vàng (“gold”)


昇華

chữ Hán form of thăng hoa (“to sublimate”).


quân tử bất khí

[kwən˧˧ tɨ˧˩ ʔɓət̚˧˦ xi˧˦]

[kwəŋ˧˧ tɨ˧˨ ʔɓək̚˦˧˥ kʰɪj˨˩˦]

[kwəŋ˧˧ tɨ˧˨ ʔɓək̚˦˧˥ xɪj˨˩˦]

[wəŋ˧˧ tɨ˨˩˦ ʔɓək̚˦˥ kʰɪj˦˥]

[wəŋ˧˧ tɨ˨˩˦ ʔɓək̚˦˥ xɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 君子不器. From a saying of Confucius in the Analects.


quá tắc vật đạn cải

[kwaː˧˦ tak̚˧˦ vət̚˧˨ʔ ʔɗaːn˧˨ʔ kaːj˧˩]

[kwaː˨˩˦ tak̚˦˧˥ vək̚˨˩ʔ ʔɗaːŋ˨˩ʔ kaːj˧˨]

[waː˦˥ tak̚˦˥ vək̚˨˩˨ ʔɗaːŋ˨˩˨ kaːj˨˩˦]

[waː˦˥ tak̚˦˥ jək̚˨˩˨ ʔɗaːŋ˨˩˨ kaːj˨˩˦]

From Middle Chinese 過則勿憚改, whence also the Japanese 過ちては則ち改むるに憚ること勿れ.

When making a mistake, do not be afraid to correct it.


ôn cố tri tân

[ʔon˧˧ ko˧˦ t͡ɕi˧˧ tən˧˧]

[ʔoŋ˧˧ kow˨˩˦ ʈɪj˧˧ təŋ˧˧]

[ʔoŋ˧˧ kow˦˥ ʈɪj˧˧ təŋ˧˧]

One should be able to derive new understanding while revising what one has learned.


ôn, lương, cung, kiệm, nhượng

[ʔon˧˧ lɨəŋ˧˧ kʊwŋ͡m˧˧ kiəm˧˨ʔ ɲɨəŋ˧˨ʔ]

[ʔoŋ˧˧ lɨəŋ˧˧ kʊwŋ͡m˧˧ kiəm˨˩ʔ ɲɨəŋ˨˩ʔ]

[ʔoŋ˧˧ lɨəŋ˧˧ kʊwŋ͡m˧˧ kim˨˩˨ ɲɨəŋ˨˩˨]

Our master is benign, upright, courteous, temperate, and complaisant and thus he gets his information.

The Analects of Confucius, c. 475 – 221 BCE, translated based on James Legge's version

Phu tử ôn, lương, cung, kiệm, nhượng dĩ đắc chi.

夫子溫、良、恭、儉、讓以得之。

Be cordial, kind, courteous, modest, and deferential.


thiên thặng chi quốc

[tʰiən˧˧ tʰaŋ˧˨ʔ t͡ɕi˧˧ kuək̚˧˦]

[tʰiəŋ˧˧ tʰaŋ˨˩ʔ t͡ɕɪj˧˧ kuək̚˦˧˥]

[tʰiəŋ˧˧ tʰaŋ˨˩˨ cɪj˧˧ wək̚˦˥]

To lead a state capable of sending a thousand chariots to war.


đức bất cô, tất hữu lân

[ʔɗɨk̚˧˦ ʔɓət̚˧˦ ko˧˧ tət̚˧˦ hiw˦ˀ˥ lən˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ ʔɓək̚˦˧˥ kow˧˧ tək̚˦˧˥ hɨw˧˨ ləŋ˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ ʔɓək̚˦˥ kow˧˧ tək̚˦˥ hɨw˨˩˦ ləŋ˧˧]

Virtue never has solitude and always has companionship.


bản đồ

[ʔɓaːn˧˩ ʔɗo˨˩]

[ʔɓaːŋ˧˨ ʔɗow˦˩]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ ʔɗow˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-Bản đồ.wav


TW

Perhaps from the Telex input method where the W key is pressed to type the letter ư or to add the diacritical side horn to an already typed u to form the ư, and intended to be this way to distinguish from tư as an actual word, or to make "non-word" abbreviations easier to type with common keyboard programs that do not recognize them as Vietnamese.


通常

chữ Hán form of thông thường (“common; ordinary; usual”).


通常

chữ Hán form of thông thường (“commonly; usually; ordinarily”).


非凡

chữ Hán form of phi phàm (“extraordinary; singular”).


武器

chữ Hán form of vũ khí (“weapon; arms”).


yểu

Sino-Vietnamese word from 夭 (“to die young, to die prematurely”). The hỏi tone of SV yểu results regularly from the voiceless stop initial & rising tone of late Middle Chinese *ʔˠiɛu^X. Compare yếu, an earlier borrowing from when Middle Chinese tone 上／上声 corresponded to Vietnamese tones B (sắc and nặng).


con trâu là đầu cơ nghiệp

[kɔn˧˧ t͡ɕəw˧˧ laː˨˩ ʔɗəw˨˩ kəː˧˧ ŋiəp̚˧˨ʔ]

[kɔŋ˧˧ ʈəw˧˧ laː˦˩ ʔɗəw˦˩ kəː˧˧ ŋiəp̚˨˩ʔ]

[kɔŋ˧˧ ʈəw˧˧ laː˨˩ ʔɗəw˨˩ kəː˧˧ ŋip̚˨˩˨]

having a water buffalo allows one to start a business


yếu

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 夭 (“young; tender; to die young”, SV: yêu, yểu).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">yêu, yểu</i>


南半球

chữ Hán form of nam bán cầu (“Southern Hemisphere”).


北半球

chữ Hán form of bắc bán cầu (“Northern Hemisphere”).


thực đơn

[tʰɨk̚˧˨ʔ ʔɗəːn˧˧]

[tʰɨk̚˨˩ʔ ʔɗəːŋ˧˧]

[tʰɨk̚˨˩˨ ʔɗəːŋ˧˧]


máy ảnh

[maj˧˦ ʔajŋ̟˧˩]

[maj˨˩˦ ʔɛɲ˧˨]


thú có túi

[tʰu˧˦ kɔ˧˦ tuj˧˦]

[tʰʊw˨˩˦ kɔ˨˩˦ tuj˨˩˦]

[tʰʊw˦˥ kɔ˦˥ tuj˦˥]

thú (“mammal”) + có (“to have”) + túi (“pouch”).


đậu hoà lan

[ʔɗəw˧˨ʔ hwaː˨˩ laːn˧˧]

[ʔɗəw˨˩ʔ hwaː˦˩ laːŋ˧˧]

[ʔɗəw˨˩˨ waː˨˩ laːŋ˧˧]


món

Indicates food dishes and valuable things, such as money, gifts, jewelry, etc.


món

Likely an extension of etymology 1, with possible semantic influence from môn (“subject”).

(rare) Indicates subjects and fields of study, such as math, martial arts, etc.


hải sâm

[haːj˧˨ ʂəm˧˧]

[haːj˨˩˦ ʂəm˧˧]

[haːj˨˩˦ səm˧˧]


măng tây

[maŋ˧˧ təj˧˧]

[maŋ˧˧ təj˧˧]

[maŋ˧˧ təj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-măng tây.wav

Audio (Hà Nội)

măng (“bamboo shoot”) + tây (“Western”). Compare Khmer ទំពាំងបារាំង (tumpĕəngbaarĕəng, literally “French bamboo shoot”) and Thai หน่อไม้ฝรั่ง (nɔ̀ɔ-máai-fà-ràng, literally “foreign/Western bamboo shoot”).

cog

ទំពាំងបារាំង

ncog

หน่อไม้ฝรั่ง


tây

Audio (Hà Nội)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-tây.wav


tây

Tai Dam: ꪼꪔ

Audio (Hà Nội)

Western, especially Western European or French


tây

Perhaps a non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 私 (SV: tư).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tư</i>

vi-etym-sino

Audio (Hà Nội)

niềm tây

(in certain compound words) personal, private


nàng thơ

[naːŋ˨˩ tʰəː˧˧]

[naːŋ˦˩ tʰəː˧˧]

[naːŋ˨˩ tʰəː˧˧]


sinh tố

[sïŋ˧˧ to˧˦]

[ʂɨn˧˧ tow˨˩˦]

[ʂɨn˧˧ tow˦˥]

Sino-Vietnamese word from 生素, composed of 生 (“life”) and 素 (“element”), from Chinese 維生素／维生素 (duy sinh tố, literally “life-sustaining element”).


dứa

vi-noun

(classifier cây, quả, trái) dứa • (𦼥, 架)

cây (classifier)
quả (classifier)
trái (classifier)
𦼥 (CJK)
架 (CJK)

From Middle Vietnamese giứa, from Proto-Vietic *-caːʔ (“pandanus”), with pandanus now being called dứa dại.
The etymological spelling giứa is now virtually never used, being replaced by dứa.

a species of pineapple commonly found in northern Vietnam


正直

chữ Hán form of chính trực (“honorable”).


中東

chữ Hán form of Trung Đông (“Middle East”).


cá chình

[kaː˧˦ t͡ɕïŋ˨˩]

[kaː˨˩˦ t͡ɕɨn˦˩]

[kaː˦˥ cɨn˨˩]


tantan

Ultimately from New Latin tantalum, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


hệ thống

[he˧˨ʔ tʰəwŋ͡m˧˦]

[hej˨˩ʔ tʰəwŋ͡m˦˧˥]

[hej˨˩˨ tʰəwŋ͡m˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-hệ thống.wav

Hệ thống Cửa hàng PNJ


hô hấp

[ho˧˧ həp̚˧˦]

[how˧˧ həp̚˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 呼吸 (“to breathe”).


gỗ

A loanword from a neighboring language, originated from a word for trees from the Sindora genus, known for their timber. Compare Khmer ក្រកោះ (krɑɑkɑh), កកោះ (kɑɑkɑkɑh). Doublet of gụ and gõ.
Mostly displaced native săng.

2006, Nguyễn Nhật Ánh, Chuyện xứ Lang Biang part 1: Pho tượng của Baltalon, Kim Đồng, chapter 2

The wooden house gradually appeared to the children, and it looked not unlike Mr Silver Beard's, with some things that made it look more rundown and shabbier.

Căn nhà gỗ dần dần hiện rõ trước mắt bọn trẻ và trông giông giống căn nhà của thầy Râu Bạc, có điều nom nó hoang tàn xập xệ hơn.


vỏ

head

vỏ • (𤿍, 𤿭, 𧁵)

cái (classifier)
lớp (classifier)
𤿍 (CJK)
𤿭 (CJK)
𧁵 (CJK)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-vỏ.wav

From Proto-Vietic *-pɔh (“bark, shell”). Cognate with Tho [Cuối Chăm] pɒː⁵.

trượt vỏ chuối

cover, bark, shell, sheath, husk, skin, peel, pot, crust


uy

Sino-Vietnamese word from 威. Doublet of oai.


truyền hình

[t͡ɕwiən˨˩ hïŋ˨˩]

[ʈwiəŋ˦˩ hɨn˦˩]

[ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩ hɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 傳形, composed of 傳 (“to transmit”) and 形 (“image”), coined in Vietnam.


rồng

head

滝, 瀧, 蠪, 蠬, 𧍰, 𧏵

vi-noun

滝, 瀧, 蠪, 蠬, 𧍰, 𧏵

(classifier con) rồng • (滝, 瀧, 蠪, 蠬, 𧍰, 𧏵)

con (classifier)
滝 (CJK)
瀧 (CJK)
蠪 (CJK)
蠬 (CJK)
𧍰 (CJK)
𧏵 (CJK)

From Middle Vietnamese 蠬 (ròu᷄), from Proto-Vietic *-roːŋ, from Old Chinese 龍 (OC *[mə]-roŋ) (B-S) (SV: long). Compare also Khmer រោង (roong, “Year of the Dragon”).


râu mép

[zəw˧˧ mɛp̚˧˦]

[ʐəw˧˧ mɛp̚˦˧˥]

[ɹəw˧˧ mɛp̚˦˥]


vó

Ngã chổng vó lên trời


vó

cái (classifier)
chiếc (classifier)
𥿠 (CJK)
布 (CJK)

Người dân huyện Tân Châu dùng lưới mắc vào hai cây lớn tạo thành vó "di động" trên những chiếc ghe, để bắt cá linh trên sông Tiền.
Residents of Tân Châu use a net hung between two large treetrunks to create a 'mobile' [square] dipping net on ghe [boats], in order to catch cá linh [Henicorhynchus spp.] on the River Tiền.


vá

From Middle Vietnamese ꞗĕá, ꞗá, from Proto-Vietic *k-paːʔ (“to sew, to mend”), from Old Chinese 補 (OC *[Cə]-pˤaʔ) (B-S) (SV: bổ). Cognate with Muong pả.

inh

to sew, to mend (to repair a tear in clothing)


lựu đạn cay

[liw˧˨ʔ ʔɗaːn˧˨ʔ kaj˧˧]

[lɨw˨˩ʔ ʔɗaːŋ˨˩ʔ kaj˧˧]

[lɨw˨˩˨ ʔɗaːŋ˨˩˨ ka(ː)j˧˧]

tear gas shell, tear gas canister, tear gas grenade, tear gas


lựu đạn

[liw˧˨ʔ ʔɗaːn˧˨ʔ]

[lɨw˨˩ʔ ʔɗaːŋ˨˩ʔ]

[lɨw˨˩˨ ʔɗaːŋ˨˩˨]


信息

chữ Hán form of tin tức (“news; tidings; information”).


bismut

[ʔɓit̚˧˧ mut̚˧˧]

[ʔɓit̚˧˧ mʊk̚˧˧]

[ʔɓɨt̚˧˧ mʊk͡p̚˧˧]


一成不變

nhất thành bất biến
nhất thành bất biến#Vietnamese


xá xị

[saː˧˦ si˧˨ʔ]

[saː˨˩˦ sɪj˨˩ʔ]

[saː˦˥ sɪj˨˩˨]

From Sarsi, a sarsaparilla-flavored soft drink produced in Taiwan and Southeast Asian nations.


công-xéc-tô

[kəwŋ͡m˧˧ sɛk̚˧˦ to˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ sɛk̚˦˧˥ tow˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ sɛk̚˦˥ tow˧˧]


đại đức

[ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɗɨk̚˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɗɨk̚˦˧˥]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʔɗɨk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 大德 (“great ethics/morality/virtue”).

vi-etym-sino

venerable (used, often capitalized, as an honorific before the names of Buddhist monks)


sư cô

[ʂɨ˧˧ kow˧˧]

[ʂɨ˧˧ kow˧˧]

a Buddhist nun; often used, in capitalized form, as an honorific before the name of Buddhist nuns


công xéc tô

[kəwŋ͡m˧˧ sɛk̚˧˦ to˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ sɛk̚˦˧˥ tow˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ sɛk̚˦˥ tow˧˧]


ông đồ

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɗo˨˩]

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɗow˦˩]

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɗow˨˩]

a scribe skilled in calligraphy of Chinese characters


phù sa

[fʊw˦˩ ʂaː˧˧]

[fʊw˦˩ saː˧˧]

[fʊw˨˩ ʂaː˧˧]

[fʊw˨˩ saː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 浮沙 (“floated sand”), as silt flows in streams and rivers.


ông

Sino-Vietnamese word from 翁 (“old man”). In Japanese, the same character corresponds to 嫗 (“old woman”). The character for bà (which corresponds to ông in Vietnamese), 婆 (pó, “grandmother”), actually corresponds to 爺／爷 (yé, “grandfather”) in Chinese and Japanese.


ông

→ Khmer: អុង (ʼong)

Ông nghĩ sao vậy !?

(narratology) he/him, an admirable/lovable old or deceased man


ông

Ông bình vôi


anh

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-anh.wav

From Proto-Vietic *ʔɛːŋ (“elder brother”).
According to Phan Kế Bính's Việt Nam phong tục (1915), apparently the practice of calling each other anh-em for those in relationship originated from the province of Quảng Nam:
1915, Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục [Vietnamese customs]:
— Vợ chồng con nhà sang trọng, gọi nhau bằng cậu mợ, thầy thông thầy phán thì gọi nhau bằng thầy cô, nhà thường thì gọi nhau bằng anh chị. Có con rồi thì gọi nhau bằng thầy em đẻ em, nhà thô tục thì gọi nhau là bố cu mẹ đĩ, có người thì gọi bố nó mẹ nó, có người cả hai vợ chồng gọi lẫn nhau là nhà ta. Ở Quảng-Nam thì vợ gọi chồng là anh, chồng gọi vợ là em. Ở Nghệ Tĩnh vợ chồng gọi là gấy nhông.
Spouses from wealthy families tend to call each other cậu and mợ; those employed by the government prefer thầy and cô; while in an average household, they call each other anh and chị. Couples with children call each other thầy em [father of the little one] and đẻ em [mother of the little one], while those from low-born families use bố cu and mẹ đĩ; there are also those who say bố nó and mẹ nó and those who both call each other nhà ta. In Quảng Nam, a housewife would call her husband anh and a husband would call his wife em. In Nghệ Tĩnh, "husband and wife" is called gấy nhông.

quote-book

Việt Nam phong tục

Spouses from wealthy families tend to call each other cậu and mợ; those employed by the government prefer thầy and cô; while in an average household, they call each other anh and chị. Couples with children call each other thầy em 􂀿father of the little one􂁀 and đẻ em 􂀿mother of the little one􂁀, while those from low-born families use bố cu and mẹ đĩ; there are also those who say bố nó and mẹ nó and those who both call each other nhà ta. In Quảng Nam, a housewife would call her husband anh and a husband would call his wife em. In Nghệ Tĩnh, "husband and wife" is called gấy nhông.

a male cousin who's descended from an ancestor who is/was an older sibling to yours or your spouse's

Rồi xếp "anh" này lên trên "anh" kia.

Then we're gonna put this "guy" (an object or piece) over here over that little "guy" over there.

"Anh" u vuông góc với "anh" v thì "anh" u cũng vuông góc với "anh" d.

If "guy" u (a geometric line) is perpendicular with "guy" v then he's also perpendicular with "guy" d.


anh

Việt Nam phong tục

I/me, a male who's (presumably) slightly older than you, or still young enough relative to you to be your older brother

I/me, your male cousin who's descended from an ancestor who is/was an older sibling to yours or your spouse's

you, a male who's (presumably) slightly older than me

- Tại sao con phải gọi Tuấn bằng anh ? Nó kém con những mười tuổi !
- Phong tục Việt Nam là vậy. Mẹ nó là chị của mẹ, nên nó là anh của con.
- Why the heck do I have to call him "big bro"? He's ten years younger than I am!
- That's how kinship works in Vietnam. His mother's my big sis, that's why he's your "big bro".

- Ông ấy già vậy mà bố phải gọi bằng anh à ?
- Ông cố của bố là em của ông cố của ông ấy. Mà con phải gọi ông ấy là bác mới đúng.
- He looks so old. Why do you call him "big bro"?
- My great-grandfather was younger brother to his. By the way, you're supposed to call him your "big uncle".

Thuý gọi mình bằng anh, nhưng Thuý lớn tuổi hơn mình nhiều nên mình ngại gọi Thuý bằng em.
I'm supposed to be Thuý's "big bro", but I can't bring myself to call her "little sibling" because she's way older than me.

- Sao anh lại gọi chú ấy bằng "anh" ? Chú ấy dù lớn tuổi hơn như vẫn là em họ của em.
- Anh quen anh ấy từ trước khi anh gặp em. Anh muốn tôn trọng cái có trước.
- Why did you call him "big brother" ? He's still my "younger sibling" despite his seniority.
- I knew him way before I met you. I wanted to respect what came first.

you, my male cousin who's descended from an ancestor who is/was an older sibling to mine or my spouse's

(humorous or ironic) you, Mr. or young man

Anh (chị) hãy phân tích đoạn văn sau:

(education) you, the high schoolboy reading this textbook


trăm

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-trăm.wav

From Proto-Vietic *k-lam, from Proto-Mon-Khmer *klam; cognate with Muong tlăm, Pacoh culám and Mon ကၠံ (klɔm).
Attested in Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (佛說大報父母恩重經) as ⿰林亇, composed of 亇 + 林 (MC lim) (modern SV: cá lâm) and 林 (MC lim) (modern SV: lâm).

một trăm

năm trăm lẻ/linh năm


trăm

một trăm

(một) trăm tư

hai trăm rưỡi

(colloquial, only in compounds) a hundred thousand Vietnamese dongs


quá

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-quá.wav

Sino-Vietnamese word from 過. Doublet of qua.

lâu quá không gặp


心理

chữ Hán form of tâm lí (“psychology; mental process”).


欄杆

chữ Hán form of lan can (“rail; banisters”).


實際

chữ Hán form of thực tế (“reality; real life”).


實際

chữ Hán form of thực tế (“real; actual; realistic; practical”).


原理

chữ Hán form of nguyên lí (“principle”).


gỏi cuốn

[ɣɔj˧˩ kuən˧˦]

[ɣɔj˧˨ kuəŋ˦˧˥]

[ɣɔj˨˩˦ kuəŋ˦˥]

(Southern Vietnam) summer roll, a cold spring roll in Vietnamese cuisine


cuốn

→ Khmer: គួង (kuəng)

From Old Chinese 卷 (OC *[k](r)o[n]ʔ) (B-S) (SV: quyển).
Compare cuộn.


cuốn

cuốn/quyển vở


hiểu

Sino-Vietnamese word from 曉 (“to know; to understand”).


編磬

chữ Hán form of biên khánh (“bianqing”).


英勇

chữ Hán form of anh dũng (“heroic; valiant; brave; gallant”).


đi

From Proto-Vietic *diː ~ tiː (“to go, to walk”); cognate with Muong ti, Chut [Rục] tiː², Thavung tiː² and Tho [Cuối Chăm] tiː².
The similarity to 移 (SV: di) is purely coincidental (a false cognate).
The development of the verb "to go" into an imperative marker is a Sprachbund phenomenon. Wu & Huang (2018) and de Sousa (2022) discuss similar usage of "to go" in the Northern Tai and Sinitic lects of Guangxi in particular (Zhuang bae, Nanning Cantonese 去 (hy³³), etc.)

inh

đi đến

đi ngủ

đi chợ

đi mua sắm

Tàu hoả mấy giờ đi?

Thôi chào em, anh đi. / Vậy thì người đi đi!

2007, Quang Vinh, Bảo Thy (lyrics and music), “Vẫn tin mình có nhau [Still Think We've Got Each Other]”:

Alright, goodbye, I'm leaving / Then leave, you dummy!

đi máy bay

(vehicles, of people) to go by; to board; to get on

(euphemistic) Short for đi ỉa (“to shit”) or đi ngoài (“to defecate”)

mèo đi hia


đi

Nó chạy đi đâu rồi?

Ðó là cái bản tính của hắn, ngày thường bị lấp đi.

That is his nature, which is usually hidden away.


đi

Thôi dẹp đi!

Thấy Chí Phèo không nhúc nhích, cụ tiếp luôn: - Nào đứng lên đi. Cứ vào đây uống nước đã.

Seeing that Chí Phèo wasn't budging, the old man continued, "Get up now. Come here and have some water."

Vậy thì người đi đi!

after a verb, conveys an urging or commanding tone


英國

chữ Hán form of Anh Quốc (“United Kingdom”).


乾坤

chữ Hán form of càn khôn (“the [[w:I_Ching_hexagram_01#Hexagram_1||||||| (qian)]] and ¦¦¦¦¦¦ (kun) hexagrams from the I Ching”).


編鐘

chữ Hán form of biên chung (“bianzhong”).


告別

chữ Hán form of cáo biệt (“to bid farewell”).


帝國主義

đế quốc chủ nghĩa
đế quốc chủ nghĩa#Vietnamese

chữ Hán form of đế quốc chủ nghĩa (“imperialism”).


重心

chữ Hán form of trọng tâm (“center of gravity (centre of gravity), centroid, heart; core; main part”).


bưởi

head

bưởi • (𣘓, 𣞻)

vi-noun

(classifier cây, quả, trái) bưởi • (𣘓, 𣞻)

cây (classifier)
quả (classifier)
trái (classifier)
𣘓 (CJK)
𣞻 (CJK)

Nó có bưởi to.

(anatomy, euphemistic, humorous, of a woman) a boob; a jug


giết

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-giết.wav

From Proto-Vietic *k-ə-ceːt (surface form of morphologically *k-pr-ceːt, with *-pr- reduced to *-r- then to a vocalic element), the causative form of *k-ceːt (“to die”) (whence chết). Cognate with Chut [Rục] kuciːt⁷ ("to kill"), Proto-Monic *k-r-cət (“to kill”) (whence Mon ဂစိုတ်).

giết người

giết người hàng loạt


quà

món (classifier)
cái (classifier)
𩚧 (CJK)
𩛃 (CJK)
𩟂 (CJK)

1938, Thạch Lam, Hai đứa trẻ, Đời nay
An và Liên ngửi thấy mùi phở thơm, nhưng ở cái huyện nhỏ này, quà bác Siêu bán là một thứ quà xa xỉ, nhiều tiền, hai chị em không bao giờ mua được.
An and Liên smelled the aroma of the fragrant phở, but in this little district, the dish Mr Siêu sold was a luxury dish, an expensive one, and the two girls could never buy it.


khấu đầu

[xəw˧˦ ʔɗəw˨˩]

[kʰəw˨˩˦ ʔɗəw˦˩]

[xəw˨˩˦ ʔɗəw˦˩]

[kʰəw˦˥ ʔɗəw˨˩]

[xəw˦˥ ʔɗəw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 叩頭, composed of 叩 (“to knock”) and 頭 (“head”).


nhật kí web

[ɲət̚˧˨ʔ ki˧˦ ʔwɛp̚˧˦]

[ɲək̚˨˩ʔ kɪj˨˩˦ ʔwɛp̚˦˧˥]

[ɲək̚˨˩˨ kɪj˦˥ (ʔ)wɛp̚˦˥]


出陣

chữ Hán form of xuất trận (“to march toward the battlefield”).


chữ

head

𡨸, 𫿰, 𡦂, 𡨹, 字, 宁, 楮, 𫳘

vi-noun

𡨸, 𫿰, 𡦂, 𡨹, 字, 宁, 楮, 𫳘

(classifier con) chữ • (𡨸, 𫿰, 𡦂, 𡨹, 字, 宁, 楮, 𫳘)

con (classifier)
𡨸 (CJK)
𫿰 (CJK)
𡦂 (CJK)
𡨹 (CJK)
字 (CJK)
宁 (CJK)
楮 (CJK)
𫳘 (CJK)

→ Sedang: chu

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 字 (“letter, character, word”, SV: tự). Cognate with Muong chữ.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tự</i>

vi-etym-sino

chữ A

chữ hoa/thường

hình chữ thập

a cross shape (literally, “a shape that resembles the Han character 十 (shí, literally “ten”)”)

hình chữ nhật

a rectangle (literally, “a shape that resembles the Han character 日 (literally “sun; day”)”)

trên đầu chữ sắc có con dao
beware of cunning beautiful women
(literally, “there's a 刀 (dāo, literally “knife”) at the top of 色 (literally “womanly beauty”)”)

biết chữ

chữ Quốc ngữ

chữ Hán

chữ viết rất đẹp

chữ như gà bới

chữ bác sĩ

handwriting (characteristic writing of a particular person)

câu thơ bảy chữ

Viết một bài 100 chữ.

Vậy thì nếu mình chỉ tập trung vào chữ Đ bằng tiếng Việt mà so sánh với cái chữ F bằng tiếng Anh…

2015 June 28, Joe Ruelle, Những kẻ lắm lời [The Chatterboxes], episode 2:

So if we just focus on the Vietnamese Đ word as compared with the English F word…

(informal) syllable, especially written and considered for "word" counts; compare từ (lexical word)

sính dùng chữ

to be fond of using Chinese terms/expressions

Cái đồ ngu mà thích nói chữ

sách có chữ rằng

chữ nghĩa

word and its meaning (literal); knowledge

Một đồng một chữ cũng không có.
to have not even one piastre or one chữ; to be very poor

Em luôn sống trong nỗi đau khổ khi bị giằng xé giữa chữ hiếu và tình.

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 195:

I always suffer being torn apart between filial piety and love.

concept (as denoted by one Chinese character)


lúa miến

[luə˨˩˦ miəŋ˦˧˥]

[luə˦˥ miəŋ˦˥]


lúa

From Proto-Vietic *ʔa-lɔːʔ (“paddy rice”). Cognate with Arem alɑːˀ.
According to Ferlus, it is a loanword from Old Chinese 稻 (OC *[l]ˤuʔ) (B-S) (SV: đạo), in turn related to Proto-Mon-Khmer *sruʔ (“paddy rice”) and Proto-Mon-Khmer *t₂rawʔ ~ *t₂raaw() (“taro”). Ferlus reasons that the two different plants share the same ecological farming niche, thus facilitating semantic shift from "taro" to "rice". Shorto notes a dubious connection between Proto-Vietic *ʔa-lɔːʔ and Proto-Mon-Khmer *s-ruʔ (“paddy”).

cog

(Central Vietnam, Southern Vietnam) paddy; unhusked rice

Tuần này hết lúa rồi, mượn gì thì để sau.

I'm broke this week, come back later if you want to borrow (some bucks).


lúa

Đúng là nhìn hơi lúa, mà vẫn bán hàng ầm ầm...

It really does look shabby, but it's still selling wildly...

Chàng trai 30 tuổi nhìn hơi lúa hứa sẽ không để bạn gái chịu khổ.

The guy is thirty years old, looks rather plain, and promises not to let his girlfriend suffer.

Short for hai lúa (“rustic; bumpkinish”).

Kem hộp màu vàng, nhựa rẻ tiền, nhìn hơi lúa...

The cream is in a yellow pack, cheap plastic, looks rather low quality...


nấm đầu khỉ

[nəm˧˦ ʔɗəw˨˩ xi˧˩]

[nəm˦˧˥ ʔɗəw˦˩ kʰɪj˧˨]

[nəm˦˧˥ ʔɗəw˦˩ xɪj˧˨]

[nəm˦˥ ʔɗəw˨˩ kʰɪj˨˩˦]

[nəm˦˥ ʔɗəw˨˩ xɪj˨˩˦]

nấm (“mushroom”) + đầu (“head”) + khỉ (“monkey”)

Hericium erinaceus
Hericium erinaceus#Translingual


khỉ

From Proto-Vietic *kʰih; probably of imitative origin.

trò khỉ

a "monkey trick" / a stupid comedy routine

Hay cái con khỉ!

Khỉ thật!

khỉ đột


Giê-su

Partial orthographic borrowing from Italian Gesù or French Jésus. The purely phonetic transcription, Giê-xu, is used in reader-friendlier Protestant translations.

obor

(Đức) Giê-su Ki-tô

Đây là gia phả Đức Giê-su Ki-tô, con cháu vua Đa-vít, con cháu tổ phụ Áp-ra-ham:

(Can we date this quote?), “Tin Mừng theo Thánh Mát-thêu 1 [The Gospel According to Saint Matthew 1]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

This is the genealogy of Jesus Christ, a descendant of King David and the patriarch Abraham:

Tôi đau lòng tột cùng và điên tiết khi chứng kiến cảnh vợ con mỗi lần ăn cơm phải làm dấu thánh giá cám ơn Chúa, trong khi có được những bữa ăn ngon là do vợ chồng tôi vất vã lao động mới có được; chứng kiến Chủ nhật hàng tuần vợ con phải ngoan ngoãn đi nhà thờ ca ngợi, mang ơn Chúa Giêsu, một tên tội phạm bị xử tử đóng đinh trên cây thập giá gần 2000 năm nay; chứng kiến cảnh ông bà già vợ suốt ngày lẫm bẩm đọc kinh những câu phi nghĩa: “Kính mừng Maria đầy ơn phước, đức Chúa Trời ở cùng bà, bà có phước lạ hơn mọi người nữ và Giêsu con lòng…”, “Lạy Cha chúng con ở trên trời, chúng con nguyện danh Cha cả sáng, xin Cha cho chúng con lương thực, hàng ngày…”.

2015 January 9, Trần Khai Sáng, “Tại Sao Tôi Khinh Tởm Đạo Chúa [Why I Detest Catholicism]”, in Sách hiếm [Rare Books]:

It pained and infuriated me to no end watching my wife and child cross themselves and thank God at mealtime, even though the good meals were earned by us working our asses off; watching them mindlessly go to church every Sunday, praise and be grateful to Jesus Christ, a criminal who was executed by crucifixion 2000 years ago; watching my parents-in-law mumble nonsensical prayers like “Blessed be the gracious Mary and the Heavenly Lord with her, for she gained more miraculous blessings than any woman and Jesus as her only son…,” or “Dear our Father in heaven, we pray in Your glorious name, so You grant us food every day…”

(biblical, Catholicism, Jehovah's Witnesses) Jesus


百越

chữ Hán form of Bách Việt (“Baiyue the "hundred tribes" regarded as the mythological ancestors of the Vietnamese people”).


漢族

chữ Hán form of Hán tộc (“Han Chinese”).


漢服

chữ Hán form of Hán phục (“traditional Han Chinese clothing; Hanfu”).


黃帝

chữ Hán form of Hoàng Đế (“(Chinese mythology) the Yellow Emperor (legendary Chinese sovereign)”).


福音

chữ Hán form of phúc âm (“gospel, good news”).


電光

chữ Hán form of điện quang (“electric light”).


童謠

chữ Hán form of đồng dao (“children's song”).


和解

chữ Hán form of hoà giải (“to conciliate”).


hố đen

[ho˧˦ ʔɗɛn˧˧]

[how˨˩˦ ʔɗɛŋ˧˧]

[how˦˥ ʔɗɛŋ˧˧]

hố (“dug pit/hole”) + đen (“black”), literally “black dug hole”. Compare lỗ đen (literally “black punctured hole”).

af

Synonym of lỗ đen (“a black hole”) (celestial body)


風流

chữ Hán form of phong lưu (“smart; elegant”).


玳瑁

hawksbill sea turtle
hawksbill sea turtle

Nôm form of đồi mồi (“hawksbill sea turtle; liver spots”).


想像

chữ Hán form of tưởng tượng (“to imagine”).


公式

chữ Hán form of công thức (“formula; recipe”).


機械

chữ Hán form of cơ giới (“machine; motor”).


sét

From Proto-Vietic *p-rɛːt (“lightning”). Cognate with Pong pʰlɛːt⁷. Compare Tày phiét /pʰʲɛt/, a borrowing from Vietic.

sét hòn


端正

chữ Hán form of đoan chính (“honest; decent; having integrity”).


支配

chữ Hán form of chi phối (“to control”).


天然

chữ Hán form of thiên nhiên (“natural”).


mứt

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 蜜 (SV: mật). Doublet of mật.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">mật</i>

vi-etym-sino

mứt dâu

mứt gừng

a type of sweet that is often eaten during certain occasions (such as Tết)


結晶

chữ Hán form of kết tinh (“to crystallize”).


調度

chữ Hán form of điều độ (“with moderation”).


調度

chữ Hán form of điều độ (“to control; to dispatch”).


大意

chữ Hán form of đại ý (“general idea; main points”).


罷工

chữ Hán form of bãi công (“to strike; to go on a strike”).


保持

chữ Hán form of bảo trì (“to preserve”).


保證

chữ Hán form of bảo chứng (“to guarantee”).


保證

chữ Hán form of bảo chứng (“a guarantee”).


北部

chữ Hán form of bắc bộ (“northern part, northern area”).


北部

chữ Hán form of Bắc Bộ (“Northern Vietnam”).


保存

chữ Hán form of bảo tồn (“to preserve; to conserve”).


報告

chữ Hán form of báo cáo (“to report, to inform”).


本質

chữ Hán form of bản chất (“essence, nature (intrinsic quality)”).


病人

chữ Hán form of bệnh nhân (“patient; sufferer”).


行軍

chữ Hán form of hành quân (“to march; to operate”).


標準

chữ Hán form of tiêu chuẩn (“standard”).


體質

chữ Hán form of thể chất (“constitution; physique”).


放火

chữ Hán form of phóng hoả (“to set fire”).


補充

chữ Hán form of bổ sung (“to supplement”).


補充

chữ Hán form of bổ sung (“supplementary”).


同行

chữ Hán form of đồng hành (“to go together (with)”).


論證

chữ Hán form of luận chứng (“proof; demonstration”).


縱橫

chữ Hán form of tung hoành (“to do anything as one pleases”).


留心

chữ Hán form of lưu tâm (“to pay attention to”).


rá

Possibly from Old Chinese 籮 (OC *raːl, “bamboo basket”) (Zhengzhang) (SV: la).


mới

head

買, 㵋, 某, 𪦲, 貝, 埋, 󱮈

vi-adj

買, 㵋, 某, 𪦲, 貝, 埋, 󱮈

買 (CJK)
㵋 (CJK)
某 (CJK)
𪦲 (CJK)
貝 (CJK)
埋 (CJK)

From Proto-Vietic *ɓəːjʔ. Unrelated to Thai ใหม่ (mài) or Khmer ថ្មី (thməy).


mới

head

買, 某, 𪦲, 貝, 埋, 󱮈

vi-adv

買, 某, 𪦲, 貝, 埋, 󱮈

(colloquial, past marker) have just (happened); just

Có thực mới vực được đạo.

Only when people have food can they learn.

Brasilia mới là thủ đô của Brasil.

Brasilia is the capital of Brazil (not some other city).


mỡ

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-mỡ.wav

fat as part of flesh, or grease; compare chất béo (“fat in nutrition”)


揮霍

chữ Hán form of huy hoắc (“to squander; to spend wastefully”).


壯志

chữ Hán form of tráng chí (“great ambitions; lofty aspirations”).


器械

chữ Hán form of khí giới (“weapon; arm”).


確立

chữ Hán form of xác lập (“to establish; to set up”).


岩石

chữ Hán form of nham thạch (“lava rock”).


認定

chữ Hán form of nhận định (“to judge; to observe (that); to note”).


民意

chữ Hán form of dân ý (“popular opinion”).


筆跡

chữ Hán form of bút tích (“autograph manuscripts; handwritten notes”).


產業

chữ Hán form of sản nghiệp (“property; wealth; estate”).


xuyên

đi xuyên Việt


林業

chữ Hán form of lâm nghiệp (“forestry”).


敷衍

chữ Hán form of phô diễn (“to express”).


氣勢

chữ Hán form of khí thế (“momentum; strength; force; vigor; energy”).


nêm

From an infixed form of a root that gave rise to chêm (“to wedge”).


nêm

to wedge; to drive a wedge; to thrust a wedge


nêm

(Southern Vietnam, Central Vietnam) to season (with salt, fish sauce); to flavor (with)


公認

chữ Hán form of công nhận (“to recognize; to agree”).


用具

chữ Hán form of dụng cụ (“utensil; tool”).


處置

chữ Hán form of xử trí (“to handle; to deal with; to punish”).


頒布

chữ Hán form of ban bố (“to promulgate; to declare”).


追悼

chữ Hán form of truy điệu (“to commemorate”).


nếp than

[nep̚˦˧˥ tʰaːŋ˧˧]

[nep̚˦˥ tʰaːŋ˧˧]


音響

chữ Hán form of âm hưởng (“sound; acoustics”).


mặn

head

曼, 𪉾, 𠼦, 慢, 漫, 𪉽

vi-adj

曼, 𪉾, 𠼦, 慢, 漫, 𪉽

曼 (CJK)
𪉾 (CJK)
𠼦 (CJK)
慢 (CJK)
漫 (CJK)
𪉽 (CJK)

nước mặn

(of food) having meat or fish; not vegetarian or vegan; roughly equivalent to English savory

(figurative, colloquial) passionate; ardent


nứa

Neohouzeaua (a genus of medium-sized tropical bamboo)


khúc

Sino-Vietnamese word from 曲.
When used in isolation, khúc always means "piece, section", a notion derived from "song, tune" and "piece [of music]". The adjectival sense "bent, curved" is only found in some compounds, such as gấp khúc.

[kʰʊwk͡p̚˦˧˥]

[xʊwk͡p̚˦˧˥]

[kʰʊwk͡p̚˦˥]

Khúc này làm sao?

Khúc giữa phim hơi chán.

The middle part of the movie was pretty boring.

a part, section, segment or cut of something


khúc

Sino-Vietnamese word from 麴. Compare Chinese 鼠麴草／鼠曲草 (thử khúc thảo, “Pseudognaphalium affine”).

ncog

[kʰʊwk͡p̚˦˧˥]

[xʊwk͡p̚˦˧˥]

[kʰʊwk͡p̚˦˥]

(rare in isolation) Pseudognaphalium affine

(rare in isolation) Gnaphalium polycaulon


nếp

From Proto-Vietic *ɗeːp (“glutinous (rice)”). Cognate with Muong Bi đếp, Proto-Katuic *ɗeep (whence Pacoh deip (“glutinous rice”)), Khmer ដំណើប (dɑmnaəp, “glutinous (rice)”) (through a nasal infixed form).


nếp

Equivalent to the noun derivative of xếp, chếp (“to fold”). Compare Khmer ជំនីប (cumniip) < ជីប (ciip).


lạc

Sino-Vietnamese word from 落 (“to fall; to lose; to stray; lost”). For the "groundnut" sense, compare Chinese 落花生 (luòhuāshēng, “groundnut”).


lạc

Một năm đã đi qua. Mùa xuân thứ hai đã đến. Màu xanh thẫm của đỗ, của ngô, của lạc, màu xanh non của lá mạ, màu đỏ tươi của ớt chín lấn dần lên các thứ màu nham nhở, man rợ khác của đất hoang...

1960, Nguyễn Khải, Mùa Lạc (Peanut Season):

One year already went by. The second spring has come. The dark-green color of beans, of maizes, of peanuts, the light-green color of rice-seedlings, the bright-red hue of ripe capsicums, are steadily overtaking the wasteland's barbaric, blotchy colors.


無益

chữ Hán form of vô ích (“useless; futile”).


避難

chữ Hán form of tị nạn (“to flee from danger; to seek refuge”).


官僚

chữ Hán form of quan liêu (“bureaucracy”).


官僚

chữ Hán form of quan liêu (“bureaucratic”).


免除

chữ Hán form of miễn trừ (“to exempt from; to exclude from”).


承認

chữ Hán form of thừa nhận (“to recognise; to admit”).


命題

chữ Hán form of mệnh đề (“proposition”).


傳單

chữ Hán form of truyền đơn (“political flier”).


荒唐

chữ Hán form of hoang đường (“ridiculous, sounding made-up, almost certainly delusional or fictitious; bogus, false, nonsensical, preposterous”).


polyetylen

[pɔ˧˧ li˧˧ ʔe˧˧ ti˧˧ lɛn˧˧]

[pɔ˧˧ lɪj˧˧ ʔej˧˧ tɪj˧˧ lɛŋ˧˧]

[pɔ˧˧ lɪj˧˧ ʔej˧˧ tɪj˧˧ lɛŋ˧˧]


仁愛

chữ Hán form of nhân ái (“humane; compassionate; benevolent”).


流通

chữ Hán form of lưu thông (“to circulate; to flow through”).


tạm biệt

[taːm˧˨ʔ ʔɓiət̚˧˨ʔ]

[taːm˨˩ʔ ʔɓiək̚˨˩ʔ]

[taːm˨˩˨ ʔɓiək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 暫別, composed of 暫 (“temporary”) and 別 (“to leave”).

(formal or literary) farewell; till we meet again


tạm biệt

[taːm˧˨ʔ ʔɓiət̚˧˨ʔ]

[taːm˨˩ʔ ʔɓiək̚˨˩ʔ]

[taːm˨˩˨ ʔɓiək̚˨˩˨]

nói lời tạm biệt


人名

chữ Hán form of nhân danh (“personal name”).


同化

chữ Hán form of đồng hóa (“to assimilate”).


人身

chữ Hán form of nhân thân (“background information; antecedents; record; etc. of a person”).


改善

chữ Hán form of cải thiện (“to improve”).


人事

chữ Hán form of nhân sự (“human resources”).


殺人

chữ Hán form of sát nhân (“murderer; killer”).


queo

(figurative, of a narrative) distorted; manipulated; embellished


公僕

公僕: Hán Việt readings: công bộc (canonical)

chữ Hán form of công bộc (“public servant”).


化身

chữ Hán form of hoá thân (“embodiment”).


誕生

chữ Hán form of đản sinh (“to be born”).


移民

chữ Hán form of di dân (“migrant; immigrant”).


移民

chữ Hán form of di dân (“to migrate; to emigrate or immigrate”).


nhân quyền

[ɲən˧˧ kwiən˨˩]

[ɲəŋ˧˧ kwiəŋ˦˩]

[ɲəŋ˧˧ wiəŋ˨˩]


rét

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 冽 (SV: liệt).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">liệt</i>


rét

cơn (classifier)
đợt (classifier)
𠗹 (CJK)


thủ tướng

[tʰu˧˩ tɨəŋ˧˦]

[tʰʊw˧˨ tɨəŋ˦˧˥]

[tʰʊw˨˩˦ tɨəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 首相, composed of 首 (“chief”) and 相 (“minister”).

Thủ tướng Chính phủ

(literally, “the Prime Minister of the Government”)

Ngày 8/12/2021, ông Olaf Scholz, chủ tịch đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD) tuyên thệ nhậm chức thủ tướng kế nhiệm bà Angela Merkel, người lãnh đạo nước Đức trong 16 năm trước đó. Một giai đoạn mới bắt đầu.

2023 December 6, “2 năm làm thủ tướng, ông Olaf Scholz đã thay đổi nước Đức như thế nào? [How Has Olaf Scholz Changed Germany Two Years into is Chancellorship?]”, in Công an nhân dân [The People's Public Security]:

On December 8 2021, Olaf Sholz, former General Secretary of the Social Democratic Party (SPD) took the oath of office of the Chancellor, succeeding Angela Merkel who had led Germany for the 16 years prior. Thus began a new era.

Cuộc thăm dò này của Ipsos cho thấy có 69% số người được hỏi nói rằng họ cảm thấy ông Trudeau nên từ bỏ tất cả các vai trò hiện nay của mình trong Chính phủ cũng như trong Đảng Tự do. Đây là lần thứ hai trong hai tháng liên tiếp, ông Trudeau nhận được tỷ lệ không ủng hộ cao như vậy, với kết quả tháng trước là 72%. Dù vậy, Thủ tướng Trudeau vẫn kiên định rằng ông sẽ dẫn dắt Đảng Tự do tham gia cuộc bầu cử tiếp theo bất cứ khi nào được hỏi về chủ đề này.

2023 December 18, “Tỷ lệ ủng hộ Thủ tướng Canada Justin Trudeau tiếp tục giảm [Canada Prime Minister Justin Trudeau's Approval Rating Continues Declining]”, in Quân đội nhân dân [The People's Army]:

According to this Ipsos survey, 69% of respondents said Trudeau should retire from his positions in the Cabinet as well as in the Liberal Party. This is the second time in a row that Trudeau has received such low approval, with last month's rating being 72%. Nonetheless, Prime Ministe Trudeau has remained firm, every time he has been asked about this topic, that he will be leading the Liberal Party into the next election.

a premier, a prime minister or a chancellor


南越

chữ Hán form of Nam Việt (“Nanyue (204 BC-111 BC)”).


故意

chữ Hán form of cố ý (“to do something on purpose”).


侵入

chữ Hán form of xâm nhập (“to enter (and cause damage); to infiltrate; to invade”).


riu

riu tép


chính phủ

[t͡ɕïŋ˧˦ fu˧˩]

[t͡ɕɨn˦˧˥ fʊw˧˨]

[cɨn˦˥ fʊw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 政府, composed of 政 (“government”) and 府 (“organ of state power”).

Chính phủ Mĩ

(formal) a national executive administration; executive government; executive branch


tốt

Cognate with Muong Bi thốch (“good, beautiful”).

gạo tốt

người tốt

good, as in high-quality, well-made, well executed, good-natured or ethical; compare hay (“good as in inventive, brilliant or entertaining”) and giỏi (“good as in skilled or competent”)

Tóc tốt quá rồi, phải đi cắt thôi.

My hair's getting out of hand. I gotta get it cut.

(of head hair or facial hair) very dense or long, more so than it should be


tốt

(xiangqi) soldier, a piece labeled with the characters 卒 (black) and 兵 (binh, red)


繁體

chữ Hán form of phồn thể (“Traditional Chinese”).


主權

chữ Hán form of chủ quyền (“sovereignty”).


chúng tôi

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˦ toj˧˧]

[t͡ɕʊwŋ͡m˦˧˥ toj˧˧]

chúng (pluralising particle) + tôi (“I; me”).

compound

(regular usage in Northern Vietnam, formal in other dialects) we/us (exclusive); compare chúng ta (inclusive, including the listener)


chúng ta

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˦ taː˧˧]

[t͡ɕʊwŋ͡m˦˧˥ taː˧˧]

[cʊwŋ͡m˦˥ taː˧˧]

chúng (pluralising particle) + ta (“I; me”).

Tháng sau chúng ta kết hôn.
Không phải "chúng ta". "Chúng tôi" mới đúng.
We'll get married next month.
Not "we" as in "you and me", it's "we" as in "him and me".

(regular usage in Northern Vietnam, formal in other dialects) we/us (inclusive); compare chúng tôi (exclusive, not including the listener)

Chúng ta có hiểu không ạ?

(Northern Vietnam, colloquial) you guys; y'all


入院

chữ Hán form of nhập viện (“to be admitted to hospital; to be hospitalised”).


hassi

[haːk̚˦˧˥ sɪj˧˧]

[haːk̚˦˥ sɪj˧˧]

Ultimately from New Latin hassium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


Nam Phi

South Africa (a country in Southern Africa)


Liên Xô

Contraction of Liên bang Xô viết (“Soviet Union”), which is a contraction of Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết (“Union of Soviet Socialist Republics”). Compare Mandarin 蘇聯／苏联 (Sūlián), Japanese ソ連 (Soren), Korean 소련 (Soryeon).

Liên bang Xô viết
Liên bang Xô viết#Vietnamese

Clipping of Liên bang Xô viết; the USSR; the Soviet Union


Thuỵ Điển

[tʰwi˧˨ʔ ʔɗiən˧˩]

[tʰwɪj˨˩ʔ ʔɗiəŋ˧˨]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˨ ʔɗiəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 瑞典, perhaps from Hokkien 瑞典 (Sūi-tián). Compare Thuỵ Sĩ.


Thuỵ Điển

[tʰwi˧˨ʔ ʔɗiən˧˩]

[tʰwɪj˨˩ʔ ʔɗiəŋ˧˨]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˨ ʔɗiəŋ˨˩˦]


Thổ Nhĩ Kỳ

Alternative spelling of Thổ Nhĩ Kì.: Turkey (a country located in Thrace in southeastern Europe and Anatolia in southwestern Asia)


cộng hoà

[kəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˨˩]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩]

[kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩]

Sino-Vietnamese word from 共和, composed of 共 (“to join”) and 和 (“to harmonize”), from Japanese 共和 (kyōwa, kyōka, “republican”), from Literary Chinese 共和 (gònghé, literally “cooperation and harmony”). In other East Asian languages, 共和 (gònghé, “republican”) alone is an attributive form, effectively adjectival in meaning and syntax; the proper words for "republican country/state" are Mandarin 共和國／共和国 (gònghé guó), Japanese 共和国 (kyōwakoku) and Korean 공화국 (gonghwaguk). While historical evidence (in the Bamboo Annals and Tsinghua Bamboo Slips) indicates that 共和 describes the Gonghe Regency, the single rule by the Earl of Gong (共伯), whose name was He (和), 共和 is incorrectly interpreted as joint rule by ducal ministers in the absence of a king (e.g. by Sima Qian). The idea of "government without a king" was later adopted by Japanese geographer Mitsukuri Shōgo in reference to the United States, which he dubbed 共和政治州 (Kyōwa-Seiji-Shū, literally “the States with Cooperative and Harmonious Government”); Mitsukuri anecdotally took this suggestion from a Ruist acquaintance who could only think of the aforementioned regency as the sole example of an East Asian government with no monarch. Later Japanese authors used 共和 in a rather indiscriminate way, for anything from commonwealth, to republic, to democracy. The original translation into Chinese of English republican was Chinese 民主 (mínzhǔ), whence Vietnamese dân chủ (“democracy”).

der

Bamboo Annals
Gonghe Regency
Records of the Grand Historian
Sima Qian
Tsinghua Bamboo Slips
ja:箕作省吾
vi:cộng hoà


Đức

Contracted from Chinese 德國／德国 (Đức quốc), in turn contracted from Mandarin 德意志 (Déyìzhì, Đức Ý Chí) + 國／国 (quốc, “country”), from German deutsch (“German”, adjective) or Deutsch (“German language”).

Déyìzhì, Đức <i class="Latn mention" lang="vi">Ý Chí</i>

Béc-lin là thủ đô và là một trong 16 tiểu bang của Cộng hòa liên bang Đức

Berlin is the capital and one of the 16 constituent states of Federal Republic of Germany

Béc-giê là giống chó Đức

German Shepherd is a German breed of dog

Germany (a country in Central Europe, formed in 1949 as West Germany, with its provisional capital Bonn until 1990, when it incorporated East Germany)


立定

chữ Hán form of lập định (“to make up one's mind; to decide”).


昇龍

chữ Hán form of Thăng Long (“an ancient name of Hanoi”).


Thăng Long

[tʰaŋ˧˧ lawŋ͡m˧˧]

[tʰaŋ˧˧ lawŋ͡m˧˧]

[tʰaŋ˧˧ lɔŋ˧˧]

[tʰaŋ˧˧ lawŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 昇龍, composed of 昇 (“ascending”) and 龍 (“dragon”).

vi-etym-sino

(historical) the name of the capital of various historical kingdoms in Vietnam, now known as Hanoi

a commune of Kinh Môn district, Hải Dương province

a commune of Đông Hưng district, Thái Bình province

a commune of Nông Cống district, Thanh Hóa province

a commune of Hiệp Đức district, Quảng Nam province


入居

chữ Hán form of nhập cư (“to immigrate”).


企業

chữ Hán form of xí nghiệp (“manufacturer”).


責任

chữ Hán form of trách nhiệm (“responsibility; duty”).


陰謀

chữ Hán form of âm mưu (“conspiracy; scheme”).


派生

chữ Hán form of phái sinh (“to derive”).


表情

chữ Hán form of biểu tình (“demonstration”).


表情

chữ Hán form of biểu tình (“to demonstrate”).


行李

chữ Hán form of hành lí (“luggage; baggage”).


回復

chữ Hán form of hồi phục (“to recover”).


信徒

chữ Hán form of tín đồ (“believer; follower”).


境界

chữ Hán form of cảnh giới (“realm, state, extent reached”).


現象

chữ Hán form of hiện tượng (“phenomenon”).


供給

chữ Hán form of cung cấp (“to supply; to provide”).


宣布

chữ Hán form of tuyên bố (“announcement; declaration”).


侵略

chữ Hán form of xâm lược (“aggression; invasion”).


就中

chữ Hán form of tựu trung (“in general”).


như nước đổ lá khoai

[ɲɨ˧˧ nɨək̚˧˦ ʔɗo˧˩ laː˧˦ xwaːj˧˧]

[ɲɨ˧˧ nɨək̚˦˧˥ ʔɗow˧˨ laː˨˩˦ kʰwaːj˧˧]

[ɲɨ˧˧ nɨək̚˦˧˥ ʔɗow˧˨ laː˨˩˦ xwaːj˧˧]

[ɲɨ˧˧ nɨək̚˦˥ ʔɗow˨˩˦ laː˦˥ kʰwaːj˧˧]

[ɲɨ˧˧ nɨək̚˦˥ ʔɗow˨˩˦ laː˦˥ xwaːj˧˧]

Like water off a duck's back
like water off a duck's back


mãng cầu ta

[maːŋ˦ˀ˥ kəw˨˩ taː˧˧]

[maːŋ˧˨ kəw˦˩ taː˧˧]

[maːŋ˨˩˦ kəw˨˩ taː˧˧]

Annona squamosa
Annona squamosa#Translingual


mãng cầu tây

[maːŋ˦ˀ˥ kəw˨˩ təj˧˧]

[maːŋ˧˨ kəw˦˩ təj˧˧]

[maːŋ˨˩˦ kəw˨˩ təj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-mãng cầu tây.wav

Audio (Hà Nội)

Annona cherimola
Annona cherimola#Translingual


hồng xiêm

[həwŋ͡m˨˩ siəm˧˧]

[həwŋ͡m˦˩ siəm˧˧]

Manilkara zapota
Manilkara zapota#Translingual


mãng cầu xiêm

[maːŋ˦ˀ˥ kəw˨˩ siəm˧˧]

[maːŋ˧˨ kəw˦˩ siəm˧˧]

[maːŋ˨˩˦ kəw˨˩ sim˧˧]

mãng cầu (“sugar apple”) + Xiêm (“Siam”)

af

Annona muricata
Annona muricata#Translingual


bình bát

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)

[ʔɓïŋ˨˩ ʔɓaːt̚˧˦]

[ʔɓɨn˦˩ ʔɓaːk̚˦˧˥]

[ʔɓɨn˨˩ ʔɓaːk̚˦˥]

Annona reticulata
Annona reticulata#Translingual


bút máy

[ʔɓut̚˧˦ maj˧˦]

[ʔɓʊk̚˦˧˥ maj˨˩˦]

[ʔɓʊk͡p̚˦˥ ma(ː)j˦˥]


nhãn

Clipping of long nhãn (“longan”); Sino-Vietnamese word from 眼.


xoài

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)
𣒱 (CJK)

Borrowed from Khmer ស្វាយ (svaay). Compare Hokkien 檨 (soāiⁿ, soān, soǎiⁿ).


chùm ruột

[t͡ɕum˨˩ zuət̚˧˨ʔ]

[t͡ɕum˦˩ ʐuək̚˨˩ʔ]

[cʊm˨˩ ɹuək̚˨˩˨]


bút bi

[ʔɓut̚˧˦ ʔɓi˧˧]

[ʔɓʊk̚˦˧˥ ʔɓɪj˧˧]

[ʔɓʊk͡p̚˦˥ ʔɓɪj˧˧]

bút (“writing instrument”) + bi (“marble; ball”).


thanh long

[tʰajŋ̟˧˧ lawŋ͡m˧˧]

[tʰɛɲ˧˧ lawŋ͡m˧˧]

[tʰɛɲ˧˧ lɔŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 青龍 (“Azure Dragon”).


tấm

truyện Tấm Cám

The Story of Tam and Cam (Broken-Rice and Rice-Bran) (ancient Vietnamese tale)


tấm

Used for large flat things, such as pieces of cloth (vải), planks (ván), boards (gỗ), pictures (ảnh, hình), mirrors (gương), etc.

tấm thân

tấm lòng vàng

tấm chồng

a husband (that is ideal, that one can rely on for one's livelihood)

Phụ nữ hơn nhau ở tấm chồng.

The standard of comparison between two women is their husbands. (Vietnamese saying)

(literary) Used for small or seemingly insignificant things that are deemed valuable or worth cherishing.


mãng cầu

[maːŋ˦ˀ˥ kəw˨˩]

[maːŋ˧˨ kəw˦˩]

[maːŋ˨˩˦ kəw˨˩]


tía tô

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 紫蘇 (SV: tử tô).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tử tô</i>


Quan Thế Âm

[kwaːn˧˧ tʰe˧˦ ʔəm˧˧]

[kwaːŋ˧˧ tʰej˨˩˦ ʔəm˧˧]

[waːŋ˧˧ tʰej˦˥ ʔəm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 觀世音, composed of 觀 (“to view”), 世 (“world”) and 音 (“sound”), from Literary Chinese 觀世音 (Guānshìyīn, literally “to look at the sounds of the world”), from Sanskrit अवलोकितस्वर (avalokitasvara).

der

Nam mô đại từ đại bi cứu khổ cứu nạn Quan Thế Âm Bồ Tát
Namo Avalokiteshvara, the Most Merciful and Compassionate Savior

Trong kinh, đức Phật gọi Quan Âm là “thiện nam tử”. Nhưng chúng ta thường thấy hình ảnh Ngài là một vị nữ nhân mặc áo trắng. Không ít người vẫn đang thắc mắc: Quan Thế Âm Bồ Tát là nam hay nữ? Đức Phật nói rằng Quan Thế Âm cứu khổ chúng sinh bằng cách hóa thân thành 32 tướng khác nhau để tùy ứng với hoàn cảnh.

2020 June 1, Châu Thanh Thùy, “Vẻ đẹp của Quán Thế Âm Bồ Tát [Avalokiteshvara Bodhisattva’s Beauty]”, in Phật giáo - Giáo hội Phật giáo Việt Nam [Buddhism - The Vietnam Buddhist Sangha]:

In Scripture, the Buddha refers to Avalokiteshvara as a “good man.” But we often see Them depicted as a woman in white. Many are still asking: is Avalokiteshvara a man or a woman? The Buddha said Avalokiteshvara carried out salvation by manifesting as 32 distinct forms according to the given circumstances.

Synonym of Quan Âm (“Avalokiteshvara; Guanyin”)


đổ

head

杜, 睹, 覩, 賭, 赌, 堵

đổ • (杜, 睹, 覩, 賭, 赌, 堵)

vi-verb

杜, 睹, 覩, 賭, 赌, 堵

đổ • (杜, 睹, 覩, 賭, 赌, 堵)

杜 (CJK)
睹 (CJK)
覩 (CJK)
賭 (CJK)
赌 (CJK)
堵 (CJK)

From Proto-Vietic *toh ~ *tuh (“to pour”), from Proto-Mon-Khmer *tuh ~ *tuəh (“to pour”). Cognates include Muong tố, Bahnar tuh, Mang tuː¹ and probably Temiar teuh (“rain, shower”) and Kensiu tɯh ("to fall down").
Cantonese 倒 (dou²) is a false cognate.

2005, Nguyễn Ngọc Tư, "Cánh đồng bất tận" chapter 1 (in Cánh đồng bất tận), Trẻ publishing house
Và khi chúng tôi quyết định dừng lại, mùa hạn hung hãn dường như cũng gom hết nắng đổ xuống nơi này.
And when we decided to halt, the ferocious dry season also seemed to gather all its sunshine to pour it out there.

Món này thì chỉ có tiền triệu đổ lên.

This thing is only available only to those who are willing to pay in the million and up.

đổ đứ đừ

Em: Uhm... Bình thường pha cà phê sữa, anh đổ sữa vào cà phê hay cà phê vào sữa?
Anh: Ủa, có khác gì nhau đâu em?
Em: Thế sao... em đổ anh mà... anh không đổ em?
Anh: Đang đổ nè!

2018, “Ly Cà Phê Sữa Thính”performed by Bích Phương:

Woman: Umm... when you make milk coffee, do you usually pour milk into coffee, or coffee into milk?
Man: Huh? Is there a difference?
Woman: How come... I'm pouring you (a cup of milk coffee), but you are not pouring me one?
Man: Look, pouring it right now.

(by extension, colloquial) to fall in love, usually one-sidedly


chùm

From Proto-Vietic *ɟuːm, from Proto-Mon-Khmer *bɟum ~ *bɟuum ~ *bɟuəm ~ *bɟəm (“bunch, to gather together”); directly cognate with chòm. See also chụm (“to assemble, to gather together”), cụm (“cluster, bunch”), xúm (“to form group”). Probably related to nhúm, nhóm as well (cf. Proto-Katuic *ɟum (“group”)); this would require the initial to be *ʄ, which in fact sometimes alternated with *ɟ.
Compare Khmer ជុំ (cum, “to surround, encircle; to assemble, unite, gather together”), Bahnar jum (“around”).


bút chì

cây (classifier)
chiếc (classifier)
筆鈘 (CJK)

[ʔɓut̚˧˦ t͡ɕi˨˩]

[ʔɓʊk̚˦˧˥ t͡ɕɪj˦˩]

[ʔɓʊk͡p̚˦˥ cɪj˨˩]

bút (“writing instrument”) + chì (“lead”), a calque of Japanese 鉛筆 (enpitsu).


bút

Tai Dam: ꪚꪴꪒ

Sino-Vietnamese word from 筆 (“writing brush, pen”). Doublet of viết (“to write”).

vi-etym-sino

any piece of equipment used for writing with one's hand, except chalk

Ông là một trong những cây bút gạo cội của văn học Việt.

He was one of the seasoned penmen of Vietnamese literature.

(figurative, writing, journalism) someone who writes for a living, such as a professional writer, editorialist or journalist


khoai

củ (classifier)
芌 (CJK)
𧃷 (CJK)
䓙 (CJK)
𬞲 (CJK)

Borrowed from a Khmuic language, compare Mal kʰwaːj, or directly descended from Proto-Mon-Khmer *kwaaj (“yam”). The first scenario is more likely, but it is also possible that this now mainstream Vietnamese word is an internal borrowing, originated from the North Central region (where secondary aspiration frequently occurs) and replaced the Northern form without aspiration: it was spelt as 䓙 (phonetic 乖 (MC kweaj), SV reading quai) in a poem by Nguyễn Bỉnh Khiêm, a native of Northern Vietnam, while later works use various characters that clearly show aspiration.
Cognate with Mon ကွဲာ (kwai).


觀世音

chữ Hán form of Quán Thế Âm (“(Buddhism) Guanyin”).


大乘

chữ Hán form of Đại thừa (“(Buddhism) Mahayana; the great vehicle”).


chả lụa

[t͡ɕaː˧˩ luə˧˨ʔ]

[t͡ɕaː˧˨ luə˨˩ʔ]

[caː˨˩˦ luə˨˩˨]

(Southern Vietnam) Vietnamese pork sausage


大乘佛教

Đại thừa Phật giáo
Đại thừa Phật giáo#Vietnamese

chữ Hán form of Đại thừa Phật giáo (“(Buddhism) Mahayana Buddhism”).


xôi

Ferlus (2007) reconstructed Proto-Vietic *soːj, with cognates in the Pong group like Toum soːj¹ and Liha saoj¹, but this is obviously a faulty reconstruction, as simplex initial *s- would yield /t/ in Vietnamese, never remains /s/.
Ferlus (2007) reconstructed other items with *tʃ-, which yields /s/ in both modern Vietnamese and Pong lects (< Proto-Pong *s-), compare Vietnamese xỏ vs. Toum sɔː³, Vietnamese xương vs. Phong siɛŋ¹; so the reconstruction could possibly be amended to *tʃoːj instead.

xôi gấc

sweet steamed glutinous rice colored with gac

xôi bắp

steamed corn with sugar, sesame and coconut meat


lụa

→ Tai Dam: ꪩ꫁ꪺ

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 縷 (“thread”, SV: lũ).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">lũ</i>

vi-etym-sino

Lụa dệt xong may áo / Áo anh và áo em / May áo nếu lụa thiếu / Xe tơ em dệt thêm

When you're done weaving silk, stitch the shirt / My shirt and yours / Stitch the shirt and if the silk runs out / Spin silk and weave some more

lụa chuối

lụa cau
unripened betel palm husk

Còn Bao-Tự chỉ cả ngày thích nghe tiếng sé lụa soạc soạc, mỗi ngày cung-nga sé đến 100 tấm lụa bên tai, mà cũng không vui cười.

1929, Trần Trung Viên, “Tiếng cười đổ quán”, in Cổ nhân đàm luận, Hanoi, page 25:

Bao-Tự only liked hearing the sound of banana leaves tearing shhht-shhht all day. Each day, the maidservant tore 100 leaves for him to hear, but he was still unhappy.

unripened banana leaf or betel palm husk, used as a wrap in Vietnamese cuisine to impart flavor to various chả and bánh


lụa

giò lụa, chả lụa


giò lụa

[zɔ˨˩ luə˧˨ʔ]

[jɔ˦˩ luə˨˩ʔ]

[jɔ˨˩ luə˨˩˨]

(Northern Vietnam) Vietnamese pork sausage


眾生

chữ Hán form of chúng sinh (“living beings; all living creatures”).


阮朝

chữ Hán form of Nguyễn triều (“Nguyen dynasty”).


chanh tây

[t͡ɕajŋ̟˧˧ təj˧˧]

[t͡ɕɛɲ˧˧ təj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chanh tây.wav

Audio (Hà Nội)


chanh

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)
𣔥 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 橙 (“orange”, SV: tranh). Compare also Pacoh cheng (“lime”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tranh</i>


chanh

(neologism) a non-binary pronoun meant to act in the place of chị and anh.


chủ nghĩa cộng sản

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ kəwŋ͡m˧˨ʔ saːn˧˩]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ kəwŋ͡m˨˩ʔ ʂaːŋ˧˨]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ kəwŋ͡m˨˩ʔ saːŋ˧˨]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ kəwŋ͡m˨˩˨ ʂaːŋ˨˩˦]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ kəwŋ͡m˨˩˨ saːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 主義 (“ideology”) and 共產 (“communist”), calque of Chinese 共產主義／共产主义 (cộng sản chủ nghĩa).

cal

<i class="Latn mention" lang="vi">cộng sản chủ nghĩa</i>


cộng sản

[kəwŋ͡m˧˨ʔ saːn˧˩]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ ʂaːŋ˧˨]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ saːŋ˧˨]

[kəwŋ͡m˨˩˨ ʂaːŋ˨˩˦]

[kəwŋ͡m˨˩˨ saːŋ˨˩˦]


cộng sản

[kəwŋ͡m˧˨ʔ saːn˧˩]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ ʂaːŋ˧˨]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ saːŋ˧˨]

[kəwŋ͡m˨˩˨ ʂaːŋ˨˩˦]

[kəwŋ͡m˨˩˨ saːŋ˨˩˦]

(informal, collective) communists; commies


Khổng Phu Tử

[xəwŋ͡m˧˩ fu˧˧ tɨ˧˩]

[kʰəwŋ͡m˧˨ fʊw˧˧ tɨ˧˨]

[xəwŋ͡m˧˨ fʊw˧˧ tɨ˧˨]

[kʰəwŋ͡m˨˩˦ fʊw˧˧ tɨ˨˩˦]

[xəwŋ͡m˨˩˦ fʊw˧˧ tɨ˨˩˦]


Ngũ Đại Thập Quốc

[ŋu˦ˀ˥ ʔɗaːj˧˨ʔ tʰəp̚˧˨ʔ kuək̚˧˦]

[ŋʊw˧˨ ʔɗaːj˨˩ʔ tʰəp̚˨˩ʔ kuək̚˦˧˥]

[ŋʊw˨˩˦ ʔɗaːj˨˩˨ tʰəp̚˨˩˨ wək̚˦˥]


Khổng Tử

[xəwŋ͡m˧˩ tɨ˧˩]

[kʰəwŋ͡m˧˨ tɨ˧˨]

[xəwŋ͡m˧˨ tɨ˧˨]

[kʰəwŋ͡m˨˩˦ tɨ˨˩˦]

[xəwŋ͡m˨˩˦ tɨ˨˩˦]

Trong đạo Nho, đức Khổng Tử cũng có lần nói: "Trời có nói gì đâu? - thiên hà ngôn tại?"

2009, Thích Nhất Hạnh, Trái tim của Bụt, NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, page 140:

In Confucianism, Confucius once said, "Does heaven speak? – tiān hé yán zāi?"


cộng

Sino-Vietnamese word from 共 (“together”).


nghĩa

Sino-Vietnamese word from 義. An early Sino-Vietnamese reading (ESV); the more regular reading would be nghị. Compare also Quảng Ngãi.

[…] nghĩa là gì?

theo nghĩa xấu

Nếu từ này có nghĩa xấu, tôi sẽ không bao giờ dùng nó nữa.

If this word is pejorative, I will never use it again.

Con hổ có nghĩa

The Moral Tiger (the folkloric tiger who upheld morality by gratefully returning favors to gracious human benefactors)


gà tây

[ɣaː˨˩ təj˧˧]

[ɣaː˦˩ təj˧˧]

[ɣaː˨˩ təj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-gà tây.wav

Audio (Hà Nội)


tỏi tây

[tɔj˧˩ təj˧˧]

[tɔj˧˨ təj˧˧]

[tɔj˨˩˦ təj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tỏi tây.wav

Audio (Hà Nội)


đậu bắp

[ʔɗəw˧˨ʔ ʔɓap̚˧˦]

[ʔɗəw˨˩ʔ ʔɓap̚˦˧˥]

[ʔɗəw˨˩˨ ʔɓap̚˦˥]

Abelmoschus esculentus
Abelmoschus esculentus#Translingual


mướp tây

[mɨəp̚˧˦ təj˧˧]

[mɨəp̚˦˧˥ təj˧˧]

[mɨəp̚˦˥ təj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-mướp tây.wav

Audio (Hà Nội)


cần tây

[kən˨˩ təj˧˧]

[kəŋ˦˩ təj˧˧]

[kəŋ˨˩ təj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-cần tây.wav

Audio (Hà Nội)

cần (“water parsnip”) + tây (“western”).


孔夫子

chữ Hán form of Khổng Phu Tử (“Confucius”).


banh

(Central Vietnam, Southern Vietnam) broken into smithereens; ruined; tattered


bát hương

[ʔɓaːt̚˧˦ hɨəŋ˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ hɨəŋ˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˥ hɨəŋ˧˧]

incense burner, incense bowl, joss stick bowl


Ý

Sino-Vietnamese word from 意. As for the country name, contracted from Mandarin 意大利 (Yìdàlì, Ý Đại Lợi), from a transcription from a European language.

der

Yìdàlì, Ý Đại Lợi

(colloquial) Italy (a country in Southern Europe)


Ý

Yìdàlì, Ý Đại Lợi


trầm hương

[t͡ɕəm˨˩ hɨəŋ˧˧]

[ʈəm˦˩ hɨəŋ˧˧]

[ʈəm˨˩ hɨəŋ˧˧]


đinh hương

[ʔɗïŋ˧˧ hɨəŋ˧˧]

[ʔɗɨn˧˧ hɨəŋ˧˧]

[ʔɗɨn˧˧ hɨəŋ˧˧]


nhựa

From Proto-Vietic *ɲaːʔ (“sap; resin; drug”), from Proto-Mon-Khmer. Cognate with Khmu [Cuang] krɲaʔ ("resin used to catch animals").
The adjectival sense derived from the stickiness/viscosity of resin.

đường đổ/trải nhựa

Short for nhựa đường (“asphalt; bitumen”).


nhựa

Nhựa vừa thôi!


五代十國

Ngũ Đại Thập Quốc
Ngũ Đại Thập Quốc#Vietnamese


đậu tương

[ʔɗəw˧˨ʔ tɨəŋ˧˧]

[ʔɗəw˨˩ʔ tɨəŋ˧˧]

[ʔɗəw˨˩˨ tɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 豆漿 (“soy milk”).


bóng bàn

vi-noun

(classifier quả, trái (“table tennis ball”)) bóng bàn

[ʔɓawŋ͡m˧˦ ʔɓaːn˨˩]

[ʔɓawŋ͡m˦˧˥ ʔɓaːŋ˦˩]

[ʔɓɔŋ˦˧˥ ʔɓaːŋ˦˩]

[ʔɓawŋ͡m˦˥ ʔɓaːŋ˨˩]


đậu phụ

[ʔɗəw˧˨ʔ fu˧˨ʔ]

[ʔɗəw˨˩ʔ fʊw˨˩ʔ]

[ʔɗəw˨˩˨ fʊw˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đậu phụ.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 豆腐 (“tofu”, SV: đậu hủ). Doublet of đậu hủ, tàu hủ, and tào phớ.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đậu hủ</i>


đậu nành

head

đậu nành • (豆𥢃)

vi-noun

(classifier cây, hạt, hột) đậu nành • (豆𥢃)

cây (classifier)
hạt (classifier)
hột (classifier)
豆𥢃 (CJK)

[ʔɗəw˧˨ʔ najŋ̟˨˩]

[ʔɗəw˨˩ʔ nɛɲ˦˩]

[ʔɗəw˨˩˨ nan˨˩]

đậu (“bean”) + nành.
Compare the village name Phù Ninh 扶寧 (MC bju neng), whose demotic name (tên Nôm) is Nành. Also compare nanh (“sprout; fang”).


hoa tiêu

Sino-Vietnamese word from 花椒, composed of 花 (“flower”) and 椒 (“pepper”).


chủ nghĩa

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chủ nghĩa.wav

Sino-Vietnamese word from 主義, composed of 主 (“main; principal”) and 義 (“creed; cause; axiom”), from Japanese 主義 (shugi, “principle”), from Literary Chinese 主義 (zhǔyì).

Yếu tố bất ngờ đằng sau chuỗi suy giảm kéo dài của đồng yên: Đến từ một chủ nghĩa bên kia địa cầu... Chủ nghĩa bảo hộ của Mỹ.

The surprising factor behind the long string of decline of the [Japanese] Yen: comes from an ideology on the other side of the globe... American protectionism.

Nó không phải là để bảo vệ cho một chủ nghĩa hay một chủ thuyết nào mà chỉ là để bảo vệ cho tự do...

It wasn't in order to protect any ideology or theory, but only to protect freedom...

Hồ Chí Minh (1960 April 22) “Con đường dẫn tôi đến Chủ nghĩa Lênin [The Path Which Led Me To Leninism]”, in Nhân Dân, number 2226; English translation based on that from Selected Works of Ho Chi Minh, volume IV, Foreign Languages Publishing House, 1962
Lúc đầu, chính là chủ nghĩa yêu nước, chứ chưa phải chủ nghĩa cộng sản đã đưa tôi tin theo Lênin, tin theo Quốc tế thứ ba. Từng bước một, trong cuộc đấu tranh, vừa nghiên cứu lý luận Mác – Lênin, vừa làm công tác thực tế, dần dần tôi hiểu được rằng chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ.
At first, patriotism, not yet communism, led me to have confidence in Lenin, in the Third International. Step by step, along the struggle, by studying Marxist-Leninist theory parallel with participation in practical activities, I gradually came upon the fact that only socialism and communism can liberate the oppressed nations and the working people throughout the world from slavery.

an ideology; doctrine; system of thought; ism


住所

chữ Hán form of trụ sở (“headquarters; head office”).


改造

chữ Hán form of cải tạo (“to renovate; reconstruct”).

chữ Hán form of cải tạo (“to reeducate; rehabilitate”).


Hồ Chí Minh

[ho˨˩ t͡ɕi˧˦ mïŋ˧˧]

[how˦˩ t͡ɕɪj˨˩˦ mɨn˧˧]

Hồ (a common Vietnamese surname; from Sino-Vietnamese 胡) + Chí Minh ("enlightened will"; from Sino-Vietnamese 志明). It is the most common pseudonym of Nguyễn Sinh Cung (1890-1969), the founder of modern Vietnam.

Tôi sống ở Hồ Chí Minh.

Thành phố Hồ Chí Minh
Thành phố Hồ Chí Minh#Vietnamese

Short for Thành phố Hồ Chí Minh (“Ho Chi Minh City”).


Chợ Lớn

→ English: Cholon

→ French: Cholon

[t͡ɕəː˧˨ʔ ləːn˧˦]

[t͡ɕəː˨˩ʔ ləːŋ˦˧˥]

[cəː˨˩˨ ləːŋ˦˥]

Đắk Lắk
Đắk Lắk

Cholon, the Chinese district in Ho Chi Minh City

Bình Tây Market (Chợ Bình Tây), the market around which Cholon is formed

(historical) A former province of Đại Nam and South Vietnam from 1899 to 1951.


Thành phố Hồ Chí Minh

desc

→ Chinese: 胡志明市 (Hú Zhìmíng Shì) (calque)

→ English: Ho Chi Minh City (calque)

→ German: Ho-Chi-Minh-Stadt (calque)

→ French: Hô-Chi-Minh-Ville (calque)

→ Italian: città di Hồ Chí Minh (calque)

→ Japanese: ホーチミン市 (Hō Chi Min-shi) (calque)

→ Korean: 호찌민 시 (Hojjimin si) (calque)

→ Portuguese: Cidade de Ho Chi Minh (calque)

→ Russian: Хошимин (Xošimin)

→ Spanish: Ciudad Ho Chi Minh (calque)

[tʰajŋ̟˨˩ fo˧˦ ho˨˩ t͡ɕi˧˦ mïŋ˧˧]

[tʰɛɲ˦˩ fow˨˩˦ how˦˩ t͡ɕɪj˨˩˦ mɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thành phố Hồ Chí Minh.wav

From thành phố (“city”) + Hồ Chí Minh (first president of Vietnam).

af

Ho Chi Minh City
Ho Chi Minh City#English


lần

cái (classifier)
吝 (CJK)
𠞺 (CJK)
𡫫 (CJK)
𨁮 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 輪 (“circle, wheel; turn”, SV: luân).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">luân</i>


lần

Ba lần ba là chín


lần

Bà lần túi, lấy ra cắc bạc, đưa cho Vạn: […]

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 77:

She rummaged in her bag, took out a silver hào coin, and handed it to Vạn.


tam âm la

[taːm˧˧ ʔəm˧˧ laː˧˧]

[taːm˧˧ ʔəm˧˧ laː˧˧]

[taːm˧˧ ʔəm˧˧ laː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 三 (“three”), 音 (“sound”) and 鑼 (“gong”).

a traditional Vietnamese musical instrument consisting of three small tuned gongs in a wooden frame; derived from the Chinese yunluo and used in nhã nhạc


暴動

chữ Hán form of bạo động (“to be violent, to stage a riot”).


đông lạnh

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ lajŋ̟˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ lɛɲ˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ lan˨˩˨]


親友

chữ Hán form of thân hữu (“relative; friends”).


cần

cái (classifier)
cây (classifier)
竿 (CJK)
𥵚 (CJK)


đông

vụ đông xuân

xuân hạ thu đông


đông

đông tây nam bắc

đông bắc

đông đông bắc


đông

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 凍 (“freeze”, SV: đống).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đống</i>


Mê Kông

[me˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

From Thai แม่โขง, literally "Mother-River Khong" (short for แม่น้ำโขง, "Mother Khong").


Phú Xuân

[fʊw˨˩˦ swəŋ˧˧]

[fʊw˦˥ s⁽ʷ⁾əŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 富春 (“abundant spring”).

an ancient name for the city of Huế, Vietnam


信任

chữ Hán form of tín nhiệm (“trust; confidence”).


信任

chữ Hán form of tín nhiệm (“to have confidence in”).


生長

chữ Hán form of sinh trưởng (“to grow”).


rồng Komodo

[zəwŋ͡m˨˩ ko˧˧ mo˧˧ ʔɗo˧˧]

[ʐəwŋ͡m˦˩ kow˧˧ mow˧˧ ʔɗow˧˧]

[ɹəwŋ͡m˨˩ kow˧˧ mow˧˧ ʔɗow˧˧]


tiểu hồi hương

[tiəw˧˩ hoj˨˩ hɨəŋ˧˧]

[tiw˧˨ hoj˦˩ hɨəŋ˧˧]

[tiw˨˩˦ hoj˨˩ hɨəŋ˧˧]


mùi tây

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-mùi tây.wav


mùi

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-mùi.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 味 (“smell”, SV: vị). Doublet of vị (“taste”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">vị</i>


方式

chữ Hán form of phương thức (“method, procedure”).


𠴜

Nôm form of kẽ (“crevice, crack, seam”).


物證

chữ Hán form of vật chứng (“material evidence”).


衝突

chữ Hán form of xung đột (“to conflict; to clash”).


步兵

chữ Hán form of bộ binh (“infantryman”).


𡃊

𡃊: Nôm readings: ghê (canonical)
khẽ (canonical)

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 口 (“mouth”) + phonetic 稽 (kê)

Han compound

Nôm form of ghê (“horrifying; disgusting”).


隨機應變

tùy cơ ứng biến
tùy cơ ứng biến#Vietnamese

chữ Hán form of tùy cơ ứng biến (“to adjust to changing circumstance; to act according to circumstances”).


意大利

chữ Hán form of Ý Đại Lợi (“Italy (obsolete)”).


深圳

chữ Hán form of Thâm Quyến (“Shenzhen”).


騎馬

chữ Hán form of kị mã (“cavalryman; horseman; soldier on horseback”).


uýt-ki

[ʔwɨt̚˦˧˥ kɪj˧˧]

[(ʔ)wɨt̚˦˥ kɪj˧˧]


sâm panh

[səm˧˧ pajŋ̟˧˧]

[səm˧˧ ʔɓajŋ̟˧˧]

[ʂəm˧˧ pɛɲ˧˧]

[səm˧˧ pɛɲ˧˧]

[ʂəm˧˧ ʔɓɛɲ˧˧]

[səm˧˧ ʔɓɛɲ˧˧]

[ʂəm˧˧ pan˧˧]

[ʂəm˧˧ ʔɓan˧˧]

[səm˧˧ ʔɓan˧˧]


ngon

From Proto-Vietic *c-ŋɔːn. Compare Khmer ឆ្ងាញ់ (chngañ).


ngon

ngủ ngon


無能

chữ Hán form of vô năng (“incompetent; untalented; incapable”).


黃河

chữ Hán form of Hoàng Hà (“Yellow River”).


成分

chữ Hán form of thành phần (“component; constituent; composition; background”).


ớt hiểm

[ʔəːt̚˧˦ hiəm˧˩]

[ʔəːk̚˦˧˥ hiəm˧˨]

[ʔəːk̚˦˥ him˨˩˦]


成果

chữ Hán form of thành quả (“fruits; achievements”).


mui

covering roof (for car, boat, etc.); hood


陳皮

chữ Hán form of trần bì (“dried tangerine peel”).


𠻗

loll (to let the tongue hang from the mouth)


bóng gỗ

[ʔɓawŋ͡m˧˦ ɣo˦ˀ˥]

[ʔɓawŋ͡m˦˧˥ ɣow˧˨]

[ʔɓɔŋ˦˧˥ ɣow˧˨]

[ʔɓawŋ͡m˦˥ ɣow˨˩˦]


êtanol

[ʔe˧˧ taː˧˧ nɔn˧˧]

[ʔej˧˧ taː˧˧ nɔŋ˧˧]

[ʔej˧˧ taː˧˧ nɔŋ˧˧]


bóng chuyền

[ʔɓawŋ͡m˧˦ t͡ɕwiən˨˩]

[ʔɓawŋ͡m˦˧˥ t͡ɕwiəŋ˦˩]

[ʔɓɔŋ˦˧˥ t͡ɕwiəŋ˦˩]

[ʔɓawŋ͡m˦˥ c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bóng chuyền.wav


bánh mì Pháp

[ʔɓajŋ̟˧˦ mi˨˩ faːp̚˧˦]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ mɪj˦˩ faːp̚˦˧˥]

[ʔɓan˦˥ mɪj˨˩ faːp̚˦˥]


phong thủy

Traditional tone placement spelling of phong thuỷ (“feng shui”).


đọc

[ʔɗawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗawk͡p̚˨˩˨]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 讀 (“to read”, SV: độc). Doublet of độc.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">độc</i>


pho mát

[fɔ˧˧ maːt̚˧˦]

[fɔ˧˧ maːk̚˦˧˥]

[fɔ˧˧ maːk̚˦˥]


bánh sừng bò

[ʔɓajŋ̟˧˦ sɨŋ˨˩ ʔɓɔ˨˩]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ ʂɨŋ˦˩ ʔɓɔ˦˩]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ sɨŋ˦˩ ʔɓɔ˦˩]

[ʔɓan˦˥ ʂɨŋ˨˩ ʔɓɔ˨˩]

[ʔɓan˦˥ sɨŋ˨˩ ʔɓɔ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bánh sừng bò.wav

From bánh (“cake, pastry”) + sừng (“horn”) + bò (“bovine”).


dù lượn

head

dù lượn • (𢂎𫅤)

vi-noun

dù lượn • (𢂎𫅤)

[zu˨˩ lɨən˧˨ʔ]

[jʊw˦˩ lɨəŋ˨˩ʔ]

[jʊw˨˩ lɨəŋ˨˩˨]


quần vợt

[kwən˨˩ vəːt̚˧˨ʔ]

[kwəŋ˦˩ vəːk̚˨˩ʔ]

[wəŋ˨˩ vəːk̚˨˩˨]

[wəŋ˨˩ jəːk̚˨˩˨]

quần (“to move something continuously and forcefully; to exhaust”) + vợt (“racket; bat”).


thái cực quyền

[tʰaːj˧˦ kɨk̚˧˨ʔ kwiən˨˩]

[tʰaːj˨˩˦ kɨk̚˨˩ʔ kwiəŋ˦˩]

[tʰaːj˦˥ kɨk̚˨˩˨ wiəŋ˨˩]


khí công

[xi˧˦ kəwŋ͡m˧˧]

[kʰɪj˨˩˦ kəwŋ͡m˧˧]

[xɪj˨˩˦ kəwŋ͡m˧˧]

[kʰɪj˦˥ kəwŋ͡m˧˧]

[xɪj˦˥ kəwŋ͡m˧˧]


cầu lông

[kəw˨˩ ləwŋ͡m˧˧]

[kəw˦˩ ləwŋ͡m˧˧]

[kəw˨˩ ləwŋ͡m˧˧]

From cầu (“shuttlecock”) + lông (“feather”).


cầu lông

[kəw˨˩ ləwŋ͡m˧˧]

[kəw˦˩ ləwŋ͡m˧˧]

[kəw˨˩ ləwŋ͡m˧˧]


đài quyền đạo

[ʔɗaːj˨˩ kwiən˨˩ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˦˩ kwiəŋ˦˩ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ wiəŋ˨˩ ʔɗaːw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 跆拳道, from Korean 태권도(跆拳道) (taegwondo).


khúc côn cầu

[kʰʊwk͡p̚˦˧˥ koŋ˧˧ kəw˦˩]

[xʊwk͡p̚˦˧˥ koŋ˧˧ kəw˦˩]

[kʰʊwk͡p̚˦˥ koŋ˧˧ kəw˨˩]

[xʊwk͡p̚˦˥ koŋ˧˧ kəw˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-khúc côn cầu.wav

Sino-Vietnamese word from 曲棍球, composed of 曲 (“bent”), 棍 (“stick”) and 球 (“ball”).

vi-etym-sino

khúc côn cầu trên băng
ice hockey


bóng chày

[ʔɓawŋ͡m˧˦ t͡ɕaj˨˩]

[ʔɓawŋ͡m˦˧˥ t͡ɕaj˦˩]

[ʔɓɔŋ˦˧˥ t͡ɕaj˦˩]

bóng (“ball”) + chày (“pestle; bat”). Compare Chinese 棒球 (bàngqiú, literally “stick ball”).


đấu vật

[ʔɗəw˧˦ vət̚˧˨ʔ]

[ʔɗəw˨˩˦ vək̚˨˩ʔ]

[ʔɗəw˦˥ vək̚˨˩˨]

[ʔɗəw˦˥ jək̚˨˩˨]


đấu vật

[ʔɗəw˧˦ vət̚˧˨ʔ]

[ʔɗəw˨˩˦ vək̚˨˩ʔ]

[ʔɗəw˦˥ vək̚˨˩˨]

[ʔɗəw˦˥ jək̚˨˩˨]


bóng rổ

[ʔɓawŋ͡m˧˦ zo˧˩]

[ʔɓawŋ͡m˦˧˥ ʐow˧˨]

[ʔɓɔŋ˦˧˥ ʐow˧˨]

[ʔɓawŋ͡m˦˥ ɹow˨˩˦]

Calque of English basketball, from bóng (“ball”) + rổ (“basket”).


cờ vây

[kəː˨˩ vəj˧˧]

[kəː˦˩ vəj˧˧]

[kəː˨˩ vəj˧˧]

[kəː˨˩ jəj˧˧]

cờ (“board game with pieces or tokens”) + vây (“to encircle; to surround”), calque of Chinese 圍棋／围棋 (vi kì). Compare Japanese 囲碁 (igo).


sừng

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-sừng.wav

From Proto-Vietic *k-rəŋ (“horn”), from Proto-Mon-Khmer *d₂raŋ (“horn”). Cognate with Central Vietnamese trừng, Muong Bi khầng, Mon ဂြၚ် (krɛ̀aŋ, “horn, tusk”), Khmu [Cuang] cndrɨŋ, Khasi reng, Kharia ɖeɽeŋ, Santali ᱫᱤᱨᱤᱧ (diriñ).
Compare also Garo grong, which, according to Blench (2013), presents an Austroasiatic substratum, while Sagart (2008) considered it to be a cognate of Chinese 角 (OC *C.[k]ˤrok) (B-S).


đấu

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 斗 (“dipper”, SV: đẩu).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đẩu</i>


chày

vi-noun

(classifier cây, cái, chiếc) chày • (𣖖, 𣖗, 持, 𱤡)

cây (classifier)
cái (classifier)
chiếc (classifier)
𣖖 (CJK)
𣖗 (CJK)
持 (CJK)
𱤡 (CJK)

From Proto-Vietic *tʃ-r-eː, the infixed nominal derivative of Proto-Vietic *tʃeː (“to grind”) (whence modern xay (“to grind”)). Cognate with Muong Bi khày, Proto-Katuic *ʔndree (whence Pacoh ntray), Khasi synrei, Khmer អង្រែ (ʼɑɑʼɑngrɛɛ), Riang tᵊnrɛʔ¹, Hu ŋʁíʔ, Semai renééq.

cog

Khmer អង្រែ (ʼɑɑʼɑngrɛɛ)

a pestle (instrument used with a mortar to grind things)

bóng chày

(by extension, baseball, softball) a bat


lông

head

篭, 𣯡, 𱥤, 𬖅, 󱲧, 𣰳, 𣰴, 𱻢, 𫅮, 󰭧, 𱸉, 𱸢

vi-noun

篭, 𣯡, 𱥤, 𬖅, 󱲧, 𣰳, 𣰴, 𱻢, 𫅮, 󰭧, 𱸉, 𱸢

(classifier bộ) lông • (篭, 𣯡, 𱥤, 𬖅, 󱲧, 𣰳, 𣰴, 𱻢, 𫅮, 󰭧, 𱸉, 𱸢)

bộ (classifier)
篭 (CJK)
𣯡 (CJK)
𱥤 (CJK)
𬖅 (CJK)
𣰳 (CJK)
𣰴 (CJK)
𱻢 (CJK)
𫅮 (CJK)
𱸉 (CJK)
𱸢 (CJK)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-lông.wav

lông mu

lông nách

lông lá

(of a person, especially of a woman) hairy in a socially undesirable way

mọc lông

to have your hair grow, usually involuntarily and undesirably

mọc lông nách

non-head, non-beard, non-mustache and non-whisker hair or feathers; fur, coat or plumage


lông

head

篭, 𣯡, 𱥤, 𬖅, 󱲧, 𣰳, 𣰴, 𱻢, 𫅮, 󰭧, 𱸉, 𱸢

vi-noun

篭, 𣯡, 𱥤, 𬖅, 󱲧, 𣰳, 𣰴, 𱻢, 𫅮, 󰭧, 𱸉, 𱸢

(classifier sợi, cọng) lông • (篭, 𣯡, 𱥤, 𬖅, 󱲧, 𣰳, 𣰴, 𱻢, 𫅮, 󰭧, 𱸉, 𱸢)

sợi (classifier)
cọng (classifier)
篭 (CJK)
𣯡 (CJK)
𱥤 (CJK)
𬖅 (CJK)
𣰳 (CJK)
𣰴 (CJK)
𱻢 (CJK)
𫅮 (CJK)
𱸉 (CJK)
𱸢 (CJK)

a non-head, non-beard, non-mustache and non-whisker hair or feather


vật

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-vật.wav


vật

From Middle Vietnamese ꞗật, from Proto-Mon-Khmer *kpət (“to struggle”). Cognate with Muong Bi pât, Central Nicobarese [Nancowry] kapôt (“to wrestle”), Mon ကဝိုတ် (kəwɒt, “to wrestle”).


幾乎

chữ Hán form of cơ hồ (“almost, nearly”).


bóng

quả (classifier)
trái (classifier)
俸 (CJK)
𫕰 (CJK)
䏾 (CJK)

[ʔɓawŋ͡m˦˧˥]


bóng

head

俸, 䏾, 𩃳, 𫕰, 𩄴

vi-noun

俸, 䏾, 𩃳, 𫕰, 𩄴

cái (classifier)
俸 (CJK)
䏾 (CJK)
𩃳 (CJK)
𫕰 (CJK)
𩄴 (CJK)

From Proto-Vietic *pɔːŋʔ (“shadow”); cognate with Tho [Cuối Chăm] pɒːŋ³, Chut [Rục] pɔːŋ³, and Muong pỏng.

[ʔɓawŋ͡m˦˧˥]

dưới bóng cây

bóng cây trên mặt nước


bóng

[ʔɓawŋ͡m˦˧˥]


bóng

Unknown. Cadière (1915) derives sense "pythoness, seeress, sorceress" from "shade, shadow", yet this could be a folk etymology.

[ʔɓawŋ͡m˦˧˥]

bà bóng

巫媒𡞗求神

19th century, Emperor Tự Đức, Tự Đức thánh chế tự học giải nghĩa ca (嗣德聖製字學解義歌 "Emperor Tự Đức's sagely study of character creation and interpretation song"), vol. V, 16b:

巫 (“wu”): the shamaness praying to the divinities


bóng

Possibly from the etymology above, through the semantic development path of "female occultist, shamaness > weirdo > homosexual". See also the adjectival sense of đồng bóng.
For a parallel, compare English queer.

[ʔɓawŋ͡m˦˧˥]


大隊

chữ Hán form of đại đội (“military company”).


công phu

Sino-Vietnamese word from 功夫, composed of 功 (“accomplishment”) and 夫 (“man, husband”).

vi-etym-sino

[kəwŋ͡m˧˧ fu˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ fʊw˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ fʊw˧˧]

Nó làm bài thuyết trình công phu lắm.

He gave a very conscientious presentation.

芸制拱𡗋功夫 / 廊制些沛別朱󰖆調

The pleasure business requires us to be painstaking / In the world of pleasure we need to know a lot

Nghề chơi cũng lắm công phu / Làng chơi ta phải biết cho đủ điều

(of a creation) conscientious; thorough; painstaking


công phu

[kəwŋ͡m˧˧ fu˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ fʊw˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ fʊw˧˧]

(of making/creating) conscientiously; thoroughly; painstakingly


công phu

[kəwŋ͡m˧˧ fu˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ fʊw˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ fʊw˧˧]

– Dung nhi thì công phu nấu nướng là thiên hạ đệ nhất, chuyện đó thì ta dám nói.

2005, chapter 40, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

"Róng's cooking skills are unsurpassed, this I dare say."

(rare) skill gained through training and diligent work


công phu

Sino-Vietnamese word from 功夫. Semantic loan from English kung fu, from Mandarin 功夫 (gōngfu).

[kəwŋ͡m˧˧ fu˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ fʊw˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ fʊw˧˧]

Trong các giải còn lại, không có gì bất ngờ khi tuyệt tác hoạt hình 3D Wall-E của Hãng Pixar đoạt giải phim hoạt hình xuất sắc nhất khi vượt qua Bolt (Tia chớp) và Kungfu panda (Công phu gấu trúc).

2009, Hiếu Trung, “Vinh quang thuộc về Slumdog, Kate Winslet và Heath Ledger”, in Tuổi trẻ online:

The remaining big awards do not surprise, as Pixar's masterpiece of 3D animation takes the award for best animation, besting Bolt (Bolt) and Kungfu Panda (Panda Kung fu^([sic])).

(martial arts, rare, chiefly in awkward translation from English) kung fu


成就

chữ Hán form of thành tựu (“achievement”).


bánh

vi-noun

(classifier chiếc, tấm, ổ) bánh • (𩛄, 餅)

chiếc (classifier)
tấm (classifier)
ổ (classifier)
𩛄 (CJK)
餅 (CJK)

Khmer: បាញ់ (bañ)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 餅 (“flour-based food”, SV: bính). Cognate with Muong pẻng, Thai แป้ง (bpɛ̂ɛng), Lao ແປ້ງ (pǣng).
A folk etymology claims that bánh is a corruption of French pain. http://www.huffingtonpost.fr/2013/04/18/banh-mi--le-sandwich-viet_n_3110030.html However, this is clearly false as the word is attested in early Vietnamese texts such as Cư trần lạc đạo phú (居塵樂道賦, 13th century) and Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (佛說大報父母恩重經, 12th century), which were published long before French contact with Vietnam.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">bính</i>

vi-etym-sino

bánh kẹo

Hôm nay ăn bánh thay cơm.

Today let's eat dumplings/pastries/bread instead of rice.

bà hàng bán bánh

bánh bao

nhân bánh

bánh sinh nhật

bánh mì Pháp

French bread (literally, "French wheat cake")

bánh mì kẹp kem

ice cream in Vietnamese baguette (literally, "ice cream sandwich")

For quotations using this term, see Citations:bánh.

a broad, vaguely defined term, mostly used by collocation or intuition, for foods that come in a specific shape or solid (a flat piece, a block, a ball, a loaf, etc.) and that are often made from grain or legume flour or plain rice, by size often larger than and contrasted with what is known as kẹo (“candy”)

bánh phở

(cooking) certain types of noodles in their raw forms

bánh xà phòng (bánh xà bông)

a cake (a block of any of various dense materials)


bánh

chiếc (classifier)
𨋣 (CJK)
軿 (CJK)
屏 (CJK)

xe bốn bánh


bánh

Sino-Vietnamese reading of 鍠 (“weapon/trident/sound of drums/bells”)

Sino-Vietnamese reading of 碰/掽 (“collide/meet/offend”)

Sino-Vietnamese reading of 庳 (“low/short”)

Sino-Vietnamese reading of 蟔 (“caterpillar”)


珍珠港

Trân Châu Cảng
Trân Châu Cảng#Vietnamese

chữ Hán form of Trân Châu Cảng (“Pearl Harbor”).


人中

chữ Hán form of nhân trung (“philtrum”).


𠠚

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 齒 (OC *kʰjɯʔ) + semantic 刂


ét

Compare ít, which is likely its variant.

(only in compounds) very few, very little


分別

chữ Hán form of phân biệt (“to distinguish, to discriminate, to discern”).


thè

head

𠷇, 𠺮, 𡀗, 𡂉, 𬜌

vi-verb

𠷇, 𠺮, 𡀗, 𡂉, 𬜌


𠝓

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 侈 (OC *l̥ʰjalʔ) + semantic 刂


𩂏

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 雨 (“rain”) + phonetic 支.


tóm

to grab; to catch; to seize (especially by hand)


tóm

From Proto-Vietic *sɔːmʔ. Cognate with Liha sɔːm³, Thavung Ɂasɔ̰̂ːm ("thin, slim"). There is also the variant *ɟɔːmʔ, represented by forms like Arem acuəmʔ, Kha Phong cɔːm⁴.


mộc qua

[məwk͡p̚˧˨ʔ kwaː˧˧]

[məwk͡p̚˨˩ʔ kwaː˧˧]

[məwk͡p̚˨˩˨ waː˧˧]


nước chảy đá mòn

[nɨək̚˧˦ t͡ɕaj˧˩ ʔɗaː˧˦ mɔn˨˩]

[nɨək̚˦˧˥ t͡ɕaj˧˨ ʔɗaː˨˩˦ mɔŋ˦˩]

[nɨək̚˦˥ ca(ː)j˨˩˦ ʔɗaː˦˥ mɔŋ˨˩]


đéo

head

đéo • (鳥, 㨶, 𡡅, 𦛉)

vi-adv

đéo • (鳥, 㨶, 𡡅, 𦛉)

Borrowed from Cantonese 屌 (diu2), or a direct, non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 鳥 (SV: điểu). Compare đểu.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">điểu</i>

vi-etym-sino

Tao đéo cần biết!

Tao tên Tuyền, đéo phải Tiền.
My name is Tuyền, like fuck it’s Tiền (meaning money).


đéo

head

đéo • (鳥, 㨶, 𡡅, 𦛉)

vi-int

đéo • (鳥, 㨶, 𡡅, 𦛉)

Đưa đây cho tao!

Đéo!


vén

(Southern Vietnam, in compounds) to gather in a tidy heap; to put in order; to arrange


bác

From Late Proto-Vietic *paːk (“uncle, father/mother's older brother”), from Middle Chinese 伯 (MC paek, “uncle”) (SV: bá).

inh

paternal aunt-in-law, father's elder brother's wife

bác mẹ


bác

you, someone who's presumably slightly older than one of my parents

he/him/she/her, someone who's presumably slightly older than one of my parents

(familiar) you, someone who's slightly older than me


bác

(often in compounds) to reject, to dismiss, to refute, to turn down


𡍘

big-bellied stoneware jar (such as a wine jar or a jar for nước mắm)


出版

chữ Hán form of xuất bản (“to publish”).


𥻹

a thick, sweet dessert soup or pudding, often made with glutinous rice and/or beans


nhiệm vụ

[ɲiəm˧˨ʔ vu˧˨ʔ]

[ɲiəm˨˩ʔ vʊw˨˩ʔ]

[ɲim˨˩˨ vʊw˨˩˨]

[ɲim˨˩˨ jʊw˨˩˨]

Nhiệm vụ bất khả thi

a task or focused, small-scale mission; compare sứ mệnh (“lofty mission”)


hoàng lan

cây (classifier)
bông (classifier)
hoa (classifier)

[hwaːŋ˦˩ laːŋ˧˧]

[waːŋ˨˩ laːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 黃蘭, composed of 黃 (“yellow”) and 蘭 (“orchid”).

vi-etym-sino

Cananga odorata
Cananga odorata#Translingual

ylang ylang (a tree of the species Cananga odorata)


ngọc lan tây

vi-noun

(classifier cây, bông, hoa) ngọc lan tây • (玉蘭西)

cây (classifier)
bông (classifier)
hoa (classifier)
玉蘭西 (CJK)

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ laːn˧˧ təj˧˧]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ laːŋ˧˧ təj˧˧]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ laːŋ˧˧ təj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ngọc lan tây.wav

ngọc lan (“magnolia”) + tây (“Western”).


vét

(colloquial) to dredge, to cleanse the bottom


rượu

head

rượu • (酒, 溜, 𨢇, 𤄍)

vi-noun

rượu • (酒, 溜, 𨢇, 𤄍)

From Proto-Vietic *raːwʔ. Cognate with Muong Bi rão, Tho [Cuối Chăm] riɛw⁴, Proto-Pong *riɛw⁴. This word is only attested in the more innovative subgroups (Viet-Muong, Tho, Pong), while the more conservative subgroups such as Chutic inheriting reflexes of *p-ɗoː (originally "yeast", cf. Khmu [Cuang] pdoʔ ("yeast")) or some other words.
Considering the paucity of cognates, the lack of indication of semantic shift from earlier meaning and that it is a cultural item, this is probably ultimately a loanword, although the origin is not yet clear. However, compare Proto-Tai *ʰlawꟲ (whence Thai เหล้า (lâo)), as well as these Sino-Tibetan words: Chinese 醪 (OC *ruːw, “alcohol with dregs”) (ZS),Tibetan རུ་མ (ru ma, “curdled milk”), and Jingpho ru (“liquor”).
This is not a cognate nor descendant of Chinese 酒 (OC *tsuʔ) (B-S). As indicated by reflexes in other Vietic languages, Vietnamese ‹r-› is inherited and is not the result of spirantization.


生病

chữ Hán form of sinh bệnh (“to cause an illness; to fall ill”).


魔王

chữ Hán form of ma vương (“devil king”).


𣴓

𣴓: Nôm readings: cạn (canonical)
gạn (canonical)
cặn (canonical)
cợn (canonical)
gợn (canonical)
nhừ (canonical)

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 氵 (“water”) + phonetic 件 (kiện)


侵犯

chữ Hán form of xâm phạm (“to intrude”).


西洋

chữ Hán form of Tây Dương (“the West, western countries”).


asen

[ʔaː˧˧ sɛn˧˧]

[ʔaː˧˧ sɛn˧˧]

[ʔaː˧˧ sɛn˧˧]


chiến tranh

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧]

vi:Chiến tranh thế giới thứ hai
vi:chiến tranh

chiến tranh lạnh

war (conflict involving organized use of arms)

chiến tranh cục bộ

chiến tranh đặc biệt


hỏi

thanh hỏi
the tone as in the word hỏi


uống

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-uống.wav

From Proto-Vietic *ʔɔːŋʔ. Cognate with Muong ỏng.

uống thuốc

to take medicine, typically along with water (whether it's a pill or a liquid)


TGP

[təwŋ͡m˧˩ zaːw˧˦ fən˧˨ʔ]

[təwŋ͡m˧˨ jaːw˨˩˦ fəŋ˨˩ʔ]

[təwŋ͡m˨˩˦ jaːw˦˥ fəŋ˨˩˨]

tổng giáo phận
tổng giáo phận#Vietnamese

(Roman Catholicism) Initialism of tổng giáo phận.


人文

chữ Hán form of nhân văn (“humanities”).


人文

chữ Hán form of nhân văn (“humanist; humanistic”).


trước

head

畧, 𠓀, 𨎠, 󱙹, 𱏯, 𱐨, 略, 𠠩

vi-prep

畧, 𠓀, 𨎠, 󱙹, 𱏯, 𱐨, 略, 𠠩

畧 (CJK)
𠓀 (CJK)
𨎠 (CJK)
𱏯 (CJK)
𱐨 (CJK)
略 (CJK)
𠠩 (CJK)

From Middle Vietnamese tlước, from Proto-Vietic *k-laːk. Cognate with Malieng kələak⁸. Related to Proto-Katuic *kaliiʔ (“forehead”) (whence Western Bru kali̤aʔ).
Attested in Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (佛說大報父母恩重經) as 略 (MC ljak) (modern SV: lược) and 畧, alternative form of 略 (MC ljak) (modern SV: lược).

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-trước.wav


trước

head

畧, 𠓀, 𨎠, 󱙹, 𱏯, 𱐨, 略, 𠠩

vi-adv

畧, 𠓀, 𨎠, 󱙹, 𱏯, 𱐨, 略, 𠠩

Em trước.

tước

certain coastal Northern dialects, endangered


trước

Attested in the Dictionarium Anamitico-Latinum (1838), Đại Nam Quấc âm tự vị (1895) as a Vietnamese morpheme, and in Tam Tự Kinh diễn nghĩa (1917) as the Sino-Vietnamese reading of 竹 (MC trjuwk).
Compare phúc vs. phước, phụng vs. phượng.

梅 Mai. c. (Mơ) Hai thứ cây lớn, thứ có bông thơm, thứ có trái chua.
 ― trước. Cây mai, cây trước, nghĩa mượn là bậu bạn, vợ chồng.

1895, Huình Tịnh Của, Đại Nam Quấc âm tự vị:

梅 Mai. c. (Mơ) Two species of big trees, one has fragrant flowers, the other has sour fruits.
 ― trước. Ochnas and bamboos, signify friendship or conjugality.

(obsolete) Southern Vietnam form of trúc (“(kind of) bamboo”)


âm đọc

[ʔəm˧˧ ʔɗawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔəm˧˧ ʔɗawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔəm˧˧ ʔɗawk͡p̚˨˩˨]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 音讀 (SV: âm độc).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">âm độc</i>


nước bọt

[nɨək̚˧˦ ʔɓɔt̚˧˨ʔ]

[nɨək̚˦˧˥ ʔɓɔk̚˨˩ʔ]

[nɨək̚˦˥ ʔɓɔk̚˨˩˨]

(rather formal) saliva (liquid secreted into the mouth)


ý

Tôi có ý này.

ý chính

Bài có ba ý.

There are three key points to this essay.

Ý anh là sao?

Ý là cần nhiều thời gian hơn.

Basically, that means we need more time.


ý

đằng í/ý

chị í/ý

Alternative spelling of í; Northern Vietnam form of ấy


stibi

[sti˧˧ ʔɓi˧˧]

[səː˨˩ ti˧˧ ʔɓi˧˧]

[stɪj˧˧ ʔɓɪj˧˧]

[səː˦˩ tɪj˧˧ ʔɓɪj˧˧]

[stɪj˧˧ ʔɓɪj˧˧]

[səː˨˩ tɪj˧˧ ʔɓɪj˧˧]

Ultimately from Latin stibium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


官吏

chữ Hán form of quan lại (“public servant, government official”).


講和

chữ Hán form of giảng hoà (“to make peace; to reconcile”).


進軍

chữ Hán form of tiến quân (“to launch a military advance”).


廣東

chữ Hán form of Quảng Đông (“Guangdong”).


幼稚

chữ Hán form of ấu trĩ (“childish; infantile; immature”).


鴛鴦

chữ Hán form of uyên ương (“mandarin duck”).


城郭

chữ Hán form of thành quách (“castle; citadel”).


美女

chữ Hán form of mĩ nữ/mỹ nữ (“a beautiful woman, a beauty”).


giáo xứ

[zaːw˧˦ sɨ˧˦]

[jaːw˨˩˦ sɨ˨˩˦]

[jaːw˦˥ sɨ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 教 (“religion”) and 處 (“place”).

vi-etym-sino

(Christianity) parish (part of a diocese)


Chu

Cao Wei
Chen dynasty
Eastern Han dynasty
Eastern Wei
Eastern Wu
Eastern Zhou dynasty
Five Dynasties and Ten Kingdoms
Han dynasty
Jin dynasty (1115–1234)
Jin dynasty (266–420)
Liang dynasty
Liao dynasty
Liu Song dynasty
Ming dynasty
Northern Qi
Northern Wei
Northern Zhou
Northern and Southern dynasties
Qin dynasty
Qing dynasty
Shang dynasty
Shu Han
Song dynasty
Southern Qi
Southern and Northern dynasties
Spring and Autumn period
Sui dynasty
Tang dynasty
Three Kingdoms
Warring States period
Western Han dynasty
Western Liao
Western Wei
Western Xia
Western Zhou dynasty
Xia dynasty
Xin dynasty
Yuan dynasty
Zhou dynasty


gia

(chiefly in compounds) to increase, to add


gia

Dương huynh, ngươi dùng thương pháp dương gia thì ngọn đinh ba kia cũng hợp.

2005, chapter 1, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

Mr Yáng, you fight the spear in the style of the Yáng lineage, making the trident over there appropriate.


gia

Sino-Vietnamese reading of various Chinese characters.

浪𢆥嘉靖朝明

1820, Nguyễn Du (阮攸), Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)^(https://vi.wikisource.org/wiki/Truyện_Kiều_(bản_Kinh_Tự_Đức_1870)), published 1870, line 9:

When the Jiajing Emperor of Ming was on the throne


神仙

chữ Hán form of thần tiên (“immortals, celestial beings or heavenly beings, divine immortals”).


người máy

[ŋɨəj˨˩ maj˧˦]

[ŋɨj˦˩ maj˨˩˦]


vợ vua

[vəː˧˨ʔ vuə˧˧]

[vəː˨˩ʔ vuə˧˧]

[vəː˨˩˨ vuə˧˧]

[jəː˨˩˨ juə˧˧]


bà hoàng

[ʔɓaː˨˩ hwaːŋ˨˩]

[ʔɓaː˦˩ hwaːŋ˦˩]

[ʔɓaː˨˩ waːŋ˨˩]


bà chúa

[ʔɓaː˨˩ t͡ɕuə˧˦]

[ʔɓaː˦˩ t͡ɕuə˨˩˦]

[ʔɓaː˨˩ cuə˦˥]

a woman who lives a life of wealth and luxury.

lady (bà: female, chúa: lord), a title given to wives of Trịnh Lords, whom ruled Northern Vietnam for 217 years (1570–1787)


nữ vương

[nɨ˦ˀ˥ vɨəŋ˧˧]

[nɨ˧˨ vɨəŋ˧˧]

[nɨ˨˩˦ vɨəŋ˧˧]

[nɨ˨˩˦ jɨəŋ˧˧]

16th century, Wu Cheng'en, Journey to the West, Ch. 54; 2012 English translation by Anthony C. Yu; 1982-1988 Vietnamese translation by Như Sơn, Mai Xuân Hải, & Phương Oanh
Nữ vương chớp chớp đôi mắt phượng, nhíu cặp mày ngài nhìn ngắm kỹ càng, thấy quả là một bậc khác phàm.

Lifting her moth-brows and opening wide her phoenix-eyes, the queen stared at him and found that this was an uncommon figure indeed.


nữ hoàng

[nɨ˦ˀ˥ hwaːŋ˨˩]

[nɨ˧˨ hwaːŋ˦˩]

[nɨ˨˩˦ waːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 女皇 (“empress regnant”). The “imperial” connotation of hoàng has been lost due to its favorability over vương, likely due to the influence of historically imperial China and imperial Vietnam, whose monarchs referred to themselves as hoàng đế (“emperor”) or used hoàng in their titles (e.g. Lí Chiêu Hoàng). Compare hoàng hậu (“queen consort”, literally “empress consort”), hoàng tử (“royal prince”, literally “imperial prince”).

nữ hoàng Anh


công chúa

[kəwŋ͡m˧˧ t͡ɕuə˧˦]

[kəwŋ͡m˧˧ t͡ɕuə˨˩˦]

[kəwŋ͡m˧˧ cuə˦˥]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 公主 (SV: công chủ).
In sense 2, a semantic loan from English princess, which itself is a semantic loan from Japanese 姫 (hime, “lady; princess”), whose graphic origin is the graph of Chinese 姬 (“'lady' ← 'ancestral surname of the Zhou monarchs & patrilineally related nobles'”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">công chủ</i>

zh-l

princess, daughter of a monarch (king, emperor)


hoàng hậu

[hwaːŋ˨˩ həw˧˨ʔ]

[hwaːŋ˦˩ həw˨˩ʔ]

[waːŋ˨˩ həw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 皇后 (“empress consort”). The "imperial" connotation of hoàng has been lost due to its favorability over vương, likely due to the influence of historically imperial China and imperial Vietnam, whose monarchs referred to themselves as hoàng đế (“emperor”) or used hoàng in their titles (e.g. Lí Chiêu Hoàng). Compare nữ hoàng (“queen regnant”, literally “empress regnant”), hoàng tử (“royal prince”, literally “imperial prince”).


đậu ngự

[ʔɗəw˧˨ʔ ŋɨ˧˨ʔ]

[ʔɗəw˨˩ʔ ŋɨ˨˩ʔ]

[ʔɗəw˨˩˨ ŋɨ˨˩˨]


đậu rồng

[ʔɗəw˧˨ʔ zəwŋ͡m˨˩]

[ʔɗəw˨˩ʔ ʐəwŋ͡m˦˩]

[ʔɗəw˨˩˨ ɹəwŋ͡m˨˩]


bữa

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-bữa.wav

bữa sáng

bữa trưa

bữa tối

Bữa nay đi đâu đây bay?


đậu xanh

cây (classifier)
hạt (classifier)
hột (classifier)

[ʔɗəw˧˨ʔ sajŋ̟˧˧]

[ʔɗəw˨˩ʔ sɛɲ˧˧]

[ʔɗəw˨˩˨ san˧˧]


không khí

[xəwŋ͡m˧˧ xi˧˦]

[kʰəwŋ͡m˧˧ kʰɪj˨˩˦]

[xəwŋ͡m˧˧ xɪj˨˩˦]

[kʰəwŋ͡m˧˧ kʰɪj˦˥]

[xəwŋ͡m˧˧ xɪj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-không khí.wav

Sino-Vietnamese word from 空氣, composed of 空 (“void; empty”) and 氣 (“gas”).

Không khí chứa nhiều loại khí như ni-tơ, ô-xi và các-bon đi-ô-xít.

Air contains different gases, such as nitrogen, oxygen and carbon dioxide.

air (mixture of gases making up the atmosphere of the Earth)

Lớp này hơi trầm, thiếu không khí.

(literally, “This class is sort of subdued and lacks air.”)

the air or atmosphere of a place, especially one that is energized and involves lots of activity


㝵

㝵: Hán Việt readings: đắc (canonical)
ngại 㝵: Nôm readings: ngày (canonical)


㝵

Alternative form of 𣈜 (“Nôm form of ngày (“day; date; daytime”).”)


女眞

chữ Hán form of Nữ Chân (“the Jurchen people”).


để

Để nó ở đó.

Để nó ở đó.


quạ

head

𩿙, 𩾷, 𪀅, 𪁶, 𪂠, 𪇍

vi-noun

𩿙, 𩾷, 𪀅, 𪁶, 𪂠, 𪇍

(classifier con) quạ • (𩿙, 𩾷, 𪀅, 𪁶, 𪂠, 𪇍)

con (classifier)
𩿙 (CJK)
𩾷 (CJK)
𪀅 (CJK)
𪁶 (CJK)
𪂠 (CJK)
𪇍 (CJK)


vì sao

[vɪj˦˩ ʂaːw˧˧]

[vɪj˨˩ ʂaːw˧˧]


vì sao

[vɪj˦˩ ʂaːw˧˧]

[vɪj˨˩ ʂaːw˧˧]

Chiến tranh giữa các vì sao

Star Wars (literally, “Wars Between/Among the Stars”)

Used other than figuratively or idiomatically: see vì, sao.


bơi

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-bơi.wav

Tôi đã chen vào giữa, quảy tòn ten một cái gùi bé mà má nuôi tôi đã bơi xuồng đi mượn của nhà đi ngoài xóm bìa rừng từ chiều hôm qua.

1957, Đoàn Giỏi, chapter 9, in Đất rừng phương Nam, Kim Đồng:

I came in between, carrying a basket dangling from a shoulder pole, for which my adoptive mother rowed the boat to the hamlet at the border of the forest to borrow it yesterday afternoon.

Nếu không nắm vững cơ bản ngay từ bây giờ thì sau này sẽ phải bơi đó.

If you don't have firm grip on the basics from the get-go, you'll be flagging later.

(figuratively) to struggle doing something beyond your capacity


phá hoại

[faː˨˩˦ hwaːj˨˩ʔ]

[faː˦˥ waːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 破壞 (“to destroy”).


上層

chữ Hán form of thượng tầng (“upper level”).


ngụp

Compare Pacoh ngoup (“to duck, to lower one's head”).


nồi

cái (classifier)
㘨 (CJK)
内 (CJK)
堝 (CJK)

lọ nồi

a cooking pot; compare hũ (“storage pot”)


liền

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 連 (SV: liên).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">liên</i>


nĩa

From Proto-Vietic *tʃ-rn-ɛh, the *-rn- (instrumental derivative) infixed form of Proto-Vietic *tʃɛh, whence Modern Vietnamese xỉa (“to pick; to jab”). Also related to Vietnamese chĩa (“pitchfork”) and to Chinese 杈 (MC tsrheaH).


đất liền

[ʔɗət̚˧˦ liən˨˩]

[ʔɗək̚˦˧˥ liəŋ˦˩]

[ʔɗək̚˦˥ liəŋ˨˩]

lên đất liền

land; dry land (as opposed to water surfaces and islands)


đất

head

đất • (坦, 𡐙, 怛)

vi-noun

đất • (坦, 𡐙, 怛)

From Middle Vietnamese đất, from Proto-Vietic *tət. Cognate with Tho [Cuối Chăm] tʌt⁷.
The set comprised of Bahnar teh, Pacoh cuteq, Khmu pteʔ, Mang teː⁶, Mon တိ (tɔeˀ), Khmer ដី (dəy), etc. are most likely lookalikes, since Vietic has a *-t that cannot be reconciled with the rest.


mặt

head

末, 𩈘, 𫖀, 密, 𪾺, 𬰢

vi-noun

末, 𩈘, 𫖀, 密, 𪾺, 𬰢

(classifier cái, bộ, gương, khuôn, bản) mặt • (末, 𩈘, 𫖀, 密, 𪾺, 𬰢)

cái (classifier)
bộ (classifier)
gương (classifier)
khuôn (classifier)
bản (classifier)
末 (CJK)
𩈘 (CJK)
𫖀 (CJK)
密 (CJK)
𪾺 (CJK)
𬰢 (CJK)

From Middle Vietnamese mặt.
Originally meaning “eye” and is the regular descendant of Proto-Vietic *mat (“eye”), further from Proto-Mon-Khmer *mat (“eye”). Related to mắt (“eye”). The semantic change of “eye” > “face” can also be seen in Muong, most dialects of which use a single form, măt, to mean both “eye” and “face”.

face (geometry: bounding surface of a polyhedron)

face (surface, especially a front or outer one)

về nhiều mặt


mặt

tay mặt


nanh

head

獰, 狞, 𫜧, 󱲅, 𤘓, 𪺖

vi-noun

獰, 狞, 𫜧, 󱲅, 𤘓, 𪺖

(classifier cái) nanh • (獰, 狞, 𫜧, 󱲅, 𤘓, 𪺖)

cái (classifier)
獰 (CJK)
狞 (CJK)
𫜧 (CJK)
𤘓 (CJK)
𪺖 (CJK)

From Proto-Vietic *k-nɛːŋ, from Proto-Mon-Khmer *gnaiŋ ~ *gniəŋ. Cognate with Muong nenh, Tho [Cuối Chăm] nɛːŋ¹ ("tooth"), Pacoh kineng (“tooth”), Khmer ស្នែង (snaeng), Bahnar sơnĕnh, hơnĕnh (“tooth”).

(figurative) a milk tooth (first tooth of a baby)

(figurative) a sprout (stem emerging from a seed)


silic

[si˧˧ lïk̟̚˧˦]

[sɪj˧˧ lïk̟̚˦˧˥]

[sɪj˧˧ lïk̟̚˦˥]


tương

Sino-Vietnamese word from 醬 (“jam- or paste-like food, thick sauce”). Doublet of chao.


lụt

trận (classifier)
六 (CJK)
津 (CJK)
湥 (CJK)
𣹕 (CJK)

From Proto-Vietic *p-luːt (“inonder, to flood”), from Proto-Mon-Khmer. Compare Chut blut¹ ("to flood"), Ngeq lṳut ("flood"), Khmer លិច (lɨc, “to sink, to submerge, to overflow, to flood”). See also lút.


loãng

[l⁽ʷ⁾aːŋ˨˩˦]

cháo loãng


lừng

tiếng lừng

(now chiefly in compounds) resounding; renowned


đào lộn hột

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)

[ʔɗaːw˨˩ lon˧˨ʔ hot̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːw˦˩ loŋ˨˩ʔ hok̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːw˨˩ loŋ˨˩˨ hok̚˨˩˨]

From đào (“peach”) + lộn (“to turn the inside out”) + hột (“seed”).


cằm

cái (classifier)
肣 (CJK)
𦚕 (CJK)
𦠴 (CJK)
𦡬 (CJK)

From Proto-Mon-Khmer *dɡam ~ *dɡaam ~ *dɡəm (“molar tooth; jaw”). Cognate with Khmer ថ្គាម (thkiəm).


thiên văn học

[tʰiəŋ˧˧ vaŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰiəŋ˧˧ vaŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

[tʰiəŋ˧˧ jaŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

nhà thiên văn học


đào

Sino-Vietnamese word from 桃 (“peach”). Related to điều (“cashew”).

Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực Tàu, giấy đỏ
Bên phố đông người qua

Vũ Đình Liên, Ông đồ [The Old Nho Master]:

Every year, when peach flowers bloom
There is that old Nho master again
Putting out Chinese ink, red paper
At a corner of a crowded street


đào

From Proto-Vietic *daːw. Possibly related to Chinese 掏 (tāo).


đào

(historical) a songstress or an actress in certain types of Vietnamese performance art


lộn

Often compared to Chinese 亂 (MC lwanH). Related to trộn (“to mix”).

to turn the inside out, upside down, etc.; to reverse; to flip; to overturn

(Southern Vietnam) to mix up; to confuse

(Southern Vietnam) to do by mistake; to be mistaken


lên

head

蓮, 連, 𨑗, 𨕭, 𨖲, 𫧧, 𬨠, 𬨺

vi-verb

蓮, 連, 𨑗, 𨕭, 𨖲, 𫧧, 𬨠, 𬨺

蓮 (CJK)
連 (CJK)
𨑗 (CJK)
𨕭 (CJK)
𨖲 (CJK)
𫧧 (CJK)
𬨠 (CJK)
𬨺 (CJK)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-lên.wav

From Proto-Vietic *leːɲ, from Proto-Mon-Khmer *luŋ ~ *luəŋ ~ *ləŋ (“above, on”) (reconstruction in Shorto, 2006); related to trên. Cognate with Muong liênh, Chut [Rục] liːŋ¹, Samre liɲ ("to go up; on"), Khmer ឡើង (laəng) and Semelai leŋ ("upwards, upstream"). Munda comparanda includes Juang aliŋ-ta ("above, from above, on; up, upon") and Korku liɲ ("up, above").
Note that the reconstruction by Ferlus (2007) is inaccurate at Proto-Vietic level. The fronting of final *-ŋ to *-ɲ after front vowels only occured at Common Viet-Muong stage, not Proto-Vietic proper, hence non-Viet-Muong languages (like Rục) keep final *-ŋ intact. The reconstruction *leːɲ is thus accurate for the Common Viet-Muong stage, but the Proto-Vietic form can be mended to *leːŋ instead.
For some other examples of Common Viet-Muong fronting of *-ŋ after front vowels, compare Viet. đến vs. Cuối Chăm teːŋ³, Viet. cù lần vs. Cuối Chăm kuː¹ liŋ¹, Viet. chân vs. Rục ciːŋ².

inh

thẻ lên máy bay

lên xe

lên thành phố


lên

head

蓮, 連, 𨑗, 𨕭, 𨖲, 𫧧, 𬨠, 𬨺

vi-adv

蓮, 連, 𨑗, 𨕭, 𨖲, 𫧧, 𬨠, 𬨺


bất động sản

[ʔɓət̚˧˦ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ saːn˧˩]

[ʔɓək̚˦˧˥ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ ʂaːŋ˧˨]

[ʔɓək̚˦˧˥ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ saːŋ˧˨]

[ʔɓək̚˦˥ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ ʂaːŋ˨˩˦]

[ʔɓək̚˦˥ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ saːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 不動產, composed of 不動 (“immobile”) and 產 (“property”), Japanese 不動産 (fudōsan).

vi-etym-sino

real estate (property that cannot easily be moved)


芳菲

chữ Hán form of phương phi (“stout; portly; corpulent”).


trí nhớ

[t͡ɕi˧˦ ɲəː˧˦]

[ʈɪj˨˩˦ ɲəː˨˩˦]

[ʈɪj˦˥ ɲəː˦˥]

trí nhớ tốt / kém


rận

con (classifier)
𧋅 (CJK)
𧎠 (CJK)
𧏶 (CJK)
𬠨 (CJK)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-rận.wav

From Proto-Vietic *m-rəɲʔ, from Proto-Mon-Khmer *(d)mrəɲʔ (“body louse”). Cognate with Arem ⁿrìɲˀ, Pacoh ntréinh, Khmu [Cuang] tmbriɲ ("gnat"), Khasi jynreiñ.

inh

Pediculus humanus
Pediculus humanus#Translingual


ếch

From Proto-Vietic *ʔeːk, probably of onomatopoeic origin.


trứng chấy

[t͡ɕɨŋ˧˦ t͡ɕəj˧˦]

[ʈɨŋ˦˧˥ t͡ɕəj˨˩˦]

[ʈɨŋ˦˥ cəj˦˥]


chấy rận

[t͡ɕəj˧˦ zən˧˨ʔ]

[t͡ɕəj˨˩˦ ʐəŋ˨˩ʔ]

[cəj˦˥ ɹəŋ˨˩˨]

chấy (“head louse”) + rận (“body louse”).

com

(Northern Vietnam) louse, lice (generally speaking)


trứng rận

[t͡ɕɨŋ˧˦ zən˧˨ʔ]

[ʈɨŋ˦˧˥ ʐəŋ˨˩ʔ]

[ʈɨŋ˦˥ ɹəŋ˨˩˨]


chấy

From Proto-Vietic *ciːʔ. Compare Central/Southern dialects chí, Muong chỉ.

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-chấy.wav


憂愁

chữ Hán form of ưu sầu (“sad; worried; depressed”).


憂愁

chữ Hán form of ưu sầu (“sorrow; worry; depression”).


cơm chiên

[kəːm˧˧ t͡ɕiən˧˧]

[kəːm˧˧ t͡ɕiəŋ˧˧]

[kəːm˧˧ ciəŋ˧˧]

cơm chiên Dương Châu


nhớ

head

汝, 女, 𢖵, 可汝, 𢘾

nhớ • (汝, 女, 𢖵, 可汝, 𢘾)

vi-verb

汝, 女, 𢖵, 可汝, 𢘾

nhớ • (汝, 女, 𢖵, 可汝, 𢘾)

汝 (CJK)
女 (CJK)
𢖵 (CJK)
可汝 (CJK)
𢘾 (CJK)

From Proto-Vietic *k-ɲǝːʔ. Cognate with Muong nhở, Arem ɲʌːˀ and Chut [Rục] kəɲəː³.
Attested in Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (佛說大報父母恩重經) as 可汝 (MC khaX nyoX) (modern SV: khả nhữ).

Nhớ về nhà sớm nha.

(literally, “Remember to come home early, okay?”)

nỗi nhớ

nhớ thương

to miss (feel the absence of someone or something)


cóc

Con cóc là cậu ông trời,
Nếu ai đánh cóc thì trời đánh cho.
The Toad is the Heavenly Lord's boss,
If you strike him, the Lord will strike you.


cóc

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)
㭲 (CJK)

Compare Proto-Katuic *ʔakɔk, Khmu [Cuang] kok, Thai กอก (gɔ̀ɔk).

Spondias dulcis
Spondias dulcis#Translingual

species in the genus Spondias, such as Spondias dulcis