chỉnh hình

[t͡ɕïŋ˧˩ hïŋ˨˩]

[t͡ɕɨn˧˨ hɨn˦˩]

[cɨn˨˩˦ hɨn˨˩]

to undergo plastic surgery (in the broad sense); to have corrective or reconstructive surgery


hành hạ

[hajŋ̟˨˩ haː˧˨ʔ]

[hɛɲ˦˩ haː˨˩ʔ]

Sino-Vietnamese word from 行下, composed of 行 and 下.

vi-etym-sino

to maltreat; to ill-treat; to abuse; to torment


gò má

[ɣɔ˨˩ maː˧˦]

[ɣɔ˦˩ maː˨˩˦]

[ɣɔ˨˩ maː˦˥]

gò má cao


uất

to be indignant (and yet have to contain one's anger)


Đông Lào

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ laːw˨˩]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ laːw˦˩]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ laːw˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Đông Lào.wav

đông (“east”) + Lào (“Laos”), literally “East Laos”.

similar concept mocking ultranationalism in Mainland China


phi công trẻ lái máy bay bà già

[fi˧˧ kəwŋ͡m˧˧ t͡ɕɛ˧˩ laːj˧˦ maj˧˦ ʔɓaj˧˧ ʔɓaː˨˩ zaː˨˩]

[fɪj˧˧ kəwŋ͡m˧˧ ʈɛ˧˨ laːj˨˩˦ maj˨˩˦ ʔɓaj˧˧ ʔɓaː˦˩ jaː˦˩]

[fɪj˧˧ kəwŋ͡m˧˧ ʈɛ˨˩˦ laːj˦˥ ma(ː)j˦˥ ʔɓa(ː)j˧˧ ʔɓaː˨˩ jaː˨˩]

Literally, “young pilot drives granny airplane”. máy bay bà già (literally “granny airplane”) means an old woman who loves a man that is much younger than her (sugar mommy, we can say).

(figurative) Describes a younger man who loves or dates an older woman.


đơn thân

[ʔɗəːn˧˧ tʰən˧˧]

[ʔɗəːŋ˧˧ tʰəŋ˧˧]

[ʔɗəːŋ˧˧ tʰəŋ˧˧]

mẹ đơn thân


nhất gái hơn hai, nhì trai hơn một

[ɲət̚˧˦ ɣaːj˧˦ həːn˧˧ haːj˧˧ ɲi˨˩ t͡ɕaːj˧˧ həːn˧˧ mot̚˧˨ʔ]

[ɲək̚˦˧˥ ɣaːj˨˩˦ həːŋ˧˧ haːj˧˧ ɲɪj˦˩ ʈaːj˧˧ həːŋ˧˧ mok̚˨˩ʔ]

[ɲək̚˦˥ ɣaːj˦˥ həːŋ˧˧ haːj˧˧ ɲɪj˨˩ ʈaːj˧˧ həːŋ˧˧ mok̚˨˩˨]

A husband who is two years older than the wife, or a wife one year older than the husband, is desirable.


hỗn

Thằng này hỗn nhỉ?

(of a social subordinate, especially a child) insolent; impudent; irreverent


chặn đầu

[t͡ɕan˧˨ʔ ʔɗəw˨˩]

[t͡ɕaŋ˨˩ʔ ʔɗəw˦˩]

[caŋ˨˩˨ ʔɗəw˨˩]


cá tra

[kaː˧˦ t͡ɕaː˧˧]

[kaː˨˩˦ ʈaː˧˧]

[kaː˦˥ ʈaː˧˧]

cá + tra, from Khmer ប្រា (praa, “certain Pangasius species”).

bor

(Southern Vietnam, zoology) iridescent shark, Pangasianodon hypophthalmus

generic name for any species in the Pangasiidae family


hỗn hào

[hoŋ˨˩˦ haːw˨˩]

Perhaps a semantic shift from the Sino-Vietnamese word 混淆.

rude; impertinent; insolent (generally speaking)


huống hồ

[huəŋ˧˦ ho˨˩]

[huəŋ˦˧˥ how˦˩]

Sino-Vietnamese word from 況乎, composed of 況 and 乎.


hiệu ứng

[hiəw˧˨ʔ ʔɨŋ˧˦]

[hiw˨˩ʔ ʔɨŋ˦˧˥]

[hiw˨˩˨ ʔɨŋ˦˥]


音位學

chữ Hán form of âm vị học (“phonology”).


trang web

[t͡ɕaːŋ˧˧ ʔwɛp̚˧˦]

[ʈaːŋ˧˧ ʔwɛp̚˦˧˥]

[ʈaːŋ˧˧ (ʔ)wɛp̚˦˥]

trang web tiếng Anh

tạo trang web


chọc lét

[t͡ɕawk͡p̚˧˨ʔ lɛt̚˧˦]

[t͡ɕawk͡p̚˨˩ʔ lɛt̚˦˧˥]

[cawk͡p̚˨˩˨ lɛk̚˦˥]

(Central Vietnam, Southern Vietnam) to tickle


tin nhắn

[tin˧˧ ɲaŋ˦˧˥]

[tɨn˧˧ ɲaŋ˦˥]


thượng thư

[tʰɨəŋ˧˨ʔ tʰɨ˧˧]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ tʰɨ˧˧]

[tʰɨəŋ˨˩˨ tʰɨ˧˧]

(archaic) position title: secretary; chief of staff


mã não

head

mã não • (瑪瑙)

vi-noun

mã não • (瑪瑙)

[maː˦ˀ˥ naːw˦ˀ˥]

[maː˨˩˦ naːw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 瑪瑙, from Middle Chinese 瑪瑙 (mˠa^X nɑu^X).


cá thể

[kaː˧˦ tʰe˧˩]

[kaː˨˩˦ tʰej˧˨]

[kaː˦˥ tʰej˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-cá thể.wav


Thánh Gia

[tʰajŋ̟˧˦ zaː˧˧]

[tʰɛɲ˦˧˥ jaː˧˧]


thánh giá

[tʰajŋ̟˧˦ zaː˧˦]

[tʰɛɲ˦˧˥ jaː˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thánh giá.wav

Sino-Vietnamese word from 聖 (“holy”) and 架 (“rack”).

vi-etym-sino

(Christianity) Alternative letter-case form of Thánh Giá (“the Holy Cross”)

đeo thánh giá trên ngực

to wear a (pectoral) cross around one's neck

(Christianity) a cross (any representation of the Crucifix, as in religious architecture, burial markers, jewelery, etc.)

vác thánh giá của mình

(Christianity, figuratively) a cross (a difficult situation that must be endured)


rau dớn

[ʐaw˧˧ jəːŋ˦˧˥]

[ɹa(ː)w˧˧ jəːŋ˦˥]

(botany) vegetable fern, Diplazium esculentum


Thánh Tổ

[tʰajŋ̟˧˦ to˧˩]

[tʰɛɲ˦˧˥ tow˧˨]

a temple name used for Chinese emperors or Vietnamese rulers.

Nguyễn Thánh Tổ, commonly known as Minh Mạng.

Trịnh Thánh Tổ, the temple name of Trịnh Sâm, one of Trịnh lords.


Thành Tổ

[tʰajŋ̟˨˩ to˧˩]

[tʰɛɲ˦˩ tow˧˨]

Trịnh Thành Tổ, the temple name of Trịnh Tùng, one of Trịnh lords.


玉皇上帝

Ngọc Hoàng Thượng Đế
Ngọc Hoàng Thượng Đế#Vietnamese

chữ Hán form of Ngọc Hoàng Thượng Đế (“Jade Emperor”).


sấu

From Proto-Vietic *k-ruːʔ (“crocodile”). Cognate with Muong Bi khủ (“aquatic monster”).


sấu

vi-noun

(classifier cây, trái, quả) sấu • (㮴, 蓃)

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)
㮴 (CJK)
蓃 (CJK)

Dracontomelon duperreanum, a species of flowering plants in the Anacardiaceae (cashew family).


成祖

chữ Hán form of Thành Tổ (“a temple name used for Chinese emperors or Vietnamese rulers”).


聖祖

chữ Hán form of Thánh Tổ (“a temple name used for Chinese emperors or Vietnamese rulers”).


高宗

chữ Hán form of Cao Tông (“a temple name used for Chinese emperors, Vietnamese emperors, or Korean monarchs”).


太宗

chữ Hán form of Thái Tông (“a temple name used for Chinese emperors, Vietnamese emperors, or Korean monarchs”).


世祖

chữ Hán form of Thế Tổ (“a temple name used for Chinese emperors, Vietnamese rulers, or Korean monarchs”).


ngót nghét

[ŋɔt̚˧˦ ŋɛt̚˧˦]

[ŋɔk̚˦˧˥ ŋɛt̚˦˧˥]

[ŋɔk̚˦˥ ŋɛk̚˦˥]


là đà

[laː˨˩ ʔɗaː˨˩]

[laː˦˩ ʔɗaː˦˩]

[laː˨˩ ʔɗaː˨˩]

be close to a surface (ground, water surface, etc.) and moving slowly


bưng biền

[ʔɓɨŋ˧˧ ʔɓiən˨˩]

[ʔɓɨŋ˧˧ ʔɓiəŋ˦˩]

[ʔɓɨŋ˧˧ ʔɓiəŋ˨˩]

- Nhưng con không đành lòng ngồi học khi cha chú đều rời thành phố, vô bưng biền kháng chiến…

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 397:

"But I don't feel like studying while father and you are out of the city into the mangrove swamps with the resistance…"


thầy cãi

[tʰəj˨˩ kaːj˦ˀ˥]

[tʰəj˦˩ kaːj˧˨]

[tʰəj˨˩ kaːj˨˩˦]

Nghe đâu chú ấy học nghề thầy cãi.

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 399:

It appears he's studying to become a lawyer.


bộc trực

[ʔɓəwk͡p̚˧˨ʔ t͡ɕɨk̚˧˨ʔ]

[ʔɓəwk͡p̚˨˩ʔ ʈɨk̚˨˩ʔ]

[ʔɓəwk͡p̚˨˩˨ ʈɨk̚˨˩˨]

Lài vẫn như bao năm trước, với tính bộc trực, lòng thương người của chị bán xôi đã không cho phép một thanh niên bỏ đi khi gây ra tai nạn, mà nạn nhân là hai đứa nhỏ.

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 398:

Lài was still like so many years ago, with the frank and compassionate nature of a girl selling steamed sticky rice who would not let a youth leave after causing an accident with two little kids as victims.


cá măng

[kaː˧˦ maŋ˧˧]

[kaː˨˩˦ maŋ˧˧]

[kaː˦˥ maŋ˧˧]


kẹt xe

[kɛt̚˧˨ʔ sɛ˧˧]

[kɛt̚˨˩ʔ sɛ˧˧]

[kɛk̚˨˩˨ sɛ˧˧]


đú

Chặc, trẻ đú.
Tsk, a bunch of bandwagoners.

(colloquial, somewhat disapproving) to follow suit, to follow a trend


trắng dã

[t͡ɕaŋ˧˦ zaː˦ˀ˥]

[ʈaŋ˦˧˥ jaː˧˨]

[ʈaŋ˦˥ jaː˨˩˦]

Tên lính lê dương trân trối nhìn thái độ quyết liệt của Jeannettee bằng đôi mắt trắng dã.

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 404:

The legionnaire stared at Jeannette's aggressive stance with his eyes wide open.

wide open such that too much white is visible (of eyes)


thi vị

[tʰi˧˧ vi˧˨ʔ]

[tʰɪj˧˧ vɪj˨˩ʔ]

[tʰɪj˧˧ vɪj˨˩˨]

[tʰɪj˧˧ jɪj˨˩˨]

Anh thấy đời thi vị quá. Anh là người đàn ông hạnh phúc nhất trần gian.

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 401:

I find life to be of such poetic beauty. I am the happiest man in the world.


mẫn cán

[mən˦ˀ˥ kaːn˧˦]

[məŋ˧˨ kaːŋ˦˧˥]

[məŋ˨˩˦ kaːŋ˦˥]

Cha nuôi cô là một trùm thuế Đông Dương mẫn cán, đã vơ vét tài nguyên, tiền bạc Đông Dương đưa về "Mẫu quốc".

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 405:

Her stepfather was a diligent head of the taxmen of Indochina who had scooped out all the resources and wealth of Indochina to carry it off to the "Motherland".


thống thiết

[tʰəwŋ͡m˧˦ tʰiət̚˧˦]

[tʰəwŋ͡m˦˧˥ tʰiək̚˦˧˥]

[tʰəwŋ͡m˦˥ tʰiək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 痛切, composed of 痛 and 切.

vi-etym-sino

Cô ngước đôi mắt nâu, thống thiết nhìn Vạn, run run giọng hỏi: […]

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 407:

She raised her brown eyes, pathetically looked at Vạn, and asked in a trembling voice, […]


tung tích

[tʊwŋ͡m˧˧ tïk̟̚˧˦]

[tʊwŋ͡m˧˧ tɨt̚˦˧˥]

[tʊwŋ͡m˧˧ tɨt̚˦˥]

Vạn thầm nhủ sẽ đi tìm tung tích Nagamoto cho Jeannette…

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 402:

Vạn says to himself he would search Nagamoto's whereabouts for Jeannette…


mưu mẹo

[mɨw˧˧ mɛw˨˩ʔ]

[mɨw˧˧ mɛw˨˩˨]


mưu mẹo

[mɨw˧˧ mɛw˨˩ʔ]

[mɨw˧˧ mɛw˨˩˨]

Rốt cuộc, mình quá ngây thờ còn anh ta thì quá bí ẩn, mưu mẹo.

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 403:

In the end, I am too naive and he is too secretive and deceptive.


khề khà

head

khề khà • (𠀫𠀪, 𠿁呵)

vi-verb

khề khà • (𠀫𠀪, 𠿁呵)

[kʰej˦˩ kʰaː˦˩]

[kʰej˨˩ kʰaː˨˩]


Nữ Chân

[nɨ˦ˀ˥ t͡ɕən˧˧]

[nɨ˧˨ t͡ɕəŋ˧˧]

[nɨ˨˩˦ cəŋ˧˧]

Jurchen (a group of Tungusic and affiliated peoples who traditionally inhabited the region of Manchuria)


Nữ Chân

[nɨ˦ˀ˥ t͡ɕən˧˧]

[nɨ˧˨ t͡ɕəŋ˧˧]

[nɨ˨˩˦ cəŋ˧˧]


𥄭𥊙

chữ Hán form of ngủ mòm (“to sleep deeply”).


Đại Hàn Dân Quốc

[ʔɗaːj˧˨ʔ haːn˨˩ zən˧˧ kuək̚˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ haːŋ˦˩ jəŋ˧˧ kuək̚˦˧˥]

[ʔɗaːj˨˩˨ haːŋ˨˩ jəŋ˧˧ wək̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Đại Hàn Dân Quốc.wav

Sino-Vietnamese word from 大韓民國, composed of 大 (“great”), 韓 (“Korea”) and 民國 (“republic”), from Korean 대한민국 (Daehanmin'guk, literally “People's State of Great Han”), coined by Provisional Government of the Republic of Korea perhaps on the model of both or either of:
* The already established Chinese 中華民國／中华民国 (Zhōnghuá Mínguó, “Republic of China”, literally “People's State of Zhonghua”) (Trung Hoa Dân Quốc), whose name was purposefully coined by Sun Yat-sen.
* The antecedent 대한 제국 (Daehan jeguk, “Korean Empire”, literally “Emperor's State of Great Han”), whose name and governance were inspired by the Japanese 大日本帝國 (Dai-Nippon-Teikoku, “Empire of Japan”, literally “Emperor's State of Great Japan”).
The very first article of the current Constitution of the Republic of Korea references the terms 민국 (min'guk, “republic”), 민주 (minju, “democratic; republican”) and 공화국 (gonghwaguk, “republic”) just like its counterpart of the Republic of China.
대한민국은 민주공화국이다.
Daehanmin'gugeun minjugonghwagugida.
The Republic of Korea shall be a democratic republic.

quote

대한민국은 민주공화국이다.


㗂越

Nôm form of tiếng Việt (“Vietnamese language”).


㗂日

Nôm form of tiếng Nhật (“Japanese language”).


Nụy khấu

Alternative letter-case form of Nụy Khấu (“wokou”)


trợn

Mắt trợn ngược lên.

trợn tròn mắt

phồng má trợn mắt

(transitive) to open (one's eyes) as wide as possible, such as in astonishment


mủi

Compare Pacoh amouih, amoih (“to pity; pitiable”).


bớ

head

bớ • (叭, 咟, 𡃓)

vi-interjection

bớ • (叭, 咟, 𡃓)


du côn

[jʊw˧˧ koŋ˧˧]

[jʊw˧˧ koŋ˧˧]


dọc mùng

[zawk͡p̚˧˨ʔ mʊwŋ͡m˨˩]

[jawk͡p̚˨˩ʔ mʊwŋ͡m˦˩]

[jawk͡p̚˨˩˨ mʊwŋ͡m˨˩]


ổ mắt

[ʔo˧˩ mat̚˧˦]

[ʔow˧˨ mak̚˦˧˥]

[ʔow˨˩˦ mak̚˦˥]

ổ + mắt. Calque of Chinese 眼窩／眼窝 (yǎnwō).


thôi nôi

thôi (“to cease, to quit”) + nôi (“cradle”).


ráy

head

ráy • (𤀕, ⿰土再)

vi-noun

ráy • (𤀕, ⿰土再)

– Ừa, nghe khoái con ráy rồi, mai mốt dẫn tụi tao đi coi chân cẳng họ nghe, mầy!

1970, Duyên Anh, Mặt trời nhỏ: Truyện dài [The little sun: a long novel], Saigon: Tuổi Ngọc, page 118:

– Ye, hearing it was a pleasure to our ear[hole]s, someday you need to take us go and watch those legs [of the soccer players] in action!

(Central Vietnam, Southern Vietnam) (con~) eardrum, earhole


ráy

cây (classifier)
củ (classifier)
𦵜 (CJK)
𫇶 (CJK)
𫈨 (CJK)

Alocasia macrorrhizos
Alocasia macrorrhizos#Translingual

other similar plants of the family Araceae


Pháp Luân Công

[faːp̚˧˦ lwən˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

[faːp̚˦˧˥ lwəŋ˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

[faːp̚˦˥ l⁽ʷ⁾əŋ˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

Falun Gong (A spiritual practice founded in China by Li Hongzhi in 1992)


㗂法

Nôm form of tiếng Pháp (“French language”).


㗂英

Nôm form of tiếng Anh (“English language”).


Nụy Khấu

[nwɪj˨˩ʔ kʰəw˨˩˦]

[nwɪj˨˩ʔ xəw˨˩˦]

[nwɪj˨˩˨ kʰəw˦˥]

[nwɪj˨˩˨ xəw˦˥]

wokou (Japanese pirates that raided Japan's neighbouring countries in the Late Middle Ages.)


Nụy Khấu

[nwɪj˨˩ʔ kʰəw˨˩˦]

[nwɪj˨˩ʔ xəw˨˩˦]

[nwɪj˨˩˨ kʰəw˦˥]

[nwɪj˨˩˨ xəw˦˥]


Cao Man

[kaːw˧˧ maːŋ˧˧]

[kaːw˧˧ maːŋ˧˧]


nước Nam

[nɨək̚˧˦ naːm˧˧]

[nɨək̚˦˧˥ naːm˧˧]

[nɨək̚˦˥ naːm˧˧]

"Nam quốc sơn hà", 1076 version, anonymous; Vietnamese translation attributed to either Trần Trọng Kim or Hoàng Xuân Hãn;
Sông núi nước Nam, vua Nam ở;
Rành rành định phận ở sách trời.
Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm,
Chúng bây sẽ bị đánh tơi bời.
The Southern countryʼs rivers and mountains, the Southern Emperor inhabits;
The separation is manifestly allotted in the Heavenly Book.
How dare you insolent bandits come to invade it?
You lot will be utterly beaten and routed.


nước Tàu

[nɨək̚˧˦ taw˨˩]

[nɨək̚˦˧˥ taw˦˩]


㗂韓

Nôm form of tiếng Hàn (“Korean language”).


㗂俄

Nôm form of tiếng Nga (“Russian language”).


sần sùi

[ʂəŋ˦˩ ʂuj˦˩]

[səŋ˦˩ suj˦˩]

[ʂəŋ˨˩ ʂuj˨˩]

[səŋ˨˩ suj˨˩]


tiếng Hàn

[tiəŋ˧˦ haːn˨˩]

[tiəŋ˦˧˥ haːŋ˦˩]

[tiəŋ˦˥ haːŋ˨˩]

tiếng (“language”) + Hàn (“Korea; Korean”).


nhằm nhò

[ɲam˨˩ ɲɔ˨˩]

[ɲam˦˩ ɲɔ˦˩]

[ɲam˨˩ ɲɔ˨˩]

(colloquial, chiefly in the negative) to suffer from a potential harm or threat


tiếng Trung

[tiəŋ˧˦ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[tiəŋ˦˧˥ ʈʊwŋ͡m˧˧]

[tiəŋ˦˥ ʈʊwŋ͡m˧˧]

tiếng (“language”) + Trung (“Middle; China; Chinese”).


thong thả

[tʰawŋ͡m˧˧ tʰaː˧˩]

[tʰawŋ͡m˧˧ tʰaː˧˨]

[tʰɔŋ˧˧ tʰaː˧˨]

[tʰawŋ͡m˧˧ tʰaː˨˩˦]


㗂中

Nôm form of tiếng Trung (“Chinese language”).


nuôi ong tay áo

[nuəj˧˧ ʔawŋ͡m˧˧ taj˧˧ ʔaːw˧˦]

[nuj˧˧ ʔawŋ͡m˧˧ taj˧˧ ʔaːw˨˩˦]

[nuj˧˧ ʔɔŋ˧˧ taj˧˧ ʔaːw˨˩˦]

Tôi chỉ buồn vì đã quá tin người, đã nuôi ong tay áo quá lâu!

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 436:

I am only sad that I have been too trusting, that I have been sheltering traitors for too long.

to end up betrayed by the very people one gave help and shelter


đổi chủ dịch nô

[ʔɗoj˧˩ t͡ɕu˧˩ zïk̟̚˧˨ʔ no˧˧]

[ʔɗoj˧˨ t͡ɕʊw˧˨ jɨt̚˨˩ʔ now˧˧]

[ʔɗoj˨˩˦ cʊw˨˩˦ jɨt̚˨˩˨ now˧˧]

Không ai ngăn bà đánh Pháp nhưng bà đã sai khi dựa vào Nhật Bản. Thực chất, đó chỉ là sự đổi chủ dịch nô.

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 437:

No-one stops you from fighting the French, but you were wrong to seek support from the Japanese. They only ever offered to replace our masters but keep us as slaves.

get a new master but still remain a slave


tan tành

[taːŋ˧˧ tɛɲ˦˩]

Cú đạp mạnh đến nỗi chiếc vòng cẩm thạch quý trên cổ tay bà vỡ ta tành.

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 438:

The blow was so strong the precious marble bracelet on her wrist broke and fell apart.


miên man

[miəŋ˧˧ maːŋ˧˧]

[miəŋ˧˧ maːŋ˧˧]

Không ngủ được, Jeannette nằm suy nghĩ miên man vể sự kỳ lạ của cuộc đời mình.

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 443:

Unable to sleep, Jeannette lay in her bed with thoughts of how strange her life was jumbling unceasingly through her head.


nhà binh

[ɲaː˨˩ ʔɓïŋ˧˧]

[ɲaː˦˩ ʔɓɨn˧˧]

[ɲaː˨˩ ʔɓɨn˧˧]

- Có chuyện thiệt mà. Xe nhà binh tới… nhà mình!

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 445:

"There's trouble for real. A military car came… to our house!"


áp tải

[ʔaːp̚˧˦ taːj˧˩]

[ʔaːp̚˦˧˥ taːj˧˨]

[ʔaːp̚˦˥ taːj˨˩˦]

Viên sĩ quan nhẹ nhàng áp tải cô ra xe…

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 446:

The officer gently escorted her out to the car…


quai nón

[kwaːj˧˧ nɔŋ˦˧˥]

[waːj˧˧ nɔŋ˦˥]

Bộ râu quai nón phủ lên đôi môi dày khiến gương mặt anh ta trông có vẻ bí hiểm.

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 447:

The chinstrap beard covering his thick lips gave his face a mysterious look.


chót vót

[t͡ɕɔt̚˧˦ vɔt̚˧˦]

[t͡ɕɔk̚˦˧˥ vɔk̚˦˧˥]

[cɔk̚˦˥ vɔk̚˦˥]

[cɔk̚˦˥ jɔk̚˦˥]

chót (“tip; extremity”) + vót (“peaked”).

Ở ngôi vị cao chót vót trong hàng ngũ Việt Minh, ông ta không nỡ giết tôi sao?!

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 439:

Even with his lofty position in the Việt Minh ranks, he still won't hate me, will he?!


chót vót

[t͡ɕɔt̚˧˦ vɔt̚˧˦]

[t͡ɕɔk̚˦˧˥ vɔk̚˦˧˥]

[cɔk̚˦˥ vɔk̚˦˥]

[cɔk̚˦˥ jɔk̚˦˥]

Một công việc liên quan đến gấp quần áo, lương cao chót vót mà việc.

A job relating to folding clothes with a toweringly high salary is still work.


xà ích

[saː˨˩ ʔïk̟̚˧˦]

[saː˦˩ ʔɨt̚˦˧˥]

[saː˨˩ ʔɨt̚˦˥]

From Malay sais (“chauffeur; driver”), from Hindi साईस (sāīs), सईस (saīs, “groom”), from Arabic سَائِس (sāʔis, “stableman; groom”). Compare English sais, syce.

der

Cô gọi một cỗ xe ngựa. Người xà ích hỏi: - Đi đâu cô?

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 460:

She hailed a coach. The coach driver asked, "Where to, Ma'am?"


lúi húi

Buổi chiều hôm ấy, Jeannette đang lúi húi giúp Hai Sành bán gà vịt ở chợ Bà Chiểu.

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 444:

That afternoon, Jeannette had been absorbed by her work helping Hai Sành sell chickens and ducks at Bà Chiểu market.


mã vạch

[maː˦ˀ˥ vajk̟̚˧˨ʔ]

[maː˧˨ vat̚˨˩ʔ]

[maː˨˩˦ vat̚˨˩˨]

[maː˨˩˦ jat̚˨˩˨]


hệ điều hành

[he˧˨ʔ ʔɗiəw˨˩ hajŋ̟˨˩]

[hej˨˩ʔ ʔɗiw˦˩ hɛɲ˦˩]

hệ (“system”) + điều hành (“to operate”), calque of English operating system.


công binh xưởng

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɓïŋ˧˧ sɨəŋ˧˩]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɓɨn˧˧ sɨəŋ˧˨]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɓɨn˧˧ sɨəŋ˨˩˦]

Cô thầm hỏi nếu như mẹ cô biết được những việc cô làm cho kháng chiến: giúp mua vũ khí, nguyên vật liệu cho các công binh xưởng, chuyển thuốc men, tài liệu…

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 459:

She wondered if her mother could know what she was doing for the resistance: help buy weapons and raw materials for the military workshops, transport medicines and documents…

military workshop, workshop producing weapons and military gear


ngày tháng

[ŋaj˨˩ tʰaːŋ˧˦]

[ŋaj˦˩ tʰaːŋ˦˧˥]

[ŋa(ː)j˨˩ tʰaːŋ˦˥]


𪔠

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 弄 (lộng) + semantic 鼓 (“drum”)


tự động hoá

[tɨ˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˧˦]

[tɨ˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˨˩˦]

[tɨ˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ waː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 自動化, composed of 自動 and 化.


tự động hoá

[tɨ˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˧˦]

[tɨ˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˨˩˦]

[tɨ˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ waː˦˥]


本朝

chữ Hán form of bản triều (“the present dynasty”).


丐𦨭

Nôm form of Cái Bè (“a district of Tiền Giang, Vietnam”).


chuyên viên lưu trữ

[t͡ɕwiən˧˧ viən˧˧ liw˧˧ t͡ɕɨ˦ˀ˥]

[t͡ɕwiəŋ˧˧ viəŋ˧˧ lɨw˧˧ ʈɨ˧˨]

[c⁽ʷ⁾iəŋ˧˧ viəŋ˧˧ lɨw˧˧ ʈɨ˨˩˦]

[c⁽ʷ⁾iəŋ˧˧ jiəŋ˧˧ lɨw˧˧ ʈɨ˨˩˦]

chuyên viên (“specialist”) + lưu trữ (“to archive”)


vườn quốc gia

[vɨən˨˩ kuək̚˧˦ zaː˧˧]

[vɨəŋ˦˩ kuək̚˦˧˥ jaː˧˧]

[vɨəŋ˨˩ wək̚˦˥ jaː˧˧]

[jɨəŋ˨˩ wək̚˦˥ jaː˧˧]


Phú Quý

[fʊw˨˩˦ kwɪj˨˩˦]

[fʊw˦˥ wɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 富貴 (“wealthy and respectable”).

vi-etym-sino

Phú Quý (an island district in Bình Thuận, Vietnam)


phú quý

[fʊw˨˩˦ kwɪj˨˩˦]

[fʊw˦˥ wɪj˦˥]


phú quý

[fʊw˨˩˦ kwɪj˨˩˦]

[fʊw˦˥ wɪj˦˥]


trang bị

[t͡ɕaːŋ˧˧ ʔɓi˧˨ʔ]

[ʈaːŋ˧˧ ʔɓɪj˨˩ʔ]

[ʈaːŋ˧˧ ʔɓɪj˨˩˨]


trang bị

[t͡ɕaːŋ˧˧ ʔɓi˧˨ʔ]

[ʈaːŋ˧˧ ʔɓɪj˨˩ʔ]

[ʈaːŋ˧˧ ʔɓɪj˨˩˨]


đòn bẩy

[ʔɗɔn˨˩ ʔɓəj˧˩]

[ʔɗɔŋ˦˩ ʔɓəj˧˨]

[ʔɗɔŋ˨˩ ʔɓəj˨˩˦]


nõn

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 嫩 (SV: nộn).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nộn</i>

vi-etym-sino

a young leaf that has yet to develop fully


dớp

bad luck due to repeated failures beforehand


字儒

Nôm form of chữ Nho (“Confucian writing; Classical Chinese script”).


獸物

chữ Hán form of thú vật (“animal, usually four-legged”).


𥑥

𥑥: Nôm readings: sành (canonical)
sinh (canonical)
xanh (canonical)
xành (canonical)
sanh (canonical)

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 石 (“stone”) + phonetic 生 (sinh, sanh)


rửa ráy

[zɨə˧˩ zaj˧˦]

[ʐɨə˧˨ ʐaj˨˩˦]

[ɹɨə˨˩˦ ɹa(ː)j˦˥]


đày

head

đày • (苔, 𢰥, 𨃐)

vi-verb

đày • (苔, 𢰥, 𨃐)


đì

Possibly related to đày (“to exile internally”).

Synonym of mắng (“to scold; to chide; to reprimand”)

Nó không dám cãi vì sợ bị cô đì.

S/he didn't dare to talk back in fear of being harassed by her teacher.

1 tháng sau khi nghỉ việc, tôi mới biết được lý do mình bị ‘đì’ khiến tôi phải chủ động xin nghỉ. Thì ra ‘sếp’ muốn đưa thằng em họ mới tốt nghiệp đại học vào vị trí của tôi nhưng không tiện ép tôi thôi việc. Thế nên mới dùng trò đó để khiến tôi tự động rút lui còn ‘sếp’ thì đỡ mang tiếng ác.

2017, H. Như & Thuy Diem, “Chỉ khi bị sếp ‘đì’, tôi mới hiểu ra lý do nghỉ việc của các nhân viên cũ [Only when ‘bullied’ by my boss did I understand why ex-employees had resigned]”, in nghenghiep.vieclam24h.vn:

One month after quitting, I found out at once why I was bullied and thus had to intentionally quit. It turns out that my boss wanted to put his younger cousin, who had just graduated from university, in my position but could not just conveniently pressure me to give it up. So he resorted to such trickery so I would automatically resign while my boss would not earn an ‘evil’ reputation.

to harass, to bully (especially as a form of retaliation)


hạ bì

[haː˧˨ʔ ʔɓi˨˩]

[haː˨˩ʔ ʔɓɪj˦˩]

[haː˨˩˨ ʔɓɪj˨˩]


thủy quái

Traditional tone placement spelling of thuỷ quái.


mọn

(only in compounds) small, trivial, insignificant


lộ trình

[lo˧˨ʔ t͡ɕïŋ˨˩]

[low˨˩ʔ ʈɨn˦˩]

[low˨˩˨ ʈɨn˨˩]


bể khổ

[ʔɓe˧˩ xo˧˩]

[ʔɓej˧˨ kʰow˧˨]

[ʔɓej˨˩˦ kʰow˨˩˦]

[ʔɓej˨˩˦ xow˨˩˦]

(originally Buddhism) sea of suffering; ocean of misery


đại trượng phu

[ʔɗaːj˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˧˨ʔ fu˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʈɨəŋ˨˩ʔ fʊw˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩˨ fʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大丈夫, composed of 大 (“great”) and 丈夫 (“he-man”).

vi-etym-sino

nam tử hán đại trượng phu

nam nhi đại trượng phu, đầu đội trời, chân đạp đất

a great man who carries the sky with his feet firm on the ground

c. 300 BCE, Mencius; 1975 Vietnamese translation by Nguyễn Hiến Lê; English translation by A. Charles Muller
Ở cái chỗ rộng rãi trong thiên hạ [...], đứng ở chỗ chính đáng trong thiên hạ [...], noi theo con đường lớn trong thiên hạ [...]; hễ đắc chí thì cùng với dân mà hành đạo, bất đắc chí thì riêng mình hành đạo; cảnh phú quí chẳng làm cho mình phóng túng, bậy bạ; cảnh bần tiện chẳng làm cho mình đổi tiết tháo; uy quyền, võ lực không khuất phục được mình, như vậy là bậc đại trượng phu.

If you dwell in the great house of the world, are established in your correct position in the world, walk the great Path of the world; if you attain your ambitions for office, and then share your goodness with the people—or, not attaining your ambitions for office and walking alone on your own Path; if wealth and honor do not dissipate you, poverty and low status do not make you move from your principles; authority and might do not distort you: Then you can be called a “great man.”

(archaic, Chinese fiction) a virtuous, ambitious, admirable man


nghênh

(colloquial, derogatory) visibly self-confident or arrogant


tràn trề

[t͡ɕaːn˨˩ t͡ɕe˨˩]

[ʈaːŋ˦˩ ʈej˦˩]

[ʈaːŋ˨˩ ʈej˨˩]


khoang

cái (classifier)
桄 (CJK)
𦨻 (CJK)
𦪻 (CJK)


khoang

quạ khoang


khăn tay

Văn Tấn (lyrics and music), “Chiếc Khăn Tay (The Handkerchief)”; 1995 performance by Yến Trang
Chiếc khăn tay mẹ may cho em; trên cành hoa mẹ thêu con chim.
Em sướng vui có chiếc khăn xinh đẹp, lau bàn tay em giữ sạch hằng ngày.
A handkerchief Mom has sewn for me; on a flowering branch, Mom has sewn a bird.
I'm glad to have a beautiful kerchief, to wipe the hands I keep clean every day.


can thiệp

[kaːn˧˧ tʰiəp̚˧˨ʔ]

[kaːŋ˧˧ tʰiəp̚˨˩ʔ]

[kaːŋ˧˧ tʰip̚˨˩˨]

Chính phủ can thiệp để cứu công ty.

The government intervened to save the company.


phần cứng

[fən˨˩ kɨŋ˧˦]

[fəŋ˦˩ kɨŋ˦˧˥]

[fəŋ˨˩ kɨŋ˦˥]

phần (“part”) + cứng (“hard”), calque of English hardware.


萬葉集

chữ Hán form of Vạn diệp tập (“Man'yōshū”).


ngáo

(colloquial) be high/intoxicated after using methamphetamine or other addictive substances


kilôgam

[ki˧˧ lo˧˧ ɣaːm˧˧]

[kɪj˧˧ low˧˧ ɣaːm˧˧]

[kɪj˧˧ low˧˧ ɣaːm˧˧]


ki-lô-gam

[ki˧˧ lo˧˧ ɣaːm˧˧]

[kɪj˧˧ low˧˧ ɣaːm˧˧]

[kɪj˧˧ low˧˧ ɣaːm˧˧]


ki-lô-mét

[ki˧˧ lo˧˧ mɛt̚˧˦]

[kɪj˧˧ low˧˧ mɛt̚˦˧˥]

[kɪj˧˧ low˧˧ mɛk̚˦˥]


kilôoat

[ki˧˧ lo˧˧ ʔwaːt̚˧˦]

[kɪj˧˧ low˧˧ ʔwaːk̚˦˧˥]


kilômét

[ki˧˧ lo˧˧ mɛt̚˧˦]

[kɪj˧˧ low˧˧ mɛt̚˦˧˥]

[kɪj˧˧ low˧˧ mɛk̚˦˥]


kilômet

[ki˧˧ lo˧˧ mɛt̚˧˦]

[kɪj˧˧ low˧˧ mɛt̚˦˧˥]

[kɪj˧˧ low˧˧ mɛk̚˦˥]


tẩn

Tẩn cho nó một trận!


tởn

to be so scared that one doesn't dare to do something bad again


đậu ván

[ʔɗəw˧˨ʔ vaːn˧˦]

[ʔɗəw˨˩ʔ vaːŋ˦˧˥]

[ʔɗəw˨˩˨ vaːŋ˦˥]

[ʔɗəw˨˩˨ jaːŋ˦˥]


thuốc đắng giã tật, sự thật mất lòng

[tʰuək̚˧˦ ʔɗaŋ˧˦ zaː˦ˀ˥ tət̚˧˨ʔ sɨ˧˨ʔ tʰət̚˧˨ʔ mət̚˧˦ lawŋ͡m˨˩]

[tʰuək̚˦˧˥ ʔɗaŋ˦˧˥ jaː˧˨ tək̚˨˩ʔ ʂɨ˨˩ʔ tʰək̚˨˩ʔ mək̚˦˧˥ lawŋ͡m˦˩]

[tʰuək̚˦˧˥ ʔɗaŋ˦˧˥ jaː˧˨ tək̚˨˩ʔ sɨ˨˩ʔ tʰək̚˨˩ʔ mək̚˦˧˥ lɔŋ˦˩]

[tʰuək̚˦˥ ʔɗaŋ˦˥ jaː˨˩˦ tək̚˨˩˨ ʂɨ˨˩˨ tʰək̚˨˩˨ mək̚˦˥ lawŋ͡m˨˩]

[tʰuək̚˦˥ ʔɗaŋ˦˥ jaː˨˩˦ tək̚˨˩˨ sɨ˨˩˨ tʰək̚˨˩˨ mək̚˦˥ lawŋ͡m˨˩]

thuốc đắng dã tật, sự thật mất lòng#Vietnamese

Eggcorn of thuốc đắng dã tật, sự thật mất lòng.


thuốc đắng đã tật, sự thật mất lòng

[tʰuək̚˧˦ ʔɗaŋ˧˦ ʔɗaː˦ˀ˥ tət̚˧˨ʔ sɨ˧˨ʔ tʰət̚˧˨ʔ mət̚˧˦ lawŋ͡m˨˩]

[tʰuək̚˦˧˥ ʔɗaŋ˦˧˥ ʔɗaː˧˨ tək̚˨˩ʔ ʂɨ˨˩ʔ tʰək̚˨˩ʔ mək̚˦˧˥ lawŋ͡m˦˩]

[tʰuək̚˦˧˥ ʔɗaŋ˦˧˥ ʔɗaː˧˨ tək̚˨˩ʔ sɨ˨˩ʔ tʰək̚˨˩ʔ mək̚˦˧˥ lɔŋ˦˩]

[tʰuək̚˦˥ ʔɗaŋ˦˥ ʔɗaː˨˩˦ tək̚˨˩˨ ʂɨ˨˩˨ tʰək̚˨˩˨ mək̚˦˥ lawŋ͡m˨˩]

[tʰuək̚˦˥ ʔɗaŋ˦˥ ʔɗaː˨˩˦ tək̚˨˩˨ sɨ˨˩˨ tʰək̚˨˩˨ mək̚˦˥ lawŋ͡m˨˩]

Calque of Chinese 良藥苦口利於病，忠言逆耳利於行／良药苦口利于病，忠言逆耳利于行 (lương dược khổ khẩu lợi ư bệnh, trung ngôn nghịch nhĩ lợi ư hành); ultimately based on a line from Han Feizi.

calque

良藥苦口利於病，忠言逆耳利於行

(literal) bitter medicines ease ailments, the truth offends

effective medicines tend to be bitter, and the truth tends to hurt


dây nịt

[zəj˧˧ nit̚˧˨ʔ]

[jəj˧˧ nit̚˨˩ʔ]

[jəj˧˧ nɨt̚˨˩˨]

(Southern Vietnam) belt (worn around the waist)


trầm trồ

[t͡ɕəm˨˩ t͡ɕo˨˩]

[ʈəm˦˩ ʈow˦˩]

[ʈəm˨˩ ʈow˨˩]


ve vãn

[vɛ˧˧ vaːn˦ˀ˥]

[vɛ˧˧ vaːŋ˧˨]

[vɛ˧˧ vaːŋ˨˩˦]

[jɛ˧˧ jaːŋ˨˩˦]


tập tễnh

[təp̚˧˨ʔ təjŋ̟˦ˀ˥]

[təp̚˨˩ʔ ten˧˨]

[təp̚˨˩˨ təːn˨˩˦]


證紙

chữ Hán form of chứng chỉ (“certificate”).


包給

chữ Hán form of bao cấp (“to state-subsidise; to centralise budget subsidies”).


cốm

flattened rice made from toasted green rice grains


竹夫人

chữ Hán form of trúc phu nhân (“bamboo wife”).


nhôông

See chồng.
This particular dialectal form is from the proto-form with *ʄ-, while the dominant form chồng is from *ɟ- (regular lower register tone due to voiced onset). Although implosives already gave upper register tone, thanks to comparative evidences (Thavung pʰajoːŋ¹), the presyllable *p- can further be recovered. The form with *ʄ- is probably the more original form: *p-ʄ- > *ʄ- > *ɟ-, with the non-North Central dialects derived chồng from stage 3 while the North Central form is compatible with stage 2.
Compare also the case of nhông (“agama”) (< *-ʄ-), chôông (“agama”) (< medial *-ɟ-, North Central form, unaffected by lenition) and giông (“salamander”) (< medial *-ɟ-, Northern-Southern form, affected by lenition).

North Central Vietnam form of chồng (“husband”)

dông

in North Central dialects with further ‹nh-› > ‹d-› shift


nước ép

[nɨək̚˧˦ ʔɛp̚˧˦]

[nɨək̚˦˧˥ ʔɛp̚˦˧˥]

[nɨək̚˦˥ ʔɛp̚˦˥]


gờm

(usually in compounds) to be fearsome, to be frightening


tiểu thư

[tiəw˧˩ tʰɨ˧˧]

[tiw˧˨ tʰɨ˧˧]

[tiw˨˩˦ tʰɨ˧˧]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 小姐 (SV: tiểu tả), perhaps influenced by Chinese 雌 (thư, “female”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tiểu tả</i>

vi-etym-sino

(archaic) a young mistress, the daughter of a wealthy man


thư từ

[tʰɨ˧˧ tɨ˨˩]

[tʰɨ˧˧ tɨ˦˩]

[tʰɨ˧˧ tɨ˨˩]


cá ông

head

cá ông • (𩵜翁)

[kaː˧˦ ʔəwŋ͡m˧˧]

[kaː˨˩˦ ʔəwŋ͡m˧˧]

[kaː˦˥ ʔəwŋ͡m˧˧]


chó sói lửa

[t͡ɕɔ˧˦ sɔj˧˦ lɨə˧˩]

[t͡ɕɔ˨˩˦ ʂɔj˨˩˦ lɨə˧˨]

[t͡ɕɔ˨˩˦ sɔj˨˩˦ lɨə˧˨]

[cɔ˦˥ ʂɔj˦˥ lɨə˨˩˦]

[cɔ˦˥ sɔj˦˥ lɨə˨˩˦]

From chó sói ("wolf") + lửa ("fire"), so "fire wolf", a reference to the reddish fur.


chó rừng

[t͡ɕɔ˧˦ zɨŋ˨˩]

[t͡ɕɔ˨˩˦ ʐɨŋ˦˩]

[cɔ˦˥ ɹɨŋ˨˩]

Chó Rừng và Cọp

Chó Rừng Và Con Cò


sói đồng cỏ

[sɔj˧˦ ʔɗəwŋ͡m˨˩ kɔ˧˩]

[ʂɔj˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˦˩ kɔ˧˨]

[sɔj˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˦˩ kɔ˧˨]

[ʂɔj˦˥ ʔɗəwŋ͡m˨˩ kɔ˨˩˦]

[sɔj˦˥ ʔɗəwŋ͡m˨˩ kɔ˨˩˦]

Canis latrans
Canis latrans#Translingual


𢭮

𢭮: Nôm readings: gảy (canonical)
gãy (canonical)
gợi (canonical)
gãi (canonical)
cởi (canonical)
gửi (canonical)
gởi (canonical)
cài (canonical)
khảy (canonical)
cạy (canonical)
cảy (canonical)
gạy (canonical)
gẩy (canonical)
gẫy (canonical)
gậy (canonical)
khẩy (canonical)

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 扌 (“hand”) + phonetic 改 (cải)

Han compound

musical instrument
musical instrument#English

Nôm form of gảy (“to pluck (a musical instrument); to strum”).

Nôm form of gợi (“to arouse; to awake (memories)”).


cái tôi

From cái (“general classifier”) + tôi (“I; me”), calque of Latin ego (“I”), likely via a modern European philosophy.


nhật tâm

[ɲət̚˧˨ʔ təm˧˧]

[ɲək̚˨˩ʔ təm˧˧]

[ɲək̚˨˩˨ təm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 日 (“sun”) and 心 (“center”). Compare Chinese 日心說／日心说 (rìxīnshuō, “heliocentrism”).


địa tâm

[ʔɗiə˧˨ʔ təm˧˧]

[ʔɗiə˨˩ʔ təm˧˧]

[ʔɗiə˨˩˨ təm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 地心, composed of 地 (“earth”) and 心 (“center”). Compare Chinese 地心說／地心说 (“geocentrism”) and 地心 (dìxīn, “Earth's core”).


sông Hàn

[səwŋ͡m˧˧ haːn˨˩]

[ʂəwŋ͡m˧˧ haːŋ˦˩]

[səwŋ͡m˧˧ haːŋ˦˩]

[ʂəwŋ͡m˧˧ haːŋ˨˩]

[səwŋ͡m˧˧ haːŋ˨˩]

sông (“river”) + Cửa Hàn (“one of the old names of Đà Nẵng”). In the past, Hàn was written in chữ Hán as 瀚 (SV: hãn).
The eggcorn sense comes from confusion between Hán (漢, the character used for China/Han or the Han River in Korea) and Hàn (韓, the character used for the nation of (South) Korea).

com

the Hàn River (a river in Danang, Vietnam)

(informal) Eggcorn of sông Hán (the Korean Han River)


chó rừng lông vàng

[t͡ɕɔ˧˦ zɨŋ˨˩ ləwŋ͡m˧˧ vaːŋ˨˩]

[t͡ɕɔ˨˩˦ ʐɨŋ˦˩ ləwŋ͡m˧˧ vaːŋ˦˩]

[cɔ˦˥ ɹɨŋ˨˩ ləwŋ͡m˧˧ vaːŋ˨˩]

[cɔ˦˥ ɹɨŋ˨˩ ləwŋ͡m˧˧ jaːŋ˨˩]


lông lá

[ləwŋ͡m˧˧ laː˧˦]

[ləwŋ͡m˧˧ laː˨˩˦]

[ləwŋ͡m˧˧ laː˦˥]


lông lá

[ləwŋ͡m˧˧ laː˧˦]

[ləwŋ͡m˧˧ laː˨˩˦]

[ləwŋ͡m˧˧ laː˦˥]


động đực

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ ʔɗɨk̚˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ ʔɗɨk̚˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ ʔɗɨk̚˨˩˨]


nhuỵ

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 蕊 (“stamen; pistil”, SV: nhị). Doublet of nhị.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nhị</i>


tình phụ tử

[tïŋ˨˩ fu˧˨ʔ tɨ˧˩]

[tɨn˦˩ fʊw˨˩ʔ tɨ˧˨]

[tɨn˨˩ fʊw˨˩˨ tɨ˨˩˦]

tình (“affection”) + Chinese 父子 (fùzǐ, “father and children”)

der

affection between a father and his children


tình mẫu tử

[tïŋ˨˩ məw˦ˀ˥ tɨ˧˩]

[tɨn˦˩ məw˧˨ tɨ˧˨]

[tɨn˨˩ məw˨˩˦ tɨ˨˩˦]

tình (“affection”) + Chinese 母子 (mǔzǐ, “mother and children”)

affection between a mother and her children


ngăn cấm

[ŋan˧˧ kəm˧˦]

[ŋaŋ˧˧ kəm˦˧˥]

[ŋaŋ˧˧ kəm˦˥]


nông trại

[nəwŋ͡m˧˧ t͡ɕaːj˧˨ʔ]

[nəwŋ͡m˧˧ ʈaːj˨˩ʔ]

[nəwŋ͡m˧˧ ʈaːj˨˩˨]

Self-coined Sino-Vietnamese word from 農寨, composed of 農 (“agriculture”) and 寨 (“stockaded village”).


Xơ-un

[səː˧˧ ʔun˧˧]

[səː˧˧ ʔun˧˧]

[səː˧˧ ʔʊwŋ͡m˧˧]


nguyên hình

[ŋwiən˧˧ hïŋ˨˩]

[ŋwiəŋ˧˧ hɨn˦˩]

[ŋwiəŋ˧˧ hɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 原形, composed of 原 (“origin”) and 形 (“form”)

hiện nguyên hình

to reveal one's true form; to show one's true colors

(Chinese mythology, folklore, of a shapeshifting monster in disguise) the original, true form


Đức Quốc Xã

[ʔɗɨk̚˧˦ kuək̚˧˦ saː˦ˀ˥]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ kuək̚˦˧˥ saː˧˨]

[ʔɗɨk̚˦˥ wək̚˦˥ saː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 德國社, composed of 德 and 國社, blend of Đức (“Germany”) + quốc gia (“nation”) + xã hội chủ nghĩa (“socialism”). See also German Nationalsozialismus (“National Socialism”).

cog

Vào lúc 4 giờ sáng ngày 22-6-1941, Đức quốc xã đã xâm phạm biên giới Liên Xô trong Chiến dịch Barbarossa và tiến về phía 3 thành phố chính là: Moscow, Leningrad và Kiev. Cuộc tấn công của quân phát xít hoàn toàn bất ngờ về mặt quân sự và chiến thuật.

2024, Tuấn Sơn, “Hồng quân Liên Xô giành chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại như thế nào? [How Did the Soviet Union's Red Army Win the Great Patriotic War?]”, in Báo Quân Đội Nhân Dân Điện Tử [The People's Army Newspaper Online]:

At 4 AM on 22 June 1941, Nazi Germany invaded the Soviet Union's borders as part of Operation Barbarossa and advanced towards three main cities: Moscow, Leningrad, and Kyiv. From a military and tactical perspective, the fascists' attack was a total surprise.

Đức Quốc xã đã nhắm tới người Do Thái trước khi chúng lên nắm quyền ở Đức vào năm 1933. Thực sự, chủ nghĩa bài Do Thái nằm ở tâm của hệ tư tưởng phong trào Đức Quốc xã. Như nhận xét của sử gia Thomas Childers, “chủ nghĩa phân biệt chủng tộc Đức Quốc xã, đặc biệt là chủ nghĩa bài Do Thái điên dại, luôn trồi lên bề mặt”.

2022, Trung Hiếu, “Hội nghị diệt chủng Do Thái Wannsee của phát xít Đức vẫn ám ảnh nhân loại đến ngày nay [Nazi Germany's Wannsee Conference to Genocide Jews Still Haunts Humanity Until Today]”, in Tạp Chí Điện Tử Luật Sư Việt Nam [Vietnam Lawyer Journal]:

The Nazis had already been targeting Jews before seizing power in Germany in 1933. In fact, anti-Semitism was at the core of the Nazi movement's ideology. As the historian Thomas Childers remarks: “It's true that Nazi racism, especially rabid anti-Semitism, was always on the surface.”


nhị đực

[ɲi˧˨ʔ ʔɗɨk̚˧˨ʔ]

[ɲɪj˨˩ʔ ʔɗɨk̚˨˩ʔ]

[ɲɪj˨˩˨ ʔɗɨk̚˨˩˨]

nhị (“stamen; pistil”) + đực (“male”), calque of Chinese 雄蕊 (hùng nhị)


nhị cái

[ɲi˧˨ʔ kaːj˧˦]

[ɲɪj˨˩ʔ kaːj˨˩˦]

[ɲɪj˨˩˨ kaːj˦˥]

nhị (“stamen; pistil”) + cái (“female”), calque of Chinese 雌蕊 (thư nhị)


nam nữ thụ thụ bất thân

[naːm˧˧ nɨ˦ˀ˥ tʰu˧˨ʔ tʰu˧˨ʔ ʔɓət̚˧˦ tʰən˧˧]

[naːm˧˧ nɨ˧˨ tʰʊw˨˩ʔ tʰʊw˨˩ʔ ʔɓək̚˦˧˥ tʰəŋ˧˧]

[naːm˧˧ nɨ˨˩˦ tʰʊw˨˩˨ tʰʊw˨˩˨ ʔɓək̚˦˥ tʰəŋ˧˧]

(Confucianism) appropriately, unless related by blood or marriage, men and women should not hand things to each other directly

03/12/2023, Trân Trân, Nam nữ thụ thụ bất thân' và những quan niệm xưa” PLVN - Báo Pháp Luật Điện Tử Việt Nam (Vietnam Law Newspaper Online)

Nowadays, the saying, “appropriately, unless related by blood or marriage, men and women should avoid physical contact” perhaps only exists in literary compositions and books. Even so there was also a time when this ideology almost completely dictated [our] ancestors' rules of conduct, behavioral etiquette, and way of life, from outside among society to within the households.

Câu nói “Nam nữ thụ thụ bất thân” giờ đây có lẽ hầu như chỉ tồn tại trong văn chương, sách vở. Tuy nhiên, đã có một thời, quan niệm này hầu như chi phối toàn bộ cách hành xử, lối sống của người xưa, từ ngoài xã hội cho đến trong gia đình.

(Traditional Cultural Conservatism) appropriately, unless related by blood or marriage, men and women should avoid physical contact

2009, Vũ Thuợng, "Nắm tay và hơn thế nữa (Holding Hands and Even More)" Tuổi Trẻ (Youth) Online
Ở thời buổi này mà còn bảo 'ư“nam nữ thụ thụ bất thân”' thì còn xưa hơn Diễm. Vì con trai con gái tuổi teen bây giờ đã coi những tiếp xúc nam nữ là gì đó rất đương nhiên.
In this day and age, to instruct “men and women to avoid physical contact” is even further bygone than Diễm [of Bygone Days]. For teenaged boys and girls nowadays have considered physical contacts between men and women to be something very natural.

(situationally humorous) appropriately, unless related by blood or marriage, men and women should avoid physical contact


anh hùng rơm

[ʔajŋ̟˧˧ hʊwŋ͡m˨˩ zəːm˧˧]

[ʔɛɲ˧˧ hʊwŋ͡m˦˩ ʐəːm˧˧]

[ʔan˧˧ hʊwŋ͡m˨˩ ɹəːm˧˧]

a coward who says grand things or acts brave and heroic but can't really do anything


phản hạt

[faːn˧˩ haːt̚˧˨ʔ]

[faːŋ˧˨ haːk̚˨˩ʔ]

[faːŋ˨˩˦ haːk̚˨˩˨]


pháp thuật

[faːp̚˧˦ tʰwət̚˧˨ʔ]

[faːp̚˦˧˥ tʰwək̚˨˩ʔ]

[faːp̚˦˥ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Alternative form of phép thuật (“magic”) (use of supernatural rituals, forces etc.)


phép thuật

[fɛp̚˧˦ tʰwət̚˧˨ʔ]

[fɛp̚˦˧˥ tʰwək̚˨˩ʔ]

[fɛp̚˦˥ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 法術 (SV: pháp thuật).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">pháp thuật</i>

vi-etym-sino

magic (use of supernatural rituals, forces etc.)


pháp sư

[faːp̚˧˦ sɨ˧˧]

[faːp̚˦˧˥ ʂɨ˧˧]

[faːp̚˦˧˥ sɨ˧˧]

[faːp̚˦˥ ʂɨ˧˧]

[faːp̚˦˥ sɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 法師, composed of 法 (“Buddhist law; dharma”) and 師 (“master”), from Literary Chinese 法師 (fǎshī), influenced by pháp thuật (“magic”).

(Buddhism) a type of variously defined priest


thư hùng

[tʰɨ˧˧ hʊwŋ͡m˨˩]

[tʰɨ˧˧ hʊwŋ͡m˦˩]

[tʰɨ˧˧ hʊwŋ͡m˨˩]

Sino-Vietnamese word from 雌雄 (“female and male; defeat and victory”)

trận thư hùng

(of a contest or showdown) definitive; ultimate


sống mái

[səwŋ͡m˧˦ maːj˧˦]

[ʂəwŋ͡m˦˧˥ maːj˨˩˦]

[səwŋ͡m˦˧˥ maːj˨˩˦]

[ʂəwŋ͡m˦˥ maːj˦˥]

[səwŋ͡m˦˥ maːj˦˥]

sống (“male”) + mái (“female”), the earlier is an alternative form of the now more common trống. The usage of the Northern form indicates that it spread from the Northern region. The compound is likely a calque of Chinese 雌雄 (thư hùng, “female and male; defeat and victory”).

cal

quyết một phen sống mái

(of a showdown) very high-stakes, and that could end very badly for all parties involved regardless of whoever triumphs in the end


lão gia

[laːw˦ˀ˥ zaː˧˧]

[laːw˨˩˦ jaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 老爺, composed of 老 (“old”) and 爺 (“grandfather”), from Chinese 老爺／老爷. See also Gia Tô.


bảo trọng

[ʔɓaːw˧˩ t͡ɕawŋ͡m˧˨ʔ]

[ʔɓaːw˧˨ ʈawŋ͡m˨˩ʔ]

[ʔɓaːw˧˨ ʈɔŋ˨˩ʔ]

[ʔɓaːw˨˩˦ ʈawŋ͡m˨˩˨]


nguôi

nguôi giận

to calm down/cool down; to stop being angry

(of emotions, usually anger) to calm down


phi nghĩa

[fi˧˧ ŋiə˦ˀ˥]

[fɪj˧˧ ŋiə˧˨]

[fɪj˧˧ ŋiə˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 非 (“anti-”) and 義 (“justice”).


ý vị

[ʔi˧˦ vi˧˨ʔ]

[ʔɪj˨˩˦ vɪj˨˩ʔ]

[ʔɪj˦˥ vɪj˨˩˨]

[ʔɪj˦˥ jɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 意味 (“meaning”).


ý vị

[ʔi˧˦ vi˧˨ʔ]

[ʔɪj˨˩˦ vɪj˨˩ʔ]

[ʔɪj˦˥ vɪj˨˩˨]

[ʔɪj˦˥ jɪj˨˩˨]

(literary) deeply, profoundly meaningful


tiếng phổ thông

[tiəŋ˧˦ fo˧˩ tʰəwŋ͡m˧˧]

[tiəŋ˦˧˥ fow˧˨ tʰəwŋ͡m˧˧]

[tiəŋ˦˥ fow˨˩˦ tʰəwŋ͡m˧˧]

tiếng (“language; dialect; speech”) + phổ thông (“common”), calque of Mandarin 普通話／普通话 (pǔtōnghuà, phổ thông thoại).

cal

(rare) the northern Vietnamese dialect that is considered "standard", popular among officials, news anchors and pop singers


khí khổng

[xi˧˦ xəwŋ͡m˧˩]

[kʰɪj˨˩˦ kʰəwŋ͡m˧˨]

[xɪj˨˩˦ xəwŋ͡m˧˨]

[kʰɪj˦˥ kʰəwŋ͡m˨˩˦]

[xɪj˦˥ xəwŋ͡m˨˩˦]


A Tu La

[ʔaː˧˧ tu˧˧ laː˧˧]

[ʔaː˧˧ tʊw˧˧ laː˧˧]

[ʔaː˧˧ tʊw˧˧ laː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 阿修羅, from Chinese 阿修羅／阿修罗 (āxiūluó), from Sanskrit असुर (asura).


般涅槃

chữ Hán form of bát niết bàn (“parinirvana”).


Tây Ấn

[təj˧˧ ʔən˧˦]

[təj˧˧ ʔəŋ˦˧˥]

[təj˧˧ ʔəŋ˦˥]


mẫu quốc

[məw˦ˀ˥ kuək̚˧˦]

[məw˧˨ kuək̚˦˧˥]

[məw˨˩˦ wək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 母國, composed of 母 (“mother”) and 國 (“country”)

vi-etym-sino

(history, ironic) a "motherland", a metropole; a colonist country, especially France (as forced by colonial authorities on colonized populations)


địa giới

[ʔɗiə˧˨ʔ zəːj˧˦]

[ʔɗiə˨˩ʔ jəːj˨˩˦]

[ʔɗiə˨˩˨ jəːj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 地界 (“abuttals”).

a border between a country's administrative divisions


khẳn

head

khẳn (diminutive reduplication khăn khẳn)


thủm

thủm • (𦤰, 𫇍) (diminutive reduplication thum thủm)

𦤰 (CJK)
𫇍 (CJK)
thum thủm (diminutive reduplication)


xú uế

[sʊw˨˩˦ ʔwej˨˩˦]


bùi

Lạc càng nhai càng thấy bùi.

The peanut left a nuttier and nuttier taste the more I chewed on it.

(of a flavor) delicious and fattish, as with peanuts or chestnuts; nutty


tự dưng

[tɨ˧˨ʔ zɨŋ˧˧]

[tɨ˨˩ʔ jɨŋ˧˧]

[tɨ˨˩˨ jɨŋ˧˧]

Hai đứa tự dưng cãi nhau.


hắc

Ông ta chỉ là cấp phó, nhưng hắc hơn cả cấp trưởng.

He is only a deputy but is stricter than a chief.

severely strict, to the point of making subordinates suffer hardship

to wear an expression of extreme pain on one's face

Bài toán hắc quá.

Loại rau này ăn sống hắc lắm.

This type of vegetable is pungent when eaten raw.


nhà bè

[ɲaː˨˩ ʔɓɛ˨˩]

[ɲaː˦˩ ʔɓɛ˦˩]

[ɲaː˨˩ ʔɓɛ˨˩]

hut built atop a wooden raft; floating house; houseboat


nghỉ hè

[ŋɪj˧˨ hɛ˦˩]

[ŋɪj˨˩˦ hɛ˨˩]


tranh truyện

[t͡ɕajŋ̟˧˧ t͡ɕwiən˧˨ʔ]

[ʈɛɲ˧˧ ʈwiəŋ˨˩ʔ]

[ʈan˧˧ ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨]

Anagram of truyện tranh, probably intended to sound Sino-Vietnamese and thus fancier, while in fact, only pseudo-Sino-Vietnamese.

Synonym of truyện tranh (“illustrated storybook; comic book; graphic novel”)


hoa thị

[hwaː˧˧ tʰi˧˨ʔ]

[hwaː˧˧ tʰɪj˨˩ʔ]

[waː˧˧ tʰɪj˨˩˨]


nô tài

Sino-Vietnamese word from 奴才 (“servant”)


nô tì

Chỉ có giai cấp quyền quý như các vương hầu, công chúa, các thế gia vọng tộc và các phú hộ mới nuôi nô tì. Nô tì là con nhà nghèo bị cha mẹ bán cho các nhà quyền quý hoặc phú hộ. Cũng có trường hợp người độc thân vì quá nghèo nên tự bán mình làm nô tì như mẹ của vua Lê Uy Mục.

2023 January 7, Bùi Quý, “Chế độ nô tì của nước Việt xưa có gì đặc biệt? [What was Unique about Slavery in Feudal Vietnam?]”, in Dân Việt [The People of Vietnam]:

Only the aristocracy (vassals, princesses, nobles and bourgeois) was entitled to keeping slaves. Slaves were children sold off by their poor parents to the aristocracy. There were cases where desolate people, for abject destitution, sold themselves off into slavery, such as Emperor Lê Uy Mục's mother.

(historical) an East Asian slave or bondsperson, forced into slavery for crime, debt or poverty; compare nô lệ (general or western slave) and nông nô (“serf”)


nô tì

Các quan thái giám khi nói chuyện với vua, hoàng hậu xưng là: nô tài. Cung nữ chuyên phục dịch xưng là: nô tì.

[2015 November 7, “Cách gọi tên trong hoàng tộc [Forms of Address in the Imperial Household]”, in Đà Nẵng Online:

Eunuchs, when talking to the Emperor or Empress, referred to themselves as nô tài. Maidservants referred to themselves as nô tì.

(archaic, humble) I/me, your maidservant

(archaic, humble) I/me, your imperial eunuch


mê-tơ-rô

[me˧˧ təː˧˧ ɹo˧˧]

[me˧˧ təː˧˧ zo˧˧]

[mej˧˧ təː˧˧ ɹow˧˧]

[mej˧˧ təː˧˧ ɹow˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-mê-tơ-rô.wav

Audio (Hà Nội)


yếu điểm

[ʔiəw˧˦ ʔɗiəm˧˩]

[ʔiw˨˩˦ ʔɗiəm˧˨]

[ʔiw˦˥ ʔɗim˨˩˦]

(military) an area critical to a military organization


giây phút

[jəj˧˧ fʊk̚˦˧˥]

[jəj˧˧ fʊk͡p̚˦˥]

giây phút tăm tối


giờ phút

[zəː˨˩ fut̚˧˦]

[jəː˦˩ fʊk̚˦˧˥]

[jəː˨˩ fʊk͡p̚˦˥]

giờ phút trọng đại


thỏ rừng

[tʰɔ˧˩ zɨŋ˨˩]

[tʰɔ˧˨ ʐɨŋ˦˩]

[tʰɔ˨˩˦ ɹɨŋ˨˩]


sở đoảng

[səː˧˩ ʔɗwaːŋ˧˩]

[ʂəː˧˨ ʔɗwaːŋ˧˨]

[səː˧˨ ʔɗwaːŋ˧˨]

[ʂəː˨˩˦ ʔɗwaːŋ˨˩˦]

[səː˨˩˦ ʔɗwaːŋ˨˩˦]

Eggcorn of sở đoản, due to đoảng (“clumsy”).


noãn hoàng

[nwaːŋ˧˨ hwaːŋ˦˩]

[nwaːŋ˨˩˦ waːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 卵黃, composed of 卵 (“egg”) and 黃 (“yolk”), from Chinese 卵黃／卵黄 (luǎnhuáng)


hành pháp

[hajŋ̟˨˩ faːp̚˧˦]

[hɛɲ˦˩ faːp̚˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 行法, composed of 行 (“to do”) and 法 (“law”).


nương

(archaic or literary) to securely lean on to

(by extension, literary) to safely reside


chim Lạc

[t͡ɕim˧˧ laːk̚˧˨ʔ]

[t͡ɕim˧˧ laːk̚˨˩ʔ]

(mythology) a mythical bird that's generally considered the symbol of the Lạc Việt


con Lạc cháu Hồng

[kɔn˧˧ laːk̚˧˨ʔ t͡ɕaw˧˦ həwŋ͡m˨˩]

[kɔŋ˧˧ laːk̚˨˩ʔ t͡ɕaw˨˩˦ həwŋ͡m˦˩]

[kɔŋ˧˧ laːk̚˨˩˨ ca(ː)w˦˥ həwŋ͡m˨˩]

Blend of con cháu (“descendants”) + Lạc Việt + Hồng Bàng.

blend

(literary) Vietnamese people of noble ancestry


Âu Lạc

[ʔəw˧˧ laːk̚˧˨ʔ]

[ʔəw˧˧ laːk̚˨˩ʔ]

[ʔəw˧˧ laːk̚˨˩˨]

Blend of Âu Việt + Lạc Việt, Sino-Vietnamese word from 甌貉.

(history) an ancient precursor of Vietnam, formed by unifying the tribespeople Âu Việt and Lạc Việt


Âu Việt

[ʔəw˧˧ viət̚˧˨ʔ]

[ʔəw˧˧ viək̚˨˩ʔ]

[ʔəw˧˧ viək̚˨˩˨]

[ʔəw˧˧ jiək̚˨˩˨]

(historical) an ancient population of the Baiyue that was, along with the Lạc Việt, considered the ancestors of the Vietnamese


các hạ

[kaːk̚˧˦ haː˧˨ʔ]

[kaːk̚˦˧˥ haː˨˩ʔ]

[kaːk̚˦˥ haː˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-các hạ.wav


Ngọc Hoàng Đại Đế

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ hwaːŋ˨˩ ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɗe˧˦]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ hwaːŋ˦˩ ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɗej˨˩˦]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ waːŋ˨˩ ʔɗaːj˨˩˨ ʔɗej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 玉皇大帝, composed of 玉皇 (“Jade Emperor”) and 大帝 (“great emperor”), from Chinese 玉皇大帝 (Yùhuáng Dàdì)

vi-etym-sino

(Chinese mythology, folklore) Synonym of Ngọc Hoàng (“Jade Emperor”)


Đại Đế

[ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɗe˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɗej˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʔɗej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 大帝, composed of 大 (“great”) and 帝 (“emperor”), from Chinese 大帝 (dàdì).

A-lếch-xan-đơ Đại Đế


quả nhân

[kwaː˧˩ ɲən˧˧]

[kwaː˧˨ ɲəŋ˧˧]

[waː˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 寡人, composed of 寡 (“lonesome”) and 人 (“person”).

late 4th century BCE, Zuozhuan; 2020, Vietnamese translation by Huỳnh Chương Hưng

Prithee, serve Yuyi as he'll rule the altars and the state, then I, though dead, will have no regret.

Xin ông phụng sự Dữ Di làm chủ xã tắc, quả nhân có chết cũng chẳng hối hận gì

late 4th century BCE, Mencius; Vietnamese translation by Nguyễn Hiến Lê; English translation by A.C. Muller
Như quả nhân đây có thể bảo hộ dân chúng được chăng?

“Is someone like me capable of taking care of the people?”

(Chinese fiction, humble, by an East Asian monarch) I/me


Ngọc Hoàng Thượng Đế

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ hwaːŋ˨˩ tʰɨəŋ˧˨ʔ ʔɗe˧˦]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ hwaːŋ˦˩ tʰɨəŋ˨˩ʔ ʔɗej˨˩˦]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ waːŋ˨˩ tʰɨəŋ˨˩˨ ʔɗej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 玉皇上帝, composed of 玉皇 (“Jade Emperor”) and 上帝 (“Shangdi”), from Chinese 玉皇上帝 (Yùhuáng Shàngdì).


Ngọc Đế

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ ʔɗe˧˦]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ ʔɗej˨˩˦]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ ʔɗej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 玉帝, composed of 玉 (“jade”) and 帝 (“emperor; a class of Chinese deities”), from Chinese 玉帝 (Yù Dì)


Ngọc Hoàng

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ hwaːŋ˨˩]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ hwaːŋ˦˩]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ waːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 玉皇, composed of 玉 (“jade”) and 皇 (“sovereign; a class of Chinese deities”), from Chinese 玉皇 (Yùhuáng)

A-lô. Thái Bạch Kim Tinh đấy hả ? Ờ. Đây là vấn đề nhạy cảm. Ngọc Hoàng đã chỉ đạo rồi. Phải chờ các Táo đã. Đúng rồi, các Táo biểu quyết thông qua. Phải bí mật đấy nhá.

2016, Táo Quân 2016 [Kitchen Gods 2016], spoken by Nam Tào (Xuân Bắc):

Hello? Is that Taibai Jinxing? Yeah. It's a delicate matter. The Jade Emperor has given instructions. We need to wait for the Kitchen Gods. That's right, they'll be putting on a vote. It's classified.

Không hiểu sau đó rồi vị thần ấy chết hay sống, hay là trở thành Ngọc Hoàng. Việc đó không thấy dân gian kể đến. Nhưng chắc rằng cũng cách khoảng thời gian ấy không lâu có một vị thần tên là Ngọc Hoàng hay ông Trời cai quản cai quản tất cả mọi việc trên trời dưới đất.

2022, “Sức hấp dẫn của truyện kể [The Appeal of Stories]”, in Ngữ văn 10 [Vietnamese 10], page 12:

It is not clear whether that god was alive or dead, or became the Jade Emperor. Folklore has no further details on that. But one thing for certain, not long after that time, there was a god called the Jade Emperor or Lord Heaven who look after all things in the universe.

(Chinese mythology, folklore) the Jade Emperor


Thượng Đế

[tʰɨəŋ˧˨ʔ ʔɗe˧˦]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ ʔɗej˨˩˦]

[tʰɨəŋ˨˩˨ ʔɗej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 上帝, composed of 上 (“upper”) and 帝 (“emperor”), from Chinese 上帝 (Shàngdì)

Ellipsis of Ngọc Hoàng Thượng Đế (“the Jade Emperor”).

khách hàng là Thượng Đế

(literally, “the customer is Shangdi/God”)

the customer is always right / the customer is the top priority

Thượng Đế của người theo đạo Hồi gọi là A-la.

Ta là Thượng Đế, CHÚA ngươi, Đấng đã mang ngươi ra khỏi xứ Ai-cập, nơi ngươi làm nô lệ.

(Can we date this quote?), “Xuất Ai-cập 20 [Departure from Egypt 20]”, in Thánh Kinh - Bản phổ thông [The Holy Bible: The Popular Version]:

I am God, your LORD, the One who brought you out of Egypt, where you were enslaved.

Ta là Chúa Hằng Hữu, Thượng Đế của các ngươi, đã giải phóng các ngươi khỏi ách nô lệ Ai-cập.

(Can we date this quote?), “Xuất hành 20 [Exodus 20]”, in Kinh Thánh - Bản diễn ý [The Holy Bible: The Pithy Version]:

I am the Eternal Lord, your God, who liberated you from the yoke of slavery in Egypt.

(by extension, Abrahamism) Synonym of Chúa (“Lord; God”)


gió lốc

[zɔ˧˦ ləwk͡p̚˧˦]

[jɔ˨˩˦ ləwk͡p̚˦˧˥]

[jɔ˦˥ ləwk͡p̚˦˥]


hậu cung

[həw˧˨ʔ kʊwŋ͡m˧˧]

[həw˨˩ʔ kʊwŋ͡m˧˧]

[həw˨˩˨ kʊwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 後宮, composed of 後 (“in the back”) and 宮 (“palace”)

(history) the place where an East Asian emperor's harem lives


Nhật hoàng

[ɲət̚˧˨ʔ hwaːŋ˨˩]

[ɲək̚˨˩ʔ hwaːŋ˦˩]

[ɲək̚˨˩˨ waːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 日皇, composed of 日 (“Japan”) and 皇 (“emperor”)

Synonym of thiên hoàng (“Emperor or Empress Regnant of Japan”)


Nga hoàng

[ŋaː˧˧ hwaːŋ˨˩]

[ŋaː˧˧ hwaːŋ˦˩]

[ŋaː˧˧ waːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 俄 (“Russia”) and 皇 (“emperor”)


Minh Trị

[mïŋ˧˧ t͡ɕi˧˨ʔ]

[mɨn˧˧ ʈɪj˨˩ʔ]

[mɨn˧˧ ʈɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 明治, from Japanese 明治 (Meiji).

Thiên hoàng Minh Trị

thời Minh Trị


Hồng Bàng

An Dương Vương
Early Lê dynasty
Early Lý dynasty
Hồ dynasty
Hồng Bàng dynasty
Later Trần dynasty
Lê dynasty
Lý dynasty
Mạc dynasty
Nguyễn dynasty
Ngô dynasty
Revival Lê dynasty
Triệu dynasty
Trần dynasty
Tây Sơn dynasty
Đinh dynasty

[həwŋ͡m˨˩ ʔɓaːŋ˨˩]

[həwŋ͡m˦˩ ʔɓaːŋ˦˩]

[həwŋ͡m˨˩ ʔɓaːŋ˨˩]

(historical) a legendary lineage of supposedly ancient Vietnamese kings

(historical) the Hồng Bàng dynasty (2879–258 BCE)

Hồng Bàng (an urban district of Haiphong, Vietnam)


thái giám

[tʰaːj˨˩˦ jaːm˦˧˥]


dzô dziên

(Internet slang) Southern Vietnam form of vô duyên


trăm phần trăm

[t͡ɕam˧˧ fən˨˩ t͡ɕam˧˧]

[ʈam˧˧ fəŋ˦˩ ʈam˧˧]

[ʈam˧˧ fəŋ˨˩ ʈam˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-trăm phần trăm.wav

From một trăm phần trăm (“one hundred percent”).

(usually drinking) let's finish our drinks


chuyện cổ tích

[t͡ɕwiən˧˨ʔ ko˧˩ tïk̟̚˧˦]

[t͡ɕwiəŋ˨˩ʔ kow˧˨ tɨt̚˦˧˥]

[c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨ kow˨˩˦ tɨt̚˦˥]


tích sự

[tïk̟̚˧˦ sɨ˧˨ʔ]

[tɨt̚˦˧˥ ʂɨ˨˩ʔ]

[tɨt̚˦˧˥ sɨ˨˩ʔ]

[tɨt̚˦˥ ʂɨ˨˩˨]

[tɨt̚˦˥ sɨ˨˩˨]

Perhaps an anagram of Chinese 事蹟／事迹 (sự tích, “achievement”).

der

<i class="Latn mention" lang="vi">sự tích</i>

Mày đúng là chẳng được tích sự gì cả!

(chiefly in the negative, of a person) worth or use


cổ tích

[ko˧˩ tïk̟̚˧˦]

[kow˧˨ tɨt̚˦˧˥]

[kow˨˩˦ tɨt̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 古跡 (“old site”), influenced by the Vietnamese reinterpretation of tích (“old tale”).


cổ tích

[ko˧˩ tïk̟̚˧˦]

[kow˧˨ tɨt̚˦˧˥]

[kow˨˩˦ tɨt̚˦˥]


dô diên

Dô diên! Ai mướn đâu mà làm!

Hey Prince Uncharming! No one asked for your help!

Pronunciation spelling
pronunciation spelling

Pronunciation spelling of vô duyên, representing Southern Vietnam Vietnamese.


kiến giải

[kiəŋ˦˧˥ jaːj˧˨]

[kiəŋ˦˥ jaːj˨˩˦]


vô tích sự

head

vô tích sự • (無蹟事)

vi-adj

vô tích sự • (無蹟事)

[vo˧˧ tïk̟̚˧˦ sɨ˧˨ʔ]

[vow˧˧ tɨt̚˦˧˥ ʂɨ˨˩ʔ]

[vow˧˧ tɨt̚˦˧˥ sɨ˨˩ʔ]

[vow˧˧ tɨt̚˦˥ ʂɨ˨˩˨]

[jow˧˧ tɨt̚˦˥ sɨ˨˩˨]

Đồ vô tích sự!


Tiệp

Sino-Vietnamese word from 捷, from Mandarin 捷 (jié).

Khoá Việt Tiệp

"Czecho-Vietnamese" Locks and Keys, a brand of locks and keys

(historical, only in compounds) Clipping of Tiệp Khắc (“Czechoslovakia”).

Một hai năm gần đây khủng hoảng kinh tế khiến đời sống của người lao động, người công nhân Việt Nam nói riêng và nước ngoài nói chung tại Tiệp càng khó khăn hơn.

2010 October 11, Nhật Hiên, “Người Việt ở Tiệp [Vietnamese people in Czechia]”, in Radio Free Asia, Washington, D.C., retrieved 2022-06-05:

In the past one or two years, the financial crisis has made life even harder for Czechia’s Vietnamese workers especially and foreign workers there more broadly.

MC Bình Minh vừa có chuyến công tác tại Tiệp, Ý, Pháp. Sau khi trở về Việt Nam MC Bình Minh đã tự cách ly.

2021 November 4, “MC Bình Minh đăng ảnh làm việc ở khu cách ly [Emcee Bình Minh posts photos working from self-isolation]”, in VietnamNet, Hanoi, retrieved 2022-06-05:

Emcee Bình Minh just took a business trip to Czechia, Italy, and France. Upon his return to Vietnam, he self-isolated.

“Chả quen ai em ạ. Mình cứ đi thôi. Sang Tiệp [Séc] thì còn có người quen chứ sang Đức thì chẳng có ai quen cả”, anh Cao chia sẻ với phóng viên VOV.

2022 March 7, Quang Dũng, “Người Việt chạy nạn từ Ukraine: Đau đáu chuyện Đi-Về [Vietnamese people evacuate Ukraine: anxiety on the issue of returning home]”, in Voice of Vietnam, Hanoi, retrieved 2022-06-05:

“No, I didn’t know anyone. I just picked up and left. Over in Czechia at least I knew someone, but in Germany there’s no one,” Mr. Cao told a VOV reporter.


Tiệp

Hiện tại các nhà chuyên môn của Steiger vẫn dùng công thức lên men cổ truyền từ người Tiệp cách hơn 5 thế kỷ trước để ủ lên men kép (hai lần).

2018 May 3, Doãn Phong, “Thương hiệu bia Steiger đến Việt Nam [The beer brand Steiger arrives in Vietnam]”, in VietnamNet, Hanoi, retrieved 2022-06-05:

Currently Steiger specialists still use the Czech people’s age-old fermentation recipe from over five centuries ago for secondary fermentation (two times).


trinh sát

[t͡ɕïŋ˧˧ saːt̚˧˦]

[ʈɨn˧˧ ʂaːk̚˦˧˥]

[ʈɨn˧˧ saːk̚˦˧˥]

[ʈɨn˧˧ ʂaːk̚˦˥]

[ʈɨn˧˧ saːk̚˦˥]


hướng đạo sinh

[hɨəŋ˧˦ ʔɗaːw˧˨ʔ sïŋ˧˧]

[hɨəŋ˦˧˥ ʔɗaːw˨˩ʔ ʂɨn˧˧]

[hɨəŋ˦˧˥ ʔɗaːw˨˩ʔ sɨn˧˧]

[hɨəŋ˦˥ ʔɗaːw˨˩˨ ʂɨn˧˧]

[hɨəŋ˦˥ ʔɗaːw˨˩˨ sɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 嚮導 (“to guide”) and 生 (“student”)


hướng đạo

[hɨəŋ˧˦ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[hɨəŋ˦˧˥ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[hɨəŋ˦˥ ʔɗaːw˨˩˨]


xứ Uên

[sɨ˧˦ ʔwen˧˧]

[sɨ˨˩˦ ʔwen˧˧]

[sɨ˦˥ (ʔ)wəːn˧˧]

From xứ (“land; country”) + Uên (“Wales”), calque of French pays de Galles (literally “country of Wales”).


lãng đãng

[laːŋ˦ˀ˥ ʔɗaːŋ˦ˀ˥]

[laːŋ˧˨ ʔɗaːŋ˧˨]

[laːŋ˨˩˦ ʔɗaːŋ˨˩˦]

Một chút sương mù lãng đãng vương trên mái nhà bưu điện.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 7:

Some mist lazily clung to the roof of the post office building.


Bắc Ai-len

[ʔɓak̚˧˦ ʔaːj˧˧ lɛn˧˧]

[ʔɓak̚˦˧˥ ʔaːj˧˧ lɛŋ˧˧]

[ʔɓak̚˦˥ ʔaːj˧˧ lɛŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Bắc Ai-len.wav

bắc (“north”) + Ai-len (“Ireland”), calque of English Northern Ireland.


Tô Cách Lan

[tow˧˧ kat̚˦˧˥ laːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 蘇格蘭, from Mandarin 蘇格蘭／苏格兰 (Sūgélán), from English Scotland.

Đức Thánh Cha Phanxicô cũng đang lên kế hoạch cho một số chuyến đi trong những tháng tới: đầu tiên đến Hung Gia Lợi và Slovakia vào tháng 9 và sau đó là Tô Cách Lan vào tháng 11.

2021 July 13, “Chung quanh tin Đức Giáo Hoàng sẽ thoái vị trong vài giờ nữa”, in VietCatholic News, Garden Grove, California, sourced from Catholic News Agency, retrieved 2022-02-05:

The Holy Father Pope Francis is also planning some trips in the next months: first to Hungary and Slovakia in September, then to Scotland in November.


Tô Cách Lan

[tow˧˧ kat̚˦˧˥ laːŋ˧˧]

Lần này Hughes tin rằng ông bầu người Tô Cách Lan đã đích thân liên quan đến quyết định bán Ronaldo.

2009 June 12, “Thị trường chuyển nhượng tại Anh sẽ 'sôi động' [The English transfer market is about to get 'hot']”, in BBC News Vietnamese, London, retrieved 2022-02-05:

This time, Hughes believes the Scottish manager was personally involved in choosing to sell Ronaldo.


kính lão đắc thọ

[kïŋ˧˦ laːw˦ˀ˥ ʔɗak̚˧˦ tʰɔ˧˨ʔ]

[kɨn˦˧˥ laːw˧˨ ʔɗak̚˦˧˥ tʰɔ˨˩ʔ]

[kɨn˦˥ laːw˨˩˦ ʔɗak̚˦˥ tʰɔ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 敬老得壽, from kính lão (敬老, "to respect the elderly") + đắc (得, "to gain") + thọ (壽, "long life")

(literal) if you respect the elderly, you'll extend your lifespan

(figurative) it's always a good idea to respect the elderly


căng-gu-ru

[kaŋ˧˧ ɣu˧˧ zu˧˧]

[kaŋ˧˧ ɣʊw˧˧ ʐʊw˧˧]

[kaŋ˧˧ ɣʊw˧˧ ɹʊw˧˧]

From French kangourou, from Guugu Yimidhirr gangurru (“eastern grey kangaroo”).


chữ vạn

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ vaːn˧˨ʔ]

[t͡ɕɨ˧˨ vaːŋ˨˩ʔ]

[cɨ˨˩˦ vaːŋ˨˩˨]

[cɨ˨˩˦ jaːŋ˨˩˨]

Calque of Chinese 萬字／万字 (vạn tự). Compare Japanese 万字 (manji).


đồng tử

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ tɨ˧˩]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ tɨ˧˨]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ tɨ˨˩˦]


Táo

Sino-Vietnamese word from 灶 (“stove”), from Chinese 灶 (zào).


Tạng

Sino-Vietnamese word from 藏, clipping of Tây Tạng.


cá nheo

[kaː˧˦ ɲɛw˧˧]

[kaː˨˩˦ ɲɛw˧˧]

[kaː˦˥ ɲɛw˧˧]

a silurid (catfish of the Siluridae family)


tĩnh vật

[tïŋ˦ˀ˥ vət̚˧˨ʔ]

[tɨn˧˨ vək̚˨˩ʔ]

[tɨn˨˩˦ vək̚˨˩˨]

[tɨn˨˩˦ jək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 靜物, composed of 靜 (“still”) and 物 (“thing”).

vi-etym-sino

tranh tĩnh vật

Trung tâm có lớp tĩnh vật và lớp chân dung.

We offer still life and portraiture classes.

(art, painting, drawing) a still life subject


Nam Hà

Sino-Vietnamese word from 南河.
nam (“south”) + hà (“river”).

Nam Hà Province, a former province of Vietnam.

(historical) Central and Southern Vietnam during the 17ᵗʰ–18ᵗʰ centuries

(uranography) "South River", an asterism in the Chinese constellation of Well


Bắc Hà

[ʔɓak̚˧˦ haː˨˩]

[ʔɓak̚˦˧˥ haː˦˩]

[ʔɓak̚˦˥ haː˨˩]

Sino-Vietnamese word from 北河.
bắc (“north”) + hà (“river”).

Lào Cai Province
Lào Cai Province#English

A district of Lào Cai Province, Vietnam.

(historical) Northern Vietnam during the 17ᵗʰ–18ᵗʰ centuries

(uranography) "North River", an asterism in the Chinese constellation of Well


Nam quốc

[naːm˧˧ kuək̚˦˧˥]

[naːm˧˧ wək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 南國, composed of 南 (“south”) and 國 (“country”), as opposed to China to the north.

Lý Thường Kiệt, Nam quốc sơn hà

Nam quốc sơn hà Nam đế cư

Vietnamese emperors reside in the land of Vietnam


chủng tộc

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˩ təwk͡p̚˧˨ʔ]

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˨ təwk͡p̚˨˩ʔ]

[cʊwŋ͡m˨˩˦ təwk͡p̚˨˩˨]

phân biệt chủng tộc

Căn cứ vào hình thái bề ngoài của cơ thể (màu da, tóc, mắt, mũi…), các nhà khoa học đã chia dân cư trên thế giới thành ba chủng tộc chính : Môn-gô-lô-it (thường gọi là người da vàng), Nê-grô-it (người da đen) và Ơ-rô-pê-ô-it (người da trắng).

2011, “Phần một - Thành phần nhân văn của môi trường / Bài 2 : Sự phân bố dân cư. Các chủng tộc trên thế giới / 2. Các chủng tộc [Part One - The Human Aspect of Environments / Lesson 2: Demographics. The Races of the World / 2. Races]”, in Địa lí 7 [Geography 7], Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam, page 8:

Based on physical traits (skin color, hair, eyes, nose…), scientists have classified the world's populations into three main races: the Monogoloids (colloquially, the yellows), the Negroids (the blacks) and the Europids (the whites).

a race (a large group of people set apart from others on the basis of common, physical characteristics)


盤交

chữ Hán form of bàn giao (“to hand over;to transfer”).


chế tạo

[t͡ɕe˧˦ taːw˧˨ʔ]

[t͡ɕej˨˩˦ taːw˨˩ʔ]

Sino-Vietnamese word from 製造 (“to manufacture/to make”).


tiêu dùng

[tiəw˧˧ zʊwŋ͡m˨˩]

non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 消用 (“to consume and use”, SV: tiêu dụng).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tiêu dụng</i>


giác mạc

[zaːk̚˧˦ maːk̚˧˨ʔ]

[jaːk̚˦˧˥ maːk̚˨˩ʔ]

[jaːk̚˦˥ maːk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 角膜, composed of 角 (“horn”) and 膜 (“membrane”).


kính vạn hoa

vi-noun

(classifier cái, chiếc) kính vạn hoa • (鏡萬華)

cái (classifier)
chiếc (classifier)
鏡萬華 (CJK)

[kïŋ˧˦ vaːn˧˨ʔ hwaː˧˧]

[kɨn˦˧˥ vaːŋ˨˩ʔ hwaː˧˧]

[kɨn˦˥ vaːŋ˨˩˨ waː˧˧]

[kɨn˦˥ jaːŋ˨˩˨ waː˧˧]

Partial calque of Japanese 万華鏡 (mangekyō, vạn hoa kính).

pcal

a kaleidoscope (tube of mirrors rotated to produce symmetrical designs)


mảng

mảng kiến tạo


lơ lửng

[ləː˧˧ lɨŋ˧˩]

[ləː˧˧ lɨŋ˧˨]

[ləː˧˧ lɨŋ˨˩˦]


本語

chữ Hán form of bản ngữ (“mother tongue”).


接演

chữ Hán form of tiếp diễn (“to go on; to continue”).


接演

chữ Hán form of tiếp diễn (“continuous”).


một công đôi việc

[mot̚˧˨ʔ kəwŋ͡m˧˧ ʔɗoj˧˧ viək̚˧˨ʔ]

[mok̚˨˩ʔ kəwŋ͡m˧˧ ʔɗoj˧˧ viək̚˨˩ʔ]

[mok̚˨˩˨ kəwŋ͡m˧˧ ʔɗoj˧˧ viək̚˨˩˨]

[mok̚˨˩˨ kəwŋ͡m˧˧ ʔɗoj˧˧ jiək̚˨˩˨]

một (“one”) + công (“labor”) + đôi (“double”) + việc (“job”), possibly a word play on công việc.

compound

kill two birds with one stone
kill two birds with one stone


nhất cử lưỡng tiện

[ɲət̚˧˦ kɨ˧˩ lɨəŋ˦ˀ˥ tiən˧˨ʔ]

[ɲək̚˦˧˥ kɨ˧˨ lɨəŋ˧˨ tiəŋ˨˩ʔ]

[ɲək̚˦˥ kɨ˨˩˦ lɨəŋ˨˩˦ tiəŋ˨˩˨]


nhất tiễn song điêu

[ɲət̚˧˦ tiən˦ˀ˥ sawŋ͡m˧˧ ʔɗiəw˧˧]

[ɲək̚˦˧˥ tiəŋ˧˨ ʂawŋ͡m˧˧ ʔɗiw˧˧]

[ɲək̚˦˧˥ tiəŋ˧˨ sɔŋ˧˧ ʔɗiw˧˧]

[ɲək̚˦˥ tiəŋ˨˩˦ ʂawŋ͡m˧˧ ʔɗiw˧˧]

[ɲək̚˦˥ tiəŋ˨˩˦ sawŋ͡m˧˧ ʔɗiw˧˧]


Tây du kí

[təj˧˧ jʊw˧˧ kɪj˨˩˦]

[təj˧˧ jʊw˧˧ kɪj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Tây du kí.wav

Sino-Vietnamese word from 西遊記, composed of 西 (“west”), 遊 (“to travel”) and 記 (“record”), from Chinese 西遊記／西游记 (Xīyóujì).

vi-etym-sino

(literature) Journey to the West, one of China's Four Great Classical Novels


Tây du kí

[təj˧˧ jʊw˧˧ kɪj˨˩˦]

[təj˧˧ jʊw˧˧ kɪj˦˥]

a game in which two players take turn clapping and high fiving while shouting the syllables in the phrase Tây du kí


một công đôi chuyện

[mot̚˧˨ʔ kəwŋ͡m˧˧ ʔɗoj˧˧ t͡ɕwiən˧˨ʔ]

[mok̚˨˩ʔ kəwŋ͡m˧˧ ʔɗoj˧˧ t͡ɕwiəŋ˨˩ʔ]

[mok̚˨˩˨ kəwŋ͡m˧˧ ʔɗoj˧˧ c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨]

một (“one”) + công (“labor”) + đôi (“double”) + chuyện (“job, matter”)


vịt xiêm

[vɨt̚˨˩˨ sim˧˧]

[jɨt̚˨˩˨ sim˧˧]


ngoại truyện

[ŋwaːj˧˨ʔ t͡ɕwiən˧˨ʔ]

[ŋwaːj˨˩ʔ ʈwiəŋ˨˩ʔ]

[ŋwaːj˨˩˨ ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 外傳, composed of 外 (“outside”) and 傳 (“story”), from Japanese 外伝 (gaiden).


người đẹp

[ŋɨəj˨˩ ʔɗɛp̚˧˨ʔ]

[ŋɨj˦˩ ʔɗɛp̚˨˩ʔ]

[ŋɨj˨˩ ʔɗɛp̚˨˩˨]


tẩu vi thượng sách

[təw˧˩ vi˧˧ tʰɨəŋ˧˨ʔ sajk̟̚˧˦]

[təw˧˨ vɪj˧˧ tʰɨəŋ˨˩ʔ ʂat̚˦˧˥]

[təw˧˨ vɪj˧˧ tʰɨəŋ˨˩ʔ sat̚˦˧˥]

[təw˨˩˦ vɪj˧˧ tʰɨəŋ˨˩˨ ʂat̚˦˥]

[təw˨˩˦ jɪj˧˧ tʰɨəŋ˨˩˨ sat̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tẩu vi thượng sách.wav

Sino-Vietnamese word from 走為上策, composed of 走 (“fleeing”), 為 (“is”) and 上策 (“the best plan”), likely from a Chinese drama variant of 走為上計／走为上计 (tẩu vi thượng kế), the 36th of the Thirty-Six Stratagems. Compare Japanese 三十六計逃げるに如かず (Sanjūrokkei nigeru ni shikazu).

cog

(humorous) when in a pinch, the best course of action is to flee


mĩ nhân kế

[mi˦ˀ˥ ɲən˧˧ ke˧˦]

[mɪj˧˨ ɲəŋ˧˧ kej˨˩˦]

[mɪj˨˩˦ ɲəŋ˧˧ kej˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-mĩ nhân kế.wav

Sino-Vietnamese word from 美人計, composed of 美人 (“beauty”) and 計 (“stratagem”), from Chinese 美人計／美人计 (měirénjì), the 31st of the Thirty-Six Stratagems.


Ba mươi sáu kế

[ʔɓaː˧˧ mɨəj˧˧ saw˧˦ ke˧˦]

[ʔɓaː˧˧ mɨj˧˧ ʂaw˨˩˦ kej˨˩˦]

[ʔɓaː˧˧ mɨj˧˧ saw˨˩˦ kej˨˩˦]

[ʔɓaː˧˧ mɨj˧˧ ʂa(ː)w˦˥ kej˦˥]

[ʔɓaː˧˧ mɨj˧˧ sa(ː)w˦˥ kej˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Ba mươi sáu kế.wav

ba mươi sáu (“thirty-six”) + kế (“stratagem”), calque of Chinese 三十六計／三十六计 (Tam thập lục kế).


Tam thập lục kế

[taːm˧˧ tʰəp̚˧˨ʔ lʊwk͡p̚˧˨ʔ ke˧˦]

[taːm˧˧ tʰəp̚˨˩ʔ lʊwk͡p̚˨˩ʔ kej˨˩˦]

[taːm˧˧ tʰəp̚˨˩˨ lʊwk͡p̚˨˩˨ kej˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Tam thập lục kế.wav

Sino-Vietnamese word from 三十六計, composed of 三十六 (“thirty-six”) and 計 (“stratagem”), from Chinese 三十六計／三十六计 (Sānshíliù Jì).

vi-etym-sino

Ba mươi sáu kế
Ba mươi sáu kế#Vietnamese

Synonym of Ba mươi sáu kế (“Thirty-Six Stratagems”)


念佛

Nam mô A Di Đà Phật
Nam mô A Di Đà Phật#Vietnamese

chữ Hán form of niệm Phật (“to recite Nam mô A Di Đà Phật”).


投首

chữ Hán form of đầu thú (“to surrender”).


lạt-ma

[laːt̚˧˨ʔ maː˧˧]

[laːk̚˨˩ʔ maː˧˧]

[laːk̚˨˩˨ maː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 喇嘛, ultimately from Tibetan བླ་མ (bla ma).


kịch bản

[kïk̟̚˧˨ʔ ʔɓaːn˧˩]

[kɨt̚˨˩ʔ ʔɓaːŋ˧˨]

[kɨt̚˨˩˨ ʔɓaːŋ˨˩˦]


中有

chữ Hán form of trung hữu (“(Tibetan Buddhism) bardo”).


máy khâu

[maj˨˩˦ kʰəw˧˧]


ngư phủ

[ŋɨ˧˧ fʊw˧˨]

[ŋɨ˧˧ fʊw˨˩˦]


máy chữ

[maj˧˦ t͡ɕɨ˦ˀ˥]

[maj˨˩˦ t͡ɕɨ˧˨]


tứ đại mĩ nhân

[tɨ˧˦ ʔɗaːj˧˨ʔ mi˦ˀ˥ ɲən˧˧]

[tɨ˨˩˦ ʔɗaːj˨˩ʔ mɪj˧˨ ɲəŋ˧˧]

[tɨ˦˥ ʔɗaːj˨˩˨ mɪj˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tứ đại mĩ nhân.wav

Sino-Vietnamese word from 四 (“four”), 大 (“great”) and 美女 (“beauty”), from Chinese 四大美女.

the four women who are said to be the most beautiful in Chinese history


Hán tộc

[haːn˧˦ təwk͡p̚˧˨ʔ]

[haːŋ˦˧˥ təwk͡p̚˨˩ʔ]

[haːŋ˦˥ təwk͡p̚˨˩˨]

Han Chinese (the largest ethnic group indigenous to China)


bánh bông lan

[ʔɓajŋ̟˧˦ ʔɓəwŋ͡m˧˧ laːn˧˧]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ ʔɓəwŋ͡m˧˧ laːŋ˧˧]

[ʔɓan˦˥ ʔɓəwŋ͡m˧˧ laːŋ˧˧]

bánh (“pastry”) + bông (classifier for flowers) + lan (“orchid”). So named because of the vanilla (French vanille) extract used as an additive in sponge cake.
The usage of bông instead of hoa might indicate that sponge cake first became popular in the Central-Southern region of Vietnam.

com

bánh bông lan trứng muối


thuyền độc mộc

vi-noun

(classifier con, cái, chiếc) thuyền độc mộc • (船獨木)

con (classifier)
cái (classifier)
chiếc (classifier)
船獨木 (CJK)

[tʰwiən˨˩ ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ məwk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰwiəŋ˦˩ ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ məwk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩ ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ məwk͡p̚˨˩˨]

Partial calque of Chinese 獨木舟／独木舟 (độc mộc chu, literally “single-tree boat”).


rên rỉ

[ʐen˧˧ ʐɪj˧˨]

[ɹəːn˧˧ ɹɪj˨˩˦]


術假金

chữ Hán form of thuật giả kim (“alchemy”).


場美術

trường mĩ thuật
trường mĩ thuật#Vietnamese

chữ Hán form of trường mĩ thuật (“art school”).


術占星

thuật chiêm tinh
thuật chiêm tinh#Vietnamese

chữ Hán form of thuật chiêm tinh (“astrology”).


làm dâu trăm họ

[laːm˨˩ zəw˧˧ t͡ɕam˧˧ hɔ˧˨ʔ]

[laːm˦˩ jəw˧˧ ʈam˧˧ hɔ˨˩ʔ]

[laːm˨˩ jəw˧˧ ʈam˧˧ hɔ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-làm dâu trăm họ.wav

The notion of "a hundred families" is likely from Chinese 百姓 (bá tánh, bách tính). Compare the words for "hundred" in expressions such as bách thú (“all animals”, literally “a hundred beasts”), Bách Việt (“the Yue tribes”, literally “a hundred Yue”), trăm trận trăm thắng/bách chiến bách thắng (“matchless; unrivaled”, literally “a hundred battles, a hundred victories”).

(literal) to be the daughter-in-law of a hundred/many/all families

Làm marketing là làm dâu trăm họ, em ạ.

Working in marketing means having to please everyone, honey.

(figurative) to be duty-bound to please/appeal to/appease everyone


quản cơ

[kwaːn˧˩ kəː˧˧]

[kwaːŋ˧˨ kəː˧˧]

[waːŋ˨˩˦ kəː˧˧]

(historical) Battalion Commander; a military officer title of Nguyễn dynasty, above cai đội and below chưởng cơ


cai cơ

[kaːj˧˧ kəː˧˧]

[kaːj˧˧ kəː˧˧]

[kaːj˧˧ kəː˧˧]

(historical) Battalion Commander; a military officer title (3rd rank) during Nguyễn lords' period, above cai đội and below chưởng cơ

(historical) alternative name of quản cơ


suất thập

[swət̚˧˦ tʰəp̚˧˨ʔ]

[ʂwək̚˦˧˥ tʰəp̚˨˩ʔ]

[swək̚˦˧˥ tʰəp̚˨˩ʔ]

[ʂ⁽ʷ⁾ək̚˦˥ tʰəp̚˨˩˨]

[s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ tʰəp̚˨˩˨]

(historical) Chief of ten people: a military officer title of Nguyễn dynasty, below suất đội, similar to decanus in the Roman army


cai đội

[kaːj˧˧ ʔɗoj˧˨ʔ]

[kaːj˧˧ ʔɗoj˨˩ʔ]

[kaːj˧˧ ʔɗoj˨˩˨]

cai (“to command, to lead”) + đội (“group, team”).

com

(historical) Captain; a military officer title (4th rank) during Nguyễn lords' period, above cai thuyền and below cai cơ

(historical) Captain; a military officer title of Nguyễn dynasty, above suất đội and below quản cơ


chưởng cơ

[t͡ɕɨəŋ˧˩ kəː˧˧]

[t͡ɕɨəŋ˧˨ kəː˧˧]

[cɨəŋ˨˩˦ kəː˧˧]

(historical) General; a military officer title (2nd rank) during Nguyễn lords' period, above cai cơ and below chưởng dinh

(historical) Lieutenant Colonel; a military officer title of Nguyễn dynasty, above cai cơ and below chưởng doanh


suất đội

head

suất đội • (率隊)

vi-noun

suất đội • (率隊)

[swət̚˧˦ ʔɗoj˧˨ʔ]

[ʂwək̚˦˧˥ ʔɗoj˨˩ʔ]

[swək̚˦˧˥ ʔɗoj˨˩ʔ]

[ʂ⁽ʷ⁾ək̚˦˥ ʔɗoj˨˩˨]

[s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ ʔɗoj˨˩˨]

(historical) Lieutenant; a military officer title of Nguyễn dynasty, above suất thập and below cai đội.


nghi lễ

[ŋi˧˧ le˦ˀ˥]

[ŋɪj˧˧ lej˧˨]

[ŋɪj˧˧ lej˨˩˦]


chưởng doanh

[t͡ɕɨəŋ˧˩ zwajŋ̟˧˧]

[t͡ɕɨəŋ˧˨ jwɛɲ˧˧]

[cɨəŋ˨˩˦ j⁽ʷ⁾an˧˧]

chưởng (“to control”) + doanh (“battalion”).

com

Ngũ quân Đô thống
Ngũ quân Đô thống#Vietnamese

(historical) Encampment Commandant; a military officer title of Nguyễn dynasty, above chưởng cơ and below Ngũ quân Đô thống


được voi đòi tiên

[ʔɗɨək̚˧˨ʔ vɔj˧˧ ʔɗɔj˨˩ tiən˧˧]

[ʔɗɨək̚˨˩ʔ vɔj˧˧ ʔɗɔj˦˩ tiəŋ˧˧]

[ʔɗɨək̚˨˩˨ vɔj˧˧ ʔɗɔj˨˩ tiəŋ˧˧]

[ʔɗɨək̚˨˩˨ jɔj˧˧ ʔɗɔj˨˩ tiəŋ˧˧]

(literal) to get an elephant and then ask for fairies

(figurative) to be greedy or entitled and ask much more than deserved


布政使司

bố chính sứ ty
bố chính sứ ty#Vietnamese

chữ Hán form of bố chính sứ ty (“(historical) a province-level administrative authority of Vietnam during Nguyễn dynasty, responsible for financial and civil affairs”).


布政

chữ Hán form of bố chính (“(historical) short for bố chính sứ: the position the head of a province-level administrative authority of Vietnam during Nguyễn dynasty, responsible for financial and civil affairs”).

chữ Hán form of Bố Chính (“(historical) a place name, in present-day Quảng Bình Province of Vietnam”).


都指揮使

đô chỉ huy sứ ty
đô chỉ huy sứ ty#Vietnamese

chữ Hán form of đô chỉ huy sứ (“(historical) the position of the head of đô chỉ huy sứ ty”).


phép thắng lợi tinh thần

[fɛp̚˧˦ tʰaŋ˧˦ ləːj˧˨ʔ tïŋ˧˧ tʰən˨˩]

[fɛp̚˦˧˥ tʰaŋ˦˧˥ ləːj˨˩ʔ tɨn˧˧ tʰəŋ˦˩]

[fɛp̚˦˥ tʰaŋ˦˥ ləːj˨˩˨ tɨn˧˧ tʰəŋ˨˩]

phép + thắng lợi + tinh thần, calque of Chinese 精神勝利法／精神胜利法 (tinh thần thắng lợi pháp), a concept in Lu Xun's The True Story of Ah Q.

cal

the self-deceptive mentality that frames defeat or failure as victory or success


都指揮使司

chữ Hán form of đô chỉ huy sứ ty (“(historical) a province-level administrative authority of Vietnam during Lê dynasty, responsible for military affairs”).


按察

chữ Hán form of án sát (“(historical) short for án sát sứ: the position the head of án sát sứ ty”).


chưởng dinh

[t͡ɕɨəŋ˧˩ zïŋ˧˧]

[t͡ɕɨəŋ˧˨ jɨn˧˧]

[cɨəŋ˨˩˦ jɨn˧˧]

chưởng (“to control”) + dinh (“battalion”).

com

(historical) Area Command Commandant; a military officer title (1st rank) during Nguyễn lords' period, above chưởng cơ


布政使

chữ Hán form of bố chính sứ (“(historical) the position of the head of bố chính sứ ty”).


按察使司

chữ Hán form of án sát sứ ty (“(historical) a province-level administrative authority of Vietnam during Nguyễn dynasty, responsible for public security, prosecution, investigation and justice affairs”).


儀禮

chữ Hán form of nghi lễ (“etiquette; ceremony”).


tổng đốc

[təwŋ͡m˧˩ ʔɗəwk͡p̚˧˦]

[təwŋ͡m˧˨ ʔɗəwk͡p̚˦˧˥]

[təwŋ͡m˨˩˦ ʔɗəwk͡p̚˦˥]

(historical) a governor-general or viceroy (of a Vietnamese province)

(historical) zongdu; governor-general (of a Chinese province); viceroy


đề đốc

[ʔɗe˨˩ ʔɗəwk͡p̚˧˦]

[ʔɗej˦˩ ʔɗəwk͡p̚˦˧˥]

[ʔɗej˨˩ ʔɗəwk͡p̚˦˥]

(military, navy) rear admiral, alternative name of chuẩn đô đốc

(archaic, military) provincial military commander, an official military title in ancient China and Vietnam


tuần phủ

[twəŋ˦˩ fʊw˧˨]

[t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ fʊw˨˩˦]

(historical) provincial governor in ancient China and Vietnam


nội các

[noj˨˩ʔ kaːk̚˦˧˥]


đại học sĩ

[ʔɗaːj˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ si˦ˀ˥]

[ʔɗaːj˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ ʂɪj˧˨]

[ʔɗaːj˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ sɪj˧˨]

[ʔɗaːj˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨ ʂɪj˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨ sɪj˨˩˦]

(historical) Grand Secretary; member of Grand Secretariat


tổng binh

[təwŋ͡m˧˩ ʔɓïŋ˧˧]

[təwŋ͡m˧˨ ʔɓɨn˧˧]

[təwŋ͡m˨˩˦ ʔɓɨn˧˧]

(archaic, military) A military officer title of regional chief commander in ancient China and Vietnam


按察使

chữ Hán form of án sát sứ (“(historical) the position of the head of án sát sứ ty”).


開府

chữ Hán form of khai phủ (“(historical) to be allowed to create one's own secretariat”).


大韓帝國

Đại Hàn Đế quốc
Đại Hàn Đế quốc#Vietnamese

chữ Hán form of Đại Hàn Đế quốc (“Korean Empire”).


半引

chữ Hán form of bán dẫn (“semiconducting”).


開府儀同三司

khai phủ nghi đồng tam ty
khai phủ nghi đồng tam ty#Vietnamese

chữ Hán form of khai phủ nghi đồng tam ty (“(historical) an honorary title in ancient Vietnam”).


儀同三司

nghi đồng tam ty
nghi đồng tam ty#Vietnamese

(historical) chữ Hán form of nghi đồng tam ty (“honorary title in ancient Vietnam”).


質保管

chữ Hán form of chất bảo quản (“preservative”).


質半引

chữ Hán form of chất bán dẫn (“semiconductor”).


thuốc bắc

[tʰuək̚˧˦ ʔɓak̚˧˦]

[tʰuək̚˦˧˥ ʔɓak̚˦˧˥]

[tʰuək̚˦˥ ʔɓak̚˦˥]

thuốc (“medication”) + bắc (“north; Chinese”)

af

traditional Chinese medicine
traditional Chinese medicine

(traditional Chinese medicine) traditional Chinese medication


thuốc nam

[tʰuək̚˧˦ naːm˧˧]

[tʰuək̚˦˧˥ naːm˧˧]

[tʰuək̚˦˥ naːm˧˧]

thuốc (“medication”) + nam (“south; Vietnamese”).

alternative medicine
alternative medicine

(alternative medicine) traditional Vietnamese medication


lang băm

[laːŋ˧˧ ʔɓam˧˧]

[laːŋ˧˧ ʔɓam˧˧]

[laːŋ˧˧ ʔɓam˧˧]

(medicine, especially alternative medicine) a quack


thầy lang

[tʰəj˨˩ laːŋ˧˧]

[tʰəj˦˩ laːŋ˧˧]

[tʰəj˨˩ laːŋ˧˧]

(alternative medicine) a practitioner of traditional East Asian medicine


Đông y

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔi˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔɪj˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 東醫, composed of 東 (“east”) and 醫 (“medicine”)

vi-etym-sino

(alternative medicine) traditional East Asian medicine, especially that of China, Korea or Vietnam


bới lông tìm vết

[ʔɓəːj˧˦ ləwŋ͡m˧˧ tim˨˩ vet̚˧˦]

[ʔɓəːj˨˩˦ ləwŋ͡m˧˧ tim˦˩ vet̚˦˧˥]

[ʔɓəːj˦˥ ləwŋ͡m˧˧ tim˨˩ vəːt̚˦˥]

[ʔɓəːj˦˥ ləwŋ͡m˧˧ tim˨˩ jəːt̚˦˥]

pick a hole in someone's coat
pick a hole in someone's coat

(figurative) to pick a hole in someone's coat


lớn hơn

[ləːn˧˦ həːn˧˧]

[ləːŋ˦˧˥ həːŋ˧˧]

[ləːŋ˦˥ həːŋ˧˧]

lớn (“big; large; great; mature”) + hơn (“more than”)


Tây y

[təj˧˧ ʔi˧˧]

[təj˧˧ ʔɪj˧˧]

[təj˧˧ ʔɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 西醫, composed of 西 (“west”) and 醫 (“medicine”).


Âu-Á

[ʔəw˧˧ ʔaː˧˦]

[ʔəw˧˧ ʔaː˨˩˦]

[ʔəw˧˧ ʔaː˦˥]

lục địa Á-Âu

đại lục Á-Âu


Á-Âu

[ʔaː˧˦ ʔəw˧˧]

[ʔaː˨˩˦ ʔəw˧˧]

[ʔaː˦˥ ʔəw˧˧]

lục địa Á-Âu

đại lục Á-Âu


ma-ra-tông

[maː˧˧ ɹaː˧˧ təwŋ͡m˧˧]

[maː˧˧ zaː˧˧ təwŋ͡m˧˧]

[maː˧˧ ɹaː˧˧ təwŋ͡m˧˧]

[maː˧˧ ɹaː˧˧ təwŋ͡m˧˧]

From French marathon, from Ancient Greek Μᾰρᾰθών (Marathṓn).


bói ra ma, quét nhà ra rác

[ʔɓɔj˧˦ zaː˧˧ maː˧˧ kwɛt̚˧˦ ɲaː˨˩ zaː˧˧ zaːk̚˧˦]

[ʔɓɔj˨˩˦ ʐaː˧˧ maː˧˧ kwɛt̚˦˧˥ ɲaː˦˩ ʐaː˧˧ ʐaːk̚˦˧˥]

[ʔɓɔj˦˥ ɹaː˧˧ maː˧˧ wɛt̚˦˥ ɲaː˨˩ ɹaː˧˧ ɹaːk̚˦˥]

(literal) being a medium and getting "possessed" at some point is as predictable as sweeping your home and getting trash

(figurative) don't be gullible and buy into medium, fortune-telling or divination nonsense

self-fulfilling prophecy
self-fulfilling prophecy

(figurative) it's easy to be susceptible to confirmation bias, or to make a self-fulfilling prophecy


壓用

chữ Hán form of áp dụng (“to apply; to put into practice”).


phổ thông thoại

[fo˧˩ tʰəwŋ͡m˧˧ tʰwaːj˧˨ʔ]

[fow˧˨ tʰəwŋ͡m˧˧ tʰwaːj˨˩ʔ]

[fow˨˩˦ tʰəwŋ͡m˧˧ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phổ thông thoại.wav

Sino-Vietnamese word from 普通話, composed of 普通 (“common”) and 話 (“speech”). Borrowed from modern Mandarin 普通話／普通话 (pǔtōnghuà).

zh-l

普通話／普通话 (pǔtōnghuà)

(neologism) Putonghua (standard Chinese in China)


mắn

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 敏 (“to be eager”, SV: mẫn).
The mắn element as in mau mắn (“quick”) and may mắn (“lucky”) are probably unrelated to mắn đẻ, as both words exhibit the regular pattern of -ăn reduplication, deriving from the bases mau and may respectively.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">mẫn</i>


mắn

See the etymology of the corresponding lemma form.

nonlemma

reduplicant of may, only used in may mắn

reduplicant of mau, only used in mau mắn


nhiệm kì

[ɲiəm˧˨ʔ ki˨˩]

[ɲiəm˨˩ʔ kɪj˦˩]

[ɲim˨˩˨ kɪj˨˩]

term (of office), tenure/period (of office), tour (of duty)


tức là

[tɨk̚˧˦ laː˨˩]

[tɨk̚˦˧˥ laː˦˩]

[tɨk̚˦˥ laː˨˩]


tức là

[tɨk̚˧˦ laː˨˩]

[tɨk̚˦˧˥ laː˦˩]

[tɨk̚˦˥ laː˨˩]


biết chết liền

[ʔɓiət̚˧˦ t͡ɕet̚˧˦ liən˨˩]

[ʔɓiək̚˦˧˥ t͡ɕet̚˦˧˥ liəŋ˦˩]

[ʔɓiək̚˦˥ cəːt̚˦˥ liəŋ˨˩]

(literal) if I knew, I'd, like, literally die

(slang, Southern Vietnam) no flippin' idea; how the hell should I know?


Tam Vị Nhất Thể

[taːm˧˧ vi˧˨ʔ ɲət̚˧˦ tʰe˧˩]

[taːm˧˧ vɪj˨˩ʔ ɲək̚˦˧˥ tʰej˧˨]

[taːm˧˧ vɪj˨˩˨ ɲək̚˦˥ tʰej˨˩˦]

[taːm˧˧ jɪj˨˩˨ ɲək̚˦˥ tʰej˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Tam Vị Nhất Thể.wav

Sino-Vietnamese word from 三位一體, composed of 三位 (“three ranks”) and 一體 (“one body”). Compare Chinese 三位一體／三位一体 (sānwèiyītǐ), Japanese 三位一体 (Sanmi Ittai), Korean 삼위일체 (Samwiilche). Also Japanese 三神一体 (Sanshin Ittai, Tam Thần Nhất Thể).


A Di Đà Phật

[ʔaː˧˧ zi˧˧ ʔɗaː˨˩ fət̚˧˨ʔ]

[ʔaː˧˧ jɪj˧˧ ʔɗaː˦˩ fək̚˨˩ʔ]

[ʔaː˧˧ jɪj˧˧ ʔɗaː˨˩ fək̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-A Di Đà Phật.wav

Sino-Vietnamese word from 阿彌陀佛, composed of 阿彌陀 (“Amitābha”) and 佛 (“Buddha”), from Chinese 阿彌陀佛／阿弥陀佛.

der

Chinese 阿彌陀佛／阿弥陀佛


A Di Đà Phật

[ʔaː˧˧ zi˧˧ ʔɗaː˨˩ fət̚˧˨ʔ]

[ʔaː˧˧ jɪj˧˧ ʔɗaː˦˩ fək̚˨˩ʔ]

[ʔaː˧˧ jɪj˧˧ ʔɗaː˨˩ fək̚˨˩˨]

Chinese 阿彌陀佛／阿弥陀佛


Trung Ấn

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ʔən˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔəŋ˦˧˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔəŋ˦˥]

bán đảo Trung Ấn


Bà La Môn

[ʔɓaː˨˩ laː˧˧ mon˧˧]

[ʔɓaː˦˩ laː˧˧ moŋ˧˧]

[ʔɓaː˨˩ laː˧˧ moŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 婆羅門, from Chinese 婆羅門／婆罗门 (póluómén), from Sanskrit ब्राह्मण (brāhmaṇa).


Xiêm La

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 暹羅 (SV: Tiêm La). The regular reading was abundantly attested, but is now obsolete.

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Tiêm La</i>


nam tước

[naːm˧˧ tɨək̚˧˦]

[naːm˧˧ tɨək̚˦˧˥]

[naːm˧˧ tɨək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 男爵, composed of 男 (“man; baron”) and 爵 (“nobility rank”), literally "the rank of a baron; barony". Mainly refers to the European rank. The Chinese rank did not include the suffix 爵 (tước), thus simply 男 (nam). See also công hầu bá tử nam.


bá tước

[ʔɓaː˧˦ tɨək̚˧˦]

[ʔɓaː˨˩˦ tɨək̚˦˧˥]

[ʔɓaː˦˥ tɨək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 伯爵, composed of 伯 (“duke”) and 爵 (“nobility rank”), literally "the rank of a count; county". Mainly refers to the European rank. The Chinese rank did not include the suffix 爵 (tước), thus simply 伯 (bá). See also công hầu bá tử nam.

Bá tước Mông-tơ Cri-xtô


hầu tước

[həw˨˩ tɨək̚˧˦]

[həw˦˩ tɨək̚˦˧˥]

[həw˨˩ tɨək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 侯爵, composed of 侯 (“noble; marquis”) and 爵 (“nobility rank”), literally "the rank of a marquis; marquisate". Mainly refers to the European rank. The Chinese rank did not include the suffix 爵 (tước), thus simply 侯 (hầu). See also công hầu bá tử nam.


công tước

[kəwŋ͡m˧˧ tɨək̚˧˦]

[kəwŋ͡m˧˧ tɨək̚˦˧˥]

[kəwŋ͡m˧˧ tɨək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 公爵, composed of 公 (“duke”) and 爵 (“nobility rank”), literally "the rank of a duke; duchy". Mainly refers to the European rank. The Chinese rank did not include the suffix 爵 (tước), thus simply 公 (công). See also công hầu bá tử nam.

a duke (male ruler of a duchy; male holder of a dukedom)


tử tước

[tɨ˧˩ tɨək̚˧˦]

[tɨ˧˨ tɨək̚˦˧˥]

[tɨ˨˩˦ tɨək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 子爵, composed of 子 (“child; boy; man; philosopher; viscount”) and 爵 (“nobility rank”), literally "the rank of a viscount; viscounty". Mainly refers to the European rank. The Chinese rank did not include the suffix 爵 (tước), thus simply 子 (tử). See also công hầu bá tử nam.

a viscount (a member of the peerage above a baron but below a count or earl)


㗂泰

Nôm form of tiếng Thái (“Thai language”).


㗂西班牙

tiếng Tây Ban Nha
tiếng Tây Ban Nha#Vietnamese

Nôm form of tiếng Tây Ban Nha (“Spanish language”).


㗂意

Nôm form of tiếng Ý (“Italian language”).


㗂米西基

tiếng Mễ Tây Cơ
tiếng Mễ Tây Cơ#Vietnamese

Nôm form of tiếng Mễ Tây Cơ (“Spanish language”).


電話公共

điện thoại công cộng
điện thoại công cộng#Vietnamese

Nôm form of điện thoại công cộng (“payphone”).


㗂米

Nôm form of tiếng Mễ (“Spanish language”).


㗂美

Nôm form of tiếng Mĩ (“English language”).


電話盤

điện thoại bàn
điện thoại bàn#Vietnamese

chữ Hán form of điện thoại bàn (“landline telephone”).


㗂德

Nôm form of tiếng Đức (“German language”).


電話移動

điện thoại di động
điện thoại di động#Vietnamese

chữ Hán form of điện thoại di động (“mobile phone”).


數電話

chữ Hán form of số điện thoại (“telephone number”).


㗂普通

tiếng phổ thông
tiếng phổ thông#Vietnamese

the northern Vietnamese dialect that is considered "standard", popular among officials, news anchors and pop singers

Nôm form of tiếng phổ thông.
Standard Chinese


𡙧

Nôm form of Mường (“the Muong people, a minority ethnic group in mountainous regions of Vietnam”).


最後書

chữ Hán form of tối hậu thư (“ultimatum”).


欽差大臣

khâm sai đại thần
khâm sai đại thần#Vietnamese

(historical) chữ Hán form of khâm sai đại thần (“Imperial Commissioner”).


大行皇帝

đại hành hoàng đế
đại hành hoàng đế#Vietnamese

chữ Hán form of đại hành hoàng đế (“(historical) the departed emperor”).


Kim Nhật Thành

[kim˧˧ ɲət̚˧˨ʔ tʰajŋ̟˨˩]

[kim˧˧ ɲək̚˨˩ʔ tʰɛɲ˦˩]

[kim˧˧ ɲək̚˨˩˨ tʰan˨˩]

Sino-Vietnamese word from 金日成, from Korean 김일성 (Gimilseong). One of the few modern Koreans that are better known by their Sino-Vietnamese names.


句對

chữ Hán form of câu đối (“antithetical couplet”).


Lốt

Clipping of Lốt An-giơ-lét, from English Los Angeles

(informal, US) LA, Los Angeles (a large city in California, United States)


Têhêrăng

[te˧˧ he˧˧ ɹaŋ˧˧]

Chúng tôi tin rằng các nước Đồng minh đã công nhận những nguyên tắc dân tộc bình đẳng ở các Hội nghị Têhêrăng và Cựu Kim Sơn, quyết không thể không công nhận quyền độc lập của dân Việt Nam.

1945 September 2, Ho Chi Minh, Tuyên ngôn độc lập Việt Nam Dân chủ Cộng hòa [Proclamation of Independence of the Democratic Republic of Vietnam], Hanoi:

We are convinced that the Allied nations, which at Tehran and San Francisco have acknowledged the principles of self-determination and equality of nations, will not refuse to acknowledge the independence of Vietnam.


Cựu Kim Sơn

[kɨw˨˩ʔ kim˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[kɨw˨˩ʔ kim˧˧ səːŋ˧˧]

[kɨw˨˩˨ kim˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[kɨw˨˩˨ kim˧˧ səːŋ˧˧]

Hội Người Việt Cao Niên Vùng Vịnh Cựu Kim Sơn phối hợp với các hội đoàn khác tổ chức Lễ Giỗ Quốc Tổ Hùng Vương lúc 11 giờ sáng tại Yerba Buena High School…

2019 March 23, “Sinh hoạt cộng đồng [Community activities]”, in Vietnam Daily News, San Jose, California:

The San Francisco Bay Area Elderly Vietnamese Association will meet with other groups to commemorate the Hùng Kings' Festival at 11 in the morning at Yerba Buena High School…

(dated) San Francisco (a city in California)


Xăng Phăng

[saŋ˧˧ faŋ˧˧]

[saŋ˧˧ faŋ˧˧]

[saŋ˧˧ faŋ˧˧]

Nhưng khi vừa xuống phi trường Xăng Phăng…

2005 October 15, Kiêm Ái, “Nếu… [If…]”, in Tiếng Dân, number 174, San Jose, California: SaigonUSA News:

But as soon as he stepped foot outside the San Francisco airport…

Vì vùng San Jose, “Xăng Phăng” đất đai nhà cửa quá mắc nên nhiều hãng xưởng dọn về đây và chợ Việt, chợ Tàu mọc lên như nấm. Không như Bolsa khu chợ Việt nằm gần nhau, ở “Sắc Tô” khu thương mại Việt Nam nằm rải rác trên con đường Stockton.

2008 September 8, Trịnh Hảo Tâm, “Về Thủ Đô Sacramento”, in Vietnam Daily News, San Jose, California: Pacific Press, archived from the original on 2017-11-18:

Because housing around San Jose and "San Fran" is so expensive, many companies have moved here, and Vietnamese and Chinese markets have popped up like mushrooms. Unlike how the Vietnamese districts on Bolsa [in Little Saigon] are located close to each other, in "Sac" the Vietnamese commercial districts are scattered along Stockton Boulevard.

(informal, US) San Francisco (a city in California), San Fran


tợp

(vulgar when used for humans) to snap; to gulp


tà tà

[taː˨˩ taː˨˩]

[taː˦˩ taː˦˩]

[taː˨˩ taː˨˩]


信想

chữ Hán form of tin tưởng (“to believe; to trust”).


ví tiền

[vɪj˨˩˦ tiəŋ˦˩]

[vɪj˦˥ tiəŋ˨˩]

[jɪj˦˥ tiəŋ˨˩]


Ngọc Lân

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ lən˧˧]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ ləŋ˧˧]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ ləŋ˧˧]

From English New Orleans, in the style of a Vietnamese place name.

Ngọc-Lân không phải con kỳ-lân bằng ngọc mà là một loại phiên âm lạ đời của đồng bào ta ở đây để chỉ New Orleans.

1987 July 5, P.D.T., “Ngọc Lân, tình lắm anh ơi”, in Lá Thư Ái Hữu Công Chánh, number 39, page 30:

Ngọc Lân is not a unicorn made of jade but rather a bizarre phonetic transcription by our compatriots here to refer to New Orleans.

Thành-phố New Orleans, được đồng-hương đặt tên lại là NGỌC-LÂN cho dễ đọc, là một trong những thành-phố có nhiều màu sắc tại Mỹ.

1996 May 5, Lê Thành Trinh, “Thành phố Ngọc Lân tại Louisiana [The City of New Orleans, Louisiana]”, in Ái Hữu Công Chánh, number 67 (PDF), page 73:

The city of New Orleans, named Ngọc Lân by compatriots for convenience, is one of the most colorful cities in America.

Cuối năm 1975, đã có 600 người Việt cư ngụ tại Châu thành Ngọc Lân nhỏ bé thân thương này.

2014 May 21, Phaolô Nguyễn Văn Tùng, “Giáo Đoàn Công Giáo Việt Nam Tổng Giáo Phận New Orleans [Vietnamese Catholic Congregation in the Archdiocese of New Orleans]”, in VietCatholic News:

By the end of 1975, there were 600 Vietnamese residents in this tiny, beloved part of New Orleans.

Riêng trong vùng New Orleans, sau sáu (6) năm êm ấm sinh sống ổn định, hàng ngàn người Việt từ khắp nơi nghe đến xứ sở Ngọc Lân vùng nắng ấm tình người đều muốn tuôn về cư ngụ.

2021, “Lịch Sử Giáo Xứ [Parish History]”, in Giáo Xứ Maria Nữ Vương Việt Nam [Mary Queen of Vietnam Church], Mary Queen of Vietnam Church, retrieved 2023-02-04:

In New Orleans alone, after six (6) years living in harmony and stability, thousands of Vietnamese from all over heard of New Orleans, a land of sun and warmth, and all wanted to stream in to live there.

(US) New Orleans (a city in Louisiana, United States)


盛旺

chữ Hán form of thịnh vượng (“prosperous; thriving; flourishing”).


thinh

head

清, 烴, 聲, 請, 𤇂

vi-adj

清, 烴, 聲, 請, 𤇂

Likely from Middle Chinese 清 (MC tshjeng), thus non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 清 (“quiet, still”, SV: thanh).
Compare tầm thinh vs. tầm thanh, both meaning "to seek out sounds [i.e. the cries of suffering sentient beings] (Buddhism)" and from 尋聲 (MC zim syeng).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thanh</i>


nam bán cầu

[naːm˧˧ ʔɓaːn˧˦ kəw˨˩]

[naːm˧˧ ʔɓaːŋ˦˧˥ kəw˦˩]

[naːm˧˧ ʔɓaːŋ˦˥ kəw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 南半球 (“Southern Hemisphere”).


量角

chữ Hán form of lượng giác (“trigonometry”).


光照

chữ Hán form of quang chiếu (“illumination”).


公政

chữ Hán form of công chính (“public works”).


別立

chữ Hán form of biệt lập (“to stand isolated; to be independent”).


工團

chữ Hán form of công đoàn (“labor union; trade union”).


形位

chữ Hán form of hình vị (“(linguistic morphology) morpheme”).


Phongxiô Philatô

[fawŋ͡m˧˧ si˧˧ ʔo˧˧ fi˧˧ laː˧˧ to˧˧]

[fawŋ͡m˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧ fɪj˧˧ laː˧˧ tow˧˧]

[fɔŋ˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧ fɪj˧˧ laː˧˧ tow˧˧]

From Portuguese Pôncio Pilatos, from Pontius Pilatus, from Pontius + Pilatus.


Hạ Uy Di

[haː˧˨ʔ ʔwi˧˧ zi˧˧]

[haː˨˩ʔ ʔwɪj˧˧ jɪj˧˧]

[haː˨˩˨ (ʔ)wɪj˧˧ jɪj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Hạ Uy Di.wav


Hạ Uy Di

[haː˧˨ʔ ʔwi˧˧ zi˧˧]

[haː˨˩ʔ ʔwɪj˧˧ jɪj˧˧]

[haː˨˩˨ (ʔ)wɪj˧˧ jɪj˧˧]

Mặc dù số người hút thuốc vẫn còn cao trong các cộng đồng AANHPI, nhưng nghiên cứu cho thấy rằng trên 60% người hút thuốc thuộc ba cộng đồng Mỹ gốc Á-Châu, người Bản địa Hạ Uy Di, và người dân đảo Thái Bình Dương vẫn bày tỏ sự quan tâm đến việc bỏ thuốc lá.

2019 October 18, “Người Mỹ gốc Á Châu, người Bản địa Hạ Uy Di (Hawaii), hoặc người Dân đảo Thái Bình Dương và Việc Dùng Thuốc Lá [Asian Americans, Native Hawaiians, or Pacific Islanders and tobacco use]”, in Nguoi Viet Daily News, Westminster, California, retrieved 2022-03-04:

Although the number of smokers is also high among the AANHPI community, researchers have found that more than 60% of smokers belonging to the Asian American, Native Hawaiian, and Pacific Islander communities have expressed interest in quitting.


親王國

thân vương quốc
thân vương quốc#Vietnamese


tượng hình

[tɨəŋ˧˨ʔ hïŋ˨˩]

[tɨəŋ˨˩ʔ hɨn˦˩]

[tɨəŋ˨˩˨ hɨn˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tượng hình.wav

(Chinese character classification) pictogram, one of the six classifications of Chinese characters 六書 (lục thư).

chỉ sự

lục thư (六書, “The six types of Han characters”)


giả tá

[zaː˧˩ taː˧˦]

[jaː˧˨ taː˨˩˦]

[jaː˨˩˦ taː˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-giả tá.wav

(Chinese character classification) Chinese characters that are "borrowed" to write another homophonous or near-homophonous morpheme.


chỉ sự

[t͡ɕi˧˩ sɨ˧˨ʔ]

[t͡ɕɪj˧˨ ʂɨ˨˩ʔ]

[t͡ɕɪj˧˨ sɨ˨˩ʔ]

[cɪj˨˩˦ ʂɨ˨˩˨]

[cɪj˨˩˦ sɨ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chỉ sự.wav

(Chinese character classification) One of the types of Han characters, containing those characters such as 上 (thượng, “above”) and 下 (hạ, “below”) that indicate an abstract idea with a non-arbitrary logogram.


chuyển chú

[t͡ɕwiən˧˩ t͡ɕu˧˦]

[t͡ɕwiəŋ˧˨ t͡ɕʊw˨˩˦]

[c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦ cʊw˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chuyển chú.wav

(linguistics) figurative extension of meaning.


國社

chữ Hán form of Quốc xã (“National Socialist; Nazi”).


hình thanh

[hïŋ˨˩ tʰajŋ̟˧˧]

[hɨn˦˩ tʰɛɲ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-hình thanh.wav

Sino-Vietnamese word from 形聲, composed of 形 (“image; shape”) and 聲 (“sound”).

phono-semantic compound
phono-semantic compound

Han characters
Chinese character#English

a phono-semantic compound, one of the six types of Han characters, containing characters comprising a part that indicates the meaning, and a part that indicates the pronunciation.


lục thư

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ tʰɨ˧˧]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ tʰɨ˧˧]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ tʰɨ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lục thư.wav

Sino-Vietnamese word from 六書, composed of 六 and 書.

(linguistics) The six types of Han characters.


hội ý

[hoj˧˨ʔ ʔi˧˦]

[hoj˨˩ʔ ʔɪj˨˩˦]

[hoj˨˩˨ ʔɪj˦˥]


hội ý

[hoj˧˨ʔ ʔi˧˦]

[hoj˨˩ʔ ʔɪj˨˩˦]

[hoj˨˩˨ ʔɪj˦˥]

(Chinese character classification) compound indicatives, one of the six classifications of Chinese characters 六書 (lục thư).


toác

[t⁽ʷ⁾aːk̚˦˥]

Gần hai mươi năm sống trên đời, đây là lần thứ hai anh khóc, khóc vỡ toác, khóc nức nở, khóc không thể kìm lại được.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 12:

In the about twenty years of his life, this was the second time he cried, cried like was tearing all open, cried sobbingly, cried without being able to restrain himself.


sần sượng

[sən˨˩ sɨəŋ˧˨ʔ]

[ʂəŋ˦˩ ʂɨəŋ˨˩ʔ]

[səŋ˦˩ sɨəŋ˨˩ʔ]

[ʂəŋ˨˩ ʂɨəŋ˨˩˨]

[səŋ˨˩ sɨəŋ˨˩˨]

Những ngón tay sần sượng, thô rám lại tiếp tục cái động tác hồi nãy một cách khoái trá.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 11:

The coarse, rough fingers delightfully continued their movement.


thảy

Tận dụng sức người! Con người sẽ quyết định hết thảy!

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 14:

Make most of human strength! Humans will decide everything without exception!


rao vặt

[ʐaːw˧˧ vak̚˨˩ʔ]

[ɹaːw˧˧ vak̚˨˩˨]

[ɹaːw˧˧ jak̚˨˩˨]

rao (“announce”) + vặt (“trivial, miscellaneous”).

com

classified advertisement
classified advertisement

classifieds (section containing classified advertisements)


quá đỗi

[kwaː˧˦ ʔɗoj˦ˀ˥]

[kwaː˨˩˦ ʔɗoj˧˨]

[waː˦˥ ʔɗoj˨˩˦]

Bỗng vỡ ra cái điều quá đỗi đơn giản mà sao chậm rì đến thế: […]

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 13:

Suddenly this exceedingly simple fact — oh, why so slowly — burst forth: […]


sắc phục

[sak̚˧˦ fʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʂak̚˦˧˥ fʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[sak̚˦˧˥ fʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʂak̚˦˥ fʊwk͡p̚˨˩˨]

[sak̚˦˥ fʊwk͡p̚˨˩˨]

Cơn gió lạnh cùng với hai, ba bộ sắc phục công an tím tái ùa vào.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 8:

A cold breath of wind entered, together with two or three pale purple police uniforms.


vắng tanh

[vaŋ˧˦ tajŋ̟˧˧]

[vaŋ˦˧˥ tɛɲ˧˧]

Lúc đó là 5 giờ 30! Phố xá vẫn vắng tanh.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 10:

It was half past five! The streets were still completely and utterly deserted.


ăn đong

[ʔan˧˧ ʔɗawŋ͡m˧˧]

[ʔaŋ˧˧ ʔɗawŋ͡m˧˧]

[ʔaŋ˧˧ ʔɗɔŋ˧˧]

[ʔaŋ˧˧ ʔɗawŋ͡m˧˧]

Đổi làm gì khi nền sản xuất còn quá ư ăn đong thế này để rồi trước sau đồng tiền lại tuột giá […]

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 17:

What does it need changing for, while production is still so hand-to-mouth, to then sooner or later have the money slide in value again […]


quân hàm

[kwəŋ˧˧ haːm˦˩]

[wəŋ˧˧ haːm˨˩]

Miếng quân hàm trên vai bắt đèn loé sáng. Thiếu tá…

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 9:

The insignia on his shoulder sparkled in the light. A major…


lẫy lừng

[ləj˦ˀ˥ lɨŋ˨˩]

[ləj˧˨ lɨŋ˦˩]

[ləj˨˩˦ lɨŋ˨˩]

Anh trở về cùng với cả đội hình trên vạn con người đã lập nên những chiến tích lẫy lừng trong suốt chiều dài các chiến dịch.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 15:

He returned with his troops of more than ten thousand people who had set down glorious exploits throughout the entire campaign.


chí ít

head

chí ít • (至𠃣)

vi-adv

chí ít • (至𠃣)

[t͡ɕi˧˦ ʔit̚˧˦]

[t͡ɕɪj˨˩˦ ʔit̚˦˧˥]

[cɪj˦˥ ʔɨt̚˦˥]

chí (“to reach”) + ít (“few”), calque of Chinese 至少 (chí thiểu).

Cậu ở đây đang yên đang lành, chí ít cũng còn chút bóng dáng kỷ luật nhà binh, […]

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 16:

You are at ease here; at least there is still some shade of military discipline, […]


thầy tu

[tʰəj˨˩ tu˧˧]

[tʰəj˦˩ tʊw˧˧]

[tʰəj˨˩ tʊw˧˧]


nhà sư

[ɲaː˨˩ sɨ˧˧]

[ɲaː˦˩ ʂɨ˧˧]

[ɲaː˦˩ sɨ˧˧]

[ɲaː˨˩ ʂɨ˧˧]

[ɲaː˨˩ sɨ˧˧]


tu sĩ

[tʊw˧˧ ʂɪj˧˨]

[tʊw˧˧ sɪj˧˨]

[tʊw˧˧ ʂɪj˨˩˦]

[tʊw˧˧ sɪj˨˩˦]


仁宗

chữ Hán form of Nhân Tông (“a temple name used for Chinese emperors, Vietnamese rulers, or Korean monarchs”).


德宗

chữ Hán form of Đức Tông (“a temple name used for Chinese emperors, Vietnamese rulers, or Korean monarchs”).


宣宗

chữ Hán form of Tuyên Tông (“a temple name used for Chinese emperors, Vietnamese rulers, or Korean monarchs”).


Hà Tiên

[haː˦˩ tiəŋ˧˧]

[haː˨˩ tiəŋ˧˧]

Hà Tiên, a former province in the Mekong Delta region of Vietnam

Hà Tiên, a city in Kiên Giang Province of Vietnam

Hà Tiên, an archipelago in the Gulf of Thailand

Hà Tiên, a former protectorate in the Mekong Delta


文宗

chữ Hán form of Văn Tông (“a temple name used for Chinese emperors, Vietnamese rulers, or Korean monarchs”).


特進

chữ Hán form of đặc tiến (“(historical) an honorary title in ancient China and Vietnam”).


thảo nào

[tʰaːw˨˩˦ naːw˨˩]

Tất cả vẻ tiêu điều này đều từ cái khuất tất của vị giám đốc nông trường mà ra. Thảo nào…

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 130:

All this stagnation is due to the humiliations from the sovkhoz director. Not surprising…


lặn lội

[laŋ˨˩ʔ loj˨˩ʔ]

[laŋ˨˩˨ loj˨˩˨]

Để rồi cuối cùng, sau gần một ngày lặn lội đến rạc người như những nhà báo chân chính và đầy trách nhiệm, họ nhìn nhau, khẽ thở dàn ngán ngẩm: […]

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 129:

And finally, after a long and exhausting business trip like genuine and responsible reporters, they looked at each other and wearily sighed, […]

to travel far or make an arduous journey to work in a remote place


tận tình

[tən˧˨ʔ tïŋ˨˩]

[təŋ˨˩ʔ tɨn˦˩]

[təŋ˨˩˨ tɨn˨˩]

[…] vào những giờ rảnh rỗi giữa hai trận đánh đã tận tình dạy anh cách sử dụng cái cây kèn lạ ngoắc lạ ngơ trông như ống lươn nâu quánh này.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 19:

[…] in the free hours between battles he would whole-heartedly teach him how to use this weird wind instrument that looked like a thick brown eel.

with all one's heart
with all one's heart


mô tê

mô (“where”) + tê (“there, that, those”).

com

Nói chung là hai thằng cha này chả biết mô tê gì, cứ ngơ ngơ như người từ hành tinh khác đến nhưng… có khi vậy lại hay!

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 131:

In short, those two guys don't know shit; they are ignorant like aliens from another planet, but… sometimes that's what makes it cool!

(colloquial, chiefly in the negative) anything at all


khoán sản

[kʰwaːŋ˦˧˥ ʂaːŋ˧˨]

[xwaːŋ˦˧˥ saːŋ˧˨]

[kʰwaːŋ˦˥ ʂaːŋ˨˩˦]

[xwaːŋ˦˥ saːŋ˨˩˦]

Thích là một trong những người đầu tiên phất cao ngọn cờ khoán sản trong cả nước à?

You like being one of the first in the country to raise the standard of per-area rent, don't you?

to rent out (land) with a per-area price, rather than taking a part of produce, allowing tenants to profit from surpluses


lắt lay

Tôi không lội ngược dòng gì hết, tôi chỉ quá xót ruột khi ngày ngày phải nhìn cái cảnh công nhân của tôi sống lắt lay, làm lắt lay, ăn lắt lay, cái gì cũng lắt lay để rồi khi nằm xuống cũng lắt lay không ra cái giống người!

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 18:

I am not going against the current at all; it's just that my heart breaks when every single day I see my workers struggling to live, struggling to work, struggling to eat, struggling with everything, and even struggling to lie down afterwards; they don't seem human anymore!


世宗

chữ Hán form of Thế Tông (“a temple name used for Chinese emperors, Vietnamese rulers, or Korean monarchs”).

chữ Hán form of Sejong (“a special self-governing city of South Korea”).


ý nhị

[ʔi˧˦ ɲi˧˨ʔ]

[ʔɪj˨˩˦ ɲɪj˨˩ʔ]

[ʔɪj˦˥ ɲɪj˨˩˨]

Không hiểu sao Điền lại ý nhị giấu mặt không tiếp, chỉ có cậu phó ra trả lời về mọi chuyện.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 128:

It was not clear why Điền significantly failed to show up, leaving only his deputy to answer all questions.


chuột lắt

[t͡ɕuət̚˧˨ʔ lat̚˧˦]

[t͡ɕuək̚˨˩ʔ lak̚˦˧˥]

[cuək̚˨˩˨ lak̚˦˥]

Rattus exulans
Rattus exulans#Translingual


chó chăn cừu Đức

[t͡ɕɔ˧˦ t͡ɕan˧˧ kiw˨˩ ʔɗɨk̚˧˦]

[t͡ɕɔ˨˩˦ t͡ɕaŋ˧˧ kɨw˦˩ ʔɗɨk̚˦˧˥]

[cɔ˦˥ caŋ˧˧ kɨw˨˩ ʔɗɨk̚˦˥]


bu-lô

[ʔɓu˧˧ lo˧˧]

[ʔɓʊw˧˧ low˧˧]

[ʔɓʊw˧˧ low˧˧]


ĐHY

[ʔɗɨk̚˧˦ həwŋ͡m˨˩ ʔi˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ həwŋ͡m˦˩ ʔɪj˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ həwŋ͡m˨˩ ʔɪj˧˧]

(Roman Catholicism) Initialism of đức hồng y.


Anphonsô

[ʔaːn˧˧ fɔn˧˧ so˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fɔŋ˧˧ ʂow˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fɔŋ˧˧ sow˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fɔŋ˧˧ ʂow˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fɔŋ˧˧ sow˧˧]

(Roman Catholicism) Alphonsus Liguori (Italian bishop and founder of the Redemptorists)


giáo tỉnh

[zaːw˧˦ tïŋ˧˩]

[jaːw˨˩˦ tɨn˧˨]

[jaːw˦˥ tɨn˨˩˦]

province (area under the jurisdiction of an archbishop)


giáo phận

[zaːw˧˦ fən˧˨ʔ]

[jaːw˨˩˦ fəŋ˨˩ʔ]

[jaːw˦˥ fəŋ˨˩˨]


giám tỉnh

[zaːm˧˦ tïŋ˧˩]

[jaːm˦˧˥ tɨn˧˨]

[jaːm˦˥ tɨn˨˩˦]

(Roman Catholicism) provincial (monastic superior)


An Phong

[ʔaːn˧˧ fawŋ͡m˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fawŋ͡m˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fɔŋ˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fawŋ͡m˧˧]


tổng giáo phận

[təwŋ͡m˧˩ zaːw˧˦ fən˧˨ʔ]

[təwŋ͡m˧˨ jaːw˨˩˦ fəŋ˨˩ʔ]

[təwŋ͡m˨˩˦ jaːw˦˥ fəŋ˨˩˨]


đức hồng y

[ʔɗɨk̚˧˦ həwŋ͡m˨˩ ʔi˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ həwŋ͡m˦˩ ʔɪj˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ həwŋ͡m˨˩ ʔɪj˧˧]

(Roman Catholicism) cardinal (official in the Catholic Church)


tổng giám mục

[təwŋ͡m˧˩ zaːm˧˦ mʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[təwŋ͡m˧˨ jaːm˦˧˥ mʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[təwŋ͡m˨˩˦ jaːm˦˥ mʊwk͡p̚˨˩˨]


hồng y

[həwŋ͡m˨˩ ʔi˧˧]

[həwŋ͡m˦˩ ʔɪj˧˧]

[həwŋ͡m˨˩ ʔɪj˧˧]

From hồng y chủ giáo, Sino-Vietnamese word from 紅衣主教 (“red-clothed bishop”), from 紅衣／红衣 (hóngyī) + 主教 (zhǔjiào).

zh-l

紅衣／红衣 (hóngyī)

(Roman Catholicism) cardinal (official of the Catholic Church)


giò thủ

[zɔ˨˩ tʰu˧˩]

[jɔ˦˩ tʰʊw˧˨]

[jɔ˨˩ tʰʊw˨˩˦]


vô sản

[vow˧˧ ʂaːŋ˧˨]

[vow˧˧ ʂaːŋ˨˩˦]

[jow˧˧ saːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 無產, composed of 無 (“no”) and 產 (“properties”), from Chinese 無產／无产 (vô sản, “proletarian”).


vô sản

[vow˧˧ ʂaːŋ˧˨]

[vow˧˧ ʂaːŋ˨˩˦]

[jow˧˧ saːŋ˨˩˦]

Cần phải tổ chức ngay công hội thợ nông nghiệp để giữ quyền lãnh đạo cho vô sản trong nông hội.

2002, Communist Party of Vietnam, Văn kiện Đảng toàn tập, volume 5, Hanoi: Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, page 28:

[We] need to immediately organize a trade union of farm workers to maintain the leadership of the proletariat within peasants' association.

giai cấp vô sản
giai cấp vô sản#Vietnamese

Short for giai cấp vô sản (“proletariat”).


tư sản

Sino-Vietnamese word from 資產, composed of 資 (“private”) and 產 (“properties”), from Chinese 資產／资产 (tư sản, “bourgeois”).

[tɨ˧˧ saːn˧˩]

[tɨ˧˧ ʂaːŋ˧˨]

[tɨ˧˧ saːŋ˧˨]

[tɨ˧˧ ʂaːŋ˨˩˦]

[tɨ˧˧ saːŋ˨˩˦]


tư sản

[tɨ˧˧ saːn˧˩]

[tɨ˧˧ ʂaːŋ˧˨]

[tɨ˧˧ saːŋ˧˨]

[tɨ˧˧ ʂaːŋ˨˩˦]

[tɨ˧˧ saːŋ˨˩˦]

[...] Chống hết các lý thuyết phản động của bọn tư sản và phong kiến ngăn cản cuộc tranh đấu cách mạng của phụ nữ vận động [...]

1935 March 28, Workers at the First Congress of the Communist Party of Indochina, “Nghị quyết về phụ nữ vận động [Resolution on the women's movement]”, in Văn kiện Đảng toàn tập, volume 5, Hanoi: Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, page 68:

… Oppose all reactionary theories of the bourgeoisies and the feudalists that are preventing the revolutionary struggle of the women's movement. …

giai cấp tư sản
giai cấp tư sản#Vietnamese

Short for giai cấp tư sản (“bourgeoisie”).


tư sản

[tɨ˧˧ saːn˧˩]

[tɨ˧˧ ʂaːŋ˧˨]

[tɨ˧˧ saːŋ˧˨]

[tɨ˧˧ ʂaːŋ˨˩˦]

[tɨ˧˧ saːŋ˨˩˦]


普賢菩薩

Phổ Hiền bồ tát
Phổ Hiền bồ tát#Vietnamese

chữ Hán form of Phổ Hiền bồ tát (“Samantabhadra bodhisattva”).


chó hoang châu Phi

[t͡ɕɔ˧˦ hwaːŋ˧˧ t͡ɕəw˧˧ fi˧˧]

[t͡ɕɔ˨˩˦ hwaːŋ˧˧ t͡ɕəw˧˧ fɪj˧˧]

[cɔ˦˥ waːŋ˧˧ cəw˧˧ fɪj˧˧]

Chó hoang châu Phi chỉ còn khoảng 5000 cá thể trên toàn châu Phi, là loài động vật quý hiếm mà nhiều người đánh giá không đúng về chúng.

2015, Đinh Ngân, “Những sự thật ít ai biết về chó hoang châu Phi”, in kienthuc.net.vn, archived from the original on 2023-01-01:

Dù chỉ có kích thước tương đương với một con chó nhà nhưng chó hoang châu Phi được xếp vào nhóm những kẻ đi săn thiện nghệ và nguy hiểm bậc nhất trong thiên nhiên hoang dã.

2018, Ban Biên Tập, “Chó hoang châu Phi – Chuyên gia săn mồi thiện nghệ nhất trong tự nhiên”, in DKN.TV, archived from the original on 2023-01-01:

Chó hoang châu Phi (Lycaon pictus) thường bị lép vế so với các động vật ăn thịt khác ở châu Phi. Chúng có chiều cao 75 cm tính đến vai và nặng 25 kg.

2019, An Khang, “Lần đầu ghi hình chó hoang châu Phi ăn thịt khỉ đầu chó”, in VnExpress, archived from the original on 2023-01-01:

Lycaon pictus
Lycaon pictus#Translingual


ôm ấp

[ʔom˧˧ ʔəp̚˧˦]

[ʔom˧˧ ʔəp̚˦˧˥]

[ʔom˧˧ ʔəp̚˦˥]


xác suất

[saːk̚˧˦ swət̚˧˦]

[saːk̚˦˧˥ ʂwək̚˦˧˥]

[saːk̚˦˧˥ swək̚˦˧˥]

[saːk̚˦˥ ʂ⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

[saːk̚˦˥ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]


đô vật

[ʔɗo˧˧ vət̚˧˨ʔ]

[ʔɗow˧˧ vək̚˨˩ʔ]

[ʔɗow˧˧ vək̚˨˩˨]

[ʔɗow˧˧ jək̚˨˩˨]


dương lịch

[zɨəŋ˧˧ lïk̟̚˧˨ʔ]

[jɨəŋ˧˧ lɨt̚˨˩ʔ]

[jɨəŋ˧˧ lɨt̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-dương lịch.wav

Sino-Vietnamese word from 陽曆, composed of 陽 (“yang”) and 曆 (“calendar”), from Chinese 陽曆／阳历 (yánglì), from 太陽曆／太阳历 (thái dương lịch), from 太陽／太阳 (thái dương, “sun”, literally “great yang”).

Tết dương lịch


令和

chữ Hán form of Lệnh Hoà, Lệnh Hòa (“Reiwa era of Japanese history”).


thượng sách

[tʰɨəŋ˧˨ʔ sajk̟̚˧˦]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ ʂat̚˦˧˥]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ sat̚˦˧˥]

[tʰɨəŋ˨˩˨ ʂat̚˦˥]

[tʰɨəŋ˨˩˨ sat̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 上策, composed of 上 (“upper”) and 策 (“plan”)

(literary) the best/optimal plan/course of action