kiểm tra

[kiəm˧˩ t͡ɕaː˧˧]

[kiəm˧˨ ʈaː˧˧]

[kim˨˩˦ ʈaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-kiểm tra.wav

kiểm tra 15 phút

kiểm tra 1 tiết

(usually education) a test or quiz; compare thi (“exam”, finals or entrance exams)


kiểm tra

[kiəm˧˩ t͡ɕaː˧˧]

[kiəm˧˨ ʈaː˧˧]

[kim˨˩˦ ʈaː˧˧]

to check or examine; compare thanh tra (“to inspect”, of an inspector or inspecting agency)


múa

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 舞 (SV: vũ).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">vũ</i>

vi-etym-sino

múa bụng

múa lân

múa quạt

Và từ sau hôm đó
Họ sánh bước bên nhau
Anh cúi sát mái đầu
Cùng người yêu anh nói:
“Nếu anh có con gái
Nó sẽ múa như em”
Cô mỉm cười tiếp thêm:
“Trai, em cho học nhạc”

1963, Xuân Quỳnh, “Ghét [Hate]”, in Chồi biếc [Green Buds]:

Since that day
They’re always together
He bows near her head
And tells her:
“If I have a girl
She will dance like you”
She smiles and follows:
“If it’s a boy, he’ll be a musician”

to dance religiously or artistically by making movements with one's body and limbs

nhảy

to dance for entertainment, usually incorporate a wider variety of body movements


vũ

Sino-Vietnamese word from 羽 (“feather”).

lông vũ


vũ

Sino-Vietnamese word from 武. See also võ.


ngọc trai

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ t͡ɕaːj˧˧]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ ʈaːj˧˧]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ ʈaːj˧˧]


trà trân châu

[t͡ɕaː˨˩ t͡ɕən˧˧ t͡ɕəw˧˧]

[ʈaː˦˩ ʈəŋ˧˧ t͡ɕəw˧˧]

[ʈaː˨˩ ʈəŋ˧˧ cəw˧˧]


rưa rứa

[zɨə˧˧ zɨə˧˦]

[ʐɨə˧˧ ʐɨə˨˩˦]

[ɹɨə˧˧ ɹɨə˦˥]


công việc

[kəwŋ͡m˧˧ viək̚˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ viək̚˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ viək̚˨˩˨]

[kəwŋ͡m˧˧ jiək̚˨˩˨]

công việc nặng nhọc/vất vả

work (labour, employment, occupation, job)


trân châu

→ Muong: tlần chầu

[t͡ɕən˧˧ t͡ɕəw˧˧]

[ʈəŋ˧˧ t͡ɕəw˧˧]

[ʈəŋ˧˧ cəw˧˧]


thơ

Likely from Middle Chinese 初 (MC tsrhjo). Doublet of sơ.
Its initial ‹th-› possibly results from the same phonological change which yields ‹s-› vs. ‹th-› doublets like SV readings sái and thái from Middle Chinese 蔡 (MC tshajH) as well as sẹo and thẹo (“scar”), etc.


thơ

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 詩 (“poem”, SV: thi).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thi</i>

vi-etym-sino

thơ Đường


thơ

(obsolete) Southern Vietnam form of thư (“letter”)


điểm tâm

[ʔɗiəm˧˩ təm˧˧]

[ʔɗiəm˧˨ təm˧˧]

[ʔɗim˨˩˦ təm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 點心 (“snack”). Doublet of điểm sấm.


hoạ

Sino-Vietnamese word from 畫 (“to draw”).


hoạ

Sino-Vietnamese word from 禍. Related to vạ.


nước cốt dừa

[nɨək̚˧˦ kot̚˧˦ zɨə˨˩]

[nɨək̚˦˧˥ kok̚˦˧˥ jɨə˦˩]

[nɨək̚˦˥ kok̚˦˥ jɨə˨˩]

nước (“water”) + cốt (“extract”) + dừa (“coconut”).


tắc kè

[tak̚˧˦ kɛ˨˩]

[tak̚˦˧˥ kɛ˦˩]

[tak̚˦˥ kɛ˨˩]

Onomatopoeic. Compare Indonesian tokek, Thai ตุ๊กแก (dtúk-gɛɛ) and Burmese တောက်တဲ့ (tauktai.).


cắc kè

[kak̚˧˦ kɛ˨˩]

[kak̚˦˧˥ kɛ˦˩]

[kak̚˦˥ kɛ˨˩]

Onomatopoeic. Compare cắc ké and also English gecko.


hội hoạ

[hoj˨˩˨ waː˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 繪畫 (“painting”).


điểm

a metric for evaluation; a point, a mark, a grade, a score, etc.

a point (a focus of conversation or consideration)


điểm

điểm qua

điểm lại năm qua

(hồi chuông) giao thừa đã điểm

(by extension, figuratively and literary, of a very special event) to start


chóp

a tip; top; peak (especially of something pointy)


ngắm

head

𥋴, 𥄯, 𬓛, 吟, 𥌹

vi-verb

𥋴, 𥄯, 𬓛, 吟, 𥌹

From Proto-Vietic *-ŋamʔ (“to think of”). Compare Puoc ŋam ("to think"), O'du ŋam ("to look").

ngắm bức tranh

ngắm phong cảnh

ngắm chim

Chúng ta không đến đây để ngắm cảnh. Mọi người bắt tay làm việc nào !

We're not here for sightseeing. Everybody, get working!

to view attentively, especially for pleasure

ngắm đích mà bắn

ngắm bộ

bộ ngắm

bộ ngắm oanh tạc


khoan

Compare Khmer ខួង (khuəng) and ខ្វាន (khvaan).


tình bạn

[tïŋ˨˩ ʔɓaːn˧˨ʔ]

[tɨn˦˩ ʔɓaːŋ˨˩ʔ]

[tɨn˨˩ ʔɓaːŋ˨˩˨]

tình (情, “sentiment, feeling”) + bạn (伴, “friend”), the word order is Vietnamese native head-initial. Likely a calque of Chinese 友情 (yǒuqíng).
Superficially Sino-Vietnamese word from 情伴.


giết người

[ziət̚˧˦ ŋɨəj˨˩]

[jiək̚˦˧˥ ŋɨj˦˩]

[jiək̚˦˥ ŋɨj˨˩]


thi hài

[tʰɪj˧˧ haːj˦˩]

[tʰɪj˧˧ haːj˨˩]

Thế rồi thi hài nàng hoá thành dây trầu leo quanh cây cau.

Then her corpse turned into a betel vine climbing around the areca tree.


hài cốt

Sino-Vietnamese word from 骸骨 (“skeleton”).

vi-etym-sino

remains (what is left after a person dies)


kẻ

head

kẻ • (仉, 几, 古, 計)

vi-noun

kẻ • (仉, 几, 古, 計)

1923, Hồ Biểu Chánh, Tỉnh mộng, Đức Lưu Phương, chapter 6

So long have I resented people's morals; they witness occasions that clearly show them that the rich and noble often cause more trouble than the poor and humble, and that these poor and humble are not all a "band of depravity", but that they often benefit society a lot.

Bấy lâu nay tôi oán nhơn-tình thế-thái lắm, trông có dịp mà chỉ cho họ thấy rõ-ràng rằng kẻ giàu sang thường hay làm quấy hơn người nghèo hèn, mà lại bọn nghèo hèn chẳng phải là "quân khốn-nạn" hết thảy đâu, mà còn nhiều lúc làm lợi ích cho xã-hội lắm.

kẻ ám sát

kẻ giết người

kẻ cắp

kẻ cướp

kẻ trộm

(derogatory) individual, person, man; specifically, put before a verb/adjective to mean a specific type of people


kẻ

Compare Mon ကေဟ် (“to write with a stylus”).


hoàng tử

[hwaːŋ˨˩ tɨ˧˩]

[hwaːŋ˦˩ tɨ˧˨]

[waːŋ˨˩ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 皇子, composed of 皇 (“emperor”) and 子 (“son”). The "imperial" connotation of hoàng has been lost due to its favorability over vương, likely due to the influence of historically imperial China and imperial Vietnam, whose monarchs referred to themselves as hoàng đế (“emperor”) or used hoàng in their titles (e.g. Lí Chiêu Hoàng) Compare hoàng hậu (“queen consort”, literally “empress consort”), nữ hoàng (“queen regnant”, literally “empress regnant”).

vi-etym-sino

prince (son or male-line grandson of a reigning monarch)


khôn

nỗi buồn/giận khôn nguôi

everlasting sadness/anger (literally, “unfadable sadness/anger”)

Late 19th century, Nguyễn Khuyến, “Bạn Đến Chơi Nhà (My Friend's Come Visiting My Home)”
Ao sâu nước cả, khôn chài cá;
Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà.
The pond is so deep and large, it's impossible to catch fish;
The garden is so broad, the hedges so sparse, it's hard to chase chicken.


quân chủ

[kwən˧˧ t͡ɕu˧˩]

[kwəŋ˧˧ t͡ɕʊw˧˨]

[wəŋ˧˧ cʊw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 君主 (“monarch”).

2022, Mộc Miên (T/H), 3 vị quân vương trị vì lâu nhất trong lịch sử (Three Longest-Reigning Monarchs in History)" Phụ Nữ Mới (New Women)

Until now, she has been ruling the United Kingdom for 70 years and over 4 months, longer than any other monarch’s in that country's history.

Tới nay, bà đã trị vì Vương quốc Anh trong 70 năm và hơn 4 tháng, lâu hơn bất kỳ vị quân chủ nào khác trong lịch sử nước này.


quân chủ

[kwən˧˧ t͡ɕu˧˩]

[kwəŋ˧˧ t͡ɕʊw˧˨]

[wəŋ˧˧ cʊw˨˩˦]

1532, Niccolò Machiavelli, The Prince; 1909 English translation by Luigi Ricci; 2005 Vietnamese translation by Vũ Mạnh Hồng & Nguyễn Hiền Chi
Các chính thể xưa nay giữ vai trò thống trị tại tất cả các quốc gia, lãnh thổ đều là chế độ cộng hòa hoặc chế độ quân chủ. Chế độ quân chủ gồm chế độ thế tập, là chế độ mà quyền cai trị được truyền trong dòng họ hoàng gia từ đời này sang đời khác và chế độ quân chủ mới.

All states and dominions which hold or have held sway over mankind are either republics or monarchies. Monarchies are either hereditary ones, in which the rulers have been for many years of the same family, or else they are those [monarchies] of recent foundation.

monarchic, monarchical, pertaining to monarchy


mổ

head

mổ • (𠝺, 某, 㖼)

vi-verb

mổ • (𠝺, 某, 㖼)

mổ bò/lợn

lò mổ

đi mổ

ca mổ


mổ

(gõ) mổ cò (to type key by key)


ngả

way, direction, direction along a road or path


ngả

From Proto-Vietic *t-ŋah (“to lie on the back”); whence also ngửa. Cognate with Chut [Rục] təŋah¹.

inh

nằm ngả


ngả

ngả mũ chào thua


ám sát

[ʔaːm˧˦ saːt̚˧˦]

[ʔaːm˦˧˥ ʂaːk̚˦˧˥]

[ʔaːm˦˧˥ saːk̚˦˧˥]

[ʔaːm˦˥ ʂaːk̚˦˥]

[ʔaːm˦˥ saːk̚˦˥]

kẻ ám sát


tắt

From Proto-Vietic *p-sət ~ *p-sat. Cognate with Muong Bi thắt, Chut [Rục] pəsat⁷. Also compare Mang hat⁷ (“to turn off”) (from earlier *s- through regular debuccalization in Mang), Kuy [Souei] pəsat ("to extinguish").
Unlikely to be related to Proto-Bahnaric *pat (“to extinguish”), Proto-Katuic *pat (“extinguished (of fire)”), Proto-Khmuic *-pət (“to extinguish”), unless there was an infix *-s- (which is otherwise unknown within Austroasiatic) or metathesis of a presyllable (*s-p- > *p-s-). The first scenario can almost be safely disregarded, but the second is slightly more plausible since this root is attested both on its own and accompanied by presyllables and/or prefixes across Austroasiatic branches, plus the existence of the Souei cognate above. Still, it might just be coincidental.

ncog

lửa tắt ngúm


tắt

đường tắt


紅衛兵

chữ Hán form of hồng vệ binh (“hongweibing”).


Thượng Hải

[tʰɨəŋ˧˨ʔ haːj˧˩]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ haːj˧˨]

[tʰɨəŋ˨˩˨ haːj˨˩˦]

Shanghai (a major port city and direct-administered municipality of China, the largest urban area in China)


Thượng Hải

[tʰɨəŋ˧˨ʔ haːj˧˩]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ haːj˧˨]

[tʰɨəŋ˨˩˨ haːj˨˩˦]


thi

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 試 (SV: thí). Doublet of thử.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thí</i>


tử

Coordinate term: nữ

tử tôn

công tử

Khổng Tử

Phật tử

sĩ tử

điện tử

quang tử

nguyên tử

phân tử


tử

Coordinate term: mẫu


tử

tử trận

tử vì đạo

cửa tử

(in compounds or in certain expressions) to die


tử

Sino-Vietnamese word from 紫. Doublet of tía.


giá trị tổng kiểm

[zaː˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ təwŋ͡m˧˩ kiəm˧˩]

[jaː˨˩˦ ʈɪj˨˩ʔ təwŋ͡m˧˨ kiəm˧˨]

[jaː˦˥ ʈɪj˨˩˨ təwŋ͡m˨˩˦ kim˨˩˦]


đảm

(only in compounds) capable, resourceful


từ nguyên học

[tɨ˨˩ ŋwiən˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[tɨ˦˩ ŋwiəŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tɨ˨˩ ŋwiəŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 辭源學 or 詞源學／词源学 (cíyuánxué).


伯爵

chữ Hán form of bá tước (“count; earl”).


執行

chữ Hán form of chấp hành (“to execute”).


重慶

chữ Hán form of Trùng Khánh (“Chongqing”).


tiếng Thái

[tiəŋ˧˦ tʰaːj˧˦]

[tiəŋ˦˧˥ tʰaːj˨˩˦]

[tiəŋ˦˥ tʰaːj˦˥]


股票

chữ Hán form of cổ phiếu (“share; stock”).


tố nữ

[to˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[tow˨˩˦ nɨ˧˨]

[tow˦˥ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 素女.
Tố Nữ is a goddess in Chinese mythology. In Vietnamese, this proper noun took on the meaning "beautiful woman" as a common noun. Similar developments can also be seen with đạo chích (“thief”), Mạnh Thường quân (“charitable person”).

(dated, literary) beautiful woman, beautiful girl


tố

Sino-Vietnamese word from 訴 (“to tell; to sue; to resort to”).


奇妙

chữ Hán form of kỳ diệu (“marvelous; wonderful”).


大眾

chữ Hán form of đại chúng (“masses; people”).


大眾

chữ Hán form of đại chúng (“pertaining to the masses; popular; common; general”).


vũ khí hạt nhân

[vu˦ˀ˥ xi˧˦ haːt̚˧˨ʔ ɲən˧˧]

[vʊw˧˨ kʰɪj˨˩˦ haːk̚˨˩ʔ ɲəŋ˧˧]

[vʊw˧˨ xɪj˨˩˦ haːk̚˨˩ʔ ɲəŋ˧˧]

[vʊw˨˩˦ kʰɪj˦˥ haːk̚˨˩˨ ɲəŋ˧˧]

[jʊw˨˩˦ xɪj˦˥ haːk̚˨˩˨ ɲəŋ˧˧]

vũ khí (“weapon”) + hạt nhân (“nucleus”), calque of English nuclear weapon.


nền

nền đất

nhạc nền


nền

Used for abstract nouns, such as culture, civilisation, law, economics, education, etc.


浙江

chữ Hán form of Chiết Giang (“Zhejiang”).


thẹo

vết (classifier)
cái (classifier)
𤵌 (CJK)


sẹo

vết (classifier)
cái (classifier)
𤵪 (CJK)
𪖠 (CJK)


膀胱

chữ Hán form of bàng quang (“urinary bladder”).


xác ướp

[saːk̚˧˦ ʔɨəp̚˧˦]

[saːk̚˦˧˥ ʔɨəp̚˦˧˥]

[saːk̚˦˥ ʔɨəp̚˦˥]


ướp

head

ướp • (押, 浥)

vi-verb

ướp • (押, 浥)

Borrowed from Tai, compare Proto-Tai *ʔɯǝpᴰ (“to salt”).

(cooking) to salt meat or fish with salt or nước mắm, or to further spice them up with other spices or condiments


進步

chữ Hán form of tiến bộ (“to progress”).


形而上學

hình nhi thượng học
hình nhi thượng học#Vietnamese

chữ Hán form of hình nhi thượng học (“metaphysics”).


cúng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 供 (“to offer”, SV: cung). Doublet of cung.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">cung</i>

vi-etym-sino

(religion, occult) to give offerings, to enshrine, to worship


bến

Cognate with Muong Bi pển (“stream”), Tho [Cuối Thái Hoà] pen²⁴ ("river") (Nguyễn Hữu Hoành et al., 2022)

Bến Nhà Rồng

Thuyền ai đậu bến sông trăng đó,
Có chở trăng về kịp tối nay?

1938, Hàn Mặc Tử, “Đây thôn Vĩ Dạ (Here is the Vĩ Dạ Hamlet)”, in Thơ điên (Mad Poems) / Đau thương (Agony):

Someone's boat is moored at the moon[lit] river's shore there,
Shall it take the moon[light] back timely tonight?

Bến xe Miền Đông

a station (place where a vehicle may stop)


Viên

Vienna (the capital city of Austria; state of Austria)


重重

chữ Hán form of trùng trùng (“innumerable; numberless”).


判斷

chữ Hán form of phán đoán (“to judge; determine”).


對象

chữ Hán form of đối tượng (“object, target”).


天安門

chữ Hán form of Thiên An Môn (“Tian'anmen”).


奮鬥

chữ Hán form of phấn đấu (“to struggle”).


失業

chữ Hán form of thất nghiệp (“to become unemployed”).


收入

chữ Hán form of thu nhập (“income; revenue”).


收入

chữ Hán form of thu nhập (“to gather (money); to receive; to obtain”).


仰光

chữ Hán form of Ngưỡng Quang (“Yangon”).


mất mặt

[mət̚˧˦ mat̚˧˨ʔ]

[mək̚˦˧˥ mak̚˨˩ʔ]

[mək̚˦˥ mak̚˨˩˨]

mất (“to lose”) + mặt (“face”). Sense 1 is likely a calque of Chinese 丟臉／丢脸 (diūliǎn, “to lose face; disgraceful”).

zh-l

làm mất mặt

to lose face, to be disgraced, to make a fool of oneself

đừng làm chuyện mất mặt

Vốn muốn nói với anh ấy vài câu, nhưng lại sợ anh ấy mất mặt.

I hesitated to criticize him for fear of making him uncomfortable.

đi mất mặt


公正

chữ Hán form of công chính (“just; fair; equitable; impartial”).


國有化

chữ Hán form of quốc hữu hoá (“nationalization”).


tại sao

[taːj˨˩ʔ ʂaːw˧˧]

[taːj˨˩˨ ʂaːw˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-tại sao.wav

tại (“because of; for; to blame”) + sao (“why; how”)

af

Tại sao mày làm vậy?


預報

chữ Hán form of dự báo (“to forecast, to predict”).


嫦娥

chữ Hán form of Thường Nga (“moon goddess”).


decimet

[ʔɗe˧˧ si˧˧ mɛt̚˧˦]

[ʔɗej˧˧ sɪj˧˧ mɛt̚˦˧˥]

[ʔɗej˧˧ sɪj˧˧ mɛk̚˦˥]


thụ

cổ thụ

(only in Sino-Vietnamese compounds) a tree


thụ

(neologism) a bottom; uke (in a male same-sex relationship)


thụ

thụ hưởng

hưởng thụ

thụ tinh

thụ phấn

(zoology, botany, of a male organism or its reproductive parts, only in compounds) to give something to fertilize


爭取

chữ Hán form of tranh thủ (“to attract support from other people; to make use of free time or waiting time”).


學位

chữ Hán form of học vị (“academic degree”).


破壞

chữ Hán form of phá hoại (“to vandalize; to sabotage”).


雕刻

chữ Hán form of điêu khắc (“sculpture”).


雕刻

chữ Hán form of điêu khắc (“to carve; to sculpt”).


地形

chữ Hán form of địa hình (“terrain; relief”).


漢越

chữ Hán form of Hán Việt (“Han-Viet; Sino-Vietnamese”).


會館

chữ Hán form of hội quán (“premises of an association, usually a Chinese clan association”).


公教

chữ Hán form of Công giáo (“Catholicism; Catholic”).


花旗國

United States of America
United States of America

chữ Hán form of Hoa Kỳ quốc (“United States of America”).


花旗

chữ Hán form of Hoa Kỳ (“United States, United States of America”).


trau

head

牢, 𢭂, 𢫵, 搔, 𤶎, 撈

vi-verb

牢, 𢭂, 𢫵, 搔, 𤶎, 撈

牢 (CJK)
𢭂 (CJK)
𢫵 (CJK)
搔 (CJK)
𤶎 (CJK)
撈 (CJK)

(rare) to adorn; to decorate; to embellish; to polish


prometi

[pəː˨˩ ɹo˧˧ me˧˧ ti˧˧]

[pəː˨˩ zo˧˧ me˧˧ ti˧˧]

[ʔɓəː˨˩ ɹo˧˧ me˧˧ ti˧˧]

[ʔɓəː˨˩ zo˧˧ me˧˧ ti˧˧]

[pəː˦˩ ɹow˧˧ mej˧˧ tɪj˧˧]

[ʔɓəː˦˩ ɹow˧˧ mej˧˧ tɪj˧˧]

[pəː˨˩ ɹow˧˧ mej˧˧ tɪj˧˧]

[ʔɓəː˨˩ ɹow˧˧ mej˧˧ tɪj˧˧]

Ultimately from New Latin promethium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


chuông

cái (classifier)
chiếc (classifier)
鍾 (CJK)
鐘 (CJK)

→ Khmer: ជួង (cuəng)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-chuông.wav

From Middle Vietnamese chuâng. Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 鐘 (SV: chung).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">chung</i>

vi-etym-sino

Chuông gọi hồn ai

(literally, “Whose Soul Does the Bell Call On?”)

Đeo/Treo chuông cổ mèo

đồng hồ/điện thoại đổ chuông

nhạc chuông

(by extension) the alarm sound of a timepiece or the ringtone of a telephone


lưỡi lê

[lɨəj˦ˀ˥ le˧˧]


ấn

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 按 (“to push with hands, to press”, SV: án).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">án</i>


giày ống

[zaj˨˩ ʔəwŋ͡m˧˦]

[jaj˦˩ ʔəwŋ͡m˦˧˥]

[ja(ː)j˨˩ ʔəwŋ͡m˦˥]


nghệ tây

[ŋe˧˨ʔ təj˧˧]

[ŋej˨˩ʔ təj˧˧]

[ŋej˨˩˨ təj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nghệ tây.wav

Audio (Hà Nội)

Crocus sativus
Crocus sativus#Translingual


công nghệ

[kəwŋ͡m˧˧ ŋe˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ ŋej˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ ŋej˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 工藝 (“handicraft”).

(education) a rudimentary middle school subject that covers multiple homemaking disciplines such as cooking, sewing, flower arranging, horticulture, electrical circuit fixing, etc., similar to home economics


chương

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chương.wav

tiểu thuyết chương hồi

novels that are divided into multiple chapters

(of a book, guideline or legislative document) a chapter


nghệ

Sino-Vietnamese word from 藝 (“ability”). Compare the non-Sino-Vietnamese reading nghề.

occupation, employment, trade, profession


nghệ

cây (classifier)
củ (classifier)
乂 (CJK)
艾 (CJK)

From Proto-Vietic *ŋɛːlʔ (“turmeric”). Probably of Kra-Dai origin, compare Proto-Kra *C-ŋilꟲ ("yellow").


cổ điển

[ko˧˩ ʔɗiən˧˩]

[kow˧˨ ʔɗiəŋ˧˨]

[kow˨˩˦ ʔɗiəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 古典, composed of 古 (“old”) and 典 (“canon”).

classical (literature etc; describing a style of music; in physics; art etc)


kĩ thuật

[ki˦ˀ˥ tʰwət̚˧˨ʔ]

[kɪj˧˨ tʰwək̚˨˩ʔ]

[kɪj˨˩˦ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 技術, composed of 技 (“skill”) and 術 (“technique”).

a technique (method of achieving something)

kĩ thuật điện
electrical engineering

engineering (application of science to the needs of humanity)

khoa học kĩ thuật
science and technology

(rare, only in fixed compounds) Synonym of công nghệ (“technology”)


thuốc bổ

[tʰuək̚˧˦ ʔɓo˧˩]

[tʰuək̚˦˧˥ ʔɓow˧˨]

[tʰuək̚˦˥ ʔɓow˨˩˦]


giấy sáp

[zəj˧˦ saːp̚˧˦]

[jəj˨˩˦ ʂaːp̚˦˧˥]

[jəj˨˩˦ saːp̚˦˧˥]

[jəj˦˥ ʂaːp̚˦˥]

[jəj˦˥ saːp̚˦˥]


âm chủ

[ʔəm˧˧ t͡ɕu˧˩]

[ʔəm˧˧ t͡ɕʊw˧˨]

[ʔəm˧˧ cʊw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 音 (“tone”) and 主 (“primary”), calque of Chinese 主音 (chủ âm).


giấy nến

[jəj˨˩˦ nen˦˧˥]

[jəj˦˥ nəːn˦˥]


đái tháo đường

head

đái tháo đường

vi-noun

đái tháo đường

[ʔɗaːj˧˦ tʰaːw˧˦ ʔɗɨəŋ˨˩]

[ʔɗaːj˨˩˦ tʰaːw˨˩˦ ʔɗɨəŋ˦˩]

[ʔɗaːj˦˥ tʰaːw˦˥ ʔɗɨəŋ˨˩]

đái (“to pee, to piss”) + tháo (“to excrete from the body in large quantities”) + đường (“sugar”).


tháo

From a form of Chinese 敨 (tǒu, “to untie”).


kẹo bơ cứng

[kɛw˧˨ʔ ʔɓəː˧˧ kɨŋ˧˦]

[kɛw˨˩ʔ ʔɓəː˧˧ kɨŋ˦˧˥]

[kɛw˨˩˨ ʔɓəː˧˧ kɨŋ˦˥]

kẹo (“candy”) + bơ (“butter”) + cứng (“hard”).


tiểu tiện

[tiw˧˨ tiəŋ˨˩ʔ]

[tiw˨˩˦ tiəŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tiểu tiện.wav

Sino-Vietnamese word from 小便, composed of 小 (“small”) and 便 (“waste”).


đái

head

đái • (带, 帶, 滯)

vi-verb

đái • (带, 帶, 滯)

From Proto-Vietic *-teːʔ, possibly of imitative origin, compare modern Vietnamese tè. Cognate with Arem iteːˀ. Compare also North Central Vietnamese đấy.


sáp

From Proto-Vietic *k-raːp (“wax”), probably from Old Chinese 蠟 (OC *k.rˤap) (B-S) (SV: lạp). However, as the Chinese word was not attested until the 2nd to 3rd century CE, the loan direction could be from Proto-Vietic into Old Chinese instead. In that case, the Proto-Vietic could be from another Sino-Tibetan source; compare Proto-Sino-Tibetan *s-krjap (“bug; ant; insect (lac); cochineal”), whence Burmese ချိပ် (hkyip, “lac”), Proto-Loloish *C-gripᴸ (“lac; pine”), Jingpho krep (“bedbug”).


tiện

Sino-Vietnamese word from 便. Doublet of bèn.


tiện

Tiện mua giùm tao hộp thuốc luôn nha.

Buy me a pack of cigarettes while you're at it.


tiện

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 銑 (“to mill”, SV: tiển).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tiển</i>

vi-etym-sino

to lathe; to carve or grind by rotating; to shape by turning


dã man

[zaː˦ˀ˥ maːn˧˧]

[jaː˧˨ maːŋ˧˧]

[jaː˨˩˦ maːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 野蠻 (“savage”).


dã man

[zaː˦ˀ˥ maːn˧˧]

[jaː˧˨ maːŋ˧˧]

[jaː˨˩˦ maːŋ˧˧]

Cái thằng này sao mà ngu dã man!

Phim hay dã man!

(informal, Southern Vietnam) totally, extremely


tiểu

(informal, euphemistic) to urinate; to pee


ổ đĩa cứng

[ʔo˧˩ ʔɗiə˦ˀ˥ kɨŋ˧˦]

[ʔow˧˨ ʔɗiə˧˨ kɨŋ˦˧˥]

[ʔow˨˩˦ ʔɗiə˨˩˦ kɨŋ˦˥]


đĩa

head

碟, 𥖢, 𡌡, 𥐨, 𥒦, 𥓵

đĩa • (碟, 𥖢, 𡌡, 𥐨, 𥒦, 𥓵)

vi-noun

碟, 𥖢, 𡌡, 𥐨, 𥒦, 𥓵

(classifier cái) đĩa • (碟, 𥖢, 𡌡, 𥐨, 𥒦, 𥓵)

cái (classifier)
碟 (CJK)
𥖢 (CJK)
𡌡 (CJK)
𥐨 (CJK)
𥒦 (CJK)
𥓵 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 碟 (“plate; dish; saucer; disc”, SV: điệp). Doublet of dĩa.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">điệp</i>

vi-etym-sino

đĩa bay

đầu đĩa

môn ném đĩa


kem mứt

[kɛm˧˧ mɨt̚˧˦]

[kɛm˧˧ mɨk̚˦˧˥]

[kɛm˧˧ mɨk̚˦˥]


bồ câu

[ʔɓo˨˩ kəw˧˧]

[ʔɓow˦˩ kəw˧˧]

[ʔɓow˨˩ kəw˧˧]

The first element can also be seen in words like bồ nông (“pelican”), bồ các (“magpie”). For the second element, see cu; it is ultimately onomatopoeic. Compare Thai เขา (kǎo), Chinese 鳩 (OC *[k](r)u) (B-S), Burmese ခို (hkui), English coo.

Trái Đất này là của chúng mình;
Quả bóng xanh bay giữa trời xanh.
Bồ câu ơi, tiếng chim gù thương mến;
Hải âu ơi, cánh chim vờn sóng biển;
Cùng bay nào! Cho Trái Đất quay!
Cùng bay nào! Cho Trái Đất quay!

1978, Định Hải, Bài ca Trái Đất (The Earth's Song):

This Earth belongs to us;
A blue ball floating in the blue sky
O doves, ye cooing-birds with lovely songs;
O gulls, ye whose wings glide above the seas' waves;
Fly [ye] together, so the Earth shall turn!
Fly [ye] together, so the Earth shall turn!


cảm tình

[kaːm˧˩ tïŋ˨˩]

[kaːm˨˩˦ tɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 感情 (“emotion”).

có cảm tình với


ao ước

[ʔaːw˧˧ ʔɨək̚˧˦]

[ʔaːw˧˧ ʔɨək̚˦˧˥]

[ʔaːw˧˧ ʔɨək̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-ao ước.wav

Sinh viên nào trong khoa luật cũng ao ước giành được cảm tình của cô gái xinh đẹp ấy.

Any student in law school would wish to be in that pretty girl's favor.


thuyết

[tʰwiək̚˦˧˥]

[tʰ⁽ʷ⁾iək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 說. Doublet of thốt.

(linguistics) comment (in topic-comment structure)


thuyết

[tʰwiək̚˦˧˥]

[tʰ⁽ʷ⁾iək̚˦˥]


siêu máy tính

[siəw˧˧ maj˧˦ tïŋ˧˦]

[ʂiw˧˧ maj˨˩˦ tɨn˦˧˥]

siêu- (“super-”) + máy tính (“computer”), calque of English supercomputer


bộ chính trị

[ʔɓo˧˨ʔ t͡ɕïŋ˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ]

[ʔɓow˨˩ʔ t͡ɕɨn˦˧˥ ʈɪj˨˩ʔ]

[ʔɓow˨˩˨ cɨn˦˥ ʈɪj˨˩˨]


tính

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 省 (“to inspect; to examine”, SV: tỉnh).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tỉnh</i>

vi-etym-sino

2005, Nguyễn Ngọc Tư, "Biển người mênh mông" (in Cánh đồng bất tận), Trẻ publishing house
Tính chết mấy lần rồi, nhưng còn mắc nợ đời.
I thought of dying several times already, but I still owe life.


tính

13th century, Wang Yanglin, Three Character Classic; 1900 English translation by Herbert Giles; 1937 Vietnamese translation by Nguyễn Ký Tế (with modernized spellings);
Nguời mới sinh ra, tính vốn lành; tính học gần, tập đến xa. Nếu không dạy, tính bèn đổi. Đạo dạy nguời, quý nhất là chuyên.

Men at their birth are naturally good. Their natures are much the same; their habits become widely different. If foolishly there is no teaching, the nature will deteriorate. The right way in teaching is to attach the utmost importance to thoroughness.

disposition (of people); nature; character; temperament


xinh

head

撐, 撑, 生, 𣛟, 𦎡

xinh • (撐, 撑, 生, 𣛟, 𦎡) (diminutive reduplication xinh xinh)

vi-adj

撐, 撑, 生, 𣛟, 𦎡

撐 (CJK)
撑 (CJK)
生 (CJK)
𣛟 (CJK)
𦎡 (CJK)
xinh xinh (diminutive reduplication)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 清 (SV: thanh).
Attested as a variant of xênh (as in xênh xang) in Đại Nam Quấc âm tự vị (1895). The earlier meaning appears to be along the line of "neat (of appearance), graceful (of manner)", as in the (now obsolete?) compound xinh lịch (cf. thanh lịch (清歷)).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thanh</i>

vi-etym-sino

xinh như con tinh tinh


giành

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 爭 (“to fight”, SV: tranh).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tranh</i>

vi-etym-sino

to dispute; to fight (for/over); to claim


giành

cái (classifier)
chiếc (classifier)
棦 (CJK)
𥱭 (CJK)

a kind of wooden, woven basket with a flat bottom


gái

From Proto-Vietic *-keːʔ (“woman; female”); compare cái.

làm gái

(collective, informal, colloquial) whores; female prostitutes


gái

chị gái

em gái

con gái

cháu gái

bạn gái

bác gái

a parent's older sister / a woman older than one's parents

Bác gái có nhà không ạ?

Is she (a woman older than my parents) home?

(only in fixed expressions, of people) female

Phi hỏi, "Vậy bác Sáu gái đâu rồi ?"

2005, Ngọc Tư Nguyễn, “Biển người mênh mông [A Vast Ocean of People]”, in Cánh đồng bất tận [Endless Fields], NXB Trẻ:

wife of, Mrs (when used after a pronoun or noun denoting a male person)


ấy

head

意, 衣, 𧘇, 倚, 𱍸, 𪬫, 𫢚

ấy • (意, 衣, 𧘇, 倚, 𱍸, 𪬫, 𫢚)

vi-determ

意, 衣, 𧘇, 倚, 𱍸, 𪬫, 𫢚

ấy • (意, 衣, 𧘇, 倚, 𱍸, 𪬫, 𫢚)

意 (CJK)
衣 (CJK)
𧘇 (CJK)
倚 (CJK)
𱍸 (CJK)
𪬫 (CJK)
𫢚 (CJK)

Diachronically, this is probably a Northern Vietnamese innovation occured some time between the stages of Proto-Vietnamese and attested Northern Old Vietnamese. It is amply attested in the oldest Nôm texts (which are all in Northern Old Vietnamese or its offshoot(s)), yet has no cognate in the Muong lects, and usage of this morpheme by Central and Southern speakers clearly indicates borrowing. It also does not neatly fit into Proto-Vietnamese demonstrative paradigm with its zero-initial.
The situation can probably be hypothesized as

nơi nào. 2 Can be used on its own

where; no longer completely true in the modern language

where; this much; where *C is nonspecific consonant

đâu. 3 From earlier *C-raːw. 4 Placed before the head: bây nhiêu ()

bao nhiêu. 5 Placed after the head: nhanh vầy ()


ấy

(chiefly Northern Vietnam) sentence-ending intensifying particle


ấy

(Northern Vietnam, humorous) you, my buddy/gal


chính trị

[t͡ɕïŋ˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ]

[t͡ɕɨn˦˧˥ ʈɪj˨˩ʔ]

[cɨn˦˥ ʈɪj˨˩˨]

nhà chính trị


chính trị

[t͡ɕïŋ˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ]

[t͡ɕɨn˦˧˥ ʈɪj˨˩ʔ]

[cɨn˦˥ ʈɪj˨˩˨]

ổn định chính trị


luật

[l⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

the law (body of rules established in a community by its authorities)

luật chơi

the rules of a game (in order to play it correctly, as it is designed to be played)

luật thơ Đường

the rules of Tang poetry (in order to write a correct poem, as it should be written)

rules (what to adhere to in order to do things correctly, as designed); compare nội quy (what to adhere to for, specifically, proper and acceptable conduct at a place, such as a park or workplace)


luật

→ Tai Dam: ꪩꪺꪒ

[l⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Coordinate term: dự luật (“bill”)

bộ luật

Luật Bảo hiểm Xã hội


quyết

Sino-Vietnamese word from 決 (“decide, determine”).

vi-etym-sino

quyết chiến thắng

14th century, Luo Guanzhong, Romance of the Three Kingdoms, Ch. 2; 1909 Vietnamese translation by Phan Kế Bính

Jin said: “I have already decided; don't ye say anything else!”

Tiến nói: “- Ý ta đã quyết, ngươi đừng nói lắm nữa.”

(chiefly in compounds) to decide, to determine


điện báo

[ʔɗiən˧˨ʔ ʔɓaːw˧˦]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ ʔɓaːw˨˩˦]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ ʔɓaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 電報. Borrowed from Japanese 電報 (denpō).


khí

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-khí.wav

khí trời

(chiefly in fixed expressions, physics, meteorology) Clipping of không khí (“air”).

khí hiếm

khí hiđrô

sát khí

killing chi, provoked by killing intent (sát ý)

tà khí

linh khí

yêu khí

chướng khí

(fiction) an aura (chi) that can be sensed by chi masters, usually helps them notice the presence of someone or something even without seeing that person or thing


bàn tính

[ʔɓaːn˨˩ tïŋ˧˦]

[ʔɓaːŋ˦˩ tɨn˦˧˥]

[ʔɓaːŋ˨˩ tɨn˦˥]


quặng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 礦 (SV: khoáng). Doublet of khoáng.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">khoáng</i>


nắp

cái (classifier)
蒳 (CJK)
𠖘 (CJK)
䈫 (CJK)

From an infixed form of a root that gave rise to đắp.

nắp chai/bút

nắp/vung/nắp vung (nồi)

đóng/mở/vặn nắp

a hard piece put on top to cover or seal a container, such as a lid, a cover or a cap


khăn quàng

[kʰaŋ˧˧ kwaːŋ˦˩]

[xaŋ˧˧ kwaːŋ˦˩]

[kʰaŋ˧˧ waːŋ˨˩]

[xaŋ˧˧ waːŋ˨˩]

khăn (“cloth”) + quàng (“to wrap around”).

com

Không ở trường mà đeo khăn quàng à ? Con này cháu ngoan Bác Hồ ghê ta !

You wear your red scarf outside of school? Geez, Uncle Ho's good child much ?

Short for khăng quàng đỏ (“red rectangular scarf worn by grade schoolchildren”).


quãng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 曠 (“to skip a session; extensive”, SV: khoáng). Doublet of khoảng.


rưới

head

rưới • (洒, 𢱓)

vi-verb

rưới • (洒, 𢱓)


解熱

chữ Hán form of giải nhiệt (“to relieve heat”).


ắp

(chiefly in compounds) brimful; abundant


ắt

c. 1950 - 1951, Hồ Chí Minh, paraphrasing Poems to Teach Benighted Children (《訓蒙幼學詩》) by Wang Zhu (汪洙)
Không có việc gì khó;
Chỉ sợ lòng không bền.
Đào núi và lấp biển,
Quyết chí ắt làm nên.
No task is hard;
Fear only faint-heartedness!
Undermining mountains and filling up seas,
Determination will surely guarantee success.


構成

chữ Hán form of cấu thành (“constituent”).


構成

chữ Hán form of cấu thành (“to constitute; compose”).


ác

cái ác

(informal, of a remark, joke or prank) savage


ác

→ Tai Dam: ꪮꪱꪀ

thiện (và) ác

Thiện, Ác, Tà


ác

From Proto-Vietic *ʔaːk (“crow”), from Proto-Mon-Khmer *kʔaak ~ *kʔaik (“crow; to caw”). Compare ác là.

inh

1870, Lê Ngô Cát & Phạm Đình Toái, Đại Nam Quốc Sử Diễn Ca (National History of the Great South in Verse), "Sự loạn lạc ở Bắc hà (The Chaos North of the River (Gianh))"
Lòng người đâu chẳng loạn ly;
Ếch kêu, ác họp thiếu gì gần xa!
Everywhere, the chaos parted the folk's hearts;

Near and far, there was no lack of croaking frogs and gathering crows.


解散

chữ Hán form of giải tán (“to disband; to dissolve; to dismiss”).


恥辱

chữ Hán form of sỉ nhục (“to dishonor”).


suyễn

[ʂ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦]

[s⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 喘 (“to pant, to gasp”). Like hen (“asthma; to cough”), this word was originally a verb.


bằng cấp

[ʔɓaŋ˨˩ kəp̚˧˦]

[ʔɓaŋ˦˩ kəp̚˦˧˥]

[ʔɓaŋ˨˩ kəp̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 憑 (“certificate; diploma”) and 給 (“to grant”).


quyệt

Sino-Vietnamese word from 譎 (“cunning”).


duyệt

[j⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 閲 (“to examine”).

Bản nào được duyệt?


luyện

[l⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨]


nguyệt thực

[ŋwiət̚˧˨ʔ tʰɨk̚˧˨ʔ]

[ŋwiək̚˨˩ʔ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[ŋwiək̚˨˩˨ tʰɨk̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nguyệt thực.wav

Sino-Vietnamese word from 月食, composed of 月 (“moon”) and 食 (“to eat; eclipse”),
Sino-Vietnamese word from 月蝕, composed of 月 (“moon”) and 蝕 (“eclipse”).


luỹ

a row of trees planted like a fence (especially bamboo)


主張

chữ Hán form of chủ trương (“position; standpoint; policy”).


主張

chữ Hán form of chủ trương (“to advocate; to assert; to maintain”).


cấp

Sino-Vietnamese word from 級 (“rank; level; class”).

trường cấp một

trường cấp hai


cấp

Sino-Vietnamese word from 給 (“to give”).


sáng

head

朗, 𠓇, 󰢜, 󱽇, 𤎜, 󱙼, 創, 𤏬, 灲, 𫤤

vi-noun

朗, 𠓇, 󰢜, 󱽇, 𤎜, 󱙼, 創, 𤏬, 灲, 𫤤

朗 (CJK)
𠓇 (CJK)
𤎜 (CJK)
創 (CJK)
𤏬 (CJK)
灲 (CJK)
𫤤 (CJK)

From Proto-Vietic *p-laːŋʔ (“bright”) (in which *pl- had changed to *pʰr- and from there developed to its current form), from Proto-Mon-Khmer *plaaŋʔ. Cognates with láng (in sáng láng), Khasi phalang, Tho [Cuối Chăm] blaːŋ³. Compare also Thai ปลั่ง (bplàng).

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-sáng.wav


sáng

head

朗, 𠓇, 󰢜, 󱽇, 𤎜, 󱙼, 創, 𤏬, 灲, 𫤤

vi-adj

朗, 𠓇, 󰢜, 󱽇, 𤎜, 󱙼, 創, 𤏬, 灲, 𫤤


sáng

Sách Sáng Thế ~ Sáng Thế Kí

Sino-Vietnamese reading of 創 (“to create, to generate, to found, to establish”)


bệnh

→ Tai Dam: ꪹꪛꪸ꫁ꪉ


bệnh

(Central Vietnam, Southern Vietnam) sick; ill


gấm

From Old Chinese 錦 (OC *Cə.k(r)[ə]mʔ) (SV: cẩm).


tẹo

From Old Chinese 小 (OC *[s]ewʔ) (SV: tiểu).


tuổi

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 歲 (“age”, SV: tuế).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tuế</i>

vi-etym-sino

lớn/nhỏ tuổi

tuổi già/trẻ

vòng tuổi

tuổi dậy thì

Bạn bao nhiêu tuổi?

Tôi ... tuổi.

Con gái phải mười tám tuổi trở lên mới được lấy vợ.

Only eighteen-year-old or older girls can marry.

tòa nhà hơn 100 tuổi

Ông 70 tuổi xuân, 50 tuổi Đảng.

He's 70 years "young" and he worked as an active Party member for 50 years.

Mày tuổi gì?
Tuổi mèo/Mão.
What's your zodiac beast?
Cat.

Nó tuổi hổ/Dần nên nóng tính lắm.

His zodiac beast is the Tiger. No wonder he has such a temper.

Tao tuổi trâu/Sửu, nó tuổi hổ/Dần, không hạp nhau đâu.

My zodiac beast is the Buffalo, his is the Tiger, so we don't get along.

(occult, divination) the Vietnamese zodiac equivalent of a zodiac sign, i.e. an earthly branch or a zodiac beast, based on birthyear


quốc tế

[kuək̚˦˧˥ tej˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 國際, composed of 國 (“country”) and 際 (“between”), from Japanese 国際 (kokusai, “international”), clipped from Chinese 各國交際／各国交际 (các quốc giao tế, literally “intercourse between countries”), calqued from English diplomatic intercourse in the Chinese translation of Elements of International Law. 国際 (kokusai) was used to translate "international" sometime in 1897 Meiji Japan. The original Chinese word for "international" was evidently 萬國／万国 (vạn quốc, literally “myriad countries”) as in the Chinese title 萬國公法／万国公法 (vạn quốc công pháp, literally “The Public Law of a Myriad Countries”), or simply 各國／各国 (các quốc, literally “countries”). Another Meiji coinage for "diplomatic intercourse" was Japanese 外国交際 (gaikoku kōsai, ngoại quốc giao tế, literally “intercourse with foreign countries”), which was clipped into 外交 (gaikō, ngoại giao).

der

<i class="Latn mention" lang="vi">các quốc giao tế</i>

ncog

gaikoku kōsai, <i class="Latn mention" lang="vi">ngoại quốc giao tế</i>


tế

tế sống

(occult) to sacrifice to; to make an offering to


tế

Bách Tế

Baekje (one of the ancient Three Kingdoms of Korea


tế

á tế

sibling, cousin or friend of a son-in-law

hiền tế

respectful term of address for a son-in-law


láy rền

[la(ː)j˦˥ ɹəːn˨˩]


mạnh dạn

[majŋ̟˧˨ʔ zaːn˧˨ʔ]

[mɛɲ˨˩ʔ jaːŋ˨˩ʔ]

[man˨˩˨ jaːŋ˨˩˨]


nhịp điệu

[ɲip̚˧˨ʔ ʔɗiəw˧˨ʔ]

[ɲip̚˨˩ʔ ʔɗiw˨˩ʔ]

[ɲip̚˨˩˨ ʔɗiw˨˩˨]


nấm kim châm

[nəm˧˦ kim˧˧ t͡ɕəm˧˧]

[nəm˦˧˥ kim˧˧ t͡ɕəm˧˧]

Calque of Chinese 金針菇／金针菇 (kim châm cô).


cải lương

[kaːj˧˩ lɨəŋ˧˧]

[kaːj˧˨ lɨəŋ˧˧]

[kaːj˨˩˦ lɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 改良, composed of 改 (“to change”) and 良 (“good, honest”).

vi-etym-sino

a form of folk musical theater from southern Vietnam ("reformed theatre")


cải lương

[kaːj˧˩ lɨəŋ˧˧]

[kaːj˧˨ lɨəŋ˧˧]

[kaːj˨˩˦ lɨəŋ˧˧]


hợp âm rải

[həːp̚˧˨ʔ ʔəm˧˧ zaːj˧˩]

[həːp̚˨˩ʔ ʔəm˧˧ ʐaːj˧˨]

[həːp̚˨˩˨ ʔəm˧˧ ɹaːj˨˩˦]


rải

to spread, to sow, to scatter, to lay down


hợp âm

[həːp̚˧˨ʔ ʔəm˧˧]

[həːp̚˨˩ʔ ʔəm˧˧]

[həːp̚˨˩˨ ʔəm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-hợp âm.wav


bài hát

[ʔɓaːj˨˩ haːt̚˧˦]

[ʔɓaːj˦˩ haːk̚˦˧˥]

[ʔɓaːj˨˩ haːk̚˦˥]

From bài (“writing, piece of writing”) + hát (“to sing”).


dân ca

[zən˧˧ kaː˧˧]

[jəŋ˧˧ kaː˧˧]

[jəŋ˧˧ kaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 民歌 (“folk song”).


hợp

Sino-Vietnamese word from 合 (“suitable, consistent”).

Hai đứa nó không hợp nhau.

Màu này không hợp đâu.


hợp

Hợp của A và B được viết là "A ∪ B".

The union of A and B can be written as "A ∪ B".

(set theory) a union (the set of all elements in the collection)


giao hưởng

[zaːw˧˧ hɨəŋ˧˩]

[jaːw˧˧ hɨəŋ˧˨]

[jaːw˧˧ hɨəŋ˨˩˦]


dàn nhạc

[zaːn˨˩ ɲaːk̚˧˨ʔ]

[jaːŋ˦˩ ɲaːk̚˨˩ʔ]

[jaːŋ˨˩ ɲaːk̚˨˩˨]


phong trào

[fawŋ͡m˧˧ t͡ɕaːw˨˩]

[fawŋ͡m˧˧ ʈaːw˦˩]

[fɔŋ˧˧ ʈaːw˦˩]

[fawŋ͡m˧˧ ʈaːw˨˩]

movement (an activity that attracts numerous participants)


dân gian

[jəŋ˧˧ jaːŋ˧˧]

[jəŋ˧˧ jaːŋ˧˧]


soạn

[ʂ⁽ʷ⁾aːŋ˨˩˨]

[s⁽ʷ⁾aːŋ˨˩˨]

Meronym: soạn thảo

soạn nhạc

nhà soạn nhạc


quốc gia

[kuək̚˧˦ zaː˧˧]

[kuək̚˦˧˥ jaː˧˧]

[wək̚˦˥ jaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-quốc gia.wav

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-quốc gia.wav

quốc gia có chủ quyền

quốc gia xuất xứ


trình diễn

[t͡ɕïŋ˨˩ ziən˦ˀ˥]

[ʈɨn˦˩ jiəŋ˧˨]

[ʈɨn˨˩ jiəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 呈演 (“to perform”).


giải thưởng

[zaːj˧˩ tʰɨəŋ˧˩]

[jaːj˧˨ tʰɨəŋ˧˨]

[jaːj˨˩˦ tʰɨəŋ˨˩˦]

Giải thưởng Hồ Chí Minh

Giải thưởng Nhà nước

vi:Giải thưởng Hồ Chí Minh
vi:Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)


thống

[tʰəwŋ͡m˦˧˥]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 桶 (SV: thùng). Doublet of thùng

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thùng</i>


nhạc sĩ

[ɲaːk̚˧˨ʔ si˦ˀ˥]

[ɲaːk̚˨˩ʔ ʂɪj˧˨]

[ɲaːk̚˨˩ʔ sɪj˧˨]

[ɲaːk̚˨˩˨ ʂɪj˨˩˦]

[ɲaːk̚˨˩˨ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 樂 (“music”) and 士 (“-ist; -ian”), equivalent to nhạc + -sĩ.

a musician, especially a songwriter or a composer


thưởng

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thưởng.wav

thưởng phạt phân minh

reward and punish properly, as the recipient deserves

Nó được thưởng 1 triệu.

thưởng hoa

thưởng xuân

(literary or in compounds) to see and enjoy; to enjoy the sight of


lễ hội

Sino-Vietnamese word from 禮會, composed of 禮 (“festival”) and 會 (“to reunite, to meet; festival”).


thể loại

[tʰej˨˩˦ l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 體類, composed of 體 (“genre, style”) and 類 (“category”).


loại

Sino-Vietnamese word from 類 (“category”). Doublet of loài.

[l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-loại.wav


loại

[l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]


xòe

Traditional tone placement spelling of xoè.


thuật ngữ

[tʰwət̚˧˨ʔ ŋɨ˦ˀ˥]

[tʰwək̚˨˩ʔ ŋɨ˧˨]

[tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 術語, composed of 術 (“technique”) and 語 (“word”).

(semantics) a term (word or phrase, especially one from a specialised area of knowledge)

(semantics) terminology (terms used in any business, art, etc)


công nghiệp

[kəwŋ͡m˧˧ ŋiəp̚˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ ŋiəp̚˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ ŋip̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-công nghiệp.wav

Sino-Vietnamese word from 工業, composed of 工 (“labor”) and 業 (“trade”), Japanese 工業 (kōgyō).


danh sách

[jɛɲ˧˧ ʂat̚˦˧˥]

[jɛɲ˧˧ sat̚˦˧˥]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-danh sách.wav

Sino-Vietnamese word from 名冊 (“roll (of names)”).


xoe

(literary, only in compounds) perfectly round


xoè

xoè tay ra

Chim xoè cánh bay đi mất.

A bird spread their wings and flew away.


nghệ thuật

[ŋe˧˨ʔ tʰwət̚˧˨ʔ]

[ŋej˨˩ʔ tʰwək̚˨˩ʔ]

[ŋej˨˩˨ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 藝術, composed of 藝 (“art”) and 術 (“craft”), from Japanese 芸術 (geijutsu), from Middle Chinese 藝術 (“court arts and crafts”).

der

nghệ thuật vị nghệ thuật/nhân sinh/luân lí/xã hội/tôn giáo

art for art's/life's/morality's/society's/religion's sake


âm nhạc

[ʔəm˧˧ ɲaːk̚˧˨ʔ]

[ʔəm˧˧ ɲaːk̚˨˩ʔ]

[ʔəm˧˧ ɲaːk̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm nhạc.wav

Near-synonym: nhạc (as a hobby or object of enjoyment)


xuất tinh

[swət̚˧˦ tïŋ˧˧]

[swək̚˦˧˥ tɨn˧˧]

[s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ tɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-xuất tinh.wav

Sino-Vietnamese word from 出 (“to let out”) and 精 (“semen”)


âm thanh

[ʔəm˧˧ tʰajŋ̟˧˧]

[ʔəm˧˧ tʰɛɲ˧˧]

[ʔəm˧˧ tʰan˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm thanh.wav

Sino-Vietnamese word from 音聲, composed of 音 (“sound; phone”) and 聲 (“sound; tone; noise”).


xui

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 衰 (SV: suy), probably via a Southern Chinese dialect.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">suy</i>

vi-etym-sino

(Central Vietnam, Southern Vietnam) unlucky


xui

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 催 (SV: thôi). Compare xúi.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thôi</i>


xuất

Sino-Vietnamese word from 出 (“to exit; to let out”).


thống kê

[tʰəwŋ͡m˧˦ ke˧˧]

[tʰəwŋ͡m˦˧˥ kej˧˧]

[tʰəwŋ͡m˦˥ kej˧˧]

Theo (như) thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới,...

According to data published by the World Health Organization,...

statistics (a systematic collection of data on measurements or observations)


thống kê

[tʰəwŋ͡m˧˦ ke˧˧]

[tʰəwŋ͡m˦˧˥ kej˧˧]

[tʰəwŋ͡m˦˥ kej˧˧]

to enumerate, to count; to compile statistics


gian

Sino-Vietnamese word from 間. Doublet of căn.


gian

1820, Nguyễn Du, Truyện Kiều (傳翹) [The Tale of Kieu], published 1870, line 1663:

How could honest people think of this as a nefarious trick?

của gian

riches obtained from morally dubious means


bản

Sino-Vietnamese word from 版 (“edition”).

bản sao

(printing, publishing) a version or copy


bản

bản mặt

Nói muốn rát bản họng luôn mà tụi nó có nghe đâu.

There goes all my effort convincing them now that my damn throat is sored and they still don't give a shit.

(derogatory) Indicates certain body parts


bản

Borrowed from Tai, compare Thai บ้าน (bâan), Lao ບ້ານ (bān).

small village in the highlands of Vietnam


bản

Sino-Vietnamese word from 本; this is the Northern form. Doublet of bổn, earlier the common form and later the Southern form.
This form is probably a rather late innovation in the Northern region, displaced bổn in the Northern dialects:
* bản as the Sino-Vietnamese reading of 本 (MC pwonX) is attested once (as bản đạo) in the Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum, a dictionary chiefly based on the Northern dialects, while bổn is attested thrice (in bổn đạo (“of the same religion”), bổn cục (“a circle of craftsmen”), nhịt bổn (“Japan”)).
* The expected Sino-Vietnamese reflex for this rime is /on/, cf. bôn < 奔 (MC pwon), bồn < 盆 (MC bwon), bộn < 坌 (MC bwonH).
* In early Nôm texts (which are all of clear Northern origin), 本 (MC pwonX) was used as a phonogram or as the phonetic in phono-semantograms to write the native Vietnamese word bốn (“four”), whose vocalism value is stable throughout its development from Proto-Vietic to Modern Vietnamese.

(only in compounds) source; origin; root


ca trù

[kaː˧˧ t͡ɕu˨˩]

[kaː˧˧ ʈʊw˦˩]

[kaː˧˧ ʈʊw˨˩]

歌 (song) + 籌 (bamboo card). Bamboo cards were formerly sold to listeners, who would award them to their favorite singers, who then redeemed the cards for money.

ca tru, a genre of traditional singing from northern Vietnam


tiếng ồn

[tiəŋ˧˦ ʔon˨˩]

[tiəŋ˦˧˥ ʔoŋ˦˩]

[tiəŋ˦˥ ʔoŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-tiếng ồn.wav

From tiếng (“sound”) + ồn (“loud, noisy”).


ca khúc

[kaː˧˧ xʊwk͡p̚˧˦]

[kaː˧˧ kʰʊwk͡p̚˦˧˥]

[kaː˧˧ xʊwk͡p̚˦˧˥]

[kaː˧˧ kʰʊwk͡p̚˦˥]

[kaː˧˧ xʊwk͡p̚˦˥]


mục từ

head

mục từ • (目詞)

vi-noun

mục từ • (目詞)

[mʊwk͡p̚˧˨ʔ tɨ˨˩]

[mʊwk͡p̚˨˩ʔ tɨ˦˩]

[mʊwk͡p̚˨˩˨ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 目 (“head, section; item”) and 詞 (“word, vocabulary”). Compare Chinese 目錄／目录 (mùlù, “catalogue, list”).


形式

chữ Hán form of hình thức (“appearance; look”).


than đá

[tʰaːn˧˧ ʔɗaː˧˦]

[tʰaːŋ˧˧ ʔɗaː˨˩˦]

[tʰaːŋ˧˧ ʔɗaː˦˥]

than (“coal; charcoal”) + đá (“rock”), calque of Chinese 石炭 (thạch thán, “coal”).


選集

chữ Hán form of tuyển tập (“selection of works; collection; analects”).


表決

chữ Hán form of biểu quyết (“vote; voting”).


耕作

chữ Hán form of canh tác (“to cultivate”).


集結

chữ Hán form of tập kết (“to gather; to assemble”).


操作

chữ Hán form of thao tác (“to operate; to manipulate”).


cối

head

檜, 𥖩, 桧, 𡑭, 臼

vi-noun

檜, 𥖩, 桧, 𡑭, 臼

(classifier cái, chiếc) cối • (檜, 𥖩, 桧, 𡑭, 臼)

cái (classifier)
chiếc (classifier)
檜 (CJK)
𥖩 (CJK)
桧 (CJK)
𡑭 (CJK)
臼 (CJK)

From Proto-Vietic *t-koːlʔ (“rice mortar”). Cognate with Muong cổl, Thavung โก้น, Chut [Rục] təkoːl³.

(by extension) the container of a rice mill

cối xay gió


ngưỡng

a threshold (bottom-most part of a doorway)

a threshold (point where one mentally or physically is vulnerable in response to provocation or to particular things in general)


tín ngưỡng

[tin˧˦ ŋɨəŋ˦ˀ˥]

[tin˦˧˥ ŋɨəŋ˧˨]

[tɨn˦˥ ŋɨəŋ˨˩˦]


tự do

[tɨ˧˨ʔ zɔ˧˧]

[tɨ˨˩ʔ jɔ˧˧]

[tɨ˨˩˨ jɔ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 自由, from Japanese 自由 (jiyū), from Middle Chinese 自由 (d͡ziɪᴴ jɨu, “self-determined; self-pleased”).
As pointed out in Iwatsuki (2013), during the late 19th and very early 20th century, the French word liberté was translated using expressions such as (sự) thong dong or thong thả, with tự do being adopted a bit later.

bor

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Tự do, bình đẳng, bác ái

Phùng Văn Tửu, Tự do, translated from Paul Éluard's Liberté
Và bằng phép màu một tiếng
Tôi bắt đầu lại cuộc đời
Tôi sinh ra để biết tên em
Để gọi tên em
TỰ DO.
And by the power of one word
I start my life over
I was born to know you
To say your name
Liberty.

1966, Hồ Chí Minh, "Lời kêu gọi đồng bào và chiến sĩ cả nước (Call to All Compatriots and Fighters throughout the Country)"; 1968 English translation by Frederick A. Praeger
Không có gì quý hơn độc lập, tự do. Đến ngày thắng lợi, nhân dân ta sẽ xây dựng lại đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn!

Nothing is more precious than independence and freedom. When victory day comes, our people will rebuild our country and endow it with bigger and more beautiful construction.

Phan Châu Trinh Đạo đức và luân lí Đông Tây [Eastern and Western Ideas on Morality and Ethics]:
Nói đại khái thì về thế kỷ thứ XVII như ông Jean Jacques Rousseau làm ra "Dân ước" (Contrat social), ông La Fontaine làm ra "Ngụ ngôn" (Fables), ông Montesquieu làm ra "Pháp ý" (Eprit des lois), ông Pascal, ông Voltaire .v.v... đều là những tay kiếm hết cách mở cái chìa khóa chuyên chế để giúp đồng bào ra chỗ tự do. Tôi kể bấy nhiêu ông đó là chỉ tỏ ra rằng trong đời chuyên chế mà vẫn còn có người ra lo việc đời như thế, chí như đời bây giờ được tự do ngôn luận, được tự do xuất bản, được tự do diễn thuyết thì những người ra lo việc nước, việc đời bên họ biết là bao nhiêu.
Just to give you some examples, during the 17th century, Jean Jacques Rousseau who wrote The Social Contract, La Fontaine who wrote Fables, Montesquieu who wrote The Spirit of the Laws, and Pascal, and Voltaire, etc. were all swordsmen who tried their best to break the authoritarian shackles and lead people to freedom. I'm telling you all this to say, even under authoritarianism, there were still people who contributed to society like those, so now that they are free to express, free to publish, free to give speeches, can you imagine how many societal contributions they've made?


tự do

[tɨ˧˨ʔ zɔ˧˧]

[tɨ˨˩ʔ jɔ˧˧]

[tɨ˨˩˨ jɔ˧˧]

phần mềm tự do

free (not imprisoned; unconstrained; mathematics: unconstrained; software: with very few limitations on distribution or improvement)


tôn giáo

[toŋ˧˧ jaːw˨˩˦]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 宗教 (SV: tông giáo), from Japanese 宗教 (shūkyō), from two of the five Buddhist principles for interpreting sutras, 五重玄義 (literally “five-fold black reading”), namely 名 (myō, “name; title”), 体 (tai, “form”), 宗 (shū, “sect”), 用 (yū, “use”) and 教 (kyō, “teaching”). The literal interpretation is ambiguous, either 宗と教 (literally “sect and teaching”) or 宗の教 (literally “sectarian teaching”). Used as a translation of the western Christocentric concept of English religion in response to Western encroachment as well as in efforts to modernize Japan. Earlier alternative translations included 宗法 (shūhō), 宗旨 (shūshi) and 法教 (hōkyō).
Intentionally misread to avoid Emperor Thiệu Trị's taboo name, Nguyễn Phúc Miên Tông (which some sources mistakenly state to be the taboo name of his predecessor, Emperor Minh Mạng, whose real taboo is Đảm). The etymologically accurate form, tông giáo, seems to be currently in use primarily as an unintentional misspelling alongside tôn giáo, sometimes in the same piece of writing. Compare Tôn Thất and Tôn Nữ.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tông giáo</i>

vi-etym-sino

tự do tôn giáo

Marx khẳng định, tôn giáo chính là tiếng thở dài của chúng sinh bị áp bức, là cách để họ tạm thời lấy lại được sự sống sau những giờ lao động mệt mỏi và căng thẳng. Nó là trái tim của thế giới không có trái tim, là tinh thần của trật tự không có tinh thần [/ linh hồn của những hoàn cảnh thiếu linh hồn]. Bởi lẽ nếu không có tôn giáo thì nhân dân lao động sẽ không còn là con người, họ sẽ bị biến thành những cái máy vô hồn, làm việc trong các băng truyền hay con Rô-bốt không có trái tim.

2018, Tâm Thành, “Tôn Giáo Là Thuốc Phiện Của Nhân Dân? [Religion Is The Opium of the People?]”, in Bùi Chu Diocese:

Marx affirms that ‘religion is the sigh of the oppressed creatures’, their wherewithal to temporarily reclaim their lives after hours of tiresome and stressful toil. It is ‘the heart of a heartless world, and the soul of soulless conditions’. For without religion the working people would no longer be humans, they would have become soulless machines working on assembly lines or heartless robots.


yến

Sino-Vietnamese word from 燕 (“swallow”). Doublet of én.

yến sào

(loosely) Synonym of én (“swallow”) (bird)


yên

Sino-Vietnamese word from 安. The character can also be read as an.
This particular form might have Northern origin, as most placenames containing this element (Hưng Yên, Yên Bái, Quảng Yên, Yên Thế, etc.) are located in Northern Vietnam, with a notable exception being Phú Yên. This is probably a local Northern innovation, coexisting alongside preexisting an in the Northern dialects and gradually spread southwards without displacing an. Place names with Yên in Central and Southern Vietnam might be contributed to Northern immigrants or new formations influenced by Northern placenames.

ngồi yên

đứng ngồi không yên

very anxious, to the point that you keep alternating between sitting and standing


yên

From English yen, from Japanese 円 (en), from Chinese 圓／圆 (yuán, “round”). See also viên.


v.v.

[vən˧˧ vən˧˧]

[vəŋ˧˧ vəŋ˧˧]

[vəŋ˧˧ vəŋ˧˧]

[jəŋ˧˧ jəŋ˧˧]


quặm

hooked (as in a hooked nose, mũi quặm), bent down, bent backward


diễn tấu

[ziən˦ˀ˥ təw˧˦]

[jiəŋ˧˨ təw˨˩˦]

[jiəŋ˨˩˦ təw˦˥]


năng lượng

[naŋ˧˧ lɨəŋ˧˨ʔ]

[naŋ˧˧ lɨəŋ˨˩ʔ]

[naŋ˧˧ lɨəŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-năng lượng.wav

Năng lượng không tự sinh ra, không tự mất đi.

Energy can neither be created nor destroyed.


tốc độ

[təwk͡p̚˧˦ ʔɗo˧˨ʔ]

[təwk͡p̚˦˧˥ ʔɗow˨˩ʔ]

[təwk͡p̚˦˥ ʔɗow˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-tốc độ.wav


vận tốc

[vən˧˨ʔ təwk͡p̚˧˦]

[vəŋ˨˩ʔ təwk͡p̚˦˧˥]

[vəŋ˨˩˨ təwk͡p̚˦˥]

[jəŋ˨˩˨ təwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 運速, composed of 運 (“travel, movement”) and 速 (“velocity”).


ánh sáng

[ʔajŋ̟˧˦ saːŋ˧˦]

[ʔɛɲ˦˧˥ ʂaːŋ˦˧˥]

[ʔɛɲ˦˧˥ saːŋ˦˧˥]

[ʔan˦˥ ʂaːŋ˦˥]

[ʔan˦˥ saːŋ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-ánh sáng.wav

Thiên Chúa phán: “Phải có ánh sáng.” Liền có ánh sáng.

(Can we date this quote?), “Sách Sáng Thế 1 [The Book of Genesis 1]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

The Lord said, "Let there be light." And there was promptly light.


vật chất

[vət̚˧˨ʔ t͡ɕət̚˧˦]

[vək̚˨˩ʔ t͡ɕək̚˦˧˥]

[vək̚˨˩˨ cək̚˦˥]

[jək̚˨˩˨ cək̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-vật chất.wav

Sino-Vietnamese word from 物質, composed of 物 (“thing”) and 質 (“substance”).

Vật chất có trước, ý thức có sau.


加味

chữ Hán form of gia vị (“spice; condiment”).


強調

chữ Hán form of cường điệu (“overly dramatic; exaggerative”).


lợi nhuận

[ləːj˧˨ʔ ɲwən˧˨ʔ]

[ləːj˨˩ʔ ɲwəŋ˨˩ʔ]

[ləːj˨˩˨ ɲwəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 利潤, composed of 利 and 潤.


ngân hàng

[ŋən˧˧ haːŋ˨˩]

[ŋəŋ˧˧ haːŋ˦˩]

[ŋəŋ˧˧ haːŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-ngân hàng.wav

Sino-Vietnamese word from 銀行, composed of 銀 (“money”) and 行 (“store”), from Japanese 銀行 (ginkō)


看護

chữ Hán form of khán hộ (“nursing; nursery”).


quang hợp

[kwaːŋ˧˧ həːp̚˧˨ʔ]

[kwaːŋ˧˧ həːp̚˨˩ʔ]

[waːŋ˧˧ həːp̚˨˩˨]


政界

chữ Hán form of chính giới (“political circle; political class; political elite”).


條約

chữ Hán form of điều ước (“treaty; wish”).


犧牲

chữ Hán form of hi sinh (“to sacrifice”).


金甌

金甌: Hán Việt readings: kim âu (canonical)

chữ Hán form of kim âu (“gold cup, the nation, stability”).


行政

chữ Hán form of hành chính (“administrative”).


gieo

(figurative) to cause (something) to appear, develop or spread; to spread; to diffuse; to shift (blame)


倫理

chữ Hán form of luân lý (“morality; ethics”).


教理

chữ Hán form of giáo lý (“doctrine; teaching”).


整理

chữ Hán form of chỉnh lí (“to readjust; to modify; to revise”).

chữ Hán form of chỉnh lí (“to collate (especially texts or data)”).


giẻ

From Middle Vietnamese gẻ, from Proto-Vietic *k-cɛh (“rag”). Cognate with Muong Bi chẽ.


中共

chữ Hán form of Trung Cộng (“Communist China”).


共同

chữ Hán form of cộng đồng (“community”).


bê-tông

[ʔɓe˧˧ təwŋ͡m˧˧]

[ʔɓej˧˧ təwŋ͡m˧˧]

[ʔɓej˧˧ təwŋ͡m˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bê-tông.wav


xà phòng

→ Tai Dam: ꪎꪱꪡ꫁ꪮꪉ (sa-ꞌphọng) (possibly)

[saː˦˩ fɔŋ˦˩]

From French savon. Ultimately from Proto-Germanic *saipǭ (“soap”).


xà bông

[saː˨˩ ʔɓəwŋ͡m˧˧]

[saː˦˩ ʔɓəwŋ͡m˧˧]

[saː˨˩ ʔɓəwŋ͡m˧˧]

Cho cháu xà bông ạ.
Omo hay Tide?
Dạ không, cho cháu xà bông ạ. À, xà bông tắm ấy ạ!
I'd like some soap.
You want Omo or Tide?
No, please get me some soap. Oh, I meant soap as in "bathing soap"!

(Southern Vietnam, colloquial) laundry detergent; washing powder


通行

chữ Hán form of thông hành (“to be permitted to pass”).


actini

[ʔaːk̚˧˦ ti˧˧ ni˧˧]

[ʔaːk̚˦˧˥ tɪj˧˧ nɪj˧˧]

[ʔaːk̚˦˥ tɪj˧˧ nɪj˧˧]

Ultimately from New Latin actinium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


europi

[ʔew˧˧ ɹo˧˧ pi˧˧]

[ʔew˧˧ ɹow˧˧ pɪj˧˧]

[ʔew˧˧ ɹow˧˧ pɪj˧˧]

Ultimately from New Latin europium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


neptuni

[nɛp̚˧˦ tu˧˧ ni˧˧]

[nɛp̚˦˧˥ tʊw˧˧ nɪj˧˧]

[nɛp̚˦˥ tʊw˧˧ nɪj˧˧]

Ultimately from New Latin uranium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


ruteni

[ɹu˧˧ te˧˧ ni˧˧]

[ɹʊw˧˧ tej˧˧ nɪj˧˧]

[ɹʊw˧˧ tej˧˧ nɪj˧˧]

Ultimately from New Latin ruthenium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


poloni

[ʔɓo˧˧ lo˧˧ ni˧˧]

[ʔɓow˧˧ low˧˧ nɪj˧˧]

[ʔɓow˧˧ low˧˧ nɪj˧˧]

Ultimately from New Latin polonium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


tháng mười

[tʰaːŋ˧˦ mɨəj˨˩]

[tʰaːŋ˦˧˥ mɨj˦˩]

[tʰaːŋ˦˥ mɨj˨˩]


tháng năm

[tʰaːŋ˧˦ nam˧˧]

[tʰaːŋ˦˧˥ nam˧˧]

[tʰaːŋ˦˥ nam˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tháng năm.wav


tháng tư

[tʰaːŋ˧˦ tɨ˧˧]

[tʰaːŋ˦˧˥ tɨ˧˧]

[tʰaːŋ˦˥ tɨ˧˧]


tháng sáu

[tʰaːŋ˧˦ saw˧˦]

[tʰaːŋ˦˧˥ ʂaw˨˩˦]

[tʰaːŋ˦˧˥ saw˨˩˦]

[tʰaːŋ˦˥ ʂa(ː)w˦˥]


tháng mười hai

[tʰaːŋ˧˦ mɨəj˨˩ haːj˧˧]

[tʰaːŋ˦˧˥ mɨj˦˩ haːj˧˧]

[tʰaːŋ˦˥ mɨj˨˩ haːj˧˧]


tháng tám

[tʰaːŋ˧˦ taːm˧˦]

[tʰaːŋ˦˧˥ taːm˦˧˥]

[tʰaːŋ˦˥ taːm˦˥]


tháng chín

[tʰaːŋ˧˦ t͡ɕin˧˦]

[tʰaːŋ˦˧˥ t͡ɕin˦˧˥]

[tʰaːŋ˦˥ cɨn˦˥]


tháng mười một

[tʰaːŋ˧˦ mɨəj˨˩ mot̚˧˨ʔ]

[tʰaːŋ˦˧˥ mɨj˦˩ mok̚˨˩ʔ]

[tʰaːŋ˦˥ mɨj˨˩ mok̚˨˩˨]


社交

chữ Hán form of xã giao (“social relations; social interactions; social etiquette”).


社交

chữ Hán form of xã giao (“to socialise; to interact socially”).


社交

chữ Hán form of xã giao (“having good manners; behaving with propriety”).


platin

Ultimately from New Latin platinum, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


sản

Sino-Vietnamese word from 產 (“produce”).

(only in compounds) to produce, to create, to generate


bất túc

[ʔɓət̚˧˦ tʊwk͡p̚˧˦]

[ʔɓək̚˦˧˥ tʊwk͡p̚˦˧˥]

[ʔɓək̚˦˥ tʊwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 不足 (“insufficient”).


chấn

(only in compounds) to shake, to vibrate


phế

(literary, historical, chiefly of a monarch) to remove from office; to depose


phế

Thằng đó đá banh phế vl.

Goddamn that guy is so trash at kicking a ball.

(colloquial, derogatory) incompetent; pathetic


Hán học

[haːŋ˦˧˥ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[haːŋ˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 漢學, composed of 漢 (“Han”) and 學 (“-logy”).

(obsolete, education) education only with Chinese characters


sản phẩm

[ʂaːŋ˧˨ fəm˧˨]

[saːŋ˧˨ fəm˧˨]

[ʂaːŋ˨˩˦ fəm˨˩˦]

[saːŋ˨˩˦ fəm˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-sản phẩm.wav


phẩm

Sino-Vietnamese word from 品 (“item; article; courtier rank”). Doublet of phím. Compare Japanese 品 (hon, -bon, -pon, “courtier rank”).

cog

phẩm màu

nhất phẩm

cửu phẩm

(history) a rank for East Asian courtiers


di sản

[jɪj˧˧ ʂaːŋ˧˨]

[jɪj˧˧ saːŋ˧˨]

[jɪj˧˧ ʂaːŋ˨˩˦]

[jɪj˧˧ saːŋ˨˩˦]


phàm

(of people) hungry, thirsty or longing for


phàm

Phàm những quân sĩ Mông Cổ chết trận thì mỗi nhà được cấp năm con ngựa, năm tên tù binh làm nô lệ.

2005, chapter 3, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

Whenever Mongol soldiers die on the field of battle, their families are each provided with five horses and five prisoners of war as slaves.

(literary) in general, every, all, any, indicates that the statement applies generally, to all cases


phụ khoa

[fʊw˨˩ʔ kʰwaː˧˧]

[fʊw˨˩ʔ xwaː˧˧]

[fʊw˨˩˨ kʰwaː˧˧]

[fʊw˨˩˨ xwaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 婦科, composed of 婦 (“woman”) and 科 (“medical branch”).

vi-etym-sino

bệnh phụ khoa

a disease or condition in women related to genitals or the reproductive system


sản xuất

[ʂaːŋ˧˨ swək̚˦˧˥]

[saːŋ˧˨ swək̚˦˧˥]

[ʂaːŋ˨˩˦ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

[saːŋ˨˩˦ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 產出 (“to produce; production”).


sản xuất

[ʂaːŋ˧˨ swək̚˦˧˥]

[saːŋ˧˨ swək̚˦˧˥]

[ʂaːŋ˨˩˦ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

[saːŋ˨˩˦ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]


phạm

Sino-Vietnamese word from 范 (canonical)
Phạm (canonical)


phạm

phạm luật

to commit a crime, or to violate (from phạm luật)


立場

chữ Hán form of lập trường (“position; viewpoint; stance; standpoint; attitude”).


金風

chữ Hán form of kim phong (“autumn wind (archaic, literary)”).


志士

chữ Hán form of chí sĩ (“person of principles”).


bún

Compare Chinese 粉 (fěn < MC pjunX < OC *mə.pənʔ, SV phấn, "(rice, grain) powder; flour; to grind; rice noodle, vermicelli"), Lao ປຸ້ນ (pun).

Mềm như bún.


海流

chữ Hán form of hải lưu (“ocean current”).


擴大

chữ Hán form of khuếch đại (“to amplify”).


活力

chữ Hán form of hoạt lực (“energy, vitality”).


描寫

chữ Hán form of miêu tả (“to describe; to outline”).


野蠻

chữ Hán form of dã man (“cruel; ruthless”).


野蠻

chữ Hán form of dã man (“cruelly; ruthlessly”).


宣傳

chữ Hán form of tuyên truyền (“propaganda”).


宣傳

chữ Hán form of tuyên truyền (“to propagate”).


音量

chữ Hán form of âm lượng (“sound volume”).


馬頭琴

chữ Hán form of mã đầu cầm (“morin khuur”).


鎮壓

chữ Hán form of trấn áp (“suppress, subdue, repress”).


đường phố

[ʔɗɨəŋ˨˩ fo˧˦]

[ʔɗɨəŋ˦˩ fow˨˩˦]

[ʔɗɨəŋ˨˩ fow˦˥]

Sino-Vietnamese word from 塘舖, composed of 塘 (“road”) and 舖 (“street”).


史記

chữ Hán form of Sử ký (“Records of the Grand Historian”).


史記

chữ Hán form of sử kí (“a history record”).


荒蕪

chữ Hán form of hoang vu (“wild; unaffected by human's activities”).


西歐

chữ Hán form of Tây Âu (“Western Europe”).


中歐

chữ Hán form of Trung Âu (“Central Europe”).


確定

chữ Hán form of xác định (“to decide, to determine”).


確定

chữ Hán form of xác định (“certain, defined, decided”).


北歐

chữ Hán form of Bắc Âu (“Northern Europe”).


玉皇

chữ Hán form of Ngọc Hoàng (“Jade Emperor”).


đá gà

[ʔɗaː˧˦ ɣaː˨˩]

[ʔɗaː˨˩˦ ɣaː˦˩]

[ʔɗaː˦˥ ɣaː˨˩]


固執

chữ Hán form of cố chấp (“intransigent, unreasonable”).


平常

chữ Hán form of bình thường (“normal; ordinary; usual”).


平常

chữ Hán form of bình thường (“normally; usually”).


結界

chữ Hán form of kết giới (“forcefield”).


本身

chữ Hán form of bản thân (“self; oneself”).


軍民

chữ Hán form of quân dân (“military and civilian”).


Châu Úc

[t͡ɕəw˧˧ ʔʊwk͡p̚˧˦]

[t͡ɕəw˧˧ ʔʊwk͡p̚˦˧˥]

[cəw˧˧ ʔʊwk͡p̚˦˥]

Alternative form of châu Úc: Australia (A country in Oceania comprising the islands of Australia, Tasmania and other smaller islands in the Pacific Ocean, as well as a former colony in the British Empire)


時機

chữ Hán form of thời cơ (“opportunity, chance”).


欠缺

chữ Hán form of khiếm khuyết (“shortcoming; defect”).


欠缺

chữ Hán form of khiếm khuyết (“deficient; lacking”).


船員

chữ Hán form of thuyền viên (“sailor; crew”).


判決

chữ Hán form of phán quyết (“to pass verdict; to sentence”).


người Việt Nam

[ŋɨəj˨˩ viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[ŋɨj˦˩ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[ŋɨj˨˩ viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[ŋɨj˨˩ jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]


người Việt

[ŋɨəj˨˩ viət̚˧˨ʔ]

[ŋɨj˦˩ viək̚˨˩ʔ]

[ŋɨj˨˩ viək̚˨˩˨]

[ŋɨj˨˩ jiək̚˨˩˨]

người (“human”) + Việt (“Yue; Vietnamese”).

compound

(history) the Yue people, the name given by the Chinese to various ethnic groups in Southern Ancient China and modern Northern Vietnam; a Yue person

the Vietnamese people, the nationals of Vietnam; a Vietnamese national

the Vietnamese people, also known as the Kinh people, the only major ethnic group in Vietnam, whose mother language is Vietnamese; a Kinh person


sanh

Sino-Vietnamese word from 生 (“birth”). See sinh.


bắt đầu

[ʔɓat̚˧˦ ʔɗəw˨˩]

[ʔɓak̚˦˧˥ ʔɗəw˦˩]

[ʔɓak̚˦˥ ʔɗəw˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-bắt đầu.wav

bắt (“to catch, to seize”) + đầu (“head”). For the semantic relationship, compare Azerbaijani başlamaq, Khmer ចាប់ផ្ដើម (cap phdaəm) and German anfangen.

com

bắt đầu từ nay

beginning from now (see also bat lau dung laai)

Đứa trẻ bắt đầu tập nói.


miễn

miễn học phí

to exempt from tuition; to let in tuition-free

không phận sự miễn vào

(literally, “if you don't have legitimate business here, do not enter”)


miễn

Miễn tụi bây có mặt là được.

It's fine as long as you guys do show up.


hôm qua

Hôm qua em tới trường,
Mẹ dắt tay từng bước ớ ơ.
Hôm nay mẹ lên nương,
Một mình em đến lớp.

(Can we date this quote?), “Đi học [Going to School]”, Hoàng Minh Chính (lyrics), Bùi Đình Thảo (music):

Yesterday, as I was on my way to school
Mom was holding my hand the whole time.
Today, Mom goes to work on the terrace,
I go to school on my own.


hôm

head

hôm • (歆, 𣋚, ⿰日歆)

vi-noun

hôm • (歆, 𣋚, ⿰日歆)

mấy hôm nay


dịp

head

葉, 堞, 牒, 蹀, 擛, 𣋑, 󰋾

vi-noun

葉, 堞, 牒, 蹀, 擛, 𣋑, 󰋾

葉 (CJK)
堞 (CJK)
牒 (CJK)
蹀 (CJK)
擛 (CJK)
𣋑 (CJK)

Nếu có dịp, tôi sẽ đến thăm nhà bạn

If I have time, I will visit your house.


ngoài

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 外 (“external, foreign”, SV: ngoại). Doublet of ngoại.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">ngoại</i>

vi-etym-sino

ngoài nhà/phòng

ngoài vòng tròn

outside (of an interior or enclosed space)

ngoài cửa (sổ)

ngoài sân

ngoài bãi biển

bệnh ngoài da

external (medical) conditions, as opposed to internal conditions (literally, “illnesses on the outside, on the skin”)

ngoài bắc

someplace in northern Vietnam; "the north"

ngoài Hà Nội

in Hanoi, which is to the north of where we are

Ngoài tôi ra thì không ai biết làm cả.

(literally, “Other than me, nobody knows how to do it.”)


ngoài

bên ngoài

người ngoài

nước ngoài


bên

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 邊 (“side, edge”, SV: biên).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">biên</i>


bên

bên con nước


ngoại

Sino-Vietnamese word from 外 (“outside”). Doublet of ngoài. Compare Chinese 外 (wài, “outside; maternal”), Korean 외(外) (oe, “outside; maternal”). A woman once married is considered belonging to a different family, hence the "inside" father's side and "outside" mother's side. See also xuất giá (“to get married”, literally “to "get out" and get married”).


ngoại

hàng ngoại

foreign goods; imported goods; goods bought abroad

bên ngoại

(people on) one's mother's side of the family

bà ngoại

quê ngoại

related to the mother's side of the family


ngoại

sính ngoại

to love everything foreign, such as foreign goods or foreign language words, especially in an ignorant or tacky way

(usually in compounds) everything foreign

Ngoại ơi! Con đến rồi nè!

Ngoại ơi! Con chích rồi nhé!

Grandpa/Grandma! I got my (Covid-19) vaccine!

(Southern Vietnam, used as a kinship "pronoun") maternal grandparent


thau

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 鍮 (SV: thâu).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thâu</i>

vi-etym-sino

(Central Vietnam, Southern Vietnam) a portable, perfectly circular wash basin; compare bồn (“wall-affixed basin; counter-affixed sink”)


dẫn độ

[zən˦ˀ˥ ʔɗo˧˨ʔ]

[jəŋ˧˨ ʔɗow˨˩ʔ]

[jəŋ˨˩˦ ʔɗow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 引渡, orthographic borrowing from Japanese 引き渡す (hikiwatasu).


否認

chữ Hán form of phủ nhận (“to deny; to negate”).


婚約

chữ Hán form of hôn ước (“engagement; prenup”).


紳士

chữ Hán form of thân sĩ (“a learned person; a literatus”).


妥當

chữ Hán form of thoả đáng (“fitting; proper; appropriate”).


全國

chữ Hán form of toàn quốc (“nationwide”).


名目

chữ Hán form of danh mục (“names of things; items”).


壓力

chữ Hán form of áp lực (“pressuring; stressful”).


祖師

chữ Hán form of tổ sư (“founder; progenitor”).


本草綱目

Bản thảo cương mục
Bản thảo cương mục#Vietnamese

chữ Hán form of Bản thảo cương mục (“Compendium of Materia Medica”).


命名

chữ Hán form of mệnh danh (“to name (someone)”).


chị ấy

[t͡ɕi˧˨ʔ ʔəj˧˦]

[t͡ɕɪj˨˩ʔ ʔəj˨˩˦]

[cɪj˨˩˨ ʔəj˦˥]

she (young girl and older than the speaker)


cô ấy

[ko˧˧ ʔəj˧˦]

[kow˧˧ ʔəj˨˩˦]

[kow˧˧ ʔəj˦˥]


người Nga

[ŋɨəj˨˩ ŋaː˧˧]

[ŋɨj˦˩ ŋaː˧˧]

[ŋɨj˨˩ ŋaː˧˧]


ông ấy

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʔəj˧˦]

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʔəj˨˩˦]

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʔəj˦˥]

anh ấy

man of equal or slightly greater social status


anh ấy

[ʔajŋ̟˧˧ ʔəj˧˦]

[ʔɛɲ˧˧ ʔəj˨˩˦]

[ʔan˧˧ ʔəj˦˥]

he (man of equal or slightly greater social status)

ông ấy

man of significantly greater social status


bà ấy

[ʔɓaː˨˩ ʔəj˧˦]

[ʔɓaː˦˩ ʔəj˨˩˦]

[ʔɓaː˨˩ ʔəj˦˥]

she (woman of higher social status, e.g., older)


làm việc

[laːm˨˩ viək̚˧˨ʔ]

[laːm˦˩ viək̚˨˩ʔ]

[laːm˨˩ viək̚˨˩˨]

[laːm˨˩ jiək̚˨˩˨]


người Mĩ

[ŋɨəj˨˩ mi˦ˀ˥]

[ŋɨj˦˩ mɪj˧˨]

[ŋɨj˨˩ mɪj˨˩˦]

người (“person”) + nước Mĩ (“United States”)

compound

(countable) American (person born in or citizen of the United States)

(uncountable) the American people (the people of the United States)


對待

chữ Hán form of đối đãi (“to treat; to approach; to handle”).


世子

chữ Hán form of thế tử (“royal highness; crown prince”).


Hải Phòng

[haːj˧˨ fɔŋ˦˩]

Sino-Vietnamese word from 海防 (“Coastal Defense”).


Đà Nẵng

head

Đà Nẵng • (沱㶞)

vi-proper noun

Đà Nẵng • (沱㶞)

[ʔɗaː˨˩ naŋ˦ˀ˥]

[ʔɗaː˦˩ naŋ˧˨]

[ʔɗaː˨˩ naŋ˨˩˦]

Possibly from Eastern Cham đanak (“mouth of a river”), đarak (“large river”), or from Western Cham đaknan, đaknưn, from đak (“water”) + nưng (“wide”), after the Hàn River.

Da Nang, Danang (a large city in Central Vietnam)


toan

Borrowed from French toile (“cloth; canvas”).


toan

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 算 (“to calculate; to plan”, SV: toán).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">toán</i>

vi-etym-sino

to intend (to); to attempt (to); to contemplate


thầy

→ Khmer: ថី (thəy)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 師 (SV: sư). Doublet of sư. Feudal Han or Nom teachers were generally male, hence the strictly modern use for male teachers.
The written form thày used to be common in the Northern dialects, now mostly eradicated in writing, although the pronunciation itself likely still remains in less mainstream Northern dialects.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">sư</i>

vi-etym-sino

Muốn sang thì bắc cầu kiều
Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy
Want to cross a river? Build a bridge
Want your children educated? Show their teacher some love

thầy mẹ/u

thầy cãi

thầy lang

a practitioner of East Asian alternative medicine

(only in compounds) Buddhist monk; expert


thầy

he/him, that male teacher we're talking about

(dialectal, Northern Vietnam) I/me, your father

(dialectal, Northern Vietnam) you, my father

(dialectal, Northern Vietnam) he/him, your/my father


thây

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 屍 (“corpse”, SV: thi).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thi</i>


聯盟

chữ Hán form of liên minh (“union; league; alliance”).


明哲

chữ Hán form of minh triết (“clever; wise”).


感嘆

chữ Hán form of cảm thán (“to sigh with emotion”).


肯定

chữ Hán form of khẳng định (“to affirm”).


確認

chữ Hán form of xác nhận (“to confirm, to check, to verify”).


xỉa

From Late Proto-Vietic *tʃɛh, from Chinese 杈 (MC tsrheaH). Related to chĩa (“pitchfork”), nĩa (“fork”), dĩa (“fork”).


虐待

chữ Hán form of ngược đãi (“to mistreat; to abuse”).


除去

chữ Hán form of trừ khử (“to eliminate; to get rid of”).


次元

chữ Hán form of thứ nguyên (“dimensional”).


côn

Zhuangzi, ch. 1. English translation by James Legge; Vietnamese translation by Nguyễn Hiến Lê

In the Northern Ocean there is a fish, the name of which is Kun - I do not know how many li in size. It changes into a bird with the name of Peng, the back of which is (also) - I do not know how many li in extent.

Biển Bắc có con cá gọi là cá côn, mình dài không biết mấy ngàn dặm. Nó biến thành con chim gọi là chim bằng, lưng rộng không biết mấy ngàn dặm.

(rare, Chinese mythology) (cá ~) Kun, a giant mythical fish


小行星

tiểu hành tinh
tiểu hành tinh#Vietnamese

chữ Hán form of tiểu hành tinh (“asteroid”).


財政

chữ Hán form of tài chính (“finance; budget; money; capital”).


Thiên Chúa

[tʰiən˧˧ t͡ɕuə˧˦]

[tʰiəŋ˧˧ t͡ɕuə˨˩˦]

[tʰiəŋ˧˧ cuə˦˥]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 天主 (“Heavenly Lord”, SV: Thiên Chủ), from Chinese 天主 (Tiānzhǔ, “Catholic God”). Doublet of Thiên Chủ.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Thiên Chủ</i>

vi-etym-sino

Exodus 20:2; Vietnamese translation by Kinh Thánh ấn bản 2011 (KPA) version; 2021 English translation from the New Revised Standard Version
Ta là Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, đã đưa ngươi ra khỏi đất Ai Cập, khỏi cảnh nô lệ.

I am the Lord your God, who brought you out of the land of Egypt, out of the house of slavery.


總理

chữ Hán form of tổng lý (“premier, prime minister, general manager”).


新字體

chữ Hán form of tân tự thể (“shinjitai”).


舊字體

chữ Hán form of cựu tự thể (“kyūjitai”).


đại khái

[ʔɗaːj˧˨ʔ xaːj˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ kʰaːj˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ xaːj˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩˨ kʰaːj˦˥]

[ʔɗaːj˨˩˨ xaːj˦˥]


đại khái

[ʔɗaːj˧˨ʔ xaːj˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ kʰaːj˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ xaːj˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩˨ kʰaːj˦˥]

[ʔɗaːj˨˩˨ xaːj˦˥]


trời đất ơi

[t͡ɕəːj˨˩ ʔɗət̚˧˦ ʔəːj˧˧]

[ʈəːj˦˩ ʔɗək̚˦˧˥ ʔəːj˧˧]

[ʈəːj˨˩ ʔɗək̚˦˥ ʔəːj˧˧]

trời (“sky, heaven”) + đất (“earth, ground”) + ơi (“yes”)


trời ơi

[t͡ɕəːj˨˩ ʔəːj˧˧]

[ʈəːj˦˩ ʔəːj˧˧]

[ʈəːj˨˩ ʔəːj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-trời ơi.wav

Trời ơi! Làm vậy thì hỏng bét!

What the heck are you doing? You're ruining it!

Trời ơi! Tao đã bảo rồi!

Oh for goodness' sake! I told you didn't I?

Trời ơi là trời!

Dear Lord! What have I done to deserve this?


lọt

Compare Proto-Katuic *lɔɔt (“to pass, go by”) (whence Pacoh luat).

lọt qua vòng loại

Ngồi ban công có ngày lọt bây giờ. Lọt từ đây xuống là có cứu cũng hông được đâu.

Quit sitting on the balcony, you might just fall you know. At this height, there is no helping you once that happens.

(Southern Vietnam) to fall, to tumble (from a high place)


四肢

chữ Hán form of tứ chi (“the four limbs”).


lọc

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 漉 (“to filter, to strain”, SV: lộc).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">lộc</i>


lọc

nước lọc


儒學

chữ Hán form of Nho học (“Confucianism”).


死屍

chữ Hán form of tử thi (“a dead body, corpse”).


不和

chữ Hán form of bất hoà (“in discord; in disagreement”).


動力

chữ Hán form of động lực (“motive power”).


Đông Dương

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ zɨəŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ jɨəŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ jɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 東洋, composed of 東 (“east”) and 洋 (“ocean”). Compare Japanese 東洋 (Tōyō, “the East; East Asia”) and 西洋 (Seiyō, Tây Dương, “the West; Euro-America”).


Đông Dương

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ zɨəŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ jɨəŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ jɨəŋ˧˧]


鮮卑

chữ Hán form of Tiên Ti (“Xianbei (group of northern nomadic peoples)”).


臨時

chữ Hán form of lâm thời (“provisional; temporary”).


高等

chữ Hán form of cao đẳng (“collegiate; complex”).


têm

to prepare betel leaves for consumption by folding with slaked lime


xeri

[sɛ˧˧ ɹɪj˧˧]

[sɛ˧˧ ɹɪj˧˧]

Ultimately from New Latin cerium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


xé

head

𫽎 - 𢹊, 𠠚, 熾, 扯

xé • (𫽎 - 𢹊, 𠠚, 熾, 扯)

vi-verb

𫽎 - 𢹊, 𠠚, 熾, 扯

xé • (𫽎 - 𢹊, 𠠚, 熾, 扯)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 扯 (“to tear”, SV: xả).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">xả</i>

vi-etym-sino

xé tờ giấy

xé vải


許婚

chữ Hán form of hứa hôn (“to engage, to betroth”).


基地

chữ Hán form of cơ địa (“predisposition”).


辯證

chữ Hán form of biện chứng (“dialectical”).


quản tượng

[kwaːn˧˩ tɨəŋ˧˨ʔ]

[kwaːŋ˧˨ tɨəŋ˨˩ʔ]

[waːŋ˨˩˦ tɨəŋ˨˩˨]


treo

head

尞, 招, 挑, 撩, 𢸘

vi-verb

尞, 招, 挑, 撩, 𢸘

From Proto-Vietic *k-lɛːw. Cognate with Tho kleo.


huynh

(period Chinese fiction, faux archaism) an elder brother

period Chinese fiction; faux archaism; period Chinese fiction; faux archaism


huynh

(period Chinese fiction, faux archaism) I; you (refers to the male senior among the speakers)

(period Chinese fiction, faux archaism) you (used when speaking to a young man on equal footing)


ghè

a small jar or vase used to contain water or wine


參考

chữ Hán form of tham khảo (“to consult (material); to reference”).


相反

chữ Hán form of tương phản (“contrary; opposite; contrastive”).


會談

chữ Hán form of hội đàm (“to have a conference, meeting, or talks”).


虛構

chữ Hán form of hư cấu (“to invent; to imagine”).


內閣

chữ Hán form of nội các (“cabinet (of a government)”).


協定

chữ Hán form of hiệp định (“an agreement, an accord, a convention”).


武力

chữ Hán form of vũ lực (“force; violence”).


ghe

vi-noun

(classifier con, cái, chiếc) ghe • (𦪵, 𦪼)

con (classifier)
cái (classifier)
chiếc (classifier)
𦪵 (CJK)
𦪼 (CJK)


謙遜

chữ Hán form of khiêm tốn (“modest; humble”).


公務員

chữ Hán form of công vụ viên (“public servant; civil servant”).


傾向

chữ Hán form of khuynh hướng (“inclination; tendency”).


公務

chữ Hán form of công vụ (“public service; civil service”).


夏至

chữ Hán form of hạ chí (“summer solstice”).


婦科

chữ Hán form of phụ khoa (“gynecology”).


侯爵

chữ Hán form of hầu tước (“marquess (a British nobleman); marquis (as called in other kingdoms)”).


根源

chữ Hán form of căn nguyên (“origin; source; initial cause”).


強度

chữ Hán form of cường độ (“intensity; strength”).


賢人

chữ Hán form of hiền nhân (“virtuous person”).


bổng

[ʔɓəwŋ͡m˨˩˦]


bổng

[ʔɓəwŋ͡m˨˩˦]


偽科學

chữ Hán form of ngụy khoa học (“pseudoscience”).


vù

See phù. Based on these two forms, it can be assumed that the ancestor of vù-phù had *C-b- complex onset (*C- was an unspecified presyllable that subsequently caused lenition of *-b-).


vù

(only in compounds) having the sound of the blowing wind


ghen

2005, Nguyễn Ngọc Tư, "Mối tình năm cũ" (in Cánh đồng bất tận), Trẻ publishing house
Nó không cho con Thấm đi chắc tại ghen chớ gì. Thằng Thọ chết ngắc rồi mà còn ghen.
He won't let Thấm go because he's certainly jealous or what. That Thọ is good and well dead but still he's jealous.


資格

chữ Hán form of tư cách (“qualifications”).


安住

chữ Hán form of an trú (“to live in peace; to live peacefully and carefree”).


vun

head

抆, 坟, 捹, 𡍋, 𢱔

vi-verb

抆, 坟, 捹, 𡍋, 𢱔


無明

chữ Hán form of vô minh (“avidyā: unenlightenment, ignorance of nirvana and of the fundamental state of existence”).


變態

chữ Hán form of biến thái (“metamorphosis”).


變態

chữ Hán form of biến thái (“to metamorphose”).


變態

chữ Hán form of biến thái (“sexually perverted”).


A diacritical mark of the Latin script, called dấu hỏi (“asking mark”) in Vietnamese, and found on Ả/ả, Ẳ/ẳ, Ẩ/ẩ, Ẻ/ẻ, Ể/ể, Ỉ/ỉ, Ỏ/ỏ, Ổ/ổ, Ở/ở, Ủ/ủ, Ử/ử and Ỷ/ỷ. Used to indicate mid falling-rising, harsh tone.


墜落

chữ Hán form of truỵ lạc (“depraved; perverted; debauched”).


câu hỏi

[kəw˧˧ hɔj˧˩]

[kəw˧˧ hɔj˧˨]

[kəw˧˧ hɔj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-câu hỏi.wav


法師

chữ Hán form of pháp sư (“Buddhist monk; wizard”).


統治

chữ Hán form of thống trị (“to rule; to govern; to dominate”).


kiểu

kiểu mới

kiểu lỗi thời

kiểu Nhật


kiểu

Kiểu ý nói là...

(colloquial) like; as though; as if; that is to say


nt

(informal) Abbreviation of như trên (“ditto”).


難解

chữ Hán form of nan giải (“difficult to solve”).


iot

thiếu iot

mentally retarded (literally, “iodine-deficient”)


nét

sắc nét

nét sổ

nét gợi cảm

nét mặt u buồn

nét vẽ đặc trưng

có nét riêng

nét quê

an attractive feature of the countryside

đậm nét quê

radiating a strong feel of the countryside

style; character; feature (usually attractive)


nét

Ti vi này coi nét ghê

(colloquial, of images on a screen or monitor or such a screen or monitor) detailed with sharp contrast and high resolution


行程

chữ Hán form of hành trình (“journey; trip; itinerary”).


校訂

chữ Hán form of hiệu đính (“to revise”).


超越

chữ Hán form of siêu việt (“transcendent”).


光譜

chữ Hán form of quang phổ (“the light spectrum”).


上級

chữ Hán form of thượng cấp (“higher class”).


等級

chữ Hán form of đẳng cấp (“level; rank; degree”).


假如

chữ Hán form of giả như (“if; in case; supposing; if only”).


主管

chữ Hán form of chủ quản (“a supervisor; manager; overseer”).


主管

chữ Hán form of chủ quản (“in charge; in control; regulatory”).


bụ

cổ tay em bé bụ


攝影

chữ Hán form of nhiếp ảnh (“photograph”).


釋迦牟尼

Thích-ca Mâu-ni
Thích-ca Mâu-ni#Vietnamese

chữ Hán form of Thích-ca Mâu-ni (“Sakyamuni”).


同調

chữ Hán form of đồng điệu (“having the same feeling or in the same situation; in sync”).


新島

chữ Hán form of Tân Đảo (“New Hebrides, Vanuatu”).


講堂

chữ Hán form of giảng đường (“auditorium; lecture hall”).


幻術

chữ Hán form of ảo thuật (“magic; illusion”).


nhôm

Shortened from a-luy-mi-nhôm, from French aluminium, from English aluminium.


bắc bán cầu

[ʔɓak̚˧˦ ʔɓaːn˧˦ kəw˨˩]

[ʔɓak̚˦˧˥ ʔɓaːŋ˦˧˥ kəw˦˩]

[ʔɓak̚˦˥ ʔɓaːŋ˦˥ kəw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 北半球 (“Northern Hemisphere”).


粘膜

chữ Hán form of niêm mạc (“mucous membrane”).


保管

chữ Hán form of bảo quản (“to maintain; to preserve”).


盤古

chữ Hán form of Bàn Cổ (“(Chinese mythology) Pangu”).


國寶

chữ Hán form of quốc bảo (“national treasure”).


面貌

chữ Hán form of diện mạo (“facial appearance”).


反映

chữ Hán form of phản ánh (“to reflect”).


無名小卒

vô danh tiểu tốt
vô danh tiểu tốt#Vietnamese

chữ Hán form of vô danh tiểu tốt (“nobody; unremarkable individual”).


繁榮

chữ Hán form of phồn vinh (“prosperous”).


對面

chữ Hán form of đối diện (“opposite, face-to-face”).


𣛧

branch dipped in water for fish to live in


魔力

chữ Hán form of ma lực (“magical power”).


𣫲

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 毋 (“do not, don't”) + phonetic 仃 (đình).


觀察

chữ Hán form of quan sát (“to observe”).


器具

chữ Hán form of khí cụ (“utensils; instruments”).


實驗

chữ Hán form of thực nghiệm (“experiment”).


實驗

chữ Hán form of thực nghiệm (“experimental”).


實驗

chữ Hán form of thực nghiệm (“to experiment”).


機密

chữ Hán form of cơ mật (“secret; privy”).


合成

chữ Hán form of hợp thành (“to synthesise; to compose”).


tôi là người Việt

[toj˧˧ laː˨˩ ŋɨəj˨˩ viət̚˧˨ʔ]

[toj˧˧ laː˦˩ ŋɨj˦˩ viək̚˨˩ʔ]

[toj˧˧ laː˨˩ ŋɨj˨˩ viək̚˨˩˨]

[toj˧˧ laː˨˩ ŋɨj˨˩ jiək̚˨˩˨]


武裝

vũ trang/võ trang
vũ trang/võ trang#Vietnamese

chữ Hán form of vũ trang/võ trang (“armed”).


同一

chữ Hán form of đồng nhất (“identical; homogenous”).


tính chất

[tïŋ˧˦ t͡ɕət̚˧˦]

[tɨn˦˧˥ t͡ɕək̚˦˧˥]

[tɨn˦˥ cək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 性質 (“characteristic/nature”).

vi-etym-sino

a characteristic; property; quality; nature


cấu tạo

[kəw˧˦ taːw˧˨ʔ]

[kəw˨˩˦ taːw˨˩ʔ]

[kəw˦˥ taːw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 構造 (“composition, structure”).


cấu tạo

[kəw˧˦ taːw˧˨ʔ]

[kəw˨˩˦ taːw˨˩ʔ]

[kəw˦˥ taːw˨˩˨]


đặc trưng

[ʔɗak̚˧˨ʔ t͡ɕɨŋ˧˧]

[ʔɗak̚˨˩ʔ ʈɨŋ˧˧]

[ʔɗak̚˨˩˨ ʈɨŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 特徵 (“characteristic, feature”).


nguyên tố

[ŋwiəŋ˧˧ tow˨˩˦]

[ŋwiəŋ˧˧ tow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nguyên tố.wav

nguyên tố hóa học


phân chia

[fən˧˧ t͡ɕiə˧˧]

[fəŋ˧˧ t͡ɕiə˧˧]

[fəŋ˧˧ ciə˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phân chia.wav


không thể

[xəwŋ͡m˧˧ tʰe˧˩]

[kʰəwŋ͡m˧˧ tʰej˧˨]

[xəwŋ͡m˧˧ tʰej˧˨]

[kʰəwŋ͡m˧˧ tʰej˨˩˦]

[xəwŋ͡m˧˧ tʰej˨˩˦]

không thể làm/nghe/thấy


không thể

[xəwŋ͡m˧˧ tʰe˧˩]

[kʰəwŋ͡m˧˧ tʰej˧˨]

[xəwŋ͡m˧˧ tʰej˧˨]

[kʰəwŋ͡m˧˧ tʰej˨˩˦]

[xəwŋ͡m˧˧ tʰej˨˩˦]

điều không thể


phần tử

[fən˨˩ tɨ˧˩]

[fəŋ˦˩ tɨ˧˨]

[fəŋ˨˩ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 分子, composed of 分 (“portion”) and 子 (“child; small thing”), from Japanese 分子 (bunshi), from Middle Chinese 分子 (bjunH tsiX, “part; division; component; member”, literally “portion child”).
The tone is slightly irregular, and a regular form would be *phận tử. For the tone difference between phần tử and phân tử, see phần. Doublet of phân tử. Cognate with Mandarin 分子 (fènzǐ) and Cantonese 分子 (fan6 zi2).

der

Commentary of Guliang, circa 206 BCE– 9 CE

燕周之分子也

tập hợp A có 2 phần tử

phần tử cực đoan

(politics, chiefly in compounds) an element


vật lí

[vət̚˧˨ʔ li˧˦]

[vək̚˨˩ʔ lɪj˨˩˦]

[vək̚˨˩˨ lɪj˦˥]

[jək̚˨˩˨ lɪj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-vật lí.wav

Sino-Vietnamese word from 物理, composed of 物 (“thing”) and 理 (“workings”), Japanese 物理 (butsuri, “physical; naturalist”), Middle Chinese 物理 (“workings of things”). In Japanese, sometimes used in contrast with 心理 (shinri, tâm lí, “psychological; intellectual”), as one of the two types of scientific disciplines. Compare sinh lí (“physiology”, literally “workings of life”) and địa lí (“geography”, literally “workings of the earth”).


xác định

[saːk̚˧˦ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[saːk̚˦˧˥ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[saːk̚˦˥ ʔɗɨn˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-xác định.wav

Sino-Vietnamese word from 確定, composed of 確 (“durable; strong; solid; firm”) and 定 (“to ascertain, to determine”).


xác định

[saːk̚˧˦ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[saːk̚˦˧˥ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[saːk̚˦˥ ʔɗɨn˨˩˨]


ý nghĩa

[ʔi˧˦ ŋiə˦ˀ˥]

[ʔɪj˨˩˦ ŋiə˧˨]

[ʔɪj˦˥ ŋiə˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 意義. Compare Japanese 意義 (igi).

meaning (significance of a thing, as "the meaning of life")


phản ứng

[faːn˧˩ ʔɨŋ˧˦]

[faːŋ˧˨ ʔɨŋ˦˧˥]

[faːŋ˨˩˦ ʔɨŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 反應, Japanese 反応 (hannō).

phản ứng hoá học


phản ứng

[faːn˧˩ ʔɨŋ˧˦]

[faːŋ˧˨ ʔɨŋ˦˧˥]

[faːŋ˨˩˦ ʔɨŋ˦˥]


尊重

chữ Hán form of tôn trọng (“to respect; to honour; to revere”).


涅槃

chữ Hán form of niết bàn (“(Buddhism) nirvana”).


chào buổi sáng

[t͡ɕaːw˨˩ ʔɓuəj˧˩ saːŋ˧˦]

[t͡ɕaːw˦˩ ʔɓuj˧˨ ʂaːŋ˦˧˥]

[t͡ɕaːw˦˩ ʔɓuj˧˨ saːŋ˦˧˥]

[caːw˨˩ ʔɓuj˨˩˦ ʂaːŋ˦˥]

[caːw˨˩ ʔɓuj˨˩˦ saːŋ˦˥]


自戀

chữ Hán form of tự luyến (“narcissism”).


廣義

chữ Hán form of Quảng Ngãi (“Quảng Ngãi”).


động đất

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ ʔɗət̚˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ ʔɗək̚˦˧˥]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ ʔɗək̚˦˥]

From động (“to move”) + đất (“earth”). Compare Chinese 地動／地动 (địa động).

(seismology) an earthquake (shaking of the surface of a planet)


vi khuẩn

[vɪj˧˧ kʰwəŋ˧˨]

[vɪj˧˧ xwəŋ˧˨]

[vɪj˧˧ kʰwəŋ˨˩˦]

[jɪj˧˧ xwəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 微菌, composed of 微 (“mini-”) and 菌 (“bacterium”). Possibly influenced by Chinese 微菌 (vi khuẩn, “bacteria”) and Chinese 細菌／细菌 (tế khuẩn, “bacteria”).


清明

chữ Hán form of Thanh minh (“Qingming”).


彷徨

chữ Hán form of bàng hoàng (“stunned; stupefied; dumbfounded”).


造成

chữ Hán form of tạo thành (“to create; to make; to build”).


風化

chữ Hán form of phong hóa (“weathering”).


戰略

chữ Hán form of chiến lược (“strategy”).


風潮

chữ Hán form of phong trào (“movement”).


萬里長城

Vạn Lý Trường Thành
Vạn Lý Trường Thành#Vietnamese

chữ Hán form of Vạn Lý Trường Thành (“the Great Wall of China”).


局部

chữ Hán form of cục bộ (“local; partial”).


chọn lọc

[t͡ɕɔn˧˨ʔ lawk͡p̚˧˨ʔ]

[t͡ɕɔŋ˨˩ʔ lawk͡p̚˨˩ʔ]

[cɔŋ˨˩˨ lawk͡p̚˨˩˨]

chọn lọc tự nhiên


kiểu mẫu

[kiəw˧˩ məw˦ˀ˥]

[kiw˨˩˦ məw˨˩˦]


chứa đựng

[t͡ɕɨə˧˦ ʔɗɨŋ˧˨ʔ]

[t͡ɕɨə˨˩˦ ʔɗɨŋ˨˩ʔ]

[cɨə˦˥ ʔɗɨŋ˨˩˨]


điều kiện

[ʔɗiəw˨˩ kiən˧˨ʔ]

[ʔɗiw˦˩ kiəŋ˨˩ʔ]

[ʔɗiw˨˩ kiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 條件 (“condition”).


sở hữu

[səː˧˩ hiw˦ˀ˥]

[ʂəː˧˨ hɨw˧˨]

[səː˧˨ hɨw˧˨]

[ʂəː˨˩˦ hɨw˨˩˦]

[səː˨˩˦ hɨw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 所有 (“to own”).


giá trị

[zaː˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ]

[jaː˨˩˦ ʈɪj˨˩ʔ]

[jaː˦˥ ʈɪj˨˩˨]


bách khoa toàn thư

[ʔɓajk̟̚˧˦ xwaː˧˧ twaːn˨˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɓat̚˦˧˥ kʰwaː˧˧ twaːŋ˦˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɓat̚˦˧˥ xwaː˧˧ twaːŋ˦˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɓat̚˦˥ kʰwaː˧˧ t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɓat̚˦˥ xwaː˧˧ t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ tʰɨ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bách khoa toàn thư.wav

Sino-Vietnamese word from 百科全書 (“encyclopedia”).

bách khoa toàn thư mở Wikipedia


tổng quát

[təwŋ͡m˧˩ kwaːt̚˧˦]

[təwŋ͡m˧˨ kwaːk̚˦˧˥]

[təwŋ͡m˨˩˦ waːk̚˦˥]

(of a program, course, curriculum, assessment, etc.) general

course; curriculum; assessment; course; curriculum; assessment


phương pháp

[fɨəŋ˧˧ faːp̚˧˦]

[fɨəŋ˧˧ faːp̚˦˧˥]

[fɨəŋ˧˧ faːp̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-phương pháp.wav

Sino-Vietnamese word from 方法 (“method”).

2002, Thích nữ Trí Hải, “Toát yếu Kinh Trung Bộ”, page 20:
Phật dạy các tỷ kheo bảy phương pháp để chế ngự và từ bỏ ô nhiễm.
The Buddha teaches the Bhikkhus seven methods for restraining and abandoning the taints.


đôi khi

[ʔɗoj˧˧ xi˧˧]

[ʔɗoj˧˧ kʰɪj˧˧]

[ʔɗoj˧˧ xɪj˧˧]

[ʔɗoj˧˧ kʰɪj˧˧]

[ʔɗoj˧˧ xɪj˧˧]

đôi (“double; pair; a few”) + khi (“the time (when)”).


khác biệt

[xaːk̚˧˦ ʔɓiət̚˧˨ʔ]

[kʰaːk̚˦˧˥ ʔɓiək̚˨˩ʔ]

[xaːk̚˦˧˥ ʔɓiək̚˨˩ʔ]

[kʰaːk̚˦˥ ʔɓiək̚˨˩˨]

[xaːk̚˦˥ ʔɓiək̚˨˩˨]


nhiệt hạch

[ɲiət̚˧˨ʔ hajk̟̚˧˨ʔ]

[ɲiək̚˨˩ʔ hat̚˨˩ʔ]

[ɲiək̚˨˩˨ hat̚˨˩˨]


áp dụng

[ʔaːp̚˧˦ zʊwŋ͡m˧˨ʔ]

[ʔaːp̚˦˧˥ jʊwŋ͡m˨˩ʔ]

[ʔaːp̚˦˥ jʊwŋ͡m˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-áp dụng.wav

Sino-Vietnamese word from 壓用, composed of 壓 (“to press”) and 用 (“to use”), partly resemble the spelling of apply (phono-semantic matching).


toàn thư

[twaːn˨˩ tʰɨ˧˧]

[twaːŋ˦˩ tʰɨ˧˧]

[t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ tʰɨ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-toàn thư.wav

Sino-Vietnamese word from 全書 (“entire collection of books”).


đầu tiên

[ʔɗəw˨˩ tiən˧˧]

[ʔɗəw˦˩ tiəŋ˧˧]

[ʔɗəw˨˩ tiəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đầu tiên.wav


chức năng

[t͡ɕɨk̚˧˦ naŋ˧˧]

[t͡ɕɨk̚˦˧˥ naŋ˧˧]

[cɨk̚˦˥ naŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 職能, composed of 職 (“role; post; position”) and 能 (“ability; capacity”).

(of a person, thing or part of something) a function, role or feature


quy hoạch

[wɪj˧˧ wat̚˨˩˨]

quy hoạch đô thị


đương đại

[ʔɗɨəŋ˧˧ ʔɗaːj˧˨ʔ]

[ʔɗɨəŋ˧˧ ʔɗaːj˨˩ʔ]

[ʔɗɨəŋ˧˧ ʔɗaːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 當代 (“contemporary”).


đồ án

[ʔɗo˨˩ ʔaːn˧˦]

[ʔɗow˦˩ ʔaːŋ˦˧˥]

[ʔɗow˨˩ ʔaːŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 圖案 (“design, plan, project”).


quan điểm

[kwaːn˧˧ ʔɗiəm˧˩]

[kwaːŋ˧˧ ʔɗiəm˧˨]

[waːŋ˧˧ ʔɗim˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 觀點 (“point of view”).


cảnh quan

[kɛɲ˧˨ kwaːŋ˧˧]

[kan˨˩˦ waːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 景觀 (“landscape”).


bách khoa

[ʔɓajk̟̚˧˦ xwaː˧˧]

[ʔɓat̚˦˧˥ kʰwaː˧˧]

[ʔɓat̚˦˧˥ xwaː˧˧]

[ʔɓat̚˦˥ kʰwaː˧˧]

[ʔɓat̚˦˥ xwaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bách khoa.wav

Sino-Vietnamese word from 百科 (“encyclopedia”).

trường đại học bách khoa

various disciplines; miscellaneous subjects


sao lùn trắng

[saːw˧˧ lun˨˩ t͡ɕaŋ˧˦]

[ʂaːw˧˧ lun˦˩ ʈaŋ˦˧˥]

[saːw˧˧ lun˦˩ ʈaŋ˦˧˥]

[ʂaːw˧˧ lʊwŋ͡m˨˩ ʈaŋ˦˥]

[saːw˧˧ lʊwŋ͡m˨˩ ʈaŋ˦˥]


khoảng cách

[kʰwaːŋ˧˨ kat̚˦˧˥]

[xwaːŋ˧˨ kat̚˦˧˥]

[kʰwaːŋ˨˩˦ kat̚˦˥]

[xwaːŋ˨˩˦ kat̚˦˥]


duy trì

[jwɪj˧˧ ʈɪj˦˩]

[j⁽ʷ⁾ɪj˧˧ ʈɪj˨˩]

Sino-Vietnamese word from 維持 (“to maintain”).

to maintain, to support, to keep up, to uphold


kiến trúc

[kiən˧˦ t͡ɕʊwk͡p̚˧˦]

[kiəŋ˦˧˥ ʈʊwk͡p̚˦˧˥]

[kiəŋ˦˥ ʈʊwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 建築, from Japanese 建築 (kenchiku).


đô thị

[ʔɗo˧˧ tʰi˧˨ʔ]

[ʔɗow˧˧ tʰɪj˨˩ʔ]

[ʔɗow˧˧ tʰɪj˨˩˨]

quy hoạch đô thị

khu đô thị

an urban area with specially planned and built residential and facility compounds

thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương#Vietnamese

(urban studies) a city, particularly an administrative division or urban area with a particular or designated size, population and wealth; in Vietnam, a đô thị simply refers to provincial capitals or thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương, while a khu đô thị refers to technological hubs full of high-income earners and corporate/apartment buildings


phát triển

[faːt̚˧˦ t͡ɕiən˧˩]

[faːk̚˦˧˥ ʈiəŋ˧˨]

[faːk̚˦˥ ʈiəŋ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phát triển.wav

Sino-Vietnamese word from 發展 (“to develop”).


phát triển

[faːt̚˧˦ t͡ɕiən˧˩]

[faːk̚˦˧˥ ʈiəŋ˧˨]

[faːk̚˦˥ ʈiəŋ˨˩˦]


siêu tân tinh

[siəw˧˧ tən˧˧ tïŋ˧˧]

[ʂiw˧˧ təŋ˧˧ tɨn˧˧]

[siw˧˧ təŋ˧˧ tɨn˧˧]

[ʂiw˧˧ təŋ˧˧ tɨn˧˧]

[siw˧˧ təŋ˧˧ tɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 超新星, composed of 超 (“super”) and 新星 (“nova”).


phù hợp

[fu˨˩ həːp̚˧˨ʔ]

[fʊw˦˩ həːp̚˨˩ʔ]

[fʊw˨˩ həːp̚˨˩˨]


phù hợp

[fu˨˩ həːp̚˧˨ʔ]

[fʊw˦˩ həːp̚˨˩ʔ]

[fʊw˨˩ həːp̚˨˩˨]


cacbon

[kaːk̚˧˦ ʔɓɔn˧˧]

[kaːk̚˧˨ʔ ʔɓɔn˧˧]

[kaːk̚˦˧˥ ʔɓɔŋ˧˧]

[kaːk̚˨˩ʔ ʔɓɔŋ˧˧]

[kaːk̚˦˥ ʔɓɔŋ˧˧]

[kaːk̚˨˩˨ ʔɓɔŋ˧˧]

From French carbone, from Latin carbōnem (accusative of carbō (“coal”)).

der

accusative of <i class="Latn mention" lang="la">carbō</i> (“coal”)


bức xạ

[ʔɓɨk̚˧˦ saː˧˨ʔ]

[ʔɓɨk̚˦˧˥ saː˨˩ʔ]

[ʔɓɨk̚˦˥ saː˨˩˨]

bức xạ mặt trời


thị trưởng

[tʰi˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[tʰɪj˨˩ʔ ʈɨəŋ˧˨]

[tʰɪj˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 市長, composed of 市 (“city”) and 長 (“chief”). Compare Japanese 市長 (shichō).


vật thể

[vət̚˧˨ʔ tʰe˧˩]

[vək̚˨˩ʔ tʰej˧˨]

[vək̚˨˩˨ tʰej˨˩˦]

[jək̚˨˩˨ tʰej˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 物體, composed of 物 (“thing”) and 體 (“body”).

vật thể bay không xác định

(chiefly sciences) an object; compare sự vật (“objects in general”)


khối lượng

[xoj˧˦ lɨəŋ˧˨ʔ]

[kʰoj˨˩˦ lɨəŋ˨˩ʔ]

[xoj˨˩˦ lɨəŋ˨˩ʔ]

[kʰoj˦˥ lɨəŋ˨˩˨]

[xoj˦˥ lɨəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 塊 (“lump, piece, mass”) and 量 (“amount, volume”).

khối lượng tịnh


hoạt động

[hwaːt̚˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[hwaːk̚˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[waːk̚˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 活動 (“action, event”).


hoạt động

[hwaːt̚˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[hwaːk̚˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[waːk̚˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]


tác dụng

[taːk̚˧˦ zʊwŋ͡m˧˨ʔ]

[taːk̚˦˧˥ jʊwŋ͡m˨˩ʔ]

[taːk̚˦˥ jʊwŋ͡m˨˩˨]

tác dụng phụ

"Lờn thuốc" có nghĩa là uống thuốc mà không thấy có tác dụng.

"Resistance" to a drug means that the drug hardly has any effect.

an effect (one someone or something) or efficacy


quan sát

[kwaːŋ˧˧ ʂaːk̚˦˧˥]

[kwaːŋ˧˧ saːk̚˦˧˥]

[waːŋ˧˧ ʂaːk̚˦˥]

[waːŋ˧˧ saːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 觀察 (“to observe”).


quan sát

[kwaːŋ˧˧ ʂaːk̚˦˧˥]

[kwaːŋ˧˧ saːk̚˦˧˥]

[waːŋ˧˧ ʂaːk̚˦˥]

[waːŋ˧˧ saːk̚˦˥]

theo quan sát của tôi


thiên nhiên

[tʰiən˧˧ ɲiən˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ ɲiəŋ˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ ɲiəŋ˧˧]


thiên nhiên

[tʰiən˧˧ ɲiən˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ ɲiəŋ˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ ɲiəŋ˧˧]


tương đối

[tɨəŋ˧˧ ʔɗoj˧˦]

[tɨəŋ˧˧ ʔɗoj˨˩˦]

[tɨəŋ˧˧ ʔɗoj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 相對 (“relative”).


tương đối

[tɨəŋ˧˧ ʔɗoj˧˦]

[tɨəŋ˧˧ ʔɗoj˨˩˦]

[tɨəŋ˧˧ ʔɗoj˦˥]


nhiệt độ

[ɲiət̚˧˨ʔ ʔɗo˧˨ʔ]

[ɲiək̚˨˩ʔ ʔɗow˨˩ʔ]

[ɲiək̚˨˩˨ ʔɗow˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-nhiệt độ.wav

Sino-Vietnamese word from 熱度, composed of 熱 (“heat”) and 度 (“degree”), literally "degree of hotness", especially high temperature. The usual word for "temperature" in other Sinospheric languages literally means "degree of warmth"; see Chinese 溫度／温度 (wēn dù), Japanese 温度 (ondo) and Korean 온도 (ondo).


toàn quyền

[twaːŋ˦˩ kwiəŋ˦˩]

[t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ wiəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 全權 (“full power”).

(government, diplomacy) full executive power

Toàn quyền Đông Dương

Toàn quyền Canada

(of a Commonwealth country or historical) a governor-general


toàn quyền

[twaːŋ˦˩ kwiəŋ˦˩]

[t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ wiəŋ˨˩]

đại sứ đặc mệnh toàn quyền

an ambassador extraordinary and plenipotentiary


thực nghiệm

[tʰɨk̚˧˨ʔ ŋiəm˧˨ʔ]

[tʰɨk̚˨˩ʔ ŋiəm˨˩ʔ]

[tʰɨk̚˨˩˨ ŋim˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 實驗 (“experiment”).


thực nghiệm

[tʰɨk̚˧˨ʔ ŋiəm˧˨ʔ]

[tʰɨk̚˨˩ʔ ŋiəm˨˩ʔ]

[tʰɨk̚˨˩˨ ŋim˨˩˨]


thực nghiệm

[tʰɨk̚˧˨ʔ ŋiəm˧˨ʔ]

[tʰɨk̚˨˩ʔ ŋiəm˨˩ʔ]

[tʰɨk̚˨˩˨ ŋim˨˩˨]


khổng lồ

[xəwŋ͡m˧˩ lo˨˩]

[kʰəwŋ͡m˧˨ low˦˩]

[kʰəwŋ͡m˨˩˦ low˨˩]

[xəwŋ͡m˨˩˦ low˨˩]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 空路 (“Path to Heaven”, SV: Không Lộ), the stone pillar that was supposedly left by the creator god thần trụ trời. There was also a Buddhist sage who assumed this as his ordained name, with both the Sino- and non-Sino-Vietnamese readings. The misconstruction is possibly due to khủng (“big, huge, dreadful”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Không Lộ</i>

vi-etym-sino

hành tinh khổng lồ

Cột đó bây giờ không còn. Sau này người hạ giới vẫn cho núi Thạch Môn, là di tích của cột đó; người ta gọi nó là Cột chống trời (Kình thiên trụ) cũng có người gọi là núi Không Lộ (đường lên trời) hay gọi là núi Khổng Lồ.

[2022, “Sức hấp dẫn của truyện kể [The Appeal of Stories]”, in Ngữ văn 10 [Vietnamese 10], page 11:

That pillar is no longer. Mortals of later times still thought of Mount Thạch Môn (Stone Gate) as the remnant of that pillar. They called it the Heaven-Supporting Pillar (擎天柱), or Mount Không Lộ (the path to heaven), or Mount Khổng Lồ.

huge; gigantic; colossal; massive; enormous


sao khổng lồ đỏ

[saːw˧˧ xəwŋ͡m˧˩ lo˨˩ ʔɗɔ˧˩]

[ʂaːw˧˧ kʰəwŋ͡m˧˨ low˦˩ ʔɗɔ˧˨]

[saːw˧˧ xəwŋ͡m˧˨ low˦˩ ʔɗɔ˧˨]

[ʂaːw˧˧ kʰəwŋ͡m˨˩˦ low˨˩ ʔɗɔ˨˩˦]

[saːw˧˧ xəwŋ͡m˨˩˦ low˨˩ ʔɗɔ˨˩˦]


hấp dẫn

[həp̚˧˦ zən˦ˀ˥]

[həp̚˦˧˥ jəŋ˧˨]

[həp̚˦˥ jəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 吸引 (“to attract”).


hấp dẫn

[həp̚˧˦ zən˦ˀ˥]

[həp̚˦˧˥ jəŋ˧˨]

[həp̚˦˥ jəŋ˨˩˦]


hấp dẫn

[həp̚˧˦ zən˦ˀ˥]

[həp̚˦˧˥ jəŋ˧˨]

[həp̚˦˥ jəŋ˨˩˦]


tương tác

[tɨəŋ˧˧ taːk̚˧˦]

[tɨəŋ˧˧ taːk̚˦˧˥]

[tɨəŋ˧˧ taːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 相 (“mutual”) and 作 (“to exert oneself”).

sự tương tác


tương tác

[tɨəŋ˧˧ taːk̚˧˦]

[tɨəŋ˧˧ taːk̚˦˧˥]

[tɨəŋ˧˧ taːk̚˦˥]


tương tác

[tɨəŋ˧˧ taːk̚˧˦]

[tɨəŋ˧˧ taːk̚˦˧˥]

[tɨəŋ˧˧ taːk̚˦˥]

một cách tương tác
interactively

tính tương tác
interactivity


kinh tế

[kïŋ˧˧ te˧˦]

Sino-Vietnamese word from 經濟, from Japanese 経済 (keizai), re-purposed from Middle Chinese 經濟 (keng tsejH), from the phrase 經世濟民／经世济民 (kinh thế tế dân, “to fix the world and help the common folks”), which is usually translated as trị đời giúp dân. Kinh tế was also used in some archaic texts as short for 經邦濟世／经邦济世 (kinh bang tế thế, “to fix the state and help the world”). The meaning of this Chinese compound vaguely resembles that of Ancient Greek οἰκονομῐ́ᾱ (oikonomíā, “household management”), from which the modern concept of "economy" derives, which is why Japanese scholars chose it as a translation.


kinh tế

[kïŋ˧˧ te˧˦]


nhiệt

toả nhiệt

sóng nhiệt


nhiệt

alternative medicine
alternative medicine

(alternative medicine) having "hot" qi in your body which makes you susceptible to acne, etc.


xây dựng

[səj˧˧ zɨŋ˧˨ʔ]

[səj˧˧ jɨŋ˨˩ʔ]

[səj˧˧ jɨŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-xây dựng.wav


thực tế

[tʰɨk̚˧˨ʔ te˧˦]

[tʰɨk̚˨˩ʔ tej˨˩˦]

[tʰɨk̚˨˩˨ tej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 實際 (“reality, real”).


thực tế

[tʰɨk̚˧˨ʔ te˧˦]

[tʰɨk̚˨˩ʔ tej˨˩˦]

[tʰɨk̚˨˩˨ tej˦˥]


thực tế

[tʰɨk̚˧˨ʔ te˧˦]

[tʰɨk̚˨˩ʔ tej˨˩˦]

[tʰɨk̚˨˩˨ tej˦˥]


混沌

chữ Hán form of hỗn độn (“chaotic; disorderly”).


對聯

chữ Hán form of đối liên (“antithetical couplet”).


造化

chữ Hán form of tạo hoá (“The Creator; nature”).


景色

chữ Hán form of cảnh sắc (“scenery; view; landscape”).


喇嘛

chữ Hán form of lạt-ma (“(Buddhism) lama”).


後方

chữ Hán form of hậu phương (“behind the frontline; rear”).


前方

chữ Hán form of tiền phương (“frontline”).


個性

chữ Hán form of cá tính (“personality; individuality”).


國防

chữ Hán form of quốc phòng (“national defense”).


襲擊

chữ Hán form of tập kích (“to do a surprise attack”).


構築

chữ Hán form of cấu trúc (“to structure”).


bao lâu

[ʔɓaːw˧˧ ləw˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ ləw˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ ləw˧˧]

Anh học tiếng Việt bao lâu rồi?

How long have you been learning Vietnamese?


nhưng

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-nhưng.wav


thủ đô

[tʰu˧˩ ʔɗo˧˧]

[tʰʊw˧˨ ʔɗow˧˧]

[tʰʊw˨˩˦ ʔɗow˧˧]

Hà Nội là thủ đô của Việt Nam.

capital city of a sovereign state or a de facto independent country


khách sạn

[kʰat̚˦˧˥ ʂaːŋ˨˩ʔ]

[xat̚˦˧˥ saːŋ˨˩ʔ]

[kʰat̚˦˥ ʂaːŋ˨˩˨]

[xat̚˦˥ saːŋ˨˩˨]

Gần đây có khách sạn nào tốt chị chỉ em với ạ.

Could you please recommend me a good hotel nearby?


rất

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-rất.wav

rất tốt

“Rất nguy hiểm!” Tôi vô cùng đau đớn với câu nhận xét này. Các anh bình luận viên chỉ cần xem trọng tài búng đồng xu đầu trận là đã kêu “rất nguy hiểm” mấy lần rồi. (Biết đâu bị rơi tiền?) Rất nguy hiểm, rất nguy hiểm; cái gì cũng nguy hiểm hết — thành ra chẳng có gì là nguy hiểm cả.
Rồi là “Rất kỹ thuật.” “Rất đẹp mắt.” Và “Không vào!” Tôi cũng có hai con mắt. Rõ ràng là kỹ thuật. Rõ ràng là đẹp mắt. Rõ ràng là quả bóng “không vào” lưới vẫn đang ở trong tay của thủ môn. Tôi thấy rồi. Truyền hình không phải đài tiếng nói. Có hình đang nói rồi; vai trò của các anh bình luận viên là phải nói thêm.

2012, Joe Ruelle, “Rất nguy hiểm [Very Dangerous]”, in Ngược chiều vun vút [Whooshing toward the Other Way]:

“Very dangerous!” I cringe so hard at this kind of comment. These commentators keep saying stuff like “very dangerous” again and again, even when the ref’s merely tossing the damn coin at the very start of the match. (Maybe they think the ref could lose that coin any time?) Very dangerous, very dangerous; everything’s dangerous — so nothing is dangerous.
Then there’s other stuff like “Very skillful.” “Very impressive.” And “Not a goal!” I do have a pair of functioning eyes. That was obviously “skillful.” That was obviously “impressive.” That was obviously “not a goal,” and the damn ball was still caught by the goalie. I can see all that. This is television, not radio. There are images telling me what’s going on; the commentator’s job is to add things other than that.

(often formal) very (placed before the word to intensify)


lắm

head

夦, 廩, 廪, 禀, 稟, 𡗋, 𤯑, 𪥀, 𪩦

vi-determ

夦, 廩, 廪, 禀, 稟, 𡗋, 𤯑, 𪥀, 𪩦

夦 (CJK)
廩 (CJK)
廪 (CJK)
禀 (CJK)
稟 (CJK)
𡗋 (CJK)
𤯑 (CJK)
𪥀 (CJK)
𪩦 (CJK)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-lắm.wav

Sao mà nói lắm thế?

Mình chưa tới được đâu, còn lắm việc phải làm quá!

I can't come just now, [because I] still have a lot of work to do!


lắm

head

夦, 廩, 廪, 禀, 稟, 𡗋, 𤯑, 𪥀, 𪩦

vi-adv

夦, 廩, 廪, 禀, 稟, 𡗋, 𤯑, 𪥀, 𪩦

ít lắm

very (placed after the word to intensify)


khó

From Late Proto-Vietic *kʰɔːʔ, from Middle Chinese 苦 (MC khuX) (SV: khổ); cognate with Tho [Cuối Chăm] kʰɔː³.

(of a person) hard to get along with; hard to please


外形

chữ Hán form of ngoại hình (“appearance”).


聖地

chữ Hán form of thánh địa (“holy land; sanctuary”).


業餘

chữ Hán form of nghiệp dư (“amateur; non-professional”).


hành tinh

[hajŋ̟˨˩ tïŋ˧˧]

[hɛɲ˦˩ tɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 行星, composed of 行 (“to go”) and 星 (“star”). Compare European words for planet which originate from the Greek root meaning "wandering star".

vi-etym-sino

hành tinh thứ ba, tính từ Mặt Trời

hành tinh đỏ


指摘

chữ Hán form of chỉ trích (“to criticise”).


刹那

chữ Hán form of sát na (“split-second”).


政客

chữ Hán form of chính khách (“politician”).


風度

chữ Hán form of phong độ (“smart; elegant”).


倭寇

chữ Hán form of Nụy Khấu (“wokou (pirates from a mixture of ethnicities who raided the coastlines of China and Korea from the 13th to 16th centuries)”).


藥品

chữ Hán form of dược phẩm (“medicine; medication”).


平定

chữ Hán form of bình định (“to subjugate”).


穴位

chữ Hán form of huyệt vị (“pressure point, acupoint”).


參謀

chữ Hán form of tham mưu (“military staff”).


妥協

chữ Hán form of thoả hiệp (“to compromise”).


玄武

chữ Hán form of Huyền Vũ (“Black Tortoise, literally "Black Warrior", one of the Four Symbols in the Chinese constellations”).


白虎

chữ Hán form of Bạch Hổ (“White Tiger, one of the Four Symbols in the Chinese constellations”).


朱雀

chữ Hán form of Chu Tước (“Vermilion Bird, one of the Four Symbols in the Chinese constellations”).


通報

chữ Hán form of thông báo (“report; notice; announcement”).


通報

chữ Hán form of thông báo (“to tell; to report; to advise; to announce”).


資質

chữ Hán form of tư chất (“aptitude, intelligence”).


長女

chữ Hán form of trưởng nữ (“eldest daughter”).


長男

chữ Hán form of trưởng nam (“eldest son”).


感應

chữ Hán form of cảm ứng (“response; reaction”).


感應

chữ Hán form of cảm ứng (“responsive; reactive”).


排除

chữ Hán form of bài trừ (“to abolish; to eradicate”).


慈善

chữ Hán form of từ thiện (“charitable; philanthropic”).


抗告

chữ Hán form of kháng cáo (“to appeal”).


公約

chữ Hán form of công ước (“convention; agreement”).


好漢

chữ Hán form of hảo hán (“courageous man”).


độc lập

[ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ ləp̚˧˨ʔ]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ ləp̚˨˩ʔ]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ ləp̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 獨立, composed of 獨 (“lone”) and 立 (“to stand”).


độc lập

[ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ ləp̚˧˨ʔ]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ ləp̚˨˩ʔ]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ ləp̚˨˩˨]

Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một nước độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bao gồm đất liền, hải đảo, vùng biển và vùng trời.

2013 December 11, “Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam [Constitution of the Socialist Republic of Vietnam]”, in Cổng Thông tin điện tử Chính phủ [Vietnam Government Portal], page 1:

The Socialist Republic of Vietnam is an independent, sovereign and united country, which in its territorial integrity comprises its mainland, islands, territorial waters and air space.


大雪

chữ Hán form of Đại tuyết (“literally, “heavy snow”; one of the solar terms”).


優越

chữ Hán form of ưu việt (“superior; advanced”).


不正

chữ Hán form of bất chính (“improper; dishonest; devious; shady”).


標準化

tiêu chuẩn hoá
tiêu chuẩn hoá#Vietnamese

chữ Hán form of tiêu chuẩn hoá (“to standardize”).


船長

chữ Hán form of thuyền trưởng (“sea captain”).


sót

hàng sót lại


sót

Nó bỏ sót mình rồi!

(usually after the main verb) to leave out


金額

chữ Hán form of kim ngạch (“revenue from export and/or import”).


勞力

chữ Hán form of lao lực (“to make physical exertions”).


漂流

chữ Hán form of phiêu lưu (“adventurous”).