đối ẩm

[ʔɗoj˧˦ ʔəm˧˩]

[ʔɗoj˨˩˦ ʔəm˧˨]

[ʔɗoj˦˥ ʔəm˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 對 (“to face”) and 飲 (“to drink”)

(rare) to drink alcohol or tea with someone


sói đỏ

[sɔj˧˦ ʔɗɔ˧˩]

[ʂɔj˨˩˦ ʔɗɔ˧˨]

[sɔj˨˩˦ ʔɗɔ˧˨]

[ʂɔj˦˥ ʔɗɔ˨˩˦]

[sɔj˦˥ ʔɗɔ˨˩˦]


𣱿

𣱿: Nôm readings: nhớp (canonical)
nhấp (canonical)

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 氵 (“water”) + phonetic 入 (nhập)

Han compound

Nôm form of nhớp (“dirty and sticky (because of moisture); mucky”).

Nôm form of nhấp (“to dip into water; to moisten”).


tiếng Việt Nam

[tiəŋ˧˦ viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[tiəŋ˦˧˥ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[tiəŋ˦˥ viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[tiəŋ˦˥ jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]

tiếng (“language”) + Việt Nam (“Vietnam”)

compound

Về pronom personnel, chữ Hán cũng lôi thôi như tiếng Việt Nam ta, nghĩa là những tiếng dùng mà xưng mình hay xưng người không có nhứt luật như tiếng Pháp.

1932 September 15, Phan Khôi, “Hán văn độc tu: Bài học thứ năm [Self-taught Chinese: Lesson five]”, in Phụ nữ tân văn, number 168, Saigon:

Regarding personal pronouns, Chinese characters are as messy as our Vietnamese, that is, the words for referring to oneself or others are not comprehensive like in French.

Làm tại Genève ngày 20 tháng 7 năm 1954, lúc 24 giờ bằng tiếng Pháp và tiếng Việt-nam cả hai bản đều có giá trị như nhau.

1954 July 20, Hiệp định đình chỉ chiến sự ở Việt Nam [Agreement on the Cessation of Hostilities in Viet-Nam]:

Done in Geneva at 2400 hours on the 20th of July 1954 in French and in Viet-Namese, both texts being equally authentic.

Anh đã được giảng sử nước nhà bằng tiếng Việt Nam, một cách đường hoàng, không phải dè dặt, quanh co.

1961, Nguyễn Huy Tưởng, Sống mãi với Thủ Đô [Living for a long time in the Capital]:

He received a lecture on the history of the country in Vietnamese, in a dignified manner, holding nothing back, and full of turns.

Làm tại Pa-ri ngày hai mươi bảy tháng giêng năm một nghìn chín trăm bảy mươi ba, bằng tiếng Anh và tiếng Việt Nam. Bản tiếng Anh và tiếng Việt Nam đều là những văn bản chính thức và có giá trị như nhau.

1973 January 27, Hiệp định chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam:

Done in Paris in the twenty-seventh of January, nineteen seventy-three, in English and Vietnamese. The English and Vietnamese texts are official and equally authentic.

Công cụ độc nhất cho phép thực hiện điều đó là ngôn ngữ, vì con người tư duy bằng ngôn ngữ, vì người Việt Nam tư duy, xúc động bằng tiếng Việt Nam. Tiếng Việt thời chiến là di sản của cha anh để lại cho thế hệ người Việt hôm nay.

1996, Phan Huy Đường, “Gió dại, chữ nghĩa và văn chương [Weeds, the meanings of words, and literature (September 1993)]”, in Vậy gọi nhau làm người, TheBookEdition, →ISBN, page 223:

The only tool for carrying that out is language, for people think in language and Vietnamese people think in and are affected by Vietnamese. Wartime Vietnamese is a legacy handed down by our elders to today's generation of Vietnamese.

Chúng tôi là những người nói tiếng Việt Nam và con em của chúng tôi đang học tiếng Anh.

2010 November 8, “Application for MATCH Community Day Charter Public School”, in (Please provide the book title or journal name), Boston: MATCH Community Day Charter Public School, archived from the original on 2021-02-14, page 172:

We are Vietnamese speakers and our children are learning English.

Muốn biết tin tức bằng tiếng Việt Nam về tờ thông tin này, xin quý vị liên lạc…

2016, “Community Meeting Invitation File No. H15-047”, in City of San José, San Jose, California:

For information in Vietnamese about this flyer, please contact…

(dated or Overseas Vietnamese) Vietnamese language


vi rút

[vi˧˧ ɹut̚˧˦]

[vɪj˧˧ ɹʊk̚˦˧˥]

[vɪj˧˧ ɹʊk͡p̚˦˥]

[jɪj˧˧ ɹʊk͡p̚˦˥]


nhôm nhựa

[ɲom˧˧ ɲɨə˧˨ʔ]

[ɲom˧˧ ɲɨə˨˩ʔ]

[ɲom˧˧ ɲɨə˨˩˨]

bán nhôm nhựa


hạ sách

[haː˧˨ʔ sajk̟̚˧˦]

[haː˨˩ʔ ʂat̚˦˧˥]

[haː˨˩ʔ sat̚˦˧˥]

[haː˨˩˨ ʂat̚˦˥]

[haː˨˩˨ sat̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 下策, composed of 下 (“lower”) and 策 (“plan”)

vi-etym-sino

(literary) the worst plan/course of action, only meant to be a last resort


gà sao

[ɣaː˨˩ saːw˧˧]

[ɣaː˦˩ ʂaːw˧˧]

[ɣaː˦˩ saːw˧˧]

[ɣaː˨˩ ʂaːw˧˧]

[ɣaː˨˩ saːw˧˧]


mèo già hoá cáo

[mɛw˨˩ zaː˨˩ hwaː˧˦ kaːw˧˦]

[mɛw˦˩ jaː˦˩ hwaː˨˩˦ kaːw˨˩˦]

[mɛw˨˩ jaː˨˩ waː˦˥ kaːw˦˥]

(literal) when a cat is old enough, it will turn into a fox

(figurative, disapproving) the older someone is, the more cunning they become


tân thời

[tən˧˧ tʰəːj˨˩]

[təŋ˧˧ tʰəːj˦˩]

[təŋ˧˧ tʰəːj˨˩]

Sino-Vietnamese word from 新時, composed of 新 (“new”) and 時 (“age”)

y phục phụ nữ tân thời

Sang 1933, Phan Khôi xác định cụ thể hơn những phẩm chất của “gái tân thời”: Gái tân thời “ngoài sự ăn mặc mới, trang sức mới, “phải có học thức mới, tư tưởng mới, giỏi ra nữa phải có cách sinh hoạt mới”, và những cái mới đó, “phải từ trong đầu mới ra”.
Theo ông “tân thời” dịch từ “moderne” trong tiếng Pháp, nghĩa nó là “điều gì hợp với cái thời mình đương ở”.

2018 September 12, Mai Anh Tuấn, “Bài 1: Trăm năm nhìn lại “gái tân thời” [Lesson 1: 100 Years Since the Age of the "New-age Woman"]”, in Công an nhân dân [The People's Public Security]:

Later in 1933, Phan Khôi identified the traits of "modern women": "apart from a new way of dressing and accessorizing, they ought to possess new knowledge and a new mode of thought, and even better, a new mode of living", and all these new things "must be integrated into their minds."
He claimed "modern" was a translation from the French word moderne, which means "that which is appropriate for the current time."

(historical, fashion, especially in colonial Vietnam) trendy, especially if inspired by western design ideas such as frills, pleats, form-fittingness, pearl necklaces, etc.


Hốt Tất Liệt

[hot̚˧˦ tət̚˧˦ liət̚˧˨ʔ]

[hok̚˦˧˥ tək̚˦˧˥ liək̚˨˩ʔ]

[hok̚˦˥ tək̚˦˥ liək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 忽必烈, from Literary Chinese 忽必烈 (Hūbìliè), from Mongolian ᠬᠤᠪᠢᠯᠠᠢ (qubilai), Хубилай (Xubilaj). Compare Mandarin 忽必烈 (Hūbìliè).


nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô

[ɲət̚˧˦ naːm˧˧ viət̚˧˦ hiw˦ˀ˥ tʰəp̚˧˨ʔ nɨ˦ˀ˥ viət̚˧˦ vo˧˧]

[ɲək̚˦˧˥ naːm˧˧ viək̚˦˧˥ hɨw˧˨ tʰəp̚˨˩ʔ nɨ˧˨ viək̚˦˧˥ vow˧˧]

[ɲək̚˦˥ naːm˧˧ viək̚˦˥ hɨw˨˩˦ tʰəp̚˨˩˨ nɨ˨˩˦ viək̚˦˥ vow˧˧]

[ɲək̚˦˥ naːm˧˧ jiək̚˦˥ hɨw˨˩˦ tʰəp̚˨˩˨ nɨ˨˩˦ jiək̚˦˥ jow˧˧]

Sino-Vietnamese word from 一 (“one”), 男 (“male”), 曰 (“means”) and 有 (“yes”)
and Sino-Vietnamese word from 十 (“ten”), 女 (“female”), 曰 (“means”) and 無 (“no”)

(literal) one boy means one, ten girls mean none


khảo thí

[kʰaːw˧˨ tʰɪj˨˩˦]

[xaːw˧˨ tʰɪj˨˩˦]

[kʰaːw˨˩˦ tʰɪj˦˥]

[xaːw˨˩˦ tʰɪj˦˥]


đền bù

[ʔɗen˨˩ ʔɓu˨˩]

[ʔɗen˦˩ ʔɓʊw˦˩]

[ʔɗəːn˨˩ ʔɓʊw˨˩]

đền (“to pay for damage or loss”) + bù (“to complement”)


yêu thuật

[ʔiəw˧˧ tʰwət̚˧˨ʔ]

[ʔiw˧˧ tʰwək̚˨˩ʔ]

[ʔiw˧˧ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]


bao bì

[ʔɓaːw˧˧ ʔɓi˨˩]

[ʔɓaːw˧˧ ʔɓɪj˦˩]

[ʔɓaːw˧˧ ʔɓɪj˨˩]

bao bì đẹp mắt


dao lam

dao + lam; the second element is from French lame (“blade”). Compare Khmer ឡាម (laam).


thiên văn

[tʰiəŋ˧˧ vaŋ˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ vaŋ˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ jaŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 天文, composed of 天 (“heaven”) and 文 (“pattern of behavior”). Compare thuỷ văn (“hydrology”, literally “water behaviors”) and nhân văn (“humanities”, literally “human behaviors”).

vi-etym-sino

trên thông thiên văn, dưới tường địa lí

well-versed in both astronomy and geography


ấm cúng

[ʔəm˧˦ kʊwŋ͡m˧˦]

[ʔəm˦˧˥ kʊwŋ͡m˦˧˥]

[ʔəm˦˥ kʊwŋ͡m˦˥]


lục phủ

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ fu˧˩]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ fʊw˧˨]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ fʊw˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lục phủ.wav

Sino-Vietnamese word from 六腑, composed of 六 (“six”) and 腑 (“viscera”).

traditional Chinese medicine
traditional Chinese medicine

(traditional Chinese medicine, anatomy) the six hollow principal internal organs in the trunk of the body, including vị (“stomach”), đảm (“gall bladder”), tiểu tràng (“small intestine”), đại tràng (“large intestine”), bàng quang (“urinary bladder”) and tam tiêu (“San Jiao”)


lục phủ ngũ tạng

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ fu˧˩ ŋu˦ˀ˥ taːŋ˧˨ʔ]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ fʊw˧˨ ŋʊw˧˨ taːŋ˨˩ʔ]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ fʊw˨˩˦ ŋʊw˨˩˦ taːŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lục phủ ngũ tạng.wav

Sino-Vietnamese word from 六腑 and 五臟, equivalent to lục phủ + ngũ tạng, from Chinese 五臟六腑／五脏六腑 (ngũ tạng lục phủ).

(traditional Chinese medicine, anatomy) the eleven principal internal organs in the trunk of the body; see lục phủ and ngũ tạng for more


động tĩnh

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ tïŋ˦ˀ˥]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ tɨn˧˨]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tɨn˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 動靜, composed of 動 (“moving”) and 靜 (“still”)

Chẳng thấy có động tĩnh gì cả.

(chiefly in the negative or the interrogative) activity (state or quality of being active)


khò

đèn khò

to burn; to char using a powerful heat source


bưu chính

[ʔɓiw˧˧ t͡ɕïŋ˧˦]

[ʔɓɨw˧˧ t͡ɕɨn˦˧˥]

[ʔɓɨw˧˧ cɨn˦˥]


mèo báo

[mɛw˨˩ ʔɓaːw˧˦]

[mɛw˦˩ ʔɓaːw˨˩˦]

[mɛw˨˩ ʔɓaːw˦˥]

Prionailurus bengalensis
Prionailurus bengalensis#Translingual


báo ghê-pa

[ʔɓaːw˧˦ ɣe˧˧ paː˧˧]

[ʔɓaːw˨˩˦ ɣej˧˧ paː˧˧]

[ʔɓaːw˦˥ ɣej˧˧ paː˧˧]

báo + ghê-pa, the latter from French guépard.


trạm xá

[t͡ɕaːm˧˨ʔ saː˧˦]

[ʈaːm˨˩ʔ saː˨˩˦]

[ʈaːm˨˩˨ saː˦˥]


Vy

Sino-Vietnamese word from 薇 (“Osmunda regalis”).


biên kịch

[ʔɓiən˧˧ kïk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɓiəŋ˧˧ kɨt̚˨˩ʔ]

[ʔɓiəŋ˧˧ kɨt̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-biên kịch.wav


biên kịch

[ʔɓiən˧˧ kïk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɓiəŋ˧˧ kɨt̚˨˩ʔ]

[ʔɓiəŋ˧˧ kɨt̚˨˩˨]


làm mối

người làm mối

to act as a go-between, to act as a matchmaker


lò sát sinh

[lɔ˨˩ saːt̚˧˦ sïŋ˧˧]

[lɔ˦˩ ʂaːk̚˦˧˥ ʂɨn˧˧]

[lɔ˦˩ saːk̚˦˧˥ sɨn˧˧]

[lɔ˨˩ ʂaːk̚˦˥ ʂɨn˧˧]

[lɔ˨˩ saːk̚˦˥ sɨn˧˧]


lò mổ

[lɔ˨˩ mow˨˩˦]


lợn nước

[ləːn˧˨ʔ nɨək̚˧˦]

[ləːŋ˨˩ʔ nɨək̚˦˧˥]

[ləːŋ˨˩˨ nɨək̚˦˥]


ê ẩm

[ʔe˧˧ ʔəm˧˩]

[ʔej˧˧ ʔəm˧˨]

[ʔej˧˧ ʔəm˨˩˦]

Không dám chợp mắt dẫu đầu óc ê ẩm, thân thể mỏi nhừ.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 21:

He did not dare nod off, even though his head hurt in a dull way and his body was exhausted.


sột soạt

[sot̚˧˨ʔ swaːt̚˧˨ʔ]

[ʂok̚˨˩ʔ ʂwaːk̚˨˩ʔ]

[sok̚˨˩ʔ swaːk̚˨˩ʔ]

[ʂok̚˨˩˨ ʂ⁽ʷ⁾aːk̚˨˩˨]

[sok̚˨˩˨ s⁽ʷ⁾aːk̚˨˩˨]

Có tiếng sột soạt. Anh hé mắt nhìn.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 22:

There was the sound of rustling. He opened is eyes to see.


nới giá

[nəːj˧˦ zaː˧˦]

[nəːj˨˩˦ jaː˨˩˦]

[nəːj˦˥ jaː˦˥]

to slightly decrease in price; to slightly discount


giảm giá

[jaːm˧˨ jaː˨˩˦]

[jaːm˨˩˦ jaː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 減價.
*giảm (“to reduce”) + giá (“price”)


tăng giá

[taŋ˧˧ zaː˧˦]

[taŋ˧˧ jaː˨˩˦]

[taŋ˧˧ jaː˦˥]

(transitive or intransitive) to increase in price


hạ giá

head

hạ giá • (下價)

vi-verb

hạ giá • (下價)

[haː˧˨ʔ zaː˧˦]

[haː˨˩ʔ jaː˨˩˦]

[haː˨˩˨ jaː˦˥]

Hàng bán không chạy phải hạ giá.

If a product doesn't sell well, its price has to go down.

(transitive) to offer something at a discount

Cuộc sống bê tha hạ giá con người.

A life of debauchery devalues the person.


bán chạy

[ʔɓaːn˧˦ t͡ɕaj˧˨ʔ]

[ʔɓaːŋ˦˧˥ t͡ɕaj˨˩ʔ]

[ʔɓaːŋ˦˥ ca(ː)j˨˩˨]

(intransitive) to sell quickly; to sell well

(intransitive) to sell out (to sell all of a product that is in stock)


bán chạy

[ʔɓaːn˧˦ t͡ɕaj˧˨ʔ]

[ʔɓaːŋ˦˧˥ t͡ɕaj˨˩ʔ]

[ʔɓaːŋ˦˥ ca(ː)j˨˩˨]

cuốn sách bán chạy nhất

(of a product) sought-after, in demand; bestselling


phá giá

[faː˧˦ zaː˧˦]

[faː˨˩˦ jaː˨˩˦]

[faː˦˥ jaː˦˥]

Mấy hãng bay phá giá nhau trong cuộc đua xuống đáy.

The airlines are slashing prices in a race to the bottom.

(intransitive) to slash prices in order to undercut a competitor; to practice predatory pricing

sự phá giá của đồng tiền


thị phạm

[tʰi˧˨ʔ faːm˧˨ʔ]

[tʰɪj˨˩ʔ faːm˨˩ʔ]

[tʰɪj˨˩˨ faːm˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 視 (“sight”) and 範 (“model”)

vi-etym-sino

(of a coach or trainer) to physically demonstrate


chán đời

head

chán đời • (𢥇𠁀)

vi-verb

chán đời • (𢥇𠁀)

[t͡ɕaːn˧˦ ʔɗəːj˨˩]

[t͡ɕaːŋ˦˧˥ ʔɗəːj˦˩]

[caːŋ˦˥ ʔɗəːj˨˩]

chán (“to be tired of, to be disgusted with”) + đời (“life, existence”).

compound

(intransitive) to be tired of living; melancholy; world-weary


tưng hửng

[tɨŋ˧˧ hɨŋ˧˩]

[tɨŋ˧˧ hɨŋ˧˨]

[tɨŋ˧˧ hɨŋ˨˩˦]

Điền đã tưng hửng: "Tôi không thích gì chế độ nguỵ, cũng không ưa gì Mỹ nhưng Cộng sản chúng ta còn phải học ở họ nhiều lắm cách cai trị và cách quản lý kinh tế ngoài những khả năng đánh đấm, võ biền đã lỗi thời".

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 26:

Điền was baffled. "I don't like the puppet regime at all and I'm not fond of the Americans either, but we communists still have a lot to learn from them concerning how to govern and manage the economy, besides outdated fighting and sable rattling."


nhăm nhe

[ɲam˧˧ ɲɛ˧˧]

[ɲam˧˧ ɲɛ˧˧]

[ɲam˧˧ ɲɛ˧˧]

[…] cho bọn xấu đang từng giờ từng phút nhăm nhe cắn vào thành quả cách mạng, nhăm nhe đánh vào chủ trương của nhà nước ta!

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 23:

[…] with the bad people who are, at every single moment, lying in wait to destroy the achievements of the revolution, lying in wait to harm the policies of our country!

(Northern Vietnam) to lie in wait, to await an opportunity


héo ruột

[hɛw˧˦ zuət̚˧˨ʔ]

[hɛw˨˩˦ ʐuək̚˨˩ʔ]

[hɛw˦˥ ɹuək̚˨˩˨]

Còn giờ đây, nhìn những giọt mủ ứa ra nhọc nhằn mà cô héo ruột héo gan.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 27:

And now, seeing the drops of latex arduously streaming out, she felt desolate.


bàn thạch

[ʔɓaːn˨˩ tʰajk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɓaːŋ˦˩ tʰat̚˨˩ʔ]

[ʔɓaːŋ˨˩ tʰat̚˨˩˨]

[…] anh lại là phó của bốn đời giám đốc, các giám đốc cứ lần lượt bị đốn, còn anh vẫn như bàn thạch, […]

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 24:

[…] you have been deputy to four directors; directors are being kicked out one after the other while you are like a rock, […]


phủ đầu

[fu˧˩ ʔɗəw˨˩]

[fʊw˧˨ ʔɗəw˦˩]

[fʊw˨˩˦ ʔɗəw˨˩]

- Nói rõ ra xem nào! / - Phải đánh phủ đầu ngay từ khi hắn bước chân về.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 25:

"Come on, speak clearly!" / "We have to make a warning strike right when he's back."


thảo khấu

[tʰaːw˧˩ xəw˧˦]

[tʰaːw˧˨ kʰəw˨˩˦]

[tʰaːw˧˨ xəw˨˩˦]

[tʰaːw˨˩˦ kʰəw˦˥]

[tʰaːw˨˩˦ xəw˦˥]

Thậm chí người ta còn đặt vấn đề thẳng thừng, đó có phải làm một cuộc nhậu theo lối giang hồ thảo khấu để tranh ngôi, bá chiếm một người đàn bà không?

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 184:

They even wondered outright whether it had been an outlaw-mountain-and-forest-bandit type carousing competition for a woman.

robber who has his lair in faraway places like forests or mountains


bả vai

[ʔɓaː˧˩ vaːj˧˧]

[ʔɓaː˧˨ vaːj˧˧]

[ʔɓaː˨˩˦ vaːj˧˧]

[ʔɓaː˨˩˦ jaːj˧˧]

bả + vai (“shoulder”); two possibilities for the former element:
* It either derives from Proto-Mon-Khmer *paʔ ~ *pah (“shoulder”) (Shorto #100), whence also Proto-Monic *pnah > Mon ပၞး (nah);
* Or was borrowed from a Tai language, from Proto-Tai *C̥.baːᴮ (“shoulder”); compare Thai บ่า (bàa).

inh

Bác sĩ bảo để còn kiểm tra kĩ bằng X-quang xem vết thương ở bả vai có bị rạn xương không.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 182:

The doctor said they had to preform a more detailed X-ray examination to see whether the wound on his shoulder blade had fissured the bone.


tố giác

[tow˨˩˦ jaːk̚˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 訴覺, composed of 訴 and 覺.

vi-etym-sino

Chẳng hạn có nhiều nguồn tin tố giác rằng, gần đây anh đang có quan hệ luyến ái không lành mạnh với không chỉ một mà tới hai người phụ nữ?

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 185:

For example, many sources accused him of recently having harmful romantic relationships with not just one but no less that two women.


nhoẻn

Chàng trai dân tộc đưa đôi mắt màu nâu như mắt trẻ thơ nhìn vào cái miệng ông thanh tra đang mím chặt rồi nhoẻn cười: […]

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 188:

The ethnic boy turned his brown baby-like eyes to the tight-lipped mouth of the inspector, and he opened his mouth in laughter. […]

to open (one's mouth, in a natural way like when laughing)


ngang tàng

[ŋaːŋ˧˧ taːŋ˨˩]

[ŋaːŋ˧˧ taːŋ˦˩]

[ŋaːŋ˧˧ taːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 昂藏, probably contaminated or received some semantic influence from ngang (“stubborn”).

Tiếng nổ ngang tàng của chiếc xe mang nhãn hiệu Liên Xô đã đưa chân họ đến đây với một sự tò mò không cưỡng được, […]

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 187:

The arrogant sound of the Soviet-brand motorbike had brought them here with an uncontrollable curiousness, […]


nhem nhuốc

[ɲɛm˧˧ ɲuək̚˧˦]

[ɲɛm˧˧ ɲuək̚˦˧˥]

[ɲɛm˧˧ ɲuək̚˦˥]

Anh ngước mắt nhìn lên: Khuôn mặt nhem nhuốc bụi than của Hà Thương đang nghiêng chao xuống người anh với cái nhìn thật lạ…

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 183:

He looked up; Hà Thương's face, smudged with dust and soot, was bowed over him with a really strange look in her eyes…


nan hoa

[naːŋ˧˧ hwaː˧˧]

[naːŋ˧˧ waː˧˧]


bóng bay

[ʔɓawŋ͡m˧˦ ʔɓaj˧˧]

[ʔɓawŋ͡m˦˧˥ ʔɓaj˧˧]

[ʔɓɔŋ˦˧˥ ʔɓaj˧˧]

[ʔɓawŋ͡m˦˥ ʔɓa(ː)j˧˧]


Pháp Luân Đại Pháp

[faːp̚˧˦ lwən˧˧ ʔɗaːj˧˨ʔ faːp̚˧˦]

[faːp̚˦˧˥ lwəŋ˧˧ ʔɗaːj˨˩ʔ faːp̚˦˧˥]

[faːp̚˦˥ l⁽ʷ⁾əŋ˧˧ ʔɗaːj˨˩˨ faːp̚˦˥]

Pháp Luân Công
Pháp Luân Công#Vietnamese


chò

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">chu, châu</i>

vi-etym-sino

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 株 (“stump; root”, SV: chu, châu)

a three-legged device for raising plates on the altar


ĐCG

[ʔɗɨk̚˧˦ t͡ɕuə˧˦ ze˧˧ su˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ t͡ɕuə˨˩˦ jej˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ t͡ɕuə˨˩˦ jej˧˧ sʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ cuə˦˥ jej˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ cuə˦˥ jej˧˧ sʊw˧˧]

Đức Chúa Giêsu
Đức Chúa Giêsu#Vietnamese

(Roman Catholicism) Initialism of Đức Chúa Giêsu.


Đức Chúa Giêsu

[ʔɗɨk̚˧˦ t͡ɕuə˧˦ ze˧˧ su˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ t͡ɕuə˨˩˦ jej˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ t͡ɕuə˨˩˦ jej˧˧ sʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ cuə˦˥ jej˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ cuə˦˥ jej˧˧ sʊw˧˧]

đức (“holy”) + Chúa (“Lord”) + Giêsu (“Jesus”)

compound

(Roman Catholicism) (dated, now Chúa Giêsu) Jesus Christ


Đ.C.G.

[ʔɗɨk̚˧˦ t͡ɕuə˧˦ ze˧˧ su˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ t͡ɕuə˨˩˦ jej˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ t͡ɕuə˨˩˦ jej˧˧ sʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ cuə˦˥ jej˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ cuə˦˥ jej˧˧ sʊw˧˧]


phát hiện

[faːt̚˧˦ hiən˧˨ʔ]

[faːk̚˦˧˥ hiəŋ˨˩ʔ]

[faːk̚˦˥ hiəŋ˨˩˨]


đĩa đơn

[ʔɗiə˦ˀ˥ ʔɗəːn˧˧]

[ʔɗiə˧˨ ʔɗəːŋ˧˧]

[ʔɗiə˨˩˦ ʔɗəːŋ˧˧]

đĩa (“disc”) + đơn (“single, alone”), calque of English single.

(music) single (popular song released on its own)


nợ nần

[nəː˧˨ʔ nən˨˩]

[nəː˨˩ʔ nəŋ˦˩]

[nəː˨˩˨ nəŋ˨˩]


nợ nần

[nəː˧˨ʔ nən˨˩]

[nəː˨˩ʔ nəŋ˦˩]

[nəː˨˩˨ nəŋ˨˩]


thành lập

[tʰajŋ̟˨˩ ləp̚˧˨ʔ]

[tʰɛɲ˦˩ ləp̚˨˩ʔ]

[tʰan˨˩ ləp̚˨˩˨]


tự truyện

[tɨ˧˨ʔ t͡ɕwiən˧˨ʔ]

[tɨ˨˩ʔ ʈwiəŋ˨˩ʔ]

[tɨ˨˩˨ ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨]


sóc bay

[ʂawk͡p̚˦˧˥ ʔɓaj˧˧]

[sawk͡p̚˦˧˥ ʔɓaj˧˧]

[ʂawk͡p̚˦˥ ʔɓa(ː)j˧˧]

sóc + bay. calque of English flying squirrel


cộng hòa chuối

cộng hoà chuối
cộng hoà chuối#Vietnamese


X quang

[ʔïk̟̚˧˦ si˨˩ kwaːŋ˧˧]

[ʔïk̟̚˧˦ kwaːŋ˧˧]

[ʔɨt̚˦˧˥ sɪj˦˩ kwaːŋ˧˧]

[ʔɨt̚˦˧˥ kwaːŋ˧˧]

[ʔɨt̚˦˥ sɪj˨˩ waːŋ˧˧]

[ʔɨt̚˦˥ waːŋ˧˧]

chụp X-quang


khung tranh

[xʊwŋ͡m˧˧ t͡ɕajŋ̟˧˧]

[kʰʊwŋ͡m˧˧ ʈɛɲ˧˧]

[xʊwŋ͡m˧˧ ʈɛɲ˧˧]

[kʰʊwŋ͡m˧˧ ʈan˧˧]

[xʊwŋ͡m˧˧ ʈan˧˧]


惡感

chữ Hán form of ác cảm (“antipathy; animosity”).


古朝鮮

chữ Hán form of Cổ Triều Tiên (“(historical) Gojoseon (ancient Korean kingdom)”).


nỡ

head

nỡ • (女, 𡝖, 𦬑)

vi-verb

nỡ • (女, 𡝖, 𦬑)

to be willing to, to be able to bring oneself to do something


vàng khè

[vaːŋ˨˩ xɛ˨˩]

[vaːŋ˦˩ kʰɛ˦˩]

[vaːŋ˦˩ xɛ˦˩]

[vaːŋ˨˩ kʰɛ˨˩]

[jaːŋ˨˩ xɛ˨˩]

Sau quần vàng khè vậy ? Ị đùn à ?

Why are your pants so yellow? Did you shit yourself?


đen thui

[ʔɗɛn˧˧ tʰuj˧˧]

[ʔɗɛŋ˧˧ tʰuj˧˧]

[ʔɗɛŋ˧˧ tʰuj˧˧]

đen thui thùi lùi


viện hàn lâm

[viən˧˨ʔ haːn˨˩ ləm˧˧]

[viəŋ˨˩ʔ haːŋ˦˩ ləm˧˧]

[viəŋ˨˩˨ haːŋ˨˩ ləm˧˧]

[jiəŋ˨˩˨ haːŋ˨˩ ləm˧˧]

Calque of Chinese 翰林院 (Hànlínyuàn, “Hanlin Academy”).

cal

Viện hàn lâm Pháp
the Académie française


đỏ lòm

[ʔɗɔ˧˩ lɔm˨˩]

[ʔɗɔ˧˨ lɔm˦˩]

[ʔɗɔ˨˩˦ lɔm˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đỏ lòm.wav

đỏ (“red”) + lòm; the second element likely from Proto-Vietic *lɔːm (“liver”) (cf. Muong Bi lòm (“liver”)), from Proto-Mon-Khmer *t₁ləəm ~ *t₁luəm (“liver”).


trắng toát

[t͡ɕaŋ˧˦ twaːt̚˧˦]

[ʈaŋ˦˧˥ twaːk̚˦˧˥]

[ʈaŋ˦˥ t⁽ʷ⁾aːk̚˦˥]

trắng + toát, possibly a non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 雪 (“snow”, SV: tuyết).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tuyết</i>


rạp chiếu phim

[zaːp̚˧˨ʔ t͡ɕiəw˧˦ fim˧˧]

[ʐaːp̚˨˩ʔ t͡ɕiw˨˩˦ fim˧˧]

[ɹaːp̚˨˩˨ ciw˦˥ fim˧˧]


rạp chiếu bóng

[zaːp̚˧˨ʔ t͡ɕiəw˧˦ ʔɓawŋ͡m˧˦]

[ʐaːp̚˨˩ʔ t͡ɕiw˨˩˦ ʔɓawŋ͡m˦˧˥]

[ʐaːp̚˨˩ʔ t͡ɕiw˨˩˦ ʔɓɔŋ˦˧˥]

[ɹaːp̚˨˩˨ ciw˦˥ ʔɓawŋ͡m˦˥]


Nghìn lẻ một đêm

[ŋin˨˩ lɛ˧˩ mot̚˧˨ʔ ʔɗem˧˧]

[ŋin˦˩ lɛ˧˨ mok̚˨˩ʔ ʔɗem˧˧]

[ŋɨn˨˩ lɛ˨˩˦ mok̚˨˩˨ ʔɗem˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nghìn lẻ một đêm.wav

Blend of một nghìn không trăm lẻ một (“one thousand and one”) + đêm (“night”), calque of French Les Mille et Une Nuits.


đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm

[ʔɗaːn˨˩ ʔəwŋ͡m˧˧ səj˧˧ ɲaː˨˩ ʔɗaːn˨˩ ʔɓaː˨˩ səj˧˧ to˧˩ ʔəm˧˦]

[ʔɗaːŋ˦˩ ʔəwŋ͡m˧˧ səj˧˧ ɲaː˦˩ ʔɗaːŋ˦˩ ʔɓaː˦˩ səj˧˧ tow˧˨ ʔəm˦˧˥]

[ʔɗaːŋ˨˩ ʔəwŋ͡m˧˧ səj˧˧ ɲaː˨˩ ʔɗaːŋ˨˩ ʔɓaː˨˩ səj˧˧ tow˨˩˦ ʔəm˦˥]


ông nói gà, bà nói vịt

[ʔəwŋ͡m˧˧ nɔj˧˦ ɣaː˨˩ ʔɓaː˨˩ nɔj˧˦ vit̚˧˨ʔ]

[ʔəwŋ͡m˧˧ nɔj˨˩˦ ɣaː˦˩ ʔɓaː˦˩ nɔj˨˩˦ vit̚˨˩ʔ]

[ʔəwŋ͡m˧˧ nɔj˦˥ ɣaː˨˩ ʔɓaː˨˩ nɔj˦˥ vɨt̚˨˩˨]

[ʔəwŋ͡m˧˧ nɔj˦˥ ɣaː˨˩ ʔɓaː˨˩ nɔj˦˥ jɨt̚˨˩˨]

(literal) he said chickens, she said ducks


râu ông nọ cắm cằm bà kia

[zəw˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧ nɔ˧˨ʔ kam˧˦ kam˨˩ ʔɓaː˨˩ kiə˧˧]

[ʐəw˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧ nɔ˨˩ʔ kam˦˧˥ kam˦˩ ʔɓaː˦˩ kiə˧˧]

[ɹəw˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧ nɔ˨˩˨ kam˦˥ kam˨˩ ʔɓaː˨˩ kiə˧˧]

(literal) this gentleman's beard transplanted onto that lady's chin

square peg in a round hole
square peg in a round hole

(figurative) a square peg in a round hole


Ngũ Đại Hồ

[ŋu˦ˀ˥ ʔɗaːj˧˨ʔ ho˨˩]

[ŋʊw˧˨ ʔɗaːj˨˩ʔ how˦˩]

[ŋʊw˨˩˦ ʔɗaːj˨˩˨ how˨˩]

Sino-Vietnamese word from 五大湖 (“five great lakes”).

vi-etym-sino

Great Lakes (group of five lakes on the United States-Canada border)


Hai Bà Trưng

[haːj˧˧ ʔɓaː˨˩ t͡ɕɨŋ˧˧]

[haːj˧˧ ʔɓaː˦˩ ʈɨŋ˧˧]

[haːj˧˧ ʔɓaː˨˩ ʈɨŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Hai Bà Trưng.wav

hai (“two”) + bà (“lady”) + Trưng, literally “The Two Ladies of the Trưng family”.

af

Hai Bà Trưng (an urban district of Hanoi)


head

[ʔɗem˧˧ tʰaːŋ˧˦ nam˧˧ t͡ɕɨə˧˧ nam˨˩ ʔɗaː˦ˀ˥ saːŋ˧˦ ŋaj˨˩ tʰaːŋ˧˦ mɨəj˨˩ t͡ɕɨə˧˧ kɨəj˨˩ ʔɗaː˦ˀ˥ toj˧˦]

[ʔɗem˧˧ tʰaːŋ˦˧˥ nam˧˧ t͡ɕɨə˧˧ nam˦˩ ʔɗaː˧˨ ʂaːŋ˦˧˥ ŋaj˦˩ tʰaːŋ˦˧˥ mɨj˦˩ t͡ɕɨə˧˧ kɨj˦˩ ʔɗaː˧˨ toj˨˩˦]

[ʔɗem˧˧ tʰaːŋ˦˧˥ nam˧˧ t͡ɕɨə˧˧ nam˦˩ ʔɗaː˧˨ saːŋ˦˧˥ ŋaj˦˩ tʰaːŋ˦˧˥ mɨj˦˩ t͡ɕɨə˧˧ kɨj˦˩ ʔɗaː˧˨ toj˨˩˦]

[ʔɗem˧˧ tʰaːŋ˦˥ nam˧˧ cɨə˧˧ nam˨˩ ʔɗaː˨˩˦ ʂaːŋ˦˥ ŋa(ː)j˨˩ tʰaːŋ˦˥ mɨj˨˩ cɨə˧˧ kɨj˨˩ ʔɗaː˨˩˦ toj˦˥]

[ʔɗem˧˧ tʰaːŋ˦˥ nam˧˧ cɨə˧˧ nam˨˩ ʔɗaː˨˩˦ saːŋ˦˥ ŋa(ː)j˨˩ tʰaːŋ˦˥ mɨj˨˩ cɨə˧˧ kɨj˨˩ ʔɗaː˨˩˦ toj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, ngày tháng mười chưa cười đã tối.wav

(literal) during May nights you can barely rest before the sun rises, and during October days you can barely have fun before it sets

(figurative) May nights are shorter and October days are longer than usual


vectơ-không

[vɛk̚˧˦ təː˧˧ xəwŋ͡m˧˧]

[vɛk̚˦˧˥ təː˧˧ kʰəwŋ͡m˧˧]

[vɛk̚˦˧˥ təː˧˧ xəwŋ͡m˧˧]

[vɛk̚˦˥ təː˧˧ kʰəwŋ͡m˧˧]

[jɛk̚˦˥ təː˧˧ xəwŋ͡m˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-vectơ-không.wav


nhợn

Nhưng rồi chính cái gọi là Nhà ấy cũng khiến hắn nhợn mình.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 193:

But then it was that very thing called Home that caused him nausea and fear.


dõng dạc

[zawŋ͡m˦ˀ˥ zaːk̚˧˨ʔ]

[jawŋ͡m˧˨ jaːk̚˨˩ʔ]

[jɔŋ˧˨ jaːk̚˨˩ʔ]

[jawŋ͡m˨˩˦ jaːk̚˨˩˨]

[…] đội trưởng Đăng Điền vụt đi ra, cất tiếng nói rất dõng dạc: […]

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 190:

[…] team leader Đăng Điền suddenly walked forward and interrupted in a clear and solemn voice, […]


chạng

Anh chàng cũng chạng chân, khuỳnh tay trợn mắt nhìn trở lại – […]

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 194:

The lad also stood with his feet apart and his arms akimbo, rolling his eyes and looking back, […]

(Central Vietnam, Southern Vietnam) to spread out; split; extend (diagonally)


khuyên nhủ

[kʰwiəŋ˧˧ ɲʊw˧˨]

[xwiəŋ˧˧ ɲʊw˧˨]

[kʰwiəŋ˧˧ ɲʊw˨˩˦]

[xwiəŋ˧˧ ɲʊw˨˩˦]

Tất cả chỉ có thể cảnh cáo, nhắc nhở hay khuyên nhủ.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 189:

In all, we can only give a warning, a reminder, or a soft rebuke.


tê dại

Vậy là chỉ trong vòng chưa đầy một năm, hắn đã trên hai lần nếm mùi thất bại tê dại.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 191:

And so in the span of not even a year he had tasted crippling defeat no less than twice.

stiff to the point of becoming senseless or paralyzed


xả láng

[saː˧˩ laːŋ˧˦]

[saː˧˨ laːŋ˦˧˥]

[saː˨˩˦ laːŋ˦˥]

From Cantonese 曬冷／晒冷 (saai3 laang5-1) (SV: sái lãnh).

- Nhân dịp gì mà bữa nay giám đốc có vẻ chịu chơi xả láng vậy?

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 195:

"For which occasion does Mr Director seem to feel like going out without restraint today?"


muộn mằn

[muəŋ˨˩ʔ maŋ˦˩]

[muəŋ˨˩˨ maŋ˨˩]

Những câu nói của hắn vừa rồi không phải là những câu nói rút ra từ gan ruột, từ lòng thành hay từ sự ân hận muộn mằn mà ối kẻ đang tưởng như vậy.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 192:

What he had just said had not come from the sincerity of his heart or from a belated regret as all were now imagining.

late (usually when speaking of having children)


燕巢

chữ Hán form of yến sào (“edible bird's nest”).


siêu thực

[siəw˧˧ tʰɨk̚˧˨ʔ]

[ʂiw˧˧ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[siw˧˧ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[ʂiw˧˧ tʰɨk̚˨˩˨]

[siw˧˧ tʰɨk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 超實, composed of 超 and 實, from Chinese 超現實／超现实 (chāoxiànshí).


Cổ Triều Tiên

[ko˧˩ t͡ɕiəw˨˩ tiən˧˧]

[kow˧˨ ʈiw˦˩ tiəŋ˧˧]

[kow˨˩˦ ʈiw˨˩ tiəŋ˧˧]

(historical) Gojoseon (ancient Korean kingdom)


tiểu từ

[tiəw˧˩ tɨ˨˩]

[tiw˨˩˦ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 小 (“small”) and 詞 (“word”), equivalent to tiểu + từ.


trê-mô-lô

[t͡ɕe˧˧ mo˧˧ lo˧˧]

Borrowed from Italian tremolo, first-person present indicative of tremolare (“to shake, to tremble”).

(music) tremolo (rapid repetition of the same note, or an alternation between two or more notes), especially alternate picking


binh sĩ

[ʔɓïŋ˧˧ si˦ˀ˥]

[ʔɓɨn˧˧ ʂɪj˧˨]

[ʔɓɨn˧˧ sɪj˧˨]

[ʔɓɨn˧˧ ʂɪj˨˩˦]

[ʔɓɨn˧˧ sɪj˨˩˦]


貴位

ladies and gentlemen
ladies and gentlemen

chữ Hán form of quý vị (“you, ladies and gentlemen”).


quân nhân

[kwən˧˧ ɲən˧˧]

[kwəŋ˧˧ ɲəŋ˧˧]

[wəŋ˧˧ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 軍人, composed of 軍 (“military”) and 人 (“person”).

(formal, military) a member, either enlisted member or an officer


Nội Mông Cổ

[noj˧˨ʔ məwŋ͡m˧˧ ko˧˩]

[noj˨˩˨ məwŋ͡m˧˧ kow˨˩˦]

Inner Mongolia (an autonomous region of China)


Ngoại Mông Cổ

[ŋwaːj˧˨ʔ məwŋ͡m˧˧ ko˧˩]

[ŋwaːj˨˩ʔ məwŋ͡m˧˧ kow˧˨]

[ŋwaːj˨˩˨ məwŋ͡m˧˧ kow˨˩˦]


như gió

[ɲɨ˧˧ jɔ˨˩˦]

Nó nói tiếng Anh như gió.

She speaks/was speaking English very well.

(figurative, informal, of someone speaking a foreign language, especially to the untrained ear) confidently, fluently and impressively


chuột sóc

[t͡ɕuət̚˧˨ʔ sawk͡p̚˧˦]

[t͡ɕuək̚˨˩ʔ ʂawk͡p̚˦˧˥]

[t͡ɕuək̚˨˩ʔ sawk͡p̚˦˧˥]

[cuək̚˨˩˨ ʂawk͡p̚˦˥]


óng

(usually of hair or fabric) smooth, glossy, silky


cuộc thi

[kuək̚˧˨ʔ tʰi˧˧]

[kuək̚˨˩ʔ tʰɪj˧˧]

[kuək̚˨˩˨ tʰɪj˧˧]


quét dọn

[kwɛt̚˧˦ zɔn˧˨ʔ]

[kwɛt̚˦˧˥ jɔŋ˨˩ʔ]

[wɛt̚˦˥ jɔŋ˨˩˨]


lục quân

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ kwən˧˧]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ kwəŋ˧˧]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ wəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lục quân.wav

Sino-Vietnamese word from 陸軍, composed of 陸 (“land”) and 軍 (“army”).


Hoàn Kiếm

[hwaːŋ˦˩ kiəm˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 還劍, composed of 還 (“to return”) and 劍 (“sword”), from hồ Hoàn Kiếm.


lừa bóng

[lɨə˨˩ ʔɓawŋ͡m˧˦]

[lɨə˦˩ ʔɓawŋ͡m˦˧˥]

[lɨə˦˩ ʔɓɔŋ˦˧˥]

[lɨə˨˩ ʔɓawŋ͡m˦˥]


mãn nhãn

[maːn˦ˀ˥ ɲaːn˦ˀ˥]

[maːŋ˧˨ ɲaːŋ˧˨]

[maːŋ˨˩˦ ɲaːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 滿眼, composed of 滿 and 眼.


rao giảng

[zaːw˧˧ zaːŋ˧˩]

[ʐaːw˧˧ jaːŋ˧˨]

[ɹaːw˧˧ jaːŋ˨˩˦]

Tất nhiên là đếch phải vì cái tình thương yêu giai cấp, tinh thần đồng đội như anh bạn vẫn rao giảng rồi.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 196:

Of course it ain't because of class solidarity and team spirit as you still exhort all over.

to announce everywhere, to deliver sermons


機學量子

cơ học lượng tử
cơ học lượng tử#Vietnamese

Nôm form of cơ học lượng tử (“quantum mechanics”).


đấm bóp

[ʔɗəm˧˦ ʔɓɔp̚˧˦]

[ʔɗəm˦˧˥ ʔɓɔp̚˦˧˥]

[ʔɗəm˦˥ ʔɓɔp̚˦˥]


xoa bóp

[swaː˧˧ ʔɓɔp̚˧˦]

[swaː˧˧ ʔɓɔp̚˦˧˥]

[s⁽ʷ⁾aː˧˧ ʔɓɔp̚˦˥]


Nam Triều Tiên

[naːm˧˧ t͡ɕiəw˨˩ tiən˧˧]

[naːm˧˧ ʈiw˦˩ tiəŋ˧˧]

[naːm˧˧ ʈiw˨˩ tiəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nam Triều Tiên.wav

Sino-Vietnamese word from 南朝鮮, from Korean 남조선 (Namjoseon).


Nam Triều Tiên

[naːm˧˧ t͡ɕiəw˨˩ tiən˧˧]

[naːm˧˧ ʈiw˦˩ tiəŋ˧˧]

[naːm˧˧ ʈiw˨˩ tiəŋ˧˧]


𡨸漢

Nôm form of chữ Hán (“Chinese character”).


𡨸喃

Nôm form of chữ Nôm (“Southern character”).


trớ trêu

[t͡ɕəː˧˦ t͡ɕew˧˧]

[ʈəː˨˩˦ ʈew˧˧]

[ʈəː˦˥ ʈew˧˧]

trớ trêu thay


國路

chữ Hán form of quốc lộ (“highway; national route”).


Ninh Hạ

[nïŋ˧˧ haː˧˨ʔ]

[nɨn˧˧ haː˨˩ʔ]

[nɨn˧˧ haː˨˩˨]


phanh phui

[fɛɲ˧˧ fuj˧˧]


phanh phui

[fɛɲ˧˧ fuj˧˧]


Ô Hoàn

[ʔow˧˧ hwaːŋ˦˩]

[ʔow˧˧ waːŋ˨˩]

Wuhuan, an ancient ethnic group in China.


Quảng Tây

[kwaːŋ˧˩ təj˧˧]

[kwaːŋ˧˨ təj˧˧]

[waːŋ˨˩˦ təj˧˧]


mỏ hàn

[mɔ˧˩ haːn˨˩]

[mɔ˧˨ haːŋ˦˩]

[mɔ˨˩˦ haːŋ˨˩]

mỏ hàn điện


kiểm nghiệm

[kiəm˧˩ ŋiəm˧˨ʔ]

[kiəm˧˨ ŋiəm˨˩ʔ]

[kim˨˩˦ ŋim˨˩˨]

Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia


Thanh Hải

[tʰajŋ̟˧˧ haːj˧˩]

[tʰɛɲ˧˧ haːj˧˨]


Vân Nam

[vəŋ˧˧ naːm˧˧]

[vəŋ˧˧ naːm˧˧]

[jəŋ˧˧ naːm˧˧]


Tiểu Á

[tiəw˧˩ ʔaː˧˦]

[tiw˧˨ ʔaː˨˩˦]

[tiw˨˩˦ ʔaː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 小 and 亞. Perhaps a clipping of 小亞細亞／小亚细亚 (“Asia Minor”).


𡭜

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 门 (môn) + semantic 小 (“small”)

Han compound

Nôm form of mọn (“small; trivial; insignificant”).


khiêm nhường

[xiəm˧˧ ɲɨəŋ˨˩]

[kʰiəm˧˧ ɲɨəŋ˦˩]

[xiəm˧˧ ɲɨəŋ˦˩]

[kʰim˧˧ ɲɨəŋ˨˩]

[xim˧˧ ɲɨəŋ˨˩]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 謙讓 (SV: khiêm nhượng).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">khiêm nhượng</i>

vi-etym-sino

Có một tờ báo ở thành phố đưa tin, đúng là đưa tin vì cả bài chỉ nằm khiêm nhường trong một cột báo ở chân trang: […]

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 198:

A newspaper in town published the message — it was a message, as the entire article humbly took up only one column at the foot of the page — that, […]


thẳng thớm

[tʰaŋ˧˩ tʰəːm˧˦]

[tʰaŋ˧˨ tʰəːm˦˧˥]

[tʰaŋ˨˩˦ tʰəːm˦˥]

Trước mặt hai người là một vườn su non được trồng khá thẳng thớm, […]

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 197:

In front of the two of them was an orchard of rubber saplings planted in more or less straight lines, […]

(Central Vietnam, Southern Vietnam) straight


Hắc Long Giang

[hak̚˧˦ lawŋ͡m˧˧ zaːŋ˧˧]

[hak̚˦˧˥ lawŋ͡m˧˧ jaːŋ˧˧]

[hak̚˦˧˥ lɔŋ˧˧ jaːŋ˧˧]

[hak̚˦˥ lawŋ͡m˧˧ jaːŋ˧˧]


Liêu Ninh

[liəw˧˧ nïŋ˧˧]


Sơn Đông

[səːn˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[səːŋ˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[səːŋ˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]


Hà Bắc

[haː˨˩ ʔɓak̚˧˦]

[haː˦˩ ʔɓak̚˦˧˥]

[haː˨˩ ʔɓak̚˦˥]


âm tường

[ʔəm˧˧ tɨəŋ˨˩]

[ʔəm˧˧ tɨəŋ˦˩]

[ʔəm˧˧ tɨəŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm tường.wav

tủ âm tường

(of furniture) placed in a hole on a wall


Quý Châu

[kwi˧˦ t͡ɕəw˧˧]

[kwɪj˨˩˦ t͡ɕəw˧˧]

[wɪj˦˥ cəw˧˧]


Giang Tây

[zaːŋ˧˧ təj˧˧]

[jaːŋ˧˧ təj˧˧]

[jaːŋ˧˧ təj˧˧]


ơ hay

[ʔəː˧˧ haj˧˧]

[ʔəː˧˧ haj˧˧]

[ʔəː˧˧ ha(ː)j˧˧]


thiên biến vạn hoá

[tʰiən˧˧ ʔɓiən˧˦ vaːn˧˨ʔ hwaː˧˦]

[tʰiəŋ˧˧ ʔɓiəŋ˦˧˥ vaːŋ˨˩ʔ hwaː˨˩˦]

[tʰiəŋ˧˧ ʔɓiəŋ˦˥ vaːŋ˨˩˨ waː˦˥]

[tʰiəŋ˧˧ ʔɓiəŋ˦˥ jaːŋ˨˩˨ waː˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thiên biến vạn hoá.wav

Sino-Vietnamese word from 千 (“thousand”), 變 (“change”), 萬 (“myriad”) and 化 (“change”), from Chinese 千變萬化／千变万化 (qiānbiànwànhuà). See also biến hoá.


𡮉

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 門 (môn) + semantic 小 (“small”)


An Huy

[ʔaːŋ˧˧ hwɪj˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ wɪj˧˧]


Hồ Bắc

[ho˨˩ ʔɓak̚˧˦]

[how˦˩ ʔɓak̚˦˧˥]

[how˨˩ ʔɓak̚˦˥]


Thiểm Tây

[tʰiəm˧˩ təj˧˧]

[tʰiəm˧˨ təj˧˧]

[tʰim˨˩˦ təj˧˧]


Cam Túc

[kaːm˧˧ tʊwk͡p̚˦˧˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Cam Túc.wav


Sơn Tây

[səːn˧˧ təj˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ təj˧˧]

[səːŋ˧˧ təj˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ təj˧˧]

[səːŋ˧˧ təj˧˧]

Sơn Tây (a district of Quảng Ngãi, Vietnam)


nhấp nháy

[ɲəp̚˧˦ ɲaj˧˦]

[ɲəp̚˦˧˥ ɲaj˨˩˦]

[ɲəp̚˦˥ ɲa(ː)j˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nhấp nháy.wav


thơ con cóc

[tʰəː˧˧ kɔn˧˧ kawk͡p̚˧˦]

[tʰəː˧˧ kɔŋ˧˧ kawk͡p̚˦˧˥]

[tʰəː˧˧ kɔŋ˧˧ kawk͡p̚˦˥]

From thơ (“poetry; poem”) + con (animal classifier) + cóc (“toad”).


Ngoại Mông

[ŋwaːj˧˨ʔ məwŋ͡m˧˧]

[ŋwaːj˨˩ʔ məwŋ͡m˧˧]

[ŋwaːj˨˩˨ məwŋ͡m˧˧]

Short for Ngoại Mông Cổ (“Outer Mongolia”).


này kia khác nọ

[naj˨˩ kiə˧˧ xaːk̚˧˦ nɔ˧˨ʔ]

[naj˦˩ kiə˧˧ kʰaːk̚˦˧˥ nɔ˨˩ʔ]

[naj˦˩ kiə˧˧ xaːk̚˦˧˥ nɔ˨˩ʔ]

[na(ː)j˨˩ kiə˧˧ kʰaːk̚˦˥ nɔ˨˩˨]

[na(ː)j˨˩ kiə˧˧ xaːk̚˦˥ nɔ˨˩˨]

(literal) this one here, that one there, something else and that other one

(figurative, colloquial) and whatnot; and stuff; and all that; and things/stuff like that; and so on and so forth; what have you; you name it


quê quán

Hỏi gì trả lời nấy, cấm quanh co dài dòng. Nào, họ tên? Quê quán? Dân tộc? Văn hoá? Tham gia cách mạng năm nào?

2001, Chu Lai, chapter 9, in Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học:

You answer what we ask, no verbosity. So, full name? Place of origin? Ethnicity? Level of schooling? What year did you join the revolution?

place of origin; place one is originally from; hometown of one's ancestors, usually considered in the male line


xe lu

[sɛ˧˧ lʊw˧˧]

[sɛ˧˧ lʊw˧˧]


rắn đuôi chuông

[zan˧˦ ʔɗuəj˧˧ t͡ɕuəŋ˧˧]

[ʐaŋ˦˧˥ ʔɗuj˧˧ t͡ɕuəŋ˧˧]

[ɹaŋ˦˥ ʔɗuj˧˧ cuəŋ˧˧]

rắn (“non-constricting snake”) + đuôi (“tail”) + chuông (“bell”)


luân hồi

[l⁽ʷ⁾əŋ˧˧ hoj˨˩]


rồng rắn lên mây

[ʐəwŋ͡m˦˩ ʐaŋ˦˧˥ len˧˧ məj˧˧]

[ɹəwŋ͡m˨˩ ɹaŋ˦˥ ləːn˧˧ məj˧˧]

(literal) dragons and snakes ascends above the clouds

(games) a children's game in which the loser ("it") of a choosing game (such as rock-paper-scissors) tries to "tag" the person at the tail end of a line formed by the winners who all try to block the loser, after the line has "marched" around and finished singing the children's song associated with this game (which starts with the phrase rồng rắn lên mây); if the loser succeeds in "tagging" that person, the latter will become the next loser (the next "it")


trâu bò

[t͡ɕəw˧˧ ʔɓɔ˨˩]

[ʈəw˧˧ ʔɓɔ˦˩]

[ʈəw˧˧ ʔɓɔ˨˩]

(literal, collective) water buffaloes and Southern Yellow cattle


trâu bò

[t͡ɕəw˧˧ ʔɓɔ˨˩]

[ʈəw˧˧ ʔɓɔ˦˩]

[ʈəw˧˧ ʔɓɔ˨˩]

(slang) as hardworking as working cattle


đấu củng

[ʔɗəw˧˦ kʊwŋ͡m˧˩]

[ʔɗəw˨˩˦ kʊwŋ͡m˧˨]

[ʔɗəw˦˥ kʊwŋ͡m˨˩˦]

(architecture) dougong, structural element consisting of interlocking wooden brackets as used in traditional Chinese architecture


Tân La

[tən˧˧ laː˧˧]

[təŋ˧˧ laː˧˧]

[təŋ˧˧ laː˧˧]

Three Kingdoms of Korea
w:Three Kingdoms of Korea

Silla (one of the ancient Three Kingdoms of Korea)


Bách Tế

[ʔɓajk̟̚˧˦ te˧˦]

[ʔɓat̚˦˧˥ tej˨˩˦]

[ʔɓat̚˦˥ tej˦˥]

Baekje (one of the ancient Three Kingdoms of Korea)


La Sát

[laː˧˧ saːt̚˧˦]

[laː˧˧ ʂaːk̚˦˧˥]

[laː˧˧ saːk̚˦˧˥]

[laː˧˧ ʂaːk̚˦˥]

[laː˧˧ saːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-La Sát.wav


Di Lặc

[jɪj˧˧ lak̚˨˩ʔ]

[jɪj˧˧ lak̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 彌勒, from Literary Chinese 彌勒 (mjie lok).

Bồ tát Di Lặc

Honghe Hani and Yi
Honghe Hani and Yi#English

Mile (a county-level city in Honghe Hani and Yi prefecture, Yunnan, China)


con này

[kɔŋ˧˧ naj˦˩]

(literal) she/her, this gal we're talking about

Con này đéo sợ đứa nào nhá!

(arrogant) I/me, a female who ain't afraid of no one


thằng này

(literal) he/him, this guy we're talking about

Thằng này đéo sợ đứa nào nhá!

(arrogant) I/me, a male who ain't afraid of no one


nguồn mở

[ŋuən˨˩ məː˧˩]

[ŋuəŋ˦˩ məː˧˨]

[ŋuəŋ˨˩ məː˨˩˦]

nguồn (“source”) + mở (“open”), calque of English open-source


thiện chí

[tʰiən˧˨ʔ t͡ɕi˧˦]

[tʰiəŋ˨˩ʔ t͡ɕɪj˨˩˦]

[tʰiəŋ˨˩˨ cɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 善志, composed of 善 (“morally good”) and 志 (“will”)

vi-etym-sino

đại sứ thiện chí


Mãn Châu quốc

[maːn˦ˀ˥ t͡ɕəw˧˧ kuək̚˧˦]

[maːŋ˧˨ t͡ɕəw˧˧ kuək̚˦˧˥]

[maːŋ˨˩˦ cəw˧˧ wək̚˦˥]


e ấp

[ʔɛ˧˧ ʔəp̚˧˦]

[ʔɛ˧˧ ʔəp̚˦˧˥]

[ʔɛ˧˧ ʔəp̚˦˥]

Mất hút trong cái lưng vâm vam, gầm ghì, đẫm mồ hôi của con đực mà con cái đang e ấp úp mặt vào.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 201:

Somewhere lost in the huge and sweaty masculine back, the girl hesitantly pressed her face.


phân khối

[fəŋ˧˧ kʰoj˨˩˦]

[fəŋ˧˧ xoj˨˩˦]

[fəŋ˧˧ kʰoj˦˥]

[fəŋ˧˧ xoj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phân khối.wav

Sino-Vietnamese word from 分 (“cent”) and 塊 (“part”).

Một hình hài đàn ông cao to ngồi trên chiếc xe phân khối lớn hiện ra đen rám ngay ngoài cổng: Tuấn Tử Thần!

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 200:

The shape of big man sitting on a high engine displacement motorbike appeared tanned just outside the gate: Tuấn the Grim Reaper!


bá cháy

[ʔɓaː˧˦ t͡ɕaj˧˦]

[ʔɓaː˨˩˦ t͡ɕaj˨˩˦]

[ʔɓaː˦˥ ca(ː)j˦˥]

(Southern Vietnam, colloquial) awesome; cool; badass


khơi gợi

[xəːj˧˧ ɣəːj˧˨ʔ]

[kʰəːj˧˧ ɣəːj˨˩ʔ]

[xəːj˧˧ ɣəːj˨˩ʔ]

[kʰəːj˧˧ ɣəːj˨˩˨]

[xəːj˧˧ ɣəːj˨˩˨]

to draw forth, to awaken something that lay dormant, to tap some potential


Xi-be-ri-a

[si˧˧ ʔɓɛ˧˧ ɹi˧˧ ʔaː˧˧]

[si˧˧ ʔɓɛ˧˧ zi˧˧ ʔaː˧˧]

[sɪj˧˧ ʔɓɛ˧˧ ɹɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[sɪj˧˧ ʔɓɛ˧˧ ɹɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Tây Bá Lợi Á

[təj˧˧ ʔɓaː˧˦ ləːj˧˨ʔ ʔaː˧˦]

[təj˧˧ ʔɓaː˨˩˦ ləːj˨˩ʔ ʔaː˨˩˦]

[təj˧˧ ʔɓaː˦˥ ləːj˨˩˨ ʔaː˦˥]

(obsolete) Siberia (the region of Russia in Asia)


正國

chữ Hán form of chính quốc (“metropolis”).


rọt

North Central Vietnam form of ruột (“intestines”)


phèo

(as food, of cows or pigs) small intestine


sang tên

[ʂaːŋ˧˧ ten˧˧]

[ʂaːŋ˧˧ təːn˧˧]

[saːŋ˧˧ təːn˧˧]

Ông cụ đã đề nghị sang tên cho người con thứ hai ở ngôi nhà thờ.

The elderly man proposed to transfer the title to his second child at the church.

to transfer title or ownership of something


百戰百勝

bách chiến bách thắng
bách chiến bách thắng#Vietnamese


tên đệm

[ten˧˧ ʔɗem˧˨ʔ]

[ten˧˧ ʔɗem˨˩ʔ]

[təːn˧˧ ʔɗem˨˩˨]


tên lót

[ten˧˧ lɔk̚˦˧˥]

[təːn˧˧ lɔk̚˦˥]

tên (“name”) + lót (“to line the inside of”).


cho tên

[t͡ɕɔ˧˧ ten˧˧]

[t͡ɕɔ˧˧ ten˧˧]

[cɔ˧˧ təːn˧˧]


tên họ

[ten˧˧ hɔ˧˨ʔ]

[ten˧˧ hɔ˨˩ʔ]

[təːn˧˧ hɔ˨˩˨]


tên tự

[ten˧˧ tɨ˧˨ʔ]

[ten˧˧ tɨ˨˩ʔ]

[təːn˧˧ tɨ˨˩˨]


tên gọi

[ten˧˧ ɣɔj˧˨ʔ]

[ten˧˧ ɣɔj˨˩ʔ]

[təːn˧˧ ɣɔj˨˩˨]

name (any nounal word or phrase which indicates a particular person, place, class, or thing)


tên chính

[ten˧˧ t͡ɕïŋ˧˦]

[ten˧˧ t͡ɕɨn˦˧˥]

[təːn˧˧ cɨn˦˥]


vùng nhớ đệm

[vʊwŋ͡m˨˩ ɲəː˧˦ ʔɗem˧˨ʔ]

[vʊwŋ͡m˦˩ ɲəː˨˩˦ ʔɗem˨˩ʔ]

[vʊwŋ͡m˨˩ ɲəː˦˥ ʔɗem˨˩˨]

[jʊwŋ͡m˨˩ ɲəː˦˥ ʔɗem˨˩˨]

vùng nhớ (“memory”) + đệm (“to buffer”).

(computing) buffer (portion of memory set aside to store data)

(computing) cache (fast temporary storage)


tên miền

[təːn˧˧ miəŋ˨˩]


bộ nhớ đệm

[ʔɓo˧˨ʔ ɲəː˧˦ ʔɗem˧˨ʔ]

[ʔɓow˨˩ʔ ɲəː˨˩˦ ʔɗem˨˩ʔ]

[ʔɓow˨˩˨ ɲəː˦˥ ʔɗem˨˩˨]


tên hiệu

[təːn˧˧ hiw˨˩˨]

art name (pseudonym adopted by an artist)

(historical) nickname (familiar, invented given name)


tên huý

[təːn˧˧ wɪj˦˥]

(history) the name of a person, usually a noble, that is not meant to be said by the general public


tên hèm

[təːn˧˧ hɛm˨˩]

tên (“name”) + hèm (“to give offerings to a spirit”)


山越

chữ Hán form of Sơn Việt (“Shanyue (an ancient conglomeration of upland Yue hill tribes living in what is today the mountainous regions of Southern China and Northern Vietnam during the Han dynasty)”).


ghi tên

[ɣɪj˧˧ ten˧˧]

[ɣɪj˧˧ təːn˧˧]

ghi tên đi bộ đội

to write down one's name; to sign up, register


tên chữ

[ten˧˧ t͡ɕɨ˦ˀ˥]

[ten˧˧ t͡ɕɨ˧˨]

[təːn˧˧ cɨ˨˩˦]

Tướng ấy họ Tôn tên Kiên, tên chữ là Văn Đài, dòng dõi Tôn Vũ ngày xưa, quê ở huyện Phú-xuân thuộc Ngô-quận.

1909 [14th century], Luo Guanzhong, chapter 2, in Phan Kế Bính, transl., Romance of the Three Kingdoms:

That general's surname is Sun, name Jian, courtesy name Wentai; he's a descendant of Sun Wu of old; his hometown is [in] Fuchun county in Wu Commandery.

Làng Đông Hồ tên Nôm là làng Mái, tên chữ cổ là làng Đông Mại, (nay thuộc xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh) nổi tiếng về nghề làm hàng mã và nghề làm tranh.

2019 October 25, Đỗ Hữu Bảng, “Vài nét về tranh dân gian Đông Hồ [A Few Bits about Đông Hồ Folk Paintings]”, in Bảo Tàng Bắc Ninh [Bac Ninh Provincial Museum]:

Đông Hồ village, whose demotic name is Mái and whose ancient literary name is Đông Mại, (now belonging to Song Hồ commune, Thuận Thành district, Bắc Ninh province), is famous for making votive paper objects and paintings.

(historical) formal name or literary name, used in administrative written records, as opposed to tên Nôm (“demotic name”)


không gian tên

[kʰəwŋ͡m˧˧ jaːŋ˧˧ ten˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ jaːŋ˧˧ ten˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ jaːŋ˧˧ təːn˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ jaːŋ˧˧ təːn˧˧]

không gian (“space”) + tên (“name”). Calque of English namespace.


譯術

chữ Hán form of dịch thuật (“to translate”).


Đột Quyết

[ʔɗot̚˧˨ʔ kwiət̚˧˦]

[ʔɗok̚˨˩ʔ kwiək̚˦˧˥]

[ʔɗok̚˨˩˨ wiək̚˦˥]


hửng

Tối mặt tối mũi, lúc này trời mới hơi hửng lên được một tí, anh đã được đáp đền, được xả hơi chút gì đâu mà đã phải đi!

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 205:

All had been darkness, and then the sky had just started brightening a little bit, and without compensation or even a bit of respite he had to leave again!


đa tình

[ʔɗaː˧˧ tïŋ˨˩]

[ʔɗaː˧˧ tɨn˦˩]

[ʔɗaː˧˧ tɨn˨˩]

[…] thỉnh thoảng lại tí tách nhỏ xuống đầu, xuống cỏ gợi lên những cái hôn ẩm ướt của giống cái đa dâm, đa tình sau cuộc truy hoan chóng vánh và tức tưởi.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 208:

[…] now and then dripping down on his head and in the grass, recalling the wet kisses of the promiscuous and unfaithful female sex after a quick and whimpering bout of debauchery.

having many lovers, easily falling in love, unfaithful


đố kị

[ʔɗo˧˦ ki˧˨ʔ]

[ʔɗow˨˩˦ kɪj˨˩ʔ]

[ʔɗow˦˥ kɪj˨˩˨]

Anh càng làm tốt, họ càng đố kị, anh càng sống thẳng anh càng có thêm kẻ thù.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 202:

The more he did well, the more they grew envious; the more upright he lived, the more enemies he had.


đề bạt

[ʔɗe˨˩ ʔɓaːt̚˧˨ʔ]

[ʔɗej˦˩ ʔɓaːk̚˨˩ʔ]

[ʔɗej˨˩ ʔɓaːk̚˨˩˨]

Anh bạn chắc đang nghĩ rằng cái thằng tôi phải cảm động lắm với cái sự cất nhắc đề bạt ấy của anh bạn?

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 207:

You probably think I should feel all emotional at that going up and being promoted of yours.


bài viết

[ʔɓaːj˨˩ viət̚˧˦]

[ʔɓaːj˦˩ viək̚˦˧˥]

[ʔɓaːj˨˩ viək̚˦˥]

[ʔɓaːj˨˩ jiək̚˦˥]


tườu

Điền đã thấy nóng mặt, muốn vặt lại một câu nhưng rồi cố nén bằng cách đưa ly nước lên miệng uống ực một cái. Con tườu!

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 206:

Điền felt hot in the face and wanted to spit out some words, but then he suppressed the urge bringing his glass of water to his mouth and drinking a gulp. Monkey!


điều động

[ʔɗiəw˨˩ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[ʔɗiw˦˩ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[ʔɗiw˨˩ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

Cậu nghe này, tuần sau tôi sẽ rời khỏi đây theo sự điều động của trên chắc cậu đã biết?

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 204:

Listen; next week I leave here by appointment of those above me — you certainly know about it already.

to appoint, to transfer to another position

Lúc ấy, quân địch phía Đông bắc đã điều động tinh binh tới tấn công, giương cao ba ngọn cờ đại độc màu đen, rõ ràng có ba viên đại tướng đốc chiến.

2005, chapter 3, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

At that moment, the enemy army in the Northeast had deployed their elite troops to attack and raised three large black army banners; there were obviously three generals leading the troops.

[…] và lực lượng chức năng vẫn đang tiếp tục điều động xe chữa cháy đến hiện trường.

2019, Tiến Thắng, “Cháy xưởng sản xuất của Công ty giày da Đỉnh Vàng”, in Tuổi trẻ online:

[…] and the relevant forces continued sending more firetrucks to the site.

to mobilise, to deploy, to prepare and arrange for use


愛國歌

chữ Hán form of Ái quốc ca (“Aegukka, the North Korean national anthem”).

chữ Hán form of Ái quốc ca (“Aegukga, the South Korean national anthem”).


bứt phá

[ʔɓɨt̚˧˦ faː˧˦]

[ʔɓɨk̚˦˧˥ faː˨˩˦]

[ʔɓɨk̚˦˥ faː˦˥]


nhà văn hoá

[ɲaː˨˩ van˧˧ hwaː˧˦]

[ɲaː˦˩ vaŋ˧˧ hwaː˨˩˦]

[ɲaː˨˩ vaŋ˧˧ waː˦˥]

[ɲaː˨˩ jaŋ˧˧ waː˦˥]

person who studies culture and produces works of cultural value


thương gia

[tʰɨəŋ˧˧ zaː˧˧]

[tʰɨəŋ˧˧ jaː˧˧]

[tʰɨəŋ˧˧ jaː˧˧]


một sớm một chiều

[mot̚˧˨ʔ səːm˧˦ mot̚˧˨ʔ t͡ɕiəw˨˩]

[mok̚˨˩ʔ ʂəːm˦˧˥ mok̚˨˩ʔ t͡ɕiw˦˩]

[mok̚˨˩ʔ səːm˦˧˥ mok̚˨˩ʔ t͡ɕiw˦˩]

[mok̚˨˩˨ ʂəːm˦˥ mok̚˨˩˨ ciw˨˩]

[mok̚˨˩˨ səːm˦˥ mok̚˨˩˨ ciw˨˩]

một (“one”) + sớm (“morning”) + một + chiều (“afternoon”); calque of Chinese 一朝一夕 (nhất triều nhất tịch).

calque

Chuyện phức tạp như vậy không thể giải quyết trong một sớm một chiều được.

Such a complex problem cannot simply be resolved overnight.


傳通

chữ Hán form of truyền thông (“communication”).


經月

Nôm form of kinh nguyệt (“menstruation; menses”).


Kinh Dịch

[kïŋ˧˧ zïk̟̚˧˨ʔ]

[kɨn˧˧ jɨt̚˨˩ʔ]

[kɨn˧˧ jɨt̚˨˩˨]

kinh + Dịch, calque of Chinese 易經／易经 (Dịch kinh), following the head-initial structure of Vietnamese, instead of head-final in the original language.

Kinh Xuân Thu: the Spring and Autumn Annals


ống tiêm

[ʔəwŋ͡m˧˦ tiəm˧˧]

[ʔəwŋ͡m˦˧˥ tiəm˧˧]

[ʔəwŋ͡m˦˥ tim˧˧]


ống chích

[ʔəwŋ͡m˧˦ t͡ɕïk̟̚˧˦]

[ʔəwŋ͡m˦˧˥ t͡ɕɨt̚˦˧˥]

[ʔəwŋ͡m˦˥ cɨt̚˦˥]


亞歷山

chữ Hán form of A Lịch Sơn (“Alexander”).


nhận thức luận

[ɲən˧˨ʔ tʰɨk̚˧˦ lwən˧˨ʔ]

[ɲəŋ˨˩ʔ tʰɨk̚˦˧˥ lwəŋ˨˩ʔ]

[ɲəŋ˨˩˨ tʰɨk̚˦˥ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]


臺閣

chữ Hán form of đài các (“upper-class”).


善志

chữ Hán form of thiện chí (“goodwill; good faith”).


像臺

chữ Hán form of tượng đài (“monument; statue”).


tiền lâm sàng

[tiən˨˩ ləm˧˧ saːŋ˨˩]

[tiəŋ˦˩ ləm˧˧ ʂaːŋ˦˩]

[tiəŋ˦˩ ləm˧˧ saːŋ˦˩]

[tiəŋ˨˩ ləm˧˧ ʂaːŋ˨˩]

[tiəŋ˨˩ ləm˧˧ saːŋ˨˩]


già dặn

[jaː˦˩ jaŋ˨˩ʔ]

[jaː˨˩ jaŋ˨˩˨]

Alternative form of già giặn (“mature; experienced”)


thu lu

[tʰʊw˧˧ lʊw˧˧]

[tʰʊw˧˧ lʊw˧˧]

Thời của hắn chưa tới, đành phải ngồi thu lu chứng kiến mọi lẽ đời vậy.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 209:

His time had not yet come, and so he had to make himself small and witness life passing by.


giả tạo

[zaː˧˩ taːw˧˨ʔ]

[jaː˧˨ taːw˨˩ʔ]

[jaː˨˩˦ taːw˨˩˨]

Một không khí im lặng giả tạo đang bao trùm.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 210:


chấn song

[t͡ɕən˧˦ sawŋ͡m˧˧]

[t͡ɕəŋ˦˧˥ ʂawŋ͡m˧˧]

[t͡ɕəŋ˦˧˥ sɔŋ˧˧]

[cəŋ˦˥ ʂawŋ͡m˧˧]

[cəŋ˦˥ sawŋ͡m˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chấn song.wav

A variant of chắn song, from chắn (“barrier”) + song (“window”).

Nhưng phải dừng lại vì các chấn song sắt to bằng cổ tay đã theo da trời hiện lên lù lù đập vào mặt.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 211:

But he had to stop, as the wrist-sized iron bars had appeared imposingly and glaringly together with the sky.

a vertical bar; mullion; paling (especially for a window or a fence)


hỏa mù

Traditional tone placement spelling of hoả mù.


dây dưa

[zəj˧˧ zɨə˧˧]

[jəj˧˧ jɨə˧˧]

[jəj˧˧ jɨə˧˧]

Cứ đà này không hiểu sẽ dây dưa biết đến chừng nào.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 214:

At this speed it'd drag on until who knew when.


hoả mù

[waː˨˩˦ mʊw˨˩]

Ngược lại, họ còn cho tôi là vận động, là xách động quần chúng để tung hoả mù tội càng nặng hơn.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 215:

To the contrary, they went on claiming I've been whipping up the population as a smokescreen, making my crimes even worse.


ngậy

Anh cầm như vồ lấy ly nước màu nâu đen nóng hổi, thơm ngậy đưa lên miệng làm một hơi gọn nửa.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 217:

He took the cup with the brown-black, hot, fragrant, and fatty liquid as if clinging to it, brought it to his mouth and drank half of it in one go.


cụt lủn

[kʊk̚˨˩ʔ lun˧˨]

[kʊk͡p̚˨˩˨ lʊwŋ͡m˨˩˦]

- Chưa! – Một tiếng trả lời cụt lủn – Hai ông ăn cơm đi! […]

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 213:

"Not yet!" came the curt answer. "Eat, the two of you! […]"


thời bao cấp

[tʰəːj˨˩ ʔɓaːw˧˧ kəp̚˧˦]

[tʰəːj˦˩ ʔɓaːw˧˧ kəp̚˦˧˥]

[tʰəːj˨˩ ʔɓaːw˧˧ kəp̚˦˥]

Thời bao cấp khốn khó thật, nhưng con người đối xử với con người cũng đâu đến nỗi.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 216:

During the Subsidy Period life was really tough, but people did not treat each other this badly either.

(history) Subsidy Period, part of Vietnamese history when the country was under a planned economy, usually taken as going from 1976 to 1986


linh dương hoẵng

[lïŋ˧˧ zɨəŋ˧˧ hwaŋ˦ˀ˥]

[lɨn˧˧ jɨəŋ˧˧ hwaŋ˧˨]

[lɨn˧˧ jɨəŋ˧˧ waŋ˨˩˦]

linh dương (“antelope”) + hoẵng (“muntjac”). Calque of Chinese 麂羚 (kỉ linh).


cụng

cụng đầu

cụng li


cụng

Occurs in dialects with ngã-nặng merger.

North Central Vietnam form of cũng (“also”)


xị

traditional unit of measurement, nowadays usually taken to be one-fourth of a liter

[…] Vận kéo anh ra quán, kêu một xị đế với mấy trái xoài xanh, thứ mà cả hai người đều thích, […]

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 222:

[…] Vận pulled him outside and called for a quarter-liter bottle of đế with some green mangoes, something both of them liked, […]


lẩn mẩn

[lən˧˩ mən˧˩]

[ləŋ˧˨ məŋ˧˨]

[ləŋ˨˩˦ məŋ˨˩˦]

Cậu lấy cái tin này ở đâu ra hay chỉ đoán mò như ngày trước cứ lẩn mẩn đoán mò ngày giờ quân Nguỵ sẽ đầu hàng […]?

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 223:

Where did you hear that? Or are you just guessing, like before you wasted your time guessing the day and hour the puppet regime army would surrender […]?


tắc tị

[tak̚˦˧˥ tɪj˨˩ʔ]

[tak̚˦˥ tɪj˨˩˨]

Có làm bao nhiêu mà đầu ra tắc tị thì cũng coi như không.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 227:

However much we work, if the output is stuck it's like we didn't do anything.


số đông

[so˧˦ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʂow˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[sow˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʂow˦˥ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[sow˦˥ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-số đông.wav

Tật thì trước sau có thể sửa được, nhưng dốt nát, vô trách nhiệm, khó sửa lắm! Nó thành căn bệnh trầm kha của số đông rồi!

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 226:

Vices can be put right sooner or later, but with ignorance and irresponsibility that's very tough to do! These already became chronic ailments for most of them!


lọc lõi

[lawk͡p̚˧˨ʔ lɔj˦ˀ˥]

[lawk͡p̚˨˩˨ lɔj˨˩˦]

Dầu sao cũng cám ơn những lời chân thành một cách lọc lõi của cậu.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 224:

Anyway, thanks for your worldly heartfelt words.


thế chân

[tʰe˧˦ t͡ɕən˧˧]

[tʰej˨˩˦ t͡ɕəŋ˧˧]

[tʰej˦˥ cəŋ˧˧]

Tao nghe nói lão Ba tính đưa thằng Điền lên thế chân trưởng phòng của tao?

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 225:

I heard old Ba is of a mind to promote Điền to replace the head of my office.


phát đạt

[faːt̚˧˦ ʔɗaːt̚˧˨ʔ]

[faːk̚˦˧˥ ʔɗaːk̚˨˩ʔ]

[faːk̚˦˥ ʔɗaːk̚˨˩˨]


giống má

[zəwŋ͡m˧˦ maː˧˦]

[jəwŋ͡m˦˧˥ maː˨˩˦]

[jəwŋ͡m˦˥ maː˦˥]

[…] trước mắt là nông trường giúp họ công khai hoang giống má.

[…] first of all the sovkhoz would help them with land reclaiming and seeds.


nguyên cớ

[ŋwiən˧˧ kəː˧˦]

[ŋwiəŋ˧˧ kəː˨˩˦]

[ŋwiəŋ˧˧ kəː˦˥]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 原故 (SV: nguyên cố).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nguyên cố</i>

vi-etym-sino

Anh sợ nhìn lại một kỉ niệm, sợ nhìn lại một nguyên cớ tình yêu, một nguyên cớ tan tành.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 220:

He was afraid to look back to a memory, afraid to look back at a cause of his love and a cause of its undoing.


thuộc cấp

[tʰuək̚˧˨ʔ kəp̚˧˦]

[tʰuək̚˨˩ʔ kəp̚˦˧˥]

[tʰuək̚˨˩˨ kəp̚˦˥]

[…] ai mà chịu nổi một kẻ thuộc cấp cứ luôn luôn toả sáng hơn mình lên đây, […]

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 221:

[…] who suffers a subordinate who is always more brilliant than oneself getting up here? […]


người đồng tính

[ŋɨəj˨˩ ʔɗəwŋ͡m˨˩ tïŋ˧˦]

[ŋɨj˦˩ ʔɗəwŋ͡m˦˩ tɨn˦˧˥]

[ŋɨj˨˩ ʔɗəwŋ͡m˨˩ tɨn˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-người đồng tính.wav


người chuyển giới

[ŋɨəj˨˩ t͡ɕwiən˧˩ zəːj˧˦]

[ŋɨj˦˩ t͡ɕwiəŋ˧˨ jəːj˨˩˦]

[ŋɨj˨˩ c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦ jəːj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-người chuyển giới.wav


cá mú

[kaː˨˩˦ mʊw˨˩˦]

[kaː˦˥ mʊw˦˥]


𫔳

Uncommon variant of 𨷶 door, gate, entrance


𨷶

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 舉 (cử) + semantic 門 (“door”)

Han compound

Nôm form of cửa (“door; gate; entrance”).


𫔸

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 舉 (cử, “top component simplified to 𭁈”) + semantic 门 (“door, variant of 門”)

top component simplified to <i class="Hani mention" lang="vi">𭁈</i>

door, variant of <i class="Hani mention" lang="vi">門</i>

(uncommon) Nôm form of cửa (“door; gate; entrance”).


聖女

chữ Hán form of thánh nữ (“saintess; female saint”).


𨵣

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 舉 (cử, “top component simplified to 𭁈”) + semantic 門 (“door”)


上頂

chữ Hán form of thượng đỉnh (“summit; top”).


nhà ga

[ɲaː˨˩ ɣaː˧˧]

[ɲaː˦˩ ɣaː˧˧]

[ɲaː˨˩ ɣaː˧˧]


bệnh nhi

[ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ ɲi˧˧]

[ʔɓen˨˩ʔ ɲɪj˧˧]

[ʔɓəːn˨˩˨ ɲɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 病兒, composed of 病 (“illness”) and 兒 (“child”).


bác vật quán

[ʔɓaːk̚˧˦ vət̚˧˨ʔ kwaːn˧˦]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ vək̚˨˩ʔ kwaːŋ˦˧˥]

[ʔɓaːk̚˦˥ vək̚˨˩˨ waːŋ˦˥]

[ʔɓaːk̚˦˥ jək̚˨˩˨ waːŋ˦˥]


biến chứng

[ʔɓiən˧˦ t͡ɕɨŋ˧˦]

[ʔɓiəŋ˦˧˥ t͡ɕɨŋ˦˧˥]

[ʔɓiəŋ˦˥ cɨŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 變 (“change; transformation”) and 症 (“condition”).


vũ đài

[vu˦ˀ˥ ʔɗaːj˨˩]

[vʊw˧˨ ʔɗaːj˦˩]

[vʊw˨˩˦ ʔɗaːj˨˩]

[jʊw˨˩˦ ʔɗaːj˨˩]

vũ đài chính trị


場小學

trường tiểu học
trường tiểu học#Vietnamese

chữ Hán form of trường tiểu học (“primary school”).


phân loại học

[fəŋ˧˧ lwaːj˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[fəŋ˧˧ l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phân loại học.wav


trường tiểu học

[t͡ɕɨəŋ˨˩ tiəw˧˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʈɨəŋ˦˩ tiw˧˨ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʈɨəŋ˨˩ tiw˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


毒惡

chữ Hán form of độc ác (“wicked; evil; cruel”).


𡐙

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 土 (“earth”) + phonetic 得 (đắc)


quy chuẩn

[kwɪj˧˧ t͡ɕwəŋ˧˨]

[wɪj˧˧ c⁽ʷ⁾əŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 規準, composed of 規 and 準.


trắm

(zoology) pike (any carnivorous freshwater fish of the genus Esox)


truông

Yêu em anh cũng muốn vô / Sợ truông nhà Hồ, sợ phá Tam Giang

I love you and I want to go south with you, but I am afraid of the danger on the way

(archaic, now largely a fossil word) a large, empty grassland


trụ

Sino-Vietnamese word from 拄, from the same root as etymology 1.

Tay đấm đã không trụ được quá bốn hiệp đấu.

The boxer was not be able to continue for more than 4 rounds.

Tại sao nhà Thanh chỉ có thể trụ được gần ba thế kỷ?

Why was the Qing dynasty was only able to last for nearly 3 centuries?

to last; to be able to continue (a competition, etc.)


núi cao còn có núi cao hơn

[nuj˧˦ kaːw˧˧ kɔn˨˩ kɔ˧˦ nuj˧˦ kaːw˧˧ həːn˧˧]

[nuj˨˩˦ kaːw˧˧ kɔŋ˦˩ kɔ˨˩˦ nuj˨˩˦ kaːw˧˧ həːŋ˧˧]

[nuj˦˥ kaːw˧˧ kɔŋ˨˩ kɔ˦˥ nuj˦˥ kaːw˧˧ həːŋ˧˧]

Literally "for every high mountain there is an even higher mountain". Compare Chinese 一山還有一山高／一山还有一山高 (nhất sơn hoàn hữu nhất sơn cao).

ncog

do not be smug about your achievements, as there are always people who do even better


現象學

hiện tượng học
hiện tượng học#Vietnamese

chữ Hán form of hiện tượng học (“phenomenology”).


平安無事

chữ Hán form of bình an vô sự (“safe and sound”).


kiểm duyệt

[kim˨˩˦ j⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨]


kiểm duyệt

[kim˨˩˦ j⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨]


ký sinh trùng học

kí sinh trùng học
kí sinh trùng học#Vietnamese

Alternative spelling of kí sinh trùng học (“parasitology”)..


chính trị học

[t͡ɕïŋ˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[t͡ɕɨn˦˧˥ ʈɪj˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[cɨn˦˥ ʈɪj˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


kí sinh trùng học

[ki˧˦ sïŋ˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˨˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[kɪj˨˩˦ ʂɨn˧˧ ʈʊwŋ͡m˦˩ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kɪj˨˩˦ sɨn˧˧ ʈʊwŋ͡m˦˩ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kɪj˦˥ ʂɨn˧˧ ʈʊwŋ͡m˨˩ hawk͡p̚˨˩˨]

[kɪj˦˥ sɨn˧˧ ʈʊwŋ͡m˨˩ hawk͡p̚˨˩˨]


miễn dịch

[miən˦ˀ˥ zïk̟̚˧˨ʔ]

[miəŋ˧˨ jɨt̚˨˩ʔ]

[miəŋ˨˩˦ jɨt̚˨˩˨]


miễn dịch học

[miən˦ˀ˥ zïk̟̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[miəŋ˧˨ jɨt̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[miəŋ˨˩˦ jɨt̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


lí nhí

[lɪj˨˩˦ ɲɪj˨˩˦]

[lɪj˦˥ ɲɪj˦˥]


古傳

chữ Hán form of cổ truyền (“traditional”).


Đam La

[ʔɗaːm˧˧ laː˧˧]

[ʔɗaːm˧˧ laː˧˧]

[ʔɗaːm˧˧ laː˧˧]

Tamna (ancient Korean kingdom who ruled Jeju Island)


病兒

chữ Hán form of bệnh nhi (“child patient”).


áo vải

[ʔaːw˧˦ vaːj˧˩]

[ʔaːw˨˩˦ vaːj˧˨]

[ʔaːw˦˥ vaːj˨˩˦]

[ʔaːw˦˥ jaːj˨˩˦]

anh hùng áo vải

of common descent, without illustrious forebears, especially not descended from highly ranked people in the previous dynasty


rừng nho biển thánh

[zɨŋ˨˩ ɲɔ˧˧ ʔɓiən˧˩ tʰajŋ̟˧˦]

[ʐɨŋ˦˩ ɲɔ˧˧ ʔɓiəŋ˧˨ tʰɛɲ˦˧˥]

[ɹɨŋ˨˩ ɲɔ˧˧ ʔɓiəŋ˨˩˦ tʰan˦˥]

Calque of Chinese 儒林學海／儒林学海 (rúlín xuéhǎi).


chính uỷ

[t͡ɕïŋ˧˦ ʔwi˧˩]

[t͡ɕɨn˦˧˥ ʔwɪj˧˨]

[cɨn˦˥ (ʔ)wɪj˨˩˦]

Short for chính trị uỷ viên; Sino-Vietnamese word from 政委.


túi bóng

[tuj˧˦ ʔɓawŋ͡m˧˦]

[tuj˨˩˦ ʔɓawŋ͡m˦˧˥]

[tuj˨˩˦ ʔɓɔŋ˦˧˥]

[tuj˦˥ ʔɓawŋ͡m˦˥]


vô cơ

[vo˧˧ kəː˧˧]

[vow˧˧ kəː˧˧]

[vow˧˧ kəː˧˧]

[jow˧˧ kəː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 無機 (“inorganic”).


Hàn Lâm Viện

[haːn˨˩ ləm˧˧ viən˧˨ʔ]

[haːŋ˦˩ ləm˧˧ viəŋ˨˩ʔ]

[haːŋ˨˩ ləm˧˧ viəŋ˨˩˨]

[haːŋ˨˩ ləm˧˧ jiəŋ˨˩˨]


耽羅

chữ Hán form of Đam La (“(historical) Tamna (ancient Korean kingdom who ruled Jeju Island)”).


lá lành đùm lá rách

[laː˧˦ lajŋ̟˨˩ ʔɗum˨˩ laː˧˦ zajk̟̚˧˦]

[laː˨˩˦ lɛɲ˦˩ ʔɗum˦˩ laː˨˩˦ ʐat̚˦˧˥]

[laː˦˥ lan˨˩ ʔɗʊm˨˩ laː˦˥ ɹat̚˦˥]

Literally "healthy leaves envelop torn leaves".


Tây Hạ

[təj˧˧ haː˧˨ʔ]

[təj˧˧ haː˨˩ʔ]

[təj˧˧ haː˨˩˨]

Western Xia dynasty (1038–1227); the Tangut Empire

Cao Wei
Chen dynasty
Eastern Han dynasty
Eastern Wei
Eastern Wu
Eastern Zhou dynasty
Five Dynasties and Ten Kingdoms
Han dynasty
Jin dynasty (1115–1234)
Jin dynasty (266–420)
Liang dynasty
Liao dynasty
Liu Song dynasty
Ming dynasty
Northern Qi
Northern Wei
Northern Zhou
Northern and Southern dynasties
Qin dynasty
Qing dynasty
Shang dynasty
Shu Han
Song dynasty
Southern Qi
Southern and Northern dynasties
Spring and Autumn period
Sui dynasty
Tang dynasty
Three Kingdoms
Warring States period
Western Han dynasty
Western Liao
Western Wei
Western Xia
Western Zhou dynasty
Xia dynasty
Xin dynasty
Yuan dynasty
Zhou dynasty
vi:Tây Hạ


東醫

chữ Hán form of đông y (“traditional Chinese medicine; traditional Oriental medicine”).


danh xưng

[zajŋ̟˧˧ sɨŋ˧˧]

[jɛɲ˧˧ sɨŋ˧˧]

[jan˧˧ sɨŋ˧˧]


水動力學

thuỷ động lực học
thuỷ động lực học#Vietnamese

chữ Hán form of thuỷ động lực học (“hydrodynamics”).


演言

chữ Hán form of diễn ngôn (“discourse”).


Nhật Bản học

[ɲət̚˧˨ʔ ʔɓaːn˧˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ɲək̚˨˩ʔ ʔɓaːŋ˧˨ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ɲək̚˨˩˨ ʔɓaːŋ˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


đạo đức học

[ʔɗaːw˧˨ʔ ʔɗɨk̚˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːw˨˩ʔ ʔɗɨk̚˦˧˥ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːw˨˩˨ ʔɗɨk̚˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


đo đạc

[ʔɗɔ˧˧ ʔɗaːk̚˧˨ʔ]

[ʔɗɔ˧˧ ʔɗaːk̚˨˩ʔ]

[ʔɗɔ˧˧ ʔɗaːk̚˨˩˨]

to survey (to determine the form or borders of)


𠰺

𠰺: Nôm readings: dạy (canonical)
dái (canonical)
dậy (canonical)
đại (canonical)
đẫy (canonical)
đậy (canonical)


分心學

chữ Hán form of phân tâm học (“psychoanalysis”).


vi tích phân

[vi˧˧ tïk̟̚˧˦ fən˧˧]

[vɪj˧˧ tɨt̚˦˧˥ fəŋ˧˧]

[vɪj˧˧ tɨt̚˦˥ fəŋ˧˧]

[jɪj˧˧ tɨt̚˦˥ fəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 微積分, equivalent to a blend of vi phân (“differential”) + tích phân (“integral”). Compare Japanese 微積分 (bisekibun), 微積分学 (bisekibungaku), 微分積分 (bibun-sekibun), 微分積分学 (bibun-sekibungaku), Korean 미적분 (mijeokbun).


thanh vọng

[tʰajŋ̟˧˧ vawŋ͡m˧˨ʔ]

[tʰɛɲ˧˧ vawŋ͡m˨˩ʔ]

[tʰɛɲ˧˧ vɔŋ˨˩ʔ]


tiểu thương

[tiəw˧˩ tʰɨəŋ˧˧]

[tiw˧˨ tʰɨəŋ˧˧]

[tiw˨˩˦ tʰɨəŋ˧˧]


me Tây

[mɛ˧˧ təj˧˧]

[mɛ˧˧ təj˧˧]

[mɛ˧˧ təj˧˧]

(derogatory, historical) a Vietnamese woman who has French husband or lover


y sinh

[ʔi˧˧ sïŋ˧˧]

[ʔɪj˧˧ ʂɨn˧˧]

[ʔɪj˧˧ sɨn˧˧]

[ʔɪj˧˧ ʂɨn˧˧]

[ʔɪj˧˧ sɨn˧˧]


sính

sính dùng chữ

to indulge in using Chinese characters, words or proverbs

sính ngoại

to be xenophilic; to favor foreign things over domestic ones

to be fond of or to indulge in something to the point that other people may find that obnoxious


sính

Sino-Vietnamese word from 聘.
Its Middle Chinese ancestor 聘 (MC phjiengH), a chongniu-IV word, would also have yielded unattested doublet **thính; its attested initial ‹s-› likely results from a historical phonological change which yields doublets with ‹s-› vs. ‹th-› like SV readings sất vs. thất from Middle Chinese 匹 (MC phjit), SV readings sái vs. thái from Middle Chinese 蔡 (MC tshajH), native sẹo vs. thẹo (“scar”), etc.

đồ sính lễ

betrothal ceremony's gifts (from bridegroom to bride)

(obsolete or only in compounds) related to betrothal


y viện

[ʔi˧˧ viən˧˨ʔ]

[ʔɪj˧˧ viəŋ˨˩ʔ]

[ʔɪj˧˧ viəŋ˨˩˨]

[ʔɪj˧˧ jiəŋ˨˩˨]


vật liệu

[vət̚˧˨ʔ liəw˧˨ʔ]

[vək̚˨˩ʔ liw˨˩ʔ]

[vək̚˨˩˨ liw˨˩˨]

[jək̚˨˩˨ liw˨˩˨]

Chưa đủ vật liệu để hoàn thành sản phẩm.

There are not enough materials to complete the product.


cổ khí hậu học

[ko˧˩ xi˧˦ həw˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[kow˧˨ kʰɪj˨˩˦ həw˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kow˧˨ xɪj˨˩˦ həw˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kow˨˩˦ kʰɪj˦˥ həw˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

[kow˨˩˦ xɪj˦˥ həw˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


dân tộc học

[zən˧˧ təwk͡p̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[jəŋ˧˧ təwk͡p̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[jəŋ˧˧ təwk͡p̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


cổ nhân loại học

[ko˧˩ ɲən˧˧ lwaːj˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[kow˧˨ ɲəŋ˧˧ lwaːj˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kow˨˩˦ ɲəŋ˧˧ l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


nặng nhọc

[naŋ˧˨ʔ ɲawk͡p̚˧˨ʔ]

[naŋ˨˩ʔ ɲawk͡p̚˨˩ʔ]

[naŋ˨˩˨ ɲawk͡p̚˨˩˨]


hắc ín

[hak̚˦˧˥ ʔin˦˧˥]

[hak̚˦˥ ʔɨn˦˥]


nhức nhối

[ɲɨk̚˧˦ ɲoj˧˦]

[ɲɨk̚˦˧˥ ɲoj˨˩˦]

[ɲɨk̚˦˥ ɲoj˦˥]


niềm nở

[niəm˨˩ nəː˧˩]

[niəm˦˩ nəː˧˨]

[nim˨˩ nəː˨˩˦]


Chiến Quốc

[t͡ɕiən˧˦ kuək̚˧˦]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ kuək̚˦˧˥]

[ciəŋ˦˥ wək̚˦˥]

(history) the Warring States period (of Chinese history)

(history) the Sengoku period (of Japanese history)


tử vong học

[tɨ˧˩ vawŋ͡m˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[tɨ˧˨ vawŋ͡m˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tɨ˧˨ vɔŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tɨ˨˩˦ vawŋ͡m˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

[tɨ˨˩˦ jawŋ͡m˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]


mục đích luận

[mʊwk͡p̚˧˨ʔ ʔɗïk̟̚˧˦ lwən˧˨ʔ]

[mʊwk͡p̚˨˩ʔ ʔɗɨt̚˦˧˥ lwəŋ˨˩ʔ]

[mʊwk͡p̚˨˩˨ ʔɗɨt̚˦˥ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]


huyết thanh học

[hwiət̚˧˦ tʰajŋ̟˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[hwiək̚˦˧˥ tʰɛɲ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]


死亡學

chữ Hán form of tử vong học (“thanatology”).


Tây Hồi

Sino-Vietnamese word from 西回, compound of tây (“west”) + Hồi Quốc (“Pakistan”).

Còn Hồi Quốc, trước khi có sự ly khai của Đông Hồi, Hồi Quốc là một quốc gia nhưng về phương diện địa lý gồm hai lãnh thồ Ðông Hồi và Tây Hồi cách xa nhau 2.000 cây số.

1972, Trần Thị Hoài-Trân, Lực-Lượng Chánh-Trị: một căn bản khảo cứu xã hội chánh trị học:

As for Pakistan, before East Pakistan separated, Pakistan was a single country but in terms of geography included the two territories of East Pakistan and West Pakistan 2,000 kilometers apart.


Đông Hồi

head

Đông Hồi • (東回)

vi-proper noun

Đông Hồi • (東回)

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ hoj˨˩]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ hoj˦˩]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ hoj˨˩]

Sino-Vietnamese word from 東回, compound of đông (“east”) + Hồi Quốc (“Pakistan”).


Hồi quốc

Sino-Vietnamese word from 回國, compound of Hồi giáo (“Islam”) + vương quốc (“kingdom, realm”).


Hồi quốc

(dated) Alternative form of Hồi Quốc (“Pakistan”)


血清學

huyết thanh học
huyết thanh học#Vietnamese

chữ Hán form of huyết thanh học (“serology”).


biện chứng duy vật

[ʔɓiən˧˨ʔ t͡ɕɨŋ˧˦ zwi˧˧ vət̚˧˨ʔ]

[ʔɓiəŋ˨˩ʔ t͡ɕɨŋ˦˧˥ jwɪj˧˧ vək̚˨˩ʔ]

[ʔɓiəŋ˨˩˨ cɨŋ˦˥ j⁽ʷ⁾ɪj˧˧ vək̚˨˩˨]

[ʔɓiəŋ˨˩˨ cɨŋ˦˥ j⁽ʷ⁾ɪj˧˧ jək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 辯證 (“dialectical”) and 唯物 (“materialist”).

vi-etym-sino

dialectically materialist
dialectical materialism


sức lao động

[sɨk̚˧˦ laːw˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[ʂɨk̚˦˧˥ laːw˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[sɨk̚˦˧˥ laːw˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[ʂɨk̚˦˥ laːw˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

[sɨk̚˦˥ laːw˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

sức (“force; power; capability”) + lao động (“labor”).

com

(literal) physical capability of working

Cái mà người lao động bán cho nhà tư bản không phải là lao động, mà là sức lao động.

The laborer does not sell his labor to the capitalist, but his labor power.


siêu hình

[siəw˧˧ hïŋ˨˩]

[ʂiw˧˧ hɨn˦˩]

[ʂiw˧˧ hɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 超形, composed of 超 (“super-”) and 形 (“image”), equivalent to siêu- + hình


duy tâm

[j⁽ʷ⁾ɪj˧˧ təm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 唯心, composed of 唯 (“only”) and 心 (“mind”)

chủ nghĩa duy tâm

Friedrich Engels (1962) [1885] “Vorworte zu den drei Auflagen – II [Prefaces to the Three Editions – II]”, in Anti-Dühring (Karl Marx · Fredrich Engels – Werke), volume 20; English translation from 1987 Marx/Engels Collected Works, volume 25; Vietnamese translation from 1994 C. Mác Và Ph. Ăng-ghen Toàn Tập, volume 20
Có thể nói rằng hầu như chỉ có Mác và tôi là những người đã cứu phép biện chứng tự giác thoát khỏi triêt học duy tâm Đức và đưa nó vào trong quan niệm duy vật về tự nhiên và về lịch sử.
Marx and I were pretty well the only people to rescue conscious dialectics from German idealist philosophy and apply it in the materialist conception of nature and history.


chủ nghĩa duy vật biện chứng

主義唯物辯證 (CJK)

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ zwi˧˧ vət̚˧˨ʔ ʔɓiən˧˨ʔ t͡ɕɨŋ˧˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ jwɪj˧˧ vək̚˨˩ʔ ʔɓiəŋ˨˩ʔ t͡ɕɨŋ˦˧˥]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ j⁽ʷ⁾ɪj˧˧ vək̚˨˩˨ ʔɓiəŋ˨˩˨ cɨŋ˦˥]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ j⁽ʷ⁾ɪj˧˧ jək̚˨˩˨ ʔɓiəŋ˨˩˨ cɨŋ˦˥]

chủ nghĩa duy vật (“materialism”) + biện chứng (“dialectical”), calque of Chinese 辯證唯物主義／辩证唯物主义 (biện chứng duy vật chủ nghĩa).

cal

dialectical materialism
dialectical materialism

(Marxism, philosophy) dialectical materialism


duy vật

[zwi˧˧ vət̚˧˨ʔ]

[jwɪj˧˧ vək̚˨˩ʔ]

[j⁽ʷ⁾ɪj˧˧ vək̚˨˩˨]

[j⁽ʷ⁾ɪj˧˧ jək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 唯物, composed of 唯 (“only”) and 物 (“matter”)

vi-etym-sino

chủ nghĩa duy vật

Friedrich Engels (1962) [1885] “Vorworte zu den drei Auflagen – II [Prefaces to the Three Editions – II]”, in Anti-Dühring (Karl Marx · Fredrich Engels – Werke), volume 20; English translation from 1987 Marx/Engels Collected Works, volume 25; Vietnamese translation from 1994 C. Mác Và Ph. Ăng-ghen Toàn Tập, volume 20
Có thể nói rằng hầu như chỉ có Mác và tôi là những người đã cứu phép biện chứng tự giác thoát khỏi triêt học duy tâm Đức và đưa nó vào trong quan niệm duy vật về tự nhiên và về lịch sử. Song muốn có một quan niệm vừa biện chứng vừa duy vật về tự nhiên thì người ta phải biết toán học và khoa học tự nhiên.
Marx and I were pretty well the only people to rescue conscious dialectics from German idealist philosophy and apply it in the materialist conception of nature and history. But a knowledge of mathematics and natural science is essential to a conception of nature which is dialectical and at the same time materialist.


niên đại học

[niən˧˧ ʔɗaːj˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[niəŋ˧˧ ʔɗaːj˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[niəŋ˧˧ ʔɗaːj˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


lịm

to enter the state of unconsciousness, to faint


反英雄

chữ Hán form of phản anh hùng (“antihero”).


các-ten

[kaːk̚˧˦ tɛn˧˧]

[kaːk̚˦˧˥ tɛŋ˧˧]

[kaːk̚˦˥ tɛŋ˧˧]


tư liệu sản xuất

[tɨ˧˧ liəw˧˨ʔ saːn˧˩ swət̚˧˦]

[tɨ˧˧ liw˨˩ʔ ʂaːŋ˧˨ swək̚˦˧˥]

[tɨ˧˧ liw˨˩ʔ saːŋ˧˨ swək̚˦˧˥]

[tɨ˧˧ liw˨˩˨ ʂaːŋ˨˩˦ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

[tɨ˧˧ liw˨˩˨ saːŋ˨˩˦ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

tư liệu (“material, stuff”) + sản xuất (“production”).


xanh-đi-ca

[sajŋ̟˧˧ ʔɗi˧˧ kaː˧˧]

[sɛɲ˧˧ ʔɗɪj˧˧ kaː˧˧]

[san˧˧ ʔɗɪj˧˧ kaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-xanh-đi-ca.wav

French syndicat, used as a calque of Russian синдика́т (sindikát).

(communism, Leninism, economics, business, capitalism) a syndicate


công-xoóc-xi-om

[kəwŋ͡m˧˧ sɔk̚˧˦ si˧˧ ʔɔm˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ sɔk̚˦˧˥ sɪj˧˧ ʔɔm˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ sɔk̚˦˥ sɪj˧˧ ʔɔm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-công-xoóc-xi-om.wav

From French consortium, from Latin cōnsortium, used as a calque of Russian консо́рциум (konsórcium).

cal

(communism, Leninism, economics, business, capitalism) consortium


nào giờ

[naːw˨˩ zəː˨˩]

[naːw˦˩ jəː˦˩]

[naːw˨˩ jəː˨˩]

Nào giờ có ai làm vậy đâu.


hiện tượng học

[hiən˧˨ʔ tɨəŋ˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[hiəŋ˨˩ʔ tɨəŋ˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[hiəŋ˨˩˨ tɨəŋ˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


ngày nay

Ngày nay, Somalia vẫn trong tình trạng xung đột không ngừng.

Nowadays, Somalia is still in constant unrest.


扣肉

chữ Hán form of khâu nhục (“braised pork belly”).


Úc Châu

Nhà nghiên cứu hàng đầu tại Đại học Quốc gia Úc Châu (ANU) là giáo sư Emma Banks cho biết, cuộc nghiên cứu được xem là sâu xa nhất từ trước đến nay trên thế giới, đã nêu bật việc hút thuốc gây nguy cơ đến hệ thống tim mạch như thế nào.

2019, “Vẫn còn hút thuốc? Có nguy cơ đột quỵ hay bệnh tim gấp 3 lần”SBS Việt Ngữ:

Professor Emma Banks, leading researcher from the Australian National University (ANU), says the study, considered most in-depth in the world thus far, has highlighted just how dangerous smoking is to the cardiovascular system.

Cộng đồng người Việt Úc Châu vừa vinh dự có thêm một thành viên được trao tặng Huy chương Phục vụ cộng đồng và nhân sinh.

2019, “Hạt giống yêu thương (256) Từ anh thợ sơn đến Bác sĩ chuyên khoa và Huy Chương OAM của Nữ Hoàng”SBS Việt Ngữ:

The Vietnamese Australian community is honoured to have another member just awarded the Medal (of the Order of Australia) for his community services.

Alternative spelling of Úc châu: Australia (A country in Oceania comprising the islands of Australia, Tasmania and other smaller islands in the Pacific Ocean, as well as a former colony in the British Empire)


quyền tác giả

[kwiəŋ˦˩ taːk̚˦˧˥ jaː˧˨]

[wiəŋ˨˩ taːk̚˦˥ jaː˨˩˦]

(copyright law) rights granted by law to the tác giả (“author”) of a tác phẩm (“work”)


高學

chữ Hán form of cao học (“postgraduate education”).


học vị

[hawk͡p̚˨˩ʔ vɪj˨˩ʔ]

[hawk͡p̚˨˩˨ vɪj˨˩˨]

[hawk͡p̚˨˩˨ jɪj˨˩˨]


tu từ học

[tu˧˧ tɨ˨˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[tʊw˧˧ tɨ˦˩ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tʊw˧˧ tɨ˨˩ hawk͡p̚˨˩˨]


轉動學

chuyển động học
chuyển động học#Vietnamese

chữ Hán form of chuyển động học (“kinematics”).


âm nhạc học

[ʔəm˧˧ ɲaːk̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔəm˧˧ ɲaːk̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔəm˧˧ ɲaːk̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


chuyển động học

[t͡ɕwiən˧˩ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[t͡ɕwiəŋ˧˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


nhân văn học

[ɲən˧˧ van˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ɲəŋ˧˧ vaŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ɲəŋ˧˧ vaŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

[ɲəŋ˧˧ jaŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]


cổ thực vật học

[ko˧˩ tʰɨk̚˧˨ʔ vət̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[kow˧˨ tʰɨk̚˨˩ʔ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kow˨˩˦ tʰɨk̚˨˩˨ vək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

[kow˨˩˦ tʰɨk̚˨˩˨ jək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


微菌學

chữ Hán form of vi khuẩn học (“bacteriology”).


vi khuẩn học

[vɪj˧˧ kʰwəŋ˧˨ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[vɪj˧˧ xwəŋ˧˨ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[vɪj˧˧ kʰwəŋ˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]

[jɪj˧˧ xwəŋ˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 微菌學, composed of 微菌 (“bacterium”) and 學 (“study”)


地名學

chữ Hán form of địa danh học (“toponymy”).


địa danh học

[ʔɗiə˧˨ʔ zajŋ̟˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗiə˨˩ʔ jɛɲ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗiə˨˩˨ jan˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]


古植物學

cổ thực vật học
cổ thực vật học#Vietnamese

chữ Hán form of cổ thực vật học (“paleobotany”).


lanh lẹ

[lajŋ̟˧˧ lɛ˧˨ʔ]

[lɛɲ˧˧ lɛ˨˩ʔ]

[lan˧˧ lɛ˨˩˨]


vũ phu

[vʊw˧˨ fʊw˧˧]

[vʊw˨˩˦ fʊw˧˧]

[jʊw˨˩˦ fʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 武夫, composed of 武 (“warring; fighting”) and 夫 (“man; husband”), from Chinese 武夫 (wǔfū, “warrior”).

(of a man) violent against women, especially against his own wife and children


sở hữu trí tuệ

[səː˧˩ hiw˦ˀ˥ t͡ɕi˧˦ twe˧˨ʔ]

[ʂəː˧˨ hɨw˧˨ ʈɪj˨˩˦ twej˨˩ʔ]

[səː˧˨ hɨw˧˨ ʈɪj˨˩˦ twej˨˩ʔ]

[ʂəː˨˩˦ hɨw˨˩˦ ʈɪj˦˥ t⁽ʷ⁾ej˨˩˨]

[səː˨˩˦ hɨw˨˩˦ ʈɪj˦˥ t⁽ʷ⁾ej˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-sở hữu trí tuệ.wav

sở hữu (“to possess; to own”) + trí tuệ (“intelligence; intellect”), calque of English intellectual property.

af

quyền sở hữu trí tuệ

Luật Sở hữu Trí tuệ

intellectual property
intellectual property#English


外動詞

chữ Hán form of ngoại động từ (“transitive verb”).


生病學

chữ Hán form of sinh bệnh học (“pathogenesis”).


內動詞

chữ Hán form of nội động từ (“intransitive verb”).


進軍歌

chữ Hán form of Tiến quân ca (“Tiến quân ca, the Vietnamese national anthem.”).


dùi mài

dùi + mài; calque of Chinese 鑽研／钻研 (toàn nghiên).

(archaic, literary) studying hard and diligently


kì vọng

[kɪj˦˩ vawŋ͡m˨˩ʔ]

[kɪj˦˩ vɔŋ˨˩ʔ]

[kɪj˨˩ vawŋ͡m˨˩˨]

[kɪj˨˩ jawŋ͡m˨˩˨]


kì vọng

[kɪj˦˩ vawŋ͡m˨˩ʔ]

[kɪj˦˩ vɔŋ˨˩ʔ]

[kɪj˨˩ vawŋ͡m˨˩˨]

[kɪj˨˩ jawŋ͡m˨˩˨]

to expect; to place one's hope and expectation on someone else


nở rộ

[nəː˧˩ zo˧˨ʔ]

[nəː˧˨ ʐow˨˩ʔ]

[nəː˨˩˦ ɹow˨˩˨]


nhà sàn

[ɲaː˨˩ saːn˨˩]

[ɲaː˦˩ ʂaːŋ˦˩]

[ɲaː˦˩ saːŋ˦˩]

[ɲaː˨˩ ʂaːŋ˨˩]

[ɲaː˨˩ saːŋ˨˩]


cửa mình

[kɨə˧˩ mïŋ˨˩]

[kɨə˧˨ mɨn˦˩]

[kɨə˨˩˦ mɨn˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-cửa mình.wav

(informal) Synonym of âm hộ (“a vulva”, literally “yin door”)


高蠻

Cao (short for 高綿; Cambodia) + man (蠻; barbarian)

chữ Hán form of Cao Man (“(obsolete) Cambodia”).


高綿

Alternative form of Sino-Vietnamese word 高棉 (Gāomián).

chữ Hán form of Cao Miên.: (obsolete) Cambodia


phản biện

[faːn˧˩ ʔɓiən˧˨ʔ]

[faːŋ˧˨ ʔɓiəŋ˨˩ʔ]

[faːŋ˨˩˦ ʔɓiəŋ˨˩˨]

người phản biện bài báo


phúc đức

[fʊwk͡p̚˧˦ ʔɗɨk̚˧˦]

[fʊwk͡p̚˦˧˥ ʔɗɨk̚˦˧˥]

[fʊwk͡p̚˦˥ ʔɗɨk̚˦˥]

Nếu tất cả mọi người đều được như cậu thì phúc đức cho ngành cao su khốn khổ này quá!

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 228:

If everyone were like you, it'd be a blessing for this all too wretched rubber business!


nước đôi

[nɨək̚˧˦ ʔɗoj˧˧]

[nɨək̚˦˧˥ ʔɗoj˧˧]

[nɨək̚˦˥ ʔɗoj˧˧]

Tôi không có ý kiến gì! Câu nói như một cái tặc lưỡi và cách nhìn nhận con người nước đôi không muốn bất cứ ai bị tổn thương đó, […]

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 230:

I have no comment! A statement like a tongue click, like an equivocal view on people without wanting to hurt anyone, […]


địa đầu

[ʔɗiə˧˨ʔ ʔɗəw˨˩]

[ʔɗiə˨˩ʔ ʔɗəw˦˩]

[ʔɗiə˨˩˨ ʔɗəw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 地頭, composed of 地 and 頭.

vi-etym-sino

Và phải nhớ một điều, kẻ xấu miệng, kẻ muốn hại ta chơi ta ở đâu cũng có, đừng vội tin ai, kể cả cái vùng đất địa đầu mà cậu sắp tới.

And remember one thing: people who speak bad, people who want to harm us, are everywhere; don't trust too quickly, even not in the border region where you're about to go.


tuyệt chiêu

[twiət̚˧˨ʔ t͡ɕiəw˧˧]

[twiək̚˨˩ʔ t͡ɕiw˧˧]

[t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨ ciw˧˧]


xa lắc xa lơ

[saː˧˧ lak̚˧˦ saː˧˧ ləː˧˧]

[saː˧˧ lak̚˦˧˥ saː˧˧ ləː˧˧]

[saː˧˧ lak̚˦˥ saː˧˧ ləː˧˧]


xưa lắc xưa lơ

[sɨə˧˧ lak̚˧˦ sɨə˧˧ ləː˧˧]

[sɨə˧˧ lak̚˦˧˥ sɨə˧˧ ləː˧˧]

[sɨə˧˧ lak̚˦˥ sɨə˧˧ ləː˧˧]

(colloquial, emphatic) very old; ancient; outdated


đầu hàng

[ʔɗəw˨˩ haːŋ˨˩]

[ʔɗəw˦˩ haːŋ˦˩]

[ʔɗəw˨˩ haːŋ˨˩]


đất cát

[ʔɗət̚˧˦ kaːt̚˧˦]

[ʔɗək̚˦˧˥ kaːk̚˦˧˥]

[ʔɗək̚˦˥ kaːk̚˦˥]


đề cử

[ʔɗe˨˩ kɨ˧˩]

[ʔɗej˦˩ kɨ˧˨]

[ʔɗej˨˩ kɨ˨˩˦]


nhường nào

[ɲɨəŋ˨˩ naːw˨˩]

[ɲɨəŋ˦˩ naːw˦˩]

[ɲɨəŋ˨˩ naːw˨˩]


dường nào

[zɨəŋ˨˩ naːw˨˩]

[jɨəŋ˦˩ naːw˦˩]

[jɨəŋ˨˩ naːw˨˩]


nan y

[naːn˧˧ ʔi˧˧]

[naːŋ˧˧ ʔɪj˧˧]

[naːŋ˧˧ ʔɪj˧˧]


trợ lí

[t͡ɕəː˧˨ʔ li˧˦]

[ʈəː˨˩ʔ lɪj˨˩˦]

[ʈəː˨˩˨ lɪj˦˥]


kiệt quệ

[kiət̚˧˨ʔ kwe˧˨ʔ]

[kiək̚˨˩˨ wej˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 竭蹶, composed of 竭 and 蹶.


phản hồi

[faːŋ˨˩˦ hoj˨˩]

(obsolete) to return; to go or come back


tiên đồng ngọc nữ

[tiən˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ ŋawk͡p̚˧˨ʔ nɨ˦ˀ˥]

[tiəŋ˧˧ ʔɗəwŋ͡m˦˩ ŋawk͡p̚˨˩ʔ nɨ˧˨]

[tiəŋ˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ ŋawk͡p̚˨˩˨ nɨ˨˩˦]

well-matched and good-looking couple; lovely young couple


kĩ xảo

[kɪj˨˩˦ saːw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 技巧, composed of 技 (“technique”) and 巧 (“skill”)

(cinematography) Short for hiệu ứng kĩ xảo (“special effects”).

(rare) expertise; masterful technique; advanced skill


kĩ xảo

[kɪj˨˩˦ saːw˨˩˦]


tri thức luận

[t͡ɕi˧˧ tʰɨk̚˧˦ lwən˧˨ʔ]

[ʈɪj˧˧ tʰɨk̚˦˧˥ lwəŋ˨˩ʔ]

[ʈɪj˧˧ tʰɨk̚˦˥ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]


học vẹt

[hawk͡p̚˧˨ʔ vɛt̚˧˨ʔ]

[hawk͡p̚˨˩ʔ vɛt̚˨˩ʔ]

[hawk͡p̚˨˩˨ vɛk̚˨˩˨]

[hawk͡p̚˨˩˨ jɛk̚˨˩˨]

rote learning without actually understanding much


mục sở thị

[mʊwk͡p̚˧˨ʔ səː˧˩ tʰi˧˨ʔ]

[mʊwk͡p̚˨˩ʔ ʂəː˧˨ tʰɪj˨˩ʔ]

[mʊwk͡p̚˨˩ʔ səː˧˨ tʰɪj˨˩ʔ]

[mʊwk͡p̚˨˩˨ ʂəː˨˩˦ tʰɪj˨˩˨]

[mʊwk͡p̚˨˩˨ səː˨˩˦ tʰɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 目 (“eye”), 所 (“that which is”) and 視 (“seen”).


vô thần luận

[vo˧˧ tʰən˨˩ lwən˧˨ʔ]

[vow˧˧ tʰəŋ˦˩ lwəŋ˨˩ʔ]

[vow˧˧ tʰəŋ˨˩ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]

[jow˧˧ tʰəŋ˨˩ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]


tuần hoàn

[twəŋ˦˩ hwaːŋ˦˩]

[t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ waːŋ˨˩]

vòng tuần hoàn

bảng tuần hoàn

hệ tuần hoàn

moving about and back again; revolving, cycling, circling, circulatory, etc.

số thập phân vô hạn tuần hoàn

an infinite decimal number with a repeating decimal

(mathematics, of an infinite decimal number) with a repeating decimal


hươu nai

[hɨəw˧˧ naːj˧˧]

[hɨəw˧˧ naːj˧˧]

hươu + nai. The first word refers to deer in general and the second to sambar deer.


có vú

[kɔ˨˩˦ vʊw˨˩˦]

[kɔ˦˥ vʊw˦˥]

[kɔ˦˥ jʊw˦˥]

The có (“to have”) + vú (“breast”), or a blend of có + núm vú (“nipple”).


tiểu tam

(neologism) a paramour; illicit lover; other woman; other man


trâu già gặm cỏ non

[t͡ɕəw˧˧ zaː˨˩ ɣam˧˨ʔ kɔ˧˩ nɔn˧˧]

[ʈəw˧˧ jaː˦˩ ɣam˨˩ʔ kɔ˧˨ nɔŋ˧˧]

[ʈəw˧˧ jaː˨˩ ɣam˨˩˨ kɔ˨˩˦ nɔŋ˧˧]

Compare Chinese 老牛吃嫩草 (lǎoniú chī nèncǎo).


con giáp thứ 13

[kɔn˧˧ zaːp̚˧˦ tʰɨ˧˦ mɨəj˨˩ ʔɓaː˧˧]

[kɔŋ˧˧ jaːp̚˦˧˥ tʰɨ˨˩˦ mɨj˦˩ ʔɓaː˧˧]

[kɔŋ˧˧ jaːp̚˦˥ tʰɨ˦˥ mɨj˨˩ ʔɓaː˧˧]

Literally “the 13th zodiac sign” (when in reality there are only twelve) > “one which is not legitimate”.

(neologism, figurative, slang, derogatory) the other woman or man


muộn phiền

[muəŋ˨˩ʔ fiəŋ˦˩]

[muəŋ˨˩˨ fiəŋ˨˩]


hữu nghị

[hiw˦ˀ˥ ŋi˧˨ʔ]

[hɨw˧˨ ŋɪj˨˩ʔ]

[hɨw˨˩˦ ŋɪj˨˩˨]

1998, Phan Văn Khải, Lời chào mừng Hội thảo quốc tế về Việt Nam học của Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải, International Conference on Vietnamese Studies
Tôi hy vọng rằng sự phát triển của Việt Nam học sẽ giúp vào việc mở rộng và tăng cường quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam với các nước.
I hope developments in Vietnam studies will help to expand and strengthen friendly and cooperative relations between Vietnam and other countries.

friendly (of relationship, especially between countries)


lâu đời

[ləw˧˧ ʔɗəːj˨˩]

[ləw˧˧ ʔɗəːj˦˩]

[ləw˧˧ ʔɗəːj˨˩]


biết mấy

[ʔɓiət̚˧˦ məj˧˦]

[ʔɓiək̚˦˧˥ məj˨˩˦]

[ʔɓiək̚˦˥ məj˦˥]

Khi đó mình từng nghĩ có nhiều tiền là một việc tốt biết mấy.

At that time, I thought to myself how nice it would be to have a lot of money.


tốt đẹp

[tot̚˧˦ ʔɗɛp̚˧˨ʔ]

[tok̚˦˧˥ ʔɗɛp̚˨˩ʔ]

[tok̚˦˥ ʔɗɛp̚˨˩˨]


phiền muộn

[fiəŋ˦˩ muəŋ˨˩ʔ]

[fiəŋ˨˩ muəŋ˨˩˨]

Những là phiền muộn đêm ngày,
Xuân thu, biết đã đổi thay mấy lần.

1820, Nguyễn Du, Truyện Kiều [The Tale of Kiều], translation of original by Lê Xuân Thuỷ:

Sorrow and melancholy, day and night,
Invaded his heart while many a time
Springs and autumns came and went out of sight.


bơ thực vật

[ʔɓəː˧˧ tʰɨk̚˧˨ʔ vət̚˧˨ʔ]

[ʔɓəː˧˧ tʰɨk̚˨˩ʔ vək̚˨˩ʔ]

[ʔɓəː˧˧ tʰɨk̚˨˩˨ vək̚˨˩˨]

[ʔɓəː˧˧ tʰɨk̚˨˩˨ jək̚˨˩˨]


suy tư

[ʂwɪj˧˧ tɨ˧˧]

[swɪj˧˧ tɨ˧˧]

[ʂ⁽ʷ⁾ɪj˧˧ tɨ˧˧]

[s⁽ʷ⁾ɪj˧˧ tɨ˧˧]

Đâu ai hay trong anh suy tư lại nhiều đến thế
Một chút say rồi quên nên em chớ muộn phiền

2019, “Không sao mà em đây rồi”, performed by Suni Hạ Linh and Lou Hoàng:

Nobody knows about the sorrow piling up inside me,
I will just get tipsy and forget about it, don't you worry my love

to think deeply; to brood; to contemplate


vừa ý

[vɨə˨˩ ʔi˧˦]

[vɨə˦˩ ʔɪj˨˩˦]

[vɨə˨˩ ʔɪj˦˥]

[jɨə˨˩ ʔɪj˦˥]

to one's liking or satisfaction; satisfactory


chêm

(figurative, in conversation) to interject; to interrupt


sáng kiến

[saːŋ˧˦ kiən˧˦]

[ʂaːŋ˦˧˥ kiəŋ˦˧˥]

[saːŋ˦˧˥ kiəŋ˦˧˥]

[ʂaːŋ˦˥ kiəŋ˦˥]

[saːŋ˦˥ kiəŋ˦˥]


móng vuốt

[mawŋ͡m˦˧˥ vuək̚˦˧˥]

[mɔŋ˦˧˥ vuək̚˦˧˥]


điệp

Sino-Vietnamese word from 蝶 (“butterfly”).
The sense of "scallop" is due to the visual similarity between scallop's valves and butterfly's wings when spread.


điệp

(Southern Vietnam) Caesalpinia pulcherrima


điệp

(archaic, historical) official message; official letter


xương xẩu

[sɨəŋ˧˧ səw˧˩]

[sɨəŋ˧˧ səw˧˨]

[sɨəŋ˧˧ səw˨˩˦]


xương xẩu

[sɨəŋ˧˧ səw˧˩]

[sɨəŋ˧˧ səw˧˨]

[sɨəŋ˧˧ səw˨˩˦]


編劇

chữ Hán form of biên kịch (“playwright; screenwriter”).


編劇

chữ Hán form of biên kịch (“to write plays or scripts”).


bán phần

[ʔɓaːn˧˦ fən˨˩]

[ʔɓaːŋ˦˧˥ fəŋ˦˩]

[ʔɓaːŋ˦˥ fəŋ˨˩]

học bổng bán phần

(in certain phrases and expressions) partial


生能

Nôm form of siêng năng (“diligent; hard-working”).


chông gai

[t͡ɕəwŋ͡m˧˧ ɣaːj˧˧]

[t͡ɕəwŋ͡m˧˧ ɣaːj˧˧]

[cəwŋ͡m˧˧ ɣaːj˧˧]


身敗名裂

thân bại danh liệt
thân bại danh liệt#Vietnamese

chữ Hán form of thân bại danh liệt (“to lose one's status and reputation”).


nửa vời

[nɨə˧˩ vəːj˨˩]

[nɨə˧˨ vəːj˦˩]

[nɨə˨˩˦ vəːj˨˩]

[nɨə˨˩˦ jəːj˨˩]

Cứ nửa vời là không làm được đâu.

It can't be done if you keep half-assing it.


thiếu trước hụt sau

[tʰiəw˧˦ t͡ɕɨək̚˧˦ hut̚˧˨ʔ saw˧˧]

[tʰiw˨˩˦ ʈɨək̚˦˧˥ hʊk̚˨˩ʔ ʂaw˧˧]

[tʰiw˨˩˦ ʈɨək̚˦˧˥ hʊk̚˨˩ʔ saw˧˧]

[tʰiw˦˥ ʈɨək̚˦˥ hʊk͡p̚˨˩˨ ʂa(ː)w˧˧]

[tʰiw˦˥ ʈɨək̚˦˥ hʊk͡p̚˨˩˨ sa(ː)w˧˧]

Literally "lacking before and lacking after".


水圈

chữ Hán form of thủy quyển (“hydrosphere”).


nguyên thủ quốc gia

[ŋwiən˧˧ tʰu˧˩ kuək̚˧˦ zaː˧˧]

[ŋwiəŋ˧˧ tʰʊw˧˨ kuək̚˦˧˥ jaː˧˧]

[ŋwiəŋ˧˧ tʰʊw˨˩˦ wək̚˦˥ jaː˧˧]

Calque of Chinese 國家元首／国家元首 (quốc gia nguyên thủ)


案囚

chữ Hán form of án tù (“prison sentence; imprisonment”).


四決

chữ Hán form of tứ kết (“quarterfinal”).


按禦

chữ Hán form of án ngữ (“to obstruct the access into”).


ra chơi

[zaː˧˧ t͡ɕəːj˧˧]

[ʐaː˧˧ t͡ɕəːj˧˧]

[ɹaː˧˧ cəːj˧˧]

giờ ra chơi

Sao ngồi tù lù đó ? Không ra chơi à ?

Why're you sitting forlorn there? Why not going out?

(education) to go outside the class to play during recess


ước chung lớn nhất

[ʔɨək̚˧˦ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ləːn˧˦ ɲət̚˧˦]

[ʔɨək̚˦˧˥ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ləːŋ˦˧˥ ɲək̚˦˧˥]

[ʔɨək̚˦˥ cʊwŋ͡m˧˧ ləːŋ˦˥ ɲək̚˦˥]

ước số chung lớn nhất
ước số chung lớn nhất#Vietnamese

greatest common divisor
greatest common divisor

Clipping of ước số chung lớn nhất (“greatest common divisor”).


bội chung nhỏ nhất

[ʔɓoj˧˨ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ɲɔ˧˩ ɲət̚˧˦]

[ʔɓoj˨˩ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ɲɔ˧˨ ɲək̚˦˧˥]

[ʔɓoj˨˩˨ cʊwŋ͡m˧˧ ɲɔ˨˩˦ ɲək̚˦˥]

bội số chung nhỏ nhất
bội số chung nhỏ nhất#Vietnamese

least common multiple
least common multiple

Clipping of bội số chung nhỏ nhất (“least common multiple”).


ước số chung lớn nhất

[ʔɨək̚˧˦ so˧˦ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ləːn˧˦ ɲət̚˧˦]

[ʔɨək̚˦˧˥ ʂow˨˩˦ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ləːŋ˦˧˥ ɲək̚˦˧˥]

[ʔɨək̚˦˧˥ sow˨˩˦ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ləːŋ˦˧˥ ɲək̚˦˧˥]

[ʔɨək̚˦˥ ʂow˦˥ cʊwŋ͡m˧˧ ləːŋ˦˥ ɲək̚˦˥]

[ʔɨək̚˦˥ sow˦˥ cʊwŋ͡m˧˧ ləːŋ˦˥ ɲək̚˦˥]

ước số (“divisor”) + chung (“common”) + lớn (“big”) + nhất (“most”), calque of Chinese 最大公約數／最大公约数 (tối đại công ước số)

cal

(arithmetic, formal) the greatest common divisor


bội số chung nhỏ nhất

[ʔɓoj˧˨ʔ so˧˦ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ɲɔ˧˩ ɲət̚˧˦]

[ʔɓoj˨˩ʔ ʂow˨˩˦ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ɲɔ˧˨ ɲək̚˦˧˥]

[ʔɓoj˨˩ʔ sow˨˩˦ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ɲɔ˧˨ ɲək̚˦˧˥]

[ʔɓoj˨˩˨ ʂow˦˥ cʊwŋ͡m˧˧ ɲɔ˨˩˦ ɲək̚˦˥]

[ʔɓoj˨˩˨ sow˦˥ cʊwŋ͡m˧˧ ɲɔ˨˩˦ ɲək̚˦˥]

bội số (“multiple”) + chung (“common”) + nhỏ (“small”) + nhất (“most”), calque of Chinese 最小公倍數／最小公倍数 (tối tiểu công bội số).

cal

(arithmetic, formal) the least common multiple


無生

chữ Hán form of vô sinh (“infertile; sterile”).


sáo rỗng

[saːw˧˦ zəwŋ͡m˦ˀ˥]

[ʂaːw˨˩˦ ʐəwŋ͡m˧˨]

[saːw˨˩˦ ʐəwŋ͡m˧˨]

[ʂaːw˦˥ ɹəwŋ͡m˨˩˦]

[saːw˦˥ ɹəwŋ͡m˨˩˦]


thần kinh học

[tʰən˨˩ kïŋ˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰəŋ˦˩ kɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰəŋ˨˩ kɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 神經學, composed of 神經 (“nerve”) and 學 (“study”).


trâu buộc ghét trâu ăn

[t͡ɕəw˧˧ ʔɓuək̚˧˨ʔ ɣɛt̚˧˦ t͡ɕəw˧˧ ʔan˧˧]

[ʈəw˧˧ ʔɓuək̚˨˩ʔ ɣɛt̚˦˧˥ ʈəw˧˧ ʔaŋ˧˧]

[ʈəw˧˧ ʔɓuək̚˨˩˨ ɣɛk̚˦˥ ʈəw˧˧ ʔaŋ˧˧]

(literal) The chained water buffalo hates the water buffalo that grazes.

(figurative) those who have a hard time tend to be jealous of those who are better off


bá tánh

[ʔɓaː˧˦ tajŋ̟˧˦]

[ʔɓaː˨˩˦ tɛɲ˦˧˥]

[ʔɓaː˦˥ tan˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bá tánh.wav

Sino-Vietnamese word from 百姓, composed of 百 (“hundred”) and 姓 (“family name”), with the Southern reading of both characters.

(Chinese fiction) the commoners; the common folk; the citizens


phang

to swing a hard and solid object up high and force it hard on something; to hit hard with a long stick; to fling (something hard)


Phan Thiết

[faːn˧˧ tʰiət̚˧˦]

[faːŋ˧˧ tʰiək̚˦˧˥]

[faːŋ˧˧ tʰiək̚˦˥]

Phan + Thiết.
:"Phan": From Eastern Cham Pan(da)rang, from Old Cham Paṅrauṅ/Panrāṅ, from Sanskrit पाण्डुरङ्ग (pāṇḍuraṅga, another epithet for the Hindu god Vithoba). This element also appears in other place names such as: Phan Rang - Tháp Chàm, Phan River, Phan Rí Cửa, Phan Rí Thành, Phan Lâm, Phan Sơn, etc.
:"Thiết": From Eastern Cham ꨨꨟꨭꨩꨤꨪꨔꨪꩅ (Hamū-Lithit, “farming neighborhood”).
According to another etymology, this place name is derived from Eastern Cham Po Thit. Po Thit is the Prince of the Princess Po Sah Inư, the daughter of the King Para Chanh.

bor

Phan Thiết (the capital city of Bình Thuận, Vietnam)


船人

chữ Hán form of thuyền nhân (“boat people”).


sò điệp

[sɔ˨˩ ʔɗiəp̚˧˨ʔ]

[ʂɔ˦˩ ʔɗiəp̚˨˩ʔ]

[sɔ˦˩ ʔɗiəp̚˨˩ʔ]

[ʂɔ˨˩ ʔɗip̚˨˩˨]

[sɔ˨˩ ʔɗip̚˨˩˨]


行法

chữ Hán form of hành pháp (“executive”).


bệnh án

[ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ ʔaːn˧˦]

[ʔɓen˨˩ʔ ʔaːŋ˦˧˥]

[ʔɓəːn˨˩˨ ʔaːŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 病案, composed of 病 and 案.


hội chẩn

[hoj˧˨ʔ t͡ɕən˧˩]

[hoj˨˩ʔ t͡ɕəŋ˧˨]

[hoj˨˩˨ cəŋ˨˩˦]

(medicine) to hold a group or specialist consultation


vi phẫu

[vi˧˧ fəw˦ˀ˥]

[vɪj˧˧ fəw˧˨]

[vɪj˧˧ fəw˨˩˦]

[jɪj˧˧ fəw˨˩˦]


phẫu thuật tạo hình

[fəw˦ˀ˥ tʰwət̚˧˨ʔ taːw˧˨ʔ hïŋ˨˩]

[fəw˧˨ tʰwək̚˨˩ʔ taːw˨˩ʔ hɨn˦˩]

[fəw˨˩˦ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨ taːw˨˩˨ hɨn˨˩]


tạo hình

[taːw˧˨ʔ hïŋ˨˩]

[taːw˨˩ʔ hɨn˦˩]

[taːw˨˩˨ hɨn˨˩]


êkip

[ʔe˧˧ kip̚˧˦]

[ʔej˧˧ kip̚˦˧˥]


con nuôi

[kɔŋ˧˧ nuj˧˧]

[kɔŋ˧˧ nuj˧˧]


nuôi dưỡng

[nuəj˧˧ zɨəŋ˦ˀ˥]

[nuj˧˧ jɨəŋ˧˨]

[nuj˧˧ jɨəŋ˨˩˦]

to nurture and take good care of; to rear; to bring up; to raise (generally speaking)


nguồn cội

[ŋuən˨˩ koj˧˨ʔ]

[ŋuəŋ˦˩ koj˨˩ʔ]

[ŋuəŋ˨˩ koj˨˩˨]


con cái

[kɔŋ˧˧ kaːj˨˩˦]

[kɔŋ˧˧ kaːj˦˥]

children; offspring (generally speaking)


nhỏ nhen

[ɲɔ˧˩ ɲɛn˧˧]

[ɲɔ˧˨ ɲɛŋ˧˧]

[ɲɔ˨˩˦ ɲɛŋ˧˧]


đau thương

[ʔɗaw˧˧ tʰɨəŋ˧˧]

[ʔɗaw˧˧ tʰɨəŋ˧˧]

[ʔɗa(ː)w˧˧ tʰɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đau thương.wav


tiền nong

[tiəŋ˦˩ nawŋ͡m˧˧]

[tiəŋ˦˩ nɔŋ˧˧]

[tiəŋ˨˩ nawŋ͡m˧˧]


da bọc xương

[zaː˧˧ ʔɓawk͡p̚˧˨ʔ sɨəŋ˧˧]

[jaː˧˧ ʔɓawk͡p̚˨˩ʔ sɨəŋ˧˧]

[jaː˧˧ ʔɓawk͡p̚˨˩˨ sɨəŋ˧˧]

nothing but skin and bones; mere bag of bones


mái ấm

[maːj˧˦ ʔəm˧˦]

[maːj˨˩˦ ʔəm˦˧˥]

[maːj˦˥ ʔəm˦˥]


khởi nguồn

[xəːj˧˩ ŋuən˨˩]

[kʰəːj˧˨ ŋuəŋ˦˩]

[xəːj˧˨ ŋuəŋ˦˩]

[kʰəːj˨˩˦ ŋuəŋ˨˩]

[xəːj˨˩˦ ŋuəŋ˨˩]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 起源 (SV: khởi nguyên).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">khởi nguyên</i>


khắc khoải

[kʰak̚˦˧˥ kʰwaːj˧˨]

[kʰak̚˦˥ kʰwaːj˨˩˦]


rành mạch

[zajŋ̟˨˩ majk̟̚˧˨ʔ]

[ʐɛɲ˦˩ mat̚˨˩ʔ]

[ɹan˨˩ mat̚˨˩˨]

clear and coherent; clear; clear-cut; specific


mờ mịt

[məː˨˩ mit̚˧˨ʔ]

[məː˦˩ mit̚˨˩ʔ]

[məː˨˩ mɨt̚˨˩˨]


bỏ cuộc

[ʔɓɔ˧˩ kuək̚˧˨ʔ]

[ʔɓɔ˧˨ kuək̚˨˩ʔ]

[ʔɓɔ˨˩˦ kuək̚˨˩˨]

Trước vòng thi cuối cùng, hai thí sinh đã bỏ cuộc.

Just before the final round, two participants had decided to call it quits.


kì tích

[ki˨˩ tïk̟̚˧˦]

[kɪj˦˩ tɨt̚˦˧˥]

[kɪj˨˩ tɨt̚˦˥]


uỷ viên

[ʔwɪj˧˨ viəŋ˧˧]

[(ʔ)wɪj˨˩˦ viəŋ˧˧]

[(ʔ)wɪj˨˩˦ jiəŋ˧˧]


cam go

[kaːm˧˧ ɣɔ˧˧]

[kaːm˧˧ ɣɔ˧˧]

[kaːm˧˧ ɣɔ˧˧]

com

compare <i class="Latn mention" lang="vi">gay go</i>

(Central Vietnam, Southern Vietnam) full of difficulties and challenges; difficult; daunting


cam go

[kaːm˧˧ ɣɔ˧˧]

[kaːm˧˧ ɣɔ˧˧]

[kaːm˧˧ ɣɔ˧˧]

(Central Vietnam, Southern Vietnam) difficulty; challenge


chắp vá

[t͡ɕap̚˧˦ vaː˧˦]

[t͡ɕap̚˦˧˥ vaː˨˩˦]


chắp vá

[t͡ɕap̚˧˦ vaː˧˦]

[t͡ɕap̚˦˧˥ vaː˨˩˦]

motley; patchy; fragmentary; unsystematic


dưỡng

to nourish; to foster; to raise (generally speaking)


thơ ấu

[tʰəː˧˧ ʔəw˧˦]

[tʰəː˧˧ ʔəw˨˩˦]

[tʰəː˧˧ ʔəw˦˥]


chứng nhận

[t͡ɕɨŋ˧˦ ɲən˧˨ʔ]

[t͡ɕɨŋ˦˧˥ ɲəŋ˨˩ʔ]

[cɨŋ˦˥ ɲəŋ˨˩˨]


lớn lao

[ləːn˧˦ laːw˧˧]

[ləːŋ˦˧˥ laːw˧˧]

[ləːŋ˦˥ laːw˧˧]


cai nghiện

[kaːj˧˧ ŋiən˧˨ʔ]

[kaːj˧˧ ŋiəŋ˨˩ʔ]

[kaːj˧˧ ŋiəŋ˨˩˨]

to become detoxified from drug or alcohol


trước mắt

[t͡ɕɨək̚˧˦ mat̚˧˦]

[ʈɨək̚˦˧˥ mak̚˦˧˥]

[ʈɨək̚˦˥ mak̚˦˥]

mục tiêu trước mắt


bay bướm

[ʔɓaj˧˧ ʔɓɨəm˧˦]

[ʔɓaj˧˧ ʔɓɨəm˦˧˥]

[ʔɓa(ː)j˧˧ ʔɓɨəm˦˥]

(of a speech or piece of writing) flowery; refined


thân thế

[tʰən˧˧ tʰe˧˦]

[tʰəŋ˧˧ tʰej˨˩˦]

[tʰəŋ˧˧ tʰej˦˥]

life (especially of a famed person); background; identity; status


loại hình

[lwaːj˧˨ʔ hïŋ˨˩]

[l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨ hɨn˨˩]

các loại hình doanh nghiệp hợp pháp ở Việt Nam

types of statutory businesses in Vietnam

(of intangible or abstract concepts) a type, form or mode


thẩm định

[tʰəm˧˩ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[tʰəm˧˨ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[tʰəm˨˩˦ ʔɗɨn˨˩˨]

to examine and decide; to assess; to appraise; to evaluate


thất thu

[tʰət̚˧˦ tʰu˧˧]

[tʰək̚˦˧˥ tʰʊw˧˧]

[tʰək̚˦˥ tʰʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 失收, composed of 失 and 收.


băng huyết

[ʔɓaŋ˧˧ hwiət̚˧˦]

[ʔɓaŋ˧˧ hwiək̚˦˧˥]

[ʔɓaŋ˧˧ wiək̚˦˥]


thông đồng

[tʰəwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

[tʰəwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˦˩]

[tʰəwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

Sino-Vietnamese word from 通同, composed of 通 and 同.

to collude (with someone); to act in complicity (with)


toạ đàm

[twaː˧˨ʔ ʔɗaːm˨˩]

[twaː˨˩ʔ ʔɗaːm˦˩]

[t⁽ʷ⁾aː˨˩˨ ʔɗaːm˨˩]

Sino-Vietnamese word from 座談, composed of 座 (“to sit”) and 談 (“to talk”). Compare Japanese 座談 (zadan).


khoảng trống

[xwaːŋ˧˩ t͡ɕəwŋ͡m˧˦]

[kʰwaːŋ˧˨ ʈəwŋ͡m˦˧˥]

[xwaːŋ˧˨ ʈəwŋ͡m˦˧˥]

[kʰwaːŋ˨˩˦ ʈəwŋ͡m˦˥]

[xwaːŋ˨˩˦ ʈəwŋ͡m˦˥]

vi:Khoảng trống vũ trụ
vi:Khoảng trống Địa phương


quần què

[kwəŋ˦˩ kwɛ˦˩]

[wəŋ˨˩ wɛ˨˩]

quần (“pants”) + què (“crippled”).
Some consider this as a Southern corruption of quần hoè, a kind of pants worn in pre-modern times by women during menstruation, making use of flowers of the Chinese scholar tree to limit bleeding.

(literally) broken pants, especially pants with one (or both) leg torn off

Đang làm cái quần què gì vậy?

(figurative, chiefly Southern Vietnam, low colloquial, slang) bullshit; rubbish; your ass


通同

chữ Hán form of thông đồng (“to collude”).


thi nhân

[tʰi˧˧ ɲən˧˧]

[tʰɪj˧˧ ɲəŋ˧˧]

[tʰɪj˧˧ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 詩人, composed of 詩 (“poetry”) and 人 (“person”).


côi

để côi trốc


bập bẹ

[ʔɓəp̚˧˨ʔ ʔɓɛ˧˨ʔ]

[ʔɓəp̚˨˩ʔ ʔɓɛ˨˩ʔ]

[ʔɓəp̚˨˩˨ ʔɓɛ˨˩˨]


phụ hệ

[fu˧˨ʔ he˧˨ʔ]

[fʊw˨˩ʔ hej˨˩ʔ]

[fʊw˨˩˨ hej˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 父系, composed of 父 (“father”) and 系 (“lineage”).


mẫu hệ

[məw˦ˀ˥ he˧˨ʔ]

[məw˨˩˦ hej˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 母系, composed of 母 (“mother”) and 系 (“lineage”).


mẫu hậu

[məw˦ˀ˥ həw˧˨ʔ]

[məw˧˨ həw˨˩ʔ]

[məw˨˩˦ həw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 母后, composed of 母 (“mother”) and 后 (“empress consort”), from Chinese 母后 (mǔhòu).

(Chinese fiction, by an empress consort's child) you, my mother the empress


訓練員

huấn luyện viên
huấn luyện viên#Vietnamese

chữ Hán form of huấn luyện viên (“coach; trainer; instructor”).


訪員

chữ Hán form of phóng viên (“correspondent; reporter”).


đặc khu hành chính

[ʔɗak̚˧˨ʔ xu˧˧ hajŋ̟˨˩ t͡ɕïŋ˧˦]

[ʔɗak̚˨˩ʔ kʰʊw˧˧ hɛɲ˦˩ t͡ɕɨn˦˧˥]

[ʔɗak̚˨˩ʔ xʊw˧˧ hɛɲ˦˩ t͡ɕɨn˦˧˥]

[ʔɗak̚˨˩˨ kʰʊw˧˧ han˨˩ cɨn˦˥]

[ʔɗak̚˨˩˨ xʊw˧˧ han˨˩ cɨn˦˥]

Calque of Chinese 特別行政區／特别行政区 (đặc biệt hành chính khu). Compare Chinese 特區／特区 (đặc khu).

cal

<i class="Latn mention" lang="vi">đặc biệt</i> hành chính khu


động vật nguyên sinh

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ vət̚˧˨ʔ ŋwiən˧˧ sïŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ vək̚˨˩ʔ ŋwiəŋ˧˧ ʂɨn˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ vək̚˨˩ʔ ŋwiəŋ˧˧ sɨn˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ vək̚˨˩˨ ŋwiəŋ˧˧ ʂɨn˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ jək̚˨˩˨ ŋwiəŋ˧˧ sɨn˧˧]

động vật (“animal”) + nguyên sinh (“primordial”), calque of Chinese 原生動物／原生动物 (nguyên sinh động vật).


vô ý thức

[vo˧˧ ʔi˧˦ tʰɨk̚˧˦]

[vow˧˧ ʔɪj˨˩˦ tʰɨk̚˦˧˥]

[vow˧˧ ʔɪj˦˥ tʰɨk̚˦˥]

[jow˧˧ ʔɪj˦˥ tʰɨk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 無意識 (“unconscious”), or vô- (“un-; -less; -free”) + ý thức (“consciousness; awareness”).


電算

chữ Hán form of điện toán (“computing; computer science”).


觀世音菩薩

Quán Thế Âm Bồ Tát
Quán Thế Âm Bồ Tát#Vietnamese


bốn bể

[ʔɓon˧˦ ʔɓe˧˩]

[ʔɓoŋ˦˧˥ ʔɓej˧˨]

[ʔɓoŋ˦˥ ʔɓej˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bốn bể.wav

bốn (“four”) + bể (“sea; ocean”), calque of Chinese 四海 (tứ hải, “four seas”).

cal

(literary, possibly obsolete) the four oceans, the Pacific, the Indian, the Atlantic and the Arctic


kiến trúc thượng tầng

[kiən˧˦ t͡ɕʊwk͡p̚˧˦ tʰɨəŋ˧˨ʔ təŋ˨˩]

[kiəŋ˦˧˥ ʈʊwk͡p̚˦˧˥ tʰɨəŋ˨˩ʔ təŋ˦˩]

[kiəŋ˦˥ ʈʊwk͡p̚˦˥ tʰɨəŋ˨˩˨ təŋ˨˩]

From kiến trúc (“architecture”) + thượng tầng (“upper level”); calque of Chinese 上層建築／上层建筑 (thượng tằng kiến trúc)


tuyệt vọng

[twiət̚˧˨ʔ vawŋ͡m˧˨ʔ]

[twiək̚˨˩ʔ vawŋ͡m˨˩ʔ]

[twiək̚˨˩ʔ vɔŋ˨˩ʔ]

[t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨ vawŋ͡m˨˩˨]

[t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨ jawŋ͡m˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 絕望, composed of 絕 (“to sever; to terminate”) and 望 (“wish; hope”).


hạ sĩ quan

[haː˧˨ʔ si˦ˀ˥ kwaːn˧˧]

[haː˨˩ʔ ʂɪj˧˨ kwaːŋ˧˧]

[haː˨˩ʔ sɪj˧˨ kwaːŋ˧˧]

[haː˨˩˨ ʂɪj˨˩˦ waːŋ˧˧]

[haː˨˩˨ sɪj˨˩˦ waːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 下士官, composed of 下 (“sub-”) and 士官 (“commissioned officer”).

non-commissioned officer
non-commissioned officer


sĩ quan

[ʂɪj˧˨ kwaːŋ˧˧]

[sɪj˧˨ kwaːŋ˧˧]

[ʂɪj˨˩˦ waːŋ˧˧]

[sɪj˨˩˦ waːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 士官, composed of 士 (“learned person; soldier”) and 官 (“official”), Japanese 士官

commissioned officer
commissioned officer


nhân tử

[ɲən˧˧ tɨ˧˩]

[ɲəŋ˧˧ tɨ˧˨]

[ɲəŋ˧˧ tɨ˨˩˦]


nhếch

Compare Pacoh nhéc (“to twist mouth to corner”).

nhếch mép

to smirk; to give a smirk (lit. to move the corner [of the mouth])


biên cương

[ʔɓiən˧˧ kɨəŋ˧˧]

[ʔɓiəŋ˧˧ kɨəŋ˧˧]

[ʔɓiəŋ˧˧ kɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-biên cương.wav

Audio (Hà Nội)

Đứng ngẩn ngơ giữa một vùng biên cương xanh tít tắp, Vũ Nguyên cứ thấy toàn thân mình tan chảy ra trong một cảm giác rất lạ!

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 232:

Standing astounded in the middle of the extended green borderlands, Vũ Nguyên felt his entire body melting away in a very strange feeling!

(literary) border area of a nation or country


hớn

head

忻, 欣, 焮, 𡁚, 𢠦

vi-adj

忻, 欣, 焮, 𡁚, 𢠦

Nghe tin được về sớm thì nó hớn lắm.

He was very happy to know that he can go home early.


cửu vạn

[kɨw˧˨ vaːŋ˨˩ʔ]

[kɨw˨˩˦ vaːŋ˨˩˨]

[kɨw˨˩˦ jaːŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese reading of 九萬, the name of a tổ tôm's card - i.e. the ninth (九; SV: cửu) card among the Myriads (萬; SV: vạn) suit; on that card is an illustration of a porter.

Một tốp khách du lịch nhễ nhại trắng đi ngược chiều một dòng cửu vạn ám ám đen.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 233:

A group of white sweaty tourists crossed a line of swarthy porters.

(by extension) other person doing such hard work as causes one to lean forward


vô vàn

Sino-Vietnamese word from 無 and 萬, coined in Vietnam.

(only before nouns) a multitude of; a great many of


bảy bảy bốn chín ngày

[ʔɓaj˧˩ ʔɓaj˧˩ ʔɓon˧˦ t͡ɕin˧˦ ŋaj˨˩]

[ʔɓaj˧˨ ʔɓaj˧˨ ʔɓoŋ˦˧˥ t͡ɕin˦˧˥ ŋaj˦˩]

[ʔɓa(ː)j˨˩˦ ʔɓa(ː)j˨˩˦ ʔɓoŋ˦˥ cɨn˦˥ ŋa(ː)j˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bảy bảy bốn chín ngày.wav

From Chinese 七七日 (thất thất nhật, “seven days times seven”) and 四十九日 (tứ thập cửu nhật, “forty-nine days”). "Seven" is as in "7 po" (see also ba hồn bảy vía) and "7 days of the week". Each of the three "hun" leaves the body after each of the next 3 years, while each of the seven "po" leaves after every 7 days, which results in a larger memorial offering after 49 days and the ultimate end of mourning after 3 years.

der

(religion, Buddhism) 49 days after someone's death, during which their souls are still wandering or need releasing, and regular food offerings are required


kế hoạch hoá gia đình

[ke˧˦ hwajk̟̚˧˨ʔ hwaː˧˦ zaː˧˧ ʔɗïŋ˨˩]

[kej˨˩˦ hwat̚˨˩ʔ hwaː˨˩˦ jaː˧˧ ʔɗɨn˦˩]

[kej˦˥ wat̚˨˩˨ waː˦˥ jaː˧˧ ʔɗɨn˨˩]

kế hoạch (“plan”) + hoá (“-ize; -ify”) + gia đình (“family”)


mộc mạc

[məwk͡p̚˧˨ʔ maːk̚˧˨ʔ]

[məwk͡p̚˨˩ʔ maːk̚˨˩ʔ]

[məwk͡p̚˨˩˨ maːk̚˨˩˨]


giuộc

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 勺 (“laddle, spoon”, SV: thược).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thược</i>

vi-etym-sino

a cup-shaped vessel with a long handle, for dipping into and ladling out liquids


giuộc

(derogatory, only in certain expressions) a gang, a group


khuyến cáo

[kʰwiəŋ˦˧˥ kaːw˨˩˦]

[xwiəŋ˦˧˥ kaːw˨˩˦]

[kʰwiəŋ˦˥ kaːw˦˥]

(formal) to advise or to recommend; compare khuyên


khuyến cáo

[kʰwiəŋ˦˧˥ kaːw˨˩˦]

[xwiəŋ˦˧˥ kaːw˨˩˦]

[kʰwiəŋ˦˥ kaːw˦˥]

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới,...

According to the World Health Organization's guidelines,...


biểu thức

[ʔɓiəw˧˩ tʰɨk̚˧˦]

[ʔɓiw˧˨ tʰɨk̚˦˧˥]

[ʔɓiw˨˩˦ tʰɨk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 表式, from Chinese 表示式 (biểu thị thức, literally “expressing formula”).

der

<i class="Latn mention" lang="vi">biểu thị</i> thức


ngoại trú

[ŋwaːj˧˨ʔ t͡ɕu˧˦]

[ŋwaːj˨˩ʔ ʈʊw˨˩˦]

[ŋwaːj˨˩˨ ʈʊw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 外 (“outside”) and 住 (“to dwell”)

vi-etym-sino

(of a student's or patient's way of living) not inside a school or a hospital


Bắc Âu

[ʔɓak̚˧˦ ʔəw˧˧]

[ʔɓak̚˦˧˥ ʔəw˧˧]

[ʔɓak̚˦˥ ʔəw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 北歐, composed of 北 (“north”) and 歐 (“Europe”).


Bắc Âu

[ʔɓak̚˧˦ ʔəw˧˧]

[ʔɓak̚˦˧˥ ʔəw˧˧]

[ʔɓak̚˦˥ ʔəw˧˧]

thần thoại Bắc Âu
Norse mythology


明君

chữ Hán form of minh quân (“upright monarch”).


bán trú

[ʔɓaːn˧˦ t͡ɕu˧˦]

[ʔɓaːŋ˦˧˥ ʈʊw˨˩˦]

[ʔɓaːŋ˦˥ ʈʊw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 半 (“half-”) and 住 (“to dwell”).

(of a school or some its classes) with lodging (beds to sleep in) and hospitality for students to stay during the study day (typically from 7 AM to 5 PM)


bán trú

[ʔɓaːn˧˦ t͡ɕu˧˦]

[ʔɓaːŋ˦˧˥ ʈʊw˨˩˦]

[ʔɓaːŋ˦˥ ʈʊw˦˥]

(of a student's staying) in a school or some of its classes with lodging (beds to sleep in) and hospitality during the study day (typically from 7 AM to 5 PM)


ăn nên làm ra

[ʔaŋ˧˧ nen˧˧ laːm˦˩ ʐaː˧˧]

[ʔaŋ˧˧ nəːn˧˧ laːm˨˩ ɹaː˧˧]

(idiomatic) to bring benefits; to be profitable


bổn

Sino-Vietnamese word from 本; this was originally the common form and later the Southern form. Doublet of vốn and bản, the Northern form.
bổn phận and bổn cũ soạn lại are the sole cases where this morpheme fully preserves its literary status in modern Vietnamese dialects, while other usages are considered "humorous" or "odd".

bổn cô nương

bổn công tử

bổn quan

bổn vương

(Chinese fiction, sometimes used ironically in real life) I/me, a respectable...

bản

originally Northern Vietnam, now widespread


hí hoáy

hí hoáy ghi chép

(colloquial) diligently and/or passionately


ốc nha

[ʔəwk͡p̚˧˦ ɲaː˧˧]

[ʔəwk͡p̚˦˧˥ ɲaː˧˧]

[ʔəwk͡p̚˦˥ ɲaː˧˧]

(historical) A Cambodian title equivalent to marquess or marquis.


bánh bó

[ʔɓajŋ̟˧˦ ʔɓɔ˧˦]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ ʔɓɔ˨˩˦]

[ʔɓan˦˥ ʔɓɔ˦˥]

bánh bó (a pressed fruit cake from Quảng Ngãi Province, Vietnam)


đồng thuận

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ tʰwən˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ tʰwəŋ˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ tʰ⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]

sự đồng thuận

to agree (with each other on an important issue)


hình dáng

[hïŋ˨˩ zaːŋ˧˦]

[hɨn˦˩ jaːŋ˦˧˥]

[hɨn˨˩ jaːŋ˦˥]


gật gù

[ɣət̚˧˨ʔ ɣu˨˩]

[ɣək̚˨˩ʔ ɣʊw˦˩]

[ɣək̚˨˩˨ ɣʊw˨˩]

to nod repeatedly out of satisfaction or agreement


bụi đời

[ʔɓuj˧˨ʔ ʔɗəːj˨˩]

[ʔɓuj˨˩ʔ ʔɗəːj˦˩]

[ʔɓuj˨˩˨ ʔɗəːj˨˩]

bụi (“dust”) + đời (“life”); compare Chinese 塵世／尘世 (trần thế, “this mortal life”, literally “dust-life”).

ncog

đi bụi đời

những trẻ em bụi đời


công đoạn

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗwaːn˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗwaːŋ˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗwaːŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 工段, composed of 工 and 段.


bánh răng bừa

[ʔɓajŋ̟˧˦ zaŋ˧˧ ʔɓɨə˨˩]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ ʐaŋ˧˧ ʔɓɨə˦˩]

[ʔɓan˦˥ ɹaŋ˧˧ ʔɓɨə˨˩]


bánh gật gù

[ʔɓajŋ̟˧˦ ɣət̚˧˨ʔ ɣu˨˩]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ ɣək̚˨˩ʔ ɣʊw˦˩]

[ʔɓan˦˥ ɣək̚˨˩˨ ɣʊw˨˩]

bánh gật gù (a kind of Vietnamese food made from rice flour)


bánh cống

[ʔɓajŋ̟˧˦ kəwŋ͡m˧˦]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ kəwŋ͡m˦˧˥]

[ʔɓan˦˥ kəwŋ͡m˦˥]


bánh tẻ

[ʔɓajŋ̟˧˦ tɛ˧˩]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ tɛ˧˨]

[ʔɓan˦˥ tɛ˨˩˦]

bánh tẻ (a variety of small steamed rice cake in Vietnamese cuisine)


đồng áng

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔaːŋ˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔaːŋ˦˧˥]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔaːŋ˦˥]

đồng (“cultivable land”) + áng (“(archaic) uncultivated land”).

com

field (often in relation to tillage work)


dân dã

[zən˧˧ zaː˦ˀ˥]

[jəŋ˧˧ jaː˧˨]

[jəŋ˧˧ jaː˨˩˦]

(archaic, rare) rural people; country dwellers (generally speaking)


dân dã

[zən˧˧ zaː˦ˀ˥]

[jəŋ˧˧ jaː˧˨]

[jəŋ˧˧ jaː˨˩˦]

(often endearing) of or characteristic of the rural/common people; folksy


ga-rô

[ɣaː˧˧ ɹo˧˧]

[ɣaː˧˧ zo˧˧]

[ɣaː˧˧ ɹow˧˧]

[ɣaː˧˧ ɹow˧˧]


ga-rô

[ɣaː˧˧ ɹo˧˧]

[ɣaː˧˧ zo˧˧]

[ɣaː˧˧ ɹow˧˧]

[ɣaː˧˧ ɹow˧˧]


cò mỏ giày

[kɔ˨˩ mɔ˧˩ zaj˨˩]

[kɔ˦˩ mɔ˧˨ jaj˦˩]

[kɔ˨˩ mɔ˨˩˦ ja(ː)j˨˩]

cò + mỏ + giày. Calque of English shoebill.


thừng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 繩 (“rope”, SV: thằng).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thằng</i>

vi-etym-sino

rope, often made from jute or flax, used for tying


trai lơ

[t͡ɕaːj˧˧ ləː˧˧]

[ʈaːj˧˧ ləː˧˧]

[ʈaːj˧˧ ləː˧˧]

- Dạ! – Cái cười trai lơ trên miệng khựng lại – Dạ! […]

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 236:

"Yes!" The licentious smile on his face suddenly disappeared. "Yes! […]


sinh thiết

[sïŋ˧˧ tʰiət̚˧˦]

[ʂɨn˧˧ tʰiək̚˦˧˥]

[sɨn˧˧ tʰiək̚˦˧˥]

[ʂɨn˧˧ tʰiək̚˦˥]

[sɨn˧˧ tʰiək̚˦˥]


kể ra

[kej˧˨ ʐaː˧˧]

[kej˨˩˦ ɹaː˧˧]

- Dạ… Kể ra bán lẻ, bán nhì nhằng thì cũng có.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 234:

"Yes… Actually, retail and selling left and right also happen."


è cổ

[ʔɛ˦˩ kow˧˨]

[ʔɛ˨˩ kow˨˩˦]

- Vẫn còn hơn để nó nằm chết giẫm thế kia rồi hàng ngày è cổ chịu tiền lưu không bến đỗ.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 237:

"Still better than leaving it withering away like that and having to suffer paying storage fees for nothing every single day.

to be forced to do something excruciatingly difficult


trường vốn

[t͡ɕɨəŋ˨˩ von˧˦]

[ʈɨəŋ˦˩ voŋ˦˧˥]

[ʈɨəŋ˨˩ voŋ˦˥]

[ʈɨəŋ˨˩ joŋ˦˥]

trường (“長, long-term”) + vốn (“本, principal”).

com

Đành rằng muốn mần ăn lớn, muốn tăng sức cạnh tranh, muốn trường vốn thì ắt phải có tập đoàn.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 235:

Admittedly, wanting to do great work, wanting to increase competitiveness, and wanting to have long-term capital, surely one must have a corporation.

(rare) of long-term capital; with disposable capital (for long-term purposes)