Huỳnh Phi Long

[hwïŋ̟˨˩ fi˧˧ lawŋ͡m˧˧]

[hwɨn˦˩ fɪj˧˧ lɔŋ˧˧]

[wɨn˨˩ fɪj˧˧ lawŋ͡m˧˧]

Phono-semantic matching of English Huey P. Long, imitating a Vietnamese name by combining Huỳnh + Phi + Long, of which Huỳnh is a common family name, Phi a common middle name, and Long a common masculine given name, in complete opposition to the English naming order. Phi is a spelling pronunciation of English fee, the name of the letter P. Consistent with traditional Vietnamese naming practices, the name has a positive literal meaning, "yellow flying dragon". This literal meaning evokes the soaring appearance of Long's namesake, the Huey P. Long Bridge, with which most local Vietnamese Americans are familiar.

phono-semantic matching

Cuối cùng là cầu Huey P. Long (Huey Pierce Long, Jr.) mang tên vị Thống đốc thứ 40 của tiểu bang Louisiana. Đây là cây cầu kết hợp đường bộ và đường xe lửa có độ cao tĩnh không 47 mét (cao nhất thế giới), độ cao tàu thuyền có trọng tải cực lớn có thể qua lại trên sông Mississippi dễ dàng. Người Việt mình suông miệng gọi là cầu “Huỳnh Phi Long”. Dẫu sao nhìn nhánh cầu xe lửa cao chạy chênh vênh trên đầu thấy chẳng khác “rồng bay” trên sông. Bởi vậy người Việt ở Ngọc Lân cảm thấy tự hào khi được giới thiệu với khách phương xa những kỷ lục thế giới của thành phố mình. Còn tôi ghi lại một kỷ lục mới đáng nể cái kiểu “thấy mặt đặt tên” của bà con mà từ trẻ em đến người già nơi đây, nghe tên đều biết.

2012 January 1, NL, “Câu chuyện chỉ có ở New Orleans”, in Trẻ Weekly Magazine, Garland, Texas, retrieved 2022-02-12:

Finally, the Huey P. Long (Huey Pierce Long, Jr.) bridge is named for the 40th governor of the state of Louisiana. This is a bridge that combines a road and a railroad rising to a height of 47 meters above ground level (tallest in the world), a height under which the heaviest ships can easily pass back and forth along the Mississippi River. Us Vietnamese people of plain language call the bridge Huỳnh Phi Long. Anyways, the rail bridge spans the river high above one's head not unlike a “flying dragon”. For this reason, the Vietnamese of New Orleans feel a sense of pride when they get to introduce guests from afar to the world records held by our city. As for me, I record a new notable record of the practice of “naming by sight” of the women and children, young and old, which everyone knows when they hear it.

Cộng tác viên của báo Trẻ Louisiana, anh Phú Nguyễn đưa tôi đi xem chiếc cầu xe lửa Huey P. Long cao nhất thế giới. Cây cầu dài uốn lượn giống như con rồng thăng thiên thật ngoạn mục, anh đùa bảo, người Việt ở New Orleans gọi đó là cầu Huỳnh Phi Long. Ngẫm nghĩ, đúng quá đi chứ! Phù hợp với tâm ý người Việt mình sống ở xứ người có những con đường mang tên danh nhân sử Việt thật hay biết mấy.

2014 August 2, Trang Nguyên, “Tên đường thành phố”, in Trẻ Weekly Magazine, Garland, Texas, archived from the original on 2018-11-18:

A correspondent for Trẻ Magazine Louisiana, Phu Nguyen, took me to see the Huey P. Long Bridge, the tallest in the world. He told me facetiously that the Vietnamese in New Orleans call the long bridge, winding and soaring like a dragon ascending into heaven and quite pleasing to the eyes, the Huỳnh Phi Long [Huey P. Long; literally, yellow flying dragon] bridge. I thought to myself, that's so true! It is so fitting to the disposition of us Vietnamese people to live in a place that has roads named for such great, well-known Vietnamese historical figures.

(Louisiana, slang) Huey Long, the 40th governor of Louisiana and a U.S. Senator.


người lùn

[ŋɨəj˨˩ lun˨˩]

[ŋɨj˦˩ lun˦˩]

[ŋɨj˨˩ lʊwŋ͡m˨˩]


hoang liêu

Đồng cỏ quanh thôn đang bắt đầu úa vàng, dưới ánh tà dương càng thêm mấy phần hoang liêu.

2005, chapter 1, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

The grass fields surrounding the village were turning a withered yellow, even more desolate under the light of the setting sun.


tà dương

[taː˨˩ zɨəŋ˧˧]

[taː˦˩ jɨəŋ˧˧]

[taː˨˩ jɨəŋ˧˧]


tiết liệt

[tiət̚˧˦ liət̚˧˨ʔ]

[tiək̚˦˧˥ liək̚˨˩ʔ]

[tiək̚˦˥ liək̚˨˩˨]

Tiểu nhân là Trương Thập Ngũ, hôm nay đi ngang quý địa, câu chuyện vừa kể hầu các vị khán quan mới rồi gọi là Truyện Diệp Tam thư tiết liệt.

My name is Zhāng Shíwǔ, today I am crossing your lands; the story I just told you is called the Story of the boundlessly faithful Yè Sānjiě.


đa vũ trụ

[ʔɗaː˧˧ vu˦ˀ˥ t͡ɕu˧˨ʔ]

[ʔɗaː˧˧ vʊw˧˨ ʈʊw˨˩ʔ]

[ʔɗaː˧˧ vʊw˨˩˦ ʈʊw˨˩˨]

[ʔɗaː˧˧ jʊw˨˩˦ ʈʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 多 (“multi-”) and 宇宙 (“universe”).


gà qué

[ɣaː˨˩ kwɛ˧˦]

[ɣaː˦˩ kwɛ˨˩˦]

[ɣaː˨˩ wɛ˦˥]

gà + qué, probably a non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 雞 (“chicken”, SV: kê).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">kê</i>

vi-etym-sino

(colloquial) chicken (generally speaking)


mộng tưởng

[məwŋ͡m˧˨ʔ tɨəŋ˧˩]

[məwŋ͡m˨˩ʔ tɨəŋ˧˨]

[məwŋ͡m˨˩˨ tɨəŋ˨˩˦]


mộng tưởng

[məwŋ͡m˧˨ʔ tɨəŋ˧˩]

[məwŋ͡m˨˩ʔ tɨəŋ˧˨]

[məwŋ͡m˨˩˨ tɨəŋ˨˩˦]


quý địa

[kwi˧˦ ʔɗiə˧˨ʔ]

[kwɪj˨˩˦ ʔɗiə˨˩ʔ]

[wɪj˦˥ ʔɗiə˨˩˨]

(literary, honorific) venerable land, your land


khướt

Trương Thập Ngũ uống đến khi say khướt mới cáo từ, xiêu xiêu vẹo vẹo đi về hướng Lâm An,[…]

Only when he was drunk as a wheelbarrow did Zhāng Shíwǔ take his leave, stumbling on his way in the direction of Lin'an, […]


khán quan

[kʰaːŋ˦˧˥ kwaːŋ˧˧]

[xaːŋ˦˧˥ kwaːŋ˧˧]

[kʰaːŋ˦˥ waːŋ˧˧]

[xaːŋ˦˥ waːŋ˧˧]

(literary, honorific) audience, you (when addressing an audience)


cáo từ

[kaːw˧˦ tɨ˨˩]

[kaːw˨˩˦ tɨ˦˩]

[kaːw˦˥ tɨ˨˩]

(literary) to take leave, to say goodbye


Lâm An

[ləm˧˧ ʔaːn˧˧]

[ləm˧˧ ʔaːŋ˧˧]

[ləm˧˧ ʔaːŋ˧˧]

(historical) Lin'an (former name of Hangzhou, from the time when it served as the capital of the Song dynasty)


la làng

[laː˧˧ laːŋ˨˩]

[laː˧˧ laːŋ˦˩]

[laː˧˧ laːŋ˨˩]

ăn cướp còn la làng


rột

tiếng rột rột


Dòng Tên

[jɔŋ˦˩ ten˧˧]

[jawŋ͡m˨˩ təːn˧˧]

dòng (“religious order”) + tên (“name”), in reference to the Holy Name of Jesus. Attested since the 19th century, apparently due to a naming taboo avoiding the name Jesus.


Chí Lợi

[t͡ɕi˧˦ ləːj˧˨ʔ]

[t͡ɕɪj˨˩˦ ləːj˨˩ʔ]

[cɪj˦˥ ləːj˨˩˨]

Trước đó, năm 1999, thi thể đông lạnh của ba em đã do các nhà nhân chủng và khảo cổ học tìm thấy trên đỉnh một ngọn núi lửa tên Llullaillaco ở Á Căn Đình (Argentina) gần biên giới Chí Lợi (Chile).

2015 February 27, Trịnh Thanh Thủy, “Tìm Về ‘Thành Phố Mất Tích’ Của Người Inca”, in Việt Báo, Garden Grove, California, retrieved 2022-02-14:

Earlier, in 1999, the frozen corpses of the three sisters were discovered by anthropologists and archaeologists atop a peak named Llullaillaco in Argentina near the border with Chile.

Sau nghi thức tiễn biệt, lúc 5h05, ngài giã từ Chí Lợi để bay tới thủ đô Lima của Peru.

2018 January 11, Đặng Tự Do, “Thành phố Iquique, thủ đô của các lễ hội Công Giáo ở Chí Lợi”, in VietCatholic News, Garden Grove, California, retrieved 2022-02-14:

After the sendoff, at 5:05, his holiness bid farewell to Chile en route to Lima, the capital of Peru.

(dated) Chile (a country in South America)


cao minh

[kaːw˧˧ mïŋ˧˧]

Chỉ thấy y chống mạnh chiếc nạng bên tay trái xuống đất một cái, thịch một tiếng lập tức phi thân vọt tới núp sau thân cây, quả thật công phu khinh công cực kỳ cao minh.

They only saw him beat the crutch in his left hand down on the ground with a thump and with great speed he jumped behind a tree trunk; his light-body skill was indeed of the highest level.


phi thân

[fi˧˧ tʰən˧˧]

[fɪj˧˧ tʰəŋ˧˧]

[fɪj˧˧ tʰəŋ˧˧]


núng thế

[nʊwŋ͡m˧˦ tʰe˧˦]

[nʊwŋ͡m˦˧˥ tʰej˨˩˦]

[nʊwŋ͡m˦˥ tʰej˦˥]

[…] chỉ còn một chiếc đối địch nhưng không có chút nào núng thế.

[…] he could use only one to fight, but he never receded one bit.


bịt miệng

[ʔɓit̚˧˨ʔ miəŋ˧˨ʔ]

[ʔɓit̚˨˩ʔ miəŋ˨˩ʔ]

[ʔɓɨt̚˨˩˨ miəŋ˨˩˨]

bịt (“to cover, to stop up”) + miệng (“mouth”).

com

Nếu chúng ta để y phát giác, chỉ sợ y muốn giết người bịt miệng, hai anh em chúng ta chắc chắn không phải là địch thủ.

If we let him discover us, I'm afraid he'll want to kill us to silence us; the two of us certainly are no match to him.


thua thiệt

[tʰuə˧˧ tʰiət̚˧˨ʔ]

[tʰuə˧˧ tʰiək̚˨˩ʔ]

[tʰuə˧˧ tʰiək̚˨˩˨]

Quách Khiếu Thiên thấy sắc mặt nghĩa đệ đột nhiên đỏ bừng, biết y thua thiệt,[…]

Guō Xiàotiān say his blood brother's face suddenly turn red and knew he was at a disadvantage, […]


thương pháp

[tʰɨəŋ˧˧ faːp̚˧˦]

[tʰɨəŋ˧˧ faːp̚˦˧˥]

[tʰɨəŋ˧˧ faːp̚˦˥]

Dương huynh, ngươi dùng thương pháp dương gia thì ngọn đinh ba kia cũng hợp.

Mr Yáng, you fight the spear in the style of the Yáng lineage, making the trident over there appropriate.

spear fighting, the art of wielding the spear


nghĩa đệ

[ŋiə˦ˀ˥ ʔɗe˧˨ʔ]

[ŋiə˧˨ ʔɗej˨˩ʔ]

[ŋiə˨˩˦ ʔɗej˨˩˨]

(literary) sworn younger brother, younger blood brother (unrelated male younger than oneself one has a strong relationship with)


nghĩa huynh

[ŋiə˦ˀ˥ hwïŋ̟˧˧]

[ŋiə˧˨ hwɨn˧˧]

[ŋiə˨˩˦ wɨn˧˧]

– Y là nghĩa huynh của ta, là dòng dõi của hảo hán Lương Sơn Bạc đầu lĩnh Trại^([sic]) Nhân Quách Quý^([sic]) Thịnh.

"He is my blood brother, of the lineage of the heroic Guō "Comparable to Rénguì" Shèng, guardian of Mount Liáng."

(literary) sworn elder brother, elder blood brother (unrelated male older than oneself one has a strong relationship with)


sứ đồ

[sɨ˧˦ ʔɗo˨˩]

[ʂɨ˨˩˦ ʔɗow˦˩]

[sɨ˨˩˦ ʔɗow˦˩]

[ʂɨ˦˥ ʔɗow˨˩]

[sɨ˦˥ ʔɗow˨˩]


phát giác

[faːt̚˧˦ zaːk̚˧˦]

[faːk̚˦˧˥ jaːk̚˦˧˥]

[faːk̚˦˥ jaːk̚˦˥]


sài lang

[saːj˨˩ laːŋ˧˧]

[ʂaːj˦˩ laːŋ˧˧]

[saːj˦˩ laːŋ˧˧]

[ʂaːj˨˩ laːŋ˧˧]

[saːj˨˩ laːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 豺狼 (“dhole and wolf”)

vi-etym-sino

c. 300 BCE, Mencius; Vietnamese translation by Nguyễn Hiến Lê
Chị dâu sắp chết đuối mà mình không đưa tay ra cứu vớt thì quả là loài sài lang rồi.

When [a man]'s sister-in-law is about to drown yet he himself does not stretch out his hand to save her, he is indeed a dhole and a wolf.

1945, Nguyễn Đình Thi, "Diệt phát xít (Destroy the Fascists)", performance by the Voice of Vietnam's Choir
Việt Nam bao năm ròng rên xiết
Dưới ách quân tham tàn đế quốc sài lang.
Vietnam has been groaning in suffering and misery for countess years straight

Under the greedy, cruel, fascist-imperialist dholes and wolves’ yoke.

20th century CE, Tú Mỡ
Còn chưa hết thói dã man, người còn là giống sài lang với người
While still not rid of their savageries, humans are still dholes and wolves to humans.

(archaic, literary) dhole and wolf; (figuratively) cruel, evil person


khọn

(obsolete) (South Central Vietnam) monkey


phụ gia

[fu˧˨ʔ zaː˧˧]

[fʊw˨˩ʔ jaː˧˧]

[fʊw˨˩˨ jaː˧˧]


quán triệt

[kwaːn˧˦ t͡ɕiət̚˧˨ʔ]

[kwaːŋ˦˧˥ ʈiək̚˨˩ʔ]

[waːŋ˦˥ ʈiək̚˨˩˨]

to execute thoroughly; to implement effectively


bò mộng

[ʔɓɔ˨˩ məwŋ͡m˧˨ʔ]

[ʔɓɔ˦˩ məwŋ͡m˨˩ʔ]

[ʔɓɔ˨˩ məwŋ͡m˨˩˨]


cồ cộ

2012, Lê Minh Ngọc, "Món Quà Của Tình Yêu Thương (A Gift of Love)", Hà Nội Mới (New Hanoi)

In the evening, having entered my own room, I saw a gift-box put on my bed's topmost corner. I opened it; there were a wind-chime and a card with my little brother's large-and-big-font handwritings

Buổi tối, vào phòng riêng, tôi thấy một hộp quà đặt trên đầu giường. Tôi mở ra, là một chiếc chuông gió và tấm thiệp với hàng chữ to cồ cộ của em trai tôi


thiên hạ đệ nhất

[tʰiən˧˧ haː˧˨ʔ ʔɗe˧˨ʔ ɲət̚˧˦]

[tʰiəŋ˧˧ haː˨˩ʔ ʔɗej˨˩ʔ ɲək̚˦˧˥]

[tʰiəŋ˧˧ haː˨˩˨ ʔɗej˨˩˨ ɲək̚˦˥]

– Dung nhi thì công phu nấu nướng là thiên hạ đệ nhất, chuyện đó thì ta dám nói.

2005, chapter 40, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

"Róng's cooking skills are unsurpassed, this I dare say."


𢄂

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 助 (trợ) + semantic 市 (thị, “market”).


分詞現在

phân từ hiện tại
phân từ hiện tại#Vietnamese

chữ Hán form of phân từ hiện tại (“present participle”).


分詞過去

phân từ quá khứ
phân từ quá khứ#Vietnamese

chữ Hán form of phân từ quá khứ (“present participle”).


Uy Kiên

[ʔwɪj˧˧ kiəŋ˧˧]

[(ʔ)wɪj˧˧ kiəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Uy Kiên.wav

(dated) Ukraine (a country in Eastern Europe, bordering on the north shore of the Black Sea)


giấy thông hành

[zəj˧˦ tʰəwŋ͡m˧˧ hajŋ̟˨˩]

[jəj˨˩˦ tʰəwŋ͡m˧˧ hɛɲ˦˩]

[jəj˦˥ tʰəwŋ͡m˧˧ han˨˩]


điện Kremli

[kəː˨˩ zɛm˧˧ li˧˧]

[kəː˦˩ ʐɛm˧˧ lɪj˧˧]

[kəː˨˩ ɹɛm˧˧ lɪj˧˧]


điện Cờ-rem-li

Đối với Nga, chuyến thăm nhằm khẳng định sự quan tâm đặc biệt của Điện Cờ-rem-li tới không gian hậu Xô-viết; nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng chiến lược của mối quan hệ giữa Nga và Ca-dắc-xtăng trong bối cảnh quan hệ giữa Nga với nhiều nước trong Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG) trở nên lạnh nhạt hơn, thậm chí, có lúc, có nơi căng thẳng, đối địch như trong quan hệ với U-cờ-ren và Gơ-ru-di-a; mong muốn tăng cường hơn nữa quan hệ hợp tác chiến lược giữa hai nước phù hợp với lợi ích của cả hai bên.

2008 May 26, Minh Quang, “Chuyến thăm nước ngoài đầu tiên có ý nghĩa chiến lược của Tổng thống Nga Đ.Mét-vê-đép [Russian President D. Medvedev's first overseas trip has strategic meaning]”, in Tạp chí Cộng sản, Hanoi: Communist Party of Vietnam, retrieved 2022-02-27:

To Russia, the trip's purpose was to affirm the special interests of the Kremlin in the former Soviet Union, emphasizing the meaning and strategic importance of relations between Russia and Kazakhstan in the context of relations between Russia and many countries in in the Commonwealth of Independent States becoming frostier, even at times strained and adversarial as with relations with Ukraine and Georgia; and hoping to strengthen the collaborative strategic relationship between the two nations for the benefit of both sides.


nhà trọ

[ɲaː˨˩ t͡ɕɔ˧˨ʔ]

[ɲaː˦˩ ʈɔ˨˩ʔ]

[ɲaː˨˩ ʈɔ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nhà trọ.wav

a boarding or rental complex, room or apartment


suất lĩnh

[swət̚˧˦ lïŋ˦ˀ˥]

[ʂwək̚˦˧˥ lɨn˧˨]

[swək̚˦˧˥ lɨn˧˨]

[ʂ⁽ʷ⁾ək̚˦˥ lɨn˨˩˦]

[s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ lɨn˨˩˦]

Đồng thời Thang Tổ Đức cũng suất lĩnh đám thị vệ la hét ầm ĩ tìm bắt thích khách.

2005, chapter 10, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

Meanwhile, Tāng Zǔdé also led the imperial guard to, noisily screaming, hunt down the assassin.

to lead (in battle or the like), to command


thích khách

[tʰïk̟̚˧˦ xajk̟̚˧˦]

[tʰɨt̚˦˧˥ kʰat̚˦˧˥]

[tʰɨt̚˦˧˥ xat̚˦˧˥]

[tʰɨt̚˦˥ kʰat̚˦˥]

[tʰɨt̚˦˥ xat̚˦˥]


binh gia

[ʔɓïŋ˧˧ zaː˧˧]

[ʔɓɨn˧˧ jaː˧˧]

[ʔɓɨn˧˧ jaː˧˧]

Thương pháp Dương gia tuy là tuyệt kỹ của binh gia, dùng trên chiến trường có thể xung phong phá trận[…]

Although the Yáng lineage spear-fighting style is a high-level skill for the military and on the battlefield can be used for assaults and breaking enemy ranks […]


tuyệt kĩ

[twiət̚˧˨ʔ ki˦ˀ˥]

[twiək̚˨˩ʔ kɪj˧˨]

[t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨ kɪj˨˩˦]

Although the Yáng lineage spear-fighting style is a high-level skill for military use and on the battlefield can be used for assaults and breaking enemy ranks […]


phá trận

[faː˧˦ t͡ɕən˧˨ʔ]

[faː˨˩˦ ʈəŋ˨˩ʔ]

[faː˦˥ ʈəŋ˨˩˨]


dày dặn

thick (usually with positive connotation)


thị vệ

[tʰi˧˨ʔ ve˧˨ʔ]

[tʰɪj˨˩ʔ vej˨˩ʔ]

[tʰɪj˨˩˨ vej˨˩˨]

[tʰɪj˨˩˨ jej˨˩˨]


nhặt nhạnh

[ɲat̚˧˨ʔ ɲajŋ̟˧˨ʔ]

[ɲak̚˨˩ʔ ɲɛɲ˨˩ʔ]

[ɲak̚˨˩˨ ɲan˨˩˨]

Rồi cho tấm bát quái vào bọc, cởi cái bao trải xuống đất, nhặt nhạnh những đồ vật bị rơi cho vào.

And he wrapped up the bāguà plaque, spread his bag over the ground, picked up the fallen objects, and put them inside.


Đại Tống

[ʔɗaːj˧˨ʔ təwŋ͡m˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ təwŋ͡m˦˧˥]

[ʔɗaːj˨˩˨ təwŋ͡m˦˥]

Tổ tiên của hai người các vị là Quách Thịnh và Dương Tái Hưng vốn đều là hảo hán lục lâm, về sau mới quy thuận triều đình, ra sức cho Đại Tống.

Your forefathers Guō Shèng and Yáng Zàixīng were once outlaws and brigands before they submitted to the imperial court and started working for the Song dynasty.

China under the Song dynasty, the lands ruled by the Song dynasty


lục lâm

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ ləm˧˧]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ ləm˧˧]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ ləm˧˧]

(Chinese fiction) outlaws living in the forest, brigand


Hoàn Nhan

[hwaːŋ˦˩ ɲaːŋ˧˧]

[waːŋ˨˩ ɲaːŋ˧˧]

Tại hạ là Hoàn Nhan Hồng Liệt, vương tử thứ sáu của Đại Kim, người được phong là Triệu vương chính là kẻ hèn này.

2005, chapter 2, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

I am Wányán Hóngliè, sixth prince of Jin; the one named Prince of Zhào is none other than yours truly.

Wányán (Jurchen clan and imperial family of the Jin dynasty)


quy thuận

[kwɪj˧˧ tʰwəŋ˨˩ʔ]

[wɪj˧˧ tʰ⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]


Triệu vương

[t͡ɕiəw˧˨ʔ vɨəŋ˧˧]

[ʈiw˨˩ʔ vɨəŋ˧˧]

[ʈiw˨˩˨ vɨəŋ˧˧]

[ʈiw˨˩˨ jɨəŋ˧˧]

Prince of Zhào (peerage title given in imperial China)


Đại Kim

[ʔɗaːj˧˨ʔ kim˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ kim˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ kim˧˧]

China under the Jurchen Jin dynasty, the lands ruled by the Jurchen Jin


thư hoạ

[tʰɨ˧˧ hwaː˧˨ʔ]

[tʰɨ˧˧ hwaː˨˩ʔ]

[tʰɨ˧˧ waː˨˩˨]

– Tại hạ thu giữ được một số thư họa, muốn nhờ pháp nhãn của hai vị lão đệ giám định.

2005, chapter 13, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

"I managed to lay hands on several paintings with calligraphy and would like to lend your experienced eyes for an appraisal."


heo đất

[hɛw˧˧ ʔɗət̚˧˦]

[hɛw˧˧ ʔɗək̚˦˧˥]

[hɛw˧˧ ʔɗək̚˦˥]


tám đời vương

[taːm˧˦ ʔɗəːj˨˩ vɨəŋ˧˧]

[taːm˦˧˥ ʔɗəːj˦˩ vɨəŋ˧˧]

[taːm˦˥ ʔɗəːj˨˩ vɨəŋ˧˧]

[taːm˦˥ ʔɗəːj˨˩ jɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tám đời vương.wav

tám (“eight”) + đời (“reign”) + vương (“sovereign, monarch”).

com

(colloquial) a long time ago; from time immemorial


trắng xóa

Traditional tone placement spelling of trắng xoá.


binh thư

[ʔɓïŋ˧˧ tʰɨ˧˧]

[ʔɓɨn˧˧ tʰɨ˧˧]

[ʔɓɨn˧˧ tʰɨ˧˧]

Nhưng cũng may là như thế nên bộ binh thư kia của Nhạc Phi trước nay vẫn chưa lọt được ra ngoài.

2005, chapter 9, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

But luckily that is also why that book on the art of war of Yuè Fēi's still has not become public.


trắng xoá

[t͡ɕaŋ˧˦ swaː˧˦]

[ʈaŋ˦˧˥ swaː˨˩˦]

[ʈaŋ˦˥ s⁽ʷ⁾aː˦˥]

Sáng hôm sau tuyết rơi càng lớn, bông bạc đầy trời, ngọc rắng khắp đất bốn bề mênh mông trắng xóa.

The next morning the snow was falling ever thicker, white flakes filled the sky, the earth seemed covered in fine jade, everywhere a boundless uniform white.


quyền cước

[kwiən˨˩ kɨək̚˧˦]

[kwiəŋ˦˩ kɨək̚˦˧˥]

[wiəŋ˨˩ kɨək̚˦˥]

[…] quyền cước của mình phát ra có đánh trúng địch nhân hay không thì không hề nắm chắc,[…]

2005, chapter 4, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

[…] he was never sure whether his fists and kicks found their targets in his opponents, […]


xông pha

[səwŋ͡m˧˧ faː˧˧]

[səwŋ͡m˧˧ faː˧˧]

[səwŋ͡m˧˧ faː˧˧]

Lúc ấy chỉ đành xông pha gió tuyết qua thôn Hồng Mai cách đó năm dặm mua rượu,[…]

He then had no choice but to brave wind and snow and go to Hóngméi Village five leagues away to buy rice wine, […]


mi tâm

[mɪj˧˧ təm˧˧]

[mɪj˧˧ təm˧˧]

[…] chiêu Nhất dương chỉ ấy đánh trúng giữa mi tâm y, phá tan Cáp mô công mà y nhiều năm khổ luyện.

2005, chapter 17, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

[…] that One-Yang Finger strike hit him right between his eyebrows, breaking the Toad Skill he had been practicing for many years.


tựa hồ

[tɨə˧˨ʔ ho˨˩]

[tɨə˨˩ʔ how˦˩]

[tɨə˨˩˨ how˨˩]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 似乎 (SV: tự hồ)

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tự hồ</i>

vi-etym-sino

[…] chuyện đánh nhau trong rừng đêm trước tựa hồ chưa từng xảy ra.

[…] it was as if the fight yesterday night in the woods had never happened.


bốn bề

[ʔɓon˧˦ ʔɓe˨˩]

[ʔɓoŋ˦˧˥ ʔɓej˦˩]

[ʔɓoŋ˦˥ ʔɓej˨˩]

bốn (“four”) + bề (“side”), compare Chinese 四方, 四下.


kỷ niệm chương

kỉ niệm chương
kỉ niệm chương#Vietnamese


tiền sảnh

[tiəŋ˦˩ ʂɛɲ˧˨]

[tiəŋ˦˩ sɛɲ˧˨]

[tiəŋ˨˩ ʂan˨˩˦]

[tiəŋ˨˩ san˨˩˦]


hùng biện

[hʊwŋ͡m˨˩ ʔɓiən˧˨ʔ]

[hʊwŋ͡m˦˩ ʔɓiəŋ˨˩ʔ]

[hʊwŋ͡m˨˩ ʔɓiəŋ˨˩˨]


kỉ niệm chương

[ki˧˩ niəm˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˧˧]

[kɪj˧˨ niəm˨˩ʔ t͡ɕɨəŋ˧˧]

[kɪj˨˩˦ nim˨˩˨ cɨəŋ˧˧]


che phủ

[t͡ɕɛ˧˧ fu˧˩]

[t͡ɕɛ˧˧ fʊw˧˨]

[cɛ˧˧ fʊw˨˩˦]

độ che phủ rừng

Che phủ nền rừng là một lớp lá khô.

The forest floor is covered with leaf litter (lit. Covering the forest floor is a layer of dry leaves.).


u cà

[ʔu˧˧ kaː˨˩]

[ʔʊw˧˧ kaː˦˩]

[ʔʊw˧˧ kaː˨˩]

Clipping of U-crai-na, from Russian Украина (Ukraina).


Ha-oai

[haː˧˧ ʔwaːj˧˧]

[haː˧˧ ʔwaːj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Ha-oai.wav

Bang Alaxka (Alaska) có địa hình núi và thung lũng rộng, bang Haoai (Hawaii) có địa hình đồi núi lửa.

2011, “Hoa Kì”, in Từ điển bách khoa Việt Nam, Hanoi: Vietnam Institute of Lexicography and Encyclopedia, archived from the original on 2022-03-04:

The state of Alaska has mountainous terrain and broad valleys, while Hawaii has volcanic terrain.


Gioóc-gia

[zɔk̚˧˦ zaː˧˧]

[jɔk̚˦˧˥ jaː˧˧]

[jɔk̚˦˥ jaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Gioóc-gia.wav

Georgia (a state in the Southern United States)

Ở một số hệ thống, người ta sử dụng các mẫu kê khai đặc biệt dành cho các ứng cử viên vào các chức vụ công, thí dụ như ở Bê-la-rút và Gioóc-gia.

2015, Quy định về kê khai tài sản đối với công chức: một công cụ để phòng ngừa tham nhũng [Asset Declarations for Public Officials: A Tool to Prevent Corruption], Hanoi: Labour Publishing House, page 62:

In some systems special forms are used for candidates for official positions, for example in Belarus and Georgia.

Georgia (A transcontinental country in the Caucasus region of Europe and Asia, on the coast of the Black Sea, often considered to belong politically to Europe)


dầu cháo quẩy

[zəw˨˩ t͡ɕaːw˧˦ kwəj˧˩]

[jəw˦˩ t͡ɕaːw˨˩˦ kwəj˧˨]

[jəw˨˩ caːw˦˥ wəj˨˩˦]

From Cantonese 油炸鬼 (jau⁴ zaa³ gwai²) (SV: du tạc quỷ).


vòng đời

[vawŋ͡m˨˩ ʔɗəːj˨˩]

[vawŋ͡m˦˩ ʔɗəːj˦˩]

[vɔŋ˦˩ ʔɗəːj˦˩]

[vawŋ͡m˨˩ ʔɗəːj˨˩]

[jawŋ͡m˨˩ ʔɗəːj˨˩]


hấp thụ

[həp̚˧˦ tʰu˧˨ʔ]

[həp̚˦˧˥ tʰʊw˨˩ʔ]

[həp̚˦˥ tʰʊw˨˩˨]


lồm

Quảng Nam and Quảng Ngãi form of làm (“to do, to make”)


Lã

Sino-Vietnamese word from 呂. Doublet of Lữ.


Âu Dương

[ʔəw˧˧ zɨəŋ˧˧]

[ʔəw˧˧ jɨəŋ˧˧]

[ʔəw˧˧ jɨəŋ˧˧]


Khúc

[kʰʊwk͡p̚˦˧˥]

[xʊwk͡p̚˦˧˥]

[kʰʊwk͡p̚˦˥]


Hoàng Phủ

[hwaːŋ˦˩ fʊw˧˨]

[waːŋ˨˩ fʊw˨˩˦]


nhiếp chính

[ɲiəp̚˧˦ t͡ɕïŋ˧˦]

[ɲiəp̚˦˧˥ t͡ɕɨn˦˧˥]

[ɲip̚˦˥ cɨn˦˥]


Doãn

[j⁽ʷ⁾aːŋ˨˩˦]


gây hấn

[ɣəj˧˧ hən˧˦]

[ɣəj˧˧ həŋ˦˧˥]

[ɣəj˧˧ həŋ˦˥]


Voòng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 黃 (SV: Hoàng).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Hoàng</i>


Lữ

Sino-Vietnamese word from 呂. Doublet of Lã.


hạng nhất

[haːŋ˧˨ʔ ɲət̚˧˦]

[haːŋ˨˩ʔ ɲək̚˦˧˥]

[haːŋ˨˩˨ ɲək̚˦˥]


mang nặng đẻ đau

[maːŋ˧˧ naŋ˧˨ʔ ʔɗɛ˧˩ ʔɗaw˧˧]

[maːŋ˧˧ naŋ˨˩ʔ ʔɗɛ˧˨ ʔɗaw˧˧]

[maːŋ˧˧ naŋ˨˩˨ ʔɗɛ˨˩˦ ʔɗa(ː)w˧˧]

mang (“to carry”) + nặng (“heavy”) + đẻ (“to birth”) + đau (“painful”).

af

Tao mang nặng đẻ đau mày, chín tháng mười ngày ròng rã, mày báo ơn tao thế này hả con !

I carried you in my womb for 9 excruciating months and 10 excrutiating days, I went to hell pushing you out of my body, and this is how you repay me!?

(of a mother) to have endured hardship while carrying and giving birth to a child


dự bị

[zɨ˧˨ʔ ʔɓi˧˨ʔ]

[jɨ˨˩ʔ ʔɓɪj˨˩ʔ]

[jɨ˨˩˨ ʔɓɪj˨˩˨]

cầu thủ dự bị

quân dự bị

in reserve; intended to be used as a spare


đường dẫn

[ʔɗɨəŋ˨˩ zən˦ˀ˥]

[ʔɗɨəŋ˦˩ jəŋ˧˨]

[ʔɗɨəŋ˨˩ jəŋ˨˩˦]

đường (“path”) + dẫn (“to lead”), calque of English path.


Bụt nhà không thiêng

[ʔɓut̚˧˨ʔ ɲaː˨˩ xəwŋ͡m˧˧ tʰiəŋ˧˧]

[ʔɓʊk̚˨˩ʔ ɲaː˦˩ kʰəwŋ͡m˧˧ tʰiəŋ˧˧]

[ʔɓʊk̚˨˩ʔ ɲaː˦˩ xəwŋ͡m˧˧ tʰiəŋ˧˧]

[ʔɓʊk͡p̚˨˩˨ ɲaː˨˩ kʰəwŋ͡m˧˧ tʰiəŋ˧˧]

[ʔɓʊk͡p̚˨˩˨ ɲaː˨˩ xəwŋ͡m˧˧ tʰiəŋ˧˧]

familiarity breeds contempt
familiarity breeds contempt


quyến luyến

[kwiəŋ˦˧˥ lwiəŋ˦˧˥]

[wiəŋ˦˥ l⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]


bát âm

[ʔɓaːt̚˧˦ ʔəm˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ ʔəm˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˥ ʔəm˧˧]

traditional Chinese system classifying musical instruments into eight categories


ba quân

[ʔɓaː˧˧ kwən˧˧]

[ʔɓaː˧˧ kwəŋ˧˧]

[ʔɓaː˧˧ wəŋ˧˧]

Calque of Chinese 三軍／三军 (tam quân, “three armies”), referring to battle formations in ancient China that consisted of three battalions (left, center and right).

calque

5th century BCE (published), Sun Tzu (attributed), The Art of War, ch. 5; 1953 (published) Vietnamese translation by Ngô Văn Triện; 1993 English translation by Ralph D. Sawyer
Ba quân đông đúc, có thể khiến thụ địch cả mà không thua, bởi vì đã có kỳ chính.

What enable the masses of the Three Armies to invariably withstand the enemy without being defeated are the unorthodox and the orthodox.

1804, Ngô Gia Văn Phái (Ngô Household's Writers), Hoàng Lê Nhất Thống Chí (Records of the Unification of the Imperial Lê), Ch. 3; Vietnamese translation by Ngô Đức Vân & Kiều Thu Hoạch
Hoàng thượng cho ba quân vào lạy ở sân điện Vạn-thọ, tuyên chỉ uý lạo họ.

The Emperor allowed the entire army to enter the atrium of the Hall of Longevity to bow down to him, then [He] issued an edict to console them.

the entire or all of the military forces


gió vàng

[zɔ˧˦ vaːŋ˨˩]

[jɔ˨˩˦ vaːŋ˦˩]

[jɔ˦˥ vaːŋ˨˩]

[jɔ˦˥ jaːŋ˨˩]

Calque of Chinese 金風／金风 (kim phong, “golden wind”).


bẩm báo

[ʔɓəm˧˩ ʔɓaːw˧˦]

[ʔɓəm˧˨ ʔɓaːw˨˩˦]

[ʔɓəm˨˩˦ ʔɓaːw˦˥]

[…] chợt thấy từ xa có hai kỵ binh Mông Cổ phóng ngựa phi mau tới, rõ ràng là có tin gấp bẩm báo với Đại hãn.

2005, chapter 3, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

[…] suddenly he saw two Mongolian horseriders in the distance, galloping in his direction; clearly they had urgent news to report to the Khan.


tị hiềm

[tɪj˨˩ʔ hiəm˦˩]

Quách Dương hai người chơi thân, lại đều là kẻ hào kiệt, người nhà quê lại không tỵ hiềm chuyện lễ tiết nam nữ.

Guō and Yáng were close friends and both heroes, and people in the countryside furthermore did not avoid each other in male-female conduct.

to avoid (someone) to avoid arousing suspicion


quan quân

[kwaːŋ˧˧ kwəŋ˧˧]

[waːŋ˧˧ wəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-quan quân.wav

[…] một hôm y đang đốn củi cạnh núi chợt thấy một toán quan quân hộ vệ một đám quan viên đi qua[…]

[…] one day he was chopping firewood near the mountains when he suddenly noticed a bunch of government soldiers escorting a group of mandarins passing by […]


quan viên

[kwaːŋ˧˧ viəŋ˧˧]

[waːŋ˧˧ viəŋ˧˧]

[waːŋ˧˧ jiəŋ˧˧]


hộ vệ

[ho˧˨ʔ ve˧˨ʔ]


Đại hãn

[ʔɗaːj˧˨ʔ haːn˦ˀ˥]

[ʔɗaːj˨˩ʔ haːŋ˧˨]

[ʔɗaːj˨˩˨ haːŋ˨˩˦]


kim âu

[kim˧˧ ʔəw˧˧]

[kim˧˧ ʔəw˧˧]

[kim˧˧ ʔəw˧˧]

(obsolete, literary) the nation, particularly in the context of stability and security


giắt

Đạo sĩ ấy đầu đội nón tre, vai khoác áo tơi, toàn thân phủ đầy tuyết trắng, trên lưng giắt chéo một thanh trường kiếm,[…]

The Taoist monk wore a conical hat of bamboo, wore a straw coat, was fully covered in white snow; diagonally on his back was slung a longsword, […]


đạo sĩ

[ʔɗaːw˧˨ʔ si˦ˀ˥]

[ʔɗaːw˨˩ʔ ʂɪj˧˨]

[ʔɗaːw˨˩ʔ sɪj˧˨]

[ʔɗaːw˨˩˨ ʂɪj˨˩˦]

[ʔɗaːw˨˩˨ sɪj˨˩˦]


trường kiếm

[t͡ɕɨəŋ˨˩ kiəm˧˦]

[ʈɨəŋ˦˩ kiəm˦˧˥]

[ʈɨəŋ˨˩ kim˦˥]


gian thần

[zaːn˧˧ tʰən˨˩]

[jaːŋ˧˧ tʰəŋ˦˩]

[jaːŋ˧˧ tʰəŋ˨˩]

- Lúc bấy giờ mà bằng vào khí khái anh hùng, thân thủ hào kiệt của hai vị, tìm tới Lâm An bắt thằng gian thần ấy, ba người bọn ta ăn thịt uống máu y thì không phải ngồi đây ăn đậu hủ uống rượu lạnh!

"If at the time I could've counted on the heroic indomitability and the great abilities of the two of you to go to Lín'ān and capture that treacherous courtier, the three of us would now be eating his flesh and drinking his blood rather than sitting here eating tofu and drinking cold rice wine!"


thân thủ

[tʰən˧˧ tʰu˧˩]

[tʰəŋ˧˧ tʰʊw˧˨]

[tʰəŋ˧˧ tʰʊw˨˩˦]


khí khái

[kʰɪj˨˩˦ kʰaːj˨˩˦]

[xɪj˨˩˦ xaːj˨˩˦]

[kʰɪj˦˥ kʰaːj˦˥]

(literary) proudly independent, indomitable


phi phàm

Con ngựa này tuy già nhưng thần tuấn phi phàm, bấy nhiêu năm ruổi rong nam bắc, cước bộ mau lẹ trước sau như một, hoàn toàn không có vẻ gì già yếu[…]

2005, chapter 34, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

This horse, even though old, was still an extraordinary steed; many years it made long journeys north and south; its step was still brisk as ever, it didn't seem old or weak at all […]


ruổi rong

[ʐuj˧˨ ʐawŋ͡m˧˧]

[ʐuj˧˨ ʐɔŋ˧˧]

[ɹuj˨˩˦ ɹawŋ͡m˧˧]

Synonym of rong ruổi (“to travel far and wide”)


trẽn

(now rarely used stand-alone) shy; bashful; timid


não nùng

[naːw˦ˀ˥ nʊwŋ͡m˨˩]

[naːw˧˨ nʊwŋ͡m˦˩]

[naːw˨˩˦ nʊwŋ͡m˨˩]


thương cảm

[tʰɨəŋ˧˧ kaːm˧˩]

[tʰɨəŋ˧˧ kaːm˧˨]

[tʰɨəŋ˧˧ kaːm˨˩˦]

to empathize; to commiserate; to be touched with compassion.


sự biến

[sɨ˧˨ʔ ʔɓiən˧˦]

[ʂɨ˨˩ʔ ʔɓiəŋ˦˧˥]

[sɨ˨˩ʔ ʔɓiəŋ˦˧˥]

[ʂɨ˨˩˨ ʔɓiəŋ˦˥]

[sɨ˨˩˨ ʔɓiəŋ˦˥]


tái giá

[taːj˨˩˦ jaː˨˩˦]


quyên sinh

[kwiən˧˧ sïŋ˧˧]

[kwiəŋ˧˧ ʂɨn˧˧]

[kwiəŋ˧˧ sɨn˧˧]

[wiəŋ˧˧ ʂɨn˧˧]

[wiəŋ˧˧ sɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 捐生, composed of 捐 (“to give up”) and 生 (“life”).


hồng trần

[həwŋ͡m˨˩ t͡ɕən˨˩]

[həwŋ͡m˦˩ ʈəŋ˦˩]

[həwŋ͡m˨˩ ʈəŋ˨˩]

world of mortals; human society; worldly affairs


kết nghĩa

[ket̚˧˦ ŋiə˦ˀ˥]

[ket̚˦˧˥ ŋiə˧˨]

[kəːt̚˦˥ ŋiə˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 結義, composed of 結 (“to knot; to connect”) and 義 (“creed”).


kết nghĩa

[ket̚˧˦ ŋiə˦ˀ˥]

[ket̚˦˧˥ ŋiə˧˨]

[kəːt̚˦˥ ŋiə˨˩˦]


mê hồn trận

[me˧˧ hon˨˩ t͡ɕən˧˨ʔ]

[mej˧˧ hoŋ˦˩ ʈəŋ˨˩ʔ]

[mej˧˧ hoŋ˨˩ ʈəŋ˨˩˨]


siêu xuyệt

[ʂiw˧˧ swiək̚˨˩ʔ]

[ʂiw˧˧ s⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨]

[siw˧˧ s⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨]

From siêu (“super”) + xuyệt (“linear punctuation mark”), from dấu xuyệt chéo (“slash”). A typical urban address in Vietnam has a house number that describes a route from the arterial road through a series of alleys; each component in the route is delimited by a slash.

compound

nhà siêu xuyệt

Những số nhà "siêu xuyệt" ở hẻm 1806/127 Huỳnh Tấn Phát, thị trấn Nhà Bè, huyện Nhà Bè.

2017 February 4, Nguyên Huy, “Sống ở nơi số nhà dài hơn số chứng minh thư [Living where the house numbers are longer than identity card numbers]”, in Công an, Ho Chi Minh City, retrieved 2022-03-12:

Some "super slash-laden" houses off of alley 1806/127, Huỳnh Tấn Phát street, Nhà Bè town, Nhà Bè district.

Đường Bùi Tư Toàn, quận Bình Tân TP.HCM trước đây cũng có nhiều nhà siêu xuyệc tương tự nhưng gần đây đã được đổi số, số xuyệc được rút ngắn hơn.

2017 March 30, Quang Định, “Choáng với các số nhà siêu xuyệc tại TP.HCM [Dizzy over super slash-laden house numbers in HCMC]”, in Tuổi Trẻ, Ho Chi Minh City, retrieved 2022-03-12:

Bùi Tư Toàn street in Bình Tân district, Ho Chi Minh City, previously also had many similar super slash-laden houses, but they have been renumbered recently, making the slash-laden numbers more concise.

Lúc đó thì ngạc nhiên vô cùng, nhưng giờ đã quen, bởi ở Sài Gòn, những “ngôi nhà siêu xuyệc”, còn nhiều lắm. Có nhà dài 5–6 xuyệc…

2019 October 22, Nguyễn Xuân Phương, “Ghét thì ghét mà yêu thì yêu [Love it or hate it]”, in Thanh Niên, Ho Chi Minh City, retrieved 2022-03-14:

At the time, he was incredibly surprised, but nowadays he is familiar with it, because in Saigon, "super slash-laden houses" are still in abundance. There are houses numbered up to 5–6 slashes long.

Theo khảo sát của phóng viên, trong con hẻm 1806 đường Huỳnh Tấn Phát (H. Nhà Bè, TP.HCM), nhiều hộ gia đình đều có số nhà siêu dài, siêu xuyệt từ 3 đến 6 xuyệt.

2020 November 24, Huy Hậu, “Chuyện kỳ lạ giữa lòng TP.HCM: Có tiền không bắt được taxi, Grab, cơ ngơi khang trang vẫn bị phán 'địa chỉ ảo' [Oddity in the heart of HCMC: money can't hail a taxi or Grab, even palatial estates rejected as 'fake addresses']”, in Tổ quốc, Ho Chi Minh City, retrieved 2022-03-12:

This reporter found that on lane 1806, Huỳnh Tấn Phát street (Nhà Bè district, HCMC), many families all had super long, super slash-laden house numbers with between three and six slashes.

(Of an address) Having a house number with exceptionally many slashes.


nhị trùng âm

[ɲi˧˨ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˨˩ ʔəm˧˧]

[ɲɪj˨˩ʔ ʈʊwŋ͡m˦˩ ʔəm˧˧]

[ɲɪj˨˩˨ ʈʊwŋ͡m˨˩ ʔəm˧˧]


muôn hình

[muən˧˧ hïŋ˨˩]

[muəŋ˧˧ hɨn˦˩]

[muəŋ˧˧ hɨn˨˩]

muôn (“multitudinous”) + hình (“shape”).

that varies a lot; that takes many different forms; that comes in all shapes and sizes


muôn hình vạn trạng

[muən˧˧ hïŋ˨˩ vaːn˧˨ʔ t͡ɕaːŋ˧˨ʔ]

[muəŋ˧˧ hɨn˦˩ vaːŋ˨˩ʔ ʈaːŋ˨˩ʔ]

[muəŋ˧˧ hɨn˨˩ vaːŋ˨˩˨ ʈaːŋ˨˩˨]

[muəŋ˧˧ hɨn˨˩ jaːŋ˨˩˨ ʈaːŋ˨˩˨]

muôn hình (“highly varied”) + Chinese 萬狀／万状 (wànzhuàng, “highly varied”, literally “myriad states”).

der

cuộc sống muôn hình vạn trạng


quyên

Sino-Vietnamese reading of various Chinese characters.


kỉ vật

[ki˧˩ vət̚˧˨ʔ]

[kɪj˧˨ vək̚˨˩ʔ]

[kɪj˨˩˦ vək̚˨˩˨]

[kɪj˨˩˦ jək̚˨˩˨]

Tuyết Nhi vừa khóc vừa đưa cho Linh Lan xem kỉ vật cuối cùng của cha mà nàng vẫn hàng mang theo: Một con dao nhỏ sắc lạnh trên cán có khắc chữ Nhẫn.

2019, Trần Thị Tú Ngọc, “Sói đỏ núi Ba Đầu”, in Truyện ngắn hay 2019, NXB Hội Nhà văn:

Tuyết Nhi, crying, handed Linh Lan the last reminder of her father which she always had with her: a small, sharp, cold knife with the Chinese character "endurance" etched on the handle.

souvenir, object owned to remind one of something


tàn hại

[taːŋ˦˩ haːj˨˩ʔ]

[taːŋ˨˩ haːj˨˩˨]

– Bọn quan quân vô sỉ tàn hại dân lành mau xuống ngựa nộp mạng.

2005, chapter 1, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

"Impudent government soldiers who do harm to innocent civilians, get of your horses right now and die."


dân lành

[zən˧˧ lajŋ̟˨˩]

[jəŋ˧˧ lɛɲ˦˩]

[jəŋ˧˧ lan˨˩]

dân (“people, civilians”) + lành (“harmless, healthy”).

com

"Impudent government soldiers who do harm to law-abiding civilians, get of your horses right now and die."


kết giao

[kəːt̚˦˥ jaːw˧˧]

[…] chợt trong óc lóe lên một tia sáng, nghĩ tới lúc hai người kết giao từng thề "Chỉ mong được chết cùng ngày cùng tháng cùng năm",[…]

[…] suddenly a light went up in his mind and he thought of the moment the two of them established their friendship and swore, "We but desire to die the same day, the same month, the same year;" […]

(literary) to become friends, to establish a friendship


vô sỉ

[vow˧˧ ʂɪj˧˨]

[vow˧˧ ʂɪj˨˩˦]


ác đấu

[ʔaːk̚˧˦ ʔɗəw˧˦]

[ʔaːk̚˦˧˥ ʔɗəw˨˩˦]

[ʔaːk̚˦˥ ʔɗəw˦˥]

[…] trong lúc ác đấu lại bắn theo thói quen lúc bình thời quên mất số tên có hạn, mới giật mình biết tên đã hết, vội quay ngựa cúi người nhặt tên rơi dưới đất.

[…] during the fierce fighting, his shooting fell back to peacetime habits and he forgot his supply of arrow was limited; after a moment of surprise that his arrows had run out, he hurriedly turned his horse and bowed down to pick up fallen arrows.

(literary, uncommon, chiefly fiction) to fight fiercely


bình thời

[ʔɓïŋ˨˩ tʰəːj˨˩]

[ʔɓɨn˦˩ tʰəːj˦˩]

[ʔɓɨn˨˩ tʰəːj˨˩]

[…] trong lúc ác đấu lại bắn theo thói quen lúc bình thời, quên mất số tên có hạn, mới giật mình biết tên đã hết, vội quay ngựa cúi người nhặt tên rơi dưới đất.

(literary, chiefly Chinese fiction) peacetime


𧋾

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 虫 (trùng, “a radical used in compounds relating to certain animals”) + phonetic 邑 (ấp).


đạn dược

[ʔɗaːn˧˨ʔ zɨək̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːŋ˨˩ʔ jɨək̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːŋ˨˩˨ jɨək̚˨˩˨]

1850, Karl Marx & Friedrich Engels, “Ansprache der Zentralbehörde an den Bund vom März” / “Address of the Central Committee to the Communist League” / “Lời kêu gọi của Ban chấp hành trung ương gửi Liên đoàn những người cộng sản”
Bất kể với lý do nào họ cũng không được nộp vũ khí và đạn dược; và khi cần thiết, phải dùng bạo lực để giáng trả mọi mưu đồ tước khí giới.
Under no pretext should arms and ammunition be surrendered; any attempt to disarm the workers must be frustrated, by force if necessary.

ammunition (articles used in charging firearms and ordnance of all kinds)


thuyền tam bản

[tʰwiən˨˩ taːm˧˧ ʔɓaːn˧˩]

[tʰwiəŋ˦˩ taːm˧˧ ʔɓaːŋ˧˨]

[tʰ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩ taːm˧˧ ʔɓaːŋ˨˩˦]


xuồng ba lá

[suəŋ˨˩ ʔɓaː˧˧ laː˧˦]

[suəŋ˦˩ ʔɓaː˧˧ laː˨˩˦]

[suəŋ˨˩ ʔɓaː˧˧ laː˦˥]


Hội Tam Điểm

[hoj˧˨ʔ taːm˧˧ ʔɗiəm˧˩]

[hoj˨˩ʔ taːm˧˧ ʔɗiəm˧˨]

[hoj˨˩˨ taːm˧˧ ʔɗim˨˩˦]


số lẻ

[ʂow˨˩˦ lɛ˧˨]

[sow˨˩˦ lɛ˧˨]

[ʂow˦˥ lɛ˨˩˦]

[sow˦˥ lɛ˨˩˦]


số chẵn

[so˧˦ t͡ɕan˦ˀ˥]

[ʂow˨˩˦ t͡ɕaŋ˧˨]

[sow˨˩˦ t͡ɕaŋ˧˨]

[ʂow˦˥ caŋ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-số chẵn.wav


tam đoạn luận

[taːm˧˧ ʔɗwaːn˧˨ʔ lwən˧˨ʔ]

[taːm˧˧ ʔɗwaːŋ˨˩ʔ lwəŋ˨˩ʔ]

[taːm˧˧ ʔɗwaːŋ˨˩˨ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]


free ship

[fɹɪj˧˧ ʂip̚˦˧˥]

[fɹɪj˧˧ sip̚˦˧˥]

[fɹɪj˧˧ ʂip̚˦˥]

[fɹɪj˧˧ sip̚˦˥]

English free + clipping of English shipping; see the Vietnamese borrowing ship (“to ship, to make a delivery”).

"Free ship mới mua", một cư dân mạng Thái Lan hài hước bình luận.

2020, Bảo Duy, “Ai đã rao bán tàu ngầm 220 triệu baht trên Shopee Thái, không 'free ship' 40 baht?”, in Tuổi trẻ online:

"I only buy it if delivery is free of charge," a Thai netizen commented tongue-in-cheek.

Bạn mua hàng vì điều gì, sản phẩm chất lượng, mẫu mã đẹp, giá rẻ, hàng thiết kế, hàng độc hay chỉ vì free ship.

2021, Thành Bobber, Ngô Quang Đạo, Hoàng Yến, Facebook Marketing từ A đến Z version 2.0, MediaZ, page 90:

What makes you buy goods? High quality, beautiful model, low price, designer goods, unique goods, or just no delivery fee?

without delivery fee, shipping free of charge


áo bào

[ʔaːw˧˦ ʔɓaːw˨˩]

[ʔaːw˨˩˦ ʔɓaːw˦˩]

[ʔaːw˦˥ ʔɓaːw˨˩]

[…] thấy người cưỡi trên lừa thân hình to béo, mặc áo bào gấm Thục màu tím, tay cầm một cái quạt lớn phe phẩy không ngừng,[…]

2005, chapter 11, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

[…] they saw the person riding the donkey was fat, wore a purple Shu-brocade gown, and incessantly waved a big fan in his hand, […]


trời tru đất diệt

Partial calque of Literary Chinese 天誅地滅 (thiên tru địa diệt, literally “heaven and earth damn”)

pcal

the person in question shall be cursed/damned; the person in question shall suffer


người không vì mình, trời tru đất diệt

Partial calque of Literary Chinese 人不為己，天誅地滅 (nhân bất vị kỉ thiên tru địa diệt).

Should a person not live a selfish life for themselves, they shall be destroyed by heaven and earth.


truyền bá

[t͡ɕwiən˨˩ ʔɓaː˧˦]

[ʈwiəŋ˦˩ ʔɓaː˨˩˦]

[ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩ ʔɓaː˦˥]


phồn vinh

[fon˨˩ vïŋ˧˧]

[foŋ˦˩ vɨn˧˧]

[foŋ˨˩ vɨn˧˧]

[foŋ˨˩ jɨn˧˧]

nền kinh tế phồn vinh


nhà kính

[ɲaː˨˩ kïŋ˧˦]

[ɲaː˦˩ kɨn˦˧˥]

[ɲaː˨˩ kɨn˦˥]


đang không

[ʔɗaːŋ˧˧ xəwŋ͡m˧˧]

[ʔɗaːŋ˧˧ kʰəwŋ͡m˧˧]

[ʔɗaːŋ˧˧ xəwŋ͡m˧˧]

[ʔɗaːŋ˧˧ kʰəwŋ͡m˧˧]

[ʔɗaːŋ˧˧ xəwŋ͡m˧˧]


trạnh

[t͡ɕajŋ̟˧˨ʔ]


rượn

rượn chơi lười học

To overindulge in play and neglect one's learning

heo rượn đực

rượn như ngựa Thượng Tứ

to be lewd, lustful, lascivious (literally, “to rut like an imperial mare”)

(North Central Vietnam, of animals, offensive when used for humans) to be in oestrus, to be in heat, to rut


mãng xà

[maːŋ˦ˀ˥ saː˨˩]

[maːŋ˧˨ saː˦˩]

[maːŋ˨˩˦ saː˨˩]

Sino-Vietnamese word from 蟒蛇, composed of 蟒 (“python”) and 蛇 (“snake”). The mythological sense is probably a Vietnamese innovation.

vi-etym-sino

a kind of giant, monstrous, wicked snake or serpent in Vietnamese folklore


công đồng

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˦˩]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

Sino-Vietnamese word from 公同, composed of 公 (“common”) and 同 (“together”).


nói phét

[nɔj˧˦ fɛt̚˧˦]

[nɔj˨˩˦ fɛt̚˦˧˥]

[nɔj˦˥ fɛk̚˦˥]

(colloquial) to talk big, to talk a good game


nói khoác

[nɔj˨˩˦ kʰwaːk̚˦˧˥]

[nɔj˨˩˦ xwaːk̚˦˧˥]

[nɔj˦˥ kʰwaːk̚˦˥]


nói sạo

[nɔj˧˦ saːw˧˨ʔ]

[nɔj˨˩˦ ʂaːw˨˩ʔ]

[nɔj˨˩˦ saːw˨˩ʔ]

[nɔj˦˥ ʂaːw˨˩˨]

[nɔj˦˥ saːw˨˩˨]


sạo

Sạo quá!


sạo

grunt (any fish of the perciform family Haemulidae)


tứ

Sino-Vietnamese reading of 思 (“thought”)

tình tứ

lovable; affectionate; amorous; romantic


lay động

[laj˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[laj˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[la(ː)j˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

Nàng chợt thấy mặt nóng bừng, tay trái khẽ run lên chiếc giá nến lay động, mấy giọt sáp nhỏ xuống mặt người kia.

She suddenly felt herself blushing, her left hand trembled lightly and the candle holder vibrated, some drops of wax dripped onto that person's face.


tạp vụ

[taːp̚˧˨ʔ vu˧˨ʔ]

[taːp̚˨˩ʔ vʊw˨˩ʔ]

[taːp̚˨˩˨ vʊw˨˩˨]

[taːp̚˨˩˨ jʊw˨˩˨]


đạo nhân

[ʔɗaːw˧˨ʔ ɲən˧˧]

[ʔɗaːw˨˩ʔ ɲəŋ˧˧]

[ʔɗaːw˨˩˨ ɲəŋ˧˧]

Nhưng đạo nhân kia thân hình cứ theo mũi thương né tránh tiến thoái thì làm sao đánh được y?

But the Taoist monk simply followed the tip of the blade to dodge, advance and retreat; how could he beat him?


tiến thoái

[tiəŋ˦˧˥ tʰwaːj˨˩˦]

[tiəŋ˦˥ tʰ⁽ʷ⁾aːj˦˥]

But the Daoist monk simply followed the tip of the blade to dodge, advance and retreat; how could he beat him?


ong khoái

[ʔawŋ͡m˧˧ kʰwaːj˨˩˦]

[ʔɔŋ˧˧ xwaːj˨˩˦]

[ʔawŋ͡m˧˧ kʰwaːj˦˥]

ong + khoái; the second element is from Proto-Vietic *kweːʔ, borrowed from a Sino-Tibetan language. Cognate with Chut [Rục] kwiː³, Chepang क्वाय्, Drung kua, Manipuri ꯈꯣꯏ (khoʼi) (the latter three inherited from a common ST root). The initial velar shows irregular aspiration.


ngũ âm

[ŋu˦ˀ˥ ʔəm˧˧]

[ŋʊw˧˨ ʔəm˧˧]

[ŋʊw˨˩˦ ʔəm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 五音, composed of 五 (“five”) and 音 (“sound”).

the five notes cung, thương, giốc, chủy, vũ of the classic pentatonic scale


biên độ

[ʔɓiən˧˧ ʔɗo˧˨ʔ]

[ʔɓiəŋ˧˧ ʔɗow˨˩ʔ]

[ʔɓiəŋ˧˧ ʔɗow˨˩˨]


vắn tắt

[vaŋ˦˧˥ tak̚˦˧˥]

[…] chỉ cần Quách Tỉnh kể hơi vắn tắt là hỏi han tới tận ngọn ngành mới thôi.

2005, chapter 16, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

[…] Guō Jìng needed only tell the gist of the matter and he would ask even the smallest details before relenting.


ngũ hành

[ŋu˦ˀ˥ hajŋ̟˨˩]

[ŋʊw˧˨ hɛɲ˦˩]

[ŋʊw˨˩˦ han˨˩]

Sino-Vietnamese word from 五行, composed of 五 (“five”) and 行 (“constant change”).


ốp la

[ʔop̚˧˦ laː˧˧]

[ʔop̚˦˧˥ laː˧˧]

[ʔop̚˦˥ laː˧˧]

bánh mì ốp la


dễ gần

[ze˦ˀ˥ ɣən˨˩]

[jej˧˨ ɣəŋ˦˩]

[jej˨˩˦ ɣəŋ˨˩]


đem chuông đi đánh xứ người

[ʔɗɛm˧˧ t͡ɕuəŋ˧˧ ʔɗi˧˧ ʔɗajŋ̟˧˦ sɨ˧˦ ŋɨəj˨˩]

[ʔɗɛm˧˧ t͡ɕuəŋ˧˧ ʔɗɪj˧˧ ʔɗɛɲ˦˧˥ sɨ˨˩˦ ŋɨj˦˩]

[ʔɗɛm˧˧ cuəŋ˧˧ ʔɗɪj˧˧ ʔɗan˦˥ sɨ˦˥ ŋɨj˨˩]

Literally, "to bring a bell to fight someone's lands".

to go elsewhere for competition, to take part in a contest away from home


ngũ sắc

[ŋu˦ˀ˥ sak̚˧˦]

[ŋʊw˧˨ ʂak̚˦˧˥]

[ŋʊw˧˨ sak̚˦˧˥]

[ŋʊw˨˩˦ ʂak̚˦˥]

[ŋʊw˨˩˦ sak̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 五色, composed of 五 (“five”) and 色 (“color”).

Theory of the Five Elements (Wuxing 五行)
w:Color in Chinese culture

The five standard colors black, red, blue-green (青), white and yellow in traditional Chinese art and culture which correspond to to the five elements of water, fire, wood, metal and earth.


ngũ sắc

cây (classifier)
bông (classifier)
hoa (classifier)

[ŋu˦ˀ˥ sak̚˧˦]

[ŋʊw˧˨ ʂak̚˦˧˥]

[ŋʊw˧˨ sak̚˦˧˥]

[ŋʊw˨˩˦ ʂak̚˦˥]

[ŋʊw˨˩˦ sak̚˦˥]


bần đạo

[ʔɓən˨˩ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[ʔɓəŋ˦˩ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[ʔɓəŋ˨˩ ʔɗaːw˨˩˨]

Đạo nhân kia nói: – Bần đạo quả thật rất thô lỗ, xin tạ lỗi ở đây.

The Taoist monk said, "I'm so rude, please accept my apologies."


tạ lỗi

[taː˧˨ʔ loj˦ˀ˥]

[taː˨˩˨ loj˨˩˦]


lỗ mãng

[lo˦ˀ˥ maːŋ˦ˀ˥]

[low˨˩˦ maːŋ˨˩˦]

Mới rồi ăn nói vô lễ, thật lỗ mãng quá.

I just spoke insolently / disrespectfully, so hot-headed of me.


quang cảnh

[kwaːŋ˧˧ kajŋ̟˧˩]

[kwaːŋ˧˧ kɛɲ˧˨]

[waːŋ˧˧ kan˨˩˦]

Người kia mở mắt ra nhìn, chợt thấy trước mặt một khuôn mặt xinh đẹp như hoa […] quang cảnh trước mắt như đang trong mơ, bất giác vô cùng ngạc nhiên.

The person opened his eyes for a look and suddenly saw in front of him a face as beautiful as a flower […] the view in front of him was like in a dream; suddenly he was astonished.


trợ chiến

[t͡ɕəː˧˨ʔ t͡ɕiən˧˦]

[ʈəː˨˩ʔ t͡ɕiəŋ˦˧˥]

[ʈəː˨˩˨ ciəŋ˦˥]

Dương Thiết Tâm cầm thương sắt định ra cửa trợ chiến, Quách Khiếu Thiên vội kéo lại, hạ giọng nói:[…]

Yáng Tiěxīn grabbed his iron spear to go out and help him fight, Guō Xiàotiān quickly pulled him back and quietly said, […]


vô lễ

Mới rồi ăn nói vô lễ, thật lỗ mãng quá.


công dung ngôn hạnh

[kəwŋ͡m˧˧ zʊwŋ͡m˧˧ ŋon˧˧ hajŋ̟˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ jʊwŋ͡m˧˧ ŋoŋ˧˧ hɛɲ˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ jʊwŋ͡m˧˧ ŋoŋ˧˧ han˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 功, 容, 言 and 行.

Đứa con gái này của huynh đệ có công dung ngôn hạnh gì thì một chút cũng nói không ra, nhưng huynh đệ vẫn muốn gả nó cho một người chồng tốt.

2005, chapter 18, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

If this daughter of mine has some of the four feminine virtues I won't say anything about it, but I still want to marry her off to a good husband.

the four feminine virtues of Confucianism (diligent work, modest manners, proper speech, morality)


Tử Cấm Thành

[tɨ˧˩ kəm˧˦ tʰajŋ̟˨˩]

[tɨ˧˨ kəm˦˧˥ tʰɛɲ˦˩]

[tɨ˨˩˦ kəm˦˥ tʰan˨˩]

Sino-Vietnamese word from 紫禁城, composed of 紫 (“purple; violet”), 禁 (“forbidden”) and 城 (“city”).
Purple refers to the North Star, which in traditional Chinese astrology was the heavenly abode of the Celestial Emperor.


giốc

[jəwk͡p̚˦˧˥]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 角 (SV: giác).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">giác</i>

vi-etym-sino

(music) the third note in the classic pentatonic scale


huyễn

Sino-Vietnamese reading of 幻. Doublet of ảo (“virtual; imaginary”).


y đạo

[ʔi˧˧ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[ʔɪj˧˧ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[ʔɪj˧˧ ʔɗaːw˨˩˨]

Thứ nhất là y đạo, luyện đan không thành nhưng về việc chữa bệnh qua đó cũng biết được không ít.

First, I'm don't master either the art of healing nor the preparation of life elixirs, but through them I did learn quite a lot of curing diseases.


luyện đan

[lwiən˧˨ʔ ʔɗaːn˧˧]

[lwiəŋ˨˩ʔ ʔɗaːŋ˧˧]

[l⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨ ʔɗaːŋ˧˧]

(Taoism, historical) art of preparing elixirs of life


thẹn thùng

[tʰɛn˧˨ʔ tʰʊwŋ͡m˨˩]

[tʰɛŋ˨˩ʔ tʰʊwŋ͡m˦˩]

[tʰɛŋ˨˩˨ tʰʊwŋ͡m˨˩]

Lúc bấy giờ Bao Tích Nhược rên lên một tiếng tỉnh lại, thấy ba người đàn ông đứng quanh bất giác thẹn thùng, vội vàng trở vào phòng trong.

The same moment, Bāo Xīruò groaned and woke up; when she saw the three men standing around her, she was suddenly abashed and she hurriedly returned to the inner chamber.


ngũ giới

[ŋu˦ˀ˥ zəːj˧˦]

[ŋʊw˧˨ jəːj˨˩˦]

[ŋʊw˨˩˦ jəːj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 五戒, composed of 五 (“five”) and 戒 (“to swear off; be on guard”).


bình sinh

[ʔɓïŋ˨˩ sïŋ˧˧]

[ʔɓɨn˦˩ ʂɨn˧˧]

[ʔɓɨn˦˩ sɨn˧˧]

[ʔɓɨn˨˩ ʂɨn˧˧]

[ʔɓɨn˨˩ sɨn˧˧]

Bình sinh bần đạo học hành chỉ có ba điều là hơi được an ủi.

In all my life of studying, only three things can comfort me at little.


trường mâu

[t͡ɕɨəŋ˨˩ məw˧˧]

[ʈɨəŋ˦˩ məw˧˧]

[ʈɨəŋ˨˩ məw˧˧]

Dương Thiết Tâm tránh qua một bên, nhưng hai tên lính cầm trường mâu hai bên cứ ấn mũi mâu vào hai bên sườn y.

Yáng Tiěxīn dodged to the side, but the two pike-wielding soldiers at both sides pushed the points of their pikes into both sides of his rib cage.


ngũ quan

[ŋu˦ˀ˥ kwaːn˧˧]

[ŋʊw˧˨ kwaːŋ˧˧]

[ŋʊw˨˩˦ waːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 五官, composed of 五 (“five”) and 官 (“sense”).

the five senses of sight (thị giác), hearing (thính giác), smell (khứu giác), taste (vị giác) and touch (xúc giác)


cốt yếu

[kot̚˧˦ ʔiəw˧˦]

[kok̚˦˧˥ ʔiw˨˩˦]


trúng kế

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˦ ke˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˦˧˥ kej˨˩˦]

[ʈʊwŋ͡m˦˥ kej˦˥]

– Ném binh khí cung tên xuống, sẽ tha cho các ngươi khỏi chết. / Dương Thiết Tâm nói: / – Đại ca, đừng trúng kế của chúng.

"Throw down your weapons and we'll spare you." / Yáng Tiěxīn said, "Brother, don't fall into their trap."


làm khó

[laːm˨˩ xɔ˧˦]

[laːm˦˩ kʰɔ˨˩˦]

[laːm˦˩ xɔ˨˩˦]

[laːm˨˩ kʰɔ˦˥]

[laːm˨˩ xɔ˦˥]

(literal) to make something more difficult

Ông không chịu để em yên thân, suốt ngày làm khó em.

He doesn't wanna leave me alone, he's always trying to make my life hell.

Xin đừng làm khó nhau.

Please stop make it more difficult for each of us.


thọc gậy bánh xe

[tʰawk͡p̚˧˨ʔ ɣəj˧˨ʔ ʔɓajŋ̟˧˦ sɛ˧˧]

[tʰawk͡p̚˨˩ʔ ɣəj˨˩ʔ ʔɓɛɲ˦˧˥ sɛ˧˧]

[tʰawk͡p̚˨˩˨ ɣəj˨˩˨ ʔɓan˦˥ sɛ˧˧]

thọc (“to thrust”) + gậy (“cane”) + bánh xe (“wheel”).

com

put a spoke in someone's wheel
put a spoke in someone's wheel

throw a spanner in the works
throw a spanner in the works

(intransitive, idiomatic) to put a spoke in someone's wheel; to throw a spanner in the works


tam tiêu

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tam tiêu.wav

Sino-Vietnamese word from 三焦, composed of 三 (“three”) and 焦 (“burner”)

vi-etym-sino

traditional Chinese medicine
traditional Chinese medicine

(traditional Chinese medicine, anatomy) triple burner


số dách

[ʂow˨˩˦ jat̚˦˧˥]

số + dách; the second element is from Cantonese 一 (jat¹) (SV: nhất).

(Southern Vietnam, colloquial, of quality) the best


lục súc

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ sʊwk͡p̚˧˦]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ ʂʊwk͡p̚˦˧˥]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ sʊwk͡p̚˦˧˥]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ ʂʊwk͡p̚˦˥]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ sʊwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 六畜, composed of 六 (“six”) and 畜 (“raise animals”).

the six domestic animals: horse (ngựa), ox (bò), goat (dê), pig (heo/lợn), dog (chó) and fowl (gà)


nghênh ngang

[ŋəjŋ̟˧˧ ŋaːŋ˧˧]

[ŋen˧˧ ŋaːŋ˧˧]

[ŋəːn˧˧ ŋaːŋ˧˧]

haughty, arrogant, overweening, high and mighty


nhợt

nhờn nhợt


nhợt nhạt

[ɲəːt̚˧˨ʔ ɲaːt̚˧˨ʔ]

[ɲəːk̚˨˩ʔ ɲaːk̚˨˩ʔ]

[ɲəːk̚˨˩˨ ɲaːk̚˨˩˨]


oan trái

[ʔwaːn˧˧ t͡ɕaːj˧˦]

[ʔwaːŋ˧˧ ʈaːj˨˩˦]

[(ʔ)waːŋ˧˧ ʈaːj˦˥]


trái nghĩa

[t͡ɕaːj˧˦ ŋiə˦ˀ˥]

[ʈaːj˨˩˦ ŋiə˧˨]

[ʈaːj˦˥ ŋiə˨˩˦]


ân nghĩa

[ʔən˧˧ ŋiə˦ˀ˥]

[ʔəŋ˧˧ ŋiə˧˨]

[ʔəŋ˧˧ ŋiə˨˩˦]

mang nặng ân nghĩa trong lòng

to entertain a feeling of gratitude deep in one's heart

August 2019, Hồ Tiểu Ngọc, "Cảm thức văn hóa trong thơ nữ Việt Nam hiện đại (Cultural perceptions in modern Vietnamese women's poetry)" Tạp chí Sông Hương (Hương River Journal)

Culture within love manifests itself in faithfulness, gratitude and obligation, steely unbreakable vows; even during war-caused separation, the wife still waited for the day of unification.

Văn hóa trong tình yêu biểu hiện ở lòng thủy chung, ân nghĩa, sự son sắt hẹn thề; trong chiến tranh chia cắt, người vợ vẫn đợi ngày thống nhất.

Biết bao nhiêu là ân nghĩa! Từ có yêu Hộ đến đâu, có chịu khó đến đâu, có làm nô lệ cho Hộ suốt đời Từ nữa, thì cũng chưa đủ để đền ơn.

1943, Nam Cao, Đời Thừa (A Redundant Life):

So many favors! However much Từ loves Hộ, however many hardships she'll endure, even to the point of being enthralled to Hộ for the rest of Từ's life, those shan't be enough to return those favors.

Là con người thì phải trọn đạo hiếu, phải nhớ ân nghĩa và đền trả những ân nghĩa ấy. Trong tất cả các ân nghĩa, có thể nói lớn lao nhất là ân nghĩa cha mẹ .

2000, Thích Nhật Quang, "Hiếu Ðạo Của Người Con Phật (The Buddhist's Filial Duty)" Tuần Báo Giác Ngộ - Số 28 (Awakening Weekly Newspaper - Issue 28)

As human beings, we must fulfill our duty to be filial, to remember favors and return those favors. Of all favors, we may say that the greatest are our fathers' and mothers' favors.


bễ

thụt bễ

kéo bễ thổi lò

to work the bellows and blow on the fire


rệ đường

[ze˧˨ʔ ʔɗɨəŋ˨˩]

[ʐej˨˩ʔ ʔɗɨəŋ˦˩]

[ɹej˨˩˨ ʔɗɨəŋ˨˩]


xẵng

nói chuyện xẵng


bỉ

những điều ham muốn ấy thật đáng bỉ


thời thượng

[tʰəːj˨˩ tʰɨəŋ˧˨ʔ]

[tʰəːj˦˩ tʰɨəŋ˨˩ʔ]

[tʰəːj˨˩ tʰɨəŋ˨˩˨]

Các cửa hàng đều có biển tiếng Tây, bạn bè gọi nhau là tu (anh) với moi (tôi), nói tiếng Việt phải điểm vài chữ Tây thì mới thời thượng.

2019 October 13, Hữu Ngọc, “Nhà văn Hữu Ngọc: Học tiếng Tây để đánh Tây”, in Thế giới & Việt Nam, Hanoi, Vietnam:

All the shops had signs in French, friends called each other tu (you) and moi (I), having to mix in a few French words in order to be fashionable.


ọc

[ʔawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔawk͡p̚˨˩˨]


gạ gẫm

[ɣaː˧˨ʔ ɣəm˦ˀ˥]

[ɣaː˨˩ʔ ɣəm˧˨]

[ɣaː˨˩˨ ɣəm˨˩˦]


choài

choài tay ra bắt quả bóng


lụy

Traditional tone placement spelling of luỵ.


luỵ

để lụy cho gia đình

ông luỵ bờ


ghềnh

lên thác xuống ghềnh

up hill and down dale (literally, “up the waterfalls and down the rapids”)

Thác nước và ghềnh sông (gọi tắt là thác ghềnh) là những dạng tài nguyên thiên nhiên rất có ý nghĩa đối với phát triển kinh tế - xã hội và liên quan đến các lĩnh vực khoa học - kỹ thuật như Địa chất, Địa mạo, Địa lý, Thủy văn, Thủy điện, Thủy lợi, Thủy sản, Tài nguyên và Môi trường, Du lịch,…

2013, Nguyễn Ngọc & Sái Thị Ngân, “Thác ghềnh và tiềm năng du lịch thác ghềnh ở Việt Nam [Waterfalls and Rapids and their touristic potential in Vietnam]”, in Tạp chí Các khoa học về Trái đất [Vietnam Journal of Earth Sciences (VJES)], volume 35, number 2, pages 152 - 162:

Waterfalls and river rapids are the forms of natural resources which play significant role for socio-economic development and they are related to the scientific and technical fields such as Geology, Geomorphology, Geography, Hydrology, Hydro Power, Water resources, Fisheries, Natural resources and Environment and Tourism, etc.

rapids (a rough section of a river or stream which is difficult to navigate due to the swift and turbulent motion of the water.)


mạng lưới xã hội

[maːŋ˧˨ʔ lɨəj˧˦ saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ]

[maːŋ˨˩ʔ lɨj˨˩˦ saː˧˨ hoj˨˩ʔ]

[maːŋ˨˩˨ lɨj˦˥ saː˨˩˦ hoj˨˩˨]


㩫

chặt (Hán-Nôm)
dắt (Hán-Nôm)
giắt (Hán-Nôm)
rắc (Hán-Nôm)


㮠

㮠: Nôm readings: vang (canonical)
vành (canonical)


A diacritical mark of the Latin script, called dấu mũ (“hat mark”) in Vietnamese, and found on Â/â, Ầ/ầ, Ẩ/ẩ, Ẫ/ẫ, Ấ/ấ, Ậ/ậ, Ê/ê, Ề/ề, Ể/ể, Ễ/ễ, Ế/ế, Ệ/ệ, Ô/ô, Ồ/ồ, Ổ/ổ, Ỗ/ỗ, Ố/ố and Ộ/ộ.


lồm cồm

[…] như một bầy ong chạy túa ra ngoài, mấy tên đang bò dưới đất cũng lồm cồm chồm dậy chạy theo, chỉ sợ rớt lại phía sau.

2005, chapter 2, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

[…] like a swarm of bees flying out, the ones crawling on the ground also jumped upright and ran after the others, afraid to be left behind.


bản lĩnh

[ʔɓaːn˧˩ lïŋ˦ˀ˥]

[ʔɓaːŋ˧˨ lɨn˧˨]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ lɨn˨˩˦]

– Không ngờ hai thằng nghiệt rử kia lại có bản lĩnh như thế, đả thương không ít anh em bọn ta.

"Who'd've thought those two whoresons were so skilled; they injured more than a few of us."


kiêng dè

[kiəŋ˧˧ zɛ˨˩]

[kiəŋ˧˧ jɛ˦˩]

[kiəŋ˧˧ jɛ˨˩]

Dương Thiết Tâm lúc đầu còn có chút kiêng dè, không dám giết chết quan quân, đến lúc ấy thì bất chấp tất cả, đâm đông đập tây, trong khoảnh khắc giết chết vài người.

At the beginning, Yáng Tiěxīn had still showed some restraint, not daring to kill the government soldiers; then he started disregarding all, lashed out every which way, and in a short moment killed several of them.


khách khí

[kʰat̚˦˧˥ kʰɪj˨˩˦]

[xat̚˦˧˥ xɪj˨˩˦]

[kʰat̚˦˥ kʰɪj˦˥]

Y nghe Hồng Thất công, Quách Tĩnh gọi nàng là Dung nhi, trên đường cũng theo đó gọi là Dung nhi Dung nhi, chứ không khách khí gọi là Hoàng cô nương hay Hoàng tiểu thư.

2005, chapter 23, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

He had heard Hóng Qīgōng and Guō Jìng call her Róngr, and while on the way he thus also called her "Róngr, Róngr!" instead of the ceremonious Young Lady Huáng or Young Mistress Huáng.


bách tính

[ʔɓajk̟̚˧˦ tïŋ˧˦]

[ʔɓat̚˦˧˥ tɨn˦˧˥]

[ʔɓat̚˦˥ tɨn˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bách tính.wav

Sino-Vietnamese word from 百姓, with the Northern reading of both characters.

Gặp loạn tỏ lòng thương bách tính;
Lên thuyền gạt lệ cảm ba quân.
Đến nay thăm hỏi đò Giang Hán,
Phụ lão còn truyền nhớ sứ quân.

1909 [14th century], Luo Guanzhong, chapter 41, in Phan Kế Bính, transl., Romance of the Three Kingdoms:

In the chaos, your love for the common people clearly shone;
Wiping away your tears, ye boarded the boat; the three armies were emotionally touched.
Till now, aboard ferries across the Jiang and Han, when asked,
Old folks still relate those memories about you the prefect.

Hoàng đế làm hại bách tính chịu khổ, lấy một ít vàng bạc mà y lấy được của bách tính cũng chẳng phải là trộm cắp gì.

The emperor harms the common people; taking some of the treasures he took from the common people isn't stealing at all.

(Chinese fiction) common people, masses, ordinary citizens, general population


hồ thủy

Traditional tone placement spelling of hồ thuỷ.


đỏ choé

[ʔɗɔ˧˩ t͡ɕwɛ˧˦]

[ʔɗɔ˧˨ t͡ɕwɛ˨˩˦]

[ʔɗɔ˨˩˦ c⁽ʷ⁾ɛ˦˥]


đậu mùa

[ʔɗəw˧˨ʔ muə˨˩]

[ʔɗəw˨˩ʔ muə˦˩]

[ʔɗəw˨˩˨ muə˨˩]


trái khoáy

[ʈaːj˨˩˦ kʰwaj˨˩˦]

[ʈaːj˨˩˦ xwaj˨˩˦]


cao nhã

[kaːw˧˧ ɲaː˦ˀ˥]

[kaːw˧˧ ɲaː˧˨]

[kaːw˧˧ ɲaː˨˩˦]


đậu khấu

[ʔɗəw˧˨ʔ xəw˧˦]

[ʔɗəw˨˩ʔ kʰəw˨˩˦]

[ʔɗəw˨˩ʔ xəw˨˩˦]

[ʔɗəw˨˩˨ kʰəw˦˥]

[ʔɗəw˨˩˨ xəw˦˥]


à uôm

[ʔaː˨˩ ʔuəm˧˧]

[ʔaː˦˩ ʔuəm˧˧]

[ʔaː˨˩ ʔuəm˧˧]

anh phải phân biệt ai đúng ai sai, thay vì à uôm

you must make a difference between who is right and who is wrong, instead of lumping things together


đả thương

[ʔɗaː˧˩ tʰɨəŋ˧˧]

[ʔɗaː˧˨ tʰɨəŋ˧˧]

[ʔɗaː˨˩˦ tʰɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đả thương.wav


á khẩu

[ʔaː˧˦ xəw˧˩]

[ʔaː˨˩˦ kʰəw˧˨]

[ʔaː˨˩˦ xəw˧˨]

[ʔaː˦˥ kʰəw˨˩˦]

[ʔaː˦˥ xəw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 啞口 or 瘂口, where 瘂 is a variant form of 啞.


vòm miệng

[vɔm˨˩ miəŋ˧˨ʔ]

[vɔm˦˩ miəŋ˨˩ʔ]

[vɔm˨˩ miəŋ˨˩˨]

[jɔm˨˩ miəŋ˨˩˨]


mái vòm

[maːj˨˩˦ vɔm˦˩]


vòm họng

[vɔm˨˩ hawŋ͡m˧˨ʔ]

[vɔm˦˩ hawŋ͡m˨˩ʔ]

[vɔm˦˩ hɔŋ˨˩ʔ]

[vɔm˨˩ hawŋ͡m˨˩˨]

[jɔm˨˩ hawŋ͡m˨˩˨]


tiếng vọng

[tiəŋ˧˦ vawŋ͡m˧˨ʔ]

[tiəŋ˦˧˥ vawŋ͡m˨˩ʔ]

[tiəŋ˦˧˥ vɔŋ˨˩ʔ]

[tiəŋ˦˥ vawŋ͡m˨˩˨]

[tiəŋ˦˥ jawŋ͡m˨˩˨]


vang vọng

[vaːŋ˧˧ vawŋ͡m˧˨ʔ]

[vaːŋ˧˧ vawŋ͡m˨˩ʔ]

[vaːŋ˧˧ vɔŋ˨˩ʔ]

[vaːŋ˧˧ vawŋ͡m˨˩˨]

[jaːŋ˧˧ jawŋ͡m˨˩˨]


địa chỉ đỏ

[ʔɗiə˧˨ʔ t͡ɕi˧˩ ʔɗɔ˧˩]

[ʔɗiə˨˩ʔ t͡ɕɪj˧˨ ʔɗɔ˧˨]

[ʔɗiə˨˩˨ cɪj˨˩˦ ʔɗɔ˨˩˦]

địa chỉ (“address”) + đỏ (“red, communist”).

com

location of special significance to the communist revolution


đảng đối lập

head

đảng đối lập

đảng đối lập

vi-noun

đảng đối lập

đảng đối lập

[ʔɗaːŋ˧˩ ʔɗoj˧˦ ləp̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːŋ˧˨ ʔɗoj˨˩˦ ləp̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːŋ˨˩˦ ʔɗoj˦˥ ləp̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 黨 (“party”) and 對立 (“opposition”).


nhãn hiệu

[ɲaːn˦ˀ˥ hiəw˧˨ʔ]

[ɲaːŋ˧˨ hiw˨˩ʔ]

[ɲaːŋ˨˩˦ hiw˨˩˨]


thủy tiên

Traditional tone placement spelling of thuỷ tiên.


quáng gà

[kwaːŋ˧˦ ɣaː˨˩]

[kwaːŋ˦˧˥ ɣaː˦˩]

[waːŋ˦˥ ɣaː˨˩]


gà mờ

[ɣaː˨˩ məː˨˩]

[ɣaː˦˩ məː˦˩]

[ɣaː˨˩ məː˨˩]

mắt gà mờ

anh chàng gà mờ


tức vị

[tɨk̚˧˦ vi˧˨ʔ]

[tɨk̚˦˧˥ vɪj˨˩ʔ]

[tɨk̚˦˥ vɪj˨˩˨]

[tɨk̚˦˥ jɪj˨˩˨]

(historical, literary) to become king; to ascend the throne


tức tối

[tɨk̚˦˧˥ toj˨˩˦]


gà lôi

[ɣaː˨˩ loj˧˧]

[ɣaː˦˩ loj˧˧]

[ɣaː˨˩ loj˧˧]


cổ ngữ

[ko˧˩ ŋɨ˦ˀ˥]

[kow˧˨ ŋɨ˧˨]

[kow˨˩˦ ŋɨ˨˩˦]

cuốn sách viết bằng cổ ngữ Latinh

a book written in the Latin language of old


hạ thế

[haː˧˨ʔ tʰe˧˦]

[haː˨˩ʔ tʰej˨˩˦]

[haː˨˩˨ tʰej˦˥]


nẩy

Northern Vietnam form of nảy (“to bounce”)


cạn chén

cạn (“to down”) + chén (“Chinese-style small handleless cup”), calque of Chinese 乾杯／干杯 (can bôi)

af

(literal, drinking) to down a cup of an alcoholic drink


cạn chén

(drinking) let's down our (alcoholic) drinks


hồ thuỷ

[how˨˩ tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 湖水 (“lake water”).


ơn nghĩa

[ʔəːn˧˧ ŋiə˦ˀ˥]

[ʔəːŋ˧˧ ŋiə˧˨]

[ʔəːŋ˧˧ ŋiə˨˩˦]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 恩義 (SV: ân nghĩa).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">ân nghĩa</i>

vi-etym-sino

16th century, Wu Cheng'en, Journey to the West, Chapter 3, Vietnamese translation by Phan Kế Bính
Tôi mang ơn hiền lân quá nhiều! Nhưng có thiết bảng cầm tay, phải có y giáp mới dễ coi. Vậy hiền lân giúp luôn cho vuông tròn ơn nghĩa.

I'm very much indebted to you my good neighbor. Yet with this iron rod in hand, I shall still need a fitting suit of armor. Therefore, good neighbor, please also help me with that, so as to make whole my feelings of gratitude.

14th century, Shi Nai'an, Water Margin, Chapter 66, 1925 Vietnamese translation by Trần Tuấn Khải
Lũ trẻ con vô tài, trên phụ ơn nghĩa của triều đình, dưới nhục danh giá tiên tổ, không biết chút gì là liêm sỉ, nay còn dẫn thân đến đây để làm chi?

You good-for-nothing louts, that betray the court's grace from above, that dishonor the names and dignities of your ancestors in the lower realm, that know neither honesty nor shame, how dare you show up here now?

Synonym of ân nghĩa (“feelings of gratitude and loyalty; grace, favor, kindness”).


tả ngạn

[taː˧˩ ŋaːn˧˨ʔ]

[taː˧˨ ŋaːŋ˨˩ʔ]

[taː˨˩˦ ŋaːŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 左岸, composed of 左 (“left”) and 岸 (“bank”).

the left bank (river bank to the left when facing downstream)


cơ nghiệp

Sino-Vietnamese word from 機業, composed of 機 (“opportunity; chance”) and 業 (“business”).

[kəː˧˧ ŋiəp̚˧˨ʔ]

[kəː˧˧ ŋiəp̚˨˩ʔ]

[kəː˧˧ ŋip̚˨˩˨]


cơ nghiệp

[kəː˧˧ ŋiəp̚˧˨ʔ]

[kəː˧˧ ŋiəp̚˨˩ʔ]

[kəː˧˧ ŋip̚˨˩˨]


kẹo mút

[kɛw˧˨ʔ mut̚˧˦]

[kɛw˨˩ʔ mʊk̚˦˧˥]

[kɛw˨˩˨ mʊk͡p̚˦˥]


Xanh Kít và Nê-vít

[sajŋ̟˧˧ kit̚˧˦ vaː˨˩ ne˧˧ vit̚˧˦]

[sɛɲ˧˧ kit̚˦˧˥ vaː˦˩ nej˧˧ vit̚˦˧˥]

[san˧˧ kɨt̚˦˥ vaː˨˩ nej˧˧ vɨt̚˦˥]

[san˧˧ kɨt̚˦˥ jaː˨˩ nej˧˧ jɨt̚˦˥]

Saint Kitts and Nevis
Saint Kitts and Nevis#English

Saint Kitts and Nevis (a country consisting of two islands in the Caribbean)


u uất

[ʔu˧˧ ʔwət̚˧˦]

[ʔʊw˧˧ ʔwək̚˦˧˥]

[ʔʊw˧˧ (ʔ)wək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 幽鬱.
Collapsed in usage with the similar sounding ưu uất, which is the reading of Chinese 憂鬱／忧郁 (yōuyù). Some prescriptivists might prefer one over the other, although in practice, they are hardly differentiated.


kẹo dừa

[kɛw˧˨ʔ zɨə˨˩]

[kɛw˨˩ʔ jɨə˦˩]

[kɛw˨˩˨ jɨə˨˩]

Đừng nói nhiều, hãy chia kẹo dừa đi!

Don't talk too much, just share the coconut candy!

coconut candy, usually the Vietnamese coconut candy commonly produced in Bến Tre province


Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam

[kwən˧˧ zaːj˧˩ fawŋ͡m˧˦ miən˨˩ naːm˧˧ viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[kwəŋ˧˧ jaːj˧˨ fawŋ͡m˦˧˥ miəŋ˦˩ naːm˧˧ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[kwəŋ˧˧ jaːj˧˨ fɔŋ˦˧˥ miəŋ˦˩ naːm˧˧ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[wəŋ˧˧ jaːj˨˩˦ fawŋ͡m˦˥ miəŋ˨˩ naːm˧˧ viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[wəŋ˧˧ jaːj˨˩˦ fawŋ͡m˦˥ miəŋ˨˩ naːm˧˧ jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]

quân (“army”) + giải phóng (“to liberate”) + miền (“region”) + nam (“south”) + Việt Nam (“Vietnam”).

compound

Các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam Việt Nam


chú âm phù hiệu

[t͡ɕu˧˦ ʔəm˧˧ fu˨˩ hiəw˧˨ʔ]

[t͡ɕʊw˨˩˦ ʔəm˧˧ fʊw˦˩ hiw˨˩ʔ]

[cʊw˦˥ ʔəm˧˧ fʊw˨˩ hiw˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chú âm phù hiệu.wav

Sino-Vietnamese word from 注音符號 (“bopomofo”)

vi-etym-sino

(phonology) Zhuyin fuhao or bopomofo, a phonetic alphabet used to transcribe Mandarin for students of that language and for inputting Chinese, used in Taiwan.


bắn tin

[ʔɓaŋ˦˧˥ tin˧˧]

[ʔɓaŋ˦˥ tɨn˧˧]

to promptly inform someone; to quickly send news


bà mụ

[ʔɓaː˨˩ mu˧˨ʔ]

[ʔɓaː˦˩ mʊw˨˩ʔ]

[ʔɓaː˨˩ mʊw˨˩˨]


cúm gia cầm

[kum˦˧˥ jaː˧˧ kəm˦˩]

[kʊm˦˥ jaː˧˧ kəm˨˩]


phẩm hàm

[fəm˨˩˦ haːm˨˩]


ngũ cung

[ŋu˦ˀ˥ kʊwŋ͡m˧˧]

[ŋʊw˧˨ kʊwŋ͡m˧˧]

[ŋʊw˨˩˦ kʊwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 五 (“five”) and 宮 (“first note of pentatonic scale”).


thất nữ

[tʰət̚˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[tʰək̚˦˧˥ nɨ˧˨]

[tʰək̚˦˥ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 室女, composed of 室 (“house”) and 女 (“female”)


Đông Sơn

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ səːn˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ səːŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ səːŋ˧˧]

A small village on the banks of the Mã river in Hàm Rồng ward, Thanh Hoá city, Thanh Hoá province, Vietnam.

(archaeology) a Bronze Age culture of ancient Vietnam centred at the Red River Valley of northern Vietnam (1000 BCE–1st century C.E.)


病案

chữ Hán form of bệnh án (“medical record”).


đấu thầu

[ʔɗəw˧˦ tʰəw˨˩]

[ʔɗəw˨˩˦ tʰəw˦˩]

[ʔɗəw˦˥ tʰəw˨˩]

đấu (“compete”) + thầu (“project contract”).


thất bảo

[tʰət̚˧˦ ʔɓaːw˧˩]

[tʰək̚˦˧˥ ʔɓaːw˧˨]

[tʰək̚˦˥ ʔɓaːw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 七寶, composed of 七 (“seven”) and 寶 (“treasure”)

vi-etym-sino

(Buddhism) the seven treasures: vàng (gold), bạc (silver), lưu li, pha lê, (crystal) xà cừ (mother of pearl), xích châu and mã não (agate)


thất ngôn tuyệt cú

[tʰət̚˧˦ ŋon˧˧ twiət̚˧˨ʔ ku˧˦]

[tʰək̚˦˧˥ ŋoŋ˧˧ twiək̚˨˩ʔ kʊw˨˩˦]

[tʰək̚˦˥ ŋoŋ˧˧ t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨ kʊw˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thất ngôn tuyệt cú.wav

Sino-Vietnamese word from 七言絕句, composed of 七, 言 and 絕句.

(poetry) a form of Jueju in which each line consists of seven syllables


ngũ ngôn tuyệt cú

[ŋu˦ˀ˥ ŋon˧˧ twiət̚˧˨ʔ ku˧˦]

[ŋʊw˧˨ ŋoŋ˧˧ twiək̚˨˩ʔ kʊw˨˩˦]

[ŋʊw˨˩˦ ŋoŋ˧˧ t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨ kʊw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 五言絕句, composed of 五, 言 and 絕句.

(poetry) a form of Jueju in which each line consists of five syllables


tuyệt cú

[twiək̚˨˩ʔ kʊw˨˩˦]

[t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨ kʊw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 絕句, composed of 絕 (“to cut off”) and 句 (“line”).

(poetry) Jueju, a quatrain in which each line consists of five or seven syllables


gần xịt

[ɣən˨˩ sit̚˧˨ʔ]

[ɣəŋ˦˩ sit̚˨˩ʔ]

[ɣəŋ˨˩ sɨt̚˨˩˨]


vô danh tiểu tốt

[vow˧˧ jɛɲ˧˧ tiw˧˨ tok̚˦˧˥]


thó

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 取 (SV: thủ).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thủ</i>


thó

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 土 (SV: thổ).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thổ</i>


tứ tuyệt

[tɨ˧˦ twiət̚˧˨ʔ]

[tɨ˨˩˦ twiək̚˨˩ʔ]

[tɨ˦˥ t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 四 (“four”) and 絕 (“to cut off”).


ngũ ngôn tứ tuyệt

[ŋu˦ˀ˥ ŋon˧˧ tɨ˧˦ twiət̚˧˨ʔ]

[ŋʊw˧˨ ŋoŋ˧˧ tɨ˨˩˦ twiək̚˨˩ʔ]

[ŋʊw˨˩˦ ŋoŋ˧˧ tɨ˦˥ t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 五 (“five”), 言 (“speech”), 四 (“four”) and 絕 (“to cut off”).


thất ngôn tứ tuyệt

[tʰət̚˧˦ ŋon˧˧ tɨ˧˦ twiət̚˧˨ʔ]

[tʰək̚˦˧˥ ŋoŋ˧˧ tɨ˨˩˦ twiək̚˨˩ʔ]

[tʰək̚˦˥ ŋoŋ˧˧ tɨ˦˥ t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 七 (“seven”), 言 (“speech”), 四 (“four”) and 絕 (“to cut off”).


siêu thoát

[ʂiw˧˧ tʰwaːk̚˦˧˥]

[ʂiw˧˧ tʰ⁽ʷ⁾aːk̚˦˥]

[siw˧˧ tʰ⁽ʷ⁾aːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 超脫, composed of 超 (“to pass”) and 脫 (“to escape”).

Qua báo, cho tôi được chia buồn cùng gia quyến chú Ba, cho tôi được cúi đầu lạy tạ, được khóc trước linh cữu chú, cầu mong cho linh hồn chú được siêu thoát nơi chín suối.

2023, Hoàng Hải Vân, Tấn Tú, Ông Tướng Tình Báo Bí Ẩn Và Những Điệp Vụ Siêu Hạng [The Mysterious Secret Agent and His Extraordinary Missions]:

Through the paper, allow me to send my condolences to Mr. Three's family, to kowtow, to cry before his casket, wishing his soul can move on to the afterlife.

(religion, of a lingering ghost) to move on to the afterlife, such as the land of 極樂／极乐 (jílè, “absolute bliss”) in Buddhism


nói đâu quên đấy

[nɔj˧˦ ʔɗəw˧˧ kwen˧˧ ʔɗəj˧˦]

[nɔj˨˩˦ ʔɗəw˧˧ kwen˧˧ ʔɗəj˨˩˦]

[nɔj˦˥ ʔɗəw˧˧ wəːn˧˧ ʔɗəj˦˥]

nói (“to tell”) + đâu (“wherever”) + quên (“to forget”) + đấy (“there”)

compound

go in one ear and out the other
go in one ear and out the other

(idiomatic) forgetful; blithe; having a tendency for things to go in one ear and out the other


giải thể

[jaːj˨˩˦ tʰej˨˩˦]


cười vỡ bụng

[kɨəj˨˩ vəː˦ˀ˥ ʔɓʊwŋ͡m˧˨ʔ]

[kɨj˦˩ vəː˧˨ ʔɓʊwŋ͡m˨˩ʔ]

[kɨj˨˩ vəː˨˩˦ ʔɓʊwŋ͡m˨˩˨]

[kɨj˨˩ jəː˨˩˦ ʔɓʊwŋ͡m˨˩˨]

cười (“to laugh”) + vỡ (“to break into pieces”) + bụng (“abdomen”).


song thất lục bát

[sawŋ͡m˧˧ tʰət̚˧˦ lʊwk͡p̚˧˨ʔ ʔɓaːt̚˧˦]

[ʂawŋ͡m˧˧ tʰək̚˦˧˥ lʊwk͡p̚˨˩ʔ ʔɓaːk̚˦˧˥]

[sɔŋ˧˧ tʰək̚˦˧˥ lʊwk͡p̚˨˩ʔ ʔɓaːk̚˦˧˥]

[ʂawŋ͡m˧˧ tʰək̚˦˥ lʊwk͡p̚˨˩˨ ʔɓaːk̚˦˥]

[sawŋ͡m˧˧ tʰək̚˦˥ lʊwk͡p̚˨˩˨ ʔɓaːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 雙 (“double”), 七 (“seven”), 六 (“six”) and 八 (“eight”)

vi-etym-sino

(poetry) a quatrain comprising a couplet of two seven-syllable lines followed by a couplet of one six-syllable line and one eight-syllable line.


𡒄

bậm (Hán-Nôm)
lấm (Hán-Nôm)
lẫm (Hán-Nôm)


lãnh tụ

[lajŋ̟˦ˀ˥ tu˧˨ʔ]

[lɛɲ˧˨ tʊw˨˩ʔ]

[lan˨˩˦ tʊw˨˩˨]

Lãnh tụ CHDCND Triều Tiên hiện đang có dịp chứng tỏ với thế giới rằng ông là một nhà lãnh đạo có khả năng đáp ứng xu thế hoà bình, hợp tác và phát triển của thế giới mà vẫn giữ vững chế độ của ông.

2000-2001, Báo quốc tế, Ministry of Foreign Affairs (Vietnam):

Now, the Supreme Leader of DPR Korea has the opportunity to show the world that he is a leader who can satisfy international standards of peace, cooperation and development while maintaining his regime.

leader, particularly a supreme leader, revolutionary leader, founding father/mother or any "extraordinary" leader


tin vịt

[tɨn˧˧ vɨt̚˨˩˨]

[tɨn˧˧ jɨt̚˨˩˨]

From tin (“news”) + vịt (“duck”), calque of French canard. Compare English canard.


phản đòn

[faːn˧˩ ʔɗɔn˨˩]

[faːŋ˧˨ ʔɗɔŋ˦˩]

[faːŋ˨˩˦ ʔɗɔŋ˨˩]


đánh tỉa

[ʔɗajŋ̟˧˦ tiə˧˩]

[ʔɗɛɲ˦˧˥ tiə˧˨]

[ʔɗan˦˥ tiə˨˩˦]

(martial arts) to use out-boxer techniques (using speed and agility to hit an opponent without letting them hit back)


đánh gió

[ʔɗajŋ̟˧˦ zɔ˧˦]

[ʔɗɛɲ˦˧˥ jɔ˨˩˦]

[ʔɗan˦˥ jɔ˦˥]

(martial arts) to shadowbox (to practice fighting moves without an actual opponent)


tuyển thủ

[twiəŋ˧˨ tʰʊw˧˨]

[t⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦ tʰʊw˨˩˦]


ý trí

[ʔi˧˦ t͡ɕi˧˦]

[ʔɪj˨˩˦ ʈɪj˨˩˦]

[ʔɪj˦˥ ʈɪj˦˥]


Thu Bồn

[tʰu˧˧ ʔɓon˨˩]

[tʰʊw˧˧ ʔɓoŋ˦˩]

[tʰʊw˧˧ ʔɓoŋ˨˩]

lưu vực Thu Bồn

(sông ～) A river in Quảng Nam province, Vietnam.


chũ

Alternative letter-case form of Chũ (“of or pertaining to the variety of rice cultivated in the region of Chũ town”)


Chũ

a town in Lục Ngạn district, Bắc Giang province

mì Chũ

of or pertaining to the variety of rice cultivated in the region of Chũ town


cương nhu

[kɨəŋ˧˧ ɲu˧˧]

[kɨəŋ˧˧ ɲʊw˧˧]

[kɨəŋ˧˧ ɲʊw˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-cương nhu.wav

Audio (Hà Nội)

the combination of strength and suppleness


thất xuất

[tʰət̚˧˦ swət̚˧˦]

[tʰək̚˦˧˥ swək̚˦˧˥]

[tʰək̚˦˥ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 七 (“seven”) and 出 (“exit”)

the seven grounds for a man to divorce his wife during the feudal period: không sinh được con (unable to bear children); ghen tuông (jealousy in love); ác tật (incurable disease); dâm đãng (debauchery); bất kính với cha mẹ, ông bà (disrespect to husband's parents or grandparents); bất hòa trong gia đình (family discord); trộm cắp (theft).


cột cờ

[kot̚˧˨ʔ kəː˨˩]

[kok̚˨˩ʔ kəː˦˩]

[kok̚˨˩˨ kəː˨˩]


bao tiêu

[ʔɓaːw˧˧ tiəw˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ tiw˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ tiw˧˧]

hợp đồng bao tiêu


𫭔

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 国 (quốc, “country”) + phonetic 若 (nhược). There are other forms that substitute 國 for 国 .


sáng tác

[saːŋ˧˦ taːk̚˧˦]

[ʂaːŋ˦˧˥ taːk̚˦˧˥]

[saːŋ˦˧˥ taːk̚˦˧˥]

[ʂaːŋ˦˥ taːk̚˦˥]

[saːŋ˦˥ taːk̚˦˥]

to compose; to write (poem, short story, etc.)


say độ cao

[saj˧˧ ʔɗo˧˨ʔ kaːw˧˧]

[ʂaj˧˧ ʔɗow˨˩ʔ kaːw˧˧]

[saj˧˧ ʔɗow˨˩ʔ kaːw˧˧]

[ʂa(ː)j˧˧ ʔɗow˨˩˨ kaːw˧˧]

say (“drunk”) + độ (“degree”) + cao (“high”).


máy bộ đàm

[maj˧˦ ʔɓo˧˨ʔ ʔɗaːm˨˩]

[maj˨˩˦ ʔɓow˨˩ʔ ʔɗaːm˦˩]

[ma(ː)j˦˥ ʔɓow˨˩˨ ʔɗaːm˨˩]

máy (“machine, device”) + bộ (“step, walk”) + đàm (“talk”)


Pháp Lan Tây

[faːp̚˧˦ laːn˧˧ təj˧˧]

[faːp̚˦˧˥ laːŋ˧˧ təj˧˧]

[faːp̚˦˥ laːŋ˧˧ təj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 法蘭西, from French France.


Phú Lãng Sa

[fu˧˦ laːŋ˦ˀ˥ saː˧˧]

[fʊw˨˩˦ laːŋ˧˨ ʂaː˧˧]

[fʊw˨˩˦ laːŋ˧˨ saː˧˧]

[fʊw˦˥ laːŋ˨˩˦ ʂaː˧˧]

[fʊw˦˥ laːŋ˨˩˦ saː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 富浪沙, from French France. Attested in the treaty of Saigon, 1862

The Emperor of France, Emperor of Spain, and Emperor of Đại Nam hereby urgently express their wish to conciliate the dispute and achieve longlasting peace.

今大富浪沙國大皇帝、大衣坡儒國大皇帝、大南國大皇帝切願將三國不協之處調和，以敦永好。


mọi lúc

[mɔj˧˨ʔ lʊwk͡p̚˧˦]

[mɔj˨˩ʔ lʊwk͡p̚˦˧˥]

[mɔj˨˩˨ lʊwk͡p̚˦˥]


Lõi Quỷ

[lɔj˨˩˦ wɪj˨˩˦]

demon core, a spherical subcritical mass of plutonium manufactured during World War II by the United States as a fissile core for an early atomic bomb


cuống quýt

[kuəŋ˦˧˥ kwɨt̚˦˧˥]

[kuəŋ˦˥ wɨt̚˦˥]

Mai cuống quýt tìm giấy thông hành khi qua biên giới.

Mai frantically searched for her passport when crossing the border.

to lose one's head; to be in an agitated hurry


hoảng hốt

[hwaːŋ˧˨ hok̚˦˧˥]

[waːŋ˨˩˦ hok̚˦˥]


Á Tế Á

[ʔaː˧˦ te˧˦ ʔaː˧˦]

[ʔaː˨˩˦ tej˨˩˦ ʔaː˨˩˦]

[ʔaː˦˥ tej˦˥ ʔaː˦˥]

Nước Việt-nam ở về phía đông-nam châu Á-tế-á[…]

1920, Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược, volume I, Trung Bắc Tân Văn, page 4:

The country of Vietnam is located in the southeast of the continent of Asia […]


viết nhịu

[viət̚˧˦ ɲiw˧˨ʔ]

[viək̚˦˧˥ ɲiw˨˩ʔ]

[viək̚˦˥ ɲiw˨˩˨]

[jiək̚˦˥ ɲiw˨˩˨]

act of miswriting, slip of the pen, lapsus calami


viết nhịu

[viət̚˧˦ ɲiw˧˨ʔ]

[viək̚˦˧˥ ɲiw˨˩ʔ]

[viək̚˦˥ ɲiw˨˩˨]

[jiək̚˦˥ ɲiw˨˩˨]


giả định

[zaː˧˩ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[jaː˧˨ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[jaː˨˩˦ ʔɗɨn˨˩˨]


giả định

[zaː˧˩ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[jaː˧˨ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[jaː˨˩˦ ʔɗɨn˨˩˨]


cực độ

[kɨk̚˧˨ʔ ʔɗo˧˨ʔ]

[kɨk̚˨˩ʔ ʔɗow˨˩ʔ]

[kɨk̚˨˩˨ ʔɗow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 極度, composed of 極 (“extremity”) and 度 (“degree”)


tự cao

[tɨ˧˨ʔ kaːw˧˧]

[tɨ˨˩ʔ kaːw˧˧]

[tɨ˨˩˨ kaːw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 自高, composed of 自 (“self”) and 高 (“high”)


biền ngẫu

[ʔɓiən˨˩ ŋəw˦ˀ˥]

[ʔɓiəŋ˦˩ ŋəw˧˨]

[ʔɓiəŋ˨˩ ŋəw˨˩˦]

pianwen; a rhythmical prose style characterized by parallelism and ornateness


cho dù

[t͡ɕɔ˧˧ zu˨˩]

[t͡ɕɔ˧˧ jʊw˦˩]

[cɔ˧˧ jʊw˨˩]

Con người ở thành phố cho dù điều kiện sống hiện đại, sang trọng mà thiếu vắng đi mầu xanh của cây cảnh, tiếng hót của vài con chim nhỏ.

Human beings in cities, although living conditions are modern and luxurious, lack the green of plants and the singing of small birds.


với lại

[vəːj˧˦ laːj˧˨ʔ]

[vəːj˨˩˦ laːj˨˩ʔ]

[vəːj˦˥ laːj˨˩˨]

[jəːj˦˥ laːj˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-với lại.wav


với lại

[vəːj˧˦ laːj˧˨ʔ]

[vəːj˨˩˦ laːj˨˩ʔ]

[vəːj˦˥ laːj˨˩˨]

[jəːj˦˥ laːj˨˩˨]

Với lại, thời bao cấp xếp hàng mua đậu phụ, nước mắm bằng tem phiếu.

Moreover, when there were state subsidies [we] queued up to buy tofu and fish sauce with ration coupons.

(colloquial) moreover; besides; on the other hand


với lại

[vəːj˧˦ laːj˧˨ʔ]

[vəːj˨˩˦ laːj˨˩ʔ]

[vəːj˦˥ laːj˨˩˨]

[jəːj˦˥ laːj˨˩˨]


thất điên bát đảo

[tʰət̚˧˦ ʔɗiən˧˧ ʔɓaːt̚˧˦ ʔɗaːw˧˩]

[tʰək̚˦˧˥ ʔɗiəŋ˧˧ ʔɓaːk̚˦˧˥ ʔɗaːw˧˨]

[tʰək̚˦˥ ʔɗiəŋ˧˧ ʔɓaːk̚˦˥ ʔɗaːw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 七 (“seven”), 顛 (“insane”), 八 (“eight”) and 倒 (“turn upside down”)

Địch thua, chạy thất điên bát đảo.


làm ơn mắc oán

[laːm˨˩ ʔəːn˧˧ mak̚˧˦ ʔwaːn˧˦]

[laːm˦˩ ʔəːŋ˧˧ mak̚˦˧˥ ʔwaːŋ˦˧˥]

[laːm˨˩ ʔəːŋ˧˧ mak̚˦˥ (ʔ)waːŋ˦˥]

làm ơn (“to do (someone else) favor”) + mắc (“to get”) + oán (“hatred”).

com

no good deed goes unpunished
no good deed goes unpunished

benefactors often get hatred from beneficiaries; no good deed goes unpunished


Quốc Tử Giám

[kuək̚˧˦ tɨ˧˩ zaːm˧˦]

[kuək̚˦˧˥ tɨ˧˨ jaːm˦˧˥]

[wək̚˦˥ tɨ˨˩˦ jaːm˦˥]

Imperial Academy (Vietnam's highest institute of learning during the Nguyen Dynasty)


sùng phụng

[sʊwŋ͡m˨˩ fʊwŋ͡m˧˨ʔ]

[ʂʊwŋ͡m˦˩ fʊwŋ͡m˨˩ʔ]

[sʊwŋ͡m˦˩ fʊwŋ͡m˨˩ʔ]

[ʂʊwŋ͡m˨˩ fʊwŋ͡m˨˩˨]

[sʊwŋ͡m˨˩ fʊwŋ͡m˨˩˨]


Chi Na

[t͡ɕi˧˧ naː˧˧]

[t͡ɕɪj˧˧ naː˧˧]

[cɪj˧˧ naː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Chi Na.wav

Sino-Vietnamese word from 支那. Much of its usage is based on that of Japanese 支那 (Shina).

1884, Hikita Toshiaki (Dẫn Điền Lợi Chương) "Bài tựa thứ hai (Second preface)" to Đại Việt sử ký toàn thư (Complete Historical Records of Đại Việt); c. 1906 Vietnamese translation by Phan Chu Trinh
Nước Nhật Bản ta cùng với các nước đồng văn là Chi Na, là Triều Tiên, là An Nam.

Our country, Japan, shares the same writing system with these other countries, which are China, Joseon, and Annam.

Người Nhựt từ xưa họ kêu người Tàu là "Đường", bởi họ thông với Trung Quốc bắt đầu từ đời Đường vậy. Thế nhưng gần đây, từ hồi có giao thiệp với các nước trong thế giới thì họ kêu Tàu bằng "Chi-na".

1932 February 27, Phan Khôi, “Người Nhựt đặt tên Mãn Châu là Đại Trung Quốc, có ý gì? [What is the reason for the Japanese to rename Manchuria "Great Middle Country"?]”, in Trung lập, number 6667, Saigon:

Since time immemorial, the Japanese have referred to Chinamen as "Tang" as they had established relations with the Middle Country since the Tang Dynasty. Recently, however, that they have established relations with the other countries of the world, they have decided to call that Chinamen['s country] "China".

(rare, obsolete) China (in certain contexts)


Tiểu Á Tế Á

[tiəw˧˩ ʔaː˧˦ te˧˦ ʔaː˧˦]

[tiw˧˨ ʔaː˨˩˦ tej˨˩˦ ʔaː˨˩˦]

[tiw˨˩˦ ʔaː˦˥ tej˦˥ ʔaː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 小亞細亞, composed of 小 (“small”) and 亞細亞 (“Asia”).

vi-etym-sino

Nguyên dân Do-Thái (Juifs) ở về phía tây Tiểu-á-tế-á, xưa nay vẫn sùng phụng một vị thần Jehovah.

1915, Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục [Vietnamese customs]:

The Jewish people hail from the region of Asia Minor and continue to worship Jehovah.

Sanh viên của những nước A phú hãn, Trung Á, Hy lạp và Tiểu Á tế Á đều đến đó học tập.

1958, Van-hóa Á-châu [Asian culture], Hội Việt-Nam nghiên-cứu liên-lạc văn-hoá Á-châu, page 79:

Students from the countries of Afghanistan, Central Asia, Greece, and Asia Minor all went there to study.

Thiên chúa giáo khởi nguyên ở Tiểu Á Tế Á, Hồi giáo ở A Ra Ba , Phật giáo ở Ấn Độ , Lạt Ma giáo ở Tây Tạng , Nho giáo ở Trung Quốc , đó là chưa kể những bàng môn ngoại đạo ở các nước nhỏ[…]

2003, Xuân Huy Cao, Tác phẩm được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh: tư tưởng phương Đông gợi những điểm nhìn tham chiếu:

The Christian faith originated in Asia Minor, Islam in Arabia, Buddhism in India, "Lamaism" (Tibetan Buddhism) in Tibet, Ruism (Confucianism) in China, not to mention the numerous other religions in the small countries […]


bắt mạch

[ʔɓat̚˧˦ majk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɓak̚˦˧˥ mat̚˨˩ʔ]

[ʔɓak̚˦˥ mat̚˨˩˨]

bắt (“to seize”) + mạch (“blood vessel”).

com

Qua một lúc, cảm thấy như có y sinh bắt mạch cho nàng, lại có người đổ thuốc cho.

2005, chapter 1, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

After a while, she felt like a doctor felt her pulse, and someone poured her medicine.


phô

thưa phô ông phô bà


tắc xi

[tak̚˦˧˥ sɪj˧˧]

Ô-tô tắc-xi là một thứ xe ô-tô chở thuê hành-khách chạy khắp các đường phố Hà-nội[…]

1934, “VIỆC TRONG NƯỚC: Mới bắt đầu có xe ô-tô « tắc-xi » (taxis) chạy ở Hà nội.”, in Nam Phong tạp chí, number 205, page 129:

A taxi is a type of car that drives passengers through any streets and alleys of Hanoi with some payment. …

Một lần anh gọi tắc xi về khách sạn, dĩ nhiên là phải nói tiếng Anh.

2001, Nguyễn Đức Giang, “Tôi là ai? [Who am I?]”, in Đại học Sư Phạm Huế (DÒNG VIỆT), volume 2, page 285:

I called a taxi back to the hotel, of course speaking in English.


khuây khỏa

Traditional tone placement spelling of khuây khoả.


hòa nhã

Traditional tone placement spelling of hoà nhã.


cưỡng ép

[kɨəŋ˦ˀ˥ ʔɛp̚˧˦]

[kɨəŋ˧˨ ʔɛp̚˦˧˥]

[kɨəŋ˨˩˦ ʔɛp̚˦˥]

Người kia cũng không cưỡng ép, cả ngày chỉ hòa nhã trò chuyện cho nàng khuây khỏa.

He also did not force anything; all day he only affably conversed with her to give her solace.


hình tích

[hïŋ˨˩ tïk̟̚˧˦]

[hɨn˦˩ tɨt̚˦˧˥]

[hɨn˨˩ tɨt̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 形跡 (“trace, evidence”).

vi-etym-sino

Tiểu nhân lớn mật, nhận bừa là chồng của nương tử, xin nương tử đừng để lộ hình tích.

I've been so audacious as to claim to be your husband; please don't give away your identity.


khuây khoả

[kʰwəj˧˧ kʰwaː˧˨]

[kʰwəj˧˧ kʰwaː˨˩˦]


lớn mật

[ləːn˧˦ mət̚˧˨ʔ]

[ləːŋ˦˧˥ mək̚˨˩ʔ]

[ləːŋ˦˥ mək̚˨˩˨]

to gan lớn mật
to gan lớn mật#Vietnamese

Short for to gan lớn mật (“very audacious”).


hoà nhã

[hwaː˨˩ ɲaː˦ˀ˥]

[hwaː˦˩ ɲaː˧˨]

[waː˨˩ ɲaː˨˩˦]


nương tử

[nɨəŋ˧˧ tɨ˧˩]

[nɨəŋ˧˧ tɨ˧˨]

[nɨəŋ˧˧ tɨ˨˩˦]

(literary, chiefly Chinese fiction) young lady


tiền vệ

[tiəŋ˦˩ vej˨˩ʔ]

[tiəŋ˨˩ vej˨˩˨]

[tiəŋ˨˩ jej˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 前衛, composed of 前 (“front”) and 衛 (“defence”).


bóng vợt

[ʔɓawŋ͡m˧˦ vəːt̚˧˨ʔ]

[ʔɓawŋ͡m˦˧˥ vəːk̚˨˩ʔ]

[ʔɓɔŋ˦˧˥ vəːk̚˨˩ʔ]

[ʔɓawŋ͡m˦˥ vəːk̚˨˩˨]

[ʔɓawŋ͡m˦˥ jəːk̚˨˩˨]


bạch biến

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ ʔɓiən˧˦]

[ʔɓat̚˨˩ʔ ʔɓiəŋ˦˧˥]

[ʔɓat̚˨˩˨ ʔɓiəŋ˦˥]


tượng thanh

[tɨəŋ˧˨ʔ tʰajŋ̟˧˧]

[tɨəŋ˨˩ʔ tʰɛɲ˧˧]

[tɨəŋ˨˩˨ tʰan˧˧]


quả văng

[waː˨˩˦ vaŋ˧˧]

[waː˨˩˦ jaŋ˧˧]


cọ xát

[kɔ˧˨ʔ saːt̚˧˦]

[kɔ˨˩ʔ saːk̚˦˧˥]

[kɔ˨˩˨ saːk̚˦˥]


pa lăng

[paː˧˧ laŋ˧˧]

[paː˧˧ laŋ˧˧]

[paː˧˧ laŋ˧˧]


Vịnh Ba Tư

[vïŋ˧˨ʔ ʔɓaː˧˧ tɨ˧˧]

[vɨn˨˩ʔ ʔɓaː˧˧ tɨ˧˧]

[vɨn˨˩˨ ʔɓaː˧˧ tɨ˧˧]

[jɨn˨˩˨ ʔɓaː˧˧ tɨ˧˧]


khò khò

[kʰɔ˦˩ kʰɔ˦˩]

[kʰɔ˨˩ kʰɔ˨˩]


súng phun lửa

[sʊwŋ͡m˧˦ fun˧˧ lɨə˧˩]

[ʂʊwŋ͡m˦˧˥ fun˧˧ lɨə˧˨]

[sʊwŋ͡m˦˧˥ fun˧˧ lɨə˧˨]

[ʂʊwŋ͡m˦˥ fʊwŋ͡m˧˧ lɨə˨˩˦]

[sʊwŋ͡m˦˥ fʊwŋ͡m˧˧ lɨə˨˩˦]

súng (“gun”) + phun (“to spit out”) + lửa (“flame, blaze”)


thương nhân

[tʰɨəŋ˧˧ ɲən˧˧]

[tʰɨəŋ˧˧ ɲəŋ˧˧]

[tʰɨəŋ˧˧ ɲəŋ˧˧]


hữu ngạn

[hiw˦ˀ˥ ŋaːn˧˨ʔ]

[hɨw˧˨ ŋaːŋ˨˩ʔ]

[hɨw˨˩˦ ŋaːŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 右岸, composed of 右 (“right”) and 岸 (“bank”).

vi-etym-sino

the right bank (river bank to the right when facing downstream)


聯盟個人

liên minh cá nhân
liên minh cá nhân#Vietnamese


tròn quay

[ʈɔŋ˦˩ kwaj˧˧]

[ʈɔŋ˨˩ waj˧˧]


âm lượng

[ʔəm˧˧ lɨəŋ˧˨ʔ]

[ʔəm˧˧ lɨəŋ˨˩ʔ]

[ʔəm˧˧ lɨəŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm lượng.wav

Sino-Vietnamese word from 音量, composed of 音 (“sound”) and 量 (“quantity”)


bát độ

[ʔɓaːt̚˧˦ ʔɗo˧˨ʔ]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ ʔɗow˨˩ʔ]

[ʔɓaːk̚˦˥ ʔɗow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 八度, composed of 八 (“eight”) and 度 (“degree”)


liên minh cá nhân

[liən˧˧ mïŋ˧˧ kaː˧˦ ɲən˧˧]

[liəŋ˧˧ mɨn˧˧ kaː˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

[liəŋ˧˧ mɨn˧˧ kaː˦˥ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 聯盟個人, composed of 聯盟 (“alliance”) and 個人 (“person, personal”).


cá sộp

head

cá sộp • (𩵜𩻒)

[kaː˧˦ sop̚˧˨ʔ]

[kaː˨˩˦ ʂop̚˨˩ʔ]

[kaː˨˩˦ sop̚˨˩ʔ]

[kaː˦˥ ʂop̚˨˩˨]

[kaː˦˥ sop̚˨˩˨]


cơ động

[kəː˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[kəː˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[kəː˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]


ống xì đồng

[ʔəwŋ͡m˧˦ si˨˩ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

[ʔəwŋ͡m˦˧˥ sɪj˦˩ ʔɗəwŋ͡m˦˩]

[ʔəwŋ͡m˦˥ sɪj˨˩ ʔɗəwŋ͡m˨˩]


ma vương

[maː˧˧ vɨəŋ˧˧]

[maː˧˧ vɨəŋ˧˧]

[maː˧˧ vɨəŋ˧˧]

[maː˧˧ jɨəŋ˧˧]

(Buddhism or modern Japanese fiction) devil king


tu xuất

[tʊw˧˧ swək̚˦˧˥]

[tʊw˧˧ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

Với các giáo dân, thường thì họ không thiện cảm lắm với dân tu xuất, họ xem đó là những người đã phá bỏ ơn Chúa.

2016 April 19, Dom. Lê Văn Long, “Tu xuất”, in Cựu Chủng Sinh, Alumni Association of Làng Sông Seminary, retrieved 2022-04-25:

The faithful often do not sympathize much with ex-seminarians; they see them as people who destroyed the will of God.

(Catholicism) Former monk, nun, or seminarian.


dãy núi Atlas

Calque of Arabic جِبَال الأَطْلَس (jibāl al-ʔaṭlas), itself a calque of Berber ⵉⴷⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵡⴰⵟⵍⴰⵙ (idurar n waṭlas).

clq

جِبَال الأَطْلَس


nước biển

[nɨək̚˧˦ ʔɓiən˧˩]

[nɨək̚˦˧˥ ʔɓiəŋ˧˨]

[nɨək̚˦˥ ʔɓiəŋ˨˩˦]


vương thái hậu

[vɨəŋ˧˧ tʰaːj˧˦ həw˧˨ʔ]

[vɨəŋ˧˧ tʰaːj˨˩˦ həw˨˩ʔ]

[vɨəŋ˧˧ tʰaːj˦˥ həw˨˩˨]

[jɨəŋ˧˧ tʰaːj˦˥ həw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 王太后 (“queen dowager”).


bồn tắm

[ʔɓoŋ˦˩ tam˦˧˥]

[ʔɓoŋ˨˩ tam˦˥]

bồn (“basin, tub”) + tắm (“to bathe, to shower”).


xanh da trời

[sajŋ̟˧˧ zaː˧˧ t͡ɕəːj˨˩]

[sɛɲ˧˧ jaː˧˧ ʈəːj˦˩]

[san˧˧ jaː˧˧ ʈəːj˨˩]

xanh (“grue”) + da (“skin”) + trời (“sky”).

compound

(color) azure; sky blue; celeste (pale turquoise blue color); Maya blue (bright azure blue pigment); deep sky blue


thế à

[tʰe˧˦ ʔaː˨˩]

[tʰej˨˩˦ ʔaː˦˩]

[tʰej˦˥ ʔaː˨˩]

Thế à, bây giờ cũng vẫn có cyclo máy ạ.
Really, they still have motorized pedicabs.

(Northern Vietnam, colloquial) really, truly


vậy hả

[vəj˧˨ʔ haː˧˩]

[vəj˨˩ʔ haː˧˨]

[vəj˨˩˨ haː˨˩˦]

[jəj˨˩˨ haː˨˩˦]


quý danh

[kwɪj˨˩˦ jɛɲ˧˧]


chồn nâu

[t͡ɕon˨˩ nəw˧˧]

[t͡ɕoŋ˦˩ nəw˧˧]

[coŋ˨˩ nəw˧˧]


Chữ thập đỏ

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ tʰəp̚˧˨ʔ ʔɗɔ˧˩]

[t͡ɕɨ˧˨ tʰəp̚˨˩ʔ ʔɗɔ˧˨]

[cɨ˨˩˦ tʰəp̚˨˩˨ ʔɗɔ˨˩˦]


lạc đường

[laːk̚˧˨ʔ ʔɗɨəŋ˨˩]

[laːk̚˨˩ʔ ʔɗɨəŋ˦˩]

[laːk̚˨˩˨ ʔɗɨəŋ˨˩]

lạc (“stray; lose”) + đường (“road; path; route”).


nửa đêm

[nɨə˧˩ ʔɗem˧˧]

[nɨə˧˨ ʔɗem˧˧]

[nɨə˨˩˦ ʔɗem˧˧]


thật ra

[tʰət̚˧˨ʔ zaː˧˧]

[tʰək̚˨˩ʔ ʐaː˧˧]

[tʰək̚˨˩˨ ɹaː˧˧]

Nhưng mà thật ra chúng tôi không có ý định mua.

But we really had no intention of buying it.

actually; really; in reality; the truth is


luôn thể

[luəŋ˧˧ tʰej˧˨]

[luəŋ˧˧ tʰej˨˩˦]

Em sẽ ghé khách sạn đón chị ra phi trường luôn thể.

I will stop at the hotel and pick you up to go to the airport at the same time.

(colloquial) at the same time (for convenience); immediately after


lúc đó

[lʊwk͡p̚˧˦ ʔɗɔ˧˦]

[lʊwk͡p̚˦˧˥ ʔɗɔ˨˩˦]

[lʊwk͡p̚˦˥ ʔɗɔ˦˥]

Lúc đó là khoảng chừng hai giờ đêm.

Then it was about 2:00 o'clock in the morning.


thế nào

Tôi nghe thiên hạ nói vậy nên tò mò muốn về VN một chuyến xem đời sống thay đổi thế nào.

I heard people say that so I was curious and wanted to return to Vietnam one time to see how life had changed.

Nếu em được nhận vào làm quản lý cho bà thì lương lậu bà trả thế nào ạ?

If I am accepted to work as a manager for you what will my salary be?

(chiefly Northern Vietnam, formal in other dialects) how; what; in what manner; in what way


săng

From Proto-Vietic *s-raŋ (“wood”). Cognate with Muong Bi khăng, Arem cirɐ̀ŋ.
The meaning "coffin" is derived from the use of wooden coffins and was also the chief meaning of the word in late 19th-early 20th century Vietnamese texts. Although the word survived in a number of compounds, it is now rarely, if ever, used as a stand-alone word.


bán hàng

[ʔɓaːn˧˦ haːŋ˨˩]

[ʔɓaːŋ˦˧˥ haːŋ˦˩]

[ʔɓaːŋ˦˥ haːŋ˨˩]

bán (“to sell”) + hàng (“goods; product; merchandise”).

(transitive) to sell merchandises; to sell goods; to deal (in); to trade (in something); to be engaged in commerce


Hồng Thập Tự

[həwŋ͡m˨˩ tʰəp̚˧˨ʔ tɨ˧˨ʔ]

[həwŋ͡m˦˩ tʰəp̚˨˩ʔ tɨ˨˩ʔ]

[həwŋ͡m˨˩ tʰəp̚˨˩˨ tɨ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 紅十字, composed of 紅 (“red”), 十 (“cross”) and 字 (“letter, character, word”).


hằng tinh

[haŋ˨˩ tïŋ˧˧]

[haŋ˦˩ tɨn˧˧]

[haŋ˨˩ tɨn˧˧]


quay lại

Đúng giờ hẹn, tôi quay lại phố Hai Bà Trưng.

Right at the agreed upon time I returned to Hai Ba Trung street.

(intransitive) to return; to go back; to turn back


cửa tiệm

[kɨə˧˩ tiəm˧˨ʔ]

[kɨə˧˨ tiəm˨˩ʔ]

[kɨə˨˩˦ tim˨˩˨]

cửa + tiệm.
The usage of cửa (“door”) here, as well as in cửa hàng, cửa hiệu, likely started out as a classifier, but has become fixed and idiomatic so that it is no longer seen as a noun phrase consisting of classifier + noun by native speakers.


thập phương

[tʰəp̚˧˨ʔ fɨəŋ˧˧]

[tʰəp̚˨˩ʔ fɨəŋ˧˧]

[tʰəp̚˨˩˨ fɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thập phương.wav

Sino-Vietnamese word from 十方, composed of 十 (“ten”) and 方 (“directions”), Literary Chinese 十方 (shífāng).

Meronym: tứ phương

(Buddhism) all the cardinal and ordinal directions and zenith and nadir


khách thập phương

[xajk̟̚˧˦ tʰəp̚˧˨ʔ fɨəŋ˧˧]

[kʰat̚˦˧˥ tʰəp̚˨˩ʔ fɨəŋ˧˧]

[xat̚˦˧˥ tʰəp̚˨˩ʔ fɨəŋ˧˧]

[kʰat̚˦˥ tʰəp̚˨˩˨ fɨəŋ˧˧]

[xat̚˦˥ tʰəp̚˨˩˨ fɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-khách thập phương.wav

khách (“visitor”) + thập phương (“ten directions”)

af

Tháng giêng hằng năm, khách thập phương tụ lại tại đền để cầu may.

Every January, visitors from all walks of life flock to this temple and pray for good luck.

(collective) visitors from different places, especially those who travel to a particular location for a common purpose


miễu

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 廟 (SV: miếu). Doublet of miếu.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">miếu</i>

vi-etym-sino

Rằm tháng này người ta đi cúng miễu Bà đông lắm.

This mid-month, many people went to the "village shrine of the Lady" to give offerings.

Ngoài cửa có cái hồ Hoàn-gươm rộng lớn; giữa hồ lại có cái cù-lao nho-nhỏ có cất cái miễu Ngọc-sơn, cây cối im-rợp huyền vũ coi tươi-tốt. Nhà thiên hạ, phố-xá ở bao lấy miệng hồ.

1881, Trương Vĩnh Ký, Chuyến đi Bắc-kỳ năm Ất-hợi (1876):

Just outside the temple's gate is the large Lake Hoàn-gươm; in the middle of the lake there is an islet on which built a small temple called Ngọc-sơn, where vegetation grows lush under the eyes of the Black Tortoise. Houses and streets surround the lake.


ra sao

[ʐaː˧˧ ʂaːw˧˧]

[ʐaː˧˧ saːw˧˧]

[ɹaː˧˧ ʂaːw˧˧]

[ɹaː˧˧ saːw˧˧]

Hệ thống thanh tra thương mại từ trung ương đến tỉnh, thành phố và quận, huyện, thị xã ra sao?

How is the commercial inspection system from the central government to the province, city, and district?


thắng cảnh

[tʰaŋ˧˦ kajŋ̟˧˩]

[tʰaŋ˦˧˥ kɛɲ˧˨]

[tʰaŋ˦˥ kan˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 勝景, composed of 勝 (“to win”) and 景 (“scenery”).

beautiful scenery or landscape; beauty spot; scenic beauty; landmarks


à thế à

[ʔaː˨˩ tʰe˧˦ ʔaː˨˩]

[ʔaː˦˩ tʰej˨˩˦ ʔaː˦˩]

[ʔaː˨˩ tʰej˦˥ ʔaː˨˩]

À thế à? Thế thì thưa chị thường thường một cái áo dài thì họ tính bao nhiêu?

Oh really? Then how much do they usually charge for an ao dai?

(Northern Vietnam, colloquial) oh really?; is that right?


sau đó

[saw˧˧ ʔɗɔ˧˦]

[ʂaw˧˧ ʔɗɔ˨˩˦]

[saw˧˧ ʔɗɔ˨˩˦]

[ʂa(ː)w˧˧ ʔɗɔ˦˥]

[sa(ː)w˧˧ ʔɗɔ˦˥]

Sau đó cảnh sát đã tìm thấy chiếc xe hơi của bà ta.

later (on); afterwards; thereafter; after that; since that time; since that moment


ngày kia

[ŋaj˨˩ kiə˧˧]

[ŋaj˦˩ kiə˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ngày kia.wav

ngày (“day”) + kia.
For the semantic relationship, compare Chinese 後日／后日 (hòurì) and 後天／后天 (hòutiān). Not to be confused with hôm kia (“day before yesterday”).


ra khỏi

[zaː˧˧ xɔj˧˩]

[ʐaː˧˧ kʰɔj˧˨]

[ʐaː˧˧ xɔj˧˨]

[ɹaː˧˧ kʰɔj˨˩˦]

[ɹaː˧˧ xɔj˨˩˦]

Mỹ đã không đạt được những mục tiêu quân sự cụ thể vì chế độ Xát-đam Hút-xen đã đẩy Mỹ ra khỏi phía bắc Irắc.

The U.S. was unable to attain its military objectives in full because the Saddam Hussein regime forced the U.S. to leave northern Iraq.

Làm sao mang bức tranh này ra khỏi phi trường được.

There's no way I can take this painting out of the airport.

(intransitive) to leave; to get out (from); to take out (from); to get away; to break loose


viết chì

[viət̚˧˦ t͡ɕi˨˩]

[viək̚˦˧˥ t͡ɕɪj˦˩]

[viək̚˦˥ cɪj˨˩]

[jiək̚˦˥ cɪj˨˩]

(Southern Vietnam) a pencil (graphite writing-instrument)


vọng tưởng

[vawŋ͡m˧˨ʔ tɨəŋ˧˩]

[vawŋ͡m˨˩ʔ tɨəŋ˧˨]

[vɔŋ˨˩ʔ tɨəŋ˧˨]

[vawŋ͡m˨˩˨ tɨəŋ˨˩˦]

[jawŋ͡m˨˩˨ tɨəŋ˨˩˦]


vọng tưởng

[vawŋ͡m˧˨ʔ tɨəŋ˧˩]

[vawŋ͡m˨˩ʔ tɨəŋ˧˨]

[vɔŋ˨˩ʔ tɨəŋ˧˨]

[vawŋ͡m˨˩˨ tɨəŋ˨˩˦]

[jawŋ͡m˨˩˨ tɨəŋ˨˩˦]


áo quần

[ʔaːw˧˦ kwən˨˩]

[ʔaːw˨˩˦ kwəŋ˦˩]

[ʔaːw˦˥ wəŋ˨˩]


tha hồ

[tʰaː˧˧ ho˨˩]

Xích lô thì thưa chị chị chỉ mất có 5 đồng thôi, một ngày, tha hồ chị muốn đi đâu thì đi.

2009, “tha hồ”, in SEAlang Library Vietnamese Dictionary, SEAlang Library, archived from the original on 2022-05-01:

For a pedicab you only have to pay 5 dong a day and you can go wherever you want to your heart's content.

to one's heart's content
to one's heart's content

at will; to one's satisfaction; to get one's fill; to (do something) to one's heart's content


lí thú

[lɪj˨˩˦ tʰʊw˨˩˦]

[lɪj˦˥ tʰʊw˦˥]


lí thú

[lɪj˨˩˦ tʰʊw˨˩˦]

[lɪj˦˥ tʰʊw˦˥]


cửa hiệu

[kɨə˧˩ hiəw˧˨ʔ]

[kɨə˧˨ hiw˨˩ʔ]

[kɨə˨˩˦ hiw˨˩˨]

cửa + hiệu.
The usage of cửa (“door”) here, as well as in cửa hàng, cửa tiệm, likely started out as a classifier, but has become fixed and idiomatic so that it is no longer seen as a noun phrase consisting of classifier + noun by native speakers.


nước có ga

[nɨək̚˧˦ kɔ˧˦ ɣaː˧˧]

[nɨək̚˦˧˥ kɔ˨˩˦ ɣaː˧˧]

[nɨək̚˦˥ kɔ˦˥ ɣaː˧˧]

nước (“water”) + có (“having, possessing”) + ga (“gas, carbon dioxide”).

compound

Tôi không nghĩ họ có nước có ga ở đây.

I don't think they have sparkling water here.


tương thích

[tɨəŋ˧˧ tʰïk̟̚˧˦]

[tɨəŋ˧˧ tʰɨt̚˦˧˥]

[tɨəŋ˧˧ tʰɨt̚˦˥]

tương thích với nhiều hệ điều hành

tính tương thích
compatibility

sự tương thích
compatibility


xuất trận

[swət̚˧˦ t͡ɕən˧˨ʔ]

[swək̚˦˧˥ ʈəŋ˨˩ʔ]

[s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ ʈəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 出陣, composed of 出 (“to put out; to release”) and 陣 (“battle formation”).


Phu Tử

[fʊw˧˧ tɨ˧˨]

[fʊw˧˧ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 夫子, composed of 夫 (“husband”) and 子 (“child”).


ra trận

[zaː˧˧ t͡ɕən˧˨ʔ]

[ʐaː˧˧ ʈəŋ˨˩ʔ]

[ɹaː˧˧ ʈəŋ˨˩˨]

ra (“to put out; to release”) + trận (“battle formation”), calque of Chinese 出陣／出阵 (xuất trận).

com

(of a troop) to march toward the battlefield


dế mèn

[jej˨˩˦ mɛŋ˦˩]

[jej˦˥ mɛŋ˨˩]


ngỗ nghịch

[ŋo˦ˀ˥ ŋïk̟̚˧˨ʔ]

[ŋow˧˨ ŋɨt̚˨˩ʔ]

[ŋow˨˩˦ ŋɨt̚˨˩˨]

sự ngỗ nghịch

Năm ngoái Đức là cậu học sinh ngỗ nghịch, nhưng năm nay cậu ta tỏ ra rất đứng đắn.

Last year Duc was a naughty student, but this year he proved to be very proper.

disobedient; naughty (of children); undisciplined; mischievous; refractory


tinh tươm

[tïŋ˧˧ tɨəm˧˧]

[tɨn˧˧ tɨəm˧˧]

[tɨn˧˧ tɨəm˧˧]


làm nên

[laːm˨˩ nəːn˧˧]

(transitive) to create; to found; to achieve

(intransitive) to be successful in life or in one's career


kiếm ăn

[kiəm˦˧˥ ʔaŋ˧˧]

[kim˦˥ ʔaŋ˧˧]

kiếm (“to seek, to search, to find”) + ăn (“to eat”).

Vả lại, mẹ thường bảo chúng tôi rằng: "Phải như thế, để các con biết kiếm ăn một mình cho quen đi. […]"

1941, Tô Hoài, chapter 1, in Dế Mèn phiêu lưu ký [Diary of a cricket], Tân Dân Publishing House:

Besides, my mother used to tell her children, “It's good for you to learn to fly with your own wings. […]”


sạo sục

[saːw˧˨ʔ sʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʂaːw˨˩ʔ ʂʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[saːw˨˩ʔ sʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʂaːw˨˩˨ ʂʊwk͡p̚˨˩˨]

[saːw˨˩˨ sʊwk͡p̚˨˩˨]

(transitive) to search; to rummage; to ransack


chủng viện

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˩ viən˧˨ʔ]

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˨ viəŋ˨˩ʔ]

[cʊwŋ͡m˨˩˦ viəŋ˨˩˨]

[cʊwŋ͡m˨˩˦ jiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 種 (“seed; breed”) and 院 (“institution”), calque of Latin sēminārium.


phòng khi

[fawŋ͡m˦˩ kʰɪj˧˧]

[fɔŋ˦˩ xɪj˧˧]

[fawŋ͡m˨˩ kʰɪj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phòng khi.wav

phòng khi gặp nguy hiểm


sáng bạch

[saːŋ˧˦ ʔɓajk̟̚˧˨ʔ]

[ʂaːŋ˦˧˥ ʔɓat̚˨˩ʔ]

[saːŋ˦˧˥ ʔɓat̚˨˩ʔ]

[ʂaːŋ˦˥ ʔɓat̚˨˩˨]

[saːŋ˦˥ ʔɓat̚˨˩˨]

[…] nhảy múa linh đình đến tận sáng bạch […]

1941, Tô Hoài, chapter 1, in Dế Mèn phiêu lưu ký:

[…] we danced magnificently all through the night until broad daylight […]


già cốc

[zaː˨˩ kəwk͡p̚˧˦]

[jaː˦˩ kəwk͡p̚˦˧˥]

[jaː˨˩ kəwk͡p̚˦˥]


lo xa

[lɔ˧˧ saː˧˧]

[lɔ˧˧ saː˧˧]

[lɔ˧˧ saː˧˧]

lo (“to bother; to worry”) + xa (“far”).

(transitive) to foresee problems far in advance; to meet trouble halfway; to foreknow


lo xa

[lɔ˧˧ saː˧˧]

[lɔ˧˧ saː˧˧]

[lɔ˧˧ saː˧˧]


già cốc đế

[zaː˨˩ kəwk͡p̚˧˦ ʔɗe˧˦]

[jaː˦˩ kəwk͡p̚˦˧˥ ʔɗej˨˩˦]

[jaː˨˩ kəwk͡p̚˦˥ ʔɗej˦˥]

Khi đêm đã xuống hẳn, cả xóm chúng tôi, các bô lão dế lụ khụ già cốc đế cũng bỗng nhiên vui tính […]

As the night fell finally, our whole neighborhood and even the older crickets who are very old and weak are unexpectedly cheerful […]


thoát thân

[tʰwaːt̚˧˦ tʰən˧˧]

[tʰwaːk̚˦˧˥ tʰəŋ˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾aːk̚˦˥ tʰəŋ˧˧]

(intransitive) to get out of danger; to escape safely; to get away with one's life


nghiêm trang

[ŋiəm˧˧ t͡ɕaːŋ˧˧]

[ŋiəm˧˧ ʈaːŋ˧˧]

[ŋim˧˧ ʈaːŋ˧˧]

[…] lúc ông mặt trời quen thuộc lại nghiêm trang ló lên đằng đông mới tan cuộc ai về nhà nấy.

[…] only when the familiar austere-looking sun appeared high up again in the East did the crowd disperse and everybody went back home.

important; serious; solemn; sombre; austere

dignified; imposing; awe-inspiring; portentous


tụ hội

[tʊw˨˩ʔ hoj˨˩ʔ]

[tʊw˨˩˨ hoj˨˩˨]

[…] ai nấy ra khỏi hang, đến tụ hội thật đông tận giữa bãi trong đêm tối mát lạnh […]

[…] everybody came out of their holes and we gathered to form a crowd in the middle of the field during the chilly night […]

(intransitive) to gather; to get together, to meet together


thì tiết

[tʰi˨˩ tiət̚˧˦]

[tʰɪj˦˩ tiək̚˦˧˥]

[tʰɪj˨˩ tiək̚˦˥]

𡗶 Trời. n. Vầng cao lớn, bao phủ trên không; hình khum khum bao phủ trên cao.
 […]
 ― nắng. Trời hết mưa, nắng chói lói, thì tiết nóng nực.

1895, Huình Tịnh Của, Đại Nam Quấc âm tự vị:

𡗶 Trời. n. The great arch that encloses the atmosphere; the curved shape up high.
 […]
 ― nắng. It is rainless and [with] intense sunlight; hot weather.

(obsolete) Southern Vietnam form of thời tiết (“weather”)

Người ấy sẽ như cây trồng gần dòng nước, Sanh bông trái theo thì tiết, Lá nó cũng chẳng tàn héo; Mọi sự người làm đều sẽ thạnh vượng.

1926, Phan Khôi, transl., Thi Thiên, translation of Psalms:

That person is like a tree planted by streams of water, which yields its fruit in season and whose leaf does not wither -- whatever they do prospers.

(obsolete, Southern Vietnam, in the translation of the Bible) season; time (of the year)


cuốn chiếu viên

[kuən˧˦ t͡ɕiəw˧˦ viən˧˧]

[kuəŋ˦˧˥ t͡ɕiw˨˩˦ viəŋ˧˧]

[kuəŋ˦˥ ciw˦˥ viəŋ˧˧]

[kuəŋ˦˥ ciw˦˥ jiəŋ˧˧]

cuốn chiếu (“millipede”) + viên (“pill”)


ô tô buýt

[ʔo˧˧ to˧˧ ʔɓwit̚˧˦]

[ʔow˧˧ tow˧˧ ʔɓwɨt̚˦˧˥]

[ʔow˧˧ tow˧˧ ʔɓwɨt̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ô tô buýt.wav

Audio (Hà Nội)

bus (motor vehicle for transporting large numbers of people along roads)

minibus (small bus, especially one used as transport for small groups)


cá kèo

[kaː˧˦ kɛw˨˩]

[kaː˨˩˦ kɛw˦˩]

[kaː˦˥ kɛw˨˩]


xung khắc

[sʊwŋ͡m˧˧ xak̚˧˦]

[sʊwŋ͡m˧˧ kʰak̚˦˧˥]

[sʊwŋ͡m˧˧ xak̚˦˧˥]

[sʊwŋ͡m˧˧ kʰak̚˦˥]

[sʊwŋ͡m˧˧ xak̚˦˥]


mệnh bạc

[məjŋ̟˧˨ʔ ʔɓaːk̚˧˨ʔ]

[men˨˩ʔ ʔɓaːk̚˨˩ʔ]

[məːn˨˩˨ ʔɓaːk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 命 (“fate”) and 薄 (“miserable; ill”).


mệnh bạc

[məjŋ̟˧˨ʔ ʔɓaːk̚˧˨ʔ]

[men˨˩ʔ ʔɓaːk̚˨˩ʔ]

[məːn˨˩˨ ʔɓaːk̚˨˩˨]


kiểu thơm

[kiəw˧˩ tʰəːm˧˧]

[kiw˧˨ tʰəːm˧˧]

[kiw˨˩˦ tʰəːm˧˧]

scented pages; (figurative) literary masterpiece


bỉ sắc tư phong

[ʔɓi˧˩ sak̚˧˦ tɨ˧˧ fawŋ͡m˧˧]

[ʔɓɪj˧˨ ʂak̚˦˧˥ tɨ˧˧ fawŋ͡m˧˧]

[ʔɓɪj˧˨ sak̚˦˧˥ tɨ˧˧ fɔŋ˧˧]

[ʔɓɪj˨˩˦ ʂak̚˦˥ tɨ˧˧ fawŋ͡m˧˧]

[ʔɓɪj˨˩˦ sak̚˦˥ tɨ˧˧ fawŋ͡m˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bỉ sắc tư phong.wav

Sino-Vietnamese word from 彼 (“that”), 嗇 (“insufficient”), 斯 (“this”) and 豐 (“bountiful”).

Anh ấy rất giỏi ngoại ngữ nhưng lại yếu môn toán, lạ gì bỉ sắc tư phong.

He is very good at foreign languages but bad at math, it's not strange that one cannot have it both ways.

𨔍(Lạ)之(gì)彼(bỉ)嗇(sắc)斯(tư)豊(phong)
𡗶(Trời)撑(xanh)涓(quen)貝(với)𦟐(má)紅(hồng)打(đánh)㭴(ghen)

1820, Nguyễn Du (阮攸), Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)^(https://vi.wikisource.org/wiki/Truyện_Kiều_(bản_Liễu_Văn_Ðường_1866)), published 1866, lines 5–6:

It’s not strange that beauty may beget misery.
 The jealous gods tend to heap spites on rosy-cheeked beauties.

(who) is rich in this is poor in that; (figurative) one cannot have it both ways


đánh ghen

[ʔɗajŋ̟˧˦ ɣɛn˧˧]

[ʔɗɛɲ˦˧˥ ɣɛŋ˧˧]

[ʔɗan˦˥ ɣɛŋ˧˧]

Vợ cũ chặn xe đánh ghen gây náo loạn.

The ex-wife blocks the car and causes chaos in a jealous rage.

(transitive) to make a scene out of jealousy


cảo thơm

[kaːw˧˩ tʰəːm˧˧]

[kaːw˧˨ tʰəːm˧˧]

[kaːw˨˩˦ tʰəːm˧˧]

藁(Cảo)𦹳(thơm)吝(lần)𢷣(giở)𠓀(trước)畑(đèn)
風(Phong)情(tình)古(cổ)錄(lục)群(còn)傳(truyền)史(sử)撑(xanh)

1820, Nguyễn Du (阮攸), Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)^(https://vi.wikisource.org/wiki/Truyện_Kiều_(bản_Kinh_Tự_Đức_1870)), published 1870, lines 7–8:

Turning scented pages of an old volume under an oil lamp,
 I started reading a long-ago tale of love and romance.

scented pages; (figurative, literary) literary masterpiece


đặt ra

[ʔɗat̚˧˨ʔ zaː˧˧]

[ʔɗak̚˨˩ʔ ʐaː˧˧]

[ʔɗak̚˨˩˨ ɹaː˧˧]

(literal, figurative) to set down, to lay down


nuôi nấng

[nuəj˧˧ nəŋ˧˦]

[nuj˧˧ nəŋ˦˧˥]

[nuj˧˧ nəŋ˦˥]

The Northern form nuôi nứng attested in some older texts is likely obsolete, most probably due to the avoidance of the homophonous nứng (“horny, hard, aroused”).


phong tình

[fawŋ͡m˧˧ tïŋ˨˩]

[fɔŋ˧˧ tɨn˦˩]

Sino-Vietnamese word from 風情, composed of 風 (“wind; manners; atmosphere”) and 情 (“feeling; sentiment; emotion”).


sử xanh

[sɨ˧˩ sajŋ̟˧˧]

[ʂɨ˧˨ sɛɲ˧˧]

[sɨ˧˨ sɛɲ˧˧]

[ʂɨ˨˩˦ san˧˧]

[sɨ˨˩˦ san˧˧]

From sử (“history”) + xanh (“green”). Calque of Chinese 青史 (thanh sử).

green chronicles (account of historical events written on green bamboo slips); (figurative) old book; history book


trung quân ái quốc

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ kwən˧˧ ʔaːj˧˦ kuək̚˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ kwəŋ˧˧ ʔaːj˨˩˦ kuək̚˦˧˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ wəŋ˧˧ ʔaːj˦˥ wək̚˦˥]

2013, Nguyễn Đình An "Nguyễn Duy Hiệu, người con ưu tú của Hội An (Nguyễn Duy Hiệu, Hội An's Outstanding Son)" Đà Nẵng Online
Tư tưởng chủ đạo của ông là trung quân ái quốc. Bản thân ông và ông biết trong tâm tưởng các đồng chí, đồng đội trong nghĩa hội của mình Hàm Nghi là một thần tượng.
His principal ideology was loyalty to the monarch and love for the country. He himself idolized Hàm Nghi and he knew that his comrades and fellow members of his association of rectitude did so too in their hearts and minds.

to be loyal to the monarch and love the country; loyalty to the monarch and love for the country


tiền trạm

[tiən˨˩ t͡ɕaːm˧˨ʔ]

[tiəŋ˦˩ ʈaːm˨˩ʔ]

[tiəŋ˨˩ ʈaːm˨˩˨]


hương liệu

[hɨəŋ˧˧ liəw˧˨ʔ]

[hɨəŋ˧˧ liw˨˩ʔ]

[hɨəŋ˧˧ liw˨˩˨]


lời chào cao hơn mâm cỗ

[ləːj˨˩ t͡ɕaːw˨˩ kaːw˧˧ həːn˧˧ məm˧˧ ko˦ˀ˥]

[ləːj˦˩ t͡ɕaːw˦˩ kaːw˧˧ həːŋ˧˧ məm˧˧ kow˧˨]

[ləːj˨˩ caːw˨˩ kaːw˧˧ həːŋ˧˧ məm˧˧ kow˨˩˦]

it's better to greet someone with respect than to serve him an auspicious meal


mâm cỗ

[məm˧˧ ko˦ˀ˥]

Lời chào cao hơn mâm cỗ.

2015 November 10, Như Bình Ngô, Elementary Vietnamese, 3rd edition, Tuttle Publishing, →ISBN, page 9:

It's better to great someone with respect than to serve him an auspicious meal.


quá lời

[kwaː˧˦ ləːj˨˩]

[kwaː˨˩˦ ləːj˦˩]

[waː˦˥ ləːj˨˩]

excessively talkative; bigmouthed; long-tongued


quạnh quẽ

[kwajŋ̟˧˨ʔ kwɛ˦ˀ˥]

[kwɛɲ˨˩ʔ kwɛ˧˨]

[wan˨˩˨ wɛ˨˩˦]


kinh sư

[kïŋ˧˧ sɨ˧˧]

[kɨn˧˧ ʂɨ˧˧]

[kɨn˧˧ sɨ˧˧]

[kɨn˧˧ ʂɨ˧˧]

[kɨn˧˧ sɨ˧˧]

1581, Nguyễn Năng Nhuận; quoted in 1759, Lê Quý Đôn, Đại Việt thông sử (Thorough Historical Records of Great Việt); 1973, Vietnamese translation by Lê Mạnh Liêu
Trận gió bão tháng trước, Kinh sư bị tai hại nhất, mà nơi triều điện lại càng hại hơn.

When a storm struck last month, the capital city suffered the worst damages, yet the court(s) and the hall(s) were damaged even worse than the worst.

(historical or archaic or literary) capital, capital city


tầm sư học đạo

[təm˨˩ sɨ˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[təm˦˩ ʂɨ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[təm˦˩ sɨ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[təm˨˩ ʂɨ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ ʔɗaːw˨˩˨]

[təm˨˩ sɨ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ ʔɗaːw˨˩˨]

(figurative) one must seek out a good teacher to learn the true way of life


tuyển sinh

[twiən˧˩ sïŋ˧˧]

[twiəŋ˧˨ ʂɨn˧˧]

[twiəŋ˧˨ sɨn˧˧]

[t⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦ ʂɨn˧˧]

[t⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦ sɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 選 (“to select”) and 生 (“student”)

(historical) a student who has passed an exam and is eligible for a job in the government


tuyển sinh

[twiən˧˩ sïŋ˧˧]

[twiəŋ˧˨ ʂɨn˧˧]

[twiəŋ˧˨ sɨn˧˧]

[t⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦ ʂɨn˧˧]

[t⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦ sɨn˧˧]

kì thi tuyển sinh

(education, of a school) to recruit students