錫杖

chữ Hán form of tích trượng (“khakkhara”).


衰弱

chữ Hán form of suy nhược (“depleted (of energy); debilitated; weakened”).


經費

chữ Hán form of kinh phí (“appropriation (for public affairs); outlay”).


血壓

chữ Hán form of huyết áp (“blood pressure”).


高血壓

chữ Hán form of cao huyết áp (“high blood pressure; hypertension”).


gái mại dâm

[ɣaːj˧˦ maːj˧˨ʔ zəm˧˧]

[ɣaːj˨˩˦ maːj˨˩ʔ jəm˧˧]

[ɣaːj˦˥ maːj˨˩˨ jəm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-gái mại dâm.wav

From gái (“girl”) + mại dâm (“attributive, to prostitute oneself”).


會場

chữ Hán form of hội trường (“hall; venue; conference room”).


紫外

chữ Hán form of tử ngoại (“ultraviolet”).


自重

chữ Hán form of tự trọng (“self-respect”).


自重

chữ Hán form of tự trọng (“self-respecting”).


擔當

chữ Hán form of đảm đương (“to take on responsibilities”).

chữ Hán form of đảm đang (“to take on responsibilities”).


擔當

chữ Hán form of đảm đang (“good; capable”).


族長

chữ Hán form of tộc trưởng (“clan elder; head of a clan”).


家長

chữ Hán form of gia trưởng (“the head of a family”).


家長

chữ Hán form of gia trưởng (“patriarchal; paternalistic”).


蓄積

chữ Hán form of súc tích (“succinct; concise”).


清算

chữ Hán form of thanh toán (“to liquidate; to settle; to check out”).


A diacritical mark of the Latin script, called dấu nặng (“heavy mark”) in Vietnamese, and found on Ạ/ạ, Ặ/ặ, Ậ/ậ, Ẹ/ẹ, Ệ/ệ, Ị/ị, Ọ/ọ, Ộ/ộ, Ợ/ợ, Ụ/ụ, Ự/ự and Ỵ/ỵ. Used to indicate mid-falling, glottalized, short tone.


暴虐

chữ Hán form of bạo ngược (“cruel; brutal; tyrannical”).


經濟學

chữ Hán form of kinh tế học (“economics”).


kinh giới

[kïŋ˧˧ zəːj˧˦]

[kɨn˧˧ jəːj˨˩˦]

[kɨn˧˧ jəːj˦˥]


nhộng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 蛹 (“pupa; chrysalis”, SV: dõng, dũng).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">dõng, dũng</i>


透視

chữ Hán form of thấu thị (“perspective”).


性能

chữ Hán form of tính năng (“feature; function”).


國會

chữ Hán form of quốc hội (“Parliament, Congress, National Assembly”).


nhót tây

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)

[ɲɔt̚˧˦ təj˧˧]

[ɲɔk̚˦˧˥ təj˧˧]

[ɲɔk̚˦˥ təj˧˧]

nhót (“bastard oleaster”) + tây (“Western”).


需求

chữ Hán form of nhu cầu (“need; requirement”).


xan

From French salle.
Contaminated by homophonous xan (“well-ventilated”), which is a not a French loanword.

(dated) a room, usually well-ventilated, with specialized function, such as a room in a infirmary or clinic


đạo diễn

[ʔɗaːw˧˨ʔ ziən˦ˀ˥]

[ʔɗaːw˨˩ʔ jiəŋ˧˨]

[ʔɗaːw˨˩˨ jiəŋ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đạo diễn.wav

to direct (a play, a TV series, a movie, etc.)


đạo diễn

[ʔɗaːw˧˨ʔ ziən˦ˀ˥]

[ʔɗaːw˨˩ʔ jiəŋ˧˨]

[ʔɗaːw˨˩˨ jiəŋ˨˩˦]

director (of a play, a TV series, a movie, etc.)


cô gái

[ko˧˧ ɣaːj˧˦]

[kow˧˧ ɣaːj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-cô gái.wav

Cô gái đó đẹp quá.

một cô gái đẹp


số không

[so˧˦ xəwŋ͡m˧˧]

[ʂow˨˩˦ kʰəwŋ͡m˧˧]

[sow˨˩˦ xəwŋ͡m˧˧]

[ʂow˦˥ kʰəwŋ͡m˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-số không.wav


團體

chữ Hán form of đoàn thể (“group; organization”).


證券

chữ Hán form of chứng khoán (“security (financial instrument)”).


Hợp chúng quốc Hoa Kì

[həːp̚˧˨ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˦ kuək̚˧˦ hwaː˧˧ ki˨˩]

[həːp̚˨˩ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˦˧˥ kuək̚˦˧˥ hwaː˧˧ kɪj˦˩]

[həːp̚˨˩˨ cʊwŋ͡m˦˥ wək̚˦˥ waː˧˧ kɪj˨˩]

United States of America
United States of America#English

United States of America (a country in North America)


unbitri

[ʔun˧˧ ʔɓi˧˧ tɹi˧˧]

[ʔun˧˧ ʔɓɪj˧˧ tɹɪj˧˧]

[ʔʊwŋ͡m˧˧ ʔɓɪj˧˧ tɹɪj˧˧]


unbiquadi

[ʔun˧˧ ʔɓi˧˧ kwaː˧˧ ʔɗi˧˧]

[ʔun˧˧ ʔɓɪj˧˧ kwaː˧˧ ʔɗɪj˧˧]

[ʔʊwŋ͡m˧˧ ʔɓɪj˧˧ waː˧˧ ʔɗɪj˧˧]


unbihexi

[ʔun˧˧ ʔɓi˧˧ hɛk̚˧˦ si˧˧]

[ʔun˧˧ ʔɓɪj˧˧ hɛk̚˦˧˥ sɪj˧˧]

[ʔʊwŋ͡m˧˧ ʔɓɪj˧˧ hɛk̚˦˥ sɪj˧˧]


unbipenti

[ʔun˧˧ ʔɓi˧˧ pɛn˧˧ ti˧˧]

[ʔun˧˧ ʔɓɪj˧˧ pɛŋ˧˧ tɪj˧˧]

[ʔʊwŋ͡m˧˧ ʔɓɪj˧˧ pɛŋ˧˧ tɪj˧˧]


unbiuni

[ʔun˧˧ ʔɓi˧˧ ʔun˧˧ ni˧˧]

[ʔun˧˧ ʔɓɪj˧˧ ʔun˧˧ nɪj˧˧]

[ʔʊwŋ͡m˧˧ ʔɓɪj˧˧ ʔʊwŋ͡m˧˧ nɪj˧˧]


protactini

[pɹo˧˧ taːk̚˧˦ ti˧˧ ni˧˧]

[pɹow˧˧ taːk̚˦˧˥ tɪj˧˧ nɪj˧˧]

[pɹow˧˧ taːk̚˦˥ tɪj˧˧ nɪj˧˧]

Ultimately from New Latin protactinium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


unbibi

[ʔun˧˧ ʔɓi˧˧ ʔɓi˧˧]

[ʔun˧˧ ʔɓɪj˧˧ ʔɓɪj˧˧]

[ʔʊwŋ͡m˧˧ ʔɓɪj˧˧ ʔɓɪj˧˧]


作戰

chữ Hán form of tác chiến (“to fight a battle; to combat”).


談話

chữ Hán form of đàm thoại (“to converse”).


談話

chữ Hán form of đàm thoại (“conversation”).


自覺

chữ Hán form of tự giác (“self-disciplined; self-motivated; conscious (of); conscientious”).


首長

chữ Hán form of thủ trưởng (“head; chief; leader; boss”).


主觀

chữ Hán form of chủ quan (“subjective feeling”).


主觀

chữ Hán form of chủ quan (“subjective”).


客觀

chữ Hán form of khách quan (“objective”).


薄弱

chữ Hán form of bạc nhược (“weak, feeble”).


忠誠

chữ Hán form of trung thành (“loyal; faithful; true; devoted”).


現場

chữ Hán form of hiện trường (“scene (where something happened)”).


營業

chữ Hán form of doanh nghiệp (“enterprise; business”).


周年

chữ Hán form of chu niên (“anniversary”).


優勢

chữ Hán form of ưu thế (“advantage; upper hand”).


證明

chữ Hán form of chứng minh (“to prove; to demonstrate”).


依據

chữ Hán form of y cứ (“to depend on; to base on”).


bén

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-bén.wav

(Central Vietnam, Southern Vietnam) sharp


綱領

chữ Hán form of cương lĩnh (“platform; manifesto”).


暗影

chữ Hán form of ám ảnh (“to haunt; to obsess”).


cần sa

[kən˨˩ saː˧˧]

[kəŋ˦˩ ʂaː˧˧]

[kəŋ˦˩ saː˧˧]

[kəŋ˨˩ ʂaː˧˧]

[kəŋ˨˩ saː˧˧]

hút cần (sa)


淒涼

chữ Hán form of thê lương (“isolated, lonesome”).


援助

chữ Hán form of viện trợ (“to aid; to support”).


提議

chữ Hán form of đề nghị (“to propose; to suggest”).


Bon

Vượt qua 226 thí sinh đến từ các trường y dược trên toàn quốc, Đỗ Thế Bon - sinh viên ngành Bác sĩ đa khoa, ĐH Duy Tân đã xuất sắc giành giải nhất tại cuộc thi học thuật về y tế.

2020, Thái Trà, “ĐH Duy Tân giành giải nhất cuộc thi học thuật về y tế”, in Zing news:

Beating 226 other contestants from medical schools all over the country, Đỗ Thế Bon — a General Practitioner student at Duy Tân University — outstandingly won the first prize in a medical scholarship contest.


原形

chữ Hán form of nguyên hình (“original form”).


livermori

[li˧˧ vəː˧˧ mɔ˧˧ ɹi˧˧]

[li˧˧ vəː˧˧ mɔ˧˧ zi˧˧]

[lɪj˧˧ vəː˧˧ mɔ˧˧ ɹɪj˧˧]

[lɪj˧˧ vəː˧˧ mɔ˧˧ ɹɪj˧˧]

[lɪj˧˧ jəː˧˧ mɔ˧˧ ɹɪj˧˧]


flerovi

[fle˧˧ ɹɔ˧˧ vi˧˧]

[flej˧˧ ɹɔ˧˧ vɪj˧˧]

[flej˧˧ ɹɔ˧˧ vɪj˧˧]

[flej˧˧ ɹɔ˧˧ jɪj˧˧]


君主制

chữ Hán form of quân chủ chế (“monarchy”).


平時

chữ Hán form of bình thời (“peacetime”).


內科

chữ Hán form of nội khoa (“internal medicine”).


排斥

chữ Hán form of bài xích (“to be critical of; to disapprove of; to criticize”).


戰術

chữ Hán form of chiến thuật (“tactics”).


戰場

chữ Hán form of chiến trường (“battlefield”).


配合

chữ Hán form of phối hợp (“to coordinate (with); to cooperate (with); to harmonise (with); to go (with)”).


政權

chữ Hán form of chính quyền (“power; control (of a country)”).


障礙

chữ Hán form of chướng ngại (“obstacle; hindrance”).


展開

chữ Hán form of triển khai (“to expand (into); to extend; to widen; to develop; to deploy”).


運轉

chữ Hán form of vận chuyển (“to transport; to deliver; to ship”).


圓滿

chữ Hán form of viên mãn (“perfect; faultless”).


chục

[t͡ɕʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[t͡ɕʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[cʊwk͡p̚˨˩˨]

một chục người

hai chục người

phần chục


chục

[t͡ɕʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[t͡ɕʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[cʊwk͡p̚˨˩˨]

một chục

hai chục


原始

chữ Hán form of nguyên thủy (“primitive”).


bộ

Sino-Vietnamese word from 部, from Literary Chinese 部 (bù). 部 (bù) is used for ministries based on historical and modern Chinese models. South Korea also uses 部 (bù), while feudal Korea used 조 (jo), from Literary Chinese 曹 (cáo, “agency”). North Korea and Japan use 省 (tỉnh), which was a higher type of government agency in feudal China.

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-bộ.wav

bộ bài

bộ truyện

bộ phim

Bộ Binh / Binh Bộ

Bộ Hình / Hình Bộ

Bộ Giáo dục và Đào tạo

the the Ministry of Education and Training

Bộ Quốc phòng

Bộ Quốc phòng

(government) a ministry-level department in countries where the English word ministry is not used

bộ nhân
the human radical, 亻

(Sinology, especially in compounds with the Sino-Vietnamese names of radicals) Clipping of bộ thủ (“a Chinese radical”).


bộ

bearing and figure; appearance; carriage; look; gait

(colloquial, often derogatory) capability (judging from one's appearance)

Tôi chưa từng đi trên con sông này nhưng người ta quả quyết với tôi rằng nó sâu hơn 12 bộ ở ngay tại cửa sông.

2006, William Dampier, translated by Hoàng Anh Tuấn, Một chuyến du hành đến Đàng Ngoài năm 1688, Hanoi: Thế Giới Publishers, page 29:

I had never been on this river, but they told me it was more than 12 feet deep right at the mouth.

foot (unit of measure equal to twelve inches)


bộ

đi/cuốc bộ

đi bộ đến trường

Tao cuốc bộ muốn lọi giò luôn!

I walked for so long my legs were literally dying!

chạy bộ

lội bộ

tản bộ

lính thuỷ đánh bộ

giao thông đường bộ

(by extension, only in fixed expressions) on land


bộ

Bộ tụi bây thấy chán lắm hay sao vậy?

Do you guys just get seriously bored or what?

sentence-initial question particle, is it that? do...? I bet ...


bộ

(dated, in compounds) Synonym of bạ (“register”)


覺悟

chữ Hán form of giác ngộ (“to rouse, to enlighten, to make conscious”).


小腦

chữ Hán form of tiểu não (“cerebellum”).


景觀

chữ Hán form of cảnh quan (“landscape”).


甲骨文

chữ Hán form of giáp cốt văn (“oracle bone script”).


靜電

chữ Hán form of tĩnh điện (“static electricity”).


海里

chữ Hán form of hải lý (“nautical mile”).


thua

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-thua.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 輸 (“to lose”, SV: thâu).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thâu</i>


天壇

chữ Hán form of Thiên Đàn (“the Temple of Heaven”).


tớ

head

tớ • (四, 伵, 佐)

vi-noun

tớ • (四, 伵, 佐)

Originally a noun meaning "servant".
For the semantic development, see also tôi.

đầy tớ

tôi tớ

chủ tớ

(archaic, now largely a fossil word) a servant


tớ

head

tớ • (四, 伵, 佐)

vi-pronoun

tớ • (四, 伵, 佐)

(familiar, friendly, chiefly Northern Vietnam) I; me


出入口

xuất nhập khẩu
xuất nhập khẩu#Vietnamese

chữ Hán form of xuất nhập khẩu (“to export and import”).


四角

chữ Hán form of tứ giác (“quadrilateral”).


確率

chữ Hán form of xác suất (“probability”).


奢華

chữ Hán form of xa hoa (“luxurious; lavish; extravagant”).


殘酷

chữ Hán form of tàn khốc (“catastrophic; disastrous; devastating”).


suy hao

[ʂwɪj˧˧ haːw˧˧]

[ʂ⁽ʷ⁾ɪj˧˧ haːw˧˧]

[s⁽ʷ⁾ɪj˧˧ haːw˧˧]


suy hao

[ʂwɪj˧˧ haːw˧˧]

[ʂ⁽ʷ⁾ɪj˧˧ haːw˧˧]

[s⁽ʷ⁾ɪj˧˧ haːw˧˧]


叮嚀

chữ Hán form of đinh ninh (“to be absolutely sure, to be certain”).


禮堂

chữ Hán form of lễ đường (“house of worship, meeting hall”).


傳說

chữ Hán form of truyền thuyết (“legend”).


邪教

chữ Hán form of tà giáo (“heresy; cult”).


cám ơn rất nhiều

[kaːm˧˦ ʔəːn˧˧ zət̚˧˦ ɲiəw˨˩]

[kaːm˦˧˥ ʔəːŋ˧˧ ʐək̚˦˧˥ ɲiw˦˩]

[kaːm˦˥ ʔəːŋ˧˧ ɹək̚˦˥ ɲiw˨˩]


hắn

From Proto-Vietic *hanʔ, from Proto-Mon-Khmer *(ʔ)anʔ ~ *ʔən; cognate with Car Nicobarese an (“he, she, it”), Pacoh án (“relative pronoun, that, which”).
Insertion of initial *h in Vietic can also be seen in *tŋ-ʔaːm (“jaw”) (> Vietnamese hàm, Late Vietic), *huːɲ (“to kiss”) (> Vietnamese hôn), *heːt (“finished”) (> Vietnamese hết), *haːr (“two”) (> Vietnamese hai), *hɔːŋʔ (“river, brook”), *haːŋʔ (“to open (mouth)”).

cog

Đi kêu hắn về cho tau!

Tụi hắn cứ đánh chắc hoài!

Those idiots keep fighting again and again!

(archaic as a neutral pronoun in Northern and Southern dialects, familiar or informal in Central Vietnam) he/him; she/her

(derogatory in Northern and Southern dialects) he/him

(informal, endearing) he/him, my boyfriend

(informal, endearing) he/him, your boyfriend


mừng

From Proto-Vietic *məːŋ. Compare Southern Kam mengx (“happy, joyful”).


mừng

mừng thầm


自衛

chữ Hán form of tự vệ (“to use self-defense”).


開拓

chữ Hán form of khai thác (“to exploit (resources, etc.); to make use of; to harness”).


東洋

chữ Hán form of Đông Dương (“Indochina”).


東洋

chữ Hán form of Đông Dương (“Indochinese”).


tím

→ Tai Dam: ꪔꪲ꪿ꪣ

tím mặt

(of face) to turn purple (because of being beaten or angry)

thâm tím


左岸

chữ Hán form of tả ngạn (“left bank of a river”).


童話

chữ Hán form of đồng thoại (“fairy tale”).


流域

chữ Hán form of lưu vực (“river basin”).


cô bé

[ko˧˧ ʔɓɛ˧˦]

[kow˧˧ ʔɓɛ˨˩˦]

[kow˧˧ ʔɓɛ˦˥]

Cô bé năm nay mấy tuổi rồi?


khe

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 溪 (“stream, creek”, SV: khê).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">khê</i>


驚愕

chữ Hán form of kinh ngạc (“to be astonished; to be surprised”).


領海

chữ Hán form of lãnh hải (“territorial waters”).


trường mĩ thuật

[t͡ɕɨəŋ˨˩ mi˦ˀ˥ tʰwət̚˧˨ʔ]

[ʈɨəŋ˦˩ mɪj˧˨ tʰwək̚˨˩ʔ]

[ʈɨəŋ˨˩ mɪj˨˩˦ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]


mĩ lệ

[mi˦ˀ˥ le˧˨ʔ]

[mɪj˨˩˦ lej˨˩˨]


mĩ nhân ngư

[mi˦ˀ˥ ɲən˧˧ ŋɨ˧˧]

[mɪj˧˨ ɲəŋ˧˧ ŋɨ˧˧]

[mɪj˨˩˦ ɲəŋ˧˧ ŋɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 美人魚, composed of 美 (“beautiful”) and 人魚 (“mermaid”).


mĩ vị

[mi˦ˀ˥ vi˧˨ʔ]

[mɪj˧˨ vɪj˨˩ʔ]

[mɪj˨˩˦ vɪj˨˩˨]

[mɪj˨˩˦ jɪj˨˩˨]

cao lương mỹ vị

(historical) a luxurious delicacy; gourmet food


nhân ngư

[ɲən˧˧ ŋɨ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ ŋɨ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ ŋɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 人魚, composed of 人 (“man, person”) and 魚 (“fish”).


mĩ thuật

[mi˦ˀ˥ tʰwət̚˧˨ʔ]

[mɪj˧˨ tʰwək̚˨˩ʔ]

[mɪj˨˩˦ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 美術, composed of 美 (“beautiful”) and 術 (“art”), from Japanese 美術 (bijutsu, “fine arts”), calqued from English fine arts.

some visual arts, such as painting, drawing, sculpture, graphic design, animation, photography

(primary education, as a subject) drawing and painting


mĩ

chân, thiện, mĩ


lệ

Sino-Vietnamese word from 淚. Compare luỵ.

giọt lệ

♂: Lệ hoen ướt khóe mi cay.
Trong lòng anh vẫn luôn chung tình,
Chờ ngày mai, ánh nắng lên xua tan băng giá.

(Can we date this quote?), Minh Khang (lyrics and music), “Lời nguyền [The Oath]”:

♂: Tears wetted the hot corners of my lids.
I've always remained fully devoted,
Waiting for tomorrow, when sunshine will thaw out this frosty ice.

♂: Giờ chia li, em quay đi, che giấu bờ mi lệ rơi.
Ta xa nhau, mong đến một ngày gặp lại.
Giờ chia li, anh xa em, nhưng sẽ nhớ em người ơi !
Trái tim anh, trái tim em không rời xa !

(Can we date this quote?), Nguyễn Văn Chung (lyrics and music), “Mùa đông không lạnh [Winter Doesn't Seem Cold]”:

♂: When we said goodbye, you turned away, hiding your tears.
We're apart, longing for the day we reunite.
After we said goodbye, I'm far away from you, but I won't forget you!
Our hearts will never be apart!

♂: Rồi ngày vui qua đi, đường dài chia li, lệ vương trên mi.
Giờ thì em đâu vui chi, giờ thì mình anh suy nghĩ.
Anh biết rồi ngày lại đến, ngày lặng lẽ đôi bên.
Anh biết tình mình đã hết và anh sẽ không quên.

(Can we date this quote?), Nguyễn Hải Phong (lyrics and music), “Đôi mắt [Your Eyes]”:

♂: And so the happy days passed, we're on separate paths, tears linger in your eyes.
Now you're no longer happy, now I'm alone with my thoughts.
I knew the day would come, the day we stopped talking.
I knew our love would end and I would never forget it.

(literary) tears (drop of clear salty liquid from the eyes)


lệ

lệ như

phép vua thua lệ làng

even the monarch's laws lose to the village's rules

Làng có lệ ấy từ xưa.

The village has had that rule since ancient times.


lệ

Kim Vân Kiều tân truyện (金雲翹新傳)
娘強𠲖戾塢𠲖
Nàng càng e lệ ủ ê.
She grew more fearful and dreadful.


cả nhà

[kaː˧˩ ɲaː˨˩]

[kaː˧˨ ɲaː˦˩]

[kaː˨˩˦ ɲaː˨˩]

cả (“the whole/entire”) + nhà (“family”). Compare Chinese 大家.

com

cả nhà tao

Used other than figuratively or idiomatically: see cả, nhà.


cả nhà

[kaː˧˩ ɲaː˨˩]

[kaː˧˨ ɲaː˦˩]

[kaː˨˩˦ ɲaː˨˩]

Cả nhà ơi, hôm nay có họp về quy chế lương mới nhé !

Guys, there's a meeting on the new payroll policy today!

Mình gửi file cho cả nhà xem nè.

Check out this file I've just sent, guys!

(informal, endearing) you guys, all the people in my circle


thôi

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 退 (SV: thối, thoái).
For the tonal correspondence, see other post-reconstructed Old Chinese, pre-Middle Chinese loans such as bèn, buôn, chung, cùng, where words with Vietnamese A/bằng tones correspond to Qieyun system tone C/去聲／去声 (qùshēng). Particularly compare đôi (“pair”), which exhibits the exact same correspondence in the rime as with thôi.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thối, thoái</i>


thôi

Thấy tôi không muốn nói, bà ta cũng thôi không hỏi.

1957, Đoàn Giỏi, chapter 2, in Đất rừng phương Nam, Kim Đồng Publishing House:

Seeing that I didn't want to tell, she also stopped asking.

to stop (forever); to cease; to discontinue; to quit


thôi

Used sentence-initially to express a polite negative: that's it; enough


thôi

(colloquial, used sentence-finally) that's all; merely; only; just

(colloquial, used sentence-initially) introduces a new statement that contradicts previously stated statement(s)


thôi

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thoái</i>

vi-etym-sino

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 褪 (SV: thoái)


bé tị

[ʔɓɛ˧˦ ti˧˨ʔ]

[ʔɓɛ˨˩˦ tɪj˨˩ʔ]

[ʔɓɛ˦˥ tɪj˨˩˨]


nhỏ xíu

[ɲɔ˧˩ siw˧˦]

[ɲɔ˧˨ siw˨˩˦]

[ɲɔ˨˩˦ siw˦˥]


bé hạt tiêu

[ʔɓɛ˧˦ haːt̚˧˨ʔ tiəw˧˧]

[ʔɓɛ˨˩˦ haːk̚˨˩ʔ tiw˧˧]

[ʔɓɛ˦˥ haːk̚˨˩˨ tiw˧˧]


xíu

From Cantonese 小 (siu2, “little”) and 少 (siu2, “few”).


tàu cánh ngầm

vi-noun

(classifier cái, chiếc, con) tàu cánh ngầm

cái (classifier)
chiếc (classifier)
con (classifier)

[taw˨˩ kajŋ̟˧˦ ŋəm˨˩]

[taw˦˩ kɛɲ˦˧˥ ŋəm˦˩]


cố

Sino-Vietnamese word from 故. Doublet of cụ and cớ.

(Central Vietnam, Southern Vietnam) great-grandparent


cố

cố Tổng Bí thư Trường Chinh
the late General Secretary Trường Chinh


cố

(only in compounds) intentional; premeditated

ôn cố tri tân

One should be able to derive new understanding while revising what one has learned.


修業

chữ Hán form of tu nghiệp (“to perfect oneself in the profession; to receive training”).


tí ti

[tɪj˨˩˦ tɪj˧˧]

[tɪj˦˥ tɪj˧˧]


tí tị

[tɪj˨˩˦ tɪj˨˩ʔ]

[tɪj˦˥ tɪj˨˩˨]


anh rể

[ʔajŋ̟˧˧ ze˧˩]

[ʔɛɲ˧˧ ʐej˧˨]

[ʔan˧˧ ɹej˨˩˦]

brother-in-law (husband of elder sister)


chị dâu

[t͡ɕi˧˨ʔ zəw˧˧]

[t͡ɕɪj˨˩ʔ jəw˧˧]

[cɪj˨˩˨ jəw˧˧]


em dâu

[ʔɛm˧˧ zəw˧˧]

[ʔɛm˧˧ jəw˧˧]

[ʔɛm˧˧ jəw˧˧]

From em (“younger sibling”) + dâu (“bride”).


bé tí

[ʔɓɛ˧˦ ti˧˦]

[ʔɓɛ˨˩˦ tɪj˨˩˦]

[ʔɓɛ˦˥ tɪj˦˥]


tí hon

[tɪj˨˩˦ hɔŋ˧˧]

[tɪj˦˥ hɔŋ˧˧]

Nào ta đi cùng nhau, đều chân theo nhịp trống!
Các chiến sĩ tí hon, hát vang lên nào!

1930, “Chiến Sĩ Tí Hon [Tiny Soldiers]”, Việt Anh (lyrics), Đinh Nhu (attributed) (music):

Let us march together to the drumbeat!
 Tiny soldiers, let's sing out loud!


chúng tao

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˦ taːw˧˧]

[t͡ɕʊwŋ͡m˦˧˥ taːw˧˧]

[cʊwŋ͡m˦˥ taːw˧˧]

chúng (pluralising particle) + tao (“I; me”).


chúng nó

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˦ nɔ˧˦]

[t͡ɕʊwŋ͡m˦˧˥ nɔ˨˩˦]

[cʊwŋ͡m˦˥ nɔ˦˥]

chúng (pluralising particle) + nó (“he; she; it”).


chúng mày

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˦ maj˨˩]

[t͡ɕʊwŋ͡m˦˧˥ maj˦˩]


chúng mình

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˦ mïŋ˨˩]

[t͡ɕʊwŋ͡m˦˧˥ mɨn˦˩]

[cʊwŋ͡m˦˥ mɨn˨˩]

chúng (pluralising particle) + mình (“I; me; we”).

compound

(familiar, respectful) we/us (inclusive)


chúng

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˦]

[t͡ɕʊwŋ͡m˦˧˥]


chúng

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˦]

[t͡ɕʊwŋ͡m˦˧˥]

Chúng xả súng hại chết 3 người.

Chúng tàn sát dân ta, bắt dân ta làm nô lệ.

They slaughtered our people, they made us into their slaves.

they/them (used for people whom one holds in low regard)


chúng

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˦]

[t͡ɕʊwŋ͡m˦˧˥]


tiểu nhân

[tiəw˧˩ ɲən˧˧]

[tiw˧˨ ɲəŋ˧˧]

[tiw˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 小人 (“villain”).

vi-etym-sino

Zuo Zhuan, Ai 11; 2002 Vietnamese translation by Hoàng Khôi

The [social] superiors think in the long term; [social] inferiors like me think in the short term, what can I know?

Người quân tử thì nghĩ xa. Tiểu nhân như tôi thì nghĩ gần, còn biết được gì.

Analects, XII.19; 1972, Vietnamese translation & annotations by Nguyễn Hiến Lê
Quí Khang tử hỏi Khổng tử về phép trị dân: “Giết kẻ vô đạo (độc ác) để cho kẻ khác thành hữu đạo (lương thiện) chăng? Khổng tử đáp: “Ông trị dân cần gì phải dùng biện pháp giết người? Ông muốn thiện thì dân sẽ hóa thiện. Đức hạnh của người quân tử (người trị dân) như gió, mà đức hạnh của tiển nhân (dân) như cỏ. Gió thổi thì cỏ tất rạp xuống.”
Sir Ji Kang asked Confucius about governance: “Should the immoral (evil) ones be killed so others will become moral (good)?” Confucius replied: “Sir, when governing, why use killing? When ye strive for goodness then the populace will become good. The high-born persons’ / social superiors’ (the governors’) character is like the wind; the low-born persons / social inferiors’ (the populace’s) character is like grass. When the wind blows, grass will surely bend down.”

1804, Ngô Gia Văn Phái (Ngô Household's Writers), Hoàng Lê Nhất Thống Chí (Records of the Unification of the Imperial Lê), Ch. 8; Vietnamese translation by Ngô Đức Vân & Kiều Thu Hoạch
Đứa tiểu nhân đắc chí, dần dà mưu đồ làm việc không hay.

The villain, his will gotten, will gradually plot misdeeds.

an inferior person (socially or morally)


tiểu nhân

[tiəw˧˩ ɲən˧˧]

[tiw˧˨ ɲəŋ˧˧]

[tiw˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

Zuo Zhuan; 2018, Vietnamese translation by Huỳnh Chương Hưng

I, the low-born one, still have an elderly mother; she has tasted every kind of foods at home, yet she has never tasted delicacies belonging to you, my ruler. Now I beg you the ruler to allow the low-born me to bring these pieces of meat home to my mother.

Tiểu nhân còn mẹ già, những thứ ở nhà bà đều đã ăn qua, chỉ chưa nếm được những món ngon của quốc quân. Nay xin quốc quân cho phép tiểu nhân đem những miếng thịt này về nhà cho mẹ.

(Chinese fiction, humble) I/me, a low-born person


quân tử

[kwən˧˧ tɨ˧˩]

[kwəŋ˧˧ tɨ˧˨]

[wəŋ˧˧ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 君子 (“gentleman”).

Lấy dạ tiểu nhân đo lòng quân tử.

Literally, “To use the inferior person's belly to measure the superior person’s bosom.” / To use the petty person's mind to measure the magnanimous person’s heart; to judge others by oneself; to psychologically project.

Quân tử mười năm báo thù chưa muộn.

Literally, “It's never too late for a person of class to take vengeance 10 years later.” / I will have my revenge! Mark my word!

Quân tử nhất ngôn.

Literally, “A person of class only says it once.” / I give you my word.

Analects, IV.16; 1972, Vietnamese translation & annotations by Nguyễn Hiến Lê
Khổng tử nói: “Người quân tử hiểu rõ về nghĩa, kẻ tiểu nhân hiểu rõ về lợi.” Chú thích. – Hiểu rõ nghĩa là thích nghĩa. Hiểu rõ lợi nên thích lợi. Có sách bàn thêm: Vì tiểu nhân hiểu rõ về lợi, thích lợi, cho nên người quân tử (trị dân) riêng về mình thì không nên nói về lợi, nhưng phải xét cái lợi của tiểu nhân (dân) mà làm lợi cho họ.
Confucius said: “The superior person clearly understands rectitude; the inferior person clearly understands profits.” Annotation. - Clear understanding of rectitude means cherishing rectitude. Clear understanding of profits brings about cherishing profits. Other books further comment that: Because the [social] inferiors clearly understand profits and cherish profits, so the [social] superiors (the governors), concerning themselves, should not talk about profits, yet must consider the [social] inferiors’ (the populace’s) profits so as to profit them.

Analects, XII.19; 1972, Vietnamese translation & annotations by Nguyễn Hiến Lê
Quí Khang tử hỏi Khổng tử về phép trị dân: “Giết kẻ vô đạo (độc ác) để cho kẻ khác thành hữu đạo (lương thiện) chăng? Khổng tử đáp: “Ông trị dân cần gì phải dùng biện pháp giết người? Ông muốn thiện thì dân sẽ hóa thiện. Đức hạnh của người quân tử (người trị dân) như gió, mà đức hạnh của tiển nhân (dân) như cỏ. Gió thổi thì cỏ tất rạp xuống.”
Sir Ji Kang asked Confucius about governance: “Should the immoral (evil) ones be killed so others will become moral (good)?” Confucius replied: “Sir, when governing, why use killing? When ye strive for goodness then the populace will become good. The [social] superiors’ (the governors’) character is like the wind; the [social] inferiors’ (the populace’s) character is like grass. When the wind blows, grass will surely bend down.”

Analects, XIII.23; 1972, Vietnamese translation & annotations by Nguyễn Hiến Lê

Confucius said: “The noble person acts harmoniously yet is not conformist; the petty person is conformist yet does not act harmoniously.”

- Khổng tử nói: “Người quân tử hoà hợp nhưng không a dua, kẻ tiểu nhân a dua mà không hoà hợp.”

Hồ Xuân Hương, Quả mít [Jackfruit]
Thân em như quả mít trên cây,
Da nó xù xì múi nó dày.
Quân tử có yêu xin đóng cọc,
Đừng mân mó nữa nhựa ra tay.
My body is like a jackfruit hanging from a tree,
Its skin's so rough, its segments thick.
My darling, if you love it, please hammer a stick into it[ to make it ripen faster],
Please don't just play with it, your hands will be covered in resin.

(archaic, endearing, women's speech) my darling man; my dear husband


bụng dạ

[ʔɓʊwŋ͡m˧˨ʔ zaː˧˨ʔ]

[ʔɓʊwŋ͡m˨˩ʔ jaː˨˩ʔ]

[ʔɓʊwŋ͡m˨˩˨ jaː˨˩˨]


bác sĩ nhi

[ʔɓaːk̚˧˦ si˦ˀ˥ ɲi˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ ʂɪj˧˨ ɲɪj˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ sɪj˧˨ ɲɪj˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˥ ʂɪj˨˩˦ ɲɪj˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˥ sɪj˨˩˦ ɲɪj˧˧]


nhi khoa

[ɲi˧˧ xwaː˧˧]

[ɲɪj˧˧ kʰwaː˧˧]

[ɲɪj˧˧ xwaː˧˧]

[ɲɪj˧˧ kʰwaː˧˧]

[ɲɪj˧˧ xwaː˧˧]


tị

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 比 (“to compare”, SV: tỉ).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tỉ</i>

vi-etym-sino

(now only in compounds) to compare, to liken


nhi

(only in compounds) and, and then, and yet


hơn

From Proto-Mon-Khmer *hən ~ *həən (“to grow, to increase”); cognate with Arem hɨən ("more than; to defeat, to win against"), Pacoh hon (“grown”), Bahnar hon (“to grow”), Plang [La Gang] hɔ́n, and Khasi byrhien (“(people) in large numbers”)).


hơn

Có hơn nó chỗ nào đâu mà chém kinh thế?

You're not better than him/her at anything, stop shit talking.


em bé

[ʔɛm˧˧ ʔɓɛ˧˦]

[ʔɛm˧˧ ʔɓɛ˨˩˦]

[ʔɛm˧˧ ʔɓɛ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-em bé.wav


Giáng sinh vui vẻ

[zaːŋ˧˦ sïŋ˧˧ vuj˧˧ vɛ˧˩]

[jaːŋ˦˧˥ ʂɨn˧˧ vuj˧˧ vɛ˧˨]

[jaːŋ˦˧˥ sɨn˧˧ vuj˧˧ vɛ˧˨]

[jaːŋ˦˥ ʂɨn˧˧ vuj˧˧ vɛ˨˩˦]

[jaːŋ˦˥ sɨn˧˧ juj˧˧ jɛ˨˩˦]


giáng sinh

[zaːŋ˧˦ sïŋ˧˧]

[jaːŋ˦˧˥ ʂɨn˧˧]

[jaːŋ˦˧˥ sɨn˧˧]

[jaːŋ˦˥ ʂɨn˧˧]

[jaːŋ˦˥ sɨn˧˧]


sinh nhật vui vẻ

[sïŋ˧˧ ɲət̚˧˨ʔ vuj˧˧ vɛ˧˩]

[ʂɨn˧˧ ɲək̚˨˩ʔ vuj˧˧ vɛ˧˨]

[sɨn˧˧ ɲək̚˨˩ʔ vuj˧˧ vɛ˧˨]

[ʂɨn˧˧ ɲək̚˨˩˨ vuj˧˧ vɛ˨˩˦]

[sɨn˧˧ ɲək̚˨˩˨ juj˧˧ jɛ˨˩˦]


anh yêu em

[ʔajŋ̟˧˧ ʔiəw˧˧ ʔɛm˧˧]

[ʔɛɲ˧˧ ʔiw˧˧ ʔɛm˧˧]

[ʔan˧˧ ʔiw˧˧ ʔɛm˧˧]


sinh nhật

[sïŋ˧˧ ɲət̚˧˨ʔ]

[ʂɨn˧˧ ɲək̚˨˩ʔ]

[sɨn˧˧ ɲək̚˨˩ʔ]

[ʂɨn˧˧ ɲək̚˨˩˨]

[sɨn˧˧ ɲək̚˨˩˨]


Giáng sinh

[zaːŋ˧˦ sïŋ˧˧]

[jaːŋ˦˧˥ ʂɨn˧˧]

[jaːŋ˦˧˥ sɨn˧˧]

[jaːŋ˦˥ ʂɨn˧˧]

[jaːŋ˦˥ sɨn˧˧]

lễ Giáng sinh


Giáng sinh

[zaːŋ˧˦ sïŋ˧˧]

[jaːŋ˦˧˥ ʂɨn˧˧]

[jaːŋ˦˧˥ sɨn˧˧]

[jaːŋ˦˥ ʂɨn˧˧]

[jaːŋ˦˥ sɨn˧˧]


giáng

Sino-Vietnamese word from 降 (“to fall”).

(music, only in compounds, after the name of a note) a flat

(music) Short for dấu giáng (“flat sign”).


giáng

giáng một đòn chí tử


em yêu anh

[ʔɛm˧˧ ʔiəw˧˧ ʔajŋ̟˧˧]

[ʔɛm˧˧ ʔiw˧˧ ʔɛɲ˧˧]

[ʔɛm˧˧ ʔiw˧˧ ʔan˧˧]


lên số

[ləːn˧˧ ʂow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lên số.wav


số điện thoại

[so˧˦ ʔɗiən˧˨ʔ tʰwaːj˧˨ʔ]

[ʂow˨˩˦ ʔɗiəŋ˨˩ʔ tʰwaːj˨˩ʔ]

[sow˨˩˦ ʔɗiəŋ˨˩ʔ tʰwaːj˨˩ʔ]

[ʂow˦˥ ʔɗiəŋ˨˩˨ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

[sow˦˥ ʔɗiəŋ˨˩˨ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

số (“number”) + điện thoại (“telephone”).


sang số

[saːŋ˧˧ so˧˦]

[ʂaːŋ˧˧ ʂow˨˩˦]

[saːŋ˧˧ sow˨˩˦]

[ʂaːŋ˧˧ ʂow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-sang số.wav


số phận

[so˧˦ fən˧˨ʔ]

[ʂow˨˩˦ fəŋ˨˩ʔ]

[sow˨˩˦ fəŋ˨˩ʔ]

[ʂow˦˥ fəŋ˨˩˨]

[sow˦˥ fəŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-số phận.wav


số lượng

[so˧˦ lɨəŋ˧˨ʔ]

[ʂow˨˩˦ lɨəŋ˨˩ʔ]

[sow˨˩˦ lɨəŋ˨˩ʔ]

[ʂow˦˥ lɨəŋ˨˩˨]

[sow˦˥ lɨəŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-số lượng.wav


số mệnh

[so˧˦ məjŋ̟˧˨ʔ]

[ʂow˨˩˦ men˨˩ʔ]

[ʂow˦˥ məːn˨˩˨]

[sow˦˥ məːn˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-số mệnh.wav

Sino-Vietnamese word from 數 (“fate”) and 命 (“destiny, fate”).


xuống số

[suəŋ˧˦ so˧˦]

[suəŋ˦˧˥ ʂow˨˩˦]

[suəŋ˦˧˥ sow˨˩˦]

[suəŋ˦˥ ʂow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-xuống số.wav


số nhiều

[so˧˦ ɲiəw˨˩]

[ʂow˨˩˦ ɲiw˦˩]

[ʂow˦˥ ɲiw˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-số nhiều.wav

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-số nhiều.wav


tổng số

[təwŋ͡m˧˩ so˧˦]

[təwŋ͡m˧˨ ʂow˨˩˦]

[təwŋ͡m˧˨ sow˨˩˦]

[təwŋ͡m˨˩˦ ʂow˦˥]

[təwŋ͡m˨˩˦ sow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tổng số.wav

Sino-Vietnamese word from 總數, composed of 總 (“overall”) and 數 (“number, several, count”).


chữ số

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ so˧˦]

[t͡ɕɨ˧˨ ʂow˨˩˦]

[t͡ɕɨ˧˨ sow˨˩˦]

[cɨ˨˩˦ ʂow˦˥]

[cɨ˨˩˦ sow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chữ số.wav

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-chữ số.wav

chữ (“letter; character”) + số (“number”), calque of Chinese 數字／数字 (số tự).


vận số

[vən˧˨ʔ so˧˦]

[vəŋ˨˩ʔ ʂow˨˩˦]

[vəŋ˨˩ʔ sow˨˩˦]

[vəŋ˨˩˨ ʂow˦˥]

[jəŋ˨˩˨ sow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-vận số.wav

Sino-Vietnamese word from 運數, composed of 運 (“luck, fortune”) and 數 (“fate”).


mệnh

Sino-Vietnamese word from 命; this is the Northern form. Doublet of mạng, the Southern form.

Mệnh trời khó cưỡng.

It's not easy to resist fate / the Mandate of Heaven.

Tuân mệnh/lệnh/chỉ!

(archaic or Chinese fiction) order from the monarch

Mệnh hoả không hạp với mệnh thuỷ.

"Fire people" don't get along with "water people".

(occult) the wuxing element you're associated with, which dictates your luck and the kind of people you can get along with


số dây nói

[so˧˦ zəj˧˧ nɔj˧˦]

[ʂow˨˩˦ jəj˧˧ nɔj˨˩˦]

[sow˨˩˦ jəj˧˧ nɔj˨˩˦]

[ʂow˦˥ jəj˧˧ nɔj˦˥]

Khổ một nỗi là không biết làm thế nào cho biết là phải gọi về Vanves [nhà riêng] và về nhà quê (Sao ở nhà quê). May mà trong giấy tờ có miếng giấy biên rõ ràng những số dây nói «cấp cứu». Vì thế ở nhà thương họ gọi về Vanves, may cũng là Minh nó cũng vừa về, nó được dây nói, nó gọi ngay cho Sao về nhà quê.

Unfortunately, there were no ways to know how to call Vanves [home number] and my hometown (Sao was there). Luckily, Compiled in the piece of paper were "emergency" phone numbers. So they called Vanves just when Minh got home, and with his phone, he called Sao back in the hometown.


mẹ kiếp

[mɛ˧˨ʔ kiəp̚˧˦]

[mɛ˨˩ʔ kiəp̚˦˧˥]

[mɛ˨˩˨ kip̚˦˥]


dây nói

[zəj˧˧ nɔj˧˦]

[jəj˧˧ nɔj˨˩˦]

[jəj˧˧ nɔj˦˥]


đụ

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 鳥 (SV: điểu).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">điểu</i>

vi-etym-sino

Mày đi chơi đêm đụ con nọ, đụ con kia!

You've been going out at night fucking all the whores!

(Central Vietnam, Southern Vietnam, vulgar) to fuck


địt

head

địt • (𨕀, 𨗵, 𬇓)

vi-verb

địt • (𨕀, 𨗵, 𬇓)

(Central Vietnam, Southern Vietnam, informal) to fart

(Northern Vietnam, vulgar, colloquial) to fuck


địt

(Northern Vietnam, vulgar, colloquial) Shit!; Fuck!


tuần Nô-el

[twən˨˩ no˧˧ ʔɛn˧˧]

[twəŋ˦˩ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]


cây Nô-el

[kəj˧˧ no˧˧ ʔɛn˧˧]

[kəj˧˧ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[kəj˧˧ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]


Nô-el

[no˧˧ ʔɛn˧˧]

[now˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[now˧˧ ʔɛŋ˧˧]


quà Nô-en

[kwaː˨˩ no˧˧ ʔɛn˧˧]

[kwaː˦˩ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[waː˨˩ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]


đêm Nô-en

[ʔɗem˧˧ no˧˧ ʔɛn˧˧]

[ʔɗem˧˧ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[ʔɗem˧˧ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]


cây Nô-en

[kəj˧˧ no˧˧ ʔɛn˧˧]

[kəj˧˧ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[kəj˧˧ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]


kiếp

kiếp trước

Nếu có kiếp sau, ta nguyện bên nhau.

If there is another life, we vow to be together.

Ta mang bao tội lỗi,
Nên thân ta giờ đây,
Kiếp sống không nhà không người thân.
Ta mang bao tội lỗi,
Người ơi, ta đâu còn chi !
Xin hãy tránh xa kiếp đỏ đen !

(Can we date this quote?), Duy Mạnh (lyrics and music), “Kiếp đỏ đen [Gambling Life]”:

I'm so sinful,
Now I have to live this life,
No home, no loved ones.
I'm so sinful,
O humanity, I have nothing left!
Please stay clear of the gambling life!

♀: Em yêu anh, ngả nghiêng, bồng bềnh niềm kiêu hãnh.
Thiên đường xanh mướt, gió trong lành
Cuốn vào đời anh là em bất tận.
Vô tình chúng ta thuộc về nhau, ngàn kiếp sau.

(Can we date this quote?), Mạnh Quân (lyrics and music), “Thiên đường gọi tên [The Paradise is Saying Your Name]”:

♀: I love you, with drifting, floating pride.
A green paradise, with refreshing winds
That carry all of my infinite self into your life.
By the hands of fate, we belong together, for all lives after this.


Nô-en

[no˧˧ ʔɛn˧˧]

[now˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[now˧˧ ʔɛŋ˧˧]


日本國

chữ Hán form of Nhật Bản Quốc (“State of Japan”).


tổng

Sino-Vietnamese word from 總 (“overall; arch-”).

vi-etym-sino

(historical) a canton (small administrative unit)

Tổng Cóc

(historical, by extension, chiefly in title for adressing) a chief official governing such a canton


tổng

tổng giám mục


tuần Nô-en

[twən˨˩ no˧˧ ʔɛn˧˧]

[twəŋ˦˩ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]


thiếp

Sino-Vietnamese word from 妾 (“concubine”).


thiếp

俍众妾胋陳濁

c. 1800, Hồ Xuân Hương, Đánh cờ [A Game of Xiangqi]:

(archaic, now literary, chiefly fiction, women's speech, endearing) I/me (referring to a beloved woman)


thiếp

a card, such as a greeting card, Christmas card, etc.


vận

Sino-Vietnamese word from 運 (“luck, fortune, ship, transport”).


vận

Người chủ nhà mặc may-ô trắng, vận xà-rông tơ kẻ ca-rô đen, đứng trên sàn chỉ trỏ về phía những cây xoài cổ thụ, nói lăng líu một hồi.

1957, Đoàn Giỏi, chapter 16, in Đất rừng phương Nam, Kim Đồng:

The owner of the house had a white undershirt and wore a checkered black silk sarong; he stood on the platform, just pointed in the direction of the ancient mango trees, and chattered for a while.


số

head

số • (𢼂, 数, 數)

con (classifier)
𢼂 (CJK)
数 (CJK)
數 (CJK)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-số.wav

Sino-Vietnamese word from 數 (“number, several, count, fate”). Perhaps also a clipping of chữ số (“digit”) and a semantic loan from English digital (see also kĩ thuật số (“digital”, literally “based on "digit/number-based" technology”). Compare French numérique (“numerical; digital”).

vi-etym-sino

đếm từ số một đến số mười

số bốn

cộng sai một số

số nhiều

số tiền thu được

số vé đã bán được


số

head

𢼂, 数, 措, 𥐈, 數

số • (𢼂, 数, 措, 𥐈, 數)

vi-noun

𢼂, 数, 措, 𥐈, 數

số • (𢼂, 数, 措, 𥐈, 數)

số vất vả

số tháng 9-2016

(publishing) issue (a single edition of a newspaper or other periodical publication)


chị em

[t͡ɕi˧˨ʔ ʔɛm˧˧]

[t͡ɕɪj˨˩ʔ ʔɛm˧˧]

[cɪj˨˩˨ ʔɛm˧˧]


美人魚

chữ Hán form of mỹ nhân ngư (“mermaid”).


lăm

mười lăm

hai (mươi) lăm


郵政

chữ Hán form of bưu chính (“mail; postal service”).


tiên chim

[tiəŋ˧˧ t͡ɕim˧˧]


nam nhân ngư

[naːm˧˧ ɲən˧˧ ŋɨ˧˧]

[naːm˧˧ ɲəŋ˧˧ ŋɨ˧˧]

[naːm˧˧ ɲəŋ˧˧ ŋɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 男 (“male”) and 人魚 (“mermaid”).


thiên thần

[tʰiən˧˧ tʰən˨˩]

[tʰiəŋ˧˧ tʰəŋ˦˩]

[tʰiəŋ˧˧ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 天神 (“heavenly spirit”).


ngôn

Sino-Vietnamese word from 言 (“speech”), from Chinese 婦言／妇言 (phụ ngôn, “wifely eloquence”).

der

(Confucianism) eloquence, one of the tứ đức (“four virtues”) that women are supposed to have


song ngữ

[sawŋ͡m˧˧ ŋɨ˦ˀ˥]

[ʂawŋ͡m˧˧ ŋɨ˧˨]

[sɔŋ˧˧ ŋɨ˧˨]

[ʂawŋ͡m˧˧ ŋɨ˨˩˦]

[sawŋ͡m˧˧ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 雙語, composed of 雙 (“set of two”) and 語 (“language”).


lời nói

[ləːj˨˩ nɔj˧˦]

[ləːj˦˩ nɔj˨˩˦]

[ləːj˨˩ nɔj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lời nói.wav


白露

chữ Hán form of Bạch lộ (“A solar term around 8 September, traditionally heralding cold weather across China”).


thoại

[tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

It is unclear why Vietnamese has the aspirated stop ‹th› as reflex of the Middle Chinese initial in this particular morpheme. Other Sinitic morphemes with the same initial yielded Sino-Vietnamese ‹h›, cf. 畫 (MC hweaH|hweak) (SV: hoạ, hoạch), 橫 (MC hwaeng) (SV: hoành), 滑 (MC hweat) (SV: hoạt).


tôn

tôn làm thầy

tôn nền

to strengthen and heighten the foundation

(by extension) to strengthen and heighten

Màu áo đen càng tôn thêm nước da trắng.

The upper garment's black color accentuates the [wearer's] white skin


tôn

1889, Đại Nam Liệt Truyện (Arrayed Accounts of Đại Nam), 2006 Vietnamese translation by Đỗ Mộng Khương, rectified by Hoa Bằng
Cúi xin nhận lấy danh hiệu tôn quý, hưởng nhiều Phước to lâu dài.

[I] bow down and beg [You] to accept this venerably precious title, [and may Ye] enjoy plenty of great Blessings for evermore.


tôn

Chinese characters
House of Nguyễn Phúc
Thiệu Trị
naming taboo

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 宗 (“lineage, ancestry, ancestor, clan”, SV: tông).
Possibly arose from the taboo on the personal name "Nguyễn Phúc Miên Tông" (Hán tự: 阮福綿宗) of Emperor Thiệu Trị.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tông</i>

vi-etym-sino

tôn giáo

tôn chỉ

tôn đường

tôn tộc

Lê Thánh Tôn

Hồ Tôn Hiến

Tôn Thất

Tôn Nữ

(only in compounds) Alternative form of tông


lời

From Middle Vietnamese mlời.
Attested in Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (佛說大報父母恩重經) as 𠅜, composed of 亠, simplified from 麻 (MC mae), and 例 (MC ljejH) (modern SV: ma lệ) and 麻例 (MC mae ljejH) (modern SV: ma lệ).

lời bài hát

lời 1


lời

một lời hứa


lời

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 利 (“gains, advantage, profit, merit”, SV: lợi).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">lợi</i>


lời

See trời.
This is the form from some coastal dialects of Northern Vietnam. Contrary to Phan Khôi (1931)'s proposal that lời is derived from trời, all the variants of this word - except for tời - emerged independently: the chief Central-Southern form trời, and now also the chief written form, resulted from the retroflexion of the /ɓl-/ cluster, the inland Northern form giời emerged from the fricativization of /ɓl-/ cluster characteristic of these dialects, and the coastal Northern form lời is the result of the loss of the labial element. In certain minor coastal Northern and Central dialects with /ʈ/-/t/ merger, the form tời is a further development from the retroflexed form. The form lời had already almost disappeared in its native range by the early 20th century, probably first due to the spread of giời from the more prestigious inland dialects, then due to the spread of the Central-Southern form trời due to literacy.
Like lái (as in lái tim), this form used to be associated with Christianity, due to the missionary activities in the southern coastal provinces of the Red River delta.

Đầu trước hết khi Đức Chúa Lời muốn dựng nên lời đất cùng mọi sự trong thế gian này, [...]

1897, P. G. Vallot, Grammaire annamite à l'usage des français de l'Annam et du Tonkin, Hanoi: F.H. Schneider, translation of original in French:

At first when the Heavenly Lord wanted to create the heaven and the earth along with everything that exists in this world, …

Khi mọi việc đã lọn thì các đấng Vítvồ đã ôm lấy nhau trong tay Đức Chúa Lời chúc mọi sự lành cho nhau, rồi lở về nơi mình bằng yên.

1915, Synodo Tunquinensé. Công đồng hội lần thứ nhất. Miền Bắc Kỳ (Đàng Ngoài trong nước Annam), năm 1900., II edition:

Once everything is entirely done, the bishops embraced each other in our Lord in Heaven's grace and wished each other all the best, they then returned safely to their own dwelling.

Người ta nói rằng bọn họ rất nghiêm khắc đối với những chuyện rượu chè, du côn vô lại và các chuyện chơi bời bậy bạ khác. Họ lại chăm học hành. Chỉ phải cái họ hay nhạo đức Chúa lời và cứ khăng khăng đòi lấy cái nhà thờ làm câu lạc bộ. Trong việc này họ trái hẳn đi rồi.

2008 [1934], Nikolai Ostrovsky, “Part II, Chapter 4”, in Thép Mới, transl., Thép đã tôi thế đấy!, translation of Как закалялась сталь (Kak zakaljalasʹ stalʹ) (in Russian):

'Tis said that they are very strict against drinking, hooliganism, and other debaucheries. They even study diligently. Still, they often pick on the Heavenly Lord and insist on taking the church to use as a club. Indeed, they're clearly in the wrong here.

(coastal Northern Vietnam, dated, likely obsolete) Alternative form of trời (“sky; heaven”)

coastal Northern Vietnam; likely obsolete; coastal Northern Vietnam; likely obsolete


嚴禁

chữ Hán form of nghiêm cấm (“to completely prohibit; strictly forbid”).


hoang

Sino-Vietnamese word from 荒 (“wasteland, desert, uncultivated”).


tái chế

[taːj˧˦ t͡ɕe˧˦]

[taːj˨˩˦ t͡ɕej˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 再製, composed of 再 and 製.


thêm

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 添 (“to add”, SV: thiêm). Compare Thai แถม (tɛ̌ɛm) and Khmer បន្ថែម (bɑɑbɑnthaem)/ថែម (thaem).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thiêm</i>


字喃

Nôm form of chữ Nôm (“Chu Nom; former writing system of Vietnam, based on Chinese characters”).


chế

(Mekong Delta) Used to address, or used by, a female who is older than the other person in the conversation.

Chào các chế.

(neologism, slang, humorous) Used as a general pronoun.


chế

Sino-Vietnamese word from 製 (“to make/to manufacture”).

(only in compounds) to manufacture; to produce


chế

(only in compounds) to moderate; to limit; to control


民主化

chữ Hán form of dân chủ hoá (“democratization”).


nôm

Quảng Nôm
Quảng Nam

Pronunciation spelling
pronunciation spelling

Pronunciation spelling of nam, representing Quảng Nam and Quảng Ngãi Vietnamese.


nơi sinh

[nəːj˧˧ sïŋ˧˧]

[nəːj˧˧ ʂɨn˧˧]

[nəːj˧˧ sɨn˧˧]

[nəːj˧˧ ʂɨn˧˧]

[nəːj˧˧ sɨn˧˧]


khắp nơi

[xap̚˧˦ nəːj˧˧]

[kʰap̚˦˧˥ nəːj˧˧]

[xap̚˦˧˥ nəːj˧˧]

[kʰap̚˦˥ nəːj˧˧]

[xap̚˦˥ nəːj˧˧]

everywhere; all over; all around; universally


sinh quán

[sïŋ˧˧ kwaːn˧˦]

[ʂɨn˧˧ kwaːŋ˦˧˥]

[sɨn˧˧ kwaːŋ˦˧˥]

[ʂɨn˧˧ waːŋ˦˥]

[sɨn˧˧ waːŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 生 (“birth”) and 貫 (“native place”).


mặt trời

Alternative letter-case form of Mặt Trời


nơi

ở nơi công cộng


nơi

Đó là nơi tôi lớn lên.


khắp

head

泣, 恰, 插, 𬩢, 掐

vi-adv

泣, 恰, 插, 𬩢, 掐

cog

Tibetan ཁྱབ (khyab, “to become widespread, to pervade, to fill, to cover”)

Loài bướm này phân bố khắp châu Âu.

The species of this butterfly is distributed throughout Europe.


khắp

Possibly from Sino-Tibetan, but both the initial and coda are hard to explain.

(probably obsolete, chiefly pig traders' cant) seven

probably obsolete; chiefly pig traders' cant; probably obsolete; chiefly pig traders' cant


tiên giới

[tiən˧˧ zəːj˧˦]

[tiəŋ˧˧ jəːj˨˩˦]

[tiəŋ˧˧ jəːj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 仙界 (“world of the immortals, fairyland, cloud nine”).


nhọc nhằn

[ɲawk͡p̚˧˨ʔ ɲan˨˩]

[ɲawk͡p̚˨˩ʔ ɲaŋ˦˩]

[ɲawk͡p̚˨˩˨ ɲaŋ˨˩]


nhọc

[ɲawk͡p̚˧˨ʔ]

[ɲawk͡p̚˨˩ʔ]

[ɲawk͡p̚˨˩˨]


mỏi

sickening (causing sickness), indisposed


rã rời

head

rã rời • (𣳮𨖨)

vi-adj

rã rời • (𣳮𨖨)

[zaː˦ˀ˥ zəːj˨˩]

[ʐaː˧˨ ʐəːj˦˩]

[ɹaː˨˩˦ ɹəːj˨˩]

(figurative) exhausted; very weary; extremely tired

falling apart; crumbling; disintegrating


rời

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 離 (SV: li)

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">li</i>


im lặng

[ʔim˧˧ laŋ˧˨ʔ]

[ʔim˧˧ laŋ˨˩ʔ]

[ʔim˧˧ laŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-im lặng.wav


im lặng

[ʔim˧˧ laŋ˧˨ʔ]

[ʔim˧˧ laŋ˨˩ʔ]

[ʔim˧˧ laŋ˨˩˨]


lặng

head

朗, 洛, 浪, 𣵰, 𣼽

vi-adj

朗, 洛, 浪, 𣵰, 𣼽


nàng tiên

[naːŋ˨˩ tiən˧˧]

[naːŋ˦˩ tiəŋ˧˧]

[naːŋ˨˩ tiəŋ˧˧]

(mythology) a young-looking female fairy


nàng tiên

Probably a calque of French fée (“fairy; fay”). Also see phê.

[naːŋ˨˩ tiən˧˧]

[naːŋ˦˩ tiəŋ˧˧]

[naːŋ˨˩ tiəŋ˧˧]


phát sóng

[faːk̚˦˧˥ ʂawŋ͡m˦˧˥]

[faːk̚˦˧˥ sɔŋ˦˧˥]

[faːk̚˦˥ ʂawŋ͡m˦˥]

Chương trình được phát sóng lúc 18 giờ.

The programme will be broadcasted at 6 PM.


quảng bá

[kwaːŋ˧˩ ʔɓaː˧˦]

[kwaːŋ˧˨ ʔɓaː˨˩˦]

[waːŋ˨˩˦ ʔɓaː˦˥]

to spread, to broadcast, to diffuse, to popularize


quảng

Sino-Vietnamese word from 廣 (“broad, wide, extensive”).

vi-etym-sino

(only in compounds) broad, wide, extensive


để ý

[ʔɗe˧˩ ʔi˧˦]

[ʔɗej˧˨ ʔɪj˨˩˦]

[ʔɗej˨˩˦ ʔɪj˦˥]

to pay attention; to regard; to take notice of


sóng

cơn (classifier)
con (classifier)
làn (classifier)
㳥 (CJK)

1967, Xuân Quỳnh, "Sóng (Waves)", in 1968 Hoa Dọc Chiến Hào (Flowers along the Combat Trenches); 1996 English translation by Huỳnh Sanh Thông
Dữ dội và dịu êm,
Ồn ào và lặng lẽ;
Sông không hiểu nổi mình,
Sóng tìm ra tận bể.
They rage and rave, caress and soothe;
they shout and roar, lie still or hushed.
The stream can't understand its waves -

wave (moving disturbance in the level of a body of liquid)

wave (sudden, but temporary, uptick in something)

(physics) wave (moving disturbance in the energy level of a field)


sóng

(of a threadlike object) smooth, glossy, sleek


thiên sứ

[tʰiən˧˧ sɨ˧˦]

[tʰiəŋ˧˧ ʂɨ˨˩˦]

[tʰiəŋ˧˧ sɨ˨˩˦]

[tʰiəŋ˧˧ ʂɨ˦˥]

[tʰiəŋ˧˧ sɨ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 天使, composed of 天 (“heaven”) and 使 (“messenger”).

Nhưng thiên sứ của Đức Giê-hô-va thấy nàng ở trong đồng vắng gần bên suối nước, nơi mé đường đi về Su-rơ, thì hỏi rằng: Hỡi A-ga, đòi của Sa-rai, ngươi ở đâu đến, và sẽ đi đâu?

1925, “Sáng-thế ký [Genesis 16]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

But Jehovah's angel saw her in a forsaken field near a spring beside the road to Shur and asked, "Hagar, slave of Sarai, where have you come from and where are you going?"

(religion) Synonym of thiên thần (“angel”)


sứ

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 瓷 (“crockery, porcelain, chinaware”, SV: từ).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">từ</i>


sứ

Sino-Vietnamese word from 使 (“envoy, messenger, ambassador”).

đi sứ nước...


đáng sợ

[ʔɗaːŋ˧˦ səː˧˨ʔ]

[ʔɗaːŋ˦˧˥ ʂəː˨˩ʔ]

[ʔɗaːŋ˦˧˥ səː˨˩ʔ]

[ʔɗaːŋ˦˥ ʂəː˨˩˨]

[ʔɗaːŋ˦˥ səː˨˩˨]


đáng

head

đáng • (𠎬, 𬐉)

vi-adj

đáng • (𠎬, 𬐉)


đáng

head

đáng • (𠎬, 𬐉)

vi-verb

đáng • (𠎬, 𬐉)


Các Thánh

[kaːk̚˧˦ tʰajŋ̟˧˦]

[kaːk̚˦˧˥ tʰɛɲ˦˧˥]

ngày lễ Các Thánh


ngày lễ

[ŋaj˨˩ le˦ˀ˥]


linh hồn

[lïŋ˧˧ hon˨˩]

[lɨn˧˧ hoŋ˦˩]

[lɨn˧˧ hoŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-linh hồn.wav

Sino-Vietnamese word from 靈魂, composed of 靈 (“spirit, soul”) and 魂 (“soul, spirit”).


lễ Các Đẳng

[le˦ˀ˥ kaːk̚˧˦ ʔɗaŋ˧˩]

[lej˧˨ kaːk̚˦˧˥ ʔɗaŋ˧˨]

[lej˨˩˦ kaːk̚˦˥ ʔɗaŋ˨˩˦]


lễ Các Đẳng Linh Hồn

[le˦ˀ˥ kaːk̚˧˦ ʔɗaŋ˧˩ lïŋ˧˧ hon˨˩]

[lej˧˨ kaːk̚˦˧˥ ʔɗaŋ˧˨ lɨn˧˧ hoŋ˦˩]

[lej˨˩˦ kaːk̚˦˥ ʔɗaŋ˨˩˦ lɨn˧˧ hoŋ˨˩]


đẳng

Sino-Vietnamese word from 等 (“rank, grade”).

nhất đẳng/đẳng 1
1 dan; shodan

Murata/Suzuki bảy/thất đẳng
7-dan Murata/Suzuki


đẳng

Word formation with distal denotation by adding hỏi tone to the root đằng in Southern Vietnamese and certain dialects of Thanh Hoá.

vi-etym-hoi

(Southern Vietnam, colloquial) that side; that place; that way


mọi vật

[mɔj˧˨ʔ vət̚˧˨ʔ]

[mɔj˨˩ʔ vək̚˨˩ʔ]

[mɔj˨˩˨ vək̚˨˩˨]

[mɔj˨˩˨ jək̚˨˩˨]


mọi người

[mɔj˧˨ʔ ŋɨəj˨˩]

[mɔj˨˩ʔ ŋɨj˦˩]

[mɔj˨˩˨ ŋɨj˨˩]

mọi (“every”) + người (“person, human being”).

com

Một người vì mọi người ! Mọi người vì một người !

Mọi người thấy có được không ạ !

everybody; everyone; guys; you guys; y'all


con bé

[kɔn˧˧ ʔɓɛ˧˦]

[kɔŋ˧˧ ʔɓɛ˨˩˦]

[kɔŋ˧˧ ʔɓɛ˦˥]

Năm nay con bé mới hai tuổi, nói chưa rõ.

My little daughter is only two years old, she can't enunciate that well yet.

(informal or familiar) miss, little girl


cả

head

cả • (哿, 奇, 𪥘)

vi-adj

cả • (哿, 奇, 𪥘)

Cả lớp đứng lên!

(Northern Vietnam) firstborn; eldest; oldest

Grêgôriô Cả

(Roman Catholicism) great (title referring to an important leader)


cả

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 價 (“price, cost”, SV: giá).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">giá</i>


mọi

→ Tai Dam: ꪢ꫁ꪮꪥ

From Middle Vietnamese mọi, a non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 每 (“every, each”, SV: mỗi). Doublet of mỗi.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">mỗi</i>

vi-etym-sino

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-mọi.wav


mọi

→ Lao: ມ້ອຍ (mǭi)

From Middle Vietnamese mọi, from Proto-Vietic *mɔːlʔ (“human being”) (secondary borrowing from a Muong lect?); cognate with Muong mõl (“human being”).
Further origin uncertain:
*Schuessler (2007: 391,392) proposes that Vietic *mɔːlʔ is cognate to *c-mɔːlʔ (“digging stick”), as well as to such descendants of Proto-Mon-Khmer *jm(o:)l (“male”) as Old Khmer jmol (“male (of animals)”) (⇒ Khmer ឈ្មោល (chmool)), Old Mon jmūr ~ jmur (“male (elephant)”), Semelai rəmɔːl (“male”); according to Schuessler, both "male" and "digging stick" derived from a stem represented in Khmu [script needed] (crmɔɔl, “digging stick”), [script needed] (cmɔ:l, “to plant (rice) with digging stick”), and Old Khmer cval (“to enter, penetrate, (of animals) copulate”) (⇒ Khmer ចូល (coul)).
**If so, from *čɑɑr "to dig, to delve" (Ferlus, 1989-1990: 54-56). Compare also Vietnamese xoi (“to bore, to perforate”), xói, moi, mói (“to delve, to dig out”), which are this root's reflexes with back vowels.
*However, Ferlus did not deem Vietnamese mọi and Muong mõl to be derivatives of *čaar; instead, he relates them to Khmu [script needed] (hmmaːl, “soul”) (Ferlus: 55);
**If so, Proto-Vietic *mɔːlʔ (“human being”) would be a derivative of Proto-Mon-Khmer *smuul ~ smuəl ~ smaal ~ smal (“shadow, soul”) (Shorto, 2006: #1779); nevertheless, Shorto did not count Vietic items among reflexes of this root.


極光

chữ Hán form of cực quang (“aurora; polar lights”).


軍閥

chữ Hán form of quân phiệt (“militarist”).


ngộ

kể cũng ngộ

(Southern Vietnam, colloquial) sillily cute


ngộ

Short for ngộ nhỡ (“in case of; if by chance”).


ngộ

(Northern Vietnam, chiefly of dogs) mad; rabid


ngộ

Borrowed from Cantonese 我 (ngo5, ngã). See also nị (“thee”).

Ngộ sẽ páo chù!

(humorous, especially in mimicking stereotypical "Chinese" speech) I; me


ngộ

Sino-Vietnamese word from 悟. Compare Japanese 悟り (satori, “enlightenment”) which is also written with this Chinese character.


ngộ

Rồi tôi cũng ngộ ra rằng...

In the end, I did come to the realization that...


cả ngày

[kaː˧˩ ŋaj˨˩]

[kaː˧˨ ŋaj˦˩]

[kaː˨˩˦ ŋa(ː)j˨˩]


尋常

chữ Hán form of tầm thường (“commonplace; mediocre; trivial; ordinary”).


氣壓

atmospheric pressure
atmospheric pressure

chữ Hán form of khí áp (“atmospheric pressure; air pressure”).


𡗶

𡗶: Nôm readings: trời (canonical)
giời (canonical)
lời (canonical)

Ideogrammic compound (會意／会意): 上 (“above”) + 天 (“sky, heaven”)


𡗶

Nôm form of trời, giời (“sky, heaven, weather”).


gồm ba

[ɣom˨˩ ʔɓaː˧˧]

[ɣom˦˩ ʔɓaː˧˧]

[ɣom˨˩ ʔɓaː˧˧]


gồm

head

𠔮, 𡗄, 𪞍, 𠁟, 𠁝, 𫡁, 𫡂, 𫥣

vi-verb

𠔮, 𡗄, 𪞍, 𠁟, 𠁝, 𫡁, 𫡂, 𫥣

𠔮 (CJK)
𡗄 (CJK)
𪞍 (CJK)
𠁟 (CJK)
𠁝 (CJK)
𫡁 (CJK)
𫡂 (CJK)
𫥣 (CJK)

From Old Chinese 含 (OC *Cə-m-kˤ[ə]m) (B-S).


bộ đôi

[ʔɓo˧˨ʔ ʔɗoj˧˧]

[ʔɓow˨˩ʔ ʔɗoj˧˧]

[ʔɓow˨˩˨ ʔɗoj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bộ đôi.wav


bộ ba

[ʔɓo˧˨ʔ ʔɓaː˧˧]

[ʔɓow˨˩ʔ ʔɓaː˧˧]

[ʔɓow˨˩˨ ʔɓaː˧˧]


bộ năm

[ʔɓo˧˨ʔ nam˧˧]

[ʔɓow˨˩ʔ nam˧˧]

[ʔɓow˨˩˨ nam˧˧]


bộ tám

[ʔɓo˧˨ʔ taːm˧˦]

[ʔɓow˨˩ʔ taːm˦˧˥]

[ʔɓow˨˩˨ taːm˦˥]


bộ sáu

[ʔɓo˧˨ʔ saw˧˦]

[ʔɓow˨˩ʔ ʂaw˨˩˦]

[ʔɓow˨˩ʔ saw˨˩˦]

[ʔɓow˨˩˨ ʂa(ː)w˦˥]


diễn đơn

[ziən˦ˀ˥ ʔɗəːn˧˧]

[jiəŋ˧˨ ʔɗəːŋ˧˧]

[jiəŋ˨˩˦ ʔɗəːŋ˧˧]


bộ tứ

[ʔɓo˧˨ʔ tɨ˧˦]

[ʔɓow˨˩ʔ tɨ˨˩˦]

[ʔɓow˨˩˨ tɨ˦˥]


bộ bảy

[ʔɓo˧˨ʔ ʔɓaj˧˩]

[ʔɓow˨˩ʔ ʔɓaj˧˨]

[ʔɓow˨˩˨ ʔɓa(ː)j˨˩˦]


gấp

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 急 (“pressing”, SV: cấp).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">cấp</i>

vi-etym-sino

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-gấp.wav


gấp

From Proto-Vietic *p-kǝp (“to fold”), probably a causative prefixed form of Proto-Vietic *kəp (“to cover”). Cognate with Chut [Rục] pəkəp⁷.
For a parallel of the prefix sense, compare English -fold.

gấp mười

nhanh gấp hai lần

Placed before numerals to express times or multiplication.


gấp làm đôi

[ɣəp̚˧˦ laːm˨˩ ʔɗoj˧˧]

[ɣəp̚˦˧˥ laːm˦˩ ʔɗoj˧˧]

[ɣəp̚˦˥ laːm˨˩ ʔɗoj˧˧]


gấp làm đôi

[ɣəp̚˧˦ laːm˨˩ ʔɗoj˧˧]

[ɣəp̚˦˧˥ laːm˦˩ ʔɗoj˧˧]

[ɣəp̚˦˥ laːm˨˩ ʔɗoj˧˧]


cậu

From Proto-Vietic *guːʔ, from Old Chinese 舅 (OC *[ɡ](r)uʔ) (B-S) (SV: cữu).


cậu

(familiar) you, my peer who I know is as old as me

(honorific) you, my young master, my old master's son

(narratology) he/him, a young boy or man


đôi

From Proto-Vietic *toːj, a non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 對 (“pair, double”, SV: đối). Compare Iu Mien doix (“classifier for pairs or couples”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đối</i>


đùa

head

đùa • (𢟎, 𢴉)

vi-verb

đùa • (𢟎, 𢴉)

Em đừng đùa với đồ ăn.


人類學

chữ Hán form of nhân loại học (“anthropology”).


oxi

[ʔow˧˧ sɪj˧˧]

[ʔow˧˧ sɪj˧˧]

Partial orthographic borrowing from French oxygène. Compare hiđro (“hydrogen”), nitơ (“nitrogen”).


氣候學

chữ Hán form of khí hậu học (“climatology”).


告示

chữ Hán form of cáo thị (“to announce”).


告示

chữ Hán form of cáo thị (“report; notice”).


國籍

chữ Hán form of quốc tịch (“nationality, citizenship”).


同義

chữ Hán form of đồng nghĩa (“synonymous”).


狂暴

chữ Hán form of cuồng bạo (“violent; fierce”).


規程

chữ Hán form of quy trình (“procedure; process”).


thứ nhì

[tʰɨ˧˦ ɲi˨˩]

[tʰɨ˨˩˦ ɲɪj˦˩]

[tʰɨ˦˥ ɲɪj˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thứ nhì.wav


thứ bốn

[tʰɨ˧˦ ʔɓon˧˦]

[tʰɨ˨˩˦ ʔɓoŋ˦˧˥]

[tʰɨ˦˥ ʔɓoŋ˦˥]


nhì

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 二 (“two”, SV: nhị). Doublet of nhị.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nhị</i>


tỉ

(Chinese fiction) I; you (refers to the female senior among the speakers)

(Chinese fiction) you (used when speaking to a young woman on equal footing)


雄偉

chữ Hán form of hùng vĩ (“grandiose, great, impressive, imposing”).


春夏秋冬

xuân hạ thu đông
xuân hạ thu đông#Vietnamese

chữ Hán form of xuân hạ thu đông (“the four seasons”).


thấp thỏm

[tʰəp̚˧˦ tʰɔm˧˩]

[tʰəp̚˦˧˥ tʰɔm˧˨]

[tʰəp̚˦˥ tʰɔm˨˩˦]


nhấp nhỏm

[ɲəp̚˧˦ ɲɔm˧˩]

[ɲəp̚˦˧˥ ɲɔm˧˨]

[ɲəp̚˦˥ ɲɔm˨˩˦]


từ láy

[tɨ˦˩ laj˨˩˦]

From từ (“word”) + láy (“to be a từ láy; to make repetitive sound”).

com

từ láy toàn bộ
từ láy toàn bộ#Vietnamese

từ láy bộ phận
từ láy bộ phận#Vietnamese

(linguistics) a reduplicative, a multisyllabic word (typically onomatopoeic or ideophonic) whose syllables are repeated wholely from a root (từ láy toàn bộ) or share either an onset consonant, a rhyme, and/or a "pseudo-rhyme" featuring homorganic consonants (từ láy bộ phận); all or some (in which case, the one meaningful syllable tend to sound more concrete or certain than its từ láy counterpart) of such syllables are often meaningless on their own; such a word typically expresses a sense of pattern, repetitiveness, continuity, downplaying, dismissal, softening or uncertainty; compare English chit-chat, hocus-pocus, etc.


詳述

chữ Hán form of tường thuật (“to relate; to tell; to narrate”).


chữ Nho

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ ɲɔ˧˧]

[t͡ɕɨ˧˨ ɲɔ˧˧]

[cɨ˨˩˦ ɲɔ˧˧]


nho

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)
薷 (CJK)

Compare Pacoh nho (“wild inedible berry”).

nho khô


nho

Alternative letter-case form of Nho (“Ruist; Confucianist”)


nhị

Sino-Vietnamese word from 蕊. Doublet of nhuỵ.


境遇

chữ Hán form of cảnh ngộ (“predicament; plight”).


đẩu

(occurs in compounds only, see 斗 (pronunciation 1) for a full list of definitions)


誇張

chữ Hán form of khoa trương (“exaggeration; overstatement”).


誇張

chữ Hán form of khoa trương (“to boast; to brag; to exaggerate; to overstate”).


誇張

chữ Hán form of khoa trương (“exaggerated; overstated”).


thori

[tʰɔ˧˧ ɹi˧˧]

[tʰɔ˧˧ zi˧˧]

[tʰɔ˧˧ ɹɪj˧˧]

[tʰɔ˧˧ ɹɪj˧˧]

Ultimately from New Latin thorium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


珍重

chữ Hán form of trân trọng (“to show consideration for; to respect”).


珍重

chữ Hán form of trân trọng (“respectful; deferential”).


懺悔

chữ Hán form of sám hối (“to repent [in Sanskrit is Kṣamayati (क्षमयति)], to show repentance”).


lén

head

練, 聯, 蹥, 躒, 輦, 𥌦, 𨇍, 𨖲

vi-adv

練, 聯, 蹥, 躒, 輦, 𥌦, 𨇍, 𨖲

練 (CJK)
聯 (CJK)
蹥 (CJK)
躒 (CJK)
輦 (CJK)
𥌦 (CJK)
𨇍 (CJK)
𨖲 (CJK)

stealthily; covertly; secretly; surreptitiously


lén

(archaic) Synonym of lẻn (“to act secretly”)


bí mật

[ʔɓi˧˦ mət̚˧˨ʔ]

[ʔɓɪj˨˩˦ mək̚˨˩ʔ]

[ʔɓɪj˦˥ mək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 祕密 (“secret”).

giữ bí mật

lộ bí mật

Gia đình Dursley có mọi thứ mà họ muốn, nhưng họ cũng có một bí mật, và nỗi sợ hãi lớn nhất của họ là cái bí mật đó bị ai đó bật mí.

2017, J. K. Rowling, chapter 1, in Lý Lan, transl., Harry Potter Và Hòn Đá Phù Thủy [Harry Potter and the Sorcerer's Stone], 29 edition, volume 1, Ho Chi Minh City: Nhà xuất bản Trẻ, →ISBN, →OCLC:

The Dursleys had everything they wanted, but they also had a secret, and their greatest fear was that somebody would discover it.


bí mật

[ʔɓi˧˦ mət̚˧˨ʔ]

[ʔɓɪj˨˩˦ mək̚˨˩ʔ]

[ʔɓɪj˦˥ mək̚˨˩˨]

văn kiện bí mật

công tác bí mật


衝擊

chữ Hán form of xung kích (“to assault; to attack”).


cung hỉ phát tài

[kʊwŋ͡m˧˧ hi˧˩ faːt̚˧˦ taːj˨˩]

[kʊwŋ͡m˧˧ hɪj˧˨ faːk̚˦˧˥ taːj˦˩]

[kʊwŋ͡m˧˧ hɪj˨˩˦ faːk̚˦˥ taːj˨˩]

Sino-Vietnamese word from 恭喜發財 (“May you have a prosperous New Year!”), from cung hỉ (恭喜, “to congratulate”) + phát tài (發財, “to become rich”).


quy

The name of the Latin-script letter Q/q.

cu

The name of the Latin-script digraph QU/Qu/qu.


quy

(Chinese mythology) the Turtle, one of the Four Benevolent Animals


退位

chữ Hán form of thoái vị (“to abdicate”).


微積分

chữ Hán form of vi tích phân (“calculus”).


lễ Tình Nhân

[le˦ˀ˥ tïŋ˨˩ ɲən˧˧]

[lej˧˨ tɨn˦˩ ɲəŋ˧˧]

[lej˨˩˦ tɨn˨˩ ɲəŋ˧˧]

Saint Valentine's Day
Saint Valentine's Day


tình nhân

[tïŋ˨˩ ɲən˧˧]

[tɨn˦˩ ɲəŋ˧˧]

[tɨn˨˩ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 情人 (“lover, sweetheart”).


nghiêng

head

nghiêng • (迎,𫤏) (diminutive reduplication nghiêng nghiêng)

迎 (CJK)
𫤏 (CJK)
nghiêng nghiêng (diminutive reduplication)

Tường nghiêng sắp đổ.

The wall is leaning and about to topple over.

đòn cân nghiêng

Cán cân lực lượng nghiêng về phía ta.

The balance of power is tilted toward our side (in our favor).

Nghiêng nghiêng cái đầu để nhìn.


nghiêng

(calligraphy) a stroke that is a curved line, usually concave right


福祿壽

chữ Hán form of Phúc Lộc Thọ (“Fu Lu Shou, the Three Lucky Gods in Chinese mythology”).


văn kiện

[vaŋ˧˧ kiəŋ˨˩ʔ]

[vaŋ˧˧ kiəŋ˨˩˨]

[jaŋ˧˧ kiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 文件 (“document”).


lực lượng

[lɨk̚˧˨ʔ lɨəŋ˧˨ʔ]

[lɨk̚˨˩ʔ lɨəŋ˨˩ʔ]

[lɨk̚˨˩˨ lɨəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 力量 (“force, strength”).


vũ trang

[vu˦ˀ˥ t͡ɕaːŋ˧˧]

[vʊw˧˨ ʈaːŋ˧˧]

[vʊw˨˩˦ ʈaːŋ˧˧]

[jʊw˨˩˦ ʈaːŋ˧˧]


nổi loạn

[noj˨˩˦ l⁽ʷ⁾aːŋ˨˩˨]


liên minh

[liən˧˧ mïŋ˧˧]

[liəŋ˧˧ mɨn˧˧]

[liəŋ˧˧ mɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-liên minh.wav

Sino-Vietnamese word from 聯盟 (“union, league, alliance”).


mĩ học

[mɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 美學, composed of 美 (“beauty”) and 學 (“-logy”).

aesthetics (study or philosophy of beauty)


phóng xạ

[fawŋ͡m˧˦ saː˧˨ʔ]

[fawŋ͡m˦˧˥ saː˨˩ʔ]

[fɔŋ˦˧˥ saː˨˩ʔ]

[fawŋ͡m˦˥ saː˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 放射, composed of 放 (“to emit”) and 射 (“to shoot”).

chất/nguyên tố/đồng vị phóng xạ


đột kích

[ʔɗot̚˧˨ʔ kïk̟̚˧˦]

[ʔɗok̚˨˩ʔ kɨt̚˦˧˥]

[ʔɗok̚˨˩˨ kɨt̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 突擊, composed of 突 (“sudden”) and 擊 (“to strike”).

Đột Kích
CrossFire

to raid (military: quick hostile or predatory incursion; attack for the purpose of making arrests, seizing property, or plundering)


mục đích

[mʊwk͡p̚˧˨ʔ ʔɗïk̟̚˧˦]

[mʊwk͡p̚˨˩ʔ ʔɗɨt̚˦˧˥]

[mʊwk͡p̚˨˩˨ ʔɗɨt̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 目的. Borrowed from Japanese 目的 (mokuteki).

a goal, a purpose, an aim or an objective


hành động

[hajŋ̟˨˩ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[hɛɲ˦˩ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[han˨˩ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 行動 (“to act”).


hành động

[hajŋ̟˨˩ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[hɛɲ˦˩ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[han˨˩ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]


quân sự

[kwən˧˧ sɨ˧˨ʔ]

[kwəŋ˧˧ ʂɨ˨˩ʔ]

[kwəŋ˧˧ sɨ˨˩ʔ]

[wəŋ˧˧ ʂɨ˨˩˨]

[wəŋ˧˧ sɨ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 軍事 (“military affairs”).


quân sự

[kwən˧˧ sɨ˧˨ʔ]

[kwəŋ˧˧ ʂɨ˨˩ʔ]

[kwəŋ˧˧ sɨ˨˩ʔ]

[wəŋ˧˧ ʂɨ˨˩˨]

[wəŋ˧˧ sɨ˨˩˨]

Sinh viên nào cũng phải đi học quân sự một tháng.

Every [college] student has to go through one month of national defense education.

giáo dục quốc phòng
giáo dục quốc phòng#Vietnamese

(colloquial, education, communism) Synonym of giáo dục quốc phòng (“national defense education”)


xâm lược

[səm˧˧ lɨək̚˧˨ʔ]

[səm˧˧ lɨək̚˨˩ʔ]

[səm˧˧ lɨək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 侵略 (“to invade”).


xâm lược

[səm˧˧ lɨək̚˧˨ʔ]

[səm˧˧ lɨək̚˨˩ʔ]

[səm˧˧ lɨək̚˨˩˨]


công tác

[kəwŋ͡m˧˧ taːk̚˧˦]

[kəwŋ͡m˧˧ taːk̚˦˧˥]

[kəwŋ͡m˧˧ taːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-công tác.wav

Sino-Vietnamese word from 工作 (“work; task”).

a government or business mission or task


công tác

[kəwŋ͡m˧˧ taːk̚˧˦]

[kəwŋ͡m˧˧ taːk̚˦˧˥]

[kəwŋ͡m˧˧ taːk̚˦˥]

công tác dài ngày

Short for đi công tác (“to go on a business trip”).


kết hợp

[ket̚˧˦ həːp̚˧˨ʔ]

[ket̚˦˧˥ həːp̚˨˩ʔ]

[kəːt̚˦˥ həːp̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 結合 (“to combine, to link up, to coordinate”).


kết hợp

[ket̚˧˦ həːp̚˧˨ʔ]

[ket̚˦˧˥ həːp̚˨˩ʔ]

[kəːt̚˦˥ həːp̚˨˩˨]


bổ sung

[ʔɓo˧˩ sʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓow˧˨ ʂʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓow˧˨ sʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓow˨˩˦ ʂʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓow˨˩˦ sʊwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 補充 (“to supplement”).


bổ sung

[ʔɓo˧˩ sʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓow˧˨ ʂʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓow˧˨ sʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓow˨˩˦ ʂʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓow˨˩˦ sʊwŋ͡m˧˧]


bổ sung

[ʔɓo˧˩ sʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓow˧˨ ʂʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓow˧˨ sʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓow˨˩˦ ʂʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓow˨˩˦ sʊwŋ͡m˧˧]


突擊

chữ Hán form of đột kích (“to assault, to attack suddenly”).


成吉思汗

Thành Cát Tư Hãn
Thành Cát Tư Hãn#Vietnamese


ô nhiễm

[ʔo˧˧ ɲiəm˦ˀ˥]

[ʔow˧˧ ɲiəm˧˨]

[ʔow˧˧ ɲim˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 污染 (“pollution”).

ô nhiễm tiếng ồn


ô nhiễm

[ʔo˧˧ ɲiəm˦ˀ˥]

[ʔow˧˧ ɲiəm˧˨]

[ʔow˧˧ ɲim˨˩˦]


tưởng tượng

[tɨəŋ˧˩ tɨəŋ˧˨ʔ]

[tɨəŋ˧˨ tɨəŋ˨˩ʔ]

[tɨəŋ˨˩˦ tɨəŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-tưởng tượng.wav

Sino-Vietnamese word from 想像 (“to imagine”).


đỉa trâu

[ʔɗiə˧˩ t͡ɕəw˧˧]

[ʔɗiə˧˨ ʈəw˧˧]

[ʔɗiə˨˩˦ ʈəw˧˧]

(Hirudo medicinalis) European medicinal leech


hứa hôn

[hɨə˧˦ hon˧˧]

[hɨə˨˩˦ hoŋ˧˧]

[hɨə˦˥ hoŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 許婚, composed of 許 (“to promise; to vow”) and 婚 (“marriage”).


hứa hôn

[hɨə˧˦ hon˧˧]

[hɨə˨˩˦ hoŋ˧˧]

[hɨə˦˥ hoŋ˧˧]


hàng không mẫu hạm

[haːŋ˨˩ xəwŋ͡m˧˧ məw˦ˀ˥ haːm˧˨ʔ]

[haːŋ˦˩ kʰəwŋ͡m˧˧ məw˧˨ haːm˨˩ʔ]

[haːŋ˦˩ xəwŋ͡m˧˧ məw˧˨ haːm˨˩ʔ]

[haːŋ˨˩ kʰəwŋ͡m˧˧ məw˨˩˦ haːm˨˩˨]

[haːŋ˨˩ xəwŋ͡m˧˧ məw˨˩˦ haːm˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 航空母艦 (“aircraft carrier”).


cầu hôn

[kəw˦˩ hoŋ˧˧]

[kəw˨˩ hoŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 求婚 (“to propose to; to make an offer of marriage”).


民族主義

dân tộc chủ nghĩa
dân tộc chủ nghĩa#Vietnamese

chữ Hán form of dân tộc chủ nghĩa (“nationalism”).


特色

chữ Hán form of đặc sắc (“distinctive, outstanding, characteristic”).


quốc tế ngữ

[kuək̚˧˦ te˧˦ ŋɨ˦ˀ˥]

[kuək̚˦˧˥ tej˨˩˦ ŋɨ˧˨]

[wək̚˦˥ tej˦˥ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 國際語 (“Interlingua”).


nitơ

[ni˧˧ təː˧˧]

[nɪj˧˧ təː˧˧]

[nɪj˧˧ təː˧˧]

From French nitrogène which could be transcribed to ni-tơ-rô-gien. Compare hiđro (“hydrogen”), oxi (“oxygen”).


天敵

chữ Hán form of thiên địch (“natural enemy”).


dung nham

[zʊwŋ͡m˧˧ ɲaːm˧˧]

[jʊwŋ͡m˧˧ ɲaːm˧˧]

[jʊwŋ͡m˧˧ ɲaːm˧˧]


khứu giác

[kʰɨw˨˩˦ jaːk̚˦˧˥]

[xɨw˨˩˦ jaːk̚˦˧˥]

[kʰɨw˦˥ jaːk̚˦˥]

[xɨw˦˥ jaːk̚˦˥]


phản đối

[faːn˧˩ ʔɗoj˧˦]

[faːŋ˧˨ ʔɗoj˨˩˦]

[faːŋ˨˩˦ ʔɗoj˦˥]


phản đối

[faːn˧˩ ʔɗoj˧˦]

[faːŋ˧˨ ʔɗoj˨˩˦]

[faːŋ˨˩˦ ʔɗoj˦˥]


đối tượng

[ʔɗoj˧˦ tɨəŋ˧˨ʔ]

[ʔɗoj˨˩˦ tɨəŋ˨˩ʔ]

[ʔɗoj˦˥ tɨəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 對象, composed of 對 (“to face; opposite”) and 象 (“appearance; phenomenon”), Japanese 対象 (taishō, “object; target”).

Chúng tôi cần 10 đối tượng từ 20 đến 30 tuổi.

(sciences) a subject, usually a human one, to study or experiment on

đối tượng người dùng dưới 25 tuổi

the demographic of 25 or lower years of age

Công an đã bắt giữ 5 đối tượng.

(law enforcement) an arrested individual


嗅覺

chữ Hán form of khứu giác (“olfaction”).


cấu trúc

[kəw˧˦ t͡ɕʊwk͡p̚˧˦]

[kəw˨˩˦ ʈʊwk͡p̚˦˧˥]

[kəw˦˥ ʈʊwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 構築 (“structure”).


cấu trúc

[kəw˧˦ t͡ɕʊwk͡p̚˧˦]

[kəw˨˩˦ ʈʊwk͡p̚˦˧˥]

[kəw˦˥ ʈʊwk͡p̚˦˥]


thất vọng

[tʰət̚˧˦ vawŋ͡m˧˨ʔ]

[tʰək̚˦˧˥ vawŋ͡m˨˩ʔ]

[tʰək̚˦˧˥ vɔŋ˨˩ʔ]

[tʰək̚˦˥ vawŋ͡m˨˩˨]

[tʰək̚˦˥ jawŋ͡m˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 失望 (“disappointed”).

Cậu làm tôi thất vọng quá !

I'm really disappointed in you, young man!


thất vọng

[tʰət̚˧˦ vawŋ͡m˧˨ʔ]

[tʰək̚˦˧˥ vawŋ͡m˨˩ʔ]

[tʰək̚˦˧˥ vɔŋ˨˩ʔ]

[tʰək̚˦˥ vawŋ͡m˨˩˨]

[tʰək̚˦˥ jawŋ͡m˨˩˨]


nhân trung

[ɲən˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[ɲəŋ˧˧ ʈʊwŋ͡m˧˧]

[ɲəŋ˧˧ ʈʊwŋ͡m˧˧]


微生物學

vi sinh vật học
vi sinh vật học#Vietnamese

chữ Hán form of vi sinh vật học (“microbiology”).


bích quy

[ʔɓïk̟̚˧˦ kwi˧˧]

[ʔɓɨt̚˦˧˥ kwɪj˧˧]

[ʔɓɨt̚˦˥ wɪj˧˧]


phủ nhận

[fu˧˩ ɲən˧˨ʔ]

[fʊw˧˨ ɲəŋ˨˩ʔ]

[fʊw˨˩˦ ɲəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 否認 (“to deny, to negate”).


địa chất học

[ʔɗiə˧˨ʔ t͡ɕət̚˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗiə˨˩ʔ t͡ɕək̚˦˧˥ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗiə˨˩˨ cək̚˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


nhất định

[ɲət̚˧˦ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[ɲək̚˦˧˥ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[ɲək̚˦˥ ʔɗɨn˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nhất định.wav

nhất định thành công


bạn gái

[ʔɓaːn˧˨ʔ ɣaːj˧˦]

[ʔɓaːŋ˨˩ʔ ɣaːj˨˩˦]

[ʔɓaːŋ˨˩˨ ɣaːj˦˥]

a girlfriend (female partner in a romantic relationship)


bạn gái

[ʔɓaːn˧˨ʔ ɣaːj˧˦]

[ʔɓaːŋ˨˩ʔ ɣaːj˨˩˦]

[ʔɓaːŋ˨˩˨ ɣaːj˦˥]

(collective) you, our young female readers


bạn trai

[ʔɓaːn˧˨ʔ t͡ɕaːj˧˧]

[ʔɓaːŋ˨˩ʔ ʈaːj˧˧]

[ʔɓaːŋ˨˩˨ ʈaːj˧˧]

a boyfriend (male partner in a romantic relationship)


bạn trai

[ʔɓaːn˧˨ʔ t͡ɕaːj˧˧]

[ʔɓaːŋ˨˩ʔ ʈaːj˧˧]

[ʔɓaːŋ˨˩˨ ʈaːj˧˧]

(collective) you, our young male readers


khuyết tật

[xwiət̚˧˦ tət̚˧˨ʔ]

[kʰwiək̚˦˧˥ tək̚˨˩ʔ]

[xwiək̚˦˧˥ tək̚˨˩ʔ]

[kʰwiək̚˦˥ tək̚˨˩˨]

[xwiək̚˦˥ tək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 缺 (“to lack, to be deficient”) and 疾 (“disease”).

người khuyết tật


đất nước

head

đất nước • (𡐙渃)

vi-noun

đất nước • (𡐙渃)

[ʔɗət̚˧˦ nɨək̚˧˦]

[ʔɗək̚˦˧˥ nɨək̚˦˧˥]

[ʔɗək̚˦˥ nɨək̚˦˥]

From đất (“land”) + nước (“water”).
Semantically, compare Malay tanah air (“country, homeland”, literally “land and water”) and Classical Nahuatl āltepētl (“city”, literally “water and hill”).

ncog

1884, Oliver Wendell Holmes, "Memorial Day speech"; 2018, Vietnamese translation by Phạm Thu Huơng
Chúng ta dừng lại để trở nên ý thức về cuộc sống đất nước chúng ta và để mừng vui trong đó, để nhớ lại điều đất nước chúng ta đã làm cho mỗi người chúng ta, và để tự hỏi chính mình, đổi lại chúng ta có thể làm gì cho đất nước.

We pause to become conscious of our national life and to rejoice in it, to recall what our country has done for each of us, and to ask ourselves what we can do for the country in return.

1966, Hồ Chí Minh, "Lời kêu gọi đồng bào và chiến sĩ cả nước (Call to All Compatriots and Fighters throughout the Country)", 1968 English translation by Frederick A. Praeger
Không có gì quý hơn độc lập, tự do. Đến ngày thắng lợi, nhân dân ta sẽ xây dựng lại đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn!

Nothing is more precious than independence and freedom. When victory day comes, our people will rebuild our country and endow it with bigger and more beautiful construction.


chính nghĩa

[t͡ɕïŋ˧˦ ŋiə˦ˀ˥]

[t͡ɕɨn˦˧˥ ŋiə˧˨]

[cɨn˦˥ ŋiə˨˩˦]


chính nghĩa

[t͡ɕïŋ˧˦ ŋiə˦ˀ˥]

[t͡ɕɨn˦˧˥ ŋiə˧˨]

[cɨn˦˥ ŋiə˨˩˦]


chất diệp lục

[t͡ɕət̚˧˦ ziəp̚˧˨ʔ lʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[t͡ɕək̚˦˧˥ jiəp̚˨˩ʔ lʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[cək̚˦˥ jip̚˨˩˨ lʊwk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 質 (“substance”), 葉 (“leaf”) and 綠 (“green”).

vi-etym-sino

(biochemistry) chlorophyll (a chemical supporting photosynthesis)


diệp lục tố

[ziəp̚˧˨ʔ lʊwk͡p̚˧˨ʔ to˧˦]

[jiəp̚˨˩ʔ lʊwk͡p̚˨˩ʔ tow˨˩˦]

[jip̚˨˩˨ lʊwk͡p̚˨˩˨ tow˦˥]

Sino-Vietnamese word from 葉綠素 (“chlorophyll”).


tao nhã

[taːw˧˧ ɲaː˦ˀ˥]

[taːw˧˧ ɲaː˧˨]

[taːw˧˧ ɲaː˨˩˦]


chủ đề

[t͡ɕu˧˩ ʔɗe˨˩]

[t͡ɕʊw˧˨ ʔɗej˦˩]

[cʊw˨˩˦ ʔɗej˨˩]

Sino-Vietnamese word from 主題, composed of 主 (“owner; master”) and 題 (“subject”).


phổ thông

[fo˧˩ tʰəwŋ͡m˧˧]

[fow˧˨ tʰəwŋ͡m˧˧]

[fow˨˩˦ tʰəwŋ͡m˧˧]

tiếng phổ thông

the "standard language"; the language/dialect/accent that the majority of the national population use

trung học phổ thông

(literally, “general secondary education”)

học phổ thông

kiến thức phổ thông


thực phẩm

[tʰɨk̚˧˨ʔ fəm˧˩]

[tʰɨk̚˨˩ʔ fəm˧˨]

[tʰɨk̚˨˩˨ fəm˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 食品, composed of 食 (“eating”) and 品 (“product”).


tân ngữ

[tən˧˧ ŋɨ˦ˀ˥]

[təŋ˧˧ ŋɨ˧˨]

[təŋ˧˧ ŋɨ˨˩˦]


đề tài

[ʔɗe˨˩ taːj˨˩]

[ʔɗej˦˩ taːj˦˩]

[ʔɗej˨˩ taːj˨˩]

Sino-Vietnamese word from 題材, composed of 題 (“subject”) and 材.

đề tài nghiên cứu

đề tài cấp bộ


kí ức

[ki˧˦ ʔɨk̚˧˦]

[kɪj˨˩˦ ʔɨk̚˦˧˥]

[kɪj˦˥ ʔɨk̚˦˥]

kí ức tuổi thơ

(literary) one's own memory (stored record)


phu nhân

[fu˧˧ ɲən˧˧]

[fʊw˧˧ ɲəŋ˧˧]

[fʊw˧˧ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 夫人, composed of 夫 (“husband”) and 人 (“person”), from Chinese 夫人 (fūrén).

(historical, now chiefly fiction) a mistress, the wife of a wealthy man


kế toán

[kej˨˩˦ twaːŋ˦˧˥]

[kej˦˥ t⁽ʷ⁾aːŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 計算 (“to calculate”).


kế toán

[kej˨˩˦ twaːŋ˦˧˥]

[kej˦˥ t⁽ʷ⁾aːŋ˦˥]

(colloquial) Short for kế toán viên (“accountant”).


miễn cưỡng

[miən˦ˀ˥ kɨəŋ˦ˀ˥]

[miəŋ˧˨ kɨəŋ˧˨]

[miəŋ˨˩˦ kɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 勉強, composed of 勉 (“to force”) and 強 (“to compel”), from Literary Chinese 勉強 (“to compel; compelled; reluctant”). Compare Japanese 勉強 (benkyō, “self-imposed work; study; learning”).


miễn cưỡng

[miən˦ˀ˥ kɨəŋ˦ˀ˥]

[miəŋ˧˨ kɨəŋ˧˨]

[miəŋ˨˩˦ kɨəŋ˨˩˦]


葉綠素

chữ Hán form of diệp lục tố (“chlorophyll”).


驚異

chữ Hán form of kinh dị (“horrible, horrifying”).


hoàng tuyền

[hwaːŋ˦˩ twiəŋ˦˩]

[waːŋ˨˩ t⁽ʷ⁾iəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 黃泉, composed of 黃 (“yellow”) and 泉 (“spring”).


自動化

chữ Hán form of tự động hóa (“to automate”).


黃泉

chữ Hán form of hoàng tuyền (“underworld”).


𠀧

𠀧: Nôm readings: ba (canonical)
bơ (canonical)

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 巴 (ba) + semantic 三 (“three”).


𠀧

岧(Đèo)𠀧(Ba)隊(Dội)

18th–19th century, Hồ Xuân Hương (胡春香), “Đèo Ba Dội (岧𠀧隊) [Three-Mountain Pass]”, in John Balaban, transl., Spring Essence: The Poetry of Hồ Xuân Hương, Copper Canyon Press (book), also hosted by Nôm Foundation (online), published 2000, pages 46-47:


𧵑

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 貝 + phonetic 古 (cổ).


𧵑

Nôm form of của (“property; belongings”).


𧵑

Nôm form of của (“of (belonging to or associated with)”).


𠊛

𠊛: Nôm readings: người (canonical)
ngài (canonical)

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 㝵 (ngày) + semantic 人 (“man”).


𠊛

Nôm form of người (“indicates people, except infants”).


𠊛

Nôm form of người (“you; he/him; she/her”).


đất sét

[ʔɗət̚˧˦ sɛt̚˧˦]

[ʔɗək̚˦˧˥ ʂɛt̚˦˧˥]

[ʔɗək̚˦˧˥ sɛt̚˦˧˥]

[ʔɗək̚˦˥ ʂɛk̚˦˥]

[ʔɗək̚˦˥ sɛk̚˦˥]


𡨹

to keep, to guard, to retain, to hold, to maintain


𠚢

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 羅 (la) + semantic 出 (“to go out”)


𢆥

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 南 (nam) + semantic 年 (“year”).


𡗉

Phono-semantic compound (形聲／形声): abbreviated phonetic 饒 (nhiêu) + semantic 多 (“many; much”).


𠄼

𠄼: Nôm readings: dăm (canonical)
năm (canonical)
lăm (canonical)

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 南 (nam) + semantic 五 (“five”).


𠄼

Nôm form of dăm (“some five; about five; a few”).


𧗱

𧗱: Hán Việt readings: thuật (canonical)
toại (canonical)
truật (canonical)
vệ 𧗱: Nôm readings: về (canonical)


𧗱

Nôm form of về (“to return, to come back”).


㗂

㗂: Nôm readings: tiếng (canonical)
thánh (canonical)

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 口 (“mouth”) + phonetic 省 (tỉnh).


㗂

Nôm form of tiếng (“voice, language, sound”).


𠔭

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 參 (tham) + semantic 八 (“eight”).


𠃩

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 㐱 (chẩn) + semantic 九 (“nine”).


𠄩

𠄩: Nôm readings: hai (canonical)
vài (canonical)
hay (canonical)

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 台 (thai) + semantic 二 (“two”).


hợp chất hữu cơ

[həːp̚˧˨ʔ t͡ɕət̚˧˦ hiw˦ˀ˥ kəː˧˧]

[həːp̚˨˩ʔ t͡ɕək̚˦˧˥ hɨw˧˨ kəː˧˧]

[həːp̚˨˩˨ cək̚˦˥ hɨw˨˩˦ kəː˧˧]

hợp chất (“compound”) + hữu cơ (“organic”)


hợp chất

[həːp̚˧˨ʔ t͡ɕət̚˧˦]

[həːp̚˨˩ʔ t͡ɕək̚˦˧˥]

[həːp̚˨˩˨ cək̚˦˥]

Sino-Vietnamese, from hợp (合, “to link, to bind”) and chất (質, “substance”).


hữu cơ

[hiw˦ˀ˥ kəː˧˧]

[hɨw˧˨ kəː˧˧]

[hɨw˨˩˦ kəː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 有機 (“organic”).


bạch huyết cầu

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ hwiət̚˧˦ kəw˨˩]

[ʔɓat̚˨˩ʔ hwiək̚˦˧˥ kəw˦˩]

[ʔɓat̚˨˩˨ wiək̚˦˥ kəw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 白血球, composed of 白 (“white”) and 血球 (“blood cell”).


nha phiến

[ɲaː˧˧ fiən˧˦]

[ɲaː˧˧ fiəŋ˦˧˥]

[ɲaː˧˧ fiəŋ˦˥]


實習

chữ Hán form of thực tập (“to do on-the-job training; to practise”).


duy

14th century, Luo Guanzhong, Romance of the Three Kingdoms, Chapter 43; 1909 Vietnamese translation by Phan Kế Bính
Vừa rồi, bọn họ nói như thế, là không hiểu bụng tướng quân. Mọi người, ai cũng có thể hàng Tào Tháo được, duy có tướng quân thì không hàng được.

Just now, they've said so because they don't understand your, the General's, heart. Everyone else may surrender to Cao Cao; there's only you, General, who may not surrender.


側面

chữ Hán form of trắc diện (“lateral side; side face”).


不滅

chữ Hán form of bất diệt (“unperishable, evergreen, forever”).


moscovi

[maːt̚˧˦ skəː˧˧ vi˧˧]

[maːk̚˦˧˥ skəː˧˧ vɪj˧˧]

[maːk̚˦˥ skəː˧˧ vɪj˧˧]

[maːk̚˦˥ skəː˧˧ jɪj˧˧]


mụn nhọt

[mun˧˨ʔ ɲɔt̚˧˨ʔ]

[mun˨˩ʔ ɲɔk̚˨˩ʔ]

[mʊwŋ͡m˨˩˨ ɲɔk̚˨˩˨]


giấu

head

𠥤, 𡆞, 𢭳, 𨁪, 𫫅

vi-verb

𠥤, 𡆞, 𢭳, 𨁪, 𫫅

Cognate with Muong chủ (“to hide”) and Chut [Rục] cuː³ (“to cover seeds”).

to hide (to keep something secret); to conceal


抗原

chữ Hán form of kháng nguyên (“antigen”).


㘨

㘨: Nôm readings: nồi (canonical)
nội (canonical)


nhấp

Nhấp khăn mặt.

Nhấp vào đây

Nhấp vào hộp màu xanh.


nhấn chuột

[ɲən˧˦ t͡ɕuət̚˧˨ʔ]

[ɲəŋ˦˧˥ t͡ɕuək̚˨˩ʔ]

[ɲəŋ˦˥ cuək̚˨˩˨]

Nhấn chuột vào đây.

Nhấn chuột vào hộp màu xanh.


nhấp chuột

[ɲəp̚˧˦ t͡ɕuət̚˧˨ʔ]

[ɲəp̚˦˧˥ t͡ɕuək̚˨˩ʔ]

[ɲəp̚˦˥ cuək̚˨˩˨]

Nhấp chuột vào đây.

Nhấp chuột vào hộp màu xanh.

cú nhấp chuột

(computing) to click (to press and release a computer mouse)


ấn chuột

[ʔən˧˦ t͡ɕuət̚˧˨ʔ]

[ʔəŋ˦˧˥ t͡ɕuək̚˨˩ʔ]

[ʔəŋ˦˥ cuək̚˨˩˨]

Ấn chuột vào đây.

Ấn chuột vào hộp màu xanh.


bấm chuột

[ʔɓəm˧˦ t͡ɕuət̚˧˨ʔ]

[ʔɓəm˦˧˥ t͡ɕuək̚˨˩ʔ]

[ʔɓəm˦˥ cuək̚˨˩˨]

Bấm chuột vào đây.

Bấm chuột vào hộp màu xanh.


修正案

chữ Hán form of tu chính án (“amendment”).


輝煌

chữ Hán form of huy hoàng (“brilliant; splendid”).


nam châm

cái (classifier)
chiếc (classifier)
cục (classifier)

[naːm˧˧ t͡ɕəm˧˧]

[naːm˧˧ t͡ɕəm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-nam châm.wav

Sino-Vietnamese word from 南針, composed of 南 (“south”) and 針 (“needle”), from Chinese 指南針／指南针 (chỉ nam châm, “compass”, literally “southward needle”). In Chinese philosophy, south is a "yang" direction and thus more dominant than north.

der

a magnet (piece of material that attracts some metals by magnetism)


thuỷ tinh

[tʰwi˧˩ tïŋ˧˧]

[tʰwɪj˧˨ tɨn˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ tɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 水晶, composed of 水 (“water”) and 晶 (“crystal”).

vi-etym-sino

glass as a substance; compare kính (“sheet glass”)

crystal as an amorphous solid; compare tinh thể


bàn chải đánh răng

[ʔɓaːn˨˩ t͡ɕaːj˧˩ ʔɗajŋ̟˧˦ zaŋ˧˧]

[ʔɓaːŋ˦˩ t͡ɕaːj˧˨ ʔɗɛɲ˦˧˥ ʐaŋ˧˧]

[ʔɓaːŋ˨˩ caːj˨˩˦ ʔɗan˦˥ ɹaŋ˧˧]


安南

chữ Hán form of An Nam (“Annam (the former name of Vietnam)”).


chữ nhật

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ ɲət̚˧˨ʔ]

[t͡ɕɨ˧˨ ɲək̚˨˩ʔ]

[cɨ˨˩˦ ɲək̚˨˩˨]

chữ + nhật; literally, “the character 日”.

hình chữ nhật

hộp chữ nhật


chữ nhật

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ ɲət̚˧˨ʔ]

[t͡ɕɨ˧˨ ɲək̚˨˩ʔ]

[cɨ˨˩˦ ɲək̚˨˩˨]

Used other than figuratively or idiomatically: see chữ, nhật.


作動

chữ Hán form of tác động (“effect; impact; influence; action”).


作動

chữ Hán form of tác động (“to have an effect (on); to influence; to affect”).


山賊

chữ Hán form of sơn tặc (“bandit in the mountain”).


toà án

[twaː˨˩ ʔaːn˧˦]

[twaː˦˩ ʔaːŋ˦˧˥]

[t⁽ʷ⁾aː˨˩ ʔaːŋ˦˥]

toà (“court of law”) + án (“case; sentence”)


𫋙

large, strong hind leg of a locust, grasshopper, or cricket; jumping leg


trúng

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˦]

Sino-Vietnamese word from 中 (“to hit the centre”).


㛪

em (Hán-Nôm)
êm (Hán-Nôm)
im (Hán-Nôm)
yêm (Hán-Nôm)


Ca Li

[kaː˧˧ lɪj˧˧]

[kaː˧˧ lɪj˧˧]

Clipping of Ca-li-pho-ni-a, Ca-li-phoóc-ni-a, from English California. Compare English Cali.

Hơn nữa, anh thấy ngại ngừng nghĩ đến chuyện trở về Ca Li…

1990, Mai Kim Ngọc, Thuyền nhân, Letters and Arts Publishing House, page 469:

Moreover, he felt reluctant about returning to California…

Đến Cali, bỗng nhớ Sài Gòn!
Một thuở đăng trình, giấc mộng con
Giữa chốn phồn hoa, vui đại ẩn
Mặc đời lộn lạo, giữ lòng son.

2010 May, Tâm Chơn, “Miễn nhớ”, in Bóng trúc bên thềm, Hanoi: Cultural and Information Publishing House, page 148:

How I miss Saigon at California!
When I was in the Army, a little dream
Amidst the hustle and bustle of the city,
Detached from its chaos, I keep my heart loyal.

Chẳng hạn như khi một người dân New York đến Cali, người ấy phải tuân theo luật lệ của Cali và không thể bừa bãi như vậy. Phải vậy không? Khi đến Cali, tôi cảm thấy vô cùng thoải mái; chung quanh, chỗ nào cũng đầy những “Thánh”, Santa Clara, San José, San Francisco.

2016 June 29, Thanh Hải Vô Thượng Sư, Bí Quyết Tức Khắc Khai Ngộ - Hiện Đời Giải Thoát, volume Khai Thị 8, The Supreme Master Ching Hai Publishing, page 137:

For example, when a New Yorker comes to California, they must act according to the laws of California and cannot be so rash. Right? When in California, I feel utterly relaxed; around me, the places are full of "Saints": Santa Clara, San José, San Francisco.

Con Nguyệt, con gái Bà, nói nó ở thành phố San Diego, tiểu bang Ca-li, một thành phố đẹp lắm.

2021 January 23, Phan Đức Minh, “Bà Năm đi Mỹ [Mrs. Năm goes to America]”, in VietCatholic News, Garden Grove, California, retrieved 2021-02-08:

Her daughter Nguyệt says she lives in San Diego, California, a beautiful city.

(colloquial) California (a state of the United States)


tía má ơi

[tiə˧˦ maː˧˦ ʔəːj˧˧]

[tiə˨˩˦ maː˨˩˦ ʔəːj˧˧]

[tiə˦˥ maː˦˥ ʔəːj˧˧]

tía (“father”) + má (“mother”) + ơi (attention particle).

com

(idiomatic) Holy Mother of God!; Mother of mercy!; literally "Father and Mother!"


thạch anh

[tʰajk̟̚˧˨ʔ ʔajŋ̟˧˧]

[tʰat̚˨˩ʔ ʔɛɲ˧˧]

[tʰat̚˨˩˨ ʔan˧˧]


vật đen

[vət̚˧˨ʔ ʔɗɛn˧˧]

[vək̚˨˩ʔ ʔɗɛŋ˧˧]

[vək̚˨˩˨ ʔɗɛŋ˧˧]

[jək̚˨˩˨ ʔɗɛŋ˧˧]


bước sóng

[ʔɓɨək̚˧˦ sawŋ͡m˧˦]

[ʔɓɨək̚˦˧˥ ʂawŋ͡m˦˧˥]

[ʔɓɨək̚˦˧˥ sɔŋ˦˧˥]

[ʔɓɨək̚˦˥ ʂawŋ͡m˦˥]

[ʔɓɨək̚˦˥ sawŋ͡m˦˥]

Bước sóng bằng vận tốc truyền sóng chia cho tần số.

The wavelength is equal to the velocity of the wave divided by its frequency.


màu sắc

[maw˦˩ ʂak̚˦˧˥]


nhiệt năng

[ɲiət̚˧˨ʔ naŋ˧˧]

[ɲiək̚˨˩ʔ naŋ˧˧]

[ɲiək̚˨˩˨ naŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 熱能 (“thermal energy”).


tử ngoại

[tɨ˧˩ ŋwaːj˧˨ʔ]

[tɨ˧˨ ŋwaːj˨˩ʔ]

[tɨ˨˩˦ ŋwaːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 紫外, composed of 紫 (“purple”) and 外 (“outside”).

bức xạ tử ngoại


động năng

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ naŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ naŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ naŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 動能, composed of 動 (“kinesis”) and 能 (“energy”).


định luật

[ʔɗïŋ˧˨ʔ lwət̚˧˨ʔ]

[ʔɗɨn˨˩ʔ lwək̚˨˩ʔ]

[ʔɗɨn˨˩˨ l⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 定律, composed of 定 (“established”) and 律 (“law”).

định luật bảo toàn năng lượng


môi trường

[moj˧˧ t͡ɕɨəŋ˨˩]

[moj˧˧ ʈɨəŋ˦˩]

[moj˧˧ ʈɨəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 媒 (“medium”) and 場 (“field”). Compare 媒質／媒质 (méizhì).

(sciences) a medium; material for transmission or propagation


môi trường

[moj˧˧ t͡ɕɨəŋ˨˩]

[moj˧˧ ʈɨəŋ˦˩]

[moj˧˧ ʈɨəŋ˨˩]

ô nhiễm môi trường


抗毒素

chữ Hán form of kháng độc tố (“antitoxin”).


Quan thoại

[kwaːŋ˧˧ tʰwaːj˨˩ʔ]

[waːŋ˧˧ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 官話, composed of 官 (“mandarin; official”) and 話 (“language”).
The obsolete form (tiếng) quan-hoại is also attested, such as in the 1925 translation of the Lingnan yishi (嶺南逸史) by Nguyễn Hữu Tiến or Nam học Hán văn khoá bản (1920).


創立

chữ Hán form of sáng lập (“to establish; to found”).


huyết sắc tố

[hwiək̚˦˧˥ ʂak̚˦˧˥ tow˨˩˦]

[hwiək̚˦˧˥ sak̚˦˧˥ tow˨˩˦]

[wiək̚˦˥ ʂak̚˦˥ tow˦˥]

Sino-Vietnamese word from 血色素 (“haemoglobin”).


sắc tố

[ʂak̚˦˧˥ tow˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 色素, composed of 色 (“colour”) and 素 (“element”).


血球

chữ Hán form of huyết cầu (“blood cell”).


少婦

chữ Hán form of thiếu phụ (“young woman”).


機長

chữ Hán form of cơ trưởng (“pilot in command; plane captain”).


熱量計

nhiệt lượng kế
nhiệt lượng kế#Vietnamese

chữ Hán form of nhiệt lượng kế (“calorimeter”).


學識

chữ Hán form of học thức (“scholarly education, erudition”).


博學

chữ Hán form of bác học (“learned person; scholar; savant”).


博學

chữ Hán form of bác học (“scholarly; learned”).


細胞質

chữ Hán form of tế bào chất (“cytoplasm”).


容量

chữ Hán form of dung lượng (“capacity; space”).


hão

lo hão


牧師

chữ Hán form of mục sư (“clergyman, pastor”).


信紙

chữ Hán form of tín chỉ (“credit (in school)”).


đường hầm

[ʔɗɨəŋ˨˩ həm˨˩]

[ʔɗɨəŋ˦˩ həm˦˩]

[ʔɗɨəŋ˨˩ həm˨˩]

Có ánh sáng cuối đường hầm


兵法

chữ Hán form of binh pháp (“art of war, military tactics”).


艦隊

chữ Hán form of hạm đội (“fleet; armada”).


súng trường

[sʊwŋ͡m˧˦ t͡ɕɨəŋ˨˩]

[ʂʊwŋ͡m˦˧˥ ʈɨəŋ˦˩]

[sʊwŋ͡m˦˧˥ ʈɨəŋ˦˩]

[ʂʊwŋ͡m˦˥ ʈɨəŋ˨˩]

[sʊwŋ͡m˦˥ ʈɨəŋ˨˩]


癲狂

chữ Hán form of điên cuồng (“demented, mad or insane”).


giặt gyạ

J.F.M. Génibrel (1898) “泆 GIẶT”, in Dictionnaire annamite-français (in French), 2nd edition, Saigon: Imprimerie de la Mission à Tân Định, page 267: “泆 n GIẶT. 1. [Hoán], Laver, nettoyer, a. (du linge).—áo, Laver un habit; Faire la lessive.—gyạ (T), id. …”


giặt gỵa

[zat̚˧˨ʔ ziə˧˨ʔ]

[jak̚˨˩ʔ jiə˨˩ʔ]

[jak̚˨˩˨ jiə˨˩˨]

Ban đầu Bốn Thôi lui tới mỗi ngày vài lượt, về sau anh ta phải ở lại nhà mẹ vợ suốt nửa tháng để chăm nom thuốc thang, nấu cơm, giặt gỵa cho bà ta.

1962, Võ Phiến, "Lại thư nhà" in Tùy bút (1986), vol. 1, Văn Nghệ Publishing House, page 86

At first, Bốn Thôi came back a few times every day but later had to stay with his in-laws for half a month to care for my grandmother and administer medicine, cook, and do laundry for her.

Nàng định bụng rằng có ngày sẽ tảo thanh màu đen vì mặc áo trắng, chúng nó bắt buộc phải giặt gỵa thường, không làm sao mà cầm mồ hôi lâu ngày trong đó được.

1963, Bình Nguyên Lộc, Hoa-Hậu Bồ-Đào, Xuân Thu Publishing House, page 370:

Trọn ngày hôm nay, hai chị em quét tước lau chùi nhà cửa rồi giặt gỵa phơi phóng rèm màn cùng mùng mền, áo gối.

1999, Hồ Trường An, Tình Sen Ý Huệ, Tân Văn Publishing House, page 365:

All day today, the two sisters swept and mopped the house, then washed and dried the blinds as well as the mosquito nets and pillow cases.


gấu trúc

[ɣəw˧˦ t͡ɕʊwk͡p̚˧˦]

[ɣəw˨˩˦ ʈʊwk͡p̚˦˧˥]

[ɣəw˦˥ ʈʊwk͡p̚˦˥]

gấu (“bear”) + trúc (“a kind of bamboo”, from Chinese 竹 (zhú, “bamboo”)).
Sometimes gấu mèo (literally “cat bear”) can be seen used as a synonym, but this is mostly seen in translation of Chinese sources that use 貓熊／猫熊 (māoxióng). In Vietnamese, gấu mèo usually refers to the raccoon.

af

from Chinese <i class="Hani mention" lang="zh">竹</i> (zhú, “bamboo”)


trộm

head

滥, 𥂉, 𥋕, 𥌈, 𪸄, 𬐾

vi-noun

滥, 𥂉, 𥋕, 𥌈, 𪸄, 𬐾

(classifier tên, kẻ) trộm • (滥, 𥂉, 𥋕, 𥌈, 𪸄, 𬐾)

tên (classifier)
kẻ (classifier)
滥 (CJK)
𥂉 (CJK)
𥋕 (CJK)
𥌈 (CJK)
𪸄 (CJK)
𬐾 (CJK)

From Middle Vietnamese tlộm, from Proto-Vietic *t.luːmʔ, cognate with Arem luːmˀ, Muong lỗm, Kri lɔːmʔ.
Outside of Vietic, compare maybe Baha lam⁴⁵.

Có trộm!


trộm

head

滥, 𥂉, 𥋕, 𥌈, 𪸄, 𬐾

vi-verb

滥, 𥂉, 𥋕, 𥌈, 𪸄, 𬐾

滥 (CJK)
𥂉 (CJK)
𥋕 (CJK)
𥌈 (CJK)
𪸄 (CJK)
𬐾 (CJK)

kẻ trộm

trộm nghĩ


trùm

Compare Khmer ឃ្លុំ (khlum), Proto-Katuic *-lum (“to cover”) (whence Pacoh lúm), Mon ဒလီု and Thai คลุม (klum).


trùm

trùm khủng bố


gia vị

[zaː˧˧ vi˧˨ʔ]

[jaː˧˧ vɪj˨˩ʔ]

[jaː˧˧ vɪj˨˩˨]

[jaː˧˧ jɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 加味 (“to season; to flavor”).


mùi vị

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-mùi vị.wav

mùi (“smell, odour”) + vị (“taste”). Both are borrowings from Chinese 味 (“smell, odour; taste”), the first non-Sino-Vietnamese, and the latter Sino-Vietnamese.


ấm áp

[ʔəm˧˦ ʔaːp̚˧˦]

[ʔəm˦˧˥ ʔaːp̚˦˧˥]

[ʔəm˦˥ ʔaːp̚˦˥]


sơn thuỷ

[səːn˧˧ tʰwi˧˩]

[ʂəːŋ˧˧ tʰwɪj˧˨]

[səːŋ˧˧ tʰwɪj˧˨]

[ʂəːŋ˧˧ tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦]

[səːŋ˧˧ tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦]


liêm khiết

[liəm˧˧ kʰiək̚˦˧˥]

[liəm˧˧ xiək̚˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 廉潔 (“upright”).


sơn hà

[səːn˧˧ haː˨˩]

[ʂəːŋ˧˧ haː˦˩]

[səːŋ˧˧ haː˦˩]

[ʂəːŋ˧˧ haː˨˩]

[səːŋ˧˧ haː˨˩]


quẹo

(Central Vietnam, Southern Vietnam) to turn; to make a turn; to swerve


cải thìa

[kaːj˧˩ tʰiə˨˩]

[kaːj˧˨ tʰiə˦˩]

[kaːj˨˩˦ tʰiə˨˩]


ơi

head

ơi • (㗒, 意, 𠲖, 喂)

vi-particle

ơi • (㗒, 意, 𠲖, 喂)

Lan ơi!
Lan!

Chú gì ơi!

Anh gì ơi! Anh mua giùm em một vé đi ạ.

Big brother, would you care to buy a [lottery] ticket?

Mẹ ơi! Cơm chín chưa ạ?

Trời (đất) ơi!

Con ơi là con!

À (á à à) ơi. Mẹ ru con ngủ cho ngoan.

Hush, little baby, I'm singing you to sleep.

Má ơi, con về rồi nè !

Tía ơi má dìa.

suffixes someone's name or kinship title, used to call for their attention; compare vâng and dạ


ơi

head

ơi • (㗒, 意, 𠲖, 喂)

vi-interj

ơi • (㗒, 意, 𠲖, 喂)

Mẹ ơi !
Ơi !
Mom!
What is it, darling?

(to someone of equal or lower status) yes, what is it?; compare vâng and dạ


vui lòng

[vuj˧˧ lɔŋ˦˩]

Xin vui lòng dội nước bồn cầu sau khi dùng.


sẵn sàng

[san˦ˀ˥ saːŋ˨˩]

[ʂaŋ˧˨ ʂaːŋ˦˩]

[saŋ˧˨ saːŋ˦˩]

[ʂaŋ˨˩˦ ʂaːŋ˨˩]

[saŋ˨˩˦ saːŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-sẵn sàng.wav


sẵn sàng

[san˦ˀ˥ saːŋ˨˩]

[ʂaŋ˧˨ ʂaːŋ˦˩]

[saŋ˧˨ saːŋ˦˩]

[ʂaŋ˨˩˦ ʂaːŋ˨˩]

[saŋ˨˩˦ saːŋ˨˩]


右岸

chữ Hán form of hữu ngạn (“right bank of a river”).


診斷

chữ Hán form of chẩn đoán (“to diagnose”).


親善

chữ Hán form of thân thiện (“friendly”).


設立

chữ Hán form of thiết lập (“to set up; to form; to establish”).


Phật Đản

[fət̚˧˨ʔ ʔɗaːn˧˩]

[fək̚˨˩ʔ ʔɗaːŋ˧˨]

[fək̚˨˩˨ ʔɗaːŋ˨˩˦]


富士

chữ Hán form of Phú Sĩ.: Mount Fuji (The highest mountain in Japan)

chữ Hán form of Phú Sĩ.: Fuji (a city in Shizuoka Prefecture, Japan)


少尉

chữ Hán form of thiếu úy (“second lieutenant”).


初期

chữ Hán form of sơ kì (“first period; early stage; beginning”).


師範

chữ Hán form of sư phạm (“pedagogical training, normal”).


𬖾

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 米 (“rice”) + phonetic 頗 (phở).


𬖾

Nôm form of phở (“pho (Vietnamese soup)”).


要素

chữ Hán form of yếu tố (“factor; element”).


名義

chữ Hán form of danh nghĩa (“in the name of; title”).


電動

chữ Hán form of điện động (“electromotive”).


天性

chữ Hán form of thiên tính (“nature; character; instinct”).


㦖

Nôm form of muốn (“to want, to desire”).


chữ Hán

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ haːn˧˦]

[t͡ɕɨ˧˨ haːŋ˦˧˥]

[cɨ˨˩˦ haːŋ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chữ Hán.wav

chữ (“character”) + Hán (“Han”), calque of Chinese 漢字／汉字 (Hán tự).

cal

<i class="Latn mention" lang="vi">Hán tự</i>

Chinese character
Chinese character#English


pô

From French pot d’échappement (literally “pot of escapement”).


大部分

chữ Hán form of đại bộ phận (“the majority”).


聖堂

chữ Hán form of thánh đường (“cathedral, mosque, synagogue”).


下部

chữ Hán form of hạ bộ (“external male genitalia”).


士官

commissioned officer
commissioned officer

chữ Hán form of sĩ quan (“commissioned officer”).


強力

chữ Hán form of cường lực (“tempered; strengthened; toughened”).


nghệ sĩ

[ŋe˧˨ʔ si˦ˀ˥]

[ŋej˨˩ʔ ʂɪj˧˨]

[ŋej˨˩ʔ sɪj˧˨]

[ŋej˨˩˨ ʂɪj˨˩˦]

[ŋej˨˩˨ sɪj˨˩˦]

nghệ sĩ hài

(chiefly film, television) a specialist in humanities; an artist, painter, musician, actor, comic, etc.


vô

Undiphthongized equivalent of Northern vào.
The usage of vào (especially in writing) by speakers of Central-Southern dialects can be contributed to borrowing from Northern dialects. On the other hand, the undiphthongized Southern form with palatal initial latter spread to the Northern and Central dialects as an interjection.

Vô nhà lấy con dao cho ba mày làm cá coi cu Thắng.
Thắng boy, go inside and fetch the knife so that your dad can start preparing some fish.

(chiefly Central Vietnam and Southern Vietnam) to enter; to go into

(chiefly Central Vietnam and Southern Vietnam) to toast

Lý hạng ca dao 里巷歌謠
塘無䖏乂觥觥
𡶀𩇛渃碧如幀𤳰圖
Đường vô xứ Nghệ quanh quanh,
Núi xanh nác/nước biếc như tranh hoạ/vẽ đồ.
The road to Nghệ An is winding,
With lush mountains and blue rivers, [the scenery is] like those captured in a landscape painting.

(chiefly Central Vietnam and Southern Vietnam) to go southwards in Vietnam


vô

Uống cho lắm vô! Giờ đau đầu!

You drank yourself to death and now you're wondering why you're having a headache!

Mại vô!

(chiefly Central Vietnam and Southern Vietnam) emphasizing sentence-ending particle


vô

Nhìn vô nhà coi, có ai hông?

Did you see anyone when you looked into the house?


vô

Một, hai, ba, dzô!


vô

vô văn hoá

vô tác dụng

(prefixing nouns to form adjectives) without, -less, un-, in-


mê

to drop off to sleep, to lose consciousness

Nó mê phim Hàn dữ lắm.

to be keen (on something), to fancy, to be fascinated (by), to be crazy (about)


sô

a kind of cloth chiefly used to make clothings worn during funerals


𪀄

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 占 (chiêm) + semantic 鳥 (điểu, “bird”).


𣈜

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 日 (“day”) + phonetic 㝵 (Alternative form of 礙 in Chinese: ngại).


𣎃

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 月 (nguyệt, “month”) + phonetic 尚 (thượng).


㨳

㨳: Nôm readings: ghé (canonical)
gửi (canonical)
gợi (canonical)


㫻

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 日 + phonetic 侖 (luân).


㫻

Nôm form of luôn (“always; continually; at once”).


㺔

㺔: Nôm readings: voi (canonical)
vỏi (canonical)
vây (canonical)

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 犭 + phonetic 爲 (vi).


䏾

(figurative) inner feelings, inner thoughts


䐥

䐥: Nôm readings: õng (canonical)
ỏng (canonical)
ống (canonical)


làn điệu

[laːn˨˩ ʔɗiəw˧˨ʔ]

[laːŋ˦˩ ʔɗiw˨˩ʔ]

[laːŋ˨˩ ʔɗiw˨˩˨]


núi sông

[nuj˨˩˦ ʂəwŋ͡m˧˧]

[nuj˨˩˦ səwŋ͡m˧˧]

[nuj˦˥ ʂəwŋ͡m˧˧]


thiên hạ

[tʰiən˧˧ haː˧˨ʔ]

[tʰiəŋ˧˧ haː˨˩ʔ]

[tʰiəŋ˧˧ haː˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 天下 (“under the sky”).

vi-etym-sino

Thiên thượng, thiên hạ, duy ngã độc tôn.

In heaven (above the sky), in the world (under the sky), I am the one and only.

tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ

train yourself, manage your family, rule your nation, pacify the world

Phan Châu Trinh Đạo đức và luân lí Đông Tây [Eastern and Western Ideas on Morality and Ethics]:
Tuy trong sách Nho có câu : “Sửa nhà trị nước rồi mới yên thiên hạ”. Hai chữ thiên hạ đó tức là xã hội. Ngày nay những kẻ học ra làm quan cũng võ vẽ nhắc đến hai chữ đó nhưng chỉ làm trò cười cho kẻ thức giả đấy thôi. Cái chủ ý bình thiên hạ mất đi đã từ lâu rồi.
It’s true that there’s this saying in Ruist scriptures: “Manage your family, rule your nation, pacify the world”. The word world meant society. Officials with credentials these days sloppily use that word, only to end up making fools out of themselves to real intellectuals. The core idea of pacifying the world is all but long gone.

Thân mày lo chưa xong, hơi đâu lo chuyện thiên hạ!

You can't even handle your own problems, how are you supposed to do others'?

Chớ có chỉ tay năm ngón vô mặt thiên hạ.

the outside world as regards other people's lives and matters and as opposed to one's own life or family


nối nghiệp

[noj˧˦ ŋiəp̚˧˨ʔ]

[noj˨˩˦ ŋiəp̚˨˩ʔ]

[noj˦˥ ŋip̚˨˩˨]

to continue the work of; to succeed to take over (a business)


nối

head

𫄌 - 𫃤, 𫃸, 𦀼, 𫄑, 𨁡, 綏, 芮

vi-verb

𫄌 - 𫃤, 𫃸, 𦀼, 𫄑, 𨁡, 綏, 芮

𫃸 (CJK)
𦀼 (CJK)
𫄑 (CJK)
𨁡 (CJK)
綏 (CJK)
芮 (CJK)


mô

Mi đi mô về rứa?

Chơ đi mô rồi cũng nhớ về Hà Tĩnh.
Wherever I go, I always miss my hometown Hà Tĩnh.


mô

Hắn có biết mô.

Tau có ăn mô mà biết.

I didn't eat it, why would I know how it tastes?


mô

Sino-Vietnamese reading of various Chinese characters.

[…] chiêu Nhất dương chỉ ấy đánh trúng giữa mi tâm y, phá tan Cáp mô công mà y nhiều năm khổ luyện.

2005, chapter 17, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

[…] that One-Yang Finger strike hit him right between his eyebrows, breaking the Toad Skill he had been practicing for many years.

Sino-Vietnamese reading of 蟆 (“frog, toad”)


高句麗

chữ Hán form of Cao Câu Li (“Goguryeo”).


gõ

From Proto-Mon-Khmer *g(uə)h (“to knock”); cognates with Khmer គោះ (kŭəh) and Chrau gŏh.

gõ cửa

gõ (đầu) ngón tay

gõ đầu trẻ

(of a teacher) to knock on children's heads in classes

gõ tiếng Việt trên Linux

to hit with the side of the fist, with the knuckles, with the fingertips, or with a short stick, in order to knock, type, hit a bell, hit a wooden fish, or knock at someone's head


tinh hoàn

[tïŋ˧˧ hwaːn˨˩]

[tɨn˧˧ hwaːŋ˦˩]

[tɨn˧˧ waːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 精 (“semen”) and 丸 (“ball”).


đàn đáy

[ʔɗaːn˨˩ ʔɗaj˧˦]

[ʔɗaːŋ˦˩ ʔɗaj˨˩˦]

[ʔɗaːŋ˨˩ ʔɗa(ː)j˦˥]

Compound of đàn (“string instrument”) + đáy (“back”), perhaps because the instrument's body has an open back.

com

a Vietnamese lute with three strings, a hollow trapezoidal wooden body with an open back, and a very long neck, used in traditional Vietnamese music (particularly ca trù)


mờ

head

mờ • (𢠩, 𤎎, 𥊚, 𦟟)

vi-adj

mờ • (𢠩, 𤎎, 𥊚, 𦟟)


thưởng thức

[tʰɨəŋ˧˩ tʰɨk̚˧˦]

[tʰɨəŋ˧˨ tʰɨk̚˦˧˥]

[tʰɨəŋ˨˩˦ tʰɨk̚˦˥]


giữa

head

𡧲, 字, 宁, 𡨌, 𫡉

vi-prep

𡧲, 字, 宁, 𡨌, 𫡉

Cognate with Tho [Cuối Chăm] kʰrɐː⁶.
The mainstream Vietnamese form underwent the uncommon but attested *C-r- > ‹gi-› shift instead of regular *C-r- > ‹s-›. The North Central forms exhibit the local frequent shift *C-r- > *C-l-. For the correspondence, compare mainstream già vs. North Central tra (“old”), mainstream giòi vs. North Central troi (“maggot”).
Northern Old Vietnamese in the earliest Nôm texts in already showed cluster simplification (with its usage of 字 (MC dziH) as phonetic), while the contemporary Old Vietnamese form ancestral to the modern North Central forms certainly still had the consonant cluster at the time.

in the middle; in the center; amidst; between; among


cùng

cố gắng đến cùng

Thanh tác vụ nằm ở dưới cùng màn hình.

The task bar is at the bottom of the screen.


cùng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 共 (SV: cộng).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">cộng</i>


前庭

chữ Hán form of tiền đình (“vestibule”).


đài

Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát - the name of God in the Cao Dai religion

đài quan sát

đài tưởng niệm

a platform on which there is a monument or obelisk

đoạn đầu đài

(chiefly in fixed expressions) used in words for certain raised structures or platforms

đài truyền hình

đài phát thanh

nghe đài

cái đài cũ, bám bụi


đài

(literary, only in compounds) noble-mannered


ngẫu hứng

[ŋəw˦ˀ˥ hɨŋ˧˦]

[ŋəw˧˨ hɨŋ˦˧˥]

[ŋəw˨˩˦ hɨŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 偶 (“chance”) and 興 (“interest”).

(historical) a poetic title indicating that the composition was unplanned


ngẫu hứng

[ŋəw˦ˀ˥ hɨŋ˧˦]

[ŋəw˧˨ hɨŋ˦˧˥]

[ŋəw˨˩˦ hɨŋ˦˥]


ngẫu hứng

[ŋəw˦ˀ˥ hɨŋ˧˦]

[ŋəw˧˨ hɨŋ˦˧˥]

[ŋəw˨˩˦ hɨŋ˦˥]


公職

chữ Hán form of công chức (“public servant; civil servant”).


𠀗

Only used in 𠀗𠀖 (khệnh khạng, “walking slowly, with difficulty”).


trọng lượng

[t͡ɕawŋ͡m˧˨ʔ lɨəŋ˧˨ʔ]

[ʈawŋ͡m˨˩ʔ lɨəŋ˨˩ʔ]

[ʈɔŋ˨˩ʔ lɨəŋ˨˩ʔ]

[ʈawŋ͡m˨˩˨ lɨəŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-trọng lượng.wav

Sino-Vietnamese word from 重量, composed of 重 (“heavy”) and 量 (“amount”).


thốt

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 說 (SV: thuyết). Doublet of thuyết.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thuyết</i>

vi-etym-sino

Nàng có nhiều điều muốn nói mà chẳng thốt nên lời.

She has a lot to say, but cannot utter a single word.

經尼孛說垰把恩盎那極曩

In this sutra the Buddha speaks about repaying parents' deep kindness

Kinh này Bụt thốt cả trả ơn áng nạ cực nặng

花唭玉説端莊 / 𩄲輸渃𩯀雪讓牟䏧

1820, Nguyễn Du (阮攸), Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)^(https://vi.wikisource.org/wiki/Truyện_Kiều_(bản_Liễu_Văn_Ðường_1866)), published 1866, lines 21–22:

A smile like a flower, speech like jade, very comely. / What are clouds to her hair, what is snow to her complexion?

Hoa cười ngọc thốt đoan trang / Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da

(usually literary) to utter; to speak; to tell


trọng

[t͡ɕawŋ͡m˧˨ʔ]

Sino-Vietnamese word from 重, from Literary Chinese 重 (drjowngH). Doublet of trùng.

trọng người tài

(literary) to hold in high regard; to value


trọng

[t͡ɕawŋ͡m˧˨ʔ]


血統

chữ Hán form of huyết thống (“bloodline”).


美化

chữ Hán form of Mĩ hoá (“to Americanize”).


美化

chữ Hán form of Mĩ hoá (“Americanisation”).


琉球

chữ Hán form of lưu cầu (“jade-inlaid sword”).


繁殖

chữ Hán form of phồn thực (“buxom; busty”).


繁殖

chữ Hán form of phồn thực (“to reproduce; to breed”).


外務

chữ Hán form of ngoại vụ (“foreign affairs”).


下院

chữ Hán form of hạ viện (“lower house”).


半年

chữ Hán form of bán niên (“semestrial; biannual”).


五戒

chữ Hán form of ngũ giới (“Five Precepts”).


病理學

chữ Hán form of bệnh lí học (“pathology”).


ảnh hưởng

[ʔajŋ̟˧˩ hɨəŋ˧˩]

[ʔɛɲ˧˨ hɨəŋ˧˨]

[ʔan˨˩˦ hɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 影響 (“influence”).


ảnh hưởng

[ʔajŋ̟˧˩ hɨəŋ˧˩]

[ʔɛɲ˧˨ hɨəŋ˧˨]

[ʔan˨˩˦ hɨəŋ˨˩˦]


謹慎

chữ Hán form of cẩn thận (“careful; cautious”).


thập

See the etymology of the corresponding lemma form.

nonlemma

reduplicant of thò, only used in thập thò


戰役

chữ Hán form of chiến dịch (“theatre of war; battle; campaign; movement; operation”).


下士官

non-commissioned officer
non-commissioned officer

chữ Hán form of hạ sĩ quan (“non-commissioned officer”).


領主

chữ Hán form of lãnh chúa (“feudal lord”).


砲兵

chữ Hán form of pháo binh (“artillery”).


平面

chữ Hán form of bình diện (“aspect; scale”).


所長

chữ Hán form of sở trường (“strong points; strengths; forte”).


兵力

chữ Hán form of binh lực (“combat force; armed forces”).


大尉

chữ Hán form of đại uý (“captain; lieutenant”).


下流

chữ Hán form of hạ lưu (“lower reaches; lower social classes”).


觀測

chữ Hán form of quan trắc (“to observe”).


鼓動

chữ Hán form of cổ động (“to cheer in competition”).


皇太子

chữ Hán form of hoàng thái tử (“crown prince”).


如來

chữ Hán form of Như Lai (“(Buddhism) tathagata”).


單純

chữ Hán form of đơn thuần (“pure; unmixed”).


單純

chữ Hán form of đơn thuần (“purely; simply”).


皇族

chữ Hán form of hoàng tộc (“royal family; imperial clan”).


chính tả

[t͡ɕïŋ˧˦ taː˧˩]

[t͡ɕɨn˦˧˥ taː˧˨]

[cɨn˦˥ taː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 正寫, composed of 正 (“correct; Traditional Chinese”) and 寫 (“to write”), from Chinese 正寫／正写 (zhèngxiě, “to write Traditional Chinese”). Compare Japanese 正写 (seisha, “certification of authenticity”) and Japanese 正写し (shōutsushi).


中佐

chữ Hán form of trung tá (“lieutenant colonel; commander”).


防空

chữ Hán form of phòng không (“to take precautions in defence of an air attack from the enemy”).


年少

chữ Hán form of niên thiếu (“related to youth”).


型式

chữ Hán form of hình thức (“model; form”).


溫帶

chữ Hán form of ôn đới (“temperate zone”).


調節

chữ Hán form of điều tiết (“to adjust; to regulate”).


次長

chữ Hán form of thứ trưởng (“vice minister”).


王家

chữ Hán form of vương gia (“royal family”).


熱量

chữ Hán form of nhiệt lượng (“heat; amount of heat”).


nước kết tinh

[nɨək̚˧˦ ket̚˧˦ tïŋ˧˧]

[nɨək̚˦˧˥ ket̚˦˧˥ tɨn˧˧]

[nɨək̚˦˥ kəːt̚˦˥ tɨn˧˧]

water of crystallization
water of crystallization


中尉

chữ Hán form of trung uý (“first lieutenant”).


法制

chữ Hán form of pháp chế (“law; legislation; legal system”).


通告

chữ Hán form of thông cáo (“announcement; communique; report”).


宰相

chữ Hán form of tể tướng (“grand chancellor”).


茫然

chữ Hán form of mang nhiên (“clueless”).


𩄲

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 雨 (“rain”) + phonetic 迷 (mê).


特徵

chữ Hán form of đặc trưng (“characteristic; feature”).


小籠包

chữ Hán form of tiểu long bao (“xiaolongbao”).


對立

chữ Hán form of đối lập (“to stand in opposition”).


Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam#Vietnamese

Socialist Republic of Vietnam
Socialist Republic of Vietnam

Traditional tone placement spelling of Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (“Socialist Republic of Vietnam”).


Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa
Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa#Vietnamese

Alternative spelling of Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa


cơ bản

[kəː˧˧ ʔɓaːn˧˩]

[kəː˧˧ ʔɓaːŋ˧˨]

[kəː˧˧ ʔɓaːŋ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-cơ bản.wav


cơ bản

[kəː˧˧ ʔɓaːn˧˩]

[kəː˧˧ ʔɓaːŋ˧˨]

[kəː˧˧ ʔɓaːŋ˨˩˦]

Cơ bản là tao đéo cần biết.


繁華

chữ Hán form of phồn hoa (“bustling; prosper”).


壁畫

chữ Hán form of bích hoạ (“mural; fresco”).


quốc ca

[kuək̚˧˦ kaː˧˧]

[kuək̚˦˧˥ kaː˧˧]

[wək̚˦˥ kaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 國歌, composed of 國 (“country”) and 歌 (“song”)


Nam Mĩ

[naːm˧˧ mɪj˨˩˦]


ruồi trâu

[zuəj˨˩ t͡ɕəw˧˧]

[ʐuj˦˩ ʈəw˧˧]

[ɹuj˨˩ ʈəw˧˧]


sốc

[ʂəwk͡p̚˦˧˥]

[səwk͡p̚˦˧˥]


sốc

[ʂəwk͡p̚˦˧˥]

[səwk͡p̚˦˧˥]

to shock (usually in an unpleasing kind of way)


sốc

[ʂəwk͡p̚˦˧˥]

[səwk͡p̚˦˧˥]


tiếng Nhật

[tiəŋ˧˦ ɲət̚˧˨ʔ]

[tiəŋ˦˧˥ ɲək̚˨˩ʔ]

[tiəŋ˦˥ ɲək̚˨˩˨]


Nam Kinh

[naːm˧˧ kïŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nam Kinh.wav

Nanjing (a major city, the provincial capital of Jiangsu, China)


福利

chữ Hán form of phúc lợi (“welfare; well-being; benefit”).