phúc bất trùng lai, họa vô đơn chí

[fʊwk͡p̚˧˦ ʔɓət̚˧˦ t͡ɕʊwŋ͡m˨˩ laːj˧˧ hwaː˧˨ʔ vo˧˧ ʔɗəːn˧˧ t͡ɕi˧˦]

[fʊwk͡p̚˦˧˥ ʔɓək̚˦˧˥ ʈʊwŋ͡m˦˩ laːj˧˧ hwaː˨˩ʔ vow˧˧ ʔɗəːŋ˧˧ t͡ɕɪj˨˩˦]

[fʊwk͡p̚˦˥ ʔɓək̚˦˥ ʈʊwŋ͡m˨˩ laːj˧˧ waː˨˩˨ vow˧˧ ʔɗəːŋ˧˧ cɪj˦˥]

[fʊwk͡p̚˦˥ ʔɓək̚˦˥ ʈʊwŋ͡m˨˩ laːj˧˧ waː˨˩˨ jow˧˧ ʔɗəːŋ˧˧ cɪj˦˥]

Sino-Vietnamese reading of 福不重來，禍無單至; based on 福不重至，禍必重來／福不重至，祸必重来 (phúc bất trùng chí, họa tất trùng lai).

zh-l

Shi Nai'an, Water Margin, Ch. 36; Vietnamese translation by Trần Tuấn Khải

Song Jiang, upon hearing that, clutched the two guards tightly and moaned: "Good Heavens, woe is me! Indeed, blessings never come in pair; disasters never come singly!"

Tống Giang nghe nói níu lấy hai người công sai mà kêu rằng: "Khổ lắm trời ơi! Thực là phúc bất trùng lai, họa vô đơn chí!"

2011, Hoàng Đình Trung MD, "Báo SK&ĐS - Ân nhân của tôi (Health and Life Newspaper - My Benefactor)" Health and Life Newspaper

We urgently determined to save the life of the woman in childbirth yet with every moment the situation became more and more critical. Indeed, “blessings never come in pair; disasters never come singly”.

Chúng tôi khẩn trương quyết cứu sản phụ nhưng tình hình mỗi lúc một nguy kịch. Thật là “Phúc bất trùng lai, họa vô đơn chí”.

opportunity seldom knocks twice
opportunity seldom knocks twice

misfortunes never come singly
misfortunes never come singly

Blessings do not come in pair, disasters do not come singly; opportunity seldom knocks twice, misfortunes never come singly


nơi chốn

[nəːj˧˧ t͡ɕon˧˦]

[nəːj˧˧ t͡ɕoŋ˦˧˥]

[nəːj˧˧ coŋ˦˥]

thời gian nơi chốn không rõ


tu sức

[tu˧˧ sɨk̚˧˦]

[tʊw˧˧ ʂɨk̚˦˧˥]

[tʊw˧˧ sɨk̚˦˧˥]

[tʊw˧˧ ʂɨk̚˦˥]

[tʊw˧˧ sɨk̚˦˥]


thu nhận

[tʰu˧˧ ɲən˧˨ʔ]

[tʰʊw˧˧ ɲəŋ˨˩ʔ]

[tʰʊw˧˧ ɲəŋ˨˩˨]

(transitive) to receive; to accept; to take (in)

(rare) to receive through the sensory organs


bổ ngữ

[ʔɓo˧˩ ŋɨ˦ˀ˥]

[ʔɓow˧˨ ŋɨ˧˨]

[ʔɓow˨˩˦ ŋɨ˨˩˦]


bất cập vật

[ʔɓət̚˧˦ kəp̚˧˨ʔ vət̚˧˨ʔ]

[ʔɓək̚˦˧˥ kəp̚˨˩ʔ vək̚˨˩ʔ]

[ʔɓək̚˦˥ kəp̚˨˩˨ vək̚˨˩˨]

[ʔɓək̚˦˥ kəp̚˨˩˨ jək̚˨˩˨]


đồ hàng

[ʔɗo˨˩ haːŋ˨˩]

[ʔɗow˦˩ haːŋ˦˩]

[ʔɗow˨˩ haːŋ˨˩]

(children's games) "playing shopkeeping", similar to the game of playing house


cà trật cà vuột

[kaː˨˩ t͡ɕət̚˧˨ʔ kaː˨˩ vuət̚˧˨ʔ]

[kaː˦˩ ʈək̚˨˩ʔ kaː˦˩ vuək̚˨˩ʔ]

[kaː˨˩ ʈək̚˨˩˨ kaː˨˩ vuək̚˨˩˨]

[kaː˨˩ ʈək̚˨˩˨ kaː˨˩ juək̚˨˩˨]

From cà- (“repetitive prefix”) + trật (“to miss”) + cà- + vuột (“to slip out”).

affix

Làm gì mà cà trật cà vuột vậy, để chỉ lại cho.

Man, that's not how you do it. Stand back, let me show you again.

(Central Vietnam, Southern Vietnam, colloquial) executed sloppily or without precision


cập vật

[kəp̚˧˨ʔ vət̚˧˨ʔ]

[kəp̚˨˩ʔ vək̚˨˩ʔ]

[kəp̚˨˩˨ vək̚˨˩˨]

[kəp̚˨˩˨ jək̚˨˩˨]


tàm tạm

Tàm tạm thôi!


ráo riết

[ʐaːw˨˩˦ ʐiək̚˦˧˥]

[ɹaːw˦˥ ɹiək̚˦˥]

chuẩn bị ráo riết


𢠆

𢠆: Nôm readings: thuồng (canonical)
thùng (canonical)

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 心 (tâm, “heart”) + phonetic 通 (thung).


nước Gia-ven

Calque of French eau de Javel (literally “Javel's water”).


phân vân

[fən˧˧ vən˧˧]

[fəŋ˧˧ vəŋ˧˧]

[fəŋ˧˧ vəŋ˧˧]

[fəŋ˧˧ jəŋ˧˧]

phân vân không biết nên làm gì

to be on the fence; to ponder between choices; to wonder


CSTT

Initialism of cảnh sát trật tự (“(social) order police”).


PCCC

Initialism of phòng cháy chữa cháy (“fire prevention and control”).


kiếm khách

[kiəm˦˧˥ kʰat̚˦˧˥]

[kiəm˦˧˥ xat̚˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 劍客, composed of 劍 (“sword”) and 客 (“guest; visitor; traveler”).

vi-etym-sino

a wandering master swordsman; compare tay kiếm/kiếm sĩ (a swordsman, master or not, wandering or not)


êm đềm

[ʔem˧˧ ʔɗem˨˩]

[ʔem˧˧ ʔɗem˦˩]

[ʔem˧˧ ʔɗem˨˩]


CSGT

Initialism of cảnh sát giao thông (“traffic police”).


định hướng

[ʔɗïŋ˧˨ʔ hɨəŋ˧˦]

[ʔɗɨn˨˩ʔ hɨəŋ˦˧˥]

[ʔɗɨn˨˩˨ hɨəŋ˦˥]


định hướng

[ʔɗïŋ˧˨ʔ hɨəŋ˧˦]

[ʔɗɨn˨˩ʔ hɨəŋ˦˧˥]

[ʔɗɨn˨˩˨ hɨəŋ˦˥]

to determine the direction; to set course; to orient


cáu bẳn

[kaw˨˩˦ ʔɓaŋ˧˨]

[ka(ː)w˦˥ ʔɓaŋ˨˩˦]

cáu (“angry”) + bẳn.
The alternative form is due to the conflation with the homophonous cáu (“dirt”), which further gave way to the contamination of bẩn (“dirty”).


ủy nhiệm

Traditional tone placement spelling of uỷ nhiệm.


tháo thân

[tʰaːw˧˦ tʰən˧˧]

[tʰaːw˨˩˦ tʰəŋ˧˧]

[tʰaːw˦˥ tʰəŋ˧˧]

Viên tướng áo đen ấy cưỡi một con ngựa đen cuống cuồng chạy tháo thân.

2005, chapter 3, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

The black-shirted general climbed onto a black horse and ran in utmost panic to save his life.

to seek to save one's life through flight


xé xác

[sɛ˧˦ saːk̚˧˦]

[sɛ˨˩˦ saːk̚˦˧˥]

[sɛ˦˥ saːk̚˦˥]

Kỵ mã trinh sát của quân Mông Cổ túa ra bốn phía, mọi người thề là phải bắt sống được Triết Biệt dùng ngựa xé xác, loạn đao băm thây để trả thù cho Đại hãn.

The mounted scouts of the Mongol army sped every which way; they all swore to catch Jebe alive to draw and quarter him with their horses and chop his corpse to pieces in the chaotic-saber technique to revenge the Great Khan.


tù trưởng

[tu˨˩ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[tʊw˦˩ ʈɨəŋ˧˨]

[tʊw˨˩ ʈɨəŋ˨˩˦]

nữ tù trưởng
chieftainess

Người Mông Cổ tính ưa săn bắn, các bậc tù trưởng quý nhân ai cũng nuôi chó săn, chim ưng săn.

The Mongols usually like hunting; chieftains and other people of rank all keep hunting dogs or birds.


quý nhân

[kwi˧˦ ɲən˧˧]

[kwɪj˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

[wɪj˦˥ ɲəŋ˧˧]

person of importance, distinguished person


uỷ nhiệm

[ʔwi˧˩ ɲiəm˧˨ʔ]

[ʔwɪj˧˨ ɲiəm˨˩ʔ]

[(ʔ)wɪj˨˩˦ ɲim˨˩˨]

Người mà hoàng đế ủy nhiệm khắc in bộ sách ấy tên Hoàng Thường… .

2005, chapter 16, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

The person commissioned by the emperor to print these volumes had the name Huáng Cháng…


đốc chiến

[ʔɗəwk͡p̚˧˦ t͡ɕiən˧˦]

[ʔɗəwk͡p̚˦˧˥ t͡ɕiəŋ˦˧˥]

[ʔɗəwk͡p̚˦˥ ciəŋ˦˥]

Lúc ấy, quân địch phía Đông bắc đã điều động tinh binh tới tấn công, giương cao ba ngọn cờ đại độc màu đen, rõ ràng có ba viên đại tướng đốc chiến.

At that moment, the enemy army in the Northeast had moved their elite troops to attack and raised three large black army banners; there were obviously three generals leading the troops in battle.


cuống cuồng

[kuəŋ˧˦ kuəŋ˨˩]

[kuəŋ˦˧˥ kuəŋ˦˩]

[kuəŋ˦˥ kuəŋ˨˩]


Triết Biệt

[t͡ɕiət̚˧˦ ʔɓiət̚˧˨ʔ]

[ʈiək̚˦˧˥ ʔɓiək̚˨˩ʔ]

[ʈiək̚˦˥ ʔɓiək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 哲 and 别, from Mongolian Зэв (Zev)/ᠵᠠᠪ (ǰab).

The mounted scouts of the Mongol army sped every which way; they all swore to catch Jebe alive to draw and quarter him with their horses and chop his corpse to pieces in the chaotic-saber technique in revenge of the Great Khan.


đì đùng

[ʔɗi˨˩ ʔɗʊwŋ͡m˨˩]

[ʔɗɪj˦˩ ʔɗʊwŋ͡m˦˩]

[ʔɗɪj˨˩ ʔɗʊwŋ͡m˨˩]


mù công nghệ

[mu˨˩ kəwŋ͡m˧˧ ŋe˧˨ʔ]

[mʊw˦˩ kəwŋ͡m˧˧ ŋej˨˩ʔ]

[mʊw˨˩ kəwŋ͡m˧˧ ŋej˨˩˨]

mù (“blind”) + công nghệ (“technology”).


ngạo nghễ

[ŋaːw˧˨ʔ ŋe˦ˀ˥]

[ŋaːw˨˩ʔ ŋej˧˨]

[ŋaːw˨˩˨ ŋej˨˩˦]

Đà Lôi một mình đánh thắng đám trẻ con đang rất đắc ý, đứng giữa vòng vây đưa mắt ngạo nghễ, cũng không nghĩ cách xông ra, nào ngờ đại họa đã tới trước mắt.

2005, chapter 5, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

Tolui on his own had beaten all the children and was feeling very pleased with himself; he stood in the middle of the encirclement with arrogant gaze and did not seek to charge, but suddenly disaster struck.


Đà Lôi

[ʔɗaː˨˩ loj˧˧]

[ʔɗaː˦˩ loj˧˧]

[ʔɗaː˨˩ loj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 拖雷, from Mongolian Тулуй (Tuluj)/ᠲᠥᠯᠦᠢ (tölüi).

Đà Lôi một mình đánh thắng đám trẻ con đang rất đắc ý,[…]

Tolui on his own had beaten all the children and was feeling very pleased with himself; […]

Tolui (a Mongol khan, the fourth son of Genghis Khan)


làm bộ

[laːm˨˩ ʔɓo˧˨ʔ]

[laːm˦˩ ʔɓow˨˩ʔ]

[laːm˨˩ ʔɓow˨˩˨]

(chiefly Northern Vietnam) to feign; to pretend


giả đò

[zaː˧˩ ʔɗɔ˨˩]

[jaː˧˨ ʔɗɔ˦˩]

[jaː˨˩˦ ʔɗɔ˨˩]

giả đò làm như không biết

Bà Dursley lại còn giả đò như mình không có chị em nào hết […]

2017, J. K. Rowling, chapter 1, in Lý Lan, transl., Harry Potter Và Hòn Đá Phù Thủy [Harry Potter and the Sorcerer's Stone], 29 edition, volume 1, Ho Chi Minh City: Nhà xuất bản Trẻ, →ISBN, →OCLC:

Mrs. Dursley pretended she didn't have a sister […]


văn ngôn

[vaŋ˧˧ ŋoŋ˧˧]

[vaŋ˧˧ ŋoŋ˧˧]

[jaŋ˧˧ ŋoŋ˧˧]

Literary Chinese (literary language used from the fall of the Han dynasty (220 C.E.) to the early 20th century)

Classical Chinese (literary language used in old China)


ngá ngởn

[ŋaː˧˦ ŋəːn˧˩]

[ŋaː˨˩˦ ŋəːŋ˧˨]

[ŋaː˦˥ ŋəːŋ˨˩˦]

Đi đứng ngá ngởn kiểu gì mà giờ té giập mặt rồi thấy chưa.

How careless you got to be at walking that you got yourself injured so bad after just a fall.

(Southern Vietnam) carelessly; without paying much attention or regard to one's surrounding


撰者

chữ Hán form of soạn giả (“writer, author”).


cá mang rổ

[kaː˧˦ maːŋ˧˧ zo˧˩]

[kaː˨˩˦ maːŋ˧˧ ʐow˧˨]

[kaː˦˥ maːŋ˧˧ ɹow˨˩˦]


cù kì

[kʊw˦˩ kɪj˦˩]

[kʊw˨˩ kɪj˨˩]

stone crab; thunder crab (Myomenippe hardwickii)


ốc mượn hồn

[ʔəwk͡p̚˧˦ mɨən˧˨ʔ hon˨˩]

[ʔəwk͡p̚˦˧˥ mɨəŋ˨˩ʔ hoŋ˦˩]

[ʔəwk͡p̚˦˥ mɨəŋ˨˩˨ hoŋ˨˩]

ốc (“gastropods with spiral shell”) + mượn (“to borrow”) + hồn (“soul”).


thành phẩm

[tʰajŋ̟˨˩ fəm˧˩]

[tʰɛɲ˦˩ fəm˧˨]

[tʰan˨˩ fəm˨˩˦]


giá thành

[zaː˧˦ tʰajŋ̟˨˩]

[jaː˨˩˦ tʰɛɲ˦˩]

Blend of giá (“price”) + cấu thành (“to constitute”) or blend of giá trị (“value”) + cấu thành (“to constitute”).
Superficially Sino-Vietnamese word from 價 and 成.


kế thừa

[ke˧˦ tʰɨə˨˩]

[kej˨˩˦ tʰɨə˦˩]

[kej˦˥ tʰɨə˨˩]


khái lược

[xaːj˧˦ lɨək̚˧˨ʔ]

[kʰaːj˨˩˦ lɨək̚˨˩ʔ]

[xaːj˨˩˦ lɨək̚˨˩ʔ]

[kʰaːj˦˥ lɨək̚˨˩˨]

[xaːj˦˥ lɨək̚˨˩˨]

tài liệu khái lược


tiến tới

[tiən˧˦ təːj˧˦]

[tiəŋ˦˧˥ təːj˨˩˦]

[tiəŋ˦˥ təːj˦˥]

to advance forward; to go forward, to progress


thế nhưng

[tʰe˧˦ ɲɨŋ˧˧]

[tʰej˨˩˦ ɲɨŋ˧˧]

[tʰej˦˥ ɲɨŋ˧˧]


rộng lớn

[zəwŋ͡m˧˨ʔ ləːn˧˦]

[ʐəwŋ͡m˨˩ʔ ləːŋ˦˧˥]

[ɹəwŋ͡m˨˩˨ ləːŋ˦˥]


còn nguyên

[kɔn˨˩ ŋwiən˧˧]

[kɔŋ˦˩ ŋwiəŋ˧˧]

[kɔŋ˨˩ ŋwiəŋ˧˧]


chủ nghĩa xã hội khoa học

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ xwaː˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ saː˧˨ hoj˨˩ʔ kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ saː˧˨ hoj˨˩ʔ xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ saː˨˩˦ hoj˨˩˨ kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ saː˨˩˦ hoj˨˩˨ xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

chủ nghĩa xã hội (“socialism”) + khoa học (“science”).

com

scientific socialism
scientific socialism


tổng kết

[təwŋ͡m˧˩ ket̚˧˦]

[təwŋ͡m˧˨ ket̚˦˧˥]

[təwŋ͡m˨˩˦ kəːt̚˦˥]


tổng kết

[təwŋ͡m˧˩ ket̚˧˦]

[təwŋ͡m˧˨ ket̚˦˧˥]

[təwŋ͡m˨˩˦ kəːt̚˦˥]

to summarize; to sum up; to recapitulate


kinh tế chính trị

[kïŋ˧˧ te˧˦ t͡ɕïŋ˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ]

[kɨn˧˧ tej˨˩˦ t͡ɕɨn˦˧˥ ʈɪj˨˩ʔ]

[kɨn˧˧ tej˦˥ cɨn˦˥ ʈɪj˨˩˨]

1843, published 1844, Friedrich Engels, “Umrisse zu einer Kritik der Nationalökonomie (Outlines of a Critique of Political Economy)”, in Deutsch–Französische Jahrbücher (German-French Annals); 2010 [1975] English translation from Marx/Engels Collected Works, “Vol. 3”; 1995 Vietnamese translation from C. Mác Và Ph. Ăng-ghen Toàn Tập, “Vol. 1”
Môn kinh tế chính trị học được xuất hiện với tư cách là hậu quả tự nhiên của sự mở rộng thương nghiệp; và cùng với nó, một hệ thống lừa bịp phát triển hợp pháp, cà một môn khoa học làm giàu, đã xuất hiện thay thế cho cái môn buôn bán giản đơn không khoa học.
Political economy came into being as a natural result of the expansion of trade, and [–] with its appearance [–] elementary, unscientific huckstering was replaced by a developed system of licensed fraud, an entire science of enrichment.


thực tiễn

[tʰɨk̚˧˨ʔ tiən˦ˀ˥]

[tʰɨk̚˨˩ʔ tiəŋ˧˨]

[tʰɨk̚˨˩˨ tiəŋ˨˩˦]


thực tiễn

[tʰɨk̚˧˨ʔ tiən˦ˀ˥]

[tʰɨk̚˨˩ʔ tiəŋ˧˨]

[tʰɨk̚˨˩˨ tiəŋ˨˩˦]


nhân đạo

[ɲən˧˧ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[ɲəŋ˧˧ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[ɲəŋ˧˧ ʔɗaːw˨˩˨]


nhân đạo

[ɲən˧˧ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[ɲəŋ˧˧ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[ɲəŋ˧˧ ʔɗaːw˨˩˨]


Móng Cái

[mawŋ͡m˦˧˥ kaːj˨˩˦]

[mɔŋ˦˧˥ kaːj˨˩˦]

From Cantonese 硭街 (“town of mườngs”) (SV: Mang Nhai).
During the Nguyễn Dynasty, this area was the Vạn Ninh (萬寧) Canton, the Bát Tràng (鉢塲) Canton and a part of the Hà Môn (河門) Canton.
The name Móng Cái began to appear in 1947 during the period of French Indochina.

bor

town of <i class="Latn mention" lang="vi">mường</i>s

Móng Cái (a city in Quảng Ninh, Vietnam)


mì gõ

[mi˨˩ ɣɔ˦ˀ˥]

[mɪj˦˩ ɣɔ˧˨]

[mɪj˨˩ ɣɔ˨˩˦]

mì (“noodle”) + gõ (“to knock”), so named because vendors often make a knocking sound when moving their carts as a way to signal their existence.

"street noodles" from mobile vendors, usually affordable and widely available in many urban areas


xã hội hóa

Traditional tone placement spelling of xã hội hoá.


cục diện

[kʊwk͡p̚˧˨ʔ ziən˧˨ʔ]

[kʊwk͡p̚˨˩ʔ jiəŋ˨˩ʔ]

[kʊwk͡p̚˨˩˨ jiəŋ˨˩˨]


phương thức sản xuất

[fɨəŋ˧˧ tʰɨk̚˧˦ saːn˧˩ swət̚˧˦]

[fɨəŋ˧˧ tʰɨk̚˦˧˥ ʂaːŋ˧˨ swək̚˦˧˥]

[fɨəŋ˧˧ tʰɨk̚˦˧˥ saːŋ˧˨ swək̚˦˧˥]

[fɨəŋ˧˧ tʰɨk̚˦˥ ʂaːŋ˨˩˦ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

[fɨəŋ˧˧ tʰɨk̚˦˥ saːŋ˨˩˦ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

phương thức (“method; procedure”) + sản xuất (“production”).


tư nhân

[tɨ˧˧ ɲən˧˧]

[tɨ˧˧ ɲəŋ˧˧]

[tɨ˧˧ ɲəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tư nhân.wav


công lao

[kəwŋ͡m˧˧ laːw˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ laːw˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ laːw˧˧]


soi sáng

[sɔj˧˧ saːŋ˧˦]

[ʂɔj˧˧ ʂaːŋ˦˧˥]

[sɔj˧˧ saːŋ˦˧˥]

[ʂɔj˧˧ ʂaːŋ˦˥]

[sɔj˧˧ saːŋ˦˥]

(transitive) to illuminate; to shine; to light up; to show clearly


xã hội hoá

[saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ hwaː˧˦]

[saː˧˨ hoj˨˩ʔ hwaː˨˩˦]

[saː˨˩˦ hoj˨˩˨ waː˦˥]


vô thần

[vo˧˧ tʰən˨˩]

[vow˧˧ tʰəŋ˦˩]

[vow˧˧ tʰəŋ˨˩]

[jow˧˧ tʰəŋ˨˩]

chủ nghĩa vô thần


luận chứng

[lwən˧˨ʔ t͡ɕɨŋ˧˦]

[lwəŋ˨˩ʔ t͡ɕɨŋ˦˧˥]

[l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨ cɨŋ˦˥]


nhà tư tưởng

[ɲaː˨˩ tɨ˧˧ tɨəŋ˧˩]

[ɲaː˦˩ tɨ˧˧ tɨəŋ˧˨]

[ɲaː˨˩ tɨ˧˧ tɨəŋ˨˩˦]

nhà (“professional; expert; performer”) + tư tưởng (“thought; ideology”).


hành tím

[hɛɲ˦˩ tim˦˧˥]

Allium ascalonicum
Allium ascalonicum#Translingual


đảng phái

[ʔɗaːŋ˧˩ faːj˧˦]

[ʔɗaːŋ˧˨ faːj˨˩˦]

[ʔɗaːŋ˨˩˦ faːj˦˥]

political party; political faction; clique


ngoài cuộc

[ŋwaːj˨˩ kuək̚˧˨ʔ]

[ŋwaːj˦˩ kuək̚˨˩ʔ]

[ŋwaːj˨˩ kuək̚˨˩˨]

người ngoài cuộc


hợp nhất

[həːp̚˧˨ʔ ɲət̚˧˦]

[həːp̚˨˩ʔ ɲək̚˦˧˥]

[həːp̚˨˩˨ ɲək̚˦˥]


chính trường

[t͡ɕïŋ˧˦ t͡ɕɨəŋ˨˩]

[t͡ɕɨn˦˧˥ ʈɨəŋ˦˩]

[cɨn˦˥ ʈɨəŋ˨˩]


bước đầu

[ʔɓɨək̚˧˦ ʔɗəw˨˩]

[ʔɓɨək̚˦˧˥ ʔɗəw˦˩]

[ʔɓɨək̚˦˥ ʔɗəw˨˩]


khuynh diệp

[xwïŋ̟˧˧ ziəp̚˧˨ʔ]

[kʰwɨn˧˧ jiəp̚˨˩ʔ]

[xwɨn˧˧ jiəp̚˨˩ʔ]

[kʰwɨn˧˧ jip̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 傾 (“to lean, to tilt”) and 葉 (“leaf”).


thu nhỏ

[tʰu˧˧ ɲɔ˧˩]

[tʰʊw˧˧ ɲɔ˧˨]

[tʰʊw˧˧ ɲɔ˨˩˦]

(transitive) to reduce in size; to miniaturize; to shrink


thu nhỏ

[tʰu˧˧ ɲɔ˧˩]

[tʰʊw˧˧ ɲɔ˧˨]

[tʰʊw˧˧ ɲɔ˨˩˦]

khu xóm của tôi như một Sài Gòn thu nhỏ

my neighborhood is like a miniature Saigon


đại họa

Traditional tone placement spelling of đại hoạ.


bom nguyên tử

[ʔɓɔm˧˧ ŋwiən˧˧ tɨ˧˩]

[ʔɓɔm˧˧ ŋwiəŋ˧˧ tɨ˧˨]

[ʔɓɔm˧˧ ŋwiəŋ˧˧ tɨ˨˩˦]


đại hoạ

[ʔɗaːj˧˨ʔ hwaː˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ʔ hwaː˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩˨ waː˨˩˨]


trung hòa

Traditional tone placement spelling of trung hoà.


nhẹ tênh

[ɲɛ˧˨ʔ təjŋ̟˧˧]

[ɲɛ˨˩ʔ ten˧˧]

[ɲɛ˨˩˨ təːn˧˧]


đặc tính

[ʔɗak̚˧˨ʔ tïŋ˧˦]

[ʔɗak̚˨˩ʔ tɨn˦˧˥]

[ʔɗak̚˨˩˨ tɨn˦˥]

characteristic; feature; peculiarity; trait


điện tích

[ʔɗiən˧˨ʔ tïk̟̚˧˦]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ tɨt̚˦˧˥]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ tɨt̚˦˥]


truy cứu

[ʈwɪj˧˧ kɨw˨˩˦]

[ʈ⁽ʷ⁾ɪj˧˧ kɨw˦˥]


trung hoà

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ hwaː˨˩]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ hwaː˦˩]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ waː˨˩]


trung hoà

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ hwaː˨˩]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ hwaː˦˩]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ waː˨˩]


đại cương

[ʔɗaːj˧˨ʔ kɨəŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ kɨəŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ kɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đại cương.wav

Audio (Hà Nội)

outline; gist; fundamentals (generally speaking)


đại cương

[ʔɗaːj˧˨ʔ kɨəŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ kɨəŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ kɨəŋ˧˧]

Audio (Hà Nội)

giáo trình ngôn ngữ học đại cương

kiến thức đại cương


tối mật

[toj˧˦ mət̚˧˨ʔ]

[toj˨˩˦ mək̚˨˩ʔ]

[toj˦˥ mək̚˨˩˨]


hạ tầng cơ sở

[haː˧˨ʔ təŋ˨˩ kəː˧˧ səː˧˩]

[haː˨˩ʔ təŋ˦˩ kəː˧˧ ʂəː˧˨]

[haː˨˩ʔ təŋ˦˩ kəː˧˧ səː˧˨]

[haː˨˩˨ təŋ˨˩ kəː˧˧ ʂəː˨˩˦]

[haː˨˩˨ təŋ˨˩ kəː˧˧ səː˨˩˦]

下 (hạ, “lower; below”) + tầng (“level”) + cơ sở (“foundation; base; basis”).


xó xỉnh

[sɔ˧˦ sïŋ˧˩]

[sɔ˨˩˦ sɨn˧˨]

[sɔ˦˥ sɨn˨˩˦]

Nó trốn ở xó xỉnh nào rồi?


kháu khỉnh

[xaw˧˦ xïŋ˧˩]

[kʰaw˨˩˦ kʰɨn˧˨]

[kʰa(ː)w˦˥ kʰɨn˨˩˦]


hạ tầng

[haː˧˨ʔ təŋ˨˩]

[haː˨˩ʔ təŋ˦˩]

[haː˨˩˨ təŋ˨˩]

下 (hạ, “lower; below”) + tầng (“level”).

Short for hạ tầng cơ sở (“infrastructure”).

(uncommon) underlying foundation or basis


hạ tầng

[haː˧˨ʔ təŋ˨˩]

[haː˨˩ʔ təŋ˦˩]

[haː˨˩˨ təŋ˨˩]

hạ tầng công tác
hạ tầng công tác#Vietnamese

(colloquial) Short for hạ tầng công tác (“to downgrade (as a form of disciplinary action)”).


Hồng Lĩnh

[həwŋ͡m˨˩ lïŋ˦ˀ˥]

[həwŋ͡m˦˩ lɨn˧˨]

[həwŋ͡m˨˩ lɨn˨˩˦]

Superfically Sino-Vietnamese word from 鴻 (“proper noun”) and 嶺 (“mountain”).
The name of the mountain range is a tên chữ and a mix between a translation and a phonetic matching of the tên Nôm rú Hống (“Hống mountain”) and ngàn Hống.
The town name is taken from the name of mountain range.

Hồng Lĩnh (a mountain range in Hà Tĩnh, Vietnam)


luận điệu

[lwən˧˨ʔ ʔɗiəw˧˨ʔ]

[lwəŋ˨˩ʔ ʔɗiw˨˩ʔ]

[l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨ ʔɗiw˨˩˨]


củng cố

[kʊwŋ͡m˧˩ ko˧˦]

[kʊwŋ͡m˧˨ kow˨˩˦]

[kʊwŋ͡m˨˩˦ kow˦˥]

(transitive) to strengthen; to solidify; to consolidate; to fortify


góc độ

[ɣawk͡p̚˧˦ ʔɗo˧˨ʔ]

[ɣawk͡p̚˦˧˥ ʔɗow˨˩ʔ]

[ɣawk͡p̚˦˥ ʔɗow˨˩˨]


chủ thể

[t͡ɕu˧˩ tʰe˧˩]

[t͡ɕʊw˧˨ tʰej˧˨]

[cʊw˨˩˦ tʰej˨˩˦]

the main part; the part making up most of something

Juche (the state ideology of North Korea)


khổ đau

[xo˧˩ ʔɗaw˧˧]

[kʰow˧˨ ʔɗaw˧˧]

[kʰow˨˩˦ ʔɗa(ː)w˧˧]


ngắn gọn

[ŋan˧˦ ɣɔn˧˨ʔ]

[ŋaŋ˦˧˥ ɣɔŋ˨˩ʔ]

[ŋaŋ˦˥ ɣɔŋ˨˩˨]


nhân xưng

[ɲən˧˧ sɨŋ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ sɨŋ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ sɨŋ˧˧]


sở thuộc

[səː˧˩ tʰuək̚˧˨ʔ]

[ʂəː˧˨ tʰuək̚˨˩ʔ]

[səː˧˨ tʰuək̚˨˩ʔ]

[ʂəː˨˩˦ tʰuək̚˨˩˨]

[səː˨˩˦ tʰuək̚˨˩˨]


đại từ nhân xưng

[ʔɗaːj˧˨ʔ tɨ˨˩ ɲən˧˧ sɨŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ tɨ˦˩ ɲəŋ˧˧ sɨŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ tɨ˨˩ ɲəŋ˧˧ sɨŋ˧˧]


trung tâm ngữ

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ təm˧˧ ŋɨ˦ˀ˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ təm˧˧ ŋɨ˧˨]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ təm˧˧ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 中心語, composed of 中心 and 語.


gòn

cây (classifier)
bông (classifier)
棍 (CJK)

Unclear. The word is not Sino-Vietnamese and ⟨g/gh⟩ is also not a possible initial in Sino-Vietnamese proper, therefore the word might be either native, a vernacular Sinitic loan (either from a regional Sinitic language or is an early, pre-Middle Chinese loan), or a loan from another neighboring language. The Nôm character 棍, as with many other cases, is merely a character formed by phono-semantic matching.
The word might (but unlikely) be the second element in the placename Sài Gòn.


Quảng Nôm

[waːŋ˧˩˧ nom˧˧]

[waːŋ˨˩˦ nom˧˧]

Sino-Vietnamese word from 廣南, with the South Central form of the second character.

(Quảng Nam, Quảng Ngãi, partially also Đà Nẵng, humorous or endearing in other dialects) Quảng Nam (a province of Vietnam)


sinh lão bệnh tử

Sino-Vietnamese word from 生 (“born”), 老 (“old”), 病 (“ill”) and 死 (“dead”), Literary Chinese 生老病死 (shēnglǎobìngsǐ)

Ai mà chẳng phải trải qua sinh lão bệnh tử.

Who doesn't go through all the stages of human life?

(collective, Buddhism) all the stages of a typical human life, suggesting the inevitability of old age, illness and death


bông giấy

[ʔɓəwŋ͡m˧˧ zəj˧˦]

[ʔɓəwŋ͡m˧˧ jəj˨˩˦]

[ʔɓəwŋ͡m˧˧ jəj˦˥]

Bông giấy ngũ sắc có 5 màu: đỏ, hồng, cam, trắng, tím; là loài dễ trồng, ít sâu bệnh, chịu hạn tốt, phù hợp với khí hậu nhiệt đới. Cây siêng ra hoa quanh năm và có thể cắt tỉa, uốn sửa theo nhiều dáng thế khác nhau.

2021, Thành Hiệp, “Thêm một vườn hoa đón du khách check-in (Another flower garden invites tourists to check-in)”, Cần Thơ News Online:

Five-colored bougainvilleas are either red-, pink-, orange-, white-, or purple-colored; [bougainvillea] is a species easy to grow, rarely susceptible to pests and diseases, and drought-tolerant, thus fitting for the tropical climate. These plants bloom all year round and can be trimmed and bent into a variety of shapes and poses.


danh bất hư truyền

[zajŋ̟˧˧ ʔɓət̚˧˦ hɨ˧˧ t͡ɕwiən˨˩]

[jɛɲ˧˧ ʔɓək̚˦˧˥ hɨ˧˧ ʈwiəŋ˦˩]

[jan˧˧ ʔɓək̚˦˥ hɨ˧˧ ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩]


thắng làm vua, thua làm giặc

[tʰaŋ˧˦ laːm˨˩ vuə˧˧ tʰuə˧˧ laːm˨˩ zak̚˧˨ʔ]

[tʰaŋ˦˧˥ laːm˦˩ vuə˧˧ tʰuə˧˧ laːm˦˩ jak̚˨˩ʔ]

[tʰaŋ˦˥ laːm˨˩ vuə˧˧ tʰuə˧˧ laːm˨˩ jak̚˨˩˨]

[tʰaŋ˦˥ laːm˨˩ juə˧˧ tʰuə˧˧ laːm˨˩ jak̚˨˩˨]

Literally "win and become the king; lose and become the outlaw". Calque of Chinese 成者為王，敗者為寇／成者为王，败者为寇 (thành giả vi vương, bại giả vi khấu) or any of its variants.

calque

Thắng làm vua, thua làm giặc. Bất kể tốt hay xấu, đúng hay sai, kẻ chiến thắng luôn là kẻ mạnh, kẻ nắm lý lẽ.

2017, "Những thành ngữ tiếng Anh về những quy luật cuộc sống (English Idioms about the Rules of Life)" Tiếng Anh cho Người Đi Làm (English for Working People)

The winner becomes the king and the loser becomes the outlaw. Whether good or bad, right or wrong, the strong always wins and holds legitimacy.

might makes right; the winner is always in the right and the loser is always in the wrong.


được làm vua, thua làm giặc

[ʔɗɨək̚˧˨ʔ laːm˨˩ vuə˧˧ tʰuə˧˧ laːm˨˩ zak̚˧˨ʔ]

[ʔɗɨək̚˨˩ʔ laːm˦˩ vuə˧˧ tʰuə˧˧ laːm˦˩ jak̚˨˩ʔ]

[ʔɗɨək̚˨˩˨ laːm˨˩ vuə˧˧ tʰuə˧˧ laːm˨˩ jak̚˨˩˨]

[ʔɗɨək̚˨˩˨ laːm˨˩ juə˧˧ tʰuə˧˧ laːm˨˩ jak̚˨˩˨]

Alternative form of thắng làm vua, thua làm giặc.

alternative form of

“Được làm vua, thua làm giặc” câu thành ngữ gắn liền với số phận nghiệt ngã của những vị tướng đã chọn cách đặt tương lai của cuộc đời mình vào tài năng binh lược.

2022, Nguyễn Khắc An, “Nỗi Đau Không Của Riêng Ai (The Pain of None in Particular)”, Báo Nghệ An (Nghệ An Newspaper Online):

“The winner becomes the king and the loser becomes the outlaw”, the idiom which is closely linked to the tragic fates of generals who had placed their future in their military talents.

(uncommon) might makes right; the winner is always in the right and the loser is always in the wrong.


siêu thần

[siəw˧˧ tʰən˨˩]

[ʂiw˧˧ tʰəŋ˦˩]

[siw˧˧ tʰəŋ˦˩]

[ʂiw˧˧ tʰəŋ˨˩]

[siw˧˧ tʰəŋ˨˩]


ổ dịch

[ʔo˧˩ zïk̟̚˧˨ʔ]

[ʔow˧˨ jɨt̚˨˩ʔ]

[ʔow˨˩˦ jɨt̚˨˩˨]

natural reservoir; disease reservoir; reservoir of infection


giẫm đạp

[zəm˦ˀ˥ ʔɗaːp̚˧˨ʔ]

[jəm˧˨ ʔɗaːp̚˨˩ʔ]

[jəm˨˩˦ ʔɗaːp̚˨˩˨]

vụ giẫm đạp


bệnh dại

[ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ zaːj˧˨ʔ]

[ʔɓen˨˩ʔ jaːj˨˩ʔ]

[ʔɓəːn˨˩˨ jaːj˨˩˨]


sinh vật nhân thực

[sïŋ˧˧ vət̚˧˨ʔ ɲən˧˧ tʰɨk̚˧˨ʔ]

[ʂɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ ɲəŋ˧˧ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[sɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ ɲəŋ˧˧ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[ʂɨn˧˧ vək̚˨˩˨ ɲəŋ˧˧ tʰɨk̚˨˩˨]

[sɨn˧˧ jək̚˨˩˨ ɲəŋ˧˧ tʰɨk̚˨˩˨]

sinh vật (“organism”) + nhân thực (“eukaryotic”). Likely a calque of Chinese 真核生物 (zhēnhé shēngwù).


đầu khấc

[ʔɗəw˨˩ xək̚˧˦]

[ʔɗəw˦˩ kʰək̚˦˧˥]

[ʔɗəw˦˩ xək̚˦˧˥]

[ʔɗəw˨˩ kʰək̚˦˥]

[ʔɗəw˨˩ xək̚˦˥]


lẳng lặng

[laŋ˧˩ laŋ˧˨ʔ]

[laŋ˧˨ laŋ˨˩ʔ]

[laŋ˨˩˦ laŋ˨˩˨]


nghị định

[ŋi˧˨ʔ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[ŋɪj˨˩ʔ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[ŋɪj˨˩˨ ʔɗɨn˨˩˨]


kinh hoàng

[kïŋ˧˧ hwaːŋ˨˩]

[kɨn˧˧ hwaːŋ˦˩]

[kɨn˧˧ waːŋ˨˩]

to be scared; to be frightened; to be terrified


chức danh

[t͡ɕɨk̚˧˦ zajŋ̟˧˧]

[t͡ɕɨk̚˦˧˥ jɛɲ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 職名, composed of 職 and 名.


thấu hiểu

[tʰəw˧˦ hiəw˧˩]

[tʰəw˨˩˦ hiw˧˨]

[tʰəw˦˥ hiw˨˩˦]

to understand thoroughly; to have a deep understanding


Ban Chấp hành Trung ương

[ʔɓaːn˧˧ t͡ɕəp̚˧˦ hajŋ̟˨˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

[ʔɓaːŋ˧˧ t͡ɕəp̚˦˧˥ hɛɲ˦˩ ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

[ʔɓaːŋ˧˧ cəp̚˦˥ han˨˩ ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

ban chấp hành (“executive committee”) + trung ương (“central”).


pháp danh

[faːp̚˧˦ zajŋ̟˧˧]

[faːp̚˦˧˥ jɛɲ˧˧]


bát ô-tô

[ʔɓaːt̚˧˦ ʔo˧˧ to˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ ʔow˧˧ tow˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˥ ʔow˧˧ tow˧˧]

(Northern Vietnam) a large bowl, "large" only in comparison to the small bát/chén/đọi in East Asia, but actually regular-sized elsewhere, usually used to contain more food than a small portion of rice for a person


vĩ nhân

[vi˦ˀ˥ ɲən˧˧]

[vɪj˧˨ ɲəŋ˧˧]

[vɪj˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

[jɪj˨˩˦ ɲəŋ˧˧]


bao hàm

[ʔɓaːw˧˧ haːm˨˩]

[ʔɓaːw˧˧ haːm˦˩]

[ʔɓaːw˧˧ haːm˨˩]

sự bao hàm


tiến quân

[tiəŋ˦˧˥ kwəŋ˧˧]

[tiəŋ˦˥ wəŋ˧˧]


ngái ngủ

[ŋaːj˧˦ ŋu˧˩]

[ŋaːj˨˩˦ ŋʊw˧˨]

[ŋaːj˦˥ ŋʊw˨˩˦]


tuyệt phẩm

[twiət̚˧˨ʔ fəm˧˩]

[twiək̚˨˩ʔ fəm˧˨]

[t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨ fəm˨˩˦]


bữa ăn

[ʔɓɨə˦ˀ˥ ʔan˧˧]

[ʔɓɨə˧˨ ʔaŋ˧˧]

[ʔɓɨə˨˩˦ ʔaŋ˧˧]

trời đánh tránh bữa ăn


trợ thủ

[t͡ɕəː˧˨ʔ tʰu˧˩]

[ʈəː˨˩ʔ tʰʊw˧˨]

[ʈəː˨˩˨ tʰʊw˨˩˦]

trợ thủ đắc lực


mặt mày

Nó ngày nào mặt mày cũng buồn thui thủi.

He wears the same sad and tired face every day.


nước non

[nɨək̚˧˦ nɔn˧˧]

[nɨək̚˦˧˥ nɔŋ˧˧]

[nɨək̚˦˥ nɔŋ˧˧]

Tiến lên, cùng tiến lên.
 Nước non Việt Nam ta vững bền.

1944, “Tiến quân ca”, Văn Cao (lyrics), Văn Cao (music):

Onward! All together advancing!
 For one eternal Vietnam.


tóc mây

Ngày đó quen nhau, vương chút tình trên tóc mây

1972, “Vùng lá me bay”, Anh Việt Thanh (lyrics):

We knew each other from that day
 Love was bestrewn a bit on the silky hair


thân mến

[tʰəŋ˧˧ men˦˧˥]

[tʰəŋ˧˧ məːn˦˥]


quân vô hí ngôn

[kwəŋ˧˧ vow˧˧ hɪj˨˩˦ ŋoŋ˧˧]

[wəŋ˧˧ vow˧˧ hɪj˦˥ ŋoŋ˧˧]

[wəŋ˧˧ jow˧˧ hɪj˦˥ ŋoŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 君 (“monarch”), 無 (“not”) and 戲言 (“to joke, to jest, to say something playfully and not in earnest”).
Based on a quote in Lüshi Chunqiu (translation adapted from Knoblock & Riegel 2001):
*

vi-etym-sino

The Son of Heaven utters no playful words. What the Son of Heaven says, the scribes record, the musicians chant, and the knights proclaim.

Lü Buwei, Master Lü's Spring and Autumn Annals, 239 BCE

Thiên tử vô hí ngôn. Thiên tử ngôn, tắc sử thư chi, công tụng chi, sĩ xưng chi.

天子無戲言。天子言，則史書之，工誦之，士稱之。

A monarch should not say anything in jest

Dù vậy, "quân vô hí ngôn", dẫu nhiều khả năng chỉ là một đòn gió, thì "nước cờ" của Tổng thống D. Trump cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

2018, Linh Oanh, "Nước cờ nguy hiểm (The Dangerous Chess Move)", Báo Quân đội nhân dân (People's Army Newspaper)

Even so, "a monarch / a person in power should not say anything in jest", though in most likelihoods it has been just a feint attack, President D. Trump's "chess move" also has many potential risks.

(by extension) A person in power should not say anything in jest and not in earnest


quân bất hí ngôn

[kwən˧˧ ʔɓət̚˧˦ hi˧˦ ŋon˧˧]

[kwəŋ˧˧ ʔɓək̚˦˧˥ hɪj˨˩˦ ŋoŋ˧˧]

[wəŋ˧˧ ʔɓək̚˦˥ hɪj˦˥ ŋoŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 君 (“monarch”), 不 (“not”) and 戲言 (“to joke, to jest, to say something playfully and not in earnest”). See its alternative form "quân vô hí ngôn" for etymology.

2019, Lê Hiền, "Đừng ngẫu hứng… chính sách (Do not improvise... policies)", Tin Tức (The News) by Vietnam News Agency
Từ thời phong kiến xa xưa đã có một nguyên tắc là “quân bất hí ngôn”. Người xưa giữ nguyên tắc này không phải vì vua không biết nói đùa mà là vì một lời nói của những người có chức vị càng cao thì sức ảnh hưởng càng lớn. Một lời nói ra nếu không được suy nghĩ chín chắn có thể trở thành hệ lụy cho bao người… Vậy nên, người làm vua, làm quan vì thế không được ngẫu hứng, tùy tiện mà phải suy nghĩ cẩn thận trước khi nói ra, ấy cũng là đạo lý.

Since the ancient feudal time there already was a principle, namely “a monarch does not joke”. People in the past upheld this principle not because monarchs did not know how to joke, but because the higher a person's rank and status was, the more influential that person was. One word spoken without prior prudent thought could negatively impact many others. Therefore, a monarch or an official must never improvise whenever convenient yet should carefully think before speaking out; that is also the moral way.


tình nghi

[tïŋ˨˩ ŋi˧˧]

[tɨn˦˩ ŋɪj˧˧]

[tɨn˨˩ ŋɪj˧˧]

kẻ tình nghi


PTTQ

phong tục tập quán
phong tục tập quán#Vietnamese

phương tiện trực quan
phương tiện trực quan#Vietnamese

phương trình tổng quát
phương trình tổng quát#Vietnamese


sa trường

[saː˧˧ t͡ɕɨəŋ˨˩]

[ʂaː˧˧ ʈɨəŋ˦˩]

[saː˧˧ ʈɨəŋ˦˩]

[ʂaː˧˧ ʈɨəŋ˨˩]

[saː˧˧ ʈɨəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 沙場 (“battlefield; battleground”).

Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,
 Tiến mau ra sa trường,

Ceaselessly for the People's cause let us struggle,
 Let us hasten to the battlefield!


vững bền

[vɨŋ˦ˀ˥ ʔɓen˨˩]

[vɨŋ˧˨ ʔɓen˦˩]

[vɨŋ˨˩˦ ʔɓəːn˨˩]

[jɨŋ˨˩˦ ʔɓəːn˨˩]


giống nòi

[zəwŋ͡m˧˦ nɔj˨˩]

[jəwŋ͡m˦˧˥ nɔj˦˩]

[jəwŋ͡m˦˥ nɔj˨˩]

Đoàn quân Việt Nam đi, sao vàng phấp phới
 Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than

Soldiers of Vietnam, marching onward
 The golden star fluttering.
 Leading the people of our native land,
 out of misery and suffering.


quân hành

[kwəŋ˧˧ hɛɲ˦˩]

[wəŋ˧˧ han˨˩]

Cờ in máu chiến thắng mang hồn nước,
 Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.

Our flag, red with the blood of victory, bears the spirit of the country.
 The distant rumbling of guns mingles with our marching song.


chung sức

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ sɨk̚˧˦]

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ʂɨk̚˦˧˥]

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ sɨk̚˦˧˥]

[cʊwŋ͡m˧˧ ʂɨk̚˦˥]

[cʊwŋ͡m˧˧ sɨk̚˦˥]

Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,
 Đứng đều lên gông xích ta đập tan.

Let us join our efforts in the fight to build a new life.
 Arise and break these chains.


đập tan

[ʔɗəp̚˧˨ʔ taːn˧˧]

[ʔɗəp̚˨˩ʔ taːŋ˧˧]

[ʔɗəp̚˨˩˨ taːŋ˧˧]


lầm than

[ləm˨˩ tʰaːn˧˧]

[ləm˦˩ tʰaːŋ˧˧]

[ləm˨˩ tʰaːŋ˧˧]

lầm (“mud (obsolete)”) + than (“coal”), calque of Chinese 塗炭／涂炭 (đồ thán).


mềnh

Historically, this is the Northern form with more conservative nucleus, while the currently common in writing mình is the Central-Southern form.
However, it is not clear if the current usage of mềnh as a pronoun, which is mostly seen in the Internet and carries a jocular or humorous undertone, is a direct continuation of the Northern form, or simply a later alteration of the Central-Southern mình. There is a significant gap in written continuation of mềnh between the works of Alexandre de Rhodes, which recorded dialect(s) of Northern Vietnam, and the modern usage.

(obsolete) Alternative form of mình (“torso; body”)


hòa tan

Traditional tone placement spelling of hoà tan.


chất xơ

[t͡ɕət̚˧˦ səː˧˧]

[t͡ɕək̚˦˧˥ səː˧˧]

[cək̚˦˥ səː˧˧]


rau bina

[zaw˧˧ ʔɓi˧˧ naː˧˧]

[ʐaw˧˧ ʔɓɪj˧˧ naː˧˧]

[ɹa(ː)w˧˧ ʔɓɪj˧˧ naː˧˧]


đậu tây

[ʔɗəw˧˨ʔ təj˧˧]

[ʔɗəw˨˩ʔ təj˧˧]

[ʔɗəw˨˩˨ təj˧˧]


co thắt

[kɔ˧˧ tʰat̚˧˦]

[kɔ˧˧ tʰak̚˦˧˥]

[kɔ˧˧ tʰak̚˦˥]


hoà tan

[hwaː˦˩ taːŋ˧˧]

[waː˨˩ taːŋ˧˧]


dưỡng chất

[zɨəŋ˦ˀ˥ t͡ɕət̚˧˦]

[jɨəŋ˧˨ t͡ɕək̚˦˧˥]

[jɨəŋ˨˩˦ cək̚˦˥]


ngoại bào

[ŋwaːj˧˨ʔ ʔɓaːw˨˩]

[ŋwaːj˨˩ʔ ʔɓaːw˦˩]

[ŋwaːj˨˩˨ ʔɓaːw˨˩]


nội bào

[noj˧˨ʔ ʔɓaːw˨˩]

[noj˨˩ʔ ʔɓaːw˦˩]

[noj˨˩˨ ʔɓaːw˨˩]


đậu thận

head

đậu thận • (腎豆)

vi-noun

đậu thận • (腎豆)

[ʔɗəw˧˨ʔ tʰən˧˨ʔ]

[ʔɗəw˨˩ʔ tʰəŋ˨˩ʔ]

[ʔɗəw˨˩˨ tʰəŋ˨˩˨]

đậu (“bean”) + thận (“kidney”). Calque of English kidney bean


lính thủy đánh bộ

lính thuỷ đánh bộ
lính thuỷ đánh bộ#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of lính thuỷ đánh bộ.


đậu Lima

[ʔɗəw˧˨ʔ li˧˧ maː˧˧]

[ʔɗəw˨˩ʔ lɪj˧˧ maː˧˧]

[ʔɗəw˨˩˨ lɪj˧˧ maː˧˧]


nồng độ

[nəwŋ͡m˨˩ ʔɗo˧˨ʔ]

[nəwŋ͡m˦˩ ʔɗow˨˩ʔ]

[nəwŋ͡m˨˩ ʔɗow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 濃度 (“concentration”).


sâu nặng

[səw˧˧ naŋ˧˨ʔ]

[ʂəw˧˧ naŋ˨˩ʔ]

[səw˧˧ naŋ˨˩ʔ]

[ʂəw˧˧ naŋ˨˩˨]

[səw˧˧ naŋ˨˩˨]

tình cảm sâu nặng


điện giải

[ʔɗiən˧˨ʔ zaːj˧˩]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ jaːj˧˨]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ jaːj˨˩˦]

chất điện giải


Xích Lão Ôn

[sïk̟̚˧˦ laːw˦ˀ˥ ʔon˧˧]

[sɨt̚˦˧˥ laːw˧˨ ʔoŋ˧˧]

[sɨt̚˦˥ laːw˨˩˦ ʔoŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 赤, 老 and 溫, from Mongolian чулуун (čuluun)/ᠴᠢᠯᠠᠭᠤᠨ (čilaɣun, “rock”).

Có một thanh niên tên Xích Lão Ôn không sợ nguy hiểm, khẳng khái giữ y lại, đập vỡ cái gông của y vứt vào đống lửa đốt rụi, cho y lên một chiếc xe chở lông dê.

There was a youth by the name of Chilaun who was unafraid of danger and chivalrously stopped him, shattered his cangue, threw it into the fire to burn it, and let him onto a cart with goatskins.


từ tố

[tɨ˦˩ tow˨˩˦]


các kiểu

các (pluralizer) + kiểu (“form; style; way”).

af

Used other than figuratively or idiomatically: see các, kiểu.


các kiểu

chơi bời các kiểu


mạt thế

[maːt̚˧˨ʔ tʰe˧˦]

[maːk̚˨˩ʔ tʰej˨˩˦]

[maːk̚˨˩˨ tʰej˦˥]

last phase (of an age); last reign (of a dynasty)


tận thế

[tən˧˨ʔ tʰe˧˦]

[təŋ˨˩ʔ tʰej˨˩˦]

[təŋ˨˩˨ tʰej˦˥]

Blend of tận cùng (“edge; end”) + thế giới (“world”). Compare tận số.

blend

ngày tận thế


gốc tự do

[ɣəwk͡p̚˧˦ tɨ˧˨ʔ zɔ˧˧]

[ɣəwk͡p̚˦˧˥ tɨ˨˩ʔ jɔ˧˧]

[ɣəwk͡p̚˦˥ tɨ˨˩˨ jɔ˧˧]


thảm cảnh

[tʰaːm˧˩ kajŋ̟˧˩]

[tʰaːm˧˨ kɛɲ˧˨]

[tʰaːm˨˩˦ kan˨˩˦]


thuyết mạt thế

[tʰwiət̚˧˦ maːt̚˧˨ʔ tʰe˧˦]

[tʰwiək̚˦˧˥ maːk̚˨˩ʔ tʰej˨˩˦]

[tʰ⁽ʷ⁾iək̚˦˥ maːk̚˨˩˨ tʰej˦˥]

thuyết (“theory”) + mạt thế (“last phase”).


thần số học

[tʰən˨˩ so˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰəŋ˦˩ ʂow˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰəŋ˦˩ sow˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰəŋ˨˩ ʂow˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

[tʰəŋ˨˩ sow˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

thần (“god; deity”) + số học (“arithmetic”).


điểm vàng

[ʔɗiəm˧˩ vaːŋ˨˩]

[ʔɗiəm˧˨ vaːŋ˦˩]

[ʔɗim˨˩˦ vaːŋ˨˩]

[ʔɗim˨˩˦ jaːŋ˨˩]

thoái hoá điểm vàng


bái tạ

[ʔɓaːj˧˦ taː˧˨ʔ]

[ʔɓaːj˨˩˦ taː˨˩ʔ]

[ʔɓaːj˦˥ taː˨˩˨]

Triết Biệt yết kiến tam vương tử xong lại tới bái tạ Bác Nhĩ Truật.

After Jebe's audience with the third prince, he went to Bo'orchu and bowed in gratitude.


yết kiến

[ʔiət̚˧˦ kiən˧˦]

[ʔiək̚˦˧˥ kiəŋ˦˧˥]

[ʔiək̚˦˥ kiəŋ˦˥]

to visit (a superior), to have an audience with


không ngờ

[xəwŋ͡m˧˧ ŋəː˨˩]

[kʰəwŋ͡m˧˧ ŋəː˦˩]

[xəwŋ͡m˧˧ ŋəː˦˩]

[kʰəwŋ͡m˧˧ ŋəː˨˩]

[xəwŋ͡m˧˧ ŋəː˨˩]


không ngờ

[xəwŋ͡m˧˧ ŋəː˨˩]

[kʰəwŋ͡m˧˧ ŋəː˦˩]

[xəwŋ͡m˧˧ ŋəː˦˩]

[kʰəwŋ͡m˧˧ ŋəː˨˩]

[xəwŋ͡m˧˧ ŋəː˨˩]


phiên chế

[fiən˧˧ t͡ɕe˧˦]

[fiəŋ˧˧ t͡ɕej˨˩˦]

Mười người lính Mông Cổ phiên chế thành một tiểu đội do một viên Thập phu trưởng suất lãnh,[…]

Ten Mongol soldiers constitute a squad, which is led by a decurion; […]


Bác Nhĩ Truật

[ʔɓaːk̚˧˦ ɲi˦ˀ˥ t͡ɕwət̚˧˨ʔ]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ ɲɪj˧˨ ʈwək̚˨˩ʔ]

[ʔɓaːk̚˦˥ ɲɪj˨˩˦ ʈ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 博, 爾 and 朮, from Mongolian Боорчи (Boorči)/ᠪᠣᠭᠣᠷᠵᠢ (boɣorǰi).

Bo'orchu (friend and ally of Genghis Khan)


tâm tình

[təm˧˧ tïŋ˨˩]

[təm˧˧ tɨn˦˩]

[təm˧˧ tɨn˨˩]

Người Mông Cổ biểu lộ tâm tình phần nhiều là dùng lời ca tiếng hát.

The Mongols express their feelings mostly through song.


tâm tình

[təm˧˧ tïŋ˨˩]

[təm˧˧ tɨn˦˩]

[təm˧˧ tɨn˨˩]


xập xí xập ngầu

[səp̚˧˨ʔ si˧˦ səp̚˧˨ʔ ŋəw˨˩]

[səp̚˨˩ʔ sɪj˨˩˦ səp̚˨˩ʔ ŋəw˦˩]

[səp̚˨˩˨ sɪj˦˥ səp̚˨˩˨ ŋəw˨˩]

Probably from Cantonese 十四 (sap6 sei3; thập tứ, “fourteen”) + 十五 (sap6 ng5; thập ngũ, “fifteen”); pronunciation may also have been influenced by Teochew.

bor

to cheat (violate rules to gain advantage)


đạo Phật

[ʔɗaːw˧˨ʔ fət̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːw˨˩ʔ fək̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːw˨˩˨ fək̚˨˩˨]


bản địa hoá

[ʔɓaːn˧˩ ʔɗiə˧˨ʔ hwaː˧˦]

[ʔɓaːŋ˧˨ ʔɗiə˨˩ʔ hwaː˨˩˦]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ ʔɗiə˨˩˨ waː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 本地化, composed of 本地 (“native; indigenous”) and 化 (“-ize”), equivalent to bản địa + -hoá.


điện tâm đồ

[ʔɗiən˧˨ʔ təm˧˧ ʔɗo˨˩]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ təm˧˧ ʔɗow˦˩]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ təm˧˧ ʔɗow˨˩]

Sino-Vietnamese word from 電 (“electro-”), 心 (“cardio-”) and 圖 (“-gram; -graph”), perhaps an alteration of Chinese 心電圖／心电图 (tâm điện đồ).


điện cơ đồ

[ʔɗiən˧˨ʔ kəː˧˧ ʔɗo˨˩]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ kəː˧˧ ʔɗow˦˩]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ kəː˧˧ ʔɗow˨˩]

Sino-Vietnamese word from 電 (“electro-”), 肌 (“myo-”) and 圖 (“-gram; -graph”), perhaps an alteration of Chinese 肌電圖／肌电图 (cơ điện đồ). Compare Japanese 筋電図 (kindenzu, cân điện đồ).

der

Chinese 肌電圖／肌电图 (cơ điện đồ)


quy y

[kwɪj˧˧ ʔɪj˧˧]

[wɪj˧˧ ʔɪj˧˧]

(Theravada, Mahayana) to take refuge in the Three Jewels

(Vajrayana) to take refuge in the Three Jewels and Three Roots


tam bảo

[taːm˧˧ ʔɓaːw˧˩]

[taːm˧˧ ʔɓaːw˧˨]

[taːm˧˧ ʔɓaːw˨˩˦]


hoả lực

[hwaː˧˩ lɨk̚˧˨ʔ]

[hwaː˧˨ lɨk̚˨˩ʔ]

[waː˨˩˦ lɨk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 火力, composed of 火 (“fire”) and 力 (“power”).


phim chưởng

[fim˧˧ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[fim˧˧ t͡ɕɨəŋ˧˨]

[fim˧˧ cɨəŋ˨˩˦]

phim (“cinematic TV show or film”) + chưởng (“palming martial arts move”).

com

(informal, fiction, television, film) a wuxia TV show or film, especially one where the palming move, especially the magical "qi-manipulating" variety, is used a lot


hệ miễn dịch

[he˧˨ʔ miən˦ˀ˥ zïk̟̚˧˨ʔ]

[hej˨˩ʔ miəŋ˧˨ jɨt̚˨˩ʔ]

[hej˨˩˨ miəŋ˨˩˦ jɨt̚˨˩˨]


ngủ ngày

[ŋu˧˩ ŋaj˨˩]

[ŋʊw˧˨ ŋaj˦˩]

[ŋʊw˨˩˦ ŋa(ː)j˨˩]

From ngủ (“to sleep, to be asleep”) + ngày (“day, daytime”).

compound

Thiếu nữ ngủ ngày

The Day-Sleeping Girl (a poem by Hồ Xuân Hương)

Tể Dư ngủ ngày, Khổng tử bảo: “Gỗ mục không thể chạm khắc được, vách bằng đất dơ không thể trát được? Đối với trò Dư, còn trách làm gì?”

475 BCE - 220 CE, “V.9”, in Nguyễn Hiến Lê, transl., Analects:

Zai Yu was asleep at daytime, Confucius said: “Rotten woods cannot be carved; walls made of dirty soils cannot be troweled. As for Pupil Yu, why bother to chide him?”

to sleep during the day, to be asleep at daytime


tịnh xá

[tïŋ˧˨ʔ saː˧˦]

[tɨn˨˩ʔ saː˨˩˦]

[tɨn˨˩˨ saː˦˥]


tịnh thất

[tïŋ˧˨ʔ tʰət̚˧˦]

[tɨn˨˩ʔ tʰək̚˦˧˥]

[tɨn˨˩˨ tʰək̚˦˥]

a small refuge in a vihara for mainly Buddhist monks


Tịnh độ tông

[tïŋ˧˨ʔ ʔɗo˧˨ʔ təwŋ͡m˧˧]

[tɨn˨˩ʔ ʔɗow˨˩ʔ təwŋ͡m˧˧]

[tɨn˨˩˨ ʔɗow˨˩˨ təwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 淨土宗, composed of 淨土 (“pure land”) and 宗 (“school”).


tịnh độ

[tïŋ˧˨ʔ ʔɗo˧˨ʔ]

[tɨn˨˩ʔ ʔɗow˨˩ʔ]

[tɨn˨˩˨ ʔɗow˨˩˨]


hoàn trả

[hwaːn˨˩ t͡ɕaː˧˩]

[hwaːŋ˦˩ ʈaː˧˨]

[waːŋ˨˩ ʈaː˨˩˦]


tranh cử

[t͡ɕajŋ̟˧˧ kɨ˧˩]

[ʈɛɲ˧˧ kɨ˧˨]

[ʈan˧˧ kɨ˨˩˦]

tranh + cử, probably modelled after ứng cử.

tranh cử tổng thống


giới chức

[zəːj˧˦ t͡ɕɨk̚˧˦]

[jəːj˨˩˦ t͡ɕɨk̚˦˧˥]

[jəːj˦˥ cɨk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 界 and 職, might be short for giới chức sắc.

giới chức quân sự

giới chức Mĩ


tiền tiêu

Lại đi thêm một ngày, còn cách chỗ Vương Hãn không xa, chợt hai tên quân tiền tiêu của Thiết Mộc Chân phi mau về, báo phía trước có bộ lạc Nãi Man chặn đường, khoảng ba vạn người.

One more day passed; they were not far from Wáng Khan anymore when suddenly two soldiers of Temüjin's vanguard army hurried back to report that the Naimans were blocking the road ahead with about thirty thousand people.

(military) outpost located closer to the enemy, vanguard


lấy lệ

[ləj˧˦ le˧˨ʔ]

[ləj˨˩˦ lej˨˩ʔ]

lấy (“to take”) + lệ (“example”), calque of Chinese 照例 (chiếu lệ, “by common sense”).

cal

Lương bèo thế này thì tao chỉ làm lấy lệ thôi.

perfunctorily (performed out of routine, with little care)


Nãi Man

[naːj˧˨ maːŋ˧˧]

[naːj˨˩˦ maːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 乃 and 蠻, from Mongolian Найман (Najman)/ᠨᠠᠶᠢᠮᠠᠨ (nayiman).

the Naimans (medieval tribe originating in the territory of modern Western Mongolia)


Thiết Mộc Chân

[tʰiət̚˧˦ məwk͡p̚˧˨ʔ t͡ɕən˧˧]

[tʰiək̚˦˧˥ məwk͡p̚˨˩ʔ t͡ɕəŋ˧˧]

[tʰiək̚˦˥ məwk͡p̚˨˩˨ cəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 鐵木真, from Mongolian Тэмүжин (Temüžin)/ᠲᠡᠮᠦᠵᠢᠨ (temüǰin).


nội gián

[noj˨˩ʔ jaːŋ˦˧˥]

[noj˨˩˨ jaːŋ˦˥]


đậm nét

[ʔɗəm˧˨ʔ nɛt̚˧˦]

[ʔɗəm˨˩ʔ nɛt̚˦˧˥]

[ʔɗəm˨˩˨ nɛk̚˦˥]


vạch trần

[vajk̟̚˧˨ʔ t͡ɕən˨˩]

[vat̚˨˩ʔ ʈəŋ˦˩]

[vat̚˨˩˨ ʈəŋ˨˩]

[jat̚˨˩˨ ʈəŋ˨˩]

to expose; to uncover; to unmask; to lay bare


luận cứ

[lwən˧˨ʔ kɨ˧˦]

[lwəŋ˨˩ʔ kɨ˨˩˦]

[l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨ kɨ˦˥]

contention; thesis; grounds (for an argument)


khốn cùng

[kʰoŋ˦˧˥ kʊwŋ͡m˦˩]

[xoŋ˦˧˥ kʊwŋ͡m˦˩]

[kʰoŋ˦˥ kʊwŋ͡m˨˩]

[xoŋ˦˥ kʊwŋ͡m˨˩]


chỉnh thể

[t͡ɕïŋ˧˩ tʰe˧˩]

[t͡ɕɨn˧˨ tʰej˧˨]

[cɨn˨˩˦ tʰej˨˩˦]


biến dị

[ʔɓiən˧˦ zi˧˨ʔ]

[ʔɓiəŋ˦˧˥ jɪj˨˩ʔ]

[ʔɓiəŋ˦˥ jɪj˨˩˨]

biến dị di truyền


bò kho

[ʔɓɔ˨˩ xɔ˧˧]

[ʔɓɔ˦˩ kʰɔ˧˧]

[ʔɓɔ˦˩ xɔ˧˧]

[ʔɓɔ˨˩ kʰɔ˧˧]

[ʔɓɔ˨˩ xɔ˧˧]

bò (“beef”) + kho (“to stew, to braise”).


la-gu

[laː˧˧ ɣu˧˧]

[laː˧˧ ɣʊw˧˧]

[laː˧˧ ɣʊw˧˧]

From French ragoût.
The form ra-gu is also attested but is quite less common and might arose due to re-Frenchization.

a Vietnamized version of the French dish ragoût, usually contains chicken, potato, carrot, is more watery, and often served alongside plain baguettes


thắng trận

[tʰaŋ˧˦ t͡ɕən˧˨ʔ]

[tʰaŋ˦˧˥ ʈəŋ˨˩ʔ]

[tʰaŋ˦˥ ʈəŋ˨˩˨]


hậu thuẫn

[həw˧˨ʔ tʰwən˦ˀ˥]

[həw˨˩ʔ tʰwəŋ˧˨]

[həw˨˩˨ tʰ⁽ʷ⁾əŋ˨˩˦]


dân quốc

[zən˧˧ kuək̚˧˦]

[jəŋ˧˧ kuək̚˦˧˥]

[jəŋ˧˧ wək̚˦˥]

(in names of certain countries) republic


giải giáp

[jaːj˧˨ jaːp̚˦˧˥]

[jaːj˨˩˦ jaːp̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 解甲, composed of 解 and 甲.


tan rã

[taːn˧˧ zaː˦ˀ˥]

[taːŋ˧˧ ʐaː˧˨]

[taːŋ˧˧ ɹaː˨˩˦]

Liên Xô tan rã

to break up; to disintegrate; to fall apart


nghĩa quân

[ŋiə˦ˀ˥ kwən˧˧]

[ŋiə˧˨ kwəŋ˧˧]

[ŋiə˨˩˦ wəŋ˧˧]

nghĩa quân Tây Sơn


nghèo đói

[ŋɛw˨˩ ʔɗɔj˧˦]

[ŋɛw˦˩ ʔɗɔj˨˩˦]

[ŋɛw˨˩ ʔɗɔj˦˥]

sống trong cảnh nghèo đói

so poor up to the point of having no food


đói nghèo

[ʔɗɔj˧˦ ŋɛw˨˩]

[ʔɗɔj˨˩˦ ŋɛw˦˩]

[ʔɗɔj˦˥ ŋɛw˨˩]


mộc bản

[məwk͡p̚˧˨ʔ ʔɓaːn˧˩]

[məwk͡p̚˨˩ʔ ʔɓaːŋ˧˨]

[məwk͡p̚˨˩˨ ʔɓaːŋ˨˩˦]

mộc bản triều Nguyễn


hẩm

nasty; smelling or tasting sour or stale


vong quốc

[vawŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥]

[vɔŋ˧˧ kuək̚˦˧˥]

[vawŋ͡m˧˧ wək̚˦˥]

[jawŋ͡m˧˧ wək̚˦˥]

(literary) to lose one's country; to perish (of a state)


vượt biên

[vɨət̚˧˨ʔ ʔɓiən˧˧]

[vɨək̚˨˩ʔ ʔɓiəŋ˧˧]

[vɨək̚˨˩˨ ʔɓiəŋ˧˧]

[jɨək̚˨˩˨ ʔɓiəŋ˧˧]

Blend of vượt (“to go over/across/past”) + biên giới (“national frontier”)

blend

Theo tờ New York Post, chính sách của chính quyền hiện tại cho phép gần như toàn bộ người vượt biên trái phép vào Mỹ được chờ giải quyết đơn xin tị nạn, cho họ có thể được cấp phép làm việc sau một thời gian chờ đợi ban đầu. Không lâu sau khi nhậm chức vào năm 2021, ông Biden chấm dứt chính sách của người tiền nhiệm Donald Trump về việc yêu cầu hầu hết người xin tị nạn phải chờ trên đất Mexico.

2024 January 20, Vi Trân, “Tổng thống Biden thừa nhận biên giới Mỹ không an toàn [President Biden Admitted US Border Is Unsafe]”, in Than niên [Youth]:

According to the New York Post, the policy of the current administration enables nearly everyone who illegally crosses the border into the US to wait for refuge application and to work after an initial period of wait time. Not long after taking office in 2021, Mr. Biden put an end to his predecessor Donald Trump's policy that requires nearly all refugees to wait on Mexican soil.

to cross a frontier (part of a country that fronts or faces another country or an unsettled region)


thôn tính

[tʰon˧˧ tïŋ˧˦]

[tʰoŋ˧˧ tɨn˦˧˥]

[tʰoŋ˧˧ tɨn˦˥]

to annex; to seize; to take over to conquer


ĐBQH

Initialism of đại biểu Quốc hội (“National Assembly deputy”).


kì họp

[ki˨˩ hɔp̚˧˨ʔ]

[kɪj˦˩ hɔp̚˨˩ʔ]

[kɪj˨˩ hɔp̚˨˩˨]


băng tần

[ʔɓaŋ˧˧ tən˨˩]

[ʔɓaŋ˧˧ təŋ˦˩]

[ʔɓaŋ˧˧ təŋ˨˩]


vô tuyến điện

[vo˧˧ twiən˧˦ ʔɗiən˧˨ʔ]

[vow˧˧ twiəŋ˦˧˥ ʔɗiəŋ˨˩ʔ]

[vow˧˧ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥ ʔɗiəŋ˨˩˨]

[jow˧˧ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥ ʔɗiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 無線電, composed of 無線 (“wireless”) and 電 (“electric”).


thẩm tra

[tʰəm˧˩ t͡ɕaː˧˧]

[tʰəm˧˨ ʈaː˧˧]

[tʰəm˨˩˦ ʈaː˧˧]

Tất nhiên là phải để các chuyên gia thẩm tra đã.

Experts will have to verify it, of course.

to examine; to investigate; to review; to verify


đề án

[ʔɗe˨˩ ʔaːn˧˦]

[ʔɗej˦˩ ʔaːŋ˦˧˥]

[ʔɗej˨˩ ʔaːŋ˦˥]

Đề án đang chờ xét duyệt.

(literally, “The proposal is waiting for approval.”)


điện máy

[ʔɗiən˧˨ʔ maj˧˦]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ maj˨˩˦]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ ma(ː)j˦˥]

điện + máy, probably a calque of Chinese 電機／电机 (diànjī) (SV: điện cơ).

cửa hàng điện máy


phân bổ

[fən˧˧ ʔɓo˧˩]

[fəŋ˧˧ ʔɓow˧˨]

[fəŋ˧˧ ʔɓow˨˩˦]


xác đáng

[saːk̚˧˦ ʔɗaːŋ˧˦]

[saːk̚˦˧˥ ʔɗaːŋ˦˧˥]

[saːk̚˦˥ ʔɗaːŋ˦˥]


có hại

[kɔ˧˦ haːj˧˨ʔ]

[kɔ˨˩˦ haːj˨˩ʔ]

[kɔ˦˥ haːj˨˩˨]


ngăn nắp

[ŋaŋ˧˧ nap̚˦˧˥]

[ŋaŋ˧˧ nap̚˦˥]


vô vị

Sino-Vietnamese word from 無味 (“flavorless”).

(figurative) insipid; bland; dull; boring; mundane


flycam

Apparently a Vietnamese coinage, from a clipping of English flying camera. Arose in a similar manner to native English coinages like webcam or headcam.

a drone equipped with a camera for commercial and recreational aerial photography


nản lòng

[naːŋ˧˨ lawŋ͡m˦˩]

[naːŋ˧˨ lɔŋ˦˩]

[naːŋ˨˩˦ lawŋ͡m˨˩]


toàn văn

[twaːŋ˦˩ vaŋ˧˧]

[t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ vaŋ˧˧]

[t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ jaŋ˧˧]


suy thoái

[ʂwɪj˧˧ tʰwaːj˨˩˦]

[ʂ⁽ʷ⁾ɪj˧˧ tʰ⁽ʷ⁾aːj˦˥]

[s⁽ʷ⁾ɪj˧˧ tʰ⁽ʷ⁾aːj˦˥]

suy thoái kinh tế

Đại suy thoái


né tránh

[nɛ˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˦]

[nɛ˨˩˦ ʈɛɲ˦˧˥]

[nɛ˦˥ ʈan˦˥]


tiềm lực

[tiəm˨˩ lɨk̚˧˨ʔ]

[tiəm˦˩ lɨk̚˨˩ʔ]

[tim˨˩ lɨk̚˨˩˨]

tiềm lực quân sự


nghị trường

[ŋi˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˨˩]

[ŋɪj˨˩ʔ ʈɨəŋ˦˩]

[ŋɪj˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩]


vụng chèo khéo chống

[vʊwŋ͡m˧˨ʔ t͡ɕɛw˨˩ xɛw˧˦ t͡ɕəwŋ͡m˧˦]

[vʊwŋ͡m˨˩ʔ t͡ɕɛw˦˩ kʰɛw˨˩˦ t͡ɕəwŋ͡m˦˧˥]

[vʊwŋ͡m˨˩ʔ t͡ɕɛw˦˩ xɛw˨˩˦ t͡ɕəwŋ͡m˦˧˥]

[vʊwŋ͡m˨˩˨ cɛw˨˩ kʰɛw˦˥ cəwŋ͡m˦˥]

[jʊwŋ͡m˨˩˨ cɛw˨˩ xɛw˦˥ cəwŋ͡m˦˥]

It is difficult to ascertain the etymology of this phrase. It is seldom attested in texts from the colonial period and prior, and might have Northern origin if one of the interpretations below is correct.
In current Vietnamese, the form vụng chèo khéo chống is absolutely the dominant form of this idiom, and usually interpreted as roughly "bad at rowing, skilled in moving the boat with a cane". However, some articles suggest that the last element of this phrase might be instead trống (“drum”). This vụng chèo khéo trống ("bad at (acting in) chèo, skilled on the drums") form is attested in Nam ngạn chích cẩm (1918), which is a work written in a Northern Vietnamese dialect when the ⟨ch⟩-⟨tr⟩ merger already completed, as seen the multiple unetymological spellings involving these initials, including one in the title of the work.

(idiomatic) incompetent but good at making excuses


công điện

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗiən˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗiəŋ˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗiəŋ˨˩˨]

an official telegram from a government institution; a dispatch


rút gọn

[zut̚˧˦ ɣɔn˧˨ʔ]

[ʐʊk̚˦˧˥ ɣɔŋ˨˩ʔ]

[ɹʊk͡p̚˦˥ ɣɔŋ˨˩˨]


hóa dầu

Traditional tone placement spelling of hoá dầu.


bình ổn

[ʔɓïŋ˨˩ ʔon˧˩]

[ʔɓɨn˦˩ ʔoŋ˧˨]

[ʔɓɨn˨˩ ʔoŋ˨˩˦]

bình ổn giá


trích lập

[t͡ɕïk̟̚˧˦ ləp̚˧˨ʔ]

[ʈɨt̚˦˧˥ ləp̚˨˩ʔ]

[ʈɨt̚˦˥ ləp̚˨˩˨]


tháo gỡ

[tʰaːw˧˦ ɣəː˦ˀ˥]

[tʰaːw˨˩˦ ɣəː˧˨]

[tʰaːw˦˥ ɣəː˨˩˦]


hoá dầu

[hwaː˨˩˦ jəw˦˩]

[waː˦˥ jəw˨˩]


hoá dầu

[hwaː˨˩˦ jəw˦˩]

[waː˦˥ jəw˨˩]


tranh đua

[t͡ɕajŋ̟˧˧ ʔɗuə˧˧]

[ʈɛɲ˧˧ ʔɗuə˧˧]

[ʈan˧˧ ʔɗuə˧˧]


cung ứng

[kʊwŋ͡m˧˧ ʔɨŋ˧˦]

[kʊwŋ͡m˧˧ ʔɨŋ˦˧˥]

[kʊwŋ͡m˧˧ ʔɨŋ˦˥]


cương vị

[kɨəŋ˧˧ vi˧˨ʔ]

[kɨəŋ˧˧ vɪj˨˩ʔ]

[kɨəŋ˧˧ vɪj˨˩˨]

[kɨəŋ˧˧ jɪj˨˩˨]

cương vị xã hội


cột trụ

[kot̚˧˨ʔ t͡ɕu˧˨ʔ]

[kok̚˨˩ʔ ʈʊw˨˩ʔ]

[kok̚˨˩˨ ʈʊw˨˩˨]

cột trụ nuôi sống gia đình


an ninh mạng

[ʔaːn˧˧ nïŋ˧˧ maːŋ˧˨ʔ]

[ʔaːŋ˧˧ nɨn˧˧ maːŋ˨˩ʔ]

[ʔaːŋ˧˧ nɨn˧˧ maːŋ˨˩˨]

an ninh (“security”) + mạng (“the Internet”).


song phương

[sawŋ͡m˧˧ fɨəŋ˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ fɨəŋ˧˧]

[sɔŋ˧˧ fɨəŋ˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ fɨəŋ˧˧]

[sawŋ͡m˧˧ fɨəŋ˧˧]


giữ vững

[zɨ˦ˀ˥ vɨŋ˦ˀ˥]

[jɨ˧˨ vɨŋ˧˨]

[jɨ˨˩˦ vɨŋ˨˩˦]

[jɨ˨˩˦ jɨŋ˨˩˦]

giữ vững nguyên tắc/tin ngưỡng của mình

to hold firm to one's principles/beliefs


dàn dựng

[zaːn˨˩ zɨŋ˧˨ʔ]

[jaːŋ˦˩ jɨŋ˨˩ʔ]

[jaːŋ˨˩ jɨŋ˨˩˨]

dàn dựng cảnh trong một vở kịch

dàn dựng sân khấu

dàn dựng như thể tai nạn

to set it up as if it was merely an accident

(by extension) to fake a scene; to stage; to set up a fake scene


ghen ghét

[ɣɛn˧˧ ɣɛt̚˧˦]

[ɣɛŋ˧˧ ɣɛt̚˦˧˥]

[ɣɛŋ˧˧ ɣɛk̚˦˥]

ghen (“to be jealous of”) + ghét (“to hate”).


vỏ lãi

[vɔ˧˩ laːj˦ˀ˥]

[vɔ˧˨ laːj˧˨]

[vɔ˨˩˦ laːj˨˩˦]

[jɔ˨˩˦ laːj˨˩˦]


long lanh

[lawŋ͡m˧˧ lɛɲ˧˧]

[lɔŋ˧˧ lɛɲ˧˧]


đạo luật

[ʔɗaːw˧˨ʔ lwət̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːw˨˩ʔ lwək̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːw˨˩˨ l⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 道 (“way”) and 律 (“law; code”).

vi-etym-sino

Đạo luật này ưu đãi đám nhà giàu.


toàn vẹn

[twaːŋ˦˩ vɛŋ˨˩ʔ]

[t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ vɛŋ˨˩˨]

[t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ jɛŋ˨˩˨]

Hãy nhớ là chẳng có ai toàn vẹn cả.

unblemished; irreproachable; impeccable; infallible; perfect

Tôi muốn giữ cho vốn tôi toàn vẹn.


mỏi nhừ

[mɔj˧˩ ɲɨ˨˩]

[mɔj˧˨ ɲɨ˦˩]

[mɔj˨˩˦ ɲɨ˨˩]

người mỏi nhừ sau ngày làm việc vất vả

with one's body worn out after a hard day at work


gần xa

[ɣən˨˩ saː˧˧]

[ɣəŋ˦˩ saː˧˧]

[ɣəŋ˨˩ saː˧˧]


tháng ngày

[tʰaːŋ˧˦ ŋaj˨˩]

[tʰaːŋ˦˧˥ ŋaj˦˩]

[tʰaːŋ˦˥ ŋa(ː)j˨˩]


hậu phương

[həw˧˨ʔ fɨəŋ˧˧]

[həw˨˩ʔ fɨəŋ˧˧]

[həw˨˩˨ fɨəŋ˧˧]

(military) behind the frontline; the rear


búa tạ

[ʔɓuə˧˦ taː˧˨ʔ]

[ʔɓuə˨˩˦ taː˨˩ʔ]

[ʔɓuə˦˥ taː˨˩˨]


phụ tố

[fʊw˨˩ʔ tow˨˩˦]


hải đảo

[haːj˧˩ ʔɗaːw˧˩]

[haːj˧˨ ʔɗaːw˧˨]

[haːj˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˦]


làm chủ

[laːm˨˩ t͡ɕu˧˩]

[laːm˦˩ t͡ɕʊw˧˨]

[laːm˨˩ cʊw˨˩˦]

làm chủ một nhà máy đường

Du kích đã làm chủ thị trấn mấy ngày liền.

The guerrillas seized control of the town for several days running.


mật thiết

[mət̚˧˨ʔ tʰiət̚˧˦]

[mək̚˨˩ʔ tʰiək̚˦˧˥]

[mək̚˨˩˨ tʰiək̚˦˥]

Hai vấn đề có liên quan mật thiết với nhau.

The two issues are closely related to each other.


bãi nhiệm

[ʔɓaːj˦ˀ˥ ɲiəm˧˨ʔ]

[ʔɓaːj˧˨ ɲiəm˨˩ʔ]

[ʔɓaːj˨˩˦ ɲim˨˩˨]


cửa quyền

[kɨə˧˩ kwiən˨˩]

[kɨə˧˨ kwiəŋ˦˩]

[kɨə˨˩˦ wiəŋ˨˩]

thái độ cửa quyền


nghiêm trị

[ŋiəm˧˧ t͡ɕi˧˨ʔ]

[ŋiəm˧˧ ʈɪj˨˩ʔ]

[ŋim˧˧ ʈɪj˨˩˨]

Ai làm sai sẽ bị nghiêm trị.

Whoever does wrong will be severely punished.


đa phương hóa

Traditional tone placement spelling of đa phương hoá.


Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

[mat̚˧˨ʔ t͡ɕən˧˨ʔ to˧˩ kuək̚˧˦ viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[mak̚˨˩ʔ ʈəŋ˨˩ʔ tow˧˨ kuək̚˦˧˥ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[mak̚˨˩˨ ʈəŋ˨˩˨ tow˨˩˦ wək̚˦˥ viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[mak̚˨˩˨ ʈəŋ˨˩˨ tow˨˩˦ wək̚˦˥ jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]

mặt trận (“front”) + tổ quốc (“fatherland”) + Việt Nam (“Vietnam”).

com

Vietnamese Fatherland Front (ruling coalition and sole legal political coalition of Vietnam)


đối nội

[ʔɗoj˧˦ noj˧˨ʔ]

[ʔɗoj˨˩˦ noj˨˩ʔ]

[ʔɗoj˦˥ noj˨˩˨]

to deal with internal affairs; (attributive) domestic


đa dạng hóa

Traditional tone placement spelling of đa dạng hoá.


nhất quán

[ɲət̚˧˦ kwaːn˧˦]

[ɲək̚˦˧˥ kwaːŋ˦˧˥]

[ɲək̚˦˥ waːŋ˦˥]

Kết quả nhất quán với lý thuyết đề ra.

The results are consistent with the proposed theory.


đa phương hoá

[ʔɗaː˧˧ fɨəŋ˧˧ hwaː˧˦]

[ʔɗaː˧˧ fɨəŋ˧˧ hwaː˨˩˦]

[ʔɗaː˧˧ fɨəŋ˧˧ waː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 多方 (“multilateral”) and 化 (“-ize”).


đa dạng hoá

[ʔɗaː˧˧ zaːŋ˧˨ʔ hwaː˧˦]

[ʔɗaː˧˧ jaːŋ˨˩ʔ hwaː˨˩˦]

[ʔɗaː˧˧ jaːŋ˨˩˨ waː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 多樣化, composed of 多樣 (“diverse”) and 化 (“-ify”).


toàn cầu hóa

Traditional tone placement spelling of toàn cầu hoá.


đa phương

[ʔɗaː˧˧ fɨəŋ˧˧]

[ʔɗaː˧˧ fɨəŋ˧˧]

[ʔɗaː˧˧ fɨəŋ˧˧]

hợp tác kinh tế đa phương


nội bộ

[noj˧˨ʔ ʔɓo˧˨ʔ]

[noj˨˩ʔ ʔɓow˨˩ʔ]

[noj˨˩˨ ʔɓow˨˩˨]

can thiệp vào việc nội bộ của nước láng giềng

to interfere in the domestic/internal affairs of a neighbouring country


hiến chương

[hiən˧˦ t͡ɕɨəŋ˧˧]

[hiəŋ˦˧˥ t͡ɕɨəŋ˧˧]

[hiəŋ˦˥ cɨəŋ˧˧]

Hiến chương Liên Hợp Quốc


có lợi

[kɔ˧˦ ləːj˧˨ʔ]

[kɔ˨˩˦ ləːj˨˩ʔ]

[kɔ˦˥ ləːj˨˩˨]

Bán cái đó đi thì có lợi cho chúng ta hơn.

It will be more profitable for us to sell it.


nhân nghĩa

[ɲən˧˧ ŋiə˦ˀ˥]

[ɲəŋ˧˧ ŋiə˧˨]

[ɲəŋ˧˧ ŋiə˨˩˦]


kiên cường

[kiən˧˧ kɨəŋ˨˩]

[kiəŋ˧˧ kɨəŋ˦˩]

[kiəŋ˧˧ kɨəŋ˨˩]

Việt Nam luôn được xem là một đất nước kiên cường.

Vietnam is always viewed as a resilient nation.


thể chế

[tʰe˧˩ t͡ɕe˧˦]

[tʰej˧˨ t͡ɕej˨˩˦]

thể chế chính trị

system; institution; organization; regime


thể chế hoá

[tʰe˧˩ t͡ɕe˧˦ hwaː˧˦]

[tʰej˧˨ t͡ɕej˨˩˦ hwaː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 體制 (“institution”) and 化 (“-ize”).


tước đoạt

[tɨək̚˧˦ ʔɗwaːt̚˧˨ʔ]

[tɨək̚˦˧˥ ʔɗwaːk̚˨˩ʔ]

[tɨək̚˦˥ ʔɗwaːk̚˨˩˨]

Nông dân bị cường hào tước đoạt ruộng đất.

The farmers were deprived of their land by the powerful.

to take away; to take over; to seize; to appropriate; to deprive


quân sĩ

[kwəŋ˧˧ ʂɪj˧˨]

[kwəŋ˧˧ sɪj˧˨]

[wəŋ˧˧ ʂɪj˨˩˦]

[wəŋ˧˧ sɪj˨˩˦]

Phàm những quân sĩ Mông Cổ chết trận thì mỗi nhà được cấp năm con ngựa, năm tên tù binh làm nô lệ.

Whenever Mongol soldiers die on the field of battle, their families are each provided with five horses and five prisoners of war as slaves.


nhục hình

[ɲʊwk͡p̚˧˨ʔ hïŋ˨˩]

[ɲʊwk͡p̚˨˩ʔ hɨn˦˩]

[ɲʊwk͡p̚˨˩˨ hɨn˨˩]

nghiêm cấm dùng nhục hình đối với trẻ em

to prohibit the use of corporal punishment on children


gian khổ

[jaːŋ˧˧ kʰow˧˨]

[jaːŋ˧˧ kʰow˨˩˦]

[jaːŋ˧˧ xow˨˩˦]

kinh qua nhiều gian khổ chông gai


gian khổ

[jaːŋ˧˧ kʰow˧˨]

[jaːŋ˧˧ kʰow˨˩˦]

[jaːŋ˧˧ xow˨˩˦]


tàn tệ

[taːŋ˦˩ tej˨˩ʔ]

[taːŋ˨˩ tej˨˩˨]

đối xử tàn tệ


canh phòng

[kɛɲ˧˧ fawŋ͡m˦˩]

[kɛɲ˧˧ fɔŋ˦˩]

Nương tử đừng lo, chung quanh khách điếm này đã có thân binh của ta canh phòng nghiêm ngặt,[…]

2005, chapter 2, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

Don't worry; my bodyguards surround the inn and keep a close watch; […]


truy bức

[t͡ɕwi˧˧ ʔɓɨk̚˧˦]

[ʈwɪj˧˧ ʔɓɨk̚˦˧˥]

[ʈ⁽ʷ⁾ɪj˧˧ ʔɓɨk̚˦˥]

to pressure; to coerce; to corner; to force


gươm giáo

[ɣɨəm˧˧ zaːw˧˦]

[ɣɨəm˧˧ jaːw˨˩˦]

[ɣɨəm˧˧ jaːw˦˥]

[…] trận thế đã có vẻ rối loạn, quân sĩ đều có dáng sợ hãi, có thể nói gươm giáo chưa chạm nhau nhưng thắng bại đã thấy rõ,[…]

[…] their battle array appeared messed up, the soldiers all showed panic; one could say that, without even a clash of weapons, the outcome was already clear; […]


thắng bại

[tʰaŋ˧˦ ʔɓaːj˧˨ʔ]

[tʰaŋ˦˧˥ ʔɓaːj˨˩ʔ]

[tʰaŋ˦˥ ʔɓaːj˨˩˨]


Viện kiểm sát nhân dân

[viən˧˨ʔ kiəm˧˩ saːt̚˧˦ ɲən˧˧ zən˧˧]

[viəŋ˨˩ʔ kiəm˧˨ ʂaːk̚˦˧˥ ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧]

[viəŋ˨˩ʔ kiəm˧˨ saːk̚˦˧˥ ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧]

[viəŋ˨˩˨ kim˨˩˦ ʂaːk̚˦˥ ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧]

[jiəŋ˨˩˨ kim˨˩˦ saːk̚˦˥ ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧]

viện kiểm sát (“procuracy”) + nhân dân (“people”).

com

People’s Procuracy (an institution with the power to prosecute and supervise judicial activities)


viện kiểm sát

[viən˧˨ʔ kiəm˧˩ saːt̚˧˦]

[viəŋ˨˩ʔ kiəm˧˨ ʂaːk̚˦˧˥]

[viəŋ˨˩ʔ kiəm˧˨ saːk̚˦˧˥]

[viəŋ˨˩˨ kim˨˩˦ ʂaːk̚˦˥]

[jiəŋ˨˩˨ kim˨˩˦ saːk̚˦˥]

viện (“institute”) + kiểm sát (“to inspect; to supervise”).


trận thế

[t͡ɕən˧˨ʔ tʰe˧˦]

[ʈəŋ˨˩ʔ tʰej˨˩˦]

[ʈəŋ˨˩˨ tʰej˦˥]

(military) battle array, combat formation


thu giữ

[tʰu˧˧ zɨ˦ˀ˥]

[tʰʊw˧˧ jɨ˧˨]

[tʰʊw˧˧ jɨ˨˩˦]


kiểm sát

[kiəm˧˨ ʂaːk̚˦˧˥]

[kiəm˧˨ saːk̚˦˧˥]

[kim˨˩˦ ʂaːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 檢察. Doublet of kiểm soát.

(law) to inspect for compliance with the law


thư tín

[tʰɨ˧˧ tin˧˦]

[tʰɨ˧˧ tin˦˧˥]

[tʰɨ˧˧ tɨn˦˥]


khám xét

[xaːm˧˦ sɛt̚˧˦]

[kʰaːm˦˧˥ sɛt̚˦˧˥]

[xaːm˦˧˥ sɛt̚˦˧˥]

[kʰaːm˦˥ sɛk̚˦˥]

[xaːm˦˥ sɛk̚˦˥]

khám xét hành lý (của) hành khách


điện tín

[ʔɗiən˧˨ʔ tin˧˦]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ tin˦˧˥]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ tɨn˦˥]


ý dân

[ʔi˧˦ zən˧˧]

[ʔɪj˨˩˦ jəŋ˧˧]

[ʔɪj˦˥ jəŋ˧˧]


ngôn luận

[ŋon˧˧ lwən˧˨ʔ]

[ŋoŋ˧˧ lwəŋ˨˩ʔ]

[ŋoŋ˧˧ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]

tự do ngôn luận


thể chế hóa

Traditional tone placement spelling of thể chế hoá.


trưng cầu ý dân

[t͡ɕɨŋ˧˧ kəw˨˩ ʔi˧˦ zən˧˧]

[ʈɨŋ˧˧ kəw˦˩ ʔɪj˨˩˦ jəŋ˧˧]

[ʈɨŋ˧˧ kəw˨˩ ʔɪj˦˥ jəŋ˧˧]


phỗng

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">phụng</i>

vi-etym-sino

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 奉 (SV: phụng)

ngồi im như phỗng

trơ như phỗng


phỗng

bị kẻ gian phỗng mất cái ví

phỗng tay trên

to take away something before someone else

拯(Chẳng)疑(ngờ)㐌(đã)唪(phỗng)𢬣(tay)𨕭(trên)𠽋(nực)唭(cười)

Anonymous, Nữ tú tài tân truyện (女秀才新傳 "New Account about the Talented Lady"); 1890 version 想(Tưởng)浪(rằng)𧗱(về)旦(đến)時(thì)𢧚(nên)

He thought that upon his return his marriage with her would be finalized.
He never suspected that her hand had been comically taken away in marriage.


thẳng cánh

[tʰaŋ˧˩ kajŋ̟˧˦]

[tʰaŋ˧˨ kɛɲ˦˧˥]

[tʰaŋ˨˩˦ kan˦˥]

trừng trị thẳng cánh

mắng thẳng cánh


cảnh giác

[kajŋ̟˧˩ zaːk̚˧˦]

[kɛɲ˧˨ jaːk̚˦˧˥]

Xin cảnh giác về hành vi trộm cắp xảy ra gần đây ở địa phương.

Please be alert about the recent acts of theft in the area.


sào huyệt

[ʂaːw˦˩ hwiək̚˨˩ʔ]

[ʂaːw˨˩ wiək̚˨˩˨]

[saːw˨˩ wiək̚˨˩˨]

(crime) hideout; den (of a criminal organization)


gác xép

[ɣaːk̚˧˦ sɛp̚˧˦]

[ɣaːk̚˦˧˥ sɛp̚˦˧˥]

[ɣaːk̚˦˥ sɛp̚˦˥]


thầm kín

[tʰəm˦˩ kin˦˧˥]

[tʰəm˨˩ kɨn˦˥]

nỗi niềm thầm kín


quắp

Chim săn mồi thường quắp mồi bay lên cao.

Raptors often grasp their prey using their talons.


nôn khan

[noŋ˧˧ kʰaːŋ˧˧]

[noŋ˧˧ xaːŋ˧˧]

[noŋ˧˧ kʰaːŋ˧˧]

[noŋ˧˧ xaːŋ˧˧]


oẹ

(colloquial) to throw up; to puke; to hurl


kì bí

[ki˨˩ ʔɓi˧˦]

[kɪj˦˩ ʔɓɪj˨˩˦]

[kɪj˨˩ ʔɓɪj˦˥]


trang lứa

[t͡ɕaːŋ˧˧ lɨə˧˦]

[ʈaːŋ˧˧ lɨə˨˩˦]

[ʈaːŋ˧˧ lɨə˦˥]

bạn cùng trang lứa

a generation of people from the same age or age group


𦛌

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 肉 (“meat”) + phonetic 律 (OC *rud)
The phonetic is a simplified 律 (MC lwit) (SV: luật) and is not actually 聿 (MC ywit) (SV: duật). This character is attested in Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (佛說大報父母恩重經).


mắm muối

(figurative) spice (attribute that makes something appealing, interesting, or engaging)


đổ dầu vào lửa

[ʔɗo˧˩ zəw˨˩ vaːw˨˩ lɨə˧˩]

[ʔɗow˧˨ jəw˦˩ vaːw˦˩ lɨə˧˨]

[ʔɗow˨˩˦ jəw˨˩ vaːw˨˩ lɨə˨˩˦]

[ʔɗow˨˩˦ jəw˨˩ jaːw˨˩ lɨə˨˩˦]

đổ (“to pour”) + dầu (“oil”) + vào (“onto”) + lửa (“fire”).

compound

Used other than figuratively or idiomatically: see pour, oil, fire.

add fuel to the fire
add fuel to the fire

(idiomatic) to add fuel to the fire, to fan the flames


ngân phiếu

[ŋən˧˧ fiəw˧˦]

[ŋəŋ˧˧ fiw˨˩˦]

[ŋəŋ˧˧ fiw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 銀票, composed of 銀 (“silver; money”) and 票 (“ticket; ballot”).


thu dung

[tʰu˧˧ zʊwŋ͡m˧˧]

[tʰʊw˧˧ jʊwŋ͡m˧˧]

[tʰʊw˧˧ jʊwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 收容, composed of 收 and 容.


giải âm

[zaːj˧˩ ʔəm˧˧]

[jaːj˧˨ ʔəm˧˧]

[jaːj˨˩˦ ʔəm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 解 (“to explain”) and 音 (“sound”).

(historical, translation) a historical category of texts aim to "explaining the sounds" of works written in Literary Chinese


xem thường

[sɛm˧˧ tʰɨəŋ˨˩]

[sɛm˧˧ tʰɨəŋ˦˩]

[sɛm˧˧ tʰɨəŋ˨˩]

to regard as unimportant; to think little of; to look down upon


nhún nhường

[ɲun˧˦ ɲɨəŋ˨˩]

[ɲun˦˧˥ ɲɨəŋ˦˩]

[ɲʊwŋ͡m˦˥ ɲɨəŋ˨˩]


tảng sáng

[taːŋ˧˩ saːŋ˧˦]

[taːŋ˧˨ ʂaːŋ˦˧˥]

[taːŋ˧˨ saːŋ˦˧˥]

[taːŋ˨˩˦ ʂaːŋ˦˥]

[taːŋ˨˩˦ saːŋ˦˥]


đi-văng

[ʔɗi˧˧ vaŋ˧˧]

[ʔɗɪj˧˧ vaŋ˧˧]

[ʔɗɪj˧˧ vaŋ˧˧]

[ʔɗɪj˧˧ jaŋ˧˧]


𱼓

Nôm form of giò (“a kind of Vietnamese food”).


cơ hồ

[kəː˧˧ ho˨˩]

[kəː˧˧ how˦˩]

[kəː˧˧ how˨˩]

Quách Tĩnh cổ họng bị xiết^([sic]), cơ hồ không thở được.

2005, chapter 10, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

Guō Jìng was being choked, he almost could not breathe.


tâm cao khí ngạo

[təm˧˧ kaːw˧˧ xi˧˦ ŋaːw˧˨ʔ]

[təm˧˧ kaːw˧˧ kʰɪj˨˩˦ ŋaːw˨˩ʔ]

[təm˧˧ kaːw˧˧ xɪj˨˩˦ ŋaːw˨˩ʔ]

[təm˧˧ kaːw˧˧ kʰɪj˦˥ ŋaːw˨˩˨]

[təm˧˧ kaːw˧˧ xɪj˦˥ ŋaːw˨˩˨]

Sáu người biết y vốn tâm cao khí ngạo, không hề chịu lép.

2005, chapter 4, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

The six of them knew him to be proud and arrogant of character, and that he never gave up until he was recognized as the best.


nhát gan

[ɲaːt̚˧˦ ɣaːn˧˧]

[ɲaːk̚˦˧˥ ɣaːŋ˧˧]

[ɲaːk̚˦˥ ɣaːŋ˧˧]

nhát gan không dám bơi qua sông

to be too weak-hearted to swim across the river


lon ton

head

lon ton (‑a reduplication lon ta lon ton)

[lɔn˧˧ tɔn˧˧]

[lɔŋ˧˧ tɔŋ˧˧]

[lɔŋ˧˧ tɔŋ˧˧]

thằng bé chạy lon ton


chườm

Chườm đá đi cho đỡ sưng.

Apply this cold compress, it will reduce inflammation.


niệm

niệm kinh

to recite contents from a religious text

niệm thần chú


tiểu đối

[tiəw˧˩ ʔɗoj˧˦]

[tiw˧˨ ʔɗoj˨˩˦]

[tiw˨˩˦ ʔɗoj˦˥]


ứ đọng

[ʔɨ˧˦ ʔɗawŋ͡m˧˨ʔ]

[ʔɨ˨˩˦ ʔɗawŋ͡m˨˩ʔ]

[ʔɨ˨˩˦ ʔɗɔŋ˨˩ʔ]

[ʔɨ˦˥ ʔɗawŋ͡m˨˩˨]

Muỗi hay đẻ trứng nơi có nước ứ đóng.

Mosquitoes often lay their eggs where the water stagnates.


ĐHSP

đại học sư phạm
đại học sư phạm#Vietnamese


suy biến

[swi˧˧ ʔɓiən˧˦]

[ʂwɪj˧˧ ʔɓiəŋ˦˧˥]

[swɪj˧˧ ʔɓiəŋ˦˧˥]

[ʂ⁽ʷ⁾ɪj˧˧ ʔɓiəŋ˦˥]

[s⁽ʷ⁾ɪj˧˧ ʔɓiəŋ˦˥]


lạnh ngắt

[lajŋ̟˧˨ʔ ŋat̚˧˦]

[lɛɲ˨˩ʔ ŋak̚˦˧˥]

[lan˨˩˨ ŋak̚˦˥]


suy đồi

[ʂwɪj˧˧ ʔɗoj˦˩]

[swɪj˧˧ ʔɗoj˦˩]

[ʂ⁽ʷ⁾ɪj˧˧ ʔɗoj˨˩]

[s⁽ʷ⁾ɪj˧˧ ʔɗoj˨˩]

to be depraved/degraded; to fall into decadence


soi mói

[sɔj˧˧ mɔj˧˦]

[ʂɔj˧˧ mɔj˨˩˦]

[sɔj˧˧ mɔj˨˩˦]

[ʂɔj˧˧ mɔj˦˥]

[sɔj˧˧ mɔj˦˥]


bao đồng

[ʔɓaːw˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

[ʔɓaːw˧˧ ʔɗəwŋ͡m˦˩]

[ʔɓaːw˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩]


bao đồng

[ʔɓaːw˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

[ʔɓaːw˧˧ ʔɗəwŋ͡m˦˩]

[ʔɓaːw˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

to get involved in problems, matters or affairs that are not related to the involver


vành khuyên

[vɛɲ˦˩ kʰwiəŋ˧˧]

[vɛɲ˦˩ xwiəŋ˧˧]


phơi nhiễm

[fəːj˧˧ ɲiəm˦ˀ˥]

[fəːj˧˧ ɲiəm˧˨]

[fəːj˧˧ ɲim˨˩˦]


đoàn thể

[ʔɗwaːn˨˩ tʰe˧˩]

[ʔɗwaːŋ˦˩ tʰej˧˨]

[ʔɗwaːŋ˨˩ tʰej˨˩˦]


ĐCSVN

[ʔɗaːŋ˧˩ kəwŋ͡m˧˨ʔ saːn˧˩ viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[ʔɗaːŋ˧˨ kəwŋ͡m˨˩ʔ ʂaːŋ˧˨ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[ʔɗaːŋ˧˨ kəwŋ͡m˨˩ʔ saːŋ˧˨ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[ʔɗaːŋ˨˩˦ kəwŋ͡m˨˩˨ ʂaːŋ˨˩˦ viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[ʔɗaːŋ˨˩˦ kəwŋ͡m˨˩˨ saːŋ˨˩˦ jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]

Đảng Cộng sản Việt Nam
Đảng Cộng sản Việt Nam#Vietnamese

Initialism of Đảng Cộng sản Việt Nam (“Communist Party of Vietnam”).


sao Mai

[ʂaːw˧˧ maːj˧˧]

[ʂaːw˧˧ maːj˧˧]


Văn Hóa

Traditional tone placement spelling of Văn Hoá.


NTBS

nguyên tắc bổ sung
nguyên tắc bổ sung#Vietnamese


kết tủa

[ket̚˦˧˥ tuə˧˨]

[kəːt̚˦˥ tuə˨˩˦]


em rể

[ʔɛm˧˧ ze˧˩]

[ʔɛm˧˧ ʐej˧˨]

[ʔɛm˧˧ ɹej˨˩˦]

From em (“younger sibling”) + rể (“husband”).

brother-in-law (husband of younger sister)


ý kiến ý cò

[ʔi˧˦ kiən˧˦ ʔi˧˦ kɔ˨˩]

[ʔɪj˨˩˦ kiəŋ˦˧˥ ʔɪj˨˩˦ kɔ˦˩]

[ʔɪj˦˥ kiəŋ˦˥ ʔɪj˦˥ kɔ˨˩]

"Reduplication" of ý kiến (“opinion”), with matching with kiến (“ant”) and cò (“stork”), animals considered insignificant.

Ý kiến ý cò giống gì, nói gì thì làm theo đi.

No one cares about your small fry of an opinion, just do as you're told.

(colloquial, derogatory) one's opinion or stance


ước lượng

[ʔɨək̚˧˦ lɨəŋ˧˨ʔ]

[ʔɨək̚˦˧˥ lɨəŋ˨˩ʔ]

[ʔɨək̚˦˥ lɨəŋ˨˩˨]


xì-gà

[si˨˩ ɣaː˨˩]

[sɪj˦˩ ɣaː˦˩]

[sɪj˨˩ ɣaː˨˩]


ảo giác

[ʔaːw˧˩ zaːk̚˧˦]

[ʔaːw˧˨ jaːk̚˦˧˥]

[ʔaːw˨˩˦ jaːk̚˦˥]


đầy nhóc

[ʔɗəj˨˩ ɲawk͡p̚˧˦]

[ʔɗəj˦˩ ɲawk͡p̚˦˧˥]

[ʔɗəj˨˩ ɲawk͡p̚˦˥]

(Southern Vietnam, colloquial) filled to the brim


tứ tung

[tɨ˧˦ tʊwŋ͡m˧˧]

[tɨ˨˩˦ tʊwŋ͡m˧˧]

[tɨ˦˥ tʊwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 四 and 縱; the "four" here refers the four cardinal directions (tứ phía).


lèo

(nautical) string or rope used to tie a sail when unused

(by extension) a string; a chain (an interconnected series of things)


lèo

(cooking, only in compounds) broth; stock


trấn an

[t͡ɕən˧˦ ʔaːn˧˧]

[ʈəŋ˦˧˥ ʔaːŋ˧˧]

[ʈəŋ˦˥ ʔaːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 鎮安, composed of 鎮 (“to calm; to sedate”) and 安 (“tranquil”).


hung thần

[hʊwŋ͡m˧˧ tʰən˨˩]

[hʊwŋ͡m˧˧ tʰəŋ˦˩]

[hʊwŋ͡m˧˧ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 兇神, composed of 兇 (“fierce, ferocious”) and 神 (“god”).


mủi lòng

[muj˧˨ lɔŋ˦˩]

to relent, to feel compassion, to be affected, to have one's heart melted


sing-gum

[sïŋ˧˧ ɣum˧˧]

[ʂɨn˧˧ ɣum˧˧]

[sɨn˧˧ ɣum˧˧]

[ʂɨn˧˧ ɣʊm˧˧]

[sɨn˧˧ ɣʊm˧˧]

From French chewing-gum or English chewing gum.


đinh ninh

[ʔɗïŋ˧˧ nïŋ˧˧]

[ʔɗɨn˧˧ nɨn˧˧]

[ʔɗɨn˧˧ nɨn˧˧]

đinh ninh lời Bác/Người

(dated or literary) to harp on about; to belabour

Hắn đinh ninh rằng trong nhà không còn ai.


𡗅

Nôm form of về (“to return, to come back”).


gọn ghẽ

[ɣɔn˧˨ʔ ɣɛ˦ˀ˥]

[ɣɔŋ˨˩ʔ ɣɛ˧˨]

[ɣɔŋ˨˩˨ ɣɛ˨˩˦]


hiệp phụ

[hiəp̚˧˨ʔ fu˧˨ʔ]

[hiəp̚˨˩ʔ fʊw˨˩ʔ]

[hip̚˨˩˨ fʊw˨˩˨]

hiệp (“round”) + phụ (“secondary”), literally “secondary round”. hiệp can be translated as "half", but it means "round" or "game" in general because not every sport match consists of only two games (thus "halves") like soccer.


luân lưu

[lwəŋ˧˧ lɨw˧˧]

[l⁽ʷ⁾əŋ˧˧ lɨw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 輪流 (“to alternate”).

vi-etym-sino

đá/sút luân lưu

penalty shootout
penalty shootout#English


công ơn

[kəwŋ͡m˧˧ ʔəːn˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔəːŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔəːŋ˧˧]

Đó chắc chắn là nhờ công ơn của ba và mẹ.

I certainly owe gratitude to my parents.


tuy rằng

[twɪj˧˧ ʐaŋ˦˩]

[t⁽ʷ⁾ɪj˧˧ ɹaŋ˨˩]

Hoa sen mọc bãi cát lầm,
Tuy rằng lấm láp vẫn mầm hoa sen.
A lotus grows in the wrong sand
Muddy, yet still a lotus sprout


lấm láp

[ləm˧˦ laːp̚˧˦]

[ləm˦˧˥ laːp̚˦˧˥]

[ləm˦˥ laːp̚˦˥]


dẫu rằng

[zəw˦ˀ˥ zaŋ˨˩]

[jəw˧˨ ʐaŋ˦˩]

[jəw˨˩˦ ɹaŋ˨˩]

(literary) although; despite; in spite of


hôi tanh

[hoj˧˧ tɛɲ˧˧]

hôi (“smelly”) + tanh (“having the smell of fresh fish”).

compound

Nhị vàng, bông trắng, lá xanh.
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.
Yellow pistils, white petals, green leaves.
Close to mud, yet lacking the rank odor.


thầm lặng

[tʰəm˨˩ laŋ˧˨ʔ]

[tʰəm˦˩ laŋ˨˩ʔ]

[tʰəm˨˩ laŋ˨˩˨]


lặng thầm

[laŋ˧˨ʔ tʰəm˨˩]

[laŋ˨˩ʔ tʰəm˦˩]

[laŋ˨˩˨ tʰəm˨˩]

Lại lặng thầm trong suốt
Như suối khuất rì rào.
Quiet and transparent once again
Like a soughing stream hidden [behind the bushes]


lùng sục

[lʊwŋ͡m˨˩ sʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[lʊwŋ͡m˦˩ ʂʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[lʊwŋ͡m˦˩ sʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[lʊwŋ͡m˨˩ ʂʊwk͡p̚˨˩˨]

[lʊwŋ͡m˨˩ sʊwk͡p̚˨˩˨]

lùng sục khắp nơi


núi non

[nuj˨˩˦ nɔŋ˧˧]

[nuj˦˥ nɔŋ˧˧]

𪮏埃𪰛吏𬈋挼𠰘
𬈋丙𫮋咹𣳮𡶀𡽫

15th century, Nguyễn Trãi, “寶鏡警戒 Bảo kính cảnh giới 22”, in Quốc âm thi tập (國音詩集):

Feed yourself by doing honest works,
If you just eat, even a mountain [of food] would crumble.

Tay ai thì lại làm nuôi miệng,
Làm biếng ngồi ăn lở núi non.


đi tuần

[ʔɗi˧˧ twən˨˩]

[ʔɗɪj˧˧ twəŋ˦˩]

[ʔɗɪj˧˧ t⁽ʷ⁾əŋ˨˩]

Súng trong tay im lặng,
Chú đi tuần đêm nay.
A gun in my hand, silent,
This night is my patrol shift.


yên giấc

[ʔiən˧˧ zək̚˧˦]

[ʔiəŋ˧˧ jək̚˦˧˥]

[ʔiəŋ˧˧ jək̚˦˥]

Hải Phòng yên giấc ngủ say.
Cây rung theo gió lá bay xuống đường.
Haiphong City deep in its sleep
Trees rustling from the wind, leaves descending towards the ground


ngủ say

[ŋʊw˧˨ ʂaj˧˧]

[ŋʊw˧˨ saj˧˧]

[ŋʊw˨˩˦ ʂa(ː)j˧˧]

[ŋʊw˨˩˦ sa(ː)j˧˧]

ngủ say đến nỗi không nghe đồng hồ báo thức

to sleep like a log; to sleep soundly or deeply


cà dầm tương

[kaː˨˩ zəm˨˩ tɨəŋ˧˧]

[kaː˦˩ jəm˦˩ tɨəŋ˧˧]

[kaː˨˩ jəm˨˩ tɨəŋ˧˧]

cà (“eggplant”) + dầm (“to pickle”) + tương (“sauce”).

com

Anh đi, anh nhớ quê nhà.
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương.
On my journey, I miss my home.
Water spinaches' broth, eggplants pickled with sauce.

a traditional Vietnamese dish consisting of pickled Solanum macrocarpon or Solanum melongena var. esculentum drizzled in either soy sauce or chili sauce


nồng hậu

[nəwŋ͡m˨˩ həw˧˨ʔ]

[nəwŋ͡m˦˩ həw˨˩ʔ]

[nəwŋ͡m˨˩ həw˨˩˨]

đón tiếp nồng hậu


đầu sóng ngọn gió

[ʔɗəw˨˩ sawŋ͡m˧˦ ŋɔn˧˨ʔ zɔ˧˦]

[ʔɗəw˦˩ ʂawŋ͡m˦˧˥ ŋɔŋ˨˩ʔ jɔ˨˩˦]

[ʔɗəw˦˩ sɔŋ˦˧˥ ŋɔŋ˨˩ʔ jɔ˨˩˦]

[ʔɗəw˨˩ ʂawŋ͡m˦˥ ŋɔŋ˨˩˨ jɔ˦˥]

[ʔɗəw˨˩ sawŋ͡m˦˥ ŋɔŋ˨˩˨ jɔ˦˥]

Literally: "beginning of the waves, crest of the wind".

nơi đầu sóng ngọn gió

place where one bears the brunt of something, place that is most exposed


thành hệ

[tʰajŋ̟˨˩ he˧˨ʔ]

[tʰɛɲ˦˩ hej˨˩ʔ]

thành hệ địa chất

thành hệ Hell Creek


đất bồi

[ʔɗət̚˧˦ ʔɓoj˨˩]

[ʔɗək̚˦˧˥ ʔɓoj˦˩]

[ʔɗək̚˦˥ ʔɓoj˨˩]

đất (“earth; soil”) + bồi (“to accrete”).


măng non

[maŋ˧˧ nɔn˧˧]

[maŋ˧˧ nɔŋ˧˧]

[maŋ˧˧ nɔŋ˧˧]


chắt chiu

[t͡ɕat̚˧˦ t͡ɕiw˧˧]

[t͡ɕak̚˦˧˥ t͡ɕiw˧˧]

chắt chiu từng hạt gạo

to save every amount of; to economize; to use sparingly


thể thống

[tʰe˧˩ tʰəwŋ͡m˧˦]

[tʰej˧˨ tʰəwŋ͡m˦˧˥]

[tʰej˨˩˦ tʰəwŋ͡m˦˥]

Sino-Vietnamese word from 體統, composed of 體 and 統.

vi-etym-sino

Đúng là chả có thể thống gì.


đoàn đại biểu

[ʔɗwaːn˨˩ ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɓiəw˧˩]

[ʔɗwaːŋ˦˩ ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɓiw˧˨]

[ʔɗwaːŋ˨˩ ʔɗaːj˨˩˨ ʔɓiw˨˩˦]

đoàn (“group”) + đại biểu (“representative”).


thế mạnh

[tʰe˧˦ majŋ̟˧˨ʔ]

[tʰej˨˩˦ mɛɲ˨˩ʔ]

ở thế mạnh

position of strength
position of strength


BHXH

Initialism of bảo hiểm xã hội (“social security”).


công công

[kəwŋ͡m˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 公公 (“eunuch”).


trắng trợn

[t͡ɕaŋ˧˦ t͡ɕəːn˧˨ʔ]

[ʈaŋ˦˧˥ ʈəːŋ˨˩ʔ]

[ʈaŋ˦˥ ʈəːŋ˨˩˨]

nói dối trắng trợn


phai mờ

[faːj˧˧ məː˨˩]

[faːj˧˧ məː˦˩]

[faːj˧˧ məː˨˩]

Mọi kỷ niệm về thời thơ ấu đều đã phai mờ trong trí óc anh ta.

All memory of his childhood faded from his mind.


reng reng

[zɛŋ˧˧ zɛŋ˧˧]

[ʐɛŋ˧˧ ʐɛŋ˧˧]

[ɹɛŋ˧˧ ɹɛŋ˧˧]


giáo phái

[jaːw˨˩˦ faːj˨˩˦]


đồ tể

kẻ (classifier)
tên (classifier)
gã (classifier)

[ʔɗo˨˩ te˧˩]

[ʔɗow˨˩ tej˨˩˦]

Jack Đồ tể


cô đặc

[ko˧˧ ʔɗak̚˧˨ʔ]

[kow˧˧ ʔɗak̚˨˩ʔ]

[kow˧˧ ʔɗak̚˨˩˨]

cô (“to condense”) + đặc (“thick, condensed”).

đun lửa lớn cho đến khi dung dịch bắt đầu cô đặc lại

keeping the heat on high until the solution starts to become thicker


gạch đá

[ɣajk̟̚˧˨ʔ ʔɗaː˧˦]

[ɣat̚˨˩ʔ ʔɗaː˨˩˦]

[ɣat̚˨˩˨ ʔɗaː˦˥]

Thua cái là lãnh một đống gạch đá tha hồ xây nhà.

If they lose, they will get enough bricks and rocks to build a house.


nóng nảy

[nɔŋ˦˧˥ naj˧˨]

tính khí nóng nảy


cắt ngang

[kat̚˧˦ ŋaːŋ˧˧]

[kak̚˦˧˥ ŋaːŋ˧˧]

[kak̚˦˥ ŋaːŋ˧˧]


cường đạo

[kɨəŋ˨˩ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[kɨəŋ˦˩ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[kɨəŋ˨˩ ʔɗaːw˨˩˨]


sa thạch

[saː˧˧ tʰajk̟̚˧˨ʔ]

[ʂaː˧˧ tʰat̚˨˩ʔ]

[saː˧˧ tʰat̚˨˩ʔ]

[ʂaː˧˧ tʰat̚˨˩˨]

[saː˧˧ tʰat̚˨˩˨]


con vật

[kɔn˧˧ vət̚˧˨ʔ]

[kɔŋ˧˧ vək̚˨˩ʔ]

[kɔŋ˧˧ vək̚˨˩˨]

[kɔŋ˧˧ jək̚˨˩˨]

con + vật. Likely started out as a noun phrase, but has become lexicalized.


ôn tồn

[ʔoŋ˧˧ toŋ˦˩]

[ʔoŋ˧˧ toŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 溫存 (“gentle”). Compare Japanese 温存 (onzon, “preservation”).

(of speaking) warm, gentle and reassuring


ôn tồn

[ʔoŋ˧˧ toŋ˦˩]

[ʔoŋ˧˧ toŋ˨˩]

Mẹ ôn tồn giảng giải / giảng giải ôn tồn cho bé cách đối xử với bạn bè.

Her mom gently and thoughtfully taught her how to treat her friends.

(of speaking, before or after the main verb) warmly, gently and reassuringly


bổn cũ soạn lại

[ʔɓon˧˩ ku˦ˀ˥ swaːn˧˨ʔ laːj˧˨ʔ]

[ʔɓoŋ˧˨ kʊw˧˨ ʂwaːŋ˨˩ʔ laːj˨˩ʔ]

[ʔɓoŋ˧˨ kʊw˧˨ swaːŋ˨˩ʔ laːj˨˩ʔ]

[ʔɓoŋ˨˩˦ kʊw˨˩˦ ʂ⁽ʷ⁾aːŋ˨˩˨ laːj˨˩˨]

[ʔɓoŋ˨˩˦ kʊw˨˩˦ s⁽ʷ⁾aːŋ˨˩˨ laːj˨˩˨]

(idiomatic) the same tired old trick; the same trite trope


bò vẽ

[ʔɓɔ˨˩ vɛ˦ˀ˥]

[ʔɓɔ˦˩ vɛ˧˨]

[ʔɓɔ˨˩ vɛ˨˩˦]

[ʔɓɔ˨˩ jɛ˨˩˦]

Element bò is a variant of vò (“wasp (obsolete)”); element vẽ'’s meaning is obscure.

Vespa affinis
Vespa affinis#Translingual

(Central Vietnam, Southern Vietnam) lesser banded hornet (Vespa affinis)


vò vẽ

[vɔ˨˩ vɛ˦ˀ˥]

[vɔ˨˩ vɛ˨˩˦]

[jɔ˨˩ jɛ˨˩˦]

From vò (“wasp (obsolete)”) + vẽ, whose meaning is obscure.

(Northern Vietnam) lesser banded hornet (Vespa affinis)


lại nữa

[laːj˧˨ʔ nɨə˦ˀ˥]

[laːj˨˩ʔ nɨə˧˨]

[laːj˨˩˨ nɨə˨˩˦]

not again; not this again; oh for Pete's sake, again?


vu vơ

[vu˧˧ vəː˧˧]

[vʊw˧˧ vəː˧˧]

[vʊw˧˧ vəː˧˧]

[jʊw˧˧ jəː˧˧]

vague (of uncertain, indefinite, or unclear character or meaning)


lén lút

[lɛŋ˦˧˥ lʊk̚˦˧˥]

[lɛŋ˦˥ lʊk͡p̚˦˥]


cực hình

[kɨk̚˧˨ʔ hïŋ˨˩]

[kɨk̚˨˩ʔ hɨn˦˩]

[kɨk̚˨˩˨ hɨn˨˩]


động dục

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ zʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ jʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ jʊwk͡p̚˨˩˨]


run sợ

[zun˧˧ səː˧˨ʔ]

[ʐun˧˧ ʂəː˨˩ʔ]

[ʐun˧˧ səː˨˩ʔ]

[ɹʊwŋ͡m˧˧ ʂəː˨˩˨]

[ɹʊwŋ͡m˧˧ səː˨˩˨]


thám sát

[tʰaːm˧˦ saːt̚˧˦]

[tʰaːm˦˧˥ ʂaːk̚˦˧˥]

[tʰaːm˦˧˥ saːk̚˦˧˥]

[tʰaːm˦˥ ʂaːk̚˦˥]

[tʰaːm˦˥ saːk̚˦˥]

(uncommon) to investigate; to look (into); to inquire (into)


nguy nga

[ŋwi˧˧ ŋaː˧˧]

[ŋwɪj˧˧ ŋaː˧˧]

[ŋwɪj˧˧ ŋaː˧˧]

(architecture) splendid; magnificient; superb


không hề

[xəwŋ͡m˧˧ he˨˩]

[kʰəwŋ͡m˧˧ hej˦˩]

[kʰəwŋ͡m˧˧ hej˨˩]


rách nát

[ʐat̚˦˧˥ naːk̚˦˧˥]

[ɹat̚˦˥ naːk̚˦˥]

quần áo rách nát


nhỏ nhoi

[ɲɔ˧˩ ɲɔj˧˧]

[ɲɔ˧˨ ɲɔj˧˧]

[ɲɔ˨˩˦ ɲɔj˧˧]


đánh bóng

[ʔɗajŋ̟˧˦ ʔɓawŋ͡m˧˦]

[ʔɗɛɲ˦˧˥ ʔɓawŋ͡m˦˧˥]

[ʔɗɛɲ˦˧˥ ʔɓɔŋ˦˧˥]

[ʔɗan˦˥ ʔɓawŋ͡m˦˥]


hốt nhiên

[hot̚˧˦ ɲiən˧˧]

[hok̚˦˧˥ ɲiəŋ˧˧]

[hok̚˦˥ ɲiəŋ˧˧]


thánh thiện

[tʰajŋ̟˧˦ tʰiən˧˨ʔ]

[tʰɛɲ˦˧˥ tʰiəŋ˨˩ʔ]

[tʰan˦˥ tʰiəŋ˨˩˨]


sờ sờ

[səː˨˩ səː˨˩]

[ʂəː˦˩ ʂəː˦˩]

[səː˦˩ səː˦˩]

[ʂəː˨˩ ʂəː˨˩]

[səː˨˩ səː˨˩]

sờ sờ trước mắt


hờn giận

[həːn˨˩ zən˧˨ʔ]

[həːŋ˦˩ jəŋ˨˩ʔ]

[həːŋ˨˩ jəŋ˨˩˨]


mục nát

[mʊwk͡p̚˧˨ʔ naːt̚˧˦]

[mʊwk͡p̚˨˩ʔ naːk̚˦˧˥]

[mʊwk͡p̚˨˩˨ naːk̚˦˥]


bạo tàn

[ʔɓaːw˧˨ʔ taːn˨˩]

[ʔɓaːw˨˩ʔ taːŋ˦˩]

[ʔɓaːw˨˩˨ taːŋ˨˩]


manh mún

[mɛɲ˧˧ mun˦˧˥]


cạnh tranh lành mạnh

[kajŋ̟˧˨ʔ t͡ɕajŋ̟˧˧ lajŋ̟˨˩ majŋ̟˧˨ʔ]

[kɛɲ˨˩ʔ ʈɛɲ˧˧ lɛɲ˦˩ mɛɲ˨˩ʔ]

cạnh tranh (“competition”) + lành mạnh (“good; wholesome; positive”), calque of English fair competition.


vị ngã

[vi˧˨ʔ ŋaː˦ˀ˥]

[vɪj˨˩ʔ ŋaː˧˨]

[vɪj˨˩˨ ŋaː˨˩˦]

[jɪj˨˩˨ ŋaː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 爲 (“for”) and 我 (“I; me; my”).


triền miên

[t͡ɕiən˨˩ miən˧˧]

[ʈiəŋ˦˩ miəŋ˧˧]

[ʈiəŋ˨˩ miəŋ˧˧]


mắng vốn

[maŋ˦˧˥ voŋ˦˧˥]

[maŋ˦˥ voŋ˦˥]

[maŋ˦˥ joŋ˦˥]

Bà Năm tới mắng vốn thằng cu Tin nhà mình sang nhà bển phá vườn rau.
Mrs. Năm complained to us that our son, Tin, came to her house and wreaked havoc in her vegetable garden.


gánh nặng

[ɣajŋ̟˧˦ naŋ˧˨ʔ]

[ɣɛɲ˦˧˥ naŋ˨˩ʔ]

[ɣan˦˥ naŋ˨˩˨]


tra cứu

[t͡ɕaː˧˧ kiw˧˦]

[ʈaː˧˧ kɨw˨˩˦]

[ʈaː˧˧ kɨw˦˥]


chai lì

[t͡ɕaːj˧˧ li˨˩]

[t͡ɕaːj˧˧ lɪj˦˩]


eo hẹp

[ʔɛw˧˧ hɛp̚˧˨ʔ]

[ʔɛw˧˧ hɛp̚˨˩ʔ]

[ʔɛw˧˧ hɛp̚˨˩˨]


vui thú

[vuj˧˧ tʰʊw˨˩˦]


phăng phăng

[faŋ˧˧ faŋ˧˧]

[faŋ˧˧ faŋ˧˧]

[faŋ˧˧ faŋ˧˧]

(of a movement) instantly; immediately; straight away


thanh tịnh

[tʰajŋ̟˧˧ tïŋ˧˨ʔ]

[tʰɛɲ˧˧ tɨn˨˩ʔ]

[tʰan˧˧ tɨn˨˩˨]


trọng tội

[t͡ɕawŋ͡m˧˨ʔ toj˧˨ʔ]

[ʈawŋ͡m˨˩ʔ toj˨˩ʔ]

[ʈɔŋ˨˩ʔ toj˨˩ʔ]

[ʈawŋ͡m˨˩˨ toj˨˩˨]

Việc mày mới làm là trọng tội đó biết không.

What you have just done is a serious crime, you know?

serious crime or offence; mortal sin; felony


cô tịch

[ko˧˧ tïk̟̚˧˨ʔ]

[kow˧˧ tɨt̚˨˩ʔ]

[kow˧˧ tɨt̚˨˩˨]

Cảnh tượng bao la của mặt hồ và dấu vết điêu tàn của thành quách lâu đài thuở nọ thi nhau tiến vào cửa sổ, giúp thêm sự cô tịch cho gian gác trời đông.

1937, Ngô Tất Tố, “Chapter 2”, in Trong rừng nho:

The vast scenery of the lake's surface and the dilapidated remnants of castles and towers from the ancient past competed in their race towards the windows, adding a sense of solitude to the place in the winter.


nguyên âm đơn

[ŋwiən˧˧ ʔəm˧˧ ʔɗəːn˧˧]

[ŋwiəŋ˧˧ ʔəm˧˧ ʔɗəːŋ˧˧]

[ŋwiəŋ˧˧ ʔəm˧˧ ʔɗəːŋ˧˧]


tham ô

[tʰaːm˧˧ ʔo˧˧]

[tʰaːm˧˧ ʔow˧˧]

[tʰaːm˧˧ ʔow˧˧]

(especially of officials) to embezzle; to be corrupt


tham ô

[tʰaːm˧˧ ʔo˧˧]

[tʰaːm˧˧ ʔow˧˧]

[tʰaːm˧˧ ʔow˧˧]


phản bác

[faːn˧˩ ʔɓaːk̚˧˦]

[faːŋ˧˨ ʔɓaːk̚˦˧˥]

[faːŋ˨˩˦ ʔɓaːk̚˦˥]


bạc xỉu

[ʔɓaːk̚˧˨ʔ siw˧˩]

[ʔɓaːk̚˨˩ʔ siw˧˨]

[ʔɓaːk̚˨˩˨ siw˨˩˦]

From Cantonese 白小 (baak6 siu2), short for Cantonese 白底小啡 (baak6 dai2 siu2 fe1, “white coffee”) (SV: bạc tẩy xỉu phé), literally "白 (“white”) + 底 (“under”) + 小 (“(with a) little bit of”) + 啡 (“coffee”)".

af

A Vietnamese type of coffee with a condensed milk base, created by the overseas Chinese during the French colonial era.


lôi đình

[loj˧˧ ʔɗïŋ˨˩]

[loj˧˧ ʔɗɨn˦˩]

[loj˧˧ ʔɗɨn˨˩]


thuỵ

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˨]


thụy

Traditional tone placement spelling of thuỵ (“posthumous name”).


cự nự

[kɨ˧˨ʔ nɨ˧˨ʔ]

[kɨ˨˩ʔ nɨ˨˩ʔ]

[kɨ˨˩˨ nɨ˨˩˨]

Lo mà xin lỗi người ta đi, ở đó mà cự nà cự nự.

You better show some remorse to them for what you did, also, stop your whining.

(colloquial) to show dissatisfaction, to express one's discontent with words


(Chữ Nôm) dấu cá is used to indicate an alternate reading, usually a reading not received from Chinese.


vắng hoe

[vaŋ˧˦ hwɛ˧˧]

[vaŋ˦˧˥ hwɛ˧˧]

[vaŋ˦˥ wɛ˧˧]

[jaŋ˦˥ wɛ˧˧]

Một giờ sáng, đường vắng hoe.


(Chữ Nôm) dấu nháy is used to indicate an alternate reading, usually a reading not received from Chinese.


tài lực

[taːj˨˩ lɨk̚˧˨ʔ]

[taːj˦˩ lɨk̚˨˩ʔ]

[taːj˨˩ lɨk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 才力, composed of 才 (“talent; intelligence”) and 力 (“power”).


dầu gội

[zəw˨˩ ɣoj˧˨ʔ]

[jəw˦˩ ɣoj˨˩ʔ]

[jəw˨˩ ɣoj˨˩˨]


nhận diện

[ɲən˧˨ʔ ziən˧˨ʔ]

[ɲəŋ˨˩ʔ jiəŋ˨˩ʔ]

[ɲəŋ˨˩˨ jiəŋ˨˩˨]

nhận diện khuôn mặt


rành rành

[zajŋ̟˨˩ zajŋ̟˨˩]

[ʐɛɲ˦˩ ʐɛɲ˦˩]

[ɹan˨˩ ɹan˨˩]


thao giảng

[tʰaːw˧˧ zaːŋ˧˩]

[tʰaːw˧˧ jaːŋ˧˨]

[tʰaːw˧˧ jaːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 操 (“to conduct; to exercise”) and 講 (“to lecture”).

(education) to teach while under supervision of another teacher or a quality assurer for the purpose of evaluation


dự giờ

[zɨ˧˨ʔ zəː˨˩]

[jɨ˨˩ʔ jəː˦˩]

[jɨ˨˩˨ jəː˨˩]

dự (“to attend”) + giờ (“hour; period; class”).

af

(education) to attend a teacher's class, not as a student, either to pick up their teaching methods, or to evaluate them


banh đũa

[ʔɓajŋ̟˧˧ ʔɗuə˦ˀ˥]

[ʔɓɛɲ˧˧ ʔɗuə˧˨]

[ʔɓan˧˧ ʔɗuə˨˩˦]

(children's games) a game involves tossing a ball and manipulating chopsticks (or some stick-like objects) during the time the ball is in motion


lương bổng

[lɨəŋ˧˧ ʔɓəwŋ͡m˧˩]

[lɨəŋ˧˧ ʔɓəwŋ͡m˧˨]

[lɨəŋ˧˧ ʔɓəwŋ͡m˨˩˦]


tí xíu

[tɪj˨˩˦ siw˨˩˦]


bi tâm

[ʔɓi˧˧ təm˧˧]

[ʔɓɪj˧˧ təm˧˧]

[ʔɓɪj˧˧ təm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 悲 (“sad; sorrowful”) and 心 (“heart”).


thuần chay

[tʰwən˨˩ t͡ɕaj˧˧]

[tʰwəŋ˦˩ t͡ɕaj˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾əŋ˨˩ ca(ː)j˧˧]

ăn thuần chay

chủ nghĩa thuần chay


Cát Hải

[kaːk̚˦˧˥ haːj˧˨]

[kaːk̚˦˥ haːj˨˩˦]

Blend of Cát Bà + hải. Cát Bà is the largest island of the district.
* According to folk etymology, Cát Bà is a "misread" of các bà (“ladies”). During the Trần Dynasty, the women here took care of the logistics for the men to fight during the war. This is very unlikely, since this place is in Northern Vietnam, where there the coda /t/-/k/ merger never happened, unlike placenames like Cát Lái (which is probably indeed các lái (“traders”)) in Southern Vietnam, where this merger did actually occur.
* Compared to the nearby island named Cát Ông (các ông (“men”)). Possibly modelled after the false "etymology" above.

Cát Hải (an island district in Hải Phòng, Vietnam), includes the Cát Bà archipelago and the Long Châu archipelago


Cồn Cỏ

[koŋ˦˩ kɔ˧˨]

[koŋ˨˩ kɔ˨˩˦]

Cồn Cỏ (an island district in Quảng Trị, Vietnam)


Cô Tô

Sino-Vietnamese word from 姑蘇.
In the past, this archipelago was called Chàng Sơn.

Cô Tô (an island district in Quảng Ninh, Vietnam)

An island of Vietnam located in the Gulf of Tonkin


Vân Đồn

[vən˧˧ ʔɗon˨˩]

[vəŋ˧˧ ʔɗoŋ˦˩]

[vəŋ˧˧ ʔɗoŋ˨˩]

[jəŋ˧˧ ʔɗoŋ˨˩]

Vân Đồn (an island district in Quảng Ninh, Vietnam), includes the Cái Bầu archipelago and the Vân Hải archipelago


Côn Đảo

[kon˧˧ ʔɗaːw˧˩]

[koŋ˧˧ ʔɗaːw˧˨]

[koŋ˧˧ ʔɗaːw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 崑島. From Malay pulau kundur possibly via French Poulo Condor.

Bà Rịa - Vũng Tàu
Bà Rịa - Vũng Tàu#English

Côn Đảo (an island district in Bà Rịa - Vũng Tàu, Vietnam)


Kiên Hải

[kiəŋ˧˧ haːj˧˨]

[kiəŋ˧˧ haːj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 堅海. Kiên Giang + hải.

Kiên Hải (an island district in Kiên Giang, Vietnam) includes the Nam Du archipelago, the Hòn Tre island and the Hòn Sơn island


Lý Sơn

[li˧˦ səːn˧˧]

[lɪj˨˩˦ ʂəːŋ˧˧]

[lɪj˨˩˦ səːŋ˧˧]

[lɪj˦˥ ʂəːŋ˧˧]

[lɪj˦˥ səːŋ˧˧]

Superficially Sino-Vietnamese word from 理 and 山.
The first element of the name is the phonetic rendering of the tên Nôm cù lao Ré using Chinese character. cù lao (“islet”) + ré (“a plant called ré (possibly Alpinia tonkinensis)”). Cù lao Ré is the largest of the three islands (the archipelago).

com

Lý Sơn (an island district in Quảng Ngãi, Vietnam)


phôn

He had almost forgotten the Johnny Fontane problem when his secretary told him California was calling. He felt a little thrill of anticipation as he picked up the phone and said, “Hagen here.”

1972 [1969 March 10], Mario Puzo, translated by Ngọc Thứ Lang, Bố Già, Phương Đông Publishing House, translation of The Godfather (in English), page 77:

He had almost forgotten the problem with Johnny until his secretary told him there was a telephone call from California. Picking up the telephone, he said, “Hagen here.”

Answer the call if contacted by a health department contact tracer (investigator) as part of a case investigation and contact tracing efforts.

2021 December 2, “Bộ Y tế kêu gọi chích liều tăng cường và việc phòng ngừa để giảm lây lan COVID-19 và biến thể mới”, in Fairfax County Emergency Information, Fairfax, Virginia, translation of Health Department Urges Boosters and Prevention Strategies to Reduce Spread of COVID-19 and Emerging Variants:

Answer the telephone if a health department’s contact person (investigator) calls as part of an investigation and contact tracing effort about someone who contracted [COVID-19].

(informal, dated or Overseas Vietnamese) telephone


phôn

You’re not going anyplace. Your girl friend called and said she can’t make it tonight. You lousy bastard, you have the nerve to give your whores my phone number. I’ll kill you, you bastard.

1972 [1969 March 10], Mario Puzo, translated by Ngọc Thứ Lang, Bố Già, Phương Đông Publishing House, translation of The Godfather (in English), page 313:

(informal, dated or Overseas Vietnamese) to telephone (to call someone)


Bạch Long Vĩ

English: Bach Long Vi, Bạch Long Vĩ

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ lawŋ͡m˧˧ vi˦ˀ˥]

[ʔɓat̚˨˩ʔ lawŋ͡m˧˧ vɪj˧˨]

[ʔɓat̚˨˩ʔ lɔŋ˧˧ vɪj˧˨]

[ʔɓat̚˨˩˨ lawŋ͡m˧˧ vɪj˨˩˦]

[ʔɓat̚˨˩˨ lawŋ͡m˧˧ jɪj˨˩˦]

Bạch Long Vĩ (an island district in Hải Phòng, Vietnam)


luân phiên

[lwəŋ˧˧ fiəŋ˧˧]

[l⁽ʷ⁾əŋ˧˧ fiəŋ˧˧]


chào cờ

[t͡ɕaːw˨˩ kəː˨˩]

[t͡ɕaːw˦˩ kəː˦˩]

[caːw˨˩ kəː˨˩]

chào (“to greet, to salute”) + cờ (“flag”). The "morning wood" sense alludes to the flag rising during the ceremony.

Các trận bóng đá quốc tế thường bắt đầu bằng nghi lễ chào cờ.

International football matches often start with national anthems.

to salute the national flag as a sign of respect during national anthem ceremony


chào cờ

[t͡ɕaːw˨˩ kəː˨˩]

[t͡ɕaːw˦˩ kəː˦˩]

[caːw˨˩ kəː˨˩]

Con trai mặc đồ bình thường, nhưng con gái phải mặc áo dài ngày chào cờ.

Boys can just dress normally, but girls have to wear aodai for the Monday assembly.

(education) a routine assembly or gathering at elementary and secondary schools, usually on the Monday morning (sometimes evening) of each week, which involves flag salutation and a breakdown of last week's accomplishments and current school and class objectives


gió lùa

[zɔ˧˦ luə˨˩]

[jɔ˨˩˦ luə˦˩]

[jɔ˦˥ luə˨˩]


lướt mướt

[lɨət̚˧˦ mɨət̚˧˦]

[lɨək̚˦˧˥ mɨək̚˦˧˥]

[lɨək̚˦˥ mɨək̚˦˥]


cô quạnh

[kow˧˧ kwɛɲ˨˩ʔ]


chim non

[t͡ɕim˧˧ nɔn˧˧]

[t͡ɕim˧˧ nɔŋ˧˧]

[cim˧˧ nɔŋ˧˧]

chim (“bird”) + non (“young; tender; premature”).

(zoology) chick; birdie; fledgling; nestling


nẻo đường

[nɛw˧˩ ʔɗɨəŋ˨˩]

[nɛw˧˨ ʔɗɨəŋ˦˩]

[nɛw˨˩˦ ʔɗɨəŋ˨˩]


vất vưởng

[vət̚˧˦ vɨəŋ˧˩]

[vək̚˦˧˥ vɨəŋ˧˨]

[vək̚˦˥ vɨəŋ˨˩˦]

[jək̚˦˥ jɨəŋ˨˩˦]


bê tha

[ʔɓe˧˧ tʰaː˧˧]

[ʔɓej˧˧ tʰaː˧˧]

[ʔɓej˧˧ tʰaː˧˧]

to indulge in lust or lewdness; to lead a depraved life


bê tha

[ʔɓe˧˧ tʰaː˧˧]

[ʔɓej˧˧ tʰaː˧˧]

[ʔɓej˧˧ tʰaː˧˧]


bánh đa đỏ

[ʔɓajŋ̟˧˦ ʔɗaː˧˧ ʔɗɔ˧˩]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ ʔɗaː˧˧ ʔɗɔ˧˨]

[ʔɓan˦˥ ʔɗaː˧˧ ʔɗɔ˨˩˦]

bánh đa (“flat noodles made from rice flour”) + đỏ (“red”).


bánh đa cua

[ʔɓajŋ̟˧˦ ʔɗaː˧˧ kuə˧˧]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ ʔɗaː˧˧ kuə˧˧]

[ʔɓan˦˥ ʔɗaː˧˧ kuə˧˧]

bánh đa (“flat noodles made from rice flour”) + cua (“crab”).

bánh đa đỏ
bánh đa đỏ

crab red noodle soup, a local dish from Haiphong consisting of red rice noodles (bánh đa đỏ) and pork-based broth that is topped with a variety of ingredients such as crab meat, fresh herbs, pork balls, chả lụa sausage, or ground meat wrapped with lolot leaves (lá lốt)


bún đậu mắm tôm

[ʔɓun˧˦ ʔɗəw˧˨ʔ mam˧˦ tom˧˧]

[ʔɓun˦˧˥ ʔɗəw˨˩ʔ mam˦˧˥ tom˧˧]

[ʔɓʊwŋ͡m˦˥ ʔɗəw˨˩˨ mam˦˥ tom˧˧]

bún (“rice vermicelli”) + đậu (“tofu”) + mắm tôm (“shrimp paste”).

a noodle dish from Northern Vietnam consisting of rice vermicelli, fried tofu and fermented shrimp paste topped with a variety of ingredients such as spring rolls, boiled pork, sausages, and fresh herbs and vegetables


tiến cử

[tiən˧˦ kɨ˧˩]

[tiəŋ˦˧˥ kɨ˧˨]

[tiəŋ˦˥ kɨ˨˩˦]


song hành

[ʂawŋ͡m˧˧ hɛɲ˦˩]

[sɔŋ˧˧ hɛɲ˦˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-song hành.wav

Sino-Vietnamese word from 雙 (“two; double”) and 行 (“to go; to travel”).


nhệch

Northern Vietnam form of lệch (“eel of the genus Pisodonophis”)


thanh âm

[tʰajŋ̟˧˧ ʔəm˧˧]

[tʰɛɲ˧˧ ʔəm˧˧]

[tʰan˧˧ ʔəm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 聲音, composed of 聲 (“sound; tone; noise”) and 音 (“sound; phone”).

Nắng xuyên qua màng mưa
thanh âm của anh thì không phải bàn
Gió đung đưa ngoài hiên
câu từ miền tây em nghe sẽ nghiền

2024 January 31, “Căn nhà tranh mái lá [Thatched house]”, performed by Tibicon ft. Deagle and Dub P:

The sun goes through the rain,
my sound needs no further discussion
The wind swinging outside the porch,
any words from the western region will make you get addicted


tốc kí

[təwk͡p̚˦˧˥ kɪj˨˩˦]

[təwk͡p̚˦˥ kɪj˦˥]


đưới

North Central Vietnam form of dưới (“under, below”)


tạch

Pháo nổ đánh tạch một cái.

of a light cracking sound, typically from a small explosion


tạch

Thi học kì tạch rồi.


đướn

Cognate with mainstream Vietnamese dưới; inherited from an unattested Central Old Vietnamese form different from the Northern Old Vietnamese attested in early Nôm texts.
This form appears to be distributed in Thanh Hoá, where *-l > /n/ was a common sound change.


than hoạt tính

[tʰaːn˧˧ hwaːt̚˧˨ʔ tïŋ˧˦]

[tʰaːŋ˧˧ hwaːk̚˨˩ʔ tɨn˦˧˥]

[tʰaːŋ˧˧ waːk̚˨˩˨ tɨn˦˥]

than (“(char)coal”) + hoạt tính (“activated”), calque of Chinese 活性炭 (hoạt tính thán).

com

activated carbon
activated carbon#English


nước máy

[nɨək̚˧˦ maj˧˦]

[nɨək̚˦˧˥ maj˨˩˦]


Béc-lin

[ʔɓɛk̚˧˦ lin˧˧]

[ʔɓɛk̚˦˧˥ lin˧˧]

[ʔɓɛk̚˦˥ lɨn˧˧]


Béc-lanh

[ʔɓɛk̚˧˦ lajŋ̟˧˧]

[ʔɓɛk̚˦˧˥ lɛɲ˧˧]

[ʔɓɛk̚˦˥ lan˧˧]


Bá Linh

[ʔɓaː˧˦ lïŋ˧˧]

[ʔɓaː˨˩˦ lɨn˧˧]

[ʔɓaː˦˥ lɨn˧˧]

Cựu Tổng thống Đức Richard von Weizsäcker qua đời ở tuổi 94 tại Bá Linh.

2015 January 31, Lê Ngọc Châu, “Lá Thư từ Đức Quốc: Cựu Tổng Thống Đức, von Weizsaecker qua đời [Letter from Germany: Former German president von Weizsaecker has died]”, in Việt Báo Daily News, Garden Grove, California, retrieved 2023-01-14:

Former German president Richard von Weizsäcker died at the age of 94 in Berlin.

(dated or historical) Berlin (the capital city of Germany)


bảo lưu

[ʔɓaːw˧˩ liw˧˧]

[ʔɓaːw˧˨ lɨw˧˧]

[ʔɓaːw˨˩˦ lɨw˧˧]

(education) to reserve one's academic progress, take a break, and resume sometime later


hạ độc

[haː˧˨ʔ ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ]

[haː˨˩ʔ ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ]

[haː˨˩˨ ʔɗəwk͡p̚˨˩˨]


giờ hành chính

[zəː˨˩ hajŋ̟˨˩ t͡ɕïŋ˧˦]

[jəː˦˩ hɛɲ˦˩ t͡ɕɨn˦˧˥]

[jəː˨˩ han˨˩ cɨn˦˥]

giờ (“hour”) + hành chính (“administrative”).


thông thái

[tʰəwŋ͡m˧˧ tʰaːj˧˦]

[tʰəwŋ͡m˧˧ tʰaːj˨˩˦]

[tʰəwŋ͡m˧˧ tʰaːj˦˥]

(somewhat literary) wise thanks to experiences


bê đê

[ʔɓe˧˧ ʔɗe˧˧]

[ʔɓej˧˧ ʔɗej˧˧]

[ʔɓej˧˧ ʔɗej˧˧]

Đi xe hồng choé này ra đường người ta bảo bê đê chết à?

(Can we date this quote?), Sapis, chapter 3, in Nó thích mày [She Likes You]:

I can’t be seen outdoors on this gay pink-ass bike!


luật học

[lwət̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[lwək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[l⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


từ điển bách khoa

vi-noun

(classifier bộ, cuốn, quyển) từ điển bách khoa

bộ (classifier)
cuốn (classifier)
quyển (classifier)

[tɨ˨˩ ʔɗiən˧˩ ʔɓajk̟̚˧˦ xwaː˧˧]

[tɨ˦˩ ʔɗiəŋ˧˨ ʔɓat̚˦˧˥ kʰwaː˧˧]

[tɨ˦˩ ʔɗiəŋ˧˨ ʔɓat̚˦˧˥ xwaː˧˧]

[tɨ˨˩ ʔɗiəŋ˨˩˦ ʔɓat̚˦˥ kʰwaː˧˧]

[tɨ˨˩ ʔɗiəŋ˨˩˦ ʔɓat̚˦˥ xwaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-từ điển bách khoa.wav

encyclopedic dictionary
encyclopedic dictionary


thuế giá trị gia tăng

[tʰwe˧˦ zaː˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ zaː˧˧ taŋ˧˧]

[tʰwej˨˩˦ jaː˨˩˦ ʈɪj˨˩ʔ jaː˧˧ taŋ˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾ej˦˥ jaː˦˥ ʈɪj˨˩˨ jaː˧˧ taŋ˧˧]


lính thuỷ

[lïŋ˧˦ tʰwi˧˩]

[lɨn˦˧˥ tʰwɪj˧˨]

[lɨn˦˥ tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦]


kho tàng

[xɔ˧˧ taːŋ˨˩]

[kʰɔ˧˧ taːŋ˦˩]

[xɔ˧˧ taːŋ˦˩]

[kʰɔ˧˧ taːŋ˨˩]

[xɔ˧˧ taːŋ˨˩]

kho (“warehouse (non-Sino-Vietnamese reading of 庫”) + tàng (“storehouse (藏)”).

com

warehouse (non-Sino-Vietnamese reading of <i class="Hani mention" lang="vi">庫</i>

storehouse (<i class="Hani mention" lang="vi">藏</i>)


pháo bông

[faːw˧˦ ʔɓəwŋ͡m˧˧]

[faːw˨˩˦ ʔɓəwŋ͡m˧˧]

[faːw˦˥ ʔɓəwŋ͡m˧˧]

pháo + bông, derived from pháo hoa with Sino-Vietnamese hoa replaced by native bông.

(Central Vietnam, Southern Vietnam) fireworks


xe dù

[sɛ˧˧ jʊw˦˩]

[sɛ˧˧ jʊw˨˩]

(vehicles, disapproving) a xe ca (“coach”) that is often small and cramped, and that underhandly takes in passengers along its route despite its limited capacity


𪱚

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 月 (nguyệt, “month”) + phonetic 上 (thượng).


công chuyện

[kəwŋ͡m˧˧ t͡ɕwiən˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ t͡ɕwiəŋ˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨]

Bố đi công chuyện một lát.

Imma take care of some business. I'll be back in a jiff.


tầm nhìn

[təm˨˩ ɲin˨˩]

[təm˦˩ ɲin˦˩]

[təm˨˩ ɲɨn˨˩]

tầm nhìn trên 10 km

(a field/line of) vision; a field of view; visibility

tầm nhìn chiến lược


tương khắc

[tɨəŋ˧˧ xak̚˧˦]

[tɨəŋ˧˧ kʰak̚˦˧˥]

[tɨəŋ˧˧ xak̚˦˧˥]

[tɨəŋ˧˧ kʰak̚˦˥]

[tɨəŋ˧˧ xak̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 相克, composed of 相 (“reciprocal”) and 克 (“to vanquish”).

vi-etym-sino

Meronyms: hoả khắc kim, kim khắc mộc, mộc khắc thổ, thổ khắc thuỷ, thuỷ khắc hoả

Coordinate term: tương sinh

(occult, divination) xiāngkè (the reciprocal subduing of the wuxing elements)


tương sinh

[tɨəŋ˧˧ sïŋ˧˧]

[tɨəŋ˧˧ ʂɨn˧˧]

[tɨəŋ˧˧ sɨn˧˧]

[tɨəŋ˧˧ ʂɨn˧˧]

[tɨəŋ˧˧ sɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 相生, composed of 相 (“reciprocal”) and 生 (“to give birth to”).

Meronyms: hoả sinh thổ, kim sinh thuỷ, mộc sinh hoả, thổ sinh kim, thuỷ sinh mộc

Coordinate term: tương khắc

(occult, divination) xiāngshēng (the reciprocal sustaining of the wuxing elements)


tân khổ

[təŋ˧˧ kʰow˧˨]

[təŋ˧˧ xow˧˨]

[təŋ˧˧ kʰow˨˩˦]

[təŋ˧˧ xow˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 辛苦. Compare cay đắng.

(literary, dated) distressing; laborious; difficult


xoay chiều

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-xoay chiều.wav

xoay (“to rotate”) + chiều (“direction”).


gió chiều nào theo chiều ấy

[zɔ˧˦ t͡ɕiəw˨˩ naːw˨˩ tʰɛw˧˧ t͡ɕiəw˨˩ ʔəj˧˦]

[jɔ˨˩˦ t͡ɕiw˦˩ naːw˦˩ tʰɛw˧˧ t͡ɕiw˦˩ ʔəj˨˩˦]

[jɔ˦˥ ciw˨˩ naːw˨˩ tʰɛw˧˧ ciw˨˩ ʔəj˦˥]

(literal) to follow whichever way the wind is blowing

swims with the tide
swims with the tide#English

(figurative) the person in question always swims with the tide; the person in question always goes with the prevailing opinion or winning team


thể khảm

[tʰej˨˩˦ kʰaːm˨˩˦]

[tʰej˨˩˦ xaːm˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 體 (“body; style; form”) and 嵌 (“to embed; to inlay”).


tá túc

[taː˧˦ tʊwk͡p̚˧˦]

[taː˨˩˦ tʊwk͡p̚˦˧˥]

[taː˦˥ tʊwk͡p̚˦˥]

xin tá túc một đêm

tá túc ở nhà một người bạn


giao lưu

Sino-Vietnamese word from 交流 (“to merge into a single flow”).

giao lưu văn hoá

Thời buổi này phải giao lưu mới khá lên được.

You have to network in order to advance your prospect these days.

to make friends or network with new people


nón lưỡi trai

[nɔn˧˦ lɨəj˦ˀ˥ t͡ɕaːj˧˧]

[nɔŋ˦˧˥ lɨj˧˨ ʈaːj˧˧]

[nɔŋ˦˥ lɨj˨˩˦ ʈaːj˧˧]

(Southern Vietnam, uncommon) a cap with visor


lưỡi trai

[lɨəj˦ˀ˥ t͡ɕaːj˧˧]

[lɨj˧˨ ʈaːj˧˧]

[lɨj˨˩˦ ʈaːj˧˧]


kính ngữ

[kïŋ˧˦ ŋɨ˦ˀ˥]

[kɨn˦˧˥ ŋɨ˧˨]

[kɨn˦˥ ŋɨ˨˩˦]


thụ phấn

[tʰu˧˨ʔ fən˧˦]

[tʰʊw˨˩ʔ fəŋ˦˧˥]

[tʰʊw˨˩˨ fəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 授 (“to give”) and 粉 (“pollen”) or Sino-Vietnamese word from 受 (“to take”) and 粉. Compare Japanese 授粉, 受粉 (jufun), Korean 수분 (subun).


bỏng ngô

[ʔɓawŋ͡m˧˩ ŋo˧˧]

[ʔɓawŋ͡m˧˨ ŋow˧˧]

[ʔɓɔŋ˧˨ ŋow˧˧]

[ʔɓawŋ͡m˨˩˦ ŋow˧˧]


hiến tế

[hiəŋ˦˧˥ tej˨˩˦]

(occult) to sacrifice as part of a religious ritual


Quý Mão

[wɪj˦˥ maːw˨˩˦]

the 40th year of the sexagenary cycle; the year of the Cat


kì đảo

[ki˨˩ ʔɗaːw˧˩]

[kɪj˦˩ ʔɗaːw˧˨]

[kɪj˨˩ ʔɗaːw˨˩˦]

(rare, dated) to pray (to a higher being for something)


nói đớt

[nɔj˧˦ ʔɗəːt̚˧˦]

[nɔj˨˩˦ ʔɗəːk̚˦˧˥]

[nɔj˦˥ ʔɗəːk̚˦˥]


gọi là

[ɣɔj˧˨ʔ laː˨˩]

[ɣɔj˨˩ʔ laː˦˩]

[ɣɔj˨˩˨ laː˨˩]


Pác Nặm

[paːk̚˦˧˥ nam˨˩ʔ]


tre già măng mọc

[t͡ɕɛ˧˧ zaː˨˩ maŋ˧˧ mawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʈɛ˧˧ jaː˦˩ maŋ˧˧ mawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʈɛ˧˧ jaː˨˩ maŋ˧˧ mawk͡p̚˨˩˨]

tre (“bamboo”) + già (“old”) + măng (“bamboo shoot”) + mọc (“grow”).

com

(literally) when bamboos grow old, young shoots spring up

(figuratively) when the old generations gone, the younger one will replace them


敬老得壽

kính lão đắc thọ
kính lão đắc thọ#Vietnamese

chữ Hán form of kính lão đắc thọ (“it's always a good idea to respect the elderly”).


bửn

Hắn chơi bửn dữ, nỏ chơi với hắn nữa.

He played real dirty, I'm not playing with him anymore.

Mày sống bửn thế mà vẫn sống là con người được à?

You live this dirty and you're somehow still a human?

(North Central Vietnam, Northern Vietnam) Alternative form of bẩn


hanh thông

[hajŋ̟˧˧ tʰəwŋ͡m˧˧]

[hɛɲ˧˧ tʰəwŋ͡m˧˧]

[han˧˧ tʰəwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 亨通, composed of 亨 and 通.


câu vui

câu (“to fish with a rod”) + vui (“joyful, merry”).

com

(colloquial and literary, disapproving) to seek vain enjoyment or entertainment


chiết cành

[t͡ɕiət̚˧˦ kajŋ̟˨˩]

[t͡ɕiək̚˦˧˥ kɛɲ˦˩]

layering; plant propagation by rooting cuttings


xung phong

[sʊwŋ͡m˧˧ fawŋ͡m˧˧]

[sʊwŋ͡m˧˧ fawŋ͡m˧˧]

[sʊwŋ͡m˧˧ fɔŋ˧˧]

[sʊwŋ͡m˧˧ fawŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 衝鋒.
The original meaning is "to charge ahead to assault", which probably developed into "to willingly throw oneself out of safety", then to current "to volunteer". Even now when its usage has spread widely outside of military contexts, the term still carries a slight militaristic tone.

Tuy có súng song số binh ít quá, sợ giặc bao vây rồi xung phong đánh xáp lá cà không thể cự nổi, bởi vậy quan chỉ huy truyền lịnh thối lui ra phía Bao Ngược đặng sai người về Gia Ðịnh báo ngay và xin binh tiếp viện.

1955, Hồ Biểu Chánh, chapter 6, in Hai vợ:

Although they had firearms, there were simply not enough soldiers; if surrounded by the enemies, they would not be able to face them head-on, so the commander decided to retreat to Bạo Ngược and sent a troop to Gia Định to report and ask for reinforcements.

xung phong trả lời câu hỏi

Có ai xung phong không?


sa lầy

[saː˧˧ ləj˨˩]

[ʂaː˧˧ ləj˦˩]

[saː˧˧ ləj˦˩]

[ʂaː˧˧ ləj˨˩]

[saː˧˧ ləj˨˩]


phái bộ

[faːj˧˦ ʔɓo˧˨ʔ]

[faːj˨˩˦ ʔɓow˨˩ʔ]

[faːj˦˥ ʔɓow˨˩˨]


hiểm trở

[hiəm˧˩ t͡ɕəː˧˩]

[hiəm˧˨ ʈəː˧˨]

[him˨˩˦ ʈəː˨˩˦]

(of terrain) dangerous and difficult, and with obstructions


thông thương

[tʰəwŋ͡m˧˧ tʰɨəŋ˧˧]

[tʰəwŋ͡m˧˧ tʰɨəŋ˧˧]

[tʰəwŋ͡m˧˧ tʰɨəŋ˧˧]

(of nations, regions, etc.) to have trade relations


công binh

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɓïŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɓɨn˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɓɨn˧˧]

(military) combat engineer; pioneer; sapper


tiền nhiệm

[tiən˨˩ ɲiəm˧˨ʔ]

[tiəŋ˦˩ ɲiəm˨˩ʔ]

[tiəŋ˨˩ ɲim˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 前任, composed of 前 and 任.

vi-etym-sino

người tiền nhiệm


bất trắc

[ʔɓət̚˧˦ t͡ɕak̚˧˦]

[ʔɓək̚˦˧˥ ʈak̚˦˧˥]

[ʔɓək̚˦˥ ʈak̚˦˥]


bất trắc

[ʔɓət̚˧˦ t͡ɕak̚˧˦]

[ʔɓək̚˦˧˥ ʈak̚˦˧˥]

[ʔɓək̚˦˥ ʈak̚˦˥]


dã ngoại

[zaː˦ˀ˥ ŋwaːj˧˨ʔ]

[jaː˧˨ ŋwaːj˨˩ʔ]

[jaː˨˩˦ ŋwaːj˨˩˨]

đi dã ngoại


tích trữ

[tïk̟̚˧˦ t͡ɕɨ˦ˀ˥]

[tɨt̚˦˧˥ ʈɨ˧˨]

[tɨt̚˦˥ ʈɨ˨˩˦]


hầy

Nói nghe hay hầy?

You really are just saying anything huh?

Vậy chứ món đó cũng đâu mắc lắm đâu hầy.

When you think about it, that stuff is actually not that expensive, no?

(Central Vietnam, Southern Vietnam) Sentence-final question particle.


cầu thị

[kəw˨˩ tʰi˧˨ʔ]

[kəw˦˩ tʰɪj˨˩ʔ]

[kəw˨˩ tʰɪj˨˩˨]

broaden one's horizons
broaden someone's horizons


trẻ sơ sinh

[t͡ɕɛ˧˩ səː˧˧ sïŋ˧˧]

[ʈɛ˧˨ ʂəː˧˧ ʂɨn˧˧]

[ʈɛ˧˨ səː˧˧ sɨn˧˧]

[ʈɛ˨˩˦ ʂəː˧˧ ʂɨn˧˧]

[ʈɛ˨˩˦ səː˧˧ sɨn˧˧]


lời nói đầu

[ləːj˨˩ nɔj˧˦ ʔɗəw˨˩]

[ləːj˦˩ nɔj˨˩˦ ʔɗəw˦˩]

[ləːj˨˩ nɔj˦˥ ʔɗəw˨˩]

lời (“word”) + nói (“to speak”) + đầu (“first”).

com

preface; foreword; introductory remarks; preamble; prelude


tiểu dẫn

[tiəw˧˩ zən˦ˀ˥]

[tiw˧˨ jəŋ˧˨]

[tiw˨˩˦ jəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 小引 (“preface”).


lời tựa

[ləːj˨˩ tɨə˧˨ʔ]

[ləːj˦˩ tɨə˨˩ʔ]

[ləːj˨˩ tɨə˨˩˨]


thủ phạm

[tʰu˧˩ faːm˧˨ʔ]

[tʰʊw˧˨ faːm˨˩ʔ]

[tʰʊw˨˩˦ faːm˨˩˨]


công hầu bá tử nam

Sino-Vietnamese word from 公 (“duke”), 侯 (“marquis”), 伯 (“count”) and 子 (“viscount”), from Chinese 公侯伯子男. Compare Japanese 公侯伯子男 (kōkōhakushidan). The correspondence between the Chinese and European ranks were wholly accidental, but were institutionalized in Qing China and Meiji Japan.

en:Chinese nobility#Peer ranks of the Zhou dynasty

(collective) the five ranks of nobility in feudal China

Meronyms: bá tước, công tước, hầu tước, nam tước, tử tước

(collective) the five ranks of peerage in feudal Europe


dã thú

[zaː˦ˀ˥ tʰu˧˦]

[jaː˧˨ tʰʊw˨˩˦]

[jaː˨˩˦ tʰʊw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 野獸, composed of 野 (“wild”) and 獸 (“beast”).

trường phái dã thú

Thì ra, dưới cái bình phong lòe loẹt, cốt lòe người kia, chúng hiện nguyên hình là những con dã thú. Vì là dã thú mới có thể ăn thịt đồng loại, ăn thịt một cách nghệ thuật và cảm thụ được niềm vui của hành động táng tận lương tâm.

1999, Lê Bảo, THƠ VIỆT NAM - TÁC GIẢ, TÁC PHẨM, LỜI BÌNH [VIETNAMESE POETRY: POETS, POEMS AND COMMENTARY], Nhà xuất bản Giáo dục:

It turned out, behind the garish screen of deception, their true colors are those of beasts. Being beasts, they had no qualms about cannibalizing their own ilk, eating them artistically, while relishing the joy of their depravity.


首犯

chữ Hán form of thủ phạm (“chief culprit”).


nêu bật

[new˧˧ ʔɓət̚˧˨ʔ]

[new˧˧ ʔɓək̚˨˩ʔ]

[new˧˧ ʔɓək̚˨˩˨]


làm tròn

[laːm˨˩ t͡ɕɔn˨˩]

[laːm˦˩ ʈɔŋ˦˩]

[laːm˨˩ ʈɔŋ˨˩]

to fulfill one's duties or responsibilities


đề ra

[ʔɗe˨˩ zaː˧˧]

[ʔɗej˦˩ ʐaː˧˧]

[ʔɗej˨˩ ɹaː˧˧]


nêu gương

[new˧˧ ɣɨəŋ˧˧]

[new˧˧ ɣɨəŋ˧˧]

[new˧˧ ɣɨəŋ˧˧]


tiền phong

[tiəŋ˦˩ fawŋ͡m˧˧]

[tiəŋ˦˩ fɔŋ˧˧]

[tiəŋ˨˩ fawŋ͡m˧˧]


cộng sự

[kəwŋ͡m˧˨ʔ sɨ˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ ʂɨ˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ sɨ˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˨˩˨ ʂɨ˨˩˨]

[kəwŋ͡m˨˩˨ sɨ˨˩˨]


hết nấc

[het̚˧˦ nək̚˧˦]

[het̚˦˧˥ nək̚˦˧˥]

[həːt̚˦˥ nək̚˦˥]

vui hết nấc


hỏa ngục

Traditional tone placement spelling of hoả ngục.


cơ đồ

[kəː˧˧ ʔɗo˨˩]

[kəː˧˧ ʔɗow˦˩]

[kəː˧˧ ʔɗow˨˩]


cơ duyên

[kəː˧˧ zwiən˧˧]

[kəː˧˧ jwiəŋ˧˧]

[kəː˧˧ j⁽ʷ⁾iəŋ˧˧]

群𡗉恩爱貝饒 / 機緣󰅹㐌歇兜倍之

1820, Nguyễn Du (阮攸), Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)^(https://vi.wikisource.org/wiki/Truyện_Kiều_(bản_Liễu_Văn_Ðường_1866)):

We still feel much love for one another, / The luck we were apportioned has not yet run out, so why hurry?

Còn nhiều ân ái với nhau, / Cơ duyên nào đã hết đâu vội gì?

amount of luck one is predestined to have


khôn cùng

[kʰoŋ˧˧ kʊwŋ͡m˦˩]

[xoŋ˧˧ kʊwŋ͡m˦˩]

[kʰoŋ˧˧ kʊwŋ͡m˨˩]

[xoŋ˧˧ kʊwŋ͡m˨˩]

khôn (“not having”) + cùng (“the end; limit”).


hậu thân

[həw˧˨ʔ tʰən˧˧]

[həw˨˩ʔ tʰəŋ˧˧]

[həw˨˩˨ tʰəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 後 (“later; after; post-”) and 身 (“body”).


hoả ngục

[hwaː˧˩ ŋʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[hwaː˧˨ ŋʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[waː˨˩˦ ŋʊwk͡p̚˨˩˨]


bám sát

[ʔɓaːm˧˦ saːt̚˧˦]

[ʔɓaːm˦˧˥ ʂaːk̚˦˧˥]

[ʔɓaːm˦˧˥ saːk̚˦˧˥]

[ʔɓaːm˦˥ ʂaːk̚˦˥]

[ʔɓaːm˦˥ saːk̚˦˥]


chủ tịch đoàn

[t͡ɕu˧˩ tïk̟̚˧˨ʔ ʔɗwaːn˨˩]

[t͡ɕʊw˧˨ tɨt̚˨˩ʔ ʔɗwaːŋ˦˩]

[cʊw˨˩˦ tɨt̚˨˩˨ ʔɗwaːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 主席團 (“presidium”).


vững mạnh

[vɨŋ˦ˀ˥ majŋ̟˧˨ʔ]

[vɨŋ˧˨ mɛɲ˨˩ʔ]

[vɨŋ˨˩˦ man˨˩˨]

[jɨŋ˨˩˦ man˨˩˨]


chủ lực

[t͡ɕu˧˩ lɨk̚˧˨ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ lɨk̚˨˩ʔ]

[cʊw˨˩˦ lɨk̚˨˩˨]


đoàn chủ tịch

[ʔɗwaːn˨˩ t͡ɕu˧˩ tïk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɗwaːŋ˦˩ t͡ɕʊw˧˨ tɨt̚˨˩ʔ]

[ʔɗwaːŋ˨˩ cʊw˨˩˦ tɨt̚˨˩˨]

đoàn (“group”) + chủ tịch (“president; chairperson”).


phòng tuyến

[fawŋ͡m˦˩ twiəŋ˦˧˥]

[fɔŋ˦˩ twiəŋ˦˧˥]

[fawŋ͡m˨˩ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]

(military) defense line; fortification line


ban bí thư

[ʔɓaːn˧˧ ʔɓi˧˦ tʰɨ˧˧]

[ʔɓaːŋ˧˧ ʔɓɪj˨˩˦ tʰɨ˧˧]

[ʔɓaːŋ˧˧ ʔɓɪj˦˥ tʰɨ˧˧]

ban (“group; board; committee”) + bí thư (“secretary”).


li khai

[lɪj˧˧ kʰaːj˧˧]

[lɪj˧˧ kʰaːj˧˧]

nhà nước li khai

to leave and establish an independent organization or polity from a part of an already existing organization/polity; to cause a schism


Vĩnh Nguơn

[vïŋ˦ˀ˥ ŋwəːn˧˧]

[vɨn˧˨ ŋwəːŋ˧˧]

[vɨn˨˩˦ ŋwəːŋ˧˧]

[jɨn˨˩˦ ŋwəːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 永元, with Southern reading of the second character. Doublet of Vĩnh Nguyên.


tiền tuyến

[tiəŋ˦˩ twiəŋ˦˧˥]

[tiəŋ˨˩ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]


tiến công

[tiən˧˦ kəwŋ͡m˧˧]

[tiəŋ˦˧˥ kəwŋ͡m˧˧]

[tiəŋ˦˥ kəwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 進攻 with the Northern reading of the first character. This compound can also be read as tấn công, with the Southern reading of the first character.


thích ứng

[tʰïk̟̚˧˦ ʔɨŋ˧˦]

[tʰɨt̚˦˧˥ ʔɨŋ˦˧˥]

[tʰɨt̚˦˥ ʔɨŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 適應, composed of 適 and 應.

vi-etym-sino

to adapt (to); to adjust (to); to accustom (to)


điều khiển từ xa

[ʔɗiəw˨˩ xiən˧˩ tɨ˨˩ saː˧˧]

[ʔɗiw˦˩ kʰiəŋ˧˨ tɨ˦˩ saː˧˧]

[ʔɗiw˦˩ xiəŋ˧˨ tɨ˦˩ saː˧˧]

[ʔɗiw˨˩ kʰiəŋ˨˩˦ tɨ˨˩ saː˧˧]

[ʔɗiw˨˩ xiəŋ˨˩˦ tɨ˨˩ saː˧˧]

điều khiển (“to control”) + từ (“from”) + xa (“far”).


vị thế

[vi˧˨ʔ tʰe˧˦]

[vɪj˨˩ʔ tʰej˨˩˦]

[vɪj˨˩˨ tʰej˦˥]

[jɪj˨˩˨ tʰej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 位 (“position; rank”) and 勢 (“power; force; authority”).


rút ruột

[zut̚˧˦ zuət̚˧˨ʔ]

[ʐʊk̚˦˧˥ ʐuək̚˨˩ʔ]

[ɹʊk͡p̚˦˥ ɹuək̚˨˩˨]


ăn chia

[ʔan˧˧ t͡ɕiə˧˧]

[ʔaŋ˧˧ t͡ɕiə˧˧]

[ʔaŋ˧˧ ciə˧˧]


đương chức

[ʔɗɨəŋ˧˧ t͡ɕɨk̚˧˦]

[ʔɗɨəŋ˧˧ t͡ɕɨk̚˦˧˥]

[ʔɗɨəŋ˧˧ cɨk̚˦˥]


lằn ranh đỏ

[lan˨˩ zajŋ̟˧˧ ʔɗɔ˧˩]

[laŋ˦˩ ʐɛɲ˧˧ ʔɗɔ˧˨]

[laŋ˨˩ ɹan˧˧ ʔɗɔ˨˩˦]


lằn ranh

[laŋ˦˩ ʐɛɲ˧˧]

[laŋ˨˩ ɹan˧˧]


ném bom

[nɛm˧˦ ʔɓɔm˧˧]

[nɛm˦˧˥ ʔɓɔm˧˧]

[nɛm˦˥ ʔɓɔm˧˧]


oanh tạc

[ʔwajŋ̟˧˧ taːk̚˧˨ʔ]

[ʔwɛɲ˧˧ taːk̚˨˩ʔ]

Sino-Vietnamese word from 轟炸, composed of 轟 (“to explode; to rumble; to blast”) and 炸 (“to explode; to burst; to bomb”).


tiêm kích

[tiəm˧˧ kïk̟̚˧˦]

[tiəm˧˧ kɨt̚˦˧˥]

máy bay tiêm kích
máy bay tiêm kích#Vietnamese

Short for máy bay tiêm kích (“fighter aircraft”).


oanh tạc cơ

[ʔwajŋ̟˧˧ taːk̚˧˨ʔ kəː˧˧]

[ʔwɛɲ˧˧ taːk̚˨˩ʔ kəː˧˧]

[(ʔ)wan˧˧ taːk̚˨˩˨ kəː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 轟炸機, composed of 轟炸 (“to bomb; to bombard”) and 機 (“machine”).


xuất cư

[swət̚˧˦ kɨ˧˧]

[swək̚˦˧˥ kɨ˧˧]

[s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ kɨ˧˧]


xuất cư

[swət̚˧˦ kɨ˧˧]

[swək̚˦˧˥ kɨ˧˧]

[s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ kɨ˧˧]


máy bay tiêm kích

[maj˧˦ ʔɓaj˧˧ tiəm˧˧ kïk̟̚˧˦]

[maj˨˩˦ ʔɓaj˧˧ tiəm˧˧ kɨt̚˦˧˥]

(aircraft, military) fighter aircraft; fighter plane; fighter


cú đêm

[ku˧˦ ʔɗem˧˧]

[kʊw˨˩˦ ʔɗem˧˧]

[kʊw˦˥ ʔɗem˧˧]

Tối nay cú đêm ôn tập để thi.

Tonight I'm gonna pull an all-nighter to study for exams.

to stay up very late or to pull an all-nighter


cú đêm

[ku˧˦ ʔɗem˧˧]

[kʊw˨˩˦ ʔɗem˧˧]

[kʊw˦˥ ʔɗem˧˧]


máy bay ném bom

[maj˧˦ ʔɓaj˧˧ nɛm˧˦ ʔɓɔm˧˧]

[maj˨˩˦ ʔɓaj˧˧ nɛm˦˧˥ ʔɓɔm˧˧]

[ma(ː)j˦˥ ʔɓa(ː)j˧˧ nɛm˦˥ ʔɓɔm˧˧]


sẹc

nhà siêu sẹc

a house located very deep within a network of alleys and therefore its address contains many slashes

(colloquial) the slash symbol (/) when used on home addresses, with each slash represents a branching


thiền định

[tʰiən˨˩ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[tʰiəŋ˦˩ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[tʰiəŋ˨˩ ʔɗɨn˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 禪定, composed of 禪 and 定.


bậc thầy

[ʔɓək̚˧˨ʔ tʰəj˨˩]

[ʔɓək̚˨˩ʔ tʰəj˦˩]

[ʔɓək̚˨˩˨ tʰəj˨˩]


tôn thờ

[ton˧˧ tʰəː˨˩]

[toŋ˧˧ tʰəː˦˩]

[toŋ˧˧ tʰəː˨˩]


dầu vậy

[zəw˨˩ vəj˧˨ʔ]

[jəw˦˩ vəj˨˩ʔ]

[jəw˨˩ vəj˨˩˨]

[jəw˨˩ jəj˨˩˨]


vắng bóng

[vaŋ˧˦ ʔɓawŋ͡m˧˦]

[vaŋ˦˧˥ ʔɓawŋ͡m˦˧˥]

[vaŋ˦˧˥ ʔɓɔŋ˦˧˥]

[vaŋ˦˥ ʔɓawŋ͡m˦˥]

[jaŋ˦˥ ʔɓawŋ͡m˦˥]


cắt đứt

[kat̚˧˦ ʔɗɨt̚˧˦]

[kak̚˦˧˥ ʔɗɨk̚˦˧˥]

[kak̚˦˥ ʔɗɨk̚˦˥]


chạy trốn

[t͡ɕaj˧˨ʔ t͡ɕon˧˦]

[t͡ɕaj˨˩ʔ ʈoŋ˦˧˥]

[ca(ː)j˨˩˨ ʈoŋ˦˥]


lên án

[len˧˧ ʔaːŋ˦˧˥]

[ləːn˧˧ ʔaːŋ˦˥]

Quan chức lên án vụ ném bom.


trốn thoát

[t͡ɕon˧˦ tʰwaːt̚˧˦]

[ʈoŋ˦˧˥ tʰwaːk̚˦˧˥]

[ʈoŋ˦˥ tʰ⁽ʷ⁾aːk̚˦˥]


thèm muốn

[tʰɛm˨˩ muən˧˦]

[tʰɛm˦˩ muəŋ˦˧˥]

[tʰɛm˨˩ muəŋ˦˥]

to thirst (for); to crave (for), to hunger (for); to covet


hào quang

[haːw˨˩ waːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 豪光, composed of 豪 and 光.


môn phái

[moŋ˧˧ faːj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 門派, composed of 門 and 派.


vi lượng đồng căn

[vi˧˧ lɨəŋ˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ kan˧˧]

[vɪj˧˧ lɨəŋ˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˦˩ kaŋ˧˧]

[vɪj˧˧ lɨəŋ˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩ kaŋ˧˧]

[jɪj˧˧ lɨəŋ˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩ kaŋ˧˧]