將

tương (romanization)
tướng (romanization)

chữ Hán form of tướng
(military) general; commander

chữ Hán form of tướng
general; commander


Chủ nhật

(government) alternative letter-case form of chủ nhật


tá

(military) field officer (higher than uý but lower than tướng)


tên

head

筅, 箭, 𥏋, 𢏡, 𥏌

vi-noun

筅, 箭, 𥏋, 𢏡, 𥏌

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 箭 (“arrow”, SV: tiễn).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tiễn</i>


súng

cây (classifier)
khẩu (classifier)
銃 (CJK)
𭴤 (CJK)


中東

(geopolitics) Middle East (the geopolitical region at the intersection of Asia, Africa and Europe, comprising West Asia excluding the South Caucasus and additionally including all of Egypt and all of Turkey)


công phu

Sino-Vietnamese word from 功夫. Semantic loan from English kung fu, from Mandarin 功夫 (gōngfu).

[kəwŋ͡m˧˧ fu˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ fʊw˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ fʊw˧˧]

Trong các giải còn lại, không có gì bất ngờ khi tuyệt tác hoạt hình 3D Wall-E của Hãng Pixar đoạt giải phim hoạt hình xuất sắc nhất khi vượt qua Bolt (Tia chớp) và Kungfu panda (Công phu gấu trúc).

2009, Hiếu Trung, “Vinh quang thuộc về Slumdog, Kate Winslet và Heath Ledger”, in Tuổi trẻ online:

The remaining big awards do not surprise, as Pixar's masterpiece of 3D animation takes the award for best animation, besting Bolt (Bolt) and Kungfu Panda (Panda Kung fu^([sic])).

(martial arts, rare, chiefly in awkward translation from English) kung fu


thái cực quyền

[tʰaːj˧˦ kɨk̚˧˨ʔ kwiən˨˩]

[tʰaːj˨˩˦ kɨk̚˨˩ʔ kwiəŋ˦˩]

[tʰaːj˦˥ kɨk̚˨˩˨ wiəŋ˨˩]


quyền

Bài quyền này chỉ dành cho biểu diễn thôi.

This style is only for show performance.

Long Hổ Quyền! Khai quyền!

tuý quyền

(martial arts) martial arts move, or a systematic set of such moves; a martial arts style


chông

head

終, 蔠, 柊, 苳, 𱤎

vi-noun

終, 蔠, 柊, 苳, 𱤎

[t͡ɕəwŋ͡m˧˧]

[t͡ɕəwŋ͡m˧˧]

From Proto-Vietic *coːŋ. Cognate with Arem ⁿcʊŋ ("thorn"), Kha Phong coːŋ¹.
The vowel correspondence with Arem, while unusual, is also seen in Vietnamese trốc vs. Arem ulʊk ("head").


nguyên

Sino-Vietnamese word from 元 (“first; former”). The monetary sense is from modern Mandarin 元 (yuán), which was artificially made into a simplified form of 圓 /圆 (yuán, viên).

vi-etym-sino

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nguyên.wav

nguyên Chủ tịch nước…

nguyên Tổng bí thư…


hết

Inherited from Proto-Vietic *heːt, from Proto-Austroasiatic *ʔətʔ (“lack; to cease”). Cognate with Thavung hɨ́t ("all"), Bahnar ơ̆t (“to hold breath, to fast”), Proto-Katuic *ʔet (“exhausted”) (whence Kuy ʔɛt ("tired")), Mon အိုတ် (“to be finished, exhausted”), Khmer អត់ (ʼɑt), Pear ʔet ("not"), Sa'och ʔeːt ("all"), Riang [Lang] ʔət¹ ("to stop, to halt").
Insertion of initial *h in Vietic can also be seen in *tŋ-ʔaːm (“jaw”) (> Vietnamese hàm, Late Vietic), *huːɲ (“to kiss”) (> Vietnamese hôn), *hanʔ (“he, she, it”) (> Vietnamese hắn), *haːr (“two”) (> Vietnamese hai), *hoːj (“foul-smelling”) (> Vietnamese hôi), *hɔːŋʔ (“river, brook”), *haːŋʔ (“to open (mouth)”).
For the semantic relationship, compare maybe English over, over-, German alle, all.


cơ

(historical, military) military unit consisting of 10 or 200–500 soldiers.


trận

dàn trận

bày trận

bày binh bố trận


lộc

[ləwk͡p̚˧˨ʔ]

[ləwk͡p̚˨˩ʔ]

[ləwk͡p̚˨˩˨]

hưởng lộc

to enjoy pays and benefits as a mandarin

(history, feudalism) some sort of pay/salary of a mandarin/courtier


trục

[t͡ɕʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʈʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʈʊwk͡p̚˨˩˨]

trục kháng chiến; trục kháng cự

trục phát xít


cục

Sino-Vietnamese word from 局. For the classifier sense, compare 局部 (cục bộ, “a smaller entity; part”).

[kʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[kʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[kʊwk͡p̚˨˩˨]

(government) an office under a bộ (“ministry”)


súng liên thanh

vi-noun

(classifier khẩu) súng liên thanh • (銃連聲)

[sʊwŋ͡m˧˦ liən˧˧ tʰajŋ̟˧˧]

[ʂʊwŋ͡m˦˧˥ liəŋ˧˧ tʰɛɲ˧˧]

[sʊwŋ͡m˦˧˥ liəŋ˧˧ tʰɛɲ˧˧]

[ʂʊwŋ͡m˦˥ liəŋ˧˧ tʰan˧˧]

[sʊwŋ͡m˦˥ liəŋ˧˧ tʰan˧˧]

From súng (銃) (“gun”) + liên (連) (“to join; continuously”) + thanh (聲) (“sound”).


giải ngũ

[zaːj˧˩ ŋu˦ˀ˥]

[jaːj˧˨ ŋʊw˧˨]

[jaːj˨˩˦ ŋʊw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 解 (“to release”) and 伍 (“a squad of five soldiers”).

vi-etym-sino

(military) to be demobilized; to be discharged; to be decommissioned


lữ đoàn

[lɨ˦ˀ˥ ʔɗwaːn˨˩]

[lɨ˧˨ ʔɗwaːŋ˦˩]

[lɨ˨˩˦ ʔɗwaːŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lữ đoàn.wav

Sino-Vietnamese word from 旅團, composed of 旅 (“travel”) and 團 (“group”).


sĩ

sĩ nông công thương

intelligentsia, peasants, craftsmen, and merchants

tướng sĩ

liệt sĩ

1759, Lê Quý Đôn, Đại Việt thông sử (Thorough Historical Records of Great Việt); 1973, Vietnamese translation by Lê Mạnh Liêu
Bởi vậy ngài bèn đại hội tướng sĩ, bàn tính việc khởi binh.

Therefore, he held a great meeting with the generals and officers, to discuss raising armies.

(military, in compounds) warrior, soldier, officer (commissioned or non-commissioned)


binh

Sino-Vietnamese word from 兵 (“soldier”).

dùng/dụng binh

(military, chiefly in fixed expression) troops


Xô viết

From French soviet, from Russian совет (sovet).

Xô-viết (alternative)
xô viết (alternative)
xô-viết (alternative)

Ngày 20 và 21 tháng 4 năm 1917, dưới sự lãnh đạo của Đảng Bônsêvich, hàng chục vạn người Nga xuống đường biểu tình hòa bình với các khẩu hiệu: ‘Tất cả chính quyền về tay Xô Viết’^([sic])!, ‘Hòa bình, ruộng đất, bánh mỳ’!

2011, “Kỷ niệm 104 năm Cách mạng tháng Mười Nga: Chân lý là cụ thể, cách mạng là sáng tạo [In Commemoration of the 104th Anniversary of the Russian October Revolution: Truth is Concrete, Revolution is Creative]”, in Báo Điện Tử Đảng Cộng Sản Việt Nam [Communist Party of Vietnam – Online Newspaper], archived from the original on 2024-10-07:

On 20 and 21 April 1917, under the Bolshevik Party's leadership, hundreds of thousands of Russians came down to the streets to peacefully protest with the slogans: ‘All Power to the Soviets!’ and ‘Peace, Land, and Bread!’

Trong các Xô viết, quần chúng nhân dân tự tổ chức, quản lý mọi mặt của đời sống xã hội và đó chính là những Xô viết đầu tiên trong lịch sử cách mạng Việt Nam – Xô viết Nghệ - Tĩnh.

2020, Trần Thị Bình, PhD, “Dấu ấn Xô viết Nghệ - Tĩnh trên hành trình đấu tranh vì độc lập, tự do [The Mark Left by the Nghệ-Tĩnh Soviets in the Struggle-Ridden Journey towards Independence and Freedom]”, in Tạp chí Tuyên giáo [Propaganda Magazine], archived from the original on 2024-10-07:

In the soviets, the people self-organized and managed all aspects of social life; and those were the first soviets in Vietnamese revolutionary history – the Nghệ-Tĩnh soviets.

(socialism, historical) soviet (a workers' council)


chính trị

[t͡ɕïŋ˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ]

[t͡ɕɨn˦˧˥ ʈɪj˨˩ʔ]

[cɨn˦˥ ʈɪj˨˩˨]

nhà chính trị


chính trị

[t͡ɕïŋ˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ]

[t͡ɕɨn˦˧˥ ʈɪj˨˩ʔ]

[cɨn˦˥ ʈɪj˨˩˨]

ổn định chính trị


tuổi

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 歲 (“age”, SV: tuế).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tuế</i>

vi-etym-sino

Ông 70 tuổi xuân, 50 tuổi Đảng.

He's 70 years "young" and he worked as an active Party member for 50 years.


phần tử

[fən˨˩ tɨ˧˩]

[fəŋ˦˩ tɨ˧˨]

[fəŋ˨˩ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 分子, composed of 分 (“portion”) and 子 (“child; small thing”), from Japanese 分子 (bunshi), from Middle Chinese 分子 (bjunH tsiX, “part; division; component; member”, literally “portion child”).
The tone is slightly irregular, and a regular form would be *phận tử. For the tone difference between phần tử and phân tử, see phần. Doublet of phân tử. Cognate with Mandarin 分子 (fènzǐ) and Cantonese 分子 (fan6 zi2).

der

Commentary of Guliang, circa 206 BCE– 9 CE

燕周之分子也

phần tử cực đoan

(politics, chiefly in compounds) an element


toàn quyền

[twaːŋ˦˩ kwiəŋ˦˩]

[t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ wiəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 全權 (“full power”).

vi-etym-sino

toàn-quyền (alternative)
tuyền-quyền (alternative)

(government, diplomacy) full executive power


toàn quyền

[twaːŋ˦˩ kwiəŋ˦˩]

[t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ wiəŋ˨˩]

đại sứ đặc mệnh toàn quyền

an ambassador extraordinary and plenipotentiary


bộ

Sino-Vietnamese word from 部, from Literary Chinese 部 (bù). 部 (bù) is used for ministries based on historical and modern Chinese models. South Korea also uses 部 (bù), while feudal Korea used 조 (jo), from Literary Chinese 曹 (cáo, “agency”). North Korea and Japan use 省 (tỉnh), which was a higher type of government agency in feudal China.

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-bộ.wav

Bộ Binh / Binh Bộ

Bộ Hình / Hình Bộ

Bộ Giáo dục và Đào tạo

the the Ministry of Education and Training

Bộ Quốc phòng

Bộ Quốc phòng

(government) a ministry-level department in countries where the English word ministry is not used


cố

Sino-Vietnamese word from 故. Doublet of cụ and cớ.

cố Tổng Bí thư Trường Chinh


đẳng

Sino-Vietnamese word from 等 (“rank, grade”).

nhất đẳng/đẳng 1

Murata/Suzuki bảy/thất đẳng


quân sự

[kwən˧˧ sɨ˧˨ʔ]

[kwəŋ˧˧ ʂɨ˨˩ʔ]

[kwəŋ˧˧ sɨ˨˩ʔ]

[wəŋ˧˧ ʂɨ˨˩˨]

[wəŋ˧˧ sɨ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 軍事 (“military affairs”).


quân sự

[kwən˧˧ sɨ˧˨ʔ]

[kwəŋ˧˧ ʂɨ˨˩ʔ]

[kwəŋ˧˧ sɨ˨˩ʔ]

[wəŋ˧˧ ʂɨ˨˩˨]

[wəŋ˧˧ sɨ˨˩˨]

Sinh viên nào cũng phải đi học quân sự một tháng.

Every [college] student has to go through one month of national defense education.

giáo dục quốc phòng
giáo dục quốc phòng#Vietnamese

(colloquial, education, communism) synonym of giáo dục quốc phòng (“national defense education”)


đối tượng

[ʔɗoj˧˦ tɨəŋ˧˨ʔ]

[ʔɗoj˨˩˦ tɨəŋ˨˩ʔ]

[ʔɗoj˦˥ tɨəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 對象, composed of 對 (“to face; opposite”) and 象 (“appearance; phenomenon”), Japanese 対象 (taishō, “object; target”).

Công an đã bắt giữ 5 đối tượng.

(law enforcement) an arrested individual


súng trường

[sʊwŋ͡m˧˦ t͡ɕɨəŋ˨˩]

[ʂʊwŋ͡m˦˧˥ ʈɨəŋ˦˩]

[sʊwŋ͡m˦˧˥ ʈɨəŋ˦˩]

[ʂʊwŋ͡m˦˥ ʈɨəŋ˨˩]

[sʊwŋ͡m˦˥ ʈɨəŋ˨˩]


phòng

Sino-Vietnamese word from 房 (“room”). Doublet of buồng.

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-phòng.wav

(government) a department directly under a ministry (bộ)


lê dương

[le˧˧ zɨəŋ˧˧]

[lej˧˧ jɨəŋ˧˧]

[lej˧˧ jɨəŋ˧˧]

Borrowed from French légion, with phono-semantic matching from dương (洋, “foreign”).
Compare also the case of âm li (“amplifier”).

Lê dương La Mã


đồng chí

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ t͡ɕi˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ t͡ɕɪj˨˩˦]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ cɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 同志, composed of 同 (“same”) and 志 (“will”).

Đồng chí Kim bắn trúng hồng tâm khi chỉ mới ba tuổi.

Comrade Kim could hit the bullseye when he was just three.

Đồng chí Bùi Văn A từ trần năm 2019, thọ 50 tuổi Đảng.

Comrade Bùi Văn A left us in 2019, after 50 years as a Party member.


tư bản

[tɨ˧˧ ʔɓaːn˧˩]

[tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˧˨]

[tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 資本, composed of 資 (“money”) and 本 (“funds”), from Japanese 資本 (shihon) (used as a translation of English capital), from Literary Chinese 資本 (zīběn, “funds”).

tư bản bất biến

tư bản khả biến

tư bản cố định

tư bản lưu động

nhà tư bản

Karl Marx (1962) [1867] “VIII-1”, in Das Kapital. Band I (Marx-Engels-Werke), volume 23; Vietnamese translation from “VIII-1”, in Tư bản, Quyển I (C. Mác và Ph. Ăng-ghen – Toàn tập), volume 23, 2002; English translation from “X-1”, in Capital, Volume I (Marx/Engels Collected Works), volume 35, 1996
Là nhà tư bản, hắn ta chỉ là sự hiện thân của tư bản mà thôi. Linh hồn hắn chính là linh hồn của tư bản. Mà tư bản chỉ có một nguyện vọng sống còn duy nhất, đó là nguyện vọng làm tăng thêm, tạo ra giá trị thặng dư, sử dụng phần bất biến của nó, tức là các tư liệu sản xuất, để cố hút lấy một khối lượng lao động thặng dư nhiều nhất.
Tư bản là lao động chết, nó giống như con quỷ hút máu chỉ sống nhờ hút được lao động sống, và nó càng hút được nhiều lao động sống bao nhiêu thì nó lại càng sống được nhiều bấy nhiêu,
As capitalist, he is only capital personified. His soul is the soul of capital. But capital has one single life impulse, the tendency to create value and surplus value, to make its constant factor, the means of production, absorb the greatest possible amount of surplus labour.
Capital is dead labour, that, vampire-like, only lives by sucking living labour, and lives the more, the more labour it sucks.

(socialism, communism, capitalism) capital


tư bản

[tɨ˧˧ ʔɓaːn˧˩]

[tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˧˨]

[tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˨˩˦]

(socialism, communism, capitalism) capitalist


nghị viện

[ŋi˧˨ʔ viən˧˨ʔ]

[ŋɪj˨˩ʔ viəŋ˨˩ʔ]

[ŋɪj˨˩˨ viəŋ˨˩˨]

[ŋɪj˨˩˨ jiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 議院, composed of 議 (“to discuss”) and 院 (“chamber”), from Japanese 議院 (giin, “legislative chamber”). The Japanese etymon is used of the upper and lower houses of a bicameral legislature, particularly those of the Diet, while 議会 (gikai) is used for the whole legislature itself.

bor

Meronyms: hạ nghị viện, nghị sĩ, thượng nghị viện

Nghị viện/Quốc hội Mĩ

Nghị viện/Quốc hội Anh

Nghị viện/Quốc hội Pháp

Nghị viện/Quốc hội Nhật Bản

Nghị viện châu Âu

Nghị viện California


đai

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 帶 (SV: đái).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đái</i>

vi-etym-sino

đai đen

đai xanh 2 đẳng

Cuối tuần này tao thi lên đai.

I'm gonna be taking a rank-up exam near the end of this week.


thể thuật

[tʰe˧˩ tʰwət̚˧˨ʔ]

[tʰej˧˨ tʰwək̚˨˩ʔ]

[tʰej˨˩˦ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 體術, from Japanese 体術.


nhu đạo

[ɲu˧˧ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[ɲʊw˧˧ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[ɲʊw˧˧ ʔɗaːw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 柔道, composed of 柔 (“soft”) and 道 (“way”), from Japanese 柔道 (jūdō).


hiệp khí đạo

[hiəp̚˧˨ʔ xi˧˦ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[hiəp̚˨˩ʔ kʰɪj˨˩˦ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[hiəp̚˨˩ʔ xɪj˨˩˦ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[hip̚˨˩˨ kʰɪj˦˥ ʔɗaːw˨˩˨]

[hip̚˨˩˨ xɪj˦˥ ʔɗaːw˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-hiệp khí đạo.wav

Sino-Vietnamese word from 合氣道, orthographic borrowing from Japanese 合気道 (aikidō)


không thủ

[xəwŋ͡m˧˧ tʰu˧˩]

[kʰəwŋ͡m˧˧ tʰʊw˧˨]

[xəwŋ͡m˧˧ tʰʊw˧˨]

[kʰəwŋ͡m˧˧ tʰʊw˨˩˦]

[xəwŋ͡m˧˧ tʰʊw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 空手, orthographic borrowing from Japanese 空手


Việt Võ Đạo

[viət̚˧˨ʔ vɔ˦ˀ˥ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[viək̚˨˩ʔ vɔ˧˨ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[viək̚˨˩˨ vɔ˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˨]

[jiək̚˨˩˨ jɔ˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 越 (“Vietnamese”) and 武道 (“martial arts”).

vi-etym-sino

(neologism, martial arts) synonym of Vovinam


Vovinam

[vɔ˧˧ vi˧˧ naːm˧˧]

[vɔ˧˧ vɪj˧˧ naːm˧˧]

[vɔ˧˧ vɪj˧˧ naːm˧˧]

[jɔ˧˧ jɪj˧˧ naːm˧˧]

Anglicized clipping of Võ Việt Nam (literally “Vietnamese Martial Arts Form”).


thổ địa

[tʰo˧˩ ʔɗiə˧˨ʔ]

[tʰow˧˨ ʔɗiə˨˩ʔ]

[tʰow˨˩˦ ʔɗiə˨˩˨]

cách mạng thổ địa

the "revolutions" for publicizing private land

(communism) regarding the confiscation of private land owned by feudal landlords for public use, especially for poor indentured farmers


cước

Sino-Vietnamese word from 腳 (“foot, leg”).


Đông Du

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ zu˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ jʊw˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ jʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 東遊 (“journey to the East”).

(historical, politics) a political movement founded by Phan Bội Châu that encouraged youths to go to study in Japan


bi-đông

[ʔɓi˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʔɓɪj˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʔɓɪj˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]


bốt

(military, obsolete) post; troop station


chuẩn tinh

[t͡ɕwən˧˩ tïŋ˧˧]

[t͡ɕwəŋ˧˨ tɨn˧˧]

[c⁽ʷ⁾əŋ˨˩˦ tɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 準星, from Japanese 準星


đại tướng

[ʔɗaːj˧˨ʔ tɨəŋ˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ tɨəŋ˦˧˥]

[ʔɗaːj˨˩˨ tɨəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 大將, composed of 大 (“grand”) and 將 (“general”). Compare Korean 대장 (daejang, “four-star general”) and Japanese 大将 (taishō, “three-star general”).

cog

Tôi, đại tướng Dương Văn Minh, tổng thống chính quyền Sài Gòn, kêu gọi Quân lực Việt Nam Cộng hòa hạ vũ khí đầu hàng không điều kiện Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.

1975, Dương Văn Minh, Surrender broadcast of South Vietnam:

I, General Duong Van Minh, President of the Saigon Government, call on the Army of the Republic of Vietnam to lay down their weapons and unconditionally surrender to the Liberation Army of South Vietnam.

(military, of an army or ground force) a general


thượng tướng

[tʰɨəŋ˧˨ʔ tɨəŋ˧˦]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ tɨəŋ˦˧˥]

[tʰɨəŋ˨˩˨ tɨəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 上將, composed of 上 (“upper”) and 將 (“general”). Compare Mandarin 上將 /上将 (shàngjiàng, “three-star general”) and North Korean 상장 (sangjang, “three-star colonel general”).

cog

(military, of an army or ground force) a colonel general


trung tướng

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˦˧˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 中將, composed of 中 (“middle”) and 將 (“general”), from Japanese 中将 (chūjō), originally a military rank under the feudal ritsuryō system that was repurposed by the Imperial Armed Forces, and subsequently by other East Asian militaries.

vi-etym-sino

lieutenant general
lieutenant general#English


thiếu tướng

[tʰiəw˧˦ tɨəŋ˧˦]

[tʰiw˨˩˦ tɨəŋ˦˧˥]

[tʰiw˦˥ tɨəŋ˦˥]


đại tá

[ʔɗaːj˧˨ʔ taː˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ taː˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩˨ taː˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đại tá.wav


thượng tá

[tʰɨəŋ˧˨ʔ taː˧˦]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ taː˨˩˦]

[tʰɨəŋ˨˩˨ taː˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thượng tá.wav


trung tá

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ taː˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ taː˨˩˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ taː˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-trung tá.wav

Sino-Vietnamese word from 中佐, from Japanese 中佐 (“lieutenant colonel of the army or air force; commander of the navy”)


thiếu tá

[tʰiəw˧˦ taː˧˦]

[tʰiw˨˩˦ taː˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thiếu tá.wav

Sino-Vietnamese word from 少佐, from Japanese 少佐 (“major of the army or air force; lieutenant commander of the navy”)

lieutenant commander
lieutenant commander

(military, navy, coast guard) lieutenant commander


đại uý

[ʔɗaːj˧˨ʔ ʔwi˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʔwɪj˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩˨ (ʔ)wɪj˦˥]

(military, navy, coast guard) lieutenant


thượng uý

[tʰɨəŋ˧˨ʔ ʔwi˧˦]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ ʔwɪj˨˩˦]

[tʰɨəŋ˨˩˨ (ʔ)wɪj˦˥]

(military, navy, coast guard) sub-lieutenant


trung uý

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ʔwi˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔwɪj˨˩˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ (ʔ)wɪj˦˥]

(military, army) lieutenant; first lieutenant


thiếu uý

[tʰiəw˧˦ ʔwi˧˦]

[tʰiw˨˩˦ ʔwɪj˨˩˦]

(military, army) junior lieutenant; second lieutenant


đô đốc

[ʔɗo˧˧ ʔɗəwk͡p̚˧˦]

[ʔɗow˧˧ ʔɗəwk͡p̚˦˧˥]

[ʔɗow˧˧ ʔɗəwk͡p̚˦˥]


phó đô đốc

[fɔ˧˦ ʔɗo˧˧ ʔɗəwk͡p̚˧˦]

[fɔ˨˩˦ ʔɗow˧˧ ʔɗəwk͡p̚˦˧˥]

[fɔ˦˥ ʔɗow˧˧ ʔɗəwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 副 (“vice-”) and 都督 (“admiral”).

vi-etym-sino

(military, navy, coast guard) a vice admiral


chuẩn đô đốc

head

chuẩn đô đốc

vi-noun

chuẩn đô đốc

[t͡ɕwən˧˩ ʔɗo˧˧ ʔɗəwk͡p̚˧˦]

[t͡ɕwəŋ˧˨ ʔɗow˧˧ ʔɗəwk͡p̚˦˧˥]

[c⁽ʷ⁾əŋ˨˩˦ ʔɗow˧˧ ʔɗəwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 准 (“quasi-”) and 都督 (“admiral”). In Chinese, Japanese and Korean, 准 (zhǔn), meaning "quasi-" or "almost", is typically reserved for 准將 (zhǔnjiàng, “brigadier (general); (air) commodore”, literally “quasi-general officer”) and 准尉 (zhǔnwèi, “warrant officer”, literally “quasi-junior officer”), which is an additional fourth or fifth rank just below 少將 /少将 (shàojiàng, “major general; rear admiral; air mashal”) or 少尉 (shàowèi, “first lieutenant; lieutenant junior grade; flying officer”). 准 (zhǔn) is thus outside the typical prefix scheme which includes 大 (highest), 上 ((second) highest), 中 (middle) and 少 (lowest). For the rank of "rear admiral", the prefix 少 would be more suitable (compare the army and air counterpart, thiếu tướng (“major general; air vice-marshal”)), but given Vietnamese's comparatively unorthodox and peculiar terminology, it is not used for this naval rank.

vi-etym-sino

(military, of a navy or coast guard) a rear admiral


thượng sĩ

[tʰɨəŋ˧˨ʔ si˦ˀ˥]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ ʂɪj˧˨]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ sɪj˧˨]

[tʰɨəŋ˨˩˨ ʂɪj˨˩˦]

[tʰɨəŋ˨˩˨ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 上士, composed of 上 (“super-; over-; upper”) and 士 (“learned person; soldier”), from Chinese 上士 (shàngshì, “staff sergeant of the army or air force; petty officer first class of the navy”).


thượng sĩ

[tʰɨəŋ˧˨ʔ si˦ˀ˥]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ ʂɪj˧˨]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ sɪj˧˨]

[tʰɨəŋ˨˩˨ ʂɪj˨˩˦]

[tʰɨəŋ˨˩˨ sɪj˨˩˦]


trung sĩ

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ si˦ˀ˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʂɪj˧˨]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ sɪj˧˨]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʂɪj˨˩˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 中士, from Chinese 中士 (zhōngshì, “sergeant of the army or air force; petty officer second class of the navy”)


hạ sĩ

[haː˧˨ʔ si˦ˀ˥]

[haː˨˩ʔ ʂɪj˧˨]

[haː˨˩ʔ sɪj˧˨]

[haː˨˩˨ ʂɪj˨˩˦]

[haː˨˩˨ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 下士, composed of 下 (“below”) and 士 (“learned person; soldier”), from Chinese 下士 (xiàshì, “corporal of the army or air force; petty officer third class of the navy”)


Trung Đông

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Trung Đông.wav

Sino-Vietnamese word from 中東, composed of 中 (“middle”) and 東 (“east”).

vi-etym-sino

(geopolitics) Middle East (the geopolitical region at the intersection of Asia, Africa and Europe, comprising West Asia excluding the South Caucasus and additionally including all of Egypt and all of Turkey)


bí thư

[ʔɓi˧˦ tʰɨ˧˧]

[ʔɓɪj˨˩˦ tʰɨ˧˧]

[ʔɓɪj˦˥ tʰɨ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bí thư.wav

Sino-Vietnamese word from 秘書, Chinese 秘書 /秘书 (mìshū, “non-communist secretary”). Compare thư kí (“non-communist secretary”). Vietnamese uses an opposite distinction to Chinese's as to whether the secretary in question works for the communist government or not.

der

bí thư tỉnh uỷ/thành uỷ

the secretary of a provincial committee/committee of a thành phố trực thuộc trung ương of the Communist Party


cánh tả

[kajŋ̟˧˦ taː˧˩]

[kɛɲ˦˧˥ taː˧˨]

cánh (“wing”) + Sino-Vietnamese word from 左 (“left”), a calque of English left-wing


cánh hữu

[kɛɲ˦˧˥ hɨw˧˨]

cánh (“wing”) + Sino-Vietnamese word from 右 (“right”), a calque of English right-wing.


bộ trưởng

[ʔɓo˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[ʔɓow˨˩ʔ ʈɨəŋ˧˨]

[ʔɓow˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 部長, composed of 部 (“ministry”) and 長 (“chief”), from Chinese 部長 /部长 (bùzhǎng). The use of Literary Chinese 部 (bù) for modern ministries are unique to China, Vietnam and South Korea, but only the former two use Chinese 部長 /部长 (bùzhǎng), while South Korea uses a more etymologically generic term, 장관 (janggwan, literally “chief official”). Japanese 部長 (buchō, “division chief; club president”) and Korean 부장 (bujang, “division chief”) make use of other senses of Literary Chinese 部 (bù).

cog

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

(Baonghean.vn) -Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius tuyên bố khả năng nổ ra một cuộc chiến mới ở châu Âu không còn là điều không thể tưởng tượng được và xã hội Đức phải thích ứng với thực tế này, đồng thời kêu gọi chính phủ tăng chi tiêu quân sự.

2023 October 31, “Bộ trưởng Quốc phòng Đức cho rằng cần thích ứng với khả năng nổ ra chiến tranh [Germany Minister of Defense Emphasized Need for Adapting to War Potential]”, in Nghệ An:

Baonghean.vn: Minister of Defense Boris Pistorius claimed the potential for a new war in Europe is no longer hypothetical and Germany must adapt to this new reality, while calling on the government to increase military spending.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin, 70 tuổi, đã nhập viện tại Trung tâm Quân y Quốc gia Walter Reed ở bang Maryland vào ngày 22-12-2023 để điều trị ung thư tuyến tiền liệt.

2024 January 1, “Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin xuất viện [Secretary of Defense Lloyd Austin Was Discharged]”, in Quân đội nhân dân [The People's Army]:

70-year-old Secretary of Defense Lloyd Austin was admitted to the Walter Reed Army Medical Center in Maryland on Decemeber 22 2023 for prostate cancer.

(government) a minister or secretary (head of a department of government)


đinh ba

[ʔɗïŋ˧˧ ʔɓaː˧˧]

[ʔɗɨn˧˧ ʔɓaː˧˧]

[ʔɗɨn˧˧ ʔɓaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-dăm ba.wav

Sino-Vietnamese word from 釘鈀 (“nail (spike-shaped fastener) rake (weapon ← agricultural tool)”), variant of 釘耙.
Sense "trident" possibly has arisen due to folk-etymological connection with ba (“three”).

vi-etym-sino

(weaponry) a rake (an ancient Chinese weapon developed from the agricultural tool)


nguyên soái

[ŋwiəŋ˧˧ ʂwaːj˨˩˦]

[ŋwiəŋ˧˧ swaːj˨˩˦]

[ŋwiəŋ˧˧ ʂ⁽ʷ⁾aːj˦˥]

[ŋwiəŋ˧˧ s⁽ʷ⁾aːj˦˥]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 元帥 (SV: nguyên suý), Japanese 元帥 (gensui), Middle Chinese 元帥 (ngjwon srwijᴴ, “commander-in-chief”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nguyên suý</i>


công nhân

[kəwŋ͡m˧˧ ɲən˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ ɲəŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 工人, composed of 工 (“labor”) and 人 (“-er”).


đóng

head

đóng • (𠘃, 㨂, 凍, 棟)

vi-verb

đóng • (𠘃, 㨂, 凍, 棟)

[ʔɗawŋ͡m˦˧˥]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 凍 (“freeze”, SV: đống). Cognate with Muong Bi tỏng, Tho [Cuối Chăm] tɒːŋ³.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đống</i>

vi-etym-sino

(transitive or intransitive, military) to station; to be stationed


tên lửa

[ten˧˧ lɨə˧˩]

[ten˧˧ lɨə˧˨]

[təːn˧˧ lɨə˨˩˦]

tên (“arrow”) + lửa (“fire”), calque of Chinese 火箭 (hoả tiễn).


chưởng

(martial arts, chiefly fiction) move performed by pushing the front of the hand, with all fingers straightened, forward


Mác

Mác và Ăng-ghen

chủ nghĩa Mác

1883, Friedrich Engels, Speech at Karl Marx's Funeral (in English) (unrecorded); German translation in Friedrich Engels (1883 March 22) “Das Begräbnis von Karl Marx”, in Der Sozialdemokrat, number 13; English retranslation in Marx/Engels Collected Works, volume 24, 1989; Vietnamese translation in C. Mác Và Ph. Ăng-ghen Toàn Tập, volume 19, 1995
Giống như Đác-uyn đã tìm ra quy luật phát triển của thế giới hữu cơ, Mác đã tìm ra quy luật phát triển của lịch sử loài người: [...]
Just as Darwin discovered the law of development of organic nature, so Marx discovered the law of development of human history: …

Friedrich Engels (1962) [1888, 1886] chapter IV, in Ludwig Feuerbach und der Ausgang der klassischen deutschen Philosophie (Marx-Engels-Werke; 21) (in German), page 292; English translation from Ludwig Feuerbach and the End of Classical German Philosophy (Marx/Engels Collected Works; 26), 1990, page 382; Vietnamese translation from Lút-vích Phoi-ơ-bắc và sự cáo chung của triết học cổ điển Đức (C. Mác và Ph.Ăng-ghen — Toàn tập; 21), 1995, page 428
Mác đứng cao hơn, nhìn xa hơn, rộng hơn, và nhanh hơn tất cả chúng tôi. Mác là một thiên tai. Còn chúng tôi may lắm cũng chỉ là những tài năng thôi.
Marx stood higher, saw further, and took a wider and quicker view than all the rest of us. Marx was a genius; we others were at best talented.

Vladimir Lenin (1969) [1914] “Учение Маркса”, in Карл Маркс (Краткий биографический очеркс изложением марксизма) (Ленин В. И. ― Полное собрание сочинений; 26) (in Russian), page 50; English translation in “The Marxist Doctrine”, in Karl Marx – A Brief Biographical Sketch With An Exposition Of Marxism (Lenin's Collected Works; 21), 1974, page 50; Vietnamese translation in “Học thuyết của Mác”, in Các Mác (sơ lược tiểu sử, kèm theo sự trình bày chủ nghĩa Mác) (V. I. Lê-nin Toàn Tập; 26), 2006, page 59
Chủ nghĩa Mác là hệ thống các quan điểm và học thuyết của Mác. Mác đã thừa kế và hoàn chỉnh một cách thiên tài ba trào lưu tư tưởng của thế kỷ XIX, thuộc ba nước tiên tiến nhất của loài người: triết học cổ điển Đức, môn kinh tế chính trị cổ điển Anh và chủ nghĩa xã hội Pháo gắn liền với các học thuyết cách mạng Pháp nói chung.
Marxism is the system of Marx’s views and teachings. Marx was the genius who continued and consummated the three main ideological currents of the nineteenth century, as represented by the three most advanced countries of mankind: classical German philosophy, classical English political economy, and French socialism combined with French revolutionary doctrines in general.


tiểu vương quốc

[tiəw˧˩ vɨəŋ˧˧ kuək̚˧˦]

[tiw˧˨ vɨəŋ˧˧ kuək̚˦˧˥]

[tiw˨˩˦ vɨəŋ˧˧ wək̚˦˥]

[tiw˨˩˦ jɨəŋ˧˧ wək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 小王 (“emir”) and 國 (“country”).

Các Tiểu vương quốc A-rập Thống nhất


phản động

[faːn˧˩ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[faːŋ˧˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[faːŋ˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 反動 (“reactionary”).

Đừng có nói chuyện phản động ngoài đường, không là vô tù đấy con ạ!

Don't you dare be talking anything reactionary in public, or else you'll get yourself in jail, child!

Thằng/Con này còn trẻ mà phản động quá!

He/She's very young, but he/she's too much of a reactionary!

Karl Marx, Friedrich Engels with Paul Lafargue (1873) L'Alliance Internationale de la Démocratie Socialiste et L'Association internationale des travailleurs (in French), page 12; English translation from The Alliance of Socialist Democracy and the International Working Men's Association (Marx-Engels Collected Works; 23), 1988, page 467; Vietnamese translation from Đồng minh dân chủ xã hội chủ nghĩa và Hội liên hiệp công nhân quốc tế (C. Mác và Ph. Ăng-ghen: Toàn tập; 18), 1994, page 467
Nhà nước mà ông ta [Ba-cu-nin] quan niệm là bất cứ chính quyền nào, dù là chính quyền cách mạng hay là chính quyền phản động,[…]
By the state he [Bakunin] means all political power, revolutionary or reactionary, […]

Владимир Ленин [Vladimir Lenin] (1960) [1905] Две тактики социал-демократии в демократической революции (В.И. Ленин: Полное собрание сочинений; 11) (in Russian), pages 103-104; English translation from Two Tactics of Social-Democracy in the Democratic Revolution (V. I. Lenin: Collected Works; 9), 1977, page 113; Vietnamese translation from Hai sách lược của Đảng dân chủ - xã hội trong cách mạng dân chủ (V. I. Lê-nin: Toàn tập; 11), 2005, page 132
Công nhân sẽ không hoảng sợ khi thấy thế lực phản động muốn làm dữ và giai cấp tư sản đang muốn rời bỏ. Công nhân không trông chờ ở sự mặc cả thỏa hiệp, họ cũng không xin bố thí. Họ muốn thẳng tay đập tan thế lực phản động, nghĩa là thiết lập nền chuyên chính dân chủ - cách mạng của giai cấp vô sản và nông dân.
The workers will not be intimidated either by the thought that reaction intends to be terrible, or that the bourgeoisie proposes to recoil. The workers do not expect to make deals; they are not asking for petty concessions. What they are striving towards is ruthlessly to crush the reactionary forces, i.e., to set up a revolutionary-democratic dictatorship of the proletariat and the peasantry.

Errico Malatesta (1999) [1919] “Lettera a Luigi Fabbri sulla ‹dittatura del proletariato›”, in Giampietro N. Berti, editor, Il buon senso della rivoluzione (in Italian), Elèuthera; English translation in Paul Sharkey, transl., Daniel Guérin, editor (2005), “A Prophetic Letter to Luigi Fabbri”, in No Gods, No Masters, AK Press, pages 391-392; Vietnamese translation in “Về chế độ ‘Chuyên chính Vô sản’: lá thư tiên tri gửi Luigi Fabbri”, in meomun.noblogs.org, 2021
Hiểu như vậy, chế độ ‘chuyên chính vô sản’ chỉ là sức mạnh hữu hiệu của tất cả những người lao động đang cố gắng lật đổ xã hội tư bản, và do đó sẽ biến thành tình trạng Vô trị ngay khi bọn phản động dừng phản kháng, ngay khi không kẻ nào còn có thể dùng vũ lực ép buộc quần chúng nghe lời và làm việc cho mình được nữa.
Thus construed, the ‘dictatorship of the proletariat’ would be the effective power of all workers trying to bring down capitalist society and would thus turn into Anarchy as soon as resistance from reactionaries would have ceased and no one can any longer seek to compel the masses by violence to obey and work for him.

Mỹ tham quá, muốn lập căn cứ địa khắp hoàn cầu; nhóm phản động nào, chính phủ phản động nào, Mỹ cũng giúp.

2011 [1951 February 11], Hồ Chí Minh, “Báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ hai của Đảng Lao động Việt Nam”, in Hồ Chí Minh Toàn tập, volume 7, page 35; English translation from “Political Report Read at the Second National Congress of the Viet-Nam Workers' Party, Held in February, 1951”, in Bernard B. Fall, editor, Ho Chi Minh on Revolution: Selected Writings: 1920-66, 1968, page 203:

The United States is too greedy. It schemes to set up bases all over the world. It helps every reactionary group and every reactionary government.


điều dưỡng

[ʔɗiəw˨˩ zɨəŋ˦ˀ˥]

[ʔɗiw˦˩ jɨəŋ˧˨]

[ʔɗiw˨˩ jɨəŋ˨˩˦]


phái

Sino-Vietnamese word from 派. Doublet of phe.

phái Cổ Mộ

phái Nga Mi


tiến bộ

[tiən˧˦ ʔɓo˧˨ʔ]

[tiəŋ˦˧˥ ʔɓow˨˩ʔ]

[tiəŋ˦˥ ʔɓow˨˩˨]

tư tưởng tiến bộ

Cách mạng tức là giai cấp tiến bộ đánh đổ giai cấp phản tiến bộ.

2011 [1953], Hồ Chí Minh, “Động lực cách mạng [Revolutionary Forces]”, in Thường thức chính trị [Common political knowledge] (Hồ Chí Minh — Toàn tập), volumes 8. 1953-1954, page 255:

Revolution means progressive classes overthrowing antiprogressive classes.


lính

người (classifier)
另 (CJK)
𪜯 (CJK)
𫫑 (CJK)
𠔦 (CJK)

lính đánh thuê


điểm huyệt

[ʔɗiəm˧˩ hwiət̚˧˨ʔ]

[ʔɗiəm˧˨ hwiək̚˨˩ʔ]

[ʔɗim˨˩˦ wiək̚˨˩˨]

(martial arts) to hit a pressure point, usually to incapacitate someone; to perform the touch of death


đòn

vi-noun

(classifier cây, cái (“pole, lever”)) đòn • (杶)

From Proto-Mon-Khmer *duən (“pole, lance”); cognate with Khmer ទួន (tuən, “fish-spear”).

đòn đá

(by extension, martial arts) a hit, a blow


sở

(government) a department (the provincial equivalent of a bộ (“ministry”))


quan chức

[kwaːn˧˧ t͡ɕɨk̚˧˦]

[kwaːŋ˧˧ t͡ɕɨk̚˦˧˥]

[waːŋ˧˧ cɨk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 官職, composed of 官 (“official”) and 職 (“position; post”).


lí luận

[lɪj˨˩˦ lwəŋ˨˩ʔ]

[lɪj˦˥ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]

(mathematics, physics, literary, politics, etc.) theory


bù nhìn

con (classifier)
bồ nhìn (alternative)
mồ dìn (alternative)
mù dìn (alternative)

[ʔɓu˨˩ ɲin˨˩]

[ʔɓʊw˦˩ ɲin˦˩]

[ʔɓʊw˨˩ ɲɨn˨˩]

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nhân</i>

vi-etym-sino

non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 人 (SV: nhân)


chất vấn

[t͡ɕət̚˧˦ vən˧˦]

[t͡ɕək̚˦˧˥ vəŋ˦˧˥]

[cək̚˦˥ vəŋ˦˥]

[cək̚˦˥ jəŋ˦˥]

(usually politics, especially in a legislative body) to question; to interrogate; to grill


súng ngắn

[sʊwŋ͡m˧˦ ŋan˧˦]

[ʂʊwŋ͡m˦˧˥ ŋaŋ˦˧˥]

[sʊwŋ͡m˦˧˥ ŋaŋ˦˧˥]

[ʂʊwŋ͡m˦˥ ŋaŋ˦˥]

[sʊwŋ͡m˦˥ ŋaŋ˦˥]


quan ngại

[kwaːn˧˧ ŋaːj˧˨ʔ]

[kwaːŋ˧˧ ŋaːj˨˩ʔ]

[waːŋ˧˧ ŋaːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 關礙 (“to interfere; to hinder”); reinterpreted as if quan (in quan tâm) + ngại (in lo ngại).

com

in <i class="Latn mention" lang="vi">quan tâm</i>

in <i class="Latn mention" lang="vi">lo ngại</i>

(often officialese) to become concerned (about)


tăng viện

Sino-Vietnamese word from 增援, composed of 增 (“to increase”) and 援 (“aid”).

vi-etym-sino

[taŋ˧˧ viən˧˨ʔ]

[taŋ˧˧ viəŋ˨˩ʔ]

[taŋ˧˧ viəŋ˨˩˨]

[taŋ˧˧ jiəŋ˨˩˨]

Đợt tăng viện vừa rồi tiếc thay không thể nào xoay chuyển tình thế.

The latest addition of motivated reinforcements sadly could not turn the situation on the battlefield around.

(historical, military) to send reinforcements


tư pháp

[tɨ˧˧ faːp̚˧˦]

[tɨ˧˧ faːp̚˦˧˥]

[tɨ˧˧ faːp̚˦˥]


Bôn-sê-vích

[ʔɓon˧˧ se˧˧ vïk̟̚˧˦]

[ʔɓoŋ˧˧ ʂej˧˧ vɨt̚˦˧˥]

[ʔɓoŋ˧˧ sej˧˧ vɨt̚˦˧˥]

[ʔɓoŋ˧˧ ʂej˧˧ vɨt̚˦˥]

[ʔɓoŋ˧˧ sej˧˧ jɨt̚˦˥]

Bôn sê vích (alternative)
bôn-sê-vích (alternative)
bôn sê vích (alternative)

Sự kiện giai cấp công nhân Nga dưới sự lãnh đạo của những người Bôn-sê-vích đứng đầu là V.I. Lênin, liên minh chặt chẽ với nông dân và những người lao động lật đổ chính quyền của bọn địa chủ, tư sản bắt tay xây dựng xã hội chủ nghĩa được Hồ Chí Minh coi là: Sự kiện lớn lao nhất trong lịch sử loài người.

2014 November 9, Nguyễn Khánh Bật PhD, “Con đường Cách mạng Tháng Mười Nga theo tư tưởng Hồ Chí Minh [The Russian October Revolution's Path according to Ho Chi Minh Thought]”, in Tạp chí Tổ chức nhà nước [Journal of State Organization]:

The event – when the Russian working class, under the leadership of the Bolsheviks headed by V. I. Lenin and closely allied with the peasants and other laborers, overthrew the landlords' and bourgeoisie's government to build socialism with their own hands – is deemed by Hồ Chí Minh to be the greatest event in human history.

Nhà nước Xô viết là nhà nước công nông đầu tiên trên thế giới, giai cấp vô sản Nga, với đội tiên phong là Đảng Bôn-sê-vích, lần đầu tiên trở thành giai cấp cầm quyền.

2022 December 1, Hà Mỹ Hương PhD, “Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 và dấu ấn chính sách dân tộc của V.I. Lê-nin: Nhìn lại và suy ngẫm [The Russian October Revolution of 1917 and the marks of V. I. Lenin's national policies: Looked back at and thought over]”, in Tạp chí Cộng sản [Communist Review]:

The Soviet State was the first ever state of workers and peasants in the world; the Russian proletariat, whose vanguard was the Bolshevik party, for the first time became the ruling class.


mặt trận

[mat̚˧˨ʔ t͡ɕən˧˨ʔ]

[mak̚˨˩ʔ ʈəŋ˨˩ʔ]

[mak̚˨˩˨ ʈəŋ˨˩˨]


phê bình

[fe˧˧ ʔɓïŋ˨˩]

[fej˧˧ ʔɓɨn˦˩]

[fej˧˧ ʔɓɨn˨˩]

tự phê bình


kíp

súng kíp


tổng bí thư

[təwŋ͡m˧˩ ʔɓi˧˦ tʰɨ˧˧]

[təwŋ͡m˧˨ ʔɓɪj˨˩˦ tʰɨ˧˧]

[təwŋ͡m˨˩˦ ʔɓɪj˦˥ tʰɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 總祕書, tổng- (“arch-; grand; main”) + bí thư (“communist secretary”). Compare tổng thư kí (“non-communist secretary general”).

pre

General Secretary
General Secretary#English

(government, communism) a General Secretary


thủ trưởng

[tʰu˧˩ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[tʰʊw˧˨ ʈɨəŋ˧˨]

[tʰʊw˨˩˦ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 首長, composed of 首 (“head”) and 長 (“chief”).

vi-etym-sino

(chiefly government) a head (leader, chief, mastermind)


động viên

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ viən˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ viəŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ viəŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ jiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 動員, composed of 動 (“to mobilize”) and 員 (“personnel”), from Japanese 動員 (dōin, “mobilization”).


cự li

[kɨ˧˨ʔ li˧˧]

[kɨ˨˩ʔ lɪj˧˧]

[kɨ˨˩˨ lɪj˧˧]

cự li ngắn

(chiefly sports or military) a distance or range


huấn luyện

[hwəŋ˦˧˥ lwiəŋ˨˩ʔ]

[wəŋ˦˥ l⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨]

(government, sports, military) to train; to coach; to drill


trung ương

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɨəŋ˧˧]


tối cao

Sino-Vietnamese word from 最高 (“highest”).

quyền lực tối cao

Tòa án Nhân dân Tối cao

đấng tối cao

(usually government or religion) supreme


hạ nghị viện

[haː˧˨ʔ ŋi˧˨ʔ viən˧˨ʔ]

[haː˨˩ʔ ŋɪj˨˩ʔ viəŋ˨˩ʔ]

[haː˨˩˨ ŋɪj˨˩˨ viəŋ˨˩˨]

[haː˨˩˨ ŋɪj˨˩˨ jiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 下議院, composed of 下 (“lower”) and 議院 (“legislature”).

Meronym: hạ nghị sĩ

Hạ (Nghị) viện Pháp

Hạ (Nghị) viện Mĩ/Nhật Bản

the House of Representatives of the US/Japan


thượng nghị viện

[tʰɨəŋ˧˨ʔ ŋi˧˨ʔ viən˧˨ʔ]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ ŋɪj˨˩ʔ viəŋ˨˩ʔ]

[tʰɨəŋ˨˩˨ ŋɪj˨˩˨ viəŋ˨˩˨]

[tʰɨəŋ˨˩˨ ŋɪj˨˩˨ jiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 上議院, composed of 上 (“upper”) and 議院 (“legislature”).

Meronym: thượng nghị sĩ

Thượng (Nghị) viện Pháp/Mĩ

Thượng (Nghị) viện Nhật Bản

Thượng (Nghị) viện Vương quốc Anh


lập pháp

[ləp̚˧˨ʔ faːp̚˧˦]

[ləp̚˨˩ʔ faːp̚˦˧˥]

[ləp̚˨˩˨ faːp̚˦˥]

nhánh lập pháp


càn quét

[kaːŋ˦˩ kwɛt̚˦˧˥]

[kaːŋ˨˩ wɛt̚˦˥]

(military) to conduct a sweep operation; to mop up; to raid


đại biểu

[ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɓiəw˧˩]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɓiw˧˨]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʔɓiw˨˩˦]

bầu cử đại biểu Quốc hội

to elect representatives to the National Assembly

bầu cử đại biểu hội đồng nhân dân các cấp

to elect representatives to the various levels of local governments


câu giờ

[kəw˧˧ zəː˨˩]

[kəw˧˧ jəː˦˩]

[kəw˧˧ jəː˨˩]

câu (“to fish with a rod”) + giờ (“time”).


nhập ngũ

[ɲəp̚˧˨ʔ ŋu˦ˀ˥]

[ɲəp̚˨˩ʔ ŋʊw˧˨]

[ɲəp̚˨˩˨ ŋʊw˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nhập ngũ.wav

Sino-Vietnamese word from 入伍, composed of 入 (“to enter”) and 伍 (“squad of five”).


cung đạo

[kʊwŋ͡m˧˧ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[kʊwŋ͡m˧˧ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[kʊwŋ͡m˧˧ ʔɗaːw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 弓道, composed of 弓 (“bow”) and 道 (“discipline”), from Japanese 弓道 (kyūdō).


căn cứ

[kaŋ˧˧ kɨ˨˩˦]

[kaŋ˧˧ kɨ˦˥]

(military) a base (permanent structure for housing military)


công sứ

[kəwŋ͡m˧˧ sɨ˧˦]

[kəwŋ͡m˧˧ ʂɨ˨˩˦]

[kəwŋ͡m˧˧ sɨ˨˩˦]

[kəwŋ͡m˧˧ ʂɨ˦˥]

[kəwŋ͡m˧˧ sɨ˦˥]

công sứ đặc mệnh toàn quyền
công sứ đặc mệnh toàn quyền#Vietnamese

(diplomacy) short for công sứ đặc mệnh toàn quyền (“envoy extraordinary and minister plenipotentiary; envoy”)


Việt Tân

[viət̚˧˨ʔ tən˧˧]

[viək̚˨˩ʔ təŋ˧˧]

[viək̚˨˩˨ təŋ˧˧]

[jiək̚˨˩˨ təŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 越 and 新; short for Việt Nam Canh tân.

(politics) Việt Tân (Vietnam Reform Revolutionary Party)


đột phá

[ʔɗot̚˧˨ʔ faː˧˦]

[ʔɗok̚˨˩ʔ faː˨˩˦]

[ʔɗok̚˨˩˨ faː˦˥]

(military) to make a sudden breach through


cách li

[kat̚˦˧˥ lɪj˧˧]


động thái

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ tʰaːj˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ tʰaːj˨˩˦]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tʰaːj˦˥]

(chiefly diplomacy, especially of a state) an action, especially a response


cử tri

[kɨ˧˩ t͡ɕi˧˧]

[kɨ˧˨ ʈɪj˧˧]

[kɨ˨˩˦ ʈɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 舉知, composed of 舉 (“to vote”) and 知 (“to know; to administer”).


sư phụ

[sɨ˧˧ fu˧˨ʔ]

[ʂɨ˧˧ fʊw˨˩ʔ]

[sɨ˧˧ fʊw˨˩ʔ]

[ʂɨ˧˧ fʊw˨˩˨]

[sɨ˧˧ fʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 師父, composed of 師 (“master”) and 父 (“father”)

Aaaa! Sư phụ tha tội! Con biết lỗi rồi!

(Chinese fiction, especially martial arts) one's male teacher


sư mẫu

[sɨ˧˧ məw˦ˀ˥]

[ʂɨ˧˧ məw˧˨]

[sɨ˧˧ məw˧˨]

[ʂɨ˧˧ məw˨˩˦]

[sɨ˧˧ məw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 師母, composed of 師 (“master”) and 母 (“mother”)

(Chinese fiction, especially martial arts) one's female teacher


sư bá

[sɨ˧˧ ʔɓaː˧˦]

[ʂɨ˧˧ ʔɓaː˨˩˦]

[sɨ˧˧ ʔɓaː˨˩˦]

[ʂɨ˧˧ ʔɓaː˦˥]

[sɨ˧˧ ʔɓaː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 師伯, composed of 師 (“master”) and 伯 (“elder uncle”)

(Chinese fiction, especially martial arts) one's teacher's male senpai


sư thúc

[sɨ˧˧ tʰʊwk͡p̚˧˦]

[ʂɨ˧˧ tʰʊwk͡p̚˦˧˥]

[sɨ˧˧ tʰʊwk͡p̚˦˧˥]

[ʂɨ˧˧ tʰʊwk͡p̚˦˥]

[sɨ˧˧ tʰʊwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 師叔, composed of 師 (“master”) and 叔 (“younger uncle”)

(Chinese fiction, especially martial arts) one's teacher's kōhai (both male and female)


sư huynh

[sɨ˧˧ hwïŋ̟˧˧]

[ʂɨ˧˧ hwɨn˧˧]

[sɨ˧˧ hwɨn˧˧]

[ʂɨ˧˧ wɨn˧˧]

[sɨ˧˧ wɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 師兄, composed of 師 (“master”) and 兄 (“elder brother”)

đại sư huynh

nhị sư huynh

(Chinese fiction, especially martial arts) one's male senpai


sư đệ

[sɨ˧˧ ʔɗe˧˨ʔ]

[ʂɨ˧˧ ʔɗej˨˩ʔ]

[sɨ˧˧ ʔɗej˨˩ʔ]

[ʂɨ˧˧ ʔɗej˨˩˨]

[sɨ˧˧ ʔɗej˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 師弟, composed of 師 (“master”) and 弟 (“younger brother”)

(Chinese fiction, especially martial arts) one's male kōhai


sư tỉ

[ʂɨ˧˧ tɪj˧˨]

[sɨ˧˧ tɪj˧˨]

[ʂɨ˧˧ tɪj˨˩˦]

[sɨ˧˧ tɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 師 (“master”) and 姉 (“elder sister”)

(Chinese fiction, especially martial arts) one's female senpai


sư muội

[sɨ˧˧ muəj˧˨ʔ]

[ʂɨ˧˧ muj˨˩ʔ]

[sɨ˧˧ muj˨˩ʔ]

[ʂɨ˧˧ muj˨˩˨]

[sɨ˧˧ muj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 師妹, composed of 師 (“master”) and 妹 (“younger sister”)

(Chinese fiction, especially martial arts) one's female kōhai


đệ tử

[ʔɗe˧˨ʔ tɨ˧˩]

[ʔɗej˨˩ʔ tɨ˧˨]

[ʔɗej˨˩˨ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 弟子, composed of 弟 (“younger brother”) and 子 (“child; diminutive suffix”).

Analects VI.3; 1972, Vietnamese translation and annotations by Nguyễn Hiến Lê

Duke Ai [of Lu] asked: "Among your disciples, who likes to learn?" Confucius answered: "There was Yan Hui who liked to learn; he never shifted his anger [to someone else]; he never repeated any mistake. Unfortunately he died early; now I have none else. I have not heard of anyone else who likes to learn (as Yan Hui did)."

Ai Công hỏi: “Trong số đệ tử của thầy, ai là người ham học?” Khổng tử đáp: “Có Nhan Hồi ham học, anh ấy không giận lây, không mắc tới hai lần một lỗi; chẳng may anh ấy chết sớm; nay không còn ai nữa, tôi chưa được nghe nói có ai là người ham học”.

(archaic or Chinese fiction, especially martial arts) one's disciple


đảng viên

[ʔɗaːŋ˧˩ viən˧˧]

[ʔɗaːŋ˧˨ viəŋ˧˧]

[ʔɗaːŋ˨˩˦ viəŋ˧˧]

[ʔɗaːŋ˨˩˦ jiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 黨員, composed of 黨 (“political party”) and 員 (“-ist”)


sắc lệnh

[sak̚˧˦ ləjŋ̟˧˨ʔ]

[ʂak̚˦˧˥ len˨˩ʔ]

[ʂak̚˦˥ ləːn˨˩˨]

[sak̚˦˥ ləːn˨˩˨]

(historical, monarchy) an imperial decree

Tổng thống Mĩ vừa kí sắc lệnh...

The US President has signed an executive order...


nhu thuật

[ɲu˧˧ tʰwət̚˧˨ʔ]

[ɲʊw˧˧ tʰwək̚˨˩ʔ]

[ɲʊw˧˧ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 柔術, composed of 柔 (“soft”) and 術 (“art”), from Japanese 柔術 (jūjutsu).


trinh thám

[t͡ɕïŋ˧˧ tʰaːm˧˦]

[ʈɨn˧˧ tʰaːm˦˧˥]

[ʈɨn˧˧ tʰaːm˦˥]

Sino-Vietnamese word from 偵探 (“private detective”). Compare Chinese 偵探 /侦探 (trinh thám, “detective”), Japanese 探偵 (tantei, thám trinh, “detective”), Korean 탐정 (tamjeong, “detective”).

cog

máy bay trinh thám


tiểu đoàn

[tiəw˧˩ ʔɗwaːn˨˩]

[tiw˧˨ ʔɗwaːŋ˦˩]

[tiw˨˩˦ ʔɗwaːŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tiểu đoàn.wav

Sino-Vietnamese word from 小 (“small”) and 團 (“group”).


trung đoàn

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ʔɗwaːn˨˩]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɗwaːŋ˦˩]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɗwaːŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-trung đoàn.wav

Sino-Vietnamese word from 中 (“medium”) and 團 (“group”).


đầu đạn

head

đầu đạn • (頭彈)

vi-noun

đầu đạn • (頭彈)

[ʔɗəw˨˩ ʔɗaːn˧˨ʔ]

[ʔɗəw˦˩ ʔɗaːŋ˨˩ʔ]

[ʔɗəw˨˩ ʔɗaːŋ˨˩˨]


giác ngộ

[zaːk̚˧˦ ŋo˧˨ʔ]

[jaːk̚˦˧˥ ŋow˨˩ʔ]

[jaːk̚˦˥ ŋow˨˩˨]

giác ngộ nhận thức cách mạng

Đầu óc tôi vẫn còn đang trong thời gian hồi phục kể từ khi tôi giác ngộ những ý tưởng lớn đó.

My brain has been in recovery mode ever since I got a firm grasp on those big-brain ideas.

(especially Buddhism or communism) to achieve enlightenment on or to have a good grasp on

Được tỏa sáng vì giác ngộ, anh ý thức sứ mệnh giác ngộ lại người khác để thức tỉnh đồng bào.

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 32:

Enlightened because of having become conscious, he felt it his mission to make other people conscious to wake up his countrymen.


sư đoàn

[sɨ˧˧ ʔɗwaːn˨˩]

[ʂɨ˧˧ ʔɗwaːŋ˦˩]

[sɨ˧˧ ʔɗwaːŋ˦˩]

[ʂɨ˧˧ ʔɗwaːŋ˨˩]

[sɨ˧˧ ʔɗwaːŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-sư đoàn.wav


chi đội

[t͡ɕi˧˧ ʔɗoj˧˨ʔ]

[t͡ɕɪj˧˧ ʔɗoj˨˩ʔ]

[cɪj˧˧ ʔɗoj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 支隊 (“detachment”).

vi-etym-sino

(historical, military) a small detachment equivalent to a tiểu đoàn (“battalion”) or a trung đoàn (“regiment”)


yểm trợ

[ʔiəm˧˩ t͡ɕəː˧˨ʔ]

[ʔiəm˧˨ ʈəː˨˩ʔ]

[ʔiəm˨˩˦ ʈəː˨˩˨]

(military) to give cover; to cover (someone)


võ lâm

[vɔ˦ˀ˥ ləm˧˧]

[vɔ˧˨ ləm˧˧]

[vɔ˨˩˦ ləm˧˧]

[jɔ˨˩˦ ləm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-võ lâm.wav

Sino-Vietnamese word from 武林, composed of 武 (“martial arts”) and 林 (“forest”), Chinese 武林 (wǔlín).

minh chủ võ lâm

(wuxia fiction, martial arts) all martial arts circles and sects in China


giáo dục quốc phòng

[zaːw˧˦ zʊwk͡p̚˧˨ʔ kuək̚˧˦ fawŋ͡m˨˩]

[jaːw˨˩˦ jʊwk͡p̚˨˩ʔ kuək̚˦˧˥ fawŋ͡m˦˩]

[jaːw˨˩˦ jʊwk͡p̚˨˩ʔ kuək̚˦˧˥ fɔŋ˦˩]

[jaːw˦˥ jʊwk͡p̚˨˩˨ wək̚˦˥ fawŋ͡m˨˩]

giáo dục (“education”) + quốc phòng (“national defense”)

af

(education, communism) national defense education, a mandatory communist subject for college students that covers aspects of national defense, communism and some rudimentary boot camp training involving assembling and disassembling AK-47 assault rifles and target practice


đào ngũ

[ʔɗaːw˨˩ ŋu˦ˀ˥]

[ʔɗaːw˦˩ ŋʊw˧˨]

[ʔɗaːw˨˩ ŋʊw˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đào ngũ.wav

Sino-Vietnamese word from 逃 (“to flee”) and 伍 (“squad of five”).


bảo thủ

[ʔɓaːw˧˩ tʰu˧˩]

[ʔɓaːw˧˨ tʰʊw˧˨]

[ʔɓaːw˨˩˦ tʰʊw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 保守 (“conservative”).

đảng bảo thủ


yếu điểm

[ʔiəw˧˦ ʔɗiəm˧˩]

[ʔiw˨˩˦ ʔɗiəm˧˨]

[ʔiw˦˥ ʔɗim˨˩˦]

(military) an area critical to a military organization


hành pháp

[hajŋ̟˨˩ faːp̚˧˦]

[hɛɲ˦˩ faːp̚˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 行法, composed of 行 (“to do”) and 法 (“law”).


đề đốc

[ʔɗe˨˩ ʔɗəwk͡p̚˧˦]

[ʔɗej˦˩ ʔɗəwk͡p̚˦˧˥]

[ʔɗej˨˩ ʔɗəwk͡p̚˦˥]

(military, navy) rear admiral, alternative name of chuẩn đô đốc

(archaic, military) provincial military commander, an official military title in ancient China and Vietnam


tổng binh

[təwŋ͡m˧˩ ʔɓïŋ˧˧]

[təwŋ͡m˧˨ ʔɓɨn˧˧]

[təwŋ͡m˨˩˦ ʔɓɨn˧˧]

(archaic, military) A military officer title of regional chief commander in ancient China and Vietnam


quân nhân

[kwən˧˧ ɲən˧˧]

[kwəŋ˧˧ ɲəŋ˧˧]

[wəŋ˧˧ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 軍人, composed of 軍 (“military”) and 人 (“person”).

(formal, military) a member, either enlisted member or an officer


xanh-đi-ca

[sajŋ̟˧˧ ʔɗi˧˧ kaː˧˧]

[sɛɲ˧˧ ʔɗɪj˧˧ kaː˧˧]

[san˧˧ ʔɗɪj˧˧ kaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-xanh-đi-ca.wav

(communism, Leninism, economics, business, capitalism) a syndicate


công-xoóc-xi-om

[kəwŋ͡m˧˧ sɔk̚˧˦ si˧˧ ʔɔm˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ sɔk̚˦˧˥ sɪj˧˧ ʔɔm˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ sɔk̚˦˥ sɪj˧˧ ʔɔm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-công-xoóc-xi-om.wav

From French consortium, from Latin cōnsortium, used as a calque of Russian консо́рциум (konsórcium).

cal

(communism, Leninism, economics, business, capitalism) consortium


đầu hàng

[ʔɗəw˨˩ haːŋ˨˩]

[ʔɗəw˦˩ haːŋ˦˩]

[ʔɗəw˨˩ haːŋ˨˩]


sĩ quan

[ʂɪj˧˨ kwaːŋ˧˧]

[sɪj˧˨ kwaːŋ˧˧]

[ʂɪj˨˩˦ waːŋ˧˧]

[sɪj˨˩˦ waːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 士官, composed of 士 (“learned person; soldier”) and 官 (“official”), Japanese 士官

vi-etym-sino

commissioned officer
commissioned officer


hạ sĩ quan

[haː˧˨ʔ si˦ˀ˥ kwaːn˧˧]

[haː˨˩ʔ ʂɪj˧˨ kwaːŋ˧˧]

[haː˨˩ʔ sɪj˧˨ kwaːŋ˧˧]

[haː˨˩˨ ʂɪj˨˩˦ waːŋ˧˧]

[haː˨˩˨ sɪj˨˩˦ waːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 下士官, composed of 下 (“sub-”) and 士官 (“commissioned officer”).

non-commissioned officer
non-commissioned officer


binh nhất

[ʔɓïŋ˧˧ ɲət̚˧˦]

[ʔɓɨn˧˧ ɲək̚˦˧˥]

[ʔɓɨn˧˧ ɲək̚˦˥]


binh nhì

[ʔɓïŋ˧˧ ɲi˨˩]

[ʔɓɨn˧˧ ɲɪj˦˩]

[ʔɓɨn˧˧ ɲɪj˨˩]

private second class
private second class


dã tâm

[zaː˦ˀ˥ təm˧˧]

[jaː˧˨ təm˧˧]

[jaː˨˩˦ təm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 野心, composed of 野 (“wild; savage”) and 心 (“heart”).

dã tâm chiếm đoạt tài sản

dã tâm cưỡng hiếp

dã tâm xâm lược

dã tâm chống phá nhà nước cộng sản

the intent to sabotage the communist state

(chiefly crime, history or communism, especially of anti-communist agents) harmful scheming intent


kẹo đồng

[kɛw˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

[kɛw˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˦˩]

[kɛw˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

Mày muốn bị quẳng xuống sông hay ăn kẹo đồng ?

Ya wanna swim with the fishes or eat some pills?


tả khuynh

[taː˧˩ xwïŋ̟˧˧]

[taː˧˨ kʰwɨn˧˧]

[taː˨˩˦ kʰwɨn˧˧]

[taː˨˩˦ xwɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 左傾 (“left-leaning”)

(communism, derogatory) too eager and reckless without regard for Marx's teachings on gradual development


hữu khuynh

[hiw˦ˀ˥ xwïŋ̟˧˧]

[hɨw˧˨ kʰwɨn˧˧]

[hɨw˨˩˦ kʰwɨn˧˧]

[hɨw˨˩˦ xwɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 右傾 (“right-leaning”)

(communism, derogatory) too stubborn and resistant without regard for Marx's teachings on inevitable change


công nông

[kəwŋ͡m˧˧ nəwŋ͡m˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ nəwŋ͡m˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ nəwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 工農, blend of công nhân + nông dân.

(collective, communism) blue-collar workers and peasants


tuý quyền

[twɪj˨˩˦ kwiəŋ˦˩]

[t⁽ʷ⁾ɪj˦˥ wiəŋ˨˩]

(martial arts) drunken boxing; drunken fist


quyền pháp

[kwiəŋ˦˩ faːp̚˦˧˥]

[wiəŋ˨˩ faːp̚˦˥]


trung đội

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ʔɗoj˧˨ʔ]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɗoj˨˩ʔ]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɗoj˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-trung đội.wav

Sino-Vietnamese word from 中隊, composed of 中 (“medium”) and 隊 (“team”).


tiểu đội

[tiəw˧˩ ʔɗoj˧˨ʔ]

[tiw˧˨ ʔɗoj˨˩ʔ]

[tiw˨˩˦ ʔɗoj˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tiểu đội.wav

Sino-Vietnamese word from 小隊, composed of 小 (“small”) and 隊 (“team”).

Bài thơ về tiểu đội xe không kính


tướng quân

[tɨəŋ˧˦ kwən˧˧]

[tɨəŋ˦˧˥ kwəŋ˧˧]

[tɨəŋ˦˥ wəŋ˧˧]


bát cực quyền

[ʔɓaːt̚˧˦ kɨk̚˧˨ʔ kwiən˨˩]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ kɨk̚˨˩ʔ kwiəŋ˦˩]

[ʔɓaːk̚˦˥ kɨk̚˨˩˨ wiəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 八極拳, composed of 八極 (“ends of the earth”) and 拳 (“fist”).


không thủ đạo

[xəwŋ͡m˧˧ tʰu˧˩ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[kʰəwŋ͡m˧˧ tʰʊw˧˨ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[xəwŋ͡m˧˧ tʰʊw˧˨ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[kʰəwŋ͡m˧˧ tʰʊw˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˨]

[xəwŋ͡m˧˧ tʰʊw˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˨]

(somewhat uncommon, martial arts) karate


thứ trưởng

[tʰɨ˧˦ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[tʰɨ˨˩˦ ʈɨəŋ˧˨]

[tʰɨ˦˥ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 次長, composed of 次 (“secondary”) and 長 (“chief”), from Chinese 次長 /次长 (cìzhǎng, “deputy minister in the government”). Compare Japanese 次長 (“deputy director in any organization”).

cog

(government) a deputy minister or deputy secretary


thủ hiến

[tʰʊw˧˨ hiəŋ˦˧˥]

[tʰʊw˨˩˦ hiəŋ˦˥]

(politics) premier (of a state in Australia or Canada); chief minister (of a state in Myanmar); first minister (in the UK)


liên đảng

[liən˧˧ ʔɗaːŋ˧˩]

[liəŋ˧˧ ʔɗaːŋ˧˨]

[liəŋ˧˧ ʔɗaːŋ˨˩˦]


cộng sản đảng

[kəwŋ͡m˧˨ʔ saːn˧˩ ʔɗaːŋ˧˩]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ ʂaːŋ˧˨ ʔɗaːŋ˧˨]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ saːŋ˧˨ ʔɗaːŋ˧˨]

[kəwŋ͡m˨˩˨ ʂaːŋ˨˩˦ ʔɗaːŋ˨˩˦]

[kəwŋ͡m˨˩˨ saːŋ˨˩˦ ʔɗaːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 共產黨, composed of 共產 (“cộng sản”) and 黨 (“đảng”).

vi-etym-sino

(politics, communism, dated) communist party


thiết giáp

[tʰiət̚˧˦ zaːp̚˧˦]

[tʰiək̚˦˧˥ jaːp̚˦˧˥]

[tʰiək̚˦˥ jaːp̚˦˥]

xe tăng thiết giáp


tình báo

[tïŋ˨˩ ʔɓaːw˧˦]

[tɨn˦˩ ʔɓaːw˨˩˦]

[tɨn˨˩ ʔɓaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 情報, composed of 情 (“movements; activities; operation”) and 報 (“reportage”), from Japanese 情報 (jōhō, “intelligence; information”).

bor

Cơ quan Tình báo Trung ương


đồng ứng cử viên

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɨŋ˧˦ kɨ˧˩ viən˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɨŋ˦˧˥ kɨ˧˨ viəŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɨŋ˦˥ kɨ˨˩˦ viəŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɨŋ˦˥ kɨ˨˩˦ jiəŋ˧˧]

đồng (“co-”) + ứng cử viên (“candidate”).


liên danh

[liəŋ˧˧ jɛɲ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 聯名, composed of 聯 (“joint”) and 名 (“name”).

vi-etym-sino

(politics) ticket (list of candidates for an election)


truy nã

[t͡ɕwi˧˧ naː˦ˀ˥]

[ʈwɪj˧˧ naː˧˨]

[ʈ⁽ʷ⁾ɪj˧˧ naː˨˩˦]

lệnh truy nã

đối tượng truy nã

(law enforcement, of the police) to look for a fugitive


thi đua

[tʰi˧˧ ʔɗuə˧˧]

[tʰɪj˧˧ ʔɗuə˧˧]

[tʰɪj˧˧ ʔɗuə˧˧]

Do thi đua tăng gia sản xuất và tiết kiệm mà Liên Xô đang xây dựng chủ nghĩa cộng sản. Do thi đua tăng gia sản xuất và tiết kiệm mà các nước dân chủ nhân dân Đông Âu xây dựng chủ nghĩa xã hội, Trung Quốc xây dựng chủ nghĩa dân chủ mới.

1952 May, Hồ Chí Minh, “Bài nói tại Đại hội các chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc”, in Nhân dân, number 57:

Thanks to emulation leading to increased production and savings is the Soviet Union building communism. Thanks to emulation leading to increased production and savings are the people's democracies in Eastern Europe building socialism and is China building a new democracy.


thổ tả

[tʰo˧˩ taː˧˩]

[tʰow˨˩˦ taː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 吐瀉. The political sense is reinforced by cánh tả.

(politics, colloquial and derogatory, especially amongst Overseas Vietnamese and democracy activists, as well as other anti-communists) leftarded; libtarded


đại đội

[ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɗoj˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɗoj˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʔɗoj˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đại đội.wav

Sino-Vietnamese word from 大隊, composed of 大 (“large”) and 隊 (“team”).


vũ lực

[vu˦ˀ˥ lɨk̚˧˨ʔ]

[vʊw˧˨ lɨk̚˨˩ʔ]

[vʊw˨˩˦ lɨk̚˨˩˨]

[jʊw˨˩˦ lɨk̚˨˩˨]


viện trợ

[viən˧˨ʔ t͡ɕəː˧˨ʔ]

[viəŋ˨˩ʔ ʈəː˨˩ʔ]

[viəŋ˨˩˨ ʈəː˨˩˨]

[jiəŋ˨˩˨ ʈəː˨˩˨]

viện trợ không hoàn lại


thẩm vấn

[tʰəm˧˩ vən˧˦]

[tʰəm˧˨ vəŋ˦˧˥]

[tʰəm˨˩˦ vəŋ˦˥]

[tʰəm˨˩˦ jəŋ˦˥]


trường quốc tế

[t͡ɕɨəŋ˨˩ kuək̚˧˦ te˧˦]

[ʈɨəŋ˦˩ kuək̚˦˧˥ tej˨˩˦]

[ʈɨəŋ˨˩ wək̚˦˥ tej˦˥]

trường (“field; school”) + quốc tế (“international”).

af

vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế

Vietnam's role on the international stage

(economics, diplomacy) the international stage; the global stage


công xã

[kəwŋ͡m˧˧ saː˦ˀ˥]

[kəwŋ͡m˧˧ saː˧˨]

[kəwŋ͡m˧˧ saː˨˩˦]

Công xã Paris

Roger Dangeville quoting Karl Marx (1967) [1881 March 8] “Lettres de Marx à Véra Zassoulitch”, in L'homme et la société (in French), number 5, page 179; English translation from “Marx to Vera Zasulich”, in Marx/Engels Collected Works, volume 46, 1992, pages 71-72; Vietnamese translation based on “Thư gửi V. I. Da-xu-lích”, in C. Mác và Ph. Ăng-ghen: Toàn tập, volume 19, 1995, page 360
Do đó sự phân tích trình bày trong bộ "Tư bản" không nêu lên những luận cứ tán thành hay là phủ nhận sức sống của công xã nông thôn. Nhưng những tìm tòi riêng mà tôi thực hiện trên cơ sở những tài liệu do tôi kiếm được từ các nguồn tư liệu gốc đã làm cho tôi tin rằng công xã này là điểm tựa của sự phục hưng xã hội của nước Nga; song để cho nó có thể hoạt động được với tích cách như vậy trước hết cần phải thủ tiêu những ảnh hưởng tai hại mà nó phải chịu từ mọi phía và sau đó phải đảm bảo cho nó những diều kiện bình thường để phát triển tự do.
Hence the analysis provided in Capital does not adduce reasons either for or against the viability of the rural commune, but the special study I have made of it, and the material for which I drew from original sources, has convinced me that this commune is the fulcrum of social regeneration in Russia, but in order that it may function as such, it would first be necessary to eliminate the deleterious influences which are assailing it from all sides, and then ensure for it the normal conditions of spontaneous development.


tân binh

[tən˧˧ ʔɓïŋ˧˧]

[təŋ˧˧ ʔɓɨn˧˧]

[təŋ˧˧ ʔɓɨn˧˧]


khinh công

[xïŋ˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

[kʰɨn˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

[xɨn˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

[kʰɨn˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

[xɨn˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 輕功, Chinese 輕功 /轻功 (qīnggōng).

(martial arts, chiefly wuxia fiction) qinggong, especially the "air-running" type of qinggong


đường lang quyền

[ʔɗɨəŋ˨˩ laːŋ˧˧ kwiən˨˩]

[ʔɗɨəŋ˦˩ laːŋ˧˧ kwiəŋ˦˩]

[ʔɗɨəŋ˨˩ laːŋ˧˧ wiəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 螳螂 (“mantis”) and 拳 (“style”).


long quyền

[lɔŋ˧˧ kwiəŋ˦˩]

[lawŋ͡m˧˧ wiəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 龍 (“dragon”) and 拳 (“style”).


hổ quyền

[how˨˩˦ wiəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 虎 (“tiger”) and 拳 (“style”).


hạc quyền

[haːk̚˨˩ʔ kwiəŋ˦˩]

[haːk̚˨˩˨ wiəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 鶴 (“crane”) and 拳 (“style”).


báo quyền

[ʔɓaːw˧˦ kwiən˨˩]

[ʔɓaːw˨˩˦ kwiəŋ˦˩]

[ʔɓaːw˦˥ wiəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 豹拳, composed of 豹 (“leopard”) and 拳 (“style”).


xà quyền

[saː˦˩ kwiəŋ˦˩]

[saː˨˩ wiəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 蛇 (“snake”) and 拳 (“style”).


minh chủ

[mïŋ˧˧ t͡ɕu˧˩]

[mɨn˧˧ t͡ɕʊw˧˨]

[mɨn˧˧ cʊw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 盟主, composed of 盟 (“alliance”) and 主 (“lord”), Chinese 盟主 (méngzhǔ).

minh chủ võ lâm

(wuxia fiction, martial arts) the ultimate leader of all martial arts circles


tà phái

[taː˦˩ faːj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tà phái.wav

Sino-Vietnamese word from 邪 (“evil”) and 派 (“sect”).

(wuxia fiction, martial arts) an evil or shady sect


chính phái

[t͡ɕïŋ˧˦ faːj˧˦]

[t͡ɕɨn˦˧˥ faːj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chính phái.wav

Sino-Vietnamese word from 正派, composed of 正 (“just”) and 派 (“sect”).

(wuxia fiction, martial arts) a good or just sect


tu chính án

[tu˧˧ t͡ɕïŋ˧˦ ʔaːn˧˦]

[tʊw˧˧ t͡ɕɨn˦˧˥ ʔaːŋ˦˧˥]

[tʊw˧˧ cɨn˦˥ ʔaːŋ˦˥]


hung khí

[hʊwŋ͡m˧˧ xi˧˦]

[hʊwŋ͡m˧˧ kʰɪj˨˩˦]

[hʊwŋ͡m˧˧ xɪj˨˩˦]

[hʊwŋ͡m˧˧ kʰɪj˦˥]

[hʊwŋ͡m˧˧ xɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 凶器, composed of 凶 (“fierce”) and 器 (“instrument”).


diễn tập

[ziən˦ˀ˥ təp̚˧˨ʔ]

[jiəŋ˧˨ təp̚˨˩ʔ]

[jiəŋ˨˩˦ təp̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese, from Japanese 演習 (enshū).


bí danh

[ʔɓi˧˦ zajŋ̟˧˧]

[ʔɓɪj˨˩˦ jɛɲ˧˧]

[ʔɓɪj˦˥ jan˧˧]

Sino-Vietnamese word from 秘 (“secret”) and 名 (“name”).


thống lĩnh

[tʰəwŋ͡m˧˦ lïŋ˦ˀ˥]

[tʰəwŋ͡m˦˧˥ lɨn˧˨]

[tʰəwŋ͡m˦˥ lɨn˨˩˦]

(military) to be commander-in-chief of; to be first-in-command of


thống lĩnh

[tʰəwŋ͡m˧˦ lïŋ˦ˀ˥]

[tʰəwŋ͡m˦˧˥ lɨn˧˨]

[tʰəwŋ͡m˦˥ lɨn˨˩˦]

(history, military) a commander-in-chief, such as a marshal or a general


cao cường

[kaːw˧˧ kɨəŋ˨˩]

[kaːw˧˧ kɨəŋ˦˩]

[kaːw˧˧ kɨəŋ˨˩]

(chiefly martial arts and fiction) advanced; expert; masterful


tổng động viên

[təwŋ͡m˧˩ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ viən˧˧]

[təwŋ͡m˧˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ viəŋ˧˧]

[təwŋ͡m˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ viəŋ˧˧]

[təwŋ͡m˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ jiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 總動員, composed of 總 (“general”) and 動員 (“mobilization”), from Japanese 総動員 (sōdōin)


phục viên

[fʊwk͡p̚˧˨ʔ viən˧˧]

[fʊwk͡p̚˨˩ʔ viəŋ˧˧]

[fʊwk͡p̚˨˩˨ viəŋ˧˧]

[fʊwk͡p̚˨˩˨ jiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 復員, composed of 復 (“to return”) and 員 (“personnel”), from Japanese 復員 (fukuin)


phòng bệnh hơn chữa bệnh

[fawŋ͡m˨˩ ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ həːn˧˧ t͡ɕɨə˦ˀ˥ ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ]

[fawŋ͡m˦˩ ʔɓen˨˩ʔ həːŋ˧˧ t͡ɕɨə˧˨ ʔɓen˨˩ʔ]

[fɔŋ˦˩ ʔɓen˨˩ʔ həːŋ˧˧ t͡ɕɨə˧˨ ʔɓen˨˩ʔ]

[fawŋ͡m˨˩ ʔɓəːn˨˩˨ həːŋ˧˧ cɨə˨˩˦ ʔɓəːn˨˩˨]

(healthcare) it's better to prevent diseases than to wait for them to happen and then treat them


cương lĩnh

[kɨəŋ˧˧ lïŋ˦ˀ˥]

[kɨəŋ˧˧ lɨn˧˨]

[kɨəŋ˧˧ lɨn˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-cương lĩnh.wav

Audio (Hà Nội)

Sino-Vietnamese word from 綱領, composed of 綱 (“fishing rope; essentials”) and 領 (“collar; leading”), Japanese 綱領 (kōryō)

(usually communism) a platform or manifesto


nhị khúc côn

[ɲi˧˨ʔ xʊwk͡p̚˧˦ kon˧˧]

[ɲɪj˨˩ʔ kʰʊwk͡p̚˦˧˥ koŋ˧˧]

[ɲɪj˨˩ʔ xʊwk͡p̚˦˧˥ koŋ˧˧]

[ɲɪj˨˩˨ kʰʊwk͡p̚˦˥ koŋ˧˧]

[ɲɪj˨˩˨ xʊwk͡p̚˦˥ koŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nhị khúc côn.wav

Sino-Vietnamese word from 二 (“two”), 曲 (“segment”) and 棍 (“staff”); most likely coined by Vietnamese speakers as seen with the meaning "segment" of khúc.


công hàm

[kəwŋ͡m˧˧ haːm˨˩]

[kəwŋ͡m˧˧ haːm˦˩]

[kəwŋ͡m˧˧ haːm˨˩]


lỗ châu mai

[lo˦ˀ˥ t͡ɕəw˧˧ maːj˧˧]

[low˧˨ t͡ɕəw˧˧ maːj˧˧]

lỗ (“hole”) + châu (“to circle”) + mai (“shell”).

com

(military) a crenel; embrasure (a gap for discharging weapons)


biệt kích

[ʔɓiət̚˧˨ʔ kïk̟̚˧˦]

[ʔɓiək̚˨˩ʔ kɨt̚˦˧˥]

[ʔɓiək̚˨˩˨ kɨt̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 別 (“special”) and 擊 (“to strike”).

vi-etym-sino

Khi tàu chiến Mỹ và Oman tiếp cận, những biệt kích Iran lên một số tàu và rời đi.

When the American and Omani battleships approached, the Iranian commandos boarded a number of ships and left.

(military) a commando; special forces operative; elite soldier

(military, generally) special forces; special operations


tư bản bất biến

[tɨ˧˧ ʔɓaːn˧˩ ʔɓət̚˧˦ ʔɓiən˧˦]

[tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˧˨ ʔɓək̚˦˧˥ ʔɓiəŋ˦˧˥]

[tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˨˩˦ ʔɓək̚˦˥ ʔɓiəŋ˦˥]

tư bản (“capital”) + bất biến (“invariable”), calque of Japanese 不変資本 (fuhen shihon).


tư bản khả biến

[tɨ˧˧ ʔɓaːn˧˩ xaː˧˩ ʔɓiən˧˦]

[tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˧˨ kʰaː˧˨ ʔɓiəŋ˦˧˥]

[tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˧˨ xaː˧˨ ʔɓiəŋ˦˧˥]

[tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˨˩˦ kʰaː˨˩˦ ʔɓiəŋ˦˥]

[tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˨˩˦ xaː˨˩˦ ʔɓiəŋ˦˥]

tư bản (“capital”) + khả biến (“variable”), calque of Japanese 可変資本 (kahen shihon).


tư bản cố định

[tɨ˧˧ ʔɓaːn˧˩ ko˧˦ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˧˨ kow˨˩˦ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˨˩˦ kow˦˥ ʔɗɨn˨˩˨]

tư bản (“capital”) + cố định (“fixed”), calque of Japanese 固定資本 (kotei shihon).


tư bản lưu động

[tɨ˧˧ ʔɓaːn˧˩ liw˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˧˨ lɨw˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˨˩˦ lɨw˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

tư bản (“capital”) + lưu động (“circulating”), calque of Japanese 流動資本 (ryūdō shihon)

(Marxism, capitalism) circulating capital


thuẫn

[tʰ⁽ʷ⁾əŋ˨˩˦]


chi bộ

[t͡ɕi˧˧ ʔɓo˧˨ʔ]

[t͡ɕɪj˧˧ ʔɓow˨˩ʔ]

[cɪj˧˧ ʔɓow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 支部 (“branch; chapter”).


chi cục

[t͡ɕi˧˧ kʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[t͡ɕɪj˧˧ kʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[cɪj˧˧ kʊwk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 支局 (“branch office”).


thoái

[tʰ⁽ʷ⁾aːj˦˥]


chia lửa

[t͡ɕiə˧˧ lɨə˧˩]

[t͡ɕiə˧˧ lɨə˧˨]

[ciə˧˧ lɨə˨˩˦]

Compound of chia (“divide; share”) + lửa (“fire”).

com+

(military) kind of field maneuver used to divert enemy hostile pressure to another area


ba chĩa

[ʔɓaː˧˧ t͡ɕiə˦ˀ˥]

[ʔɓaː˧˧ t͡ɕiə˧˨]

[ʔɓaː˧˧ ciə˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ba chĩa.wav

ba (“three”) + chĩa (“pikes; pitchfork”).

com

(weaponry) a trident (three-pronged spear)


chiến hào

[t͡ɕiən˧˦ haːw˨˩]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ haːw˦˩]

[ciəŋ˦˥ haːw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 戰壕 (“trench”).

Đột kích chiến hào

vi:Chiến tranh chiến hào
vi:Đột kích chiến hào


chiến khu

[t͡ɕiən˧˦ xu˧˧]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ kʰʊw˧˧]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ xʊw˧˧]

[ciəŋ˦˥ kʰʊw˧˧]

[ciəŋ˦˥ xʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 戰區 (“warzone”).

vi-etym-sino

(military) a warzone; theater of operations


công sự

Sino-Vietnamese word from 工事 (“fortification”).

[kəwŋ͡m˧˧ sɨ˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ ʂɨ˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ sɨ˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ ʂɨ˨˩˨]

[kəwŋ͡m˧˧ sɨ˨˩˨]

(military) a fortification; defensive structure (especially a bunker or trench)


chiến tướng

[t͡ɕiən˧˦ tɨəŋ˧˦]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ tɨəŋ˦˧˥]

[ciəŋ˦˥ tɨəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 戰 (“war”) and 將 (“general; to command”).

(military) a commander; general; warlord


bom chìm

[ʔɓɔm˧˧ t͡ɕim˨˩]

[ʔɓɔm˧˧ t͡ɕim˦˩]

[ʔɓɔm˧˧ cim˨˩]

bom (“bomb”) + chìm (“to be submerged”).

(military) a depth charge; submersible bomb


viễn chinh

[viən˦ˀ˥ t͡ɕïŋ˧˧]

[viəŋ˧˨ t͡ɕɨn˧˧]

[viəŋ˨˩˦ cɨn˧˧]

[jiəŋ˨˩˦ cɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 遠征 (“expedition”).

vi:Cuộc viễn chinh vịnh Hudson
vi:Quân đoàn viễn chinh Bắc Kỳ

Cuộc viễn chinh vịnh Hudson

(military) an expedition; journey; venture


viễn chinh

[viən˦ˀ˥ t͡ɕïŋ˧˧]

[viəŋ˧˨ t͡ɕɨn˧˧]

[viəŋ˨˩˦ cɨn˧˧]

[jiəŋ˨˩˦ cɨn˧˧]

Quân đoàn viễn chinh Bắc Kỳ


trường chinh

[t͡ɕɨəŋ˨˩ t͡ɕïŋ˧˧]

[ʈɨəŋ˦˩ t͡ɕɨn˧˧]

[ʈɨəŋ˨˩ cɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 長征 (“long expedition; the Long March”).

Vạn lý Trường chinh

The Long March; the ten-thousand-mile long expedition


xuất chinh

[swət̚˧˦ t͡ɕïŋ˧˧]

[swək̚˦˧˥ t͡ɕɨn˧˧]

[s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ cɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 出征 (“to go out to battle”).

(literary, rare, military) to go on an expedition; to head out to battle; to go to the battlefront


chỏ

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">trửu</i>

vi-etym-sino

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 肘 (“elbow”, SV: trửu)

Trong điều lệ được ban hành, bên cạnh các thông tin về việc cho phép sử dụng các đòn ngắn (chỏ, gối)...

In the code of conduct that's been implemented, besides the news about allowing the use of short-range blows (elbows, knees)...

Cú chỏ quá hiểm hóc khiến JChao Li Dao ngã vật xuống như một khúc gỗ rồi ngất xỉu.

The elbow was so fierce that JChao Li Dao fell down like a log and then passed out.

Tuy nhiên, Gaston Bolanos đã nhanh trí xoay người rồi tung đòn chỏ đúng vào cổ họng đối thủ.

However, Gaston Bolanos quick-wittedly turned around and launched an elbow precisely into the opponent's throat.

Cao thủ Thái Lan phang chỏ túi bụi khiến đối thủ phải xin thua vì chảy quá nhiều máu.

The Thai master flung elbows overwhelmingly to cause the opponent to need to withdraw due to excessive bleeding.

(martial arts) an elbow (a kind of strike)


bất bạo động

[ʔɓət̚˧˦ ʔɓaːw˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[ʔɓək̚˦˧˥ ʔɓaːw˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[ʔɓək̚˦˥ ʔɓaːw˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 不 (“not”) and 暴動 (“to revolt”).

(politics) nonviolence (as a means for political change)


địch tình

[ʔɗïk̟̚˧˨ʔ tïŋ˨˩]

[ʔɗɨt̚˨˩ʔ tɨn˦˩]

[ʔɗɨt̚˨˩˨ tɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 敵情, composed of 敵 (“enemy”) and 情 (“situation”).

(rare, military) an enemy's situation; the circumstances of the enemy


địch vận

[ʔɗïk̟̚˧˨ʔ vən˧˨ʔ]

[ʔɗɨt̚˨˩ʔ vəŋ˨˩ʔ]

[ʔɗɨt̚˨˩˨ vəŋ˨˩˨]

[ʔɗɨt̚˨˩˨ jəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 敵 (“enemy”) and 運 (“to move; pull”).

psychological warfare
psychological warfare#English

(military) to demoralize the enemy; to encourage the enemy to submit (especially with psychological warfare)


thống soái

[tʰəwŋ͡m˧˦ swaːj˧˦]

[tʰəwŋ͡m˦˧˥ ʂwaːj˨˩˦]

[tʰəwŋ͡m˦˧˥ swaːj˨˩˦]

[tʰəwŋ͡m˦˥ ʂ⁽ʷ⁾aːj˦˥]

[tʰəwŋ͡m˦˥ s⁽ʷ⁾aːj˦˥]


tham mưu

[tʰaːm˧˧ mɨw˧˧]

[tʰaːm˧˧ mɨw˧˧]


phá trận

[faː˧˦ t͡ɕən˧˨ʔ]

[faː˨˩˦ ʈəŋ˨˩ʔ]

[faː˦˥ ʈəŋ˨˩˨]

Thương pháp Dương gia tuy là tuyệt kỹ của binh gia, dùng trên chiến trường có thể xung phong phá trận[…]

2005 [1957–1959], chapter 1, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Nhà xuất bản Văn học, translation of 射雕英雄传 by Kim Dung [Jin Yong]:

Although the Yáng lineage spear-fighting style is a high-level skill for military use and on the battlefield can be used for assaults and breaking enemy ranks […]


đảng đối lập

head

đảng đối lập

đảng đối lập

vi-noun

đảng đối lập

đảng đối lập

[ʔɗaːŋ˧˩ ʔɗoj˧˦ ləp̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːŋ˧˨ ʔɗoj˨˩˦ ləp̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːŋ˨˩˦ ʔɗoj˦˥ ləp̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 黨 (“party”) and 對立 (“opposition”).


lãnh tụ

vị (classifier)
bậc (classifier)
lĩnh tụ (alternative)

[lajŋ̟˦ˀ˥ tu˧˨ʔ]

[lɛɲ˧˨ tʊw˨˩ʔ]

[lan˨˩˦ tʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 領袖, with the Southern reading of the first character.

lãnh tụ Hồ Chí Minh vĩ đại

Lãnh tụ CHDCND Triều Tiên hiện đang có dịp chứng tỏ với thế giới rằng ông là một nhà lãnh đạo có khả năng đáp ứng xu thế hoà bình, hợp tác và phát triển của thế giới mà vẫn giữ vững chế độ của ông.

2000-2001, Báo quốc tế, Ministry of Foreign Affairs (Vietnam):

Now, the Supreme Leader of the Democratic People's Republic of Korea now has the opportunity to show the world that he is a leader who can satisfy international standards of peace, cooperation and development while maintaining his regime.

leader of great authority or vision, such as a Supreme Leader

Lãnh tụ Iran cho rằng Israel "không thể gây thiệt hại đáng kể cho nền tảng vững chãi của Hezbollah ở Lebanon". Ông cũng kêu gọi "trục kháng chiến", gồm các nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn trên khắp Trung Đông, nhắm mục tiêu vào Israel và Mỹ.

2024 September 28, Huyền Lê, “Lãnh tụ Iran kêu gọi 'sát cánh cùng Hezbollah'”, in VnExpress:


đánh tỉa

[ʔɗajŋ̟˧˦ tiə˧˩]

[ʔɗɛɲ˦˧˥ tiə˧˨]

[ʔɗan˦˥ tiə˨˩˦]

(martial arts) to use out-boxer techniques (using speed and agility to hit an opponent without letting them hit back)


đánh gió

[ʔɗajŋ̟˧˦ zɔ˧˦]

[ʔɗɛɲ˦˧˥ jɔ˨˩˦]

[ʔɗan˦˥ jɔ˦˥]

(martial arts) to shadowbox (to practice fighting moves without an actual opponent)


cơ động

[kəː˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[kəː˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[kəː˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]


[ʔɓe˧˧ ʔɓon˧˦ mɨəj˧˧]

[ʔɓej˧˧ ʔɓoŋ˦˧˥ mɨj˧˧]

[ʔɓej˧˧ ʔɓoŋ˦˥ mɨj˧˧]

Short for English bazooka + 40, referring to the barrel caliber in millimeters.

rocket-propelled grenade
rocket-propelled grenade

(military) rocket-propelled grenade, specifically the RPG-2


ám khí

[ʔaːm˧˦ xi˧˦]

[ʔaːm˦˧˥ kʰɪj˨˩˦]

[ʔaːm˦˧˥ xɪj˨˩˦]

[ʔaːm˦˥ kʰɪj˦˥]

[ʔaːm˦˥ xɪj˦˥]

Mai Siêu Phong hai mắt đã mù, đầu óc hôn mê, rõ ràng chất độc trên ám khí đã phát tác,[…]

2005 [1957–1959], chapter 4, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Nhà xuất bản Văn học, translation of 射雕英雄传 by Kim Dung [Jin Yong]:

Méi Chāofēng was blind in both eyes and her mind was bewildered; the poison on the hidden weapon was clearly taking effect; […]

(martial arts) hidden or concealed weapon


hậu viện

[həw˧˨ʔ viən˧˨ʔ]

[həw˨˩ʔ viəŋ˨˩ʔ]

[həw˨˩˨ viəŋ˨˩˨]

[həw˨˩˨ jiəŋ˨˩˨]


đơn đao

[ʔɗəːn˧˧ ʔɗaːw˧˧]

[ʔɗəːŋ˧˧ ʔɗaːw˧˧]

[ʔɗəːŋ˧˧ ʔɗaːw˧˧]

Qua khoảng nửa giờ, bên ngoài chợt có tiếng người huyên náo, hơn mười tên nha dịch cầm thương sắt đơn đao sấn vào hậu viện rung lục lạc leng keng quát tháo ầm ĩ:[…]

2005 [1957–1959], chapter 2, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Nhà xuất bản Văn học, translation of 射雕英雄传 by Kim Dung [Jin Yong]:

After about half an hour there was suddenly some tumult outside; a dozen bailiffs wielding spears and backswords rushed into the rear courtyard with a lot of noise and shouting, […]

(Chinese fiction, martial arts) one backsword (sword with one sharp edge)


song đao

[sawŋ͡m˧˧ ʔɗaːw˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ ʔɗaːw˧˧]

[sɔŋ˧˧ ʔɗaːw˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ ʔɗaːw˧˧]

[sawŋ͡m˧˧ ʔɗaːw˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-song đao.wav

Mã Thanh Hùng loạng choạng một cái ngã về phía sau, hai hán tử sau lưng y song đao cùng chém xuống.

2005 [1957–1959], chapter 13, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Nhà xuất bản Văn học, translation of 射雕英雄传 by Kim Dung [Jin Yong]:

Mǎ Qīngxióng staggered and fell backwards; the two guys behind his back simultaneously slashed with both their backswords.

(Chinese fiction, martial arts) two backsword (sword with one sharp edge), one in each hand


nhảy cóc

(military) to leapfrog (advance by engaging the enemy with one unit while another moves further forward)


côn nhị khúc

[kon˧˧ ɲi˧˨ʔ xʊwk͡p̚˧˦]

[koŋ˧˧ ɲɪj˨˩ʔ kʰʊwk͡p̚˦˧˥]

[koŋ˧˧ ɲɪj˨˩ʔ xʊwk͡p̚˦˧˥]

[koŋ˧˧ ɲɪj˨˩˨ kʰʊwk͡p̚˦˥]

[koŋ˧˧ ɲɪj˨˩˨ xʊwk͡p̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-côn nhị khúc.wav

Rearrangment of nhị khúc côn with native Vietnamese word order.


phản pháo

[faːŋ˧˨ faːw˨˩˦]

[faːŋ˨˩˦ faːw˦˥]

(military) to counter-fire; to enact counter-battery fire


phản công

[faːn˧˩ kəwŋ͡m˧˧]

[faːŋ˧˨ kəwŋ͡m˧˧]

[faːŋ˨˩˦ kəwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 反攻, composed of 反 (“counter-”) and 攻 (“to strike; to hit”).


nhị ca

[ɲi˧˨ʔ kaː˧˧]

[ɲɪj˨˩ʔ kaː˧˧]

[ɲɪj˨˩˨ kaː˧˧]

Đang nổi giận thì người kia nhăn nhở nhìn y cười một tiếng, chành môi lè lưỡi, làm ra vẻ nhát ma rồi quay lại vẫy tay với mọi người, té ra y là Nhị ca của họ.

As he got angry, the other person looked at him with a boorish grin and gave a laugh; he opened his lips wide and stuck out his tongue, made a scary face and turned around waving to everyone; apparently he was their second brother.

(martial arts) man who is the second oldest of a group


chính trị viên

[t͡ɕïŋ˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ viən˧˧]

[t͡ɕɨn˦˧˥ ʈɪj˨˩ʔ viəŋ˧˧]

[cɨn˦˥ ʈɪj˨˩˨ viəŋ˧˧]

[cɨn˦˥ ʈɪj˨˩˨ jiəŋ˧˧]

Đã có lần Linh tranh luận to tiếng với chính trị viên Cầu về điều này như vậy.

1978, Chu Lai, chapter 1, in Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:

There had been times Linh had loudly argued this way with Political Commissar Cầu.

(communism) political commissar (officer responsible for ideological education and organization)


hộ lí

[how˨˩ʔ lɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 護理 (“nursing”).


thắt lưng buộc bụng

[tʰat̚˧˦ lɨŋ˧˧ ʔɓuək̚˧˨ʔ ʔɓʊwŋ͡m˧˨ʔ]

[tʰak̚˦˧˥ lɨŋ˧˧ ʔɓuək̚˨˩ʔ ʔɓʊwŋ͡m˨˩ʔ]

[tʰak̚˦˥ lɨŋ˧˧ ʔɓuək̚˨˩˨ ʔɓʊwŋ͡m˨˩˨]

thắt lưng (“to tighten your belt”, literally “to tighten your back”) + buộc (“to tie”) + bụng (“belly”).

com

chính sách thắt lưng buộc bụng

Kinh tế suy thoái, phải thắt lưng buộc bụng.

We had to tighten our belts amid the economic recession.

Nữ hoàng Anh đội vương miện ngọc, ngồi trên ngai, đọc từng chữ từ chính sách "thắt lưng buộc bụng" do Quốc hội soạn trước.

The Queen of the UK sat on her throne, in a jeweled crown, as she read word for word from an austerity plan prepared by Parliament.

tighten one's belt
tighten one's belt#English

(figurative, economics, government) to tighten one's belt, or more extremely, to be forced into austerity by the government


khí tài

[kʰɪj˨˩˦ taːj˦˩]

[xɪj˨˩˦ taːj˦˩]

[kʰɪj˦˥ taːj˨˩]


Ban Chấp hành Trung ương

[ʔɓaːn˧˧ t͡ɕəp̚˧˦ hajŋ̟˨˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

[ʔɓaːŋ˧˧ t͡ɕəp̚˦˧˥ hɛɲ˦˩ ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

[ʔɓaːŋ˧˧ cəp̚˦˥ han˨˩ ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

ban chấp hành (“executive committee”) + trung ương (“central”).


phiên chế

[fiən˧˧ t͡ɕe˧˦]

[fiəŋ˧˧ t͡ɕej˨˩˦]

Mười người lính Mông Cổ phiên chế thành một tiểu đội do một viên Thập phu trưởng suất lãnh,[…]

2005 [1957–1959], chapter 3, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Nhà xuất bản Văn học, translation of 射雕英雄传 by Kim Dung [Jin Yong]:

Ten Mongol soldiers constitute a squad, which is led by a decurion; […]


hoả lực

[hwaː˧˩ lɨk̚˧˨ʔ]

[hwaː˧˨ lɨk̚˨˩ʔ]

[waː˨˩˦ lɨk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 火力, composed of 火 (“fire”) and 力 (“power”).


tiền tiêu

Lại đi thêm một ngày, còn cách chỗ Vương Hãn không xa, chợt hai tên quân tiền tiêu của Thiết Mộc Chân phi mau về, báo phía trước có bộ lạc Nãi Man chặn đường, khoảng ba vạn người.

One more day passed; they were not far from Wáng Khan anymore when suddenly two soldiers of Temüjin's vanguard army hurried back to report that the Naimans were blocking the road ahead with about thirty thousand people.

(military) outpost located closer to the enemy, vanguard


nội gián

[noj˨˩ʔ jaːŋ˦˧˥]

[noj˨˩˨ jaːŋ˦˥]


hậu phương

[həw˧˨ʔ fɨəŋ˧˧]

[həw˨˩ʔ fɨəŋ˧˧]

[həw˨˩˨ fɨəŋ˧˧]

(military) behind the frontline; the rear


trận thế

[t͡ɕən˧˨ʔ tʰe˧˦]

[ʈəŋ˨˩ʔ tʰej˨˩˦]

[ʈəŋ˨˩˨ tʰej˦˥]

[…] trận thế đã có vẻ rối loạn, quân sĩ đều có dáng sợ hãi, có thể nói gươm giáo chưa chạm nhau nhưng thắng bại đã thấy rõ,[…]

[…] their battle array appeared messed up, the soldiers all showed panic; one could say that, without even a clash of weapons, the outcome was already clear; […]

(military) battle array, combat formation


lính thuỷ

[lïŋ˧˦ tʰwi˧˩]

[lɨn˦˧˥ tʰwɪj˧˨]

[lɨn˦˥ tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦]


công binh

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɓïŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɓɨn˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɓɨn˧˧]

(military) combat engineer; pioneer; sapper


phòng tuyến

[fawŋ͡m˦˩ twiəŋ˦˧˥]

[fɔŋ˦˩ twiəŋ˦˧˥]

[fawŋ͡m˨˩ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]

(military) defense line; fortification line


tiền tuyến

[tiəŋ˦˩ twiəŋ˦˧˥]

[tiəŋ˨˩ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]


oanh tạc cơ

[ʔwajŋ̟˧˧ taːk̚˧˨ʔ kəː˧˧]

[ʔwɛɲ˧˧ taːk̚˨˩ʔ kəː˧˧]

[(ʔ)wan˧˧ taːk̚˨˩˨ kəː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 轟炸機, composed of 轟炸 (“to bomb; to bombard”) and 機 (“machine”).


máy bay tiêm kích

chiếc (classifier)
tiêm kích (alternative abbreviation)

[maj˧˦ ʔɓaj˧˧ tiəm˧˧ kïk̟̚˧˦]

[maj˨˩˦ ʔɓaj˧˧ tiəm˧˧ kɨt̚˦˧˥]

(aircraft, military) fighter aircraft; fighter plane; fighter


không phận

[xəwŋ͡m˧˧ fən˧˨ʔ]

[kʰəwŋ͡m˧˧ fəŋ˨˩ʔ]

[xəwŋ͡m˧˧ fəŋ˨˩ʔ]

[kʰəwŋ͡m˧˧ fəŋ˨˩˨]

[xəwŋ͡m˧˧ fəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 空 (“air, void, space”) and 分 (“part, portion”).

(politics, aviation) airspace (a specified portion of the atmosphere under the jurisdiction of a country)


toà án nhân dân

[twaː˨˩ ʔaːn˧˦ ɲən˧˧ zən˧˧]

[twaː˦˩ ʔaːŋ˦˧˥ ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧]

[t⁽ʷ⁾aː˨˩ ʔaːŋ˦˥ ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧]

tòa án nhân dân (alternative)
TAND (alternative)

Toà án nhân dân tối cao


an ninh trật tự

[ʔaːn˧˧ nïŋ˧˧ t͡ɕət̚˧˨ʔ tɨ˧˨ʔ]

[ʔaːŋ˧˧ nɨn˧˧ ʈək̚˨˩ʔ tɨ˨˩ʔ]

[ʔaːŋ˧˧ nɨn˧˧ ʈək̚˨˩˨ tɨ˨˩˨]

an ninh (“security”) + trật tự (“order”).


không kích

[xəwŋ͡m˧˧ kïk̟̚˧˦]

[kʰəwŋ͡m˧˧ kɨt̚˦˧˥]

[xəwŋ͡m˧˧ kɨt̚˦˧˥]

[kʰəwŋ͡m˧˧ kɨt̚˦˥]

[xəwŋ͡m˧˧ kɨt̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 空 (“air”) and 擊 (“to attack”).


không kích

[xəwŋ͡m˧˧ kïk̟̚˧˦]

[kʰəwŋ͡m˧˧ kɨt̚˦˧˥]

[xəwŋ͡m˧˧ kɨt̚˦˧˥]

[kʰəwŋ͡m˧˧ kɨt̚˦˥]

[xəwŋ͡m˧˧ kɨt̚˦˥]


đạn pháo

[ʔɗaːn˧˨ʔ faːw˧˦]

[ʔɗaːŋ˨˩ʔ faːw˨˩˦]

[ʔɗaːŋ˨˩˨ faːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 彈 (“bullet”) and 炮 (“cannon”), calque of Chinese 炮彈 /炮弹 (pháo đạn).


trận địa

[t͡ɕən˧˨ʔ ʔɗiə˧˨ʔ]

[ʈəŋ˨˩ʔ ʔɗiə˨˩ʔ]

[ʈəŋ˨˩˨ ʔɗiə˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 陣地, composed of 陣 (“battle, fight”) and 地 (“earth, ground, land”).


trận địa pháo

[t͡ɕən˧˨ʔ ʔɗiə˧˨ʔ faːw˧˦]

[ʈəŋ˨˩ʔ ʔɗiə˨˩ʔ faːw˨˩˦]

[ʈəŋ˨˩˨ ʔɗiə˨˩˨ faːw˦˥]

trận địa (“battlefield”) + pháo (“cannon”).


thuế trực thu

[tʰwe˧˦ t͡ɕɨk̚˧˨ʔ tʰu˧˧]

[tʰwej˨˩˦ ʈɨk̚˨˩ʔ tʰʊw˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾ej˦˥ ʈɨk̚˨˩˨ tʰʊw˧˧]


hồng quân

[həwŋ͡m˨˩ kwən˧˧]

[həwŋ͡m˦˩ kwəŋ˧˧]

[həwŋ͡m˨˩ wəŋ˧˧]

(historical, military, Soviet Union) Red Army


hồng tâm

[həwŋ͡m˨˩ təm˧˧]

[həwŋ͡m˦˩ təm˧˧]

[həwŋ͡m˨˩ təm˧˧]


thanh trừng

[tʰajŋ̟˧˧ t͡ɕɨŋ˨˩]

[tʰɛɲ˧˧ ʈɨŋ˦˩]

[tʰan˧˧ ʈɨŋ˨˩]


Hồng bảo thư

[həwŋ͡m˨˩ ʔɓaːw˧˩ tʰɨ˧˧]

[həwŋ͡m˦˩ ʔɓaːw˧˨ tʰɨ˧˧]

[həwŋ͡m˨˩ ʔɓaːw˨˩˦ tʰɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 紅寶書, composed of 紅 (“red”), 寶 (“precious”) and 書 (“book”).

vi-etym-sino

(communism) Little Red Book (a book of statements from speeches and writings by Mao Zedong)


chủ nghĩa quốc tế

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ kuək̚˧˦ te˧˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ kuək̚˦˧˥ tej˨˩˦]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ wək̚˦˥ tej˦˥]

chủ nghĩa + quốc tế, calque of Chinese 國際主義 /国际主义 (quốc tế chủ nghĩa).


múa võ

[muə˧˦ vɔ˦ˀ˥]

[muə˨˩˦ vɔ˧˨]

[muə˦˥ vɔ˨˩˦]

[muə˦˥ jɔ˨˩˦]


phi đoàn

[fi˧˧ ʔɗwaːn˨˩]

[fɪj˧˧ ʔɗwaːŋ˦˩]

[fɪj˧˧ ʔɗwaːŋ˨˩]

(military) squadron (tactical air force unit)


chính phủ lưu vong

[t͡ɕïŋ˧˦ fu˧˩ liw˧˧ vawŋ͡m˧˧]

[t͡ɕɨn˦˧˥ fʊw˧˨ lɨw˧˧ vawŋ͡m˧˧]

[t͡ɕɨn˦˧˥ fʊw˧˨ lɨw˧˧ vɔŋ˧˧]

[cɨn˦˥ fʊw˨˩˦ lɨw˧˧ vawŋ͡m˧˧]

[cɨn˦˥ fʊw˨˩˦ lɨw˧˧ jawŋ͡m˧˧]

chính phủ (“government”) + lưu vong (“exile”).


lương khô

[lɨəŋ˧˧ xo˧˧]

[lɨəŋ˧˧ kʰow˧˧]

[lɨəŋ˧˧ xow˧˧]

[lɨəŋ˧˧ kʰow˧˧]

[lɨəŋ˧˧ xow˧˧]

粱 (“staple”, SV: lương) + khô (“dry”). Unrelated to 糧 (“provisions”, SV: lương).


dư luận viên

[zɨ˧˧ lwən˧˨ʔ viən˧˧]

[jɨ˧˧ lwəŋ˨˩ʔ viəŋ˧˧]

[jɨ˧˧ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨ viəŋ˧˧]

[jɨ˧˧ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨ jiəŋ˧˧]

(politics) influencer; polemic; propagandist


đại thần

Sino-Vietnamese word from 大臣, composed of 大 (“great”) and 臣 (“courtier”)

vi-etym-sino

ngoại vụ đại thần

(historical, feudalism, in feudal East Asia or obsolete, of modern Japan) a minister


tổng lí đại thần

Sino-Vietnamese word from 総理大臣, composed of 総理 (“general director”) and 大臣 (“minister”)

tổng lý đại thần (alternative)
tổng-lý đại-thần (alternative)

Đông dương tổng lý đại thần

(historical, feudalism, colonialism) a chancellor or prime minister


quân khu

[kwəŋ˧˧ kʰʊw˧˧]

[kwəŋ˧˧ xʊw˧˧]

[wəŋ˧˧ kʰʊw˧˧]

[wəŋ˧˧ xʊw˧˧]

(military) an area of territory protected by a state's armed forces

(Vietnam, military) a large-scale military unit of the People's Army of Vietnam responsible for a certain area of Vietnam's territory


tướng lĩnh

[tɨəŋ˧˦ lïŋ˦ˀ˥]

[tɨəŋ˦˧˥ lɨn˧˨]

[tɨəŋ˦˥ lɨn˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 將領, composed of 將 and 領.

(military) high-ranking military officer; commander-in-chief; high-ranking commander


Uỷ ban Thường vụ Quốc hội

[ʔwi˧˩ ʔɓaːn˧˧ tʰɨəŋ˨˩ vu˧˨ʔ kuək̚˧˦ hoj˧˨ʔ]

[ʔwɪj˧˨ ʔɓaːŋ˧˧ tʰɨəŋ˦˩ vʊw˨˩ʔ kuək̚˦˧˥ hoj˨˩ʔ]

[(ʔ)wɪj˨˩˦ ʔɓaːŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩ vʊw˨˩˨ wək̚˦˥ hoj˨˩˨]

[(ʔ)wɪj˨˩˦ ʔɓaːŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩ jʊw˨˩˨ wək̚˦˥ hoj˨˩˨]

uỷ ban (“committee”) + thường vụ (“standing”) + quốc hội (“national assembly”).

com

(Vietnam, politics) the Standing Committee of the National Assembly (the highest standing body of the National Assembly of Vietnam)


võ tướng

[vɔ˦ˀ˥ tɨəŋ˧˦]

[vɔ˧˨ tɨəŋ˦˧˥]

[vɔ˨˩˦ tɨəŋ˦˥]

[jɔ˨˩˦ tɨəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 武將, composed of 武 and 將.

vi-etym-sino

(historical, military) a historical military leader


đảng cộng sản

[ʔɗaːŋ˧˩ kəwŋ͡m˧˨ʔ saːn˧˩]

[ʔɗaːŋ˧˨ kəwŋ͡m˨˩ʔ ʂaːŋ˧˨]

[ʔɗaːŋ˧˨ kəwŋ͡m˨˩ʔ saːŋ˧˨]

[ʔɗaːŋ˨˩˦ kəwŋ͡m˨˩˨ ʂaːŋ˨˩˦]

[ʔɗaːŋ˨˩˦ kəwŋ͡m˨˩˨ saːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 黨 (“party”) and 共產 (“communist”).


chiến đấu cơ

[t͡ɕiən˧˦ ʔɗəw˧˦ kəː˧˧]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʔɗəw˨˩˦ kəː˧˧]

[ciəŋ˦˥ ʔɗəw˦˥ kəː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 戰鬥機, composed of 戰鬥 and 機.


cộng hoà chuối

[kəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˨˩ t͡ɕuəj˧˦]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩ t͡ɕuj˨˩˦]

[kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ cuj˦˥]


tự do chủ nghĩa

[tɨ˧˨ʔ zɔ˧˧ t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥]

[tɨ˨˩ʔ jɔ˧˧ t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨]

[tɨ˨˩˨ jɔ˧˧ cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦]

(politics) liberal (political philosophy)


chính cương

[t͡ɕïŋ˧˦ kɨəŋ˧˧]

[t͡ɕɨn˦˧˥ kɨəŋ˧˧]

[cɨn˦˥ kɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 政綱, composed of 政 (“politics”) and 綱 (“guiding principle”).


đề cử viên

[ʔɗe˨˩ kɨ˧˩ viən˧˧]

[ʔɗej˦˩ kɨ˧˨ viəŋ˧˧]

[ʔɗej˨˩ kɨ˨˩˦ viəŋ˧˧]

[ʔɗej˨˩ kɨ˨˩˦ jiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 提, 舉 (“nominate”) and 員 (“-er”).

(politics) nominee to an elective office


tiểu bang đỏ

[tiəw˧˩ ʔɓaːŋ˧˧ ʔɗɔ˧˩]

[tiw˧˨ ʔɓaːŋ˧˧ ʔɗɔ˧˨]

[tiw˨˩˦ ʔɓaːŋ˧˧ ʔɗɔ˨˩˦]


hữu phái

[hɨw˧˨ faːj˨˩˦]

[hɨw˨˩˦ faːj˦˥]


tả phái

[taː˧˨ faːj˨˩˦]

[taː˨˩˦ faːj˦˥]


chủ nghĩa tự do cá nhân

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ tɨ˧˨ʔ zɔ˧˧ kaː˧˦ ɲən˧˧]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ tɨ˨˩ʔ jɔ˧˧ kaː˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ tɨ˨˩˨ jɔ˧˧ kaː˦˥ ɲəŋ˧˧]

chủ nghĩa (“ideology”) + tự do (“freedom, liberty”) + cá nhân (“individual”)


chủ nghĩa bảo thủ

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ ʔɓaːw˧˩ tʰu˧˩]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ʔɓaːw˧˨ tʰʊw˧˨]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ʔɓaːw˨˩˦ tʰʊw˨˩˦]

chủ nghĩa (“ideology”) + bảo thủ (“to conserve”)


bảo thủ chủ nghĩa

[ʔɓaːw˧˩ tʰu˧˩ t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥]

[ʔɓaːw˧˨ tʰʊw˧˨ t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨]

[ʔɓaːw˨˩˦ tʰʊw˨˩˦ cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦]

(politics) conservative (person who favors maintenance of the status quo)


chủ nghĩa tiến bộ

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ tiən˧˦ ʔɓo˧˨ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ tiəŋ˦˧˥ ʔɓow˨˩ʔ]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ tiəŋ˦˥ ʔɓow˨˩˨]

chủ nghĩa (“ideology”) + tiến bộ (“to progress”)


tiến bộ chủ nghĩa

[tiən˧˦ ʔɓo˧˨ʔ t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥]

[tiəŋ˦˧˥ ʔɓow˨˩ʔ t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨]

[tiəŋ˦˥ ʔɓow˨˩˨ cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦]


tiểu bang xanh

[tiəw˧˩ ʔɓaːŋ˧˧ sajŋ̟˧˧]

[tiw˧˨ ʔɓaːŋ˧˧ sɛɲ˧˧]

[tiw˨˩˦ ʔɓaːŋ˧˧ san˧˧]


tiểu bang tím

[tiəw˧˩ ʔɓaːŋ˧˧ tim˧˦]

[tiw˧˨ ʔɓaːŋ˧˧ tim˦˧˥]

[tiw˨˩˦ ʔɓaːŋ˧˧ tim˦˥]


chủ nghĩa trung gian

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ zaːn˧˧]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ʈʊwŋ͡m˧˧ jaːŋ˧˧]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ʈʊwŋ͡m˧˧ jaːŋ˧˧]

chủ nghĩa (“ideology”) + trung gian (“midway”)


chủ nghĩa khu vực

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ xu˧˧ vɨk̚˧˨ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ kʰʊw˧˧ vɨk̚˨˩ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ xʊw˧˧ vɨk̚˨˩ʔ]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ kʰʊw˧˧ vɨk̚˨˩˨]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ xʊw˧˧ jɨk̚˨˩˨]

chủ nghĩa (“doctrine; -ism”) + khu vực (“zone; region; area”), calque of Chinese 區域主義 /区域主义 (khu vực chủ nghĩa).

cal

international relations
international relations

(politics, international relations) regionalism

vi:Chủ nghĩa khu vực (chính trị)
vi:Chủ nghĩa khu vực (quan hệ quốc tế)


từ sông ra biển

[tɨ˨˩ səwŋ͡m˧˧ zaː˧˧ ʔɓiən˧˩]

[tɨ˦˩ ʂəwŋ͡m˧˧ ʐaː˧˧ ʔɓiəŋ˧˨]

[tɨ˦˩ səwŋ͡m˧˧ ʐaː˧˧ ʔɓiəŋ˧˨]

[tɨ˨˩ ʂəwŋ͡m˧˧ ɹaː˧˧ ʔɓiəŋ˨˩˦]

[tɨ˨˩ səwŋ͡m˧˧ ɹaː˧˧ ʔɓiəŋ˨˩˦]

Ultimately calque of Arabic مِنَ ٱلنَّهْرِ إِلَى ٱلْبَحْرِ (mina n-nahri ʔilā l-baḥri); though likely not directly but indirectly through English "from the river to the sea".

calque

مِنَ ٱلنَّهْرِ إِلَى ٱلْبَحْرِ

từ sông đến biển (alternative)
từ sông tới biển (alternative)

Khoảng hai nghìn người xuất hiện ở khu vực Bay Ridge, Brooklyn, New York, hô ‘Palestine tự do’ và ‘Từ sông ra biển, Palestine sẽ được tự do’, ngụ ý từ sông Jordan đến biển Địa Trung Hải.

2021 May 16, “Hàng chục nghìn người Bắc Mỹ biểu tình phản đối Israel [Tens of thousands of North Americans demonstrate against Israel]”, in VnExpress:

About two thousand people showed up in Bay Ridge, Brooklyn, New York, shouting ‘free Palestine’ and ‘from the river to the sea, Palestine will be free,’ alluding to the Jordan River and the Mediterranean Sea.

Bốn người biểu tình mặc trang phục tối màu trèo lên nóc tòa nhà quốc hội Australia ở thủ đô Canberra ngày 4/7, giăng các biểu ngữ ủng hộ người Palestine và phản đối xung đột ở Dải Gaza, trong đó có biểu ngữ ‘Từ sông ra biển, Palestine sẽ tự do’.

2024 July 4, “Người biểu tình ủng hộ Palestine treo biểu ngữ trên nóc quốc hội Australia [Pro-Palestine protesters hung banners on Australian Parliament House's roof.]”, in VnExpress:

On 4 July, four protesters in dark clothing climbed the roof of the Parliament House in Australia's capital Canberra and hung banners supporting Palestinians and opposing the conflict in Gaza Strip; among those was one with the slogan ‘from the river to the sea, Palestine will be free’.

from the river to the sea
from the river to the sea#English

(politics) from the river to the sea (a phrase supporting Palestinian self-determination)


chủ nghĩa Xi-ôn

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ si˧˧ ʔon˧˧]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ sɪj˧˧ ʔoŋ˧˧]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ sɪj˧˧ ʔoŋ˧˧]

From chủ nghĩa (“doctrine, ideology, -ism”) + Xi-ôn, Vietnamese transcription of French Sion (“Zion”).

com

Phạm Xuyên (1987) “Tư Tưởng Cách Mạng Tháng Mười Soi Sáng Con Đường Giải Phóng Các Dân Tộc [The October Revolution's Thought Brightens the Path of National Liberation]”, in Nghiên cứu lịch sử [Historical Research], number 3, page 41
Cùng với các nước khác trong cộng đồng xã hội chủ nghĩa thế giới, Liên Xô đã hết lòng ủng hộ và giúp đỡ các phong trào giải phóng dân tộc trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa [a-pác-thai], chủ nghĩa Xi-ôn và các thứ chủ nghĩa phân biệt chủng tộc khác để xây dựng các quốc gia độc lập và một xã hội mới.
Alongsides other countries in the international socialist community, the Soviet Union has been wholeheartedly backing and helping national liberation movements to build independent countries and a new society in the struggle against imperialism, apartheid, Zionism and other racist ideologies.

Ngày 2-12-1917, tuyên ngôn ‘Ban-pho’, ủng hộ việc thành lập ‘[quê hương] dân tộc người Do Thái’ tại Pa-le-xtin. Chủ nghĩa Xi-ôn (chủ nghĩa phục quốc Do Thái) chớp lấy thời cơ thích hợp để phát huy thế lực.
On 2 December 1917, the ‘Balfour’ declaration backed the establishment of ‘the establishment in Palestine of a national home for the Jewish people’. Zionism (Jewish national revivalism) seized the opportune moment to build up its strength.
Người sáng lập chủ nghĩa Xi-ôn (tên một ngọn núi ở Jerusalem) là Te-ô-đo Hec, năm 1896, ông đã viết cuốn sách ‘Nước Do Thái’, được xem là cương lĩnh của chủ nghĩa Xi-ôn.

Võ Thủ Phương (2006) “Trung Đông – Miền Hội Tụ Nhiều Mâu Thuẫn Lớn Khó Bề Giải Quyết [The Middle East – Where Converge Many Large Conflicts Hard to Resolve]”, in Tạp chí Cộng sản [Communist Review], number 16, page 69

The founder of Zionism ([after] a hill in Jerusalem) was Theodor Herzl; in 1896, he wrote the book ‘The State of the Jews’, considered the founding document of Zionism.

(politics) Zionism (Jewish nationalism, the movement which supported first the re-establishment of a Jewish homeland and now supports the continuation of a Jewish state in Israel)


chủ nghĩa Xi-ôn-nít

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ si˧˧ ʔon˧˧ nit̚˧˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ sɪj˧˧ ʔoŋ˧˧ nit̚˦˧˥]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ sɪj˧˧ ʔoŋ˧˧ nɨt̚˦˥]

From chủ nghĩa (“doctrine, ideology, -ism”) + Xi-ôn-nít, Vietnamese transcription of French sioniste (“Zionist”).

Walter Russell Mead (2008) “The New Israel and the Old: Why Gentile Americans Back the Jewish State”, in Foreign Affairs, volume 87, number 4, page 45; Vietnamese translation from Trần Ngọc Cư, transl. (2015), “Những lí do dân phi-Do-Thái Mỹ ủng hộ quốc gia Do Thái”, in Nghiên cứu quốc tế [International Research]
Cuộc chiến Sáu ngày đã thay đổi thái độ đó; nó là lực xúc tác cho phong trào phục hoạt phúc âm và tiếp sức cho chủ nghĩa Xi-ôn-nít tiên tri.
The Six-Day War changed that; it was a catalyst both for the evangelical revival movement and for the renewal of prophetic Zionism.

Về quốc tế, Đảng [Độc Lập] chủ trương chống đế quốc; ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân A-rập chống chủ nghĩa đế quốc và chủ nghĩa Xi-ôn-nít; ủng hộ sự hợp tác giữa Ma-rốc với một số quốc gia tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa, các nước châu Phi, châu á^([sic]).

2010, Trần Hiệp, Vũ Thùy Dung, “Đảng Tiến bộ và Chủ nghĩa xã hội Ma-rốc [The Party of Progress and Socialism in Morocco]”, in Tạp chí Cộng sản [Communist Review]:

Internationally, the Independence Party advocates against empires; backs the Arabs' struggle against imperialism and Zionism, [and] backs co-operation between Morocco and some capitalist, socialist, African, and Asian countries.


chủ nghĩa phục quốc Do Thái

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ fʊwk͡p̚˧˨ʔ kuək̚˧˦ zɔ˧˧ tʰaːj˧˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ fʊwk͡p̚˨˩ʔ kuək̚˦˧˥ jɔ˧˧ tʰaːj˨˩˦]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ fʊwk͡p̚˨˩˨ wək̚˦˥ jɔ˧˧ tʰaːj˦˥]

Calque from Chinese 猶太復國主義 (Do Thái phục quốc chủ nghĩa) (literally, “Jewish national revivalism”); chủ nghĩa (“doctrine, ideology, -ism”) + phục quốc Do Thái (“literally, “Jewish national revivalist”; Zionist”).
On rare occasions it's clipped to just chủ nghĩa phục quốc.

chủ nghĩa Phục quốc Do Thái (alternative)

người theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái

one who follows Zionism; follower of Zionism

Vào đầu thế kỷ 20, làn sóng nhập cư của người Do Thái vào khu vực Palestine nằm dưới sự kiểm soát của Anh - một dải đất nằm giữa sông Jordan và biển Địa Trung Hải, ngày càng tăng. Sự nổi lên của chủ nghĩa bài Do Thái ở châu Âu và chủ nghĩa phục quốc Do Thái đã dẫn đến làn sóng này. Năm 1947, trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa người dân Palestine và những người theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái, cũng như sau những hệ quả của thảm họa diệt chủng Holocaust, Liên Hợp Quốc đã bỏ phiếu chia Palestine thành nhà nước Do Thái và nhà nước Arab, trong khi thành phố Jerusalem nằm dưới sự kiểm soát quốc tế.

2023 October 14, Kiều Anh, “Dải Gaza - vùng đất đông dân và đau thương nhất hành tinh [Gaza Strip - The Most Densely Populated and Most Woeful Place on the Planet]”, in vov.vn:

In the beginning of the 20th century, Jews increasingly immigrated in waves into Palestine – a strip of land between the Jordan river and Mediterranean Sea, a region under British control. The rise of anti-Semitism in Europe and Zionism led to these waves. In 1947, against the background of escalating tension between Palestinians and Zionists as well as in the aftermath of the catastrophically genocidal Holocaust, the United Nations voted to partition Palestine into a Jewish state and an Arab state, while the city of Jerusalem would be under international control.

Đầu thế kỷ XX, người Do Thái và Arab sống ở Hebron sử dụng chung thánh đường, các cửa hàng, bệnh viện... Tuy nhiên, khi số người Do Thái theo Chủ^([sic]) nghĩa phục quốc (Zionism) đến Hebron nhiều hơn, cùng với sự phát triển của chủ nghĩa dân tộc Arab, mối quan hệ giữa người Do Thái và người Arab ngày càng bất ổn.

2019, Nhật Nguyên, “Thành phố cổ Hebron biết bao giờ bình yên? [When will the ancient city of Hebron know peace?]”, in Thế Giới & Việt Nam [The World & Vietnam Report]:

In the beginning of the 20th century, Jews and Arabs used the same places of worship, stores, hospitals, […] However, when more Jews who followed Zionism came to Hebron, along with the growth of Arab nationalism, the relationship between Jews and Arabs became more and more unstable.

Sự trở về và ước mơ về một đất nước cho riêng mình của những người Do Thái theo chủ nghĩa phục quốc (Zionist), vốn khi đó đang phải đối mặt với cuộc diệt chủng của phát xít Đức ở châu Âu, đã vấp phải sự phản đối của người Ả rập Palestine bản địa.

2017, Bảo Duy, “Palestine còn lại gì sau 70 năm? [What's Left of Palestine after 70 years]”, in Tuổi Trẻ [Youth]:

The return and dream about a country of their own of Zionist Jews, who were then facing a genocide by Nazi Germany in Europe, met opposition from indigenous Palestinian Arabs.

(politics) Zionism ((Jewish nationalism, the movement which supported first the re-establishment of a Jewish homeland and now supports the continuation of a Jewish state in Israel))


chủ nghĩa Do Thái phục quốc

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ zɔ˧˧ tʰaːj˧˦ fʊwk͡p̚˧˨ʔ kuək̚˧˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ jɔ˧˧ tʰaːj˨˩˦ fʊwk͡p̚˨˩ʔ kuək̚˦˧˥]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ jɔ˧˧ tʰaːj˦˥ fʊwk͡p̚˨˩˨ wək̚˦˥]

Calque from Chinese 猶太復國主義 (Do Thái phục quốc chủ nghĩa); from chủ nghĩa (“doctrine, ideology, -ism”) + Do Thái phục quốc (“Zionist (adj.); literally, “Jewish national revivalist””).

người theo chủ nghĩa Do Thái phục quốc

Chemi Peres – con trai đương kim Phó Thủ tướng Shimon Peres – là một trong những người tiên phong trong việc hiện đại hóa khu định cư thuộc thành phố Herzliya (đặt theo tên Theodor Herzl, cha đẻ chủ nghĩa Do Thái phục quốc).

2005 August 16, Lê Thảo Chi, “Kết thúc giấc mơ ‘Đại Israel’ [The End of the ‘Greater Israel’ Dream]”, in Sài Gòn Giải Phóng [Liberated Saigon]:

Chemis Peres – son of the incumbent Vice Prime Minister Shimon Peres – is one of those who pioneer modernization of [a] settlement belonging to the city of Herzliya (named after Theodor Herzl, the father of Zionism).

Scott Richard cho rằng Dov S. Zakheim, cố vấn an ninh quốc gia của ứng cử viên Tổng thống Mỹ Mitt Romney và Richard Verma, cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Barack Obama đều là ‘những người theo chủ nghĩa Do Thái phục quốc cực đoan’.

2012 October 7, “Cựu chuyên gia tình báo: Mỹ và Israel đang kiểm soát Thổ Nhĩ Kỳ [Former Intelligence Officer: The US and Israel Control Turkey]”, in Giáo dục Việt Nam [Vietnamese Education]:

Scott Richard considers both Dov S. Zakheim, the national security advisor to US presidential candidate Mitt Romney, and Richard Verma, the national security advisor to US presidential candidate Barack Obama, to be ‘extreme Zionists’.


diễn biến hoà bình

[ziən˦ˀ˥ ʔɓiən˧˦ hwaː˨˩ ʔɓïŋ˨˩]

[jiəŋ˧˨ ʔɓiəŋ˦˧˥ hwaː˦˩ ʔɓɨn˦˩]

[jiəŋ˨˩˦ ʔɓiəŋ˦˥ waː˨˩ ʔɓɨn˨˩]

Literally, “peaceful unfolding”. Calque from Chinese 和平演變／和平演变 (hoà bình diễn biến), ultimately from English Peaceful Evolution , coined by John Foster Dulles.
Peaceful Evolution literally translates to tiến hóa hòa bình ~ tiến hoá hoà bình, attested rarely and used by anti-Communist authors such as Trần Mai Trung; however, pro-Communist author Nguyễn Văn Toàn contends that Peaceful Evolution is a misnomer, hence its nonliteral Vietnamese translations diễn biến hoà bình and chuyển hoá hoà bình (Peaceful Unfolding and Peaceful Transformation, respectively, when back-translated literally into English).

zh-l

和平演變／和平演变 (hoà bình diễn biến)

lí thuyết diễn biến hoà bình

Harvard University Asia Center
John Foster Dulles
Peaceful Evolution


quân chủng

[kwən˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˧˩]

[kwəŋ˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˧˨]

[wəŋ˧˧ cʊwŋ͡m˨˩˦]

quân chủng hải quân


bức rút

[ʔɓɨk̚˧˦ zut̚˧˦]

[ʔɓɨk̚˦˧˥ ʐʊk̚˦˧˥]

[ʔɓɨk̚˦˥ ɹʊk͡p̚˦˥]

(military) to force enemy forces to retreat


dương đông kích tây

[zɨəŋ˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧ kïk̟̚˧˦ təj˧˧]

[jɨəŋ˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧ kɨt̚˦˧˥ təj˧˧]

[jɨəŋ˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧ kɨt̚˦˥ təj˧˧]


khuynh đảo

[xwïŋ̟˧˧ ʔɗaːw˧˩]

[kʰwɨn˧˧ ʔɗaːw˧˨]

[xwɨn˧˧ ʔɗaːw˧˨]

[kʰwɨn˧˧ ʔɗaːw˨˩˦]

[xwɨn˧˧ ʔɗaːw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 傾倒, composed of 傾 (“to shake”) and 倒 (“to fall, to collapse”).


thiết quân luật

[tʰiət̚˧˦ kwən˧˧ lwət̚˧˨ʔ]

[tʰiək̚˦˧˥ kwəŋ˧˧ lwək̚˨˩ʔ]

[tʰiək̚˦˥ wəŋ˧˧ l⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 設軍 (“to mobilize the military”) and 律 (“law”).


soái

(military, in general) marshal, commander


Men-sê-vích

[mɛn˧˧ se˧˧ vïk̟̚˧˦]

[mɛŋ˧˧ ʂej˧˧ vɨt̚˦˧˥]

[mɛŋ˧˧ sej˧˧ vɨt̚˦˧˥]

[mɛŋ˧˧ ʂej˧˧ vɨt̚˦˥]

[mɛŋ˧˧ sej˧˧ jɨt̚˦˥]

Nếu sự thực hàng ngày cho ta biết có nhiều người mang thẻ đảng viên cộng sản khá lâu năm mà tư tưởng và hành động vẫn chưa có gì là vô sản cả, thì sự thực lịch sử cũng đã chứng minh có nhiều đảng tự nhận là của giai cấp vô sản mà quả thực phản lại quyền lợi của giai cấp vô sản (như Đảng Xã hội ở các nươc tư bản, Đảng Men-sê-vích ở Nga…)[.]

1956, Trương Tửu, “Tự do tư tưởng của văn nghệ sĩ và sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Bôn-sê-vích [Writers' and Artists' Freedom of Thought and the Bolshevik Communist Party's Leadership]”, in Giai phẩm mùa Đông [Winter's Beautiful Works], volume I, Nhà xuất bản Minh Đức:

If we know every day for a fact that many have been carrying Party's membership cards for a rather long time but their thought and actions are not yet proletarian at all, then it's also a proven historical fact that many parties proclaimed themselves to be of the proletariat but in fact went against the proletariat's interests (like the Socialist parties in capitalist countries, the Menshevik party in Russia,…)[.]

Tại Đại hội II của Đảng Công nhân dân chủ - xã hội Nga (tháng 7-1903), Đảng đã chia thành hai phái là Bôn-sê-vích và Men-sê-vích. Những người Men-sê-vích cấu kết với phái “kinh tế” trong Đảng, trở thành một lực lượng có đường lối riêng, chống lại phái Bôn-sê-vích, đứng đầu là V.I. Lê-nin.

2013 April 23, Lê Thị Thanh Hà PhD, “V.I. Lê-nin bàn về vấn đề thanh lọc đảng viên và ý nghĩa của nó trong việc xây dựng Đảng ta hiện nay [V. I. Lenin on Screening Party's Members and Its Meaning in Building Our Party Nowadays]”, in Tạp chí Cộng sản [Communist Review]:

At the 2nd Congress of the Russian Social Democratic Labour Party (July 1903), the Party was split into two factions: Bolshevik and Menshevik. The Mensheviks collaborated with the “Economist” faction in the Party, became a force with their own directions, and opposed the Bolshevik faction headed by V. I. Lenin.


tập trung dân chủ

[təp̚˧˨ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ zən˧˧ t͡ɕu˧˩]

[təp̚˨˩ʔ ʈʊwŋ͡m˧˧ jəŋ˧˧ t͡ɕʊw˧˨]

[təp̚˨˩˨ ʈʊwŋ͡m˧˧ jəŋ˧˧ cʊw˨˩˦]

From tập trung (“‘to concentrate’ → ‘to centralize’”) + dân chủ (“democracy (n.), democratic (adj.)”), from Chinese 集中 and 民主 respectively in 民主集中制 (dân chủ tập trung chế, literally “democratically centralized system”).
Doublet of dân chủ tập trung, from the same Chinese term and following the Chinese modifier-head word order.

zh-l

Chế độ tập trung dân chủ tạo những điều kiện cần thiết để thực hiện tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, và chế độ đó là nội dung trong nguyên tắc lãnh đạo cao nhất của Đảng.

2022 November 17, Đỗ Xuân Tuất (PhD), “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức và hoạt động của Đảng [Applying Ho Chi MInh Thought about the Principle of Democratic Centralism in the Party's Organization and Operation]”, in Tạp chí Cộng sản [Communist Review]:

A democratically centralized system creates the necessary conditions to exercise collective leadership and individual responsibility; and such a system is the content of the Party's highest leading principle.

(politics, communism) democratically centralized


tập trung dân chủ

[təp̚˧˨ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ zən˧˧ t͡ɕu˧˩]

[təp̚˨˩ʔ ʈʊwŋ͡m˧˧ jəŋ˧˧ t͡ɕʊw˧˨]

[təp̚˨˩˨ ʈʊwŋ͡m˧˧ jəŋ˧˧ cʊw˨˩˦]

Nhà nước được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ.

2013 November 28, “Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, in Thư viện pháp luật [Vietnam Laws], I. 8. 1; officially translated into English as Constitution of the Socialist Republic of Vietnam, 2013 November 28, I. 8. 1:

The State shall be organized and operate in accordance with the Constitution and law, manage society by the Constitution and law, and implement the principle of democratic centralism.

democratic centralism
democratic centralism

(politics, communism) democratic centralism


dân chủ tập trung

[zən˧˧ t͡ɕu˧˩ təp̚˧˨ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[jəŋ˧˧ t͡ɕʊw˧˨ təp̚˨˩ʔ ʈʊwŋ͡m˧˧]

[jəŋ˧˧ cʊw˨˩˦ təp̚˨˩˨ ʈʊwŋ͡m˧˧]

From dân chủ (“democracy (n.), democratic (adj.)”) + tập trung (“‘to concentrate’ → ‘to centralize’”) from Chinese 民主 and 集中 respectively in 民主集中制 (dân chủ tập trung chế, literally “democratically centralized system”).
Doublet of tập trung dân chủ, from the same Chinese term yet following the Vietnamese head-modifier word order.

com

Chế độ dân chủ tập trung khiến cho toàn thể nhân dân (công, nông, tiểu tư sản, tư sản dân tộc) đều trở nên chủ nhân chân chính của nước nhà, đều đoàn kết để kháng chiến kiến quốc.

2011 [1953], Hồ Chí Minh, “20 – Dân chủ tập trung [20 – Democratic centralism]”, in Thường thức chính trị [Common political knowledge] (Hồ Chí Minh — Toàn tập; 8. 1953-1954), page 264:

A democratically centralized system makes the entire people (workers, peasants, petty bourgeois, national bourgeois) become the homeland's true masters, all united to wage resistance war and build the country.