dân chủ tập trung

[zən˧˧ t͡ɕu˧˩ təp̚˧˨ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[jəŋ˧˧ t͡ɕʊw˧˨ təp̚˨˩ʔ ʈʊwŋ͡m˧˧]

[jəŋ˧˧ cʊw˨˩˦ təp̚˨˩˨ ʈʊwŋ͡m˧˧]

Tập thể lãnh đạo là dân chủ.
Cá nhân phụ trách là tập trung.
Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, tức là dân chủ tập trung.
Làm việc mà không theo đúng cách đó, tức là làm trái dân chủ tập trung.

2011 [1948 September 23], Hồ Chí Minh, Cách làm việc tập thể lãnh đạo cá nhân phụ trách [Working Method: Collective Leadership, Individual Responsibility] (Hồ Chí Minh — Toàn tập; 5. 1947-1948), page 620:

Collective leadership is democracy.
Individual responsibility is centralism.
 Collective leadership and individual responsibility constitute democratic centralism.
To work otherwise means to work against democratic centralism.


tập trung quan liêu

[təp̚˧˨ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ kwaːn˧˧ liəw˧˧]

[təp̚˨˩ʔ ʈʊwŋ͡m˧˧ kwaːŋ˧˧ liw˧˧]

[təp̚˨˩˨ ʈʊwŋ͡m˧˧ waːŋ˧˧ liw˧˧]

From tập trung (“‘to concentrate’ → ‘to centralize’”) + quan liêu (“bureaucratic (adj.)”), from Chinese 集中 and 官僚 respectively in 官僚集中制 (quan liêu tập trung chế, literally “bureaucratically centralized system”).

zh-l

sự tập trung quan liêu

tình trạng tập trung quan liêu

chế độ tập trung quan liêu

cơ chế tập trung quan liêu

Владимир Ленин [Vladimir Lenin] (1970) [1922 May 20] “О «двойном подчинении» и законности”, in В. И. Ленин – Полное собрание сочинений (in Russian), volume 45, page 198; English translation from ““Dual” Subordination and Legality”, in V. I. Lenin – Collected Works, volume 33, 1973, page 364; Vietnamese translation in “Bàn về chế độ trực thuộc “song trùng” và pháp chế”, in V. I. Lê-nin – Toàn tập, volume 45, 2006, page 232
Trong tất cả những vấn đề đó mà không chú trọng đến những sự khác nhau của các địa phương, thì tức là rơi vào chế độ tập trung quan liêu, v.v.; là ngăn cản không cho những cán bộ địa phương chú ý đến những đặc diểm của địa phương, mà điều này lại chính là cơ sở của một cống tác hợp lý.
Failure to make allowances for local differences in all these matters would mean slipping into bureaucratic centralism, and so forth. It would mean preventing the local authorities from giving proper consideration to specific local features, which is the basis of all rational administration.

[…] chúng ta đã mắc sai lầm "ấu trĩ tả khuynh", duy ý chí, làm trái quy luật khách quan. Sai lầm đó thể hiện trong việc bố trí cơ cấu kinh tế theo hướng ham phát triển công nghiệp nặng với quy mô lớn, vượt quá khả năng thực tế; trong việc duy trì quá lâu cơ chế quản lý tập trung quan liêu, bao cấp với kiến trúc thượng tầng đồ sộ, vượt quá sức chịu đựng của cơ sở hạ tầng, nên phải sống nhờ một phần quan trọng bằng viện trợ; […]

2006 [1986 October 19], Trường Chinh, “Củng cố quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, ra sức phát triển lực lượng sản xuất, xây dựng thủ đô vững mạnh, giàu đẹp [Solidifying Socialist Relations of Production, Striving to Develop Forces of Production, Building a Steadfast, Strong, Rich, Beautiful Capital]”, in Văn kiện Đảng toàn tập [Complete Collection of Party Documents], volume 47, page 270; quoted and translated into English in Holcombe, Alec, Mass Mobilization in the Democratic Republic of Vietnam, 1945-1960, Honolulu: University of Hawai'i Press, 2020, page 296:

We have made mistakes due to “leftist infantilism,” idealism, and to the contravention of the objective laws of socio-economic development. These mistakes were manifested in the [emphasis given to] developing heavy industry on a large scale beyond our practical capacity […] [maintaining] the bureaucratically centralized mechanism of economic management based on state subsidies with a huge superstructure which overburdens the infrastructure. As a result, we relied mostly on foreign aid for our subsistence.

bureaucratic centralism
bureaucratic centralism#English

(politics) bureaucratically centralized (pertaining to bureaucratic centralism)


lưới lửa

[lɨəj˧˦ lɨə˧˩]

[lɨj˨˩˦ lɨə˧˨]

[lɨj˦˥ lɨə˨˩˦]


miễn nhiệm

[miən˦ˀ˥ ɲiəm˧˨ʔ]

[miəŋ˧˨ ɲiəm˨˩ʔ]

[miəŋ˨˩˦ ɲim˨˩˨]

Quốc hội sẽ phê chuẩn miễn nhiệm chức vụ Bộ trưởng Công an đối với đại tướng Tô Lâm, thực hiện quy trình bầu ông vào vị trí Chủ tịch nước.
[...]
Kết quả biểu quyết điều chỉnh chương trình kỳ họp 7, bổ sung nội dung phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng về việc miễn nhiệm chức vụ Bộ trưởng Công an. Ảnh: Sơn Hà
Như vậy cuối giờ chiều nay, Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình Quốc hội danh sách đề cử để Quốc hội bầu Chủ tịch nước; đồng thời, Thủ tướng cũng sẽ trình bày Tờ trình đề nghị Quốc hội phê chuẩn miễn nhiệm chức vụ Bộ trưởng Công an với ông Tô Lâm, trước khi các đại biểu thảo luận tại đoàn. Quy trình bầu Chủ tịch nước và miễn nhiệm chức vụ Bộ trưởng Công an sẽ hoàn thành vào sáng ngày mai.

2024 May 21, Sơn Hà, “Quốc hội sẽ phê chuẩn miễn nhiệm chức Bộ trưởng Công an với đại tướng Tô Lâm”, in VnExpress:

(politics, of a civil servant or official) to dismiss someone from or leave a post at midterm


an toàn khu

[ʔaːŋ˧˧ twaːŋ˦˩ kʰʊw˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ twaːŋ˦˩ xʊw˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ kʰʊw˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ xʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 安全 (“safe”) and 區 (“zone”).

vi-etym-sino

(military) a well-protected resistance base area; a safe zone


tuyển mộ

[t⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦ mow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 選 (“to choose, to select”) and 募 (“to recruit”).


biệt động

[ʔɓiət̚˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[ʔɓiək̚˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[ʔɓiək̚˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]


nghi binh

[ŋi˧˧ ʔɓïŋ˧˧]

[ŋɪj˧˧ ʔɓɨn˧˧]

[ŋɪj˧˧ ʔɓɨn˧˧]

Khi đã nắm được kế hoạch xuất quân của địch, Nguyễn Huệ càng tiến hành nhiều hoạt động nghi binh,[…]

1999, Lê Trọng Khánh, chapter 25, in Đối thoại sử học, NXB Thanh Niên, page 386:

Once he understood the enemy's plans of attack, Nguyễn Huệ carried out more diversionary activities, […]

(military) to use decoys, faints, and other diversion tactics


xuất quân

[swək̚˦˧˥ kwəŋ˧˧]

[s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ wəŋ˧˧]

(military) to move troops towards battle


đạo quân

[ʔɗaːw˧˨ʔ kwən˧˧]

[ʔɗaːw˨˩ʔ kwəŋ˧˧]

[ʔɗaːw˨˩˨ wəŋ˧˧]

Lịch sử thời kì Tây Sơn chứng minh rằng, tất cả các chiến công do Nguyễn Huệ lập ra đều gắn liền với việc bố trí các đạo quân và chon các con đường tối ưu nhất,[…]

1999, Bùi Thiết, chapter 26, in Đối thoại sử học, NXB Thanh Niên, page 398:

The history of the Tây Sơn period shows that all of Nguyễn Huệ's military victories can be linked with troop arrangement and choosing the best route, […]


giãy chết

[zaj˦ˀ˥ t͡ɕet̚˧˦]

[jaj˧˨ t͡ɕet̚˦˧˥]

[ja(ː)j˨˩˦ cəːt̚˦˥]

(figurative, chiefly politics) to collapse regardless of much effort


thao diễn

[tʰaːw˧˧ ziən˦ˀ˥]

[tʰaːw˧˧ jiəŋ˧˨]

[tʰaːw˧˧ jiəŋ˨˩˦]


KQNDVN

Không quân Nhân dân Việt Nam
w:vi:Không quân Nhân dân Việt Nam

(military, aviation) initialism of Không quân Nhân dân Việt Nam (“Vietnam People's Air Force”)