Mác

Mác và Ăng-ghen

chủ nghĩa Mác

1883, Friedrich Engels, Speech at Karl Marx's Funeral (in English); German translation in Marx-Engels-Werke, volume 19, 1987; English retranslation in Marx/Engels Collected Works, volume 24, 1989; Vietnamese translation in C. Mác Và Ph. Ăng-ghen Toàn Tập, volume 19, 1995
Giống như Đác-uyn đã tìm ra quy luật phát triển của thế giới hữu cơ, Mác đã tìm ra quy luật phát triển của lịch sử loài người: [...]
Just as Darwin discovered the law of development of organic nature, so Marx discovered the law of development of human history: …

Vladimir Lenin (1914) “Учение_Маркса”, in Карл Маркс (Краткий биографический очеркс изложением марксизма) (in Russian); English translation in Lenin's Collected Works, volume 21, 1974; Vietnamese translation in V. I. Lê-nin Toàn Tập, volume 26, 2006
Chủ nghĩa Mác là hệ thống các quan điểm và học thuyết của Mác. Mác đã thừa kế và hoàn chỉnh một cách thiên tài ba trào lưu tư tưởng của thế kỷ XIX, thuộc ba nước tiên tiến nhất của loài người: triết học cổ điển Đức, môn kinh tế chính trị cổ điển Anh và chủ nghĩa xã hội Pháo gắn liền với các học thuyết cách mạng Pháp nói chung.
Marxism is the system of Marx’s views and teachings. Marx was the genius who continued and consummated the three main ideological currents of the nineteenth century, as represented by the three most advanced countries of mankind: classical German philosophy, classical English political economy, and French socialism combined with French revolutionary doctrines in general.


thuồng luồng

[tʰuəŋ˨˩ luəŋ˨˩]

[tʰuəŋ˦˩ luəŋ˦˩]

[tʰuəŋ˨˩ luəŋ˨˩]

Disyllabic non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 龍 (SV: long) (Maspero, 1912). Compare rồng.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">long</i>

vi-etym-sino

(mythology) aquatic serpent-like monster.


góc

[ɣawk͡p̚˦˧˥]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 角 (SV: giác).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">giác</i>


thì

Sino-Vietnamese word from 時 (“time”). Doublet of thời and giờ.

thì quá khứ


cực

Sino-Vietnamese word from 極 (“pole; extremity; extreme”).


triều

Sino-Vietnamese word from 朝. Doublet of chầu and chào.


đều

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 調 (“harmonious; matching”, SV: điều).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">điều</i>


thuộc

A thuộc B (A ⊂ B)


biến số

[ʔɓiən˧˦ so˧˦]

[ʔɓiəŋ˦˧˥ ʂow˨˩˦]

[ʔɓiəŋ˦˧˥ sow˨˩˦]

[ʔɓiəŋ˦˥ ʂow˦˥]

[ʔɓiəŋ˦˥ sow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-biến số.wav

Sino-Vietnamese word from 變數, composed of 變 (“to change”) and 數 (“number”).


tổ hợp

[to˧˩ həːp̚˧˨ʔ]

[tow˧˨ həːp̚˨˩ʔ]

[tow˨˩˦ həːp̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 組合, orthographic borrowing from Japanese 組合せ (kumiawase).

obor

Số học sinh cần chọn là số tổ hợp chập 3 của 7.

The number of students needed is the number of 3-combinations from 7 elements.

Số học sinh cần chọn là tổ hợp chập 3 của 7.

(mathematics, informal) the number of combinations needed


hoán vị

[hwaːŋ˦˧˥ vɪj˨˩ʔ]

[waːŋ˦˥ vɪj˨˩˨]

[waːŋ˦˥ jɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 換位 (“to switch positions”).

vi-etym-sino

(mathematics, informal) the number of permutations needed


chỉnh hợp

[t͡ɕïŋ˧˩ həːp̚˧˨ʔ]

[t͡ɕɨn˧˨ həːp̚˨˩ʔ]

[cɨn˨˩˦ həːp̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 整合 (“to conform”).

(mathematics, informal) the number of arrangements needed


phượng hoàng

[fɨəŋ˧˨ʔ hwaːŋ˨˩]

[fɨəŋ˨˩ʔ hwaːŋ˦˩]

[fɨəŋ˨˩˨ waːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 鳳凰 (“fenghuang”). Compare phụng hoàng.

Hội Phượng Hoàng


song song

[ʂawŋ͡m˧˧ ʂawŋ͡m˧˧]

[sɔŋ˧˧ sɔŋ˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ ʂawŋ͡m˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-song song.wav

Sino-Vietnamese word from 雙雙; a duplication of song (“double”).

Trong cùng một mặt phẳng, hai đường thẳng song song không có điểm chung.

On a given plane, parallel lines do not share any points.


thái dương

[tʰaːj˧˦ zɨəŋ˧˧]

[tʰaːj˨˩˦ jɨəŋ˧˧]

[tʰaːj˦˥ jɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 太陽, composed of 太 (“great”) and 陽 (“yang”).
This short compound with the meaning "temple" is shared with many southern Sinitic lects, while other lects use different terms or a longer compound, cf. Mandarin 太陽穴／太阳穴.


hoàn

Sino-Vietnamese word from 丸. Doublet of viên (“round”).


mắt cá

[mak̚˦˧˥ kaː˨˩˦]

From mắt (“eye”) + cá (“fish”). The adjective is a semantic loan from English fisheye (adjective).

semantic loan

mắt cá chân


tinh trùng

[tïŋ˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˨˩]

[tɨn˧˧ ʈʊwŋ͡m˦˩]

[tɨn˧˧ ʈʊwŋ͡m˨˩]

Sino-Vietnamese word from 精蟲, composed of 精 (“sperm”) and 蟲 (“animal”).


phương trình

[fɨəŋ˧˧ t͡ɕïŋ˨˩]

[fɨəŋ˧˧ ʈɨn˦˩]

[fɨəŋ˧˧ ʈɨn˨˩]


phần mềm có hại

[fən˨˩ mem˨˩ kɔ˧˦ haːj˧˨ʔ]

[fəŋ˦˩ mem˦˩ kɔ˨˩˦ haːj˨˩ʔ]

[fəŋ˨˩ mem˨˩ kɔ˦˥ haːj˨˩˨]

(computing) malware (software developed to cause harm to a computer system)


phần mềm xấu

[fəŋ˦˩ mem˦˩ səw˨˩˦]

[fəŋ˨˩ mem˨˩ səw˦˥]


gây mê

[ɣəj˧˧ me˧˧]

[ɣəj˧˧ mej˧˧]

[ɣəj˧˧ mej˧˧]

(medicine, specifically) to apply general anesthesia


chị Hằng

[t͡ɕi˧˨ʔ haŋ˨˩]

[t͡ɕɪj˨˩ʔ haŋ˦˩]

[cɪj˨˩˨ haŋ˨˩]

chị (“elder sister”) + Hằng, from Chinese 姮娥 (Hằng Nga).

der

<i class="Latn mention" lang="vi">Hằng Nga</i>

(folklore) a woman who got trapped on the Moon due to the lies of her younger brother, Cuội.


trường phái

[t͡ɕɨəŋ˨˩ faːj˧˦]

[ʈɨəŋ˦˩ faːj˨˩˦]

[ʈɨəŋ˨˩ faːj˦˥]

A pseudo-Sino-Vietnamese coinage from trường (“school”) + phái (“sect”)

các trường phái hội hoạ ở châu Âu

trường phái trọng tiền

trường phái toả tuyến

trường phái dã thú

school of thought
school of thought#English

(chiefly art, philosophy) a school of thought or movement; compare chủ nghĩa (“discipline; doctrine”)


chứng

chứng kém ăn

chứng táo bón

(medicine) a symptom; condition; indication


từ ghép

[tɨ˨˩ ɣɛp̚˧˦]

[tɨ˦˩ ɣɛp̚˦˧˥]

[tɨ˨˩ ɣɛp̚˦˥]

1973, Đảng Xã hội Việt Nam, Tổ quốc, Đảng Xã hội Việt Nam, page 23

We also borrowed this type of compound words from China, such as "town", "peace", "equality", etc.

Ta cũng còn mượn những từ ghép kiểu ấy từ Trung-quốc như thị thành, hòa bình, bình đẳng…


đột quỵ

[ʔɗot̚˧˨ʔ kwi˧˨ʔ]

[ʔɗok̚˨˩ʔ kwɪj˨˩ʔ]

[ʔɗok̚˨˩˨ wɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 突跪, composed of 突 (“suddenly”) and 跪 (“to drop down; to collapse”).

vi-etym-sino

Nguy cơ này sẽ cao với những người gặp các vấn đề sau: Từng tắc nghẽn động mạch, huyết áp cao, mức cholesterol cao, từng bị đau tim hay đột quỵ, đau ngực, tiểu đường.

The risk is high for people with the following problems: previous history of arterial blockage, hypertension, hypercholesterolaemia, past history of heart attack or stroke, chest pain, and diabetes.


vảy

tấm (classifier)
miếng (classifier)
𩺩 (CJK)
𪨖 (CJK)

From Proto-Vietic *k-pas (“scale”). Compare Muong pách.

làm vảy/đánh vảy


giáo thụ

[zaːw˧˦ tʰu˧˨ʔ]

[jaːw˨˩˦ tʰʊw˨˩ʔ]

[jaːw˦˥ tʰʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 教授 (“professor”).

(history) an education commissioner under the Nguyễn dynasty and French colonialism


dấu sắc

[jəw˨˩˦ ʂak̚˦˧˥]

[jəw˨˩˦ sak̚˦˧˥]

[jəw˦˥ ʂak̚˦˥]

dấu (“diacritic”) + sắc (from the fact that the word sắc has the tone written with an acute accent)


dấu huyền

[jəw˨˩˦ hwiəŋ˦˩]

[jəw˦˥ wiəŋ˨˩]

dấu (“diacritic”) + huyền (from the fact that the word huyền has the tone written with a grave accent)


dấu hỏi

[zəw˧˦ hɔj˧˩]

[jəw˨˩˦ hɔj˧˨]

[jəw˦˥ hɔj˨˩˦]

dấu (“mark”) + hỏi, literally “the mark of the word hỏi (“to ask”)”

com

the mark of the word <i class="Latn mention" lang="vi">hỏi</i> (“to ask”)


dấu nặng

[zəw˧˦ naŋ˧˨ʔ]

[jəw˨˩˦ naŋ˨˩ʔ]

[jəw˦˥ naŋ˨˩˨]

dấu (“diacritic”) + nặng (from the fact that the word nặng has the tone written with a dot below)

(linguistics) nặng tone, low glottalized tone


máy in

(computing) printer; a device, usually attached to a computer, used to print text or images onto paper


hồi

Sino-Vietnamese word from 回 (“to return; occurrence classifier; chapter classifier”).

vi-etym-sino

Hồi 1, Cảnh 1

cấu trúc 3 hồi

(narratology, especially theater) an act


đăng nhập

[ʔɗaŋ˧˧ ɲəp̚˧˨ʔ]

[ʔɗaŋ˧˧ ɲəp̚˨˩ʔ]

[ʔɗaŋ˧˧ ɲəp̚˨˩˨]


đăng xuất

[ʔɗaŋ˧˧ swət̚˧˦]

[ʔɗaŋ˧˧ swək̚˦˧˥]

[ʔɗaŋ˧˧ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]


mụn

vi-noun

(classifier cục, nốt, hột, hạt) mụn • (𤺯, 𦝋, 𬛗)

cục (classifier)
nốt (classifier)
hột (classifier)
hạt (classifier)
𤺯 (CJK)
𦝋 (CJK)
𬛗 (CJK)

From Proto-Vietic *muːnʔ, from Proto-Mon-Khmer *mun ~ *muunʔ ~ *muən, cognate with Bahnar mŭn, Khmer មុន (mun), [Nancowry] Central Nicobarese môn.

mụn trứng cá

mụn cóc

mụn nước


nhập

Sino-Vietnamese word from 入 (“to enter; to take in”).

vi-etym-sino

bị ma/quỷ nhập


head

Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam • (𩈘陣民族解放沔南越南)

𩈘陣民族解放沔南越南 (CJK)

[mat̚˧˨ʔ t͡ɕən˧˨ʔ zən˧˧ təwk͡p̚˧˨ʔ zaːj˧˩ fawŋ͡m˧˦ miən˨˩ naːm˧˧ viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[mak̚˨˩ʔ ʈəŋ˨˩ʔ jəŋ˧˧ təwk͡p̚˨˩ʔ jaːj˧˨ fawŋ͡m˦˧˥ miəŋ˦˩ naːm˧˧ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[mak̚˨˩ʔ ʈəŋ˨˩ʔ jəŋ˧˧ təwk͡p̚˨˩ʔ jaːj˧˨ fɔŋ˦˧˥ miəŋ˦˩ naːm˧˧ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[mak̚˨˩˨ ʈəŋ˨˩˨ jəŋ˧˧ təwk͡p̚˨˩˨ jaːj˨˩˦ fawŋ͡m˦˥ miəŋ˨˩ naːm˧˧ viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[mak̚˨˩˨ ʈəŋ˨˩˨ jəŋ˧˧ təwk͡p̚˨˩˨ jaːj˨˩˦ fawŋ͡m˦˥ miəŋ˨˩ naːm˧˧ jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]

mặt trận (“front”) + dân tộc (“people”) + giải phóng (“liberate”) + miền (“region”) + nam (“south”) + Việt Nam (“Vietnam”)

compound

(history, formal) Vietcong (political organisation and army in Southern Vietnam in the 20th century)


huyết tương

[hwiət̚˧˦ tɨəŋ˧˧]

[hwiək̚˦˧˥ tɨəŋ˧˧]

[wiək̚˦˥ tɨəŋ˧˧]


cụt

From Proto-Mon-Khmer *sguut ~ *sgat ~ *(s)gət (“to be cut short, to cut”). Cognate with Arem kùːt ("to chop, to cut short"), Mon ကုတ် (“to cut off”), Khmu kut ("to be shortened").


tiếp xúc

[tiəp̚˧˦ sʊwk͡p̚˧˦]

[tiəp̚˦˧˥ sʊwk͡p̚˦˧˥]

(geometry, of a circle or a line) to touch


lặn

gen lặn


đại lượng

[ʔɗaːj˧˨ʔ lɨəŋ˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ʔ lɨəŋ˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩˨ lɨəŋ˨˩˨]

Khi x tăng lên thì đại lượng ex) giảm xuống, khi x→∞ đại lượng này tiến tới không.
When x increases, the quantity ex) will decrease; when x→∞ this quantity will tend to zero.

1979, Phạm Huyền (translator), S.M. Targ (author), Giáo trình giản yếu cơ học lý thuyết, NXB đại học và trung học chuyên nghiệp Hà Nội, page 260

(mathematics) quantity; mathematical expression


đồ thị

[ʔɗo˨˩ tʰi˧˨ʔ]

[ʔɗow˦˩ tʰɪj˨˩ʔ]

[ʔɗow˨˩ tʰɪj˨˩˨]

Bằng phương pháp này, ta có thể kiểm tra kết quả và độ chính xác của phép tính bằng đồ thị.

1979, S.M. Targ, translated by Phạm Huyền, Giáo trình giản yếu cơ học lý thuyết, NXB đại học và trung học chuyên nghiệp Hà Nội, page 95:

With this method, we can check the accuracy of the graphically obtained results.

(chiefly mathematics) a graph, especially a line graph; compare biểu đồ (“statistical graph”, line, bar/column, pie, etc.)


lân cận

[lən˧˧ kən˧˨ʔ]

[ləŋ˧˧ kəŋ˨˩ʔ]

[ləŋ˧˧ kəŋ˨˩˨]

(mathematics) a neighborhood (a kind of topological function in geometry)


ma trận

[maː˧˧ t͡ɕən˧˨ʔ]

[maː˧˧ ʈəŋ˨˩ʔ]

[maː˧˧ ʈəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 魔 (“magic”) and 陣 (“battle array”), perhaps chosen in order to resemble the spelling of matrix (i.e. a phono-semantic matching).


hàm số

[haːm˦˩ ʂow˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-hàm số.wav


trực tuyến

[t͡ɕɨk̚˧˨ʔ twiən˧˦]

[ʈɨk̚˨˩ʔ twiəŋ˦˧˥]

[ʈɨk̚˨˩˨ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 直線, composed of 直 (“straight; direct”) and 線 (“line”), either from Chinese 直線／直线 (zhíxiàn, literally “straight line”), or coined from trực tiếp (“direct”).


trực tuyến

[t͡ɕɨk̚˧˨ʔ twiən˧˦]

[ʈɨk̚˨˩ʔ twiəŋ˦˧˥]

[ʈɨk̚˨˩˨ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]


liên kết

[liəŋ˧˧ ket̚˦˧˥]

[liəŋ˧˧ kəːt̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 連結. Compare 鏈接／链接 (liànjiē).

(computing) link (connection between buses or systems)


thắt lưng

vi-noun

(classifier cái, chiếc (“belt”)) thắt lưng

[tʰat̚˧˦ lɨŋ˧˧]

[tʰak̚˦˧˥ lɨŋ˧˧]

[tʰak̚˦˥ lɨŋ˧˧]

đau (vùng) thắt lưng


hông

lắc hông


bậc tự do

[ʔɓək̚˧˨ʔ tɨ˧˨ʔ zɔ˧˧]

[ʔɓək̚˨˩ʔ tɨ˨˩ʔ jɔ˧˧]

[ʔɓək̚˨˩˨ tɨ˨˩˨ jɔ˧˧]

Gyrôscôp có ba bậc tự do.

1979, S.M. Targ, translated by Phạm Huyền, Giáo trình giản yếu cơ học lý thuyết, NXB đại học và trung học chuyên nghiệp Hà Nội, page 467:

A gyroscope has three degrees of freedom.

(physics, mathematics) degree of freedom


điểm cực

[ʔɗiəm˧˩ kɨk̚˧˨ʔ]

[ʔɗiəm˧˨ kɨk̚˨˩ʔ]

[ʔɗim˨˩˦ kɨk̚˨˩˨]

Tích phân bằng thặng dư của điểm cực.

The integral is equal to the residue of the pole.

Với các phép biến đổi đó (hình 238b) ta đã thay điểm cực A bằng điểm cực C.

1979, S.M. Targ, translated by Phạm Huyền, Giáo trình giản yếu cơ học lý thuyết, NXB đại học và trung học chuyên nghiệp Hà Nội, page 241:

With these transformations (figure 238b) we replaced the origin A with the origin C.

(mathematics, physics) center of a moment, origin


vuông góc

[vuəŋ˧˧ ɣawk͡p̚˧˦]

[vuəŋ˧˧ ɣawk͡p̚˦˧˥]

[vuəŋ˧˧ ɣawk͡p̚˦˥]

[juəŋ˧˧ ɣawk͡p̚˦˥]

2 đường thẳng vuông góc
2 perpendicular (coplanar) lines or 2 orthogonal (non-coplanar) lines

vuông góc với

perpendicular to; orthogonal to; at right angles to

Trục quay của đĩa vuông góc với mặt phẳng của nó (hình 367) và lệch khỏi khối tâm một đoạn bằng a.

1979, S.M. Targ, translated by Phạm Huyền, Giáo trình giản yếu cơ học lý thuyết, NXB đại học và trung học chuyên nghiệp Hà Nội, page 436:

The rotational axis of a disk is perpendicular to its plane (figure 367) and a distance a away from its center.


chữ số có nghĩa

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ so˧˦ kɔ˧˦ ŋiə˦ˀ˥]

[t͡ɕɨ˧˨ ʂow˨˩˦ kɔ˨˩˦ ŋiə˧˨]

[t͡ɕɨ˧˨ sow˨˩˦ kɔ˨˩˦ ŋiə˧˨]

[cɨ˨˩˦ ʂow˦˥ kɔ˦˥ ŋiə˨˩˦]

[cɨ˨˩˦ sow˦˥ kɔ˦˥ ŋiə˨˩˦]


sai số

[ʂaːj˧˧ ʂow˨˩˦]

[ʂaːj˧˧ ʂow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-sai số.wav

Sino-Vietnamese word from 差數, composed of 差 (“wrong”) and 數 (“number”).

vi-etym-sino

(statistics) error, deviation of a measured or calculated value from the true value


đẳng thức

[ʔɗaŋ˧˩ tʰɨk̚˧˦]

[ʔɗaŋ˧˨ tʰɨk̚˦˧˥]

[ʔɗaŋ˨˩˦ tʰɨk̚˦˥]

Định luật này được biểu diễn dưới dạng toán học bằng đẳng thức vectơ: m w = F.

1979, S.M. Targ, translated by Phạm Huyền, Giáo trình giản yếu cơ học lý thuyết, NXB đại học và trung học chuyên nghiệp Hà Nội, page 244:

This law can be expressed mathematically as a vector equality: m w = F.


phương trình vi phân

[fɨəŋ˧˧ t͡ɕïŋ˨˩ vi˧˧ fən˧˧]

[fɨəŋ˧˧ ʈɨn˦˩ vɪj˧˧ fəŋ˧˧]

[fɨəŋ˧˧ ʈɨn˨˩ vɪj˧˧ fəŋ˧˧]

[fɨəŋ˧˧ ʈɨn˨˩ jɪj˧˧ fəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phương trình vi phân.wav

Sino-Vietnamese word from 方程 (“equation”) and 微分 (“differential”).

Hãy thiết lập phương trình vi phân dao động của con lắc vật lý (§ 155) bằng phương pháp Lagrăng.

1979, S.M. Targ, translated by Phạm Huyền, Giáo trình giản yếu cơ học lý thuyết, NXB đại học và trung học chuyên nghiệp Hà Nội, page 462:

Construct the differential equation of the oscillation of the physical pendulum (§ 155) using Lagrange's method.

differential equation
differential equation


vi phân

[vɪj˧˧ fəŋ˧˧]

[vɪj˧˧ fəŋ˧˧]

[jɪj˧˧ fəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-vi phân.wav

Sino-Vietnamese word from 微分, composed of 微 (“micro-”) and 分 (“fraction”).


kèm

Tôi gởi kèm file "cv.doc".

I am sending the file "cv.doc" as attachment.


cổng

head

𢩉, 𢩛, 𤗤, 𥯏, 𨶛, 𫼌

vi-noun

𢩉, 𢩛, 𤗤, 𥯏, 𨶛, 𫼌

(classifier cánh) cổng • (𢩉, 𢩛, 𤗤, 𥯏, 𨶛, 𫼌)

cánh (classifier)
𢩉 (CJK)
𢩛 (CJK)
𤗤 (CJK)
𥯏 (CJK)
𨶛 (CJK)
𫼌 (CJK)


công cụ

[kəwŋ͡m˧˧ ku˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ kʊw˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ kʊw˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-công cụ.wav

Sino-Vietnamese word from 工具, composed of 工 (“work”) and 具 (“tool”).

vi-etym-sino

công cụ đồ đá

thanh công cụ


trúng gió

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˦ zɔ˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˦˧˥ jɔ˨˩˦]

[ʈʊwŋ͡m˦˥ jɔ˦˥]

trúng (“to get hit with”) + gió (“harmful wind”).

af

alternative medicine
alternative medicine

(alternative medicine) to have a fever after being exposed to gió (sense 2)


viêm xoang

[vim˧˧ s⁽ʷ⁾aːŋ˧˧]

[jim˧˧ s⁽ʷ⁾aːŋ˧˧]


thuốc tây

[tʰuək̚˧˦ təj˧˧]

[tʰuək̚˦˧˥ təj˧˧]

[tʰuək̚˦˥ təj˧˧]

Nhớ ăn no trước khi uống thuốc tây kẻo đau bao tử.

Make sure to eat before you take those "western" meds, or else you'll get a stomachache.


đỉnh

head

đỉnh • (嵿, 頂, 顶)

vi-noun

đỉnh • (嵿, 頂, 顶)


tồn tại

[toŋ˦˩ taːj˨˩ʔ]

[toŋ˨˩ taːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 存在 (“to exist”). In the sense of "deficiency" it is a clipping of vấn đề còn tồn tại (“still-existing issue”).

clipping

[…] vấn đề cao nhất của toàn bộ triết học là vấn đề về quan hệ giữa tư duy và tồn tại, giữa tinh thần và thiên nhiên…[…]

1989, Trần Đức Thảo, “Về vấn đề xây dựng khoa tâm lý học Mác – Lê-nin”, in Tạp chí Cộng sản, volume 6, Cơ quan lý luận và chính trị của Trung ương Đảng công sản Việt Nam:

[…] the highest problem of the entirety of philosophy is the problem of the relationship between thinking and existence, between spirit and nature… […]


cao huyết áp

[kaːw˧˧ hwiət̚˧˦ ʔaːp̚˧˦]

[kaːw˧˧ hwiək̚˦˧˥ ʔaːp̚˦˧˥]

[kaːw˧˧ wiək̚˦˥ ʔaːp̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 高血壓, composed of 高 (“high”) and 血壓 (“blood pressure”).


rạ

From a Tai language. Compare Zhuang raq, Thai ห่า (hàa).
Might be interpreted as from the sense above due to internal folk etymology.

chết như rạ

(pathology, now chiefly in compounds or certain expressions) chicken pox


tường lửa

[tɨəŋ˨˩ lɨə˧˩]

[tɨəŋ˦˩ lɨə˧˨]

[tɨəŋ˨˩ lɨə˨˩˦]


hạn

giải hạn

to neutralize unlucky supernatural forces that's haunting you

Năm nay hạn.

This year's gonna have a drought. / This year's projected to be unlucky for me.


chiếu

phép chiếu song song


chiếu

Chiếu dời đô


tương đương

[tɨəŋ˧˧ ʔɗɨəŋ˧˧]

[tɨəŋ˧˧ ʔɗɨəŋ˧˧]

[tɨəŋ˧˧ ʔɗɨəŋ˧˧]

(mathematics, optionally followed by với) which is equivalent to the fact that; ⇔


truy cập

[t͡ɕwi˧˧ kəp̚˧˨ʔ]

[ʈwɪj˧˧ kəp̚˨˩ʔ]

[ʈ⁽ʷ⁾ɪj˧˧ kəp̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 追及, composed of 追 (“to chase”) and 及 (“to reach”).


thanh huyền

[tʰɛɲ˧˧ hwiəŋ˦˩]

[tʰan˧˧ wiəŋ˨˩]

(phonetics) the “falling” tone, one of the six tones in the Vietnamese language, marked by the diacritic dấu huyền (grave accent)


thanh ngang

[tʰajŋ̟˧˧ ŋaːŋ˧˧]

[tʰɛɲ˧˧ ŋaːŋ˧˧]

[tʰan˧˧ ŋaːŋ˧˧]

thanh (“tone”) + ngang (“level; horizontal”).

com

(phonetics) the “level” tone, one of the six tones in the Vietnamese language, unmarked in the orthography


thanh nặng

[tʰajŋ̟˧˧ naŋ˧˨ʔ]

[tʰɛɲ˧˧ naŋ˨˩ʔ]

[tʰan˧˧ naŋ˨˩˨]

(phonetics) the “heavy” tone, one of the six tones in the Vietnamese language, marked by the diacritic dấu nặng (dot below)


thanh ngã

[tʰajŋ̟˧˧ ŋaː˦ˀ˥]

[tʰɛɲ˧˧ ŋaː˧˨]

[tʰan˧˧ ŋaː˨˩˦]

thanh (“tone”) + ngã (“to fall; to tumble”). The word ngã literally refers to a person's tripping or collapsing, not the "fall" in pitch of a phonetic "falling" tone contour.

(phonetics) the “broken rising tone” that occurs in the word ngã as a distinctive tone contour in Northern Vietnamese, phonetically marked by a rise in pitch interrupted by a glottal closure, and orthographically marked by the dấu ngã (“tilde”) above a vowel letter


thanh hỏi

[tʰajŋ̟˧˧ hɔj˧˩]

[tʰɛɲ˧˧ hɔj˧˨]

[tʰan˧˧ hɔj˨˩˦]

(phonetics) the “mid-falling” tone, one of the six tones in the Vietnamese language, marked by the diacritic dấu hỏi (hook above)


thanh sắc

[tʰajŋ̟˧˧ sak̚˧˦]

[tʰɛɲ˧˧ ʂak̚˦˧˥]

[tʰɛɲ˧˧ sak̚˦˧˥]

[tʰan˧˧ ʂak̚˦˥]

(phonetics) the “high rising” tone, one of the six tones in the Vietnamese language, marked by the diacritic dấu sắc (acute accent)


ruột non

[zuət̚˧˨ʔ nɔn˧˧]

[ʐuək̚˨˩ʔ nɔŋ˧˧]

[ɹuək̚˨˩˨ nɔŋ˧˧]

From ruột (“intestine”) + non (“young and immature”), so called due to its smoothness.


biện chứng

[ʔɓiən˧˨ʔ t͡ɕɨŋ˧˦]

[ʔɓiəŋ˨˩ʔ t͡ɕɨŋ˦˧˥]

[ʔɓiəŋ˨˩˨ cɨŋ˦˥]

Friedrich Engels (1962) [1885] “Vorworte zu den drei Auflagen – II [Prefaces to the Three Editions – II]”, in Anti-Dühring (Marx-Engels-Werke), volume 20; English translation from 1987 Marx/Engels Collected Works, volume 25; Vietnamese translation from 1994 C. Mác Và Ph. Ăng-ghen Toàn Tập, volume 20
Song muốn có một quan niệm vừa biện chứng vừa duy vật về tự nhiên thì người ta phải biết toán học và khoa học tự nhiên.
But a knowledge of mathematics and natural science is essential to a conception of nature which is dialectical and at the same time materialist.

(philosophy, chiefly Marxism) dialectical


tiểu đường

[tiəw˧˩ ʔɗɨəŋ˨˩]

[tiw˧˨ ʔɗɨəŋ˦˩]

[tiw˨˩˦ ʔɗɨəŋ˨˩]

tiểu (“to urinate”) + đường (“sugar”), perhaps calque of Chinese 糖尿病 (tángniàobìng, literally “sugary urine disease”).


vòng tròn

[vawŋ͡m˨˩ t͡ɕɔn˨˩]

[vawŋ͡m˦˩ ʈɔŋ˦˩]

[vɔŋ˦˩ ʈɔŋ˦˩]

[vawŋ͡m˨˩ ʈɔŋ˨˩]

[jawŋ͡m˨˩ ʈɔŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-vòng tròn.wav


mặt phẳng

[mat̚˧˨ʔ faŋ˧˩]

[mak̚˨˩ʔ faŋ˧˨]

[mak̚˨˩˨ faŋ˨˩˦]


nẹp

From an infixed form of a root that gave rise to kẹp.


phụ từ

[fu˧˨ʔ tɨ˨˩]

[fʊw˨˩ʔ tɨ˦˩]

[fʊw˨˩˨ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 附 (“to attach”) and 詞 (“word”).


lí luận

[lɪj˨˩˦ lwəŋ˨˩ʔ]

[lɪj˦˥ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]

(mathematics, physics, literary, politics, etc.) theory


học thuyết

[hawk͡p̚˨˩ʔ tʰwiək̚˦˧˥]

[hawk͡p̚˨˩˨ tʰ⁽ʷ⁾iək̚˦˥]


thực thể

[tʰɨk̚˧˨ʔ tʰe˧˩]

[tʰɨk̚˨˩ʔ tʰej˧˨]

[tʰɨk̚˨˩˨ tʰej˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 實體, composed of 實 (“real”) and 體 (“form”).

Biến thực thể


gia quyền

[jaː˧˧ kwiəŋ˦˩]

[jaː˧˧ wiəŋ˨˩]

số binh quần gia quyền

(statistics) weighted, with each component in an average assigned a certain value corresponding to its importance in the whole


phẩy

không phẩy năm

điểm A' (a phẩy)

(chiefly mathematics, physics, chemistry) a prime (symbol (′))


phẫu

(medicine) Short for phẫu thuật (“surgery”).


bệnh tâm thần

[ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ təm˧˧ tʰən˨˩]

[ʔɓen˨˩ʔ təm˧˧ tʰəŋ˦˩]

[ʔɓəːn˨˩˨ təm˧˧ tʰəŋ˨˩]

(pathology) mental illness; psychiatric disorder


dị nguyên

[zi˧˨ʔ ŋwiən˧˧]

[jɪj˨˩ʔ ŋwiəŋ˧˧]

[jɪj˨˩˨ ŋwiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 異 (“different; strange”) and 源 (“source; origin”).


chẩn đoán

[t͡ɕən˧˩ ʔɗwaːn˧˦]

[t͡ɕəŋ˧˨ ʔɗwaːŋ˦˧˥]

[cəŋ˨˩˦ ʔɗwaːŋ˦˥]

(computing) a diagnostic (a programming tool used to diagnose bugs)


ngoại khoa

[ŋwaːj˧˨ʔ xwaː˧˧]

[ŋwaːj˨˩ʔ kʰwaː˧˧]

[ŋwaːj˨˩ʔ xwaː˧˧]

[ŋwaːj˨˩˨ kʰwaː˧˧]

[ŋwaːj˨˩˨ xwaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 外科, composed of 外 (“external”) and 科 (“branch; department”). The contrast between 外科 (wàikē, “surgery”, literally “external branch”) and 内科 (nèikē, “internal medicine”, literally “internal branch”) seemingly has to do with, respectively, "external" and "internal" conditions, but it is also possible because surgery in particular was considered "outside" of or "foreign" to all the disciplines known to traditional East Asian medicine.


da liễu

[zaː˧˧ liəw˦ˀ˥]

Blend of da (“skin”) + hoa liễu (“venereal”).

blend

bệnh da liễu

a disease that affects either the skin or the reproductive system

bệnh viện da liễu


sốt rét

[sot̚˧˦ zɛt̚˧˦]

[ʂok̚˦˧˥ ʐɛt̚˦˧˥]

[sok̚˦˧˥ ʐɛt̚˦˧˥]

[ʂok̚˦˥ ɹɛk̚˦˥]

[sok̚˦˥ ɹɛk̚˦˥]


dung lượng

[zʊwŋ͡m˧˧ lɨəŋ˧˨ʔ]

[jʊwŋ͡m˧˧ lɨəŋ˨˩ʔ]

[jʊwŋ͡m˧˧ lɨəŋ˨˩˨]

(computing) the storage capacity of a drive


bậc

head

北, 𨀈, 𨸾, 偪, 堛, 幅, 𨄑, 弼, 󱚤

vi-noun

北, 𨀈, 𨸾, 偪, 堛, 幅, 𨄑, 弼, 󱚤

北 (CJK)
𨀈 (CJK)
𨸾 (CJK)
偪 (CJK)
堛 (CJK)
幅 (CJK)
𨄑 (CJK)
弼 (CJK)

bậc 1

bậc 2

bậc 3

(algebra, of a monomial, polynomial, equality, equation, function, etc.) a degree; an order

polynomial; equality; equation; function; polynomial; equality; equation; function


tử cung

[tɨ˧˩ kʊwŋ͡m˧˧]

[tɨ˧˨ kʊwŋ͡m˧˧]

[tɨ˨˩˦ kʊwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 子宮, composed of 子 (“child”) and 宮 (“palace”).


sỏi mật

[sɔj˧˩ mət̚˧˨ʔ]

[ʂɔj˧˨ mək̚˨˩ʔ]

[sɔj˧˨ mək̚˨˩ʔ]

[ʂɔj˨˩˦ mək̚˨˩˨]

[sɔj˨˩˦ mək̚˨˩˨]


choáng

[t͡ɕwaːŋ˦˧˥]


thâm nhiễm

[tʰəm˧˧ ɲiəm˦ˀ˥]

[tʰəm˧˧ ɲiəm˧˨]

[tʰəm˧˧ ɲim˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 深 (“deep”) and 染 (“to contaminate”).


thâm nhiễm

[tʰəm˧˧ ɲiəm˦ˀ˥]

[tʰəm˧˧ ɲiəm˧˨]

[tʰəm˧˧ ɲim˨˩˦]

thâm nhiễm phổi

(medicine) infiltrate (an undesirable invading substance)


thâm nhiễm

[tʰəm˧˧ ɲiəm˦ˀ˥]

[tʰəm˧˧ ɲiəm˧˨]

[tʰəm˧˧ ɲim˨˩˦]


lành

head

令, 冷, 怜, 苓, 袊, 𡅐, 𡅑, 𫅜, 𬙽, 𫅞, 󰃬

lành • (令, 冷, 怜, 苓, 袊, 𡅐, 𡅑, 𫅜, 𬙽, 𫅞, 󰃬)

vi-adj

令, 冷, 怜, 苓, 袊, 𡅐, 𡅑, 𫅜, 𬙽, 𫅞, 󰃬

令 (CJK)
冷 (CJK)
怜 (CJK)
苓 (CJK)
袊 (CJK)
𡅐 (CJK)
𡅑 (CJK)
𫅜 (CJK)
𬙽 (CJK)
𫅞 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 令 (“good; fine; excellent”, SV: lệnh).
Attested in the Annan Jishi (安南即事, 13th centry) as 領 (MC ljengX), glossed as "good" (好), with "not good" (不好) being 張領 (MC trjang ljengX), i.e. chẳng lành.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">lệnh</i>

vi-etym-sino

điềm lành

ngày lành


lá lách

[laː˨˩˦ lat̚˦˧˥]


phình

(medicine) dilatation, enlargement, aneurysm, ballooning, etc.


thất

(medicine) ventricle (of the heart, brain)


xét nghiệm

[sɛt̚˧˦ ŋiəm˧˨ʔ]

[sɛt̚˦˧˥ ŋiəm˨˩ʔ]

[sɛk̚˦˥ ŋim˨˩˨]

(medicine) to do tests (with the aim of diagnosis)


công thức máu

[kəwŋ͡m˧˧ tʰɨk̚˧˦ maw˧˦]

[kəwŋ͡m˧˧ tʰɨk̚˦˧˥ maw˨˩˦]

[kəwŋ͡m˧˧ tʰɨk̚˦˥ ma(ː)w˦˥]

complete blood count
complete blood count


xơ gan

[səː˧˧ ɣaːn˧˧]

[səː˧˧ ɣaːŋ˧˧]

[səː˧˧ ɣaːŋ˧˧]


vàng da

[vaːŋ˨˩ zaː˧˧]

[vaːŋ˦˩ jaː˧˧]

[vaːŋ˨˩ jaː˧˧]

[jaːŋ˨˩ jaː˧˧]


uốn ván

[ʔuən˧˦ vaːn˧˦]

[ʔuəŋ˦˧˥ vaːŋ˦˧˥]

[ʔuəŋ˦˥ vaːŋ˦˥]

[ʔuəŋ˦˥ jaːŋ˦˥]


sốt xuất huyết

[ʂok̚˦˧˥ swək̚˦˧˥ hwiək̚˦˧˥]

[sok̚˦˧˥ swək̚˦˧˥ hwiək̚˦˧˥]

[ʂok̚˦˥ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ wiək̚˦˥]

[sok̚˦˥ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ wiək̚˦˥]


nhiễm trùng

[ɲiəm˦ˀ˥ t͡ɕʊwŋ͡m˨˩]

[ɲiəm˧˨ ʈʊwŋ͡m˦˩]

[ɲim˨˩˦ ʈʊwŋ͡m˨˩]

Sino-Vietnamese word from 染 (“to be infected with”) and 蟲 (“bug; bacteria”).


thất tình

Sino-Vietnamese word from 七情, composed of 七 (“seven”) and 情 (“emotion”).

[tʰət̚˧˦ tïŋ˨˩]

[tʰək̚˦˧˥ tɨn˦˩]

[tʰək̚˦˥ tɨn˨˩]

traditional Chinese medicine
traditional Chinese medicine

(Confucianism, Buddhism, traditional Chinese medicine) the seven emotional states: joy, anger, anxiety, thought, grief, fear, fright


đại tràng

[ʔɗaːj˧˨ʔ t͡ɕaːŋ˨˩]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʈaːŋ˦˩]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʈaːŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đại tràng.wav

Sino-Vietnamese word from 大腸, composed of 大 (“large”) and 腸 (“intestine”).

viêm đại tràng

(anatomy, chiefly alternative medicine) large intestine


hồi tràng

[hoj˨˩ t͡ɕaːŋ˨˩]

[hoj˦˩ ʈaːŋ˦˩]

[hoj˨˩ ʈaːŋ˨˩]


xuất huyết

[swək̚˦˧˥ hwiək̚˦˧˥]

[s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ wiək̚˦˥]

(medicine, chiefly internally) to hemorrhage


co giật

[kɔ˧˧ zət̚˧˨ʔ]

[kɔ˧˧ jək̚˨˩ʔ]

[kɔ˧˧ jək̚˨˩˨]


siêu âm

[siəw˧˧ ʔəm˧˧]

[ʂiw˧˧ ʔəm˧˧]

[siw˧˧ ʔəm˧˧]

[ʂiw˧˧ ʔəm˧˧]

[siw˧˧ ʔəm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-siêu âm.wav

Sino-Vietnamese word from 超 (“over-; super-; ultra-”) and 音 (“sound”).


siêu âm

[siəw˧˧ ʔəm˧˧]

[ʂiw˧˧ ʔəm˧˧]

[siw˧˧ ʔəm˧˧]

[ʂiw˧˧ ʔəm˧˧]

[siw˧˧ ʔəm˧˧]

(medicine, colloquial) to investigate with ultrasound


di chứng

[zi˧˧ t͡ɕɨŋ˧˦]

[jɪj˧˧ t͡ɕɨŋ˦˧˥]

[jɪj˧˧ cɨŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 遺 (“to be left behind”) and 症 (“symptom”).

(medicine) sequela; complication (of a disease)


bệnh tật

[ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ tət̚˧˨ʔ]

[ʔɓen˨˩ʔ tək̚˨˩ʔ]

[ʔɓəːn˨˩˨ tək̚˨˩˨]

(collective, pathology) diseases; illnesses


phím

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 品 (“fret”, SV: phẩm). Doublet of phẩm.
For some examples of ‹i› in vernacular loans versus ‹â› in standard Sino-Vietnamese, see also tim, kịp, kín, nhịn.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">phẩm</i>

vi-etym-sino

Để gặp điện thoại viên, vui lòng bấm phím 1.

To forward to an operator, please press 1.

bàn phím

(by extension, telephony, computer hardware) a key


giáp

(medicine) Short for tuyến giáp (“thyroid”).


dịch tả

[zïk̟̚˧˨ʔ taː˧˩]

[jɨt̚˨˩ʔ taː˧˨]

[jɨt̚˨˩˨ taː˨˩˦]


tiền sử

[tiən˨˩ sɨ˧˩]

[tiəŋ˦˩ ʂɨ˧˨]

[tiəŋ˦˩ sɨ˧˨]

[tiəŋ˨˩ ʂɨ˨˩˦]

[tiəŋ˨˩ sɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 前 (“fore-”) and 史 (“history”). Compare Chinese 史前 (sử tiền), Chinese 史前史 (sử tiền sử), and Japanese 先史 (senshi, tiên sử).

Nó có tiền sử động kinh.

(medicine, of a patient) the fact that you have had a disease or illness before; a "history" of a particular disease or illness


tả

Sino-Vietnamese word from 瀉 (“to have diarrhoea”).

(pathology, informal) Short for dịch tả (“cholera”).


khí quản

[kʰɪj˨˩˦ kwaːŋ˧˨]

[xɪj˨˩˦ kwaːŋ˧˨]

[kʰɪj˦˥ waːŋ˨˩˦]

[xɪj˦˥ waːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 氣管, composed of 氣 (“air”) and 管 (“tube”).


ác tính

[ʔaːk̚˧˦ tïŋ˧˦]

[ʔaːk̚˦˧˥ tɨn˦˧˥]

[ʔaːk̚˦˥ tɨn˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-ác tính.wav

Sino-Vietnamese word from 惡性, composed of 惡 (“evil”) and 性 (“quality”).

(pathology) malignant; nonbenign; pernicious


tiểu cầu

Sino-Vietnamese word from 小 (“small”) and 球 (“ball”).


nhồi máu cơ tim

[ɲoj˨˩ maw˧˦ kəː˧˧ tim˧˧]

[ɲoj˦˩ maw˨˩˦ kəː˧˧ tim˧˧]

myocardial infarction
myocardial infarction

(pathology) myocardial infarction; heart attack


bạch cầu

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ kəw˨˩]

[ʔɓat̚˨˩ʔ kəw˦˩]

[ʔɓat̚˨˩˨ kəw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 白球, composed of 白 (“white”) and 球 (“ball”), from Chinese 白血球 (bạch huyết cầu, literally “white blood ball”).

der

(cytology, hematology, immunology) white blood cell; leukocyte


hồng cầu

[həwŋ͡m˨˩ kəw˨˩]

[həwŋ͡m˦˩ kəw˦˩]

[həwŋ͡m˨˩ kəw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 紅 (“red”) and 球 (“ball”), from Chinese 紅血球／红血球 (hồng huyết cầu, literally “red blood ball”). Compare Japanese 赤血球 (sekkekkyū, xích huyết cầu).

cog

Coordinate term: bạch cầu

Em trở về đúng nghĩa trái tim
Biết làm sống những hồng cầu đã chết
Biết lấy lại những gì đã mất
Biết rút gần khoảng cách của yêu tin

1984, Xuân Quỳnh, “Tự hát [Sing by Myself]”, in Tự hát [Sing by Myself]:

I return to how the heart truly feels
I know how to revive red blood cells that are dead
I know how to reclaim things that are lost
I know how to shorten the distance between love and trust

(cytology, hematology) a red blood cell; an erythrocyte


y lệnh

[ʔi˧˧ ləjŋ̟˧˨ʔ]

[ʔɪj˧˧ len˨˩ʔ]

[ʔɪj˧˧ ləːn˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 醫 (“doctor”) and 令 (“command”). Compare Chinese 醫囑／医嘱 (yīzhǔ).

vi-etym-sino

Điều trị tăng huyết áp cần tuân thủ chặt chẽ theo y lệnh của bác sỹ chuyên khoa, có chỉ định uống thuốc theo đơn cụ thể.

2017 December, “Bác sĩ Bạch Mai vạch mặt thủ phạm dẫn đến đột quỵ”, in Dân Việt:

The treatment of hypertension requires strict compliance with the specialist doctor's instructions, using specific prescription medications.

Không chỉ thực hiện y lệnh, chăm chút, theo dõi quá trình điều trị cho bệnh nhân, điều dưỡng viên còn làm cả những công việc đúng chất của “người nhà”, từ chăm lo ăn uống, vệ sinh cá nhân đến trò chuyện, chia sẻ với người bệnh.

2017 December, Nguyễn Oanh, “Những “người thân” đặc biệt của bệnh nhân”, in Bắc Ninh Online, archived from the original on 2017-12-13:

Not only do [the nurses] carry out doctors' orders, take care of patients and follow their course of treatment, they also do tasks considered to be those of their “family members”, such as helping patients with eating and drinking, personal hygiene, and chatting with patients and sharing [stories] with them.

11h25’ ngày 29/11, bệnh nhân Đông được nhập viện vào khoa Vật lý trị liệu - Phục hồi chức năng và được ra y lệnh điều trị.

2017 December, Ngọc Tú, “Vụ bệnh nhân tử vong, người nhà quây bệnh viện: Kết luận đúng quy trình!”, in Trí Thức Trẻ:

At 11:25 on the 29th of November, patient Đông was admitted to the physiotherapy–occupational therapy department and given the doctors' instructions on treatment.

(medicine) doctor's instructions; doctor's advice


động kinh

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ kïŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ kɨn˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ kɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 動 (“to move”) and 經 (“nerve”).


lầu xanh

[ləw˨˩ sajŋ̟˧˧]

[ləw˦˩ sɛɲ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lầu xanh.wav

lầu (“multistory building”) + xanh (“grue”), calque of Chinese 青樓／青楼 (thanh lâu).


nội soi

[noj˨˩ʔ ʂɔj˧˧]

[noj˨˩˨ ʂɔj˧˧]


sinh sản

[sïŋ˧˧ saːn˧˩]

[ʂɨn˧˧ ʂaːŋ˧˨]

[sɨn˧˧ saːŋ˧˨]

[ʂɨn˧˧ ʂaːŋ˨˩˦]

[sɨn˧˧ saːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 生產 (“to produce; to reproduce”).


vô căn

Sino-Vietnamese word from 無 (“no”) and 根 (“root; basis”).

(medicine, of disease) primary; essential; idiopathic


ghẻ

Cognate with Tho [Cuối Chăm] kʰɛːl⁵.
Borrowed from a late form of Old Chinese 疥 (OC *C.kˤr[e][p]-s) (B-S) when the coda *-p already lost but the postcoda *-s was still extant. The Vietic form (whatever stage it was) at the time of borrowing can be reconstructed as roughly *C-kɛːs.


vi-rút

[vi˧˧ ɹut̚˧˦]

[vɪj˧˧ ɹʊk̚˦˧˥]

[vɪj˧˧ ɹʊk͡p̚˦˥]

[jɪj˧˧ ɹʊk͡p̚˦˥]


nghĩa bóng

[ŋiə˦ˀ˥ ʔɓawŋ͡m˧˦]

[ŋiə˧˨ ʔɓawŋ͡m˦˧˥]

[ŋiə˧˨ ʔɓɔŋ˦˧˥]

[ŋiə˨˩˦ ʔɓawŋ͡m˦˥]

nghĩa (“meaning”) + bóng (“shiny; polished”)


nghĩa đen

[ŋiə˦ˀ˥ ʔɗɛn˧˧]

[ŋiə˧˨ ʔɗɛŋ˧˧]

[ŋiə˨˩˦ ʔɗɛŋ˧˧]


luồng

vi xử lí có 8 nhân và 16 luồng, có thể ép xung

an overclockable CPU with 8 cores and 16 threads


hoa liễu

Sino-Vietnamese word from 花柳, composed of 花 (“flower”) and 柳 (“willow”), from Chinese 花柳 (huāliǔ, “red of flowers and green of willows; beauty; courtesan; brothel”), from Chinese 花柳病 (huāliǔbìng, “venereal disease”).

der

bệnh hoa liễu

(pathology) venereal; sexually transmitted


lơ xê mi

[ləː˧˧ se˧˧ mi˧˧]

[ləː˧˧ sej˧˧ mɪj˧˧]

[ləː˧˧ sej˧˧ mɪj˧˧]


cùi

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-cùi.wav


Bôn sê vích

[ʔɓon˧˧ se˧˧ vïk̟̚˧˦]

[ʔɓoŋ˧˧ ʂej˧˧ vɨt̚˦˧˥]

[ʔɓoŋ˧˧ sej˧˧ vɨt̚˦˧˥]

[ʔɓoŋ˧˧ ʂej˧˧ vɨt̚˦˥]

[ʔɓoŋ˧˧ sej˧˧ jɨt̚˦˥]


ngày xửa ngày xưa

[ŋaj˨˩ sɨə˧˩ ŋaj˨˩ sɨə˧˧]

[ŋaj˦˩ sɨə˧˨ ŋaj˦˩ sɨə˧˧]

[ŋa(ː)j˨˩ sɨə˨˩˦ ŋa(ː)j˨˩ sɨə˧˧]

Từ láy formation of ngày xưa (“time immemorial; in ancient times; in feudal times; long ago; ye olden days; back in the day”). Compare the similar năm nảo năm nào.

once upon a time
once upon a time#English

(narratology) long ago; once upon a time


thập phân

[tʰəp̚˧˨ʔ fən˧˧]

[tʰəp̚˨˩ʔ fəŋ˧˧]

[tʰəp̚˨˩˨ fəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thập phân.wav

Sino-Vietnamese word from 十分, composed of 十 (“ten”) and 分 (“part”).

vi-etym-sino

hệ (đếm) thập phân

số thập phân

phần thập phân


dịch vụ

[zïk̟̚˧˨ʔ vu˧˨ʔ]

[jɨt̚˨˩ʔ vʊw˨˩ʔ]

[jɨt̚˨˩˨ vʊw˨˩˨]

[jɨt̚˨˩˨ jʊw˨˩˨]

(các ngành) công nghiệp và dịch vụ

industry and services; the industrial and service sectors


thông tục

[tʰəwŋ͡m˧˧ tʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰəwŋ͡m˧˧ tʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰəwŋ͡m˧˧ tʊwk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 通俗 (“popular”).

Lời văn thông tục dễ hiểu và gần gũi hơn với người đọc.

Colloquial writing is easier to understand and closer to the reader.


ngăn

Tim bò sát có 3 ngăn, trừ tim cá sấu.

Reptilian hearts tend to have 3 chambers, except those of crocodilians.


đĩa cứng

[ʔɗiə˦ˀ˥ kɨŋ˧˦]

[ʔɗiə˧˨ kɨŋ˦˧˥]

[ʔɗiə˨˩˦ kɨŋ˦˥]


đĩa mềm

[ʔɗiə˦ˀ˥ mem˨˩]

[ʔɗiə˧˨ mem˦˩]

[ʔɗiə˨˩˦ mem˨˩]


khai báo

[xaːj˧˧ ʔɓaːw˧˦]

[kʰaːj˧˧ ʔɓaːw˨˩˦]

[xaːj˧˧ ʔɓaːw˨˩˦]

[kʰaːj˧˧ ʔɓaːw˦˥]

[xaːj˧˧ ʔɓaːw˦˥]


nghịch

Sino-Vietnamese word from 逆 (“to oppose”). Doublet of ngược.

tỉ lệ nghịch với

(mathematics, of a relationship between two variables) inversely proportional


bệnh than

[ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ tʰaːn˧˧]

[ʔɓen˨˩ʔ tʰaːŋ˧˧]

[ʔɓəːn˨˩˨ tʰaːŋ˧˧]

bệnh (“disease”) + than (“coal”), blend of 病 (bệnh, “disease”) + 炭疽 (thán thư, “anthrax”). Compare thán thư (“anthracnose”).


hạch

Sino-Vietnamese word from 核. Doublet of hạt.


bại liệt

[ʔɓaːj˧˨ʔ liət̚˧˨ʔ]

[ʔɓaːj˨˩ʔ liək̚˨˩ʔ]

[ʔɓaːj˨˩˨ liək̚˨˩˨]


dịch hạch

[zïk̟̚˧˨ʔ hajk̟̚˧˨ʔ]

[jɨt̚˨˩ʔ hat̚˨˩ʔ]

[jɨt̚˨˩˨ hat̚˨˩˨]

dịch (“epidemic”) + hạch (“lymph node, bubo”).


đầu thai

[ʔɗəw˨˩ tʰaːj˧˧]

[ʔɗəw˦˩ tʰaːj˧˧]

[ʔɗəw˨˩ tʰaːj˧˧]


chín suối

[t͡ɕin˦˧˥ ʂuj˨˩˦]

[t͡ɕin˦˧˥ suj˨˩˦]

[cɨn˦˥ ʂuj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chín suối.wav

Calque of Chinese 九泉 (cửu tuyền), from chín (“nine”) + suối (“spring”).

(occult) Synonym of suối vàng (“the world of the dead”)


nội tạng

[noj˧˨ʔ taːŋ˧˨ʔ]

[noj˨˩ʔ taːŋ˨˩ʔ]

[noj˨˩˨ taːŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 內臟, composed of 內 (“internal”) and 臟 (“viscera”).


chốc

[t͡ɕəwk͡p̚˧˦]

[t͡ɕəwk͡p̚˦˧˥]


phê bình

[fe˧˧ ʔɓïŋ˨˩]

[fej˧˧ ʔɓɨn˦˩]

[fej˧˧ ʔɓɨn˨˩]

tự phê bình


sốc phản vệ

[səwk͡p̚˧˦ faːn˧˩ ve˧˨ʔ]

[ʂəwk͡p̚˦˧˥ faːŋ˧˨ vej˨˩ʔ]

[səwk͡p̚˦˧˥ faːŋ˧˨ vej˨˩ʔ]

[ʂəwk͡p̚˦˥ faːŋ˨˩˦ vej˨˩˨]

[səwk͡p̚˦˥ faːŋ˨˩˦ jej˨˩˨]

(medicine) anaphylactic shock; anaphylaxis


phản vệ

[faːŋ˧˨ vej˨˩ʔ]

[faːŋ˨˩˦ vej˨˩˨]

[faːŋ˨˩˦ jej˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 反 (“opposite; to oppose”) and 衛 (“to defend”).

(medicine, of the body) to protect itself by launching a reaction to exogenous harmful agents


phần phụ

[fən˨˩ fu˧˨ʔ]

[fəŋ˦˩ fʊw˨˩ʔ]

[fəŋ˨˩ fʊw˨˩˨]

(anatomy) uterine appendages; adnexa of uterus


thai ngoài tử cung

[tʰaːj˧˧ ŋwaːj˨˩ tɨ˧˩ kʊwŋ͡m˧˧]

[tʰaːj˧˧ ŋwaːj˦˩ tɨ˧˨ kʊwŋ͡m˧˧]

[tʰaːj˧˧ ŋwaːj˨˩ tɨ˨˩˦ kʊwŋ͡m˧˧]


viêm ruột thừa

[viəm˧˧ zuət̚˧˨ʔ tʰɨə˨˩]

[viəm˧˧ ʐuək̚˨˩ʔ tʰɨə˦˩]

[vim˧˧ ɹuək̚˨˩˨ tʰɨə˨˩]

[jim˧˧ ɹuək̚˨˩˨ tʰɨə˨˩]


chu vi

[t͡ɕu˧˧ vi˧˧]

[t͡ɕʊw˧˧ vɪj˧˧]

[cʊw˧˧ vɪj˧˧]

[cʊw˧˧ jɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 周圍, composed of 周 (“circumference”) and 圍 (“to surround”).

chu vi hình vuông

chu vi hình tròn


tổng bí thư

[təwŋ͡m˧˩ ʔɓi˧˦ tʰɨ˧˧]

[təwŋ͡m˧˨ ʔɓɪj˨˩˦ tʰɨ˧˧]

[təwŋ͡m˨˩˦ ʔɓɪj˦˥ tʰɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 總祕書, tổng- (“arch-; grand; main”) + bí thư (“communist secretary”). Compare tổng thư kí (“non-communist secretary general”).

pre

General Secretary
General Secretary#English

(government, communism) a General Secretary


thuỷ âm

[tʰwi˧˩ ʔəm˧˧]

[tʰwɪj˧˨ ʔəm˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ ʔəm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 始 (“initial”) and 音 (“sound”).


phòng mổ

[fɔŋ˦˩ mow˧˨]


hậu phẫu

[həw˧˨ʔ fəw˦ˀ˥]

[həw˨˩ʔ fəw˧˨]

[həw˨˩˨ fəw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 後 (“after”) and 剖 (“to dissect”).


tiền mê

Sino-Vietnamese word from 前 (“before”) and 迷 (“unconscious”).


ngũ tạng

[ŋu˦ˀ˥ taːŋ˧˨ʔ]

[ŋʊw˧˨ taːŋ˨˩ʔ]

[ŋʊw˨˩˦ taːŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ngũ tạng.wav

Sino-Vietnamese word from 五臟, composed of 五 (“five”) and 臟 (“viscera”).

(traditional Chinese medicine, anatomy) the five solid principal internal organs in the trunk of the body, including tâm (“heart”), can (“liver”), tì (“spleen”), phế (“lungs”) and thận (“kidneys”)


đa khoa

[ʔɗaː˧˧ xwaː˧˧]

[ʔɗaː˧˧ kʰwaː˧˧]

[ʔɗaː˧˧ xwaː˧˧]

[ʔɗaː˧˧ kʰwaː˧˧]

[ʔɗaː˧˧ xwaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 多 (“many”) and 科 (“specialty; discipline”).

bệnh viện đa khoa

bác sĩ đa khoa

(medicine) having many medical specialties; relating to polyclinic or general practice


kích hoạt

[kïk̟̚˧˦ hwaːt̚˧˨ʔ]

[kɨt̚˦˧˥ hwaːk̚˨˩ʔ]

[kɨt̚˦˥ waːk̚˨˩˨]

(transitive; biology, physics, chemistry, software or figuratively) to activate


vận động

[vən˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[vəŋ˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[vəŋ˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

[jəŋ˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 運動 (“motion; exercise; sports”), Japanese 運動 (undō), Literary Chinese 運動 (yùndòng).


vận động

[vən˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[vəŋ˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[vəŋ˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

[jəŋ˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]


sinh lí

[sïŋ˧˧ li˧˦]

[ʂɨn˧˧ lɪj˨˩˦]

[sɨn˧˧ lɪj˨˩˦]

[ʂɨn˧˧ lɪj˦˥]

[sɨn˧˧ lɪj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-sinh lí.wav

Sino-Vietnamese word from 生理, composed of 生 (“life”) and 理 (“workings”). Compare địa lí (“geography”, literally “workings of the earth”), vật lí (“physics”, literally “workings of things”) and tâm lí (“psychology”, literally “workings of the mind”).

sinh lí yếu

yếu sinh lí

to have low libido; (humorous, especially of a male human) to be physically weak

(medicine) libido (sexual urges or drives)


phân phối

[fəŋ˧˧ foj˨˩˦]

[fəŋ˧˧ foj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phân phối.wav

Sino-Vietnamese word from 分配, composed of 分 (“to divide”) and 配 (“to join”), from Japanese 分配 (bunpai), from Literary Chinese 分配 (fēnpèi, “to coordinate; to arrange”).


bọng đái

[ʔɓawŋ͡m˧˨ʔ ʔɗaːj˧˦]

[ʔɓawŋ͡m˨˩ʔ ʔɗaːj˨˩˦]

[ʔɓɔŋ˨˩ʔ ʔɗaːj˨˩˦]

[ʔɓawŋ͡m˨˩˨ ʔɗaːj˦˥]


nhau tiền đạo

[ɲaw˧˧ tiən˨˩ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[ɲaw˧˧ tiəŋ˦˩ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[ɲa(ː)w˧˧ tiəŋ˨˩ ʔɗaːw˨˩˨]


bắt con

[ʔɓat̚˧˦ kɔn˧˧]

[ʔɓak̚˦˧˥ kɔŋ˧˧]

[ʔɓak̚˦˥ kɔŋ˧˧]

(medicine) to perform a Caesarean section


mặc định

[mak̚˧˨ʔ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[mak̚˨˩ʔ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[mak̚˨˩˨ ʔɗɨn˨˩˨]


thuyên tắc phổi

[tʰwiəŋ˧˧ tak̚˦˧˥ foj˧˨]

[tʰ⁽ʷ⁾iəŋ˧˧ tak̚˦˥ foj˨˩˦]


thuyên tắc ối

[tʰwiəŋ˧˧ tak̚˦˧˥ ʔoj˨˩˦]

[tʰ⁽ʷ⁾iəŋ˧˧ tak̚˦˥ ʔoj˦˥]

amniotic fluid embolism
amniotic fluid embolism


thuyên tắc

[tʰwiəŋ˧˧ tak̚˦˧˥]

[tʰ⁽ʷ⁾iəŋ˧˧ tak̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 栓塞, composed of 栓 (“plug”) and 塞 (“to block”).

vi-etym-sino

(medicine) to be affected by embolism; to be embolised


gây tê

[ɣəj˧˧ te˧˧]

[ɣəj˧˧ tej˧˧]

[ɣəj˧˧ tej˧˧]


chiều cao

[t͡ɕiəw˨˩ kaːw˧˧]

chiều (“dimension”) + cao (“tall; high”)


di truyền

[jɪj˧˧ ʈwiəŋ˦˩]

[jɪj˧˧ ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 遺傳, Japanese 遺伝 (iden), Middle Chinese 遺傳.


phì đại

[fi˨˩ ʔɗaːj˧˨ʔ]

[fɪj˦˩ ʔɗaːj˨˩ʔ]

[fɪj˨˩ ʔɗaːj˨˩˨]


tiên lượng

[tiən˧˧ lɨəŋ˧˨ʔ]

[tiəŋ˧˧ lɨəŋ˨˩ʔ]

[tiəŋ˧˧ lɨəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 先 (“first; front”) and 量 (“amount; capacity”).


giả thiết

[zaː˧˩ tʰiət̚˧˦]

[jaː˧˨ tʰiək̚˦˧˥]

[jaː˨˩˦ tʰiək̚˦˥]


tự phát

[tɨ˧˨ʔ faːt̚˧˦]

[tɨ˨˩ʔ faːk̚˦˧˥]

[tɨ˨˩˨ faːk̚˦˥]


cõi

bờ cõi

cõi âm/dương
the realm of the dead/living
(literally, “the yin/yang realm”)

cõi vĩnh hằng

Cõi người ta

(literary, usually occult, religion or figurative) a domain, realm or land


dịch tễ

[zïk̟̚˧˨ʔ te˦ˀ˥]

[jɨt̚˨˩ʔ tej˧˨]

[jɨt̚˨˩˨ tej˨˩˦]


nhiễm trùng huyết

[ɲiəm˦ˀ˥ t͡ɕʊwŋ͡m˨˩ hwiət̚˧˦]

[ɲiəm˧˨ ʈʊwŋ͡m˦˩ hwiək̚˦˧˥]

[ɲim˨˩˦ ʈʊwŋ͡m˨˩ wiək̚˦˥]


giống đực

[zəwŋ͡m˧˦ ʔɗɨk̚˧˨ʔ]

[jəwŋ͡m˦˧˥ ʔɗɨk̚˨˩ʔ]

[jəwŋ͡m˦˥ ʔɗɨk̚˨˩˨]


giống đực

[zəwŋ͡m˧˦ ʔɗɨk̚˧˨ʔ]

[jəwŋ͡m˦˧˥ ʔɗɨk̚˨˩ʔ]

[jəwŋ͡m˦˥ ʔɗɨk̚˨˩˨]


áp-xe

[ʔaːp̚˧˦ sɛ˧˧]

[ʔaːp̚˦˧˥ sɛ˧˧]

[ʔaːp̚˦˥ sɛ˧˧]


phác đồ

[faːk̚˧˦ ʔɗo˨˩]

[faːk̚˦˧˥ ʔɗow˦˩]

[faːk̚˦˥ ʔɗow˨˩]

(medicine) (treatment) protocol; algorithm; regimen


âm tính

[ʔəm˧˧ tïŋ˧˦]

[ʔəm˧˧ tɨn˦˧˥]

[ʔəm˧˧ tɨn˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm tính.wav

Sino-Vietnamese word from 陰性, composed of 陰 (“yin”) and 性 (“-ness”).


dương tính

[zɨəŋ˧˧ tïŋ˧˦]

[jɨəŋ˧˧ tɨn˦˧˥]

[jɨəŋ˧˧ tɨn˦˥]

Sino-Vietnamese word from 陽性, composed of 陽 (“yang”) and 性 (“-ness”).

xét nghiệm HIV dương tính


biểu diễn

[ʔɓiəw˧˩ ziən˦ˀ˥]

[ʔɓiw˧˨ jiəŋ˧˨]

[ʔɓiw˨˩˦ jiəŋ˨˩˦]


mẫu vật

[məw˦ˀ˥ vət̚˧˨ʔ]

[məw˧˨ vək̚˨˩ʔ]

[məw˨˩˦ vək̚˨˩˨]

[məw˨˩˦ jək̚˨˩˨]


thần thánh

[tʰən˨˩ tʰajŋ̟˧˦]

[tʰəŋ˦˩ tʰɛɲ˦˧˥]

[tʰəŋ˨˩ tʰan˦˥]

Sino-Vietnamese word from 神聖, composed of 神 (“god; divine”) and 聖 (“sage; saint; holy; sacred”).

Thần thánh phương nào?

(collective, mythology, religion) heavenly beings


viễn thị

[viən˦ˀ˥ tʰi˧˨ʔ]

[viəŋ˧˨ tʰɪj˨˩ʔ]

[viəŋ˨˩˦ tʰɪj˨˩˨]

[jiəŋ˨˩˦ tʰɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 遠視, composed of 遠 (“far”) and 視 (“vision”).

(pathology) long-sighted; far-sighted; hypermetropic


cận thị

[kən˧˨ʔ tʰi˧˨ʔ]

[kəŋ˨˩ʔ tʰɪj˨˩ʔ]

[kəŋ˨˩˨ tʰɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 近視, composed of 近 (“near”) and 視 (“vision”).

(pathology) short-sighted; near-sighted; myopic


ông kẹ

[ʔəwŋ͡m˧˧ kɛ˧˨ʔ]

[ʔəwŋ͡m˧˧ kɛ˨˩ʔ]

[ʔəwŋ͡m˧˧ kɛ˨˩˨]


Dương Cưu

[zɨəŋ˧˧ kiw˧˧]

[jɨəŋ˧˧ kɨw˧˧]

[jɨəŋ˧˧ kɨw˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Dương Cưu.wav

(astrology, astronomy) Synonym of Bạch Dương (“Aries”)


Hổ Cáp

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Hổ Cáp.wav

(astrology) Synonym of Thiên Yết (“Scorpio”)


ngày nảy ngày nay

Từ láy formation of ngày nay (“nowadays”), jocularly inspired by ngày xửa ngày xưa.

(narratology, humorous) nowadays; in this day and age


ép xung

[ʔɛp̚˧˦ sʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɛp̚˦˧˥ sʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɛp̚˦˥ sʊwŋ͡m˧˧]


băng thông

[ʔɓaŋ˧˧ tʰəwŋ͡m˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ tʰəwŋ͡m˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ tʰəwŋ͡m˧˧]

From băng (“band”) + thông (“to go through”).

Internet băng thông rộng


giản thể

[jaːŋ˧˨ tʰej˧˨]

[jaːŋ˨˩˦ tʰej˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 簡體, from Chinese 簡體／简体 (jiǎntǐ).

chữ giản thể

(sinology, of Chinese characters) simplified


tiểu phẫu

[tiəw˧˩ fəw˦ˀ˥]

[tiw˨˩˦ fəw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 小 (“small”) and 剖 (“to cut open”).


cài đặt

[kaːj˨˩ ʔɗat̚˧˨ʔ]

[kaːj˦˩ ʔɗak̚˨˩ʔ]

[kaːj˨˩ ʔɗak̚˨˩˨]


giải nhiệt

[zaːj˧˩ ɲiət̚˧˨ʔ]

[jaːj˧˨ ɲiək̚˨˩ʔ]

[jaːj˨˩˦ ɲiək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 解熱 (“to relieve heat or a fever”).

trà giải nhiệt

(alternative medicine) to relieve "hot" qi in your body in order to reduce acne, inflammation, etc.


con trỏ

[kɔn˧˧ t͡ɕɔ˧˩]

[kɔŋ˧˧ ʈɔ˧˨]

[kɔŋ˧˧ ʈɔ˨˩˦]


chia động từ

[t͡ɕiə˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ tɨ˨˩]

[t͡ɕiə˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ tɨ˦˩]

[ciə˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tɨ˨˩]


tham số

[tʰaːm˧˧ ʂow˨˩˦]

[tʰaːm˧˧ ʂow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tham số.wav


giải tích

[zaːj˧˩ tïk̟̚˧˦]

[jaːj˧˨ tɨt̚˦˧˥]

[jaːj˨˩˦ tɨt̚˦˥]

mathematical analysis
mathematical analysis

(mathematics) analysis; mathematical analysis


ti thể

[tɪj˧˧ tʰej˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 司 (“to manage; to preside over”) and 體 (“body; organelle”).


đường thẳng

[ʔɗɨəŋ˨˩ tʰaŋ˧˩]

[ʔɗɨəŋ˦˩ tʰaŋ˧˨]

[ʔɗɨəŋ˨˩ tʰaŋ˨˩˦]


kết từ

[ket̚˧˦ tɨ˨˩]

[ket̚˦˧˥ tɨ˦˩]

[kəːt̚˦˥ tɨ˨˩]


đường cao

[ʔɗɨəŋ˨˩ kaːw˧˧]

[ʔɗɨəŋ˦˩ kaːw˧˧]

[ʔɗɨəŋ˨˩ kaːw˧˧]


ngoại tiếp

[ŋwaːj˧˨ʔ tiəp̚˧˦]

[ŋwaːj˨˩ʔ tiəp̚˦˧˥]

[ŋwaːj˨˩˨ tip̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 外接, composed of 外 (“out-; ex-”) and 接 (“to touch”)


trung điểm

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ʔɗiəm˧˩]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɗiəm˧˨]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɗim˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 中點, composed of 中 (“middle”) and 點 (“point”)


Miên Dương

[miən˧˧ zɨəŋ˧˧]

[miəŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[miəŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Miên Dương.wav

Sino-Vietnamese word from 綿羊, composed of 綿 (“wool”) and 羊 (“caprid”), from Chinese 綿羊／绵羊 (miányáng, “sheep”). Compare Sơn Dương (“Capricorn”, literally “goat”).


thuỷ cung

[tʰwi˧˩ kʊwŋ͡m˧˧]

[tʰwɪj˧˨ kʊwŋ͡m˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ kʊwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 水宮, composed of 水 and 宮.


thanh quản

[tʰɛɲ˧˧ kwaːŋ˧˨]

[tʰan˧˧ waːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 聲管, composed of 聲 (“sound”) and 管 (“pipe; tube”).


cao độ

[kaːw˧˧ ʔɗo˧˨ʔ]

[kaːw˧˧ ʔɗow˨˩ʔ]

[kaːw˧˧ ʔɗow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 高度 (“height; altitude”)

(algebraic geometry) a z-coordinate; an applicate


trình duyệt

[t͡ɕïŋ˨˩ zwiət̚˧˨ʔ]

[ʈɨn˦˩ jwiək̚˨˩ʔ]

[ʈɨn˨˩ j⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨]

Blend of chương trình (“program”) + duyệt (“to browse”). Superficially Sino-Vietnamese word from 呈閱 (“to present for perusal”).


thoát vị

[tʰwaːt̚˧˦ vi˧˨ʔ]

[tʰwaːk̚˦˧˥ vɪj˨˩ʔ]

[tʰ⁽ʷ⁾aːk̚˦˥ vɪj˨˩˨]

[tʰ⁽ʷ⁾aːk̚˦˥ jɪj˨˩˨]


hình nộm

[hïŋ˨˩ nom˧˨ʔ]

hình nộm thử nghiệm va chạm


âm phủ

[ʔəm˧˧ fu˧˩]

[ʔəm˧˧ fʊw˧˨]

[ʔəm˧˧ fʊw˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm phủ.wav

Sino-Vietnamese word from 陰府, composed of 陰 (“yin; of the dead”) and 府 (“domain”).

(Chinese mythology, occult) the world of the dead where King Yama reigns


trung đại

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ʔɗaːj˧˨ʔ]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɗaːj˨˩ʔ]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɗaːj˨˩˨]

tiếng Việt trung đại


viêm họng

[viəm˧˧ hɔŋ˨˩ʔ]


bộ nhớ

[ʔɓo˧˨ʔ ɲəː˧˦]

[ʔɓow˨˩ʔ ɲəː˨˩˦]

[ʔɓow˨˩˨ ɲəː˦˥]


thiết bị

[tʰiət̚˧˦ ʔɓi˧˨ʔ]

[tʰiək̚˦˧˥ ʔɓɪj˨˩ʔ]

[tʰiək̚˦˥ ʔɓɪj˨˩˨]

Tên thiết bị

(electronics, computer hardware) a piece of equipment such as a machine, an appliance, a piece of hardware or a device


sản phụ

[ʂaːŋ˧˨ fʊw˨˩ʔ]

[saːŋ˧˨ fʊw˨˩ʔ]

[ʂaːŋ˨˩˦ fʊw˨˩˨]

[saːŋ˨˩˦ fʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 產婦, composed of 產 (“to give birth”) and 婦 (“woman”).

(obstetrics) either a pregnant woman or a woman who has just given birth


sản phụ khoa

[ʂaːŋ˧˨ fʊw˨˩ʔ kʰwaː˧˧]

[saːŋ˧˨ fʊw˨˩ʔ xwaː˧˧]

[ʂaːŋ˨˩˦ fʊw˨˩˨ kʰwaː˧˧]

[saːŋ˨˩˦ fʊw˨˩˨ xwaː˧˧]

Superficially Sino-Vietnamese word from 產婦科, composed of 產婦 (“pregnant woman”) and 科 (“medical branch”), but actually a blend of sản khoa (“obstetrics”) + phụ khoa (“gynecology”). Compare Chinese 婦產科／妇产科 (phụ sản khoa).

blend

(obstetrics, gynaecology) obstetrics and gynecology


phủ định

[fu˧˩ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[fʊw˧˨ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[fʊw˨˩˦ ʔɗɨn˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 否定, from Japanese 否定 (hitei).

thể phủ định


phủ định

[fu˧˩ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[fʊw˧˨ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[fʊw˨˩˦ ʔɗɨn˨˩˨]

phủ định biện chứng

phủ định của phủ định


đa thức

[ʔɗaː˧˧ tʰɨk̚˧˦]

[ʔɗaː˧˧ tʰɨk̚˦˧˥]

[ʔɗaː˧˧ tʰɨk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đa thức.wav


đơn thức

head

đơn thức • (單式)

vi-noun

đơn thức • (單式)

[ʔɗəːn˧˧ tʰɨk̚˧˦]

[ʔɗəːŋ˧˧ tʰɨk̚˦˧˥]

[ʔɗəːŋ˧˧ tʰɨk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đơn thức.wav


nhũ hoa

[ɲu˦ˀ˥ hwaː˧˧]

[ɲʊw˧˨ hwaː˧˧]

[ɲʊw˨˩˦ waː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 乳 (“breast”) and 花 (“flower”).


siêu vi

[ʂiw˧˧ vɪj˧˧]

[ʂiw˧˧ vɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 超 and 微. Clipping of siêu vi khuẩn or clipping of siêu vi trùng.


nguyền

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 願 (SV: nguyện).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nguyện</i>

vi-etym-sino

bài hát bị nguyền


thổ huyết

[tʰow˨˩˦ wiək̚˦˥]


tiền đình

[tiən˨˩ ʔɗïŋ˨˩]

[tiəŋ˦˩ ʔɗɨn˦˩]

[tiəŋ˨˩ ʔɗɨn˨˩]

rối loạn tiền đình

(anatomy) vestibule (especially of the ear)


cột sống

[kot̚˧˨ʔ səwŋ͡m˧˦]

[kok̚˨˩ʔ ʂəwŋ͡m˦˧˥]

[kok̚˨˩ʔ səwŋ͡m˦˧˥]

[kok̚˨˩˨ ʂəwŋ͡m˦˥]

[kok̚˨˩˨ səwŋ͡m˦˥]

(anatomy) vertebral column; spinal column


thiếu máu

From thiếu (“deficient”) + máu (“blood”). Compare Chinese 貧血／贫血 (bần huyết, literally “deficient in blood”).


nội khoa

Sino-Vietnamese word from 內科, composed of 內 (“inside”) and 科 (“department”).


dầu gió

[zəw˨˩ zɔ˧˦]

[jəw˦˩ jɔ˨˩˦]

[jəw˨˩ jɔ˦˥]

dầu (“oil”) + gió (“harmful wind”). Compare Chinese 風油／风油 (phong du, literally “wind-oil”).

cog

(alternative medicine) a type of mint extract, typically green, that feels hot when being applied to the skin or drunk, used to help cure various ailments


bắt gió

[ʔɓat̚˧˦ zɔ˧˦]

[ʔɓak̚˦˧˥ jɔ˨˩˦]

[ʔɓak̚˦˥ jɔ˦˥]

bắt (“to catch”) + gió (“harmful wind”).

(alternative medicine) to pinch the skin of the glabellar, temporal and genial regions all the way down the front of the neck until red spots (that are typically diamond-shaped due to the pinches) are formed, optionally using dầu gió, as a way to "release" gió (sense 2) in the fevered body


cạo gió

[kaːw˧˨ʔ zɔ˧˦]

[kaːw˨˩ʔ jɔ˨˩˦]

[kaːw˨˩˨ jɔ˦˥]

cạo (“to scratch”) + gió (“harmful wind”)

af

(alternative medicine) to scratch the back with the edge of a metal object (typically a spoon, a ladle or a coin) until it becomes red all over, optionally using dầu gió, as a way to "release" gió (sense 2) in the fevered body


thống phong

[tʰəwŋ͡m˧˦ fawŋ͡m˧˧]

[tʰəwŋ͡m˦˧˥ fawŋ͡m˧˧]

[tʰəwŋ͡m˦˧˥ fɔŋ˧˧]

[tʰəwŋ͡m˦˥ fawŋ͡m˧˧]


phong thấp

[fawŋ͡m˧˧ tʰəp̚˧˦]

[fawŋ͡m˧˧ tʰəp̚˦˧˥]

[fɔŋ˧˧ tʰəp̚˦˧˥]

[fawŋ͡m˧˧ tʰəp̚˦˥]


ba hồn chín vía

[ʔɓaː˧˧ hon˨˩ t͡ɕin˧˦ viə˧˦]

[ʔɓaː˧˧ hoŋ˦˩ t͡ɕin˦˧˥ viə˨˩˦]

[ʔɓaː˧˧ hoŋ˨˩ cɨn˦˥ viə˦˥]

[ʔɓaː˧˧ hoŋ˨˩ cɨn˦˥ jiə˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ba hồn chín vía.wav

Calque of Chinese 三魂九魄 (tam hồn cửu phách, literally “three hun, nine po”).

cal

(occult, typically in summoning rituals) the three hun and nine po of a dead female person


ba hồn bảy vía

[ʔɓaː˧˧ hon˨˩ ʔɓaj˧˩ viə˧˦]

[ʔɓaː˧˧ hoŋ˦˩ ʔɓaj˧˨ viə˨˩˦]

[ʔɓaː˧˧ hoŋ˨˩ ʔɓa(ː)j˨˩˦ viə˦˥]

[ʔɓaː˧˧ hoŋ˨˩ ʔɓa(ː)j˨˩˦ jiə˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ba hồn bảy vía.wav

Calque of Chinese 三魂七魄 (tam hồn thất phách, literally “three hun, seven po”)

Bớ ba hồn bảy vía ông Quang!

(occult, typically in summoning rituals) the three hun and seven po of a dead male person


dây chằng

[zəj˧˧ t͡ɕaŋ˨˩]

[jəj˧˧ t͡ɕaŋ˦˩]

[jəj˧˧ caŋ˨˩]


Cuội

nói dối như Cuội
to lie like Cuội

(folklore) the protagonist of a folkloric tale whose lie led to his elder sister chị Hằng's entrapment on the moon


lành tính

[lajŋ̟˨˩ tïŋ˧˦]

[lɛɲ˦˩ tɨn˦˧˥]

From lành (“docile”), based on ác tính (“malignant”). Compare Chinese 良性 (lương tính).
Despite similar shape, lành and lương are not etymologically related. In this case however, there was enough contamination that lành (< 令 (MC ljengH)) ended up displace 良 (MC ljang) in 良性 (lương tính).


tích có hướng

[tïk̟̚˧˦ kɔ˧˦ hɨəŋ˧˦]

[tɨt̚˦˧˥ kɔ˨˩˦ hɨəŋ˦˧˥]

[tɨt̚˦˥ kɔ˦˥ hɨəŋ˦˥]

From tích (“product”) + có (“to have”) + hướng (“direction”), as this product is a vector.


tích vô hướng

[tïk̟̚˧˦ vo˧˧ hɨəŋ˧˦]

[tɨt̚˦˧˥ vow˧˧ hɨəŋ˦˧˥]

[tɨt̚˦˥ vow˧˧ hɨəŋ˦˥]

[tɨt̚˦˥ jow˧˧ hɨəŋ˦˥]

From tích (“product”) + vô hướng (“scalar”).


Mĩ nguỵ

[mi˦ˀ˥ ŋwi˧˨ʔ]

[mɪj˧˨ ŋwɪj˨˩ʔ]

[mɪj˨˩˦ ŋwɪj˨˩˨]

Mĩ (“America”) + nguỵ (“fake”), literally “fake Americans”

Republic of Vietnam
Republic of Vietnam#English

(collective, history, derogatory) people of Vietnamese descent who supported the Republic of Vietnam during the Vietnam War, especially those who worked in their ranks


đế quốc Mĩ

head

đế quốc Mĩ • (帝國美)

vi-noun

đế quốc Mĩ • (帝國美)

[ʔɗe˧˦ kuək̚˧˦ mi˦ˀ˥]

[ʔɗej˨˩˦ kuək̚˦˧˥ mɪj˧˨]

[ʔɗej˦˥ wək̚˦˥ mɪj˨˩˦]

đế quốc (“empire; imperialists”, from chủ nghĩa đế quốc (“imperialism”)) + Mĩ (“America”). Compare Chinese 美帝國主義／美帝国主义 (Mĩ đế quốc chủ nghĩa), 美帝 (Mĩ đế).

cog

(collective, history) American imperialists, a name for Americans during the Vietnam War, often used comparatively with thực dân Pháp (“French colonists and colonialists”), and sometimes also with phát xít Nhật (“Japanese fascists”)


đường kính

đường (“path”) + kính (“path; diameter”, 徑).

af

[ʔɗɨəŋ˨˩ kïŋ˧˦]

[ʔɗɨəŋ˦˩ kɨn˦˧˥]

[ʔɗɨəŋ˨˩ kɨn˦˥]


vô hạn

[vow˧˧ haːŋ˨˩ʔ]

[vow˧˧ haːŋ˨˩˨]

[jow˧˧ haːŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 無限, composed of 無 (“no”) and 限 (“limit”).


Thường Nga

[tʰɨəŋ˨˩ ŋaː˧˧]

[tʰɨəŋ˦˩ ŋaː˧˧]

[tʰɨəŋ˨˩ ŋaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 嫦娥, from Chinese 嫦娥 (Cháng'é).

(rare, Chinese mythology) Synonym of Hằng Nga


bật hơi

[ʔɓət̚˧˨ʔ həːj˧˧]

[ʔɓək̚˨˩ʔ həːj˧˧]

[ʔɓək̚˨˩˨ həːj˧˧]

âm tắc đôi môi bật hơi vô thanh

Tiếng Việt trung đại có ba âm bật hơi, trong đó chỉ có /tʰ/ được lưu giữ đầy đủ trong mọi phương ngữ.

Middle Vietnamese had three aspirated consonants, among those only /tʰ/ is preserved intact in all dialects.


đường huyết

[ʔɗɨəŋ˨˩ hwiət̚˧˦]

[ʔɗɨəŋ˦˩ hwiək̚˦˧˥]

[ʔɗɨəŋ˨˩ wiək̚˦˥]

đường (“sugar”) + huyết (“blood”), calque of Chinese 血糖 (huyết đường)


nền tảng

[nəːn˨˩ taːŋ˨˩˦]


lành mạnh

[lajŋ̟˨˩ majŋ̟˧˨ʔ]

[lɛɲ˦˩ mɛɲ˨˩ʔ]

thú vui/sở thích/thói quen/hoạt động lành mạnh

cạnh tranh (không) lành mạnh

(of an action, activity, habit, behavior, diet, routine, etc.) that has a positive effect/impact on yourself or other people; good, positive, wholesome, productive, etc.

activity; habit; diet; routine; activity; habit; diet; routine


thuỷ tinh thể

[tʰwi˧˩ tïŋ˧˧ tʰe˧˩]

[tʰwɪj˧˨ tɨn˧˧ tʰej˧˨]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ tɨn˧˧ tʰej˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 水晶體, composed of 水晶 (“crystal”) and 體 (“body”). Compare Japanese 水晶体 (suishōtai), Korean 수정체 (sujeongche).

bị đục thuỷ tinh thể


trang chủ

[t͡ɕaːŋ˧˧ t͡ɕu˧˩]

[ʈaːŋ˧˧ t͡ɕʊw˧˨]

[ʈaːŋ˧˧ cʊw˨˩˦]

trang (“page”) + chủ (“master; main”), calque of English home page.


giáo sĩ

[jaːw˨˩˦ ʂɪj˧˨]

[jaːw˨˩˦ sɪj˧˨]

[jaːw˦˥ ʂɪj˨˩˦]

[jaːw˦˥ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 教士 (“preacher”).

(history, religion, chiefly Christianity) a missionary


ứng thí

[ʔɨŋ˧˦ tʰi˧˦]

[ʔɨŋ˦˧˥ tʰɪj˨˩˦]

[ʔɨŋ˦˥ tʰɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 應試, composed of 應 (“to respond”) and 試 (“to test”)


thần dược

[tʰən˨˩ zɨək̚˧˨ʔ]

[tʰəŋ˦˩ jɨək̚˨˩ʔ]

[tʰəŋ˨˩ jɨək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 神藥, composed of 神 (“godly”) and 藥 (“medicine”).


sản giật

[saːn˧˩ zət̚˧˨ʔ]

[ʂaːŋ˧˨ jək̚˨˩ʔ]

[saːŋ˧˨ jək̚˨˩ʔ]

[ʂaːŋ˨˩˦ jək̚˨˩˨]

[saːŋ˨˩˦ jək̚˨˩˨]


tiền sản giật

[tiən˨˩ saːn˧˩ zət̚˧˨ʔ]

[tiəŋ˦˩ ʂaːŋ˧˨ jək̚˨˩ʔ]

[tiəŋ˦˩ saːŋ˧˨ jək̚˨˩ʔ]

[tiəŋ˨˩ ʂaːŋ˨˩˦ jək̚˨˩˨]

[tiəŋ˨˩ saːŋ˨˩˦ jək̚˨˩˨]


Gô-loa

[ɣo˧˧ lwaː˧˧]

[ɣow˧˧ l⁽ʷ⁾aː˧˧]


xương quai xanh

[sɨəŋ˧˧ kwaːj˧˧ sajŋ̟˧˧]

[sɨəŋ˧˧ kwaːj˧˧ sɛɲ˧˧]

[sɨəŋ˧˧ waːj˧˧ san˧˧]

xương (“bone”) + quai (“handle, strap”) + xanh (“wok”), referring specifically to the two-handled wok, with the simile between the two handles and the two collarbones.


vectơ pháp tuyến

[vɛk̚˧˦ təː˧˧ faːp̚˧˦ twiən˧˦]

[vɛk̚˦˧˥ təː˧˧ faːp̚˦˧˥ twiəŋ˦˧˥]

[vɛk̚˦˥ təː˧˧ faːp̚˦˥ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]

[jɛk̚˦˥ təː˧˧ faːp̚˦˥ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]

vectơ (“vector”) + Chinese 法線／法线 (fǎxiàn, “normal”)


hồng mao

[həwŋ͡m˨˩ maːw˧˧]

[həwŋ͡m˦˩ maːw˧˧]

[həwŋ͡m˨˩ maːw˧˧]

voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao

an elephant with nine tusks, a rooster with nine spurs, a horse with nine groups of mane hair

(mythology) one of the nine groups of hair of the mane of the horse that Sơn Tinh offered the reigning Hùng king to propose to his princess


cổ vật

[ko˧˩ vət̚˧˨ʔ]

[kow˧˨ vək̚˨˩ʔ]

[kow˨˩˦ vək̚˨˩˨]

[kow˨˩˦ jək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 古物, composed of 古 (“old”) and 物 (“thing”).


bảo tồn

[ʔɓaːw˧˩ ton˨˩]

[ʔɓaːw˧˨ toŋ˦˩]

[ʔɓaːw˨˩˦ toŋ˨˩]

bảo tồn bản sắc dân tộc

to preserve unique identity of an ethnicity

bảo tồn thiên nhiên

(chiefly sociology, ecology) to preserve; to conserve


tam thức

[taːm˧˧ tʰɨk̚˧˦]

[taːm˧˧ tʰɨk̚˦˧˥]

[taːm˧˧ tʰɨk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tam thức.wav


nhị thức

[ɲi˧˨ʔ tʰɨk̚˧˦]

[ɲɪj˨˩ʔ tʰɨk̚˦˧˥]

[ɲɪj˨˩˨ tʰɨk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nhị thức.wav

nhị thức Niu-tơn


hằng đẳng thức

[haŋ˨˩ ʔɗaŋ˧˩ tʰɨk̚˧˦]

[haŋ˦˩ ʔɗaŋ˧˨ tʰɨk̚˦˧˥]

[haŋ˨˩ ʔɗaŋ˨˩˦ tʰɨk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-hằng đẳng thức.wav

Sino-Vietnamese word from 恆等式, composed of 恆 (“fixed”) and 等式 (“equality”)

hằng đẳng thức đáng nhớ

vi:Bảy hằng đẳng thức đáng nhớ
vi:hằng đẳng thức


quai bị

[kwaːj˧˧ ʔɓi˧˨ʔ]

[kwaːj˧˧ ʔɓɪj˨˩ʔ]

[waːj˧˧ ʔɓɪj˨˩˨]


giải phẫu

[zaːj˧˩ fəw˦ˀ˥]

[jaːj˨˩˦ fəw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 解剖, composed of 解 (“to untie”) and 剖 (“to cut”), Japanese 解剖 (kaibō).

(medicine) to operate; to dissect (generally speaking)


ung thư cổ tử cung

[ʔʊwŋ͡m˧˧ tʰɨ˧˧ ko˧˩ tɨ˧˩ kʊwŋ͡m˧˧]

[ʔʊwŋ͡m˧˧ tʰɨ˧˧ kow˧˨ tɨ˧˨ kʊwŋ͡m˧˧]

[ʔʊwŋ͡m˧˧ tʰɨ˧˧ kow˨˩˦ tɨ˨˩˦ kʊwŋ͡m˧˧]


tiếp tuyến

[tiəp̚˦˧˥ twiəŋ˦˧˥]

[tip̚˦˥ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 接線, composed of 接 (“to touch”) and 線 (“line”).


đường tròn

[ʔɗɨəŋ˨˩ t͡ɕɔn˨˩]

[ʔɗɨəŋ˦˩ ʈɔŋ˦˩]

[ʔɗɨəŋ˨˩ ʈɔŋ˨˩]


hằng số

[haŋ˦˩ ʂow˨˩˦]

[haŋ˨˩ ʂow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-hằng số.wav

Sino-Vietnamese word from 恆數, composed of 恆 (“fixed”) and 數 (“number”).


thuận

[tʰ⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 順 (“to conform”). Doublet of thuần.

tỉ lệ thuận với

(mathematics, of a relationship between two variables) proportional


hypebol

[hi˧˧ pɛ˧˧ ʔɓon˧˧]

[hi˧˧ pɛk̚˧˦ ʔɓon˧˧]

[hi˧˧ pɛk̚˧˨ʔ ʔɓon˧˧]

[hɪj˧˧ pɛ˧˧ ʔɓon˧˧]

[hɪj˧˧ pɛk̚˦˧˥ ʔɓon˧˧]

[hɪj˧˧ pɛk̚˨˩ʔ ʔɓon˧˧]

[hɪj˧˧ pɛ˧˧ ʔɓon˧˧]

[hɪj˧˧ pɛk̚˦˥ ʔɓon˧˧]

[hɪj˧˧ pɛk̚˨˩˨ ʔɓon˧˧]

From French hyperbole. This spelling is sanctioned by the Ministry of Education and Training, but the actual pronunciation follows the original French one, with the French uvular /ʁ/ regularly rendered as the velar /k/, although the letter h is not silent.


elip

[ʔɛ˧˧ lip̚˧˦]

[ʔe˧˧ lip̚˧˦]

[ʔɛ˧˧ lip̚˦˧˥]

[ʔej˧˧ lip̚˦˧˥]

[ʔɛ˧˧ lip̚˦˥]


cạnh huyền

[kɛɲ˨˩ʔ hwiəŋ˦˩]

[kan˨˩˨ wiəŋ˨˩]

Perhaps from cạnh (“side”) + Chinese 弦 (“bowstring”)

Định lí Pi-ta-go: bình phương cạnh huyền bằng tổng các bình phương của hai cạnh góc vuông.

The Pythagorean theorem: the square of the hypotenuse equals the sum of the squares of the cathetuses.


đường cônic

[ʔɗɨəŋ˨˩ ko˧˧ nïk̟̚˧˧]

[ʔɗɨəŋ˦˩ kow˧˧ nïk̟̚˧˧]

[ʔɗɨəŋ˨˩ kow˧˧ nïk̟̚˧˧]

Either from đường (“line”) + French conique, or a calque of English conic section.


số pi

[so˧˦ ʔɓi˧˧]

[ʂow˨˩˦ pɪj˧˧]

[ʂow˨˩˦ ʔɓɪj˧˧]

[sow˨˩˦ ʔɓɪj˧˧]

[ʂow˦˥ pɪj˧˧]

[ʂow˦˥ ʔɓɪj˧˧]

[sow˦˥ ʔɓɪj˧˧]


ung thư gan

[ʔʊwŋ͡m˧˧ tʰɨ˧˧ ɣaːn˧˧]

[ʔʊwŋ͡m˧˧ tʰɨ˧˧ ɣaːŋ˧˧]

[ʔʊwŋ͡m˧˧ tʰɨ˧˧ ɣaːŋ˧˧]


viêm gan

[viəm˧˧ ɣaːn˧˧]

[viəm˧˧ ɣaːŋ˧˧]

[vim˧˧ ɣaːŋ˧˧]

[jim˧˧ ɣaːŋ˧˧]

viêm gan B


xương sườn

[sɨəŋ˧˧ sɨən˨˩]

[sɨəŋ˧˧ ʂɨəŋ˦˩]

[sɨəŋ˧˧ sɨəŋ˦˩]

[sɨəŋ˧˧ ʂɨəŋ˨˩]

[sɨəŋ˧˧ sɨəŋ˨˩]


nghi vấn

[ŋi˧˧ vən˧˦]

[ŋɪj˧˧ vəŋ˦˧˥]

[ŋɪj˧˧ vəŋ˦˥]

[ŋɪj˧˧ jəŋ˦˥]

đại từ nghi vấn


lác mắt

[laːk̚˦˧˥ mak̚˦˧˥]

(medicine) to have squint eyes; to have strabismus


đặt vòng

[ʔɗat̚˧˨ʔ vawŋ͡m˨˩]

[ʔɗak̚˨˩ʔ vawŋ͡m˦˩]

[ʔɗak̚˨˩ʔ vɔŋ˦˩]

[ʔɗak̚˨˩˨ vawŋ͡m˨˩]

[ʔɗak̚˨˩˨ jawŋ͡m˨˩]

đặt (“to place”) + vòng (“ring”). Compare Chinese 上環／上环 (shànghuán).

(medicine) to fit an intrauterine device (IUD)


phản xạ

[faːn˧˩ saː˧˨ʔ]

[faːŋ˧˨ saː˨˩ʔ]

[faːŋ˨˩˦ saː˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 反射, composed of 反 (“against; back”) and 射 (“to shoot; to emit”)

phản xạ có/không điều kiện


dạ con

[zaː˧˨ʔ kɔn˧˧]

[jaː˨˩ʔ kɔŋ˧˧]

[jaː˨˩˨ kɔŋ˧˧]


cổ tử cung

[ko˧˩ tɨ˧˩ kʊwŋ͡m˧˧]

[kow˧˨ tɨ˧˨ kʊwŋ͡m˧˧]

[kow˨˩˦ tɨ˨˩˦ kʊwŋ͡m˧˧]


đề kháng

[ʔɗe˨˩ xaːŋ˧˦]

[ʔɗej˦˩ kʰaːŋ˦˧˥]

[ʔɗej˦˩ xaːŋ˦˧˥]

[ʔɗej˨˩ kʰaːŋ˦˥]

[ʔɗej˨˩ xaːŋ˦˥]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 抵抗 (SV: để kháng), probably via confusion with đề (提, “to guard against”), as in đề phòng (提防, “to take precautions against”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">để kháng</i>

vi-link

sức đề kháng

resistance against antigens, or more broadly, immunity in general

(pathology) to resist (against antigens)


soạn thảo

[ʂwaːŋ˨˩ʔ tʰaːw˧˨]

[swaːŋ˨˩ʔ tʰaːw˧˨]

[ʂ⁽ʷ⁾aːŋ˨˩˨ tʰaːw˨˩˦]

[s⁽ʷ⁾aːŋ˨˩˨ tʰaːw˨˩˦]


xạ trị

head

xạ trị • (射治)

vi-noun

xạ trị • (射治)

[saː˧˨ʔ t͡ɕi˧˨ʔ]

[saː˨˩ʔ ʈɪj˨˩ʔ]

[saː˨˩˨ ʈɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese, blend of bức xạ (“radiation”) + trị liệu (“therapy”).


hoá trị

[hwaː˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ]

[hwaː˨˩˦ ʈɪj˨˩ʔ]

[waː˦˥ ʈɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese, Blend of hoá học (“chemistry”) + trị liệu (“therapy”).


sự tích

[sɨ˧˨ʔ tïk̟̚˧˦]

[ʂɨ˨˩ʔ tɨt̚˦˧˥]

[sɨ˨˩ʔ tɨt̚˦˧˥]

[ʂɨ˨˩˨ tɨt̚˦˥]

[sɨ˨˩˨ tɨt̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 事蹟 (“achievement”), influenced by the Vietnamese reinterpretation of tích (“old tale”).

vi-etym-sino

Sự tích gấu ăn trăng


chỉ số

[t͡ɕi˧˩ so˧˦]

[t͡ɕɪj˧˨ ʂow˨˩˦]

[t͡ɕɪj˧˨ sow˨˩˦]

[cɪj˨˩˦ ʂow˦˥]

Sino-Vietnamese word from 指數, composed of 指 (“finger”) and 數 (“number”), Japanese 指数 (shisū).

vi:Chỉ số thương hiệu quốc gia
vi:Chỉ số toàn cầu hóa
vi:Chỉ số áp lực thời tiết

(mathematics) a superscript or a subscript


hệ số

[hej˨˩ʔ ʂow˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 係數, from Japanese 係数 (keisū).


từ vị

[tɨ˨˩ vi˧˨ʔ]

[tɨ˦˩ vɪj˨˩ʔ]

[tɨ˨˩ vɪj˨˩˨]

[tɨ˨˩ jɪj˨˩˨]


bị động

[ʔɓi˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[ʔɓɪj˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[ʔɓɪj˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

dạng bị động của một động từ


toạ độ Đề-các

head

toạ độ Đề-các

toạ độ Đề-các

vi-noun

toạ độ Đề-các

toạ độ Đề-các

[twaː˧˨ʔ ʔɗo˧˨ʔ ʔɗe˨˩ kaːk̚˧˦]

[twaː˨˩ʔ ʔɗow˨˩ʔ ʔɗej˦˩ kaːk̚˦˧˥]

[t⁽ʷ⁾aː˨˩˨ ʔɗow˨˩˨ ʔɗej˨˩ kaːk̚˦˥]

From toạ độ (“coordinates”) + French Descartes. Compare Mandarin 笛卡爾坐標／笛卡尔坐标 (Díkǎ'ěr zuòbiāo, Địch Ca Nhĩ toạ tiêu), Japanese デカルト座標 (Dekaruto zahyō), Korean 데카르트 좌표 (Dekareuteu jwapyo).

cog

Cartesian coordinates
Cartesian coordinates#English

(collective, algebraic geometry) Cartesian coordinates


trục tung

[t͡ɕʊwk͡p̚˧˨ʔ tʊwŋ͡m˧˧]

[ʈʊwk͡p̚˨˩ʔ tʊwŋ͡m˧˧]

[ʈʊwk͡p̚˨˩˨ tʊwŋ͡m˧˧]

trục (“axis”) + Chinese 縱／纵 (“vertical”)


trục cao

[t͡ɕʊwk͡p̚˧˨ʔ kaːw˧˧]

[ʈʊwk͡p̚˨˩ʔ kaːw˧˧]

[ʈʊwk͡p̚˨˩˨ kaːw˧˧]


hoành độ

[hwajŋ̟˨˩ ʔɗo˧˨ʔ]

[hwɛɲ˦˩ ʔɗow˨˩ʔ]

[wan˨˩ ʔɗow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 橫 (“horizontal”) and 度 (“degree”)

vi-etym-sino

(algebraic geometry) an x-coordinate; an abscissa


tung độ

[tʊwŋ͡m˧˧ ʔɗo˧˨ʔ]

[tʊwŋ͡m˧˧ ʔɗow˨˩ʔ]

[tʊwŋ͡m˧˧ ʔɗow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 縱 (“vertical”) and 度 (“degree”)

(algebraic geometry) a y-coordinate; an ordinate


trục hoành

[t͡ɕʊwk͡p̚˧˨ʔ hwajŋ̟˨˩]

[ʈʊwk͡p̚˨˩ʔ hwɛɲ˦˩]

[ʈʊwk͡p̚˨˩˨ wan˨˩]

trục (“axis”) + Chinese 橫／横 (“horizontal”)


toạ độ

[twaː˧˨ʔ ʔɗo˧˨ʔ]

[twaː˨˩ʔ ʔɗow˨˩ʔ]

[t⁽ʷ⁾aː˨˩˨ ʔɗow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 座 (“to sit”) and 度 (“degree”). Compare Chinese 坐標／坐标 (toạ tiêu), Japanese 座標 (zahyō), Korean 좌표 (jwapyo).

(collective, algebraic geometry, geography) coordinates


phường hội

[fɨəŋ˨˩ hoj˧˨ʔ]

[fɨəŋ˦˩ hoj˨˩ʔ]

[fɨəŋ˨˩ hoj˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phường hội.wav

(history) a guild (association of tradespeople)


quy tắc tam suất

[kwɪj˧˧ tak̚˦˧˥ taːm˧˧ ʂwək̚˦˧˥]

[kwɪj˧˧ tak̚˦˧˥ taːm˧˧ swək̚˦˧˥]

[wɪj˧˧ tak̚˦˥ taːm˧˧ ʂ⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

[wɪj˧˧ tak̚˦˥ taːm˧˧ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-quy tắc tam suất.wav

quy tắc (“rule”) + Chinese 三 (“three”) + Chinese 率 (“ratio”)


giác ngộ

[zaːk̚˧˦ ŋo˧˨ʔ]

[jaːk̚˦˧˥ ŋow˨˩ʔ]

[jaːk̚˦˥ ŋow˨˩˨]

giác ngộ nhận thức cách mạng

Đầu óc tôi vẫn còn đang trong thời gian hồi phục kể từ khi tôi giác ngộ những ý tưởng lớn đó.

My brain has been in recovery mode ever since I got a firm grasp on those big-brain ideas.

(especially Buddhism or communism) to achieve enlightenment on or to have a good grasp on

Được tỏa sáng vì giác ngộ, anh ý thức sứ mệnh giác ngộ lại người khác để thức tỉnh đồng bào.

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, part I, NXB Phụ nữ, page 32:

Enlightened because of having become conscious, he felt it his mission to make other people conscious to wake up his countrymen.


thân mình

[tʰən˧˧ mïŋ˨˩]

[tʰəŋ˧˧ mɨn˦˩]

[tʰəŋ˧˧ mɨn˨˩]


vô tỉ

Sino-Vietnamese word from 無比, composed of 無 (“no”) and 比 (“ratio”). See hữu tỉ. Compare Chinese 無比／无比 (wúbǐ, “matchless; incomparable”) and Japanese 無理 (muri, “unreasonable; irrational”).


hữu tỉ

[hɨw˧˨ tɪj˧˨]

[hɨw˨˩˦ tɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 有比, composed of 有 (“to have”) and 比 (“ratio”), perhaps a calque from a European cognate of English rational, ultimately from Latin ratiōnālis (“rational; reasonable”), from ratiō (“reason; ration; ratio”). Compare Japanese 有理 (yūri, literally “reasonable; rational”).


Đại khủng hoảng

[ʔɗaːj˧˨ʔ xʊwŋ͡m˧˩ hwaːŋ˧˩]

[ʔɗaːj˨˩ʔ kʰʊwŋ͡m˧˨ hwaːŋ˧˨]

[ʔɗaːj˨˩ʔ xʊwŋ͡m˧˨ hwaːŋ˧˨]

[ʔɗaːj˨˩˨ kʰʊwŋ͡m˨˩˦ waːŋ˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩˨ xʊwŋ͡m˨˩˦ waːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 大恐慌, composed of 大 and 恐慌.

vi-etym-sino

(economics, business, finance, historical) Great Depression


có hậu

[kɔ˧˦ həw˧˨ʔ]

[kɔ˨˩˦ həw˨˩ʔ]

[kɔ˦˥ həw˨˩˨]

kết thúc có hậu


xương chậu

[sɨəŋ˧˧ t͡ɕəw˧˨ʔ]

[sɨəŋ˧˧ t͡ɕəw˨˩ʔ]

[sɨəŋ˧˧ cəw˨˩˨]


thực quản

[tʰɨk̚˧˨ʔ kwaːn˧˩]

[tʰɨk̚˨˩ʔ kwaːŋ˧˨]

[tʰɨk̚˨˩˨ waːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 食管, composed of 食 (“eating”) and 管 (“tube”).


tiếp diễn

[tiəp̚˧˦ ziən˦ˀ˥]

[tiəp̚˦˧˥ jiəŋ˧˨]

[tip̚˦˥ jiəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 接演, composed of 接 and 演.


kinh đô

[kïŋ˧˧ ʔɗo˧˧]

[kɨn˧˧ ʔɗow˧˧]

[kɨn˧˧ ʔɗow˧˧]

Sino-Vietnamese word from 京都, composed of 京 (“capital”) and 都 (“city; capital”).


biên dịch

[ʔɓiən˧˧ zïk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɓiəŋ˧˧ jɨt̚˨˩ʔ]

[ʔɓiəŋ˧˧ jɨt̚˨˩˨]


gỡ bỏ

[ɣəː˦ˀ˥ ʔɓɔ˧˩]

[ɣəː˧˨ ʔɓɔ˧˨]

[ɣəː˨˩˦ ʔɓɔ˨˩˦]


giáo dục quốc phòng

[zaːw˧˦ zʊwk͡p̚˧˨ʔ kuək̚˧˦ fawŋ͡m˨˩]

[jaːw˨˩˦ jʊwk͡p̚˨˩ʔ kuək̚˦˧˥ fawŋ͡m˦˩]

[jaːw˨˩˦ jʊwk͡p̚˨˩ʔ kuək̚˦˧˥ fɔŋ˦˩]

[jaːw˦˥ jʊwk͡p̚˨˩˨ wək̚˦˥ fawŋ͡m˨˩]

giáo dục (“education”) + quốc phòng (“national defense”)

af

(education, communism) national defense education, a mandatory communist subject for college students that covers aspects of national defense, communism and some rudimentary boot camp training involving assembling and disassembling AK-47 assault rifles and target practice


dạ cỏ

[zaː˧˨ʔ kɔ˧˩]

[jaː˨˩ʔ kɔ˧˨]

[jaː˨˩˨ kɔ˨˩˦]


tiểu tràng

[tiəw˧˩ t͡ɕaːŋ˨˩]

[tiw˧˨ ʈaːŋ˦˩]

[tiw˨˩˦ ʈaːŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tiểu tràng.wav

Sino-Vietnamese word from 小腸, composed of 小 (“small”) and 腸 (“intestine”).

vi-etym-sino

(anatomy, chiefly alternative medicine) small intestine


phần cứng

[fən˨˩ kɨŋ˧˦]

[fəŋ˦˩ kɨŋ˦˧˥]

[fəŋ˨˩ kɨŋ˦˥]

phần (“part”) + cứng (“hard”), calque of English hardware.


địa tâm

[ʔɗiə˧˨ʔ təm˧˧]

[ʔɗiə˨˩ʔ təm˧˧]

[ʔɗiə˨˩˨ təm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 地心, composed of 地 (“earth”) and 心 (“center”). Compare Chinese 地心說／地心说 (“geocentrism”) and 地心 (dìxīn, “Earth's core”).


nguyên hình

[ŋwiən˧˧ hïŋ˨˩]

[ŋwiəŋ˧˧ hɨn˦˩]

[ŋwiəŋ˧˧ hɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 原形, composed of 原 (“origin”) and 形 (“form”)

hiện nguyên hình

to reveal one's true form; to show one's true colors

(Chinese mythology, folklore, of a shapeshifting monster in disguise) the original, true form


pháp sư

[faːp̚˧˦ sɨ˧˧]

[faːp̚˦˧˥ ʂɨ˧˧]

[faːp̚˦˧˥ sɨ˧˧]

[faːp̚˦˥ ʂɨ˧˧]

[faːp̚˦˥ sɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 法師, composed of 法 (“Buddhist law; dharma”) and 師 (“master”), from Literary Chinese 法師 (fǎshī), influenced by pháp thuật (“magic”).


mẫu quốc

[məw˦ˀ˥ kuək̚˧˦]

[məw˧˨ kuək̚˦˧˥]

[məw˨˩˦ wək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 母國, composed of 母 (“mother”) and 國 (“country”)

(history, ironic) a "motherland", a metropole; a colonist country, especially France (as forced by colonial authorities on colonized populations)


noãn hoàng

[nwaːŋ˧˨ hwaːŋ˦˩]

[nwaːŋ˨˩˦ waːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 卵黃, composed of 卵 (“egg”) and 黃 (“yolk”), from Chinese 卵黃／卵黄 (luǎnhuáng)


chim Lạc

[t͡ɕim˧˧ laːk̚˧˨ʔ]

[t͡ɕim˧˧ laːk̚˨˩ʔ]

(mythology) a mythical bird that's generally considered the symbol of the Lạc Việt


Âu Lạc

[ʔəw˧˧ laːk̚˧˨ʔ]

[ʔəw˧˧ laːk̚˨˩ʔ]

[ʔəw˧˧ laːk̚˨˩˨]

Blend of Âu Việt + Lạc Việt, Sino-Vietnamese word from 甌貉.

(history) an ancient precursor of Vietnam, formed by unifying the tribespeople Âu Việt and Lạc Việt


Ngọc Đế

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ ʔɗe˧˦]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ ʔɗej˨˩˦]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ ʔɗej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 玉帝, composed of 玉 (“jade”) and 帝 (“emperor; a class of Chinese deities”), from Chinese 玉帝 (Yù Dì)

(Chinese mythology, folklore) Synonym of Ngọc Hoàng (“Jade Emperor”)


Ngọc Hoàng Đại Đế

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ hwaːŋ˨˩ ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɗe˧˦]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ hwaːŋ˦˩ ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɗej˨˩˦]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ waːŋ˨˩ ʔɗaːj˨˩˨ ʔɗej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 玉皇大帝, composed of 玉皇 (“Jade Emperor”) and 大帝 (“great emperor”), from Chinese 玉皇大帝 (Yùhuáng Dàdì)


Ngọc Hoàng Thượng Đế

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ hwaːŋ˨˩ tʰɨəŋ˧˨ʔ ʔɗe˧˦]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ hwaːŋ˦˩ tʰɨəŋ˨˩ʔ ʔɗej˨˩˦]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ waːŋ˨˩ tʰɨəŋ˨˩˨ ʔɗej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 玉皇上帝, composed of 玉皇 (“Jade Emperor”) and 上帝 (“Shangdi”), from Chinese 玉皇上帝 (Yùhuáng Shàngdì).


Thượng Đế

[tʰɨəŋ˧˨ʔ ʔɗe˧˦]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ ʔɗej˨˩˦]

[tʰɨəŋ˨˩˨ ʔɗej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 上帝, composed of 上 (“upper”) and 帝 (“emperor”), from Chinese 上帝 (Shàngdì)


Ngọc Hoàng

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ hwaːŋ˨˩]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ hwaːŋ˦˩]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ waːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 玉皇, composed of 玉 (“jade”) and 皇 (“sovereign; a class of Chinese deities”), from Chinese 玉皇 (Yùhuáng)

A-lô. Thái Bạch Kim Tinh đấy hả ? Ờ. Đây là vấn đề nhạy cảm. Ngọc Hoàng đã chỉ đạo rồi. Phải chờ các Táo đã. Đúng rồi, các Táo biểu quyết thông qua. Phải bí mật đấy nhá.

2016, Táo Quân 2016 [Kitchen Gods 2016], spoken by Nam Tào (Xuân Bắc):

Hello? Is that Taibai Jinxing? Yeah. It's a delicate matter. The Jade Emperor has given instructions. We need to wait for the Kitchen Gods. That's right, they'll be putting on a vote. It's classified.

Không hiểu sau đó rồi vị thần ấy chết hay sống, hay là trở thành Ngọc Hoàng. Việc đó không thấy dân gian kể đến. Nhưng chắc rằng cũng cách khoảng thời gian ấy không lâu có một vị thần tên là Ngọc Hoàng hay ông Trời cai quản cai quản tất cả mọi việc trên trời dưới đất.

2022, “Sức hấp dẫn của truyện kể [The Appeal of Stories]”, in Ngữ văn 10 [Vietnamese 10], page 12:

It is not clear whether that god was alive or dead, or became the Jade Emperor. Folklore has no further details on that. But one thing for certain, not long after that time, there was a god called the Jade Emperor or Lord Heaven who look after all things in the universe.

(Chinese mythology, folklore) the Jade Emperor


thái giám

[tʰaːj˨˩˦ jaːm˦˧˥]


Minh Trị

[mïŋ˧˧ t͡ɕi˧˨ʔ]

[mɨn˧˧ ʈɪj˨˩ʔ]

[mɨn˧˧ ʈɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 明治, from Japanese 明治 (Meiji).

Thiên hoàng Minh Trị

thời Minh Trị


hậu cung

[həw˧˨ʔ kʊwŋ͡m˧˧]

[həw˨˩ʔ kʊwŋ͡m˧˧]

[həw˨˩˨ kʊwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 後宮, composed of 後 (“in the back”) and 宮 (“palace”)

(history) the place where an East Asian emperor's harem lives


chuyện cổ tích

[t͡ɕwiən˧˨ʔ ko˧˩ tïk̟̚˧˦]

[t͡ɕwiəŋ˨˩ʔ kow˧˨ tɨt̚˦˧˥]

[c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨ kow˨˩˦ tɨt̚˦˥]


cổ tích

[ko˧˩ tïk̟̚˧˦]

[kow˧˨ tɨt̚˦˧˥]

[kow˨˩˦ tɨt̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 古跡 (“old site”), influenced by the Vietnamese reinterpretation of tích (“old tale”).


cổ tích

[ko˧˩ tïk̟̚˧˦]

[kow˧˨ tɨt̚˦˧˥]

[kow˨˩˦ tɨt̚˦˥]


thuốc bắc

[tʰuək̚˧˦ ʔɓak̚˧˦]

[tʰuək̚˦˧˥ ʔɓak̚˦˧˥]

[tʰuək̚˦˥ ʔɓak̚˦˥]

thuốc (“medication”) + bắc (“north; Chinese”)

af

(traditional Chinese medicine) traditional Chinese medication


lang băm

[laːŋ˧˧ ʔɓam˧˧]

[laːŋ˧˧ ʔɓam˧˧]

[laːŋ˧˧ ʔɓam˧˧]

(medicine, especially alternative medicine) a quack


thuốc nam

[tʰuək̚˧˦ naːm˧˧]

[tʰuək̚˦˧˥ naːm˧˧]

[tʰuək̚˦˥ naːm˧˧]

thuốc (“medication”) + nam (“south; Vietnamese”).

(alternative medicine) traditional Vietnamese medication


thầy lang

[tʰəj˨˩ laːŋ˧˧]

[tʰəj˦˩ laːŋ˧˧]

[tʰəj˨˩ laːŋ˧˧]

(alternative medicine) a practitioner of traditional East Asian medicine


Tây y

[təj˧˧ ʔi˧˧]

[təj˧˧ ʔɪj˧˧]

[təj˧˧ ʔɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 西醫, composed of 西 (“west”) and 醫 (“medicine”).


Đông y

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔi˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔɪj˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 東醫, composed of 東 (“east”) and 醫 (“medicine”)

(alternative medicine) traditional East Asian medicine, especially that of China, Korea or Vietnam


lớn hơn

[ləːn˧˦ həːn˧˧]

[ləːŋ˦˧˥ həːŋ˧˧]

[ləːŋ˦˥ həːŋ˧˧]

lớn (“big; large; great; mature”) + hơn (“more than”)


chuyển chú

[t͡ɕwiən˧˩ t͡ɕu˧˦]

[t͡ɕwiəŋ˧˨ t͡ɕʊw˨˩˦]

[c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦ cʊw˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chuyển chú.wav

(linguistics) figurative extension of meaning.

chỉ sự

lục thư (六書, “The six types of Han characters”)


lục thư

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ tʰɨ˧˧]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ tʰɨ˧˧]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ tʰɨ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lục thư.wav

Sino-Vietnamese word from 六書, composed of 六 and 書.

vi-etym-sino

(linguistics) The six types of Han characters.


xác suất

[saːk̚˧˦ swət̚˧˦]

[saːk̚˦˧˥ ʂwək̚˦˧˥]

[saːk̚˦˧˥ swək̚˦˧˥]

[saːk̚˦˥ ʂ⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

[saːk̚˦˥ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]


Hốt Tất Liệt

[hot̚˧˦ tət̚˧˦ liət̚˧˨ʔ]

[hok̚˦˧˥ tək̚˦˧˥ liək̚˨˩ʔ]

[hok̚˦˥ tək̚˦˥ liək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 忽必烈, from Literary Chinese 忽必烈 (Hūbìliè), from Mongolian ᠬᠤᠪᠢᠯᠠᠢ (qubilai), Хубилай (Xubilaj). Compare Mandarin 忽必烈 (Hūbìliè).


lục phủ ngũ tạng

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ fu˧˩ ŋu˦ˀ˥ taːŋ˧˨ʔ]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ fʊw˧˨ ŋʊw˧˨ taːŋ˨˩ʔ]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ fʊw˨˩˦ ŋʊw˨˩˦ taːŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lục phủ ngũ tạng.wav

Sino-Vietnamese word from 六腑 and 五臟, equivalent to lục phủ + ngũ tạng, from Chinese 五臟六腑／五脏六腑 (ngũ tạng lục phủ).

(traditional Chinese medicine, anatomy) the eleven principal internal organs in the trunk of the body; see lục phủ and ngũ tạng for more


lục phủ

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ fu˧˩]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ fʊw˧˨]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ fʊw˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lục phủ.wav

Sino-Vietnamese word from 六腑, composed of 六 (“six”) and 腑 (“viscera”).

(traditional Chinese medicine, anatomy) the six hollow principal internal organs in the trunk of the body, including vị (“stomach”), đảm (“gall bladder”), tiểu tràng (“small intestine”), đại tràng (“large intestine”), bàng quang (“urinary bladder”) and tam tiêu (“San Jiao”)


tiểu từ

[tiəw˧˩ tɨ˨˩]

[tiw˨˩˦ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 小 (“small”) and 詞 (“word”), equivalent to tiểu + từ.


nguồn mở

[ŋuən˨˩ məː˧˩]

[ŋuəŋ˦˩ məː˧˨]

[ŋuəŋ˨˩ məː˨˩˦]

nguồn (“source”) + mở (“open”), calque of English open-source


tên miền

[təːn˧˧ miəŋ˨˩]


không gian tên

[kʰəwŋ͡m˧˧ jaːŋ˧˧ ten˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ jaːŋ˧˧ ten˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ jaːŋ˧˧ təːn˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ jaːŋ˧˧ təːn˧˧]

không gian (“space”) + tên (“name”). Calque of English namespace.


bộ nhớ đệm

[ʔɓo˧˨ʔ ɲəː˧˦ ʔɗem˧˨ʔ]

[ʔɓow˨˩ʔ ɲəː˨˩˦ ʔɗem˨˩ʔ]

[ʔɓow˨˩˨ ɲəː˦˥ ʔɗem˨˩˨]

(computing) buffer (portion of memory set aside to store data)

(computing) cache (fast temporary storage)


vùng nhớ đệm

[vʊwŋ͡m˨˩ ɲəː˧˦ ʔɗem˧˨ʔ]

[vʊwŋ͡m˦˩ ɲəː˨˩˦ ʔɗem˨˩ʔ]

[vʊwŋ͡m˨˩ ɲəː˦˥ ʔɗem˨˩˨]

[jʊwŋ͡m˨˩ ɲəː˦˥ ʔɗem˨˩˨]

vùng nhớ (“memory”) + đệm (“to buffer”).


tên huý

[təːn˧˧ wɪj˦˥]

(history) the name of a person, usually a noble, that is not meant to be said by the general public


thời bao cấp

[tʰəːj˨˩ ʔɓaːw˧˧ kəp̚˧˦]

[tʰəːj˦˩ ʔɓaːw˧˧ kəp̚˦˧˥]

[tʰəːj˨˩ ʔɓaːw˧˧ kəp̚˦˥]

Thời bao cấp khốn khó thật, nhưng con người đối xử với con người cũng đâu đến nỗi.

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, page 216:

During the Subsidy Period life was really tough, but people did not treat each other this badly either.

(history) Subsidy Period, part of Vietnamese history when the country was under a planned economy, usually taken as going from 1976 to 1986


bệnh nhi

[ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ ɲi˧˧]

[ʔɓen˨˩ʔ ɲɪj˧˧]

[ʔɓəːn˨˩˨ ɲɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 病兒, composed of 病 (“illness”) and 兒 (“child”).


biến chứng

[ʔɓiən˧˦ t͡ɕɨŋ˧˦]

[ʔɓiəŋ˦˧˥ t͡ɕɨŋ˦˧˥]

[ʔɓiəŋ˦˥ cɨŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 變 (“change; transformation”) and 症 (“condition”).


vi tích phân

[vi˧˧ tïk̟̚˧˦ fən˧˧]

[vɪj˧˧ tɨt̚˦˧˥ fəŋ˧˧]

[vɪj˧˧ tɨt̚˦˥ fəŋ˧˧]

[jɪj˧˧ tɨt̚˦˥ fəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 微積分, equivalent to a blend of vi phân (“differential”) + tích phân (“integral”). Compare Japanese 微積分 (bisekibun), 微積分学 (bisekibungaku), 微分積分 (bibun-sekibun), 微分積分学 (bibun-sekibungaku), Korean 미적분 (mijeokbun).


Chiến Quốc

[t͡ɕiən˧˦ kuək̚˧˦]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ kuək̚˦˧˥]

[ciəŋ˦˥ wək̚˦˥]

(history) the Warring States period (of Chinese history)

(history) the Sengoku period (of Japanese history)


duy tâm

[j⁽ʷ⁾ɪj˧˧ təm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 唯心, composed of 唯 (“only”) and 心 (“mind”)

vi-etym-sino

chủ nghĩa duy tâm

Friedrich Engels (1962) [1885] “Vorworte zu den drei Auflagen – II [Prefaces to the Three Editions – II]”, in Anti-Dühring (Karl Marx · Fredrich Engels – Werke), volume 20; English translation from 1987 Marx/Engels Collected Works, volume 25; Vietnamese translation from 1994 C. Mác Và Ph. Ăng-ghen Toàn Tập, volume 20
Có thể nói rằng hầu như chỉ có Mác và tôi là những người đã cứu phép biện chứng tự giác thoát khỏi triêt học duy tâm Đức và đưa nó vào trong quan niệm duy vật về tự nhiên và về lịch sử.
Marx and I were pretty well the only people to rescue conscious dialectics from German idealist philosophy and apply it in the materialist conception of nature and history.


chủ nghĩa duy vật biện chứng

主義唯物辯證 (CJK)

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ zwi˧˧ vət̚˧˨ʔ ʔɓiən˧˨ʔ t͡ɕɨŋ˧˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ jwɪj˧˧ vək̚˨˩ʔ ʔɓiəŋ˨˩ʔ t͡ɕɨŋ˦˧˥]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ j⁽ʷ⁾ɪj˧˧ vək̚˨˩˨ ʔɓiəŋ˨˩˨ cɨŋ˦˥]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ j⁽ʷ⁾ɪj˧˧ jək̚˨˩˨ ʔɓiəŋ˨˩˨ cɨŋ˦˥]

chủ nghĩa duy vật (“materialism”) + biện chứng (“dialectical”), calque of Chinese 辯證唯物主義／辩证唯物主义 (biện chứng duy vật chủ nghĩa).

cal

dialectical materialism
dialectical materialism

(Marxism, philosophy) dialectical materialism


duy vật

[zwi˧˧ vət̚˧˨ʔ]

[jwɪj˧˧ vək̚˨˩ʔ]

[j⁽ʷ⁾ɪj˧˧ vək̚˨˩˨]

[j⁽ʷ⁾ɪj˧˧ jək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 唯物, composed of 唯 (“only”) and 物 (“matter”)

vi-etym-sino

chủ nghĩa duy vật

Friedrich Engels (1962) [1885] “Vorworte zu den drei Auflagen – II [Prefaces to the Three Editions – II]”, in Anti-Dühring (Karl Marx · Fredrich Engels – Werke), volume 20; English translation from 1987 Marx/Engels Collected Works, volume 25; Vietnamese translation from 1994 C. Mác Và Ph. Ăng-ghen Toàn Tập, volume 20
Có thể nói rằng hầu như chỉ có Mác và tôi là những người đã cứu phép biện chứng tự giác thoát khỏi triêt học duy tâm Đức và đưa nó vào trong quan niệm duy vật về tự nhiên và về lịch sử. Song muốn có một quan niệm vừa biện chứng vừa duy vật về tự nhiên thì người ta phải biết toán học và khoa học tự nhiên.
Marx and I were pretty well the only people to rescue conscious dialectics from German idealist philosophy and apply it in the materialist conception of nature and history. But a knowledge of mathematics and natural science is essential to a conception of nature which is dialectical and at the same time materialist.


siêu hình

[siəw˧˧ hïŋ˨˩]

[ʂiw˧˧ hɨn˦˩]

[ʂiw˧˧ hɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 超形, composed of 超 (“super-”) and 形 (“image”), equivalent to siêu- + hình


các-ten

[kaːk̚˧˦ tɛn˧˧]

[kaːk̚˦˧˥ tɛŋ˧˧]

[kaːk̚˦˥ tɛŋ˧˧]


xanh-đi-ca

[sajŋ̟˧˧ ʔɗi˧˧ kaː˧˧]

[sɛɲ˧˧ ʔɗɪj˧˧ kaː˧˧]

[san˧˧ ʔɗɪj˧˧ kaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-xanh-đi-ca.wav

French syndicat, used as a calque of Russian синдика́т (sindikát).

(communism, Leninism, economics, business, capitalism) a syndicate


công-xoóc-xi-om

[kəwŋ͡m˧˧ sɔk̚˧˦ si˧˧ ʔɔm˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ sɔk̚˦˧˥ sɪj˧˧ ʔɔm˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ sɔk̚˦˥ sɪj˧˧ ʔɔm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-công-xoóc-xi-om.wav

From French consortium, from Latin cōnsortium, used as a calque of Russian консо́рциум (konsórcium).

cal

(communism, Leninism, economics, business, capitalism) consortium


tuần hoàn

[twəŋ˦˩ hwaːŋ˦˩]

[t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ waːŋ˨˩]

số thập phân vô hạn tuần hoàn

an infinite decimal number with a repeating decimal

(mathematics, of an infinite decimal number) with a repeating decimal


hội chẩn

[hoj˧˨ʔ t͡ɕən˧˩]

[hoj˨˩ʔ t͡ɕəŋ˧˨]

[hoj˨˩˨ cəŋ˨˩˦]

(medicine) to hold a group or specialist consultation


vi phẫu

[vi˧˧ fəw˦ˀ˥]

[vɪj˧˧ fəw˧˨]

[vɪj˧˧ fəw˨˩˦]

[jɪj˧˧ fəw˨˩˦]


băng huyết

[ʔɓaŋ˧˧ hwiət̚˧˦]

[ʔɓaŋ˧˧ hwiək̚˦˧˥]

[ʔɓaŋ˧˧ wiək̚˦˥]


nhân tử

[ɲən˧˧ tɨ˧˩]

[ɲəŋ˧˧ tɨ˧˨]

[ɲəŋ˧˧ tɨ˨˩˦]


biểu thức

[ʔɓiəw˧˩ tʰɨk̚˧˦]

[ʔɓiw˧˨ tʰɨk̚˦˧˥]

[ʔɓiw˨˩˦ tʰɨk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 表式, from Chinese 表示式 (biểu thị thức, literally “expressing formula”).

der

<i class="Latn mention" lang="vi">biểu thị</i> thức


sinh thiết

[sïŋ˧˧ tʰiət̚˧˦]

[ʂɨn˧˧ tʰiək̚˦˧˥]

[sɨn˧˧ tʰiək̚˦˧˥]

[ʂɨn˧˧ tʰiək̚˦˥]

[sɨn˧˧ tʰiək̚˦˥]


ga-rô

[ɣaː˧˧ ɹo˧˧]

[ɣaː˧˧ zo˧˧]

[ɣaː˧˧ ɹow˧˧]

[ɣaː˧˧ ɹow˧˧]


ga-rô

[ɣaː˧˧ ɹo˧˧]

[ɣaː˧˧ zo˧˧]

[ɣaː˧˧ ɹow˧˧]

[ɣaː˧˧ ɹow˧˧]


sinh dục

[sïŋ˧˧ zʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʂɨn˧˧ jʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[sɨn˧˧ jʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʂɨn˧˧ jʊwk͡p̚˨˩˨]

[sɨn˧˧ jʊwk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 生育, composed of 生 (“to bear; to give birth”) and 育 (“to raise; to bring up”). The word properly means "to birth and raise", but the dục part, as in giáo dục (“to educate”) or dưỡng dục (“to raise”), is probably confused with 慾／欲 (yù, “lust”), as in tình dục (“sex”).

vi-etym-sino

cơ quan/bộ phận sinh dục đực/cái


lôgarit

[lo˧˧ ɣaː˧˧ ɹit̚˧˧]

[lo˧˧ ɣaː˧˧ zit̚˧˧]

[low˧˧ ɣaː˧˧ ɹit̚˧˧]

[low˧˧ ɣaː˧˧ ɹɨt̚˧˧]

Borrowed from French logarithme or English logarithm.


giá trị nhỏ nhất

[zaː˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ ɲɔ˧˩ ɲət̚˧˦]

[jaː˨˩˦ ʈɪj˨˩ʔ ɲɔ˧˨ ɲək̚˦˧˥]

[jaː˦˥ ʈɪj˨˩˨ ɲɔ˨˩˦ ɲək̚˦˥]

giá trị (“value”) + nhỏ (“small”) + nhất (“-est”)

af

(mathematics) the minimum value; the global minimum


cực tiểu

[kɨk̚˧˨ʔ tiəw˧˩]

[kɨk̚˨˩ʔ tiw˧˨]

[kɨk̚˨˩˨ tiw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 極小, composed of 極 (“extremely”) and 小 (“small”)


cực trị

[kɨk̚˧˨ʔ t͡ɕi˧˨ʔ]

[kɨk̚˨˩ʔ ʈɪj˨˩ʔ]

[kɨk̚˨˩˨ ʈɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 極值, composed of 極 (“extreme”) and 值 (“value”)


giá trị lớn nhất

[zaː˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ ləːn˧˦ ɲət̚˧˦]

[jaː˨˩˦ ʈɪj˨˩ʔ ləːŋ˦˧˥ ɲək̚˦˧˥]

[jaː˦˥ ʈɪj˨˩˨ ləːŋ˦˥ ɲək̚˦˥]

giá trị (“value”) + lớn (“great”) + nhất (“-est”)

af

(mathematics) the maximum value; the global maximum


cực đại

[kɨk̚˧˨ʔ ʔɗaːj˧˨ʔ]

[kɨk̚˨˩ʔ ʔɗaːj˨˩ʔ]

[kɨk̚˨˩˨ ʔɗaːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 極大, composed of 極 (“extremely”) and 大 (“big”)


trục số

[t͡ɕʊwk͡p̚˧˨ʔ so˧˦]

[ʈʊwk͡p̚˨˩ʔ ʂow˨˩˦]

[ʈʊwk͡p̚˨˩ʔ sow˨˩˦]

[ʈʊwk͡p̚˨˩˨ ʂow˦˥]

[ʈʊwk͡p̚˨˩˨ sow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-trục số.wav


nhị phân

[ɲi˧˨ʔ fən˧˧]

[ɲɪj˨˩ʔ fəŋ˧˧]

[ɲɪj˨˩˨ fəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nhị phân.wav

Sino-Vietnamese word from 二分, composed of 二 (“two”) and 分 (“part”)


thập lục phân

[tʰəp̚˧˨ʔ lʊwk͡p̚˧˨ʔ fən˧˧]

[tʰəp̚˨˩ʔ lʊwk͡p̚˨˩ʔ fəŋ˧˧]

[tʰəp̚˨˩˨ lʊwk͡p̚˨˩˨ fəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thập lục phân.wav

Sino-Vietnamese word from 十六分, composed of 十六 (“sixteen”) and 分 (“part”).


khi và chỉ khi

[xi˧˧ vaː˨˩ t͡ɕi˧˩ xi˧˧]

[kʰɪj˧˧ vaː˦˩ t͡ɕɪj˧˨ kʰɪj˧˧]

[xɪj˧˧ vaː˦˩ t͡ɕɪj˧˨ xɪj˧˧]

[kʰɪj˧˧ vaː˨˩ cɪj˨˩˦ kʰɪj˧˧]

[xɪj˧˧ jaː˨˩ cɪj˨˩˦ xɪj˧˧]


nghịch đảo

[ŋïk̟̚˧˨ʔ ʔɗaːw˧˩]

[ŋɨt̚˨˩ʔ ʔɗaːw˧˨]

[ŋɨt̚˨˩˨ ʔɗaːw˨˩˦]


nguyên mẫu

[ŋwiən˧˧ məw˦ˀ˥]

[ŋwiəŋ˧˧ məw˧˨]

[ŋwiəŋ˧˧ məw˨˩˦]

Tất cả các dạng nguyên mẫu tiếng Đức đều tận cùng là ‑en; một vài động từ khác thì tận cùng là ‑n. Các từ điển liệt kê các động từ ờ dạng nguyên mẫu:[…]

2004, Nguyên Văn Tuấn, Trương Văn Hùng, Tiếng Đức dành cho người Việt, NXB Trẻ, page 25:

All infinitive forms in German end in ‑en; some other verbs end in ‑n. Dictionaries list verbs in the infinitive form: […]


diện tích toàn phần

[ziən˧˨ʔ tïk̟̚˧˦ twaːn˨˩ fən˨˩]

[jiəŋ˨˩ʔ tɨt̚˦˧˥ twaːŋ˦˩ fəŋ˦˩]

[jiəŋ˨˩˨ tɨt̚˦˥ t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ fəŋ˨˩]

diện tích (“area”) + toàn phần (“whole”)

af

(geometry) the surface area of a solid (in this context, termed a hình (literally “shape”))


diện tích xung quanh

[ziən˧˨ʔ tïk̟̚˧˦ sʊwŋ͡m˧˧ kwajŋ̟˧˧]

[jiəŋ˨˩ʔ tɨt̚˦˧˥ sʊwŋ͡m˧˧ kwɛɲ˧˧]

[jiəŋ˨˩˨ tɨt̚˦˥ sʊwŋ͡m˧˧ wan˧˧]

diện tích (“area”) + xung quanh (“surrounding”)

hình hộp chữ nhật
hình hộp chữ nhật#Vietnamese

(geometry) the part of the surface area of a solid (in this context, termed a hình (literally “shape”)) which does not include its bases, such as that of a hình chóp (“pyramid”), a hình nón (“cone”), a hình lăng trụ (“prism”), a hình trụ (“cylinder”) or a hình hộp chữ nhật (“cuboid”)


Viêm Đế

[viəm˧˧ ʔɗe˧˦]

[viəm˧˧ ʔɗej˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 炎帝, composed of 炎 (“flame”) and 帝 (“emperor”), from Chinese 炎帝 (Yándì).


Nữ Oa

[nɨ˦ˀ˥ ʔwaː˧˧]

[nɨ˧˨ ʔwaː˧˧]

[nɨ˨˩˦ (ʔ)waː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 女媧, from Literary Chinese 女媧 (Nǚwā).

Coordinate term: Phục Hi

Nên kể thêm bà Nữ Oa, có công luyện đá ngũ sắc để vá trời khi trời sụp đổ vì những cây cột chống trời gãy.

(Can we date this quote?), Nguyễn Hiến Lê, sử Trung Quốc [a history of China], Nhà xuất bản Văn nghệ:

It is worth mentioning Nüwa, who synthesized five-colored rocks that she used to patch the heavens when they collapsed because their support pillars broke.

“Ồ!” Tô Di không hề vì lời nói quái quỷ của cô ta mà buông tha. “Như Lai, Quan Thế Âm, Chúa Jesus hay Đấng cứu thế? Rốt cuộc cô là vị thần nào?”
Công chúa im lặng trong giây lát rồi nói: “Đại khái ta cũng giống như Nữ Oa của các người vậy!”
Nữ Oa? Nữ Oa vá trời? Nữ Oa tạo người?

2015 December 25, “Chương 33: Nỗi đau xót của Nguyệt Mặc [Chapter 33: Yue Mo’s Pain]”, in Mèo Hoang [Stray Cat]:

“Oh!” Su Yi wasn’t about to let her get away with her crazy talk, “The Buddha? Avalokiteshvara? Jesus Christ? The Messiah? What kind of god are you exactly?”
The princess paused for a moment, then said, “I’m kind of like your goddess Nüwa!”
Nüwa? The Nüwa who patched the heavens? The Nüwa who molded humanity?


chiều rộng

[t͡ɕiəw˨˩ zəwŋ͡m˧˨ʔ]

[t͡ɕiw˦˩ ʐəwŋ͡m˨˩ʔ]

[ciw˨˩ ɹəwŋ͡m˨˩˨]

chiều (“dimension”) + rộng (“wide; broad”).

af

(geometry, of a rectangle) the length of the shorter sides


mạn tính

[maːn˧˨ʔ tïŋ˧˦]

[maːŋ˨˩ʔ tɨn˦˧˥]

[maːŋ˨˩˨ tɨn˦˥]

Sino-Vietnamese word from 慢性, composed of 慢 (“slow”) and 性 (“-ness”).

vi-etym-sino

Coordinate term: cấp tính

(pathology, of an illness) chronic and mostly impossible to heal


dã tâm

[zaː˦ˀ˥ təm˧˧]

[jaː˧˨ təm˧˧]

[jaː˨˩˦ təm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 野心, composed of 野 (“wild; savage”) and 心 (“heart”).

dã tâm chiếm đoạt tài sản

dã tâm cưỡng hiếp

dã tâm xâm lược

dã tâm chống phá nhà nước cộng sản

the intent to sabotage the communist state

(chiefly crime, history or communism, especially of anti-communism agents) harmful scheming intent


ẩn số

[ʔən˧˩ so˧˦]

[ʔəŋ˧˨ ʂow˨˩˦]

[ʔəŋ˧˨ sow˨˩˦]

[ʔəŋ˨˩˦ ʂow˦˥]

[ʔəŋ˨˩˦ sow˦˥]

Sino-Vietnamese word from 隱 (“to hide”) and 數 (“number”)


tể tướng

[te˧˩ tɨəŋ˧˦]

[tej˧˨ tɨəŋ˦˧˥]

[tej˨˩˦ tɨəŋ˦˥]

Tể tướng Lưu gù
Hunchbacked Chancellor Liu


hữu khuynh

[hiw˦ˀ˥ xwïŋ̟˧˧]

[hɨw˧˨ kʰwɨn˧˧]

[hɨw˨˩˦ kʰwɨn˧˧]

[hɨw˨˩˦ xwɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 右傾 (“right-leaning”)

(communism, derogatory) too stubborn and resistant without regard for Marx's teachings on inevitable change


tả khuynh

[taː˧˩ xwïŋ̟˧˧]

[taː˧˨ kʰwɨn˧˧]

[taː˨˩˦ kʰwɨn˧˧]

[taː˨˩˦ xwɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 左傾 (“left-leaning”)

(communism, derogatory) too eager and reckless without regard for Marx's teachings on gradual development


công nông

[kəwŋ͡m˧˧ nəwŋ͡m˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ nəwŋ͡m˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ nəwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 工農, blend of công nhân + nông dân.

(collective, communism) blue-collar workers and peasants


kiểu gõ

[kiəw˧˩ ɣɔ˦ˀ˥]

[kiw˧˨ ɣɔ˧˨]

[kiw˨˩˦ ɣɔ˨˩˦]

Các kiểu gõ dấu tiếng Việt: Gồm 3 loại (VIQR, VNI, Telex)

2013 June 10, “Giáo trình Tin Học 6 [Computing curriculum 6]”, in Phan Thanh Hoài, editor, Tin học dành cho trung học cơ sở [Computing for junior high school], page 24:

The input methods for Vietnamese diacritics include these three: VIQR, VNI, and Telex.

(computing) input method (set of mnemonics)


bộ gõ

[ʔɓo˧˨ʔ ɣɔ˦ˀ˥]

[ʔɓow˨˩ʔ ɣɔ˧˨]

[ʔɓow˨˩˨ ɣɔ˨˩˦]

(computing) input method (program that facilitates the input of foreign scripts)


Tứ Hải

[tɨ˧˦ haːj˧˩]

[tɨ˨˩˦ haːj˧˨]

[tɨ˦˥ haːj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Tứ Hải.wav

Sino-Vietnamese word from 四海, composed of 四 (“four”) and 海 (“sea”).

(Chinese mythology) the four major seas where the four Dragon Kings reign


tâm nhĩ

[təm˧˧ ɲi˦ˀ˥]

[təm˧˧ ɲɪj˧˨]

[təm˧˧ ɲɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 心耳, composed of 心 (“heart”) and 耳 (“ear”). Compare Japanese 心耳 (shinji, “auricle”) and French oreillette (“auricle; atrium”, literally “earlet”). See also tâm thất (“ventricle”, literally “heart chamber”), Chinese 心房 (tâm phòng, “atrium”, literally “heart chamber”) and ngăn (“heart chamber”).


tâm thất

[təm˧˧ tʰət̚˧˦]

[təm˧˧ tʰək̚˦˧˥]

[təm˧˧ tʰək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 心室, composed of 心 (“heart”) and 室 (“chamber”).

vi-etym-sino

tâm thất phải/trái


pháp gia

[faːp̚˧˦ zaː˧˧]

[faːp̚˦˧˥ jaː˧˧]

[faːp̚˦˥ jaː˧˧]


Mặc gia

[mak̚˧˨ʔ zaː˧˧]

[mak̚˨˩ʔ jaː˧˧]

[mak̚˨˩˨ jaː˧˧]


Tống

Cao Wei
Chen dynasty
Eastern Han dynasty
Eastern Wei
Eastern Wu
Eastern Zhou dynasty
Five Dynasties and Ten Kingdoms
Han dynasty
Jin dynasty (1115–1234)
Jin dynasty (266–420)
Liang dynasty
Liao dynasty
Liu Song dynasty
Ming dynasty
Northern Qi
Northern Wei
Northern Zhou
Northern and Southern dynasties
Qin dynasty
Qing dynasty
Shang dynasty
Shu Han
Song dynasty
Southern Qi
Southern and Northern dynasties
Spring and Autumn period
Sui dynasty
Tang dynasty
Three Kingdoms
Warring States period
Western Han dynasty
Western Liao
Western Wei
Western Xia
Western Zhou dynasty
Xia dynasty
Xin dynasty
Yuan dynasty
Zhou dynasty

(history) Song, a state during the Zhou dynasty (11th century BC–286 BC)

(history) Song, an imperial dynasty of China (960–1279)


Xi Vưu

[sɪj˧˧ vɨw˧˧]

[sɪj˧˧ vɨw˧˧]

[sɪj˧˧ jɨw˧˧]

(Chinese mythology) Chiyou (tribal leader of the ancient Nine Li tribe)


mã độc

head

mã độc • (碼毒)

vi-noun

mã độc • (碼毒)

[maː˦ˀ˥ ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ]

[maː˧˨ ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ]

[maː˨˩˦ ʔɗəwk͡p̚˨˩˨]

mã nguồn (“source code”) + độc hại (“harmful”)


luồn ống

[luən˨˩ ʔəwŋ͡m˧˦]

[luəŋ˦˩ ʔəwŋ͡m˦˧˥]

[luəŋ˨˩ ʔəwŋ͡m˦˥]

luồn (“to pass through”) + ống (“tube”).

luồn ống vào khí quản


thụ động

[tʰu˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[tʰʊw˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[tʰʊw˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 受動, composed of 受 (“to take”) and 動 (“motion”).

vi-etym-sino

(grammar) Synonym of bị động (“passive”)


bất biến

[ʔɓət̚˧˦ ʔɓiən˧˦]

[ʔɓək̚˦˧˥ ʔɓiəŋ˦˧˥]

[ʔɓək̚˦˥ ʔɓiəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 不變, composed of 不 (“not”) and 變 (“change”).

Những từ như "deer" hay "sheep" trong tiếng Anh là danh từ bất biến.

Such words as "deer" or "sheep" are examples of invariable nouns in English.


trùng phương

[t͡ɕʊwŋ͡m˨˩ fɨəŋ˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˦˩ fɨəŋ˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˨˩ fɨəŋ˧˧]

Perhaps Sino-Vietnamese word from 重 and 方, as in a blend of trùng lặp (“to compound”) + bình phương (“square”), as in "compounding a square raises the power to 4".

blend

(algebra, of a phương trình (“equation”)) biquadratic (with only the 4th and 2nd powers)


ngoại tuyến

[ŋwaːj˨˩ʔ twiəŋ˦˧˥]

[ŋwaːj˨˩˨ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 外線, composed of 外 (“outside”) and 線 (“line”), from Chinese 外線／外线 (wàixiàn, “offline”).


ngoại tuyến

[ŋwaːj˨˩ʔ twiəŋ˦˧˥]

[ŋwaːj˨˩˨ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]


bôi đen

[ʔɓoj˧˧ ʔɗɛn˧˧]

[ʔɓoj˧˧ ʔɗɛŋ˧˧]

[ʔɓoj˧˧ ʔɗɛŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bôi đen.wav

(computing) to highlight text by dragging the mouse


đồng dạng

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ zaːŋ˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ jaːŋ˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ jaːŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 同樣, composed of 同 (“same”) and 樣 (“form”).


đoạn thẳng

[ʔɗwaːn˧˨ʔ tʰaŋ˧˩]

[ʔɗwaːŋ˨˩ʔ tʰaŋ˧˨]

[ʔɗwaːŋ˨˩˨ tʰaŋ˨˩˦]


hữu hạn

[hɨw˧˨ haːŋ˨˩ʔ]

[hɨw˨˩˦ haːŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 有限, composed of 有 (“to have”) and 限 (“limit”).


giao điểm

[zaːw˧˧ ʔɗiəm˧˩]

[jaːw˧˧ ʔɗiəm˧˨]

[jaːw˧˧ ʔɗim˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 交點, composed of 交 (“to intersect”) and 點 (“point”).


giao tuyến

[jaːw˧˧ twiəŋ˦˧˥]

[jaːw˧˧ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 交線, composed of 交 (“to intersect”) and 線 (“line”).


theo dõi liên lạc

[tʰɛw˧˧ zɔj˦ˀ˥ liən˧˧ laːk̚˧˨ʔ]

[tʰɛw˧˧ jɔj˧˨ liəŋ˧˧ laːk̚˨˩ʔ]

[tʰɛw˧˧ jɔj˨˩˦ liəŋ˧˧ laːk̚˨˩˨]

theo dõi (“to follow, to track”) + liên lạc (“contact”)

compound

sự theo dõi liên lạc

(medicine, epidemiology) to contact trace


trung tuyến

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ twiən˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ twiəŋ˦˧˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 中線 (“center line”). Not to be confused with đường trung trực (“segment bisector”).


đường phân giác

[ʔɗɨəŋ˨˩ fən˧˧ zaːk̚˧˦]

[ʔɗɨəŋ˦˩ fəŋ˧˧ jaːk̚˦˧˥]

[ʔɗɨəŋ˨˩ fəŋ˧˧ jaːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đường phân giác.wav

đường (“line”) + Chinese 分 (“to divide; to split”) + Chinese 角 (“angle”), or Chinese 分角 (“subangle”).


đường trung trực

[ʔɗɨəŋ˨˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ t͡ɕɨk̚˧˨ʔ]

[ʔɗɨəŋ˦˩ ʈʊwŋ͡m˧˧ ʈɨk̚˨˩ʔ]

[ʔɗɨəŋ˨˩ ʈʊwŋ͡m˧˧ ʈɨk̚˨˩˨]

đường (“line”) + Chinese 中 (“middle”) + 直 (zhí, “straight”). Not to be confused with trung tuyến (“median”). No relation to Chinese 忠直 (trung trực, “loyal and upright”), or trực tâm (“orthocenter”).


đồng phẳng

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ faŋ˧˩]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ faŋ˧˨]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ faŋ˨˩˦]

đồng- (“co-”) + phẳng (“flat”) or blend of đồng- (“co-”) + mặt phẳng (“plane”)


đồng tâm

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ təm˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ təm˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ təm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 同心, composed of 同 (“same”) and 心 (“center”).


màng nhĩ

[maːŋ˨˩ ɲi˦ˀ˥]

[maːŋ˦˩ ɲɪj˧˨]

[maːŋ˨˩ ɲɪj˨˩˦]

màng + nhĩ. The second element is from Chinese 耳 (“ear”), making this a rather unusual formation given how nhĩ is not normally used as a full-fledged morpheme in conjunction with non-Sino-Vietnamese ones. Probably a calque of Chinese 耳膜 (nhĩ mạc).
Compare lồi xỉ for another case with similar formation.

thủng màng nhĩ


trọng âm

[t͡ɕawŋ͡m˧˨ʔ ʔəm˧˧]

[ʈawŋ͡m˨˩ʔ ʔəm˧˧]

[ʈɔŋ˨˩ʔ ʔəm˧˧]

[ʈawŋ͡m˨˩˨ ʔəm˧˧]


đa nền

[ʔɗaː˧˧ nen˨˩]

[ʔɗaː˧˧ nen˦˩]

[ʔɗaː˧˧ nəːn˨˩]

đa (“multi-”) + nền, shortened from nền tảng (“platform”).


úm ba la xì bùa

[ʔum˧˦ ʔɓaː˧˧ laː˧˧ si˨˩ ʔɓuə˨˩]

[ʔum˦˧˥ ʔɓaː˧˧ laː˧˧ sɪj˦˩ ʔɓuə˦˩]

[ʔʊm˦˥ ʔɓaː˧˧ laː˧˧ sɪj˨˩ ʔɓuə˨˩]


Thiên Lôi

[tʰiəŋ˧˧ loj˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ loj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 天 (“heaven”) and 雷 (“thunder”).

(folklore) a god who produces thunder and lightning with his ax


tin tặc

[tɨn˧˧ tak̚˨˩˨]

Blend of tin học (“informatics”) + -tặc (“criminal”).


hàm hằng

Blend of hàm số (“function”) + hằng số (“constant”) or hàm + hằng.


đối số

[ʔɗoj˧˦ so˧˦]

[ʔɗoj˨˩˦ ʂow˨˩˦]

[ʔɗoj˨˩˦ sow˨˩˦]

[ʔɗoj˦˥ ʂow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đối số.wav

Sino-Vietnamese word from 對數 (“logarithm”).


tai - mũi - họng

[taːj˧˧ muj˧˨ hɔŋ˨˩ʔ]

tai (“ear”) + mũi (“nose”) + họng (“throat”).

af

ear, nose and throat
ear, nose and throat


cơ vân

[kəː˧˧ vən˧˧]

[kəː˧˧ vəŋ˧˧]

[kəː˧˧ vəŋ˧˧]

[kəː˧˧ jəŋ˧˧]


cơ hoành

[kəː˧˧ hwajŋ̟˨˩]

[kəː˧˧ hwɛɲ˦˩]

[kəː˧˧ wan˨˩]


lở mồm long móng

[ləː˧˩ mom˨˩ lawŋ͡m˧˧ mawŋ͡m˧˦]

[ləː˧˨ mom˦˩ lawŋ͡m˧˧ mawŋ͡m˦˧˥]

[ləː˧˨ mom˦˩ lɔŋ˧˧ mɔŋ˦˧˥]

[ləː˨˩˦ mom˨˩ lawŋ͡m˧˧ mawŋ͡m˦˥]

foot-and-mouth disease
foot-and-mouth disease


bệnh tay chân miệng

[ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ taj˧˧ t͡ɕən˧˧ miəŋ˧˨ʔ]

[ʔɓen˨˩ʔ taj˧˧ t͡ɕəŋ˧˧ miəŋ˨˩ʔ]

[ʔɓəːn˨˩˨ ta(ː)j˧˧ cəŋ˧˧ miəŋ˨˩˨]

hand, foot and mouth disease
hand, foot and mouth disease

(pathology) hand, foot and mouth disease


màng cứng

[maːŋ˨˩ kɨŋ˧˦]

[maːŋ˦˩ kɨŋ˦˧˥]

[maːŋ˨˩ kɨŋ˦˥]

(anatomy) dura mater (the outermost of the meninges)


màng não

[maːŋ˨˩ naːw˦ˀ˥]

[maːŋ˦˩ naːw˧˨]

[maːŋ˨˩ naːw˨˩˦]

(anatomy) meninges (that envelop the brain)


viêm màng não mủ

[viəm˧˧ maːŋ˨˩ naːw˦ˀ˥ mu˧˩]

[viəm˧˧ maːŋ˦˩ naːw˧˨ mʊw˧˨]

[vim˧˧ maːŋ˨˩ naːw˨˩˦ mʊw˨˩˦]

[jim˧˧ maːŋ˨˩ naːw˨˩˦ mʊw˨˩˦]


cơ tim

[kəː˧˧ tim˧˧]

[kəː˧˧ tim˧˧]

[kəː˧˧ tim˧˧]


màng nhện

[maːŋ˨˩ ɲen˧˨ʔ]

[maːŋ˦˩ ɲen˨˩ʔ]

[maːŋ˨˩ ɲəːn˨˩˨]


đường hô hấp

head

đường hô hấp

đường hô hấp

vi-noun

đường hô hấp

đường hô hấp

[ʔɗɨəŋ˨˩ ho˧˧ həp̚˧˦]

[ʔɗɨəŋ˦˩ how˧˧ həp̚˦˧˥]

[ʔɗɨəŋ˨˩ how˧˧ həp̚˦˥]


đường hô hấp trên

[ʔɗɨəŋ˨˩ ho˧˧ həp̚˧˦ t͡ɕen˧˧]

[ʔɗɨəŋ˦˩ how˧˧ həp̚˦˧˥ ʈen˧˧]

[ʔɗɨəŋ˨˩ how˧˧ həp̚˦˥ ʈəːn˧˧]

com

đường hô hấp

upper respiratory tract
upper respiratory tract


sốc nhiễm trùng

[səwk͡p̚˧˦ ɲiəm˦ˀ˥ t͡ɕʊwŋ͡m˨˩]

[ʂəwk͡p̚˦˧˥ ɲiəm˧˨ ʈʊwŋ͡m˦˩]

[səwk͡p̚˦˧˥ ɲiəm˧˨ ʈʊwŋ͡m˦˩]

[ʂəwk͡p̚˦˥ ɲim˨˩˦ ʈʊwŋ͡m˨˩]

[səwk͡p̚˦˥ ɲim˨˩˦ ʈʊwŋ͡m˨˩]


sốc nhiễm khuẩn

[səwk͡p̚˧˦ ɲiəm˦ˀ˥ xwən˧˩]

[ʂəwk͡p̚˦˧˥ ɲiəm˧˨ kʰwəŋ˧˨]

[səwk͡p̚˦˧˥ ɲiəm˧˨ xwəŋ˧˨]

[ʂəwk͡p̚˦˥ ɲim˨˩˦ kʰwəŋ˨˩˦]

[səwk͡p̚˦˥ ɲim˨˩˦ xwəŋ˨˩˦]


viêm cơ tim

[viəm˧˧ kəː˧˧ tim˧˧]

[viəm˧˧ kəː˧˧ tim˧˧]


viêm màng não

[viəm˧˧ maːŋ˨˩ naːw˦ˀ˥]

[viəm˧˧ maːŋ˦˩ naːw˧˨]

[vim˧˧ maːŋ˨˩ naːw˨˩˦]

[jim˧˧ maːŋ˨˩ naːw˨˩˦]


đường hô hấp dưới

head

đường hô hấp dưới

đường hô hấp dưới

vi-noun

đường hô hấp dưới

đường hô hấp dưới

[ʔɗɨəŋ˨˩ ho˧˧ həp̚˧˦ zɨəj˧˦]

[ʔɗɨəŋ˦˩ how˧˧ həp̚˦˧˥ jɨj˨˩˦]

[ʔɗɨəŋ˨˩ how˧˧ həp̚˦˥ jɨj˦˥]

com

đường hô hấp

lower respiratory tract
lower respiratory tract


cấu hình

[kəw˧˦ hïŋ˨˩]

[kəw˨˩˦ hɨn˦˩]

[kəw˦˥ hɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 構形, composed of 構 and 形.

vi-etym-sino

(electronics, computer hardware) specifications


cộng sản đảng

[kəwŋ͡m˧˨ʔ saːn˧˩ ʔɗaːŋ˧˩]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ ʂaːŋ˧˨ ʔɗaːŋ˧˨]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ saːŋ˧˨ ʔɗaːŋ˧˨]

[kəwŋ͡m˨˩˨ ʂaːŋ˨˩˦ ʔɗaːŋ˨˩˦]

[kəwŋ͡m˨˩˨ saːŋ˨˩˦ ʔɗaːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 共產黨, composed of 共產 (“cộng sản”) and 黨 (“đảng”).

(politics, communism, dated) communist party


vô hướng

[vo˧˧ hɨəŋ˧˦]

[vow˧˧ hɨəŋ˦˧˥]

[vow˧˧ hɨəŋ˦˥]

[jow˧˧ hɨəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 無向 (“directionless”), because non-vectors are directionless.


kề

cạnh kề

Sin bằng cạnh đối chia cho cạnh kề.

The sine is the length of the opposite side over that of the adjacent side.


điện não đồ

[ʔɗiən˧˨ʔ naːw˦ˀ˥ ʔɗo˨˩]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ naːw˧˨ ʔɗow˦˩]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ naːw˨˩˦ ʔɗow˨˩]

Sino-Vietnamese word from 電 (“electro-”), 腦 (“encephalo-”) and 圖 (“-gram; -graph”), perhaps an alteration of Chinese 腦電圖／脑电图 (não điện đồ). No relation to Chinese 電腦／电脑 (điện não, “computer”, literally “electrical brain”)


trưởng giả

[t͡ɕɨəŋ˧˩ zaː˧˩]

[ʈɨəŋ˧˨ jaː˧˨]

[ʈɨəŋ˨˩˦ jaː˨˩˦]

Trưởng giả học làm sang

(literally, “A Bourgeois Who Learns to Be Classy”)


tính năng

[tïŋ˧˦ naŋ˧˧]

[tɨn˦˧˥ naŋ˧˧]

[tɨn˦˥ naŋ˧˧]

Máy này không có tính năng đó.

(machinery, software) a function or feature


âm hạch

[ʔəm˧˧ hajk̟̚˧˨ʔ]

[ʔəm˧˧ hat̚˨˩ʔ]

[ʔəm˧˧ hat̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm hạch.wav


tiện ích

[tiən˧˨ʔ ʔïk̟̚˧˦]

[tiəŋ˨˩ʔ ʔɨt̚˦˧˥]

[tiəŋ˨˩˨ ʔɨt̚˦˥]

tiện ích trình duyệt


chằn

Claimed to be derived from Khmer យក្ខ (yĕək) or related to trăn (“python”), rắn (“snake”), or even Malay macan (“tiger”) by various folk etymologies.
More likely from a descendant of Arabic جن (jinn) or جان (jānn). Compare Eastern Cham ajin, Malay jin.

(mythology) a kind of monster in Vietnamese folklore, arguably a yaksa, a tiger monster or a snake monster


thi đua

[tʰi˧˧ ʔɗuə˧˧]

[tʰɪj˧˧ ʔɗuə˧˧]

[tʰɪj˧˧ ʔɗuə˧˧]

Do thi đua tăng gia sản xuất và tiết kiệm mà Liên Xô đang xây dựng chủ nghĩa cộng sản. Do thi đua tăng gia sản xuất và tiết kiệm mà các nước dân chủ nhân dân Đông Âu xây dựng chủ nghĩa xã hội, Trung Quốc xây dựng chủ nghĩa dân chủ mới.

1952 May, Hồ Chí Minh, “Bài nói tại Đại hội các chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc”, in Nhân dân, number 57:

Thanks to emulation leading to increased production and savings is the Soviet Union building communism. Thanks to emulation leading to increased production and savings are the people's democracies in Eastern Europe building socialism and is China building a new democracy.


Át-lát

[ʔaːt̚˧˦ laːt̚˧˦]

[ʔaːk̚˦˧˥ laːk̚˦˧˥]

[ʔaːk̚˦˥ laːk̚˦˥]


Giéc-man

[zɛk̚˧˦ maːn˧˧]

[jɛk̚˦˧˥ maːŋ˧˧]

[jɛk̚˦˥ maːŋ˧˧]

Dân cư châu Âu chủ yếu thuộc chủng tộc Ơ-rô-pê-ô-it, gồm ba nhóm ngôn ngữ chính : nhóm Giecman, nhóm Latinh, nhóm Xlavơ.

2011, “Phần ba - Thiên nhiên và con người ở các châu lục / Chương X - Châu Âu / Bài 54 : Dân cư, xã hội châu Âu / 1. Sự đa dạng về tôn giáo, ngôn ngữ và văn hoá [Part Three - Nature and Peoples in the Continents / Chapter X - Europe / Lesson 54: Demographics and Social Aspects of Europe / 1. Religious, Linguistic and Cultural Diversity]”, in Địa lí 7 [Geography 7], Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam, page 161:

Europeans are mostly Europid, whose languages are mostly Germanic, Romance or Slavic.


tai biến

[taːj˧˧ ʔɓiən˧˦]

[taːj˧˧ ʔɓiəŋ˦˧˥]

[taːj˧˧ ʔɓiəŋ˦˥]

tai biến mạch máu não
tai biến mạch máu não#Vietnamese

(medicine) Short for tai biến mạch máu não.


Bàn Cổ

[ʔɓaːn˨˩ ko˧˩]

[ʔɓaːŋ˦˩ kow˧˨]

[ʔɓaːŋ˨˩ kow˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 盤古, from Chinese 盤古／盘古 (Pángǔ).

烝(Chưng)初(xưa)𠁀(đời)混(hỗn)茫(mang) 渚(chưa)支(chia)𡗶(trời)坦(đất)
𤤰(Vua)盤(Bàn)古(Cổ)頭(đầu)生(sanh)𦋦(ra) 買(mới)𢬦(rẽ)氣(khí)陰(âm)氣(khí)陽(dương)

1882, by Anonymous, 初學問津 (Sơ học vấn tân):

Around the time of the primodial chaos, when heaven and earth were yet not separate,
[this is when] the great Bàn Cổ (Pangu) was born and began to divide Yin [from] Yang.


Thừa Thiên

[tʰɨə˨˩ tʰiən˧˧]

[tʰɨə˦˩ tʰiəŋ˧˧]

[tʰɨə˨˩ tʰiəŋ˧˧]

(history) an feudal province of Vietnam, later part of Bình Trị Thiên Province (along with Quảng Bình and Quảng Trị), now part of Thừa Thiên Huế Province


Nê-đéc-lan

[ne˧˧ ʔɗɛk̚˧˦ laːn˧˧]

[nej˧˧ ʔɗɛk̚˦˧˥ laːŋ˧˧]

[nej˧˧ ʔɗɛk̚˦˥ laːŋ˧˧]


Tây Vương Mẫu

[təj˧˧ vɨəŋ˧˧ məw˦ˀ˥]

[təj˧˧ vɨəŋ˧˧ məw˧˨]

[təj˧˧ vɨəŋ˧˧ məw˨˩˦]

[təj˧˧ jɨəŋ˧˧ məw˨˩˦]

(Chinese religion, Chinese mythology) Queen Mother of the West (goddess)


huyết quản

[hwiək̚˦˧˥ kwaːŋ˧˨]

[wiək̚˦˥ waːŋ˨˩˦]


lục giác

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ zaːk̚˧˦]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ jaːk̚˦˧˥]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ jaːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lục giác.wav

Sino-Vietnamese word from 六角, composed of 六 (“six”) and 角 (“angles”).


bát giác

[ʔɓaːt̚˧˦ zaːk̚˧˦]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ jaːk̚˦˧˥]

[ʔɓaːk̚˦˥ jaːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bát giác.wav

Sino-Vietnamese word from 八角, composed of 八 (“eight”) and 角 (“angles”).


cửu giác

[kɨw˧˨ jaːk̚˦˧˥]

[kɨw˨˩˦ jaːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-cửu giác.wav

Sino-Vietnamese word from 九角, composed of 九 (“nine”) and 角 (“angles”).


ngũ giác

[ŋu˦ˀ˥ zaːk̚˧˦]

[ŋʊw˧˨ jaːk̚˦˧˥]

[ŋʊw˨˩˦ jaːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ngũ giác.wav

Sino-Vietnamese word from 五角, composed of 五 (“five”) and 角 (“angles”).


đại não

[ʔɗaːj˧˨ʔ naːw˦ˀ˥]

[ʔɗaːj˨˩ʔ naːw˧˨]

[ʔɗaːj˨˩˨ naːw˨˩˦]