qua

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-qua.wav


man

Compare Mán, which is might be a cognate.


an

Sino-Vietnamese word from 安 (“tranquil”). The character can also be read as yên, a form of probable Northern origin.


du

Both characters below depict a single etymology. 遊 (MC yuw) also has a less common reading do, now seen only in do thám.


phi

Sino-Vietnamese reading of various Chinese characters.


ma

Sino-Vietnamese word from 魔. The modern Vietnamese usage of ma (“ghost”) and quỷ (“demon; ogre”) is contrary to that of Mandarin 魔 (mó, “demon”) and 鬼 (guǐ, “ghost”).


cáo

Sino-Vietnamese word from 告. Doublet of kiếu.


chú

Sino-Vietnamese reading of 注, sometimes written as 註


xí

Đến năm 1992, Trần Kỳ Xí cùng mấy người bạn hùn vốn làm ăn khoảng nửa năm về các phụ phẩm nông nghiệp,[…]

2016, chapter 5, in Nguyễn Đức Vịnh, transl., Đừng nói chuyện với cô ấy, part I, NXB Phụ Nữ, translation of 别和她说话 by Yù Jǐn (Ngộ Cẩn):

In 1992, Chén Qízhì and a few friends pooled money to do business in agricultural byproducts for about half a year, […]


táo

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-táo.wav


mang

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-mang.wav

hoang mang

puzzled; confused; unsettled; irresolute


bạch

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ]

Doublet of bệch (as in trắng bệch) and possibly also bách (as in sạch bách).


giang

Sino-Vietnamese word from 江. Doublet of sông.


chỉ

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-chỉ.wav


bánh

Sino-Vietnamese reading of 鍠 (“weapon/trident/sound of drums/bells”)

Sino-Vietnamese reading of 碰/掽 (“collide/meet/offend”)

Sino-Vietnamese reading of 庳 (“low/short”)

Sino-Vietnamese reading of 蟔 (“caterpillar”)


gia

浪𢆥嘉靖朝明

1820, Nguyễn Du (阮攸), Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)^(https://vi.wikisource.org/wiki/Truyện_Kiều_(bản_Kinh_Tự_Đức_1870)), published 1870, line 9:

When the Jiajing Emperor of Ming was on the throne


lục

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[lʊwk͡p̚˨˩˨]


thuật

[tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]


thương

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thương.wav


tại

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-tại.wav

Phiên âm bài Hán-văn từ trang 237 đến trang 241 […] Cái văn: nhân nghĩa chi cử, yếu tại an dân;[…]

1920, Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược, volume I, Trung Bắc Tân Văn, page 277:

Transcription of the Chinese-script text from page 237 to page 241 […] Gài wén: rényì zhī jǔ, yào zài ānmín.

Sino-Vietnamese reading of 在 (zài, “(located) at, in, exist”)


tại

Nếu chữa lại: 有 載 錢 踞 坐 於 屋 上 者 hữu tại tiền cứ tọa ư ốc thượng giả thì có nghĩa hơn.

1939, Phan Khôi, Khái luận về văn học chữ Hán ở nước ta, Tao đàn:

If we correct this: 有 載 錢 踞 坐 於 屋 上 者 yǒu zài qián jù zuò yú wūshàng zhě it is more meaningful.

Sino-Vietnamese reading of 載 (zài, “things loaded, loads”)

Trong đạo Nho, đức Khổng Tử cũng có lần nói: "Trời có nói gì đâu? - thiên hà ngôn tại?"

2009, Thích Nhất Hạnh, Trái tim của Bụt, NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, page 140:

In Confucianism, Confucius once said, "Does heaven speak? – tiān hé yán zāi?"

(proscribed) Sino-Vietnamese reading of 哉 (zāi, “grammatical particle indicating emphasis”); prescribed reading: tai


dạ

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-dạ.wav

giạ (northern Vietnam, southern Vietnam)


quốc

vong quốc

"a dying country (under foreign oppression)"; lit. "lost country"


nhẫn

Tuyết Nhi vừa khóc vừa đưa cho Linh Lan xem kỉ vật cuối cùng của cha mà nàng vẫn hàng mang theo: Một con dao nhỏ sắc lạnh trên cán có khắc chữ Nhẫn.

2019, Trần Thị Tú Ngọc, “Sói đỏ núi Ba Đầu”, in Truyện ngắn hay 2019, NXB Hội Nhà văn:

Tuyết Nhi, crying, handed Linh Lan the last reminder of her father which she always had with her: a small, sharp, cold knife with the Chinese character "endurance" etched on the handle.

Sino-Vietnamese reading of 忍 (rěn, “to endure”)


dục

[zʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[jʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[jʊwk͡p̚˨˩˨]


dục

[zʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[jʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[jʊwk͡p̚˨˩˨]


giáo

Sino-Vietnamese word from 教 (“to teach; teachings; religion”).
The suffix sense seems to be a rather recent learned borrowing from Chinese (and other Sino-Xenic languages), with words formed with this suffix being more formal than their counterparts with đạo.

nhà giáo


suất

Sino-Vietnamese word from 率. Compare Mandarin 率 (lǜ, luật, “rate”), Mandarin 率 (shuò, suất; shuài, soái, “to lead”), Japanese 率 (ritsu, luật, “rate”).
The reading with ‹l-› is completely unused within Vietnamese, although theoretically, the character can be read as luật. This contrast with Chinese and the other Sino-Xenic languages, where the character has multiple readings in use.


quản

Sino-Vietnamese word from 管 (“pipe, tube, duct; to manage, to control”).


hoàng

This is the Northern form. Doublet of vàng (“gold”) and huỳnh, the Southern form.

hoàng hôn

dusk; sunset; nightfall; evening twilight


lương

lương y

(literary) a good (skillful and ethical) physician

ôn, lương, cung, kiệm, nhượng

be cordial, kind, courteous, modest, and deferential


lương

cao lương mỹ vị

(historical) a luxurious delicacy; gourmet food


cuốc

[…] cu᷄̃ chg̉ muốn lấy con Vua Chúa ngoại cuốc.

1822, Philipphê Bỉnh, Sách sổ sang chép các việc, page 247:

[…] and she also did not want to marry a son of some foreign country's king.

Các đấng Vítvồ sẽ ra sức khuôn xếp mọi đàng để các thày cả được hòa thuận ăn ở cho có tình nghĩa anh em thật vuối nhau, nhất là các thày cả missionariô và các thày cả bản cuốc được hợp nhất vuối nhau.

1915, Synodo Tunquinensé. Công đồng hội lần thứ nhất. Miền Bắc Kỳ (Đàng Ngoài trong nước Annam), năm 1900., II edition:

Our bishops shall help preparing everything so that all the fathers can live together in harmony, especially between the fathers who are missionaries and those who are natives.

(uncommon, obsolete) Northern Vietnam form of quốc


lưu

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-lưu.wav


muộn

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-muộn.wav


pha

[…] bên cạnh ghi năm chữ tiểu tự "Đông Pha cư sĩ viết", té ra là thủ bút của Tô Đông Pha.

2005, chapter 2, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

[…] besides it were five small characters reading "written by Householder Dōngpō"; apparently this was Sū Dōngpō's handwriting.


phục

[fʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[fʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[fʊwk͡p̚˨˩˨]


thạch

[tʰajk̟̚˧˨ʔ]

Sino-Vietnamese word from 石, clipping of thạch hoa thái (石花菜) (“Gelidium amansii”), a species of red algae used to make agar. Rau câu (“Gracilaria”), a term designated another genus of red algae and agar source, came to be used in the Southern dialects, while Central dialects use đông sương.


sơn

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-sơn.wav


thiên

Mẫu Thượng Thiên

one of four heavenly mothers in Đạo Mẫu worship

Thuận Thiên

mythical sword of Vietnamese King Lê Lợi, literally Heaven's will


linh

Vị độ giả, linh độ 未 度 者，令 度: Ai chưa độ, thì khiến được độ.

1940, Trần Trọng Kim, Phật lục, Ed. Le-Thang, page 43:

Wèi dù zhě, lìng dù 未度者，令度: Set free those who are not yet free.

Sino-Vietnamese reading of 令 (“to cause someone or something to do or be something”)


hoạ

Sino-Vietnamese word from 畫 (“to draw”).


sáng

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-sáng.wav

Sách Sáng Thế ~ Sáng Thế Kí

Sino-Vietnamese reading of 創 (“to create, to generate, to found, to establish”)


tế

Bách Tế

Baekje (one of the ancient Three Kingdoms of Korea


tế

á tế

sibling, cousin or friend of a son-in-law

hiền tế

respectful term of address for a son-in-law


bổng

[ʔɓəwŋ͡m˨˩˦]


thoại

[tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

It is unclear why Vietnamese has the aspirated stop ‹th› as reflex of the Middle Chinese initial in this particular morpheme. Other Sinitic morphemes with the same initial yielded Sino-Vietnamese ‹h›, cf. 畫 (MC hweaH|hweak) (SV: hoạ, hoạch), 橫 (MC hwaeng) (SV: hoành), 滑 (MC hweat) (SV: hoạt).


mô

[…] chiêu Nhất dương chỉ ấy đánh trúng giữa mi tâm y, phá tan Cáp mô công mà y nhiều năm khổ luyện.

2005, chapter 17, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

[…] that One-Yang Finger strike hit him right between his eyebrows, breaking the Toad Skill he had been practicing for many years.

Sino-Vietnamese reading of 蟆 (“frog, toad”)


phòng

Sino-Vietnamese word from 防 (“to prevent”).

vi-etym-sino

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-phòng.wav


hỗ

Sino-Vietnamese reading of 怙 (“to rely on; father”)

Sino-Vietnamese reading of 滬 (“Shanghai”)


nhục

Within Vietic, certain languages possess a loan from the same source, cf. Pong kɲuk⁷ and similar forms in several Muong lects with tone B1/D1 (Muong Bi nhúc). The corresponding Vietnamese form would be the unattested *nhúc, which was apparently lost after the Common-Viet-Muong stage during the development of Vietnamese and did not replace the native Vietic word thịt.

[ɲʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ɲʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ɲʊwk͡p̚˨˩˨]


tường

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-tường.wav


hiếu

Doublet of háo.
This is the SV reading of the verbal form 好 (MC xawH, “to like, to be fond of”). This form probably originated from Central-Southern Vietnam and displaced Northern háo, which would be the expected reflex of 好 (MC xawH), as the "standard" Sino-Vietnamese reading. Compare cáo vs. kiếu, bảo vs. biểu, đào vs. điều.

Sino-Vietnamese reading of 好 (“to like”)


cảnh

Sino-Vietnamese word from 警.
The noun sense is a clipping of cảnh sát (警察). Compare Japanese サツ (satsu, “cop”), which is from the second element instead.


cường

Audio (Hà Nội)


bách

This character also has the reading bá (as in bá quan and bá tánh).


nha

Sino-Vietnamese reading of various Chinese characters.


quấc

Đại Nam quấc âm tự vị

The Chinese Character Dictionary for the Sounds of the Great Southern Land

(obsolete) Southern Vietnam form of quốc


viễn

See also the first element in viển vông.


tĩnh

浪𢆥嘉靖朝明

When the Jiajing Emperor of Ming was on the throne


tứ

Sino-Vietnamese reading of 思 (“thought”)

tình tứ

lovable; affectionate; amorous; romantic


huyễn

Sino-Vietnamese reading of 幻. Doublet of ảo (“virtual; imaginary”).


kháng

Sino-Vietnamese reading of 抗 (“to resist, to oppose”)


thao

Sino-Vietnamese reading of 操 (“to control; to manage”)