qua

Sino-Vietnamese word from 過 (“pass”). Doublet of quá.

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-qua.wav

ô-tô chạy qua cầu

xe vượt qua đèo

nhìn qua cửa sổ

nhảy qua mương

lật qua trang khác

through, across (from one side to the other)

nói chuyện qua điện thoại

học tập qua kinh nghiệm

hiểu biết qua thực tế


do

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-do.wav

Hầu hết các mô hình dưỡng lão đều do nhà nước bảo trợ, […]

Most of the aged care models are sponsored by the state, […]


với

head

众, 喟, 某, 貝, 買, 𠇍

vi-prep

众, 喟, 某, 貝, 買, 𠇍

众 (CJK)
喟 (CJK)
某 (CJK)
貝 (CJK)
買 (CJK)
𠇍 (CJK)

Cognate with Muong Bi pỡi.
Probably related as etymology 1, as prepositions in Vietnamese are most often originally verbals.
The form vuối used to enjoy widespread usage in both Northern and Southern dialects, but is now completely obsolete. This form might be the diphthongized equivalent of vói (“to stretch out, to reach out”) mentioned above.

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-với.wav

cộng 2 với 3

nhân tổng với hiệu

(arithmetic, after cộng (“to add”) or nhân (“to multiply”)) to or by

with; together with; along with; and
to or by

góc ABC kề với góc CBD

đường thẳng d song song/vuông góc với đường thẳng e/mặt phẳng p

line d is parallel/perpendicular to line e/plane p

(geometry, after kề (“adjacent”), bù (“supplementary”), song song (“parallel”), vuông góc (“perpendicular”), etc.) to

(Đối) với tôi, vấn đề này chẳng có gì đáng lo ngại cả.

To me, there's nothing to worry about this problem.

Dẹp cha nó ba cái vụ Vũng Tàu với vũng ghe đi! Bộ thằng Hai Hùng để tao mặc quần đùi bộ đội xuống biển, xuống đến đâu sủi bong bóng ra đến đó hả. Dẹp! Cùng đi, cùng vô, cùng về.

1995, Chu Lai, Đi tìm dĩ vãng [Seeking the Past], Nhà xuất bản Hội Nhà văn:

To hell with all that Vũng Tàu shit! Does Hai Hùng really expect me to dive into the ocean in trunks and froth all over my mouth? Fuck that! We go in and go out, together!


vs

Confusedly borrowed from English vs (“versus”), based on the notion that it means “with” in pairing phrases.
Alternatively, this abbreviation can be explained as the S key corresponds to dấu sắc (“acute accent”) in the Telex typing method.

Abbreviation of với (“with; along with; and”).


sau

From Proto-Mon-Khmer *krawʔ. Cognate with Muong khau, Mon တြဴ.
Attested in Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (佛說大報父母恩重經) as 牢 (MC law) (modern SV: lao) and 娄, alternative form 婁 (MC luw) (modern SV: lâu).

Sau nhà có vườn.


kém

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-kém.wav

Probably non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 減 (SV: giảm).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">giảm</i>

vi-etym-sino

ba giờ kém mười


ở

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-ở.wav

From Proto-Vietic *ʔəh (“to stay”); cognate with Muong ớ.
Most prepositions in Vietnamese were originally verbs: cho (“to give; for”), đến (“to come; to”), tới (“to arrive; to”), lên (“to go up; onto”), vào (“to enter; in, into”), theo (“to follow; according to”), về (“to return; about”).
Similarity to Chinese 於／于 is coincidental, as semantically the Vietnamese word is a grammaticalized verbal and phonetically there is a tonal mismatch.


chí

(rare as a standalone word, usually in compounds) to; until


cho

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-cho.wav

From Proto-Vietic *cəː; cognate with Arem cʌː.
Most prepositions in Vietnamese were originally verbs: ở (“to stay; at, in”), đến (“to come; to”), tới (“to arrive; to”), lên (“to go up; onto”), vào (“to enter; in, into”), theo (“to follow; according to”), về (“to return; about”).


theo

Theo điều tra dân số Hoa Kỳ...


mũ

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-mũ.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 帽 (“hat, cap”, SV: mạo). The circumflex (^), as used as a diacritical mark and for exponentiation, resembles certain types of hats.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">mạo</i>

vi-etym-sino

2 mũ 3 bằng 8


trái

From Proto-Vietic *k-laːjʔ, from Proto-Mon-Khmer *klaj(ʔ) ~ *klaaj(ʔ) (“to change”), cognate with Muong tlải, Tho [Cuối Chăm] klaːj³, Khmer ក្លាយ (klaay, “to change”), Mon ကၠဲာ (klai, “to translate”). Compare also Thai กลาย (glaai), Lao ກາຍ (kāi).

nắng trái tiết

unseasonably sunny (literally, “sunny despite the climate”)

trái nghĩa

trái với quan niệm thông thường


vị

Sino-Vietnamese word from 為 (“for”). Doublet of vì. Compare also loại and loài, tự and từ, ngoại and ngoài.

nghệ thuật vị nghệ thuật/nhân sinh/luân lí/xã hội/tôn giáo

art for art's/life's/morality's/society's/religion's sake


lần

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 輪 (“circle, wheel; turn”, SV: luân).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">luân</i>

vi-etym-sino

Ba lần ba là chín


trước

head

畧, 𠓀, 𨎠, 󱙹, 𱏯, 𱐨, 略, 𠠩

vi-prep

畧, 𠓀, 𨎠, 󱙹, 𱏯, 𱐨, 略, 𠠩

畧 (CJK)
𠓀 (CJK)
𨎠 (CJK)
𱏯 (CJK)
𱐨 (CJK)
略 (CJK)
𠠩 (CJK)

From Middle Vietnamese tlước, from Proto-Vietic *k-laːk. Cognate with Malieng kələak⁸. Related to Proto-Katuic *kaliiʔ (“forehead”) (whence Western Bru kali̤aʔ).
Attested in Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (佛說大報父母恩重經) as 略 (MC ljak) (modern SV: lược) and 畧, alternative form of 略 (MC ljak) (modern SV: lược).

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-trước.wav


vì

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 爲 (“because; for”, SV: vị). Doublet of vị.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">vị</i>

vi-etym-sino

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-vì.wav

Vì ai? Vì cái gì?


nhân

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-nhân.wav

Nhân dịp/ngày 8/3, chúng tôi tổ chức tiệc mừng các bà, mẹ và chị em.

It's March 8th, we celebrate our grandmas, mothers and sisters with a party.

Năm 1909, nhân vụ nhà Cách-mạng Triều-tiên là An-trọng-Căn ám sát viên Tổng-giám (từc[sic] Tuyền-quyền) nước Nhựt-bản là Y-Đằng Bác-Văn nên bị án tử-hình, Mai-sơn Tiên-sinh có làm đôi câu-đối truy-điệu nhà Cách-mạng Triều-tiên như sau :
« Thân tại Tam-Hàn danh vạn quốc.
Sinh phi bách tuế tử thiên thu. »
Nghĩa là :
« Người tuy ở đất Tam-Hàn, mà thanh-danh thì lẫy-lừng vạn quốc.
Sống tuy không đầy trăm tuổi, nhưng thác còn lưu tiếng đến ngàn thu. »

1965, “NGÀY XUÂN [SPRING DAY]”, in MINH TÂN, page 58:

In 1909, in the wake of the assassination of Japan’s Prime Minister Itō Hirobumi at the hands of the Korean revolutionary An Jung-geun, which resulted in his execution, Mr. Mai Sơn dedicated a duilian to the Korean revolutionary:
“Body in the Three Han, name in the myriad lands.
Life not 100 years, death 1000 autumns.”
That is to say:
“While your person was in Korea, your renown was international.
While your life did not last 100 years, your death shall be remembered forever.”

because of; in the wake of; in the aftermath of


đến

head

典, 旦, 但, 倎, 𦤾, 𦥃, 𨀏

đến • (典, 旦, 但, 倎, 𦤾, 𦥃, 𨀏)

vi-prep

典, 旦, 但, 倎, 𦤾, 𦥃, 𨀏

đến • (典, 旦, 但, 倎, 𦤾, 𦥃, 𨀏)

典 (CJK)
旦 (CJK)
但 (CJK)
倎 (CJK)
𦤾 (CJK)
𦥃 (CJK)
𨀏 (CJK)

Cognate with Muong tểnh, tiểnh, Tho [Cuối Chăm] teːŋ³ and Kri têêngq ("to arrive"). Compare Proto-Tai *C̬.tɤŋᴬ (whence Thai ถึง (tʉ̌ng)), Lakkia taŋ²³¹, Maonan taŋ¹, and Proto-Malayo-Polynesian *dateŋ (whence Malay datang, Tagalog dating).
Most prepositions in Vietnamese were originally verbs: cho (“to give; for”), ở (“to stay; at, in”), tới (“to arrive; to”), lên (“to go up; onto”), vào (“to enter; in, into”), theo (“to follow; according to”), về (“to return; about”).

đi đến


trong

head

中, 工, 宮, 𡧲, 𥪝, 𥪞, 𪚚

vi-preposition

中, 工, 宮, 𡧲, 𥪝, 𥪞, 𪚚

中 (CJK)
工 (CJK)
宮 (CJK)
𡧲 (CJK)
𥪝 (CJK)
𥪞 (CJK)
𪚚 (CJK)

From Middle Vietnamese tlao᷄, from Proto-Vietic *k-lɔːŋ (“inside”), from Proto-Mon-Khmer *kluuŋ ~ *[k]luəŋ (“middle; insides”). Cognates include Muong tlong, Chut [Rục] klɔːŋ¹, Pacoh callúng, Semnam kluoːŋ, Bulo Stieng kluŋ, and Khmer ក្នុង (knong). See also lòng. Proto-Tai *klaːŋᴬ (whence Thai กลาง (glaang)) and Proto-Mienic *ɢljaŋᴬ (whence Iu Mien jaangh) might just be look-alikes.
Attested in Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (佛說大報父母恩重經) as 工 (MC kuwng) (modern SV: công) and 共 (MC gjowngH) (modern SV: cộng).
Unrelated to Chinese 中 (OC *truŋ) (B-S), which is read trung in modern Vietnamese and spelled tru᷄ in the Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum.

inh

[t͡ɕawŋ͡m˧˧]

trong nhà/phòng

trong tim/lòng/bụng

in one's heart (literally, “inside the heart/entrails/stomach”)

in; inside; within (an interior or enclosed space)

trong (vòng) 4 tiếng

trong đám đông

trong nam

someplace in southern Vietnam; "the south"


bằng

Sino-Vietnamese word from 憑 (“rely on; on the basis of; by the means of; certificate; diploma”).

vi-etym-sino

bằng đường bộ

bằng ô tô

bằng tiếng Việt

bức tường bằng gạch


vào

From Northern Middle Vietnamese ꞗĕào, ꞗĕaò. Compare the Central-Southern form vô.
The Northern Old Vietnamese form is attested in Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (佛說大報父母恩重經) as 包 (SV: bao), showing that diphthongization already took place in these dialects by then. The Central-Southern form vô started showing up on texts much later, spelled chiefly as 無 (SV: vô), inherited from unattested non-Northern Old Vietnamese dialects without diphthongization.
The usage of vào (especially in writing) by speakers of Central-Southern dialects can be contributed to borrowing from Northern dialects. On the other hand, the undiphthongized Southern form with palatal initial latter spread to the Northern and Central dialects as an interjection.
Most prepositions in Vietnamese were originally verbs: cho (“to give; for”), đến (“to come; to”), tới (“to arrive; to”), lên (“to go up; onto”), ở (“to stay; at, in”), theo (“to follow; according to”), về (“to return; about”).

vào trong

nhìn vào trong nhà

quay mặt vào tường

dựa vào

hướng vào

vào dịp Tết

vào lúc khó khăn


trên

From Proto-Vietic *k-leːɲ. Cognate with Muong Bi tliênh. Related to lên.

trên cây


của

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-của.wav

For similar grammaticalisations, compare Thai ของ (kɔ̌ɔng), Khmer របស់ (rɔɔrɔbɑh).
The usage of this word as possessive marker is recent, as even texts as late as early 19th century show của being used exclusively as a noun meaning "belongings, property".
There is no clear evidence if this is a non-Sino-Vietnamese reading of 具 (MC gjuH) (SV: cụ) or 貨 (MC xwaH) (SV: hoá), neither of which is straightforwardly connectable to the Vietnamese word.

Trả đây ! Cái đó của tao !


dưới

head

󰡎, 𢃄, 𨑜, 𤲂, 𠁑

dưới • (󰡎, 𢃄, 𨑜, 𤲂, 𠁑)

vi-prep

󰡎, 𢃄, 𨑜, 𤲂, 𠁑

dưới • (󰡎, 𢃄, 𨑜, 𤲂, 𠁑)

From Proto-Vietic *-taːlʔ, from Proto-Mon-Khmer *kt₁aal (“under-surface, under”). Cognate with Old Mon kintāl (modern Mon ဂတာ (həta, “underpart, bottom”)).
The Northern Old Vietnamese form is attested in Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (佛說大報父母恩重經) as 𢃄, phonetic 帶 (MC tajH) (modern SV: đái), showing that the shift *-l > j in these dialects had already happened.

inh

đưới

no lenition, in lects where *-l > j occurred

đướn

no lenition, in lects where *-l > n occurred


về

From Proto-Vietic *veːr (“to return”), from Proto-Mon-Khmer *wir (“to go around, to turn around”); cognate with Muong wềl, Khmu wer ("to roll, to turn to the opposite end") and Khmer វេរ (vei). There are a wide range of words with similar forms and meanings to this word across the Austroasiatic family.
Most prepositions in Vietnamese were originally verbs: ở (“to stay; at, in”), đến (“to come; to”), tới (“to arrive; to”), lên (“to go up; onto”), vào (“to enter; in, into”), theo (“to follow; according to”), cho (“to give; for”).

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-về.wav

Tôi đã suy nghĩ về cô ấy.

lo lắng về sức khỏe

Các phòng trưng bày nghệ thuật mở cửa về khuya.

All the art galleries are open late into the night.


cạnh

head

兢, 競, 竟, 境, 梗, 𧣲

vi-preposition

兢, 競, 竟, 境, 梗, 𧣲

兢 (CJK)
競 (CJK)
竟 (CJK)
境 (CJK)
梗 (CJK)
𧣲 (CJK)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-cạnh.wav

Related to cánh (as in cánh tay (“arm”)), cf. Khmer កែង (kaeng, “elbow”). In many Austroasiatic languages, the words for "elbow" and "side, edge" have similar phonological shape.
Compare Pacoh akeng (“corner”) and talkeng (“elbow”).
Possibly related to nạnh (as in chống nạnh) through an infixed form.


tự

Sino-Vietnamese word from 自 (“since, from”). Doublet of từ.

vi-etym-sino

tự khi nào


ngoài

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 外 (“external, foreign”, SV: ngoại). Doublet of ngoại.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">ngoại</i>

vi-etym-sino

ngoài nhà/phòng

ngoài vòng tròn

outside (of an interior or enclosed space)

ngoài cửa (sổ)

ngoài sân

ngoài bãi biển

bệnh ngoài da

external (medical) conditions, as opposed to internal conditions (literally, “illnesses on the outside, on the skin”)

ngoài bắc

someplace in northern Vietnam; "the north"

ngoài Hà Nội

in Hanoi, which is to the north of where we are

Ngoài tôi ra thì không ai biết làm cả.

(literally, “Other than me, nobody knows how to do it.”)


bên

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 邊 (“side, edge”, SV: biên).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">biên</i>

vi-etym-sino

bên con nước


ngoại

Sino-Vietnamese word from 外 (“outside”). Doublet of ngoài. Compare Chinese 外 (wài, “outside; maternal”), Korean 외(外) (oe, “outside; maternal”). A woman once married is considered belonging to a different family, hence the "inside" father's side and "outside" mother's side. See also xuất giá (“to get married”, literally “to "get out" and get married”).


𧵑

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 貝 + phonetic 古 (cổ).

Han compound

Nôm form of của (“of (belonging to or associated with)”).


vô

Undiphthongized equivalent of Northern vào.
The usage of vào (especially in writing) by speakers of Central-Southern dialects can be contributed to borrowing from Northern dialects. On the other hand, the undiphthongized Southern form with palatal initial latter spread to the Northern and Central dialects as an interjection.

Nhìn vô nhà coi, có ai hông?

Did you see anyone when you looked into the house?


giữa

head

𡧲, 字, 宁, 𡨌, 𫡉

vi-prep

𡧲, 字, 宁, 𡨌, 𫡉

Cognate with Tho [Cuối Chăm] kʰrɐː⁶.
The mainstream Vietnamese form underwent the uncommon but attested *C-r- > ‹gi-› shift instead of regular *C-r- > ‹s-›. The North Central forms exhibit the local frequent shift *C-r- > *C-l-. For the correspondence, compare mainstream già vs. North Central tra (“old”), mainstream giòi vs. North Central troi (“maggot”).
Northern Old Vietnamese in the earliest Nôm texts in already showed cluster simplification (with its usage of 字 (MC dziH) as phonetic), while the contemporary Old Vietnamese form ancestral to the modern North Central forms certainly still had the consonant cluster at the time.

in the middle; in the center; amidst; between; among


nội

Sino-Vietnamese word from 內 (“inside”). A woman once married is considered belonging to a different family, hence the "inside" father's side and "outside" mother's side.

Nội việc rửa bát mày còn làm chẳng được!

You can't even wash the mere dishes properly!


về hướng

[ve˨˩ hɨəŋ˧˦]

[vej˦˩ hɨəŋ˦˧˥]

[vej˨˩ hɨəŋ˦˥]

[jej˨˩ hɨəŋ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-về hướng.wav


về phía

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-về phía.wav


tầm

Tầm mười năm trở lại đây, diện mạo nơi này đã thay đổi hẳn.

Within the last 10 years or so, this place has completely transformed.


quanh

head

光, 𨒺, 觥, 扃, 傾, 縈, 萦. 絖, 𲃵, 󱫛

vi-prep

光, 𨒺, 觥, 扃, 傾, 縈, 萦. 絖, 𲃵, 󱫛

光 (CJK)
𨒺 (CJK)
觥 (CJK)
扃 (CJK)
傾 (CJK)
縈 (CJK)
𲃵 (CJK)

From Proto-Vietic *k-vɛːŋ; whence also khoanh.


ngay

From Proto-Vietic *t-ŋar (“straight”). Cognate with Muong Bi ngăl, Chut [Rục] təŋal¹.

Nhà nó ở ngay cầu lớn.

His house is right beside the big bridge.

Short for ngay cạnh (“right by, right beside”).


tới

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 逮 (“to reach”, SV: đãi).
Most prepositions in Vietnamese were originally verbs: cho (“to give; for”), đến (“to come; to”), ở (“to stay; at, in”), lên (“to go up; onto”), vào (“to enter; in, into”), theo (“to follow; according to”), về (“to return; about”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đãi</i>

vi-etym-sino

Ô-tô chạy tới bến mới đổ khách.

The car went to the station before dropping off its passengers.

Tôi cũng học cho tới nghỉ hè như các bạn.

I also study until summer break like all of you.

Đi tới ngã tư kia thì lại hỏi thăm đường.

Go over to that four-way intersection and ask for directions.

Đọc báo tới khuya mà vẫn chưa buồn ngủ.

[Someone] read the newspaper until late in the evening but still didn’t feel sleepy.

Đạp tới ba mươi cây số vẫn chưa phải nghỉ.

[Someone] biked 30 kilometers without having to rest.

until (up to the time of); until (up to the time that); up to, as far as, as much as


riêng

head

貞, 𥢅, 𥢆, 𫁅, 󱮆

vi-prep

貞, 𥢅, 𥢆, 𫁅, 󱮆


đối với

[ʔɗoj˧˦ vəːj˧˦]

[ʔɗoj˨˩˦ vəːj˨˩˦]

[ʔɗoj˦˥ vəːj˦˥]

[ʔɗoj˦˥ jəːj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đối với.wav

Hắn không lịch sự đối với tôi. Đối với hắn, tôi không đáng được xem trọng.

He wasn't polite to me. To him, I didn't deserve to be respected.

Chuyển động của điểm M đối với các trục tọa độ di động gọi là chuyển động tương đối (là chuyển động mà một người đứng cố định ở hệ trục Oxyz và chuyển động cùng với hệ ấy có thể thấy được).

1979, S.M. Targ, translated by Phạm Huyền, Giáo trình giản yếu cơ học lý thuyết, NXB đại học và trung học chuyên nghiệp Hà Nội, page 214:

The movement of point M relative to the moving axes is called relative motion (which is the motion a person standing still in the Oxyz coordinate system and moving along with this system would observe).


bất chấp

[ʔɓət̚˧˦ t͡ɕəp̚˧˦]

[ʔɓək̚˦˧˥ t͡ɕəp̚˦˧˥]

[ʔɓək̚˦˥ cəp̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bất chấp.wav

Sino-Vietnamese word from 不 (“not”) and 執 (“to accept”).

vi-etym-sino

despite; regardless of; no matter (what)


nhờ

Cognate with Chut [Mày] kaɲɤ² ("to ask for") (Babaev & Samarina, 2018).


thâu

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 透 (“through”, SV: thấu).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thấu</i>

vi-etym-sino

nhậu nhẹt thâu đêm

thâu đêm thấu ngày


thay vì

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thay vì.wav


cho đến

[t͡ɕɔ˧˧ ʔɗen˧˦]

[t͡ɕɔ˧˧ ʔɗen˦˧˥]

[cɔ˧˧ ʔɗəːn˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-cho đến.wav


côi

để côi trốc


bất luận

[ʔɓət̚˧˦ lwən˧˨ʔ]

[ʔɓək̚˦˧˥ lwəŋ˨˩ʔ]

[ʔɓək̚˦˥ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bất luận.wav


chẳng cứ

[t͡ɕaŋ˧˩ kɨ˧˦]

[t͡ɕaŋ˧˨ kɨ˨˩˦]

[caŋ˨˩˦ kɨ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chẳng cứ.wav

despite; regardless of; no matter; not necessarily


chiếu theo

[t͡ɕiəw˧˦ tʰɛw˧˧]

[t͡ɕiw˨˩˦ tʰɛw˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chiếu theo.wav

chiếu (“to refer to”) + theo (“to follow”).


với lại

[vəːj˧˦ laːj˧˨ʔ]

[vəːj˨˩˦ laːj˨˩ʔ]

[vəːj˦˥ laːj˨˩˨]

[jəːj˦˥ laːj˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-với lại.wav


phòng khi

[fawŋ͡m˦˩ kʰɪj˧˧]

[fɔŋ˦˩ xɪj˧˧]

[fawŋ͡m˨˩ kʰɪj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phòng khi.wav

phòng khi gặp nguy hiểm


đưới

North Central Vietnam form of dưới (“under, below”)


đướn

Cognate with mainstream Vietnamese dưới; inherited from an unattested Central Old Vietnamese form different from the Northern Old Vietnamese attested in early Nôm texts.
This form appears to be distributed in Thanh Hoá, where *-l > /n/ was a common sound change.


xuyên qua

[s⁽ʷ⁾iəŋ˧˧ waː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-xuyên qua.wav

Sino-Vietnamese word from 穿過, composed of 穿 and 過.

vi-etym-sino

Làm sao anh có thể nhìn xuyên qua áo ông ta?


trái với

[t͡ɕaːj˧˦ vəːj˧˦]

[ʈaːj˨˩˦ vəːj˨˩˦]

[ʈaːj˦˥ vəːj˦˥]

[ʈaːj˦˥ jəːj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-trái với.wav

hành động trái với nguyên tắc của mình

Trái với dự đoán của chúng tôi, họ...

against; contrary to; in opposition to; as opposed to

Quan điểm anh ta hoàn toàn trái với tôi.

His views are diametrically opposed to mine.


với chẳng

[vəːj˧˦ t͡ɕaŋ˧˩]

[vəːj˨˩˦ t͡ɕaŋ˧˨]

[vəːj˦˥ caŋ˨˩˦]

[jəːj˦˥ caŋ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-với chẳng.wav

với (“and”) + chẳng (“not”). As a literal phrase, the meaning is quite obvious in such construction as A với chẳng A (literally “A and not A”), but it becomes idiomatic in such construction as A với chẳng B (literally “A and not B”), where B is directly related to A in a way that makes them virtually synonymous. In many cases, với chẳng is shortened back to với, making them synonymous. This shortened với can be used in A với không A to convey the literal meaning.

Con với chẳng cái, có giúp được mẹ tí gì đâu !

Why the hell did I even give birth to you? You're no use to me whatsoever!

Quà với chẳng cáp ! Anh em mình với nhau mà !

Why'd you bother buying me gifts? We're bosom buddies!

Nhưng ta chẳng cần con mẹ nó gì danh môn với chẳng danh môn, chính phái với chẳng chính phái, miễn sao sử cho đúng cách.

1976, Jin Yong, translated by Hàn Giang Nhạn, LỘC ĐỈNH KÝ [THE DEER AND THE CAULDRON], volume 10:

I don’t give a damn about his background or sect, just how I can make good use of him.

Làm gì có đông với chẳng tây. Mặt trời mọc lên ở đằng đông, lặn xuống ở đằng tây, nhưng đó đơn thuần chỉ là một quan sát thiên văn. Biết rằng ta chẳng hiểu đông là gì, tây là gì thì gần với sự thật hơn. Thực tế thì không ai biết mặt trời từ đâu mà ra.

(Can we date this quote?), Masanobu Fukuoka, “Phần 5: Thùng rỗng kêu to [Part 5: Empty Vessels Make the Most Sound]”, in XanhShop, transl., Cuộc cách mạng một cọng rơm [The One-Straw Revolution]:

There ain't no east or west. The sun rises in the east and sets in the west for sure, but that's just an astronomical observation. It's more accurate to say we don't actually know what east and west mean. The fact of the matter is nobody really knows where the sun comes from.

“[…] Thuyền với chẳng thiếc. Tôi chẳng hiểu nổi. Anh bị làm sao vậy?”

(Can we date this quote?), Haruki Murakami, “CHƯƠNG 10: TENGO - ĐỀ NGHỊ BỊ CỰ TUYỆT [CHAPTER 10: TENGO - PROPOSAL REJECTED]”, in Lục Hương, transl., 1Q84, StreetLib:

“[…] To hell with boats. I just don’t get it. What’s wrong with you?”

connects two ideas, or two syllables of a word for one idea, and emphasizes that that idea or those ideas have no bearing on the current situation, and therefore that idea or those ideas are to be dismissed out of hand


sau khi

[ʂaw˧˧ kʰɪj˧˧]

[ʂa(ː)w˧˧ kʰɪj˧˧]

Sau khi nghe xong câu chuyện, mặt nó buồn rười rượi.

After hearing the story, sadness bloomed on her face.


trước khi

[t͡ɕɨək̚˧˦ xi˧˧]

[ʈɨək̚˦˧˥ kʰɪj˧˧]

[ʈɨək̚˦˧˥ xɪj˧˧]

[ʈɨək̚˦˥ kʰɪj˧˧]

[ʈɨək̚˦˥ xɪj˧˧]

Trước khi ngủ phải chà răng nghe chưa.

You ought to brush your teeth before going to bed.


ngay cạnh

[ŋaj˧˧ kajŋ̟˧˨ʔ]

[ŋaj˧˧ kɛɲ˨˩ʔ]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ngay cạnh.wav


với chả

[vəːj˧˦ t͡ɕaː˧˩]

[vəːj˨˩˦ t͡ɕaː˧˨]

[vəːj˦˥ caː˨˩˦]

[jəːj˦˥ caː˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-với chả.wav

Nhặt lại ngúng nguẩy:
— Mày với chả tao ! Chị Tèo bảo phải gọi nhau là bạn chứ.

1978, Phan Thị Thanh Nhàn, HOA MẶT TRỜI [FLOWERS OF THE SUN], Nhà xuất bản Phụ nữ:

Nhặt protested.
“Enough with all that mày and tao ! Chị Bèo said we were supposed to address each other as bạn.”

Điên! Nhìn cái mặt nham nhở của Minh thế kia thì giận với chả dỗi gì cơ chứ? Tôi thấy mình bị hớ, cắm cổ đạp xe về phía trước. Minh đuổi theo sau, miệng gọi với theo.
- Người yêu ơi, đi chậm đợi tớ với.

(Can we date this quote?), Cẩm Thương, Vai thứ chính [The Main Supporting Role]:

What’s wrong with this guy? Look at Minh’s fugly mug, who’s he to be mad? I felt embarrassed and pedaled on. Minh chased after me and yelled.
“Babe, slow down, wait up.”

“Nhưng, bố ơi!” Lydia thét lên. “Công với chả việc gì mà lại thế! Nói thẳng ra là làm một người mẫu khỏa thân!”

(Can we date this quote?), Kiều Như, transl., bố là bà giúp việc [daddy’s the housekeeper], translation of Madame Doubtfire:

“But daddy!” Lydia screamed. “What kind of job is that? Just say you’re a nude model!”

“Cô ấy học cùng trường với em - chẳng là có đứa nào tung tin đồn nhảm về em và cô ấy…” Tôi không có gì phải giấu chồng nên kể hết từ chuyện cãi cọ dớ dẩn với lão giám đốc trở đi.
“Trường với chả lớp! Nếu cô ấy đẹp thì tôi cũng muốn gặp cho biết!” Chồng tôi đùa.

2017, Tanizaki Jun’ichirō, translated by Nam Từ, CHỮ VẠN [SWASTIKA], Nhà xuất bản Hội Nhà văn, translation of 卍(まんじ) (Manji):

“She went to the same school as I did. It’s just someone spread rumors about me and her…” I had nothing to hide from my husband, so I told him everything, from the point of that silly argument with that president.
“Who cares about school? If she’s good-looking I’d love to see her!” he kidded.

Cố Danh Hán trong lòng cũng đang nghĩ về cái tin mà Chu Tử Dương nói cho mình, chả còn lòng dạ nào mà chơi với chả bời, chủ động đứng lên cáo từ.

2023 April 5, Sỹ Đồ Phong Lưu [A Smooth Career Path]:

Gu Minghan was occupied with the news Zhou Ziyang broke to him, he was in no mood for playing, so he took the initiative and bid farewell.


vì chưng

[vi˨˩ t͡ɕɨŋ˧˧]

[vɪj˦˩ t͡ɕɨŋ˧˧]

[vɪj˨˩ cɨŋ˧˧]

[jɪj˨˩ cɨŋ˧˧]

Phật thuyết đại báo phụ mẫu ơn trọng kinh (佛說大報父母恩重經)
我今諷誦爲親魂（某甲尼念讀爲徵魂盎娜）
Ngã kim phúng tụng vị thân hồn (Mỗ giáp nay niệm đọc vì chưng hồn áng nạ)
I now chant and recite for the soul of my parents.

I now chant for the soul of my mother and father.


đáng lý

[ʔɗaːŋ˧˦ li˧˦]

[ʔɗaːŋ˦˧˥ lɪj˨˩˦]

[ʔɗaːŋ˦˥ lɪj˦˥]